open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
కాకుస్థవర్మ

కాకుస్థవర్మ (క్రీ. శ. 425-450) లేదా కకుష్ఠవర్మాన్ దక్షిణ భారతదేశం కదంబ రాజవంశానికి పాలకుడు. ఆయన తన సోదరుడు రఘు తరువాత రాజుగా నియమితుడయ్యాడు. కకుష్ఠవర్మ పాలనలో కదంబ రాజ్యం దాని శక్తి, ప్రభావానికి శిఖరాన్ని చేరుకుంది, కదంబులు భారతదేశంలోని గొప్ప రాజ గృహాలతో సన్నిహిత దౌత్య సంబంధాలను కలిగి ఉన్నారు. తలగుండ, హల్మిడి శాసనాలు **కకుస్తవర్మ** బలీయమైన కదంబ యోధుడిగా ప్రశంసించాయి.

## ప్రారంభ జీవితం
కాకుస్థవర్మ కదంబ రాజవంశం మూడవ పాలకుడు భగీరథుడికి జన్మించాడు. ఆయన తండ్రి మరణం తరువాత, కాకుస్థవర్మ అన్నయ్య రఘు కదంబ రాజ్య సింహాసనాన్ని అధిష్టించాడు, కాకుస్థవర్మ యువరాజు లేదా యువరాజుగా నియమితుడయ్యాడు. కాకుస్థవర్మ వారసుడిగా కోర్టును నిర్వహించాడు, బహుశా పలాశిక (ప్రస్తుత  హలసి) నుండి ఆయన భూమి గ్రాంట్లు జారీ చేసినట్లు తెలుస్తుంది. కాలక్రమేణా, ఆయన కదంబ సింహాసనంపై తన సోదరుడి తరువాత సింహాసనాన్ని అధిష్టించాడు.

## పాలన
కకుష్ఠవర్మ పాలన ఇతర శక్తివంతమైన రాజవంశాలతో కుదుర్చుకున్న వివాహ సంబంధాలకు ప్రసిద్ధి చెందింది. మరీ ముఖ్యంగా, కకుష్ఠవర్మ తన కుమార్తెలలో ఒకరిని సామ్రాజ్య గుప్త కుటుంబంలో వివాహం చేసుకున్నాడు. కకుష్ఠవర్మ తన కుమార్తెలలో మరొకరిని వాకాటక యువరాజు నరేంద్రసేన వివాహం చేసుకున్నాడని కూడా భావిస్తున్నారు, వాకాటక రికార్డులు నరేంద్రసేన భార్య అజ్జితభట్టరికను కుంతల దేశం యువరాణిగా వర్ణించాయి, ఇది బహుశా కదంబ రాజ్యానికి అనుగుణంగా ఉంటుంది.

కకుష్ఠవర్మ లౌకిక వాస్తుశిల్పంతో పాటు మతపరమైన కారణాలకు గొప్ప నిర్మాతగా, ఆసక్తిగల పోషకుడిగా ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది. గోపురాలతో అలంకరించబడిన అనేక రాజైన్ ఆయనకు ఉన్నాయని వర్ణించబడింది.  కకుష్ఠవర్మ కుమారుడు, వారసుడు అయిన శాంతివర్మ తన తలగుండ స్తంభ శాసనం తన తండ్రి శాతకర్ణి, ఇతర గత రాజులు పూజించిన శివ సమీపంలో ఒక గొప్ప నీటి తొట్టెను నిర్మించాడని నమోదు చేశాడు. కకుష్ఠవర్మకు స్వయంగా జైన మతపరమైన ధోరణులు ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది, హలాసిలో తన మంజూరులో అతను జినాల ప్రభువు జినేంద్రను ప్రార్థించడంతో ప్రారంభించి, ఈ ప్రదేశంలో ఒక జైన ఆలయాన్ని పోషించాడు.

## వారసులు
కాకుస్థవర్మ మరణం తరువాత, కదంబ రాజ్యం అతని వారసుల మధ్య విభజించబడినట్లు కనిపిస్తుంది. కాకుస్థవర్మ కుమారులలో ఒకరైన శాంతివర్మ తన తండ్రి తరువాత బనవాసి కదంబ రాజ్యంలోని ఉత్తర భాగాన్ని పరిపాలించాడు. కకుష్ఠవర్మ కుమారులలో మరొకరు, మొదటి కృష్ణవర్మ, కదంబ రాజ్యంలోని దక్షిణ భాగంలో ఉన్న త్రిపర్వత వద్ద కదంబ రాజవంశం క్యాడెట్ శాఖ స్థాపించినట్లు తెలుస్తోంది.

## మూలాలు

వర్గం:భారతదేశ చరిత్ర
## ఇవి కూడా చూడండి
* హొయసల రాజ్య సమాజం
* హొయసల రాజ్య ఆర్థిక వ్యవస్థ
* కాకుస్థవర్మ
వేలూరి వేంకటేశ్వరరావు

thumb|Veluri Venkateswara Rao
**వేలూరి వేంకటేశ్వరరావు** అమెరికాలో Ph.D పూర్తి చేసి, వృత్తిరీత్యా Argonne National Laboratory (Operated by University of Chicago)లో 25 సంవత్సరాలు పనిజేసాడు. తెలుగు రచయిత, సంపాదకులు, కథలు,  వ్యాసాలు వంటి ప్రక్రియల్లో ఇతను రచనలు చేశాడు.  ఈమాట అంతర్జాల పత్రిక  సుదీర్ఘకాలంగా  ప్రధాన సంపాదకులలో ఒకరుగా ముఖ్య పాత్ర వహించాడు.   

### '''జీవిత విశేషాలు'''
**వేలూరి వేంకటేశ్వరరావు**  పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, ఏలూరులో జన్మించారు. 

ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయంలో న్యూక్లియర్ ఫిజిక్స్ M.Sc పట్టభద్రుడయ్యాక అమెరికాలో Ph.D పూర్తిచేసారు. 

వేలూరి వేంకటేశ్వర రావు కథా రచయితగా రెండు సంకలనాలు ప్రచురించారు. 

తెలుగు సాహిత్య విమర్శకుడిగా పేరొందిన వీరు, ఒరియా భాషలో సౌభాగ్య కుమార్ మిశ్రా రచించిన కవిత్వాన్ని తెలుగులోకి అనువదించారు. ఆ పుస్తకాలు--అవ్యయ, ద్వాసుపర్ణా.' 

**వేలూరి రచనలు:** 

వేలూరి వేంకటేశ్వర రావు కథా రచయితగా రెండు సంకలనాలు ప్రచురించారు. 

వివిధ అంశాలమీద పలు వ్యాసాలు రచించారు.  తెలుగు సాహిత్య విమర్శ అంశంగా వ్యాసాలు రాసారు.

వేలూరి వేంకటేశ్వర రావు కథా రచయితగా రెండు సంకలనాలు ప్రచురించారు. వివిధ అంశాలమీద పలు వ్యాసాలు రచించారు. తెలుగు సాహిత్య విమర్శ అంశంగా వ్యాసాలు రాసారు. గత 50 ఏళ్ళగా అమెరికాలో నివసించిన వీరు, తెలుగు సాహిత్యంలో డయాస్పోరా రచనల మీద పలు వ్యాసాలు రాసారు. ఇంటెనెట్ పత్రికల ద్వారా తెలుగు రచయితల సంఖ్య పెరిగిందనీ, అమెరికా జీవితంపై కథారచనల చేసిన రచయితలందరూ తెలుగు డయాస్పోరా సమూహమని పలు సభలలో ప్రసంగాలు చేసారు. తెలుగు డయాస్పోరాపై అనేక వ్యాసాలు రాసారు. వీరు వివిధ అంశాలపై రాసిన పలు వ్యాసాలు ఈమాట వెబ్ పత్రికలో ప్రచరించారు. 

వేలూరి మరణాంతరమూ తెలుగు సాహిత్యంలో ఆయన చేసిన కృషిని స్మరించుకుంటూ వివిధ పత్రకల్లో వారి సాహిత్య రచనల గురించి ప్రశంసిస్తూ నివాళులు ప్రచురించారు.  

**ఇతర లింకులు**

ఈమాట పత్రిక సంపాదకులు

2. ఈమాట సంపాదకులు

3. కావ్యదహనోత్సవం పుస్తకం

4. వివిధ రచనలు / వ్యాసాలు

5. కవిత్వం: అవ్యయ -- మూలం: ఒరియా రచయిత సౌభాగ్య కుమార్ మిశ్ర 

6. వేలూరి సంస్మరణ వ్యాసం
తుళువ రాజవంశం

**తుళువ వంశము** విజయనగర సామ్రాజ్యాన్ని పాలించిన మూడవ వంశం. కర్ణాటకలోని తుళు రాజ్యం వీరి జన్మస్థలం.అందువలన వీరికు తుళువ వంశమనే పేరు వచ్చింది. హరిహర రాయలు 1342 ప్రాంతంలో తుళునాడును జయించినప్పటినుండి ఈ వంశస్థులు విజయనగర ఆస్థానములో రాజోద్యోగాలు నిర్వహిస్తూ వచ్చారు. వీరు యాదవ వంశానికి చెందిన వారు. ఈ వంశానికి మూలపురుషుడు తిమ్మరాజు. ఇతని కొడుకు ఈశ్వర నాయకుడు సాళువ నరసింహుని సేనాపతిగా 1481లో మహమ్మద్ షాను కందుకూరు వద్ద ఓడించి, అతడి శిబిరాన్ని దోచుకున్నాడు. వరాహపురాణం ఇతణ్ణి *దేవకీపురాధిపుడని* వర్ణించింది. ఉత్తర ఆర్కాటు జిల్లా ఆరణి తాలూకాలోని దేవికాపురమే దేవకీపురమై ఉంటుంది. ఈ వాదనను బలపరుస్తూ అక్కడి బృహదాంబాలయంలో తుళువ వంశస్థులకు చెందిన అనేక శాసనాలు లభించాయి. ఈ ఈశ్వరనాయకుడే శ్రీకృష్ణదేవరాయల పితామహుడు. ఈశ్వరనాయకుని కుమారుడు నరసనాయకుడు. కృష్ణరాయలను అతని ఆస్థానకవి అల్లసాని పెద్దన *సంపెట నరపాల* అని వర్ణించాడు, దీన్ని బట్టి వీరి ఇంటిపేరు సంపెట అయి ఉండవచ్చని భావిస్తున్నారు.

తుళువ వంశస్థుల మాతృభాష కన్నడమైనా తెలుగు భాషను అభిమానించి ఆదరించారు. జంటకవులు నంది మల్లయ్య, ఘంట సింగయలు రచించిన వరాహపురాణాన్ని నరసనాయకుడు అంకితం పొందాడు.ఇతని కుమారుడు కృష్ణ రాయల తెలుగు అభిమానం జగద్విదితం. అయినా వీరికి తాము కన్నడిగులమన్న మాతృభాషా భావం లేకపోలేదు. కృష్ణరాయలు ఆంధ్ర మహావిష్ణువు తనను *కన్నడరాయ* అని సంబోధించాడని గర్వంగా చెప్పుకున్నాడు.

సాళువ వంశపు చివరి రోజుల్లో సరసానాయకుడు రాజ్యపాలన నిర్వహించినా అధికారికంగా పట్టాభిషిక్తుడై విజయనగర సామ్రాజ్యంలో తుళువ వంశ పాలనకు నాంది పలికింది నరసానాయకుని పెద్దకొడుకు వీరనరసింహ రాయలు.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

* ఆంధ్రుల చరిత్ర - బి.యస్.యల్.హనుమంతరావు

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ చరిత్ర
వర్గం:విజయ నగర రాజులు
జవహర్ వత్తల్

**జవహర్ వత్తల్** ఒక భారతీయ సాంస్కృతిక వ్యవస్థాపకుడు, సంగీత దర్శకుడు, నిర్మాత. ఆయన భారతీయ చలనచిత్రయేతర సంగీత రంగంలో మార్గదర్శకుడిగా, పరిశ్రమ దృష్టిని ఢిల్లీకి మార్చినందుకు ప్రసిద్ధి చెందాడు. 1990లలో ఆయన బాబా సెహగల్, దలేర్ మెహందీలతో కలిసి పనిచేసాడు. ఆయన కెరీర్ ర్ లో 3 వేల జింగిల్స్ స్వరపరిచాడు, ది వరల్డ్ దిస్ వీక్, *హిమాలయ దర్శన్,* *రు బా రు* వంటి టెలివిజన్ ధారావాహికలకు సంగీతం అందించాడు, అంతేకాకుండా ఆయన 73 మ్యూజిక్ ఆల్బమ్లను స్వరపరిచాడు, వీటిలో 19 మల్టీ-ప్లాటినం అందుకున్నాయి.

2008లో భారతదేశ అత్యున్నత పౌర గౌరవాల్లో ఒకటైన పద్మశ్రీ పురస్కారం అందుకున్నాడు.

## నేపథ్యం
జవహర్ వత్తల్ ఢిల్లీలో పెరిగాడు, అక్కడ సంగీతం పట్ల అతని అభిరుచి అతన్ని యుక్తవయసులో శాస్త్రీయ, వాయిద్య పాశ్చాత్య సంగీతంలో శిక్షణ పొందటానికి, గిటార్ వాయించడానికి దారితీసింది. 21 సంవత్సరాల వయస్సులో, ఆయన అప్పటికే అనేక ప్రకటనల జింగిల్స్ ను స్వరపరిచి, పాడాడు, ఈఎమ్ఐ ఇండియా వంటి ప్రముఖ ప్రొఫెషనల్ రికార్డ్ లేబుల్ల కోసం ప్రదర్శన ఇచ్చాడు. ఆయన మల్టీ-ట్రాక్ డిజిటలైజ్డ్ ప్రొడక్షన్ హౌస్, గుర్తింపు పొందిన ప్రకటనల ఏజెన్సీని ఏర్పాటు చేయడంలో ఈ కల ముగిసింది. ఈ ప్రొడక్షన్ హౌస్ భారతదేశ రాజధానిలో ఈ రకంగా చెప్పాలంటే మొదటిది.
## ప్రధాన ప్రాజెక్టులు

### ప్రకటనలు
జవహర్ వత్తల్ 3 వేల కంటే ఎక్కువ వాణిజ్య ప్రకటనలకు దర్శకత్వం వహించి, నిర్మించాడు. వాటిలో, పాండ్స్, పెప్సి, హీరో హోండా, కేఎల్ఎం, ఉషా ఫాన్స్, బూస్ట్, హార్లిక్స్, లుఫ్తాన్సా, మ్యాగీ, నెస్కాఫే, మిరిండా వంటివి ఉన్నాయి.

### బ్రాండ్ ప్రమోషన్
మల్టీమీడియా అప్లికేషన్ల కోసం సాఫ్ట్‌వేర్ ఉత్పత్తి రంగంలో అనుభవంతో, బ్రాండ్ ప్రమోషన్లు, వివిధ ఉత్పత్తి లాంచ్ కార్యక్రమాలలో ఆయన చురుకుగా నిమగ్నవుతాడు. అదనంగా, ఆయన యుఎస్ఎతో సహా ప్రపంచంలోని వివిధ దేశాలకు వినోద సాఫ్ట్‌వేర్ ఎగుమతిలో పాల్గొన్నాడు. కార్పొరేట్ ఇమేజ్ బిల్డింగ్, ప్రభుత్వ, ప్రైవేట్ రంగ కంపెనీలకు ప్రమోషన్లలో కీలక పాత్ర పోషించిన అతని క్లయింట్లలో కొన్ని, ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలు, బీహెచ్ఈఎల్, ఎంఎంటీసీ, ఎస్టిసీ వంటివి చెప్పుకోవచ్చు.

### ప్రజా సేవ
యునిసెఫ్ ప్రాథమిక ఆరోగ్య సంరక్షణ, విద్య, పారిశుద్ధ్యం, మరిన్ని సామాజిక సమస్యలపై ప్రజా సేవా ప్రకటనల (పిఎస్ఎ) నిర్మాత. ఫస్ట్ ఎర్త్ రన్ ఈవెంట్ కు ఐక్యరాజ్యసమితితో కలిసి పనిచేసాడు.

### రంగస్థలం
చాలా సంవత్సరాలుగా, ఆయన ప్రైవేట్, ప్రభుత్వ సంస్థల కోసం రంగస్థల నిర్మాణాలలో చురుకుగా పాల్గొంటున్నాడు. ఆయన నిర్మించిన విజయవంతమైన చిత్రాలలో ఒకటి 'యే హై ముంబై మేరీ జాన్', ఇది యెకెలో ప్రదర్శించబడింది.

### టెలి-సీరియల్స్
'టోల్ మోల్ కే బోల్', 'హిమాలయ దర్శన్', 'న్యూస్ లైన్', 'సంజా చూలా', 'రుబా రు', 'సాస్ పే సావా సాస్', 'క్విజ్ టైమ్' వంటి టెలి-సీరియల్స్ కు ఆయన సంగీత స్వరాలు సమకూర్చాడు. 'మీరా' వంటి సంగీతాలకు, 'కంజూస్ మఖిచూస్' వంటి టెలిఫిల్మ్ లకు కూడా ఆయన సంగీత స్వరాలు అందించాడు.

### ఇన్ ఫ్లైట్ మ్యూజిక్
ఇండియన్ ఎయిర్లైన్స్ కోసం కంపోజిషన్లతో విమానంలో సంగీతాన్ని రూపొందించడంలో ఆయన తొలి మార్గదర్శకుడు.

### లైవ్ రికార్డింగ్
అధిక నాణ్యత గల లైవ్ రికార్డింగ్లకు ప్రసిద్ధి చెందిన ఆయన, భారతదేశంలో ఫ్రాన్స్ ఫెస్టివల్ కోసం పండిత్ రవిశంకర్, అతని ఆర్కెస్ట్రా, పండిత్ హరిప్రసాద్ చౌరాసియా, పండిత్ భీమ్ సేన్ జోషి, పండిత్ బిర్జు మహారాజ్, పండిత్ కేలుచరణ్ మహాపాత్రా, ఉత్ అమ్జద్ అలీ ఖాన్, పండిత్ శివ్ కుమార్ శర్మ వంటి కళాకారుల హూస్ హూని రికార్డ్ చేసాడు.
## మూలాలు

వర్గం:కళారంగంలో పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:Articles with hCards
వర్గం:Short description is different from Wikidata
వర్గం:Articles with short description
లక్ష్మీ చంద్ గుప్తా

**డాక్లర్ లక్ష్మీ చంద్ గుప్తా** (1939 జూలై 10 - 2010 మే 27), ఒక భారతీయ వైద్యుడు, రేడియాలజిస్ట్, రచయిత. ఆయన స్పోర్ట్స్ మెడిసిన్ లో ప్రసిద్ధి చెందాడు. ఆయన బోర్డర్ సెక్యూరిటీ ఫోర్స్ మెడికల్ డైరెక్టర్, సార్క్ లిటరరీ అవార్డు, వైద్య విభాగంలో అత్యున్నత భారతీయ అవార్డు అయిన డా. బి.సి.రాయ్ అవార్డుతో సహా అనేక పురస్కారాలను అందుకున్నాడు. వైద్య శాస్త్రానికి ఆయన చేసిన కృషికి గాను భారత ప్రభుత్వం 2010లో నాలుగో అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీ ప్రదానం చేసింది.

## కెరీర్
భారతదేశంలోని అతిపెద్ద రాష్ట్రమైన మధ్యప్రదేశ్ లోని గ్వాలియర్ లో 1939 జూలై 10న జన్మించిన ఆమె 1966లో జివాజీ విశ్వవిద్యాలయంకు చెందిన గజారా రాజా మెడికల్ కాలేజీ నుండి వైద్యశాస్త్రంలో పట్టభద్రుడయ్యాడు. 1968లో రేడియాలజీలో, 1972లో సోషల్ అండ్ ప్రివెంటివ్ మెడిసిన్లో పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ డిగ్రీలను ఆయన అందుకున్నాడు. ఆయన 1966లో బోర్డర్ సెక్యూరిటీ ఫోర్స్ (బిఎస్ఎఫ్) లో చేరాడు. 1997లో మెడిసిన్ డైరెక్టర్ గా పదవీ విరమణ చేసాడు, మధ్యలో ఆయన ఇనస్పెక్టర్ జనరల్ హోదాను కూడా కలిగి ఉన్నాడు, ఆయన 1975 నుండి 1980 వరకు ఇరాన్ లోని అహ్వాజ్ రేడియాలజిస్ట్ గా కూడా పనిచేసాడు.

లక్ష్మీ చంద్ గుప్తా స్పోర్ట్స్ మెడిసిన్ లో నిపుణుడిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు. ఇండియన్ అసోసియేషన్ ఆఫ్ స్పోర్ట్స్ మెడిసిన్ (IASM)లో సభ్యుడు. ఆయన వందకి పైగా వైద్య పుస్తకాలతో ఫలవంతమైన రచయితగా పేర్కొనబడ్డాడు. 2005, 2009లలో అత్యధిక సంఖ్యలో వైద్య పుస్తకాలను రాసినందుకు ప్రపంచ రికార్డు హోల్డర్ గా నిలిచాడు. *మ్యాన్యువల్ ఆఫ్ ఫస్ట్ ఎయిడ్: మేనేజ్మెంట్ ఆఫ్ జనరల్ ఇంజూరీస్, స్పోర్ట్స్ ఇంజూరీస్ అండ్ కామన్ ఎయిల్మెంట్స్*, మిరాక్యులస్ ఎఫెక్ట్స్ ఆఫ్ ఆక్యుప్రెషర్, మాన్యువల్ ఆఫ్ మెడికల్ ఎమర్జెన్సీస్, *హౌ టు లివ్ విత్ హైపర్ టెన్షన్ అండ్ హార్ట్ ఎటాక్ వంటివి* ఎన్నో ఆయన ప్రచురించిన పుస్తకాలలో ముఖ్యమైనవి. ఆయన అనేక వైద్య పత్రాలను కూడా ప్రచురించాడు. *ఇండియన్ మెడికల్ గెజిట్*, కరెంట్ మెడికల్ ప్రాక్టీస్ జర్నల్ సలహా మండలిలో ఆయన సభ్యుడిగా పనిచేసాడు.

## గుర్తింపు
అకాడమీ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్సెస్ (2006) ఫెలో, డాక్టర్ ఆఫ్ సైన్స్ (1996) డిగ్రీని కలిగి ఉన్న ఆయనకు 1988లో ఇండియన్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ మెడికల్ రీసెర్చ్ ద్వారా వైద్య విభాగంలో అత్యున్నత భారతీయ పురస్కారం బిసి రాయ్ అవార్డు లభించింది. ఆయన ప్రెసిడెంట్స్ పోలీస్ మెడల్ (1993), స్పిరిచువల్ సైన్స్ రీసెర్చ్ ఫౌండేషన్ అందించే ఎస్ఎస్ఎఫ్ అవార్డు (1993), ఇండియన్ మెడికల్ అసోసియేషన్ మధ్యప్రదేశ్ ఛాప్టర్ లైఫ్ టైమ్ అచీవ్మెంట్ అవార్డు (2002), సార్క్ లిటరరీ అవార్డు (2002] వంటి ఎన్నో పురస్కాలను కూడా అందుకున్నాడు. 2010 జనవరిలో భారత ప్రభుత్వం పద్మభూషణ్ పౌర గౌరవానికి ఆయనను ఎంపిక చేసింది.

## మరణం
లక్ష్మీ చంద్ గుప్తా 70 సంవత్సరాల వయసులో 2010 మే 26న మరణించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:2010 మరణాలు
వర్గం:1939 జననాలు
వర్గం:వైద్యరంగంలో పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
జీవ్యా సోమా మాషే

**జీవ్యా సోమా మాషే** (1934 - 2018 మే 15), భారతదేశంలోని మహారాష్ట్ర రాష్ట్రానికి చెందిన కళాకారుడు, వర్లీ గిరిజన కళ ప్రాచుర్యంలోకి తెచ్చాడు. ఆయన థానే జిల్లా (ప్రస్తుతం పాల్ఘర్ జిల్లా) తలసరి తాలూకాలోని ధమనగావ్ గ్రామంలో జన్మించాడు. 11 సంవత్సరాల వయస్సులో, అతను జిల్లాలోని దహను తాలూకాలోని కళంబిపాడ గ్రామానికి మకాం మారింది. 1970లలో ఆ సమయం వరకు ప్రధానంగా కర్మ కళగా ఉన్న వర్లీ పెయింటింగ్, ఆయన ఏ ప్రత్యేక ఆచారం కోసం కాకుండా, రోజువారీ ప్రాతిపదికన చిత్రించడం ప్రారంభించినప్పుడు, ఒక విప్లవాత్మక మలుపు తిరిగింది. అతి తక్కువకాలంలోనే అతని ప్రతిభ గుర్తించబడింది. మొదట భారతదేశంలోని సీనియర్ రాజకీయనాయకులు జవాహర్ లాల్ నెహ్రూ, ఇందిరా గాంధీ వంటి  వారి చేతుల మీదుగా బహుమతులు అందుకున్నాడు, ఆ తరువాత, ఆయన అంతర్జాతీయంగా మాగిసియన్స్ డి లా టెర్రే, సెంటర్ పోంపిడౌ వంటి వారితో అపూర్వమైన కళాకారుడుగా గుర్తింపు పొందాడు. ఈ గౌరవం, అనేక మంది యువకులను ప్రోత్సహించింది. ఫలితంగా వారు ఆర్థిక ప్రయోజనాల కోసం వర్లీ గిరిజన కళను ఎంచుకున్నారు.

## వ్యక్తిగత జీవితం
ఆయనకు ఇద్దరు కుమారులు సదాశివ్, బాలు, ఒక కుమార్తె ఉన్నారు. ఆయన కుమారులు ఇద్దరూ ఈ కళారూపం ప్రసిద్ధ ప్రతిపాదకులు.
## కెరీర్
ఏడు సంవత్సరాల వయస్సులో జీవ్యా సోమ మాషే తన తల్లిని కోల్పోయాడు, షాక్ కు గురైన ఆ బాలుడు చాలా సంవత్సరాలు మాట్లాడటం మానేశాడు, దుమ్ములో చిత్రాలు గీయడం ద్వారా మాత్రమే సంభాషించాడు. ఈ వింత వైఖరి త్వరలో అతని సమాజంలో ప్రత్యేక హోదాను తెచ్చిపెట్టింది.

వర్లీ చిత్రకళను సంరక్షించడానికి వచ్చిన ప్రభుత్వ ఏజెంట్లని అతని కళాత్మక సామర్ధ్యాలతో ఆకట్టుకున్నాడు. ఆయన ఒక ఉన్నతమైన సున్నితత్వాన్ని, అసాధారణమైన శక్తివంతమైన కల్పనను చూపించాడు. కాన్వాస్పై పై గీసిన ప్రతి చిత్రంలో ఆయన సున్నితత్వం ఉద్భవించింది, గిరిజన జీవితం, వర్లీ పురాణాల నుండి పునరావృతమయ్యే ఇతివృత్తాలు కూడా ఉట్టిపడతాయి.

### ప్రదర్శనలు
thumb|జీవ్యా సోమా మాషే రూపొందించిన వర్లీ పెయింటింగ్|260x260px
1975లో ముంబైలోని చెమోల్డ్, జహంగీర్ ఆర్ట్ గ్యాలరీలో మొదట ఆయన కళలు ప్రదర్శించబడ్డాయి, ఈ కళను బయటి ప్రపంచానికి పరిచయం చేసిన భాస్కర్ కులకర్ణితో కలిసి ఈ ప్రదర్శన జరిగింది. భారతదేశం వెలుపల ఆయన మొదటి ప్రదర్శన 1976లో ఫ్రాన్స్ లోని పాలైస్ డి మెంటన్ లో జరిగింది. 2003లో, జర్మనీలో డ్యూసెల్డార్ఫ్ లోని మ్యూజియం కున్స్ట్ పాలాస్ట్ లో రిచర్డ్ లాంగ్ తో కలిసి, 2004లో ఇటలీలో మిలానోలోని పాడిగ్లియోన్ డి 'ఆర్టే కాంటెంపోరానియాలో సంయుక్త ప్రదర్శన నిర్వహించాడు. వీటి తరువాత 2006లో యునైటెడ్ స్టేట్స్ లో షిప్పెన్స్బర్గ్ విశ్వవిద్యాలయం, 2007లో ప్యారిస్ లో హాలే సెయింట్-పియరీ (సంయుక్తంగా నెక్ చాంద్ తో కలిసి) ప్రదర్శనలు జరిగాయి. 2007 జూలైలో ముంబైలోని కెమోల్డ్ గ్యాలరీలో ఆయన చిత్రాలతో మరో ప్రదర్శన జరిగింది.

## పురస్కారాలు

* గిరిజన కళకు జాతీయ అవార్డు (1976) 
* శిల్ప్ గురు అవార్డు (2002) 
* వర్లీ చిత్రాలకు ప్రిన్స్ క్లాజ్ అవార్డు (2009) 
* వర్లీ పెయింటింగ్ లో ఆయన చేసిన కృషికి భారత ప్రభుత్వం చేత పద్మశ్రీ పురస్కారం (2011) 

## మరణం
జీవ్యా సోమా మాషే 2018 మే 15న 84 సంవత్సరాల వయసులో మరణించాడు, ఆయన అంత్యక్రియలు ప్రభుత్వమే నిర్వహించింది.

## ఇవి కూడా చూడండి

* వర్లీ పెయింటింగ్
* ఆదివాసీ
* భారతీయ కళ
* భారతదేశంలోని షెడ్యూల్డ్ తెగల జాబితా

## మూలాలు

వర్గం:కళారంగంలో పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:2018 మరణాలు
వర్గం:1934 జననాలు
జోసెఫ్ సుల్లివన్

**జోసెఫ్ హుబెర్ట్ బారన్ సుల్లివన్** (21 సెప్టెంబర్ 1890 &#x2013; 8 ఫిబ్రవరి 1932) ఒక ఇంగ్లీష్ అమెచ్యూర్ ఫస్ట్-క్లాస్ క్రికెటర్. అతను 1912లో యార్క్‌షైర్ కౌంటీ క్రికెట్ క్లబ్ తరపున ఒక ఆట, 1912లో కేంబ్రిడ్జ్ విశ్వవిద్యాలయం తరపున రెండు ఆటలు, HDG లెవ్సన్-గోవర్ XI తరపున మరొక ఆట ఆడాడు. అతను 1921/22 నుండి 1924/25 వరకు భారతదేశంలో యూరోపియన్ల తరపున నాలుగు ఫస్ట్-క్లాస్ ఆటలు కూడా ఆడాడు.

యార్క్‌లో జన్మించిన సుల్లివన్ యార్క్‌లోని సెయింట్ పీటర్స్ స్కూల్, కేంబ్రిడ్జ్‌లోని క్రైస్ట్ కాలేజీలో చదువుకున్నాడు. అతను కుడిచేతి మీడియం ఫాస్ట్ బౌలర్, అతను 27.71 సగటుతో ఏడు వికెట్లు పడగొట్టాడు, ఇండియన్స్‌పై 24 పరుగులకు 3 వికెట్లు పడగొట్టాడు. అతను కుడిచేతి వాటం బ్యాట్స్‌మన్‌గా 209 పరుగులు చేశాడు, ఇండియన్స్‌పై కూడా 44 పరుగుల బెస్ట్‌తో ఉన్నాడు. అతను ఫీల్డ్‌లో మూడు క్యాచ్‌లు తీసుకున్నాడు.

అతను ఫిబ్రవరి 1932లో చెషైర్‌లోని పార్క్‌గేట్‌లో 41 సంవత్సరాల వయస్సులో మరణించాడు. అతని సోదరుడు ఆర్నాల్డ్ సుల్లివన్ కేంబ్రిడ్జ్ విశ్వవిద్యాలయం, సస్సెక్స్ తరపున పదమూడు ఆటలు ఆడాడు.

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు

* 
వర్గం:ఇంగ్లాండు క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:1932 మరణాలు
వర్గం:1890 జననాలు
వసంతరావు నాయక్ మొదటి మంత్రివర్గం

**[[వసంత్‌రావ్ నాయక్]]** 1963 డిసెంబర్ 5న మహారాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి అయ్యాడు. ఆయన మరోత్రావ్ కన్నంవర్ మరణం తర్వాత ప్రమాణ స్వీకారం చేసిన పి.కె. సావంత్ తాత్కాలిక ప్రభుత్వం స్థానంలో నియమితులయ్యాడు. నాయక్ ప్రభుత్వం 1967 శాసనసభ ఎన్నికల వరకు  పని చేసి, ఆ తర్వాత నాయక్ రెండవసారి ముఖ్యమంత్రిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేశాడు.

## మంత్రుల జాబితా
వసంతరావు మంత్రిత్వ శాఖలో 14 మంది క్యాబినెట్ మంత్రులు ఉన్నారు.

### డిప్యూటీ మంత్రులు
ఆ మంత్రిత్వ శాఖలో 10 మంది డిప్యూటీ మంత్రులు కూడా ఉన్నారు: 

* జి.డి. పాటిల్
* ఎన్ఎన్ కైలాస్
* వైజె మోహితే
* ఎం.ఏ వైరాలే
* ఆర్.ఎ. పాటిల్
* హెచ్‌జి వర్తక్
* బిజె ఖతల్
* రఫిక్ జకారియా
* కె.పి. పాటిల్
* డిఎస్ జగ్తాప్

## మూలాలు

వర్గం:మహారాష్ట్ర
హ్యారీ సిమ్స్ (క్రికెట్)

**హ్యారీ లెస్టర్ సిమ్స్** (31 జనవరి 1888 - 9 జూన్ 1942) ఇంగ్లీష్ ఫస్ట్-క్లాస్ క్రికెటర్. సిమ్స్ ఆస్ట్రేలియాలోని అడిలైడ్‌లో జన్మించాడు, కానీ ఇంగ్లాండ్‌కు వెళ్లాడు, అక్కడ అతను 1905 నుండి 1913 వరకు సస్సెక్స్‌తో క్రికెట్ ఆడాడు. అతను వార్విక్‌షైర్, భారతదేశంలోని యూరోపియన్ జట్టుతో కూడా ఆడాడు.

అతని సోదరుడు రాయ్‌స్టన్ కూడా సస్సెక్స్ తరపున ఫస్ట్-క్లాస్ క్రికెట్ ఆడాడు.

## మూలాలు

* క్రికెట్ ఆర్కైవ్
వర్గం:ఇంగ్లాండు క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:1942 మరణాలు
వర్గం:1888 జననాలు
నిర్మా

**నిర్మా** అనేది భారతదేశంలోని అహ్మదాబాద్‌లో ఉన్న పలు వ్యాపారాల సమూహం. ఇది డిటర్జెంట్లు, సబ్బులు, సిమెంట్, సౌందర్య సాధనాలు, ఉప్పు, సోడా బూడిద, లీనియర్ ఆల్కైల్ బెంజీన్, ఇంజెక్షన్లతో సహా వివిధ ఉత్పత్తులను తయారు చేసే పలు సంస్థల సమ్మేళనం. దీనిని 1969లో ప్రయోగశాల సాంకేతిక నిపుణుడు కర్సన్‌భాయ్ పటేల్ స్థాపించాడు.

## చరిత్ర
గుజరాత్ ప్రభుత్వ మైనింగ్ అండ్ జియాలజీ విభాగంలోరసాయన శాస్త్రవేత్త అయిన డాక్టర్ కర్సన్‌భాయ్ పటేల్ ఫాస్ఫేట్ రహిత సింథటిక్ డిటర్జెంట్ పౌడర్‌ను 1969లో తయారు చేసి స్థానికంగా విక్రయించడం ప్రారంభించాడు. కొత్త పసుపు పొడి ధర కిలోకు ₹3.50 కాగా, HUL సర్ఫ్ ధర ₹13గా ఉండేది. నిర్మా రుప్పూర్ (గుజరాత్ పటేల్ స్వస్థలం) లో బాగా అమ్ముడైంది. అతను తన ఇంట్లో 10x10 అడుగుల గదిలో సూత్రీకరణను ప్యాక్ చేయడం ప్రారంభించాడు. పటేల్ తన కుమార్తె నిరుపమా పేరు మీద ఈ పొడికి నిర్మా అని పేరు పెట్టారు. అతను సుమారు 15 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న సైకిల్‌పై కార్యాలయానికి వెళుతున్నప్పుడు రోజుకు సుమారు 15-20 ప్యాకెట్లను విక్రయించగలిగాడు. 1985 నాటికి, నిర్మా వాషింగ్ పౌడర్ దేశంలోని అనేక ప్రాంతాల్లో అత్యంత ప్రాచుర్యం పొందిన గృహ డిటర్జెంట్లలో ఒకటిగా మారింది, దీనికి కొంతవరకు ప్రజాదరణ పొందిన "వాషింగ్ పౌడర్ నిర్మా" టెలివిజన్ ప్రకటన సహాయపడింది.

1999 నాటికి, నిర్మా ప్రధాన వినియోగదారులబ్రాండ్‌గా అవతరించింది, ఇది అనేక రకాల డిటర్జెంట్లు, సబ్బులు, వ్యక్తిగత సంరక్షణ ఉత్పత్తులను అందించింది. ఈ బృందం ఇంట్రావీనస్ ద్రవాలను తయారు చేయడానికి నిర్లైఫ్ అనే ఆరోగ్య సంరక్షణ అనుబంధ సంస్థను కూడా ఏర్పాటు చేసింది.

నవంబర్ 2007లో, నిర్మా అమెరికన్ ముడి పదార్థాల సంస్థ సియర్ల్స్ వ్యాలీ మినరల్స్ ఇంక్. ను కొనుగోలు చేసింది, ఇది ప్రపంచంలోని మొదటి ఏడు సోడా యాష్ తయారీదారులలో ఒకటిగా నిలిచింది.

నిర్మా గ్రూప్ 2014లో నింబోల్‌లోని ఒక ప్లాంట్ నుండి కొత్తగా స్థాపించబడిన నువోకో విస్టాస్ కార్పొరేషన్‌తో సిమెంట్ తయారీని ప్రారంభించింది. నిర్మా లాఫార్జ్ ఇండియా 2016లో  సిమెంట్ ఆస్తులను $1.4 బిలియన్లకు కొనుగోలు చేసింది,  ఫిబ్రవరి 2020లో నిర్మా ఎమామి సిమెంట్‌ను ₹ 5,500 కోట్లకు (US$742.24 మిలియన్లు) కొనుగోలు చేసింది.

సెప్టెంబర్ 2023లో, నిర్మా గ్లెన్‌మార్క్ నుండి గ్లెన్‌మార్క్ లైఫ్ సైన్సెస్‌లో 75% వాటాను ₹ 5,652 కోట్లకు (US$680 మిలియన్లు) కొనుగోలు చేసింది. 2024లో గ్లెన్‌మార్క్ లైఫ్ సైన్సెస్ పేరును అలివస్ లైఫ్ సైన్సెస్‌గా మార్చారు. ఇది 2004 నుండి వ్యవస్థాపకులకు శిక్షణ & మద్దతు ఇవ్వడం కోసం అంకితం చేయబడిన నిర్మలబ్స్ విద్యా కార్యక్రమాన్ని కూడా నిర్వహిస్తుంది.

## సిఎస్ఆర్
ఈ సంస్థ 1995లో నిర్మా విశ్వవిద్యాలయాన్ని స్థాపించింది, దీనిని నిర్మా ఎడ్యుకేషన్ అండ్ రీసెర్చ్ ఫౌండేషన్ (ఎన్ఈఆర్ఎఫ్) నిర్వహిస్తుంది. ఇది నిర్మలాబ్స్ విద్యా కార్యక్రమాన్ని కూడా నిర్వహిస్తుంది, ఇది 2004 నుండి వ్యవస్థాపకులకు శిక్షణ ఇవ్వడం మద్దతు ఇవ్వడం కోసం అంకితం చేయబడిన నిర్మలబ్స్ విద్యా కార్యక్రమాన్ని కూడా నిర్వహిస్తుంది..

## మూలాలు

వర్గం:1969 స్థాపితాలు
సెయింట్ ఫ్రాన్సిస్ చర్చి, కొచ్చి

కేరళలోని కొచ్చి నగరంలో, ఫోర్ట్ కొచ్చిలో ఉన్న **సెయింట్ ఫ్రాన్సిస్ చర్చి** వాస్తవానికి 1503లో నిర్మించబడింది. ఇది భారతదేశంలోని పురాతన యూరోపియన్ చర్చీలలో ఒకటి. భారత ఉపఖండంలో యూరోపియన్ వలసరాజ్యాల ఆశయాలకు సాక్షిగా దీనికి చారిత్రక ప్రాముఖ్యత ఉంది. పోర్చుగీస్ యాత్రికుడు వాస్కో డ గామా 1524లో తన మూడవ పర్యటనలో కొచ్చిలో మరణించాడు. అతని దేహం మొదట ఈ చర్చిలోనే ఖననం చేశారు, కానీ పద్నాలుగు సంవత్సరాల తరువాత అతని అవశేషాలు లిస్బన్ తరలించబడ్డాయి. ఇప్పుడు జెరోనిమోస్ మొనాస్టరీలో భద్రపరచబడ్డాయి.

## చరిత్ర
యూరప్ నుండి భారతదేశానికి సముద్ర మార్గాన్ని కనుగొన్న వాస్కో డ గామా 1498లో కోజికోడ్ సమీపంలోని కప్పడ్ వద్దకు చేరుకున్నాడు. అతని తర్వాత పెడ్రో అల్వారెస్ కాబ్రల్, అఫోన్సో డి అల్బుకెర్కీ వచ్చారు. కొచ్చిన్ రాజా అనుమతితో వారు ఫోర్ట్ కొచ్చి బీచ్ వద్ద ఫోర్ట్ ఇమ్మాన్యుయేల్ నిర్మించారు. కోట లోపల వారు ఒక చెక్క చర్చిని నిర్మించారు. దీనిని సెయింట్ బార్తోలోమ్యూకు అంకితం చేశారు. ఈ ప్రాంతాన్ని ఇప్పుడు ఫోర్ట్ కొచ్చి అని పిలుస్తారు. పోర్చుగీస్ వైస్రాయ్ ఫ్రాన్సిస్కో డి అల్మైడా 1506లో చెక్క భవనాలను రాయి, తాపీపనితో పునర్నిర్మించడానికి కొచ్చిన్ రాజా అనుమతి పొందాడు.

పోర్చుగీస్ యాత్రికుడు వాస్కోడగామా 1524లో తన మూడవ భారత పర్యటనలో కొచ్చిలో మరణించాడు. అతని భౌతికకాయం మొదట ఈ చర్చిలో ఖననం చేశారు, కానీ పద్నాలుగు సంవత్సరాల తరువాత అవశేషాలు లిస్బన్ తరలించారు.
ఎడమ|thumb|267x267px|సెయింట్ ఫ్రాన్సిస్ చర్చి ప్రవేశద్వారం వైపు దృశ్యం
కుడి|thumb|150x150px|చర్చి లోపలి దృశ్యం
1663లో డచ్ వారు కొచ్చిని స్వాధీనం చేసుకునే వరకు ఫ్రాన్సిస్కాన్ వారు చర్చిపై అధికారాన్ని కలిగి ఉన్నారు. పోర్చుగీస్ వారు రోమన్ క్యాథలిక్కులు కాగా, నెదర్లాండ్స్‌లో క్యాథలిక్, ప్రొటెస్టంట్ పౌరులు ఉన్నారు. డచ్ ప్రభుత్వం, వలసవాదులు ప్రొటెస్టంట్లు. వారు దీనిని తప్ప మిగిలిన అన్ని చర్చీలను కూల్చివేశారు. వారు దీనిని మరమ్మత్తు చేసి ప్రభుత్వ చర్చిగా మార్చారు.

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు

* St Francis Church;Colonial History of India in Stone 
వర్గం:కేరళ
వర్గం:కేరళలో పురావస్తు ప్రదేశాలు
ఘనశ్యామ్సిన్హ్జీ దౌలత్సిన్హ్జీ ఝాలా

[ఎడమ|thumb|1932లో ఇంగ్లాండ్‌లో పర్యటించిన భారత టెస్ట్ క్రికెట్ జట్టు. పోర్బందర్ మహారాజు, హెచ్.హెచ్. నట్వర్‌సిన్హ్‌జీ భావ్‌సిన్హ్‌జీ (కెప్టెన్), కుడి నుండి 3వ స్థానంలో కూర్చుని, శ్రీ కె.ఎస్. లింబ్డి (వైస్-కెప్టెన్) తన కుడి వైపున, [సి.కె.నాయుడు తన ఎడమ వైపున కూర్చున్నారు.]]
లింబ్డికి చెందిన కుమార్ శ్రీ **ఘనశ్యాంసిన్హ్జీ దౌలత్సిన్హ్జీ** ఝాలా (23 అక్టోబర్ 1902 - 10 నవంబర్ 1964), తన క్రికెట్ కెరీర్‌లో **కెఎస్ లింబ్డీ** అని పిలువబడే ఆయన ఒక భారతీయ కులీనుడు, ఫస్ట్-క్లాస్ క్రికెటర్. ఆయన ఇంగ్లాండ్ టెస్ట్ బ్యాట్స్‌మన్ కుమార్ శ్రీ దులీప్సిన్హ్జీకి బంధువు, పోర్బందర్ రాచరిక రాష్ట్ర జెత్వా పాలకుడు నట్వర్సిన్హ్జీ భావ్సిన్హ్జీకి బావమరిది.

ఘనశ్యాంసిన్హ్జీ కేంబ్రిడ్జ్‌లోని ది లేస్‌లో క్రికెట్ నేర్చుకున్నాడు. అతను భారతదేశంలో కొన్ని ఆటలు ఆడాడు కానీ భారతదేశం టెస్ట్ అరంగేట్రం సమయంలో ప్లేయింగ్ ఎలెవెన్‌లో చోటు దక్కించుకోకపోవడంతో చరిత్రను కోల్పోయాడు. వెన్ను గాయం అతని గైర్హాజరీకి కారణమైంది. అతను 40 సంవత్సరాల వయస్సులో వెస్ట్రన్ ఇండియాను రంజీ ట్రోఫీ విజయానికి నడిపించాడు. అతను గుజరాత్‌లో నివసించాడు, వెస్ట్రన్ ఇండియా తరపున తన క్రికెట్ ఆడాడు. అతని రాజరిక సంబంధాల కారణంగా అతను 1932లో భారతదేశం ఇంగ్లాండ్ పర్యటనకు వైస్-కెప్టెన్‌గా ఉన్నాడు, కానీ 11 మ్యాచ్‌ల్లో అతను 9.62 సగటుతో 154 పరుగులు మాత్రమే చేశాడు.

1931–32లో అతని అత్యధిక స్కోరు 57, అతను తన సొంత జట్టు అయిన లింబ్డి XIIకి చెందిన KS ఘనశ్యాంసిన్హ్జీ తరపున ఆడుతూ, 1932 పర్యటన కోసం జరిగిన ట్రయల్ మ్యాచ్‌లో విజయనగరం XIకి చెందిన మహారాజ్ కుమార్‌పై చేశాడు.

ఆయన లింబ్డి సంస్థానం పాలకుడు కల్నల్ హెచ్ హెచ్ ఠాకూర్ సాహిబ్ శ్రీ సర్ దౌలత్సిన్హ్ జీ జశ్వంత్సిన్హ్ జీ (1907-1940) రెండవ సంతానం. యువరాజు కావడంతో ఆయనను **కెఎస్ లింబ్డి** ( కుమార్ శ్రీ లింబ్డి ) అని కూడా పిలుస్తారు.

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు

* క్రికెట్ ఆర్కైవ్‌లో కెఎస్ లింబ్డి
* ESPNcricinfoలో KS లింబ్డి
వర్గం:భారతీయ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:1964 మరణాలు
వర్గం:1902 జననాలు
హలో కర్రీ

**హలో కర్రీ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్** (ఆంగ్లం: Hello Curry Pvt. Ltd.), భారతదేశంలోని హైదరాబాదులో ప్రధాన కార్యాలయం కలిగిన ఒక భారతీయ ఆహార డెలివరీ, క్విక్ సర్వీస్ రెస్టారెంట్ (క్యూఎస్ఆర్) సంస్థ.   2014 ప్రారంభంలో స్థాపించబడిన ఇది, హైదరాబాదు మార్కెట్లో ప్రాముఖ్యతను సంతరించుకున్న తొలి ఆహార సాంకేతిక స్టార్టప్‌లలో ఒకటి, ఆకర్షణీయమైన ప్యాకేజింగ్‌తో ఫాస్ట్-ఫుడ్ ఫార్మాట్‌లో భారతీయ కర్రీ-ఆధారిత భోజనాన్ని అందించడంపై దృష్టి సారించింది. నవంబరు 2015 నాటికి వారు తమ ఆహార డెలివరీ కార్యకలాపాల కోసం 32 అవుట్‌లెట్‌లను కలిగి ఉన్నారు.  

## చరిత్ర
హలో కర్రీని 2014 ప్రారంభంలో రాజు భూపతి, సందీప్ పెనుమత్స స్థాపించారు. భారతీయ వంటకాలకు నమ్మకమైన, శీఘ్ర డెలివరీ ఎంపికల కొరతను తీర్చడం దీని ప్రధాన ఆలోచన, రుచి, నాణ్యత, వినూత్న ప్యాకేజింగ్‌లపై దృష్టి సారించడం, తద్వారా ప్రామాణికమైన, శీఘ్ర-సేవ భారతీయ ఆహారాన్ని అందించడం. వారు భాగస్వామి రెస్టారెంట్లలో తయారుచేసిన ఫాస్ట్ ఫుడ్‌ను డెలివరీ చేస్తారు.  కంపెనీ త్వరగా ఆదరణ పొందింది, హైదరాబాదులో ప్రసిద్ధ ఫుడ్-టెక్ స్టార్టప్‌గా మారింది.

నవంబరు 2015 నాటికి, కంపెనీ తన కార్యకలాపాలను 32 అవుట్‌లెట్‌లకు విస్తరించింది. జనవరి 2015లో హైదరాబాదులో "హలో కర్రీ" అని కూడా పిలువబడే తన మొదటి డైన్-ఇన్ క్యూఎస్ఆర్ రెస్టారెంట్‌ను ప్రారంభించడం ద్వారా దాని భౌతిక ఉనికిని కూడా విస్తరించింది. హలో కర్రీ సెప్టెంబరు 2015లో **హలో పరాఠా** అనే కొత్త ఉత్పత్తి శ్రేణిని కూడా ప్రారంభించింది, ఇది స్టఫ్డ్ పరాఠాలను తయారు చేసింది, తరచుగా "కిచెన్ ఇన్ కమర్షియల్ కిచెన్ (కిక్)" మోడల్‌ను ఉపయోగించింది, అక్కడ వారు ఆహార తయారీ, డెలివరీ లాజిస్టిక్స్ కోసం ఇప్పటికే ఉన్న రెస్టారెంట్‌లతో భాగస్వామ్యం కలిగి ఉన్నారు, అయితే హలో కర్రీ ఆహారం, ప్యాకేజింగ్ ఖర్చులను నిర్వహిస్తుంది.

మార్చి 2014లో శ్రీ క్యాపిటల్ నుండి సీడ్ క్యాపిటల్ రౌండ్ సేకరించిన ఈ సంస్థకు ఆర్థిక మద్దతు లభించింది.

## మూలాలు

వర్గం:హైదరాబాదు
వర్గం:2014 స్థాపితాలు
వీరవిజయ బుక్కా రాయ

వీరవిజయ బుక్క రాయ (పాలన 1422-1424), మూడవ బుక్క రాయ, **విజయ రాయ** అని కూడా పిలుస్తారు, సంగమ రాజవంశానికి చెందిన విజయనగర సామ్రాజ్యం చక్రవర్తి.

విజయ రాయ, దేవరాయ I కుమారుడు. అతని సోదరుడు రామచంద్ర రాయ తరువాత 1423లో విజయనగర సామ్రాజ్యానికి చక్రవర్తిగా వచ్చాడు.రామచంద్ర మాదిరిగానే, విజయ రాయుడు కూడా పరిపాలనా పరంగా గణనీయమైన పనులు చేయలేదు. 

అతని స్వల్ప పాలన 1424లో ముగిసింది (అయినప్పటికీ ఫెర్నావో నూనిజ్ అనే చరిత్రకారుడు అతని పాలన ఆరు సంవత్సరాలు కొనసాగిందని గుర్తించాడు) అతని తర్వాత అతని కుమారుడు రెండవ దేవరాయ వచ్చాడు.విజయ రాయుడు దేవరాయ I రెండవ కుమారుడు. అతని పాలనలో, అతను అహ్మద్ షా I వలి ఆధ్వర్యంలోని బహమనీ సుల్తానేట్ నుండి దండయాత్రను ఎదుర్కొన్నాడు.విజయనగర ముట్టడిలో, బహమనీలు విజయనగరాన్ని ఓడించి, సుల్తానేట్ కోల్పోయిన ప్రాంతాలను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకున్నారు.

## చరిత్ర
1422 నుండి 1424 వరకు విజయనగర సామ్రాజ్య పాలకుడిగా వీర విజయ బుక్క రాయల స్వల్ప పాలన భారతదేశపు అత్యంత శక్తివంతమైన మధ్యయుగ రాజ్యాలలో ఒకదాని చరిత్రలో కీలకమైన కానీ నిగూఢమైన కాలాన్ని సూచిస్తుంది. 

దేవ రాయ I,  దేవ రాయ II అనే ఇద్దరు ప్రభావవంతమైన పాలకుల మధ్య నడిచిన  అతని పరిపాలన సమయం అంతర్గత సవాళ్లు, బాహ్య ఒత్తిళ్ల మధ్య సామ్రాజ్యాన్ని స్థిరీకరించే ప్రయత్నాల ద్వారా గుర్తించబడింది. వీర విజయ బుక్క రాయల గురించి చారిత్రక రికార్డులు తక్కువగా ఉన్నప్పటికీ, విజయనగర సామ్రాజ్య పరివర్తన దశలో అతని పాలన కొనసాగింపును కొనసాగించడంలో పాత్ర పోషించింది. చక్రవర్తిగా అతను స్వల్ప కాలంలో చేసిన చారిత్రక సందర్భం, రాజకీయ సవాళ్లు, పరిపాలనా చర్యలు, సైనిక ప్రయత్నాలు, సాంస్కృతిక సహకారాలను చక్కగా పరిశీలించి పోషించినట్లు తెసుస్తుంది.  

## మూలాలు
వర్గం:విజయ నగర రాజులు


## బాహ్య లింకులు

* https://web.archive.org/web/20051219170139/http://www.aponline.gov.in/quick%20links/HIST-CULT/history_medieval.html
* http://www.ourkarnataka.com/states/history/historyofkarnataka40.htm
జెర్రీ ఐన్స్వర్త్

**జెర్రీ లియోనెల్ ఐన్స్‌వర్త్** (11 సెప్టెంబర్ 1877 - 30 డిసెంబర్ 1923) ఫస్ట్-క్లాస్ క్రికెటర్. అతను లాంక్షైర్‌లోని ఫార్మ్‌బీలోని ఫ్రెష్‌ఫీల్డ్‌లో జన్మించాడు, కార్న్‌వాల్‌లోని ఫాల్‌మౌత్‌లో మరణించాడు.

నెమ్మదిగా బౌలింగ్ చేసే ఎడమచేతి వాటం బౌలర్ అయిన అతను కేవలం 15.82 సగటుతో 50 ఫస్ట్-క్లాస్ వికెట్లు పడగొట్టాడు. 1899లో లాంక్షైర్ కౌంటీ క్రికెట్ క్లబ్ తరపున 4 మ్యాచ్‌లు ఆడాడు, 1898లో PF వార్నర్స్ XI, 1900లో AJ వెబ్బేస్ XI, 1902లో HDG లెవెసన్-గోవర్స్ XI, 1904/05లో భారతదేశంలో యూరోపియన్ల తరపున కూడా ఆడాడు.

అతని సోదరుడు జార్జ్ ఐన్స్‌వర్త్ కూడా ఫస్ట్-క్లాస్ క్రికెటర్. ఐన్స్‌వర్త్ బ్యాట్స్‌మన్ కాదు కానీ ఇన్నింగ్స్‌లో 5 వికెట్లు 5 సార్లు తీసుకున్నాడు, వాటిలో 4 సార్లు ఫిలడెల్ఫియన్స్‌పైనే, ఆ జట్టుపై అతను 61 పరుగులకు 7 వికెట్లు పడగొట్టి తన అత్యుత్తమ ప్రదర్శన చేశాడు.

## మూలాలు

వర్గం:ఇంగ్లాండు క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:1923 మరణాలు
వర్గం:1877 జననాలు
యేసాజీ ఆంగ్రే

**యేసాజీ అంగ్రే** సైనిక కమాండర్, కన్హోజీ అంగ్రే చిన్న కుమారుడు,  అతని భార్య గహీనాబాయి భోంస్లే నుండి ప్రఖ్యాత మరాఠా నేవీ అడ్మిరల్. ఆయన తన పెద్ద సోదరుడు సంభాజీ అంగ్రే సేవలో తన నావికా వృత్తిని గడిపాడు. అంగ్రే కుటుంబానికి చెందిన గ్వాలియర్ శాఖ అతని నుండి వచ్చింది. 

## కెరీర్
మరాఠా నావికాదళానికి సర్ఖేల్ (సుప్రీం కమాండర్ లేదా అడ్మిరల్) అయిన సెఖోజీ అంగ్రే మరణం తరువాత, ఆయన తమ్ముడు సంభాజీ అంగ్రే అతని స్థానంలో సర్ఖేల్ గా నియమితుడయ్యాడు. సంభాజీ ఆంగ్రే *సర్ఖేల్* వారసత్వంగా వచ్చిన తరువాత, యేసాజీ ఆంగ్రేకు కోలాబా కోట పరిపాలనా, పౌర విధుల బాధ్యతలు అప్పగించారు. కొంతకాలం తర్వాత, మానాజీ ఆంగ్రే తన సోదరులతో (యేసాజీతో సహా) గొడవపడి, తన సోదరుల ఉన్నత దళానికి వ్యతిరేకంగా నిలబడలేకపోయాడు, దిగువ చౌల్ లేదా రేవంద వద్ద పోర్చుగీసుతో ఆశ్రయం పొందాడు. రేవంద నుండి మానాజీ కొన్ని దళాలను సమీకరించి, కోలాబా కోట ఆకస్మిక దాడి చేసి దానిని విజయవంతంగా స్వాధీనం చేసుకున్నారు. పేష్వా సహాయంతో, ఆయన యేసాజీని కూడా ఓడించి బంధించాడు. మారిటైమ్ హిస్టరీ సొసైటీ ప్రకారం, తరువాత యేసాజీని ఉరితీశారు, అయితే కోలాబా జిల్లా గెజిటీర్ దాని గురించి ప్రస్తావించలేదు.

## వ్యక్తిగత జీవితం
మరాఠా నావికాదళం ప్రఖ్యాత శక్తివంతమైన అడ్మిరల్ అయిన కన్హోజీ ఆంగ్రేకు భోంస్లే కుటుంబానికి చెందిన అతని మూడవ భార్య గహీనాబాయి ద్వారా జన్మించిన చివరి, చిన్న పిల్లవాడు యేసాజీ ఆంగ్రే. రాజూబాయి నుండి కన్హోజీ కుమారులు అయిన అతని అన్నదమ్ములు, సెఖోజీ, సంభాజీ,   ఇద్దరు కుమారులు-మానాజీ, తులాజీ, లక్ష్మీబాయి నుండి అతని సవతి సోదరులు.

యేసాజీకి ముగ్గురు పిల్లలు జన్మించారు, వారిలో ఇద్దరు కుమారులు-మావ్జీ తన భార్య కృష్ణబాయి ద్వారా బాబురావ్ తన భార్య కాశీబాయి ద్వారా. మూడవ కుమార్తె మైనా బాయి, ఆమె మహద్జీ షిండే మేనల్లుడు ఆనందరావు సింధియా వివాహం చేసుకుని గ్వాలియర్ రాజ్య పాలకుడు దౌలత్ రావు సింధియా తల్లి అయ్యింది. అతని పిల్లలు గ్వాలియర్లోని సింధియా రాజుల ఆస్థానంలో స్థిరపడ్డారు, రెండు శతాబ్దాలకు పైగా వంశపారంపర్య ప్రధానమంత్రులుగా లేదా ఇతర ప్రభావవంతమైన పదవులలో పనిచేస్తూ విశేషమైన విజయాన్ని సాధించారు.

## వారసులు
కొన్నిసార్లు గ్వాలియర్‌కు చెందిన శక్తివంతమైన ఆంగ్రే కుటుంబం కొలాబా సింహాసనాన్ని తమదిగా చేసుకోవాలని ప్రయత్నించింది, కానీ విఫలమైంది. యేసాజీ వారసుడైన చంద్రోజిరావు ఆంగ్రే తనను తాను హిందూ మతానికి నాయకత్వం వహించిన వ్యక్తిగా గుర్తించుకున్నాడు, "ధర్మవీరుడు" అని ప్రసిద్ధి చెందాడు. చంద్రోజిరావు ఆంగ్రే కుమారుడు శంభాజీ ఆంగ్రే ప్రభావవంతమైన రాజకీయ నాయకుడు , విజయ రాజే సింధియాకు బలమైన మద్దతుదారుడు,  ఆస్తి సమస్యలు, దివంగత విజయ రాజే సింధియా సంకల్పంపై మాధవరావు సింధియాపై చట్టపరమైన పోరాటంలో పాల్గొన్నాడు.

## మూలాలు

వర్గం:భారతదేశ చరిత్ర
వర్గం:మరాఠా సామ్రాజ్యం
రిచర్డ్ వోడ్హౌస్

**రిచర్డ్ లాన్సెలాట్ డీన్ వోడ్‌హౌస్** (30 మే 1892 - 20 మే 1940) ఇంగ్లీష్ క్రికెటర్. విల్ట్‌షైర్‌లోని చిప్పెన్‌హామ్‌లో జన్మించిన అతని మొత్తం రికార్డ్ చేయబడిన క్రికెట్ కెరీర్ ఆసియాలోనే జరిగింది. నలుగురు సోదరులలో చిన్నవాడు, అతని ముగ్గురు సోదరులలో ఒకరు రచయిత పిజి వోడ్‌హౌస్. అతను తన సోదరులలో ఎవరి కంటే 11 సంవత్సరాలు చిన్నవాడు, పిజి వోడ్‌హౌస్ జీవిత చరిత్ర రచయిత ప్రకారం, "డిక్" (అతను కుటుంబానికి తెలిసినట్లుగా) తన తోబుట్టువులతో వారి జీవితంలో ఏ సమయంలోనూ గణనీయమైన సమయం గడపలేదు. అతను ఇంగ్లాండ్‌లో జన్మించి మరణించినప్పటికీ, అతను తన జీవితంలో ఎక్కువ భాగం భారతదేశంలో, తరువాత చైనాలో గడిపాడు.

1940లో బెర్క్‌షైర్‌లోని కుక్‌హామ్‌లో వోడ్‌హౌస్ మరణించాడు, వితంతువు వినిఫ్రెడ్ బేకర్ వోడ్‌హౌస్, £ 1,920 విలువైన ఆస్తిని విడిచిపెట్టాడు. మరణించినప్పుడు అతని చిరునామా వుడ్‌ల్యాండ్స్, కుక్‌హామ్ డీన్‌గా ఇవ్వబడింది.

## కెరీర్
ఏప్రిల్ 1919లో, వోడ్‌హౌస్ సింగపూర్‌లో ఫెడరేటెడ్ మలయ్ స్టేట్స్‌తో ఆడుతూ స్ట్రెయిట్స్ సెటిల్‌మెంట్స్ తరపున అరంగేట్రం చేశాడు. ఆ తర్వాతి సంవత్సరం, అతను హాంకాంగ్ తరపున రెండుసార్లు (మలయ్, షాంఘై /మలయ్ జట్టుతో కలిపి) ఆడాడు.

అతను 1922, 1923లో ఫెడరేటెడ్ మలయ్ స్టేట్స్‌తో జరిగిన స్ట్రెయిట్స్ సెటిల్‌మెంట్స్ తరపున మరో రెండు మ్యాచ్‌లు ఆడటానికి తిరిగి వచ్చాడు. తర్వాత యూరోపియన్ల కోసం భారతదేశంలో జరిగిన బాంబే క్వాడ్రాంగ్యులర్ టోర్నమెంట్‌లో మూడు ఫస్ట్-క్లాస్ మ్యాచ్‌లు ఆడాడు.

## మూలాలు

వర్గం:ఇంగ్లాండు క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:1940 మరణాలు
వర్గం:1892 జననాలు
బ్యాంకోట్ కోట

**బ్యాంకోట్ కోట / హిమ్మత్‌గడ్ కోట / విక్టోరియా కోట** మహారాష్ట్ర రత్నగిరి జిల్లాలోని దపోలి నుండి 47 కి.మీ దూరంలో ఉన్న ఒక కోట. ఈ కోట రత్నగిరి జిల్లాలో ఒక ముఖ్యమైన కోట. ఈ కోట సావిత్రి నది వెంబడి వాణిజ్య మార్గాన్ని కాపాడటానికి ఒక కమాండింగ్ పాయింట్‌పై ఉంది, ఇది మధ్యయుగ కాలంలో రద్దీగా ఉండే మార్గం అయిన మహాద్ వరకు వెళుతుంది . ఇది సముద్రం దగ్గర ఒక కొండపై ఉన్న కోట.

## చరిత్ర
ఈ కోట గురించి మొదటి రికార్డు ఆధారాలు క్రీ.శ. మొదటి శతాబ్దంలో గ్రీకు భౌగోళిక శాస్త్రవేత్త టోలెమీ రికార్డులలో కనిపిస్తాయి. దీనిని అప్పట్లో మందరగిరి లేదా మండగోర అని పిలిచేవారు. చైనా యాత్రికుడు హ్యూన్ త్సాంగ్ క్రీ. శ. 640 లో బాంకోట్ చేరుకుని ఉండవచ్చని భావిస్తున్నారు. ఈ కోటను పోర్చుగీసు వారు 1548లో బీజాపూర్ చెందిన మహమ్మద్ ఆదిల్ షా నుండి స్వాధీనం చేసుకున్నారు. దీనిని 1700లో మరాఠా కోలి అడ్మిరల్ కన్హోజీ ఆంగ్రే గెలుచుకుని "హిమ్మత్‌గడ్" అని పేరు పెట్టారు. తులాజీ ఆంగ్రే ఛత్రపతి షాహు, అతని కులీనులకు చెందిన భూభాగాలపై దాడి చేయడంతో, తులాజీ ఆంగ్లే, పేష్వాల మధ్య పోటీ ఏర్పడింది. తులాజీ తనకు ఇచ్చిన అనేక హెచ్చరికలను నిర్లక్ష్యం చేసిన తరువాత, పేష్వాలు బ్రిటిష్ వారితో పొత్తు పెట్టుకుని తులాజీపై యుద్ధం చేశారు. 

1755లో సువర్ణదుర్గ్ పతనం తరువాత ఈ కోట బ్రిటిష్ నౌకాదళానికి చెందిన కమోడోర్ జేమ్స్ కు లొంగిపోయింది. బ్రిటిష్ దళాలు ఈ కోటను స్వాధీనం చేసుకుని దానికి ఫోర్ట్ విక్టోరియా అని పేరు పెట్టారు. కోటను నిర్వహించడం ఆర్థికంగా లాభదాయకమైన ఒప్పందం కాదని బ్రిటిష్ వారు తరువాత వెల్లడించారు, దీనిని పేష్వాలకు అప్పగించారు. 1837లో మామ్లత్దార్ల కార్యాలయాన్ని బ్యాంకోట్ నుండి మందన్‌గడ్‌కు తరలించారు.

## ఎలా చేరుకోవాలి?
సమీప పట్టణం హరిహరేశ్వర్, ఇది ముంబై నుండి 201 కి. మీ. ల దూరంలో మరియు రోడ్డు మార్గం ద్వారా పూణే నుండి 194 కి. మీ దూరంలో ఉంది. ఈ కోట  బేస్ గ్రామం బాంకోట్, ఇది దపోలి నుండి 47 కి. మీ. మరియు శ్రీవర్ధన్ నుండి 21 కి. మీ దూరంలో ఉంది. హరిహరేశ్వర్ నుండి సావిత్రిని దాటడానికి బాగ్మండల నుండి బాంకోట్ బేస్ విలేజ్ ఫెర్రీ సర్వీస్‌ను పొందాలి. దాపోలి,  శ్రీవర్ధన్ వద్ద మంచి హోటళ్ళు ఉన్నాయి. ఇప్పుడు తీరప్రాంత రహదారి వెంబడి ఉన్న చిన్న హోటళ్లలో కూడా టీ, స్నాక్స్ కూడా అందుబాటులో ఉన్నాయి. ట్రెక్కింగ్ మార్గం బాంకోట్ గ్రామానికి పశ్చిమాన ఉన్న కొండ నుండి ప్రారంభమవుతుంది. ఇప్పుడు కోట వరకు చాలా సురక్షితమైన, వెడల్పైన రహదారి ఉంది. కోట ప్రవేశ ద్వారం చేరుకోవడానికి అరగంట సమయం పడుతుంది.

## చూడాల్సిన ప్రదేశాలు
ఈ కోటను లాటరైటిక్ శిలలతో నిర్మించారు. కోట చుట్టూ లాటెరిక్ రాతిలో తవ్విన కందకం ఉంది. కోట చుట్టూ లాటరైటిక్ శిలలో తవ్విన కందకం ఉంది. కోటకు రెండు ద్వారాలు ఉన్నాయి. బ్యాంకోట్ క్రీక్ వైపు ఉన్న ఉత్తర ప్రవేశ ద్వారం ప్రధాన ద్వారం. పశ్చిమ ద్వారం ఒక పీఠభూమిపై తెరుచుకుంటుంది. ప్రధాన ద్వారం ద్వారపాలకుల కోసం వెస్టిబ్యూల్స్ కలిగి ఉంది. ముందుకు ఎక్కి నాగర్‌ఖానా ఉంది, ఇక్కడకు సావిత్రి నది  చూడటానికి మెట్లు ఎక్కడం ద్వారా చేరుకోవచ్చు. పశ్చిమ ద్వారం నుండి, ప్రాకారాలపై ఉన్న బురుజును చేరుకోవచ్చు. బాస్టియన్ సమీపంలో ఒక రహస్య ప్రవేశం ఉంది. బంకోట్ కోటను బలోపేతం చేయడానికి సిద్ధులు ఈ బురుజును నిర్మించారు. వేలాస్ వద్ద, శ్రీ రామేశ్వర్, కల్భైరవ్ దేవతలకు అంకితం చేయబడిన రెండు దేవాలయాలు వరుసగా మొరోబా దాదా ఫడ్నిస్, నానా ఫడ్నిస్ నిర్మించారు.

మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం బంకోట్ కోట పునరుద్ధరణను చేపట్టింది, పనులు పూర్తి స్థాయిలో జరుగుతున్నాయి.

## మూలాలు

వర్గం:మహారాష్ట్ర చరిత్ర
వర్గం:కోటలు
జాన్ టెవ్

**జాన్ ఎడ్వర్డ్ ట్యూ** (3 సెప్టెంబర్ 1905 - 28 డిసెంబర్ 1992) ఇంగ్లీష్ ఫస్ట్-క్లాస్ క్రికెట్ ఆటగాడు, న్యాయవాది.

EW ట్యూ, అతని భార్య,  కేథరీన్ ఇసాబెల్ హాక్ (లార్డ్ హాక్ సోదరి) దంపతులకు కుమారుడుగా అతను 1905 సెప్టెంబర్‌లో యార్క్‌షైర్‌లోని విగ్గింటన్‌లో జన్మించాడు. అతను ఆక్స్‌ఫర్డ్‌లోని మాగ్డలెన్ కళాశాలకు వెళ్లే ముందు ఈటన్ కళాశాలలో విద్యను అభ్యసించాడు. ఆక్స్‌ఫర్డ్‌లో చదువుతున్నప్పుడు, అతను 1927లో ఆక్స్‌ఫర్డ్‌లో లీసెస్టర్‌షైర్‌తో జరిగిన మ్యాచ్‌లో ఆక్స్‌ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం తరపున ఫస్ట్-క్లాస్ క్రికెట్‌లో ఒకే ఒక్క మ్యాచ్ ఆడాడు. ఈ మ్యాచ్‌లో రెండుసార్లు బ్యాటింగ్ చేసిన అతను ఆక్స్‌ఫర్డ్ తొలి ఇన్నింగ్స్‌లో అలాన్ షిప్‌మాన్ చేతిలో 4 పరుగులకే ఔటయ్యాడు, అయితే వారి రెండవ ఇన్నింగ్స్‌లో అలెక్ స్కెల్డింగ్ చేతిలో 9 పరుగులకే ఔటయ్యాడు.

ఆక్స్‌ఫర్డ్ నుండి పట్టభద్రుడయ్యాక, అతను న్యాయవాది అయ్యాడు. బ్రిటిష్ ఇండియాకు వెళ్లి అక్కడ ప్రాక్టీస్ చేశాడు. అతను భారతదేశంలో యూరోపియన్ల క్రికెట్ జట్టు తరపున ఫస్ట్-క్లాస్ క్రికెట్ ఆడాడు, ఎక్కువగా బాంబే పెంటాంగులర్‌లో, డిసెంబర్ 1928లో భారతదేశానికి వచ్చిన కొద్దికాలానికే ముస్లింలకు వ్యతిరేకంగా అరంగేట్రం చేశాడు. అతను జనవరి 1948 వరకు యూరోపియన్ల తరపున పది ఫస్ట్-క్లాస్ మ్యాచ్‌లు ఆడాడు, 17.63 సగటుతో 335 పరుగులు, 76 అత్యధిక స్కోరు సాధించాడు. అతను సెప్టెంబర్ 1935లో ఇంగ్లాండ్‌లోని ఆల్డర్లీ ఎడ్జ్‌లో టెన్నిస్ క్రీడాకారిణి బార్బరా డ్రూను వివాహం చేసుకున్నాడు. ట్యూ ఆగస్టు 1942లో రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో బ్రిటిష్ ఇండియన్ ఆర్మీలో అత్యవసర కమిషన్‌గా ఉన్నాడు. తరువాత అతను ఇంగ్లాండ్‌కు తిరిగి వచ్చాడు, అక్కడ అతను న్యాయవాదిగా పని కొనసాగించాడు. ట్యూ డిసెంబర్ 1992లో హాంప్‌షైర్‌లోని ఎవ్‌షాట్‌లో మరణించాడు. అతని సోదరుడు ఆంథోనీ కూడా ఫస్ట్-క్లాస్ క్రికెట్ ఆడాడు.

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు

* 
వర్గం:ఇంగ్లాండు క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:1992 మరణాలు
వర్గం:1905 జననాలు
మద్రాస్ శాసనమండలి (1861–1891)

మొదటి ఇండియన్ కౌన్సిల్స్ చట్టం 1861 (విక్టోబర్ 24 & 25, 67) **మద్రాస్ లెజిస్లేటివ్ కౌన్సిల్‌ను** ఒక సలహా సంస్థగా ఏర్పాటు చేసింది, దీని ద్వారా వలసరాజ్య పరిపాలన సలహా సహాయం పొందింది. ఈ చట్టం మొదటిసారిగా నలుగురు ఆంగ్లేతర భారతీయ సభ్యులను కౌన్సిల్‌కు నామినేట్ చేయడానికి ప్రావిన్షియల్ గవర్నర్‌కు అధికారం ఇచ్చింది. ఈ చట్టం ప్రకారం, నామినేట్ చేయబడిన సభ్యులు తమ సొంత బిల్లులను ప్రవేశపెట్టడానికి  కౌన్సిల్‌లో ప్రవేశపెట్టిన బిల్లులపై ఓటు వేయడానికి అనుమతించబడ్డారు. అయితే, కార్యనిర్వాహకవర్గాన్ని ప్రశ్నించడానికి, తీర్మానాలను ప్రవేశపెట్టడానికి లేదా బడ్జెట్ను పరిశీలించడానికి, కేంద్ర శాసనసభ ఆమోదించిన చట్టాలలో జోక్యం చేసుకోవడానికి వారికి అనుమతి లేదు. గవర్నర్ మండలికి అధ్యక్షుడిగా కూడా ఉంటారు, ఎప్పుడు, ఎక్కడ, ఎంతకాలం పాటు మండలిని సమావేశపరచాలి, దేని గురించి చర్చించాలి అనే దానిపై ఆయనకు పూర్తి అధికారం ఉంటుంది. ఆయన కార్యనిర్వాహక మండలికి చెందిన ఇద్దరు సభ్యులు, మద్రాసు అడ్వకేట్ జనరల్ కూడా మండలిలో పాల్గొనడానికి, ఓటు వేయడానికి అనుమతించబడ్డారు.

ఈ చట్టం కింద నామినేట్ చేయబడిన భారతీయులు ఎక్కువగా జమీందార్లు, రైయత్వారీ భూస్వాములు, వీరు తరచుగా వలస ప్రభుత్వంతో వారి అనుబంధం నుండి ప్రయోజనం పొందారు. సహాయక సభ్యులు తరచుగా అనేక పదాలకు తిరిగి నామినేట్ చేయబడ్డారు. జి. ఎన్. గజపతి రావు ఎనిమిది సార్లు, మీర్ హుమాయూన్ జా బహదూర్ 23 సంవత్సరాలు, టి. రామారావు, పి. చెంట్లారావు ఆరు సంవత్సరాలు చొప్పున సభ్యులుగా ఉన్నారు. ఈ కాలంలో ఇతర ప్రముఖ సభ్యులలో సి. వి. రుంగనాడ శాస్త్రి, వి. భాష్యం అయ్యంగార్, ఎస్. సుబ్రమణ్య అయ్యర్, ఎ. శేషయ్య శాస్త్రి, సి. శంకరన్ నాయర్ ఉన్నారు. ఈ మండలి అరుదుగా సమావేశమై కొన్ని సంవత్సరాలలో (1874,1892) ఒక్కసారి కూడా సమావేశమవ్వలేదు. ఒక సంవత్సరంలో ఇది కలిసిన గరిష్ట సంఖ్య పద్దెనిమిది. సంవత్సరంలో గరిష్టంగా పద్దెనిమిది సార్లు సమావేశమైంది. గవర్నర్ తన వేసవి విడిది ఉదగమండలంలో కౌన్సిల్‌ను సమావేశపరచడానికి ఇష్టపడ్డాడు , ఇది భారతీయ సభ్యుల అసంతృప్తికి దారితీసింది. కౌన్సిల్ సమావేశమైన కొన్ని సార్లు, బిల్లులు, తీర్మానాలను హడావిడిగా ఆమోదించడంతో కొన్ని గంటలు మాత్రమే జరిగింది.
## సభ్యుల జాబితా
ఇది 1861, 1891 మధ్య మద్రాస్ శాసన మండలిలో అధికారిక అనధికారిక సభ్యుల జాబితా. వ్యక్తిగత సభ్యుల వేర్వేరు నియామక తేదీల కారణంగా ఇచ్చిన సమయంలో మండలిలో సభ్యుల సంఖ్య మారవచ్చు.

## ఇవి కూడా చూడండి
* మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీ జనాభా వివరాలు
* మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీలో ద్వంద్వ ప్రభుత్వం

## మూలాలు

వర్గం:తమిళనాడు చరిత్ర
వర్గం:తమిళనాడు ప్రభుత్వం
వర్గం:భారతదేశంలో బ్రిటిషు పాలన
వర్గం:మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ
మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీ జనాభా వివరాలు

మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీ మొదటి జనాభా గణన 1822 సంవత్సరంలో జరిగింది. దీని జనాభా 13,476,923. 1836-37లో నిర్వహించిన రెండవ జనాభా గణనలో 13,967,395 జనాభా నమోదైంది, ఇది 15 సంవత్సరాలలో 490,472 మాత్రమే పెరిగింది. జనాభా మొదటి పంచవార్షిక గణన 1851–52లో జరిగింది. ఇది 22,031,697 జనాభాను నమోదు చేసింది. తదుపరి గణనలు 1856–57, 1861–62 & 1866–67లో జరిగాయి. మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీ జనాభా 1851–52లో 22,857,855, 1861-62లో 24,656,509 & 1866–67లో 26,539,052గా నమోదైంది.

భారతదేశం మొదటి వ్యవస్థీకృత జనాభా గణన 1871లో జరిగింది. ఇది మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీకి 31,220,973 జనాభాను తిరిగి ఇచ్చింది. అప్పటి నుండి, ప్రతి పదేళ్లకు ఒకసారి జనాభా గణనను నిర్వహిస్తున్నారు. 1941లో జరిగిన బ్రిటిష్ ఇండియా చివరి జనాభా గణన మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీకి 49,341,810 జనాభాను తిరిగి ఇచ్చింది.

## నగరాలు

## ఇవి కూడా చూడండి
* మద్రాస్ శాసనమండలి (1861–1891)
* మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీలో ద్వంద్వ ప్రభుత్వం
* తమిళనాడులో భారత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమం
* మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీలో బానిసత్వం

## మూలాలు

వర్గం:తమిళనాడు చరిత్ర
వర్గం:తమిళనాడు ప్రభుత్వం
వర్గం:భారతదేశంలో బ్రిటిషు పాలన
వర్గం:మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ
రాబర్ట్ ఫేర్ (క్రికెట్ క్రీడాకారుడు)

బ్రిగేడియర్ **రాబర్ట్ ఆర్థర్ ఫేర్** DSO (4 జనవరి 1901 - 31 డిసెంబర్ 1993) బ్రిటిష్ సైనికుడు, క్రికెటర్.

## జీవిత చరిత్ర
1922, 1923లో ఆక్స్‌ఫర్డ్‌షైర్ తరపున మైనర్ కౌంటీస్ క్రికెట్ ఆడిన తర్వాత అతను సైన్యంలో పనిచేయడం ప్రారంభించాడు, విదేశాలలో ఉన్నప్పుడు క్రికెట్ ఆడాడు. 1924లో, అతను ఫెడరేటెడ్ మలేయ్ స్టేట్స్‌తో స్ట్రెయిట్స్ సెటిల్‌మెంట్స్ తరపున, షాంఘై, హాంకాంగ్‌లతో మలయా తరపున ఆడాడు, 1929లో, భారతదేశంలో రెండు ఫస్ట్-క్లాస్ మ్యాచ్‌లు ఆడాడు.

అతని క్రికెట్ కెరీర్ 1930లో ఆక్స్‌ఫర్డ్‌షైర్ తరపున రెండు ఫైనల్ మ్యాచ్‌లతో ముగిసింది. అతను రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో సేవలందించాడు, ఆ సమయంలో డి-డే ల్యాండింగ్‌లలో అతని పాత్రకు అతనికి విశిష్ట సేవా ఉత్తర్వు లభించింది.

1973లో, అతను జెరూసలేం లోని సెయింట్ జాన్ హాస్పిటల్ నైట్ ఆఫ్ ది ఆర్డర్ బిరుదును పొందాడు.

## కుటుంబం
అతను మేజర్-జనరల్ సర్ ఆర్థర్ ఫేర్ (1856–1940) కుమారుడు, లెఫ్టినెంట్ జనరల్ ఆర్థర్ పర్వ్స్ ఫేర్ - కేథరీన్ మేరీ నీ ఆండర్సన్ (1868–1917) ల మేనల్లుడు.

## మూలాలు

వర్గం:1993 మరణాలు
వర్గం:1901 జననాలు
ఒడిశాలోని చారిత్రక ప్రదేశాలు

ఈ వ్యాసం భారతదేశంలోని ఒడిశాలోని చారిత్రాత్మక ప్రాముఖ్యత కలిగిన స్మారక చిహ్నాలు & ప్రదేశాల జాబితా.

## చరిత్ర

## పురాతన
సింఘాపుర (జాజ్‌పూర్ జిల్లాలో): కొంతమంది చరిత్రకారులు ఇది బుద్ధుడు, రాజగృహ బింబిసార్ సమకాలీనుడైన కళింగ రాజు సింఘా బాహు రాజధాని అని చెప్పారు. అతని బహిష్కరించబడిన కుమారుడు యువరాజు విజయ శ్రీలంకలో సింహళ రాజవంశాన్ని స్థాపించాడు.

## మధ్యయుగం

## వలసరాజ్యాల

## మూలాలు

వర్గం:ఒడిశా
వర్గం:ఒడిశా చరిత్ర
ఎం. ఓ. మథాయ్

**ముండపల్లిల్ ఉమ్మెన్ మథాయ్** (1909 – 28 ఆగస్టు 1981) 1946 నుండి 1959 వరకు భారతదేశ మొదటి ప్రధాన మంత్రి జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ వద్ద వ్యక్తిగత కార్యదర్శిగా పనిచేశాడు. అవినీతి ఆరోపణలు రావడంతో ఇతను పదవికి రాజీనామా చేయాల్సి వచ్చింది. సెంట్రల్ ఇంటెలిజెన్స్ ఏజెన్సీ (CIA)తో సంబంధాలు, *రెమినిసెన్సెస్ ఆఫ్ ది నెహ్రూ ఏజ్* (1978), *మై డేస్ విత్ నెహ్రూ* (1979) వంటి రాజకీయ ప్రాధాన్యత కలిగిన పుస్తకాలు రాయడం ద్వారా ఇతను వార్తల్లో నిలిచాడు.
## బాల్యం
మథాయ్ మధ్య ట్రావెన్‌కోర్ ప్రాంతంలోని ఒక సంప్రదాయ మార్థోమా సిరియన్ క్రైస్తవ కుటుంబంలో జన్మించాడు.

## వృత్తి
1946లో నెహ్రూకు వ్యక్తిగత కార్యదర్శిగా బాధ్యతలు చేపట్టడానికి ముందు మథాయ్ భారతదేశంలో అమెరికా సైన్యం కోసం పనిచేశాడు. ఆర్థిక మోసాలకు పాల్పడేందుకు తన అధికారాన్ని దుర్వినియోగం చేశాడని కమ్యూనిస్టులు ఆరోపించడంతో 1959లో తన పదవికి రాజీనామా చేశాడు.

గుండెపోటు కారణంగా మద్రాసులో (ప్రస్తుతం చెన్నై) 72 ఏళ్ల వయసులో 1981 ఆగస్టు 28న మరణించాడు.

## వివాదాలు
### సిఐఎ సంబంధాలు
మథాయ్ సెంట్రల్ ఇంటెలిజెన్స్ ఏజెన్సీ (CIA) కోసం పనిచేశాడని ప్రచారంలో ఉంది. అవినీతి ఆరోపణల నేపథ్యంలో 1959లో నెహ్రూ సచివాలయం నుండి వైదొలగాల్సి వచ్చింది. ఈ కేసును విచారించిన క్యాబినెట్ సెక్రటరీ విష్ణు సహాయ్, భారత తాత్కాలిక ప్రభుత్వం రోజుల నుండి ప్రతి ఫైల్‌ను మథాయ్ ప్రభావితం చేశాడని నిర్ధారణకు వచ్చాడు.

### పుస్తకాలు
ఇందిరా గాంధీ ప్రభుత్వాన్ని తొలగించిన తర్వాత ఏర్పడిన జనతా కూటమి ప్రభుత్వం హయాంలో మథాయ్ *రెమినిసెన్సెస్ ఆఫ్ ది నెహ్రూ ఏజ్*, *మై డేస్ విత్ నెహ్రూ* అనే రెండు రాజకీయ పుస్తకాలను రాశాడు. ఇందిరా గాంధీ ప్రతిష్టను దిగజార్చడం లాభదాయకంగా ఉన్న సమయంలో ఈ పుస్తకాలు విడుదలయ్యాయి.

*రెమినిసెన్సెస్ ఆఫ్ ది నెహ్రూ ఏజ్* పుస్తకంలో మొత్తం 49 అధ్యాయాలు ఉన్నాయి. కొన్ని నెహ్రూ పని, వ్యక్తిగత జీవితం గురించి ఉండగా, మరికొన్ని మథాయ్ కలిసిన వివిధ వ్యక్తుల గురించి ఉన్నాయి. పుస్తకంలో మథాయ్ తనను తాను "నెహ్రూ ప్రత్యేక సహాయకుడిగా" తప్పుగా ప్రకటించుకున్నాడు. "ఈ పుస్తకం చరిత్ర లేదా జీవిత చరిత్ర కాదు, నా జ్ఞాపకాలను కలిగి ఉన్న కబుర్ల సమాహారం" అని పేర్కొన్నాడు. 'షీ' (She) అనే పేరుతో ఉన్న 29వ అధ్యాయాన్ని ఖాళీగా ఉంచి అక్కడ ఒక గమనికను జతచేశారు. అప్పటి నుండి ఆ అధ్యాయంలోని విషయాలపై తీవ్ర ఊహాగానాలు వచ్చాయి. ఇంటెలిజెన్స్ బ్యూరో మాజీ చీఫ్ టి.వి. రాజేశ్వర్ ఆ అధ్యాయం కాపీని ఎం.జి. రామచంద్రన్ నుండి స్వీకరించి, అప్పటి ప్రధాని ఇందిరా గాంధీకి సమర్పించినట్లు, అయితే తాను అందులోని విషయాలను చదవలేదని పేర్కొన్నాడు. ఖాళీ చేసిన అధ్యాయంలో ఇందిరా గాంధీకి ఇతర వ్యక్తులతో ఉన్న సంబంధాల గురించి, సాధారణంగా గాంధీ కుటుంబానికి సంబంధించిన విషయాల గురించి ఉందని ప్రచారం జరిగింది. జనతా కూటమి పాలనలో పుస్తకంపై నిషేధం విధించాలని డిమాండ్లు వచ్చినప్పటికీ మొరార్జీ దేశాయ్ ఈ సూచనలను తిరస్కరించాడు. అతని రెండవ పుస్తకం "మై డేస్ విత్ నెహ్రూ" అంతగా ఆదరణ పొందలేదు. "భారతదేశంలో మథాయ్ పుస్తకాలకు వచ్చినంత చెడ్డ సమీక్షలు మరే పుస్తకాలకు రాలేదు" అని ఇందర్ మల్హోత్రా వ్యాఖ్యానించాడు.

## గ్రంథ పట్టిక
* ''రెమినిసెన్సెస్ ఆఫ్ ది నెహ్రూ ఏజ్'' రచన: మథాయ్ ఎం.ఓ, 1978. వికాస్ పబ్లిషింగ్. ISBN:0706906217. (ఆన్‌లైన్)
* ''మై డేస్ విత్ నెహ్రూ''  రచన: మథాయ్ ఎం.ఓ, 1978. వికాస్ పబ్లిషింగ్. (ఆన్‌లైన్)
* *బయోగ్రఫీ ఆఫ్ ఎం.ఓ. మథాయ్* రచన: ఆకాంక్ష ఆశిష్. అభిషేక్ పబ్లిషింగ్, 2025. ISBN:8197322783.

## మూలాలు

వర్గం:ఆత్మకథ రాసుకున్న భారతీయులు
వర్గం:మలయాళ రచయితలు
వర్గం:మలయాళీ పౌరులు
గురుదయాల్ సింగ్ (పర్వతారోహకుడు)

గురుదయాల్ సింగ్ (1924 జనవరి 1 - 2023 మే 30), ఒక భారతీయ పాఠశాల ఉపాధ్యాయుడు, పర్వతారోహకుడు, ఆయన 1951లో స్వతంత్ర భారతదేశం మొదటి పర్వతారోహణ యాత్ర త్రిసుల్ (7,120 మీటర్లు)కు నాయకత్వం వహించాడు. 1958లో మృగతుని (6,855 మీటర్లు) మొదటి అధిరోహణ చేసిన జట్టుకు ఆయన నాయకత్వం వహించాడు. 1965లో ఎవరెస్టు పర్వతం ఎక్కిన తొలి విజయవంతమైన భారత యాత్ర బృందంలో ఆయన సభ్యుడిగా ఉన్నాడు.

ఆయన భూగోళ శాస్త్ర ఉపాధ్యాయుడిగా ఉన్న ది డూన్ స్కూల్ లో అనేక యాత్రలకు నాయకత్వం వహించాడు, ఇతర డూన్ మాస్టర్స్, విద్యార్థులతో పాటు స్వాతంత్య్రానంతర భారతదేశంలో పర్వతారోహణ సంస్కృతిని స్థాపించడంలో కీలక పాత్ర పోషించాడు.

## కెరీర్
గురుదయాల్ సింగ్ 1945లో ది డూన్ స్కూల్ లో చేరాడు, అక్కడ ఆయన జాన్ మార్టిన్, ఆర్ఎల్ హోల్డ్స్వర్త్, జాక్ గిబ్సన్ వంటి ఆంగ్లేయులచే పర్వతారోహణను చేపట్టడానికి ప్రభావితమయ్యాడు. డూన్ ఆర్థర్ ఫుట్ మొదటి ప్రధానోపాధ్యాయుడు ఆల్పైన్ క్లబ్ లో సభ్యుడు. వారు కలిసి బందర్పుంచ్, త్రిసుల్, కామెట్, అబి గమిన్, నందాదేవి సహా అనేక శిఖరాలను అధిరోహించారు. ఆయన ప్రఖ్యాత ఆల్పైన్ క్లబ్ లో మొదటి భారతీయ సభ్యుడు. 1965లో, ఎవరెస్టు పర్వతం విజయవంతంగా అధిరోహించిన మొదటి భారతీయ యాత్రలో ఆయన ఒక సభ్యుడు. ఈ యాత్రకు మోహన్ సింగ్ కోహ్లీ నాయకత్వం వహించగా, గురుదయాల్ సింగ్ శిఖరాగ్రానికి ప్రయత్నించిన మొదటి బృందంతో దక్షిణ కల్నల్ చేరుకున్నాడు.

## అవార్డులు
ఆల్పైన్ క్లబ్ లో చేరిన మొదటి భారతీయుడుతో పాటు, భారతీయ పర్వతారోహణకు ఆయన చేసిన కృషికి 1965లో అర్జున అవార్డు అందుకున్నాడు. 1967లో, ఆయనకు భారతదేశంలోని నాల్గవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీ లభించింది. 2007లో, భారతీయ పర్వతారోహణకు ఆయన చేసిన కృషికి గురుదయాల్ సింగ్ కు జీవిత సాఫల్య పురస్కారం, టెన్జింగ్ నార్గే నేషనల్ అడ్వెంచర్ అవార్డు మొదలైనవి ఎన్నో లభించాయి.

## మరణం
హిప్ ఫ్రాక్చర్, చికన్‌గన్యాల కారణంగా 99 ఏళ్ల వయసులో ఆయన 2023 మే 30న చండీగఢ్ లోని తన ఇంట్లో మరణించాడు. గురుదయాల్ సింగ్ తన జీవితమంతా అవివాహితగా ఉన్నాడు.
## మూలాలు

వర్గం:అర్జున అవార్డు గ్రహీతలు
వర్గం:1924 జననాలు
రామ రాజశేఖర

**రామ రాజశేఖర** (పాలన సుమారు సా.శ. 870/71 – 883/84?) దక్షిణ భారతదేశం, కేరళ ప్రాంతానికి చెందిన మధ్యయుగ చేర పాలకుడు. భక్తి సంప్రదాయంలో పూజించబడే శైవ (నాయనార్) కవి, సంగీతకారుడు చేరమాన్ పెరుమాళ్ నాయనార్‌గా చరిత్రకారులు సాధారణంగా రాజశేఖరుడిని గుర్తిస్తారు.

రాజశేఖర సుమారు సా.శ. 870/71లో స్థాణు రవి కులశేఖర తరువాత అధికారంలోకి వచ్చినట్లు భావిస్తున్నారు. వసుభట్ట రచించిన యమక కావ్యాలు "త్రిపురదహన", "సౌరికథోదయ" రాజశేఖరుని పోషణలో రూపొందాయి. కురుమత్తూరు (అరిక్కోడ్), తిరువట్రువాయి (వాళప్పల్లి) నుండి లభించిన రెండు ఆలయ శాసనాలు రాజశేఖర రాజును ప్రస్తావించాయి. వీటిలో మొదటిది మధ్యయుగ కేరళ చేర పెరుమాళ్ పాలకుని ఏకైక రాజ ప్రశస్తిని కలిగి ఉంది. ఇది రాజవంశాన్ని పురాణ సూర్య వంశానికి ముడిపెడుతుంది.

రాజశేఖర తన పాలన చివరిలో సింహాసనాన్ని త్యజించి, చేరమాన్ పెరుమాళ్ నాయనార్‌గా పిలువబడే శైవ నాయనార్‌గా మారాడని భావిస్తారు. ఇతని తరువాత విజయరాగ (సుమారు సా.శ. 883/84 - 895) పాలకుడయ్యాడు.

## ఆధారాలు

### శంకరునితో సంబంధం
విద్యారణ్యుని "శంకరవిజయ"లో ప్రసిద్ధ హిందూ తత్వవేత్త ఆది శంకరుని సమకాలీనుడిగా "రాజశేఖర" అనే కేరళ రాజు ప్రస్తావన ఉంది. అదేవిధంగా శంకరునికి ఆపాదించబడిన "శివానందలహరి" పరోక్షంగా కేరళ పాలకుడిని "రాజశేఖర"గా పేర్కొంటుంది.

### లఘుభాస్కరీయవ్యాఖ్యా
సా.శ. 869/70 ప్రాంతంలో రాజు స్థాణు రవి కులశేఖర ఆస్థానంలో రచించిన గణితశాస్త్ర వ్యాఖ్యానం "లఘుభాస్కరీయవ్యాఖ్యా"లో "రామదేవ" అనే చేర పాలకుడు ప్రస్తావించబడ్డాడు. గూఢచారుల నుండి సమాచారం అందుకున్న తర్వాత ఇతను శత్రువులతో పోరాడటానికి బయలుదేరాడని వర్ణన ఉంది. కొంతమంది పండితులు ఈ "రామదేవ"ను రామ రాజశేఖరుడిగా గుర్తిస్తారు. లఘుభాస్కరీయవ్యాఖ్యాలోని 4వ అధ్యాయంలో రామదేవ రాజుగా ("రాజా"), సూర్యవంశ సభ్యుడిగా ("రవి-కుల-పతి") వర్ణించబడ్డాడు.

### వసుభట్ట పోషకుడు
మధ్యయుగ కేరళ ప్రముఖ యమక కవి వసుభట్ట తన రచనలు "త్రిపురదహన", "సౌరికథోదయ"లలో తన పోషకుడైన రాజును "రామ" అని పేర్కొన్నాడు.

"త్రిపురదహన" కావ్యం రాముని "రాజశేఖర" అని కూడా సూచిస్తుంది:

వసుభట్ట రాసిన మరొక కావ్యం "యుధిష్ఠిరవిజయ" తన పోషక రాజు బిరుదు "కులశేఖర" అని పేర్కొంటుంది. కేరళ ఆవిర్భావం గురించిన కేరళోత్పత్తి పురాణాలలో మొదటి చేర పాలకుడు (చేరమాన్ పెరుమాళ్) వసుభట్ట సమకాలీనుడిగా వర్ణించబడ్డాడు. అదే గ్రంథంలో వసుభట్ట కులశేఖర రాజు ఆస్థానకవిగా, మహాభారత భట్ట శిష్యుడిగా కూడా చిత్రించబడ్డాడు.

యుధిష్ఠిరవిజయకు సంబంధించిన రెండు తరువాతి వ్యాఖ్యానాలు — అచ్యుత రాసిన "విజయదర్శిక", శివదాస రాసిన "రత్నప్రదీపిక" — "రామ" అనేది రాజు వ్యక్తిగత పేరు అని, "కులశేఖర" అనేది అతని బిరుదు అని వాదించాయి. అయితే ఆధునిక పండితులు ఈ వ్యాఖ్యానకర్తలు చేర పాలకుల కాలానికి చాలా తర్వాత జీవించినందున వారు స్థాణు రవి కులశేఖరను రామ రాజశేఖరుడితో పొరబడి ఉంటారని భావిస్తున్నారు. కొంతమంది పండితులు తరువాతి కాలపు చేర పాలకుడైన రామ కులశేఖరను కవి వసుభట్ట పోషకుడిగా గుర్తిస్తూ వసుభట్టను 11-12వ శతాబ్దాలకు చెందినవాడిగా భావిస్తారు. అయితే అనేక కారణాల వల్ల ఈ అభిప్రాయం ఆమోదయోగ్యం కాదని సాధారణంగా పరిగణించబడుతుంది.

రాజశేఖరుడిని థామస్ ఆఫ్ కానా రాగి శాసనాలలో ప్రస్తావించబడిన "కో-క్వా-రంగోన్" (Co-qua-rangon) అనే రాజుగా కూడా తాత్కాలికంగా గుర్తిస్తారు.

## శాసన ఆధారాలు

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* Mathew, Alex - *[http://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/7061 Political identities in History]* (2006) Unpublished Doctoral Thesis (M. G. University)