రోహిల్లా రాజవంశం

**రోహిల్లా రాజవంశం** వాయువ్య ఉత్తర ప్రదేశ్లో చాలా భాగాన్ని మొదట రోహిల్‌ఖండ్ రాజ్యంగా, ఆ తర్వాత రాంపూర్ సంస్థానంగా పరిపాలించిన రాజవంశం. తమ అధికార శిఖరాగ్రంలో, ఈ రాజవంశం రోహిల్‌ఖండ్ను పాలించింది, కుమావోన్, గర్వాల్ రాజ్యాలపై దాడులు చేసింది.

సిక్కు రాష్ట్రాలు, అల్వార్, భరత్‌పూర్లలో ముస్లింలపై విస్తృతంగా జాతి ప్రక్షాళన జరుగుతున్న సమయంలో కూడా, రాంపూర్ నవాబులు తమ పాలనలో మతపరమైన హింసను నిరోధించడంలో కీలక పాత్ర పోషించారు. (ఈ జాతి ప్రక్షాళన ఆయా రాష్ట్రాల పాలకుల ఆదేశాల మేరకే జరిగిందని అప్పట్లో విస్తృతంగా నమ్మేవారు). దీనికి భిన్నంగా, రాంపూర్ నవాబ్ తన సామంతులను ముస్లిమేతరులపై ప్రతీకార దాడులకు పాల్పడకుండా నిషేధించాడు.
## పుట్టుక
రోహిల్లాలు 17, 18వ శతాబ్దాలలో ఉత్తర భారతదేశానికి వలస వచ్చిన పష్తూన్‌లు. అయితే, రోహిల్లా రాజవంశ స్థాపకుడు అలీ మహమ్మద్ ఖాన్, ఇతని అసలు పేరు ప్రేమ్ సింగ్ నైన్, దావూద్ ఖాన్ బరేచ్ చేత దత్తత తీసుకోబడి మతం మార్చబడిన ఒక జాట్. రోహిల్‌ఖండ్ రాజ్యం స్థాపనలో అలీ కీలక పాత్ర పోషించినందున, పుట్టుకతో పష్తూన్ కాకపోయినప్పటికీ, అతను రోహిల్లా నాయకుడిగా పూర్తి గుర్తింపు పొందాడు.

అలీ కుమారుడు, ఫైజుల్లా ఖాన్, రాంపూర్ నవాబుగా వారసత్వాన్ని కొనసాగించాడు. 19వ శతాబ్దంలో, నవాబులు తాము బర్హా సయ్యద్‌ల వారసులమని చెప్పుకుంటూ, సయ్యద్ అనే బిరుదును ఉపయోగించడం ప్రారంభించారు. అలీ నుండి తమ వంశాన్ని తెలుపుతూ ఒక వంశవృక్షాన్ని నిర్మించడానికి నజ్ముల్ ఘనీ అనే ప్రముఖ మౌల్విని వారు నియమించుకున్నారు. అయితే, వారు ఈ వాదనలకు మద్దతు ఇవ్వడానికి నమ్మకమైన వంశవృక్షాన్ని (పెడిగ్రీ) లేదా ఆధారాలను సమర్పించడంలో విఫలమయ్యారు.

## చరిత్ర

రోహిల్‌ఖండ్ మొదటి నవాబు అయిన అలీ మహమ్మద్ ఖాన్ పాలనతో ఈ రాజవంశం ప్రముఖ స్థాయికి ఎదిగింది.

### ఏర్పాటు
అలీ మహమ్మద్ ఖాన్ తన గొప్ప కీర్తి కారణంగా అనేక మంది ఆఫ్ఘన్ సైనికులను ఆకర్షించాడు, కతేహిర్‌లో అత్యంత శక్తివంతమైన వ్యక్తిగా ఎదిగాడు. తన స్వంత బలాన్ని, పతనమవుతున్న మొఘల్ సామ్రాజ్య స్థితిని గమనించిన అతను, రాజశాసనాలను నిర్లక్ష్యం చేశాడు, కేంద్ర ప్రభుత్వానికి సక్రమంగా పన్నులు చెల్లించలేదు. తన భూముల ద్వారా వచ్చే ఆదాయాన్ని దళాలను పెంచడానికి, ఫిరంగి దళం, సైనిక సామాగ్రి కొనుగోలు చేయడానికి, రాజకీయంగా ముఖ్యమైన వ్యక్తులతో సంబంధాలు ఏర్పరచుకోవడానికి ఉపయోగించిన అతను, సమాజంలోని కింది స్థాయి వర్గాల ఆదరణను పొందేందుకు కూడా అదే వ్యూహాన్ని అనుసరించాడు. 1739లో నాదిర్ షా చేసిన దండయాత్ర వల్ల అతను తన స్థానాన్ని మరింత బలోపేతం చేసుకున్నాడు, ఆ సమయంలో అనేక మంది ఆఫ్ఘన్లు అతనితో చేరారు. 1740 నాటికి, అతను చక్రవర్తి ముహమ్మద్ షా ద్వారా గవర్నర్‌గా అధికారికంగా గుర్తించబడ్డాడు. తరువాతి ఐదు సంవత్సరాల పాటు, అతని అధికారాన్ని ఎవరూ సవాలు చేయలేదు.

1745లో అలీ మహమ్మద్‌కు, అవధ్ సుబేదార్ సఫ్దర్ జంగ్‌కు మధ్య తగాదా వచ్చింది. సఫ్దర్ సేవకులకు చెందిన ఆస్తులను అలీ అనుచరులు స్వాధీనం చేసుకున్నారు. అప్పటికే సఫ్దర్ అలీ పెరుగుతున్న అధికారాన్ని చూసి అసూయపడుతున్నాడు. అతను చక్రవర్తి ముహమ్మద్ షా వద్దకు వెళ్ళాడు, జప్తు చేసిన ఆస్తులను తిరిగి ఇవ్వాలని, ఆ జప్తుకు కారణమైన రోహిల్లాలను అరెస్టు చేయాలని చక్రవర్తితో ఆదేశించాడు. అలీ నిరాకరించిన తరువాత, సఫ్దర్ చక్రవర్తితో కలిసి ఒక సామ్రాజ్య దండయాత్రకు నాయకత్వం వహించాడు. అలీ అనుచరులు అతన్ని విడిచిపెట్టారు, అతను బందీగా పట్టుబడ్డాడు, ఢిల్లీకి తీసుకువెళ్లబడ్డాడు.

అతని అనుచరులలో అతనికి ఉన్న పలుకుబడి కారణంగా చక్రవర్తి అతని పట్ల గౌరవంగా ప్రవర్తించాడు. సర్హింద్ (జమున, సట్లెజ్ మధ్య ఉన్న ప్రాంతం) గవర్నర్‌గా నియమించడం ద్వారా అలీని శాంతింపజేశారు.

1748లో అహ్మద్ షా అబ్దాలీ దండయాత్ర వల్ల, అలీ కతేహిర్‌కు తిరిగి వచ్చి తన పాలనను తిరిగి స్థాపించుకునే అవకాశం లభించింది. అతను తిరిగి వచ్చిన తరువాత, అతని పాత అనుచరులలో ఎక్కువ మంది అతనితో చేరారు, త్వరలోనే అతను రోహిల్‌ఖండ్‌పై తన నియంత్రణలో వాస్తవంగా స్వతంత్రుడయ్యాడు. విధేయతను నిర్ధారించడానికి దాదాపు అన్ని అధికార పదవులు ఆఫ్ఘన్‌లకు ఇవ్వబడ్డాయి, నజీబ్-ఉద్-దౌలాతో సహా పలువురు భూములను పొందారు.

### రెండవ తరం
తన మరణశయ్యపై, అలీ మహమ్మద్ తన పెంపుడు తండ్రి సోదరుడు రెహ్మత్ ఖాన్‌ను రోహిల్‌ఖండ్ "హఫీజ్" (సంరక్షకుడు)గా, దుండి ఖాన్‌ను సైన్యాధ్యక్షుడిగా నియమించాడు. అతను అప్పటికే తన రాజ్యాన్ని తన కుమారుల మధ్య విభజించాలని ప్లాన్ చేశాడు, తన వీలునామాను అమలు చేస్తామని, తన పిల్లల ప్రయోజనాలను కాపాడుతామని రెహ్మత్ ఖాన్, దుండి ఖాన్‌ల నుండి ప్రమాణం తీసుకున్నాడు. రెహ్మత్ ఖాన్, దుండి ఖాన్‌ల అధికారాలను నియంత్రించడానికి, దండయాత్రల నుండి రోహిల్‌ఖండ్‌ను రక్షించే ప్రభుత్వాన్ని అందించడానికి రోహిల్లా నాయకుల మండలి ఏర్పాటు చేయబడింది. అందరూ తమ విధులను నిర్వర్తిస్తామని గట్టి హామీలు ఇచ్చారు, కానీ వారందరూ మాట తప్పి తమ స్వంత స్వాతంత్ర్యాన్ని స్థాపించుకోవడానికి ప్రయత్నించారు. ఇది రోహిల్‌ఖండ్ నవాబు అధిపతిగా, రోహిల్లా రాష్ట్రాలకు ఇన్‌ఛార్జ్‌లుగా ఉన్న రోహిల్లా నాయకులు ముఖ్యంగా సైనిక కార్యకలాపాలకు సంబంధించి అతనికి జవాబుదారీగా ఉండేలా ఒక సమాఖ్య లాంటి ప్రభుత్వ నిర్మాణానికి దారితీసింది.

అలీ రాజ్యం విభేదాలు సృష్టించే విధంగా విభజించబడింది. నవాబ్ అబ్దుల్లా ఖాన్, నవాబ్ ముర్తజా ఖాన్‌లకు బదౌన్‌పై ఉమ్మడి పాలన అప్పగించబడింది. నవాబ్ అలాహ్ యార్ ఖాన్, నవాబ్ సాదుల్లా ఖాన్‌లకు మొరాదాబాద్‌పై, నవాబ్ ఫైజుల్లా ఖాన్‌కు రాంపూర్‌పై, నవాబ్ ముహమ్మద్ యార్ ఖాన్‌కు బరేలీపై పాలనాధికారం అప్పగించబడింది. 1754లో హఫీజ్ రెహ్మత్ ఖాన్ రాజ కుటుంబంలో ఒక గొడవను సృష్టించి, దానిని ఆసరాగా తీసుకుని అనాథల అధికారాన్ని, సంపదను లాక్కున్నాడు. విసుగు చెందిన ముహమ్మద్ యార్ ఖాన్ తన అన్న అబ్దుల్లా ఖాన్, తమ్ముడు అల్లాహ్ యార్ ఖాన్‌తో కలిసి ఊజనీకి వెళ్లిపోయాడు. నవాబ్ అలాహ్ యార్ ఖాన్ క్షయవ్యాధితో మరణించాడు, నవాబ్ ముర్తజా ఖాన్ సికింద్రాబాద్‌కు వెళ్లి అక్కడ మరణించాడు. నవాబ్ సాదుల్లా ఖాన్ రోహిల్‌ఖండ్ నవాబుగా నియమించబడ్డాడు. తరువాత, నవాబ్ అబ్దుల్లా ఖాన్, నవాబ్ ముహమ్మద్ యార్ ఖాన్‌లకు మళ్లీ భూమి మంజూరు చేయబడింది. నవాబ్ ముహమ్మద్ యార్ ఖాన్‌కు అయాన్లా పాలన అప్పగించబడింది, తండాలో అతని ఆస్థానం ఖైమ్, ముషాఫీ వంటి కవులతో ప్రసిద్ధి చెందింది.

## బ్రిటిష్ వారితో సంబంధాలు
వారి "దృఢమైన ధైర్యానికి" గాను బ్రిటిష్ వారు ఈ రాజవంశాన్ని ఎంతో గౌరవించారు. ఏ ఇతర భారతీయ రాజ్యంతో చేసిన యుద్ధాల కంటే రోహిల్లా యుద్ధాలు బ్రిటిష్ వారికి ఎక్కువ ఖర్చును మిగిల్చాయి. తరువాత జరిగిన గెరిల్లా యుద్ధం కారణంగా బ్రిటిష్ వారు రోహిల్లాలకు వారు కోరుకున్న చోట ఒక సంస్థానాన్ని మంజూరు చేయవలసి వచ్చింది, ఇది రాంపూర్ సంస్థానం ఏర్పాటుకు దారితీసింది. వారి ధైర్యం, సహనం, ప్రగతిశీల పాలన వారి పట్ల ప్రశంసలను తెచ్చిపెట్టాయి. ఆంగ్లో-ఫ్రెంచ్ యుద్ధాలలో సహాయం కోసం బ్రిటిష్ వారు వీరిని పిలిచారు. బుర్కే రోహిల్లాలను "అత్యంత ధైర్యవంతులు, గౌరవప్రదమైనవారు, ఉదారస్వభావులు" అని వర్ణించాడు. మరియు రాంపూర్ నవాబు ఇతర ఐరోపా చక్రవర్తులతో పాటు విక్టోరియా రాణిని కలిసిన మొదటి భారతీయ పాలకుడు అయ్యాడు.

### రాజవంశ సంబంధాలు
18వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో *నిజమైన* మొఘల్ సామ్రాజ్యాన్ని పాలించినట్లుగా ప్రసిద్ధి చెందిన శక్తివంతమైన బార్హా రాజవంశపు ఒక శాఖ అయి ఉండవచ్చునని భావిస్తారు. 19వ శతాబ్దంలో, అలీ మహమ్మద్ ఖాన్ వారసులు, ముఖ్యంగా రాంపూర్ నవాబులు, అతను బార్హా సయ్యద్ అని వివాదాస్పద వాదనలు చేశారు, సయ్యద్ అనే బిరుదును ఉపయోగించడం ప్రారంభించారు. అయితే, వారు ఈ వాదనకు మద్దతుగా ఎటువంటి వంశవృక్షాన్ని లేదా చెల్లుబాటు అయ్యే చారిత్రక సాక్ష్యాన్ని సమర్పించలేకపోయారు. నవాబులు అలీ నుండి తమ పూర్వీకతను స్థాపించడానికి రాంపూర్‌కు చెందిన ప్రముఖ మత నాయకుడు నజ్ముల్ ఘనీ సేవలను కూడా కోరారు, కానీ ఇది విస్తృతంగా తిరస్కరించబడింది.

## పాలకుల జాబితా
### రోహిల్‌ఖండ్ రాజ్యం

### రాంపూర్ రాష్ట్రం

## ఇవి కూడా చూడండి
*రోహిల్లాలు 
*రోహిల్‌ఖండ్ రాజ్యం
*రాంపూర్ రాష్ట్రం

## మూలాలు

వర్గం:భారతదేశ రాజవంశాలు
వర్గం:భారతదేశ ముస్లిం రాజవంశాలు
వర్గం:భారతదేశ రాజవంశాలు