open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
జి.చంద్రయ్య

**గుండా చంద్రయ్య** తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన హైకోర్టు రిటైర్డ్‌ న్యాయమూర్తి. ఆయన 2019లో తెలంగాణ రాష్ట్ర మానవ హక్కుల కమిషన్ (హెచ్చార్సీ) తొలి చైర్మన్‌గా నియమితుడయ్యాడు.

## జననం, విద్యాభాస్యం
జి. చంద్రయ్య తెలంగాణ రాష్ట్రం , మంచిర్యాల జిల్లా , జన్నారం మండలం , తిమ్మాపూర్‌ గ్రామం లో జన్మించాడు. ఆయన తిమ్మాపూర్‌ గ్రామం లో మూడో తరగతి వరకు, తపలాపూర్‌లో పదో తరగతి పూర్తి చేసి ఆదిలాబాద్‌లోని ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్‌ అండ్‌ సైన్స్‌ కాలేజీలో ఇంటర్, బీఏ పూర్తి చేశాడు. జి. చంద్రయ్య ఉస్మానియా యూనివర్సిటీ లో ఎల్‌ఎల్‌బీ, ఎల్‌ఎల్‌ఎం, ఎంఏ పొలిటికల్‌ సైన్స్‌ పూర్తి చేశాడు.

## వృత్తి జీవితం
జి. చంద్రయ్య 1980 నవంబర్‌ 6న ఆంధ్రప్రదేశ్ బార్ కౌన్సిల్ లో న్యాయవాదిగా ఎన్‌రోల్‌ అయ్యి,  ఐ.వెంకటనారాయణ దగ్గర చేరాడు. ఆయన  1991 నుండి 95 వరకు & 1999 నుండి నవంబరు 2002 వరకు సాంఘిక సంక్షేమ, మున్సిపల్‌ శాఖలకు ప్రభుత్వ న్యాయవాదిగా పని చేశాడు. ఆయన 26 మే 2005న హైకోర్టు అదనపు న్యాయమూర్తిగా నియమితుడై, 20 ఫిబ్రవరి  2006న శాశ్వత న్యాయమూర్తిగా నియమితుడయ్యాడు. ఆయన హైకోర్టు న్యాయమూర్తిగా 09 మే 2016న పదవీవిరమణ చేశాడు.

ఆయన 2019లో తెలంగాణ రాష్ట్ర మానవ హక్కుల కమిషన్ (హెచ్చార్సీ) తొలి చైర్మన్‌గా నియమితుడై, డిసెంబరు 23, 2019న భాద్యతలు చేపట్టాడు.

## అవార్డులు
ఆయన 2020లో మానవ హక్కుల కమిషన్‌ చైర్మన్‌ హోదాలో పేదలు, మహిళలు, దివ్యాంగులు, చిన్న పిల్లల హక్కుల పరిరక్షణకు చేస్తున్న కృషికి గుర్తింపుగా నెల్సన్‌ మండేలా అవార్డ్‌,  న్యాయమూర్తిగా హైకోర్టులో మానవ హక్కుల కోసం నిరంతరం సేవలు అందిస్తూ మానవ హక్కుల పట్ల ఎంతో మందిని జాగతపరుస్తున్న ఆయన యూనివర్సల్ హ్యూమన్ రైట్స్ అవార్డు - 2020 అందుకున్నాడు.

## మూలాలు

వర్గం:1954 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:న్యాయమూర్తులు
సి.వి రాములు

**జస్టిస్ చింతపంటి వెంకట రాములు** తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన హైకోర్టు రిటైర్డ్‌ న్యాయమూర్తి. ఆయన 2019లో తొలి తెలంగాణ లోకాయుక్త గా నియమితుడై డిసెంబర్ 23, 2019న భాద్యతలు చేపట్టాడు.

## జననం, విద్యాభాస్యం
సీవీ రాములు తెలంగాణ రాష్ట్రం, నిజామాబాద్‌ జిల్లా,  బోధన్ మండలం, ఆచన్‌పల్లి గ్రామంలో 20 ఫిబ్రవరి 1949న జన్మించాడు. ఆయన పదవ తరగతి వరకు శంకర్‌నగర్‌, బోధన్‌లో, గిరిరాజ్‌ ప్రభుత్వ డిగ్రీ కాలేజీలో నిజామాబాద్‌లో డిగ్రీ పూర్తి చేసి 1978లో మహారాష్ట్రలోని యశ్వంత్‌ లా కాలేజీలో ఎల్‌ఎల్‌బీ పూర్తి చేశాడు.

## వృత్తి జీవితం
సీవీ రాములు 10 ఆగష్టు 1978న న్యాయవాదిగా ఎన్‌రోల్‌ చేసుకొని హైకోర్టు న్యాయవాది సి.ఆనంద్‌ దగ్గర జూనియర్‌గా చేరాడు. ఆయన ఆంధ్రప్రదేశ్ లో 24ఏళ్ల పాటు న్యాయవాదిగా ప్రాక్టీస్‌ చేశాడు. సీవీ రాములు కేంద్ర ప్రభుత్వానికి, ఆంధ్రప్రదేశ్ ఆర్టీసీకి 13 ఏళ్ల పాటు స్టాండింగ్‌ కౌన్సిల్‌గా పని చేశాడు. జస్టిస్‌ సీవీ రాములు 2002 డిసెంబర్‌ 2న హైకోర్టు అదనపు న్యాయమూర్తిగా నియమితుడై, 24 జూన్ 2004న హైకోర్టు న్యాయమూర్తిగా నియమితుడై 19 ఫిబ్రవరి 2011న పదవి విరమణ చేశాడు.
జస్టిస్‌ సీవీ రాములు తెలంగాణ రాష్ట్ర తొలి లోకాయుక్తగా నియమితుడై డిసెంబర్ 23, 2019న భాద్యతలు చేపట్టాడు.

## మూలాలు

వర్గం:న్యాయమూర్తులు
వర్గం:న్యాయవాదులు
వర్గం:1949 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
రహస్యం (2019 సినిమా)

**రహస్యం** 2019లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. భీమవరం టాకీస్ బ్యానర్ పై తుమ్మలపల్లి రామసత్యనారాయణ నిర్మించిన ఈ సినిమాకు సాగర్ శైలేష్ దర్శకత్వం వహించాడు. శైలేష్, శ్రీ రితిక, తుమ్మలపల్లి రామసత్యనారాయణ, జబర్దస్త్ అప్పారావు ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన ఈ సినిమా ఫిబ్రవరి 01, 2019న విడుదలైంది.

## కథ
రవి (శైలేష్) సినిమా డైరెక్షన్ అవకాశాల కోసం వెతుకుతుంటాడు. ఈ క్రమంలో రవి తీసిన షార్ట్ ఫిల్మ్ చూసి ఆకర్షితుడైన అయిన నిర్మాత (తుమ్మలపల్లి రామసత్యనారాయణ) ఓ మంచి హర్రర్ కామెడీ స్క్రిప్ట్ రాసుకొని వస్తే అతనికి దర్శకత్వం చేసే అవకాశం ఇస్తానంటాడు. ఈ క్రమంలో హర్రర్ కథ రాయాలంటే దెయ్యానికి సంబంధించిన విషయాలు తెలుసుకోవడానికి అతని మిత్రులతో కలిసి ఓ మాంత్రికుడు (జబర్దస్త్  అప్పారావు) దగ్గరికి వెళ్తాడు. అక్కడ జరిగిన కొన్ని పరిమాణాల మధ్య దివ్య (దెయ్యం) రవి వెంట పడుతుంది.  ఇంతకీ దివ్య ఎవరు ? ఆమె ఎలా చనిపోయింది ? రవి చుట్టే ఎందుకు తిరుగుతుంది ? అసలు రవి తీసే సినిమాలోనే ఆమె ఎందుకు నటించాలనుకుంది ? అనేదే మిగతా సినిమా కథ.
## నటీనటులు

*శైలేష్  
*శ్రీ రితిక  
*తుమ్మలపల్లి రామసత్యనారాయణ  
*జబర్దస్త్ అప్పారావు
*నరేన్ రెడ్డి
*నాగాభట్ల చైతన్య
*సందీప్ కృష్ణ 
*శ్రీనివాస్
*స్రవంతి 
*సందీప్ కడిమే
*మాస్టర్ అఖిల్

## సాంకేతిక నిపుణులు
*బ్యానర్: భీమవరం టాకీస్  
*నిర్మాత:   తుమ్మలపల్లి రామసత్యనారాయణ
*కథ, స్క్రీన్ ప్లే, దర్శకత్వం:   సాగర్ శైలేష్
*సంగీతం:  కబీర్ రఫీ
*సినిమాటోగ్రఫీ: సుధాకర్ అక్కినపల్లి

## మూలాలు

వర్గం:2019 తెలుగు సినిమాలు
వర్గం:2019 సినిమాలు
సురేంద్ర సాఎ

**సురేంద్ర సాఎ** (ఆంగ్లం:Surendra Sai) (1809 జనవరి 23- 1884 ఫిబ్రవరి 28) భారతదేశానికి చెందిన స్వాతంత్ర్య సమర యోధుడు, బ్రిటిష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీకి వ్యతిరేక పోరాటంలో అమరుడయ్యాడు. సురేంద్ర సాఎ అతని  సహచరులైన మధో సింగ్, కునాల్ సింగ్, ఐరి సింగ్, బైరి సింగ్, ఉద్ధాన్త సాఎ, ఖగేశ్వర్, కరుణాకర్ సింగ్, సాలెగ్రామ్ బరిహ, గోవింద్ సింగ్, పహార్ సింగ్, రాజీ ఘసియా , కమల్ సింగ్, హతి సింగ్, స్లీక్ రామ్ బరిహ, లోకనాథ్ పాండా, మృత్యుంజయ పాణిగ్రహి, జగబందు హోత , పద్మవేను గురు, త్రిలోచన పాణిగ్రాహి ఇంకా చాలా మంది పోరాట యోధులతో కలిసి పడమటి ఒడిషా ప్రాంతంలో బ్రిటిష్ వారి ఆక్రమణలను విజయవంతంగా అడ్డుకున్నారు. ఈ పోరాటంలో పాల్గొన్న చాల మంది యోధులు ఉరితీయబడ్డారు. సురేంద్ర సాఎ 1884 ఫిబ్రవరి 28న అసిరిగర్హ్ జైలులో మరణించాడు. 
## తొలినాళ్ళ జీవితం
సాఎ 1809 జనవరి 23న ఒడిషా రాష్ట్రం సంబల్‌పుర్ కి 40 కి.మీ. దూరంలో ఉత్తరాన ఉన్న ఖిందా గ్రామంలోని  గోండు  కుటుంబం లో జన్మించాడు. ఇతని తల్లిదండ్రులకి ఏడుగురు సంతానం.
## పోరాటం
సాఎ 1827 లో  బ్రిటిష్ వారికి వ్యతిరేకంగా నిరసన వ్యక్తం చేయడం ప్రారంభించాడు. హజారీబాగ్‌ని 1840 లో అరెస్టు చేసి జైలుకు పంపారు. 1857 తిరుగుబాటు సమయంలో తీవ్రవాదులు హజారీబాగ్ జైలు నుండి విడుదలయ్యారు. ఇతను తన కార్యకలాపాలను ఒడిషా కొండలకు మార్చాడు.1862 లో లొంగిపోయే వరకు తన వ్యతిరేకతను కొనసాగించాడు. సాఎ లొంగిపోవడానికి ముందు హజారీబాగ్‌లో 17 సంవత్సరాలు, అరెస్ట్ అయిన తర్వాత 20 సంవత్సరాలు జైలులో గడిపాడు. దీనిలో అతను 19 సంవత్సరాలు రిమోట్ జైలులో గడిపాడు.

## గుర్తింపు
సంబల్‌పుర్ పౌరులు సురేంద్ర సాయేకి దక్కవలసిన గౌరవం దక్కలేదని, అతని జీవిత చరిత్రను స్వాతంత్ర్య పోరాటాన్ని తగు రీతిలో గుర్తించలేదని భావించారు. చరిత్రకారులు, అధికారులు సాయే చేసిన పోరాటానికి సంబందించిన చాలా  పత్రాలు భోపాల్, నాగ్‌పూర్  రాయ్‌పూర్‌లోని వివిధ ఆర్కైవ్‌లలో ఇప్పటికీ ఉన్నాయి. ఈ విషయంలో ఒడిశా ప్రభుత్వం ఏమీ చేయలేదని అంటారు.

* 2009లో ఒడిషా ప్రభుత్వం సాఎ  గౌరవార్ధం ఆ రాష్ట్ర అతి పురాతన ఇంజనీరింగ్ కళాశాల అయిన యూనివర్సిటీ కాలేజీ ఆఫ్ ఇంజనీరింగ్ ను **వీర్ సురేంద్ర సాఎ సాంకేతిక విశ్వవిద్యాలయం** గా మార్చింది.
* 2005లో, భారత ప్రభుత్వం భారత పార్లమెంటు ఆవరణలో సురేంద్ర సాయి విగ్రహాన్ని ఏర్పాటు చేయాలని నిర్ణయించింది.
* అతని గౌరవార్థం భారత ప్రభుత్వం పోస్టల్ స్టాంపును విడుదల చేసింది.
* 2018 సెప్టెంబరులో ఝార్సుగూడలో నిర్మించిన విమానాశ్రయానికి సాఎ గౌరవార్థం అతని పేరు పెట్టారు, ఇది ఓడిశాలోని రెండవ విమానాశ్రయం గల పట్టణం.

## మూలాలు

వర్గం:1809 జననాలు
వర్గం:1884 మరణాలు
వర్గం:ఒడిశా స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
సలీం అలీ సరస్సు

**సలీం అలీ సరస్సు** (మరాఠీ - र्षीमित्र सलीम आली) మహారాష్ట్ర రాజధాని ముంబయి లోని ఢిల్లీ గేట్ సమీపంలో ఉంది. ఇది నగరం ఉత్తర భాగంలో ఉంది. మొఘల్ కాలంలో దీనిని *ఖిజిరి తలాబ్* అని పిలిచేవారు. తర్వాత దీనికి సహజ శాస్త్రవేత్త సలీం అలీ పేరు పెట్టారు. ఇతను గొప్ప పక్షి శాస్త్రవేత్త. భారతదేశ పక్షుల మనిషిగా కూడా పిలవబడతాడు. డివిజనల్ కమిషనర్  ఔరంగాబాద్ డివిజన్ కార్యాలయం దీనికి సమీపంలో ఉంది. ఔరంగాబాద్ జిల్లా కలెక్టర్ కార్యాలయం కూడా ఇక్కడే ఉంది.
## విస్తీర్ణం
ప్రస్తుతం సలీం అలీ సరస్సు బేగంపుర నుండి మక్బరా వరకు విస్తరించి ఉంది. 
## భౌగోళికం, సౌకర్యాలు
సలీం అలీ తలాబ్ ప్రస్తుత కాలంలో ఒక చిన్న పక్షుల అభయారణ్యంగా మారి అనేక వలస పక్షులకు ఆవాసం కల్పిస్తుంది. ఔరంగాబాద్ మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ పర్యవేక్షించే ఒక తోట ఉంది.  వర్షాకాలం & శీతాకాలంలో సరస్సు నిండినప్పుడు బోటింగ్ సౌకర్యాలు కూడా అందుబాటులో ఉంటాయి.  ఇటీవల దీని నీటి నిల్వ సామర్థ్యాన్ని పెంచడానికి పూడిక తీయబడింది.
## జీవ వైవిధ్యం
సలీం అలీ సరస్సు అరుదైన గొప్ప జీవవైవిధ్య ప్రదేశం. నగరంలో దాదాపు 16 వృక్ష జాతులు, 11 పొద రకాలు, 8 అధిరోహకులు, 32 భూసంబంధమైన గుల్మకాండ మొక్కలు, 10 రకాల ఆల్గేలు, 12 నీటి మూలికలు, 16 జల కీటకాలు, మొలస్క్‌లు, క్రస్టేసియన్లు, తొమ్మిది రకాల చేపలు, 15 రకాల సరీసృపాలు, ఏడు రకాల ఎలుకలు, క్షీరదాలు, 102 రకాల కీటకాలు ఉన్నాయి. నగరంలోని పర్యావరణ కార్యకర్తలు, పక్షుల ప్రేమికులు చారిత్రక సలీం అలీ సరస్సును ప్రజల కోసం మూసివేసి, పరిరక్షణ కోసం జీవవైవిధ్య హాట్‌స్పాట్‌గా ప్రకటించడానికి ప్రయత్నాలు చేస్తున్నారు.
## మూలాలు

వర్గం:సరస్సులు
వర్గం:నీటి వనరులు
వర్గం:మహారాష్ట్ర
ఊరికి పోయిన యాళ్ళ

**ఊరికి పోయిన యాళ్ళ** తెలంగాణ భాషలో రాయబడిన కవిత్వ సంకలనం. తెలంగాణ రాష్ట్ర భాషా సాంస్కృతిక శాఖ సంచాలకుడు, కవి మామిడి హరికృష్ణ రాసిన కవితలతో స్వరాజ్యం పబ్లికేషన్స్ ఈ పుస్తకం ప్రచురించింది. తెలంగాణ పల్లెల్లోని సౌందర్యం, పల్లె ప్రజల ఆత్మీయ అనుబంధాలు, విభిన్న కులాల వృత్తులు, అక్కడి భౌగోళిక అంశాలతోపాటు తన స్వగ్రామంలోని తన చిన్ననాటి జ్ఞాపకాలను హరికృష్ణ ఈ సంకలనంలో పొందుపరిచాడు.

## ఆవిష్కరణ
ఈ సంకలనాన్ని హరికృష్ణ తన తల్లికి అంకితమిచ్చాడు. 2018, సెప్టెంబరు 20న తన తల్లి వర్ధంతి సందర్భంగా, తన తండ్రి చేతులమీదుగా ఈ పుస్తకాన్ని ఆవిష్కరింపజేశాడు.

## కవిత్వ నేపథ్యం
1995-2018 మధ్య తెలంగాణ భాషలో రాసిన 30 కవితలను ఎంపిక చేసి ఈ సంకలనం తీసుకువచ్చారు. ఈ సంకలనంలోని కవితలు ఊరి చరిత్రను, ఆత్మీయుల అనుబంధాల తండ్లాటను, ప్రతి మనిషికి పుట్టిన ఊరు మీద ఉండాల్సిన ప్రేమ గురించి తెలియజేస్తాయి.పుట్టిన ఊరికి దూరంగా బతుకుతున్న మనిషి చాలారోజుల తరువాత తన సొంత ఊరికి వెళ్ళిన్నప్పుడు అతనిలో కలిగే అనుభూతులు, అనుభవాలు, జ్ఞపకాలకు అక్షర రూపం ఈ పుస్తకం. గ్రామీణ వాతావరణంలోని కులవృత్తులను, ఆయా కులాల వ్యక్తులను గుర్తు చేసుకుంటూ, వారితో తనకున్న అనుభూతిని తెలుపుతూ అంతరించిపోయిన కులవృత్తుల పట్ల ఆవేదనతో కూడిన కవిత్వం కూడా ఇందులో ఉంది.

## గుర్తింపు
ఈ సంకలనంలోని ‘పండుగ‘ అనే కవిత ప్రతిష్ఠాత్మకమైన ‘నేషనల్ సింపోజియం ఆఫ్ పోయెట్స్- 2020‘కి ఎంపికయింది. ఒక ప్రాంతానికి పరిమితమైన కవి భావజాల సంఘర్షణను దేశంలోని 22 భాషల్లోకి అనువదించి, ఆ ప్రాంత అస్తిత్వాన్ని ఆవిష్కరింప చేయడం కార్యక్రమ ఉద్దేశం. తెలంగాణ ఏర్పడిన తరువాత తెలంగాణ భాషలో రాయబడిన ఈ కవితకి మొదటిసారిగా ఈ ఘనత దక్కడం, 2019, డిసెంబరు 27,28న ఢిల్లీలో జరిగిన ఈ కార్యక్రమంలో హరికృష్ణ పాల్గొని కవిత్వాన్ని చదివాడు.

## కవితలు

# అమ్మ చెప్పిన ఖాందాని కత
# బుగులోని తీర్థం
# బోనం సాక
# చత్తిరి
# చెరుకు బాయి
# దారం కట్టిన సందమామ
# దోని నీళ్ళు
# E - 1, రూమ్ నెంబరు 70...
# Fusion షాయరీ on తెలంగాణా జమీన్
# గుట్టను పగలేసినం
# ఇనుప కంచె... అడ్డుగోడ... ఒక జన జాతర!
# జెండాగా ఎగిరిన అచ్చరం
# కొత్త సాలు ముచ్చట
# కట్ట మీద రాల చెట్టు!
# మట్టి చెక్కిన శిల్పం
# మా ఊరి పురాణం
# మావోన్ని మాయం సేసినంక
# Occupy హైదరాబాద్
# ఊరికి పోయిన యాళ్ల
# ఊరు బతక బోతాంది
# పండుగ
# పచ్చడి, బచ్చం... మా బంగ్లా...
# పట్నం పెద్దమ్మ అసొంటిది
# పిట్టని దేవులాడిన గూడు
# సలి మంట
# సాపేక్షత
# సీత కుంట
# తంగేడు పూల నేల
# వానెల్సినంక
# 'యాకుత్ పురా'ణ శకలం

## మూలాలు

వర్గం:2018 పుస్తకాలు
వర్గం:కవితా సంకలనాలు
వాసుకాక జోషి

**వాసుకాక జోషి** ( 1856 ఏప్రిల్ 28 - 1944 జనవరి 12), మహారాష్ట్రకు చెందిన స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు. విష్ణుశాస్త్రి కృష్ణశాస్త్రి చిప్లుంకర్ తర్వాత జోషి *చిత్రశాల* ప్రెస్ యజమానిగా ఉన్నాడు.

## జీవిత విషయాలు
వాసుకాక జోషి 1856, ఏప్రిల్ 28న సతారా జిల్లా, వెయిట్ సమీపంలోని ధోమ్‌ గ్రామంలోని ఒక మధ్యతరగతి దేశస్థ బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో జన్మించాడు. అతని తండ్రి గనుకాక జోషి పూజారి, రైతు, వడ్డీ వ్యాపారి. తనది ఔరంగాబాద్‌కు నుండి వలస వచ్చిన కుటుంబం. వాసుకాకకు ముగ్గురు సోదరులు, ముగ్గురు సోదరీమణులు ఉన్నారు.

## ఉద్యమం
లోకమాన్య తిలక్‌ సన్నిహితుడిగా జోషి భారతదేశ స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో కీలకపాత్రగా పోషించాడు. నేపాల్ ప్రభుత్వం ద్వారా జపాన్‌తో సంబంధాలు ఏర్పరచుకోవడానికి ప్రయత్నించాడు. ఇంగ్లాండులోని ఇండియన్ హోమ్ రూల్ లీగ్ ప్రతినిధి బృందంలో సభ్యుడు కూడా జోషి పనిచేశాడు.

## మరణం
జోషి 1944, జనవరి 12న మరణించాడు.

## మూలాలు

## గ్రంథ పట్టిక
* 

వర్గం:1944 మరణాలు
వర్గం:1856 జననాలు
వర్గం:మహారాష్ట్ర స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
వర్గం:మహారాష్ట్ర వ్యక్తులు
వర్గం:మరాఠీ వ్యక్తులు
వి.సి. బాలకృష్ణ పనిక్కర్

**వెళ్ళాట్ చెంబలంచేరి బాలకృష్ణ పనిక్కర్** ( 1889 మార్చి 1 - 1912 అక్టోబరు 20) కేరళ రాష్ట్రానికి చెందిన స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, జర్నలిస్ట్, కవి. కవితలు, శ్లోకాలు, నాటకాలు, వ్యాసాలు, అనువాదాలు రాసాడు. *ప్రకృతి విశ్వరూపం*పై *ఓరు విలాపం* అనే చక్కని వర్ణన చేశాడు. ఆయన మంకీ గీత రచయిత.

## జీవిత చరిత్ర
విసి బాలకృష్ణ పనిక్కర్ 1889, మార్చి 1న కేరళ రాష్ట్రంలోని మలప్పురం సమీపంలోని ఊరకం-కీజ్‌మూరిలో జన్మించాడు. పేద కుటుంబానికి చెందిన పనిక్కర్ కోజికోడ్‌లోని మంకావు ప్యాలెస్‌కు వెళ్ళాడు. ఆ ప్యాలస్ లో ఇతర కవులు, రచయితలతో కలిసి 4 సంవత్సరాలు ఉన్నాడు.

## ఉద్యమం
1910, అక్టోబరు 26న స్వదేశాభిమాని రామకృష్ణ పిళ్లై విస్తరణకు వ్యతిరేకంగా సంపాదకీయం రాశాడు.

## మరణం
పనిక్కర్ 1912, అక్టోబరు 20న తన 23 సంవత్సరాల వయస్సులో క్షయవ్యాధి కారణంగా మరణించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:1912 మరణాలు
వర్గం:1889 జననాలు
వర్గం:కేరళ స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
వర్గం:కేరళ వ్యక్తులు
వర్గం:కేరళ పాత్రికేయులు
వర్గం:కేరళ కవులు
వర్గం:మలయాళ కవులు
అనుజ్ ధర్

**అనుజ్ ధర్** ఒక భారతీయ రచయిత. ప్రముఖ పాత్రికేయుడు. సుభాష్ చంద్ర బోస్ మరణం పై పలు పుస్తకాలను ప్రచురించారు. నిజానికి బోస్ మరణం ఇప్పటికీ వీడిపోని మిస్టరీ. అధికారికంగా ప్రకటించిన దాని ప్రకారం బోస్ ఆగష్టు 18, 1945లో తైవాన్ మీదుగా టోక్యోకు ప్రయాణిస్తుండగా విమాన ప్రమాదంలో మరణించారు. కానీ ఆయన పార్థీవ దేహం మాత్రం కనుగొనబడలేదు. దీని వల్ల ఆయన బతికి ఉండవచ్చునని ఎన్నో కథలు ప్రాచుర్యంలో ఉన్నాయి. ఆ విమానం కూలిపోయిన తర్వాత కూడా బోస్ చాలా సంవత్సరాలు జీవించడం గురించి కుట్ర సిద్ధాంతాలను అనుజ్ ధర్ ప్రతిపాదించాడు. ధర్ 'మిషన్ నేతాజీ' అనే లాభాపేక్షలేని సంస్థ వ్యవస్థాపకుడు. ధర్మకర్త కూడా. ఈ సంస్థ ముఖ్యఉద్ధేశం బోస్‌కు సంబంధించిన విషయాలను ప్రచారం చేయడం. 

## పరిశోధనలు, వివాదాలు
1985 వరకు బోస్ ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో గుమ్నామీ బాబా, భగవాన్జీ సన్యాసిగా జీవించాడని ధర్ పేర్కొన్నాడు. ముఖర్జీ కమిషన్ ఈ క్లెయిమ్‌ ని రద్దు చేసింది. కారణం DNA పరీక్షలో ఇద్దరి మధ్య ఎలాంటి సంబంధం లేకపోవడం. 

విమాణ ప్రమాదం తర్వాత బోస్ రష్యా (అప్పుడు, సోవియట్ యూనియన్) కు పారిపోయాడని ధర్ నమ్ముకం. అలాగే నేతాజీని లేకుండా చేయడానికి కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వాలు కుట్ర పన్నాయని ఆరోపించారు. దీనిపై విచారించిన ముఖర్జీ కమిషన్ కు KGB ఆర్కైవ్‌లలో సంబంధిత విషయాలు ఏమీ లభ్యమవలేదు.

2005లో, తైవాన్ ప్రభుత్వం ధర్‌కు పాత మత్సుయమా విమానాశ్రయం (ఇప్పుడు తైపీ దేశీయ విమానాశ్రయం) వద్ద 14 ఆగస్టు నుండి 25 అక్టోబర్ 1945 వరకు విమాన ప్రమాదం జరిగిన దాఖలాలు ఏమీ లేవని ఇమెయిల్‌ చేసారు, ముఖర్జీ కమిషన్ తుది వాదనలో ఈ రికార్డులు ప్రధాన పాత్ర పోషించాయి, విమాన ప్రమాదంలో బోస్ మరణించడం అసంభవం అని తేల్చింది. చరిత్రకారుడు సుగత బోస్ ఈ విమానాశ్రయం 1946 వరకు జపనీయుల ఆక్రమణలో ఉందని, 1949లో తైవానీస్ ప్రభుత్వం ఆధీనంలోకి తీసుకుందన్నారు.

బోస్ సోదరుడు శరత్ చంద్రబోస్, 'ది నేషన్‌' వార్తాపత్రిక ప్రచురించిన కథనం ప్రకారం, బోస్ చైనాలో 1949 అక్టోబర్‌లో ఉన్నాడని 'నో సీక్రెట్స్' అనే పుస్తకంలో ధర్ పేర్కొన్నాడు.

2008లో ధర్ రాసిన పుస్తకం, దక్షిణ ఆసియాపై CIA యొక్క కన్ను, భారతదేశం, దాని పొరుగు దేశాలపై డిక్లసిఫైడ్ సెంట్రల్ ఇంటెలిజెన్స్ ఏజెన్సీ రికార్డులను సంకలనం చేసింది.

1945లో ప్రారంభమైన మిస్టరీ ఇప్పటికీ వీడని సుభాష్ చంద్రబోసు మృతి గురించి పరిశోధనలో ఎన్నో ఏళ్లుగా పలువురు పరిశోధకులతో అనుజ్ ధర్ అనుబంధం కొనసాగించారు. తైవాన్ ప్రభుత్వం కూడా విమాన ప్రమాదాన్ని విశ్వసించడం లేదని అన్నారు.

నెహ్రూ వలె నేతాజీ కూడా కాంగ్రెస్‌లో చాలా ఏళ్లపాటు పని చేశారు. ఆ పార్టీకి అధ్యక్షుడుగా కూడా వ్యవహరించారు. అయితే శాంతియుత పోరాటంతో స్వాతంత్య్రం వచ్చేట్లు లేదని భావించిన ఆయన గాంధీ, నెహ్రూలతో విభేదించి కాంగ్రెస్‌ పార్టీ వీడారు. ఇండియన్‌ నేషనల్‌ ఆర్మీని ఏర్పాటు చేసి దేశ స్వేచ్ఛ కోసం బ్రిటిష్‌ పాలకులపై పోరాడారు. అటువంటి ఆప్త మిత్రునిపై, ముఖ్య సహచర నేతపై అనంతర కాలంలో నెహ్రూ చాలా ఏళ్లపాటు నిఘా పెట్టించడం శోచనీయం అంటారు అనుజ్ ధర్.http://m.navatelangana.com/article/main_stories/9669 

## విమర్శ
నేతాజీ జీవిత చరిత్ర రచయత లియోనార్డ్ ఎ. గోర్డాన్ తన పుస్తకం బ్రదర్స్ ఎగైనెస్ట్ ది రాజ్ లో ధర్‌పై తీవ్ర వాఖ్యచేపారు. సమకాలీన భారత రాజకీయ ప్రయోజనాల కోసం సుభాష్ చంద్రబోస్ మరణ వార్తను  ధర్ దుర్వినియోగం చేస్తున్నాడని గోర్డాన్ ఆరోపించారు.

## ప్రచురణలు

## మూలాలు
యమన్

**యమన్‌** 2017లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. మిర్యాల సత్యనారాయణరెడ్డి సమర్పణలో లైకా ప్రొడక్షన్స్, ద్వారకా క్రియేషన్స్ బ్యానర్ పై మిర్యాల రవీందర్ రెడ్డి నిర్మించిన ఈ సినిమాకు జీవ శంకర్‌  దర్శకత్వం వహించాడు. విజ‌య్ ఆంటోని, మియా జార్జ్‌, త్యాగరాజన్‌, సంగ్లీ మురుగన్‌ హీరో హీరోయిన్లుగా నటించిన ఈ సినిమా 24 ఫిబ్రవరి 2017న విడుదలైంది.

## కథ
దేవరకొండ గాంధీ (విజయ్ ఆంటోని)కి ఎమ్మెల్యేగా నిలబడేందుకు పోటీపడుతుంటాడు.  కానీ తన రాజకీయ ప్రత్యర్ధి, స్నేహితుడు అయిన పాండురంగ అతడిని హత్య చేస్తాడు. దీంతో గాంధీ భార్య, తన బిడ్డ దేవరకొండ అశోక్ చక్రవర్తి (విజయ్ ఆంటోని)తో కలిసి చనిపోవాలని భావించి విషం తీసుకుంటుంది. కానీ కొడుకుతో సహా ఆమె చేసిన ఈ ఆత్మహత్యాయత్నంలో అశోక్ బతికి బయటపడతాడు.  అశోక్ తన తాతయ్య (సంగిలి మురుగన్)  పెరిగి పెద్దవుతాడు. అలాంటి తాత అనారోగ్యం పాలవడంతో సర్జరీ చేయడానికి అతని దగ్గర డబ్బులు లేక డబ్బుల కోసం ఒక యాక్సిడెంట్ కేసును నెత్తిన వేసుకుని జైలుకు వెళ్తాడు. ఈ కేసు వల్ల అతడి జీవితం మలుపు తిరుగుతుంది. అశోక్ తన తెలివితేటలతో అంచెలంచెలుగా ఎదుగుతూ ఉంటాడు. తనకు మాజీ ఎమ్మెల్యే కరుణాకర్(త్యాగరాజన్) అండ దొరుకుతుంది. అశోక్‌ను అహల్య (మియా జార్జ్) ప్రేమిస్తుంది. ఇద్దరు పెళ్లి చేసుకుంటారు. అశోక్‌కు అన్ని వేళల సహాయం చేసే కరుణాకర్ అశోక్‌ను చంపాలనుకుంటాడు. దానికి అసలు కారణం ఏంటి ? అశోక్ రాజకీయాల్లోకి వెళ్లాడా ? తనను చంపాలనుకునే వారిపై పగ తీర్చుకున్నాడా ? తన తండ్రిని ఎవరు చంపారో అశోక్ తెలుసుకుంటాడా ? అశోక్ అనుకున్నది ఎలా సాధించాడు అనేదే మిగతా సినిమా కథ.

## నటీనటులు
*విజ‌య్ ఆంటోని  
*మియా జార్జ్ 
*త్యాగరాజన్‌  
*సంగ్లీ మురుగన్‌
*డి. ఆర్. కె. కిరణ్  
*చార్లె   
*జి. మరిముత్తు 
*ఆర్జై 
*స్వామినాథన్  
*అరౌల్ డి. శంకర్ 
*జయకుమార్

## సాంకేతిక నిపుణులు
*బ్యానర్:  లైకా ప్రొడక్షన్స్‌, ద్వారకా క్రియేషన్స్
*నిర్మాత:  మిర్యాల రవీందర్ రెడ్డి
*కథ, స్క్రీన్ ప్లే, దర్శకత్వం:  జీవా శంకర్
*సంగీతం:  విజయ్ ఆంటోనీ
*సినిమాటోగ్రఫీ: జీవా శంకర్
*ఎడిటర్: వీరా సెంథిల్ రాజ్ 
## మూలాలు

వర్గం:2017 తెలుగు సినిమాలు
వర్గం:2017 సినిమాలు
వర్గం:విజయ్ ఆంటోనీ నటించిన సినిమాలు
ఇంద్రసేన

**ఇంద్రసేన** 2017లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా.  ఆర్‌.స్టూడియోస్‌, విజయ్‌ ఆంటోని ఫిలిం కార్పొరేషన్‌ బ్యానర్ పై రాధికా శరత్ కుమార్, ఫాతిమా విజయ్ ఆంథోని నిర్మించిన ఈ సినిమాకు జి.శ్రీనివాసన్ దర్శ‌క‌త్వం వహించగా తెలుగులో నీలం కృష్ణారెడ్డి విడుదల చేశాడు. విజ‌య్ ఆంటోని, డయానా చంపిక, మహిమా ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన ఈ సినిమా తమిళంలో ‘అన్నాదురై’ పేరుతో తెలుగులో ‘ఇంద్రసేన’ పేరుతో 30 న‌వంబ‌ర్ 2017న విడుదలైంది.

## కథ
ఇంద్రసేన (విజయ్ ఆంటోనీ), రుద్రసేన(విజయ్ ఆంటోనీ) ఇద్దరు కవలలు.  ఇంద్రసేన తన కుటుంబ వారసత్వంగా వచ్చిన బట్టల షాపు చూసుకుంటు, తను ప్రేమించిన అమ్మాయి చనిపోయిందనే బాధతో మద్యానికి బానిసవుతాడు. రుద్రసేన స్కూల్లో ఫిజికల్ ట్రైనర్‌గా పనిచేస్తూ ఇంటి వ్యవహారాలు చూసుకుంటూ ఉంటాడు. తనకు నచ్చిన అమ్మాయిని పెళ్లి చేసుకోవడానికి సిద్ధపడతాడు. తన వల్ల కుటుంబం ఇబ్బంది పడుతున్న విషయాన్ని గుర్తించి ఇంద్రసేన మారుదామని అనుకుంటున్న సమయంలో ఆ మద్యం మైకంలో  ఒక వ్యక్తిని చంపి జైలుకెళ్తాడు. అక్కడి నుంచి బయటికొచ్చేసరికి  తన తమ్ముడు పెద్ద రౌడీగా మారతాడు. రుద్రసేన అలా మారడానికి కారణాలు ఏంటి ? ఇంద్రసేన ఈ  పరిస్థితులను ఎలా ఎదుర్కొన్నాడు ? అనేదే మిగతా సినిమా కథ.

## నటీనటులు
*విజ‌య్ ఆంటోని
*డయానా చంపిక  
*మహిమా నంబియార్  
*జ్యువెల్ మేరీ
*రాధా రవి
* కాళీ వెంకట్ 
*నళినీ కాంత్ 
*రింధు రవి

## సాంకేతిక నిపుణులు
*బ్యానర్:   ఆర్‌.స్టూడియోస్‌, విజయ్‌ ఆంటోని ఫిలిం కార్పొరేషన్‌
*నిర్మాత:  నీలం కృష్ణారెడ్డి
*కథ, స్క్రీన్ ప్లే, దర్శకత్వం:  జి.శ్రీనివాసన్
*మాటలు, పాటలు: భాష్యశ్రీ
*కొరియోగ్రఫీ: కల్యాణ్‌ 
*ఫైట్స్: రాజశేఖర్‌  
*ఆర్ట్‌: ఆనంద్‌ మణి 
*ఎడిటర్‌ & సంగీతం: విజ‌య్ ఆంటోని 
*సినిమాటోగ్రఫీ: కె.దిల్‌రాజు  
*లైన్‌ ప్రొడ్యూసర్‌: శాండ్రా జాన్‌సన్‌ 

## మూలాలు

వర్గం:2017 తెలుగు సినిమాలు
వర్గం:విజయ్ ఆంటోనీ నటించిన సినిమాలు
డా. సలీమ్

**డా. సలీమ్‌** 2014లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. నాగప్రసార సన్నితి సమర్పణలో ఎస్.కె. పిక్చర్స్, ఓబులేశ్వర ప్రొడక్షన్స్ బ్యానర్ల పై సురేష్‌ కొండేటి, తమటం కుమార్ రెడ్డి నిర్మించిన ఈ సినిమాకు ఎన్.వి. నిర్మల్ కుమార్ దర్శకత్వం వహించాడు. విజ‌య్ ఆంటోని, అక్షా పార్ధసాని హీరో హీరోయిన్లుగా నటించిన ఈ సినిమా 2015 మార్చి 13న విడుదలైంది.

## కథ
డా. సలీమ్‌ (విజయ్‌ విన్సెంట్‌) అనాథ. ఆయన ఎంబీబీఎస్ పూర్తి చేసి ఒక కార్పొరేట్‌ ఆసుపత్రిలో పనిచేస్తుంటాడు. సలీమ్‌ చేసే మానవత్వపు ఆలోచనల వల్ల యాజమాన్యంఆదాయం పడిపోతుందని భావిస్తారు. డా. సలీమ్‌ అదే ఆసుపత్రిలో పని చేసే నిషా (అక్ష) ను ప్రేమిస్తాడు. సలీమ్‌ ప్రవర్తన నచ్చి అనాథ అయినా పెండ్లి చేసుకుందామని నిశ్చితార్థం జరుగుతుంది. కానీ వృత్తిరీత్యా వచ్చే ఇబ్బందుల వల్ల ఆమెతో సమయాన్ని కేటాయించలేకపోతాడు. దాంతో విసుగు చెంది అక్ష సలీమ్ తో విడిపోతుంది. ఆ తర్వాత మానభంగానికి గురై చావుబతుకుల మధ్య వున్న ఓ యువతికి సలీమ్‌ ట్రీట్‌మెంట్‌ చేస్తాడు. కానీ తర్వాత రోజు మాయమైపోతుంది. దీనికి కారణం ఎవరు? తర్వాత ఏం జరిగింది? అనేది మిగతా సినిమా కథ.

## నటీనటులు
* విజ‌య్ ఆంటోని 
*అక్షా పార్ధసాని
* ఆర్.ఎన్. ఆర్. మనోహర్ 
*స్వామినాథన్ 
* అరుల్ దాస్
* పి.వీ. చంద్రమౌళి 
* సుష్మిత 
*ప్రేమజీ అమరేన్
* ప్రియా అస్మిత

## సాంకేతిక నిపుణులు
*బ్యానర్లు: ఎస్.కె. పిక్చర్స్, ఓబులేశ్వర ప్రొడక్షన్స్ 
*నిర్మాతలు: సురేష్ కొండేటి, తమటం కుమార్ రెడ్డి
*కథ, స్క్రీన్ ప్లే, దర్శకత్వం: ఎన్.వి. నిర్మల్ కుమార్
*సంగీతం: విజ‌య్ ఆంటోని 
*సినిమాటోగ్రఫీ: ఎం.సి గణేష్ చంద్ర 
*సహనిర్మాత: ఎం. అర్జున్ గౌడ్

## మూలాలు

వర్గం:2014 తెలుగు సినిమాలు
వర్గం:2014 సినిమాలు
వర్గం:విజయ్ ఆంటోనీ నటించిన సినిమాలు
నకిలీ

**నకిలీ** 2013లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. తమిళంలో విడుదలైన ‘నాన్’ సినిమాను తెలుగులో ‘నకిలీ’ పేరుతో ఫాంటసీ ఫిలిం ఫార్మ్స్  బ్యానర్ పై ఎం.రాజశేఖర్, చినబాబు అరిగెల విడుదల చేశారు. విజ‌య్ ఆంటోని, రూపా మంజరి హీరో హీరోయిన్లుగా నటించిన ఈ సినిమాకు జీవా శంకర్ దర్శకత్వం వహించగా 9 ఫిబ్రవరి 2013న విడుదలైంది.

## కథ
మెడికల్ కాలేజ్ నేపథ్యంలో సాగే ఈ సినిమాలో ఒక యువకుడు తనకు తెలియకుండా చేసిన తప్పును కప్పిపుచ్చుకోవడానికి మళ్లీ మళ్లీ ఎలాంటి తప్పులు చేశాడన్నదే సినిమా కథ.

## నటీనటులు

* విజ‌య్ ఆంటోని 
*రూపా మంజరి
*సిద్ధార్థ్ వేణుగోపాల్
*అనుయా 
*వినయ్ పాల్  
*విజయ్ విక్టర్ 
*విభా నటరాజన్   
*ఛార్మిల
*శరవణన్ 
*ప్రమోద్ 
*కృష్ణమూర్తి 
*శ్యామ్

## సాంకేతిక నిపుణులు
*బ్యానర్: ఫాంటసీ ఫిలిం ఫార్మ్స్ 
*నిర్మాత:  ఎం.రాజశేఖర్, చినబాబు అరిగెల
*కథ, స్క్రీన్ ప్లే, దర్శకత్వం:  జీవా శంకర్
*సంగీతం: విజ‌య్ ఆంటోని 
*సినిమాటోగ్రఫీ:  జీవా శంకర్*ఎడిటర్: సతీష్ సూర్య
*మాటలు: శశాంక్  వెన్నెలకంటి 
*పాటలు: చంద్ర బోస్ , భువనచంద్ర, వెన్నెలకంటి,  వనమాలి

## మూలాలు

వర్గం:విజయ్ ఆంటోనీ నటించిన సినిమాలు
దబంగ్ 3

**దబంగ్ 3** 2019లో విడుదలైన హిందీ సినిమా. సల్మాన్ ఖాన్ ఫిలింస్, అర్బాజ్ ఖాన్  ప్రొడక్షన్స్, సాఫ్ర్న్ బ్రాడ్ కాస్ట్ & మీడియా లిమిటెడ్ బ్యానర్ల పై సల్మాన్ ఖాన్, అర్బాజ్ ఖాన్, నిఖిల్ ద్వివేది నిర్మించారు. సల్మాన్ ఖాన్, సోనాక్షి సిన్హా, సుదీప్, సాయీ మంజ్రేకర్ హీరో హీరోయిన్లుగా నటించిన ఈ సినిమాకు ప్రభుదేవా దర్శకత్వం వహించగా 20 డిసెంబర్ 2019న విడుదలైంది.

## కథ
చుల్‌బుల్‌ పాండే (సల్మాన్‌ఖాన్‌) ఓ పవర్‌ఫుల్‌ పోలీస్‌. తన భార్య రాజో (సోనాక్షి సిన్హా), సోదరుడు మక్కీ (అర్బాజ్‌ఖాన్‌)తో ఎంతో సరదాగా జీవితాన్ని గడుపుతుంటాడు. ఇలా ఉండగా ఒకరోజు సల్మాన్‌ తన ఉద్యోగ నిర్వహణలో భాగంగా ఓ వ్యభిచార ముఠా గుట్టురట్టు చేసి ఎందరో అమ్మాయిలను రక్షిస్తాడు. ఈ విషయం ధనవంతుడైన బల్లి సింగ్ (సుదీప్‌)కు కోపం తెప్పిస్తుంది. అయితే ఇద్దరూ ఎదురుపడినప్పుడు ఇద్దరి మధ్యా గతంలో ఏదో జరిగిందని తెలుస్తోంది. పాండే గతానికి బల్లి సింగ్ కు సంబంధం ఏంటి ? పాండే జీవితాన్ని ఈ బల్లి సింగ్ ఎలా ఎఫెక్ట్ చేసాడు ? అసలు ఏమైంది ? తర్వాత ఏమవుతుంది? అనేదే మిగతా సినిమా కథ.

## నటీనటులు
*సల్మాన్ ఖాన్
*సోనాక్షి సిన్హా 
*సుదీప్  
*సాయి మంజ్రేకర్
*డింపుల్ కపాడియా 
*మేధా మంజ్రేకర్
*సోహైల్ ఖాన్ 
*వారినా హుస్సేన్
*ప్రమోద్ ఖన్నా
*నవాబ్ షా 
*యూసఫ్ హుస్సేన్
* రాజేష్  శర్మ 
* ప్రతిమా కజ్మీ
*దేవ్ గిల్ 
*శరత్ సక్సేనా  
*పరేష్ గణత్రా  
*దీప్ రాజ్ రానా  
*డాలీ బింద్రా
*తునీషా శర్మ

## సాంకేతిక నిపుణులు
*బ్యానర్:  సల్మాన్ ఖాన్ ఫిలింస్అర్బాజ్ ఖాన్  ప్రొడక్షన్స్ సాఫ్ర్న్ బ్రాడ్ కాస్ట్ & మీడియా  లిమిటెడ్ 
*నిర్మాత:  సల్మాన్‌ఖాన్‌, అర్బాజ్‌ ఖాన్‌, నిఖిల్‌ ద్వివేది
*దర్శకత్వం: ప్రభుదేవా
*సంగీతం: సాజిద్ – వాజిద్ ,  సుదీప్‌ శిరోద్కర్‌ (నేపధ్య సంగీతం)
*సినిమాటోగ్రఫీ:  మహేష్ లిమాయె
* పాటలు: సమీర్

## మూలాలు

వర్గం:2019 సినిమాలు
వర్గం:హిందీ సినిమాలు
శంభునాథ్ సింగ్

**శంభునాథ్ సింగ్** ( 1916 జూన్ 17 - 1991 సెప్టెంబరు 3) ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, హిందీ రచయిత, కవి, సామాజిక కార్యకర్త.

## జననం, విద్యాభ్యాసం
శంభునాథ్ 1916, జూన్ 17న ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం, డియోరియా జిల్లాలోని రావత్‌పర్ గ్రామంలో జన్మించాడు. హిందీలో ఎంఏ చేసి, డాక్టరల్ డిగ్రీని సంపాదించాడు. కొంతకాలం మహాత్మాగాంధీ కాశీ విద్యాపీఠంలో ఉపాధ్యాయుడిగా పనిచేశాడు. ఆ తరువాత వారణాసి సంపూర్ణానంద్ సంస్కృత విశ్వవిద్యాలయ హిందీ విభాగం ప్రొఫెసర్ గా పనిచేసి, హెడ్‌గా పదవీ విరమణ పొందాడు.

## రచనారంగం
శంభునాథ్ గేయాలు, నాటకాలు, సాహిత్య విమర్శలు రాశాడు. *ఛాయావాద* అనే పుస్తకానికి పునఃపరిశీలన కూడా రాశాడు. నిరాశ, అందం కోసం కోరిక ప్రధాన ఇతివృత్తాలుగా *దివలోక్* అనే కవితా సంకలనాన్ని ప్రచురించాడు. తరువాత అతను తన భార్య ప్రభావతి సింగ్‌తో కలిసి కాశీకి వెళ్ళిపోయాడు. కొత్త మేధో చైతన్యాన్ని చూపుతూ, మానవ జీవితంలో ఆధునిక అస్థిరత రచనలతో హిందీ కవితా చరిత్రలో ప్రత్యేక స్థానం సంపాదించాడు.

## రచనలు
* సమయ్ కి శిలా పార్
* జహ దార్ద్ నీలా హై
* హరిజన గీతం
* దివాలోక్
* రూప రష్మి (1946) 
* ఛాయలోక (1970) 
* ఉదయకాల (1970) 
* నవగీత్ దశక్ (1982) 
* హిందోలోకనే కే జ్యోతి-స్తంభ (1972) 

## గుర్తింపు
సమాజంలోని అణగారిన, అట్టడుగున ఉన్న ప్రజల కోసం పనిచేయడానికి స్థాపించిన డాక్టర్ శంభునాథ్ సింగ్ రీసెర్చ్ ఫౌండేషన్  అనే ప్రభుత్వేతర సంస్థకు ఇతని పేరు పెట్టబడింది.

## మరణం
శంభునాథ్ 1991, సెప్టెంబరు 3న మరణించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:1916 జననాలు
వర్గం:1991 మరణాలు
వర్గం:హిందీ కవులు
వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ వ్యక్తులు
వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ కవులు
వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ రచయితలు
వర్గం:హిందీ రచయితలు
శారదా మెహతా

**శారదా మెహతా** (1882 జూన్ 26 – 1970 నవంబరు 13) భారతీయ సంఘసంస్కర్త, విద్యావాది గుజరాతీ రచయిత్రి. గుజరాత్ కు చెందిన తొలి గ్రాడ్యుయేట్ మహిళగా ఆమె పేరు గాంచింది. మహిళా విద్య, సంక్షేమం కోసం సంస్థలను స్థాపించింది. ఈమె అనేక వ్యాసాలు, ఆత్మకథలను కొన్ని రచనలను అనువదించింది.

## తొలినాళ్లలో
శారదా మెహతా 1882 జూన్ 26న గుజరాత్ రాష్ట్రం అహమ్మదాబాద్లో జన్మించింది. ఈమె తండ్రి గోపిలాల్ మణిలాల్ ధ్రువ ఒక న్యాయ అధికారి, తల్లి బాలాబెన్ వీరిది నాగార్ బ్రాహ్మణ కుటుంబం. ఈమె మనుమరాలు బోలేనాథ్ దివీధియా ఒక సంఘ సంస్కర్త, కవయిత్రి.

శారదా మెహతా రాయిబహదూర్ మంగబడి బాలికల ఉన్నత పాఠశాల నుండి తన ప్రాథమిక విద్యను అభ్యసించింది. తర్వాత ఆమె మహాలక్ష్మి టీచర్స్ ట్రైనింగ్ కాలేజీలో ఆంగ్లో-వెర్నాక్యులర్ క్లాసుల్లో చేరి 1897 లో మెట్రిక్యులేషన్ పట్టా పొందింది. ఈమె 1901 లో గుజరాత్ కళాశాల నుండి తర్కం, న్యాయ తత్వ శాస్త్రంలో బ్యాచిలర్ పట్టా పొందింది. ఈమె ఇంకా ఈమె సోదరి విద్యాగౌరి గుజరాత్ రాష్ట్ర తోలి మహిళా గ్రాడ్యుయేట్లు.

శారదా 1898లో సుమంత్ మెహతాను వివాహం చేసుకుంది. సుమంత్ మెహతా శారదకు కళాశాల నుండే పరిచయం, ఆతను తనకు నాలుగు సంవత్సరాలు సీనియర్గా ఉన్నాడు. సుమంత్ ఒక వైద్య విద్యార్థి, గేక్వాడ్ లో వైద్యునిగా సమాజ సేవలందించాడు.

## కెరీర్
### సామాజిక సేవలో
మెహతా సామాజిక సంస్కరణలు విద్య, మహిళా సాధికారత, కుల ఆంక్షల వ్యతిరేకత, అంటరానితనం నిర్మూలన అలాగే భారత స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో చురుకుగా పాల్గొన్నారు. ఈమె మహాత్మా గాంధీ వ్యక్తిత్వంచే ప్రభావం చెందింది. 1906 నుండి శారదా స్వదేశీ (దేశీయ) వస్తువులు, ఖాదీ దుస్తులను ప్రోత్సహించింది.

## మూలాలు

వర్గం:1882 జననాలు
వర్గం:1970 మరణాలు
వర్గం:భారతీయ సంఘ సంస్కర్తలు
ఫుటాలా సరస్సు

**ఫుటాలా సరస్సు** భారతదేశంలోని మహారాష్ట్రలో గల నాగపూర్‌లో ఉంది. ఈ సరస్సు 60 ఎకరాల (24 హెక్టార్లు) విస్తీర్ణంలో విస్తరించి ఉంది. నాగపూర్‌లోని భోంస్లే రాజులు నిర్మించిన ఈ సరస్సు రంగు రంగుల ఫౌంటైన్‌లకు ప్రసిద్ధి చెందింది.  సాయంత్రాలలో సైట్ హాలోజన్ లైట్లు, టాంగా (క్యారేజ్) రైడ్‌లతో ప్రకాశిస్తుంది.  సరస్సు చుట్టూ మూడు వైపులా అడవి, నాల్గవ వైపు ల్యాండ్‌స్కేప్డ్ బీచ్ ఉన్నాయి. 
## చరిత్ర
నాగపూర్ పశ్చిమ ప్రాంతంలో ఉన్న ఈ ఫుటాలా సరస్సు 200 సంవత్సరాల చరిత్ర కలిగి ఉంది.  పూర్వం ఈ సరస్సును కేవలం పశువులను కడగడానికి మాత్రమే పరిమితం చేయబడి ఉండేది. అందువల్ల 2003 లో ఈ సరస్సును NIT నిధులు, రాష్ట్ర ప్రభుత్వ సహకారం వంటి వాటి నుండి అందంగా తీర్చిదిద్దాలని నిర్ణయించారు.
## సుందరీకరణ కార్యక్రమాలు
ఫుటాలా సరస్సు సుందరీకరణ కార్యక్రమాలు రెండు దశల వారీగా జరిగాయి.
### మొదటి దశ
సరస్సులోని తామర మొక్కలను, చెత్తను తొలగించడంతో పాటు పెద్ద ఎత్తున డీసిల్టింగ్ చేశారు. సరస్సు తూర్పు గోడను గ్రానైట్ రాతితో మరమ్మతు చేశారు. ఐఆర్‌డిపి కింద 18 మీటర్ల వెడల్పుతో రహదారిని విస్తరించడం, రోడ్‌సైడ్ గార్డ్ వాల్, ల్యాండ్‌స్కేపింగ్ బెర్మ్‌లు, పార్కింగ్, రహదారికి అవతలి వైపు ఉన్న తోటలు, అలంకరణ దీపాలు, బెంచీలు, ఆకర్షణీయమైన డస్ట్ బిన్‌లు మొదలైనవి ఏర్పాటు చేశారు. మొక్కలకు నీరు పెట్టడం కోసం, ల్యాండ్‌స్కేపింగ్ కోసం, స్ప్రింక్లర్ వ్యవస్థను వాడారు. సరస్సుకు దక్షిణాన మూడు ర్యాంపులతో నిమజ్జన ఘాట్, ఉత్తరం వైపు ఇసుక బీచ్‌ ఏర్పాటు చేశారు.
### రెండో దశ
సుందరీకరణ రెండవ దశలో, రహదారి బెర్మ్‌లు శుభ్రం చేయడం, హనుమాన్ దేవాలయం నుండి ఫుటాలా సరస్సు వరకు ఉన్న త్రికోణాకార రహదారిపై ఇంటర్‌లాకింగ్ పేవింగ్ బ్లాక్‌లు ఏర్పాటు చేయడం, పార్కింగ్ సమస్యను పరిష్కరించడానికి దాదాపు 1300 మీటర్ల రోడ్డు వేయడం జరిగింది.

రెండు దశల్లో పునరుద్ధరణ కార్యక్రమాలకు చేపట్టిన ప్రాజెక్ట్ ఖర్చు సుమారు 45,000,000. అభివృద్ధి తర్వాత ఈ ప్రాంతం నాగపూర్ నగరంలో అత్యంత ఆకర్షణీయమైన ప్రదేశంగా మారింది. సగటున, ప్రతిరోజూ 1,000 మంది సందర్శకులు సరస్సును సందర్శిస్తారు.

## మొక్కలు
ఫుటాలా సరస్సులో అధిక భాగం వాటర్ హైసింత్, వాటర్ లిల్లీ, హైడ్రిల్లా, వోల్ఫియా, పొటామోగెటన్, ఆల్గే వంటి మొక్కలు పెరుగుతాయి.
## నాగపూర్‌లోని ఇతర సరస్సులు
నాగ్‌పూర్‌లో మరో పది పెద్ద సరస్సులు ఉన్నాయి:
*అంబజారి సరస్సు
*గాంధీసాగర్ సరస్సు
*నాయక్ సరస్సు
*లెండి సరస్సు
*సోనేగావ్ సరస్సు
*పార్దీ సరస్సు
*ఖాదన్ సరస్సు
*గోరెవాడ సరస్సు
*సక్కర్దారా సరస్సు
*గోబీ తలావ్ సరస్సు

## మూలాలు


వర్గం:సరస్సులు
వర్గం:మహారాష్ట్ర
వర్గం:నీటి వనరులు
ఉమా నెహ్రూ

**ఉమా నెహ్రూ** ( 1884 మార్చి 8 - 1963 ఆగస్టు 28) ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన స్వాతంత్ర్య సమరయోధురాలు, రాజకీయ నాయకురాలు, మాజీ పార్లమెంట్ సభ్యురాలు.

## జననం, విద్యాభ్యాసం
ఉమా 1884, మార్చి 8న ఉత్తర ప్రదేశ్ లోని ఆగ్రాలో జన్మించింది. హుబ్లీలోని సెయింట్ మేరీస్ కాన్వెంట్‌లో చదువుకున్నది.

## వ్యక్తిగత జీవితం
1901లో ఉమా నెహ్రూకు జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ బంధువు శ్యామ్‌లాల్‌ నెహ్రూతో వివాహం జరిగింది. వారికి శ్యామ్ కుమారి అనే కుమార్తె, ఆనంద్ కుమార్ అనే కుమారుడు ఉన్నారు. ఆనంద్ కుమార్ నెహ్రూ కుమారుడు అరుణ్ నెహ్రూ 1980లలో రాజీవ్ గాంధీ ప్రభుత్వంలో కేంద్ర మంత్రిగా పనిచేశారు.

## పత్రికారంగం
20వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో 1909లో రామేశ్వరి నెహ్రూ స్థాపించిన *స్త్రీ దర్పన్‌* అనే మహిళా మాస పత్రికలో రచయితగా గుర్తింపు పొందింది. తన రచనల్లో స్త్రీవాద అభిప్రాయాలను వ్యక్తం చేసింది.

## ఉద్యమం, రాజకీయరంగం
ఉప్పు సత్యాగ్రహం, క్విట్ ఇండియా వంటి ఉద్యమాలలో పాల్గొని, జైలుకు కూడా వెళ్ళింది. స్వాతంత్య్రం వచ్చిన తర్వాత ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని  సీతాపూర్ నియోజకవర్గం నుండి రెండుసార్లు లోక్‌సభకు ఎన్నికయింది. 1962 నుండి ఆమె మరణించే వరకు, రాజ్యసభ సభ్యురాలిగా కూడాపనిచేసింది.

## మరణం
ఉమా నెహ్రూ 1963, ఆగస్టు 28న లక్నోలో మరణించింది.

## మూలాలు

## గ్రంథ పట్టిక
* «ఐ ప్రిమి పాసి డెల్ ఫెమ్మినిస్మో ఇండియానో: రామేశ్వరి ఇ ఉమా నెహ్రూ నెల్లీ'ఇండియా డి ఇనిజియో నోవెసెంటో | Storia delle Donne », 10 luglio 2020. https://oaj.fupress.net/index.php/sdd/article/view/2520/2520 .

వర్గం:1884 జననాలు
వర్గం:1963 మరణాలు
వర్గం:1వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:2వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ మహిళలు
వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ మహిళా స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ నాయకులు
వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ రచయిత్రులు
అబ్దుల్ ముహాసిన్ ముహమ్మద్ సజ్జాద్

**అబుల్ ముహాసిన్ ముహమ్మద్ సజ్జాద్** (1880 - 1940 నవంబరు 23) భారతీయ ఇస్లామిక్ పండితుడు. అతను 20 వ శతాబ్దంలో జీవించిన అత్యంత ప్రభావశీలమైన ఉలేమాలలో ఒకడు.  సజ్జాద్, అంజుమన్-ఉలామా-ఇ-బీహార్, జమియత్ ఉలేమా-ఇ-హింద్, ఇమారత్-ఇ-షరియాల వ్యవస్థాపకుడు.  అబుల్ ముహాసిన్ ముహమ్మద్ సజ్జాద్ భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమ నాయకుడు. అతడు సహాయనిరాకరణోద్యమం, ఖిలాఫత్ ఉద్యమం, శాసనోల్లంఘన ఉద్యమాలలో పాల్గొన్నాడు. అతను భారతదేశ విభజనను వ్యతిరేకించాడు. మిశ్రమ జాతీయవాదం భావనను సమర్థించాడు. బీహార్‌లో కాంగ్రెస్, ముస్లిం లీగ్‌లతో నిరాశ చెందిన ముస్లింలకు ప్రాతినిధ్యం వహించేందుకు 1935 లో అతను ముస్లిం స్వతంత్ర పార్టీని స్థాపించాడు. ముస్లిం స్వతంత్ర పార్టీ 1937 లో బీహార్‌లో ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేసింది. పార్టీ అధ్యక్షుడు అయిన యూనస్, 1937 ఏప్రిల్ 1 న బీహార్ ముఖ్యమంత్రి అయ్యాడు.  

## ప్రారంభ జీవితం, చదువు
మహమ్మద్ సజ్జాద్, బ్రిటిషు భారతదేశంలో  బీహార్ ప్రావిన్స్, నలంద జిల్లా లోని పన్‌హెస్సా గ్రామంలో జన్మించాడు.  తండ్రి హుస్సేన్ బక్ష్, అతనికి 4 సంవత్సరాల వయసులో ఉన్నపుడు మరణించాడు. 

సజ్జాద్ అన్నయ్య 1948 వరకు జీవించిన సూఫీ సన్యాసి సూఫీ అహ్మద్ సజ్జాద్. ఆ గ్రామంలో ఒక మసీదు సమీపంలో సూఫీ అహ్మద్ సజ్జాద్ యొక్క మజార్ ఉంది. ఇక్కడ ప్రతి సంవత్సరం ముహర్రం నెల 27 న ఈ సూఫీ పేరిట ఉర్సు జరుపుకుంటారు. ఈ పుణ్యక్షేత్రపు ప్రస్తుత సజ్జాదా నాషిన్ (వారసత్వ నిర్వాహకుడు) సాధువు మనవడు పీర్ సయ్యద్ షా మొహమ్మద్ జియావుద్దీన్ (జననం 1953). 

సజ్జాద్ చదువు బీహార్‌లోని మదరసాలో మొదలైంది. ఆపై అలహాబాద్‌లోని మదరసా సుభానియాలో దాదాపు ఆరు సంవత్సరాలు చదువుకున్నాడు. అతని ఉపాధ్యాయులలో ముఖ్యుల్లో అబ్దుల్ కాఫీ ఒకరు. సజ్జాద్, హిజిరీ శకం 1323 లో పట్టభద్రుడయ్యాడు. సజ్జాద్ బీహార్ షరీఫ్, దేవబండ్, అలహాబాద్‌లో తన చదువును పూర్తి చేశాడు. 

## కెరీర్
చదువైన తరువాత సజ్జాద్ బీహార్ షరీఫ్, అలహాబాద్‌, గయల్లో ఆధ్యాత్మశాస్త్రాన్ని బోధించాడు.  1917 లో అతను అంజుమన్-ఉలామా-ఐ-బీహార్‌ను స్థాపించాడు. జమియత్ అల్-ఉలామా-ఇ-హింద్ వ్యవస్థాపకులలో అతనొకడు.  అతను ఇమారత్-ఇ-షరియా కార్యదర్శిగా కూడా పనిచేశాడు. దాన్ని స్థాపించడం లోనూ అతడి పాత్ర ఉంది. 

అతను భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో పాల్గొన్నాడు. సహాయ నిరాకరణోద్యమం, ఖిలాఫత్ ఉద్యమం, శాసనోల్లంఘన ఉద్యమాల్లో అతను చురుగ్గా పాల్గొన్నాడు.  హిందూ-ముస్లిం ఐక్యత కోసం కృషిచేసాడు. సైమన్ కమిషన్‌ను బహిష్కరించిన హర్తాళ్లకు నాయకత్వం వహించాడు.  భారతదేశ విభజననూ మహమ్మద్ అలీ జిన్నా వేర్పాటువాద ప్రచారాన్నీ అతను వ్యతిరేకించాడు.  గయలో అన్వరుల్ ఉలూమ్ మదరసాను స్థాపించాడు. 

సజ్జాద్ 1920 సెప్టెంబరు 8 న విదేశీ వస్తువులను బహిష్కరించమని ఉద్బోధించే ఫత్వా (మతపరమైన శాసనం), *టర్క్-ఇ-మవలాత్* ను తయారు చేసాడు*.* 500 మంది ముస్లిం పండితులు దీనిపై సంతకం చేసి జమియత్ ఉలామా-ఇ-హింద్ నుండి జారీ చేసారు.  1940 జూలై 13 న సజ్జాద్, జమియత్ ఉలామా-ఇ-హింద్‌కు ప్రధాన కార్యదర్శిగా నియమితుడయ్యాడు.  దానికి ముందు, అహ్మద్ సయీద్ దెహ్లవీ లేనప్పుడు అతను వర్కింగ్ జనరల్ సెక్రటరీగా పనిచేసేవాడు. 

సజ్జాద్, 1940 నవంబరు 23 న మరణించాడు. 

## ఇవి కూడా చూడండి

* అహ్మదుల్లా షా

## మూలాలు
 
వర్గం:1940 మరణాలు
వర్గం:1880 జననాలు
వర్గం:భారత స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
జోర్దార్ సుజాత

**ప్రతికాంతం శృతి** తెలంగాణ కు చెందిన టివి న్యూస్ ప్రెజెంటర్. ఆమె బిగ్ బాస్ తెలుగు 4వ సీజన్ లో కంటెస్టెంట్ గా పాల్గొన్నది.

## జననం, విద్యాభాస్యం
జోర్దార్‌ సుజాత డిసెంబర్ 29న వరంగల్ గ్రామీణ జిల్లా, చెన్నారావుపేట మండలం, ఉప్పర్‌పల్లి గ్రామంలో మోహన్‌రాజు, విజయ దంపతులకు జన్మించింది. ఆమె తండ్రి  ప్రైవేట్‌ టూరిస్ట్‌ బస్‌ డ్రైవర్‌, అమ్మ అంగన్‌వాడీ టీచర్‌. సుజాతకు ఇద్దరు అక్కలు ఉన్నారు. ఆమె డిగ్రీ వరకు చదువుకుంది. 

## వృత్తి జీవితం
జోర్దార్‌ సుజాత (శృతి) డిగ్రీ పూర్తయ్యాక ఉద్యోగ రీత్యా హైదరాబాద్ వచ్చింది. ఆమె మొదట ఆన్‌లైన్‌ మార్కెటింగ్‌ జాబ్‌లో చేరింది.  ఈ క్రమంలో టీవీలల్ల తెలంగాణ యాస‌లో ఓ ప్రోగ్రామ్ లో అవకాశం ఉంది అనడంతో తన అదృష్టం వెతుకుంటూ వెళ్లగా అక్కడ ఆమెకు అవకాశం దక్కింది అలా V6లో తీన్మార్ వార్త‌లు కార్య‌క్ర‌మంలో సుజాత‌గా పరిచయమయ్యింది. ఆమె ఆ తరువాత హెచ్‌ఎం టీవీలో వచ్చే జోర్దార్‌ వార్తల్లో  ‘జోర్దార్‌ సుజాత’ గా మంచి గుర్తింపు తెచ్చుకుంది. ఆమె బిగ్‌బాస్‌ నుంచి బైటికొచ్చిన తర్వాత మాటీవీలో ‘ఆహారం-ఆరోగ్యం’ కార్యక్రమం చేస్తుంది. సుజాత తన యూట్యూబ్ ఛానల్ సూపర్ సుజాత ద్వారా ప్రజలకు మరించ చేరువైంది. సుజాత జబర్థస్త్ కామెడీ షోలో రాకింగ్ రాకేష్ టీమ్‌లో నటిస్తుంది.

## బిగ్ బాస్ 4
జోర్దార్‌ సుజాత హెచ్‌ఎం టీవీలో జోర్దార్‌ వార్తల్లో పని చేసే సమయంలో ఆమెకు బిగ్ బాస్ తెలుగు 4వ సీజన్ లో అవకాశం దక్కింది. ఆమె  బిగ్‌బాస్‌లో ఆరో కంటెస్టెంటు గా 35వ రోజు షో నుంచి ఎలిమినేట్ అయ్యింది.
## వివాహం
సుజాత జబర్దస్త్ కమెడియన్ రాకింగ్ రాకేశ్ ను 2023 ఫిబ్రవరి 24న తిరుమలలో వివాహమాడింది.

## వెబ్‌సిరీస్

* సేవ్ ద టైగర్స్
* సేవ్ ది టైగర్స్ 2
## సినిమాలు
* కిస్మత్
* కేసీఆర్ (2024)

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* 

వర్గం:వరంగల్ జిల్లా కళాకారులు
వర్గం:టెలివిజన్ వ్యాఖ్యాతలు
వర్గం:బిగ్ బాస్ (తెలుగు టీవీ సిరీస్) పోటీదారులు
గణేష్ మండపం

thumb|2008లో ఖైరతాబాద్ వినాయకుడు (హైదరాబాద్, తెలంగాణ)
వినాయక చవితి ఉత్సవాలు అనగానే కొద్ది రోజుల ముందు నుంచే పండుగ వాతావరణం నెలకొంటుంది. చిన్న, పెద్ద తారతమ్యం లేకుండా అంతా కలసికట్టుగా జరుపుకునే ఈ పండుగ అందరిలో కొత్త ఉత్సాహాన్ని నింపుతుంది. కారణం ఇళ్లల్లోనే కాకుండా సామూహికంగా వినాయకున్ని మండపాలలో ప్రతిష్ఠించి పూజించడం, నవరాత్రులు నిర్వహించి ఆ తర్వాత దేవతా మూర్తులను నిమజ్జనం చేయడం.

## స్వాతంత్ర్య ఉద్యమంలో
1893కు ముందు వినాయక చవితిని ఇళ్ళలోనే జరుపుకునేవారు. వినాయకుని విగ్రహాలు పెట్టడం, నిమజ్జనం చేయడం ఉండేవి కావు. పైగా బ్రిటీష్ పాలకుల కాలంలో సామూహికంగా ఎటువంటి కార్యక్రమాలు జరపడానికి అవకాశం ఉండేది కాదు. దేశ స్వతంత్య్రకాంక్షను రగిలించడంకోసం, యువతను ఏకం చేసేందుకు వినాయ‌క చవితి వేడుక‌లే స‌రైన మార్గమ‌ని ఆలోచించి, బాలగంగాధర తిలక్ వినాయక విగ్ర‌హాన్ని ప్ర‌తిష్టించ‌డం, భ‌జ‌న‌లు, పూజ‌లు చేయ‌డం లాంటి కార్య‌క్ర‌మాల‌కు తెరతీశారు. 1894లో మహారాష్ట్రలోని పుణె కేంద్రంగా సార్వజనిక్‌ గణేశ్‌ ఉత్సవ్‌ పేరిట గణేశ్ ఉత్సవాలకు నాంది పలికింది. అప్పటి నుంచి గణపతి ఉత్సవాలను సామాజిక వేదికలుగా చేసి సామాజిక కార్యక్రమాలు నిర్వహించడం ప్రారంభించారు. ప్ర‌జ‌ల నుండి విశేష స్పంద‌న రావడం, ధార్మిక కార్యక్రమాల్లో పాల్గొనే భక్తులను ఆంగ్లేయులు నిర్బంధించలేకపోవడంతో వినాయకుని సాక్షిగా స్వాతంత్ర్య ఉద్యమం ఊపందుకుంది.

పూజాకార్యక్రమాలు, ఆ త‌ర్వాత జాతీయోద్యమానికి సంబంధించిన పాటలు, ఉపన్యాసాలు ఈ నవరాత్రుల్లో ఉండేలా ప్రణాళిక సిద్ధం చేశారు తిలక్‌. జాతీయోద్యమ నాయకులకు కూడా ప్రజల్ని చైతన్య వంతులను చేయటానికి ఈ మండపాలు మంచి వేదికగా నిలిచాయి. తరువాతి సంవత్సరం నుంచి ఈ ఉత్సవాలు ఏ ఒక్కచోటక పరిమితం కాకుండా యావత్‌ భారతావనికి పాకాయి. కులమతాలకు అతీతంగా ఏకం అయి ఈ కార్య‌క్ర‌మాల‌కు ప్రజలు పెద్దఎత్తున పాల్గొనేవారు. దేవాలయాల్లో కన్పించే అంటరానితనం కూడా ఈ మండపాల కారణంగా కనుమరుగవటం ఆరంభమైంది.

1908లో తిలక్‌ జైల్లో ఉన్నప్పుడు ఈ ఉత్సవాలను కట్టడి చేయటానికి బ్రిటిష్‌ ప్రభుత్వం చాలా ప్రయత్నించింది. మేళాలు, భజనలు, కీర్తనలు, ప్రసంగాలపై నిర్బంధం విధించింది. కానీ అవేమీ పనిచేయలేదు. అప్పటికే భారతీయ ఐక్యతకు ప్రతీకగా రూపాంతరం చెందింది గణేశ్‌ ఉత్సవం.

## తెలంగాణ రాష్ట్రంలో
హైదరాబాద్‌ లోని పాతబస్తీలో మహారాష్ట్రీయులు బాలచంద్ర దీక్షిత, వక్రతుండ దీక్షిత, నారాయణరావు పిల్‌ఖానె, లక్ష్మణరావు సదావర్తె, దాదాచారి కాలెమిత్ర తదితరులు 1895లో గుణవర్థక్‌ సంస్థను ఏర్పాటుచేసి తిలక్ స్ఫూర్తితో ఈ ప్రాంగణంలో వినాయకచవితి వేడుకలను ప్రారంభించింది.

కరీంనగర్‌ జిల్లా మంథనిలో కూడా తిలక్ పిలుపుతో 1916లోనే గణేష్ ఉత్సవాలను ప్రారంభించారు. మహారాష్ట్రలోని నాగపూర్‌ నుంచి మట్టి విగ్రహాన్ని రహస్యంగా తీసుకొచ్చారు. మంథని ప్రాంత స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు సువర్ణ రఘురామయ్య, మార్పాక శేషయ్య, మంథని లింగన్న, లోకే పెద్దరామన్న మొన్నగువారు సర్వజన గజాణన మండలిని ఏర్పాటు చేసి వినాయక నవరాత్రోత్సవాలను మొదలుపెట్టారు. ఇక్కడ ప్రజల్లో చైతన్యాన్ని నింపి, బ్రిటిషర్లకు వ్యతిరేకంగా పోరాట స్ఫూర్తిని రగిలించారు. 

## మూలాలు
టెంప్ట్ రాజా

**టెంప్ట్ రాజా** 2020లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. సేఏఆర్కె ఆర్ట్స్ సమర్పణలో క్రియేషన్స్ బ్యానర్‌పై రాంకీ ఈ సినిమాను నిర్మించాడు. రాంకి (వీర్నాల రామకృష్ణ),  దివ్య రావు, ఆస్మ,  పోసాని కృష్ణ మురళి, యాంకర్ శ్యామల ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన ఈ సినిమాకు వీర్నాల రామకృష్ణ దర్శకత్వం వహించగా సినిమా ట్రైలర్‌ను 1 ఫిబ్రవరి 2021న విడుదల చేసి, సినిమాను 16 ఏప్రిల్ 2021న విడుదల చేశారు. 

## నటీనటులు

*రాంకి (వీర్నాల రామకృష్ణ)    
*దివ్య రావు 
*ఆస్మ   
*పోసాని కృష్ణ మురళి  
*యాంకర్ శ్యామల
*టార్జెన్  
*జయవాణి 
*జోగి బ్రదర్స్ (కృష్ణ, నాయుడు) 
*గౌతంరాజు
*అశోక్ కుమార్
*మేఘన చౌదరి 
*జబర్దస్త్ బాబి  
*జబర్దస్త్ దొరబాబు  
*మైత్రి రజిత
*దీప్తి

## సాంకేతిక నిపుణులు
*బ్యానర్: సే క్రియేషన్స్‌  
*నిర్మాత:  రాంకి (వీర్నాల రామకృష్ణ) 
*ఎగ్జిక్యూటివ్‌ ప్రొడ్యూసర్‌: డి. గురువరవ్
*కథ, స్క్రీన్ ప్లే, దర్శకత్వం:  రాంకి (వీర్నాల రామకృష్ణ)   
*సంగీతం: హరి గౌర
*సినిమాటోగ్రఫీ: రాజు 

## మూలాలు

వర్గం:2021 తెలుగు సినిమాలు
రైల్

**రైల్** 2016లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. ఆదిత్య మూవీ కార్పొరేషన్ బ్యానర్‌పై ఆది రెడ్డి, ఆదిత్య రెడ్డి ఈ సినిమాను నిర్మించారు. ధనుష్, కీర్తి సురేష్, హరీష్ రావత్ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన ఈ సినిమాకు ప్రభు సాల్మన్ దర్శకత్వం వహించగా, తమిళంలో 'తొడరి' పేరుతో తెలుగులో రైల్ పేరుతో 16 సెప్టెంబర్ 2016న విడుదల చేశారు.  

## కథ
ఢిల్లీ నుంచి చెన్నై కు వెళ్ళే రైల్ లో పాంట్రీలో క్యాంటీన్ బాయ్ గా బల్లి శివాజీ(ధనుష్) పనిచేస్తుంటాడు. అదే రైలులో ప్రయత్నిస్తున్న హీరోయిన్ శ్రీశకు సహాయకురాలు ఉన్న సరోజ (కీర్తి సురేష్) తో శివాజీ ప్రేమలో పడుతాడు. ఆమె కూడా శివాజీని ప్రేమిస్తుంది. ఇద్దరు రైల్ లో సరదాగా ప్రేమాయణం సాగిస్తున్న కేంద్రమంత్రి (రాధారవి) ని టార్గెట్ చేస్తూ కొందరు ఉగ్రవాదులు ట్రైన్ ను హైజాక్ చేస్తారు.  ఆ టెర్రరిస్టుల్లో సరోజా కూడా ఉంటుంది. ఇంతకీ సరోజకి, టెర్రరిస్టులకు సంబంధం ఏంటీ ? చివరకు వారిద్దరి ప్రేమ ఏమవుతుంది? అనేదే మిగతా సినిమా కథ.

## నటీనటులు

* ధనుష్  
*కీర్తి సురేష్  
*హరీష్ రావత్
*తంబి రామయ్య 
*కరుణాకరన్
*స్వరూపు
*గణేష్ వెంకట్రామన్  
*హరీశ్ ఉత్తమన్
*పూజ ఝవేరి 
* చిన్ని జయంత్ 
*ఇమ్మాన్ అన్నాచి
* అశ్విన్ రాజా 
*సైజు కురుప్ 
*జి. జ్ఞానసంబంధం 
*పట్టిమంద్రం రాజా 
*బోస్ వెంకట్ 
*అను మోహన్ 
*ఆర్. వి. ఉదయకుమార్ 
*ఎ. వెంకటేష్ 
* ప్రేమ్ 
*బడవా గోపి
*దుర్బుక శివ 
*మాయా కృష్ణన్ 
*భారతి కన్నన్  
*దళపతి 
* సూపర్ గుడ్ సుబ్రమణి  

## సాంకేతిక నిపుణులు
*బ్యానర్:  ఆదిత్య మూవీ కార్పొరేషన్
*నిర్మాత:  ఆది రెడ్డి, ఆదిత్య రెడ్డి
*కథ, స్క్రీన్ ప్లే, దర్శకత్వం:  ప్రభు సాల్మన్
*సంగీతం: డి. ఇమ్మాన్
*సినిమాటోగ్రఫీ: వెట్రివేల్ మహేంద్రన్ 

## పాటలు

## మూలాలు

వర్గం:2016 తెలుగు సినిమాలు
ఇంకొక్కడు

thumb|260x260px|ఇరుముగన్ ఆడియో లాంచ్‌లో నివిన్ పౌలీ, శివకార్తికేయన్, విక్రమ్
**ఇంకొక్కడు** 2016లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. ఎన్ కేఆర్ ఫిల్మ్స్ బ్యానర్‌పై నీలం కృష్ణారెడ్డి ఈ సినిమా ఆడియో ను 15 ఆగష్టు 2016న విడుదల చేశారు. విక్రమ్, నయనతార, నిత్యామీనన్, నాసర్ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన ఈ సినిమాకు ఆనంద్ శంకర్ దర్శకత్వం వహించగా, తమిళంలో 'ఇరు ముగన్' పేరుతో తెలుగులో రైల్ పేరుతో 8 సెప్టెంబర్ 2016న విడుదల చేశారు.

## కథ
మలేషియాలో భారతీయ ఎంబసీపై ఓ వృద్ధుడు అటాక్ చేసి అక్కడున్న సిబ్బందిని చంపేస్తాడు. దీని వెనకాల లవ్(విక్రమ్) అనే గే క్రూయల్ సైంటిస్ట్ ప్రయోగం ఉందని తెలుసుకున్న ఇండియన్ ఆఫీసర్ మాలిక్ (నాజర్) అతన్ని మట్టుపెట్టేందుకు గతంలో లవ్ చేతిలో దెబ్బతిన్న అఖిలన్(విక్రమ్) తో పాటు, ఆరుషి(నిత్యామీనన్) లకు ఈ కేసు బాధ్యతలను అప్పగిస్తారు. అక్కడ వారిద్దరికి ఎలాంటి పరిస్థితులు ఎదురవుతాయి? దాని చేధించి అఖిల్ లవ్ ను ఎలా మట్టుపెట్టాడు ? అసలు లవ్ - అఖిలన్ మధ్య గతంలో ఉన్న శత్రుత్వం ఏంటీ ? మీరా(నయనతార) కి వీరికి సంబంధం ఏమిటి ? అనేదే మిగతా సినిమా కథ.

## నటీనటులు
*విక్రమ్ 
*నయనతార  
*నిత్యామీనన్ 
*నాసర్
*తంబి రామయ్య 
*కరుణాకరన్
*రిత్విక
*జాస్పర్  
*కార్తీక్ నాగరాజన్
*బాలాజీ వేణుగోపాల్

## సాంకేతిక నిపుణులు
*బ్యానర్: ఎన్ కేఆర్ ఫిల్మ్స్ 
*నిర్మాత: నీలం కృష్ణారెడ్డి
*కథ, స్క్రీన్ ప్లే, దర్శకత్వం: ఆనంద్ శంకర్ 
*సంగీతం: హ్యారిస్ జైరాజ్
*సినిమాటోగ్రఫీ: ఆర్.డి.రాజశేఖర్
*ఎడిటర్: భువన్ శ్రీనివాసన్

## మూలాలు
100 డేస్ ఆఫ్ లవ్

**100 డేస్ ఆఫ్ లవ్** 2016లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. అభిషేక్ పిక్చర్స్ సమర్పణలో ఎస్.ఎస్.సి.మూవీస్ బ్యానర్‌పై వెంకట రత్నం ఈ సినిమా తెలుగులో విడుదల చేశాడు. దుల్కర్ సల్మాన్, నిత్యా మీనన్ హీరో హీరోయిన్లుగా నటించిన ఈ సినిమాకు జీనస్ మహమ్మద్ దర్శకత్వం వహించగా, 26 ఆగష్టు 2016న విడుదల చేశారు.
 
## కథ
రావుగోపాల రావు (సల్మాన్ దుల్కర్) టైమ్స్ సంస్థలో పని చేస్తుంటాడు. ఆయనకు సావిత్రి (నిత్యా మీనన్) పరిచయం ఆవుతుంది. అయితే ఆమె తాను చిన్నప్పుడు ఎంతగానో అసహ్యించుకన్న తన స్కూల్ మేట్  సావిత్రి అని తెలుస్తోంది. అప్పటి నుంచి సావిత్రిని పక్కనపెట్టడానికి ప్రయత్నిస్తుంటాడు. కానీ, సావిత్రి మాత్రం అతనికి దగ్గరవుతూనే ఉంటుంది.  సావిత్రికి మరో వ్యక్తితో ఎంగేజ్ మెంట్ జరగటం, ఆపై గోపాల్ రావుకి ఆమె ప్రేమ కలగటం ఒకేసారి జరుగుతాయి. మరి వారిద్దరూ ఎలా ఒకటయ్యారు అనేదే మిగతా సినిమా కథ.

## నటీనటులు
*దుల్కర్ సల్మాన్  
*నిత్యా మీనన్
* శేఖర్ మీనన్  
*అజు వర్గీస్ 
*వినీత్  
*ప్రవీణ  
*రాహుల్ మాధవ్
*వి.కె. ప్రకాష్  
*అభిరామి సురేష్ 
*జాకబ్ గ్రెగొరీ

## సాంకేతిక నిపుణులు
*బ్యానర్:  అభిషేక్ పిక్చర్స్
*నిర్మాత:  వెంకట రత్నం
*కథ, స్క్రీన్ ప్లే, దర్శకత్వం:  జీనస్ మహమ్మద్
*సంగీతం: గోవింద్ మీనన్
*సినిమాటోగ్రఫీ: ప్రతీష్ వర్మ  
*ఎడిటర్: సందీప్ కుమార్
## మూలాలు

వర్గం:2016 తెలుగు సినిమాలు
ఉడ్తా పంజాబ్

**ఉడ్తా పంజాబ్** 2016లో విడుదలైన హిందీ సినిమా. బాలాజీ మోషన్ పిక్చర్స్, ఫాంటమ్ ఫిలిమ్స్ బ్యానర్‌ల పై శోభ కపూర్, ఏక్తా కపూర్, అనురాగ్ కశ్యాప్, విక్రమాదిత్య మోత్వానీ, అమన్ గిల్, సమీర్ నాయర్ నిర్మించిన ఈ సినిమాకు అభిషేక్ చౌబే దర్శకత్వం వహించాడు. షాహిద్ కపూర్, కరీనా కపూర్, ఆలీయా భట్ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన ఈ సినిమా 2016 జూన్ 17న విడుదలైంది.

## కథ
టామీ సింగ్ (షాహిద్ కపూర్) ఒక రాక్ స్టార్, డ్రగ్స్ కు బానిసగా మారి తన సింగింగ్ టాలెంట్ ను కోల్పోతాడు. సర్జాత్ సింగ్ (దిల్జిత్ దొసంజ్) ఒక పోలీస్ ఆఫీసర్, ప్రీతి సహ్నీ (కరీనా కపూర్) ఒక డాక్టర్, పింకీ (ఆలీయా భట్) ఒక కూలీ. సర్జాత్ తమ్ముడు డ్రగ్స్ కు బానిసగా మారిన తర్వాత డ్రగ్స్ మాఫియా గురించి చాలా విషయాలను బయటపెడతాడు. ఆ తర్వాత ఏం జరిగింది ? ఈ కథలో ఈ నలుగురికి ఏం సంబంధం ? చివరకు ఏం జరిగింది అనేదే మిగతా సినిమా కథ.

## నటీనటులు
* షాహిద్ కపూర్ 
*కరీనా కపూర్ 
*ఆలీయా భట్
*దిల్జీజ్ దోసాంజ్
*సతీష్ కౌశిక్
*సుహైల్ నయ్యర్
*ప్రభ్జ్యోత్ సింగ్ 
*జష్విందర్ కౌర్ 
*మానవ్ విజ్ 
*మహాబీర్ భుల్లర్ 
*ఇషాన్ ఖట్టర్

## సాంకేతిక నిపుణులు
*బ్యానర్లు: బాలాజీ మోషన్ పిక్చర్స్, ఫాంటమ్ ఫిలిమ్స్
*నిర్మాతలు: శోభ కపూర్ఏక్తా కపూర్అనురాగ్ కశ్యాప్విక్రమాదిత్య మోత్వానీఅమన్ గిల్సమీర్ నాయర్
*కథ, స్క్రీన్ ప్లే: సుదీప్ శర్మ, అభిషేక్ చౌబే
*దర్శకత్వం: అభిషేక్ చౌబే 
*సంగీతం: అమిత్ త్రివేది
*సినిమాటోగ్రఫీ: రాజీవ్ రవి
*ఎడిటర్: మేఘ్న సేన్

## మూలాలు

వర్గం:2016 తెలుగు సినిమాలు
వర్గం:హిందీ సినిమాలు
ఉప్వాన్ సరస్సు

**ఉప్వాన్** లేదా **ఉపవాన్ సరస్సు** భారతదేశంలోని మహారాష్ట్రలో గల థానేలో ఉంది. ఇక్కడ అనేక సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు జరుగుతాయి. ఇక్కడ జరిగే గణేష్ ఉత్సవాల నిమజ్జన కార్యక్రమం అందరిని ఆకట్టుకుంటుంది.
## చరిత్ర
ఈ సరస్సును జెకె సింఘానియ నీటి సరఫరా కోసం స్థాపించి, పునర్నిర్మించారు.  సింఘానియా ఉప్వాన్ సరస్సు వద్ద వినాయకుని ఆలయాన్ని కూడా నిర్మించాడు. 
## భౌగోళికం
ఈ సరస్సు గవాంద్ బాగ్, శివాయ్ నగర్, గణేష్ నగర్, వసంత్ విహార్, వర్తక్ నగర్ సమీపంలో ఉంది.  థానేలో నివసించే వ్యక్తులకు ఇది ఒక వినోద ప్రదేశం.  ఇది థానేలోని అతిపెద్ద సరస్సులలో ఒకటి. దీని చుట్టూ యూర్ హిల్స్, పోఖ్రాన్- II ప్రాంతాలు ఉన్నాయి. నగరంలోని పర్యావరణ అనుకూల సరస్సులలో ఇది ఒకటి.
## ప్రత్యేకత
ఉప్వాన్ సరస్సు థానేలో 'ప్రేమికుల స్వర్గం' గా పరిగణించబడుతుంది. ఉప్వాన్ సరస్సు పోఖ్రాన్ I, పోఖ్రాన్ II రహదారుల జంక్షన్‌ని ఏర్పరుస్తుంది.  ఒకప్పుడు, మొత్తం థానే నగరానికి ఇది ఒక ప్రధాన నీటి వనరుగా ఉండేది. ఉప్వాన్ సరస్సు ఇప్పుడు ప్రధానంగా వినోదం కోసం ఉపయోగించబడుతుంది. థానే మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ మేయర్ అధికారిక నివాసం సరస్సు ప్రక్కనే ఉంది.
## ఉత్సవాలు
సాంకృతి కళల ఉత్సవం 2015 సమయంలో ఉప్వాన్ సరస్సు చక్కగా అలంకరించబడింది. పండుగ సమయాలో 50,000 మందికి పైగా ప్రజలు సరస్సును సందర్శిస్తారు.
## మూలాలు


వర్గం:సరస్సులు
వర్గం:నీటి వనరులు
వర్గం:మహారాష్ట్ర
రాయుడు (2016 సినిమా)

**రాయుడు** 2016లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. హరి వెంకటేశ్వర పిక్చర్స్ బ్యానర్‌ పై జి.హరి నిర్మించిన ఈ సినిమాకు ముత్తయ్య దర్శకత్వం వహించాడు. విశాల్, శ్రీదివ్య, సూరి, రాధారవి ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన ఈ సినిమా తమిళంలో 'మరిదు' పేరుతో , తెలుగులో ‘రాయుడు’ పేరుతో 20 మే 2016న విడుదలైంది.  

## కథ
అనంతపురంలో ఓ గ్రామంలో రాయుడు (విశాల్) మార్కెట్ లో మూటలు మోసే కూలీ. తన చిన్నప్పుడే తల్లితండ్రులు చనిపోవడంతో అన్నమ్మ(అమ్మమ్మ) దగ్గర పెరుగుతాడు.  ఆమె కోరిక మేరకే  భాగ్యలక్ష్మి (శ్రీదివ్య) తో పెళ్ళి చేయాలని అనుకుంటుంది. ఐతే భాగ్యలక్ష్మి తన తల్లి భానును చంపిన రౌడీ రోలెక్స్ బాచీ (ఆర్కే సురేష్)కి వ్యతిరేకంగా కోర్టులో రిట్ పిటిషన్ వేసి పోరాడుతూ ఉంటుంది. దీంతో అతడి మనుషులు ఆమెను చంపాలని చూస్తుంటారు. విశాల్ ఆ రౌడీల నుంచి ఆమెను కాపాడతాడు. అప్పుడే తన నాయనమ్మ ఆమెనే ప్రేమించి పెళ్లి చేసుకోవాలని కోరడానికి కారణమేంటో రాయుడికి తెలుస్తుంది. ఇంతకీ ఆ కారణమేంటి ? రాయుడు ఆమెను పెళ్లి చేసుకున్నాడా ? లేదా ?? అనేదే మిగతా సినిమా కథ.

## నటీనటులు

*విశాల్  
*శ్రీదివ్య  
*సూరి  
*రాధారవి
* ఆర్.కె. సురేష్ 
*కులపుల్లి  లీల  
*ఆధీర పాండీలక్ష్మి
*జి . మరిముత్తు 
*జి. జ్ఞానసంబంధం
*నమో నారాయణ 
*అరుళ్ దోస్
*భారతి కన్నన్ 
*శరవణ శక్తీ 

## సాంకేతిక నిపుణులు
*బ్యానర్:  హరి వెంకటేశ్వర పిక్చర్స్
*నిర్మాత:   జి.హరి
*కథ, స్క్రీన్ ప్లే, దర్శకత్వం:  ముత్తయ్య
*సంగీతం:  డి. ఇమ్మాన్
*సినిమాటోగ్రఫీ:  వెల్ రాజ్
*ఎడిటర్ : ప్రవీణ్ కె.ఎల్.

## మూలాలు

వర్గం:విశాల్ నటించిన సినిమాలు
అబ్దుర్ రజాక్ మలీహాబాదీ

**అబ్దుర్ రజాక్ మలీహాబాదీ** (1895-1959)  రచయిత, పాత్రికేయుడు. మౌలానా అబుల్ కలాం ఆజాద్ జీవిత చరిత్ర రాసాడు.

## జీవిత విశేషాలు
మలీహాబాదీ లక్నో శివారు లోని మలీహాబాద్‌లో జన్మించాడు. అతను పఠాన్ సంతతికి చెందినవాడు. అతని పాఠశాల విద్య లక్నో (నద్వతుల్ ఉలామా) లో జరిగింది. తరువాత ఈజిప్టు వెళ్ళి అక్కడ డాక్టరేట్ సాధించాడు. అక్కడే తన జీవితంలో చాలా సంవత్సరాలు గడిపాడు. అతను ఉర్దూ, పర్షియన్, అరబిక్, పష్తో వంటి భాషలలో నిష్ణాతుడు. ఆల్ ఇండియా రేడియోలో న్యూ ఢిల్లీలోని అరబిక్ డిపార్ట్‌మెంట్‌లో కొన్ని సంవత్సరాలు పనిచేశాడు. అతను సౌదీ రాజకుటుంబానికి సన్నిహితుడు. స్వాతంత్ర్య పోరాట సమయంలో మహాత్మా గాంధీకి, పండిట్ నెహ్రూ కుటుంబానికీ సన్నిహితుడు. భారతదేశ స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో అతని పాత్రకు తగిన గుర్తింపును ఇస్తూ, నెహ్రూ ప్రభుత్వంలో స్వాతంత్ర్యానంతరం అతనికి క్యాబినెట్ ర్యాంక్ ఇవ్వజూపగా, అతను దానిని తిరస్కరించాడు. మరొక స్వాతంత్ర్య పోరాట యోధుడూ, కవీ అయిన జోష్ మలీహాబాదీ ("షాయర్-ఇ-ఇంక్విలాబ్" అని అతడికి పేరు) అతనికి బంధువు.

## స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో పాత్రికేయుడిగా, రచయితగా
స్వాభావికంగా అతను పాత్రికేయుడు. బ్రిటిష్ రాజ్‌కు వ్యతిరేకంగా పత్రికల్లో రాసాడు. వారి దురాగతాలను సాధారణ భారతీయుడి వద్దకు తీసుకెళ్లాడు. *మలీహాబాదీ,  జికార్-ఇ-ఆజాద్,* *ఆజాద్ కి కహానీ ఖుద్ ఆజాద్ కీ జుబానీ* అనే పుస్తకాలు రాసాడు. రెండవ పుస్తకాన్ని దఫ్తార్ ఆజాద్ హింద్ సంస్థ అతని మరణానంతరం ప్రచురించింది. అతను ఖిలాఫత్ ఉద్యమంలో పాల్గొన్నాడు. ఇస్తాంబుల్ నుండి అరబిక్, ఉర్దూ భాషల్లో ప్రచురితమైన *జిహాన్-ఇ-ఇస్లాం* పత్రికలో పనిచేసాడు. కోల్‌కతా నుండి ప్రచురితమైన ఉర్దూ దినపత్రిక *ఆజాద్ హింద్* కు అతను వ్యవస్థాపక సంపాదకుడు. స్వాతంత్ర్య ఉద్యమ కాలంలో మౌలానా అబుల్ కలామ్ అజాద్ కలకత్తా లోని 19-ఏ, బాలీగంజ్ సర్క్యులర్ రోడ్డులో నివసించిన రోజుల్లో మలీహాబాదీ అతనికి సన్నిహితంగా ఉండేవాడు. మౌలానా అబుల్ కలాం ఆజాద్ జీవిత చరిత్ర రాసాడు.

మలీహాబాదీ ముంబైలో క్యాన్సరుతో మరణించాడు. అతనికి ఇద్దరు కుమారులు, ఒక కుమార్తె. రాజ్యసభ సభ్యుడైన సయీద్ మలీహాబాదీ అతని పెద్ద కుమారుడు. తండ్రి మరణానంతరం అతడు ఉర్దూ దినపత్రిక *ఆజాద్ హింద్‌*కు సంపాదకుడిగా ఉన్నాడు. ప్రస్తుతం ఈ వార్తాపత్రిక శారదా గ్రూప్ యాజమాన్యంలో ఉంది.

## మూలాలు


వర్గం:1959 మరణాలు
వర్గం:1875 జననాలు
వర్గం:స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
వర్గం:పాత్రికేయులు
వర్గం:రచయితలు
తీన్

**తీన్** 2016లో విడుదలైన హిందీ సినిమా. రిలయన్స్ ఎంట‌ర్‌టైన్‌మెంట్, క్రోస్ పిక్చర్స్ బ్యానర్‌ల పై సుజోయ్ ఘోష్, గులాబ్ సింగ్ తన్వర్, హియ్ నువో థామస్ కిమ్, సురేష్ నాయర్, సమీర్ రాజేంద్రన్, గౌరీ సాతే నిర్మించిన ఈ సినిమాకు రిబు దాస్ గుప్తా దర్శకత్వం వహించాడు. అమితాబ్ బచ్చన్, నవాజుద్దిన్ సిద్దిఖీ, విద్యాబాలన్, సబ్యాసాచి చక్రబర్తి ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన ఈ సినిమా 10 జూన్ 2016న విడుదలైంది.

## కథ
జాన్ బిస్వాస్ (అమితాబ్ బచ్చన్) మనవరాలిని ఎవరో కిడ్నాప్ చేస్తారు. తన మనవరాలి కోసం ఎనిమిదేళ్లుగా జాన్ వెతుకుతూనే వుంటాడు. కానీ ఎలాంటి ఆధారం దొరకదు. ఏదైనా చిన్న క్లూ దొరుకుతుందా అని జాన్ ఇంకా వెతుకుతూనే వుంటాడు. అనుకోకుండా ఇదే తరహాలో కిడ్నాప్ జరిగిందని తెలుసుకుంటాడు జాన్. ఈ కేసుకు పోలీస్ ఆఫీసర్ సరిత సర్కార్ (విద్యాబాలన్) ఇంచార్జ్ గా వుంటుంది. ఫాదర్ మార్టిన్ దాస్ (నవాజుద్దిన్ సిద్ధిఖి) జాన్ కు సహాయం చేయడంలో తోడుగా వుంటాడు. చివరకు తన మనవరాలు దొరికిందా లేదా ? అనేదే మిగతా సినిమా కథ.

## నటీనటులు

*అమితాబ్ బచ్చన్ 
*నవాజుద్దిన్ సిద్దిఖీ 
*విద్యాబాలన్  
*సబ్యాసాచి చక్రబర్తి
*పద్మావతి రావు 
*ఆర్నా శర్మ 
*తోట రాయ్ చౌధురి  
*రికీ పటేల్ 
*అనుపమ్ భట్టాచార్య 
*దేబ్లిన చక్రవర్తి 
*ముకేశ్ చాబ్రా   
*ప్రకాష్  బేలవాడి
*మసూద్ అఖ్తర్ 
*ఫల్గుణి  ఛటర్జీ  
*అరుణ్ సాహా

## సాంకేతిక నిపుణులు
*బ్యానర్లు:  రిలయన్స్ ఎంట‌ర్‌టైన్‌మెంట్, క్రోస్ పిక్చర్స్
*నిర్మాత: సుజోయ్ ఘోష్గులాబ్ సింగ్ తన్వర్హియ్ నువో థామస్ కిమ్సురేష్ నాయర్సమీర్ రాజేంద్రన్గౌరీ సాతే
*కథ, స్క్రీన్ ప్లే, దర్శకత్వం:  రిబు దాస్ గుప్తా
*సంగీతం: క్లింటన్ సెరిజో
*సినిమాటోగ్రఫీ:  తుషార్ కంతి రాయ్
*ఎడిటర్ : గైరిక్ సర్కార్

## మూలాలు

వర్గం:హిందీ సినిమాలు