open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
అల్యూమినియం సల్ఫైడ్

**అల్యూమినియం సల్ఫైడ్ ** ఒక రసాయన సంయోగ పదార్థం .అల్యూమినియం, సల్ఫర్ మూలకాల సమ్మేళనం వలన అల్యూమినియం సల్ఫైడ్ ఏర్పడినది. ఈ సంయోగ పదార్థం రసాయన సంకేతపదం Al2S3. ఇది ఒక అకర్బన రసాయన సమ్మేళనపదార్థం. రంగులేని ఈ సంయోగ పదార్థం పలు రూపాలలో ఏర్పడును. అల్యూమినియం సల్ఫైడ్ తేమతో చాలా సెన్సిటివ్ గా ప్రవర్తించును. తేమతో hydrolyzing /జల విశ్లేషణ వలన ఆర్ద్ర /సజల అల్యూమినియం ఆక్సైడ్/హైడ్రాక్సైడ్ గా మారును.వాతావరణంలోని తేమ ప్రభావానికికు అల్యూమినియం సల్ఫైడ్ గురైనను ఈ చర్య జరుగును. అల్యూమినియం సల్ఫైడ్ వలన వాయురూపహైడ్రోజన్ సల్ఫైడ్ (H2S) ను విడుదల చేయును.
## భౌతిక లక్షణాలు
అల్యూమినియం సల్ఫైడ్ గ్రే రంగులో ఉండు ఘనపదార్థం. అల్యూమినియం సల్ఫైడ్ అణుభారం 150.158 గ్రాములు/మోల్. 25&nbsp;°C వద్ద అల్యూమినియం సల్ఫైడ్ సాంద్రత 2.02 గ్రాములు/సెం.మీ3. అల్యూమినియం సల్ఫైడ్ సంయోగపదార్థం యొక్క ద్రవీభవన స్థానం 1, 100&nbsp;°C (2, 010&nbsp;°F;1, 370K) .ఈ సమ్మేళనపదార్థం బాష్పీభవన స్థానం 1, 500&nbsp;°C (2, 730&nbsp;°F; 1, 770K). ఈ ఉష్ణోగ్రత వద్ద అల్యూమినియం సల్ఫైడ్ ఉత్పతనం (sublime) చెందును.నీటిలో అల్యూమినియం సల్ఫైడ్ విఘటనం చెందును. అసిటోన్ లో స్వల్పంగా కరుగును.త్రికోణాకార స్పటిక సౌష్టవం కలిగిఉన్నది. అల్యూమినియం సల్ఫైడ్ విశిష్ణఉష్ణ సామర్ద్యం105.1 జౌల్/మోల్ K. అలాగే అల్యూమినియం సల్ఫైడ్ యొక్క ప్రామాణిక అణు ఎంట్రోపి (Se298) :116.9 జౌల్/మోల్ K

## స్పటిక నిర్మాణం
ఆరు రకాలకన్న ఎక్కువ స్పటిక రూపాలను కలిగి ఉన్నప్పటికీ, దిగువ పట్టికలో నాలుగు స్పటిక రూపాల వివరాలను మాత్రమే పొందుపరచడం జరిగింది.ఈ భిన్న స్పటిక రూపాల సౌష్టవం ఎక్కువగా wurtzite నిర్మాణానికి సమానంగా లేదా పోలి ఉన్నాయి.కేవలం అల్లిక ఖాలిలలో మాత్రమే వ్యత్యాసాన్ని, అదియు ఉప అల్లిక క్రమ, అక్రమ రూపాలలో ఉండును.

|-
| γ||త్రికోణాకారపు||||6.47||17.26||2.36
|-
| δ|| త్రికోణాకారపు|| I41/amd||7.026||29.819||2.71
|}
బహు స్థిరమైన α అల్యూమినియం సల్ఫైడును, కొన్ని వందల అధిక సెంటిగ్రేడ్ ఉష్ణోగ్రత వద్దకు వేడి చేసి annealing (వేడిచేసి కావలసిన ఆకారం లోకి మార్చి చల్లబరచడం) చెయ్యడం వలన Β, γ స్థితి అల్యూమినియం సల్ఫైడులను పొందెదరు.అల్యూమినియం సల్ఫైడును 2-65కిలో బార్ వత్తిడి వద్ద సంకోచింప చెయ్యడం వలన δ అల్యూమినియం సల్ఫైడును ఏర్పడును.ఈస్పటిక నిర్మాణంలో ఖాళీలు త్రికోణ నిర్మాణం కలిగిన సూపర్ అల్లికతో ఏర్పడి ఉండును.

అల్యూమినియం సల్ఫైడ్ వ్యుత్పనాల గురించి తెలియనప్పటికీ, అల్యూమినియం –సల్ఫర్-క్లోరిన్ సమ్మేళపదార్థాలగురించిన సమాచారం ఉంది.
## ఉత్పత్తి
అల్యూమినియం, సల్ఫర్ మూలకాలను మండించడం (ignition) వలన అల్యూమినియం సల్ఫైడు ఏర్పడును
::2Al +3S → Al2S3
అల్యూమినియం, సల్ఫర్ మూలకపదార్థాల మధ్య జరుగు రసాయన చర్య ఉష్ణవిమోచక చర్య (అనగా చర్య సమయంలో ఉష్ణం విడుదల అగును) కావడం వలన, ఈ రెండు మూలకాల మధ్య రసాయన చర్య జరుగుటకై అదనంగా వీటిని వేడి చెయ్య వలసిన అవసరం లేదు. అత్యల్ప స్వల్ప ప్రమాణంలో ఉన్నచో వేడి చెయ్యవలసి వచ్చును.చర్యా ఫలితంగా కరిగిన స్థితి (fused) లో అల్యూమినియం సల్ఫైడ్ ఏర్పడును. చర్యా సమయంలో ఉష్ణోగ్రత1100°C కన్న ఎక్కువ స్థాయికి పెరగడం వలన ఉత్పత్తియగు అల్యూమినియం సల్ఫైడ్ కరిగిన స్థితిలో ఉండును. చల్లార్చిన అల్యూమినియం సల్ఫైడ్ చాలా గట్టిగా ఉండును.

## ఇవికూడా చూడండి
*అల్యూమినియం
*సల్ఫర్
## మూలాలు/ఆధారాలు

వర్గం:రసాయన శాస్త్రం
వర్గం:అల్యూమినియం సమ్మేళనాలు
వర్గం:అకర్బన సమ్మేళనాలు
వర్గం:సల్ఫర్ సమ్మేళనాలు
షేర్ (సినిమా)

**షేర్ ** 2015 అక్టోబరు 22 న విడుదలైన తెలుగు సినిమా.
## కథ
హైదరాబాద్‌లో గౌతమ్ (కల్యాణ రామ్) ఒక సివిల్ ఇంజనీర్. తల్లితండ్రులు (రావు రమేశ్, రోహిణి). తమ్ముడు చదరంగం ఆటగాడు . జీవితం సాఫీగా సాగిపోతున్నదశాలో పప్పీ (విక్రమ్‌జీత్ విర్క్)తో హీరో ఢీ అంటే ఢీ అనాల్సొస్తుంది. పప్పీ తండ్రి దాదా (ముకేష్ రిషి) కలకత్తాలో పెద్ద మాఫియా డాన్. తమ్ముడు ఛోటా (షఫీ), ఇంకా చాలా పరివారం ఉంటుంది. ఇంత నేపథ్యం ఉన్న పప్పీకేమో పెళ్ళి పిచ్చ. జీవితంలో ఎలాగైనా పెళ్ళి చేసుకోవాలనీ, అదే 'నా గోల్, ఎయిమ్, లక్ష్యం ' అని తిరుగుతుంటాడు. 'నాది అనేది నా దగ్గర ఎవడైనా తీసుకుంటే వాడిది అనేది నేను లాక్కుంటా ' అన్నది పప్పీ పద్ధతి. అతని పెళ్ళి చెడిపోవడానికి గౌతమ్ కారణమవుతాడు. దాంతో ప్రతీకారం తీర్చుకోవడానికి గౌతమ్ ప్రేమించిన అమ్మాయిని తాను పెళ్ళి చేసుకోవాలనుకుంటాడు.

అసిస్టెంట్ కమిషనర్ ఆఫ్ పోలీస్ (సాయాజీ షిండే) కూతురు నందిని (సోనాల్ చౌహాన్)కీ, గౌతమ్ కీ మధ్య ప్రేమ సాగుతుంటుంది. ఆ అమ్మాయిని తన సొంతం చేసుకోవాలని పప్పీఆరాట పడుతుంటాడు. ఈ క్రమంలో ఏకంగా హీరోయిన్ తండ్రి దగ్గరకే వెళ్ళి డి.జి.పి.ని చేస్తానని ఆశ చూపించి పెళ్ళికి ఒప్పిస్తాడు. అప్పుడిక గౌతమ్ కాబోయే మామగారి దగ్గరకు వెళ్ళి, మాఫియాగాళ్లను ఎన్‌కౌంటర్ చేసి, ఆ క్రెడిట్ మామగారికి వచ్చేలా చేసి, తానే డి.జి.పి.ని చేస్తానంటాడు. అలా ముందుగా పప్పీ బంధువును చంపడంతో ఎన్‌కౌంటర్ల పర్వానికి శ్రీకారం చుడతాడు. ఇక సినిమా రెండవ భాగంలో కూడా ఆ పర్వం కొనసాగిస్తూనే, గౌతమ్ వెళ్ళి పప్పీ పెళ్ళి ఇంట్లో తిష్ఠ వేస్తాడు. అక్కడ హాస్యానికి తోడు, గౌతమ్ ఎన్‌కౌంటర్లకు సంబంధించి ఒక ఉత్కంఠభరితమైన నేపథ్యము కూడా తెలుస్తుంది. గౌతమ్ కి అంత పగ ఎందుకు, పప్పీను అడ్డుపెట్టుకొని దాదాను గౌతమ్ ఏం చేశాడు, ఏమిటన్నది మిగతా సినిమా.

## తారాగణం

* కళ్యాణ్ రామ్
* సోనాల్ చౌహాన్
* విక్రంజీత్ విర్క్
* ముకేష్ రిషి
* బ్రహ్మానందం
* ఆశిష్ విద్యార్థి
* విక్రమ్‌జిత్ విర్క్
* నోరా ఫతేహి (ప్రత్యేక గీతం)

## సాంకేతికవర్గం

*దర్శకుడు - మల్లికార్జున్
*సంగీతం - తమన్
*ఛాయాగ్రహణం- సర్వేష్ మురారి
*కథ - డైమండ్ రత్నబాబు
*కూర్పు: కోటగిరి వెంకటేశ్వరరావు
*పోరాటాలు: రామ్ - లక్ష్మణ్
*నిర్మాత: కొమర వెంకటేశ్

## పాటలు
షేర్ చిత్ర పాటలు 2015 అక్టోబరు 10న విడుదలయ్యాయి.
## సంగీతం

## సెన్సార్
ఈ చిత్రం సెన్సార్‌ కార్యక్రమాలు పూర్తి చేసుకొని యు/ఎ సర్టిఫికెట్‌ పొందింది. అన్ని కార్యక్రమాలు పూర్తి చేసి చిత్రాన్ని విడుదల చేయడానికి సన్నాహాలు చేస్తున్నారు నిర్మాత కొమర వెంకటేష్‌. ఈ సందర్భంగా నిర్మాత కొమర వెంకటేష్‌ మాట్లాడుతూ - మా చిత్రం సెన్సార్‌ పూర్తయింది. యు/ఎ సర్టిఫికెట్‌ వచ్చింది. సినిమా చూసిన తర్వాత సెన్సార్‌ సభ్యులు మంచి సినిమా తీశారని అభినందించారు. కళ్యాణ్‌రామ్‌గారికి పటాస్‌ తర్వాత షేర్‌ మరో సూపర్‌హిట్‌ మూవీ అవుతుంది. నిర్మాతగా నాకు మంచి పేరు తెచ్చే సినిమా ఇది. బిజినెస్‌పరంగా కూడా మంచి క్రేజ్‌ వచ్చింది. ఆడియో చాలా పెద్ద హిట్‌ అయింది. థమన్‌ చాలా ఎక్స్‌ట్రార్డినరీ మ్యూజిక్‌ ఇచ్చారు. డైరెక్టర్‌ మల్లికార్జున్‌ టేకింగ్‌ చాలా అద్భుతంగా ఉంది. ఈ చిత్రంలో కళ్యాణ్‌రామ్‌ కొత్త డైమెన్షన్‌లో కనిపిస్తారు. అన్ని కార్యక్రమాలు పూర్తి చేసి అతి త్వరలోనే మా షేర్‌ చిత్రాన్ని వరల్డ్‌వైడ్‌గా రిలీజ్‌ చేస్తాం అన్నారు.

## మూలాలు

## బయటి లంకెలు
* 
*షేర్ ప్రచార చిత్రాలు 1 
*షేర్ ప్రచార చిత్రాలు 2
*చిత్ర పాటల విడుదల కార్యక్రమము
*షేర్ పాటల విడుదల ఖరారు

వర్గం:2015 తెలుగు సినిమాలు
వర్గం:బ్రహ్మానందం నటించిన సినిమాలు
వర్గం:రోహిణి నటించిన సినిమాలు
బొగ్గుల శ్రీనివాస్

**బొగ్గుల శ్రీనివాస్** (1977 మార్చి 5 - 2026 ఫిబ్రవరి 14), ప్రముఖ రచయిత, సమగ్ర సాహిత్య పరిశోధకుడు, యూట్యూబర్‌. ఆయన జ్ఞానపీఠ పురస్కార గ్రహీత రావూరి భరద్వాజ మొత్తం రచనలల్ని వెలుగులోకి తీసుకు రావడమేకాక సమగ్రంగా పరిశోధించాడు.

## జననం, విద్యాభ్యాసం
కర్నూలు జిల్లా, నందికొట్కూరు మండలం అల్లూరు గ్రామంలో చెన్నమ్మ, చెన్న రాయుడు దంపతులకు 1977 మార్చి 5న జన్మించాడు. ఆయన ఎం.యస్సీ (ఆర్గానిక్ కెమిస్ట్రీ) డిగ్రీ పూర్తి చేసాడు.

జనసేన పార్టీ అధినేత పవన్ కళ్యాణ్ ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర రాజకీయ ప్రవేశంపై "పవన్ కల్యాణ్ హటావో - పాలిటిక్స్ బచావో" అనే పుస్తకంతో ఆయన చాలా గుర్తింపు పొందాడు. అయితే పవన్ కళ్యాణ్‌పై రాజకీయ దురుద్దేశంతోనే ఈ పుస్తకం రాశారని పవన్ అభిమాన సంఘాలు ఆందోళనలు చేపట్టాయి. 2014లో ఎన్టీఆర్ స్టేడియంలో జరిగిన హైదరాబాదు పుస్తక ప్రదర్శనలో పవన్ కళ్యాణ్ హటావో - పాలిటిక్స్ బచావో పుస్తకాలను విక్రయిస్తున్న నేపథ్యంలో తనకు పవన్ అభిమానుల నుంచి ముప్పు పొంచి ఉందని తెలుపడంతో, తెలంగాణ ప్రభుత్వం రక్షణ కల్పించింది. ఈ పుస్తకం ఎనమిది లక్షల నలభై ఐదువేల కాపీలు అమ్ముడయై చరిత్ర సృష్టించింది.

## మరణం
బొగ్గుల శ్రీనివాస్ 2026 ఫిబ్రవరి 14న తెలంగాణలోని ఖమ్మం జిల్లా కూసుమంచి మండలం పాలేరు రిజర్వాయర్‌లోకి కారు దూసుకెళ్లిన ఘటనలో అనుమానాస్పద స్థితిలో దుర్మరణం పాలయ్యాడు. 

కేసు దర్యాప్తులో భాగంగా ఫిబ్రవరి 22న పోలీసులు నిర్వహించిన మీడియా సమావేశంలో ఖమ్మం రూరల్ ఏసీపీ తిరుపతిరెడ్డి ఈ కేసుకు సంబంధించిన వివరాలను మీడియాకు వెల్లడించారు. బొగ్గుల శ్రీనివాస్‌కు వ్యాపార, ఆర్థిక వ్యవహారాలపై వివాదాలు, ముఖ్యంగా జీఎస్టీ లావాదేవీల్లో పెండింగ్‌లో ఉన్న డబ్బుల విషయమై తన మిత్రుడు వేణుమాధవ రెడ్డితో విభేదాలు ఉన్నట్లు, పెండింగ్‌లో ఉన్న డబ్బులు ఇస్తామని నమ్మించి శ్రీనివాస్‌ను కారులో ఎక్కించుకుని నకిరేకల్ సమీపంలో పథకం ప్రకారం ముందుగా సిద్ధం చేసుకున్న ప్రదేశంలో కత్తులు, ఐరన్ రాడ్లతో దాడి చేసి హత్య చేశారు. దీనికిగాను వేణుమాధవ రెడ్డి భద్రాద్రి జిల్లా అశ్వారావుపేటకు చెందిన పోకల కోటేశ్వరరావు, అబ్జుల్‌హఫీజ్‌, ఎండీ అజ్మత్‌ అలీకి రూ.5 లక్షల సుపారీ ఇచ్చి ఈ హత్య చేయించినట్లు పోలీసులు తెలిపారు. 

హత్య చేసిన అనంతరం మృతదేహాన్ని కారుతో పాటు పాలేరు రిజర్వాయర్‌లో పడేసి ప్రమాదవశాత్తు జరిగినట్లుగా నమ్మించే ప్రయత్నం చేసినట్లు దర్యాప్తులో బయటపడిందని ఈ విషయంపై పోలీసులకు ఫిర్యాదు చేయడంతో రంగంలోకి దిగి కాల్‌ డేటా, ఆర్థిక లావాదేవీలు, సీసీటీవీ ఫుటేజీ వంటి ఆధారాలను పరిశీలించి చివరకు నిందితులను పోలీసులు పట్టుకున్నారు.
### బొగ్గుల శ్రీనివాస్ ఫోటోలు
#. ఫోటోలు

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* 
వర్గం:1977 జననాలు
వర్గం:2026 మరణాలు
వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:కర్నూలు జిల్లా రచయితలు
వర్గం:కర్నూలు జిల్లా సాహితీ పరిశోధకులు
ఏకా ఆంజనేయులు

**ఏకా ఆంజనేయులు** సాహితీపోషకుడు, వాణిజ్యవేత్త, వదాన్యుడు.
## జీవితవిశేషాలు
ఇతడు 1893, మే 21వ తేదీన జన్మించాడు. ఇతడు మొదట టౌన్ హైస్కూలులో ఉపాధ్యాయుడిగా పనిచేశాడు. తరువాత 1929లో పొగాకు వ్యాపారంలో ప్రవేశించాడు. మొదట గుమాస్తాగా చేరి స్వయం కృషితో క్రమక్రమంగా అభివృద్ధిలోకి వచ్చి ప్రముఖ వ్యాపారస్తుడయ్యాడు. ఆంధ్రప్రదేశ్లోని పొగాకు వర్తకులకు ఇతడు మిత్రుడు, సలహాదారుడు, మార్గదర్శకుడయ్యాడు. పొగాకు వ్యాపారంలో భాగంగా పాశ్చాత్యదేశాలలో అనేకసార్లు పర్యటించాడు. ఇండియన్ టుబాకో అసోసియేషన్ అధ్యక్షుడిగా, ఎక్స్‌పోర్ట్ ప్రమోషన్ కౌన్సిల్ సభ్యుడిగా పొగాకు వ్యాపారాభివృద్ధికి కృషి చేశాడు. ఇతడు పక్షవాతానికి గురై 1963, నవంబర్ 9వ తేదీన మరణించాడు.

## జాతీయవాదిగా
ఇతడు మొదటి నుండి కాంగ్రెస్ పక్షాన ఉన్నాడు. 1920, 1930 సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమాలలో పాల్గొని జైలుకు వెళ్ళి వచ్చాడు. అనేక ఉద్యమాలలో పాల్గొని కాంగ్రెస్‌ను జీవితాంతం అంటిపెట్టుకుని ఉన్నాడు. కాంగ్రెస్ పార్టీతో ఎంతో అనుబంధం ఉన్నప్పటికీ ఎన్నడూ ఇతడు పదవులకై ప్రాకులాడలేదు. ఎన్నికలలో పాల్గొనలేదు.
## సాహితీ పోషకుడిగా
ఇతడు అనేకమంది కవులకు, పండితులకు, గాయకులకు, కళాకారులకు ఆర్థికంగా సహాయం చేశాడు. వారి గ్రంథాలను ఎన్నింటినో ముద్రించాడు. గుర్రం జాషువా ఇతని అభిమానకవి. జాషువాకు ఇతడు విశేషమైన సహాయం చేశాడు. జాషువా రచనలెన్నింటినో ఇతడు ప్రచురించాడు. జాషువాకు కనకాభిషేకం చేశాడు. ఇతని ఆలోచనా ఫలితంగా భువనవిజయం అనే సాహిత్యరూపకం రూపుదిద్దుకుంది. పెద్దనాది కవులుగా విశ్వనాథ సత్యనారాయణ వంటి పెద్ద కవులను ఆహ్వానించి రాయలుగా ఎవరైనా సాహితీప్రియుడైన ప్రముఖవ్యక్తిని కూచోబెట్టి గోష్ఠి నిర్వహిస్తే ఎలా ఉంటుందనే ఆలోచనను జమ్మలమడక మాధవరామశర్మ సహకారంతో రూపకల్పన చేసి మొట్టమొదటి భువనవిజయరూపకాన్ని 1952లో గుంటూరులో ప్రదర్శింపచేసిన ఘనత ఇతనికే దక్కింది. ఇతని భార్య చనిపోయిన సందర్భంలో ఆమె స్మృతి చిహ్నంగా 'శాంతి' అనే పేరుతో ఒక గొప్ప సాహిత్య సంకలనాన్ని వేలరూపాయలు వెచ్చించి అచ్చొత్తించాడు. ఆ మహాగ్రంథంలో ఎక్కడా తమ దంపతులను గురించిన పొగడ్తలు ఉండరాదనే నియమం పాటించటం చూస్తే ఇతడు ఎంత నిరాడంబరుడో అర్థమౌతుంది.
## దాతగా, విద్యాపోషకుడిగా
ఇతడు హిందూ కాలేజీ హైస్కూలు కమిటీ అధ్యక్షుడిగా ఎంతో దక్షతతో వ్యవహరించాడు. బండ్లమూడి హనుమాయమ్మ బాలికోన్నత పాఠశాలకై విరివిగా విరాళాలు సేకరించి ఆ పాఠశాలకు నూతన భవనాలను నిర్మించాడు. పట్టాభిపురంలో, బ్రాడీపేటలో బాలుర, బాలికల పాఠశాలల నిర్మాణానికి ఇతడే మూలకారకుడు. స్కాలర్‌షిప్పులు ఇవ్వడంద్వారా, ధనసహాయం చేయడంద్వారా ఎందరో విద్యార్థుల అభివృద్ధికి ఇతడు సహకరించాడు. గుప్తదానాలను ఎన్నింటినో ఇతడు చేశాడు.
## మూలాలు

వర్గం:1893 జననాలు
వర్గం:1963 మరణాలు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా వ్యాపారవేత్తలు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా ఉపాధ్యాయులు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
తిరునల్వేలి - దాదర్ (చాళుక్య) ఎక్స్‌ప్రెస్

**చాళుక్య ఎక్స్‌ప్రెస్** రైలు **పాండిచ్చేరి** / **[[తిరునెల్వేలి జంక్షన్ రైల్వే స్టేషను|తిరునెల్వేలి జంక్షన్]]** నుండి ప్రారంభమవుతుంది., ముంబై లోని **[[దాదర్‌ సెంట్రల్ రైల్వే స్టేషను|దాదర్‌ సెంట్రల్]]** వద్ద ఆగిపోతుంది. ఈ రైలు మధ్య రైల్వే జోన్ నకు చెందినది. అందువలన 11005/11006 (పాండిచ్చేరి కోసం), 11021/11022 (తిరునెల్వేలి కోసం) సంఖ్యగా ఉంది. 

ఈ రైలు, వయా యశ్వంత్‌పూర్ - హుబ్లి - బెల్గాం - మిరాజ్ రైలు మార్గం ద్వారా కర్ణాటక ప్రాంతం లోని ఒక గ్రామీణ కర్ణాటక యొక్క విస్తృత దృశ్యం ఇవ్వడంతో నడుస్తుంది. ఇది ప్రతి దిశలో వారానికి 3 రోజులు పాండిచ్చేరి వైపు 3 రోజుల పాటు తిరునెల్వేలి జంక్షన్ వైపుగా. 6 రోజులు నడుస్తుంది. ఈ రైలు ప్రయాణ కాలం 30 గంటలు 5 నిమిషాల్లో మొత్తం దూరాన్ని పూర్తి చేస్తుంది.. ఈ మార్గం దూరం ఎక్కువ, కొన్ని ఘాట్‌లు ఉన్నాయి.

## ఔచిత్యం
ఈ రైలుకు కర్నాటక ప్రాంతాన్ని పాలించిన **చాళుక్య వంశం** నుండి దాని పేరు వచ్చింది.
ఇది నం 11017/11018 తో యశ్వంత్‌పూర్ వరకు నడిచింది.
15 అక్టోబరు, 2012 సం. తర్వాత ఈ రైలు పాండిచ్చేరి, తిరునల్వేలి వరకు పొడిగించబడింది

వర్గం:భారతీయ రైల్వేలు ప్రయాణీకుల రైళ్లు
వర్గం:కర్ణాటక రైలు రవాణా
వర్గం:పుదుచ్చేరి రవాణా
వర్గం:తిరునల్వేలి జిల్లా రవాణా
వర్గం:తిరునల్వేలి
పురూరవుడు

**పురూరవుడు** చంద్రవంశానికి చెందిన ఒక రాజు. ఆయన తల్లిదండ్రులు చంద్రవంశ సంజాతుడైన బుధుడు, మనువు కూతురైన ఇళ. 

మంచి అందగాడు, పరాక్రమవంతుడు కావడంతో ఆయన కీర్తి దేవలోకానికి కూడా పాకింది. ఇంద్రుడు అవరసమైతే అప్పుడప్పుడు పురూరవుని సహాయం కోరేవాడు. ఒకసారి ఇంద్రుడు ఆయనను అమరావతికి ఆహ్వానించాడు. పురూరవుడు తిరిగి తన రాజ్యానికి వెళుతుండగా కొంతమంది అప్సరసలు వచ్చి ఊర్వశిని కేశి అనే రాక్షసుడు అపహరించారని చెబుతారు. అప్పుడు పురూరవుడు ఆ రాక్షసుని వెంబడించి ఊర్వశి ఆ చెర నుండి విడిపిస్తాడు. ఆ సమయంలో వారిరువురూ ఒకరికొకరు ఆకర్షితులవుతారు.

రాజ్యానికి వచ్చిన పురూరవునికి ఆమె తలపులలో మునిగిపోయి కర్తవ్యాన్ని కూడా సరిగా నిర్వర్తించలేకుంటాడు. మరో వైపు ఊర్వశి కూడా అతన్ని విడిచి ఉండలేకుండా ఉంటుంది. చివరికి ఇంద్రుని అనుమతితో అతన్ని వివాహం చేసుకుంటుంది. ఆ వివాహానికి ఇంద్రుడు కూడా వెళ్ళి వారిని ఆశీర్వదించి, మరలా ఎప్పుడైనా సహాయం అవసరం అయితే చేయాలని పురూరవుని దగ్గర మాట తీసుకుని వస్తాడు. ఆ తరువాత తన రాజ్యాన్ని బాగా విస్తరిస్తాడు.

పురూరవుడికి ఊర్వశి ద్వారా ఆరు మంది సంతానం కలుగుతుంది. వారు ఆయు, అమావసు, ధిమన, విశ్వాయు, ధృధాయు, శృతాయు.

మరణం
ఒకసారి పురూరవుడు నైమిశారణ్యానికి వేటకి వెళతాడు. అక్కడ కొంత మంది యోగులు యజ్ఞం చేస్తూ ఉంటారు. వారు చేతిలో బంగారు పాత్రలు ఉంటాయి.  పురూరవుడు ఆ బంగారు పాత్రల్ని చూసి అవి క్షత్రియుల, వైశ్యుల చేతిలోనే ఉండాలనీ సాధువుల చేతిలో అలాంటివి అంతగా బాగుండవని అంటాడు. ఆ మాటలకు సాధువులు నొచ్చుకుంటారు. అంతే కాకుండా సాధువులకు బంగారంపై ఆశ ఎందుకనీ ఆ పాత్రల్ని లాక్కోవడానికి ప్రయత్నిస్తాడు. దాంతో ఆ సాధవులకు కోపం వచ్చి మండుతున్న కట్టెలను వారిపై విసిరేస్తారు. ఊహించని ఈ పరిణామం నుండి తేరుకునే లోపే పురూరవుడు అతని సేవకులు మరణిస్తారు.

## మూలాలు


వర్గం:పురాణ పాత్రలు
నదియా

**నదియా** ప్రముఖ సినీ నటి. ఆమె అసలు పేరు జరీనా. ఎక్కువగా తమిళ, మలయాళ సినిమాల్లో నటించింది. కొన్ని తెలుగు సినిమాల్లో కూడా నటించింది.

## బాల్యం
ముంబైలో ముస్లిం కుటుంబంలో జన్మించింది. అక్కడే ప్రాథమిక, మాధ్యమిక విద్యను పూర్తిచేసింది.
## సినీరంగ ప్రవేశం
ఆమె మొదటిసారిగా 1984 లో మలయాళ సినిమాలో మోహన్ లాల్ సరసన నటించింది. 1988 లో ఆమె ఇన్వెస్ట్ మెంట్ బ్యాంకర్ అయిన శిరీష్ గోడ్‌బొలెను వివాహం చేసుకుని అమెరికాకు వెళ్లింది. తర్వాత కొంతకాలం యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్లో నివాసమున్నారు..

## సినీ పునరాగమనం
మళ్ళీ 2004లో ఓ తమిళ సినిమాతో పునఃప్రవేశించింది. 2013 లో తెలుగు సినిమా మిర్చి లో ప్రభాస్ అమ్మగా, పవన్ కల్యాణ్ సినిమా అత్తారింటికి దారేది సినిమాలో కథానాయకుడికి అత్తగా నటించిన పాత్రలు విమర్శకుల ప్రశంసలు అందుకున్నాయి.
## నటించిన తెలుగు చిత్రాల జాబితా
*బజార్ రౌడీ (1988)
*వింత దొంగలు (1989)
*ఓ తండ్రి – ఓ కొడుకు (1994)
*ఎల్‌జీఎం - లెట్స్‌ గెట్‌ మ్యారీడ్ (2013)
*మిర్చి (2013 సినిమా) (2013)
*అత్తారింటికి దారేది (2013)
*దృశ్యం (2014)
*మిస్ ఇండియా (2020)
*దృశ్యం-2 (2021)
*సర్కారు వారి పాట (2022)
*ది వారియర్ (2022)

## పురస్కారాలు
# నంది పురస్కారం - 2013 నంది పురస్కారాలు: ఉత్తమ సహాయ నటి (అత్తారింటికి దారేది)

## మూలాలు

## బయటి లంకెలు
* 
*  MSI లో నదియా వివరాలు 

వర్గం:మలయాళ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు
వర్గం:తమిళ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:ఫిలింఫేర్ పురస్కార విజేతలు
వర్గం:1966 జననాలు
వర్గం:నంది ఉత్తమ సహాయనటీమణులు
సరిదె మాణిక్యమ్మ

**సరిదె మాణిక్యమ్మ** (1921-200?) సంగీతకారిణి, నాట్యకళాకారిణి, నాట్యవేత్త. 
## తొలినాళ్ళ జీవితం, అభ్యాసం
సరిదె మాణిక్యమ్మ 1921 సంవత్సరంలో బల్లిపాడు గ్రామంలో సరిదె సన్యాసి, గౌరమ్మలకు జన్మించారు. వారి కుటుంబంలో వంశానుగతంగా దేవనర్తకి బాధ్యతలు సంక్రమిస్తూంటాయి. మాణిక్యమ్మ సంగీత నృత్యాలను అభ్యసించడం ఐదవ సంవత్సరంలో తన నాన్నమ్మ సరిదె శేషాచలం వద్ద ప్రారంభించారు. అయితే  సంప్రదాయికంగా సంగీత నాట్యాలు అభ్యసించి చిన్నతనంలోనే దేవదాసిగా బల్లిపాడు వేణుగోపాలస్వామి ఆలయానికి అంకితమయ్యారు. తర్వాతికాలంలో దేవదాసీలు ఆలయాల్లో నాట్యం చేయడాన్ని, ఆలయమాన్యాన్ని అనుభవించడాన్ని నిషేధిస్తూ వచ్చిన చట్టాల కారణంగా జీవనోపాధి, నృత్యోపాసనకు అవకాశం కోల్పోయారు. 1971లో జరిగిన అభినయ సదస్సులో ఆమె గానం చేస్తూ, అభినయించిన ఆధ్యాత్మ రామాయణ కీర్తనల నృత్యప్రదర్శన చూసిన నటరాజ రామకృష్ణ, అన్నాబత్తుల బులివేంకటమ్మలను ఆ ప్రదర్శన అమితంగా ఆకట్టుకుంది. వారి ప్రోత్సాహంతో

## మూలాలు

వర్గం:1921 జననాలు
వర్గం:ఆధ్యాత్మిక గురువులు
వర్గం:మహిళా సంగీతకారులు
1940 లో ఒక గ్రామం

**1940 లో ఒక గ్రామం ** 2008 లో నిర్మించబడి జాతీయ పురస్కారం పొందిన తెలుగు చిత్రం. గురజాడ అప్పారావు రచన ** ఘోష ** ఆధారంగా ఈ చిత్రం రూపొందించబడింది. స్తీల పట్ల, వెనకబడిన కులాల పట్ల గతంలో సమాజ వైఖరి ఎలాగుండేదో ఈ చిత్ర మూల కథ. 
## కథ
సరిగ్గా కంటిచూపు కూడా లేని ధనికుడైన 70 యేళ్ల ముసలి బ్రాహ్మణుడు దీక్షుతులు (ముక్కురాజు)కు భార్యాపిల్లలు లేరు. అతడు 16 ఏళ్ల సుశీలను చూచి ఆమె తల్లిదండ్రుల వద్దకు పోయి పెద్దమొత్తంలో కన్యాశుల్కం ఆశచూపి ఆమెను పెళ్లాడతానని అడుగుతాడు. అలా దీక్షితులుతో చాలా చిన్న వయస్కురాలైన సుశీల (శ్రీ రమ్య) వివాహం జరుగుతుంది. ఎన్నో ఆశలతో కొత్త జీవితంలోకి అడుగు పెట్టిన సుశీలకి ఆ ముసలి భర్తతో నిరాశే మిగులుతుంది. ఒక రోజు పూజ చేయడానికి గోదావరి దగ్గరికి వెళ్ళిన సుశీలకి తన ఈడు వాడైన అట్టడుగు కులానికి చెందిన సూరి (బాలాదిత్య)తో పరిచేయం ఏర్పడుతుంది. ఆ పరిచయం కాస్తా సహజీవనానికి దారితీస్తుంది. సుశీల ఒక బిడ్డకు తల్లయిన సంగతి తెలుసుకున్న అగ్రహారం వారు వారిద్దరికీ శిరోముండనం చేయించి సుశీలను చీకటి గదిలో బంధించి సూరిని ఊరు నుంచి బహిష్కరిస్తారు. చివరకు దీక్షితులు మనసు మార్చుకుని వారిద్దరికీ వివాహం జరిపిస్తాడు. సూరిని బహిష్కరించడంతో నిమ్న కులాల ప్రజలు పనులను బహిష్కరించడంతో అగ్రహారం పెద్దలు కూడా తమ మనసులు మార్చుకుని సూరి సుశీలల వివాహానికి సహకరిస్తారు.

## చిత్రీకరణ
దర్శకుడు ఈ చిత్రం తెర కెక్కించడంలో చాలా జాగ్రతలు తీసుకున్నాడు. ప్రతి చిన్న సన్నివేశాన్ని సహజసిద్ధంగా చిత్రీకరించాడు. 1940 నాటి పల్లెటూరి వాతావరణాన్ని, గోదావరి నది అందాలని, అగ్రకులాల, అట్టడుగు కులాల వారి మాటల్లో యాసని చక్కగా తెరకెక్కించాడు. ఈ చిత్రం 
ద్వారా ప్రతి కులం వారికీ మరొక కులం వారితో అవసరం తప్పని సరిగా వుంటుంది అనే సందేశాన్ని ఇచ్చాడు.

## పాటలు
ఈ చిత్రంలో పాటలకు సాకేత్ సాయిరాం సంగీత దర్శకత్వం వహించాడు. పాటలను శ్రీకాంత్ అప్పలరాజు, కె.ఉషారాణి, రామారావులు వ్రాయగా అనిల్ కుమార్, రత్నంరాజు, తేజస్వి, ఆస్తానా, సి.రమణ, పల్లవి సూరి మొదలైనవారు పాడారు.

ఈ సినిమాలోని పాటల జాబితా:
* మల్లెపూవులా విరిసేను నేడు అందమంత
* ఓ సీతాకోక చిలుక నీకై వేచా మనసా వాచా
* మనవేద సారం మానవతగా తెలుసుకోలేవా
* ఎదలోన ప్రేమ స్వర్గాలు ఎదురాయె గుడిలో నరకాలు

## తారాగణం
*ముక్కురాజు -దీక్షితులు
*బాలాదిత్య - సూరి
*శ్రీరమ్య -సుశీల
*రాళ్ళపల్లి - సూరి తండ్రి
*గుండు హనుమంతరావు
*రామకృష్ణ
*రజిత
*శ్రీలత
*సాయిలక్ష్మి
* వినోద్
* జెన్నీ
*తిలక్

## సాంకేతికవర్గం
*కథ - కథనం - దర్శకత్వం - నరసింహ నంది
*సంభాషణలు : రఘుబాబు
*సంగీతం: సాకేత్ సాయిరాం
*ఛాయాగ్రహణం:మురళీమోహన్ రెడ్డి
*కూర్పు:బాబు
*నిర్మాత - ఎన్. సి. నరసింహం.

## పురస్కారాలు
### జాతీయ పురస్కారములు
*జాతీయ ఉత్తమ తెలుగు చలనచిత్రం - 2009

### నంది పురస్కారములు
*సరోజినీదేవి జాతీయ సమైక్యత పురస్కారము - 2008
*నంది ఉత్తమ సహాయనటులు - ముక్కురాజు - 2008
*నంది ప్రత్యేక జ్యూరీ పురస్కారము - సుశీల - 2008

## మూలాలు

## బయటి లంకెలు

వర్గం:2008 తెలుగు సినిమాలు
వర్గం:నంది పురస్కారాలు
వర్గం:భారత జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కార విజేతలు
వర్గం:రాళ్ళపల్లి నటించిన సినిమాలు
వర్గం:గుండు హనుమంతరావు నటించిన సినిమాలు
జీరెడ్డి చెన్నారెడ్డి

**జీరెడ్డి చెన్నారెడ్డి** తెలుగు రచయిత, సంస్కృత పండితుడు, అనువాదకుడు, పరిశోధకుడు.
## జీవిత విశేషాలు
ఇతడు 1915, ఫిబ్రవరి 26వ తేదీన కడప జిల్లా పర్లపాడు గ్రామంలో జన్మించాడు. ఇతని విద్యాభ్యాసం మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయం, ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయాలలో నడిచింది. ఇతడు ఎం.ఎ., బి.ఇడి., విద్వాన్ పట్టాలను పొందాడు.మైసూరు విశ్వవిద్యాలయం నుండి "తెలుగు సాహిత్యముపై వీరశైవమత ప్రభావము" అనే అంశంపై పరిశోధించి డాక్టరేటు పట్టా పుచ్చుకున్నాడు. తిరుపతిలోని శ్రీ వెంకటేశ్వర విశ్వవిద్యాలయం ప్రాచ్య పరిశోధనా సంస్థకు డైరెక్టర్‌గా పనిచేశాడు.
ఇతడు 1998, మే 16న తన 83వయేట మరణించాడు. 

## రచనలు
# భాసుని రామనాటకమూలములు
# తెలుగు సాహిత్యముపై వీరశైవ మతప్రభావము (సిద్ధాంత గ్రంథం)  - 1996
# ఆంధ్రమహా భారతము, విరాట పర్వము
# మకుట భంగము (నవల) -1947
# దక్షిణ తార (నవల) - 1950
# బృందావనం (నవల)
# ప్రెసిడెంటు (నాటకం) -1954
# ముప్పిరాల సుబ్బరాయకవి విరచిత ప్రద్యుమ్న చరితము (పరిష్కృతం)  - 1974
# కావ్యము - సమీక్ష -1962
# శ్రీ వెంకటాచలమహాత్మ్యము (దామెర చినవెంకటరాయకవి విరచిత చంపూకావ్యం - పరిష్కృతం)  - 1962

## మూలాలు

## బయటిలింకులు

వర్గం:1915 జననాలు
వర్గం:1998 మరణాలు
వర్గం:తెలుగు రచయితలు
పరిశోధన (పత్రిక)

**పరిశోధన** పత్రిక తిరుమల రామచంద్ర సంపాదకత్వంలో వెలువడిన ద్వైమాస పత్రిక. మద్రాసు నుండి వెలువడింది. తొలి సంచిక ఏప్రిల్, 1954న వెలువడింది. సుమారు 20 సంచికలు ప్రచురితమైంది. తెలుగు సాహిత్యంలో ఉన్నత ప్రమాణాలకు ఆదర్శంగా, నిస్పక్షపాతం, నిర్భీతి సాధనాలుగా ఈ పత్రిక వెలువడింది. ప్రభాకర సంస్మరణ సంచిక, సోమనాథ సంచిక, ఆంధ్ర నాటక పితామహ సంచిక, గురజాడ అప్పారావు సంస్మరణ సంచిక, బుద్ధ సంచిక మొదలైన ప్రత్యేక సంచికల ద్వారా దేశంలోని ప్రముఖ పరిశోధకుల వ్యాసాలను ఆంధ్ర పాఠకలోకానికి అందించారు. ఈ పత్రికద్వారా కుంటిమద్ది శేషశర్మ **అలంకార సర్వస్వం**, బులుసు వేంకటరమణయ్య **అలంకార చరిత్ర** మొదలైన గ్రంథాలను ప్రకటించబడ్డాయి.
## రచయితలు
ఈ పత్రికలో విద్వాన్ విశ్వం, దేవరపల్లి వెంకటకృష్ణారెడ్డి, బాణగిరి రాజమ్మ, కఱ్ఱి సాంబమూర్తి శాస్త్రి, నార్ల వేంకటేశ్వరరావు, నిడదవోలు వేంకటరావు, వేటూరి ఆనందమూర్తి, కోరాడ రామకృష్ణయ్య, దివాకర్ల వేంకటావధాని, పుట్టపర్తి నారాయణాచార్యులు, పాల్కురికి సోమనాథుడు, బులుసు వేంకటరమణయ్య, రావూరి దొరస్వామిశర్మ, తాపీ ధర్మారావు, శ్రీరంగం శ్రీనివాసరావు, టేకుమళ్ల కామేశ్వరరావు, సంధ్యావందనం శ్రీనివాసరావు, ఎం.ఆదిలక్ష్మి, బండారు తమ్మయ్య, చల్లా రాధాకృష్ణశర్మ, కుంటిమద్ది శేషశర్మ, తిమ్మావజ్ఝల కోదండరామయ్య, బాలాంత్రపు రజనీకాంతరావు, కప్పగల్లు సంజీవమూర్తి, ధర్మవరము వేణుగోపాలాచార్యులు, శ్రీనివాస చక్రవర్తి, ఖండవల్లి లక్ష్మీరంజనము, కంఠీరవ నరసరాజు, ఆలూరి బైరాగి, కప్పగంతుల లక్ష్మణశాస్త్రి, బిరుదురాజు రామరాజు, పోణంగి శ్రీరామ అప్పారావు, గిడుగు వేంకట సీతాపతి, గుత్తి రామకృష్ణ, స్థానం నరసింహారావు, నీలంరాజు  వేంకటశేషయ్య, రాంభట్ల కృష్ణమూర్తి, ఆరుద్ర, సెట్టి ఈశ్వరరావు తదితరులు రచనలు చేశారు.

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు
* parishoodhana san'put'i 1 san'chika 3 aagast' sept'en'bar 1954

వర్గం:1954 స్థాపితాలు
వర్గం:తెలుగు పత్రికలు
వర్గం:తెలుగు ద్వైమాస పత్రికలు
థామస్ నోల్

**థామస్ నోల్** అడోబ్ ఫోటోషాప్ సృష్టించిన ఒక అమెరికన్ సాఫ్ట్వేర్ ఇంజనీర్. 1988 లో ఇతను ఇమేజ్ ప్రాసెసింగ్ నిత్యకృత్యాల యొక్క అభివృద్ధిని ప్రారంభించాడు. థామస్ ముందుగా కోర్ నిత్యకృత్యాలను సృష్టించాడు, తరువాత అతను వాటిని ఇండస్ట్రియల్ లైట్ అండ్ మేజిక్ లో పనిచేసే తన సోదరుడు జాన్ నోల్ కి చూపించాడు. వాటిని చూసి జాన్ ఇష్టపడ్డాడు, కొత్త లక్షణాలను సూచించాడు, గ్రాఫికల్ యూజర్ ఇంటర్ఫేస్ తో ఒక ప్యాకేజీ చేయాలని థామస్ ను ప్రోత్సహించాడు.  1989 లో జాన్ విజయవంతంగా ఈ ప్రోగ్రామ్‌ను అడోబ్ సిస్టమ్స్ కు విక్రయించాడు, దీనిని అడోబ్ సిస్టమ్స్ ఫోటోషాప్ గా వెలుగు లోనికి తీసుకువచ్చింది. నోల్ ఆన్ ఆర్బర్, మిచిగాన్ లో పుట్టి పెరిగాడు, మిచిగాన్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి పట్టా పుచ్చుకొన్నాడు. ఇతను ప్రస్తుతం అన్ అర్బోర్ లో నివసిస్తున్నాడు. టామ్ యొక్క తండ్రి గ్లెన్ నోల్ మిచిగాన్ విశ్వవిద్యాలయంలో ఒక ప్రొఫెసర్ గా పనిచేశారు.

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు

వర్గం:అడోబీ ఫోటోషాప్
వర్గం:1960 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
సారపు ధర్మమున్ విమల సత్యము

సారపు ధర్మమున్ విమల సత్యముఁ బాపముచేత బొంకుచేఁ బారముఁ బొందలేక చెడఁ బాఱినదైన యవస్థ దక్షు లె వ్వార లుపేక్ష సేసి రది వారల చేటగుఁగాని ధర్మని స్తారక మయ్యు సత్యశుభ దాయక మయ్యును దైవ ముండెడున్

## పద్యం
ఉ. సారపు ధర్మమున్ విమలసత్యముఁ బాపముచేత బొంకుచేఁ
బారముఁ బొందలేక చెడఁబాఱినదైన యవస్థదక్షు లె
వ్వార లుపేక్షచేసి రది వారలచేటగుఁ గాని ధర్మ ని
స్తారకమయ్యు సత్య శుభదాయక మయ్యును దైవ ముండెడున్
## తాత్పర్యం:- సీతారామ జయం! నిక్కమైన చేవ గల ధర్మం పాపము వల్లను, నిర్మలమైన సత్యం అవాస్తవాలను పలుకుట చేత బండ మాదిరి అచేతనావస్ధ పొందిన వాటిని సరి చేయు దక్షత సమర్ధత గలవారు ఉపేక్షించిన అది వారికే కీడుయగును కారణము ఏమిటంటే ధర్మాన్ని సారవంతమగునట్లు సత్యం సార్వజనీనమగునట్లు చేయు దైవమొకటి ఉండును...
సారమైన ధర్మం పాపం చేతా, ఏ మాలిన్యమూలేని సత్యం బొంకు చేతా గట్టెక్కలేక చెడిపోయే దశను సమర్థులైనవారు ఉపేక్ష చేస్తే అది వారికి చేటు తెస్తుంది. కాని ధర్మాన్ని గట్టెక్కించేది సత్య శుభస్థితిని యోగ్యులకు సమకూర్చేదీ అయిన దైవము ఎల్లవేళలా ఉంటుంది.

## సందర్భం
మహాభారతంలో శ్రీకృష్ణ రాయబార ఘట్టంలో భీష్మునితో శ్రీకృష్ణుని సంభాషణలో భాగమైనదీ పద్యం. సమర్థత కలిగివుండీ సత్యము, ధర్మము పాడయ్యేప్పుడు భీష్ముడి వంటి దక్షుడు కాపాడకపోతే ఆయనే పాడవుతాడని, కానీ ఆ సత్య ధర్మాలను కాపాడేందుకు భగవంతుడు ఉండనే ఉన్నాడని ఈ పద్యంతో చెప్తాడు. అయితే ఆ భగవంతుడు తానే కావడం విశేషం, భావి భారత యుద్ధంలో ధర్మం జయిస్తుందని, ఏ కారణంతోనైనా అధర్మపక్షం వహించడం భీష్మునికి చేటు అని చెప్తాడు.

## విశేషాలు
### అలంకారాలు
**సారపు ధర్మమున్ విమల సత్యము** పద్యంలో క్రమాలంకారం ఉంది. సారపు ధర్మము, విమల సత్యము పాపము చేత, బొంకుచే అనడంలో ధర్మాన్ని పాపము, సత్యాన్ని బొంకుకు అన్వయించుకోవాల్సి వుంటుంది.
## ప్రాచుర్యం
ఈ పద్యం మహాభారతంలోని చాలా ప్రసిద్ధమైన పద్యాల్లో ఒకటి. ప్రతి పండితుడు, పౌరాణికుడు, ప్రవాచకుడు ఏదోక సందర్భంలో ఉదహరించేది.

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు పద్యాలు
వర్గం:మహాభారతం
రావూరి దొరస్వామిశర్మ

**రావూరి దొరస్వామిశర్మ**ఛందస్సుపై విశేష కృషి చేసిన పరిశోధకుడు. ఇతనికి కేంద్రసాహిత్య అకాడెమీ పురస్కారం లభించింది. ఇతడు ఎం.ఎ., బి.ఓ.ఎల్.  చదివాడు. మద్రాసులోని వైష్ణవ కళాశాలలో అసిస్టెంట్ ప్రొఫెసర్‌గా పనిచేశాడు.
## రచనలు
ఇతడు భారతి, ఆంధ్ర సారస్వత పరిషత్ పత్రిక, పరిశోధన, ఆంధ్రపత్రిక ఉగాది సంచికలు, సాహితీ వాల్లభ్యము మొదలైన పత్రికలలో 1940 - 1968ల మధ్యకాలంలో అనేక పరిశోధనా వ్యాసాలు, ఛందస్సుకు సంబంధించిన వ్యాసాలు ప్రకటించాడు.

వాటిలో కొన్ని మచ్చుకు:
* సంజయుడెవడు?
* ఛందో దర్పణ సమీక్ష
* రామాయణము: సుమిత్రమాగధి
* క్రౌంచపద వృత్త లక్షణ విశేషములు
* ముద్దరాజు రామయ్య - కవిజన సంజీవని
* నన్నయ రచనలోని వళి ప్రాసములు
* పాల్కురికి వారి ప్రావళ్ళు
* వరూథి - అవరూథి
* విశ్వనాథ ప్రయోగ వైలక్షణ్యము - సమీక్ష
* కవిజనాశ్రయము - భీమన ఛందము

ఇతని ముద్రిత గ్రంథాలలో కొన్ని:  
# అప్పకవీయ భావప్రకాశిక
# లక్షణ శిరోమణి (పొత్తపి వేంకటరమణకవి ప్రణీతము - సంపాదకత్వం)
# తెలుగు సాహిత్యము - రామకథ
# తెలుగు భాషలో ఛందోరీతులు
# లింగమగుంట తిమ్మకవికృత సులక్షణసారము
# అన్యాపదేశ శతకము
# అప్పకవీయము (సమీక్ష) 
# కవితాసాగరము
# దక్షిణదేశపుకథలు (అనువాదము, బాలసాహిత్యము)
# ఆముక్తమాల్యద (వచనానువాదం విశ్వనాథ సత్యనారాయణతో కలిసి)
# తెలుగులో తిట్టుకవిత్వము
# దేవవ్రతుడు
# మిత్రమణిభూషణము
# శ్రీ ఘటికాచల నరసింహ శతకము
# ఆంధ్ర లక్షణ సంగ్రహము
# ఘటికాచల క్షేత్ర మహత్యము (వచనం)
# కవిచింతామణి

## మూలాలు

వర్గం:1919 జననాలు
వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:శతక కవులు
వర్గం:తెలుగు కవులు
బండారు తమ్మయ్య

**బండారు తమ్మయ్య**(1891-1970)  గొప్ప పండితుడు, పరిశోధకుడు. ఇతడు 1891, నవంబరు 24వ తేదీన జన్మించాడు.
## రచనలు
# శివశ్రీ పండిత బండారు తమ్మయ్యగారి స్వీయచరిత్రము
# మడివాలు మాచయ్య చరిత్రము
# బసవపురాణము (నాచన సోమనాథుని ద్విపదకావ్యం పరిష్కరణ)
# బండారు తమ్మయ్య పీఠికలు
# శ్రీనాథ మహాకవి
# వేమనచరిత్ర
# శివశ్రీ బండారు తమ్మయ్య వ్యాసావళి
# శ్రీ చోడలింగ శతకము : పరవాది గజాంకుశము (గ్రంథి రామలింగకవి కృతి పరిష్కరణ)
# అనుభవసారము (పాల్కురికి సోమనాథుని కృతి పరిష్కరణ)
# వైజయంతీవిలాసము
# శక్తి విశిష్టాద్వైత సిద్ధాంతము
# జగద్గురు శ్రీరేణుకాచార్య చరిత్ర
# రఘువంశ కథనము : ప్రథమ ఖండము
# శ్రీనాథ మహాకవిచే రచింపబడిన భీమఖండము అను నామాంతరము గల శ్రీభీమేశ్వరపురాణము ( పరిష్కరణ)
# చతుర్వేదసారము (పరిష్కరణ)
# కుమారసంభవము (పరిష్కరణ)
# పాలకురికి సోమనాథకవి లఘుకృతులు 
# శ్రీ వృషాధిప శతకము
# వీరశైవ దర్శనము

## బిరుదులు
* విమర్శకాగ్రేసర
* ఐతిహాసిక సమ్రాట్
* ధర్మభూషణ
* శివశరణ

## మూలాలు

వర్గం:1891 జననాలు
వర్గం:1970 మరణాలు
వర్గం:తెలుగు రచయితలు
ఎర్రగుడి శాసనం

**ఎర్రగుడి శాసనాలు** లేదా **అశోకుని ఎర్రగుడి శాసనాలు** ఆంధ్రప్రదేశ్ లో లభ్యమైన అశోకుడి కాలం నాటి శాసనాలు. 
కర్నూలు జిల్లా పత్తికొండ తాలూకాలో‌ గుత్తి(అనంతపురం జిల్లా) కి 10 కి.మీ. దూరంలోనున్న ఎర్రగుడి పొలాల్లో గుట్టల్లోని రాళ్ళపైనున్న అశోకుని శాసనాలను మొదట 18వ శతాబ్దం చివర్లో మెకంజీ, ఆయన సహాయకులు గుర్తించారు.
1928-29 లో భూగర్భశాఖకు చెందిన ఎ. ఘోష్ ఈ శాసనాల వివరాలను పురాతత్వ శాఖ డైరెక్టరు జనరల్ హెచ్ ఆర్ గ్రీన్స్ కు తెలియచేస్తే, అప్పుడు ఎర్రగుడిలో అశోకుని శాసనాలున్నాయని తెలిసింది. ఇక్కడ మొత్తం రెండు లఘు శిలాశాసనాలు, పద్నాలుగు శిలాశాసనాలు లభించాయి.

## శిలాశాసనాలు
ఈ శిలాశాసనం బయల్పడిన విషయం తెలుసుకున్న పురాతత్త్వ శాఖ హెచ్ ఆర్ గ్రీన్స్ ఈ పనిని శ్రీదయారాం సహానీకి అప్పగించగా, ఆయన నాటి శాసనపరిశోధన శాఖాధ్యక్షులైన శ్రీహరప్రసాదశాస్త్రితో కలిసి 1929 ఫిబ్రవరిలో ఎర్రగుడిని దర్శించారు. ఈ శాసనాల ముద్రలను తీసుకొని 4,12 తప్ప మిగితావన్ని తీసుకున్నారు, తర్వాత కొద్ది కాలానికి విశ్వనాధ ఈ మిగిలిన శాసనాలను కనిపెట్టారు. ఈ శాసనముల ప్రాముఖ్యతతో  వారు పత్రికలలో ప్రకటించి పరిశోధనలు మొదలుపెట్టారు. అయితే పరిశోధనలు ఆటంకాలతో అసలు విషయాలు బయటకి రాలేదు. ఇది గమనించిన మల్లంపల్లి సోమశేఖరశర్మ నేలటూరు వేంకటరమణయ్యతో కలిసి వెళ్ళి స్వయంగా పరిశీలించి వచ్చి భారతి పత్రిక 1929 సెప్టెంబర్ సంచికలో వివరాలు వెల్లడించారు.
ఈ శాసనాల పరిశోధనను ఎపిగ్రాఫియా ఇండికాలో ప్రచురించాలని పురాతత్త్వశాఖ నిశ్చయించి, ఆ పనిని హరిప్రసాదశాస్త్రికి అప్పగించినా ఆయన ఉద్యోగ పదవీవిరమణ వలన ఆ పని పూర్తి కాలేదు, ఆపైన ఈ పని దయారాం సహాని చేయవలసి వచ్చింది, అయితే ఆయన హఠాత్తుగా చనిపోవటం వలన ఈ పని మూలన పడింది. ఆ తరువాత ఎస్.పి. చక్రవర్తి ఈ పనిని చేపట్టి తిరిగి ఎర్రగుడి వెళ్ళి శాసనాల చిత్రాలు తీసి పరిశోధన పత్రం వ్రాయటం మొదలుపెట్టారు, అది పూర్తయే లోపే ఆయన కూడా చనిపోయారు. ఈయన సగంలో ఆపేసిన పనిని బేణి మాధవ బారువా తన గ్రంథం *అశోకుని శాసనముల*లో చేర్చగా, పూర్తి శాసన పరిశోధన పత్రాన్ని డి.సి. సర్కార్ 1957-58 లో ఎపిగ్రాఫియా ఇండియా లో ప్రచురించారు. 
ఈ శాసనాలను మొదట పరిశోధన చేసిన సహానీ శాసనాలకు A, B, C, D, E, F అని నామకరణం చేసారు. అయితే ఈ శాసనాలు చెక్కిన రాళ్ళు నునుపుదేర్చకుండానే చెక్కారు గనుక అక్షరాలను పోల్చుకోవడం కష్టమయింది. A శిల ఇరవై అడుగుల ఎత్తున కొండ కొనపై ఉంది, దీని కింద భాగం విరిగిపోయింది. ఈ శిల తూర్పు వైపు 17 అడుగుల 6 అంగుళాల వెడల్పుతో అశోకుని ధర్మలిపులలో I, II, III, XIV శాసనాలు కలిగి ఉంది. శాసనములు చెక్కినపుడు రెండు శాసనాల మధ్య ఖాళీ వదలకపోవటం వలన ఏది ఎక్కడ మొదలవుతుందో, ముగుస్తుందో పోల్చుకోవటం కష్టం. శాసనం F ఒక్కటి చదవడానికి వీలుగా విడిగా ఉంది.

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు శాసనాలు
ఈ వెండ్రుకలు వట్టి యీడ్చిన యా చేయి

**ఈ వెండ్రుకలు వట్టి యీడ్చిన యా చేయి** అంటూ సాగే ఆంధ్ర మహాభారతంలోని ఉద్యోగ పర్వము తృతీయాశ్వాసములో తిక్కన రాసిన సీస పద్యం. శ్రీకృష్ణుడు పాండవుల తరఫుని కురుసభకు రాయబారిగా వెళ్ళే సందర్భంలో ద్రౌపది కృష్ణునితో సంభాషించే సందర్భంలోని పద్యమిది. రాయబారిగా కృష్ణుడు యుద్ధాన్ని నివారించి, సంధి చేసుకురావాలని పాండవులంతా శాంతి వచనాలు పలికేప్పుడు, ద్రౌపది మాత్రం ఆవేశం పట్టలేక తనకు జరిగిన ఘోరాలకు ప్రతీకారం గురించి ఈ పద్యంలో చెప్తుంది.
## పద్యం
సీ. ఈ వెండ్రుకలు వట్టి యీడ్చిన యా చేయి
     దొలుతగాఁ బోరిలో, దుస్ససేను
తను వింత లింతలు తునియలై చెదరి రూ
    పఱి యున్నఁ గని ఉడుకాఱుఁ గాక
యలుపాలఁ బొనుపడునట్టి చిచ్చే యిది
    పెనుగద వట్టిన భీమసేను
బాహుబలంబునుఁ బాటించి గాండీవ
    మను నొక విల్లెప్పుడును వహించు

ఆ.వె. కఱ్ఱి విక్రమంబుఁ గాల్పనే యిట్లు
బన్నములు వడిన ధర్మనందనుడును
నేను రాజరాజు పీనుంగుఁ గన్నారఁ
గానఁ బడయమైతి మేనిఁ గృష్ణ!
## తాత్పర్యం

వర్గం:తెలుగు పద్యాలు
వేటూరి ఆనందమూర్తి

**వేటూరి ఆనందమూర్తి** (జ: 1930)  ప్రఖ్యాత పరిశోధకుడు వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి కుమారుడు. స్వయంగా పరిశోధకుడు. అన్నమయ్య సాహిత్యంపై అధ్యయనం చేశాడు.  ప్రభాకర సంపూర్ణ గ్రంథావళి సంపాదకుడు. మణిమంజరి అనే అర్ధవార్షిక పత్రికకు సంపాదకత్వం వహించి నడిపాడు. హైదరాబాదులోని ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం తెలుగు శాఖకు అధ్యక్షుడిగా 1989-1990లలో పనిచేశాడు. సాహిత్య అకాడమీ భాషాసమ్మాన్ పురస్కారం(2006), శ్రీకృష్ణదేవరాయ పురస్కారం,సనాతన ధర్మ ఛారిటబుల్ ట్రస్టువారి శ్రీరామనవమి ప్రతిభా పురస్కారం (2010) మొదలైన అనేక పురస్కారాలు పొందాడు. 
## రచనలు
# తాళ్లపాక కవుల కృతులు వివిధ సాహితీ ప్రక్రియలు
# తాళ్లపాకకవుల పదకవితలు భాషా ప్రయోగ విశేషాలు 
# క్షేత్రజ్ఞులు పదసాహితి
# మన వాగ్గేయకారులు-తొలి సంకీర్తన కవులు

2017,ఫిబ్రవరి-7న, కీ.శే.వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి 130వ జయంతి ఉత్సవాల సందర్భంగా, పెదకళ్ళేపల్లి గ్రామములో, వీరు రచించిన **ఆంధ్ర సాహిత్యంపై విష్ణు మత ప్రభావం - తాళ్ళపాక కవులు** అను గ్రంధావిష్కరణ జరిగినది. [ఈనాడు అమరావతి; 2017,ఫిబ్రవరి-7; 2వపేజీ]

## మూలాలు

వర్గం:కళారత్న పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ భాషా సమ్మాన్ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:తెలుగు ఆచార్యులు
వర్గం:1930 జననాలు
రీశాట్-1 ఉపగ్రహం

**రీశాట్-1** (RISAT-1) లేదా రాడార్ శాటిలైట్ -1 అను ఉపగ్రహాన్ని భారతీయ అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థ అయిన ఇస్రో తయారు చేసిన ఉపగ్రహం.ఈ ఉపగ్రహాన్ని ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని నెల్లూరు జిల్లా (శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా) లోని బంగాళాఖాతం నకు సమీపంలోని పులికాట్ సరస్సు పరిసర ప్రాంతంలోని శ్రీహరికోటలో ఉన్నటువంటి సతీష్ దవన్ అంతరిక్ష ప్రయోగ కేంద్రం నుండి 2012 ఏప్రిల్ 26 సంవత్సరంలో పిఎస్ఎల్ వి-సీ19 ఉపగ్రహ వాహకనౌక ద్వారా అంతరిక్షములోకి పంపారు.
## రీశాట్-1 ఉపగ్రహం
రీశాట్-1 లేదా రాడార్ శాటిలైట్ -1 ఉపగ్రహాన్ని భారతీయ అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థ అయిన ఇస్రో తయారు చేసింది.అంతరిక్ష కక్ష్యలో ఉపగ్రహాన్ని ప్రవేశపెట్టినది కూడా ఇస్రో సంస్థనే.రీశాట్-1 ఉపగ్రహం బరువు 1858 కిలోలు.ఈ ఉపగ్రహంలో C-band (5.35 GHz) లో పనిచేయు సింథేటిక్ అపెర్చర్ రాడార్ (SAR) అమర్చారు. ఈSAR పరికరం పగలు, రాత్రి సమయాలలో, అన్నిరకాల వాతావరణ పరిస్థితు లలో కూడా ఉపరితల పరిస్థితులను చిత్రీకరించు సామార్ధ్యాన్ని కల్గిఉన్నది. ఉపగ్రహానికి అవసరమైన శక్తిని అందించుటకు సౌరఫలకాలను అమర్చారు.దీని వలన 2200 W విద్యుత్ శక్తి జనిస్తుంది.ఈ శక్తి వ్యవస్థకు అదనంగా, జనిత విద్యుతును నిల్వ ఉంచుటకు ఒక 70 AH Ni-H2 బ్యాటరిని అనుసంధానం చేసారు.  

రీశాట్-1 లేదా రాడార్ శాటిలైట్ -1 ఉపగ్రహాన్నిఅంతరిక్షములో భూమినుండి 536 కి.మీ దూరంలో వర్తులాకాకార సుర్యానువర్తన ధ్రువక్షక్యలో పరిభ్రమించేలా ప్రయోగించారు.ఉపగ్రహ కక్ష్య ఏటవాలు తలం 97.552o.ఉపగ్రహం ఒకసారి భూమిని చుట్టి వచ్చుటకు పట్టు కాలం 95.49 నిమిషాలు.ఒకరోజులో ఉపగ్రహం కావించు ప్రదక్షిణల సంఖ్య 14.భూమధ్య రేఖను ఉపగ్రహం దాటు నప్పటి స్థానిక సమయం (భారతదేశ కాలం) 6:00 am / 6:00 pm.ఈ ఉపగ్రహం యొక్క జీవితకాలం 5 సంవత్సరాలు.

## ఉపగ్రహ ప్రయోగం
రీశాట్-1 ఉపగ్రహాన్ని ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని నెల్లూరు జిల్లా (శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు జిల్లా) లోని బంగాళాఖాతం నకు సమీపంలోని పులికాట్ సరస్సు పరిసర ప్రాంతంలోని శ్రీహరికోటలో ఉన్నటువంటి సతీష్ దవన్ అంతరిక్ష ప్రయోగ కేంద్రం నుండి 2012 ఏప్రిల్ 26 సంవత్సరంలో పిఎస్ఎల్‌వి-సీ19 ఉపగ్రహ వాహకనౌక ద్వారా అంతరిక్షములోకి పంపారు.పిఎస్ఎల్‌వి-సీ19 ఉపగ్రహ వాహకనౌక ఇస్రో వారి 21వ ఉపగ్రహ వాహకనౌక. ఈ వాహకనౌకపిఎస్ఎల్‌వి వాహకనౌక శ్రేణి లో, PSLV-XLరకానికి చెందిన మూడవ వాహక నౌక. 

## ఉపగ్రహ ప్రయోగ ప్రధాన లక్ష్యం
రీశాట్-1 ఉపగ్రహం ప్రధాన లక్ష్యం భారతదేశ వ్యవసాయసంబంధిన సమాచారాన్ని సేకరించం, విష్లేషించడం.ముఖ్యంగా వరిపంట ఖరిఫ్ కాలంలో పర్యవేక్షణ, నిర్వహణ.అలాగే వరద, తుఫాను వంటి ప్రకృతి వైపరీత్యాలు ముందస్తుగా గుర్తించి నివారణ చర్యలు చేపట్టడం.

## ఇవికూడా చూడండి
*దూర సంచార ఉపగ్రహాలు
*పిఎస్ఎల్‌వి-సీ19 ఉపగ్రహ వాహకనౌక

## మూలాలు/ఆధారాలు

వర్గం:కృత్రిమ ఉపగ్రహాలు
వర్గం:ఇస్రో ప్రయోగించిన ఉపగ్రహాలు
వర్గం:ఇస్రో తయారుచేసిన ఉపగ్రహాలు
చెన్నై - కోయంబత్తూరు శతాబ్ది ఎక్స్‌ప్రెస్

## చరిత్ర
**శతాబ్ది ఎక్స్‌ప్రెస్** ఇది ముందు నడుస్తున్నది, 2011 సం.లో ఒక నాన్‌స్టాప్ రైలు దురంతో ఎక్స్‌ప్రెస్ కు మార్చారు. ఇది శతాబ్దిగా తిరిగి మార్చేందుకు, ఆదాయాలు పెంచడానికి అదనపు (హాల్టులు) విరమణలు జోడించేందుకు నిర్ణయించారు.

## జోను , డివిజను
ఈ ఎక్స్‌ప్రెస్ రైలు భారతీయ రైల్వేలు లోని దక్షిణ రైల్వే జోన్ పరిధిలోకి వస్తుంది. 
## రైలు సంఖ్య
రైలు నంబరు: 12243
## తరచుదనం (ఫ్రీక్వెన్సీ)
ఈ రైలు వారానికి ఆరు రోజులు (మంగళవారం తప్ప) నడుస్తుంది.

## రూటు , స్టేషన్లు
ఈ రైలు ప్రారంభ స్టేషను నుండు అంత్య స్టేషను మధ్య 3 వాణిజ్య స్టేషనులు అయిన సేలం జంక్షన్, ఈరోడ్ జంక్షన్, తిరుప్పూరులో ఆగుతుంది.

## రేక్ , లోకో
ఈ (రేక్) బండికి 7 ఎసి చైర్ కార్లు, 1 ఎసి ఎగ్జిక్యూటివ్ చైర్ కార్లు, 2 ఈఒజి కార్లు - మొత్తం 10 కోచ్‌లు ఉంటాయి. నవంబరు 2014 సం.లో రైలు అన్ని ప్రయాణీకుల కోచ్‌లు ఎయిర్ కండిషన్డ్ కొత్త ఎల్‌హెచ్‌బి కోచ్‌లుతో వచ్చింది. ఈ రైలు బండి (రేక్) రోయపురం రైల్వే స్టేషను నుండి డబ్ల్యుఎపి-7 ఇంజనుతో లాగబడుతుంది.

## ఇవి కూడా చూడండి
* నీలగిరి ఎక్స్‌ప్రెస్
* దక్షిణ రైల్వే జోన్
* భారతీయ రైల్వేలు
* భారతదేశ ప్రయాణీకుల రైళ్లు జాబితా

## మూలాలు

వర్గం:భారతీయ ఎక్స్‌ప్రెస్ రైళ్ళు
వర్గం:భారతీయ రైల్వేలు ప్రయాణీకుల రైళ్లు
వర్గం:భారతీయ రైల్వేలు శతాబ్ది ఎక్స్‌ప్రెస్ రైళ్ళు
వర్గం:దక్షిణ రైల్వే జోన్
వర్గం:దక్షిణ రైల్వే సూపర్‌ఫాస్ట్ ఎక్స్‌ప్రెస్ రైళ్ళు
వర్గం:తమిళనాడు రైలు రవాణా
వర్గం:కోయంబత్తూరు రైలు రవాణా
అలహాబాద్ - కాన్పూర్ ఇంటర్ సిటీ సూపర్‌ఫాస్ట్ ఎక్స్‌ప్రెస్

**అలహాబాద్ - కాన్పూర్ ఇంటర్ సిటీ సూపర్‌ఫాస్ట్ ఎక్స్‌ప్రెస్** భారతీయ రైల్వేలు కాన్పూర్, అలహాబాద్ నగరాల మధ్య నడిపే ఒక సూపర్ ఫాస్ట్ రైలు. ఇది 14 కోచ్‌లుతో నార్త్ సెంట్రల్ రైల్వే ముఖ్యమైన రైలు. ఇది 3 గంటల్లో కొద్దిగా కంటే ఎక్కువ కాలంలో 193 కి.మీ. దూరం ప్రయాణిస్తుంది. కాన్పూర్ సెంట్రల్ నుండి కేంద్ర బొగ్గు శాఖ మంత్రి శ్రీ ప్రకాష్ జైస్వాల్ ద్వారా
రైలు 01-09-2012 న ఝండా ఊపి ప్రారంచించడం జరిగింది.

## సమయం పట్టిక
**[[కాన్పూర్ సెంట్రల్]] నుండి [[అలహాబాద్]] వరకు - 12308**

**[[అలహాబాద్]] నుండి [[కాన్పూర్ సెంట్రల్]] వరకు -22441**

## ఇవి కూడా చూడండి
* కాన్పూర్ సెంట్రల్
* శ్రమ శక్తి ఎక్స్‌ప్రెస్
* కాన్పూర్ - న్యూ ఢిల్లీ శతాబ్ది ఎక్స్‌ప్రెస్
* కాన్పూర్
* లక్నో- కాన్పూర్ సబర్బన్ రైల్వే
* భారతదేశ ప్రయాణీకుల రైళ్లు జాబితా

## బయటి లింకులు

*అలహాబాద్ - కాన్పూర్ ఇంటర్ సిటీ
*కాన్పూర్ - అలహాబాద్ ఇంటర్ సిటీ

వర్గం:భారతీయ రైల్వేలు ప్రయాణీకుల రైళ్లు
వర్గం:కాన్పూర్ రవాణా
వర్గం:అలహాబాదు రవాణా
వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ రైలు రవాణా
వర్గం:భారతీయ రైల్వేలు ఇంటర్ సిటీ సూపర్‌ఫాస్ట్ ఎక్స్‌ప్రెస్ రైళ్ళు
వర్గం:భారతీయ రైల్వేలు సూపర్‌ఫాస్ట్ ఎక్స్‌ప్రెస్ రైళ్ళు
వర్గం:ఉత్తర మధ్య రైల్వే జోన్
వర్గం:ఉత్తర మధ్య రైల్వే సూపర్‌ఫాస్ట్ ఎక్స్‌ప్రెస్ రైళ్ళు
వర్గం:అలహాబాదు రైలు రవాణా
కుప్పించి ఎగసిన కుండలంబుల కాంతి

**కుప్పించి ఎగసిన కుండలంబుల కాంతి** అంటూ సాగే పద్యం పోతన రచించిన శ్రీమదాంధ్రమహాభాగవతం లోనిది. భాగవతంలోని ఈ పద్యం మరో నాలుగు పద్యాలతో పాటు భీష్మస్తుతిగా పేరొందింది. కురుక్షేత్రంలో ఆయుధం పట్టను అన్న ప్రతిజ్ఞ ను, అర్జునుడిపైన ఉన్న వాత్సల్యంతో, పక్కనపెట్టి తనను చంపేందుకు దూకిన కృష్ణుణ్ణి భీష్ముడు వర్ణిస్తూ స్తుతిస్తున్న సందర్భంలోని పద్యం ఇది.

## పద్యం
సీ. కుప్పించి ఎగసినఁ గుండలంబుల కాంతి
            గగన భాగంబెల్లఁ గప్పి కొనఁగ
    నుఱికిన నోర్వక యుదరంబులోనున్న
            జగముల వ్రేఁగున జగతి గదలఁ
    జక్రంబుఁ జేపట్టి చనుదెంచు రయమునఁ
            బైనున్న పచ్చని పటము జాఱ
    నమ్మితి నాలావు నగుఁబాటు సేయక
            మన్నింపు మని క్రీడి మఱల దిగువఁ

తే. గరికి లంఘించు సింహంబు కరణి మెఱసి
    నేఁడు భీష్మునిఁ జంపుదు నిన్నుఁ గాతు
    విడువు మర్జున! యనుచు మద్విశిఖ వృష్టిఁ
    దెరలి చనుదెంచు దేవుండు దిక్కు నాకు.
## తాత్పర్యం
రథం మీద నుంచి కుప్పించి ఎగసి నేల మీదకి దూకేటప్పుడు కృష్ణుని చెవుల రత్నకుండలాలు కిందికీ పైకీ ఊగి వాటి కాంతి ఆకాశమండలాన్నంతటినీ కప్పుకున్నది. ఎగిరి దూకేసరికి ఆయన కుక్షిలో ఉన్న భువనాల బరువుతో జగత్తు అదిరిపోయిందట. చక్రాన్ని చేపట్టి వేగంతో పరుగెత్తే ఆయన భుజాల మీద ఉన్న పీతాంబరం ఒకవైపు ఆ ఒడుపుకు జారిపోతున్నదట. అనూహ్యమైన ఈ చర్యకు అర్జునుడికి రోషం వచ్చింది. తనూ దిగి కృష్ణుని ఒక కాలును పట్టుకుని నిలిపే ప్రయత్నం చేసి రోషంతో-నా యోగ్యతను నగుబాటు చెయ్యకని వేడుకుంటున్నాడు. ఏనుగు మీదకి లంఘించే సింహంలా ఉరకలు వేస్తూ – ‘ఇవాళ భీష్ముణ్ణి చంపి నీ మార్గాన్ని నిష్కంటకం చేస్తాను, నన్ను ఒదిలిపెట్టు అర్జునా’ అంటూ – ముందుకొస్తున్న ఆ దేవుడు – నా బాణాల దెబ్బకు వడలి, ఉత్తేజితుడైన ఆ పరమేశ్వరుడు – నాకు దిక్కు అగు గాక!

## సందర్భం
కుప్పించి ఎగసిన... ఆదిగా కలిగిన ఈ పద్యం పోతన వ్రాసిన శ్రీమదాంధ్ర భాగవతం లోనిది. కురుక్షేత్రంలో 10 రోజుల పాటు యుద్ధం చేసి, గాయాలతో అంపశయ్య మీద పడుకుని ఉత్తరాయణ పుణ్యకాలం కోసం వేచిచూస్తున్న భీష్ముడి వద్దకు కురుక్షేత్రం ముగిశాకా కృష్ణుడు, పాండవులు వస్తూండగా వారితో బ్రహ్మర్షులు, రాజర్షులు, మహర్షులు తమ శిష్యసమేతంగా వచ్చారు. ఆ సందర్భంలో భీష్ముడికి భారతయుద్ధంలో మూడవరోజు తన విజృంభణకు అర్జునుడు ఆగలేకపోగా, కృష్ణుడు ఎలా తనమీదకు చక్రధారియై వచ్చాడో గుర్తుకువచ్చింది. ఆ ఘట్టాన్ని వర్ణిస్తూ కృష్ణుడిని స్తుతించాడు. అటువంటి సందర్భంలోని పద్యం ఇది.

## విశేషాలు
### ఛందస్సు
పద్యాన్ని సీసం అనే ఛందస్సులో రాశారు. సీస పద్యంలో అంతర్భాగంగా తర్వాత వచ్చి తీరాల్సిన ఉపజాతి పద్యంగా తేటగీతి పద్యాన్ని రాశారు.
### శిల్పం
## ప్రాచుర్యం
కుప్పించి ఎగసిన కుండలంబుల కాంతి.. ఆదిగా వచ్చే పద్యం తెలుగునాట విస్తృత ప్రచారం పొందింది. పలువురు పౌరాణికులు, భాగవతులు ఈ పద్యాన్ని ప్రత్యేకించి విశ్లేషించేవారు. ఇతర సందర్భాలకు కూడా పద్యంలోని పాదాలను వినియోగించుకుని మార్చుకుని వాడుకున్న ఘటనలు ఉన్నాయి. పిచ్చుకుంటులనే జానపద కళాకారులు పలనాటి యుద్ధం గురించి చెప్తూ, బాలచంద్రుని కదనాన్ని వర్ణించేందుకు పాడే పాటలో మొదటి వాక్యం కుప్పించి ఎగసిన కుండలంబుల కాంతి ఆదిగా కల పాదమే.
1962లో విడుదలైన బి.ఎ.ఎస్. సంస్థ వారి భీష్మ (1962) సినిమాలోనూ ఈ పద్యాన్ని యథాతథంగా వాడుకున్నారు. పద్యాన్ని ప్రముఖ గాయకుడు ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు గానం చేసారు.

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు పద్యాలు
వర్గం:మహాభారతం
కాన్పూర్ - న్యూ ఢిల్లీ శతాబ్ది ఎక్స్‌ప్రెస్

**కాన్పూర్ - న్యూ ఢిల్లీ శతాబ్ది ఎక్స్‌ప్రెస్** కాన్పూర్ సెంట్రల్ కోసం రెండవ శతాబ్ది రైలు. లక్నో శతాబ్దిలో ప్రయాణికుల ఒత్తిడి కాన్పూర్ సెంట్రల్ నుండి భారీగా ఉంది. కాన్పూర్ సెంట్రల్ నుండి లక్నో శతాబ్దిలో అధిక ప్రయాణీకుల లోడ్‌ కారణంగా, కాన్పూర్ సెంట్రల్ నుండి ఒక ప్రత్యేక శతాబ్ది రైలు కోసం భారీగా డిమాండ్ రావడంతో, రైల్వే మంత్రిత్వ శాఖ 2009 సం. రైల్వే బడ్జెట్లో కాన్పూర్ సెంట్రల్ స్టేషను నుండి కొత్త శతాబ్ది రైలు ప్రకటించింది. ఈ రైలును 2010 ఫిబ్రవరి 7 సం.న యూనియన్ రైల్వే మంత్రి మమతా బెనర్జీ ఝండా ఊపి ప్రారంభించడం జరిగింది. ఇది ఆదివారం తప్ప వారంలో అన్ని రోజులు నడుస్తుంది.

ప్రారంభ రోజుల్లో, ఇది కాన్పూర్, న్యూఢిల్లీ మధ్య నాన్‌స్టాప్ రైలుగా అమలు చేయడానికి ఉపయోగించారు. తరువాత, ఘజియాబాద్ కూడా రెండు స్టేషన్ల మధ్య మరొక స్టాప్‌గా పరిచయం చేశారు. ఇప్పుడు రైల్వేలు కాన్పూర్, న్యూఢిల్లీ మధ్య మరో స్టాప్ అంటే ఇటావా కూడా ప్రవేశపెట్టింది.

ఈ రైలును కాన్పూర్ రివర్స్ శతాబ్ది అంటారు. ఇది లక్నో శతాబ్ది యొక్క రివర్స్ టైమ్‌టేబుల్ క్రింది ఎందుకంటే; అనగా అప్ సమయం పట్టిక డౌన్ అనుసరిస్తుంది, అదేవిధముగా దీనికి విరుద్దంగా తిరుగు ప్రయాణం జరుగుతుంది. ఇది భారతదేశంలో నాల్గవ వేగవంతమైన రైలు.

## చార్జీలు , కోచ్లు
లక్నో స్వర్ణ శతాబ్ది ఎక్స్‌ప్రెస్ ఆగు అదే జంట స్టేషన్లుతోను, చార్జీలతో పోల్చితే ఈ రైలు ఛార్జీలు తక్కువగా ఉన్నాయి.

## జోను , డివిజను
ఈ ఎక్స్‌ప్రెస్ రైలు భారతీయ రైల్వేలు లోని ఉత్తర మధ్య రైల్వే జోన్ పరిధిలోకి వస్తుంది.
## రైలు సంఖ్య
రైలు నంబరు: 12033
## తరచుదనం (ఫ్రీక్వెన్సీ)
ఈ రైలు వారానికి ఆరు రోజులు (ఆదివారం లేదు) నడుస్తుంది.

## ఇవి కూడా చూడండి
* లక్నో స్వర్ణ శతాబ్ది
* శ్రమ శక్తి ఎక్స్‌ప్రెస్
* భారతదేశం ప్రముఖ ప్రయాణీకుల రైళ్లు జాబితా
* భారతదేశ ప్రయాణీకుల రైళ్లు జాబితా
* భారతీయ రైల్వేలు రైళ్లు జాబితా

## మూలాలు

వర్గం:భారతీయ రైల్వేలు ప్రయాణీకుల రైళ్లు
వర్గం:కాన్పూర్ రవాణా
వర్గం:భారతీయ రైల్వేలు శతాబ్ది ఎక్స్‌ప్రెస్ రైళ్ళు
వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ రైలు రవాణా
వర్గం:భారతీయ రైల్వేలు సూపర్‌ఫాస్ట్ ఎక్స్‌ప్రెస్ రైళ్ళు
వర్గం:ఉత్తర మధ్య రైల్వే జోన్
వర్గం:ఉత్తర మధ్య రైల్వే సూపర్‌ఫాస్ట్ ఎక్స్‌ప్రెస్ రైళ్ళు
దుర్భా సుబ్రహ్మణ్యశర్మ

right|thumb|200px|దుర్భా సుబ్రహ్మణ్యశర్మ
**దుర్భా సుబ్రహ్మణ్యశర్మ**  నెల్లూరుకు చెందిన పండితుడు. ఇతడు 1875, అక్టోబరు 1న జన్మించాడు.  నెల్లూరులోని అటవీ శాఖలో పనిచేసి, వి.ఆర్.కాలేజీలో ప్రధానాంధ్ర పండితుడిగా పనిచేశాడు. 1920 లో వి.ఆర్.కాలేజీ నెలకొల్పిన పిమ్మట ఇతను అందులో తెలుగు అధ్యాపకుడుగా పనిచేశాడు. ఇతని శిష్యులలో వేపకొమ్మ ఆదిశేషయ్య, చలినురుగు కామయ్య, కొలకుల నారాయణరావు, దుర్భా రామమూర్తి, భట్టారం మల్లికార్జున, షేక్ దావూద్ మొదలైనవారు ఎన్నదగినవారు. నెల్లూరులో ఇతను వేదం వెంకటరాయశాస్త్రి వ్యతిరేక పండిత వర్గానికి నాయకుడు. ఇతని కుమారుడు దుర్భా రామమూర్తి తండిగారి అయిదు కావ్యాలను కావ్యపంచమి పేరుతో పునర్ముద్రణ చేయించాడు.  
## రచనలు
ఇతడు దాదాపు 25 కావ్యాలను ఆంధ్రీకరించాడు.
# లక్ష్మీ శృంగార కుసుమమంజరి (అనువాదం)
# అభినవ సుమతి శతకము
# సౌందర్యలహరి (అనువాదం)
# భరతుడు
# శంకరాచార్య చరిత్రము
# ఆంధ్ర అభిజ్ఞానశాకుంతలము
# దీనచింతామణి
# వివేకచూడామణి (అనువాదం)
# సుమనస్మృతి
# విశ్వామిత్రుని చరిత్ర
# శంకరార్య చరిత్ర

## బిరుదములు
# మహోపాధ్యాయ
# సాహిత్యస్థాపక
# అభినవ తిక్కన

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు పండితులు
వర్గం:1875 జననాలు
వర్గం:1956 మరణాలు
వర్గం:నెల్లూరు జిల్లా రచయితలు
వర్గం:నెల్లూరు జిల్లా అనువాద రచయితలు
వర్గం:నెల్లూరు జిల్లా ఉపాధ్యాయులు
జమీన్ రయతు పత్రిక సంపుటాలు.
ఇష్టం (సినిమా)

**ఇష్టం ** 2001 లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. ప్రముఖ నటి శ్రియా సరన్ ఈ చిత్రం ద్వారా తెలుగు సినీరంగంలో ప్రవేశించింది. ఈ చిత్ర సంగీతం విజయవంతమైనది. ఈ చిత్ర కథానాయకుడు చరణ్ కి ఇదే మొదటి, ఆఖరి చిత్రం. 2012 మార్చిలో అతడు తీవ్రమైన గుండెపోటుతో మరణించాడు.
## కథ
కార్తీక్ (చరభ్ ) ధనవంతుల కుటుంబానికి చెందిన అబ్బాయి. అతడికి చదువు పట్ల శ్రద్ధ ఉండదు. నేహా (శ్రియ), సుబ్బు (చంద్రమోహన్) కుమార్తె. ఈమె చిన్నతనంలోనే తల్లి చనిపోతుంది. కాలేజీలో కార్తీక్ శ్రియకు సీనియర్. ఈమెను బాగా ఏడిపిస్తుంటాడు. అనుకోకుండా కార్తీక్ వాళ్ళామ్మ లక్ష్మి (పూనం థిల్లాన్) ఒక ప్రమాదంలో చిక్కుకుని గాయపడితే, నేహా ఆమెను రక్షించి ఆసుపత్రిలో చేర్పిస్తుంది. తర్వాత ఈ క్రమంలో నేహా, లక్ష్మి ఇద్దరూ మంచి స్నేహితులౌతారు. ఈ క్రమంలో నేహా కార్తీక్ తో ప్రేమలో పడుతుంది. తన కుమార్తె నేహాని లక్ష్మి కుమారుడికి ఇచ్చి పెళ్ళి చేయాలని తలంచిన సుబ్బు, అదే విషయాన్ని లక్ష్మిని అడుగుతాడు. ఆమె ఆశ్చర్యకరంగా ఈ ప్రతిపాదనని తిరస్కరిస్తుంది. ఎందుకన్నది మిగిలిన కథ.

## తారాగణం

*చరణ్
*శ్రియా సరన్
*పూనం థిల్లాన్
*చంద్రమోహన్
*శరత్ బాబు
*నవీన్
*శ్రవణ్
*ఖయ్యూం
*కిరణ్
*ధర్మేంద్ర
*శ్రీనివాసరెడ్డి
*సుధ
*దీప్తి
*శిరీష
*ఢిల్లీ రాజేశ్వరి
*సరస్వతమ్మ

## పాటల జాబితా
నువ్వంటే ఇష్టమని , రచన: సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి, గానం. హరీహరన్, కె ఎస్ చిత్ర

ఈ అందాల కాలేజిలో, రచన: పోతుల రవికిరణ్, గానం.టిప్పు

ఎవరైనా చూసారా , రచన: సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి, గానం. హరిహరన్, కె ఎస్ చిత్ర

వై డోంట్ యూ ఎంజాయ్ , రచన: కులశేఖర్ , గానం.టీ.ఆర్.కార్తీక్

కాన్వెంట్ లో కాలేజిలో , రచన సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి గానం.ఎస్ పి బాలసుబ్రహ్మణ్యం

ఎవరు ఎవరే చిన్నదాన , రచన: వరికుప్పల యాదగిరి , గానం.వరికుప్పల యాదగిరి

చిరు చిరు నగవుల , రచన: భువన చంద్ర, గానం.కె.ఎస్.చిత్ర .

## సాంకేతికవర్గం
*సాహిత్యం - వరికుప్పల యాదగిరి
## మూలాలు

## బయటి లంకెలు

వర్గం:2001 తెలుగు సినిమాలు
వర్గం:శ్రియా సరన్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:రామోజీరావు నిర్మించిన సినిమాలు
వర్గం:చంద్రమోహన్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:తెలుగు ప్రేమకథా సినిమాలు
వర్గం:సుధ నటించిన సినిమాలు
సంపంగి (సినిమా)

**సంపంగి ** 2001 లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. చిన్న సినిమా అయినా మంచి విజయం సాధించింది. ఇందులోని అన్ని పాటలు బహుళ జనాదరణ పొందాయి.
## కథ
హిందూ, ముస్లిం రెండు మతాలకు చెందిన ప్రేమికుల ఆధారంగా ఈ చిత్ర కథ రూపొందించబడినది.

## తారాగణం
*దీపక్
*కాంచి కౌల్
*వేణుమాధవ్
* మల్లిక
* రంగనాథ్
* చలపతిరావు
* చంద్రమోహన్
* శివాజీరాజా
* చిన్నా
* వై.వి.ఎస్.రావు
* సంగీత
* వెన్నిరాడై నిర్మల
* అనంత్
* కృష్ణశ్రీ
* శోభ
* బి.రమ్యశ్రీ
* సన
* ఊర్వశి పటేల్

## సాంకేతికవర్గం
*సాహిత్యం - వరికుప్పల యాదగిరి
## పాటలు
ఘంటాడి కృష్ణ సంగీతం అందించిన ఈ చిత్రంలోని అన్ని పాటలు ప్రేక్షకాదరణ పొందాయి.

## మూలాలు

## బయటి లంకెలు

వర్గం:2001 తెలుగు సినిమాలు
వర్గం:ఘంటాడి కృష్ణ సంగీతం అందించిన చిత్రాలు
వర్గం:సానా యాదిరెడ్డి దర్శకత్వం వహించిన చిత్రాలు
వర్గం:దీపక్ నటించిన చిత్రాలు
వర్గం:తెలుగు కుటుంబకథా సినిమాలు
వర్గం:తెలుగు ప్రేమకథా సినిమాలు
వర్గం:చంద్రమోహన్ నటించిన సినిమాలు
పదార్థం స్థితి

భౌతిక శాస్త్రంలో **పదార్థం యొక్క స్థితి** అనేది పదార్థం మీద ఆధారపడి ఉన్న విభిన్న రూపాలలో ఒకటి. పదార్థం యొక్క నాలుగు స్థితులను రోజువారి జీవితంలో పరిశీలిస్తుంటాము అవి: ఘన, ద్రవ, వాయు, ప్లాస్మా. బోస్-ఐన్‌స్టీన్ కండెన్‌సేట్, న్యూట్రాన్-క్షీణ పదార్థం వంటి అనేక ఇతర స్థితులూ గుర్తించబడ్డాయి, అయితే ఇవి కేవలం అల్ట్రా కోల్డ్ లేదా అల్ట్రా డెన్స్ పదార్థం వంటి తీవ్రమైన పరిస్థితుల్లో మాత్రమే ఏర్పడతాయి. క్వార్క్-గ్లూఆన్ ప్లాస్మాల వంటి ఇతర స్థితులు సాధ్యమని నమ్మకాన్నిస్తున్నాయి కానీ ఇప్పటి కోసం సిద్ధాంతపరమైనవే నిలిచి ఉన్నాయి. పదార్థం యొక్క అన్ని రకాల ఎక్సోటిక్ పదార్థాల స్థితుల కొరకు పదార్థ స్థితుల యొక్క జాబితాను చూడండి. చారిత్రాత్మకంగా, లక్షణాలలో గుణాత్మక తేడాల ఆధారంగా భేదం చేయబడింది. ఘన స్థితిలో పదార్థ భాగం కణాలు (అణువులు, పరమాణువులు లేదా అయాన్లు) ఒక స్థానంలో, దగ్గరగా కలిసి ఒక స్థిర వాల్యూం, రూపాన్ని కొనసాగిస్తాయి.

## నాలుగు ప్రాథమిక స్థితులు
### ఘనం

### ద్రవం

### వాయువు

వాయువు పదార్ధాల యొక్క ఒక మూల స్థితి. భౌతిక శాస్త్రం ప్రకారం, నిర్ధిష్టమైన ఆకారం, ఘనపరిమాణం లేని అణువులు, అయానులు, లేదా ఎలక్ట్రానుల సముదాయం వాయువు. వాయువులలోని అణువులు ఎల్లప్పుడు ఒక నిర్ధిష్టమైన దిశ లేకుండా కదులుతుంటాయి. భూమి వాతావరణంలో అతి ముఖ్యమైన గాలి కొన్ని రకాల వాయువుల మిశ్రమము.

### ప్లాస్మా

ప్లాస్మా అనేది పదార్థం యొక్క నాలుగు ప్రాథమిక స్థితులలో ఒకటి, మిగతా స్థితులు ఏవనగా ఘన, ద్రవ, వాయు స్థితులు. ప్లాస్మా మిగతా స్థితుల వాటిలా కాకుండా వేరే లక్షణాలను కలిగి ఉంటుంది. ప్లాస్మాను వాయువు వేడి చేయడం ద్వారా సృష్టించవచ్చు లేదా లేజర్ లేదా మైక్రోవేవ్ జనరేటర్ తో అనువర్తితం చేసి బలమైన విద్యుదయస్కాంత క్షేత్రానికి గురిచేయడం ద్వారా సృష్టించవచ్చు.

## Phase transitions

వర్గం:పదార్థము
వర్గం:పదార్థాల స్థితులు
తులసి రెడ్డి

**డాక్టర్ ఎన్. తులసి రెడ్డి**  మాజీ ఎంపి, మాజీ ఎమ్మెల్సీ, 20 సూత్రాల అమలు కమిటీ మాజీ ఛైర్మన్, కడప జిల్లా పరిషత్ మాజీ చైర్మన్,  కాంగ్రెస్ పార్టీలో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన సీనియర్ రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన ప్రస్తుతం ఆంధ్రప్రదేశ్ కాంగ్రెస్ కమిటీ(ఏపీసీసీ) వర్కింగ్ ప్రెసిడెంట్ గా ఉన్నాడు.   
## బాల్యము, విద్యాభ్యాసము

## కుటుంబం
భార్య అలివేలు తుల‌సిరెడ్డి, వీరికి ఇద్దరు ఆడ పిల్లలు.  
## సింపుల్ గా
తుల‌సిరెడ్డి ఎంత సింపుల్ గా ఉంటాడో, ఆయ‌న విమ‌ర్శ‌లు అంత ఘాటుగా ఉంటాయి. చౌక‌బారు విమ‌ర్శ‌లు, బూతులు, ఆధారాల్లేని ఆరోప‌ణ‌లు పెద్ద‌గా చేయ‌ని తుల‌సిరెడ్డి కాంగ్రెస్ లో పెద్ద‌గా మ‌చ్చ‌లులేని ఓ నాయ‌కుడ‌ని చెప్పొచ్చు.

## రాజకీయ జీవితం
తెలుగుదేశం పార్టీ నందమూరి తారక రామారావు ద్వారా రాజకీయ ఆరంగేట్రం చేశాడు. అంచలంచెలుగా ఎదిగి బిజెపి, కాంగ్రెస్, సమైక్యాంధ్ర పార్టీల్లో కీలక పదవులు పొందాడు. తెలుగుదేశం పార్టీలో ఉండగా కడప జడ్పీ చైర్మన్ పదవిని చేపట్టాడు. కాంగ్రెస్ పార్టీలో కేబినెట్ హోదా కలిగిన 20 సూత్రాల అమలు కమిటీ చైర్మన్ పదవిని దక్కించుకున్నాడు. ఇతడు 1988లో రాజ్యసభకు ఎన్నికై 1994 వరకు రాజ్యసభ సభ్యుడిగా కొనసాగాడు. 

## తెలంగాణ కు వ్యతిరేకం
తెలంగాణ రాష్ట్ర ఏర్పాటుకు వ్యతిరేకంగా సమైక్యాంధ్ర నినాదంతో కాంగ్రెస్ పార్టీకి రాజీనామా చేసాడు. తరువాత మాజీ ముఖ్యమంత్రి నల్లారి కిరణ్ కుమార్ రెడ్డికి సన్నిహితునిగా ఆయన స్థాపించిన జై సమైక్యాంధ్ర పార్టీలో కీలక భూమిక పోషించారు.
## ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర విభ‌జ‌న
రాష్ట్ర విభ‌జ‌న స‌మ‌యంలో కాంగ్రెస్ పార్టీపై కోపంతో కిర‌ణ్‌రెడ్డి జైస‌పాలో చేరారు. రాష్ట్ర విభజ‌న అయిపోయింది. న‌ల్లారి వారి వెంట న‌డిచిన వారి రాజ‌కీయ భ‌విష్య‌త్ అగ‌మ్య‌గోచ‌ర‌మైంది. వీరిలో తుల‌సిరెడ్డి ఒక‌రు. ఈయన మ‌ళ్లీ కాంగ్రెస్ పార్టీలో చేరాడు .

## మూలాలు

http://apnewslive.com/tulasi-reddy-refuses-to-move-into-bungalow/ 

## బయటి లింకులు

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:పార్టీలు ఫిరాయించిన రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ నాయకులు
వర్గం:1951 జననాలు
వర్గం:కడప జిల్లా రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:కడప జిల్లాకు చెందిన రాష్ట్ర మంత్రులు
వర్గం:కడప జిల్లా పరిషత్ చైర్మన్‌లు
వర్గం:రాజ్యసభ మాజీ సభ్యులు