open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
కార్పొరేషన్

**కార్పొరేషన్** (Corporation) అనే ఆంగ్ల పదానికి తెలుగులో సంస్థ అని అర్ధం.

* వర్మ కార్పొరేషన్ ఒక భారతీయ సినీ నిర్మాణ సంస్థ. 
* ఒలింపస్ కార్పొరేషన్ జపాన్ కు చెందిన సంస్థ.
* బ్రిటిష్‌ బ్రాడ్‌కాస్టింగ్‌ కార్పొరేషన్‌ లేదా బి. బి. సి./ BBC ) ప్రపంచంలో అతి పెద్ద ప్రసార సంస్థ.
* ఆయిల్ అండ్ నాచురల్ గ్యాస్ కార్పొరేషన్ లేదా ఓఎన్‌జీసీ భారత ప్రభుత్వ రంగ సంస్థ. 
* నేషనల్ థర్మల్ పవర్ కార్పొరేషన్ (National Thermal Power Corporation) కరీంనగర్ జిల్లా రామగుండం లోని ప్రముఖ సంస్థ . 
* లైఫ్ ఇన్సూరెన్స్ కార్పొరేషన్ అఫ్ ఇండియా లేదా LIC పెద్ద జీవిత బీమా కంపెనీ.
బెల్

**బెల్** (Bell) అనే ఆంగ్ల పదానికి తెలుగులో ఘంట అని అర్ధం.

* అలెగ్జాండర్ గ్రాహం బెల్ ఒక ఆవిష్కర్త.
* ఇయాన్ బెల్ లేదా ఇయాన్ రొనాల్డ్ బెల్ - ఇంగ్లండ్ టెస్ట్ క్రికెటర్.
* టింకర్ బెల్ ఇది జె. ఎమ్. బ్యారీ యొక్క 1904 నాటకం.
వారము (పంచాంగము)

మన వాడుకలో ప్రతి దినమునకు ఒక పేరు ఉంది. ఆది **వారము**, సోమ వారము, మంగళ వారము,బుదవారము, గురువారము, శుక్రవారము, శని వారము. ఇవి ఏడు. ఇలా ఈ ఏడు రోజులకు ఏడు పేర్లు ఎవరు ఎందుకు పెట్టారో యని అలోసిస్తే...... ఆ పేర్లను ఎవరో ఆషామాషీగానో, గుర్తించడానికి ఎదో ఒక పేరు వుండాలి గనుకనో, యాదృచ్ఛికంగానో పెట్టిన పేర్లు గావు. ఆపేర్ల నిర్ణయానికి ఒక శాస్త్రీయమైన పద్ధతి ఉంది. నిర్ధిష్టమైన పద్ధతిలో పూర్వ కాలంలో భారత మహర్షులు ఆ పేర్లను నిర్ణయించారు. ఆ పేర్ల నిర్ణయానికి శాస్త్రీయమైన కారణాలున్నందునే ఆపేర్లే ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ఆచరణలో నేటికి ఉన్నాయి.

భారత కాలమానంలో హోరా అనగా ఒక గంట అని అర్థం. దీని నుండి పుట్టినదే ఇంగ్లీషు HOUR . ఒక రోజుకు 24 హోరాలుంటాయి. ఆ హోరా లకు (గంట) ఏడింటికి ఏడు పేర్లున్నాయి. ఆవి....... వరుసగా... (ఈ వరుసలోనే) శని...గురువు, కుజుడు, రవి, శుక్ర, బుద, చంద్ర హోరాలు ప్రతి రోజు వుంటాయి. ఉదాహరణకు:.... ఆది వారము రవి హోరాతో ప్రారంభమయినచో మూడు ఆవర్తనాలు పూర్తికాగా అనగా 21 హోరాలు పూర్తి కాగ 22 వ హోరాపేరు మళ్ళీ రవి హోరా వస్తుంది. 23 వ హోరా పేరు ఆ వరుసలో శుక్ర హోరా అవుతుంది. 24 వ హోరా బుద హోర అవుతుంది. దాంతో ఒక రోజు పూర్తవుతుంది. ఆతర్వాత హోరా 25వ హోరా... అనగా మరుదినము మొదటి హోరా దానిపేరు చంద్ర హోరా. అనగా సోమవారము. అనగా చంద్ర హోరాతొ ప్రారంభ మౌతుంది. ఏరోజు ఏ హోరాతో ప్రారంభ మవుతుందో ఆ రోజుకు ఆ హోరా పేరున దానికి ఆ పేరు వుంటుంది. చంద్ర హోరాతో ప్రారంభమైనది గాన అది సోమ వారము. ఈ విధంగానే మిదిగిలిన దినములు కూడా ఆయా హోరాల పేరన ఏర్పడతాయి. ఇంత నిర్థిష్టమైన పద్ధతిలో వారమునకు పేర్లు పెట్టారు గనుకనే భారత దేశ సంప్రదాయాన్ని ప్రపంచ మంతా అనుసరిస్తున్నది.

వర్గం:కాలం
వర్గం:జ్యోతిష శాస్త్రం
డిస్నీ

**డిస్నీ** (Disney) అనేది ఒక పేరు.

* వాల్ట్ డిస్నీ సంస్థ
* వాల్ట్ డిస్నీ - ఒక అమెరికన్ చలనచిత్ర నిర్మాత, దర్శకుడు, కథా రచయిత.
* డిస్నీ ఛానల్ ఇండియా
* డిస్నీల్యాండ్ అనేది ఒక థీమ్ పార్కు.
ఛానల్

**ఛానల్** (Channel)

* డిస్కవరీ ఛానల్ అనేది ఒక అమెరికన్ ఉపగ్రహ, కేబుల్ TV ఛానల్.
* డిస్నీ ఛానల్ ఇండియా
* దూరదర్శన్(టీవి ఛానల్)
* తెలుగు టీవీ ఛానళ్ళు 
* విక్రమ్ఆదిత్య(యుట్యుబ్ ఛానల్)
* శ్రీ వెంకటేశ్వర భక్తి ఛానల్ 24 గంటలు ఆధ్యాత్మిక కార్యక్రమాలను ప్రసారంచేసే ఒక టెలివిజన్ సంస్థ. ...
పీటర్ నార్త్

**పీటర్ నార్త్ ** కెనడా దేశానికి చెందిన అత్యంత సీనియర్ నీలి చిత్రాల నటుడు.

## అవార్డ్స్
***1990** F.O.X.E పురుష ఫ్యాన్ ఫేవరేట్
***1991** F.O.X.E పురుష ఫ్యాన్ ఫేవరేట్
***1992** F.O.X.E పురుష ఫ్యాన్ ఫేవరేట్
***1998** AVN బెస్ట్ గ్రూప్ సీన్ - **గ్లూటెస్ టు ది మ్యాక్సిమస్ ** వీడియో కోసం

## బయటి లింకులు

*
* అధికారిక కంపెనీ వెబ్సైట్
*
*
*Peter North on the ఇంటర్నెట్ మూవీ డేటాబేస్

## మూలాలు



వర్గం:1957 జననాలు
వర్గం:నీలి సినిమా దర్శకులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:నీలి సినిమా నటులు
వర్గం:కెనడా వ్యక్తులు
నార్త్ (అయోమయనివృత్తి)

**నార్త్** (North) అనే ఆంగ్ల పదానికి తెలుగులో ఉత్తరం అని అర్ధం.

* నార్త్ వల్లూరు- కృష్ణా జిల్లా, తోట్లవల్లూరు మండలానికి చెందిన గ్రామం.
* నార్త్ జోన్ క్రికెట్ జట్టు
రాష్ట్ర విద్యా సాంకేతికాల సంస్థ

**రాష్ట్ర విద్యా సాంకేతికాల సంస్థ** (State Institute for Education Technology, (SIET) ) 1985లో ఉపగ్రహాధారిత దృశ్య శ్రవణ కార్యక్రామాల తయారీకొరకు ఏర్పడింది. ఇలాంటివి కేంద్రంలో ఒకటి, ఒక్కొక్క రాష్ట్రంలో ఒకటి చొప్పున ఏర్పడినవి. కేంద్ర ప్రభుత్వం పూర్తి పెట్టుబడితో ఈ సంస్థ ఏర్పడింది. 5 నుండి 14సంవత్సరాల వయస్సుగల బాలబాలికలకు తెలుగులో కార్యక్రమాలను రూపొందించడం ఈ సంస్థ ముఖ్య ఉద్దేశం. పాఠశాలవిద్యాశాఖ ద్వారా, పనితీరు మెరుగుపరచడం కోసం స్వతంత్ర ప్రతిపత్తిగల సొసైటీగా 1990 లో మార్చబడింది. కేంద్రప్రభుత్వం కార్యక్రమాల కొరకు ఖర్చులు భరిస్తుంటే ఉద్యోగుల జీత భత్యాలను రాష్ట్ర ప్రభుత్వం భరిస్తున్నది 
## ‌లక్ష్యాలు
* విద్యా విధానాలు, కార్యక్రమాలు నియత, అనియత పద్ధతులలో అమలుపరచుటకు పాఠశాల విద్యా శాఖకు సహాయ పడుట 
* పై లక్ష్యం కొరకు సరిపడే కార్యాలను చేయుట

## మూలాలు

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ సంస్థలు
బీబీ

**బీబీ** అనేది ఉర్దూ పదం.

* బీబీ నాంచారమ్మ దక్షిణ భారతదేశం లో ప్రచారంలో ఉన్న జానపదాల ప్రకారం బీబి నాంచారమ్మ లేదా తుళుక్క నాచ్చియార్ వెంకటేశ్వరుని భార్య.
* బీబీనగర్
* బీబీపేట
* బీబీపూర్
ట్రాఫిక్

**ట్రాఫిక్** (Traffic) అనేది ఒక ఆంగ్ల పదం.

* వెబ్ ట్రాఫిక్ (Web traffic) అనేది ఒక వెబ్ సైట్‌లోని సందర్శకులు పంపే, స్వీకరించే మొత్తం సమాచారం. 
* ట్రాఫిక్ కాలుష్యం ట్రాఫిక్ అత్యధిక స్థాయిల వలన కాలుష్యం.
* రహదారి నియమాలు లేదా ట్రాఫిక్ రూల్స్ -వాహనాలు నడుస్తున్నపుడు ట్రాఫిక్ ఐలెండ్ (రోడ్డు మధ్యలో వుండే కట్ట) నిండి బయటకు అడుగు పెట్టడం చాలా ప్రమాదం.
మార్ఫిన్

**మార్ఫిన్** (**Morphine** (INN) () ఒక శక్తివంతమైన నొప్పి నివారణి మందు. దీనిని మొదటిసారిగా 1804 సంవత్సరంలో ఫ్రెడ్రిక్ సెర్‌టర్మర్ (Friedrich Sertürner) తయారుచేసి చరిత్రలో మొదటి నేచురల్ ప్లాంట్ ఆల్కలాయిడ్ గా గుర్తింపుపొందింది. దీనిని మెర్క్ ( Merck ) సంస్థ 1817 లో అమ్మడం మొదలుపెట్టింది. 1957లో సూదిని కనుగొన్న తర్వాత దీని వాడకం విస్తృతంగా మారింది. సెర్‌టర్నర్ దీనికి గల నిద్రను కలిగించే గుణం ఆధారంగా, దీని పేరు మార్ఫియం (*morphium*) అని గ్రీకు కలల దేవత మార్ఫియస్ (Morpheus) () పెట్టాడు.

## మూలాలు

వర్గం:మందులు
పెథిడిన్

**పెథిడిన్** (**Pethidine** (INN) or **meperidine hydrochloride** ఒక శక్తివంతమైన నొప్పి నివారిణి మందు.

ఇది 1932లో మొదటిసారిగా సింథటిక్ గా ఆటో ఈస్లిబ్ (Otto Eislib) చే తయారుచేయబడినది. అయితే దీని నొప్పి నివారణ లక్షణాల్ని ఆటో షౌమాన్ (Otto Schaumann) మొదటిసారి గుర్తించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:మందులు
స్టార్

**స్టార్** (Star) అనే ఆంగ్ల పదానికి తెలుగులో నక్షత్రం అని అర్ధం.

* సూపర్ స్టార్ 
* ట్వింకిల్ ట్వింకిల్ లిటిల్ స్టార్ అనేది ఆంగ్లము లో ఎంతో ప్రాచుర్యం పొందిన నర్సరీ పద్యం.
మొబైల్

**మొబైల్** (Mobile) ఒక ఆంగ్ల పదం.

* మొబైల్ ఫోన్ కీ బోర్డు
* మొబైల్ యాప్స్
* మొబైల్ ఫోన్ లేదా చరవాణి అరచేతిలో ఇమిడే తీగలు (వైర్లు) లేని ఆధునిక దూరవాణి పరికరము.
లాస్ట్

**లాస్ట్** (Last or Lost) ఒక ఆంగ్ల పదం.

* ది లాస్ట్ సమురాయ్ అనేది 2003లోని అమెరికన్ మహాకావ్య నాటక చిత్రం.
* పేరడైజ్ లాస్ట్ పాతనిబంధన (Old Testament) ఆదికాండము (Genesis)లో ఉన్న ఆదాము (Adam), అవ్వ (Eve) ల చరిత్ర యొక్క అద్భుత కావ్య రూపమే పేరడైజ్ లాస్ట్ (Paradise Lost).
కోటయ్య కాజా

కాకినాడలో ప్రసిద్ధిచెందిన మిఠాయిలు **కొట్టయ్య కాజాలు**. వీటినే **కాకినాడ కాజా**, గొట్టం కాజా అనే పేర్లతో కూడా పిలుస్తారు.

## చరిత్ర
గుంటూరు జిల్లా తెనాలి మండలంలో ని చిన్నపరిమి కోటయ్య స్వగ్రామం. ఇంట్లో పోట్లాడి తిరుపతి వెళ్ళిన కోటయ్యకు ఒక బామ్మ లడ్డూ ఇచ్చి తన వెంట మద్రాస్ తీసుకు వెళ్ళిందట. ఆమెది మిఠాయిల వ్యాపారం. అక్కడే రకరకాల మిఠాయిల తయారీ విధానాలు తెలుసుకొని ఇంటికి వచ్చి సరికొత్త మిఠాయి తయరీకి పూనుకున్నాడట. అనేక ప్రయత్నాల అనంతరం చేసిన మిఠాయికి ఉన్న పల్లెలో ఆదరించలేదని బంధువులున్న కాకినాడకు ప్రయాణం అయ్యి అక్కడే అమ్మకం మొదలుపెట్టాడట. దానికి ఆదరణ లభించడంతో కాకినాడ కాజాగా పేరు పొందినది.

### కాజాలు, రకాలు
కాజాలలో మడతకాజా, గొట్టం కాజా, చిట్టికాజా అనే రకాలు ఉన్నాయి.

## కాజాలు తయారుచేసే విధానం
మైదా - ఒక కిలో, శనగపిండి - ఏబై గ్రాములు, డాల్డా - వంద గ్రాములు, పంచదార - ఒక కిలో, మంచి నూనె - అర కిలో, తినేసోడా, - అర స్పూన్, ఏలకుల పొడి - ఒక పావు స్పూను

ఒక గిన్నెలో పంచదార వేసి అందులో తగినంత పరిమాణంలో నీళ్ళు వేసి కొద్ది సేపు మరగనిస్తే పాకంలా తయారవుతుంది. అందులో ఏలకులపొడి వేసి స్టవ్ సింలో పెట్టాలి. పాకం చిక్కబడకుండా లేత పాకంగా ఉండాలి.

మైదా, శనగపిండి జల్లించి ఒక గిన్నెలోకి తీసుకుని దానిలో డాల్డా, తినేసోడా వేసి బాగా కలిపి కొద్దిపాటి నీళ్ళు చల్లుతూ చపాతి పిండిలా కలిపి ఓ రెండు గంటల సేపు నానపెట్టాలి. బాగా నానివున్న ఆ పిండిని ఒక సన్న గొట్టం మాదిరిగా చేస్తూ, ముక్కలుగా కోయాలి. ఇంకో స్టవ్ వెలిగించి దానిమీద మూకుడు పెట్టి అందులో నూనె వేసి బాగా కాగాక పైన కోసి పెట్టుకున్న ముక్కలు ఎర్రగా వేయించి వాటిని తీసి పాకంలోనే వేయాలి. ఐదు నిమిషాల తరువాత కాజాలను పాకం లోంచి తీసి ఒక పళ్ళెంలో పెట్టుకోవాలి. నోరూరించే గొట్టం కాజాలు తయార్.

ఇది గుండ్రంగా ట్యూబ్ ఆకారంలో ఉండటం వలన దీనిని గొట్టం కాజా అన్నారు. మైదా పిండితో చేసే ఇవి లోపలి భాగం స్పాంజిలా గదులుగా ఉండి ఆ స్పాంజిలాంటి ప్రాంతంలో చక్కెర పాకం నిలువ ఉంటుంది. కాజాల లోపలి భాగంలో గుల్లదనం రావడం కోసం కొంతమంది పిండిలో బేకింగ్ పౌడర్ ఒక చిటికెడు కలుపుతారు.

## రికార్డులు, అవార్డులు

## ఇతర విశేషాలు
* కోటయ్య కాజా పేరున భారత ప్రభుత్వం పోస్టల్ స్టాంప్ విడుదల చేసింది.
* కోటయ్య కాజా దుకాణంతో ప్రసిద్ధి చెందిన ఈ వీధిని కోటయ్య స్ట్రీట్ అనే పిలుస్తారు.
* ఇక్కడ కోటయ్య కుమార్ల ద్వారా అతి పెద్ద దుకాణ సముదాయం కలదు
* గొట్టం కాజా గురించి ప్రముఖ దర్శకుడు వంశీ తన రచనల్లో తరచుగా రాస్తుంటారు.
* ఈ కాజా కాక మామూలు కాజాలలో శ్రీ భక్తాంజనేయ స్వీట్స్ తాపేశ్వరం కాజా ప్రపంచ ప్రసిద్దం

## చిత్రాలు

దస్త్రం:Kotayya Kaja Kakinada kaja (1).jpg|కోటయ్య కాజా
దస్త్రం:Kotayya Kaja Kakinada kaja (5).jpg|కోటయ్య మిఠాయిల షాపు


## మూలాలు

## బయటిలింకులు
* https://web.archive.org/web/20131225084125/http://www.vahrehvah.com/gottam-kaja-kakinada-kaja-1#.Urww8_uxncs
* https://www.youtube.com/watch?v=rWcshkYL9FE
* https://telugustop.com/indian-postal-department-release-a-new-stamps-on-kakinada-kotaiah-kaja-name-%E0%B0%95%E0%B0%BE%E0%B0%95%E0%B0%BF%E0%B0%A8%E0%B0%BE%E0%B0%A1

వర్గం:పిండి వంటలు
వర్గం:వంటలు
గోల్ గుంబద్

**గోల్ గుంబద్** లేదా **గోల్ గుంబజ్** : (**Gol Gumbaz**) or **Gol Gumbadh**, , , పర్షియన్ భాషలో  *గుల్ గొంబాద్* అనగా *గులాబీ గుమ్మటం*, (గుమ్మటం చుట్టూ అడుగుభాగాన గులాబీ లేదా తామర రేకుల వంటి నిర్మాణం వుంటుంది, ఈ రేకుల మధ్యనుండి ఈ గుంబద్ మొగ్గలా వుంటుంది కావున దీనికా పేరు), ఇది బిజాపూరు సల్తనత్ కు చెందిన సుల్తాన్ ముహమ్మద్ ఆదిల్ షా యొక్క సమాధి. ఇది బీజాపూరు (కర్ణాటక) లో ఉంది. దబూల్ కు చెందినా యాకూబ్ అనే ఆర్కిటెక్ట్ దీనిని 1656 లో నిర్మించాడు. ఇది దక్కను సుల్తానుల నిర్మాణశైలికి ఒక మంచి ఉదాహరణ.

## నిర్మాణం
ఈ నిర్మాణం ఘనాకారంలో వున్నది,  ప్రతి మూలా ఒక గుమ్మటం  ఉండేలా నిర్మింపబడింది. ఇందోలో గల ఆర్చీలు షడ్ముఖ ఆకారంలో డిజైన్ చేయబడి ఉంది. నలువైపులా గల మీనార్లు (టవర్లు) ఏడు అంతస్తులు గలవి. వీటి లోపల ఎక్కడానికి మెట్ల నిర్మాణం ఉంది. పై భాగంలో గుంబద్ చుట్టూ విశాలభాగం ఉంది. సమాధి గల హాలులోని మధ్య భాగంలో చతురస్రాకారంలో ఒక అరుగు వున్నది, సరిగా ఈ అరుగు క్రింది భాగానగల హాలులో అసలు సమాధి ఉంది. With an area of ,  ఈ గుంబద్ భారతదేశంలోనే అతి పెద్ద గుంబద్.

ఈ గుంబద్ లోపలి భాగంలో చేసే చిన్న శబ్దం సైతం సమాధి అవతలి భాగంలో వినబడుతుంది.

## చిత్రమాలిక

## ఇవీ చూడండి
* గుంబద్
* గుంబద్ ఎ ఖిజ్రా
* గోల్ గుమ్మా కర్నూలు

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

* Gol Gumbad on Archaeological Survey of India website
* ArchNet digital library
* The Institute of Oriental Culture, University of Tokyo, Tokyo 
*Listen to unique sound recordings in Gol Gumbad: acoustics described

వర్గం:1659 కట్టడాలు
వర్గం:కర్ణాటక పర్యాటక ప్రదేశాలు
వర్గం:ఆదిల్ షాహి వంశం
వర్గం:భారత్ లోని సమాధులు
వర్గం:గుంబద్ లు
వర్గం:కర్ణాటక
ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర విద్యా పరిశోధన, శిక్షణ సంస్థ

thumb|NCERT, Andhra Pradesh
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర విద్యా పరిశోధన, శిక్షణా సంస్థ (AP State Council for Education Research and Training, (APSCERT) ) 27-07-1967 న, అప్పటికే వున్న రాష్ట్ర విద్యాసంస్థ, రాష్ట్ర విద్యా, వృత్తిపర సలహా బ్యూరో, రాష్ట్ర వైజ్ఞానిక విద్య సమితి, రాష్ట్ర మూల్యాంకన సమితులను కలగలిపి ఏర్పడినది.
## లక్ష్యాలు

* ప్రాథమిక, ప్రాథమికోన్నత, మాధ్యమిక సేవలలో వున్న ఉపాధ్యాయులకు, వారికి శిక్షణఇచ్చే ఉపాధ్యాయులకు శిక్షణ
* విద్యా విషయాలలో ఆలోచనలు, సమాచార వినిమయానికి కేంద్రంగా వ్యవహరించుట
* పాఠశాల విద్యావిషయక సలహాలు ఇచ్చుట
* విద్యావిషయక కార్యక్రమాలపై అధ్యయనాలు, సర్వేలు చేయుట
* విద్యా సమస్యలు, బోధనా పద్ధతులపై పరిశోధన కార్యకలాపాలను చేయట, సమన్వయం చేయుట
* పుస్తకాలు, పత్రికలు, దృశ్యశ్రవణ సామాగ్రి తయారుచేయుట
* రాష్ట్రంలో విద్యా కార్యక్రమాల ప్రభావాన్ని మూల్యాంకనం, అధ్యయనం చేయుట
## మూలాలు

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ సంస్థలు
మావుడూరు వెంకట సత్య శ్రీరామమూర్తి

**మావుడూరు వెంకట సత్య శ్రీరామమూర్తి** ఆంధ్రభాషోపాధ్యాయులు, కవి, సాహితీవేత్త, పౌరాణికులు, జ్యోతిష్కులు, వీరి స్వగ్రామం శ్రీకాకుళం జిల్లాలో సారవకోట. కృతి కర్తగా, కృతిభర్తగా సాహిత్యసేవ చేసాడు. 
thumb|379x379px

శ్రీ మావుడూరు వెంకత సత్య శ్రీరామ మూర్తి రచనలు.
* శ్రీమత్కామ్యసిద్ధి రామాయణం
* శ్రీరామతారహారావళి
* ఈశ్వరీ శతకం
* బాలాపరిణయగాథ
* హితోపదేశం
* శ్రీరామకృష్ణకౌస్తుభం
* సుదక్షిణ
* కుసుమహరోడుమాల
* విజయభేరి
## బయటి లింకులు
* శ్రీమత్కామ్యసిద్ధి రామాయణం
* శ్రీరామతారహారావళి 
* ఈశ్వరీ శతకం
* బాలాపరిణయగాథ
* శ్రీరామకృష్ణకౌస్తుభం 
* హితోపదేశం
బాక్స్

**బాక్స్** (Box) అనే ఆంగ్ల పదానికి తెలుగులో పెట్టె అని అర్ధం.

* బ్లాక్ బాక్స్ ప్రణాళిక. శాస్త్రీయ, సాంకేతిక రంగాల్లో బ్లాక్ బాక్స్ అంటే ఒక పరికరం. 
* రిథమ్‌ బాక్స్ అనేది డిజిటల్ సంగీతాన్ని ఆడించుటకు రూపొందించబడిన ఒక సంగీత ప్లేయర్.
డై ఇథైల్ ఈథర్

**డై ఇథైల్ ఈథర్** (**Diethyl ether**, also known as **ethyl ether**, **sulfuric ether**, simply **ether**, or **ethoxyethane**) ఒక ఈథరు తరగతికి చెందిన ఆర్గానిక్ పదార్థం. దీని రసాయన ఫార్ములా . ఇది రంగులేని ద్రవ రూపంలో లభిస్తుంది. దీనిని సాధారణంగా ద్రావణి (solvent) గాను, అనస్థీషియా ద్వారా మత్తును కలిగించడానికి ఉపయోగిస్తున్నారు.

## మూలాలు
లిటిల్

**లిటిల్** (Little) అనే ఆంగ్ల పదానికి తెలుగులో చిన్న అని అర్ధం.

* లిటిల్ సోల్జర్స్, 1996లో విడుదలైన ఒక తెలుగు సినిమా. 
* లిటిల్ హార్ట్స్
* ట్వింకిల్ ట్వింకిల్ లిటిల్ స్టార్ అనేది ఆంగ్లము లో ఎంతో ప్రాచుర్యం పొందిన నర్సరీ పద్యం.
మార్టిన్

**మార్టిన్** (Martin) ఒక పేరు.

* మార్టిన్ లూథర్ జెర్మనీ కి చెందిన ఒక సన్యాసి.
* క్రిస్ మార్టిన్ ఆంగ్ల భాషలో గాయకుడు, గేయ రచయిత, వాద్యగాడు. 
* మార్టిన్ లూథర్ కింగ్ అమెరికా కు చెందిన మానవ హక్కుల పోరాటవాది.
* మార్టిన్ హైడెగ్గర్ ప్రసిద్ధ జర్మన్ తాత్వికుడు. 
* మార్టినా నవ్రతిలోవా - అమెరికా టెన్నిస్ క్రీడాకారిణి
* మార్టిన్ కూపర్ - అమెరికా ఆవిష్కర్త, ప్రపంచంలో మొట్టమొదటి హ్యాండ్హెల్డ్ సెల్యులార్ మొబైల్ ఫోన్ కాల్ చేసినవాడు.
* మార్టిన్ - 2024 తెలుగు సినిమా
రాజవోలు సుబ్బరాయ కవి

**రాజవోలు సుబ్బరాయ కవి** మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలో తుంగభద్ర నదికి ఉత్తరాన విలసిల్లిన రాజవోలు ( నేటి రాజోలి) ప్రాంతానికి చెందిన కవి. 17 వ శతాబ్ధానికి చెందినవాడు. రాజవోలు ప్రభువైన ముష్టిపల్లి వేంకటభూపాలుడుకి సమకాలికుడు. ఆరువేల నియోగి బ్రాహ్మణుడు. అపస్తంభసూత్రుడు. శ్రీవత్సగోత్రుడు. సంసృతాంధ్రములందు సమాన పాండిత్యం కలిగినవాడు. ఈ కవి ' జయవిజయాభ్యుదయం ' అను ఆరు ఆశ్వాసాల ప్రబంధాన్ని రచించాడు. ఈ ప్రబంధాన్ని రాజులకు అంకితమివ్వడానికి ఇష్టపడని కవి, తనకెంతో ఇష్టమైన రాజోలి గ్రామంలో వెలిసిన వేంకటేశ్వరస్వామికి అంకితమిచ్చాడు. ఈ సుబ్బరాయ కవి చిత్రాంగదా పరిణయం, గరుడాంజనేయ సంవాదం, సుదంత పరిణయం, కృష్ణార్జున సంవాదం (ద్విపద) మొదలగు రచనలు చేసినట్లు తానే స్వయంగా ఓ సీసపద్యంలో చెప్పుకున్నాడు. ఈ కవి పరాశర వేంకటభట్టు, రమణార్యులు తన గురువులని చెప్పుకున్నాడు. పింగళి సూరన స్ఫూర్తితో 'జయవిజయాభ్యుదయం ' రాయడం వలన అది 'కళాపూర్ణోదయం ' ను పోలి ఉంటుందని కూడా చెప్పుకున్నాడు. 
## కవి వంశ క్రమం
 హనుమంతరాయలు
 ↓ (3కుమారులు)
 ↓—————————————↓—————————————↓
 తిమ్మప్రధానుడు తిమ్మరుసయ్య చెన్నప్ప
 ↓ ( 4 కుమారులు)
 ↓ ————————————————↓—————————————————↓———————————————————↓
 లచ్చన్న (...) (...) (...)
 ↓ ( కుమారుడు)
 శేషాచలామాత్యుడు
 ↓ ( 5 కుమారులు)
 ↓—————————↓———————↓—————↓——————↓
 రాజవోలు సుబ్బరాయ కవి (...) (...) (...) (...) 
## మూలాలు

వర్గం:మహబూబ్ నగర్ జిల్లా ప్రాచీన కవులు
వర్గం:మహబూబ్ నగర్ జిల్లా కవులు
క్రిస్

**క్రిస్** (Chris) ఒక పొట్టి పేరు. క్రిష్టియన్ అనే పదానికి ఇది పొట్టి పేరు.

* క్రిస్ గేల్ వెస్ట్‌ఇండీస్ కు చెందిన క్రికెట్ క్రీడాకారుడు.
* క్రిస్ మార్టిన్ అతను ఆంగ్ల భాషలో గాయకుడు, గేయ రచయిత, వాద్యగాడు.
దశ దిశలు

దశ అంటే పది,దిశ అనగా దిక్కు అని అర్థం.దశదిశలు  అనగా పది దిక్కులు అని అర్థం.ఈ పదిదిక్కులు గురించి చెప్పినప్పుడు అష్టదిక్కులు గురించి అధికంగా విస్తరించటం జరుగుతుంది.

తవిలి పదిదిక్కులు తానైన వానిఁ	|	గవిసి పొగడి దిక్కు గలిగి బ్రదుకరో

తాళ్ళపాక అన్నమయ్య 14-410వ కీర్తనలో పదిదిక్కులకు మూలమైనవారు ఆ పరమాత్మని  స్పష్టపరిచారు.https://www.tirumala.org/AnnamacharyaSankeerthanas.aspx
వివరణ  తూర్పు, పశ్చిమ, ఉత్తర, దక్షిణ నలుదిక్కులు.నలు మూలలు అనగా  ఆగ్నేయము,వాయువ్యము, నైఋతి, ఈశాన్యము.  అన్ని కలిపి  ఎనిమిది దిక్కులు.  వీటితో బాటు క్రింద(భూమి), పైన(ఆకాశం) దిక్కులను కలిపితే   దశ దిశలని అంటారు.https://www.telugubharath.com/dikkulu-vastu-details 
#తూర్పు  (East)
#పడమర  (West)
#ఉత్తరము  (North)
#దక్షిణము) (South)                         
#ఆగ్నేయము(South East)
#వాయువ్యము(North West)
#నైఋతి(South West)
#ఈశాన్యము(North East)
#ఊర్థతము
#అధోభాగము[thumb|[దస్త్రం:Sky over Munich 02.jpg|thumb|ఆకాశం-తొమ్మిదవ దిక్కుthumb|భూమి-పదవ దిక్కుదశదిక్కులు]]

### దిక్కులు-అధిపతులు

# తూర్పు - ఇంద్రుడు      - రవి ( సూర్యుడు)
# పడమర - వరుణుడు    - శని
# దక్షిణం - యముడు     - కుజుడు
# ఉత్తరం - కుభేరుడు     - బుధుడు
# ఈశాన్యం -ఈశ్వరుడు  - గురుడు
# వాయవ్యం - వాయుదేవుడు  - చంద్రుడు
# నైరుతి - నిరృతి అనే రాక్షసుడు - రాహు, కేతు
# ఆగ్నేయం - అగ్నిదేవుడు - శుక్రుడు https://telugu.asianetnews.com/spiritual/what-are-the-directions-and-their-heads-qx02o0
# ఊర్థతము-
# అధోభాగము-

ప్రతి దిక్కుకు ఓ అధిపతి ఉంటారని జ్యోతిష్యశాస్త్రం చెబుతుంది.దిక్కుల ప్రయాణం బట్టి ఫలితాలు ఉంటాయని కూడా చెబుతారు.

### దిక్కులు-వాస్తు
వాస్తుశాస్త్రంలో దిక్కుల అతి ప్రధానమని చెబుతారు.

వాస్తులో ప్రతి దిశకు ఒక అద్వితీయమైన శక్తి ఉంటుంది. దిక్కులపై సరైన జ్ఞానం మరియు వాటిని ఎలా సమయ సందర్భాన్ని అనుసరించేవారు  వాస్తు శాస్త్రంలో మంచి పట్టు సాధించినట్లుగా తెలుసుకోవాలి. 

ఉదాహరణకు- ఈశాన్యం దిశ, జ్ఞానం మరియు ప్రశాంతతను ప్రసాదించే సంపదల దిశగా పరిగణిస్తారు. ఇక్కడ పూజ గది ఉండటం శుభప్రదంగా భావించబడుతుంది.

ఆగ్నేయం దిశ అగ్ని అంశంతో సంబంధించినది కనుక వంటగదికి అనుకూలంగా ఉంటుంది.

ఉత్తరం దిశ సంపద మరియు వృద్ధికి సూచించబడుతుంది,.అక్కడ ధనానికి సంబంధించిన అంశాలు ఉంచడం ఉత్తమని వాస్తుశాస్త్రం తెలుపుతుంది.

సరైన దిశలో మంచి వాస్తు పట్టు కలిగిన నిర్మాణాలు చేసినప్పుడు సమతుల్యత మరియు సానుకూలత ఉంటుందని భావిస్తారు.

ఇది గృహస్థుల సామర్థ్యాలను, సమాజంలో వారి గౌరవాన్ని మెరుగుపరచడంలో సహాయపడుతుంది.https://www.subhavaastu.com/telugu/directions-in-telugu/

#### మూలాలు
1.https://www.tirumala.org/AnnamacharyaSankeerthanas.aspx

2.https://www.telugubharath.com/dikkulu-vastu-details

3.https://telugu.asianetnews.com/spiritual/what-are-the-directions-and-their-heads-qx02o0

4.https://www.subhavaastu.com/telugu/directions-in-telugu/
వర్గం:జ్యోతిష్యం
వర్గం:వాస్తు శాస్త్రం
వర్గం:పంచాంగం
సప్తదశ శుభకార్యములు

#శంకు స్థాపనము
#గృహ ప్రవేశము
#నిషేకము
#గర్బాధానము
#పుంసవనము
#సీమంతము
#వివాహము
#గృహప్రవేశము
#కంచుకథారణము
#వస్త్రధారణము
#నామకరణము
#డోలారోహణము
#అన్న ప్రాసము
#కేశ ఖండనము
#అక్షరాభ్యాసము
#విద్యాభ్యాసము
#ఉపనయము

వర్గం:సంఖ్యానుగుణ వ్యాసములు
స్క్రైబస్

**స్క్రైబస్** అనేది ఒక డెస్కుటాప్ ప్రచురణ (DTP) అనువర్తనం, ఇది గ్నూ జనరల్ పబ్లిక్ లైసెన్సు క్రింద స్వేచ్ఛా సాఫ్టువేరుగా విడుదల చేయబడింది. ఈ సాఫ్టువేర్ స్వేచ్ఛగా లభించే క్యూట్ (Qt) అనే టూల్ కిట్ పై ఆధారపడివుంది. క్యూట్ సాధనసామాగ్రితో రూపొందిన రూపాంతరాలు లినక్స్, యునిక్స్-వంటి వ్యవస్థలకు, మ్యాక్ OS X, హైకు (నిర్వహణ వ్యవస్థ, మైక్రోసాఫ్ట్ విండోస్, OS/2, eComStation నిర్వహణ వ్యవస్థలకు అందుబాటులో ఉన్నాయి.

వర్గం:కంప్యూటరు సాఫ్టువేర్
మండపాక పార్వతీశ్వర శాస్త్రి

**మండపాక పార్వతీశ్వర శాస్త్రి** (జూన్ 30, 1833 - జూన్ 30, 1897) పేరెన్నికగన్న సంస్కృతాంధ్ర కవి, పండితులు. వీరు శతాధికాలైన కృతులను రచించారు.
## జననం
ఇతను  విజయనగరం జిల్లా , బాడంగి మండలం లోని పాల్తేరు గ్రామంలో 1833 సంవత్సరం జూన్ 30 తేదీన జన్మించారు. ఈయన వేగినాటి వైదిక బ్రాహ్మణుడు, ఆపస్తంబ సూత్రుడు, పారాశర గోత్రుడు. ఇతని తండ్రి మండపాక కామకవి, తల్లి జోగమాంబ. ఈతని పితామహుడు మండపాక పేరయసూరి. వీరు 1875లో బొబ్బిలి ప్రభువైన శ్రీ వేంకట శ్వేతాచలపతి రంగారావు ఆస్థానకవిగా చేరి జీవితాంతం అచటనే ఉన్నారు.
. 

## రచనలు

### ఏకప్రాస శతకాలు
* బ్రహ్మేశ శతకము (లలాట ప్రాసం)
* చిత్త్రిశశి (నకార ప్రాసం)
* వేంకటశైల నాయక ద్విశతి (లకార ప్రాసం)
* వేంకటశైల నాయక శతకము (దకార ప్రాసం)
* విశ్వనాయక శతకము (రకార ప్రాసం)
* విశ్వనాథస్వామి శతకము (నకార ప్రాసం)
* కాశీ విశ్వనాథ శతకము (కకార ప్రాసం)
* పార్థవలింగ శతకము 
* పరమశివ శతకము (సకార ప్రాసం)
* సూర్యనారాయణ శతకము (యకార ప్రాసం)
* బాలశశాంక మౌళి శతకము
* చంద్ర ఖండ కలాప శతకము
* కలి పురుష శతకము
* ఈశ్వర శతకము
* ఈశ్వర ధ్యాన శతకము

### ఇతర శతకాలు
* సీతారామ ద్వ్యర్థి శతకము
* శ్రీ జనార్ధన శతకము
* కాశికా విశ్వనాథ శతకము
* పరమాత్మ శతకము
* పార్వతీశ్వర శతకము
* కాశీ విశ్వనాథ ప్రభూ శతకము
* సర్వేశ్వర శతకము
* సూర్యనారాయణ శతకము
* వేంకట రమణ శతకము
* వరాహ నారసింహ శతకము
* జగద్రక్షక శతకము
* రమా నాయక శతకము
* ఆంజనేయ శతకము
* రామరక్షా శతకము
* గోపాల కృష్ణ శతకము
* బాలకృష్ణ శతకము
* రఘుపతి శతకము
* జగన్నాయక శతకము
* రామలింగేశ్వర శతకము
* సర్వకామదా శతకము
* గణపతి శతకము
* హరి శతకము
* హరి హరేశ్వర శతకము

### కావ్యాలు
* రాధాకృష్ణ సంవాదము
* శ్రీ బొబ్బిలి మహారాజ వంశావళి
* ఉమాసంహిత
* కాంచీ మహాత్మ్యము
* అమరుకము
* అక్షరమాలికాఖ్య నిఘంటువు

### దండకాలు
* శ్రీ రామ దండకము
* శ్రీ సూర్యనారాయణ దండకము
* శ్రీ జగదంబా దండకము
* జూబిలీ దండకము
### ఉపన్యాసాలు
* సకల మత సామరస్య సంగ్రహోపన్యాసము
* దైవ మానుషోపన్యాసము
* కర్మ విపాకోపన్యాసము
* స్త్రీ పునర్వివాహధిక్క్రియోపన్యాసము
* భాగవతోపన్యాసము
* ప్రబంధ సంబంధ బంధ నిబంధన క్రమము.
* యాత్రా చరిత్ర పూర్వభాగము (1915)
*పాలవెల్లి,

తేనెపట్టు

## మరణం
వీరు 1897 జూన్ 30 తేదీన పరమపదించారు
## మూలాలు

* ఆంధ్ర రచయితలు : మధునాపంతుల సత్యనారాయణ శాస్త్రి, 1940, పేజీలు: 69-75.

వర్గం:1833 జననాలు
వర్గం:తెలుగు కవులు
వర్గం:1897 మరణాలు
వర్గం:సంస్కృత కవులు
వర్గం:తెలుగు పండితులు
వర్గం:భాషావేత్తలు
వర్గం:విజయనగరం జిల్లా సంస్కృత పండితులు
వర్గం:విజయనగరం జిల్లా కవులు
వర్గం:బొబ్బిలి సంస్థాన ఆస్థాన కవులు
జోహాన్స్

**జోహాన్స్** (Johannes) జర్మనీవారి ఒక పేరు.

* జోహాన్స్ కెప్లర్- (Johannes Kepler) ప్రఖ్యాత జర్మన్ అంతరిక్ష పరిశోధకుడు. 
* జోహాన్స్ గుటెన్‌బర్గ్- (Johannes Gutenberg) జర్మనీ కి చెందిన బంగారుపని చేసేవాడు, ముద్రణాకారుడు.
మిట్టపాలెం (చిలకలూరిపేట మండలం)

**మిట్టపాలెం**,పల్నాడు జిల్లా,చిలకలూరిపేట మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర   గ్రామం.

వర్గం:చిలకలూరిపేట మండలం లోని రెవిన్యూయేతర గ్రామాలు
కెవిన్

**కెవిన్** (Kevin) ఒక పేరు.

* కెవిన్ రడ్డ్ - 26వ, ప్రస్తుత ఆస్ట్రేలియా ప్రధాన మంత్రి . 
* కెవిన్ రైట్ (Kevin Wright) ఆస్ట్రేలియాకు చెందిన మాజీ క్రికెట్ క్రీడాకారుడు. 
* కెవిన్ ఓ'బ్రియన్ (క్రికెటర్)
లూయీ

**లూయీ** (Louis) ఒక పేరు.

* లూయీ బ్రెయిలీ (Louis Braille) - "బ్రెయిలీ లిపిలో" ప్రపంచ అంధులకు జ్ఞాన కవాటాలను ప్రసాదించిన మహనీయుడు.
* లూయీ పాశ్చర్ (Louis Pasteur) ప్రముఖ ఫ్రెంచి జీవ శాస్త్రవేత్త.
బిట్స్

**బిట్స్** (BITS) Birla Institute of Technology and Science అనే విద్యాసంస్థ యొక్క పొట్టి పేరు.

* బిట్స్, పిలానీ భారతదేశంలో అత్యంత పేరుగాంచిన ఉన్నత విద్యాలయాలలో ఒకటి. 
* బిట్స్, హైదరాబాదు
ఫ్రెడెరిక్ సాంజెర్

రెండు నోబెల్స్ గెలుచుకున్న సాంజెర్ మృతి
 
రసాయన శాస్త్రంలో రెండు నోబెల్ బహుమతులు గెలుచుకుని విశ్వజన్యురాశి యుగ పితామహుడిగా పేరొందిన బ్రిటిష్ బయోకెమిస్టు ఫ్రెడెరిక్ సాంజెర్ మరణించారు. ఆయన వయస్సు 95 సంవత్సరాలు. ప్రొటీన్ నిర్మాణ క్రమంపై ఆయన చేసిన విశేష పరిశోధనలు, ఆవిష్కరణలకు 1958లో సాంజెర్‌కు తొలిసారిగా నోబెల్ బహుమతి లభించింది. అప్పటికి ఆయన వయస్సు 40 ఏళ్లు. 'న్యూక్లెయిక్ యాసిడ్'లపై చేసిన విస్తృత పరిశోధనలకు 1980లో మరోసారి నోబెల్ లభించింది. రెండోదఫా మాత్రం మరో ఇద్దరు శాస్త్రవేత్తలతో కలిసి ఆయన ఈ బహుమతిని పంచుకున్నారు.

## మూలాలు

* https://web.archive.org/web/20140105050441/http://www.andhrajyothy.com/node/33375#sthash.xv0l4jjk.dpuf

వర్గం:నోబెల్ బహుమతి గ్రహీతలు
వర్గం:1918 జననాలు
వర్గం:2013 మరణాలు
వాసా పెదరామయ్య

**వాసా పెదరామయ్య**  వీణా విద్వాంసులు. వీరు ఆంధ్రదేశంలో ఒక విశిష్ట సాంప్రదాయం నెలకొల్పిన వైణికోత్తములు.

## వాసా వారి కుటుంబం
వాసా వారి కుంటుమ్బంలో చాలామంది బొబ్బిలి ఆస్థాన విద్వాంసులుగా గాత్ర విద్వాంసులుగా, వైణికులుగా ఉండేవారు.

వారి కుటుంబంలో పేరెన్నికగన్న వైణిక విద్యాంసులలో వారి మునిమనుమలు  వాసా వెంకటరావు గారు ఒకరు. వీరు విజయరామ గాన పాఠశాలలో వీణా ప్రొఫెసర్ గా పనిచేశారు. వాసా వెంకటరావు విజయనగరం మహారాజా ఆహ్వానం మేరకు విజయనగరం వెళ్ళి అక్కడ రాజావారి కుమార్తెలకు వీణ నేర్పించాడు.

వీరి పుత్రులు వాసా కృష్ణమూర్తి (1923 - 1974) గారు నేటి వైణిక విద్వాంసులలో ప్రసిద్ధులు. వాసా కృష్ణమూర్తిగారు గీతాలూ అవీ రాసేవారు.  పెదరామయ్య గారు విజయనగర ఆస్థాన విద్వాంసులుగా వుంటూ "జక్కిణదరువు" లనే సంగీత రచనలు అనేకం చేశారు.

రాజా రావుశ్వేతాచలపతి రంగారావు బహద్దూరు 1881లొ సంస్థానాధిపతిగా ఉన్న కాలంలో వాసా వెంకటరావు, వాసా కృష్ణమూర్తులను ఆస్థాన విద్వాంసులుగా నియమించుకున్నారు. వైణిక విద్వాభూషణ వాసా వెంకటరావు 1918 వరకూ బొబ్బిలి సంస్థానములొ ఉండి 1919లో విజయరామగాన పాఠశాల యందు వీణాధ్యాపకులుగా బాధ్యతలు స్వీకారం చేశాడు. బొబ్బిలి యందు ప్రతీ దసరా ఉత్సవాలు యందు వీరి కచేరీ తప్పనిసరిగా ఉండేది. బొబ్బిలి సంస్థానములొ వాసావారి కచేరీ ఏర్పాటు చేసి ఘనంగా సన్మాన సత్కారాలు పొందేవారు. వాసా కృష్ణమూర్తి  కాలానికి బొబ్బిలి సంస్థానము నుండి పొందిన ఆస్తుల అన్నీ హరించుకుపోగా 1930 సంవత్సరానికి ముందుగానే వాసావారి కుటుంబం బొబ్బిలి విడిచిపెట్టి విజయనగరం, విశాఖపట్టణం చేరుకుని స్థిరపడ్డారు.

వాసా కృష్ణమూర్తి కుమారుడు వాసా వేంకట వరప్రసాద్‌  తిరుపతి లో టీటీడీ లో అన్నమాచార్య ప్రాజెక్ట్ డి పి పి తరపున వోకల్ ఆర్టిస్టుగాఉన్నాడు.

సుప్రసిద్ధ విద్వాంసులు నందిగామ వెంకన్న గారు, తుమరాడ సంగమేశ్వరశాస్త్రి గారు, వాసా వారు ఒకే బంధువర్గానికి చెందినవారు.

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగువారిలో వైణికులు
డోరిస్ లెస్సింగ్

ప్రబ్రిటన్ రచయిత్రి **డోరిస్ లెస్సింగ్** మృతి

బ్రిటన్‌కు చెందిన ప్రముఖ రచయిత్రి నోబెల్ సాహిత్య బహుమతి గ్రహీత డోరిస్ లెస్సింగ్ మరణించారు. ఆమెకు 2007లో నోబెల్ బహుమతి లభించింది. 88 ఏళ్ల వయస్సులో ఈ అవార్డును అందుకున్ని సాహిత్యంలో నోబెల్ అందుకున్న అదిపెద్ద వయస్కురాలిగా రికార్డు సృష్టించారు. దాదాపు 80 గ్రంథాలు రాసిన డోరిస్ సమకాలీన సాహిత్యంపై బ్రిటన్‌లో బలమైన ముద్రవేశారు. నటకాలు, కవిత్వం, చిన్న కథలు, నాన్ ఫిక్షన్, ఒపెరా ఇలా సాహిత్యం లోని అన్ని విభాగాల్లోనూ డోరిస్ రచనలు చేశారు.

## వెలుపలి లింకులు

మూలం:See more at: https://web.archive.org/web/20140122191339/http://www.andhrajyothy.com/node/33374#sthash.M13wzRFI.dpuf

వర్గం:నోబెల్ బహుమతి గ్రహీతలు
వర్గం:1919 జననాలు
వర్గం:2013 మరణాలు
వర్గం:నోబెల్ బహుమతి పొందిన మహిళలు
కర్రా పాపయ్యశాస్త్రి

right|250px|thumb|కర్రా పాపయ్య శాస్త్రి
**కర్రా పాపయ్యశాస్త్రి** విజయనగరం మహారాజు ఆనంద గజపతి వారి ఆస్థానంలోని పండితులు, పౌరాణికులు. మహారాజావారు స్థాపించిన సంస్కృత నాటక సంఘంలో వీరు ప్రముఖ సభ్యులు. వీరి కుమారులు కర్రా జగన్నాధ దాసు గారు హరికథకుడు. సంగీతంలో కూడా పండితులై సంస్థానానికి చెందిన దేవాలయంలో సంగీత విద్వాంసులుగా ఉద్యోగం చేశాడు. మంద్ర, మధ్య, తారాస్థాయిలు మూడూ పలకడం అతని గాత్రంలోని ప్రత్యేకత. అతని కుమారుడు కర్రా ఉమామహేశ్వరరావు గారు కూడా చక్కని సంగీత విద్వాంసుడు.

## మూలాలు

వర్గం:విజయనగరం జిల్లా సంగీత విద్వాంసులు
వర్గం:జనన సంవత్సరం తప్పిపోయినవి
వర్గం:మరణ సంవత్సరం తప్పిపోయినవి
హైపర్

**హైపర్** (Hyper) ఆంగ్ల భాషలో prefix గా ఉపయోగించే పదం.

* హైపర్‌ లిపిడెమియా (Hyperlipidemia) అనేది రక్తం లో ఏదో ఒక, లేదా అన్ని రకాల కొవ్వులు ఎక్కువగా ఉండే స్థితి.
* హైపర్‌గ్లైసీమియా (Hyperglycemia) రక్తంలో అధిక చక్కెర నిల్వలు ఉండే స్థితి.
* హైపర్ టెన్షన్ (Hypertension) అనగా అధిక రక్తపోటు.
*హైపర్ (సినిమా) - 2016 తెలుగు సినిమా
నందితా బెర్రీ

**నందితా బెర్రీ** - భారత సంతతికి చెందిన న్యాయవాది. ఆమె పూర్తిపేరు **నందితా వెంకటేశ్వరన్ బెర్రీ** అమెరికాలోని టెక్సాస్ విదేశాంగ శాఖ కార్యదర్శిగా ఎంపికయ్యారు. భారత్ కు చెందిన తొలి మహిళగా టాప్ మూడో ఎక్స్ క్యూటివ్ గా నందితా ఈ పదవికి ఎంపికయ్యారు.

ఆ దేశ గవర్నర్ రిక్ పెర్రీ ఆమెను ఈ పదవికి ఎంపిక చేశారు. నందితా కష్టపడే తత్వం కలిగి, అంకితాభావంతో పనిచేసేవారని గవర్నర్ రిక్ పెర్రీ ఈ సందర్భంగా ఆమెను కొనియాడారు. హ్యూస్టన్ లో న్యాయవాది వృత్తిలో నైపుణ్యం సాధించిన నందితా 109వ టెక్సాస్ విదేశాంగ శాఖ కార్యదర్శిగా 2014 జనవరి 7 నుంచి పదవి బాధ్యతలు చేపట్టనున్నారు. అంతేకాకుండా ఆమె టెక్సాస్ రాష్ట్రానికి ప్రధాన ఎన్నికల అధికారిగానూ, ప్రోటోకాల్ ప్రధాన అధికారిగానూ, మెక్సికో వ్యవహారలపై, అంతర్జాతీయ వ్యవహారాలపై పర్యవేక్షించనున్నారు. నందితా హ్యూస్టన్ జూ, సౌత్ ఏసియన్ చాంబర్ ఆఫ్ కాన్ఫరెన్స్, హ్యూస్టన్ ఏరియా ఉమెన్స్ సెంటర్, హ్యూస్టన్ కమ్యూనిటీ ఫ్యామిలీ సెంటర్ వంటి సంస్థలకు ఆమె సేవలు అందించారు. నందితా తన 21వ ఏటా హ్యూస్టన్ లో అడుగుపెట్టారు. 200 డాలర్ల సంపాదనతో లా డిగ్రీ పూర్తిచేసిన నందితా, హ్యూస్టన్ లో నైపుణ్యం కలిగిన న్యాయవాదులలో ఒకరిగా పేరు ప్రఖ్యాతలు పొందారు.

1968లో హైదరాబాద్ లో జన్మించిన నందితా వెంకటేశ్వరన్ బెర్రీ, హ్యూస్టన్ కు చెందిన మిచెల్ బెర్రీని పెండ్లి చేసుకున్నారు. నందితా కర్ణాటక లోని బెంగళూరులో ఎమ్ టీ. కార్మెల్ కాలేజీలో బీఏ చదివారు. ఆ తరువాత అమెరికా వచ్చి బెర్రీ హ్యూస్టన్ లోని యూనివర్సిటీలో పోలిటీకల్ సైన్స్ లో మరో డిగ్రీ చేశారు. 1995లో హ్యూస్టన్ యూనివర్సిటీ లా సెంటర్ నుంచి లా డిగ్రీ పట్టా పొందారు. అదే సంవత్సరంలో టెక్సాస్ బార్ కౌన్సిల్ లో చేరారు. ప్రస్తుతం నందితా బెర్రీ లా సంస్థ అయినా లోకె లార్డ్ ఎల్ఎల్పీలో సీనియర్ కౌన్సిలర్ గా ఉన్నారు.

## మూలాలు
సాక్షి దినపత్రిక: 27.12..2013

వర్గం:1968 జననాలు
వర్గం:అమెరికా వ్యక్తులు
స్వరాజ్య పత్రిక

thumb|327x327px|స్వరాజ్య పత్రిక స్థాపకుడు టంగుటూరి ప్రకాశం పంతులు చిత్రం.
**స్వరాజ్య పత్రిక** ప్రముఖ స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు టంగుటూరి ప్రకాశం ప్రారంభించి నిర్వహించిన పత్రిక. స్వరాజ్య పత్రిక సంచికలు తెలుగు, తమిళ, ఆంగ్లభాషల్లో ఒకేమారు వెలువడేవి. 
## నేపథ్యం
బారిస్టరుగా టంగుటూరి ప్రకాశం మద్రాసు న్యాయస్థానంలోనే కాక ఆంధ్రదేశంలోని పలు న్యాయస్థానాల్లో పనిచేస్తూ అపారమైన డబ్బు, కీర్తి పొందుతున్న సమయంలో గాంధీజీ పిలుపు మేరకు వృత్తిని త్యజించారు. ఆ సమయంలోనే ప్రకాశం స్వరాజ్య సాధన ఆశయాన్ని ప్రతిబింబించేలా ఈ పత్రికను ప్రారంభించారు.

## చరిత్ర
ప్రకాశం పంతులు 1921 అక్టోబరు 29న స్వరాజ్య పత్రికను స్థాపించారు. పత్రిక అనతికాలంలోనే ప్రజాభిమానాన్ని సంపాదించింది. 1930 వరకూ ప్రచురణ పొందిన పత్రిక ఉప్పు సత్యాగ్రహం నేపథ్యంలో ప్రభుత్వ నిర్బంధాలకు లోనైంది. పత్రికను ఇబ్బందుల్లోకి నెట్టేందుకు బ్రిటీష్ ప్రభుత్వం భారీ ధరావతు సొమ్మును చెల్లించాలని నిర్దేశించింది. అప్పటికే పత్రికా నిర్వహణ వల్ల ఆర్థికంగా సంక్షోభం ఎదుర్కొంటున్న ప్రకాశం ఆ డబ్బును సమకూర్చుకోలేక పత్రికను మూసివేయాల్సి వచ్చింది. 1931లో గాంధీ-ఇర్విన్ ఒప్పందంలో భాగంగా పత్రికపై ఒత్తిళ్లు, నిర్బంధాలు సడలడంతో స్వరాజ్య పత్రికను పునఃప్రారంభించారు. ఐతే ఆర్థికంగా తీవ్రమైన ఇబ్బందులు ఎదురుకావడంతో తప్పనిసరి పరిస్థితుల నడుమ ఈ పత్రికను మూసేశారు. 1935లో పత్రికను పునఃప్రారంభించేందుకు కొన్ని విఫలయత్నాలు చేశారు.టంగుటూరి ప్రకాశం పంతులు ఈ పత్రికను నిర్వహించేందుకు ఆర్థికంగా, రాజకీయంగా తీవ్రమైన ఒత్తిళ్లు ఎదుర్కొన్నారు. 1920 నాటికి తెలుగు, తమిళ ప్రాంతాల్లో ప్రఖ్యాతి పొందిన న్యాయవాదిగా పొలాలు, తోటలు, ఇళ్లు, నగదు, బంగారం రూపేణా ఎంతో సొమ్ము కూడబెట్టిన ప్రకాశం ఈ పత్రిక నిర్వహణలోనే ఆ డబ్బు అంతా కోల్పోయారు. ఆ రోజుల్లోనే నెలకు దాదాపుగా లక్ష వరకూ సంపాదించిన ప్రకాశం అంతటి అపార ధనసంపదలు లాభాపేక్ష లేకుండా ఈ పత్రికను నిర్వహించి ప్రజలను చైతన్యపరిచే క్రమంలో సమిధలుగా సమర్పించారు.ప్రకాశం పత్రికా నిర్వహణ గురించి తన ఆత్మకథలో మహాత్మా గాంధీ పత్రికానిర్వహణలో డబ్బు కోల్పోవద్దనీ, ఆర్థికపరమైన ఇబ్బందుల దృష్ట్యా పత్రిక మూసేయమని చెప్పినా తాను పట్టువీడక పత్రికను కొనసాగించానని రాసుకున్నారు.

స్వరాజ్యలో జి.వి. కృపానిధి సహాయ సంపాదకునిగా పనిచేసారు

## మూలం


## వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:తెలుగు పత్రికలు
వర్గం:1921 స్థాపితాలు
వర్గం:20 వ శతాబ్దపు తెలుగు పత్రికలు
వర్గం:మద్రాసు నుండి ప్రచురితమైన పత్రికలు
వర్గం:మూతబడిన తెలుగు పత్రికలు
ఓపెన్

**ఓపెన్** (Open) అనేది ఒక ఆంగ్ల పదం.

* ఫ్రెంచ్ ఓపెన్ అనేది ఒక అతిపెద్ద టెన్నిస్ టోర్నమెంట్.
* ఓపెన్ ఆఫీస్ కార్యాలయంలో ఉపయోగించే వివిధ అనువర్తనాల సమూహమే ఓపెన్ ఆఫీస్. 
* ఓపెన్‌షాట్ అనేది లినక్స్ కొరకు రూపొందించిన ఒక వీడియో ఎడిటింగ్ సాఫ్టువేర్. 
* ఓపెన్ సోర్స్ ఫర్ యు (ఒకప్పుడు లినక్స్ ఫర్ యు) అనేది లినక్స్, ఓపెన్ సోర్సు పై ఆసియాలో వెలువడిన మొదటి మాసపత్రిక.
* సన్‌ఫీస్ట్ ఓపెన్ భారతదేశంలో నిర్వహించబడే టెన్నిస్ పోటీ.
* ఓపెన్ షార్టేస్ట్ పాత్ ఫస్ట్ (OSPF ) అనేది ఇంటర్నెట్ ప్రోటోకాల్ (IP) నెట్వర్కులలో వినియోగించటానికి ఉన్న ఒక డైనమిక్ రౌటింగ్ ప్రోటోకాల్ .
లాయిడ్

**లాయిడ్** (Lloyd) ఒక పేరు.

* క్లైవ్ లాయిడ్ (Clive Lloyd) వెస్ట్‌ఇండీస్ కు చెందిన మాజీ క్రికెటర్.
* డేనియల్ లాయిడ్ ఒక ఇంగ్లీష్ గ్లామర్ మోడల్.
సోర్స్

**సోర్స్** (Source) అనేది ఒక ఆంగ్ల పదం.

* ఓపెన్ సోర్స్ ఫర్ యు (Open Source for You) అనేది లినక్స్, ఓపెన్ సోర్సు పై ఆసియాలో వెలువడిన మొదటి మాసపత్రిక.
* వికీసోర్స్ (Wikisource) స్వేచ్ఛా నకలు హక్కుల రచనలను ప్రచురించుటకు సముదాయసభ్యులు సేకరించి, నిర్వహించుచున్న ఒక స్వేచ్ఛాయుత గ్రంథాలయము.
ముష్టిపల్లి వేంకటభూపాలుడు

**ముష్టిపల్లి వేంకటభూపాలుడు ** మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలోని గద్వాల సంస్థానంలో విలీనమైన రాజవోలు (రాజోలి) ప్రాంతాన్ని ఏలిన ప్రభువు. రాజకవి. 17 వ శతాబ్దికి చెందినవాడు. పాకనాటివారు. మిడిమిళ్ళ గోత్రజులు. ముష్టిపల్లిని ఇంటిపేరుగా కలిగినవారు. గద్వాల సంస్థాన ప్రభువులకు బంధువులు. ఈ రాజకవి దివ్యదేశ మహాత్మ్య దీపిక, రాజవోలు వేంకటేశ్వర శతకం, వేంకటేశ్వర కీర్తనలు మొదలగు రచనలు చేశారు. 
## దివ్యదేశ మహాత్మ్య దీపిక
దివ్యదేశ మహాత్మ్య దీపిక నూట ఎనిమిది దివ్య స్థలాలను, వాటి మహాత్మ్యాలను తెలుపు ద్విపద కావ్యం. వేంకటభూపాలుడు దీనిని 23 తాళపత్రాలపై రచించాడు. ఈ గ్రంథంలో ఈ రాజకవి తన వంశ క్రమాన్ని వివరించాడు. ఈ గ్రంథాన్ని వీరి కుల ఇలవేల్పైన కేశవస్వామికి అంకితమిచ్చాడు. 
## రాజవోలు వేంకటేశ్వర శతకం
ముష్టిపల్లి వేంకటభూపాలుడు రచించిన మరో గ్రంథం రాజవోలు వేంకటేశ్వర శతకం. 109 కంద పద్యాలతో కవి దీనిని తాళపత్రాలలో రచించాడు. ఈ గ్రంథం రాజవోలు శ్రీవేంకటేశ్వరస్వామికి అంకితమివ్వబడింది. ఈ శతకాన్ని కవి ఈ పద్యంతో మొదలుపెట్టాడు....
కం. శ్రీరమణీ ప్రాణేశ్వర/ వారిజ లోచన మురారి.....నమ/ స్కారమిదె రాజవోలి వి/ హారుని వలె కరుణ వెంకటాచల రమణా!
చివరి పద్యం
నరవర యెప్పుడు చాలా/ నిరతము మది నమ్మినవాడ నీ దాసుని గన్/ మరువకుము రాజవోలీ/ హరిలీలను కరుణ వెంకటాచల రమణా!
;శతకం యొక్క విశిష్టత
ఈ శతకంలో మొత్తం 109 కంద పద్యాలలో కవి మొదటి 56 పద్యాలను ' ర ' ప్రాసతో రాశాడు. తరువాత 57 పద్యాల నుండి 66 వరకు గల పద్యాలను ' న ' ప్రాసతోను, 67 నుండి 86 వరకు గల పద్యాలను 'ల ' ప్రాసతోను, 87 నుండి 106 వరకు గల పద్యాలను బిందు పూర్వక ' ద ' కార ప్రాసతోను, మిగిలిన మూడు పద్యాలను ' ర ' ప్రాసతోను పూర్తిచేశాడు.

## వేంకటేశ్వర కీర్తనలు
ఈ రాజకవి శ్రీ వేంకటేశ్వరస్వామిని కీర్తిస్తూ మూడువేల నాలుగువందల డెబ్బైయారు సంకీర్తనలు రచించాడు. ఇవి వేంకటేశ్వరుని కీర్తనలైనా అక్కడక్కడ శివ పరముగా కూడా రాయబడినవి. కారణం ఈ ప్రభువులు మొదట ప్రోల్గంటి సోమేశ్వరుని భక్తులు కావడం. ఈ కీర్తనలలో అక్కడక్కడ ద్విపద పంక్తులు కూడా ఉన్నాయి. 
ఈ కీర్తనలలో మొదటిది....
మారువ రాగం - ఆది తాళం
రామ రామ మిము నమ్మిన దాసుల/ రక్షించగ ఇక ఎవరున్నారు/ స్వామి పరాకు............/ పై నేమి నేరములు గల్గిన నైన......

## మూలాలు

వర్గం:మహబూబ్ నగర్ జిల్లా ప్రాచీన కవులు
వర్గం:మహబూబ్ నగర్ జిల్లా కవులు
వర్గం:తెలుగు కవులు
ఆస్తీకుడు

మహాభారతంలోని పాత్రలలో **అస్తీకుడు** కారణజన్ముడు. అస్తీకుని జన్మకు ఒక కారణం ఉంది. అర్జునుని మునిమనుమడు, అభిమన్యుని మనుమడు, పరీక్షిత్తు కుమారుడూ అయిన జనమేజయుడు ఉదంకుని ప్రేరణతో చేయతలపెట్టిన సర్పయాగాన్ని ఆపడానికి జన్మించినవాడే అస్తీకుడు.

వర్గం:మహాభారతంలోని పాత్రలు
షరీఫ్

షరీఫ్ అనేది ఒక పేరు.

* షరీఫ్ వేంపల్లి తెలుగు సాహిత్యం లో కొత్త రచయిత . 
* బిజిగిర్‌షరేఫ్ బిజిగిరి షరీఫ్‌ గ్రామానికి ఒక కిలోమీటరు దూరంలో ఉన్న బిజిగిరి షరీఫ్‌ దర్గా మత సామరస్యానికి ప్రతీకగా నిలుస్తోంది.
భూపాలుడు

**భూపాలుడు** అనగా భూమిని పాలించేవాడు - మహారాజు.

* ముష్టిపల్లి వేంకట భూపాలుడు ప్రముఖ తెలుగు కవి.
* తిమ్మ భూపాలుడు, సాళువ నరసింహ రాయలు గారి పెద్ద కుమారుడు.
* గోపాలుడు భూపాలుడు 1967 లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా.
గోపాలుడు

**గోపాలుడు** అనగా గోవులను పాలించేవాడు - శ్రీకృష్ణుడు.

* మదన గోపాలుడు 1987లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా.
* మువ్వ గోపాలుడు 1987లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా.
* బాల గోపాలుడు 1989లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా.
* గోపాలుడు భూపాలుడు 1967లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా.
* మా పల్లెలో గోపాలుడు 1985లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా.
మార్తాండవర్మ

కేరళలోని తిరువాన్కూరు ఒక గొప్ప రాచరిక వ్వవస్థ. ఆరాజ్యం లోని అనంతపద్మనాభుడి ఆలయం అత్యంత పురాతనమైనది. ఈ ఆలయం పేరుననే తిరువనంతపురానికి ఆ పేరు వచ్చినది. ఒకప్పుడు దీన్ని ఎట్టువీటిల్ పిళ్లమార్ అనే నాయనార్ కుటుంబాలు నిర్వహించే వారు. కాలగమనంలో ఈ ఆలయం ట్రావెన్‌కోర్ సంస్థాన సంస్థాపకుడైన మార్తాండ వర్మ చేతిలోకి వచ్చింది.

ఈ రాజు తాము పద్మనాభ దాసులుగా ప్రకటించుకొని, ఆలయం లోని శంఖాన్నే తమ రాజ్యానికి గుర్తుగా పెట్టుకున్నాడు. ప్రస్తుతం ఉన్న విశాల వైవిధ్యమైన గోపురాన్ని 1568లో నిర్మించారు. ఆలయంలో మూల విరాట్ ను 1208 సాలగ్రామంలతో తయారు చేసారు. ఈ భారీ విగ్రహాన్ని చూడడానికి మూడు ద్వారాల గుండా చూడాల్సిఉంటుంది. ఆదిశేషుని పై పవళించినట్లు ఉన్న ఈ విగ్రహాన్ని మొదటి ద్వారం గుండా తిలకిస్తే తల భాగం, మధ్య ద్వారం గుండా చూస్తే బొడ్డు, అందులో పుట్టిన తామర పువ్వు, మూడో ద్వారం ద్వారా చూస్తే పాద భాగం కనిపిస్తాయి.

ఆలయంలో దేవునికి సంబంధించిన సంపద నేల మాళిగలలో దాచి ఉన్నదని నమ్మకం. అయితే ఈ గదులను కొన్ని వందల సంవత్సరాలుగా తెరిచిన దాఖాలాలు లేవు. 1860లో మూసివేసిన కొన్ని గదులను మాత్రం 1950లో సీల్ వేశారు. స్వాతంత్ర్యానంతరం స్థానిక ఆలయాలన్నిటిని ట్రావెన్‌కోర్ దేవస్థానం బోర్డులో విలీనం చేసినా, ఈ ఆలయాన్ని మాత్రం రాజ కుటుంబీకులే తమ పర్యవేక్షణలోనే ఉంచుకున్నారు. ఆ కుటుంబానికి చెందిన చివరి రాజు వితిర్ తిరునాళ్ బలారామ వర్మను అప్పటి ప్రభుత్వం *రాజ ప్రముఖ్* గా ప్రకటించింది. ఆ రాజకుటుంబీకులే ఈ ఆలయ నిర్వహణ ధర్మకర్తలుగా కొనసాగుతున్నారు.

## మూలాలు

* ఈనాడు దిన పత్రిక
* ఆంధ్ర జ్యోతి దిన పత్రిక 27.12.2013 (కరెంట్ అపైర్స్) 

వర్గం:మహారాజులు
వర్గం:తిరువాన్కూరు సంస్థానం
దిలీప్

**దిలీప్** (Dilip) ఒక భారతీయుల పేరు.

* దిలీప్ కుమార్ (Dilip Kumar) ప్రముఖ హిందీ నటుడు. 
* దిలీప్ వెంగ్‌సర్కార్ (Dilip Vengsarkar) భారత మాజీ క్రికెటర్.
* దిలీప్ దోషి (Dilip Doshi) భారత మాజీ క్రికెట్ క్రీడాకారుడు. 
* దిలీప్‌ (గోపాలకృష్ణన్ పద్మనాభన్ పిళ్లై) **ప్రధానంగా మలయాళ చిత్ర పరిశ్రమకు చెందిన** ఒక భారతీయ నటుడు, నిర్మాత, వ్యాపారవేత్త
ఒరిపిడి పదార్థాలు

వస్తువులు రాపిడి లేదా ఒరిపిడి వలన కలిగిన ఆకారమునకు అరగదీయుట కాని, సానపెట్టుట గాని చేయు పదార్థములు **ఒరిపిడి పదార్థములు**. వీటిని ఆంగ్లంలో **అబ్రేసివ్స్** (Abrasives) అంటారు.

ఈ శక్తి పదార్థపు గట్టితనము, పెళుసుతనము, వేడిని తట్టుకొనగల లక్షణములపై ఆధారపడివుంటుంది. పదార్థ గట్టితనం మోష్ పరిమాణంలో కొలుస్తారు. ఇక పెళుసుదనం పదార్థమ్లొ స్పటికముల సైజును బట్టి ఉంటుంది. రాపిడివల్ల వచ్చే వేడిని తట్టుకోగల శక్తిని కలిగివుండాలి.

## ఒరిపిడి పదార్థాలు

;ప్రకృతిసిద్ధమైన ఒరిపిడి పదార్థాలు:
* వజ్రం
* కోరండం
* ఎమెరీ
*Calcite (calcium carbonate)
*Emery (impure corundum)
*Diamond dust (synthetic diamonds are used extensively)
*Novaculite
*Pumice
*Rouge
*Sand
*Corundum
*Garnet
*Sandstone
*Tripoli
*Powdered Feldspar
*Staurolite
;కృత్రిమ ఒరిపిడి పదార్థాలు:
* సిలికాన్ కార్బైడు
* అలండం
* కరాసు కాగితం
*Borazon (cubic boron nitride or CBN)
*Ceramic
* Ceramic aluminium oxide
* Ceramic iron oxide
*Corundum (alumina or aluminium oxide)
*Dry ice
*Glass powder
*Steel abrasive
*Silicon carbide (carborundum)
*Zirconia alumina
*Boron carbide
*Slags

వర్గం:ఒరిపిడి పదార్థాలు
చిన్నారి

**చిన్నారి** ఒక తెలుగు పేరు.
*చిన్నారి (సినిమా) - 2016 లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా.
* చిన్నారి పాపలు 1968లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా.
* చిన్నారి దేవత 1987లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా.
* చిన్నారి ముద్దులపాప1991లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా.
* చిన్నారి స్నేహం 1989లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా.
* చిన్నారి చిట్టిబాబు 
* అడ్వెంచర్స్ ఆఫ్ చిన్నారి ఒక పిల్లల నాటకం.
జాన్

**జాన్** (John) ఒక ఇంగ్లీషు పేరు.

* జాన్ మేయర్ ఒక అమెరికన్ వాద్యకారుడు. 
* జాన్ బోర్గ్ స్వీడన్‌కు చెందిన ప్రముఖ టెన్నిస్ ఆటగాడు. 
* జాన్ మగుఫులి టాంజానియా మాజీ అధ్యక్షుడు 
* జాన్ మేనార్డ్ కీన్స్ స్థూల అర్థశాస్త్రానికి బాటలు వేసిన ప్రముఖ బ్రిటీష్ ఆర్థిక వేత్త.
* జాన్ నాష్ గేమ్ థియరీ ని ప్రతిపాదించి ఆర్థిక శాస్త్రాన్ని మలుపు త్రిప్పి మహోన్నత శిఖరాలకు చేర్చిన అమెరికా కు చెందిన గణిత శాస్త్రజ్ఝుడు.
* జాన్ టెర్రీ (John Terry) ఒక ఇంగ్లీష్ ప్రొఫెషనల్ ఫుట్‌బాల్ ఆటగాడు . 
* ఉమ్రావ్ జాన్ అనేది ముజాఫార్ ఆలీ దర్శకత్వం వహించిన ఒక 1981 బాలీవుడ్ చలన చిత్రం. 
* జాన్ అప్పారావు 40+
* బేతాళ జాన్‌కవి బేతాళ జాన్ కవి అసలు పేరు బేతాళ వెంకయ్య. తెలుగు క్రైస్తవ కీర్తనకారుడు. 
* జాన్ నేపియర్ అంత ప్రాముఖ్యాన్ని పొందిన లాగరిథమ్స్ సృష్టి కర్త.
* లాల్‌జాన్ బాషా ఒక రాజకీయవేత్త, తెలుగుదేశం పార్టీ ఉపాధ్యక్షుడు. 
* జాన్‌ డాల్టన్
* జాన్ ఎఫ్ కెనడి
* జాన్ జాక్విస్ రూసో
* అహ్మద్ జాన్ తిరఖ్వా
ద్వావింశతి వాక్య దోషములు

#అక్రమము -(క్రమము తప్పుట)
#విసంధి -( సంధి తప్పు)
#వ్రక్రమ భంగము (మొదటి నియమము తుదకు చెప్పుట)
#పునరుక్తి- (చెప్పినదే చెప్పటం)
#అపూర్ణము ( క్రియాన్వయము లేనిది)
#వాక్య సంకీర్ణస్ము - వాక్యముల కూడిక
#వ్యాకరణము - (భౌతికరాకరావ్యయము)
#అధిక పదము - (లేని పోని మాటలు చెప్పటము)
#వాచ్య వివర్జితము ( (చెప్పదలచినది మానటము)
#అరీతి - (రసమునకు చితము గాని పద రచన)\
#న్యూవోవము (తక్కువను పోల్చుట)
#అధికోవము (ఎక్కువను పోల్చుట)
#సమాప్త పునారాత్తము ( వాక్యము పూర్తి చేసి మరలా చెప్పుట)
#ఆస్థన సమానము _ (ఆపద సమాసము)
#చంధో భంగము- (చందస్సు తప్పుట)
#యతి భంగము - (యతి తప్పుట)
#వరిషత్ప్రకిర్షు - (అతిశయము చెప్పుట)
#భిన్న లింగము - (లింగ భేదము)
#భిన్న వచనము -( వచన భేదము)
#అక్రియ -(లేక) అశరీరము - (క్రియ లేకుండుట)
#సంబంధా వర్జితము (సంభందము లేకుండ చెప్పుట)
#వాక్య గర్భితము - (చెప్ప బోవు దాని నడుమ మరియొకటి యిముడ్చుట)

వర్గం:సంఖ్యానుగుణ వ్యాసములు
లీగ్

**లీగ్** (League) అనేది ఒక ఆంగ్ల పదం.

* ప్రీమియర్ లీగ్ అనేది అసోసియేషన్ ఫుట్‌బాల్ క్లబ్‌లకు సంబంధించిన ఒక ఇంగ్లీష్ ప్రొఫెషనల్ లీగ్. 
* ఇండియన్ ప్రీమియర్ లీగ్ (సంక్షిప్తంగా IPL), ఇది భారత క్రికెట్ నియంత్రణ మండలి (BCCI)చే సృష్టించబడిన ఒక ట్వంటీ 20 క్రికెట్ పోటీ.
* ముస్లిం లీగ్, ఢాకా లో 1906 లో స్థాపించబడినది. 
* ఇండియన్ క్రికెట్ లీగ్
* ఇండియన్ యూనియన్ ముస్లిం లీగ్ -  భారతీయ జాతీయ భావాలు గల ఒక ముస్లిం రాజకీయ పార్టీ. ఈ పార్టీకి ప్రధాన మైదానం కేరళ రాష్ట్రం.
రంజిత

**రంజిత **ఒక భారతీయ సినీ నటి. ఈమె అసలు పేరు శ్రీవల్లి.  పలు తెలుగు, తమిళ, మలయాళ సినిమా లలో నటించింది..  ఈమె నట జీవితము తెలుగులో కడప రెడ్డెమ్మ చిత్రం ద్వారా ప్రారంభమైనది.
## సన్యాసము
2013 డిసెంబరు 27 శుక్రవారం ఈమె సన్యాస దీక్షను స్వీకరించింది. వివాదాస్పద ఆధ్యాత్మిక గురువు స్వామి నిత్యానంద పుట్టిన రోజు వేడుకలను బెంగులూరు, మైసూరు మార్గంలోని బిడది ఆశ్రమంలో నిర్వహించారు. ఈ సందర్భంగా ఆమె దీక్షను స్వీకరించి పేరును ‘మా ఆనందమయి’గా మార్చుకుంది.
## నటించిన చిత్రాలు
### తెలుగు
#కడప రెడ్డెమ్మ (మొదటి చిత్రం)
#ఆంజనేయులు (సినిమా)
#కుబేరులు
#మావిచిగురు
#నాగశక్తి
#శ్రీ రాములయ్య
## పురస్కారములు
*1996 - నంది ఉత్తమ సహాయ నటి - మావిచిగురు చిత్రం కోసం
## మూలాలు

## బయటి లంకెలు
*
వర్గం:1975 జననాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు
వర్గం:తమిళ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:మలయాళ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:నంది ఉత్తమ సహాయనటీమణులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
ఎ.కె.47

ఎ.కె. 47 అంటే తెలియని వారుండరు. అది ఒక తుపాకీ పేరు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా సాయుధ దళాల్లో ప్రాచుర్యం పొందిన ఏకే-47 ఆటోమేటిక్ రైఫిల్ రూపశిల్పి మిహాయిల్ కలష్నికోవ్ (94) సోమవారం రష్యాలోని ఉద్ముర్షియా ప్రాంతంలో కన్నుమూశారు.

సోవి యట్ యూనియన్ హయాంలో ఏకే-47 రూపొందించి నందుకు కలష్నికోవ్ జాతీయస్థాయిలో గౌరవాదరణలు పొందారు. ‘అవ్తొమాత్ కలష్నికోవ్’ రైఫిల్‌ను మిహాయిల్ కలష్నికోవ్ 1947లో రూపొందించడంతో ఈ రైఫిల్‌కు ఏకే-47 అనే పేరు వచ్చింది. పలు దేశాల సాయుధ బలగాలతో పాటు ఉగ్రవాదులు, తీవ్రవాదులు సైతం ఏకే-47 రైఫిళ్లను నేటికీ విరివిగా ఉపయోగిస్తున్నారు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రస్తుతం 10 కోట్లకు పైగా ఏకే-47 రైఫిళ్లు వాడుకలో ఉన్నట్లు అంచనా. కాగా, సైబీరియాలోని సామాన్య రైతు కుటుంబంలో జన్మించిన కలష్నికోవ్ తొలుత రైల్వే క్లర్క్‌గా పనిచేశారు. తర్వాత 1938లో రెడ్ ఆర్మీలో చేరిన తర్వాత సోవియెట్ యుద్ధట్యాంకుల ఆధునికీకరణ వంటి పనుల్లో కీలకపాత్ర పోషించారు. నాజీ బలగాలతో 1941లో జరిగిన పోరులో గాయపడ్డ కలష్నికోవ్, ఆస్పత్రి నుంచి బయటపడ్డాక ఐదేళ్లు శ్రమించి ఏకే-47 రైఫిల్‌కు రూపకల్పన చేశారు.

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు

* Manufacturer's Official Site
* AK Site – Kalashnikov Home Page (Mirror)
* US Army Operator's Manual for the AK-47 Assault Rifle
* Nazarian's Gun's Recognition Guide (MANUAL) AK 47 Manual (.pdf) 
* The Timeless, Ubiquitous AK-47  – slideshow by *[[Time (magazine)|Time]]* magazine

### Audio
* AK-47: The Weapon Changed the Face of War – audio report by *[[NPR]]*
* The AK-47: The Gun That Changed The Battlefield – audio report by *[[NPR]]*

### Video
* AK-47 Documentary: Part 1 & Part 2 by *[[Al Jazeera English]]*
* AK-47 Full Auto, U.S. Army in Iraq from the *[[Internet Archive]]*

వర్గం:రష్యా ఆవిష్కరణలు
వర్గం:1947 ఆవిష్కరణలు
ఖమ్మం జిల్లా కథా రచయితలు

మనిషి పరిణామక్రమంలో కథప్రాధాన్యత అనన్యసామాన్యం. రాతి యుగపు మనిషి సంఙలతో అభివృద్ధికి బాటలు వేస్తే అనంతర కాలంలో మనిషికి సంఘజీవనం ప్రాణావసరమయ్యింది. ఆ సమయంలోనే భాష ఆవిర్భవించింది. మనిషి నుండి మనిషికి సమాచారం చేరవేయడానికి చిన్న చిన్న పదాలతోకూడిన కథలు ఊపిరి పోసుకున్నాయి. దేశాలవారీగా ప్రాంతాలవారీగా భాష రూపాంతరం చెందుతూ ప్రాంతీయ జీవన స్థితిగతుల నేపథ్యంలో అప్పటి ఆలోచనాపరులు మౌఖిక కథల ప్రచారప్రయాణం ప్రారంభించారు. తదనంతర కాలంలో భాష లిపిరూపం సంతరించుకోవడంతో కథాప్రయాణం వేగం పుంజుకుంది. నాటి రాజుల కాలం నుంచి ఈ ప్రాంతంలో కథ ప్రచారంలో ఉన్నప్పటికి ముద్రణా రంగం అందుబాటులోకి వచ్చిన తరువాత సామాన్య ప్రజానీకానికి సైతం చేరువ అయ్యింది. మన జీవితంలో కథ ఒక భాగమయ్యింది. ఆంధ్రదేశంలోని ప్రతీ జిల్లాలో కథకులు ఉద్భవించారు. తెలుగు కథకు అత్యంత ఆదరణగల జిల్లాలో ఖమ్మం జిల్లా ఒకటి. ఈ జిల్లా 12 మంది తెలుగు కథకులకు జన్మనిచ్చింది. ఇంతవరకు అందుబాటులో ఉన్న సమాచారం ప్రకారం ఎంతో మంది కథకులు ఈ జిల్లాలో లబ్ధప్రతిష్ఠులుగా పేరుపొందారు. వర్తమాన కాలంలో వందలాదిమంది కథారచయితలుగా రాణిస్తున్నారు.ప్రస్తుతం రాస్తున్న కథకుల్లో వేణు మరీదు, ఉరిమల్ల సునంద, కంచర్ల శ్రీనివాస్,కట్టా శ్రీనివాస్,కె ఆనందా చారి, రాచమల్ల ఉపేందర్ ప్రముఖులు.

## ఖమ్మం జిల్లా తెలుగు కథా రచయితల జాబితా

{| class="wikitable"
|-
! రచయిత పేరు !! !! కలం పేరు !! పుట్టిన సంవత్సరం !! పుట్టిన ఊరు
|
|-
|సోమరాజు రామానుజరావు||||||18-Jun-96||దుమ్ముగూడెం||ఖమ్మం
|-
|అయ్యదేవర రామకృష్ణరావు||||||||టేకులపల్లి||ఖమ్మం
|-
|బొల్లిముంత వెంకటరమణారావు||హైదరాబాద్||||07-Oct-66||బెల్లంపల్లి (కొత్తగూడెం) ||ఖమ్మం
|-
|భట్టిప్రోలు అక్కిరాజు||హైదరాబాద్||||28-Aug-67||ఖమ్మం||ఖమ్మం
|-
|మైసా నరసింహారావు||ఖమ్మం||భగవంతం||20-May-70||కొత్తగూడెం||ఖమ్మం
|-
|చావా శివకోటి||ఖమ్మం||శివకోటి||18-Nov-40||ఖమ్మం||ఖమ్మం
|-
|చల్లగుండ్ల వనజకుమారి||హైదరాబాద్||నీలి||01-May-69||కాకర్ల||ఖమ్మం
|-
|చింతూరి మల్లయ్య||ఖమ్మం||చింతూరి మల్లిబాబు, మాల్యశ్రీ||22-Jun-38||ఖమ్మం||ఖమ్మం
|-
|దాశరథి రంగాచార్య||హైదరాబాద్||||24-Aug-28||చిన్నగూడూరు, ఖమ్మం||ఖమ్మం
|-
|దిలావర్ మహమ్మద్||ఖమ్మం||దిలావర్||05-Jun-42||పాతకమలాపురం, ఇల్లెందు తాలూకా||ఖమ్మం
|-
|దూపాటి శేషుకుమారాచార్యులు||ఖమ్మం||||01-Dec-53||కల్లూరు, సత్తుపల్లి, భద్రాచలం||ఖమ్మం
|-
|గరికపాటి చంద్రశేఖర్||హైదరాబాద్||||06-Nov-59||ఖమ్మం||ఖమ్మం
|-
|కంచర్ల శ్రీనివాస్
|ఖమ్మం
|సూఫీ
|03-jun-73
|ఖమ్మం
|ఖమ్మం
|-
|వేణు మరీదు
|ఖమ్మం
|వేణు
|15-09-2970
|V M బంజరు, పెనుబల్లి పోస్ట్, ఖమ్మం జిల్లా
|ఖమ్మం
|-
|కొమర్రాజు భరద్వాజ్ శర్మ ||చంద్రుగొండ|| జ్యోతిష్య బ్రహ్మ ||11-02-1987||కొత్తగూడెం||ఖమ్మం
|-

= ఇవి కూడా చూడండి =
* అనంతపురం జిల్లా తెలుగు కథారచయితలు
* కర్నూలు జిల్లా కథా రచయితలు
* చిత్తూరు జిల్లా కథా రచయితలు
* తూర్పు గోదావరి జిల్లా కథా రచయితలు
* పశ్చిమగోదావరి జిల్లా కథా రచయితలు
* కరీంనగర్ జిల్లా కథా రచయితలు
* మెదక్ జిల్లా కథా రచయితలు
* వరంగల్ జిల్లా కథా రచయితలు
* అదిలాబాద్ జిల్లా కథా రచయితలు
* నల్గొండ జిల్లా కథా రచయితలు
* మహబూబ్ నగర్ జిల్లా కథా రచయితలు
* కృష్ణా జిల్లా కథా రచయితలు
* ప్రకాశం జిల్లా కథా రచయితలు
* నెల్లూరు జిల్లా కథా రచయితలు
* గుంటూరు జిల్లా కథా రచయితలు
* కడప జిల్లా కథా రచయితలు
* జాతీయ తెలుగుకథా రచయితలు

## మూలాలు

వర్గం:ఖమ్మం జిల్లా వ్యక్తులు
వర్గం:జాబితాలు
చతుర్వింశతి సాధక నిలయములు

#అహింస్
#సఖ్యము
#ఆస్థేయము లేకుండుట 
#అసంగత్యము
#లజ్జ
#అసంచయము (ధనం కూడ పెట్టక పోవడము)
#ఆస్తికత్వము
#బ్రహ్మచర్యము
#మౌనము
#స్థైర్యము
#క్షమ
#అభయం
#బాహ్య శౌచము
#అభ్యంతర శౌచము
#జపము
#తపము
#హోమము
#శ్రద్ధాకారము
#ఆతిధ్యము
#శ్రీ హరి అర్చన
#తీర్థ యాత్రా గమనము
#పరోపకారము
#తుష్టి
#గురుసేవ

వర్గం:సంఖ్యానుగుణ వ్యాసములు
ఏదుట్ల శేషాచలం

**ఏదుట్ల శేషాచలం ** మహబూబ్ నగర్ జిల్లా, వనపర్తి సమీపంలోని ఖిల్లా ఘనపురం వాసి. ఒకనాటి వనపర్తి సంస్థానంలో ఆస్థాన కవి. ఇతను సంగీత సాహిత్య భరతశాస్త్రాది కళాప్రవీణుడు. ఇతని తండ్రి నాగేశం, తాత చెన్నయ్య. ఇతని వంశస్తుల్లో చాలా మంది సంగీత సాహిత్యాలలో ఆరితేరినవారు. ఇతనికి ఆ సంపదే వారసత్వంగా వచ్చిందంటారు. వీరి పూర్వికులు ఒకనాటి జటప్రోలు సంస్థానం సమీపంలోని ఏదుట్ల గ్రామస్థులు. ఈ కవి జటప్రోలు సంస్థానాన్ని వదిలి, వనపర్తి సంస్థానాన్ని ఆశ్రయించటం కొంత విడ్డూరమైనా, అప్పటికే ఏదుట్లను వదిలి ఖిల్లాఘనపురంలో స్థిరపడి ఉండం ఒక కారణం కావచ్చు. ఈ కవి ' జగన్నాటకం ' అను యక్షగాన నాటక కావ్యాన్ని రచించాడు. దీనివెనుక ఓ పెద్ద కథే ఉంది. దాని గురించి ఆరుద్ర గారి మాటల్లో..." మన సాహిత్యంలో కల రాని కవి, దేవుడు కనిపించి ఆజ్ఞాపించని కావ్యం లేదు. అయితే మన కవులు రిపోర్టు చేసిన తమ కలలో ఏ ఒక్కటి తలాతోకా లేనివి లేవు. వాస్తవానికి కలలో అన్నీ కలగాపులగంగా ఉండాలి. స్వప్న చిత్రాల మాంటేజ్ విచిత్రంగా ఉంటుంది. ఇటువంటి కలవచ్చినవాడు మన సాహిత్యంలో ఏదుట్ల శేషాచలం ఒక్కడే కనిపిస్తాడు.''. అటువంటి విచిత్రమైన కలలో ' హరే రామా గోవిందా ' అంటూ అర్థనారీశ్వరుడు వచ్చి అజ్ఞాపిస్తే రాసిన రచనే ' జగన్నాటకం ' అని కవి చెప్పుకున్నాడట. ఈ కవి ఈ రచనను ఆధ్యాత్మ విద్యానుసారంగా, భరతశాస్త్రానుసారంగా రచించాడు. పరబ్రహ్మ నుండి ప్రకృతి, జీవుడు జన్మించడం, ప్రపంచనాటకం ఆరంభించటం మొదలగు విషయాలన్ని ఇందులో వర్ణితాలు. ముక్తికాంతా పరిణయం, రాజ రంజన విద్యావిలాస నాటకం మొదలగు ఆధ్యాత్మిక యక్షగానాల కోవలోకి ఈ యక్షగానం కూడా చేరుతుందని పండితుల అభిప్రాయం. ఇందులో అడుగడుగున భక్తిరసైక నిష్ట కలదందురు.

## మూలాలు

వర్గం:మహబూబ్ నగర్ జిల్లా ప్రాచీన కవులు
వర్గం:మహబూబ్ నగర్ జిల్లా కవులు
వర్గం:తెలుగు కవులు
వర్గం:వనపర్తి సంస్థాన ఆస్థాన కవులు
రజ్మ్ నామా

**రజ్మ్ నామా** : **Razmnama** (Book of War) ، ( رزم نامہ ) : పర్షియన్ భాషలో "రజ్మ్" అనగా పోరాటం, నామా అనగా గాథ. రజ్మ్ నామా అనగా "పోరాట గాధ". మహాభారత పర్షియన్ అనువాదమే ఈ రజ్మ్ నామా.

1574 లో అక్బర్ ఒక మక్తబ్ ఖానా లేదా అనువాద శాలను ఫతేపూర్ సిక్రీలో ప్రారంభించాడు. ఇందులో చక్రవర్తి యొక్క ముఖ్యమైన అధికారులకు అనువాదాలు చేసే కార్యక్రమాలను అప్పజెప్పాడు. సంస్కృత గ్రంథాలైన రాజతరంగిణి, రామాయణం, మహాభారతము మొదలగు గ్రంథాలను పర్షియన్ భాషలో అనువదించుటకు శాసించడమైనది. 
## మొదటి ప్రతి
1582 లో మహాభారతాన్ని పర్షియన్ భాషలో అనువదించుటకు ఆజ్ఞాపించడం జరిగింది. లక్ష శ్లోకాలుగల మహాభారత అనువాదం 1584 - 1586 ల మధ్య పూర్తి గావింప బడింది. నేటికినీ దీని ప్రతి జైపూర్లో గల "సిటీ పాలస్ మ్యూజియం"లో గలదు. ఈ రజ్మ్ నామా ప్రత్యేకత దీనిలో గల చిత్రాలు. 
## రెండవ ప్రతి
రజ్మ్ నామకు చెందినా రెండవ ప్రతి 1598 - 1599 పూర్తి చేయబడింది. మొదటి ప్రతితో బేరీజు చేస్తే, రెండవ ప్రతిలో చాలా విపులంగానూ విశదీకరణలతో నిండిన ప్రతిగా కానవస్తుంది. ఇందులో గల 161 చిత్రాలు మహాభారతాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి ఎంతో దోహదపడతాయి. ఇందులో గల చిత్రాలు, వాటి చిత్రకారుల చరిత్ర, అక్బర్ కాలపు నాటి కళాపోషణ, ఆనాటి సంస్కృతులకు అద్దం పట్టేలా ఉన్నాయి. ఈ రజ్మ్ నామా యొక్క కాపీలు, రాజవంశీకులకు బహూకరణల కోసం, చాలా బాగా ఉపయోగ పడినవి. బహూకరణలు గౌరవంగా ఉండేవి, అలాగే స్వీకరణలు కూడాను. మొఘల్ దర్బారుకు చెందిన 'అబ్దుల్ ఖాదిర్ బదాయూనీ' ప్రకారం, సామ్రాజ్యమంతటా వీటి కాపీలను అందరికీ అందజేయాలని, అమీర్లందరూ వీటిని "అల్లాహ్ యొక్క ప్రసాదితం"గా భావించి స్వీకరించాలని అక్బర్ చే అజ్ఞాపింపబడింది. వీటిని విశాలంగా పంపిణీ చేసేటందుకు అన్ని ఏర్పాట్లు చేయాలనీ ఆజ్ఞాపించడమైనది. అబుల్ ఫజల్ ప్రకారం, వీటిని, అనేక సదుద్దేశ్యాలతో పంచడమైనది.

## ఇవీ చూడండి

## మూలాలు

* http://muse.jhu.edu/login?auth=0&type=summary&url=/journals/manoa/v022/22.1.rice.html
* http://www.brooklynmuseum.org/opencollection/tags/Razm-nama 

వర్గం:మొఘల్ సామ్రాజ్యం
వర్గం:అక్బరు
బారిగడుపుల ధర్మయ్య

**బారిగడుపుల ధర్మయ్య ** మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలోని జటప్రోలు సంస్థానం సమీపంలోని బారిగడుపుల పుణ్యక్షేత్రవాసి. కవి, పండితుడు. ఇతని తండ్రి తిమ్మప్ప. బారిగడుపుల పుణ్యక్షేత్రాన్ని నిర్మించినది ఈ తిమ్మప్పగారే. ఇక్కడి దేవుడు నరసింహస్వామి. ఈ స్వామి చరిత్రనే బారిగడుపుల ధర్మయ్య ' నృసింహపురాణం ' అను పేరుతో ద్విపద కావ్యంగా రాశాడు.. దీనిని ఈ నరసింహస్వామికే అంకితమిచ్చాడు. ఈ కావ్యం ఆరు ఆశ్వాసాల గ్రంథం. ఇందులో జయవిజయుల మూడు జన్మల కథలను కవి కథనంగా మలిచాడు. ఈ కావ్య రచనలో ధర్మయ్య పోతరాజును అనుకరించినట్లు తెలుస్తుంది. ఈ కవి జటప్రోలు సమీపవాసి అయినా ఈ సంస్థానాన్ని ఆశ్రయించినట్లు ఆధారాలేమి లేవు. ' నృసింహపురాణం ' గద్వాల సంస్థానం వారి నుండి ఆంధ్రప్రదేశ్ సాహిత్య అకాడమి వారి కార్యాలయానికి చేరింది.
## మూలాలు

వర్గం:మహబూబ్ నగర్ జిల్లా ప్రాచీన కవులు
వర్గం:మహబూబ్ నగర్ జిల్లా కవులు