విష్ణు మాధవ్ ఘటాగే

**విష్ణు మాధవ్ ఘటాగే** (24 అక్టోబర్ 1908 – 6 డిసెంబర్ 1991) భారతదేశానికి చెందిన విమానయాన ఇంజనీర్, భారతీయ విమానయాన రంగానికి ఆయన చేసిన మార్గదర్శక భావనాత్మక, ఇంజనీరింగ్ కృషికి ప్రసిద్ధి చెందాడు.  భారతదేశంలో రూపొందించి, నిర్మించిన మొట్టమొదటి విమానం అయిన హల్ హెచ్.టి-2 ను రూపొందించి, అభివృద్ధి చేసిన బృందానికి ఆయన నాయకత్వం వహించాడు. ఆయన దేశానికి చేసిన సేవలకు గాను  భారత ప్రభుత్వం 1965లో నాల్గవ అత్యున్నత భారత పౌర పురస్కారమైన పద్మశ్రీతో ఆయనను సత్కరించింది.

## జీవిత చరిత్ర

విష్ణు మదవ్ ఘటగే 1908 అక్టోబరు 24న పశ్చిమ భారత రాష్ట్రమైన మహారాష్ట్ర కొల్హాపూర్ సంస్థానంలోని హసూర్ గ్రామంలో జన్మించాడు. ఆయన ప్రారంభ పాఠశాల విద్య కొల్హాపూర్‌లో ఉంది, ఆ తరువాత అతను పూణేలోని సర్ పరశురంభౌ కళాశాల నుండి పట్టభద్రుడయ్యాడు, పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ స్టడీస్ కోసం ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్స్, ముంబై చేరాడు (గతంలో దీనిని రాయల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్స్ అని పిలిచేవారు). ఆయన అక్కడ నుండి ఎంఎస్సీని విశిష్టతతో ఉత్తీర్ణత సాధించాడు, ఇది అతన్ని విదేశీ అధ్యయనాలకు స్కాలర్‌షిప్‌కు అర్హుడిని చేసింది. కొలాబా అబ్జర్వేటరీ నుండి ఫార్మేషన్ ఆఫ్ వోర్టెక్స్ పై తన పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ థీసిస్ పూర్తి చేసిన తరువాత, ఆయన 1933లో గోటింగెన్‌లోని కైజర్ విల్హెల్మ్ సొసైటీలో లుడ్విగ్ ప్రాండల్ మార్గదర్శకత్వంలో వివిధ ఉష్ణోగ్రతల గాలి స్తంభాల సాపేక్ష చలనం కోసం మోడల్ ప్రయోగాలపై డాక్టరల్ పరిశోధన కోసం చేరాడు, 1936 లో డాక్టరల్ డిగ్రీ (డిఫిల్) పొందాడు. ఆయన థీసిస్ క్యుములస్ మేఘాలకు సంబంధించినది కావడంతో గ్లైడింగ్ క్రీడకు ఆసక్తి ఉన్న అంశం కావడంతో, అతని పరిశోధనకు జర్మనీ గ్లైడింగ్ సొసైటీ నిధులు సమకూర్చింది.

మదవ్ ఘటగే 1936లో భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చి పూణే విశ్వవిద్యాలయం, ముంబై విశ్వవిద్యాలయం ప్రొఫెసర్‌గా నాలుగు సంవత్సరాలు పని చేశారు. 1940లో హిందూస్తాన్ ఏరోనాటిక్స్ లిమిటెడ్ (హెచ్ఏఎల్) లో రెండేళ్ల పాటు పనిచేసి, 1942లో బెంగళూరులోని ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్స్ (ఐఐఎస్సి) లో ప్రొఫెసర్‌గా చేరాడు, ఏరోనాటికల్ ఇంజనీరింగ్‌లో పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ కోర్సులను స్థాపించి, ఫ్లూయిడ్ డైనమిక్స్, ఘన మెకానిక్స్, యిర్‌క్రాఫ్ట్ డిజైన్‌, 1948 వరకు అక్కడ విండ్ టన్నెల్ ప్రయోగాలను నిర్వహించాడు. ఆ సంవత్సరం హెచ్ఏఎల్ చీఫ్ డిజైనర్‌గా తిరిగి వచ్చి, 1967 వరకు విమానాల రూపకల్పన, అభివృద్ధిలో నిమగ్నమై డిప్యూటీ డైరెక్టర్ పదవిని చేపట్టాడు. ఆయన 1970లో హెచ్ఏఎల్ జనరల్ మేనేజర్ మరియు మేనేజింగ్ డైరెక్టర్‌గా పదవీ విరమణ చేశారు.

ఆయన పదవీ విరమణ తరువాత తన ప్రైవేట్ వెంచర్, డిజైనర్స్ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్, బెంగళూరు చెందిన ఇంజనీరింగ్ డిజైన్ సంస్థలో పాల్గొన్నాడు. గోల్ఫ్ ప్రియుడిగా పేరుగాంచిన ఆయన, కర్ణాటక గోల్ఫ్ అసోసియేషన్‌ను స్థాపించడంలో సహాయపడ్డారు, దాని వ్యవస్థాపక ఉపాధ్యక్షుడిగా ఉన్నారు. ఘటగే తన 81వ ఏట 1991 డిసెంబరు 6న బెంగళూరులో  క్యాన్సర్‌తో మరణించాడు.

## వారసత్వం & గౌరవాలు

హెచ్ఏఎల్ లో చేరిన తర్వాత, ఘటాగేకు గ్లైడర్‌ను అభివృద్ధి చేసే బాధ్యతను అప్పగించారు, అతను దళాలను మోసుకెళ్లే గ్లైడర్‌ను అభివృద్ధి చేశాడు. దీని తరువాత హెచ్ఏఎల్ HT-2, ఒక శిక్షణ విమానం, మొదటి భారతీయ రూపకల్పన & అభివృద్ధి చేసిన విమానం రూపకల్పన, అభివృద్ధి చేయబడింది. తదుపరి ప్రాజెక్ట్ హెచ్ఏఎల్ పుష్పక్, పిస్టన్ ఇంజిన్ ట్విన్ సీటర్ ఎయిర్క్రాఫ్ట్, తరువాత భారత వైమానిక దళానికి జెట్ ట్రైనర్ అయిన HAL కిరణ్. ఆయన తరువాత 2500 పౌండ్ల థ్రస్ట్ కలిగిన స్ట్రెయిట్ జెట్ ఇంజిన్ విమానం అయిన హెచ్ఏఎల్ మారుత్ నమూనాను అభివృద్ధి చేశాడు. అయితే, ఈ ప్రాజెక్ట్ తరువాత జర్మన్ ఏరోస్పేస్ ఇంజనీర్ అయిన  కర్ట్ వోల్ఫ్‌గ్యాంగ్ ట్యాంక్‌కు అప్పగించబడింది, ట్యాంక్‌కు సహాయం చేయడానికి ఘటాగే బృందాన్ని జర్మనీకి తరలించారు. ఈ ప్రాజెక్ట్ పూర్తయ్యే సమయానికి, ఘటగే హెచ్ఏఎల్ నుండి పదవీ విరమణ చేశారు. వ్యవసాయ ప్రయోజనాల కోసం ఉపయోగించే చిన్న విమానం అయిన హెచ్ఏఎల్ కృషక్ అభివృద్ధి వెనుక కూడా ఆయన ఉన్నారు.

భారతీయ విమాన పరిశ్రమను ఆధునీకరించిన ఘనత, ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్స్ ఏరోనాటికల్ ఇంజనీరింగ్ విభాగానికి వ్యవస్థాపక అధిపతి, అక్కడ తన బోధనా రోజులలో రోద్దం నరసింహ వంటి అనేక మంది యువ భారతీయ ఏరోస్పేస్ ఇంజనీర్లకు స్ఫూర్తినిచ్చినట్లు తెలిసింది. భారతదేశంలో రెండవ అతిపెద్ద ఏరోస్పేస్ ప్రయోగశాల అయిన నేషనల్ ఏరోస్పేస్ లాబొరేటరీస్ స్థాపనలో కూడా ఆయన చేసిన కృషిని నివేదించారు.

## అవార్డులు, గౌరవాలు
ఘాటగే ఇండియన్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్ (1945) ఇండియన్ నేషనల్ సైన్స్ అకాడమీ (1950) ఏరోనాటికల్ సొసైటీ ఆఫ్ ఇండియా, రాయల్ ఏరోనాటికల్స్ సొసైటీ ఆఫ్ లండన్, నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్సెస్, ఇండియా ఎన్నికైన ఫెలోగా ఉన్నారు. అతను ఇన్స్టిట్యూషన్ ఆఫ్ ఇంజనీర్స్ (భారతదేశం) అమెరికన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఏరోనాటిక్స్ అండ్ ఆస్ట్రోనాటిక్స్, USA & మహారాష్ట్ర అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్ లో సభ్యుడు.

ఘటగే భారత ప్రభుత్వం నుండి *నేషనల్ డిజైన్ అవార్డు* అందుకున్నారు. 1965లో ప్రభుత్వం నాలుగో అత్యున్నత భారతీయ పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీ అందించింది. నాలుగు సంవత్సరాల తరువాత, అతను సర్ వాల్టర్ పక్కి బహుమతిని అందుకున్నాడు. హెచ్ఏఎల్, ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్స్, ఏరోనాటికల్ సొసైటీ ఆఫ్ ఇండియా సంయుక్తంగా ఆయన 75వ పుట్టినరోజు సందర్భంగా *ఏరోనాటిక్స్‌లో* డిజైన్ అండ్ *డెవలప్‌మెంట్‌పై* ఒక సెమినార్ నిర్వహించి ఆయనను సత్కరించాయి.

## మూలాలు

వర్గం:1908 జననాలు
వర్గం:1991 మరణాలు
వర్గం:పద్మశ్రీ గ్రహీతలు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కారం పొందిన కర్ణాటక వ్యక్తులు