open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
మాయిలాట్టం

thumb| మాయిలాట్టం చేసేవాడు
**మాయిలాట్టం** (తమిళం: : மயிலாட்டம்) అనేది హిందూ దేవత కార్తికేయ యొక్క ప్రాంతీయ రూపమైన మురుగన్ కు గౌరవసూచకంగా తమిళనాడు, కేరళలోని హిందూ దేవాలయాలలో ప్రదర్శించే కళాత్మక, మతపరమైన నృత్య రూపం. అక్షరాలా "నెమలి నృత్యం" అని అనువదించబడింది, కళాకారులు దేవత యొక్క పర్వతమైన నెమలి ప్రతిరూపంపై కూర్చుంటారు. 

## వివరణ
మయిలట్టం నృత్యం మొట్టమొదట తమిళనాడు ప్రాంతంలో ఉద్భవించింది, సుబ్రహ్మణ్య భగవానుని గౌరవార్థం గ్రామీణ మహిళలు సాధారణంగా అమలు చేస్తారు. ఈ సాంప్రదాయ దక్షిణ భారతీయ నృత్యం కఠినమైనది, విస్తృతమైన శిక్షణ, అభ్యాసం అవసరం.

మాయిలాట్టం కళాకారులు తల నుండి కాలి వరకు తల దుస్తులు, నెమలి ఈకలతో దుస్తులను ధరిస్తారు, వీటిని దారం ఉపయోగించి తెరవవచ్చు, మూసివేయవచ్చు, నిర్దిష్ట నృత్యాలను ప్రదర్శిస్తారు. కళాకారులు తమ పాదాల చివరన అమర్చిన పొడవైన చెక్క ముక్కపై నృత్యం చేస్తారు. ఉత్సవాల సందర్భంగా ఈ నృత్యాన్ని అన్ని మురుగన్ ఆలయాల్లో సంప్రదాయంగా ప్రదర్శిస్తారు. ఆర్థిక కారణాల వల్ల మైలాటం కళాకారుల సంఖ్య తగ్గుతోంది.

## మూలాలు


వర్గం:నృత్యం
ఒట్టన్ తుల్లాల్

thumb| కేరళలో ఒట్టంతుల్లాల్ ప్రదర్శన
**ఒట్టన్ తుల్లాల్** భారతదేశంలోని కేరళ యొక్క పఠన-నృత్య కళారూపం. దీనిని పద్దెనిమిదవ శతాబ్దంలో ప్రచిన కవిత్రయం (ముగ్గురు ప్రసిద్ధ మలయాళ భాషా కవులు) లో ఒకరైన కుంచన్ నంబియార్ ప్రవేశపెట్టాడు. సమాజాన్ని విమర్శించడానికి ఉద్దేశించిన హాస్యంతో కూడిన జానపద ప్రదర్శనలో మృదంగం (బ్యారెల్ ఆకారంలో ఉన్న రెండు తలల డ్రమ్) లేదా సులభమైన ఇడక్కాతో పాటు ఒక జత ఇలతాళం తాళాలు ఉంటాయి.

## చరిత్ర
కుడి|thumb|267x267px| ఆలయ పండుగ సందర్భంగా ఒట్టంతుల్లాల్ ప్రదర్శన
కుడి|thumb|200x200px| ఒట్టంతుల్లాల్
కుడి|thumb|276x276px| ఒట్టంతుల్లాల్
చాలా భారతీయ ప్రదర్శన కళారూపాల మాదిరిగానే, ఒట్టమ్తుల్లాల్ కూడా నాట్య శాస్త్రం (క్రీ.పూ. 2 వ శతాబ్దం) ద్వారా ప్రభావితమైన సూత్రాలను కలిగి ఉంది. తుల్లాల్ అనే పదానికి మలయాళ భాషలో "దూకడం" లేదా "దూకడం" అని అర్థం. చాక్యార్ కూతు ప్రదర్శన కోసం మిజావు డ్రమ్ వాయిస్తూ కవి నంబియార్ నిద్రలోకి జారుకున్నాడని, ఇది చాక్యార్ నుండి అపహాస్యాన్ని ఆహ్వానించిందని పురాణాలు చెబుతున్నాయి. దీనికి ప్రతిస్పందనగా, నంబియార్ ఒట్టమ్తుల్లాల్ ను అభివృద్ధి చేశారు, ఇది ప్రబలమైన సామాజిక రాజకీయ ప్రశ్నలను లేవనెత్తింది  ,  మానవ వంశపారంపర్యం  ,  దురభిప్రాయాల వ్యంగ్యాన్ని రూపొందించింది. చాక్యార్ నంబియార్ నిర్మాణం గురించి చెంబకాస్సేరి రాజుకు ఫిర్యాదు చేశాడు. అంబలపుళ ఆలయ సముదాయం నుండి ఒట్టంతుల్లాల్ ప్రదర్శనలను రాజు నిషేధించాడు. దగ్గరి సంబంధం ఉన్న కళారూపాలు సీతంకన్ తుల్లాల్  ,  పారాయన్ తుల్లాల్. ఆధునిక ప్రేక్షకుల కోసం మాథుర్ పణిక్కర్ ఒట్టంతుల్లాల్ ను ప్రాచుర్యంలోకి తెచ్చారు. ఒట్టంతుల్లాల్ పోటీలు నిర్వహించి సామాజిక సందేశాన్ని వ్యాప్తి చేయడానికి ఈ కళారూపాన్ని ఉపయోగించవచ్చు.

## ప్రదర్శకులు
ఒట్టమ్తుల్లాల్ లో, ఆకుపచ్చ మేకప్  ,  రంగురంగుల వేషధారణతో (పొడవైన ఎరుపు  ,  తెలుపు బ్యాండ్  ,  పెయింట్ చేసిన చెక్క ఆభరణాలతో అలంకరించబడింది), నృత్యం (తుల్లాల్) (సాహిత్యం) పఠిస్తూ ప్రదర్శనలు  ,  నృత్యాలు చేస్తారు. ఒక కోరస్ లేదా ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది కళాకారులు ప్రతి వాక్యాన్ని పూర్తి చేసినప్పుడు పునరావృతం చేస్తారు. ఇటీవల, ఒట్టంతుల్లాల్ ఒక సోలో మహిళా నటుడితో  ,  భారీ తారాగణంతో ప్రదర్శించబడింది.

## థీమ్
నంబియార్ భూస్వాములు, ఇతర ప్రముఖ పౌరుల మార్గాలను, కొన్నిసార్లు రాజుగా కూడా అనుకరించాడు. ఉదాహరణకు, *[[మహాభారతం|మహాభారత]]* ఇతిహాసంలోని భీముడి పాత్ర ఓఫ్‌గా చిత్రీకరించబడింది. బ్రాహ్మణులతో సహా ఉన్నత కులాలను విడిచిపెట్టలేదు.

## భాష
ఒట్టన్ తుల్లాల్ మలయాళంలో ప్రదర్శించబడుతుంది, ఇది స్థానిక ప్రేక్షకులను మెప్పిస్తుంది. పాత సామెతలు, జానపద అంశాలు ఉపయోగించబడతాయి.

## పనిచేస్తుంది
64 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఒట్టంతుల్లాల్ రచనలు ఉండవచ్చు. ఉదాహరణలు:

* *కళ్యాణ సౌగంధికం* (అరుదైన పుష్పం), భీముడు పుష్పం కోసం వెతుకుతున్నాడు, అతని అన్నయ్య హనుమంతునితో సుదీర్ఘ సంభాషణ చేస్తున్నాడు.
* *కిరాతం, గరుడగర్వ భంగం, సంతానగోపాలం, ఘోషయాత్ర మొదలైనవి...*

## సంబంధిత చిత్రాలు

దస్త్రం:Chakyarkoothu-hareesh-nambiar-at-peechi-kfri-camp.jpg|alt=Chakyar koothu|చాక్యార్ కూతు
దస్త్రం:Sheethankan_Thullal.jpg|alt=Sheethankan Thullal|శీతంకాన్ తుల్లాల్
దస్త్రం:Oottan_Thullal_at_Kerala_School_Kalothsavam_2017.jpg|alt=Make-up|మేకప్


## ఇవి కూడా చూడండి

*కళామండలం దేవకి
* కథాకళి
* మోహినియాట్టం
* కేరళ కళామండలం

## మూలాలు

వర్గం:కేరళ
వర్గం:కేరళ నృత్యకారులు
వర్గం:నృత్యం
వర్గం:మలయాళ జానపద నృత్యాలు
శీతంకాన్ తుల్లాల్

కుడి|thumb|300x300px| శీతంకాన్ తుల్లాల్
thumb| త్రిప్పుణితుర ఆలయంలో శీతంకాన్ తుల్లాల్ నిర్వహించారు.
**శీతంకన్ తుల్లాల్** భారతదేశంలోని కేరళలోని ఒక నృత్య, కవితా ప్రదర్శన రూపం. కేరళలో ప్రబలంగా ఉన్న మూడు ప్రధాన తుల్లా రూపాలలో ఇది ఒకటి. ఇతరులు ఒటాన్ తుల్లాల్, పరాయన్ తుల్లాల్. ఈ నృత్యాన్ని చాలా స్లో టెంపోలో ప్రదర్శిస్తారు. ఇది స్వర చర్యల కంటే హావభావాలకు ప్రాముఖ్యత ఇస్తుంది. 

## ప్రదర్శన
సాధారణంగా శీతంకన్ తుల్లాల్ ను అర్ధరాత్రి పూట నిర్వహిస్తారు. కానీ స్టేజ్ మీద ఎలాంటి దీపాలు వాడకుండా పగటిపూట కూడా ప్రదర్శించవచ్చు. పనితీరు కోసం కనీసం ముగ్గురు వ్యక్తులు అవసరం. ఒకటి ప్రదర్శన ఇవ్వడానికి, మరొకటి సంగీత వాయిద్యాలు వాయించడానికి.

## కాస్ట్యూమ్
తుల్లాల్ కోసం ప్రదర్శకుడు ప్రత్యేక వేషధారణలో ఉంటాడు. ముఖానికి పసుపు రంగు పొడిని, కొబ్బరి ఆకులతో చేసిన దుస్తులను వాడతారు. సాధారణంగా కాకాళి అనేది ఈ నృత్య రూపకంలో ఉపయోగించే ఛందస్సు.

## మూలం
శీతంకాన్ తుల్లాల్‌ను ప్రముఖ మలయాళ కవి కుంచన్ నంబియార్ అంబలప్పుజలో కనుగొన్నారు.

## ఇది కూడ చూడు

* ఒట్టన్ తుల్లాల్
* పారాయణ్ తుల్లాల్

## మూలాలు

వర్గం:కేరళ
వర్గం:నృత్యం
భువనేశ్వరి మిశ్రా

**భువనేశ్వరి మిశ్రా** (జనవరి 25, 1950 - ఫిబ్రవరి 19, 2016) ఒడిశా శాస్త్రీయ గాయని, నేపథ్య గాయని. ఆమె ఆదిగురు సింగరి శ్యాంసుందర్ కర్ శిష్యురాలు. పూరీ పట్టణానికి చెందిన ప్రముఖ వైద్యుడు, కవి డాక్టర్ జగమోహన్ మిశ్రాను ఆమె వివాహం చేసుకున్నది. ఆమె కుమార్తె కస్తూరికా మిశ్రా కూడా శిక్షణ పొందిన శాస్త్రీయ గాయని.

## కెరీర్
కృష్ణ సుదామా చిత్రం కోసం టిక్కీ మోరా నా పాడటం ద్వారా ఆమె తన కెరీర్ ను ప్రారంభించింది. సఖి గోపీనాథ్ చిత్రంలో ఇటిక్కిలి మిటికిలి, బెలభూమిలోని జహ్నా రా సింధూరా గారా, జయ్ మా మంగళలోని దయామయి మహమయి మా మంగళతో సహా ఆమె అనేక నేపథ్య గీతాలను అందించింది.

మిశ్రా 1979, 1980లో వరుసగా *శ్రీక్రుష్ణ రసలీల,* *జై మా మంగళ* చిత్రాలకు ఒడిశా రాష్ట్ర చలనచిత్ర అవార్డును అందుకుంది. 

ఒడిశా ముఖ్యమంత్రి నవీన్ పట్నాయక్ ఆమెను అభివర్ణించారు "చాలా ప్రతిభావంతులైన కళాకారిణి", ఆమె మరణం "సంగీతం, సాంస్కృతిక రంగంలో ఒక పెద్ద నష్టం." 

మే 2018 లో ప్రారంభించిన భువనేశ్వర్ స్టేట్ మ్యూజియం యొక్క కొత్త ఫిల్మ్ గ్యాలరీలో ప్రఫుల్లా కర్, సికందర్ ఆలం వంటి ఇతర ప్రముఖ నేపథ్య గాయకులతో పాటు మిశ్రా యొక్క ఫోటో ప్రదర్శించబడింది. 

మిశ్రా 19 ఫిబ్రవరి 2016న న్యూఢిల్లీలో గుండెపోటుతో మరణించింది. 

## మూలాలు

వర్గం:2016 మరణాలు
వర్గం:1950 జననాలు
వర్గం:భారతీయ మహిళా నేపథ్య గాయకులు
ఫుల్పతి నృత్యం

భారతదేశంలోని మాల్వా ప్రాంతంలో **ఫూల్పతి నృత్యాన్ని** ప్రదర్శిస్తారు. ఈ నృత్యాన్ని పెళ్లికాని అమ్మాయిలు ప్రదర్శిస్తారు. హోలీ సందర్భంగా దీన్ని నిర్వహిస్తారు. ఈ జానపద నృత్యం భారతదేశంలోని మధ్యప్రదేశ్ లోని మాల్వా ప్రాంతంలో చాలా ప్రాచుర్యం పొందింది. ఈ నృత్య ప్రదర్శనలో నృత్యకారులు చాలా రంగురంగుల దుస్తులు, అందమైన ఆభరణాలను ధరిస్తారు. పెళ్లికాని మహిళలు 'హోలీ' పండుగను ఘనంగా జరుపుకోవడమే ఈ నృత్య శైలి ముఖ్య ఉద్దేశం. గ్రామీణ ప్రాంతాలతో పాటు సెమీ రూరల్ ఏరియాలో కూడా ఈ నృత్యాన్ని ప్రదర్శిస్తారు.

## చరిత్ర
పెళ్లికాని మహిళలు హోలీ పండుగను ఘనంగా జరుపుకోవడానికి వీలుగా మధ్యప్రదేశ్ లోని మాల్వా ప్రాంతం నుంచి ఈ నృత్యం ఉద్భవించింది. ఫూల్పతి జానపద నృత్యం మధ్యప్రదేశ్లో పదిహేను రోజుల పాటు జరుపుకునే దశైన్ పండుగతో ముడిపడి ఉంది. ఈ పండుగ యొక్క ఏడవ రోజును ఫూల్పతి అని పిలుస్తారు, ఇది పండుగలో అత్యంత పవిత్రమైన రోజుగా పరిగణించబడుతుంది. పండుగ సందర్భంగా నిర్వహించే పాదయాత్ర ప్రజలు ఒకరినొకరు కలుసుకుని పలకరించుకునే సామాజిక సభగా మారుతుంది.

## మూలాలు


వర్గం:నృత్యం
పారాయణ్ తుల్లాల్

**పరయన్ తుళ్ళల్** భారతదేశంలోని కేరళ రాష్ట్రంలో ప్రబలంగా ఉన్న ఒక నృత్య, కవితా ప్రదర్శన రూపం. కేరళలో ప్రబలంగా ఉన్న మూడు ప్రధాన తుల్లా రూపాలలో ఇది ఒకటి. ఇతరులు ఓట్టన్ **తుళ్ళల్**, శీతంకన్ **తుళ్ళల్**. సాధారణంగా ఉదయం పూట నిర్వహిస్తారు. సంస్కృత ఛందస్సు మల్లికను సాధారణంగా ఈ కళారూపంలో ఉపయోగిస్తారు.

## ప్రదర్శిస్తున్నారు
ఈ కళారూపం యొక్క టెంపో చాలా నెమ్మదిగా ఉంటుంది. ప్రదర్శకుడు హావభావాలను ఉపయోగించి పాటల అర్థాలను వివరిస్తాడు. ఈ కళారూపంలో నృత్య అంశం చాలా తక్కువగా ఉంటుంది, చాలాసార్లు ప్రదర్శకుడు నిటారుగా నిలబడతాడు. సాధారణంగా పరాయన్ తుల్లాల్ కథలు ఆధ్యాత్మిక విషయాలకు సంబంధించినవి.

## కాస్ట్యూమ్
పారాయణ్ తుల్లాల్  వేషధారణ శేషాను పోలి ఉంటుంది. కళను ప్రదర్శించే వ్యక్తి పాము ఆకారంలో దుస్తులు, కిరీటాన్ని ధరిస్తాడు. నడుముపై ఎర్రటి వస్త్రం ధరిస్తారు. ముఖాన్ని పసుపు రంగుతో అలంకరిస్తారు.

## కొన్ని పారాయణ తుళ్లాల జాబితా

* సభాప్రవేశం
* త్రిపురదానం
* కుంభకర్ణవధం
* దక్షాయగం
* కీచకవధం
* పులిండిమోక్షం
* సుండోపసుండోపాఖ్యానం
* నలయనిచరితం
* హరిచంద్రచరితం

## ఇది కూడ చూడు

* ఒట్టన్ తుల్లాల్
* కథాకళి
* మోహినియాట్టం
* కేరళ కళామండలం

## మూలాలు


వర్గం:కేరళ
వర్గం:కేరళ నృత్యం
వర్గం:నృత్యం
పవన్ సెహ్రావత్

**పవన్ కుమార్ సెహ్రావత్** ఒక భారతీయ కబడ్డీ ఆటగాడు, అతను ప్రో కబడ్డీ లీగ్‌లో తెలుగు టైటాన్స్ తరఫున ఆడుతున్నాడు. పదో సీజన్ కోసం తెలుగు టైటాన్స్ అతన్ని రూ .2.60 కోట్లకు కొనుగోలు చేసింది, దీనితో అతను ప్రో కబడ్డీ లీగ్ చరిత్రలో అత్యంత ఖరీదైన ఆటగాడిగా నిలిచాడు.

## ప్రారంభ జీవితం
పవన్ సెహ్రావత్ 1996 జూలై 9న ఢిల్లీలో జన్మించారు. ఆయన వయసు 27 ఏళ్లు. ఆయన తండ్రి పేరు రాజ్బీర్ సింగ్ సెహ్రావత్. బవానాలోని ప్రభుత్వ పాఠశాలలో సెకండరీ విద్యను పూర్తి చేశాడు. ఆయన ఆర్బీఐలో ఉద్యోగం చేశారు.

## సాధించిన విజయాలు

* అత్యంత విలువైన ఆటగాడు, 2018 ప్రో కబడ్డీ లీగ్
* అత్యధిక రైడ్ పాయింట్లు 2018, 2019, 2021–22 ప్రో కబడ్డీ లీగ్
* స్వర్ణం- 2019 దక్షిణాసియా క్రీడలు
* స్వర్ణం- ఆసియా కబడ్డీ ఛాంపియన్‌షిప్ 2023

## అవార్డులు

* అర్జున అవార్డు(2023)

## మూలాలు

వర్గం:అర్జున అవార్డు గ్రహీతలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1996 జననాలు
వర్గం:ఆసియా క్రీడలలో పతకం సాధించిన భారతీయులు
వర్గం:కబడ్డీ క్రీడాకారులు
మోనా చంద్రావతి గుప్తా

**మోనా చంద్రావతి గుప్తా** (1896–1984) బ్రిటీష్ బర్మాలో జన్మించిన భారతీయ సామాజిక కార్యకర్త, విద్యావేత్త , *నారీ సేవా సమితి* స్థాపకురాలు, మహిళల సామాజిక , ఆర్థిక అభ్యున్నతి కోసం పనిచేస్తున్న ప్రభుత్వేతర సంస్థ. 

## జీవిత చరిత్ర
1896 అక్టోబరు 20 న ప్రస్తుత యాంగూన్, మయన్మార్ రాజధాని నగరం రంగూన్ లో జన్మించిన గుప్తా యాంగూన్, లండన్ లలో ప్రారంభ విద్య తరువాత, ఆమె కోల్ కతాలోని డయోసెసన్ కళాశాల నుండి గ్రాడ్యుయేట్ డిగ్రీని పొందింది. విద్యను వృత్తిగా స్వీకరించిన ఆమె లక్నోలోని ప్రభుత్వ బాలికల కళాశాల వైస్ ప్రిన్సిపాల్ గా, మహిళా విద్య కోసం విశ్వవిద్యాలయ సమీక్షా కమిటీ సభ్యురాలిగా పనిచేసింది.

గుప్తా 1930 లలో రెండు మహిళా సంస్థలను, 1931 లో జెనానా పార్క్ లీగ్, 1936 లో ఉమెన్స్ సోషల్ సర్వీస్ లీగ్ను ప్రారంభించింది. దాదాపు ఒక దశాబ్దం తరువాత, ఆమె ఉమెన్స్ అకాడమీని స్థాపించింది, 1947 లో భారత స్వాతంత్ర్యం తరువాత, అకాడమీని ఉమెన్స్ సోషల్ సర్వీస్ లీగ్తో విలీనం చేసి నారీ సేవా సమితిని ఏర్పాటు చేసింది. ఈ సంస్థ ఇప్పుడు నాలుగు విద్యా సంస్థలు, మహిళల కోసం రెండు ఒకేషనల్ సెంటర్లు, మూడు మహిళా సంక్షేమ కేంద్రాలు, ఒక సాంస్కృతిక కేంద్రం, ఒక వైద్య సదుపాయానికి విస్తరించింది.

గుప్తా ఉత్తర ప్రదేశ్ లెజిస్లేటివ్ కౌన్సిల్ మాజీ సభ్యురాలు  , అలహాబాద్ విశ్వవిద్యాలయం  , లక్నో విశ్వవిద్యాలయాలలో వరుసగా 1939  , 1940లో న్యాయస్థానాలకు సేవలందించారు. 1939లో బ్రిటీష్ ఇండియన్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ నుండి కైసర్-ఇ-హింద్ పతక విజేత,  ఆమెను భారత ప్రభుత్వం 1965లో సత్కరించింది, ఆమె చేసిన కృషికి నాల్గవ అత్యున్నత భారతీయ పౌర పురస్కారమైన పద్మశ్రీ అవార్డుతో సత్కరించింది సమాజం. 
 

## మూలాలు

వర్గం:1984 మరణాలు
వర్గం:1896 జననాలు
వర్గం:పద్మశ్రీ గ్రహీతలు
వర్గం:కైసర్-ఇ-హింద్ పతక గ్రహీతలు
చారి నృత్యం

thumb| '''ఇది రాజస్థాన్‌లోని ప్రసిద్ధ గుజార్ మహిళలు. ఈ నృత్యంలో, పత్తి గింజలను, కుండ లోపల కాల్చి, నృత్యం చేస్తారు.'''|260x260px

**చారి నృత్యం** భారతదేశంలోని రాజస్థాన్ రాష్ట్రంలో ఒక జానపద నృత్యం. చారి నృత్యం ఒక స్త్రీ సమూహ నృత్యం. ఇది అజ్మీర్, కిషన్ గఢ్ లకు సంబంధించినది. కిషన్ గఢ్, అజ్మీర్ లోని గుర్జార్ కమ్యూనిటీలో చారి నృత్యం ప్రముఖంగా ఉంది, రాజస్థాన్ అంతటా ప్రసిద్ధి చెందింది. చారి నృత్యాన్ని వివాహ వేడుకలలో, మగబిడ్డ పుట్టినప్పుడు, శుభకార్యాలు, పండుగలలో ప్రదర్శిస్తారు.

## ప్రదర్శన
చారి నృత్యం సమయంలో, రంగురంగుల దుస్తులు ధరించిన, అలంకరించబడిన మహిళలు తమ తలపై మట్టిపాత్రలు లేదా ఇత్తడి చారి కుండలను పట్టుకుంటారు. తరచుగా, చారిని దీపం (నూనె దీపం) లేదా నూనెలో ముంచిన పత్తి విత్తనాలతో నిప్పు పెడతారు. డ్యాన్సర్లు తమ తలపై మండుతున్న కుండను తాకకుండా మోస్తారు, అదే సమయంలో అవయవాల యొక్క మనోహరమైన కదలికలు, మోకాళ్ల లోతైన వలయాలను ప్రదర్శిస్తారు. నృత్యం మరింత ఆకర్షణీయంగా కనిపించడానికి నృత్యకారులు నేల చుట్టూ నిశ్శబ్దంగా కదులుతున్నప్పుడు కాంతి నమూనాల రేఖలు సృష్టించబడతాయి.

## మూలం
రాజస్థాన్ ఒక ఎడారి, ఇక్కడ మహిళలు తమ కుటుంబాల కోసం నీటిని సేకరించడానికి చాలా మైళ్ళు నడిచారు. వారు తమ రోజువారీ నీటిని చారిలో సేకరిస్తారు. ఈ నృత్యం నీటిని సేకరించే ఈ జీవితకాల ఆచారాన్ని జరుపుకుంటుంది.

## దుస్తులు, ఆభరణాలు
నృత్యకారులు హన్స్లీ, హన్స్లీ, తిమ్నియా, మోగ్రి, పుంచి, బంగ్డి, గజ్రా, ఆర్మ్‌లెట్స్, కర్లీ, కంకా, నవర్ అనే రాజస్థానీ బంగారు ఆభరణాలను ధరిస్తారు. 

## వాయిద్యాలు
నగదా, ధోలక్, ధోల్ హార్మోనియం, థాలీ (ఆటోఫోనిక్ వాయిద్యం), బంకియాతో చారి నృత్యం ఆడతారు. బాంకియా అత్యంత సాధారణమైనది. ఇది నైపుణ్యం కలిగిన చేతుల్లో శక్తివంతమైన, వింత ధ్వనిని ఉత్పత్తి చేస్తుంది. 

## ఇవి కూడా చూడండి

* గోవర్ధన్ కుమారి
* ఘూమర్

## మూలాలు

వర్గం:జానపద నృత్యం
వర్గం:రాజస్థాన్ జానపద నృత్యాలు
భావాయి నృత్యం

భావాయ్ అనేది ఉత్తర భారతదేశంలోని రాజస్థాన్ రాష్ట్రంలో ప్రాచుర్యం పొందిన జానపద నృత్యం యొక్క ఒక శైలి. ప్రదర్శన సమయంలో మగ లేదా ఆడ కళాకారులు అనేక మట్టి కుండలు లేదా ఇత్తడి / లోహపు కుండలను సమతుల్యం చేస్తారు, వారు తమ పాదాల అరికాళ్ళను గాజు సీసా పైన, కత్తి అంచున, ఇత్తడి / లోహ థాలీ (ప్లేట్) అంచుపై, విరిగిన గాజుపై ఉంచి ఊగిపోతారు.

భారతదేశపు మొదటి భావాయి నర్తకి శ్రీమతి కృష్ణ వ్యాస్ చంగాని, జోధ్‌పూర్ (రాజస్థాన్)లో జన్మించారు.

డ్యాన్స్ ఫారమ్‌లో ముసుగు ధరించిన మహిళా డ్యాన్సర్‌లు తమ తలపై 22 ఇత్తడి/లోహపు కుండల వరకు బ్యాలెన్స్ చేస్తూ 9 బాడల వరకు మంటలను వెలిగించి, వారు అతి చురుగ్గా నృత్యం చేస్తూ, పైరౌట్ చేస్తూ, ఆపై అరికాళ్లను గాజు పైన ఉంచి ఊపుతూ ఉంటారు. కత్తి అంచున. డ్యాన్స్‌లో అత్యాధునిక ఉత్కంఠ, గోరు కొరికే చర్యలు ఉన్నాయి.

ఈ నృత్యానికి తోడుగా పురుష కళాకారులు శ్రావ్యమైన పాటలు పాడుతూ, పఖ్వాజ్, ధోలక్, ఝంఝర్, సారంగి ,హార్మోనియంతో సహా అనేక సంగీత వాయిద్యాలను వాయిస్తారు.

## చరిత్ర
సాంప్రదాయకంగా, ఈ రకమైన నృత్యాన్ని రాజస్థాన్ లోని జాట్, భిల్, రాయ్గర్, మీనా, కుమ్హర్, కల్బేలియా కమ్యూనిటీలకు చెందిన మహిళా కళాకారులు ప్రదర్శించారు. ఎడారిలో చాలా దూరం నీటి కుండలను తలపై మోయడానికి అభివృద్ధి చెందిన ఈ సమాజాలకు చెందిన మహిళల అసాధారణ సమతుల్యత నైపుణ్యాల నుండి ఈ నృత్య శైలి ఉద్భవించిందని భావిస్తున్నారు.

## ఇది కూడ చూడు

* భారతదేశంలో నృత్యం

## మూలాలు


వర్గం:జానపద నృత్యం
వర్గం:రాజస్థాన్
వర్గం:రాజస్థాన్ జానపద నృత్యాలు
కళామండలం క్షేమావతి

**కళామండలం క్షేమావతి** (జననం 1948) కేరళలోని త్రిస్సూర్‌కు చెందిన మోహినియాట్టం నర్తకి. ఆమె కేరళ కళామండలం పూర్వ విద్యార్థి. ఆమె పదేళ్ల వయసులో ఇన్‌స్టిట్యూట్‌లో చేరింది. కోర్సు పూర్తయిన తర్వాత, ఆమె ముత్తుస్వామి పిళ్లై, చిత్రా విశ్వేశ్వరన్‌ల ఆధ్వర్యంలో భరతనాట్యంలో, వెంపటి చినసత్యం ఆధ్వర్యంలో కూచిపూడిలో ఉన్నత శిక్షణ పొందింది, అయితే మోహినియాట్టం సంప్రదాయంలో కొనసాగాలని నిర్ణయించుకుంది.

## వ్యక్తిగత జీవితం
ఆమె మలయాళ సినిమా దర్శకుడు వి. కె. పవిత్రన్ భార్య. ఆమెకు ఇద్దరు కుమార్తెలు ఎవా పవిత్రన్, లక్ష్మీ పవిత్రన్ ఉన్నారు.

## గుర్తింపు
మోహిన్యాట్టంలో చేసిన కృషికి 2011లో ఆమెకు పద్మశ్రీ అవార్డు లభించింది. ఆమె సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డును కూడా అందుకుంది, భరతనాట్యంలో ఆమె కృషికి గాను 1975లో కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డును, అలాగే 2015లో కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ ఫెలోషిప్‌ను అందుకుంది.

## మూలాలు
వర్గం:భారతీయ మహిళా శాస్త్రీయ నృత్యకారులు
వర్గం:మోహినియాట్టం ఘాతాంకాలు
వర్గం:భారత శాస్త్రీయ నృత్య ప్రదర్శనకారులు
వర్గం:1948 జననాలు
వర్గం:కళల్లో పద్మశ్రీ గ్రహీతలు
వర్గం:సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు
వర్గం:భారతీయ నృత్యకారులు
వర్గం:భారతీయ మహిళా కళాకారులు
వర్గం:మలయాళ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ ఫెలోషిప్ గ్రహీతలు
వర్గం:కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు
జ్యోత్స్నా భట్

**జ్యోత్స్న జ్యోతి భట్** (6 మార్చి 1940 11 జూలై 2020) ఒక భారతీయ సిరామిస్ట్, కుమ్మరి. ఈమె మొదట బరోడా మహారాజా సాయాజీరావ్ విశ్వవిద్యాలయంలో నలభై సంవత్సరాలు చదివి బోధించారు.

## జీవిత చరిత్ర
జ్యోత్స్న భట్ 1940 మార్చి 6 న కచ్ రాష్ట్రం (ప్రస్తుతం గుజరాత్ లోని కచ్) లోని మాండ్విలో జన్మించింది. బొంబాయి (ప్రస్తుతం ముంబాయి)లోని సర్ జె. జె. స్కూల్ ఆఫ్ ఆర్ట్ లో ఒక సంవత్సరం చదువుకుంది. తరువాత 1958 లో బరోడా మహారాజా సయాజీరావ్ విశ్వవిద్యాలయంలో చేరి శంఖో చౌదరి వద్ద శిల్పకళను అభ్యసించారు. అక్కడ సిరామిక్స్ పై ఆసక్తి పెంచుకుంది. ఆమె 1960 ల మధ్యకాలంలో యునైటెడ్ స్టేట్స్ లోని న్యూయార్క్ నగరంలోని బ్రూక్లిన్ స్వయంపాలిత ప్రాంతంలోని బ్రూక్లిన్ మ్యూజియం ఆర్ట్ స్కూల్ లో జోలియన్ హాఫ్ స్టెడ్ వద్ద సిరామిక్స్ చదివింది. ఆమె భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చి బరోడా (ప్రస్తుతం వడోదర) లో స్థిరపడింది. 1972లో బరోడా మహారాజా సయాజీరావ్ విశ్వవిద్యాలయంలోని ఫైన్ ఆర్ట్స్ ఫ్యాకల్టీలో శిల్పకళా విభాగంలో ప్రొఫెసర్ గా చేరారు. అక్కడ 40 ఏళ్లు పనిచేసి 2002లో సిరామిక్స్ విభాగాధిపతిగా పదవీ విరమణ చేశారు.

జ్యోత్స్నా భట్ 11 జూలై 2020న, రెండు రోజుల తర్వాత స్ట్రోక్‌తో మరణించింది.   బరోడాలోని వాడి వాడి శ్మశాన వాటికలో ఆమె అంత్యక్రియలు జరిగాయి. 

## శైలి
భట్ రచనలు ప్రపంచవ్యాప్తంగా సేకరించబడ్డాయి. తన సుదీర్ఘ కెరీర్లో ఆమె స్టోన్వేర్  , టెర్రాకోట రెండింటితో ప్రయోగాలు చేసింది. ఆమె తన సిరామిక్ పనిలో, నాచు ఆకుపచ్చ  , ఇతర ఎర్త్ టోన్ల కంటే టీల్ బ్లూతో కలిపి మ్యాట్  , శాటిన్ మ్యాట్ గ్లేజ్లను ఇష్టపడింది. ఆమె తరచుగా తన రచనలలో ఆధునిక  , సాంప్రదాయ శైలులను మిళితం చేసిన ఆల్కలీన్ ఎర్త్లు, అరూప అచ్చులు  , వివిధ ఖనిజాలను ఉపయోగించింది. ప్రకృతి పట్ల ఆమెకున్న ఆసక్తిని ఆమె రచనలు ప్రతిబింబించాయి. ఆమె అనేక రచనలు పిల్లులు, కుక్కలు, పక్షులు, తామర మొగ్గలు, బొమ్మలు  , పళ్లెంలను వర్ణిస్తాయి.    

## వ్యక్తిగత జీవితం
జ్యోత్స్నా భట్ తన కళాశాలలో చదువుతున్న సమయంలో జ్యోతి భట్ అనే పెయింటర్‌ను కలుసుకున్నారు, వారు తరువాత వివాహం చేసుకున్నారు.  వారు వడోదరలో నివసించారు.  వారికి జయ అనే కుమార్తె ఉంది. 

## మూలాలు


వర్గం:2020 మరణాలు
వర్గం:1940 జననాలు
చాంగ్ డ్యాన్స్

చాంగ్ నృత్యం ( హిందీ :चंग नृत्य) భారతదేశంలోని రాజస్థాన్ కు చెందిన జానపద నృత్యం. చెడు ఓటమిని పురస్కరించుకుని అదే పేరుతో ఉన్న హిందూ పండుగ (హోలీ) సమయంలో దీనిని ప్రదర్శిస్తారు కాబట్టి దీనిని ధమాల్, ధూఫ్ నృత్యం, హోలీ నృత్యం అని కూడా పిలుస్తారు. ఇది చాంగ్ వాయిద్యం లయబద్ధమైన బీట్ కు అనుగుణంగా కేరింతలు కొడుతూ, పాడుతూ పురుషులు ప్రదర్శించే సమూహ నృత్యం. 

ఇది రాజస్థాన్ లోని షెకావతి ప్రాంతం నుండి ఉద్భవించింది. ఈ నృత్య కాలం మహా శివరాత్రి పండుగ నుండి ప్రారంభమై హోలీ పండుగ మరుసటి రోజు అయిన ధూలాండితో ముగుస్తుంది. ఈ జానపద నృత్యంలో ఉపయోగించే జానపద గీతాలను ధమాల్ అంటారు.  పురుషులందరూ పాడతారు, నృత్యం చేస్తారు, నృత్యం చేస్తారు. ఇంతలో, కొందరు సంగ్ అని పిలువబడే నాటకాలకు కూడా ప్రాతినిధ్యం వహిస్తారు. 

## వాయిద్యాలు

* చాంగ్, లేదా, డఫ్ (ఒక రకమైన టాంబోరిన్) - జానపద నృత్య రూపానికి పేరుగాంచిన ఈ వాయిద్యం ఒక చెక్క డిస్క్ను కలిగి ఉంటుంది, ఇది సాధారణంగా 2 అడుగుల (24 అంగుళాలు) నుండి 3 అడుగుల (36 అంగుళాలు) వ్యాసార్థంలో ఉంటుంది, విస్తరించిన మగ గొర్రె చర్మం తోలుతో ఒకే వైపు కప్పబడి ఉంటుంది.  పసుపు, ఇతర సుగంధ స్ప్రేలను దానిపై తయారు చేస్తారు. దానిపై కొన్ని రకాల పెయింటింగ్ కూడా వేస్తారు.
* సింబల్ - గుండ్రని చదునైన లేదా కన్వెక్సిటీ మెటల్ (సాధారణంగా కంచు లేదా ఇనుము) లయ వాయిద్యం, ఈ జంటను రాగ్ డేట్ పై ప్లే చేస్తారు.
* వేణువు - ఇది సహజ వెదురు నుండి రూపొందించబడింది. వెదురు లోపల బేల్స్ తొలగించబడతాయి, శరీరంపై ఎనిమిది రంధ్రాలు చేయబడతాయి. అన్నిటికంటే ముందు రంధ్రాలు నోటితో ఆడుకోవడం, మిగిలిన ఏడు రంధ్రాలు రంధ్రం నుండి వేర్వేరు శబ్దాలను ఇస్తాయి.
* ఘుంగ్రూ - శాస్త్రీయ భారతీయ నృత్యకారుల పాదాలకు కట్టిన ఒక సంగీత చీలమండ
* డ్రమ్ములు, ఇతర వాయిద్యాలు కూడా ప్రస్తుతం వాడుకలో ఉన్నాయి.

### చాంగ్ జానపద నృత్యం అంటే
ఈ చాంగ్ జానపద నృత్యం ప్రధానంగా పాల్గొనే ప్రదర్శన, ఇది సాధారణంగా రంగులు, ఆనందం ప్రసిద్ధ భారతీయ పండుగ హోలీ సీజన్లో ప్రదర్శించబడుతుంది. యువ పురుష నృత్యకారులు తమ చేతిలో చాంగ్ పట్టుకొని స్టేజ్ చుట్టూ నృత్యం చేస్తారు. వీరిలో ఒక అబ్బాయి ప్రధాన స్త్రీ వ్యక్తిత్వంగా మారతారు, ఇతర నృత్యకారులు అతని చుట్టూ నృత్యం చేస్తారు. వసంత విరామాన్ని సూచించే లేదా మీరు 'ఫాల్గుణ్' అని పిలిచే సాంప్రదాయ రాజస్థానీ జానపద పాటలపై ఈ నృత్యాన్ని ప్రదర్శిస్తారు. ఈ పాటలు ప్రేమ, భక్తి, వివాహ వేడుకలు మొదలైన వాటికి సంబంధించినవి. ఈ చాంగ్ జానపద నృత్యం తరచుగా వేణువులు, ధోలక్ లు, యాంకిల్స్ మొదలైన వాటితో కూడి ఉంటుంది. బాన్సురి స్వరాలు గ్రామీణ సంగీత రూపాలను, భారతీయ మనస్తత్వాన్ని గుర్తుకు తెస్తాయి, కృష్ణుడు తన ప్రియమైన రాధ కోసం వేణువు వాయించిన ప్రేమకథలు గుర్తుకు వస్తాయి.

### చాంగ్ నృత్యం చేసే కాలం
చాంగ్ నృత్యం మహాశివరాత్రి (భారతదేశం పండుగ) నుండి నెల మొత్తం పగలు, రాత్రి సమయంలో ప్రారంభమవుతుంది, హోలీ పండుగ చివరిలో ముగుస్తుంది. వ్యవసాయం, ఇంటి పని తరువాత ప్రజలు చౌక్ (గ్రామంలోని ఒక మైదానం) లో గుమిగూడి ఆనందిస్తారు.

### చాంగ్ నృత్యం ప్రాంతం
చాంగ్ డ్యాన్స్ ఈవెంట్ రాజస్థాన్ అంతటా జరుగుతుంది. కానీ ఈ ప్రధాన ప్రాంతం షెకావతి ప్రాంతం (సికార్, చురు, ఝున్ఝును, బికనీర్) ఇక్కడ ఈ నృత్యం చాలా క్రమశిక్షణతో, క్రమబద్ధమైన పద్ధతిలో ప్రాయోజిత పథకంతో ఉంటుంది. ఈ నృత్యం సాధారణంగా సరిహద్దు జిల్లాలైన రాజస్థాన్ లో కనిపిస్తుంది.

## మూలాలు
వర్గం:రాజస్థాన్ జానపద నృత్యాలు
దాండియా రాస్

thumb|దాండియా|260x260px
thumb|260x260px|2015, ఆగస్టు 15న హైదరాబాదులోని గోల్కొండ కోటలో తెలంగాణ ప్రభుత్వం నిర్వహించిన భారత స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ వేడుకలలో తెలంగాణ భాషా సాంస్కృతిక శాఖ ఆధ్వర్యంలో గర్బా కళాకారుల ప్రదర్శన
**రాస్** లేదా **దాండియా** రాస్ అనేది భారతీయ రాష్ట్రమైన గుజరాత్ నుండి ఉద్భవించి నవరాత్రి పండుగలో ప్రాచుర్యం పొందిన సామాజిక-మత జానపద నృత్యం. రాజస్థాన్ లోని మార్వార్ ప్రాంతంలో కూడా ఈ నృత్యాన్ని ప్రదర్శిస్తారు. దాండియా-రాస్ వ్యుత్పత్తి సంస్కృతంలో ఉంది. . దాండియా-రాస్ కళాశాల పోటీ రూపంతో సహా వివిధ రూపాల్లో ఉనికిలో ఉంది. ఈ నృత్య శైలి ఇప్పుడు పోటీ ఫార్మాట్, సాంప్రదాయ ఫార్మాట్ లో ఉంది.

## వ్యుత్పత్తి శాస్త్రం
thumb|బెంగళూరులో నవరాత్రుల సందర్భంగా పిల్లల చేత దాండియా రాస్ నృత్యం|260x260px
"రాస్" అనే పదం "రస" అనే సంస్కృత పదం నుండి వచ్చింది, ఇది భావోద్వేగాలు, భావాలకు సంబంధించిన సౌందర్య భారతీయ భావన. కపిల వాత్స్యాయనుడు రసం సౌందర్య సిద్ధాంతం భారతీయ కళలకు అంతర్లీన ఐక్యతను ఇస్తుందని వాదించారు.

## రాస్ రూపాలు
దాండియా రాస్, గోపుంతన్ సోలంగా రాస్, మేర్ దాండియా రాస్ రాస్ ప్రసిద్ధ రూపాలు. సౌరాష్ట్రలో రాస్ ను పురుషులు, మహిళలు చేసే నృత్యాన్ని రాస్డా అంటారు. రాస్ లో డాన్స్ ఎలిమెంట్ ఎక్కువగా, రాస్డాలో సంగీతానికి ఎక్కువ ప్రాధాన్యత ఉంటుంది.

### కాలేజియేట్ గర్బా-రాస్
గర్బా-రాస్, సాధారణంగా రాస్ అని పిలుస్తారు, ఇది ప్రధానంగా దాండియా-రాస్, కొన్ని గార్బాలతో కూడిన కలయిక నృత్య శైలి. ఫెడరేషన్ ఆఫ్ గుజరాతీ అసోసియేషన్స్ ఆఫ్ నార్త్ అమెరికా (ఎఫ్ఓజీఎన్ఏ) కృషి ఫలితంగా గార్బా-రాస్ ఒక పోటీ నృత్య శైలిగా ఆవిర్భవించింది. గార్బా-రాస్ పోటీ నృత్య శైలిని 2000 ల ప్రారంభంలో మొదటి తరం భారతీయ-అమెరికన్ కళాశాల విద్యార్థులు మరింత అభివృద్ధి చేశారు. అంతేకాక, 2009 లో రాస్ ఆల్-స్టార్స్ (ఆర్ఎఎస్) అని పిలువబడే గార్బా-రాస్ కోసం ఒక సంఘటిత జాతీయ సంస్థను స్థాపించారు. 2023 నాటికి, ఈ సంస్థ దేశవ్యాప్తంగా దాదాపు 50 క్రియాశీలంగా పోటీపడుతున్న కాలేజియేట్ గార్బా-రాస్ జట్లను కలిగి ఉంది, మొత్తం నమోదు చేయబడిన 66 జట్లలో.

### కాలేజియేట్ గర్బా-రాస్
పురుష, మహిళా విద్యార్థులు సాధారణంగా ఒకేసారి 12-16 మంది నృత్యకారులతో పోటీ గార్బా-రాలను వేదికపై ప్రదర్శిస్తారు, వీలైతే ఎల్లప్పుడూ సమాన సంఖ్యలో ప్రదర్శిస్తారు, అయినప్పటికీ దినచర్య పూర్తిగా భాగస్వామి పరస్పర చర్యలపై ఆధారపడి ఉండదు. డ్యాన్సర్లు సుమారు ఆరు నిమిషాల నృత్య భాగం అంతటా వివిధ రకాల నిర్మాణాలు, కదలికలతో మొత్తం ఆడిటోరియం వేదికను తీసుకుంటారు. వ్యాసం అంతటా, నృత్యకారులు గర్బా-రాస్ సాంప్రదాయ మూలాలను సూచిస్తూ ప్రేక్షకులకు ఎదురుగా కొరియోగ్రఫీ చేస్తారు లేదా వేదికపై ఇతర భాగస్వాములతో కొద్దిసేపు సంభాషిస్తారు. సాంప్రదాయ దాండియా-రాస్ లేదా గార్బా వలె కాకుండా, కాలేజియేట్ గర్బా-రాస్ కు ఒక నిర్దిష్ట కేంద్ర బిందువు లేదు 

## మూలాలు

వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ సంస్కృతి
వర్గం:గుజరాత్ జానపద నృత్యాలు
వర్గం:రాజస్థాన్ జానపద నృత్యాలు
నూర్ బానో (గాయకురాలు)

**నూర్ బానో** (1942 - 14 ఫిబ్రవరి 1999) పాకిస్తాన్‌లోని సింధ్‌కు చెందిన జానపద గాయని. ఆమె సింధ్‌లో, ముఖ్యంగా గ్రామీణ సింధ్‌లో ప్రసిద్ధి చెందింది. 

## జీవిత చరిత్ర
నూర్ బానో 1942లో సింధ్ లోని పీరో లషారీ జిల్లా బదిన్ సమీపంలోని మిథూ గోపాంగ్ గ్రామంలో జన్మించారు. తరువాత, ఆమె తల్హర్ సింధ్కు మారింది. ఆమె తండ్రి పేరు సులేమాన్ గోపాంగ్ పేద రైతు. ఆమె ఏ పాఠశాలకు వెళ్ళలేదు సమీప గ్రామాలలో వివాహ పాటలు పాడేది. హయత్ గోపాంగ్, ఉస్తాద్ మిథు కచ్చిల వద్ద సంగీత శిక్షణ పొందారు. 

ప్రసిద్ధ పండితులు పీర్ అలీ ముహమ్మద్ షా రషీదీ, పీర్ హస్సాముద్దీన్ షా రషీదీలకు సింధ్ సంగీతం , సంస్కృతిపై ప్రేమ ఉంది. తల్హర్ లోని సయ్యద్ వదల్ షా రషీదీ నివాసానికి వెళ్లారు. వీరి గౌరవార్థం సయ్యద్ వదల్ షా సంగీత కార్యక్రమాన్ని ఏర్పాటు చేశారు. ఆ కార్యక్రమంలో పాడమని నూర్ బానోను పిలిచారు. అతిథులు ఆమె సహజమైన మధురమైన స్వరానికి ముగ్ధులై రేడియో పాకిస్తాన్ హైదరాబాద్ లో పాడమని సలహా ఇచ్చారు. సయ్యద్ వదల్ షా కుమారుడు పీర్ జమాన్ షా రషీదీ 1960 ల చివరలో రేడియో పాకిస్తాన్ లో ఆమెను పరిచయం చేశాడు. రేడియో పాకిస్తాన్ లో ఆమె పాడిన మొదటి పాట "మున్హంజయ్ మరూరన్ జూన్ బొలియున్ సుజనన్" (نڂڂنڂنونڂن㻂ن ఆమె మరో హిట్ పాట "మున్హింజయ్ మిత్రన్ మారున్ టే అలా కకర్ చన్వా కజన్".

రేడియో పాకిస్తాన్ లో, ఆమె సోలో సింగర్ గా చాలా పాటలు పాడింది, అయితే, ఆమె ప్రముఖ గాయకులు మాస్టర్ ముహమ్మద్ ఇబ్రహీం, మిథూ కచ్చి, జరీనా బలోచ్, అమీనాతో కూడా పాడింది. ఆమె "లడా" లేదా సహేరా అని పిలువబడే తన సింధీ వివాహ పాటలకు కూడా ప్రాచుర్యం పొందింది. ఈమె పాటలు కొన్ని రేడియో పాకిస్తాన్ హైదరాబాదులోని మ్యూజిక్ లైబ్రరీలో లభిస్తాయి.

ఆమె 14 ఫిబ్రవరి 1999న తల్హార్‌లో మరణించింది, హైదర్ షా లక్యారీ స్మశాన వాటికలో ఖననం చేయబడింది. 

## మూలాలు

వర్గం:1999 మరణాలు
వర్గం:1942 జననాలు
వర్గం:గాయకులు
మలికా మరాఠే

**మలికా మరాఠే** భారత సంతతికి చెందిన మహిళా టెన్నిస్ క్రీడాకారిణి. 2003లో పుణెలో జన్మించిన ఆమె ఏడేళ్ల వయసులో టెన్నిస్ ఆడటం ప్రారంభించింది.

## కెరీర్
4 సంవత్సరాల వయస్సులో, ఆమె అంబ్లియోపియాతో గుర్తించబడింది, ఈ పరిస్థితిలో లోపభూయిష్ట కంటి యొక్క నరాల అభివృద్ధి మూసివేయబడినందున మెదడు మెరుగైన కంటిని ఇష్టపడుతుంది. ఆమె కుడి కంటిపై ప్యాచ్ ధరించవలసి వచ్చింది, ఇది కోలుకునే వరకు నాలుగు సంవత్సరాలు బలహీనంగా ఉంది.

డేవిస్ కప్ ప్లేయర్ అయిన ఆమె కోచ్ సందీప్ కీర్తనే ఆమె ప్రతిభను గుర్తించాడు. 2013లో అండర్-10 విభాగంలో తొలి స్టేట్ చాంపియన్షిప్ను గెలుచుకుంది. 2015లో అండర్ -12 విభాగంలో జాతీయ చాంపియన్ షిప్ ను గెలుచుకుంది. ఐటీఎఫ్ ఆసియా అండర్-14, అండర్ డెవలప్మెంట్ చాంపియన్షిప్లో భారత్కు ప్రాతినిధ్యం వహించి డబుల్స్లో బంగారు పతకం సాధించింది. 2017లో ఫ్రెంచ్ ఓపెన్ క్వాలిఫయింగ్ టోర్నమెంట్ కు అర్హత సాధించింది.

## మూలాలు

వర్గం:మహారాష్ట్ర క్రీడాకారులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:2003 జననాలు
వర్గం:టెన్నిస్ క్రీడాకారిణులు
ఘూమర్

**ఘూమర్** లేదా **ఘుమర్** రాజస్థాన్ సంప్రదాయ జానపద నృత్యం. సరస్వతీ దేవిని పూజించడానికి భిల్ తెగ వారు దీనిని నిర్వహించారు, దీనిని తరువాత ఇతర రాజస్థానీ సమాజాలు స్వీకరించాయి. ఈ నృత్యాన్ని ప్రధానంగా ఘాఘారా అని పిలువబడే ప్రవాహ దుస్తులను ధరించే ముసుగు ధరించిన మహిళలు ప్రదర్శిస్తారు. ఈ నృత్యంలో సాధారణంగా ఒక విశాలమైన వలయం లోపల, వెలుపల కదులుతున్నప్పుడు కళాకారులు పిరౌటింగ్ చేస్తారు. ఘూమ్నా అనే పదం నృత్యకారుల కదలికను వివరిస్తుంది, ఘూమర్ అనే పదానికి ఆధారం.
center|300x300px|ఘుమర్ నృత్యం చేస్తున్న మహిళలు

సాంప్రదాయ ఆచారాల ప్రకారం కొత్తగా పెళ్లైన వధువు తన కొత్త ఇంటికి స్వాగతం పలికిన తర్వాత ఘూమర్ నృత్యం చేస్తారు. వివాహాలు, పండుగలు. మతపరమైన సందర్భాలు వంటి ప్రత్యేక సందర్భాలలో ఘూమర్ తరచుగా ప్రదర్శించబడుతుంది. ఇది కొన్నిసార్లు గంటల తరబడి ఉంటుంది.

ఘూమర్ జానపద నృత్యాన్ని పరిరక్షించడానికి, ప్రోత్సహించడానికి 1986 లో సంత్రాంపూర్ మహారాణి రాజమాత గోవర్ధన్ కుమారి 'గంగౌర్ ఘూమర్ డాన్స్ అకాడమీ'ని స్థాపించారు. కళలకు ఆమె చేసిన సేవలకు గాను భారత ప్రభుత్వం 2007లో నాల్గవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీతో సత్కరించింది.

ఘూమర్ భిల్ తెగకు చెందిన సరస్వతీ దేవిని ఆరాధించాడు, దీనిని తరువాత ఇతర రాజస్థానీ సమాజాలు స్వీకరించాయి.. ఆ సమయంలో బీల్స్ ఒక బలమైన సమాజం, రాజపుత్ర రాజులతో నిరంతరం యుద్ధం చేసేవారు. చాలా పోరాటాల తరువాత శాంతి కుదిరింది, వారు ఒకరితో ఒకరు సంభాషించడం ప్రారంభించారు. రాజ్ పుతానాలో ఘూమర్ ను స్థానిక మహిళలు ప్రదర్శించారు, తరువాత రాజ్ పుత్ ఉన్నత మహిళలు కూడా ఈ నృత్యంలో పాల్గొనడం ప్రారంభించారు. ఈ నృత్య ప్రదర్శనలకు పురుషులను అనుమతించలేదు. రాజపుత్ర రాజుల పాలనలో భారత రాష్ట్రమైన రాజస్థాన్ లో ఘూమర్ ప్రాచుర్యం పొందింది, దీనిని సాధారణంగా శుభకార్యాల సమయంలో మహిళలు ప్రదర్శిస్తారు. మహిళలు ముఖాన్ని కప్పుకుని తలపై ఘూంఘాట్ ధరించి ఘూమర్ చేస్తారు. రాజస్థాన్ లోని వివిధ ప్రాంతాలతో పోలిస్తే ఈ నృత్య రూపం విభిన్న శైలిని, వేషధారణలో స్వల్ప మార్పును పొందుతుంది. ఘూమర్ ను గుజరాత్ కు ఆనుకుని ఉన్న ప్రాంతాలలో వేగవంతమైన బీట్ లతో ప్రదర్శిస్తారు, గర్బా శైలిని పోలిన స్టెప్పులు, ధౌల్ పూర్ కరౌలి బ్రజ్ క్షేత్రంలో నెమ్మదిగా బీట్స్, అదే విధంగా ఉదయపూర్, కోటా, బుండి మొదలైన చోట్ల వేషధారణ, నృత్య శైలిలో వ్యత్యాసాన్ని చూడవచ్చు.

ఒక సాంప్రదాయ నృత్యంగా, ఘూమర్ తరచుగా "గోర్బాండ్", "పొదినా", "రుమాల్", "మోర్ బోలే రే" వంటి సాంప్రదాయ పాటలను కలిగి ఉంటుంది. పాటలు రాజ ఇతిహాసాలు లేదా వారి సంప్రదాయాలపై కేంద్రీకృతమై ఉండవచ్చు.

* "జైపూర్ జావో టు"-సాంప్రదాయ రాజస్థానీ జానపద నృత్యం https://www.youtube.com/watch?v=bYuTU9JKa6A
* "చిర్మి మ్హారి చిర్మాలి"
* "ఆవే హిచ్కీ" - సాంప్రదాయ రాజస్థానీ ఘూమర్ పాట
* "మ్హారీ ఘూమర్ ఛాయ్ నఖ్రాలీ"
* "జవాయి జీ పావ్నా" - రాజస్థానీ జానపద పాట
* "తార రి చుండది"
* "మ్హరో గోర్బంద్ నఖ్రాలో"
* "నైనా రా లోభి"
* "ఔర్ రంగ్ దే"
* "ఘూమర్"
* "సూరత్ ఆప్ రి బన్సా"

## గ్యాలరీ

దస్త్రం:Ghoomar.jpg|alt=Women performing ghoomar at wedding|పెళ్లిలో ఘూమర్ చేస్తున్న మహిళలు
దస్త్రం:Rajput_Woman_performing_Ghoomar_01.jpg|alt=A Rajput woman performing ghoomar|ఘూమర్ చేస్తున్నాడురాజపుత్రమహిళ
దస్త్రం:Rajput_Woman_performing_Ghoomar02.jpg|alt=Women performing ghoomar|ఘూమర్ కనిపిస్తున్న మహిళలు


## ఇది కూడ చూడండి

* రాజస్థాన్ సంస్కృతి
* ఘూమర్ (పాట)
* కల్బెలియా

## ప్రస్తావనలు

వర్గం:రాజస్థాన్ చిహ్నాలు
వర్గం:రాజస్థాన్ జానపద నృత్యాలు
గజ్రా(పూల దండ)

thumb| గజ్రా సాంప్రదాయకంగా హెయిర్ బన్ చుట్టూ ధరిస్తారు.
thumb| మతపరమైన ఫంక్షన్ సమయంలో గజ్రాతో భారతీయ మహిళలు
**గజ్రా** అనేది దక్షిణాసియా మహిళలు పండుగ సందర్భాల్లో, వివాహాలలో లేదా రోజువారీ సాంప్రదాయ దుస్తులలో భాగంగా ధరించే పూల దండ. వీటిని సాధారణంగా వివిధ రకాల మల్లె పువ్వులతో తయారు చేస్తారు, కాని గులాబీ, క్రాస్నాండ్రా, బార్లేరియా కూడా గజ్రాలలో విరివిగా ఉపయోగిస్తారు. దీనిని బన్ మీద, జడ కాయిలింగ్ రెండింటితో ధరించవచ్చు. దక్షిణ భారతదేశం, మహారాష్ట్ర, గుజరాత్ లోని మహిళలు సాధారణంగా సాంప్రదాయ దుస్తులతో వీటిని ధరిస్తారు. ఇది ప్రధానంగా పండుగ సందర్భాలు , వివాహాల సమయంలో మణికట్టుపై ధరిస్తారు.

గజ్రా అనేది కేశాలంకరణను అలంకరించడానికి ఒక ఆభరణం , సాధారణంగా బన్ను పట్టుకోవడంలో సహాయం చేయదు. గజ్రా భారతదేశంలో ఆభరణాలపై చేసిన ఒక రకమైన ముత్యాల పనితనాన్ని కూడా సూచిస్తుంది.

## గ్యాలరీ

దస్త్రం:Ajanta_Paintings.jpg|alt=Historically, jasmine gajra has been worn around hair bun, Gupta Empire.|చారిత్రాత్మకంగా, మల్లె గజ్రా హెయిర్ బన్, గుప్తా సామ్రాజ్యం చుట్టూ ధరించబడింది.
దస్త్రం:Green_Tara._Sumtsek_hall_at_Alci_monastery,_Ladakh,_ca._11th_century.jpg|alt=Green Tara with jasmine gajra around hair bun. ca. 11th century A.D.|హెయిర్ బన్ చుట్టూ మల్లెపూల గజ్రాతోఆకుపచ్చ తారా. సుమారు 11వ శతాబ్దం క్రీ.శ
దస్త్రం:Kuchipudi_Performer_DS.jpg|alt=Kuchipudi dancer with gajra.|గజ్రతోకూచిపూడినర్తకి.
దస్త్రం:Sitara_Thobani_Odissi_classical_dance_mudra_India_(10).jpg|alt=Traditional imitation Gajra is made from Sholapith plant-based sponges and are worn by Odissi dancers.|సాంప్రదాయ అనుకరణ గజ్రా*షోలపిత్*మొక్కల ఆధారిత స్పాంజ్‌లతో తయారు చేయాలిఒడిస్సీనృత్యకారులు ధరిస్తారు.
దస్త్రం:Gaye_holud.jpg|alt=Bride with floral decorations for Haldi, Mehandi or Sangeet ceremony, part of pre-wedding rituals in South Asia.|దక్షిణాసియాలో వివాహానికి ముందు జరిగే ఆచారాలలో భాగంగా*హల్దీ, మెహందీ లేదా సంగీత వేడుకల*కోసం పూల అలంకరణలతో వధువు.


## మూలాలు


వర్గం:భారతీయ దుస్తులు
వర్గం:దుస్తులు
వర్గం:భారతీయ సంస్కృతి
లక్ష్మి ప్రియా మోహాపాత్ర

**లక్ష్మీప్రియ మహాపాత్ర** (జననం 1928 - మరణం 20 మార్చి 2021) ఒక భారతీయ శాస్త్రీయ నృత్యకారిణి, రంగస్థలం, సినిమాలలో ఒడిస్సీ నృత్యాన్ని ప్రదర్శిస్తుంది. తన భర్త కేలుచరణ్ మహాపాత్రతో కలిసి 1940, 50 లలో భారతదేశంలో ఒడిస్సీ నృత్యాన్ని పునరుద్ధరించిన ఘనత ఆమెది.

## కెరీర్
మోహపాత్ర ఒడిశాలోని ఖుర్దాలో జన్మించింది , ఆమె తల్లి, నటి  , నర్తకి తులసీ దేవి ద్వారా నృత్యం నేర్పించారు. ఏడు సంవత్సరాల వయస్సులో, ఆమె ఒడిశాలోని పూరిలోని అన్నపూర్ణ థియేటర్‌లో ప్రదర్శన ఇవ్వడం ప్రారంభించింది  , 17 సంవత్సరాల వయస్సులో వారి స్టార్ పెర్‌ఫార్మర్‌గా నిలిచింది, ఆమె ప్రదర్శనలకు హాజరైన పెద్ద సంఖ్యలో ప్రేక్షకులను ఆకర్షించింది. ఆమె కటక్ కు వెళ్ళింది, అక్కడ ఆమె శిక్షణ పొందిన ఒడిస్సీ నృత్యకారుడు అయిన తన భర్త కేలుచరణ్ మహాపాత్రను కలుసుకుంది, అతను ఆ సమయంలో నృత్య ప్రదర్శనల కోసం శాస్త్రీయ రూపమైన తబలాను వాయించేవాడు. 1946 లో, తన భర్తతో కలిసి ఒడిస్సీలో శిక్షణ పొందిన తరువాత, ఆమె మొదటి సోలో ఒడిస్సీ నృత్యాన్ని వేదికపై ప్రదర్శించింది, ఇది శాస్త్రీయ నృత్య రూపాన్ని పునరుద్ధరించే ప్రయత్నాలలో ఒక మైలురాయిగా పరిగణించబడింది. గొట్టిపువా నృత్యం యొక్క సాంప్రదాయ రూపాన్ని వేదికపై ప్రదర్శించిన మొదటి మహిళ కూడా ఆమె. ఒడిస్సీ ప్రదర్శనతో పాటు, ఆమె అనేక సాంప్రదాయ జానపద నృత్య రూపాలలో శిక్షణ పొందింది  , 1950 లలో భారతదేశ రాజధాని న్యూఢిల్లీలో రిపబ్లిక్ డే పరేడ్లలో ప్రదర్శన ఇచ్చింది. ఆమె రంగస్థలంపై అనేక నాటకాలలో, అలాగే మనికా జోడి, సూర్యముఖి, మాలా జహనా  , అమదబాటతో సహా అనేక ఒడియా చిత్రాలలో నటించింది.

ఆమె భర్త కేలుచరణ్ డ్యాన్సర్  , కొరియోగ్రాఫర్ అయినప్పుడు, అతనికి మద్దతుగా ఆమె 1985 లో వృత్తిపరమైన నృత్యం నుండి రిటైర్ అయింది. ఆయనతో కలిసి ఒడిశాలోని భువనేశ్వర్ లో సుప్రసిద్ధ శాస్త్రీయ నృత్య పాఠశాల సృజన్ లో స్థాపించి బోధించారు. వీరి కుమారుడు రతికాంత్ మహాపాత్ర కూడా ఒడిస్సీ నృత్యకారుడు, కొరియోగ్రాఫర్. ఆమె మినాతి మిశ్రా, ప్రియాంబద మొహంతి హెజ్మాడీ  , కుంకుమ్ మొహంతితో సహా అనేక మంది ఆధునిక ఒడిస్సీ నృత్యకారులకు నేర్పింది. ఈమె 20 మార్చి 2021 న 86 సంవత్సరాల వయస్సులో మరణించింది  , ప్రభుత్వ లాంఛనాలతో ఖననం చేయబడింది. సెప్టెంబరు 2021 లో, ఐదు రోజుల ఒడిస్సీ ఉత్సవం ఆమె జ్ఞాపకార్థం అంకితం చేయబడింది  , ఆమె పూర్వ విద్యార్థులలో చాలా మంది ఒడిస్సీ ప్రదర్శనలను కలిగి ఉంది.

## మూలాలు

వర్గం:2021 మరణాలు
వర్గం:1928 జననాలు
వర్గం:భారతీయ నృత్యకారులు
గీతాంజలి లాల్

**గీతాంజలి లాల్** (జననం; నవంబర్ 5, 1948) ఒక భారతీయ కథక్ నృత్యకారిణి, కొరియోగ్రాఫర్.

## ప్రారంభ జీవితం, విద్య
గీతాంజలి లాల్ తన తండ్రి రజనీకాంత్ దేశాయ్ వద్ద హిందుస్తానీ శాస్త్రీయ సంగీతంలో అధికారిక శిక్షణ పొందారు - ప్రసిద్ధ గాయకుడు, సంగీత ప్రొఫెసర్, ఆగ్రా ఘరానాకు చెందిన అఫ్తాబ్-ఎ-మోసికి ఉస్తాద్ ఫయాజ్ ఖాన్ శిష్యుడు. ఆమె 6 సంవత్సరాల వయస్సులోనే ప్రముఖ కథక్ నృత్య కళాకారిణి రోషన్ కుమారి వద్ద కథక్ నృత్యంలో అధికారిక శిక్షణను ప్రారంభించింది.  

గీతాంజలి లాల్ ప్రముఖులు – పండిట్ గోపీ కృష్ణ,  శ్రీ మోహన్ రావ్ కల్లియన్‌పుర్కర్, జైపూర్ ఘరానా పండిట్ దేవి లాల్ ఆధ్వర్యంలో కథక్ నృత్యంలో తన అధికారిక శిక్షణను కొనసాగించారు.  

## కెరీర్
2009 నుంచి 2012 వరకు కథక్ కేంద్రం డైరెక్టర్ గా, చీఫ్ ఆఫ్ రిపర్టరీగా పనిచేశారు. ఆమె దూరదర్శన్, ఇండియన్ కౌన్సిల్ ఫర్ కల్చరల్ రిలేషన్స్, న్యూఢిల్లీలో టాప్ గ్రేడ్ కళాకారిణి. 

గీతాంజలి సోలో ప్రదర్శనలు ఆమె ఎక్కడ ప్రదర్శించినా ప్రేక్షకుల నుండి చప్పట్లు కొట్టాయి. ఆమె అభినయ, జైపూర్ ఘరానా యొక్క ఇతర లక్షణాలకు ప్రసిద్ధి చెందింది, లైకారీ వంటి, ఆమె పాదాలకు సంబంధించిన క్లిష్టమైన రిథమిక్ నమూనాలు. గీతాంజలి లాల్, 2001లో విడుదలై, కచ్‌లోని విషాద భూకంపం, న్యూయార్క్‌లోని వరల్డ్ ట్రేడ్ సెంటర్ జంట టవర్లపై దాడి, ప్రముఖ టీవీ క్విజ్ షో ' కౌన్ బనేగా కరోడ్‌పతి'పై తన ఊహాత్మక నృత్యరూపకంతో ప్రేక్షకులను ఆశ్చర్యపరిచింది. ' అమితాబ్ బచ్చన్ నటించిన .

గీతాంజలి కాశ్మీరీ చలనచిత్రం - షాయర్-ఎ-కశ్మీర్ మహ్జూర్ (1972) లో ప్రభాత్ ముఖర్జీ - ప్రధాన పాత్రలో, నటులు బల్‌రాజ్ సహానీ, పరీక్షిత్ సాహ్ని, ప్రాణ్‌లతో కలిసి నటించారు.  

## వ్యక్తిగత జీవితం
ఆమె జైపూర్ ఘరానాకు చెందిన పండిట్ దేవి లాల్‌ను వివాహం చేసుకుంది.  

ప్రసిద్ధ కథక్ నృత్యకారులు అభిమన్యు లాల్ (ఆమె కుమారుడు), విధా లాల్, అవేనవ్ ముఖర్జీ ఆమె శిష్యులు.   

## అవార్డులు, సన్మానాలు

* 2007లో సంగీత నాటక అకాడమీచే సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు    

అలాగే, ఆమెకు “నృత్య శారద”, “నాట్య కళా శ్రీ”, “భారత్ గౌరవ్”, “కళా శిరోమణి” “ఇందిరా గాంధీ ప్రియదర్శిని అవార్డు”, “కల్పనా చావాలా అవార్డు, “జిజాబాయి ఉమెన్ అచీవర్స్ అవార్డు”, “ఆచార్య బిరుదులు లభించాయి. కళా విపంచీ"  

## మూలాలు


వర్గం:కేంద్ర సంగీత నాటక అకాడమీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1948 జననాలు
ఆదివాసీ లోక్ కళా అకాడమీ

**ఆదివాసీ లోక్ కళా అకాడమీ** అనేది గిరిజన కళలను ప్రోత్సహించడం, సంరక్షించడం, అభివృద్ధి చేసే లక్ష్యంతో 1980 లో మధ్యప్రదేశ్ ప్రభుత్వం స్థాపించిన సాంస్కృతిక సంస్థ. 

ఇది సర్వేలు నిర్వహిస్తుంది, కార్యక్రమాలను నిర్వహిస్తుంది, గిరిజన జానపద కళలపై గ్రంథాలు, సామగ్రిని ప్రచురిస్తుంది. ఇది గిరిజన కళలు, జానపద నాటక రంగానికి సంబంధించిన అనేక ఉత్సవాలను కూడా నిర్వహిస్తుంది, వీటిలో ప్రధానమైనవి లోక్ రంగ్, రామ్ లీలా మేళా, నిమద్ ఉత్సవ్, సంపద, శ్రుతి సమరోహ్.   అకాడమీ గిరిజన, జానపద కళలపై ఆదివర్త్ మ్యూజియంను ఏర్పాటు చేసింది, ఓర్చాలోసాకేత్, రామాయణ కళా మ్యూజియం సంత్ తులసీదాస్ - తులసి ఉత్సవం, తులసి జయంతి సమరోహ్, మంగళచారణకు సంబంధించిన ఉత్సవాలను కూడా నిర్వహిస్తుంది.  

## పరిపాలన, కార్యకలాపాలు

* ప్రస్తుత డైరెక్టర్ డాక్టర్ కపిల్ తివారీ. 
* జనవరి 2021లో రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి ప్రారంభించిన లోక్‌రంగ్ ఉత్సవాన్ని సంస్థ నిర్వహించింది. 

## ప్రస్తావనలు

వర్గం:భారతీయ జానపద కథలు
వర్గం:మధ్యప్రదేశ్ సంస్కృతి
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్
వర్గం:గిరిజనులు
మజా ఫోర్స్లండ్

thumb| మజా ఫోర్స్లండ్
**ఇంగెబోర్గ్ అగస్టా మారియా (మాజా) ఫోర్స్లండ్** (1878–1967) స్వీడిష్ జానపద రచయిత్రి, మహిళా హక్కుల కార్యకర్త. మధ్య స్వీడన్ లోని కొప్పర్ బర్గ్, చుట్టుపక్కల జానపద వస్తువులను ఉత్సాహంగా సేకరించినందుకు, మతపరమైన జానపద జ్ఞాపకాలపై ప్రత్యేక శ్రద్ధ చూపినందుకు ఆమె గుర్తుంచుకోబడుతుంది. స్థానిక విద్యా సంఘం తన ఒరెబ్రో కౌంటీ జానపద చరిత్ర ఆర్కైవ్స్ లో అలాగే ఉప్సాలాలోని ఇలాంటి ఆర్కైవ్ లలో ఆమె పరిశోధనలను భద్రపరిచింది.   

## జీవితం తొలి దశలో
సెంట్రల్ స్వీడన్‌లోని కొప్పర్‌బర్గ్‌లో 20 నవంబర్ 1878న జన్మించిన ఇంగేబోర్గ్ అగస్టా మారియా ఫోర్స్‌లండ్ సంపన్న హోల్‌సేల్ వ్యాపారి కార్ల్ ఫ్రెడరిక్ ఫోర్స్‌లండ్, అతని భార్య అగస్టా క్రిస్టినా నీ ఓహ్మాన్ కుమార్తె. కుటుంబంలోని నలుగురు పిల్లలలో ఏకైక బాలిక, ఆమె కొప్పర్‌బర్గ్‌లోని ప్రాథమిక పాఠశాల (ఫోక్‌స్కోలా)లో చదివింది.

## కెరీర్
ఫోర్స్లండ్ స్వీడిష్ అసోసియేషన్ ఫర్ ఉమెన్స్ ఓటుహక్కు స్థానిక శాఖలో సభ్యురాలు, స్థానిక సమాచార పుస్తకం ఫ్రాన్ ల్జుస్నార్స్బెర్గెన్ (1921) కు ఆమె అందించిన అధ్యాయాలలో వివరించబడింది. సామాన్య ప్రజలకు విద్యా సౌకర్యాలను అభివృద్ధి చేయాలనే ఆసక్తితో, ఆమె పుస్తకాలు వ్రాయడం, ఉపన్యాసాలు ఇవ్వడమే కాకుండా, 1919 లో కొప్పర్బర్గ్స్-ల్జుస్నర్స్బర్గ్స్ ఫోక్బిల్డింగ్స్ఫోరెనింగ్ అనే జానపద విద్యా సంఘం స్థాపన వెనుక చోదక శక్తిగా ఉంది. చర్చి సహాయంతో పుస్తకాలు పొందినందున, ఫోర్స్లండ్ వారి ప్రదర్శనలో కొంత క్రమాన్ని ఉంచారు, ల్జుస్నర్బర్గ్ లైబ్రరీకి మార్గం సిద్ధం చేశారు.

1920 లో, ఉప్సలా విద్యార్థులు స్థానిక చరిత్ర , సంస్కృతిపై ఇచ్చిన కోర్సు ఫలితంగా , కొప్పర్బర్గ్లో నిర్వహించిన హస్తకళల ప్రదర్శన ఫలితంగా, జానపద విద్యా సంఘం మతపరమైన కథనాలకు ప్రాధాన్యత ఇస్తూ భవిష్యత్తు కోసం భద్రపరచాల్సిన జానపద జ్ఞాపకాలను సేకరించడం ప్రారంభించింది. జానపద విద్వాంసుడు కార్ల్ విల్హెల్మ్ వాన్ సిడో నోట్స్ ఉంచుకోవడం ప్రాముఖ్యతను నొక్కి చెప్పిన తరువాత, ఫోర్స్లండ్ సేకరణ యాత్రలు చేపట్టడం, ఒక పొలం నుండి మరొక పొలానికి శక్తివంతంగా సైక్లింగ్ చేయడం , తన ఇంటర్వ్యూల ఫలితాలను జాగ్రత్తగా రికార్డ్ చేయడం ప్రారంభించింది. స్థానిక విద్యా సంఘం తన ఒరెబ్రో కౌంటీ జానపద చరిత్ర ఆర్కైవ్స్ లో అలాగే ఉప్సాలాలోని ఇలాంటి ఆర్కైవ్ లలో ఆమె పరిశోధనలను భద్రపరిచింది. ఫ్రాన్ ల్జుస్నార్స్బెర్గెన్కు ఆమె చేసిన కృషితో పాటు, 1960 లో ఫోర్స్లండ్ స్థానిక సమాచార పుస్తకం ల్జుస్నార్స్-కొప్పర్బర్గ్: ఎన్ హెంబిగ్డ్స్బాక్లో ఆమె ఇంటర్వ్యూల కథనాలను ప్రచురించింది.   ఎన్ ఫార్డ్ జెనోమ్ కొప్పర్బర్గ్స్ కిర్క్బీ ఫర్ హంద్రా సెడాన్ (ఎ జర్నీ త్రూ ది విలేజ్ ఆఫ్ కొప్పర్బర్గ్ వందేళ్ళ క్రితం) అనే శీర్షికతో ఆమె చేసిన రచన స్థానిక మైనింగ్ కమ్యూనిటీలో ఆమె పూర్వీకుల కార్యకలాపాలను అందిస్తుంది.

మజా ఫోర్స్‌లండ్ 2 నవంబర్ 1967న కొప్పర్‌బర్గ్‌లో మరణించారు, ల్జుస్నార్స్‌బర్గ్ చర్చియార్డ్‌లో ఖననం చేయబడ్డారు.

## మూలాలు

వర్గం:1967 మరణాలు
వర్గం:1878 జననాలు
వర్గం:రచయిత్రులు
అల్హా-ఖండ్

కుడి|thumb|250x250px| చునార్ కోటలోని ''సోన్వా మండపం'', ఒక ప్రసిద్ధ నమ్మకం ప్రకారం, అల్హా సోన్వాను వివాహం చేసుకున్న ప్రదేశం.
అజ్మీర్ కు చెందిన పృథ్వీరాజ్ చౌహాన్ (క్రీ.శ. 1166-1192)కు వ్యతిరేకంగా మహోబా (క్రీ.శ. 1163-1202) రాజు పరమర్ది-దేవా (పర్మల్) కోసం పనిచేసిన సైన్యాధిపతులు అల్హా, ఉడాల్ అనే ఇద్దరు బనాఫార్ వీరుల ధైర్యసాహసాలను వివరించే అనేక గేయాలను కలిగి ఉన్న హిందీలోని కవితా రచనలను సూచించడానికి **అల్హా ఖండ్** అనే పదాన్ని ఉపయోగిస్తారు. ఈ రచనలు పూర్తిగా మౌఖిక సంప్రదాయం ద్వారా ఇవ్వబడ్డాయి , ప్రస్తుతం భాష, వస్తువు రెండింటిలోనూ ఒకదానికొకటి భిన్నంగా ఉన్న అనేక పునశ్చరణలలో ఉన్నాయి. వీటిలో బుందేలీ, బఘేలి, అవధి, భోజ్‌పురి, మైథిలి, కన్నౌజీలు బాగా ప్రసిద్ధి చెందాయి.  

ఈ రచన మూల భాష పఠకుడి మాండలికానికి అనుగుణంగా శతాబ్దాలుగా నిరంతరం ఆధునీకరించబడింది, ఈ ప్రక్రియలో ఇది పూర్తిగా కనుమరుగైంది. చాంద్ బర్దాయ్ కు సమకాలికుడు, బుందేల్ ఖండ్ లోని మహోబాకు చెందిన చండేలా పాలకుడు పరమర్ది దేవా (పర్మల్) ఆస్థాన కవి అయిన జగ్ నాయక్ (లేదా జగ్నిక్) ఈ ఇతిహాస రచనను రచించినట్లు భావిస్తున్నారు.  అసలు పని ఇప్పుడు పోయింది.

ఈ రచనలోని గేయాలను ఇప్పటికీ ఉత్తర భారతదేశంలోని వివిధ ప్రాంతాలలో, ఎక్కువగా బీహార్, తూర్పు ఉత్తర ప్రదేశ్, ఉత్తర మధ్యప్రదేశ్ లలో ప్రొఫెషనల్ బార్డిక్ గాయకులు (అల్హెట్స్ అని పిలుస్తారు) పాడతారు. గ్రంథాల రెండు ప్రధాన వెర్షన్లు ఉన్నాయి.

## పాత్రలు

* బనాఫర్లు : సోదరులు దాస్రాజ్ (కుమారులు అల్హా, ఇందల్ తండ్రి, ఉడాన్), బచ్చరాజ్ (కుమారులు మల్ఖాన్, సుల్ఖాన్), తోడర్, రహ్మల్.
* చండేలాస్ : కింగ్ పర్మాల్ మల్హ్నా (పరిహార్ మహిల్ సోదరి), కుమారులు బ్రహ్మానంద్ (బేలా (ప్రథ్వీరాజ్ కుమార్తె), రంజిత్, కుమార్తె చంద్రబాల్‌ను వివాహం చేసుకున్నారు.
* జాగ్నిక్: రచయిత, పర్మల్ సోదరి కుమారుడు
* జైచంద్ : కన్నౌజ్ చివరి రాజు
* మీర్ తల్హాన్: 9 మంది కుమారులు, 18 మంది మనవళ్లతో బనాఫర్‌లకు తోడుగా ఉండే సయ్యద్.
* పృథ్వీరాజ్ చౌహాన్ : బేల తండ్రి 
* దౌవాస్ : డోంగర్ సింగ్ దౌ, మరిన్ని.

## చారిత్రకత
గేయాల ఆధునిక వెర్షన్లలో కవితా లైసెన్స్ స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నప్పటికీ, పృథ్వీరాజ్ చౌహాన్ దాడిని లలిత్పూర్ సమీపంలోని మదన్పూర్ వద్ద జైన దేవాలయంలో క్రీ.పూ 1182 నాటి రెండు శాసనాలు నేరుగా ధృవీకరించాయి. 

అల్హాను కొన్నిసార్లు అల్హాన్ అని పిలుస్తారు. అల్హాన్ (అల్హాన్) ఉత్తర భారతదేశంలో 12-13 వ శతాబ్దంలో ప్రాచుర్యం పొందిన పేరు.

మహోబా ఖండ్ లేదా అల్హా ఖండ్ లో ఇవ్వబడిన చండేలా పాలకుడు పర్మల్ (పర్మార్ది) వంశావళి చండేలా శాసనాలలో ఇవ్వబడిన వంశావళితో సరిపోలదు. మహోబా ఖండ్ లో, పర్మల్ యొక్క తండ్రి, తాత, ముత్తాత కీర్తిబ్రహ్మ, మదనబ్రహ్మ, రాహిల్బ్రహ్మ అని ఇవ్వబడతారు. మదనవర్మ (1129-1163), కీర్తివర్మన్ (1070-1098), రహీలా (9వ శతాబ్దం) నిజానికి పరమర్ది (1166-1202) పూర్వీకులు అయినప్పటికీ,   చాలా పేర్లు, క్రమం సరిపోలవు.

## జనాదరణ పొందిన సంస్కృతిలో

* *సబ్సే బడే లడయ్యా*, 2012 నుండి డిడి నేషనల్‌లో ప్రసారమైన బల్లాడ్ ఆధారంగా టెలివిజన్ సిరీస్ 

## ప్రస్తావనలు

వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ జానపద కథలు
వర్గం:హిందీ భాషా సాహిత్యం
వర్గం:హిందీ భాష
వర్గం:జానపద సాహిత్యం
రాణి చందా

**రాణి చందా (నీ డే)** (1912 - 19 జూన్ 1997) ఒక భారతీయ కళాకారిణి, రచయిత్రి. 

## జీవితం తొలి దశలో
పూర్ణాశీ దేవి, కుల చంద్ర డేల ఐదుగురు సంతానంలో రాణి చందా ఒకరు. ఆమె తండ్రి రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ కు ప్రియ మిత్రుడు. విశ్వభారతిలో సంగీతం, నృత్యం, కళలలో శిక్షణ పొందిన ఆమె రవీంద్రనాథ్ నృత్య నాటక ప్రదర్శనలలో క్రమం తప్పకుండా సభ్యురాలు. భారతదేశంలో డ్రైపాయింట్-ఎచింగ్ యొక్క మార్గదర్శకుడు ముకుల్ చంద్ర డే ఆమె అన్నయ్య.

## పనులు, తరువాత జీవితం
రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ మొదట రాణి చందాకు రాయమని సలహా ఇచ్చారు. అబనీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ రవీంద్రనాథ్ కథలు చెప్పినప్పుడు తాను తీసుకున్న నోట్స్ ను ఆమె కవికి చూపించింది. కవికి అవి నచ్చి మళ్ళీ అబనీంద్రనాథ్ ను దర్శించి ఇలాంటి కథలు మరిన్ని సేకరించమని ప్రోత్సహించారు. ఇవి తరువాత అబనీంద్రనాథ్ 70 వ జన్మదినం సందర్భంగా ఘోరోవాగా ప్రచురించబడ్డాయి.

తన చివరి రోజుల్లో, రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ అనారోగ్యంతో ఉన్నప్పుడు, కనీసం రాయలేనప్పుడు, రాణి చందా కవిని విన్న ఉత్తరాలు రాసేవాడు, అతను వాటిపై సంతకం చేసేవాడు. ఈ కాలంలో కవి నిర్దేశించే కవితలు, వ్యాసాలు కూడా రాసేవారు. 

1942లో భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో పాల్గొన్నందుకు రాణి చందా జైలు పాలయ్యారు. ఆమె జైలులో గడిపిన రోజులను వివరిస్తూ జెనానా ఫటోక్ అనే పుస్తకాన్ని రాశారు. తన యాత్రాచరిత్ర పోతే ఘాటేలో ఆమె తన భర్తతో కలిసి అధికారిక పర్యటనలకు వెళ్లిన తన అనుభవాల గురించి రాశారు.

## వ్యక్తిగత జీవితం
రాణి చందా రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ వ్యక్తిగత కార్యదర్శి అనిల్ కుమార్ చందాను వివాహం చేసుకుంది. అది ప్రేమ వివాహం, దీనిని కవి స్వయంగా పర్యవేక్షించాడు. 1934లో బొంబాయిలోని టాటా ప్యాలెస్ లో జరిగిన ఈ కార్యక్రమానికి సరోజినీ నాయుడు, ఆర్ .రాజగోపాలాచారి, ఎస్ .రాధాకృష్ణన్ వంటి ప్రముఖులు హాజరయ్యారు. ఠాగూర్ మరణానంతరం ఆమె తన భర్తతో కలిసి ఢిల్లీ వెళ్లి తన జీవితంలో 20 సంవత్సరాలు అక్కడే గడిపారు. 1955లో, సాంస్కృతిక బృందంలో సభ్యురాలిగా, ఆమె తన భర్తతో కలిసి తూర్పు యూరప్ , అప్పటి సోవియట్ యూనియన్‌ను సందర్శించింది. ఆమె 1972లో శాంతినికేతన్‌కు తిరిగి వచ్చి, ఆమె మరణించే వరకు *శ్యాంబాతిలోని* *జీత్‌భుమ్‌లో* ఉంది. 

## అవార్డులు
రాణి చందా 1954లో తన యాత్రా గ్రంథం *పూర్ణోకుంభో* కోసం రవీంద్ర పురస్కారాన్ని అందుకుంది. ఆమె కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయంచే భువన్ మోహిని గోల్డ్ మెడల్‌తో సత్కరించింది, గౌరవ డి.లిట్ అందుకుంది. ఆమె సాహిత్యం కోసం రవీంద్రభారతి విశ్వవిద్యాలయం నుండి. 

## మూలాలు


వర్గం:1997 మరణాలు
వర్గం:1912 జననాలు
వర్గం:రచయిత్రులు
శీతల్ ఠాకూర్

**శీతల్ ఠాకూర్ మాస్సే** భారతీయ నటి, ఆమె ప్రధానంగా హిందీ సినిమాలు, స్ట్రీమింగ్ టెలివిజన్ షోలలో పనిచేస్తుంది. ఆమె 2016లో పంజాబీ చిత్రం బంబుకట్‌తో తొలిసారిగా నటించింది, దాని కోసం ఆమె ఫిల్మ్‌ఫేర్ అవార్డుల పంజాబీ ఉత్తమ సహాయ నటి నామినేషన్‌ను అందుకుంది. ఆమె 2018లో బ్రిజ్ మోహన్ అమర్ రహేతో హిందీ చలనచిత్ర రంగ ప్రవేశం చేసింది. చప్పడ్ ఫాడ్ కే, శుక్రాను, బ్రోకెన్ బట్ బ్యూటిఫుల్ అనే వెబ్ సిరీస్‌లలో ఆమె పాత్రకు ప్రసిద్ధి చెందింది.

## ప్రారంభ జీవితం
ఆమె 1991 నవంబరు 13న హిమాచల్ ప్రదేశ్‌లోని ధర్మశాలలో జన్మించింది. ఢిల్లీ యూనివర్సిటీ నుంచి గ్రాడ్యుయేషన్ పూర్తి చేసింది. ఆమె కాలేజీ రోజుల్లో ఫెమినా మిస్ హిమాచల్ ప్రదేశ్‌లో పాల్గొని 'మిస్ బ్యూటిఫుల్ స్మైల్' టైటిల్‌ను గెలుచుకుంది.

## వ్యక్తిగత జీవితం
ఆమె విక్రాంత్ మాస్సేతో కలసి బ్రోకెన్ బట్ బ్యూటిఫుల్‌ చిత్రంలో నటించింది. వారు 2022 ఫిబ్రవరి 14న వివాహం చేసుకున్నారు. వారికీ ఒక కుమారుడు వర్దాన్ ఉన్నాడు.

## కెరీర్
శీతల్ ఠాకూర్ 2016లో పంజాబీ చిత్రం బంబుకట్‌తో తన నటనా రంగ ప్రవేశం చేసింది, దాని కోసం ఆమె ఫిల్మ్‌ఫేర్ అవార్డ్స్ పంజాబీ ఉత్తమ సహాయ నటి ప్రతిపాదనను అందుకుంది. 2017లో, ఆమె వినయ్ పాఠక్‌తో కలిసి డార్క్ బ్రూ అనే షార్ట్ ఫిల్మ్‌ చేసింది.

నెట్‌ఫ్లిక్స్‌లో వచ్చిన బ్రిజ్ మోహన్ అమర్ రహేతో ఆమె 2018లో హిందీ చలనచిత్ర రంగ ప్రవేశం చేసింది. ఇందులో ఆమె అర్జున్ మాథుర్తో జోడి కట్టింది. అదే సంవత్సరం ఆమె వియు బ్యాన్డ్‌తో వెబ్‌లోకి ప్రవేశించింది. ఆల్ట్ బాలాజీ  బ్రోకెన్ బట్ బ్యూటిఫుల్ సీజన్ 1లో విక్రాంత్ మాస్సే సరసన చేసింది.

2019లో ఆమె హిందీ చిత్రాలలో కొనసాగింది, డిస్నీ+ హాట్‌స్టార్ ఒరిజినల్ చప్పడ్ ఫాడ్ కే, నెట్‌ఫ్లిక్స్ ఒరిజినల్ అప్‌స్టార్ట్స్ లలో ఆమె నటించింది. ఆ తర్వాత వూట్ ఫూ సే ఫాంటసీ ఒక ఎపిసోడ్‌లో ఆమె కనిపించింది. ఆల్ట్ బాలాజీ బ్రోకెన్ బట్ బ్యూటిఫుల్ సీజన్ 2లో తన పాత్రను తిరిగి పోషించింది.

ఆమె తర్వాత 2020 జీ5 చిత్రం శుక్రనులో దివ్యేందు సరసన, 2021 చిత్రం దిల్ఫైర్‌లో కరణ్ కుంద్రా సరసన నటించింది.

## మూలాలు
వర్గం:1991 జననాలు
వర్గం:భారతీయ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:హిందీ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:పంజాబీ సినిమా నటీమణులు
విద్యా విందు సింగ్

**విద్యా విందు సింగ్** (జననం 2 జూలై 1945) హిందీ, అవధి భాషలలో భారతీయ రచయిత్రి. జానపద, బాలల సాహిత్యంలో ఆమె విస్తృత కృషికి ప్రసిద్ధి చెందింది. సింగ్ సాహిత్యం & విద్యా రంగంలో ఆమె చేసిన సేవలకు గాను 2022లో భారత ప్రభుత్వంచే పద్మశ్రీ అవార్డును పొందింది.

కవితా సంకలనాలు, కథలు, అవధి జానపద గీతాలతో సహా వందకు పైగా రచనలను ఆమె ప్రచురించారు. అంతేకాక, అవధి, ఈ ప్రాంతంలోని ఇతర ప్రాంతీయ మాండలికాలలో రక్షా బంధన్ పండుగ కోసం ఆమె రెండు డజనుకు పైగా జానపద పాటలను కూడా స్వరపరిచారు. సాహిత్యానికి ఆమె చేసిన కృషితో పాటు, ఆమె సామాజిక సేవకు కూడా ప్రసిద్ధి చెందారు.

## ప్రారంభ జీవితం, విద్య
ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని ఫైజాబాద్ జిల్లాలోని జైత్ పూర్ గ్రామంలో దేవనారాయణ్, ప్రణాదేవి సింగ్ ల కుమార్తె విద్యా జన్మించింది.

ఆమె ప్రాథమిక విద్య జలాల్‌పూర్‌లో పూర్తయింది. ఆ తర్వాత, ఆమె ఆగ్రా యూనివర్శిటీ నుండి హిందీ సాహిత్యంలో ఎంఏ పూర్తి చేసి, తర్వాత బనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయం నుండి పిహెచ్డి పూర్తి చేసింది.

## గ్రంథ పట్టిక

* విద్యా విన్దు సింహా కి 21 కహానియం. (2022) (ఎన్.పి.): కల్పనా ప్రకాశన్.
* లడడూ గోపాల్ కే మై (లడ్డు గోపాల్ కే మై): అవధి ఉపన్యాస్. (2022) (ఎన్.పి.): అలీనా బుక్స్.
* फुलवा बरन मन सीता (ఫుల్వా బరన్ మాన్ సీత): (अवधी कविताएं). (2021) (ఎన్.పి.): కల్పనా ప్రకాశన్.
* సడక్ పర్ ఉగతే బచ్చే (సడక్ పర్ ఉగ్తే బచ్చే): లఘుకథాం. (2021) (ఎన్.పి.): కె.కె. ప్రచురణలు.
* అవధి లోక్గీత్ విరాసత్. (2021) (ఎన్.పి.): ప్రభాత్ ప్రకాశన్.
* ఉత్తరప్రదేశ్ కీ లోకథాయెన్. (2021) (ఎన్.పి.): ప్రభాత్ ప్రకాశన్.
* విందు, వి. ఎస్. (2018). అవధి వాచిక్ కథా లోక్: అభిప్రయ్ చింతన్. భారతదేశం: ప్రభాత్ ప్రకాశన్ ప్రై. పరిమితం చేయబడింది.
* సిహ, వి.వి. (2015). హిరణ్యగర్భ. భారతదేశం: గ్రంధ అకాడమి.
* సిహ, వి.వి. (2014). జంగ్నామ. భారతదేశం: ప్రభాత్ ప్రకాశన్.
* సిహ, వి.వి. (2013). శిలాంతర్. భారతదేశం: గ్రంథ అకాడమి.
* సిహ, వి.వి. (2012). ధోలక్ రాణి మోర్ నిట్ ఉతి ఆయు. భారతదేశం: జ్ఞాన గంగా.
* సిహ, వి.వి. (2012). కాశీవాస. భారతదేశం: గ్రంథ అకాడమి.

## అవార్డులు

* 2022 - పద్మశ్రీ 
* 2016 - హిందీ గౌరవ్ సమ్మాన్ 
* మహాదేవి వర్మ అవార్డు 

## మూలాలు


## బాహ్య లింకులు

* అవధి సాహిత్యంపై డాక్టర్ విద్యా విందు సింగ్‌తో ఒక చర్చ

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1945 జననాలు
వర్గం:20వ శతాబ్దపు భారతీయ రచయిత్రులు
వర్గం:పద్మ శ్రీ
బర్లామ్ అండ్ జోసాఫత్

thumb| జోసాఫాట్ క్రైస్తవ వర్ణన, 12 వ శతాబ్దపు వ్రాతప్రతి
**బిలాహర్ అండ్ బుధాసాఫ్** అని కూడా పిలువబడే **బర్లామ్ అండ్ జోసాఫత్** క్రైస్తవ సాధువులు. వీరి జీవిత కథ గౌతమ బుద్ధుని జీవితం ఆధారంగా, జోసఫత్ క్రైస్తవ మతంలోకి మారడం గురించి చెబుతుంది. ఇతిహాసం ప్రకారం, ఒక భారతీయ రాజు తన రాజ్యంలో క్రైస్తవ చర్చిని హింసించాడు. తన సొంత కుమారుడు ఏదో ఒక రోజు క్రైస్తవుడు అవుతాడని జ్యోతిష్కులు అంచనా వేసిన తరువాత, రాజు యువ యువరాజు జోసాఫత్ను ఖైదు చేశాడు, అయినప్పటికీ అతను సన్యాసి సెయింట్ బర్లామ్ను కలుసుకుని క్రైస్తవ మతంలోకి మారాడు. చాలా కష్టాల తర్వాత యువరాజు తండ్రి క్రైస్తవ విశ్వాసాన్ని స్వీకరించి, తన సింహాసనాన్ని జోసాఫాట్ కు అప్పగించి, సన్యాసిగా మారడానికి ఎడారికి వెళ్ళాడు. ఆ తర్వాత జోసాఫత్ రాజీనామా చేసి తన పాత గురువు బర్లామ్ తో ఏకాంతంలోకి వెళ్లాడు. 

## చరిత్ర
thumb| ఇటలీలోని పార్మా బాప్టిస్టరీ వద్ద బర్లామ్ అండ్ జోసాఫత్ నుండి ఒక ఉపమానం వర్ణన
**బర్లామ్ అండ్ జోసాఫత్** లేదా జోసాఫ్ కథ బుద్ధుడిగా మారిన సిద్ధార్థ గౌతముని కథ క్రైస్తవీకరించబడిన, తరువాతి వెర్షన్. ఈ కథ రెండవ నుండి నాల్గవ శతాబ్దానికి చెందినసంస్కృత మహాయాన బౌద్ధ గ్రంథం నుండి ఉద్భవించింది,  మానికేయన్ వెర్షన్ ద్వారా, తరువాత ఎనిమిదో శతాబ్దంలో బాగ్దాద్ లో ఉన్న అరబిక్ కితాబ్ బిలావర్ వ-బుదాసాఫ్ (బిలావర్, బుధసాఫ్ పుస్తకం) నుండి ఉద్భవించింది,  అక్కడ నుండి ఇది యూరోపియన్ వెర్షన్లలో కనిపించడానికి ముందు మధ్యప్రాచ్య క్రైస్తవ వర్గాలలోకి ప్రవేశించింది.

## పాఠాలు
page=9|thumb| టొరంటో విశ్వవిద్యాలయంలో జోసెఫ్ జాకబ్స్ 1896 సంచిక నుండి ఒక పేజీ (పుస్తకం చదవడానికి చిత్రంపై క్లిక్ చేయండి)
భారతదేశంలోని సెయింట్స్ బర్లామ్, జోసాఫట్ జీవితాలకు సంబంధించిన వివిధ భాషలలో పెద్ద సంఖ్యలో వివిధ పుస్తకాలు ఉన్నాయి. ఈ హగియోగ్రాఫిక్ సంప్రదాయంలో, జోసాఫత్ జీవితం, బోధనలు బుద్ధుని జీవితాలతో అనేక సారూప్యతలను కలిగి ఉన్నాయి. కానీ పందొమ్మిదవ శతాబ్దం మధ్యకాలం వరకు జోసాఫట్ లో బుద్ధుడు సుమారు వేయి సంవత్సరాలుగా క్రైస్తవ సాధువుగా ఆరాధించబడ్డాడని గుర్తించబడలేదు. 1859-1860 లో ఎడ్వర్డ్ డి లాబౌలే, ఫెలిక్స్ లీబ్రెచ్ట్ పరిశోధనల ద్వారా ఇది నిర్ధారించబడింది. ఈ రచన రచయితత్వం వివాదాస్పదంగా ఉంది. ఈ కథ మూలాలు మానికేయన్ సంప్రదాయంలో వ్రాయబడిన మధ్య ఆసియా వ్రాతప్రతి కావచ్చు. ఈ పుస్తకం జార్జియన్, అరబిక్ భాషలలోకి అనువదించబడింది.