రూత్ మనోరమ

**రూత్ మనోరమ** (జననం 30 మే 1952) భారతదేశంలోని బెంగళూరుకు చెందిన దళిత సామాజిక కార్యకర్త, ఆమె దళిత మహిళల హక్కులు, గృహ కార్మికులు, అసంఘటిత కార్మిక రంగంలో ఉన్నవారి హక్కులు, అలాగే పట్టణ మురికివాడల నివాసితుల హక్కుల కోసం పోరాడుతుంది. 2006లో ఆమెకు రైట్ లైవ్లీహుడ్ అవార్డు లభించింది.

## ప్రారంభ జీవితం,  విద్య
రూత్ మనోరమ 30 మే 1952న ఐదుగురు ఆడపిల్లలు,  ముగ్గురు అబ్బాయిలలో పెద్ద కూతురు డోరతీ & పాల్ ధనరాజ్ దంపతులకు జన్మించింది. ఆమె తల్లిదండ్రులు డోరతీ ధనరాజ్, ఉపాధ్యాయుడు,  పాల్ ధనరాజ్, పోస్టల్ ఉద్యోగి. కుల అణచివేత నుండి తప్పించుకోవడానికి, ఆమె తల్లిదండ్రులు క్రైస్తవ మతంలోకి మారారు.  మనోరమ తన తల్లిదండ్రులను నిరంతరం సామాజిక సేవలో నిమగ్నమై ఉండటం చూసి పెరిగారు. ఆమె తల్లి డోరతీ తన సాంప్రదాయిక కుటుంబానికి వ్యతిరేకంగా చదువుకునే హక్కు కోసం పోరాడారు,  చివరికి ఉపాధ్యాయురాలిగా మారింది,  మహిళల విద్యా హక్కుల కోసం ప్రచారం చేసింది. పండిత రమాబాయిచే ఎక్కువగా ప్రభావితమైన డోరతీ తన కుమార్తెకు మనోరమ అని పేరు పెట్టింది, పండిత రమాబాయి రెండవ కుమార్తె పేరు మనోరమ.  ఆమె తండ్రి పాల్ పొరుగు గ్రామాలలో ఆర్థికంగా వెనుకబడిన ప్రజలను విజయవంతంగా సమీకరించి, వారు తరతరాలుగా జీవిస్తున్న భూమిపై వారి హక్కుల కోసం పోరాడారు.   మనోరమ తల్లిదండ్రులు ఆమెను,  ఆమె సోదరీమణులను విద్యావంతులుగా,  స్వావలంబన కలిగి ఉండాలని బలంగా ప్రోత్సహించారు.

చెన్నైలోని ఉమెన్స్ క్రిస్టియన్ కాలేజీ నుండి సైన్స్‌లో పట్టా పొందిన తరువాత,  1975లో మద్రాస్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి సోషల్ వర్క్‌లో మాస్టర్స్ డిగ్రీని పూర్తి చేసింది. 2001లో, అకాడమీ ఆఫ్ ఎక్యుమెనికల్ ఇండియన్ థియాలజీ,  చర్చి అడ్మినిస్ట్రేషన్ ద్వారా "చర్చి,  సమాజానికి చేసిన విశిష్టమైన కృషికి" మనోరమకు గౌరవ డాక్టరేట్ పట్టా లభించింది. 

నేషనల్ సెంటర్ ఫర్ లేబర్ జనరల్ సెక్రటరీ అయిన ట్రేడ్ యూనియన్ వాది ఎన్‌పి సామిని మనోరమ వివాహం చేసుకుంది. వీరికి ఇద్దరు కుమార్తెలు ఉన్నారు.

## కెరీర్
కులం, లింగం,  వర్గ సోపానక్రమాల నుండి ఉత్పన్నమయ్యే అణచివేతలకు సంబంధించిన అనేక పరస్పర అనుసంధాన సమస్యలతో పోరాడటానికి మనోరమ తన జీవితాన్ని అంకితం చేసింది. గృహ కార్మికులు,  అసంఘటిత కార్మిక రంగం, మురికివాడలు, దళితులు,  అణగారిన మహిళల సాధికారత కోసం ఆమె పోరాడిన సమస్యలలో ఉన్నాయి. ఆమె అట్టడుగు స్థాయిలో పని చేస్తుంది అలాగే అంతర్జాతీయ స్థాయిలో సామూహిక సమీకరణ,  న్యాయవాదంపై దృష్టి సారిస్తుంది.

### పదవులు నిర్వహించారు
దళితులు, మహిళలు, మురికివాడలు, అసంఘటిత రంగాల హక్కుల కోసం పనిచేస్తున్న అనేక సంస్థలలో మనోరమ అంతర్భాగం. వీటిలో కొన్ని:

* జనరల్ సెక్రటరీ, ఉమెన్స్ వాయిస్ కర్ణాటక - 1985లో స్థాపించబడింది, ఇది మహిళా మురికివాడల,  అసంఘటిత రంగ హక్కుల కోసం పనిచేస్తుంది.
* ప్రెసిడెంట్, నేషనల్ అలయన్స్ ఆఫ్ ఉమెన్ - ఇది 1995లో బీజింగ్‌లో జరిగిన మహిళల నాల్గవ ప్రపంచ మహిళల కాన్ఫరెన్స్ తర్వాత మహిళల పట్ల ప్రభుత్వ పనితీరును పర్యవేక్షించే లక్ష్యంతో ఏర్పాటు చేయబడింది.
* జాయింట్ సెక్రటరీ, క్రిస్టియన్ దళిత్ లిబరేషన్ మూవ్‌మెంట్ - 1980లలో ఏర్పడిన ఈ ఉద్యమం దళిత క్రైస్తవులను ప్రభుత్వ నియామకాలు,  విద్యా సంస్థల్లో రిజర్వేషన్ల కోసం సమీకరించాలని కోరింది.
* సెక్రటరీ, కర్నాటక రాష్ట్ర స్లమ్ డ్వెల్లర్స్ ఫెడరేషన్ - ఈ సంస్థ మురికివాడల నివాసితులకు వారి హక్కుల కోసం పోరాడేందుకు అవగాహన కల్పిస్తుంది & సమీకరించింది.
* సెక్రటరీ, నేషనల్ సెంటర్ ఫర్ లేబర్‌లో ఆర్గనైజేషన్ బిల్డింగ్ – ఇది భారతదేశంలో అసంఘటిత కార్మికులకు అత్యున్నత సంస్థ,  భారతదేశంలోని 394 మిలియన్ల అసంఘటిత కార్మికుల సంక్షేమం,  హక్కుల కోసం సామాజిక భద్రతా బిల్లును రూపొందించడంలో,  లాబీయింగ్‌లో పాల్గొంటుంది.
* ప్రెసిడెంట్, నేషనల్ ఫెడరేషన్ ఆఫ్ దళిత్ ఉమెన్ (NFDW) - 1993లో, రూత్ దళిత మహిళలపై హింసపై పబ్లిక్ హియరింగ్‌ని నిర్వహించడంలో సహాయపడింది, ఇది 1995లో నేషనల్ ఫెడరేషన్ ఆఫ్ దళిత్ ఉమెన్ ఏర్పాటుకు దారితీసింది. దళిత స్త్రీలు, ముఖ్యంగా గ్రామీణ ప్రాంతాలు,  మురికివాడల్లో ఎదుర్కొంటున్న ప్రత్యేక హింస,  వివక్షను పరిష్కరించడానికి ఇది ఒక ప్రత్యేక వేదిక 

ఆమె అనేక అంతర్జాతీయ సమిష్టి,  సంస్థలలో కూడా ఒక భాగం:

* కోర్ గ్రూప్ మెంపోలియర్, ఆసియన్ ఉమెన్స్ హ్యూమన్ రైట్స్ కౌన్సిల్ – మానవ హక్కుల పనిలో పాల్గొన్న మహిళల ఆసియా నెట్‌వర్క్.
* మెంబర్, అడ్వైజరీ గ్రూప్ ఆఫ్ ది ఇంటర్నేషనల్ ఉమెన్స్ రైట్స్ యాక్షన్ వాచ్ (ఆసియా పసిఫిక్) – ఈ గ్రూప్ మహిళల హక్కుల కోసం న్యాయవాద ప్రచారాలకు మద్దతు ఇస్తుంది,  సులభతరం చేస్తుంది
* కో-కన్వీనర్, ఇంటర్నేషనల్ లాబీ అండ్ అడ్వకేసీ ఫర్ దళిత్ హ్యూమన్ రైట్స్ – 1998లో, మానవ హక్కుల సార్వత్రిక ప్రకటన యొక్క 50వ వార్షికోత్సవం సందర్భంగా, దళిత హక్కులు మానవ హక్కులని పునరుద్ఘాటించడానికి ఈ ప్రచారం స్థాపించబడింది,  దీనితో జాతీయ సంతకాల ప్రచారాన్ని రూపొందించింది. భారతదేశంలో కులతత్వాన్ని రూపుమాపేందుకు 2.5 మిలియన్ల సంతకాలు.

భారతదేశంలో, ఆమె కర్ణాటక రాష్ట్ర ప్రణాళికా మండలి, మహిళా రాష్ట్ర కమిషన్, భారత ప్రభుత్వం యొక్క మహిళా సాధికారతపై టాస్క్ ఫోర్స్,  అనేక ఇతర రాష్ట్ర,  జాతీయ సంస్థలలో కూడా సభ్యురాలు.

## క్రియాశీలత
1980లు,  1990లలో, కర్నాటక రాష్ట్ర ప్రభుత్వం చేపట్టిన 'ఆపరేషన్ డెమోలిషన్'కు వ్యతిరేకంగా మనోరమ 150,000 మందికి పైగా ఊరేగింపులకు నాయకత్వం వహించింది, ఇది బలవంతపు తొలగింపు ప్రచారం. ఆమె,  ఇతర కార్యకర్తలు తొలగించబడిన వారికి రక్షణ కల్పించాలని,  చట్టబద్ధంగా,  గౌరవంగా జీవించే హక్కును కోరారు. కర్నాటక ప్రభుత్వం తీసుకున్న ఈ చర్యకు వ్యతిరేకంగా మురికివాడల వాసుల తరపున మనోరమ హైకోర్టు,  భారత సుప్రీంకోర్టులో కోర్టు వ్యాజ్యాలను పోరాడారు. 

మనోరమ 1987లో బెంగుళూరులో గృహ కార్మికుల కోసం దేశంలోనే మొట్టమొదటి ట్రేడ్ యూనియన్‌ను స్థాపించి కనీస వేతనాల్లో చేర్చేందుకు కృషి చేసింది.

మనోరమ 1980ల నుండి అట్టడుగు స్థాయి నుండి అణగారిన వర్గాలను సమీకరించడానికి కృషి చేసింది. 120 కంటే ఎక్కువ మురికివాడల్లో, మహిళలు ఎదుర్కొంటున్న వివక్ష,  హింసను ఎదుర్కోవడానికి,  వారి కమ్యూనిటీలలో నాయకత్వం వహించడానికి మహిళల సమీకరణ, శిక్షణ,  సాధికారత కోసం ఆమె బాధ్యత వహిస్తుంది. రూత్ దళితుల విముక్తి కోసం కూడా కట్టుబడి ఉంది. ఆమె మానవ హక్కుల ఉల్లంఘనలకు వ్యతిరేకంగా, భూమి హక్కుల కోసం,  దళిత మహిళల సమస్యల కోసం అనేక పోరాటాలలో పాల్గొన్నారు,  దళిత సమస్యల ప్రధాన స్రవంతిలో ఎంతో దోహదపడింది.

*“భారతదేశంలోని దళిత స్త్రీలు దళితులలో దళితులు,  మూడు రెట్లు అణచివేతకు గురవుతున్నారు - పితృస్వామ్యం, కులం 'అంటరానివారు',  తరగతి ఫలితంగా లింగం కారణంగా - వారు పేద,  అత్యంత అట్టడుగు వర్గాలకు చెందినవారు. 80 శాతం షెడ్యూల్డ్ కులాలు గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో నివసిస్తున్నారు, వేతన ఉపాధిపై ఆధారపడి ఉన్నారు,  పేదరికానికి దారితీసే అధిక ఉపాధి రేటుతో పోరాడవలసి ఉంటుంది" అని* రూత్ ది హిందూకి ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో బలవంతంగా చెప్పారు. 

## రాజకీయం
రాజకీయాల్లో మహిళలు ఎక్కువగా పాల్గొనాలని మనోరమ తన అభిప్రాయాన్ని వ్యక్తం చేశారు. ఆల్ ఇండియా దళిత్ మహిళా అధికార్ మంచ్,  ది బ్లూ క్లబ్ నిర్వహించిన 'దళిత్ ఉమెన్ ఇన్ పాలిటిక్స్: పాస్ట్, ప్రెజెంట్, అండ్ ఫ్యూచర్' అనే ప్యానెల్‌లో ఆమె దళితుల కొరత గురించి, ముఖ్యంగా రాజకీయాల్లో పాల్గొనే మహిళల గురించి మాట్లాడారు.  ఆమె భారత రాజకీయాల్లో చాలా ప్రబలంగా ఉన్న పితృస్వామ్యం గురించి మాట్లాడింది, కాబట్టి రాజకీయాల్లోకి వచ్చిన చాలా మంది మహిళలు బంధుప్రీతి ద్వారా,  పార్లమెంటులో సమానత్వానికి తప్పుడు టోకెన్‌గా ఉపయోగించబడ్డారు.  దళిత మహిళలు వంటి అట్టడుగు వర్గాలు కూడా ఉన్నాయని ఆమె అన్నారు. మార్పుకు చోదకులుగా ఉన్నారు. 

ఆమె తొలిసారిగా 2004లో భారతి నగర్ నియోజకవర్గంలో స్వతంత్ర అభ్యర్థిగా రాజకీయ రంగ ప్రవేశం చేశారు. ఆమెకు 1.61% ఓట్లు వచ్చాయి. 

2014 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికలలో, బెంగుళూరు సౌత్ (లోక్‌సభ నియోజకవర్గం) నుండి జనతాదళ్ (సెక్యులర్) అభ్యర్థిగా ఆమె పేరు పెట్టారు, ఇది చాలా ఉన్నత-తరగతి,  అక్షరాస్యులైన ఓటర్లను కలిగి ఉంది.   సురక్షితమైన, అవినీతి రహిత,  సమ్మిళిత సమాజాన్ని చూడాలనే తన ప్రత్యక్ష చిరకాల స్వప్నంపై ఆమె ప్రచారం చేశారు. ఆమెకు 2.30% ఓట్లు వచ్చాయి. 

## నామినేషన్లు,  అవార్డులు
2006లో, మనోరమకు "దశాబ్దాలుగా దళిత మహిళలకు సమానత్వం సాధించడం, సమర్థవంతమైన,  నిబద్ధత కలిగిన మహిళా సంస్థలను నిర్మించడం,  జాతీయ,  అంతర్జాతీయ స్థాయిలో వారి హక్కుల కోసం కృషి చేయడం కోసం ఆమె చేసిన నిబద్ధతకు రైట్ లైవ్లీహుడ్ అవార్డు లభించింది. ” రైట్ లైవ్లీహుడ్ అవార్డు ప్రత్యామ్నాయ నోబెల్ బహుమతిగా పరిగణించబడుతుంది,  వ్యక్తిగత ధైర్యం,  సామాజిక పరివర్తన కోసం ప్రపంచంలోని ప్రధాన అవార్డుగా పరిగణించబడుతుంది.

2005లో నోబెల్ శాంతి బహుమతికి 1,000 మంది శాంతి మహిళలకు నామినేట్ చేయబడిన వెయ్యి మందిలో  కూడా ఒకరు.

## మూలాలు

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1952 జననాలు
వర్గం:భారతీయ మహిళా కార్యకర్తలు