గురుదయాల్ సింగ్

**గుర్దయాల్ సింగ్ రాహి** (1933 జనవరి10 - 2016 ఆగస్టు16)  పంజాబీ భాషా రచయిత. అతను  భారతదేశంలోని పంజాబ్ రాష్ట్రానికి చెందిన నవలా రచయిత.  1957 లో "భాగన్వాలే" అనే చిన్న కథతో తన సాహిత్య వృత్తిని ప్రారంభించాడు.  అతను 1964 లో *మార్హి డా దీవా* నవలని ప్రచురించినప్పుడు అతను నవలా రచయితగా గుర్తింపు పొందాడు.   ఈ నవల తరువాత 1989 లో  సురిందర్ సింగ్ దర్శకత్వం వహించిన పంజాబీ చిత్రం *మార్హి డా దీవాలో*  స్వీకరించబడింది. అతని నవల *అన్హే ఘోర్ డా డాన్* కూడా 2011 లో దర్శకుడు గుర్వీందర్ సింగ్ చేత అదే పేరుతో ఒక చిత్రంగా రూపొందించబడింది .  సింగ్ 1998 లో పద్మశ్రీ  , 1999 లో జ్ఞానపిఠ్ పురస్కారం పొందాడు.    

## జీవిత విశేషాలు

### జీవితం తొలి దశలో
గురుదయాల్ సింగ్ 1933 జనవరి 10న బ్రిటిష్ పంజాబ్‌లోని జైతు  సమీపంలో ఉన్న భైని ఫతే గ్రామంలో జన్మించాడు. అతని తండ్రి జగత్ సింగ్ వడ్రంగి,  తల్లి నిహాల్ కౌర్ ఇంటిని చూసుకునేది.  యువకునిగా సింగ్ ఆర్థిక పరిస్థితులు బాగులేని తన కుటుంబానికి చేయూత అందించడానికి తన 12 సంవత్సరాల వయస్సులో వడ్రంగిగా పనిచేయడం ప్రారంభించాడు.  తన వృత్తిలో స్వంతంగా  ప్రవేశించడం ద్వారా  సింగ్ రోజుకు 16 గంటలు పనిచేసేవాడు.  ఎద్దుల బండ్లకు చక్రాలు తయారు చేయడం, వాటర్ ట్యాంకుల కోసం మెటల్ షీట్ ఏర్పడటం వంటి వివిధ పనులను చేపట్టాడు. అతను తన తండ్రితో కలసి శ్రమించడం ద్వారా ఒక రోజుకు ₹ 20  సంపాదించేవాడు.  

బాల్యంలో  సింగ్ పెయింటింగ్ పట్ల ఆసక్తి కలిగి ఉండేవాడు. కాని క్రమంగా అతను  విద్యాభ్యసనపై తన ఆసక్తిని పెంచుకున్నాడు.  జైటోలోని మాధ్యమిక పాఠశాల ప్రధానోపాధ్యాయుడు మదన్ మోహన్ శర్మ  పాఠశాల విద్యకు సింగ్ అర్హుడని తన తండ్రికి ఒప్పించాడు. అతని తండ్రి చదువు వ్యర్థమని భావించినప్పటికీ ఆ ప్రధానోపాధ్యాయుడు సింగ్ ను విద్యాభ్యసన చేసేందుకు ప్రోత్సహించాడు. సింగ్ రోజులో వివిధ అమయాలలో వివిధ ఉద్యోగాలు చేస్తూనే పనిచేస్తూ మెట్రిక్ పరీక్ష పూర్తి చేశాడు. అతను తన 14 సంవత్సరాల వయసులో  బల్వంత్ కౌర్‌ను వివాహం చేసుకున్నాడు. 1962 లో అతను నంద్పూర్ కొట్రాలో పాఠశాల ఉపాధ్యాయునిగా ఉద్యోగంలో చేరాడు. ఆ ఉద్యోగంలో అతనికి నెలకు  ₹ 60  జీతం వచ్చేది.  ఇంతలో  సింగ్ తన స్వంత విద్యను కొనసాగించాడు. ఇంగ్లీష్, చరిత్రలో తన బి.ఎ పట్టాను  అందుకున్నాడు. 1967 లో ఎం.ఎ  చదివాడు. 
### సాహిత్య వృత్తి
సింగ్ తన సాహిత్య వృత్తిని 1957 లో "భగన్వాలే" అనే చిన్న కథతో ప్రారంభించాడు.  ఇది మోహన్ సింగ్ సంపాదకీయం చేసిన *పంజ్ దర్యా* అనే పత్రికలో ప్రచురించబడింది. అతని తరువాతి కథలు గుర్బక్ సింగ్ సంపాదకీయం చేసిన *ప్రీత్లారిలో* ప్రచురించబడ్డాయి.  అతని ప్రధాన రచన *మార్హి డా దీవా* నవలా రచయితగా తన ఖ్యాతిని పెంచింది. 1964 లో నాల్గవ, చివరిదాన్ని ప్రచురించాలని నిర్ణయించుకునే ముందు, సింగ్ నాలుగు సంవత్సరాల కాలంలో నవల  నాలుగు వేర్వేరు వెర్షన్లను వ్రాసాడు. ఈ నవలలో సింగ్ పోషించిన వివిధ పాత్రలు కల్పిత కథాంశంలో అల్లిన నిజ జీవిత వ్యక్తుల వినోదాలు.  దీనిని సాహిత్య అకాడమీ *ది లాస్ట్ ఫ్లికర్* గా ఆంగ్లంలోకి అనువదించింది.  

సింగ్  ఇతర ముఖ్యమైన రచనలలో *అన్హో* (1966), *అధ్ చనాని రాత్* (1972), *అన్హె ఘోర్ డా డాన్* (1976) , *పార్సా* (1991) నవలలు ఉన్నాయి; చిన్న కథల సేకరణలు, *సాగ్గి ఫుల్* (1962), *కుట్టా తే* *ఆద్మి* (1971), *బెగానా పిండ్* (1985), *కరీర్ డి ధింగ్రీ* (1991) ఉన్నాయి.  ఆత్మకథలు *నీన్ మాటియన్* (1999), *డోజీ దేహి* (2000) రెండు భాగాలుగా ప్రచురించబడ్డాయి.  *అధ్ చనాని రాత్*, *పార్సా* నవలలు *వరుసగా* ఆంగ్లంలోకి *నైట్ ఆఫ్ ది హాఫ్ మూన్* (మాక్మిలన్ ప్రచురించింది), *పార్సా* నేషనల్ బుక్ ట్రస్ట్ చేత అనువదించబడింది.  

సింగ్ యొక్క అభిమాన రచనలలో లియో టాల్‌స్టాయ్ రచిందిన *అన్నా కరెనినా*, ఇర్వింగ్ స్టోన్ రచిందిన *లస్ట్ ఫర్ లైఫ్*, జాన్ స్టెయిన్బెక్ రచిందిన *ది గ్రేప్స్ ఆఫ్ ఆగ్రహం*, ఫనిశ్వర్ నాథ్ రేణు రచిందిన *మైలా అంచల్*, ప్రేమ్ చంద్ రచన *గోదాన్*, యశ్పాల్ రచన *దివ్య ఉన్నాయి* .  

 

### పురస్కారాలు, గౌరవాలు
సింగ్ తన జీవిత కాలంలో పలు పురస్కారాలను అందుకున్నాడు, 1975 లో పంజాబీలో సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారాన్ని  *అధ్ చనాని రాత్* నవలకు పొందాడు. 1986 లో సోవియట్ ల్యాండ్ నెహ్రూ పురస్కారం, 1992 లో భాయ్ వీర్ సింగ్ ఫిక్షన్ పురస్కారం,1992 లో శిరోమణి సాహిత్కర్  పురస్కారం,  1999 లో జ్ఞానపిఠ్ పురస్కారం , 1998 లో పద్మశ్రీ లను పొందాడు.  అతను జ్ఞానపీఠ్ పురస్కారంను హిందీ భాషా రచయిత నిర్మల్ వర్మతో పంచుకున్నాడు.  

### మరణం
సింగ్ 2016 కు ముందు  గుండెపోటుతో బాధపడ్డాడు, ఆ తర్వాత అతను పాక్షికంగా పక్షవాతానికి గురయ్యాడు . 2016 ఆగస్టు 13న అతను జైతూ లోని తన ఇంటిలో ఆపస్మారక స్థితిలో పడిఉన్నందున అతనిని బతిండాలోని ఒక ప్రైవేట్ ఆసుపత్రిలో చేర్చారు. అతనిని వెంటిలేటర్ లో ఉంచారు. కానీ అతను కోలుకొనే పరిస్థితిలో లేడని వైద్యులు నిర్థారించారు. అతను 2016 ఆగస్టు 16న మరణించాడు.  అతనికి భార్య బల్వంత్ కౌర్, ఒక కుమారుడు, ఇద్దరు కుమార్తెలు ఉన్నారు.  

2016 ఆగస్టు 13న అతను జైతూ లోని తన ఇంటిలో ఆపస్మారక స్థితిలో పడిఉన్నందున అతనిని బతిండాలోని ఒక ప్రైవేట్ ఆసుపత్రిలో చేర్చారు. అతనిని వెంటిలేటర్ లో ఉంచారు. కానీ అతను కోలుకొనే పరిస్థితిలో లేడని వైద్యులు నిర్థారించారు. అతను 2016 ఆగస్టు 16న మరణించాడు.  అతనికి భార్య బల్వంత్ కౌర్, ఒక కుమారుడు, ఇద్దరు కుమార్తెలు ఉన్నారు 

## సాహితీ సేవలు
సింగ్ వివిధ నవలలు, చిన్న కథా సంకలనాలు, నాటకాలు, బాలల సాహిత్యం, ఒక ఆత్మకథను రెండు భాగాలుగా ప్రచురించాడు.  

## ఇతర విశేషాలు
గురుదయాల్ సింగ్  కూడా పద్మశ్రీ అవార్డు తిరస్కరించే అవకాశాలున్నాయన్న వార్తలు మీడియాలో వార్తలు వచ్చాయి. అయితే, ఆ వార్తల్ని ఖండిస్తూ గురుదయాల్ సింగ్ తాను పద్మశ్రీ పురస్కారాన్ని తిరిగిచ్చేది లేదని స్పష్టం చేసారు. గోమాంసం తిన్నాడనే అభియోగంతో దాద్రిలో ఘటన, కర్నాటకలో కబ్బురి ఘటనతో తానూ ఎంతో కలత చెందానని చెప్పుకొచ్చారు. అయితే, అవార్డులు తిరస్కరణ...తక్షణావేశంతో కూడినదిగా అభిప్రాయపడ్డాడు.

## మూలాలు

వర్గం:2016 మరణాలు
వర్గం:1933 జననాలు