నౌషాద్

****నౌషాద్** అలీ** (అ.సం.లి.వ.: nauṣād alī, ఆంగ్లం : **Naushad Ali**, **[[ఉర్దూ భాష|ఉర్దూ]]: نوشاد علی, [[దేవనాగరి]]: नौशाद अली)** (డిసెంబరు 25 1919 &ndash; మే 5 2006) భారత సినిమా సంగీతకారుడు. బాలీవుడ్కు చెందిన ఓ ప్రసిద్ధ సంగీతకారుడు.

ఆయన స్వతంత్రంగా సంగీత దర్శకునిగా ప్రేమనగర్ (1940) మొట్టమొదటి సినిమా. ఆయన సంగీత దర్శకునిగా విజయం సాధించిన సినిమా "రత్తన్ (1944)". దానితర్వాత 35 గోల్డెన్ జూబ్లీ హిట్స్, 12 గోల్డెన్ జూబ్లీ, 3 డైమండ్ జూబ్లీ విజయం సాధించాయి. ఆయనకు 1982లో దాదాసాహెబ్ ఫ్లాల్కే పురస్కారం, 1992 లో పద్మభూషణ్ పురస్కారాలు లభించాయి.

## జీవిత చరిత్ర
నౌషాద్ లక్నో నగరంలో పెరిగాడు, ఈ నగరం సంప్రదాయాలకు, ఉత్తరభారత సంగీతానికి సాహిత్యానికి ప్రముఖ కేంద్రం. ఇతడి తండ్రి వాహిద్ అలీ ఒక మున్షి (క్లర్కు). బాల్యంలో నౌషాద్ బారాబంకీ లోని దేవాషరీఫ్ ఉర్సు కార్యక్రమాలకు వెళుతూ వుండేవాడు. అక్కడ ప్రముఖ 'ఖవ్వాల్' (ఖవ్వాలీ పాడేవారు) లు ప్రదర్శనలు ఇచ్చేవారు. నౌషాద్ వీరిని వింటూ సంగీతం పట్ల ఉత్సుకత పెంచుకున్నాడు. నౌషాద్ క్లాసికల్ హిందుస్తానీ సంగీతం "ఉస్తాద్ గుర్బత్ ఖాన్", "ఉస్తాద్ యూసుఫ్ అలీ", "ఉస్తాద్ బబ్బన్ సాహెబ్", ఇతరుల వద్ద నేర్చుకున్నాడు. తరచూ హార్మోనియంలనూ మరమ్మత్తు చేసేవాడు.

నౌషాద్ 2006 మే 5 న ముంబాయిలో మరణించాడు. ఇతనికి ఆరుగురు కుమార్తెలు జుబేదా, ఫహమీదా, ఫరీదా, సయీదా, రషీదా, వహీదా,, ముగ్గురు కుమారులు రహమాన్ నౌషాద్, రాజు నౌషాద్, ఇక్బాల్ నౌషాద్.

## రచయితగా
నౌషాద్ సంగీత దర్శకుడే గాక సాహిత్యంలోనూ దిట్ట. ఇతను వ్రాసిన పుస్తకం "ఆఠ్‌వాఁ సుర్* (ఎనిమిదవ స్వరం), ఇంకొక ఆల్బమ్ "ఆఠ్‌వాఁ సుర్ - ద అదర్ సైడ్ ఆఫ్ నౌషాద్", దీనిలో 8 గజల్లు ఉన్నాయి. ఈ గజల్లు వ్రాసింది, బాణి సమకూర్చింది నౌషాదే.
ట్రాక్ లిస్టు:

# ఆబాదియోఁ మేఁ దష్త్ కా మన్‌జర్ భి ఆయెగా - హరిహరన్ గానం చేసాడు - 7:08
# ఆజ్ కిఇ బాత్ కల్ పె క్యౌఁ టాలో - హరిహరన్ & ప్రీతి ఉత్తమ్ సింగ్ - 6:17
# ఘటా ఛాయీ థి సావన్ ఖుల్ కె బర్సా - ప్రీతి ఉత్తమ్ సింగ్ - 7:19
# కభీ మెరి యాద్ ఉన్‌కో ఆతీతో హోగీ - హరిహరణ్ & ప్రీతి ఉత్తమ్ సింగ్ - 6:18
# ముఝ్ కో మువాఫ్ కీజియే - హరిహరణ్ - 5:35
# పీనేవాలే బేఖుదీ సె కామ్ లే - హరిహరణ్ & ప్రీతి ఉత్తమ్ సింగ్ - 8:13
# సావన్ కే జబ్ బాదల్ ఛాయే - హరిహరణ్ - 6:50
# తన్‌హా ఖుద్ సె బాత్ కరూఁ - ప్రీతి ఉత్తమ్ సింగ్ - 7:49

== సంగీత శైలి ==
భారతీయ శాస్త్రీయ సంగీతాన్ని, సినిమాలలో ఉపయోగించే రీతినిచ్చి, ఓ కొంగ్రొత్త శైలిని నాంది పలికిన వాడు నౌషాద్. అందులోనూ సాంప్రదాయబద్ధంగా, జనపదాల శైలిని సరళిని సినిమాలలో జొప్పించిన ఘనత దక్కించుకున్నవారిలోనూ ఇతను ఒకడు. *బైజూ బావరా* సినిమాలో ఉపయోగించిన [[భజన]]-బాణీలే ఇందుకు చక్కటి [[ఉదాహరణ వాజ్మయము|ఉదాహరణ]]లు. "మన్ తడ్‌పత్ హరి దర్శన్ కో", "భగవాన్.. ఓ దునియాకే రఖ్‌వాలే" లాంటి పాటల బాణీలు, సంగీత శైలి పూర్తిగా సశాస్త్రీయ శైలి. పశ్చిమ సంగీత ధ్వనులు, వాయిద్య పరికరాలు అతి తక్కువగా వాడేవాడు. వాడిననూ అవలీలగా ఉపయోగించడంలో దిట్ట.

== ఫిల్మోగ్రఫీ ==

=== సంగీత దర్శకుడు ===



==== మళయాల సినిమాలు ====

* ధ్వని (1988), దర్శకుడు: అబూ ఏ.టి., నటవర్గం: జయభారతి, జయరాం, [[ప్రేమ్‌ నజీర్]], శోభన, పాటలు:[[యూసుఫ్ అలీ]] కేచెరి .
ఈ సినిమా నేపథ్యగాయనీ గాయకులు: [[యేసుదాస్]], [[పి.సుశీల]].

==== ఆంగ్ల సినిమాలు ====

* "సచ్ ఎ లాంగ్ జర్నీ" (1998), దర్శకుడు: స్టుర్లా గున్నార్సన్, సంగీతం: జోన్నధన్ గోల్డ్‌స్మిత్, నటవర్గం: రోషన్ సేఠ్, [[సోనీ రజ్దాన్]], ఓంపురి, [[నసీరుద్దీన్ షా]]
ఈ సినిమా ఆఖరులో పాకీజా (1971) పాట "థాడే రహియో" కైఫీ అజ్మీ రచన, [[లతా మంగేష్కర్]] పాడిన పాటను వుంచారు.

=== నిర్మాత ===
* *మాలిక్* (1958) ఈ సినిమాకు సంగీత దర్శకుడు గులాం మొహమ్మద్.
* *ఉడన్ ఖటోలా* (1955)
* *బాబుల్'' (1950)

### కథా రచయిత
* పాల్కీ (1967)

## అవార్డులు
* 1954: ఫిలింఫేర్ - ఉత్తమ సంగీత దర్శకుడు అవార్డు - బైజూ బావరా.
* 1961: బెంగాల్ ఫిలిం జర్నలిస్ట్ అసోసియేషన్ - ఉత్తమ సంగీత దర్శకుడు - గంగా జమునా (సినిమా)
* 1975: టెలివిజన్ సెంటర్ బాంబే వారిచే 30 నిముషాల నిడివిగల డాక్యుమెంటరీ చిత్రం - "నౌషాద్ అలీ"
* 1981: దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు
* 1984: లతామంగేష్కర్ అవార్డు (మధ్యప్రదేశ్ ప్రభుత్వ అవార్డు)
* 1987: అమీర్ ఖుస్రో అవార్డు
* 1992: సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు
* 1992: పద్మ భూషణ్
* : మహారాష్ట్ర గౌరవ్ పురస్కార్

## గౌరవ హోదాలు
* సినీ సంగీత దర్శకుల సంఘానికి అధ్యక్షుడు.
* ఇండియన్ పర్ఫార్మింగ్ రైట్స్ సొసైటీ - ఛైర్మన్.
* మహారాష్ట్ర స్టేట్ ఆంగ్లింగ్ అసోసియేషన్ - అధ్యక్షుడు. 
* ఆలమీ ఉర్దూ కాన్ఫరెన్స్ (ఢిల్లీ) - అధ్యక్షుడు.
* స్పెషల్ ఎక్జిక్యూటివ్ మెజిస్ట్రేట్, బాంబే - అనే బిరుదు.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
*Naushad Ali Naushad Ali's Relationship with Mohammed Rafi
*Biography at upperstall.com 
*Fan Site of Naushad
*[ghazal "mein ne jo geet" from Naushad sung by [Mehendra Kapoor]]
*Songs of Dhwani (Malayalam)
*Lyrics of Dhwani (Malayalam)
*Naushad's book Aathwan Sur
*Read a ghazal by Naushad
*Hear Naushad's voice. Probably his last interview

వర్గం:బాలీవుడ్
వర్గం:1919 జననాలు
వర్గం:2006 మరణాలు
వర్గం:దాదాసాహెబ్‌ ఫాల్కే అవార్డు గ్రహీతలు
వర్గం:సంగీతకారులు
వర్గం:ఈ వారం వ్యాసాలు