సూక్ష్మజీవులను చంపుట

ఏ పదార్థము నందైనను సూక్ష్మజీవులు లేకుండ చేసికొనుటనే శుద్ధి చేసికొనుట యని చెప్పుదురు. సూక్ష్మ జీవులు ఎక్కడెక్కడ యుండునో పైని చూ ప బడింది. ఇపుడు వానిని నశింప జేయు సాధనములను/పరికరములు దెలిసి కొనవలయును. ఇట్టి సాధనములు అనేకములు కలవు కాని, యందు కొన్ని సూక్ష్మ జీవులను చంప గలిగినను మనకు కూడా హాని కలుగ జేయును. ఒక బట్టను సూక్ష్మ జీవులంటి యున్నపుడు ఆ బట్టను నిప్పులో గాని, గంధకథృతిలోగాని వేసిన యెడల సూక్ష్మ జీవులు నశించి పోవును. కానీ బట్టయు నాశమగును. ఇట్టి పద్ధతి వలన మనకేమి ప్రయోజనము లేదు. కాబట్టి, మన శరీరమునకు గాని వస్తువులకు గాని చెరుపు గలుగ జేయక ఏ పద్ధతులు సూక్ష్మ జీవులను చంపునో అవి మనకు ఉపయుక్తములు. వాటిలో ఏవి త్వరలో పని చేయునో ఏవి చవుకగను సులభముగను లభించునో వానిని మనము తరచుగ ఉపయోగ పరచ వలెను. ఇట్టి పద్ధతులలో మూడు విధములు గలవు.

1.దుర్వాసనను మాత్రమే పోగొట్టునవి.

2. సూక్ష్మ జీవుల అభివృద్ధిని మాత్రము మాన్ప గలిగి వానిని చంపుటకు అంత శక్తి లేనివి.

3. సూక్ష్మజీవుల రూఢిగ చంపునవి.
ఒక్కొక్క దాన్ని గురించి విపులంగా తెలుసుకుందాము

## 1. దుర్వాసనను మాత్రము పోగొట్టునవి.

ఇవి కూడదని చెప్పుటకే వాని నిక్కడ చేర్చడమైనది.. అత్తరు, పన్నీరు, అగరవత్తులు, మొదలగు కేవల సువాసన ద్రవ్వములు మాత్రమే. అవి బొత్తిగ ప్రయోజన కారులు కావు. సూక్ష్మ జీవులను చంపలేక పోవుటటుండగా, మనలను బ్రమ పరచి మనము ఇతర జాగ్రత్తలను తీసికొన కుండ జేయును. సాంబ్రాణి, హారతి కర్పూరము మొదలగు వానికి సూక్ష్మ జీవులను నశింప జేయు శక్తి కొంత వరకున్నను., వీనిని గూడ నమ్మరాదు. ప్రాణ వాయువు, పొటాసియము పర్మాంగనేటు, హైడ్రోజను పరాక్సైడు, మొదలగు కొన్ని పదార్థములు దుర్వాసనను బోగొట్టుచు సూక్ష్మ జీవులను కూడా నశింప జేయును. ఇట్టి వాని నుపయోగింప వచ్చును.

## 2. సూక్ష్మ జీవుల యభివృద్ధి నాపునవి.

వీటిలో, ఉప్పు, పటికారము, బోరికామ్లము, (borfic acid) శాలిసికామ్లము (Salicylicacid) మొదలగు రసాయినిక పదార్థములు, ఇవి మన ఆహారమ పదార్థములలో సూక్ష్మ జీవులు చేరి కుళ్ళి పోకుండ కాబాడు కొనుటకు మిక్కిలి యుపయోగ కరములు. ఇవి యున్నచో సూక్ష్మ జీవులంతగ చేరలేవు. వీనిలో అనేకములు పుండ్లు వగైరాలు కడుగు కొనుటకు ఉపయోగపడును.

## 3. రూఢిగ సూక్ష్మ జీవులను చంపు పద్ధతులు:

వీటిలో అనేక పద్ధతులు గలవు. వానిలో కొన్ని మెండివగు సూక్ష్మ జీవులను కూడా చంపగలవు. మరికొన్నింటి యందు తీవ్రత చాలక కొన్ని జాతుల సూక్ష్మ జీవులను మాత్రము నశింప జేసి మరికొన్ని జాతుల సూక్ష్మ జీవుల చంప జాలవు. కొన్ని పద్ధతులచే సూక్ష్మ జీవులు చచ్చును గాని వాని గ్రుడ్లు చావక యుండి పిమ్మట కొంత కాలమున కా గ్రుడ్లు పొదగబడి సూక్ష్మజీవులై మన కపకారము చేయ యగలవు. కాబట్టి మనము ఈ పద్ధతులను ఎంచు కొనుటలో మిక్కిలి మెలుకువగ నుండ వలెను.

ఒకానొక వస్తువు సూక్ష్మ జీవులను చంపుటకు శక్తి కలదని మాత్రము మనము తెలిసికొనిన చాలదు. ఎంత మందును ఏ విధముగ ఉపయోగించిన ఎట్టి సూక్ష్మ జీవులను ఎంతకాలములో చంపును అను విషయము మనము మిక్కిలి చక్కగ తెలుసు కొన వలయును. ఇవి గాక ఏవేవి సూక్ష్మ జీవులు నివసించు స్థలము లన్నిటి లోనికి దూరుకొని పోగలవో యేవి యట్లు పోజాలవో అదికూడ మనము గమనింప వలెను. ఎట్లన గోడలలో నుండు నెరలు, బీటలు, కన్నములు మొదలగు వానిలోనికి చూర్ణములుగా నున్న మందులను ప్రవేశింప జాలవు. ద్రావకము లైన యెడల చిమ్మెడు గొట్టముల (పిచికారి) ద్వారా కొంత వరకు ఎక్కించ వచ్చును. లేదా ఆవిరి రూపమున నయిన ఇంత కంటే సులభముగ దాని వ్వాపింప జేయవచ్చును. కొన్ని మందులు కొన్ని నిమిషములలోనే సూక్ష్మ జీవులను నశింప జేయు శక్తి గలవి. మరికొన్ని కొన్ని గంటలవరకు సూక్ష్మ జీవుల నంటి యుండిన గాని వానిని చంప జాలవు. పై జెప్పిన విషయములలో దేనిని మనము గమనించక పోయినను మన మీమందుల నుప యోగించుట వలన మనకు ఉపకారము కలుగక పోవుటయే గాక, పై పెచ్చు అపకారము కలుగును. ఏలయన మనము మందులను ఉపయోగించి సూక్ష్మజీవులను, అంటు వ్వాధిని నశింప చేసితిమి గదా యను వట్టి భ్రమచే, గర్వపడి మెలుకువగ నుండము. అందు చేత అంటు వ్వాధి ప్రబలి మన కపకారము చేయును. కావుననే ఏమందు నెంతెంత ఉపయోగించిన యే యే స్థలములం దెక్కువ యనుకూలమో యోచించి మనము అంటు వ్వాధుల నివారించు మందులను వాడుకొనవలెను. ప్రసిద్ధికెక్కిన ప్రొఫెసర్ కాకు (Koch) అను శోధకుడు వేయి ఘనపుటడుగుల పరిమాణముగల గదిలోని సూక్ష్మ జీవులను ముప్పది నిమిషములలో చంపుటకు ఒక పౌన్ (40 తులములుగల) గంధకమును పొగ వేయవలెనని కనుగొనెను. అప్పటికి కూడా కొన్ని సూక్ష్మ జీవుల గ్రుడ్లు చావక పోవచ్చును. ఇవి కాక బట్టల మడతలలోనూ పరుపుల లోని ఖాళీ స్థలములలోను దాగి కొనిన సూక్ష్మ జీవుల వరకు పొగ వ్వాపింపక పోవచ్చును. పైగా ఈ పొగ తలుపులు, కిటికీలు ఇంటి మీది పెంకుల మధ్య నుండు సందులు మొదలగు వాని గుండ ఎంత పోవునో ఆ యాయిండ్ల నిర్మాణమును బట్టి తెలిసి కొనవలెను. గంధకపు పొగ చాలునా చాలదా అనునది క్రింది విధముగ తెలిసికొన వచ్చును. ఆ గదిలో ఒక తెరపి యయిన చోట, అనగా నొక బల్ల మీద ఒక నాణెమును, ఒక చొక్కా జేబులో కాని బట్ట మడతలో కాని, మరియొక ఒక నాణెమును పెట్టి, మూసియున్న నాణెము నల్లబడినదా లేదా చూడ వలెను. నల్లబడిన యొడల పొగ చక్కగ వ్వాపించినట్లెంచవలెను. ఇంకొక ఉదాహరణము. కలరా మొదలగు వ్వాధి గ్రస్తుల విరేచనములలో నుండు సూక్ష్మ జీవులను చంపుటకు సౌవీరపు మందు నీళ్ళు మిక్కిలు ఉపయోగ కరమైనది. ఇక పాలు సౌవీరము రెండు వేల పాళ్లు నీళ్ళలో చేర్చినను ఆ నీళ్లు అయిదారు నిముషముల లోనే సమస్త విధములైన సూక్ష్మ జీవులను చంపగలవు. అయినను లెక్కలేకుండ ఈ మందు నీళ్లను కొంచెమెత్తుకొని అద్దెడు లేక కుంచెటు నీళ్లతో కలసి యుండు విరేచనములో గాని వాంతి యందు గాని దానిని కలిపిన యెడల సూక్ష్మ జీవులు చచ్చినవా లేదా ఎంత సేపటికవి చచ్చినవి అను విషయము తెలిసి కొనుటకు అవకాశము లేదు. కాబట్టి ఈ మందులను మితి లేకుండ నుపయోగింపక, మనము కలుప బోవు పదార్థముతో చేరిన తరువాత ఏర్పడు మిశ్రమ పదార్థములో వేయి పాళ్లకు గాని రెండు వేల పాళ్లకు గాని ఒక పాలు సౌవీరము ఉండు నట్లు చూచు కొనవలెను. లేదా పైని చిప్పిన ప్రకారము కుంచెడు కల్మషపు నీళ్లకు, వేయి పాళ్ళ నీళ్లకొక పాలు గల సౌవీరపు మందు నీళ్లను సోలెడో తవ్వెడో చేర్చు కొనునెడల పది వేల పాళ్ళు కల్మషపు నీళ్లకు ఒక పాలైన సౌవీరముందునో యుండదో సందేహము. కాబట్టి ఇట్టి మందుల నుపయోగింపు చున్నప్పుడు మిక్కిలి బల హీనమగు ద్రావకముల నుపయోగింపక తీవ్రమైన గుణము గల పదార్థములనే ఉపయోగింప వలెను. ఎట్లనగా ఒక శేరు కల్మషపు నీళ్లకు 10 శేరుల సౌవీరము చేర్చిన యెడల రమారమి వేయింటి కొక పాలు సౌవీరము చేర్చి నట్లగును. కాని అప్పటి కప్పుడు చూర్ణము చేసినను సౌవీరమును కల్మషపు నీళ్లలో చక్కగ కరుగునట్లు కలుపుటకు తగిన అవకాశమును, అనుకూలమును ఉండదు. కావున అంతకు ముందే నూటి కొక పాలు చొప్పున నీళ్లలో సౌవీరమును కలిపి ద్రావకముగా చేసి నిలవ యుంచుకొని ఆ ద్రావకమును శేరు కల్మషపు నీళ్లకు అర సోలెడు కలిపిన రమారమి వేయింటకి ఒక పాలు సౌవీరము చేరి యుందును. ఇప్పుడు మందు చక్కగ కలిసి మూల మూలలనుండు సూక్ష్మ జీవులను చంపు నట్లు కల్మష పదార్థమును దేనితో నైనను కలగ బెట్టవలెను. తగినంత పలచగ నుండని యెడల నీళ్ళు పోయవలెను.

## తడి లేని వేడి (Dry heat)

అనగా నీటి యావిరి లేని వేడి గాలి: సూక్ష్మజీవులను చంపు శక్తులలో వేడి మిక్కిలి ఉపయోగ కరమైనది. 100 డిగ్రీల వేడిగల గాలిలో సూక్ష్మ జీవులన్నియు ఒకటిన్నర గంటలో చచ్చును. కానీ వీటి గ్రుడ్లు కొన్ని 140 డిగ్రేల వేడివరకు హెచ్చించించినను మూడు గంటల వరకు చావవు. శిలీంధ్రము జాతి అనగా బూజు మొదలగు వాని విత్తనము 110 - 115 డిగ్రీల వరకు గల వేడికి చచ్చును. క్షయ మొదలగు అనేక సూక్ష్మ జీవులు సామాన్యముగ 60 డిగ్రీల వేడికి ఒక గంట లోను, 90 డిగ్రీల వేడికి ఐదు నిముషములలోను చచ్చును. ఇంత వేడి గాలిలో గంటల కొలది విలువ గల బట్టల నుంచు నెడల అవి సాధారణముగ పాడై పోవును. కావున పుస్తకములు తోలు పెట్టెలు, చెప్పులు మొదలగు వానిని తప్ప తక్కిన వానిని శుద్ధి చేయ వలయుననిన పొంగు నీళ్లలో ఉడక పెట్టుట కాని, 100 డిగ్రీల వేడిగల నీటి ఆవిరితో బెట్టుటకాని మిక్కిలి యుప యుక్తము. నీటిలో గాని నీటి ఆవిరిలో గాని కొంత సేపు వుంచినను బట్టలు మొదలగునవి పాడు కావు. ఇది గాక వట్టి వేడికంటె నీటితో గూడిన వేడి యెక్కువ శీఘ్రముగ వ్వాపించును. ఈ వేడి నీటి యావిరితో పాటు బట్టల యొక్క మడతలన్నిటి లోనికి తప్పక ప్రవేశించును. ఇందు తేత 100 డిగ్రీల వేడి గల నీటిలో నుంచిన యడల 15 నిముషములలో సూక్ష్మజీవులు సామాన్యముగ అన్నియు చచ్చును. పైని చెప్పిన ప్రకారము నీటి ఆవిరితో బట్టలను, ఇతర వస్తువులను శుద్ధి చేయు యంత్రములు సామాన్యముగ అన్ని ఆసుపత్రులలో నుండును. కొన్ని శస్త్ర పరికములను వేగముగ శుద్ధి చేసికొనవసలి ఉన్నప్పుడు సల సల కాగు చమురును ఉపయోగించుట యుక్తము. నీటి కంటే అనేక రెట్లు వేడిగనుండుటచే నిది శీఘ్రముగను నిశ్చయముగను సూక్ష్మ జీవులను నశింప జేయును.

## దగా మందులు:

వేడిగాక సౌవీరము మొదలగు కొన్ని మందులు శుద్ధి చేయుటకు ఉపయోగించునని పైని చూచి యున్నారు. ఈ బాబతులో లెక్కలేనన్ని మందుల ఇప్పుడు బజారులో అమ్ముచున్నారు. అందు పండ్ల పొడులు, తామర మందులు, గాయములకు తైలములు, అంజనములు మొదలగు పేర్లతో అనేక వస్తువులు మిక్కుటమైన ప్రకటనాడంబరములతో వేన వేలు పేటెంటు మందులు గలవు. ఇందులో అనేకము నియమిత మైన పాళ్ళులేకుండట, ఏదో ఒక విధమున తయారు చేయబడు యుండును. ప్రకటనలు మాత్రము బలముగ నుండును. ఇట్టి వానిని జూచి ప్రజలు బ్రమపడి వాని నుపయోగించి మోస పోవుచున్నారు. వీనిచే తమ వ్వాధి కుదురునను వట్టి ఆస విడువక పోవుట చేత వ్యాధికి తగు చితిత్స చేయక ముదర బెట్టికొని తుదకు అసాద్య వ్వాధుల పాలగుచున్నారు.

వేలకొలది మోసపూరిత మందులలో కొన్నింటిని ప్రభుత్వ మెడికల్ అసోసియేషన్ వారు పృధఃకరించి అనగా విడదీసి శోధించి ఏ ఏ మందులో ఏ ఏ వస్తువులు ఎంతెంత చేరి ఉన్నవో దాని నిజమైన వెల యొంతయో మోస గాండ్రు అమ్మెడు వెల ఎంతయో ఈ విషయములన్నిటిని కనిపెట్టి ప్రతి నెల తమ ప్రత్రికలో ప్రకటించు చున్నారు. కాని ఇందలి విషయములు వైద్యులకే గాని ప్రజలకు చక్కగా అతెలియవు. ఇట్టి దగా మందులను అమ్మకూడదని యొక యాక్టు ఏర్పరచి యున్నారు. అయినను కల్తీ మందులు విరివిగానే అమ్ముచున్నారు.

(''కొన్ని ఔషదులనుండి పుండు మాన్పు గుణము మిక్కిలి అధికముగను, అద్భుతముగను గల కొన్ని రసములును మేము గ్రహించిమి. అధిక వ్వయముతో జేరిన శోధనల పర్వవసానముగా ఈ రసములన్నియు నెట్లు మిళితములగునో కనుగొంటిమి. ఇట్లు చేయగా నిర్మలమును, ఆరోగ్య కరమును అయినట్టియు, క్రొత్త చర్మమును పెంచు శక్తి నిశ్చయముగ గలిగి నట్టియు మందు నొక దానిని కడపట కనుగొంటిమి. దానికే జాంబక్ అని పేరు పెట్టితిమి. ఎక్కడ నైనను కొంచెమునొప్పి యెత్తి నప్పుడు ఆ భాగమును చేతితో రుద్దుట సృష్టి యందెప్పుడు పుట్టినదో అప్పుడే మానవుని ఉపయోగార్థము సృష్టిలో వస్తువులెవ్వియో అవి యన్నియు ఈ జాంగక్ సందు ఇమిడి యున్నవని చెప్పవచ్చును. ఈ క్రింది వివరించిన వ్వాధులకు తనతో సమానమైనది లేదని జాంగక్ తానే రుజువు చేసి కొని యున్నది. తెగిన గాయములకు, కవుకు దెబ్బలకు, కాలిన పుండ్లకు, బొబ్బలకు, కొట్టుకొని పోయిన గాయములకు, మానని పుండ్లకు, లభ పూరితమైన గాయములకు, ముక్కలు చెక్కలుగా చిలికిన గాయములకు, పురాతనపు పుండ్లకు, బెణుకులకు, బరువు మోయుటచే పట్టిన పట్టులకు, వాపులకు, కుక్క కాటులకు, పిల్లి రక్కులకు, మొండి పుండ్లకు, గజ్జికిని;' తేనిటీగలు, కందిరీగలు, జెర్రులు, తేళ్లు వీని కాటులకును, ప్రాకెడు పుండ్లకు, బావుల పడిన పుండ్లకు, తామరకు అప్పుడు పుట్టిన దైనను సరే మిక్కిలి పురాతనపు దైనను సరే, ఏనుగు గజ్జికి, పొడలకు, పోతరపు పొక్కులకు, ఉడుకు పొక్కులకు కురుపులకు, సెగ గెడ్డలకు, రాచ పుండ్లకు, గండ మాలకు, కొంకర్లు పోవుటకు, మంగల వాడంటించు చిడుమునకు, ఉడుకుచే శరీరము పేలుటకు, ఉడుకు బొబ్బలకు, మంత్రపు పొక్కులకు, చుండునకు, తల దురదకు, ఇంకను నెత్తిమీద నుండు ఇతర పుండ్లకు, జలుబుకు, చలి కుదుపునకు, నీళ్లలో నాని మెత్తబడిన చేతులకు, పగిలిన పెదవులకు, క్షౌరపు కాటులకు:' కందిన చోట్లకు, పగిలిన చను మొనలకు, బిళ్ళ వాపులకు, వాచిన కీళ్లకు, కుంటులకు, మూల వ్వాధులకును, ఆసనము నొప్పికి, వీపు పుండ్లకు, బలహీనమైన చీలమండలకు, అరి కాలు మంటలకు, పుండ్లకు పోట్లకును; పాదముల చెమటలకును, ఒరుకులకును, కాయలకును, ఉప్పునీటి పుండ్లకును, జాంబక్ అసమానమైనది.')

'వేలు వాయువు నందును, నడుము నొప్పి యందును, నరముల నొప్పి యందును, కాళ్ళు తీయుట లందును, పంటి నొప్పుల యందును, నొప్పి గల భాగములలో చక్కగ రుద్దిన యెడల జాంబక్ వలన అధికమైన గుణమగును. ఇది సర్వ విధములగు వాపులను, దురదలను, మంటలను అణచి వేయును.' ఇట్టి తైలమును, అంజనములను, మాత్రలను కొని ధనము వ్వయపడ తుదకు పిచ్చి యెత్తిన వారలను గూర్చి మేము విని యున్నాము. అజ్ఞాన డశమందున్న మన దేశమునందిప్పుడు ఇతర దేశంబుల యందు కంటే ఈ దగా మందుల బాధ యెక్కువగ నున్నట్లు తోచు చున్నది. క్రూరమగు అంటు వ్వాధులకు పరిహారముగ ఉపయోగించు మందులలో నిట్టి వాని ఉపయోగింపక తగిన వైద్యులచే శోధింప బడిన మందులను మాత్రముపయోగింప వలెను. అట్టి వానిని కొన్నిటి నీక్రింద వివరించి యున్నాము:

## నిజముగ శుద్ధి చేయు మందులు:

ఇందు కొన్నిటి వెల అధికమగుట చేత వానిని సర్వత్ర ఉపయోగించుటకు వీలు లేదు. ఇందుచే ఇండ్లలో ఉపయోగించు మందులు వేరుగాను, జలదారులు, మరుగు దొడ్లు మొదలగు వానిని శుద్ధి చేయుటకు ఉపయోగించు మందులు వేరు గాను, చేతులు కాళ్ళు మొదలగునవి శుద్ధి చేసికొనునవి వేరుగా నుండును.

## 1. కార్బాలికు ఆసిడ్డు (కార్బాలికామ్లము....
Carbolic acid) నీళ్ళు చేరని కార్బాలికామ్లము చేతి మీద పడిన చేయి కాలి పుండు పడును. చాల నీటితో కలిసి యున్నప్పుడు సూక్ష్మ జీవులను మిక్కిలి వేగముగ చంపు గుణము దీని యందంతగా లేకున్నను, సామాన్య ద్రావకము సూక్ష్మ జీవుల పెంపును నిశ్చయముగ అణచి వేయ గలదు. ఇది సౌవీర ద్రావమువలె ఆయుధములను పాడు చేయదు. అందు చేతనే దీనిని శస్త్ర వైద్యులు ఆయుధములను శుద్ధి చేసికొనుటకు హెచ్చుగ ఉపయోగింతురు. నూరు చుక్కల నీళ్ల కొక చుక్క కార్బాలికామ్లము గల నీటిలో దొమ్మ (antrax) సూక్ష్మ జీవులు చచ్చుటకు రెండు దినములు పట్టుననియు, టైఫాయుడు సూక్ష్మ జీవులు జీవించి యుండగలవనియు ప్రొఫెసర్ కాకు అను వారు వ్రాసి యున్నారు.

సీమ సున్నము వంటి ఏదో యొక పదార్థములో నూటికి ఇంతని లెక్క చొప్పున కార్బాలిక ఆమ్లమునే కలిపి బజారులో అనేక కార్బాలికు పొడుములు అమ్ముదురు. వీనిలో ఎన్ని పాళ్ళు కార్బాలి కామ్లమున్నదో నిశ్చయము తెలిసియున్నను గాని వీని నుపయోచించి ప్రయోజనము లేదు. నూటికి 15 పాళ్లకంటె తక్కువగ నున్న మందులు అంటు వ్వాధులను నివారించునని బొత్తిగ నమ్మకూడదు. ఫినైలు అని అమ్మబడు ద్రావకములో కూడా ఈ కార్బాలిక ఆమ్ల సంబంధమైన వస్తువులే ఉన్నాయి. చేతులు కడుగు కొనుటకు నూటికి 2 మొదలు 5 వరకు ఈ కార్బాలిక్ ఆమ్లమును వేడి నీళ్లలో చక్కగ కలియు నట్లు కలిపి ఉపయోగింప వలెను. చన్నీళ్ళలో ఇది కలియక బొట్లు బొట్లుగా నుండును. అట్టి నీళ్ళలో చేతులు గడిగిన పుండ్లు పడును. ఇప్పుడు క్రీసాలు, (Cresol) లైసాలు (Lysol) క్రియాలిన్ (Creolin) ఐజాల్ (Izol) లైసోఫారం (Lysoform) సిల్లిన్ (Cyllon) మొదలగు అనేక మందులు విక్రయమునకు దొరకును. ఇవి కార్బాలిక్ ఆమ్లము కంటే శుద్ధి చేయు శక్తి కొంచెము హెచ్చుగ గలవి. ఇవి చేతులయందంతగా మంట పుట్టింపవు. నీళ్లలో దాని కంటే సులభముగ కలియును. కాని వెల కొంచెము అధికమగును.

## 2. ఫార్మనిలు (Formalin).
 
ఇది కార్బలికామ్లము కంటే తీవ్రమైన శక్తి గలది. కార్భాలికామ్లము వలె విషము కాదు. పాలు చేపలు మొదలగు భోజన పదార్థములలో సూక్ష్మ జీవులు చేరి పాడు కాకుండ ఈ ఫార్మనినును కొందరిపుడు ఉపయోగించెదరు. నూరు పాళ్లు నీళ్ళలో రెండు పాళ్లు దీనిని చెర్చిన ద్రావకము 15 నిముషములు మొదలు గంట లోపల సూక్ష్మ జీవులన్నిటిని చంపి వేయును. సౌవీర ద్రావకము వలె నిది సబ్బు నీటిని విరిచి వేయదు. కాబట్టి చేతులు తోము కొనుటకు, ఆయుధము బట్టలు మొదలగువని శుద్ధి చేసి కొనుటకు ఇది మిక్కిలి ఉపయోగ కరము. కోసి వేసిన కంతులు మొదలగు వానిని నిలువ చేయుటకు ఇది మిక్కిలి అన్నిటి కంటే ఎక్కువ ఉపయోగకర మైనదని చెప్పవచ్చును. కాని అతి ప్రమాదకరమైన విషమగుటచే దీనిని కొందరు బహిష్కరిస్తున్నారు. 3 గురిగింజలెత్తు తినిన యెడల మనుష్యుని చంపుటకు చాలును. ఇట్టి ప్రమాదము అనేక చోట్ల కలిగి యున్నవి. కలరా వ్వాధి వచ్చిన ఇంటి యందు ఈ మందును మాత్ర రూపముక నుంచు కొని ఒక్కొక్క మాత్రను కొలత ప్రకారము తగినన్ని నీళ్లలో వేసి కలిపి ఆ నీళ్లలో తరుచుగ చేతులను కడుగుకొను చుండవలెను. కాని ఈ మాత్రలను ఏర్పాటుగ ఒక చోట బెట్టుకొని ఇతర మందులతో కలియ కుండ జూచుకొనవలెను. మిక్కిలి ఆప్తులగు రోగులు చని పోయినప్పుడా ఇంటిలోని స్త్రీలు మొదలగు వారీ మాత్రలను సంగ్రహించి మ్రింగి ఆత్మ హత్య చేసి కొనకుండ నెల్లప్పుడు జాగ్రత్తగ నుండ వలెను. సౌవీర ద్రావకమును తయారు చేసికొను మాత్రలో ఎల్లప్పుడు కొంత నీలి మందు కాని మరి ఏదైన రంగు గాని కలిపి ఈ మందు నీళ్లను తక్కిన మందుల నుండి గుర్తించుటకు వీలుగా చేసి కొనవలెను.

ఒక పాలు సౌవీరము పదివేల పాళ్లు నీళ్లలో చేరియున్నను, ఆ ద్రావకము సామాన్యముగా అన్ని జాతుల సూక్ష్మ జీవులను చంపగదు. వేయింటి కొక పాలు సౌవీర ముండిన మందు నీళ్లు నిశ్చయముగ నన్ని జాతుల సూక్ష్మ జీవులను రెండు మూడు నిముషములలోనే చంపి వేయును. విరేచనము, మూత్రము, వాంతి, కఫము మొదలగు పదార్థములందలి సూక్ష్మ జీవుల నశింప జేయుటకు ఇది పెట్టిన పేరు. సామాన్యముగ నూటికి ఒక పాలు సౌవీరమును, 10 పాళ్లు ఉప్పును, 89 పాళ్లు నీళ్లును చేర్చి యొక ద్రావకముగ జేసి దానిని నిలవ ద్రావకముగ నుంచుకొని దానిలో నూటికి పది లేక ఇరువది పాళ్లు నీళ్లు చేరు ఒకటికి వేయి వేయి లేక రెండు వేల పాళ్లుగల ద్రావకముల నప్పటి కప్పుడు తయారు చేసికొని ఉపయోగించు కొనవలెను. లేదా మనకు కావలసిన పాళ్లతో ద్రావకము నెప్పటి కప్పుడు తయారు చేసి కొనుటకై యేర్పడిన రకరకముల మాత్ర లిప్పుడు అమ్ముచున్నారు. వానిని గూడ ఉపయోగించ వచ్చును. ఇది ప్రబలమైన విషయమని మాత్రము మరవ కూడదు. ఇందు పాదరసము చేరి యున్నది. ఇది లోహ పాత్రములను చెరిచి వేయును. సబ్బు నీళ్లను ఇది విరిచి వేయును.

## 4. తుత్తినాగ హరిదము.(జింక్ క్లోరైడ్)
ఇది నూరు పాళ్ళ నీటి కొకటి చొప్పున చేర్చినను సూక్ష్మ జీవుల పెంపును అణచి వేయును. నూటికి 2 మొదలు 5 పాళ్లవరకు చేర్చిన సామాన్యముగ అన్ని సూక్ష్మ జీవులను చంపును. ఈ ద్రావకముల వలన బట్టలు గాని, ఆయుధములు గాని లోహ పాత్రములు గాని చెడిపోవు.

## 5. గంధకము,
గంధకమును కాల్చుటచే వచ్చు పొగ సూక్ష్మజీవులను చంపుటలో మిగుల శక్తి గలది కాని ఇది తడితో జేరి నపుడే సూక్ష్మ జీవులను చంప గలదు; పొడిగా నున్నపుడు ఇది సూక్ష్మ జీవులను అంట లేదు. కావున గదులలో పొగ వేయు నపుడు గోడల మీదను, దుస్తుల మీదను సామానుల మీదను నీళ్లను చక్కగ చిలకరించి చల్లవలెను. ఇట్లు తడితో గూడి నప్పుడిది బట్టలకు వేసిన తొగరు, జబరా మొదలగు చెట్ల సంబంధమైనరంగుల నన్నిటిని తిని వేయును. కాబట్టి అన్ని చోటుల ఈ పొగనుపయోగించుటకు వీలుండదు. ఈ పొగయొక్క ఘాటు ముక్కు రంద్రములకును, గొంతుకకును మిక్కిలి ప్రతి కూలమైనది. గాలిలో నూటికి ఐదు చొప్పున ఈ పొగ చేరియున్న ఎడల మనుష్యులకు దీనిని పీల్చి బ్రతుక జాలరు. వట్టి గంధపు పొడి తనంతట అది సామాన్యముగా నిప్పంటించిన కాలదు. అందు చేత ఎర్రగ కాలిన ఇనుప మూకుళ్లలో వేసిన గాని, ఊకతో జేర్చి గాని దీనిని కాల్చవలెను.

## 6. బోరికామ్లము (బోరిక్ ఆసిడ్)
దీనిని శస్త్ర వైద్యులు హెచ్చుగ ఉపయోగింతురు. ఇది మంట లేని మందు. కంటి యందు కూడా ఉపయోగింప వచ్చును. సూక్ష్మ జీవుల నొక్క పెట్టున ఇది చంపలేదు గాని వాని వృద్ధిని ఆపి వేయును. నిలువ చేసికొను పదార్థములను క్రుళ్ళకుండ జేయుటకు దీనిని ఉపయోగింతురు. తీవ్రమధికముగ లేనిదగుట చేత అంటు వ్వాధుల నాపుటుకకు గాను శుద్ధి చేయు మందులలో జేర్చుటకు దీనికంతగా హక్కు లేదు.

## 7. పులుసు పదార్థములు
(ఆమ్లములు/ఆసిడ్స్) గంధక ధృతి మొదలగు తీవ్ర మైన ఆమ్లములలో సూక్ష్మ జీవులు క్షణములో చచ్చును గాని వానిని వాడుకగా ఉపయోచించుటకు వీలు లేదు. ఇవి యే వస్తువును తాకిన అది కాలి పోవును. కాని మిక్కిలి తక్కువ తీవ్రముగల నిమ్మ పండు పులుసు వంటి దానికి కూడా సూక్ష్మ జీవులను చంపునట్టి శక్తి గలదు. ఆరోగ్య వంతుని పొట్టలో ఊరు జఠర రసము (గాస్టిక్ జ్యూస్) లో గల హైడ్రొక్లోరిక్, ఉదజన హరిత ఆమ్లము, కలరా సూక్ష్మ జీవులను చంప గలదు. అందు చేతనే కలరా సూక్ష్మ జీవులతో గలిసిన నీళ్లు త్రాగినను అన్నము తినన కూడా కొందరకు కలరా వ్వాధి అంటక పోవచ్చును. లిమనేడు, లైం జూసు సోడామొదలగు పుల్లని నీళ్లను త్రాగుట వలనను కూడా జాడ్యముల దినములలో కొంత ఉపయోగకరము. రెండు వేల పాళ్ల నీటికి ఒక పాలు గంధకథృతి చేరిన ఆ నీటిలో కలరా సూక్ష్మ జీవులు వెంటనే చచ్చునని కొందరు శోధకులు వ్రాయు చున్నారు. దీనిని బట్టి చూడ విరేచనములు మొదలగు వానిని శుద్ధి చేయుటకును ఇది యుపయోగ పడ వచ్చును. పడవలు, బండ్లు మొదలైన వానికి అంటు వ్వాధుల సంపర్కము గలుగు నెడల ఈ నీళ్లతో గడిగి వానిని శుద్ధి చేయ వచ్చును.

## 8. క్షార పదార్థములు (ఆల్కాలీస్)
తీవ్రమైన క్షారము గల పదార్థములు సూక్ష్మ జీవులను చంపును. అపుడు కాల్చిన గుల్లతో చేసిన నీళ్లు ఇండ్లను శుద్ధి చేసి కొనుటకు మిక్కిలి యోగ్యమైనవి. కాని సుద్ధతో కలిపిన వెల్ల నిష్ప్రయోజనము.

## 9. టించర్ అయోడిన్ :
ఇది మిక్కిలి తీవ్రమైన శక్తి గలది. నిమిషములో సూక్ష్మ జీవులను చంపును. శస్త్రము చేయు భాగము మీదనుండు చర్మములో నివసించు సూక్ష్మ జీవులను చంపుటకు గాను శస్త్రము చేయక ముందు ఈ టించరు అయోడిన్ ను పూయుదురు. ఇందుచే ఆ భాగము శుద్ధి యగును. కొందరు శస్త్ర వైద్యులు చేతులు కడుగు కొనుటకు కూడా దీనినే యుపయోగింతురు. కాని దీని వెల మిక్కిలి అధికమగుటచే దీని వ్వాపకము అంత హెచ్చుగ నుండుట వీలులేదు.

## 10. సీమరోటి బూడిదె (బ్లీచింగ్ ఫౌడర్)
దీనిని బజారులలో క్లోరైడు ఆఫ్ లైము అంటారు. ఇది దుర్వాసనలను పోగొట్టుటకును, మురుగు కాలువలు, మురుగు తొట్లు, మరుగు దొడ్లు మొదలగు వానిని శిద్ధి చేయుటకు, మిక్కిలి యుపయుక్తమయినది. దీనిని ఎల్లప్పుడు మిక్కిలి పొడిగా నుంచ వలెను. దీనిలో ఎంత మాత్రము తేమ చేరినను దీని తీవ్రత తగ్గి పోవును. ఇది నీటితో చేరినప్పుడు దీని యందలి హరితము (క్లోరైన్) నీటి యందలి ఉదజనితో చేరి నీటి నుండి ప్రాణ వాయువును వెడల గొట్టును. ఈ ప్రాణవాయువు (ఆమ్లజని..... ఆక్సిజన్) దుర్వాయువులను పుట్టించు పదార్థములతో క్రొత్త పదార్థములయి వాని వాసన మారి పోవును.

## 11. హైడ్రొజన్ పర్ ఆక్సైడు ఉదజన పరామ్లజిదము.

ఇందు ఆమ్లజని (ప్రాణవాయువు) నీటిలో లీనమయి యుండును. ఏదైనను క్రుళ్లుచుండు పదార్థములో ఇది చేరిన తోడనే దీని నుండి ప్రాణవాయువు వెలువడి అది సూక్ష్మ జీవుల పెంపు నణచును. ఇది మిక్కిలి విలువ గల దగుట చేత దీనిని సామాన్యముగ నుపయోగించుటుకు వీలులేదు. శానిటాస్ అను నదియు నిట్టిదియే. నూటికి రెండు పాళ్ల చొప్పున నీళ్లతో చేర్చి దానితో కొంచెము చెడిన మాంసము మొదలగు వానిని శుద్ధి చేసికొన వచ్చును. ఇందు మన శరీరమునకు పడని పదార్థమేదియును లేదు.

## 12. పొటాసియ పర్మాంగనితము:

ఇది ఉదా రంగు గల పలుకులుగా నుండును. దీనిని నీళ్ళలో కలిపి నప్పుడు చంద్ర కాంత పూవు వంటి ఎరుపు రంగు గల ద్రావకము ఏర్పడును. ఈ ద్రావకము కుళ్ళు చుండు పదార్థములతో చేరి నప్పుడు దీని నుండి ప్రాణ వాయువు వెలువడి అది ఆ పదార్థములతో కూడి వానిని సుద్ది చేయును. ఇది నూటికి 5 పాళ్లకంటె తక్కువగ నున్న ఎడల సూక్ష్మ జీవులను నిశ్చయముగ చంపునని చెప్పుటకు వీలు లేదు. మిక్కిలి పలుచని ద్రావకము తప్ప, ఎంత మాత్రము చిక్కగ నున్నను దీని వలన బట్టల కొక తరహా ఎర్ర రంగు పట్టుకొనును. కావున బట్టలు శుద్ధి చేసి కొనుటకు ఇది పనికి రాదు. కలరా యుండు దినములలో నూతులలోని నీటిని శుద్ధి చేయ్టకు ఇది మిక్కిలి యుక్తమైనది.

## 13. మందు సబ్బులు:

అంటు వ్వాధి నివారకములనియు, చర్మ వ్వాధి నివారకములనియు, సమస్త విధములైన సూక్ష్మ జీవులను నశింప జేయు ననియు, డంబములతో నమ్ము మందు సబ్బులు (మెడికేటెడ్ సోప్సు) ప్రజలకు వట్టి బ్రమ కలిగించి వారితర మందుల నుపయోగించి జాగ్రత్త పడకుండ జేయును. ఇందు చేత సూక్ష్మ జీవులను చంపుటకు తగినన్ని పాళ్లు మందు చేరి యుండని ఈ సబ్బులు అపాయ హేతువులే గాని, ఏ సబ్బయినను నలుగుపొంది, సీకాయ, కుంకుడు కాయ అయినను శరీరమునందును, బట్టల యందు నుండి మురికిని చమురును వానితో పాటు కొన్ని సూక్ష్మ జీవులను కూడా వదలించుననుట సత్యమె.