నవస్సా దీవి

నవాస్సా ద్వీపం (/nəˈvæsə/; హైతియను క్రియోలు: లనావాజు; ఫ్రెంచి: ఐలె డి నవస్సే, కొన్నిసార్లు లా నవస్సే) అనేది కరేబియను సముద్రంలో ఒక చిన్న జనావాసాలు లేని ద్వీపం. జమైకాకు తూర్పున, క్యూబాకు దక్షిణంగా, హైతీలోని టిబురాను ద్వీపకల్పంలో జెరెమీకి పశ్చిమాన 40 నాటికలు మైళ్ళు (74 కిమీ; 46 మైళ్ళు) దూరంలో ఉన్న ఇది హైతీ, యునైటెడు స్టేట్సు మధ్య కొనసాగుతున్న ప్రాదేశిక వివాదానికి లోబడి ఉంది. యుఎస్ ఫిషు అండ్ వైల్డు లైఫు సర్వీసు ద్వారా ఈ ద్వీపాన్ని నిర్వహిస్తుంది.
1856 నాటి గ్వానో దీవుల చట్టం ఆధారంగా 1857 నుండి యుఎస్ ఈ ద్వీపాన్ని అనుబంధంగా క్లెయిం చేస్తోంది. నవాస్సా మీద హైతీ వాదన 1697లో రిస్వికు ఒప్పందం నాటిది ఇది హిస్పానియోలా ద్వీపం పశ్చిమ భాగం, సమీపంలోని ఇతర ప్రత్యేకంగా పేరు పెట్టబడిన దీవుల మీద స్పానిషు కాకుండా ఫ్రెంచి నియంత్రణను గుర్తించింది. అయితే ఒప్పందంలోని నిబంధనలను వివరించడంలో నవాస్సా గురించి ప్రస్తావించలేదు. హైతీ 1801 రాజ్యాంగం సమీపంలోని అనేక దీవుల పేరుతో క్లెయిం చేసింది. వాటిలో నవాస్సా జాబితాలో లేదు కానీ "ఇతర ప్రక్కనే ఉన్న దీవులకు" కూడా క్లెయిం చేసింది. వీటిలో నవాస్సా కూడా ఉందని హైతీ నిర్వహిస్తోంది. 1857లో మొదట చేసిన ఈ ద్వీపం మీద అమెరికా దావా 1801 హైతియను రాజ్యాంగంలో పేరులేని "ఇతర ప్రక్కనే ఉన్న దీవులలో" నవాస్సా చేర్చబడలేదని పేర్కొంది. 1874 హైతియను రాజ్యాంగం నుండి హైతీ స్పష్టంగా "లా నవాసే" అని తాను క్లెయిం చేసే భూభాగాలలో ఒకటిగా పేర్కొంది. 1801 నుండి ఇది నిరంతరం హైతీలో భాగంగా క్లెయిం చేయబడుతుందని ఇది పేర్కొంది. యుఎస్ మైనరు అవుట్‌లైయింగు దీవులలో భాగంగా ఈ దీవికి ఇంటర్నేషనలు ఆర్గనైజేషను ఫర్ స్టాండర్డైజేషను (ఐఎస్‌ఒ) కోడ్ ఐఎస్‌ఒ 3166-2:UM-76.

## చరిత్ర

### 1504 నుండి 1901 వరకు
1504లో, క్రిస్టోఫరు కొలంబసు తన నాల్గవ సముద్రయానంలో జమైకాలో చిక్కుకుపోయాడు. సహాయం కోసం కొంతమంది సిబ్బందిని పడవలో హిస్పానియోలాకు పంపాడు. మార్గమధ్యలో వారు నీరు లేని ద్వీపంలో దిగారు. వారు దీనిని నవాజా (నావా- నుండి, స్పానిషు‌లో 'ప్లెయిను' / 'ఫీల్డు' అని అర్థం) అని పిలిచారు. నావికులు తరువాతి 350 సంవత్సరాలు దీనిని ఎక్కువగా నివారించారు. 1798లో, సెయింటు-డొమింగ్యూ మీద తన ప్రచురణలకు ప్రసిద్ధి చెందిన ఫ్రెంచి పార్లమెంటు సభ్యుడు మెడెరికు లూయిసు ఎలీ మోరేయు డి సెయింటు-మేరీ, "లా నవాస్సే"ని "సెయింట్-డొమింగ్యూ జమైకా మధ్య ఉన్న చిన్న ద్వీపం"గా పేర్కొన్నాడు.

1801 నుండి 1867 వరకు, హైతీ, వరుస రాజ్యాంగాలు పేరు పెట్టబడిన, పేరు పెట్టని ప్రక్కనే ఉన్న దీవుల మీద సార్వభౌమాధికారాన్ని ప్రకటించాయి. అయితే నవాస్సా 1874 వరకు ప్రత్యేకంగా లెక్కించబడలేదు. 1856 నాటి గ్వానో దీవుల చట్టం ప్రకారం నవాస్సా ద్వీపంలో కనుగొనబడిన గొప్ప గ్వానో నిక్షేపాల కారణంగా, మరే ఇతర ప్రభుత్వ చట్టబద్ధమైన అధికార పరిధిలో లేకపోవడం లేదా మరొక ప్రభుత్వ పౌరులు ఆక్రమించకపోవడం కోసం 1857 సెప్టెంబరు 19న అమెరికను సముద్ర కెప్టెను పీటరు డంకను నవాస్సా ద్వీపాన్ని యునైటెడు స్టేట్సు తరపున క్లెయిము చేశారు.

హైతీ ఆక్రమణను నిరసించింది. కానీ 1858 జూలై 7న అమెరికా అధ్యక్షుడు జేమ్సు బుకానను అమెరికను వాదనకు మద్దతుగా ఒక కార్యనిర్వాహక ఉత్తర్వును జారీ చేశాడు. దానిని అమలు చేయడానికి సైనిక చర్యకు పిలుపునిచ్చాడు. అప్పటి నుండి నవాస్సా ద్వీపాన్ని యునైటెడు స్టేట్సు ఇన్కార్పొరేటెడు భూభాగంగా నిర్వహిస్తోంది (ఇన్సులర్ కేసుల ప్రకారం). యునైటెడు స్టేట్సు సుప్రీంకోర్టు 1890 నవంబరు 24న జోన్సు వర్సెసు యునైటెడు స్టేట్సు, 137 యుఎస్ 202 (1890), , Id. at 224లో, నవాస్సా ద్వీపాన్ని యునైటెడు స్టేట్సు‌కు సంబంధించినదిగా పరిగణించాలని, యుఎస్ చట్టం ప్రకారం ద్వీపానికి చట్టపరమైన చరిత్రను సృష్టిస్తుందని తీర్పు చెప్పింది. ప్రారంభంలో గ్వానో దీవుల చట్టం కింద క్లెయిం చేయబడిన అనేక ఇతర దీవుల మాదిరిగా కాకుండా. హైతీ 1987 రాజ్యాంగం ఈ ద్వీపానికి తన హక్కును కొనసాగిస్తుంది. ఇది గ్రాండు'ఆన్సు విభాగంలో భాగంగా పరిగణించబడుతుంది.

#### 1889 నాటి గ్వానో మైనింగు - నవాస్సా ద్వీప తిరుగుబాటు

గ్వానో ఫాస్ఫేటు అనేది ఒక ఉన్నతమైన సేంద్రీయ ఎరువు. ఇది 19వ శతాబ్దం మధ్యలో అమెరికను వ్యవసాయానికి ప్రధానమైనదిగా మారింది. 1857 నవంబరులో డంకను తన ఆవిష్కర్త హక్కులను జమైకాలోని ఒక అమెరికను గ్వానో వ్యాపారి అయిన తన యజమానికి బదిలీ చేశాడు ఆయన వాటిని బాల్టిమోరు‌లోని కొత్తగా ఏర్పడిన నవాస్సా ఫాస్ఫేటు కంపెనీకి విక్రయించాడు. అమెరికను అంతర్యుద్ధానికి అంతరాయం ఏర్పడిన తర్వాత, కంపెనీ నవాస్సాలో మేరీల్యాండు నుండి తీసుకునిరాబడిన 140 మంది నల్లజాతి కాంట్రాక్టు కార్మికులకు బ్యారకు హౌసింగు, తెల్లజాతి పర్యవేక్షకులకు ఇళ్ళు, కమ్మరి దుకాణం, గిడ్డంగులు, చర్చితో పెద్ద మైనింగు సౌకర్యాలను నిర్మించింది.

1865లో మైనింగు ప్రారంభమైంది. కార్మికులు డైనమైటు, పికు-యాక్సు ద్వారా గ్వానోను తవ్వి రైలు కార్లలో లులు బే వద్ద ల్యాండింగు పాయింటు‌కు తీసుకెళ్లారు. అక్కడ దానిని సంచులలో వేసి, కంపెనీ బార్కు, ఎస్‌ఎస్. రొమెన్సు‌కు బదిలీ చేయడానికి పడవలపైకి ఎక్కించారు. పాత మ్యాపు‌లలో కనిపించే విధంగా లులు బే వద్ద ఉన్న నివాస స్థలాలను 'లులు టౌను' అని పిలుస్తారు. రైల్వే ట్రాకు‌లు చివరికి లోతట్టు ప్రాంతాలకు విస్తరించాయి. 1875 సెప్టెంబరులో భయంకరమైన 1875 ఇండియానోలా హరికేను ద్వీపంపైకి దూసుకెళ్లింది. అది రైలు మార్గం, కార్మికుల ఇళ్లతో సహా కంపెనీ మౌలిక సదుపాయాలను చాలా వరకు నాశనం చేసింది. మొత్తంగా తుఫాను కారణంగా ద్వీపంలో $25,000 (2024లో $7,20,000కి సమానం) నష్టం వాటిల్లింది.

తీవ్రమైన ఉష్ణమండల వేడిలో గ్వానోను కండర శక్తితో లాగడం, ద్వీపంలోని పరిస్థితుల మీద సాధారణ అసంతృప్తితో కలిపి, చివరికి 1889లో అల్లర్లకు దోహదపడింది. దీనిలో ఐదుగురు సూపరు‌వైజర్లు మరణించారు. హత్య ఆరోపణల మీద మూడు వేర్వేరు విచారణల కోసం ఒక యుఎస్ యుద్ధనౌక 18 మంది కార్మికులను బాల్టిమోరు‌కు తిరిగి ఇచ్చింది. నల్లజాతి సోదర సమాజం, ఆర్డరు ఆఫ్ గెలీలియను ఫిషర్మెను, ఫెడరలు కోర్టులో మైనర్లను సమర్థించడానికి డబ్బును సేకరించింది. ఆ పురుషులు ఆత్మరక్షణ కోసం లేదా ఆవేశం తీవ్రతతో వ్యవహరించారనే వాదన మీద డిఫెన్సు కేసును నిర్మించడానికి ప్రయత్నించింది. యునైటెడు స్టేట్సు‌కు ద్వీపం మీద అధికార పరిధి లేదని కూడా పేర్కొంది. మేరీల్యాండు బారు‌కు పిలిచిన మొదటి నల్లజాతి న్యాయవాది ఇజె. వారింగు, డిఫెన్సు న్యాయ బృందంలో భాగం. జోన్సు వి. యునైటెడు స్టేట్సు‌తో సహా కేసులు 1890 అక్టోబరులో యుఎస్ సుప్రీంకోర్టుకు వెళ్లాయి. ఇది గ్వానో చట్టాన్ని రాజ్యాంగబద్ధంగా తీర్పు ఇచ్చింది. 1891 వసంతకాలంలో ముగ్గురు మైనర్లకు ఉరిశిక్ష విధించబడింది. దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న నల్లజాతి చర్చిలు నడిపిన ఒక గ్రాసు-రూట్సు పిటిషను, మూడు విచారణల నుండి తెల్లజాతి జ్యూరీలు సంతకం చేసినది, అధ్యక్షుడు బెంజమిను హారిసను‌ను చేరుకుంది, ఆయన 1891 స్టేటు ఆఫ్ ది యూనియను అడ్రసు‌లో ఈ కేసును ప్రస్తావించాడు. ఇతర విషయాలతోపాటు, ఆయన ఇలా అన్నాడు:

"విచారణలో ఆ వ్యక్తుల పట్ల చెడుగా ప్రవర్తించినట్లు నాకు చాలా ఆధారాలు కనిపించాయి. దీనిని పరిగణనలోకి తీసుకుని, వారి తప్పులకు రక్షణ కోసం లేదా పరిష్కారం కోసం వారికి ఏ ప్రభుత్వ అధికారిని లేదా ట్రిబ్యునలు‌ను సంప్రదించే అవకాశం లేకపోవడంతో కోర్టు వారిలో ముగ్గురికి విధించిన మరణశిక్షలను నేను రద్దు చేసాను."

నవాస్సాలో గ్వానో మైనింగు చాలా తక్కువ స్థాయిలో తిరిగి ప్రారంభమైంది.

1898లో స్పానిషు-అమెరికను యుద్ధం సమయంలో ఫాస్ఫేటు కంపెనీ స్పానిషు క్యూబా, ప్యూర్టో రికోలకు సమీపంలో ఉండటం వల్ల నవాస్సా మీద తన కార్యకలాపాలను నిలిపివేయాల్సి వచ్చింది. ఈ యుద్ధం కారణంగా ద్వీపానికి సామాగ్రిని సరఫరా చేయడానికి ఓడలను కనుగొనడం అసాధ్యమైందని కంపెనీ అధ్యక్షుడు జాన్ హెచ్. ఫౌలరు గుర్తించాడు. జూన్ నాటికి తన కార్మికులను ఖాళీ చేయాలని ఆశించాడు. కార్మికులను తరలించడంలో సహాయపడటానికి ద్వీపానికి సరఫరా నౌకలను ఎస్కార్టు చేయడానికి మేరీల్యాండు సెనేటరు ఆర్థరు ప్యూ గోర్మాను నావికా యుద్ధనౌకను పిలిచాడు. 1898 జూలైలో హైతీ నావలు అడ్మిరలు హామర్టను కిల్లికు‌తో ఫాస్ఫేటు కంపెనీ నవాస్సాలో మిగిలి ఉన్న పరికరాలు, సామాగ్రిని ఉపసంహరించుకోవడానికి అనుమతించే ఒప్పందాన్ని రద్దు చేస్తూ, హైతీయన్ల బృందం ద్వీపాన్ని ఆక్రమించి కంపెనీ ఆస్తులను స్వాధీనం చేసుకుంది. వారు యంత్రాలను నిర్వహించలేకపోయారు. మైనింగు ఆగిపోయింది. నవాస్సా ఫాస్ఫేటు కంపెనీ దివాళా తీసింది. ఈ ద్వీపాన్ని 1900 సెప్టెంబరులో యునైటెడు స్టేట్సు‌లో వేలంలో విక్రయించారు. అమ్మకం మీద వివాదం ద్వీపంలో మైనింగు పునఃప్రారంభించే ప్రయత్నాలకు ఆటంకం కలిగించింది. 1900 డిసెంబరు నుండి 1901 మే వరకు నవాసాలో నలుగురు కాంట్రాక్టు కార్మికులను వాస్తవంగా వదిలివేసారు. 1857- 1898 మధ్య, ద్వీపం నుండి సుమారు 1 మిలియను పౌండ్ల (4,50,000 కిలోలు) ఫాస్ఫేటు నిక్షేపాలు తొలగించబడ్డాయి.

### 1901 నుండి ఇప్పటివరకు

1905లో యుఎస్ లైట్‌హౌసు సర్వీసు నవాస్సా ద్వీపాన్ని కొత్త లైట్‌హౌసు‌కు మంచి ప్రదేశంగా గుర్తించింది. అయితే లైటు కోసం ప్రణాళికలు నెమ్మదిగా సాగాయి. 1914లో పనామా కాలువ తెరవడంతో క్యూబా, హైతీ మధ్య విండు‌వర్డు పాసేజు ద్వారా అమెరికను తూర్పు సముద్ర తీరం, కాలువ మధ్య నవాస్సా ప్రాంతంలో షిప్పింగు పెరిగింది. ఇది నావిగేషను‌కు ప్రమాదకరమని నిరూపించబడింది. నవాస్సాలో లైటుహౌసు నిర్మించడానికి కాంగ్రెసు 1913లో $1,25,000 కేటాయించింది, 1917లో లైట్‌హౌసు సర్వీసు సముద్ర మట్టానికి 395 అడుగుల (120 మీటర్లు) ఎత్తులో ఉన్న ద్వీపంలో 162 అడుగుల (49 మీటర్లు) నవాస్సా ఐలాండు లైటు‌ను నిర్మించింది. అదే సమయంలో ద్వీపంలో వైరు‌లెసు టెలిగ్రాఫీ స్టేషను స్థాపించబడింది. 1929లో లైటు‌హౌసు సర్వీసు ఆటోమేటికు బీకాను‌ను ఏర్పాటు చేసే వరకు అక్కడ నివసించడానికి ఒక కీపరు, ఇద్దరు సహాయకులను నియమించారు.

1939లో లైటు‌హౌసు సర్వీసు‌ను స్వాధీనం చేసుకున్న తర్వాత యుఎస్ కోస్టు గార్డు సంవత్సరానికి రెండుసార్లు ఈ లైటు‌కు సేవలు అందించింది. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో యుఎస్ నావికాదళం ఒక పరిశీలన పోస్టు‌ను ఏర్పాటు చేసింది. అప్పటి నుండి ఈ ద్వీపం జనావాసాలు లేకుండా ఉంది. ప్రధానంగా హైతీ నుండి వచ్చిన మత్స్యకారులు, నవాస్సా చుట్టూ ఉన్న జలాల్లో చేపలు పట్టారు.

1930లో హైతీకి పారిషు-స్మిత్సోనియను యాత్రలో భాగంగా, స్మిత్సోనియను ప్రకృతి శాస్త్రవేత్తలు అలెగ్జాండరు వెటు‌మోరు, వాస్టను పెర్రిగో నవాస్సాలో ఆగి ద్వీపంలోని పక్షులు, ఇతర భూసంబంధమైన, సముద్ర వన్యప్రాణుల ఉదాహరణలను డాక్యుమెంటు చేయడానికి, సేకరించడానికి ప్రయత్నించారు.

1917 నుండి 1996 వరకు నవాస్సా యునైటెడు స్టేట్సు కోస్టు గార్డు పరిపాలనలో ఉంది. 1996లో కోస్టు గార్డు నవాస్సాలోని లైటు‌ను కూల్చివేసింది. ఇది ద్వీపం మీద దాని ఆసక్తిని ముగించింది. తత్ఫలితంగా అంతర్గత వ్యవహారాల విభాగం ఈ ప్రాంతం పౌర పరిపాలనకు బాధ్యత వహించింది. ద్వీపాన్ని దాని ఇన్సులరు వ్యవహారాల కార్యాలయం కింద ఉంచింది. గణాంక ప్రయోజనాల కోసం, నవాస్సాను ఇప్పుడు వాడుకలో లేని పదం యునైటెడు స్టేట్సు ఇతర కరేబియను దీవులతో వర్గీకరించారు. ఇప్పుడు గ్వానో దీవుల చట్టం కింద యునైటెడు స్టేట్సు మైనరు అవుటు‌లైయింగు దీవులుగా యుఎస్ క్లెయిం చేసిన ఇతర దీవులతో వర్గీకరించబడింది.

1997లో అమెరికను రక్షకుడు బిల్ వారెను, గ్వానో దీవుల చట్టం ఆధారంగా స్టేటు డిపార్టు‌మెంటు‌కు నవాస్సాను క్లెయిం చేశాడు. 1997 మార్చి 27న గ్వానో దీవుల చట్టం క్లెయిం సమయంలో యునైటెడు స్టేట్సు‌కు "సంబంధితం కాని" దీవులకు మాత్రమే వర్తిస్తుందనే ఆధారంగా అంతర్గత వ్యవహారాల శాఖ వాదనను తిరస్కరించింది. నవాస్సా యునైటెడు స్టేట్సు‌కు "సంబంధితమైనది", గ్వానో దీవుల చట్టం ప్రకారం "క్లెయిం చేయడానికి అందుబాటులో లేదు" అని డిపార్టు‌మెంటు అభిప్రాయం పేర్కొంది.
వాషింగ్టను, డి.సి.లోని సెంటరు ఫర్ మెరైను కన్జర్వేషను నేతృత్వంలో 1998లో జరిగిన శాస్త్రీయ యాత్ర, నవాస్సాను "కరేబియను జీవవైవిధ్యం ప్రత్యేకమైన సంరక్షణ కేంద్రం"గా అభివర్ణించింది. కొన్ని విలుప్తాలను పక్కన పెడితే, ద్వీపం భూమి, ఆఫ్షోరు పర్యావరణ వ్యవస్థలు ఎక్కువగా 20వ శతాబ్దం నుండి మనుగడ సాగించాయి.
#### నేషనలు వైల్డు‌లైఫు రిఫ్యూజు
సెప్టెంబరు 1999లో, యునైటెడు స్టేట్సు ఫిషు అండు వైల్డు లైఫు సర్వీసు నవాస్సా ఐలాండు నేషనలు వైల్డు లైఫు రిఫ్యూజు‌ను స్థాపించింది.ఇది ద్వీపం చుట్టూ 1,344 ఎకరాల (5.44 కిమీ2) భూమి, 12 నాటికలు మైలు (22.2 కిమీ) వ్యాసార్థం సముద్ర ఆవాసాలను కలిగి ఉంది. ఆ సంవత్సరం తరువాత, నవాస్సాకు పూర్తి పరిపాలనా బాధ్యతను ఆఫీసు ఆఫ్ ఇన్సులరు అఫైర్సు నుండి యుఎస్ ఫిషు అండు వైల్డు లైఫు సర్వీసు‌కు బదిలీ చేశారు.
నేషనలు వైల్డు లైఫు రిఫ్యూజు పగడపు దిబ్బల పర్యావరణ వ్యవస్థలు, స్థానిక వన్యప్రాణులు, మొక్కలను రక్షిస్తుంది, నవాస్సా ద్వీపం, చుట్టుపక్కల శాస్త్రీయ పరిశోధనలకు అవకాశాలను అందిస్తుంది. నవాస్సా ద్వీపంలో పెద్ద సముద్ర పక్షుల కాలనీలు ఉన్నాయి. వీటిలో 5,000 కంటే ఎక్కువ గూడు కట్టుకున్న ఎర్రటి పాదాల బూబీ (సులా సులా) ఉన్నాయి. నవాస్సా నాలుగు స్థానిక బల్లి జాతులకు నిలయం. మరో రెండు స్థానిక బల్లులు, సైక్లూరా కార్నుటా ఒంచియోప్సిసు  లియోసెఫాలసు ఎరెమిటసు, అంతరించిపోయాయి.

నవాస్సా ఐలాండు ఎన్‌డబల్యూఆర్ కరేబియను ఐలాండ్సు నేషనలు వైల్డు లైఫు రిఫ్యూజు కాంప్లెక్సు‌లో భాగంగా నిర్వహించబడుతుంది. ప్రమాదకరమైన తీరప్రాంత పరిస్థితులు, జాతుల ఆవాసాలను కాపాడటం కోసం, ఆశ్రయం సాధారణ ప్రజలకు మూసివేయబడింది. సందర్శకులు దాని ప్రాదేశిక జలాల్లో లేదా భూమిలోకి ప్రవేశించడానికి ఫిషు అండు వైల్డు లైఫు సర్వీసు నుండి అనుమతి పొందాలి.

రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత, అమెచ్యూరు రేడియో ఆపరేటర్లు అప్పుడప్పుడు ఈ భూభాగం నుండి పనిచేయడానికి సందర్శించేవారు. నవాస్సాకు అమెరికను రేడియో రిలే లీగు "ఎంటిటీ" (దేశం) హోదాను ఇచ్చింది. కాలు‌సైను ఉపసర్గ కెపి1.
ఇది నేషనలు వైల్డు లైఫు రెఫ్యూజు అయినప్పటి నుండి, అమెచ్యూరు రేడియో ఆపరేటర్లకు పదేపదే ప్రవేశం నిరాకరించబడింది. 2014 అక్టోబరులో 2015 ఫిబ్రవరిలో రెండు వారాల డిఎక్స్-పెడిషను‌కు అనుమతి మంజూరు చేయబడింది. కిఐఎన్‌గా నియమించబడిన ఈ ఆపరేషను 138,409 మందిని సంప్రదించింది.


File:NavassaLighthouse.jpg|upright|ముందు భాగంలో లైటు కీపరు నివాసాలతో నవాస్సా ద్వీపం లైట్‌హౌసు
File:Lighthouse Keeper Residence Navassa Island.jpg|నవాస్సా లైటు కీపరు నివాసాల శిథిలాలు


## భూగోళికం - స్థలాకృతి - జీవావరణ శాస్త్రం

నవస్సా ద్వీపం ప్రాంతం వైశాల్యం 2.1 చదరపు మైళ్ళు (5.4 కిమీ 2) ఉంది. ఇది హైతీ నైరుతి ద్వీపకల్పానికి పశ్చిమాన 35 మైళ్ళు (56 కి.మీ) క్యూబాలోని గ్వాంటనామో బే వద్ద యు.ఎస్. నావికాదళ స్థావరానికి దక్షిణాన 103 మైళ్ళు (166 కి.మీ) జమైకా ఛానెలు‌లోని మెయిను‌ల్యాండు హైతీ నుండి జమైకా వరకు వెళ్ళే మార్గం.

నవస్సా డన్నింగు హిలు 110 గజాలు (100 మీ) లైట్హౌసు, నవస్సా ఐలాండు లైటు వద్ద 250 అడుగుల (76 మీ) ఎత్తుకు చేరుకుంటుంది. ఈ ప్రదేశం నైరుతి తీరం నుండి 440 గజాలు (400 మీ) లేదా లులు బేకు తూర్పున 655 గజాలు (600 మీ).

నవాస్సా ద్వీపం యొక్క భూభాగం ఎక్కువగా బహిర్గతమైన పగడపు మరియు సున్నపురాయితో కూడి ఉంటుంది, ఈ ద్వీపం 30 నుండి 50 అడుగుల (9.1 నుండి 15.2 మీ) ఎత్తులో నిలువుగా ఉండే తెల్లటి కొండలతో చుట్టుముట్టబడి ఉంటుంది, కానీ మేకల మందలకు మద్దతు ఇచ్చేంత గడ్డి భూములు ఉన్నాయి. ఈ ద్వీపం నాలుగు వృక్ష జాతుల అడవిలో కప్పబడి ఉంది: చిన్న-ఆకు అత్తి (ఫికస్ పాపుల్నియా వర్. బ్రీవిఫోలియా), పావురం ప్లం (కోకోలోబా డైవర్సిఫోలియా), మాస్టిక్ (సైడెరాక్సిలాన్ ఫోటిడిస్సిమమ్) మరియు పాయిజన్‌వుడ్ (మెటోపియం బ్రౌనీ).

### ఎకాలజీ

నవస్సా ద్వీపం స్థలాకృతి, పర్యావరణ శాస్త్రం, ఆధునిక చరిత్ర ప్యూర్టో రికో, డొమినికను రిపబ్లికు మధ్య మోనా మార్గంలో ఉన్న ఒక చిన్న సున్నపురాయి ద్వీపం మోనా ఐలాండు మాదిరిగానే ఉన్నాయి. ఈ ద్వీపాలు ఒకప్పుడు గ్వానో మైనింగు కేంద్రాలు, ఇప్పుడు యునైటెడు స్టేట్సు కోసం ప్రకృతి నిల్వలు.

తాత్కాలిక హైటియను మత్స్యకారులు, ఇతరులు నవస్సా ద్వీపంలో శిబిరం. ఇప్పటికీ ఇది జనావాసాలు కాదు. నవస్సాకు పోర్టులు లేదా నౌకాశ్రయాలు లేవు, ఆఫ్షోరు ఎంకరేజ్‌లు మాత్రమే, దాని ఏకైక సహజ వనరు గ్వానో. ఆర్థిక కార్యకలాపాలు జీవనాధార ఫిషింగు, వాణిజ్య ట్రాలింగు కార్యకలాపాలను కలిగి ఉంటాయి. నైరుతి హైతీలో 2009 లో జరిగిన మత్స్యకారుల సర్వేలో 300 మంది మత్స్యకారులను ఉన్నారని అంచనా వేసింది. ప్రధానంగా అన్సే డి హైనల్టు అరోండిస్మెంటు నుండి, క్రమం తప్పకుండా ద్వీపం దగ్గర చేపలు పట్టారు.

స్థానిక సరీసృపాల ఎనిమిది జాతులు ఉన్నాయి. ఇవన్నీ నవస్సా ద్వీపానికి చెందినవి లేదా అని భావిస్తున్నారు: కాంప్టసు బాడియసు (అంగుయిడు బల్లి), అరిస్టెల్లిగరు కోక్రానే (ఒక గెక్కో), స్పేరోడాక్టిలిసు బెకిసు బెకి (ఒక గెక్కో), అనోలిసు లాంగీసు (ఒక అన్కోపిక్సు) ఇగువానా), లీయోసెఫాలసు ఎరెమిటసు (ఒక కర్లీ-టెయిల్డు బల్లి), ట్రోపిడోఫిసు బుక్యులెంటసు (ఒక మరగుజ్జు బోవా), టైఫ్లాప్సు సుల్కాటసు (ఒక చిన్న పాము). వీటిలో మొదటి నాలుగు సాధారణమైనవి. తరువాతి మూడు అంతరించిపోయాయి. చివరిది పాడారులు, కుక్కలు, ద్వీపంలో నివసించే పందుల కారణంగా .
2012 లో కరేబియను సాధారణ రీఫు-బిల్డింగు కోరలు అయిన అక్రోపోరా పాల్మాటా (ఎల్ఖోర్ను పగడపు) ద్వీపానికి సమీపంలో నీటి అడుగున ఉంది. మిగిలిన పగడపు మంచి స్థితిలో ఉన్నట్లు కనుగొనబడింది.

### పక్షులు
ఈ ద్వీపం దాని చుట్టుపక్కల సముద్ర జలాలతో బర్డు లైఫు ఇంటర్నేషనలు చేత ఒక ముఖ్యమైన పక్షి ప్రాంతంగా (ఐబిఎ) గుర్తించబడింది. ఎందుకంటే ఇది ఎర్రటి పాదాల బూబీలు, అద్భుతమైన ఫ్రిగేటు బర్డ్సు సంతానోత్పత్తి కాలనీలకు మద్దతు ఇస్తుంది. అలాగే వందలాది తెల్లటి కిరీటం గల పావురాలు.

## సముద్ర సరిహద్దు వివాదాలు
ఈ వివాదం యునైటెడు స్టేట్సు జమైకా, క్యూబా, హైతీల మధ్య సముద్ర మండలాల కచ్చితమైన డీలిమిటేషను‌ను నిరోధించింది. అలాగే జమైకా, క్యూబా, హైతీల మధ్య సంగమం సమయంలో సముద్ర సరిహద్దును నిర్ణయించడం. 
. 1977 లో క్యూబా -జీతి సముద్ర సరిహద్దు ఒప్పందం మీద సంతకం చేసేటప్పుడు క్యూబాతో సమాన సరిహద్దు గణనను నిర్ణయించే ప్రయోజనాల కోసం ఈ ద్వీపం విస్మరించబడింది; క్యూబా ఈ ద్వీపానికి హైతీ వాదనకు మద్దతు ఇస్తుంది. 

## మూలాలు