దద్దవాడ

**దద్దవాడ** మార్కాపురం జిల్లా, కొమరోలు మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన కొమరోల నుండి 14 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన మార్కాపురం నుండి 60 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 946 ఇళ్లతో, 3604 జనాభాతో 1997 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1836, ఆడవారి సంఖ్య 1768. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 225 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 6. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 591203.

## గ్రామ చరిత్ర
దద్దవాడలో చాళుక్యుల కాలంలో కట్టించిన వైష్ణవాలయాలంలో రెండు శాసనాలున్నాయి. మొదటిది 1312లో కాకతీయ ప్రతాపరుద్రుడు ఆలయానికిచ్చిన దానశాసనం, రెండవది 1431లో ఉరుమయ్య దేవ మహారాజు ఆలయంలో ఆంజనేయస్వామి విగ్రహాన్ని ప్రతిష్ఠించినట్టు శాసనం వెయ్యబడింది. ప్రస్తుత కాలంలో ఇది దద్దవాడ ఆంజనేయస్వామి ఆలయంగానే ప్రసిద్ధి చెందింది.

## సమీప గ్రామాలు
నల్లగుంట్ల 5.5 కి.మీ, కొంగలవీడు 5.9 కి.మీ, తాటిచెర్ల 6.1 కి.మీ, గుడిమెట్ట 6.1 కి.మి, [గిద్దలూరు ([మార్కాపురం జిల్లా)|గిద్దలూరు]] 6.8 కి.మీ.
## గ్రామ పంచాయతీ
*2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో దూదేకుల గులాం చిన్నవీరయ్యస్వామి, సర్పంచిగా ఎన్నికైనాడు.

## విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు 8 ఉన్నాయి.సమీప బాలబడి, ప్రాథమిక పాఠశాల గిద్దలూరులోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల తాటిచెర్లలోను, మాధ్యమిక పాఠశాల తాటిచెర్లలోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల గిద్దలూరులోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల మార్కాపురంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల నంద్యాలలోను, పాలీటెక్నిక్‌ గిద్దలూరులోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల కంభంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం గిద్దలూరులోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల ఒంగోలు లోనూ ఉన్నాయి.

## వైద్య సౌకర్యం

### ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
దద్దవాడలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.

ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.

### ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలోఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు.

## తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.

## పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.

## సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
దద్దవాడలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. మొబైల్ ఫోన్ ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.

గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.

రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.

## మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.

## ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.

## విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 5 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 8 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.

## భూమి వినియోగం
దద్దవాడలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:

* వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 212 హెక్టార్లు
* వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 361 హెక్టార్లు
* తోటలు మొదలైనవి సాగవుతున్న భూమి: 2 హెక్టార్లు
* వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 25 హెక్టార్లు
* సాగులో లేని భూముల్లో బీడు భూములు కానివి: 52 హెక్టార్లు
* బంజరు భూమి: 45 హెక్టార్లు
* నికరంగా విత్తిన భూమి: 1297 హెక్టార్లు
* నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 1377 హెక్టార్లు
* వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 17 హెక్టార్లు

## నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
దద్దవాడలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.

* బావులు/బోరు బావులు: 17 హెక్టార్లు

## ఉత్పత్తి
దద్దవాడలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.

### ప్రధాన పంటలు
వరి, మిరప, శనగ
## ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం. వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు

## గ్రామ విశేషాలు
ఈ గ్రామాన్ని, కేంద్ర ప్రభుత్వ పంచాయతీరాజ్ & గ్రామీణాభివృద్ధి శాఖ ఆధ్వర్యంలోని "సంసాద్ ఆదర్శ గ్రామం" పథకం పరిధిలో ఒంగోలు లోక్ సభ సభ్యులు శ్రీ వై.వి.సుబ్బారెడ్డి, దత్తత తీసుకున్నారు.

## గణాంకాలు
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 3,415. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1,823, మహిళల సంఖ్య 1,592, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 799 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 1,997 హెక్టారులు.
## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు