రాయల్ నార్వేజియన్ ఎయిర్ ఫోర్స్

**రాయల్ నార్వేజియన్ ఎయిర్ ఫోర్స్** (**RNoAF**) అనేది నార్వే వైమానిక దళం . ఇది 1944 నవంబరు 10 న నార్వేజియన్ సాయుధ దళాల ప్రత్యేక విభాగంగా స్థాపించబడింది. శాంతి సమయాల్లో RNoAF లో దాదాపు 2,430 మంది ఉద్యోగులు (అధికారులు, నమోదు చేసుకున్న సిబ్బంది, పౌరులు) ఉంటారు. RNoAFలో 600 మంది సిబ్బంది తమ డ్రాఫ్ట్ పీరియడ్‌లో పనిచేస్తారు. సమీకరణ తర్వాత, RNoAF లో సుమారు 5,500 మంది సిబ్బంది ఉంటారు.

RNoAF వ్యవస్థలో ఏడు ఎయిర్‌బేస్‌లు ఉన్నాయి ( ఓర్లాండ్, రిగ్గే, అండోయా, ఈవెన్స్, బార్డుఫాస్, బోడో, గార్డెర్మోయెన్ వద్ద). దీనికి ఒక నియంత్రణ, రిపోర్టింగ్ కేంద్రం ( సోర్రీసా మునిసిపాలిటీలో) మూడు శిక్షణా కేంద్రాలూ ఉన్నాయి: స్ట్జోర్డాల్ మునిసిపాలిటీలోని వోర్న్స్ (సుమారు  ట్రోండ్‌హైమ్‌కు ఈశాన్యం), క్రిస్టియన్‌సండ్ మునిసిపాలిటీలో కెజెవిక్, స్టావాంజర్ మునిసిపాలిటీలోని KNM హెరాల్డ్ హార్ఫాగ్రే/ మడ్లాలీరెన్ వద్ద.

## చరిత్ర

### రూపకల్పన
సైనిక విమానాలు 1912 జూన్ 1 న ప్రారంభమయ్యాయి. మొదటి విమానం,  ప్రజలు విరాళంగా ఇచ్చిన డబ్బుతో కొనుగోలు చేశారు. నార్వే  మొదటి జలాంతర్గామి HNoMS *కోబెన్* (A-1) యొక్క ఉప నాయకుడైన హాన్స్ డాన్స్ దీనిని నడిపాడు. 1940 వరకు నేవీ, ఆర్మీ వైమానిక దళాలకు చెందిన చాలా విమానాలు దేశీయ డిజైన్లు లేదా లైసెన్స్ ఒప్పందాల కింద నిర్మించబడ్డాయి, ఆర్మీ వైమానిక దళం యొక్క ప్రధాన బాంబర్/స్కౌట్ విమానం డచ్-మూలం కలిగిన ఫోకర్ CV.

### రెండవ ప్రపంచ యుద్ధానంతర వైమానిక దళం
thumb| రాయల్ నార్వేజియన్ ఎయిర్ ఫోర్స్ స్పిట్‌ఫైర్
యుద్ధం తర్వాతకూడా  స్పిట్‌ఫైర్ యాభైల వరకు RNoAFతో సేవలో ఉంది.

1947 లో నిఘా, నియంత్రణ విభాగం మొదటి రాడార్ వ్యవస్థను సమకూర్చుకుంది. దాదాపు అదే సమయంలో RNoAF దాని మొదటి జెట్ ఫైటర్లను - డి హావిలాండ్ వాంపైర్స్ - పొందింది.

1949లో నార్వే NATOను సహ-స్థాపించింది. ఆ తర్వాత త్వరలోనే MAP (మిలిటరీ ఎయిడ్ ప్రోగ్రామ్) ద్వారా అమెరికన్ విమానాలను అందుకుంది. శీతల యుద్ధం కొనసాగుతున్న కొద్దీ వైమానిక దళ విస్తరణ చాలా వేగంగా జరిగింది. శీతల యుద్ధం అంతటా నార్వేజియన్ వైమానిక దళం రెండు నాటో వైమానిక దళాలలో ఒకటి - మరొకటి టర్కీ - సోవియట్ యూనియన్‌తో భూ సరిహద్దు ఉన్న ప్రాంతానికి బాధ్యత వహించింది. నార్వేజియన్ యుద్ధ విమానాలు ప్రతి సంవత్సరం సగటున 500–600 సోవియట్ విమానాలను అడ్డగించాయి. 

1959లో, విమాన నిరోధక ఆర్టిలరీని రాయల్ నార్వేజియన్ వైమానిక దళంలో విలీనం చేశారు.

1999లో, యుగోస్లేవియాపై నాటో బాంబు దాడిలో నార్వే ఆరు  F-16లతో పాల్గొంది. 

### 21వ శతాబ్దపు RNoAF
2002 అక్టోబరులో 18 నార్వేజియన్, డానిష్, డచ్ F-16 ఫైటర్-బాంబర్లతో కూడిన త్రి-జాతీయ దళం, ఒక డచ్ ఎయిర్ ఫోర్స్ KC-10 A ట్యాంకర్‌తో, ఆపరేషన్ ఎండ్యూరింగ్ ఫ్రీడమ్‌లో భాగంగా ఆఫ్ఘనిస్తాన్‌లోని NATO భూ బలగాలకు మద్దతు ఇవ్వడానికి కిర్గిజ్స్తాన్‌లోని మనస్ ఎయిర్ బేస్‌కు వెళ్లింది. ఆ మిషన్లలో ఒకటి ఆపరేషన్ డెజర్ట్ లయన్.

జనవరి 27-28 తేదీలలో, ఆపరేషన్ ముంగూస్ ప్రారంభ సమయంలో నార్వేజియన్ F-16 విమానాలు ఆది ఘర్ పర్వతాలలో హిజ్బ్-ఇ ఇస్లామి గుల్బుద్దీన్ ఫైటర్లపై బాంబు దాడి చేశాయి.

2004లో, నాలుగు F-16 విమానాలు NATO యొక్క బాల్టిక్ ఎయిర్ పోలీసింగ్ ఆపరేషన్‌లో పాల్గొన్నాయి.

2006 ఫిబ్రవరి నుండి, ఎనిమిది రాయల్ నెదర్లాండ్స్ వైమానిక దళం F-16లు, నాలుగు రాయల్ నార్వేజియన్ వైమానిక దళం F-16లు చేరి, ఆఫ్ఘనిస్తాన్ దక్షిణ ప్రావిన్సులలోని NATO అంతర్జాతీయ భద్రతా సహాయ దళ భూ దళాలకు మద్దతు ఇచ్చాయి. ఈ వైమానిక విభాగాన్ని 1వ నెదర్లాండ్స్-నార్వేజియన్ యూరోపియన్ పార్టిసిపేటింగ్ ఫోర్సెస్ ఎక్స్‌పెడిషనరీ ఎయిర్ వింగ్ (1 NLD/NOR EEAW) అని పిలుస్తారు. 

#### 2010లు
2011 లో లిబియాలో నో-ఫ్లై జోన్‌ను అమలు చేయడానికి F-16 విమానాల బృందాన్ని పంపారు. "లిబియా, బహ్రెయిన్, యెమెన్‌లలో శాంతియుత నిరసనకారులపై" జరిగిన హింసను విదేశాంగ మంత్రి జోనాస్ గహర్ స్టోర్ ఒక ప్రకటనలో ఖండించాడు. ఈ నిరసనలు "మరింత భాగస్వామ్య ప్రజాస్వామ్యం కోసం ప్రజల కోరికకు వ్యక్తీకరణ" అని అన్నారు. అధికారులు రాజకీయ, ఆర్థిక, సామాజిక హక్కుల వంటి ప్రాథమిక మానవ హక్కులను గౌరవించాలి. సంస్కరణలపై శాంతియుత సంభాషణను పెంపొందించడానికి అన్ని పార్టీలు తమ వంతు కృషి చేయడం ఇప్పుడు చాలా ముఖ్యం".  2011 మార్చి 19న, నార్వేజియన్ ప్రభుత్వం లిబియాలో మోహరించడానికి రాయల్ నార్వేజియన్ వైమానిక దళానికి అధికారం ఇచ్చింది. నార్వే ఆరు F-16 యుద్ధ విమానాలను, సిబ్బందిని ఆమోదించింది. ఈ విస్తరణ మార్చి 21న ప్రారంభమైంది. క్రీట్‌లోని సౌడా బేలోని సౌడా ఎయిర్ బేస్ నుండి పనిచేసింది. 

2011 మార్చి 24న, ఆపరేషన్ ఒడిస్సీ డాన్ సమయంలో రాయల్ నార్వేజియన్ వైమానిక దళం నుండి F-16లను యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఆఫ్రికా కమాండ్‌కు కేటాయించారు.   2011 మార్చి 25న, రాయల్ నార్వేజియన్ వైమానిక దళానికి చెందిన F-16 విమానాల నుండి లిబియా ట్యాంకులపై లేజర్-గైడెడ్ బాంబులను ప్రయోగించారు. మార్చి 26న రాత్రి సమయంలో ఒక వైమానిక స్థావరంపై బాంబు దాడి జరిగింది. 2011 మార్చి 26న ఆపరేషన్ యూనిఫైడ్ ప్రొటెక్టర్‌కు కూడా బలగాలను మోహరించారు  

జూలై 2011 నాటికి, నార్వేజియన్ F-16లు దాదాపు 600 బాంబులను జారవిడిచాయి. ఆ సమయంలో వేసిన మొత్తం బాంబులలో ఇది దాదాపు 17%.   ఏప్రిల్ 26 రాత్రి ట్రిపోలిలోని గడాఫీ ప్రధాన కార్యాలయంపై బాంబు దాడి చేసింది నార్వేజియన్ F-16 విమానాలే.    

2011 సెప్టెంబరు నుండి డిసెంబరు వరకు, వైమానిక దళం ఆపరేషన్ ఓషన్ షీల్డ్‌కు సిబ్బందినీ, ఒక P-3 ఓరియన్‌నూ అందించింది. సీషెల్స్ నుండి పనిచేస్తున్న ఈ విమానం సోమాలి బేసిన్‌లో సముద్రపు దొంగల కోసం శోధించింది.  

2016 ఏప్రిల్లో, బోడోలోని ఆసుపత్రిలో అవసరమైన వైద్య పరికరాలను వార్నెస్ ఎయిర్ స్టేషన్ నుండి వైమానిక దళం F-16 జెట్ ద్వారా 25 నిమిషాలలో తీసుకెళ్ళి ఒక రోగి ప్రాణం కాపాడడంలో తోడ్పడింది. 

2017 మార్చి 29న, నార్వే ఐదు P-8Aల కోసం ఒప్పందంపై సంతకం చేసింది, వీటిని 2022 - 2023 మధ్య డెలివరీ చేస్తారు. 

2017 నవంబరు 3న, RNoAF మొదటి F-35A లైట్నింగ్ II ను డెలివరీ తీసుకుంది. 

#### 2020లు
2021 మార్చిలో RNoAF నాలుగు F-35A లైట్నింగ్ II వొమానాలతో, 130 మంది సైనిక సిబ్బందితో ఐస్లాండిక్ ఎయిర్ పోలీసింగ్‌లో పాల్గొంది. 

2022 జనవరి 6 న, F-35 అధికారికంగా క్విక్ రియాక్షన్ అలర్ట్ మిషన్‌ను చేపట్టింది. F-16 నౌకాదళంలో 42 సంవత్సరాల సుదీర్ఘ మిషన్‌ను ముగించింది. పూర్తిగా ఐదవ తరం యుద్ధ విమానాలతో కూడిన దళాన్ని రంగంలోకి దించిన మొదటి దేశంగా నార్వే నిలిచింది.  

2021 డిసెంబరులో రొమేనియా 32 F-16Aలను కొనుగోలు చేయడానికి ఆసక్తిని వ్యక్తం చేసింది.   మొదటి మూడు విమానాలు 2023 నవంబరులో డెలివరీ అయ్యాయి. 

2022 జూన్‌లో నార్వే, 14 NH90 హెలికాప్టర్లను కొనుగోలు చేసే ఒప్పందాన్ని రద్దు చేసుకుంది. సరఫరాదారు నార్వేకు అవసరమైన యుద్ధ సామర్థ్యం గల విమానాలను అందించలేడని పేర్కొంది. అన్ని NH90 విమాన కార్యకలాపాలు నిలిపివేయబడ్డాయి. వచ్చిన విమానాలన్నిటినీ తయారీదారుకు తిరిగి ఇచ్చేయాలని ప్రణాళిక చేయబడింది. కాలక్రమేణా నార్వే కొత్త విమానాన్ని కొనుగోలు చేయాలని యోచిస్తోంది.

2025 ఏప్రిల్ 1 న, RNoAF తన చివరి రెండు F-35Aలను అందుకోవడంతో 52 విమానాల సేకరణ పూర్తయింది.

## ప్రణాళికలు
2023 మార్చి 14న, RNoAF NH90 కి బదులుగా ఆరు SH-60 సీహాక్ విమానాల కోసం ఒక ఒప్పందాన్ని ప్రకటించింది. మొదటి మూడు హెలికాప్టర్లు 2025 లో డెలివరీ చేయబడతాయి. 

2024 ఏప్రిల్‌లో, వ్యూహాత్మక రక్షణ ప్రణాళిక సైన్యానికి, ప్రత్యేక దళానికి మద్దతుగా ఒక అదనపు C-130J సూపర్ హెర్క్యులస్, వెల్లడి చేయని సంఖ్యలో హెలికాప్టర్‌లనూ కొనుగోలు చేయాలనే ఉద్దేశ్యాన్ని ప్రకటించింది.  ఈ ప్రణాళిక NASAMS బ్యాటరీలను 6కి పెంచాలని కూడా ప్రతిపాదిస్తుంది. అలాగే సైన్యం యొక్క వైమానిక రక్షణను 2 బ్యాటరీలకు పెంచడం. బాలిస్టిక్ సామర్థ్యంతో కూడిన 2 లేయర్డ్ ఎయిర్ డిఫెన్స్ బ్యాటరీలను కూడా ప్రవేశపెడతారు (పేట్రియాట్ లేదా దీర్ఘ-శ్రేణి క్షిపణులతో కొత్త NASAMS)

## సంస్థ
 

## విమానాలు
thumb|నార్వేజియన్ F-35 లైట్నింగ్ II
thumb| మే 29, 2023న ఆర్కిటిక్ సర్కిల్ పైన ఉన్న MAINEiac KC-135 స్ట్రాటోట్యాంకర్ నుండి ఇంధనాన్ని పొందుతున్న నార్వేజియన్ F-35 లైట్నింగ్ II
కుడి|thumb| నార్వేజియన్ C-130J

### ప్రస్తుత ఇన్వెంటరీ

గమనిక: నార్వే మూడు నాటో కార్యక్రమాలలో పాల్గొంటోంది, దీని ద్వారా వారికి ఎయిర్‌బస్ A330 MRTT, 3 C-17 లు, 5 RQ-4D ఫీనిక్స్‌లు అందుబాటులో ఉన్నాయి.  

గతంలో ప్రయాణించిన విమానాలలో డస్సాల్ట్ ఫాల్కన్ 20, F-16 ఫైటింగ్ ఫాల్కన్, నార్త్ అమెరికన్ F-86K, రిపబ్లిక్ F-84G, F-104 స్టార్‌ఫైటర్, నార్త్‌రాప్ F-5, లాక్‌హీడ్ T-33, ఫెయిర్‌చైల్డ్ PT-26, కాటాలినా PB5Y-A, డగ్లస్ C-47, DHC-3 ఓటర్, నూర్డుయిన్ నోర్స్‌మన్, సెస్నా O-1, బెల్ UH-1B, బెల్ 47G, P-3 ఓరియన్, NHఇండస్ట్రీస్ NH90, వెస్ట్‌ల్యాండ్ సీ కింగ్, వెస్ట్‌ల్యాండ్ లింక్స్ హెలికాప్టర్లు ఉన్నాయి.     

### ఉపగ్రహాలు

## ర్యాంకులు

### కమిషన్డ్ ఆఫీసర్ ర్యాంకులు
కమిషన్డ్ ఆఫీసర్ల హోదా చిహ్నం.

### ఇతర ర్యాంకులు
నాన్-కమిషన్డ్ ఆఫీసర్లు, ఎన్‌లిస్ట్డ్ సిబ్బంది యొక్క ర్యాంక్ చిహ్నం.

## ఇవి కూడా చూడండి

* ఉచిత నార్వేజియన్ దళాలు
* నార్వే సైనిక విమానాల జాబితా
* వైమానిక దళాల జాబితా
* హెవీ ఎయిర్‌లిఫ్ట్ వింగ్
* వ్యూహాత్మక ఎయిర్‌లిఫ్ట్ సామర్థ్యం

## మూలాలు

వర్గం:నార్వే