రఘునాథపాలెం (ఖమ్మం జిల్లా)

**రఘునాథపాలెం,** తెలంగాణ రాష్ట్రం**,** ఖమ్మం జిల్లా, రఘునాధపాలెం మండలానికి చెందిన గ్రామం.* *

ఇది సమీప పట్టణమైన ఖమ్మం నుండి 7 కి. మీ. దూరంలో, ఖమ్మం నుండి ఇల్లందు వెళ్ళు రహదారిలో ఐదు కిలోమీటర్ల తరువాత ఉంది. 2016 లో చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం  పాత ఖమ్మం జిల్లా లోని ఖమ్మం మండలం (అర్బన్)లో ఉండేది. పునర్వ్యవస్థీకరణలో  దీన్ని కొత్తగా ఏర్పాటు చేసిన రఘునాథపాలెం మండలం లోకి చేర్చారు.  

## గణాంకాలు
thumb|ఖమ్మం అర్బన్ మండలం రఘునాథపాలెం గ్రామంలోని ఒక పొలంలో ముత్యాలమ్మ తల్లి గుడి|alt=
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1299 ఇళ్లతో, 4693 జనాభాతో 1368 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2296, ఆడవారి సంఖ్య 2397. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 867 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 992. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 579679.పిన్ కోడ్: 507002.

2001 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం మొత్తం గృహాల సంఖ్య 1,055, మొత్తం జనాభా 4,303, అక్షరాస్యులు 1,802, స్త్రీ, పురుష నిష్పత్తి, 948,  (0-6 సంవత్సరాలు) = 901

## గ్రామ చరిత్ర
thumb|రఘునాథ పాలెం (ఖమ్మం అర్బన్ ) గ్రామ శివాలయం.|alt=
ఇక్కడి వారి నుండి విన్న ప్రకారం: పూర్వం స్వాతంత్ర్యానికి ముందు నిజాం పరిపాలనలో రఘునాథ నాయకుడు అనే అతను ఈ ప్రాంతములోని భూమిని వేలం వేసి ఇతరులకు అప్పగించినాడనీ, తద్వారా వివిధ కుటుంబాలు ఇక్కడ స్థిర నివాసం ఏర్పరచుకున్నాయని అతని పేరు మీదగానే ఈ గ్రామానికి రఘునాథపాలెం అనే పేరు వచ్చినది అని ప్రశస్తి. 
## విద్యా సౌకర్యాలు

గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి , ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.ఒక ప్రైవేటు ఇంజనీరింగ్ కళాశాల  ఉంది.సమీప బాలబడి ఖమ్మంలో ఉంది.సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల ఖమ్మంలోను, ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల ఖమ్మంలోను, పాలీటెక్నిక్ రుద్రంపూర్లోనూ ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల ఖమ్మంలో ఉన్నాయి.

## వైద్య సౌకర్యం
### ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
రఘునాధపాలెంలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉంది.

### ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో6 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ఆరుగురు ఉన్నారు. ఒక మందుల దుకాణం ఉంది.

## తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు కూడా సరఫరా అవుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది.గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. 
బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది. చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
## పారిశుధ్యం

మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.

## సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. 
లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.

గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. 
ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి  గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. 
గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.

## మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉంది. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి. 
ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.

## ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో ఆటల మైదానం, సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆశా కార్యకర్త గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.

## విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 14 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు. 
## భూమి వినియోగం
రఘునాధపాలెంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
* వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 112 హెక్టార్లు
* వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 88 హెక్టార్లు
* వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 102 హెక్టార్లు
* సాగులో లేని భూముల్లో బీడు భూములు కానివి: 4 హెక్టార్లు
* బంజరు భూమి: 4 హెక్టార్లు
* నికరంగా విత్తిన భూమి: 1056 హెక్టార్లు
* నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 704 హెక్టార్లు
* వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 360 హెక్టార్లు
## నీటిపారుదల సౌకర్యాలు

రఘునాధపాలెంలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
* బావులు/బోరు బావులు: 269 హెక్టార్లు
* చెరువులు: 91 హెక్టార్లు

## ఉత్పత్తి
రఘునాధపాలెంలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
### ప్రధాన పంటలు
వరి, ప్రత్తి, మిరప

## విశేషాలు
thumb|రఘునాధపాలెం గ్రామ శివాలయంలోని హనుమంతుడు|alt=
*ఇక్కడషిర్డీ సాయిబాబా గుడి చుట్టు పక్కల ప్రాంతాలలో ప్రసిద్ధి వహించినది 
* ఈ గ్రామమున ఓ శివాలయం కలదు
* ఇంకా ఓ బాలాంజనేయస్వామి దేవాలయం కలదు 
* ఇక్కడ నాగులకుంట, కోలకుంట, నర్సింహ చెరువు, కొంగేటి చెరువు అని నాల్గు చెరువులు ఉండి వ్యవసాయంలో ప్రముఖ పాత్ర వహిస్తున్నాయి, ఖమ్మం దగ్గరగా ఉండటం వల్ల ఎక్కువగా పంట భూములు ఇప్పుడు ప్లాట్లగా మారిపొయ్యాయి. 
*గూగుల్ మ్యాపులో ఈ గ్రామం 

## ప్రముఖులు

* మద్దినేని వెంకట రమణ
* ఎస్. నవీన్ రెడ్డి, సీపీఎం పార్టీ ప్రముఖ నాయకుడు

## సంస్కృతి
ఈ గ్రామంలో కమ్మ, ముదిరాజ్ (ముత్తరాసి), లంబాడి, గొల్ల, మాల, మాదిగ, వైశ్య (కోమటి), బ్రాహ్మణ, వడ్రంగి కులస్తులు కలరు. ఈ గ్రామంలో హిందూ, క్రైస్తవ మతస్తులు కలరు. ఈ గ్రామంలో ఒక ఆంజనేయ స్వామి దేవాలయం, ఒక శివాలయం, ఒక సాయిబాబా ఆశ్రమం, ఒక చర్చి, ఒక సుభ్రమన్యేశ్వర స్వామి దేవాలయం, ఒక నాగ ప్రతిమ గల శిల, బొడ్రాయి, ముత్యాలమ్మ దేవాలయం ఉన్నాయి.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు