open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
చంద్రనాథ్ దేవాలయం

**చంద్రనాథ్ దేవాలయం** (బెంగాలీ: চন্দ্রনাথ মন্দির), బంగ్లాదేశ్‌లోని సీతకుండ సమీపంలో ఉన్న చంద్రనాథ్ కొండలపై ఉన్న ఒక ప్రసిద్ధ శక్తి పీఠం. ఇది సముద్ర మట్టం నుండి దాదాపు 1,020 అడుగుల (310 మీ) ఎత్తులో ఉంది.
## చరిత్ర
సుమారు 800 సంవత్సరాల క్రితం గౌర్‌లోని ప్రముఖ ఆదిసూర్ వంశస్థుడైన రాజా విశ్వంభర్ సుర్ సముద్ర మార్గంలో చంద్రనాథ్ చేరుకోవడానికి ప్రయత్నించాడని అక్కడి రచనలు పేర్కొన్నాయి.  నిగమకల్పతరు అనే కవి జయదేవ్ చంద్రనాథ్‌లో కొంతకాలం నివసించడాన్ని ఈ రచనలు సూచిస్తున్నాయి. త్రిపుర పాలకుడు ధన్య మాణిక్య కాలం నాటికి, చంద్రనాథుడు అనేక వరాలను పొందాడు.  ధన్య మాణిక్య శివుని విగ్రహాన్ని ఆలయం నుండి తన రాజ్యానికి తీసుకెళ్లడానికి ప్రయత్నించాడు, కానీ విఫలమయ్యాడు.
## పురాణాలు
పార్వతి మొదటి అవతారం, శివుని మొదటి భార్య సతీదేవి.  ఆమె దక్ష రాజు, రాణి (బ్రహ్మ కుమార్తె)ల కుమార్తె. తన భర్తను, ఆమెను యజ్ఞానికి పిలవకుండా తండ్రి అవమానించినందుకు తీవ్ర మనోవేదనకు గురైన ఆమె తన తండ్రి దక్షుడు చేసిన యజ్ఞం వద్ద ఆత్మాహుతి చేసుకుంది.  తన భార్య మరణం గురించి విన్న తర్వాత శివుడు ఎంతగానో బాధపడ్డాడు, అతను సతీదేవి మృతదేహాన్ని తన భుజాలపై మోస్తూ తాండవ నృత్యం (విధ్వంసక తపస్సు లేదా నృత్యం)చేస్తూ ప్రపంచవ్యాప్తంగా తిరిగాడు. ఈ పరిస్థితితో కలత చెందిన విష్ణువు, శివుడిని సాధారణ స్థితికి తీసుకురావడానికి, తన సుదర్శన చక్రాన్ని ఉపయోగించాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. అతను సతీదేవి శరీరాన్ని చక్రంతో 51 ముక్కలుగా చేసి, ఆమె శరీరం భూమిపై ఎక్కడ పడితే అక్కడ సతీ (పార్వతి), శివ దేవతలతో కూడిన శక్తి పీఠానికి దివ్య క్షేత్రంగా ప్రతిష్టించబడింది. ఇవే పీఠాలుగా లేదా శక్తి పీఠాలుగా వెలసిల్లాయి. ఇవి ప్రస్తుత భారతదేశం లొనే కాకుండా పాకిస్తాన్, బంగ్లాదేశ్, శ్రీలంక, నేపాల్‌తో సహా భారత ఉపఖండం అంతటా ఉన్నందున ఈ ప్రదేశాలు ప్రసిద్ధ పుణ్యక్షేత్రాలుగా మారాయి. సతీదేవిని దేవి లేదా శక్తి అని కూడా పిలుస్తారు. విష్ణువు ఆశీర్వాదంతో ఆమె హిమవత్ లేదా హిమాలయాల కుమార్తెగా పునర్జన్మ పొందింది. అందుకే పార్వతి (పర్వతాల కుమార్తె) అని పేరు పెట్టారు. ఆమె శివరాత్రి (శివుని రాత్రి) పండుగను సూచించే మృగశిర నక్షత్రం లో జన్మించింది.
## శక్తి పీఠంగా చంద్రనాథ్ దేవాలయం
చంద్రనాథ్ దేవాలయం ప్రసిద్ధ శక్తి పీఠంగా పరిగణించబడుతుంది, ఇటువంటి ప్రదేశాలు శక్తిని పూజించే దివ్యమైన పుణ్యక్షేత్రాలుగా మారాయి. శక్తి పీఠాల ఆవిర్భావం వెనుక దక్ష యాగం, సతీదేవి స్వీయ దహనం అనే పురాణ కథలు మూల కారణాలు. పరమశివుడు సతీదేవి శవాన్ని మోసుకుని దుఃఖంతో ఆర్యవర్తం అంతటా సంచరించినప్పుడు ఆమె శరీర భాగాలు పడిపోవడం వల్ల శక్తి పీఠాలు శక్తి కలిగిన దివ్య క్షేత్రాలుగా వెలసిల్లాయి. సంస్కృతంలోని 51 వర్ణమాలలకు 51 శక్తి పీఠాలు అనుసంధానించబడి ఉన్నాయి. ప్రతి ఆలయంలో శక్తి, కాలభైరవ దేవాలయాలు ఉన్నాయి. సతీదేవి దేహం కుడి చేయి ఇక్కడ పడిందని ప్రజలు నమ్ముతారు. శక్తిని భవానీ అనే పేరుతో పిలుస్తారు.
## మూలాలు

వర్గం:బంగ్లాదేశ్ లోని ప్రపంచ సంస్కృతి స్థలాలు
వర్గం:దేవాలయాలు
వర్గం:శక్తి పీఠాలు
ఆకుల సత్యనారాయణ

**ఆకుల సత్యనారాయణ** ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన 2014 నుండి 2019 వరకు రాజమండ్రి అర్బన్ నియోజకవర్గం ఎమ్మెల్యేగా ప్రాతినిధ్యం వహించాడు.
## జననం, విద్యాభాస్యం
ఆకుల సత్యనారాయణ 1964లో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, తూర్పు గోదావరి జిల్లా, రాజమండ్రిలో జన్మించాడు. ఆయన 1992లో ఎం.ఎస్., ఆర్థో పూర్తి చేసి, ఉస్మానియా మెడికల్ కాలేజ్ నుండి 1985లో ఎం.బి.బి.ఎస్ పూర్తి చేశాడు.

## రాజకీయ జీవితం
ఆకుల సత్యనారాయణ  2014 ఎన్నికల్లో రాజమండ్రి అర్బన్ నియోజకవర్గం నుంచి బీజేపి అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి గెలిచి తొలిసారి ఎమ్మెల్యేగా అసెంబ్లీకి ఎన్నికయ్యాడు. ఆయన 2019 ఎన్నికలకు ముందు 21 జనవరి 2019న పవన్ కల్యాణ్ స్థాపించిన జనసేన పార్టీలో చేరాడు. ఆయన పార్లమెంట్ ఎన్నికల్లో రాజమండ్రి నియోజకవర్గం నుంచి లోక్ సభకు పోటీచేసి ఓడిపోయాడు. ఆ తర్వాత జనసేన పార్టీ కార్యక్రమాలకు దూరంగా ఉంటూ జనసేనకు రాజీనామా చేసి 8 అక్టోబర్ 2019న వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీలో చేరాడు. 

## మూలాలు

వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా నుండి ఎన్నికైన శాసన సభ్యులు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (2014)
కొత్త రమాకాంత్

**కొత్త రమాకాంత్‌** తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన 1989 నుండి 1994 వరకు బోధన్ నియోజకవర్గం ఎమ్మెల్యేగా ప్రాతినిధ్యం వహించాడు.

## జననం, విద్యాభాస్యం
కొత్త రమాకాంత్‌ 1973లో తెలంగాణ రాష్ట్రం, నిజామాబాదు జిల్లా, బోధన్ పట్టణంలో జన్మించాడు. ఆయన బీకాం వరకు చదివాడు.
## రాజకీయ జీవితం
కొత్త రమాకాంత్‌ 1973లో తెలుగుదేశం పార్టీ ద్వారా రాజకీయాల్లోకి వచ్చి జిల్లా పార్టీలో వివిధ హోదాల్లో పని చేశాడు. ఆయన 1989లో జరిగిన ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో బోధన్ నియోజకవర్గం నుండి టీడీపీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి  కాంగ్రెస్ పార్టీ అభ్యర్థి పి.సుదర్శన్‌ రెడ్డి పై గెలిచి తొలిసారి ఎమ్మెల్యేగా అసెంబ్లీకి ఎన్నికయ్యాడు. ఈ ఎన్నికల్లో రమాకాంత్‌కు 36,702 ఓట్లు రాగా, పి.సుదర్శన్‌ రెడ్డికి 33,107 ఓట్లు వచ్చాయి దీనితో ఆయన 3595 ఓట్ల మెజారిటీతో ఎమ్మెల్యేగా గెలిచాడు.

ఆయనకు 1994 ఎన్నికల్లో టికెట్ దక్కలేదు. ఆయన 1999లో జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో టీడీపీ నుండి పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి కాంగ్రెస్ పార్టీ అభ్యర్థి పి.సుదర్శన్‌ రెడ్డి చేతిలో 9289 ఓట్ల తేడాతో ఓడిపోయాడు. ఆయన 2001లో జరిగిన నిజామాబాదు జిల్లా పరిషత్‌ చైర్మన్‌ పదవిని ఆశించి ఎన్నికల్లో పోటీ చేసి బోధన్‌ జెడ్సీటీసీగా గెలిచాడు కాని టీడీపీకి తగినంత మెజారిటీ  రాలేదు. ఆయన ప్రత్యేక తెలంగాణ రాష్ట్ర ఉధ్యమంలో పట్టణ కుల సంఘాల జేఏసీ ఏర్పాటులొ కీలక పని చేశాడు. ఆయన తరువాత క్రియాశీల రాజకీయాలకు దూరంగా ఉన్నాడు.

## మూలాలు

వర్గం:నిజామాబాదు జిల్లా నుండి ఎన్నికైన శాసన సభ్యులు
వర్గం:నిజామాబాదు జిల్లా రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (1989)
ముక్తగచ్చ శివాలయం

**ముక్తగచ్చ శివాలయం** బంగ్లాదేశ్‌లో గల మైమెన్‌సింగ్ జిల్లాలోని ముక్తగచ్ఛా రాజ్‌బారి వెలుపల ఉన్న ఒక జంట దేవాలయం. ఈ ఆలయాన్ని మహారాజా శశికాంత ఆచార్య చౌదరి తల్లి రాణి బిమోలా దేవి 1820లో నిర్మించింది. ఈ  జంట దేవాలయాలలో శివుడు, కాళీ మాత మందిరాలు ఉన్నాయి. స్థానికంగా ఇక్కడ కార్తీక మాసంలో 'షాట్' పూజ అని పిలువబడే రెండు రోజుల పూజా కార్యక్రమాలను నిర్వహిస్తారు. ప్రస్తుతం ఈ ఆలయం మరమ్మతులు చేపట్టకపోవడంతో శిథిలావస్థకు చేరుకుంది.
## చరిత్ర
రాణి బిమోలా దేవి 1820లో రెండు సుష్ట ఆలయాలు నిర్మించింది.  బంగ్లాదేశ్‌లోని వారసత్వ ప్రదేశాలకు, అద్భుత నిర్మాణాలకు ఈ రెండు దేవాలయాలు గొప్ప ఉదాహరణలు. ఈ రెండు ఆలయాలలో శివుడు, కాళీదేవతలు ప్రధాన ఆరాధ్య దైవంగా ఉన్నారు. ఆచార్య రఘునందన్ చౌదరి కోడలు బిమలాదేవి తల్లి ఆనందమయి పేరు మీదుగా ఈ విశిష్టమైన కట్టడాన్ని నిర్మించారు.
## ముఖ్య లక్షణాలు
ఈ ఆలయంలోని ప్రతి గది చతురస్రాకారంలో ఉంటుంది. వీటికి మండప అని పిలువబడే చదునైన పైకప్పు ఉంది. ఈ ఆలయం పైకప్పు పై గల శిఖరాన్ని ప్రత్యేకంగా అలంకరించారు. రెండు దేవాలయాలు దాదాపు ఒకేలా ఉంటాయి. ఆలయ ప్రధాన ద్వారం ముందు ఉత్తరాన ఒక చెరువు ఉంది.
## భౌతిక లక్షణాలు
లైమ్ మోర్టార్, ప్లాస్టర్‌తో కూడిన ఇటుకలచే ఆలయ గోడలు నిర్మించబడ్డాయి. సున్నం, కాంక్రీటు, ప్లాస్టర్ లతో ఆలయ పైకప్పు నిర్మించబడింది.
## పరిరక్షణ స్థితి
వర్షపు నీరు ప్రవహించడంతో ఆలయ పైకప్పుపై, గోడలపై పెద్ద పగుళ్లు ఏర్పడి, ప్రస్తుతం కూలిపోయే స్థితిలో ఉంది. గత 24 సంవత్సరాల నుండి స్థానిక అధికారులు, ఈ ఆలయం పట్ల ఎటువంటి చొరవ తీసుకోలేదు. బంగ్లాదేశ్‌లోని వారసత్వ ప్రదేశాలలో ఒకటిగా గుర్తింపు ఉన్న ఈ ఆలయాలు అద్భుతమైన నిర్మాణాలకు గొప్ప ఉదాహరణలుగా నిలిచాయి.

## సాంస్కృతిక లక్షణాలు
ఈ జంట ఆలయాలలో శివుడు, కాళీ మాత మందిరాలు ఉన్నాయి. స్థానికంగా ఇక్కడ కార్తీక మాసంలో 'షట్' పూజ అని పిలువబడే రెండు రోజుల ప్రత్యేక కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తారు. ప్రస్తుతం ఆలయం శిథిలావస్థకు చేరుకుంది కాబట్టి సంరక్షించకపోతే అది గుర్తింపును కోల్పోవచ్చు.
## నిర్వహణ
1993లో, సాంస్కృతిక వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ ఆధ్వర్యంలోని పురావస్తు శాఖ (DoA) ఆలయానికి సరైన సంరక్షణ అందించడం కోసం పురావస్తు ప్రదేశంగా జాబితా చేసింది, అయితే గత రెండు దశాబ్దాలుగా దీని పరిస్థితి మరింత దిగజారిందని స్థానికులు ఆరోపించారు. ఇప్పటి వరకు నిర్వహణకు ఎలాంటి చొరవ చూపలేదు. 1993లో, సాంస్కృతిక వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ ఆధ్వర్యంలోని పురావస్తు శాఖ (DoA)  గత రెండు దశాబ్దాలుగా దీని పరిస్థితి మరింత దిగజారిందని పేర్కొంది. పురావస్తు శాఖ దానిని వీలైనంత త్వరగా మరమత్తులు చేస్తుందని హామీ ఇచ్చింది. ఆలయాన్ని పునరుద్ధరించడం, ప్రాంతాన్ని సక్రమంగా అలంకరించడం, మరింత అందుబాటులోకి తీసుకురావడంలో పురావస్తు శాఖ బాధ్యత తీసుకుంది. ఆర్థిక సహాయం కోసం దేవాలయ సామాజిక, మతపరమైన కార్యకలాపాల నుండి నిధులను సేకరించడం వంటి పనులు ఆలయ పునరుద్ధరణ కోసం చేస్తున్నారు.

## మూలాలు


వర్గం:దేవాలయాలు
వర్గం:బంగ్లాదేశ్ లోని ప్రపంచ సంస్కృతి స్థలాలు
వర్గం:బంగ్లాదేశ్
తెలుగు వివాహ వేడుక

## తెలుగు హిందూ వివాహ వేడుక
 భారతదేశంలోని తెలుగు ప్రజల సంప్రదాయ వివాహ వేడుక. 19వ శతాబ్దంలో, ఈ వేడుక పదహారు రోజుల వరకు ఉంటుంది (పదహారు రోజుల *పండుగ* ). ఆధునిక కాలంలో, ఇది కుటుంబ ఆర్థిక సామాజిక స్థితిని బట్టి రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ రోజులు ఉంటుంది..*పెళ్లి ఒక  బలమైన* సామాజిక బంధాలు ను కలిపినది గా భావిస్తారు.,ఆధ్యాత్మికంగా "వివాహం అనేది కుటుంబ సమేతంగా ఉండాలి  వ్యక్తిగత లాంఛనంగా కాదు" అని ఒక  సామెత ఉంది. అయితే, మారుతున్న యువ తరం ఆలోచనా విధానం  ప్రపంచీకరణ కారణంగా, ఈ రోజుల్లో వివాహం పై యువతరం ఆలోచనలు మారుతున్నాయి

తెలుగు సంప్రదాయం లో  వివాహనికి వధూవరులు చేసిన ఏడు ప్రతిజ్ఞల ద్వారా  పవిత్రమైనదిగా భావిస్తారు , వధూవరులు పవిత్రమైన అగ్ని చుట్టూ ఏడు సార్లు  ప్రదీక్షణాలు చేస్తారు. వధూవరులు *పంచభూతాల* సాక్షిగా  *జీవితాంతం కలిసి ఉంటాం అని అగ్ని సాక్షిగా ప్రమాణం చేస్తారు -* జీవితానికి ఐదు ముఖ్యమైన అంశాలు, అవి: *భూమి* (భూమి), ఆకాశం (ఆకాశం), *అగ్ని* (అగ్ని), *నీరు* (నీరు)  *వాయువు* (గాలి). ఈ వేడుకను తాజా పూలతో అలంకరించిన కళ్యాణ  *మండపం  లో  నిర్వహిస్తారు.*

కొన్ని వివాహ వేడుకలు దేవుడి  ఆలయంలో జరుగుతాయి, అయితే చాలా మంది ప్రజలు హాజరవుతున్నందున బయట నిర్వహించబడతారు. ప్రతి ఉత్సవం తరువాత, వారు అతిథులందరికీ భోజనం వడ్డిస్తారు, ఇది పవిత్రమైన రోజున ఎవరైనా వచ్చిన వారికి ఆహారం అందించే సంస్కృతిలో ప్రధాన భాగం. రాత్రి భోజనం తర్వాత ఐస్ క్రీం లేదా స్వీట్లు తినడం కూడా ఒక సంప్రదాయం, ఎందుకంటే ఇది శుభప్రదంగా పరిగణించబడుతుంది. తెలుగు వివాహ వేడుక అంతటా నిర్వహించబడే అన్ని ఆచారాలు మతపరమైన ప్రాముఖ్యతను కలిగి ఉంటాయి. పూర్వ కాలంలోపెళ్లి జరగాల్సిన వధువు ఇంటికి వరుడు ఏనుగుపై ఎక్కి వెళ్ళేవాడు. ఈ పద్ధతిని *గజారోహణం* అంటారు. నేడు ఈ సంప్రదాయం క్షీణిస్తోంది.  ఇంటింటికి వెళ్ళి  అతిథులందరిని ముఖ్యంగా మహిళలను  పసుపు ,కుంకుమ పెట్టి వివాహానికి ఆహ్వానిస్తారు

## వివాహానికి ముందు ఆచారాలు
తెలుగు మాట్లాడే ప్రజల సుసంపన్నమైన  వైవిధ్యమైన సాంస్కృతిక వారసత్వం వివాహ వేడుక  నిర్వహించబడే  దానిలో  ప్రతిబింబిస్తుంది. దాదాపు అన్ని పండుగలు మతపరమైన ఆచారాలతో జరుపుకుంటారు.

### నిశ్చితార్థం
నిశ్చితార్థం అనేది  రెండు కుటుంబాలు ఆచారాలు, ప్రకారం  నిర్వహిస్తారు.నిశ్చితార్థ వేడుకలో వధూవరులు ఒకరికొకరు ఉంగరాలు మార్చుకుంటారు అదే రోజు *వివాహానికి ముహూర్తం* (మంచి తేదీ & సమయం) జాతకాలను బట్టి నిర్ణయిస్తారు.  వారి కొత్త కుటుంబం వారికి నగలు  దుస్తులతో సహా కట్నకానుకలకు సంభంధించిన లాంఛనాలు వరుడు కి  వధువు  తరుపు వారు  అందజేస్తారు. ఈ వేడుకలో, వధువు  కాబోయే అత్తగారు ఆమెకు దుస్తులు, బంగారం , వెండి వస్తువులను *అందజేసి*, నిశ్చితార్థాన్ని అధికారికంగా ముగిస్తారు  (నిశ్చితార్థం). 

### బ్రైడల్ మేకప్
వధూవరుల వారి ఇళ్లలో జరిగే ఈ వేడుకలో, బంధువులు శ్రేయోభిలాషులందరూ వచ్చి  వారికి పసుపు ముద్ద తో   *నలుగు* - పిండి పసుపు పొడి మిశ్రమం  నూనెలతో తయారు చేసినది  పూస్తారు.దీని వల్ల వధూవరుల మొహం కాంతివంతంగా ఉంటుంది వివాహంలో .వధూవరులకు కొత్త దుస్తులు,నగల తో అలంకరిస్తారు వీటితో పెళ్లి కల వస్తుంది,ఇప్పటి నుండి వివాహం జరిగే వరకు వధూవరులు తోడు లేకుండా ఊరి పోలి మేర లు దాటరాదు

### గౌరీ పూజ
వివాహ వేడుకకు ముందు, వరుడు *మండపంలో* నిర్వహించే  *[[పార్వతి|గౌరీ]] [[పూజ (హిందూ మతం)|పూజకు]] చేస్తారు* . వధువు తన కుటుంబ సభ్యులు  *బంధువులందరితో  మండపానికి వెళ్ళే ముందు ఇంట్లో గౌరీ పూజను చేస్తుంది.* ఈ సమయంలోనే *[[ప్రవరలు|ప్రవర]]* వధువు గోత్రాన్ని (వంశం) ఆమె పితృ *గోత్రం* *[[గోత్రములు|నుండి వరుడి గోత్రంగా]]* మార్చే ఆచారం జరుగుతుంది. రెండు కుటుంబాలు నుండి పెద్ద వారు ఈ తంతు దగ్గరుండి జరిపిస్తారు.

## మూలాలు
ఖానాపూర్ (అదిలాబాదు అర్బన్)

**ఖానాపూర్** తెలంగాణా రాష్ట్రం, ఆదిలాబాద్ జిల్లా, ఆదిలాబాద్ పట్టణ మండలానికి చెందిన గ్రామం. 2011 జనగణన సమాచారం ప్రకారం ఖానాపూర్ గ్రామం లొకేషన్ కోడ్ (గ్రామం కోడ్) 569015. 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత ఆదిలాబాద్ జిల్లా లోని ఆదిలాబాద్ పట్టణ మండలంలో ఉండేది. పునర్వ్యవస్థీకరణలో దీన్ని కొత్తగా ఏర్పాటు చేసిన ఆదిలాబాద్ పట్టణ మండలం లోకి చేర్చారు.

## భౌగోళికం
గ్రామ విస్తీర్ణం 784 హెక్టారులు. ఇక్కడికి సమీపంలో మహాలక్ష్మివాడ (1 కి.మీ.), ఆదిలాబాద్ (1 కి.మీ.), శాంతినగర్ కాలనీ (1 కి.మీ.), అంబేద్కర్ నగర్ (1 కి.మీ.) మొదలైనవి సమీపంలో ఉన్నాయి. ఖానాపూర్ చుట్టూ ఉత్తరాన జైనథ్ మండలం, పశ్చిమాన తలమడుగు మండలం, పశ్చిమాన తాంసి మండలం, దక్షిణం వైపు గుడిహత్నూర్ మండలం ఉన్నాయి.

## జనాభా గణాంకాలు
ఖానాపూర్‌లో మొత్తం 1,216 మంది జనాభా ఉన్నారు. అందులో పురుషులు 624 మంది కాగా, 592 మహిళలు ఉన్నారు. ఖానాపూర్ గ్రామంలో దాదాపు 246 ఇళ్లు ఉన్నాయి. ఖానాపూర్ గ్రామ అక్షరాస్యత రేటు 57.8% కాగా, స్త్రీల అక్షరాస్యత రేటు 22.9% గా ఉంది.  

## చదువు
ఈ గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలలు అందుబాటులో ఉన్నాయి.

## వ్యవసాయం
ఈ గ్రామంలో పత్తి, జొన్నలు, ఎర్ర పప్పులు వ్యవసాయ వస్తువులు.

## తాగునీరు, పారిశుధ్యం
చేతి పంపులు, బోర్ల ద్వారా తాగునీరు అందుతోంది. ఈ గ్రామంలో ఓపెన్ డ్రైనేజీ వ్యవస్థ అందుబాటులో ఉంది. వీధిలో చెత్తను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. కాలువ నీరు మురుగు ప్లాంట్‌లోకి విడుదల చేయబడుతుంది.

## కమ్యూనికేషన్
ఈ గ్రామంలో పోస్టాఫీసు అందుబాటులో ఉంది.

## రవాణా
సమీప పబ్లిక్ బస్సు సర్వీస్ 5 - 10 కి.మీ.లో అందుబాటులో ఉంది. ఈ గ్రామంలో ఆటోలు అందుబాటులో ఉన్నాయి.

## మూలాలు
సుమన్ నటించిన చిత్రాల జాబితా

**[[సుమన్ (నటుడు)|సుమన్]]** భారతీయ సినిమా నటుడు. ఇతడు ఎక్కువగా తెలుగు, తమిళ భాషా చిత్రాలలో నటించాడు. అంతే కాకుండా కొన్ని హిందీ, మలయాళం, ఒడియా, కన్నడ భాషల సినిమాలలో కూడా నటించాడు. 
## తెలుగు సినిమాలు
సుమన్ నటించిన తెలుగు సినిమాల జాబితా:

వర్గం:సినిమా జాబితాలు
జితేందర్ సింగ్ షుంటి

**జితేందర్ సింగ్ షుంటి** (జననం 1 ఆగస్టు 1962), ఒక భారతీయ రాజకీయ నాయకుడు, సామాజిక కార్యకర్త. 2013లో భారతీయ జనతా పార్టీ నుంచి షాదర నుంచి శాసనసభ సభ్యుడిగా షుంటి ఎన్నికయ్యారు.  అతను షహీద్ భగత్ సింగ్ సేవాదళ్ అనే స్వచ్ఛంద సంస్థ స్థాపకుడు, ఇది హిందూ,సిక్కు మతాల మార్గనిర్దేశం చేసిన విధంగా అస్థికలను దహనం చేయడానికి, బూడిదను చేయడానికి నిమజ్జనం సహాయపడుతుంది. 

## జీవిత చరిత్ర
జితేందర్ సింగ్ షంటీ 1996  లో షహీద్ భగత్ సింగ్ సేవా దళ్ ను స్థాపించారు.  ఢిల్లీలోని ఝిల్మిల్ వార్డు నుండి స్వతంత్ర కౌన్సిలర్ గా రాజకీయాల్లో తన వృత్తిని ప్రారంభించాడు.  2008లో బిజెపిలో భాగం అయిన ఆయన ఈస్ట్ మునిసిపల్ కార్పొరేషన్ లోని ఝిల్మిల్ వార్డు నుంచి కౌన్సిలర్ ఎన్నికలకు పోటీ చేసి ఎన్నికలలో విజయం సాధించారు.  2013లో జరిగిన తన మొదటి ఢిల్లీ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో షహ్దారా నియోజకవర్గం నుంచి పోటీ చేసి 45,364 ఓట్లతో  విజయం సాధించాడు. 

## అవార్డులు, విజయాలు

* '100 సార్లు రక్తదానం చేసిన ప్రపంచంలోని తొలి సిక్కు', ఢిల్లీ స్టేట్ బ్లడ్ ట్రాన్స్ ఫ్యూజన్ కౌన్సిల్ ప్రదానం చేసిన 'డోనర్ సింగ్' బిరుదు 
* ఐఎస్ బీటీఐ- 70 సార్లు రక్తదానం చేసినందుకు చాప్టర్ అవార్డు
* వరల్డ్ బుక్ ఆఫ్ రికార్డ్స్ లో 100 రెట్లు బ్లడ్ డోనర్ వరల్డ్ రికార్డ్
* నేషనల్ బ్లడ్ ట్రాన్స్ ఫ్యూజన్ కౌన్సిల్ (భారత ప్రభుత్వం) , ఢిల్లీ స్టేట్ బ్లడ్ ట్రాన్స్ ఫ్యూజన్ కౌన్సిల్ (ఢిల్లీ ఎన్ సిటి ప్రభుత్వం) ద్వారా సెంచూరియన్ అవార్డు 
* కోవిడ్ సందర్భంగా సామాజిక సహకారానికి పద్మశ్రీ పురస్కారం.

## మూలాలు

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1962 జననాలు
వర్గం:ఢిల్లీ రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
నేర్నాల కిషోర్

**నేర్నాల కిషోర్** తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన పాటల రచయిత. పల్లె ప్రజల జీవన స్థితిగతులను తన రచనలో ఎంతో సహజంగా రాస్తున్న కిషోర్, 2002లో వచ్చిన 'ఊరు మనదిరా' సినిమాలో 'గుడుంబ కుండవెట్టకే..' పాటతో సినీపాటల ప్రయాణాన్ని ప్రారంభించాడు. 

ఆయనను 2025 జూన్ 30న తెలంగాణ భాషా సాంస్కృతిక శాఖ సలహాదారుల కమిటీ సభ్యుడిగా నియమిస్తూ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది.

## జననం
కిషోర్ 1979, నవంబరు 15న హనుమయ్య - ఐలమ్మ దంపతులకు తెలంగాణ రాష్ట్రం, సిద్ధిపేట జిల్లా, హుస్నాబాద్‌ మండలంలోని మిర్జాపూర్‌లో జన్మించాడు.

## పాటల రచయితగా
కిషోర్ చిన్నప్పటి నుండి సినిమా పాటలు, దేశభక్తి గేయాలు, తెలంగాణా పల్లెజానపద పాటలను పాడుతుండేవాడు. హైస్కూల్‌ విద్యార్థిగా ఉన్నప్పటి నుంచే కవితలు, పాటలు రాయడం ప్రారంభించిన కిషోర్, వాటిని 'నగారే మోగింది' పేరుతో ఆడియో క్యాసెట్‌ విడుదల చేశాడు. 'ఎట్లున్నవే నా పల్లె నువ్వెట్లున్నవే నా తల్లి', 'బాడర్లో సైనికుడా.. భారత్‌కూ రక్షకుడా!', 'పొడిసేటి పొద్దోలే ఎలమంద' లాంటి ఐదొందలకు పైగా ప్రైవేటు గీతాలు రాయడంతోపాటు కొన్ని పాటలను తానే స్వయంగా పాడాడు. 1996లో కొంతమంది మిత్రులతో కలసి నగారే కళాబృందంను స్థాపించాడు. ఆ కళాబృందం ద్వారా ఎయిడ్స్‌, వరకట్ననిర్మూలన లాంటి సామాజిక కార్యక్రమాలు నిర్వహించాడు. 

## తెలంగాణ ఉద్యమం
కిషోర్ తెలంగాణ ఉద్యమ సమయంలో తన పాటలతో ప్రజల్లో చైతన్యాన్ని కలిగించాడు. ఉద్యమంలో భాగంగా వందలాది ధూమ్ ధామ్‌లలో (తెలంగాణ పాటలు, నృత్య ప్రదర్శనలు) ప్రదర్శనలు ఇచ్చాడు. 2011 మార్చి 10న హైదరాబాదులోని ట్యాంక్‌బండ్‌పై జరిగిన తెలంగాణా మిలియన్ మార్చ్‌లో పాల్గొన్న కిషోర్ అక్కడ పాటలు పాడాడు. దాంతో అక్కడ జరిగిన కొన్ని ఘటనలకు సంబంధించి కిషోర్ పై పలు కేసులు బనాయించి, అరెస్ట్ చేసి తీవ్రంగా హింసించడంతోపాటు 12రోజులపాటు చంచల్ గూడా జైలులో నిర్భందించారు.

## సినిమారంగం
కిషోర్ లోని ప్రతిభను చూసిన డబ్బింగ్‌ ఆర్టిస్టు జయదేయ్‌ 2001లో సినీ నిర్మాత, దర్శకుడు ఆర్‌. నారాయణమూర్తికి పరిచయం చేశాడు. అలా ఊరుమనదిరా సినిమాలకు తొలిసారిగా పాటలు రాశాడు.

## సినిమా పాటలు

* ఊరు మనదిరా (2002): గుడుంబ కుండవెట్టకే..
* వేగుచుక్కలు (2003): వందనమో వందనమన్నా మాయన్నో కార్మికుడా!
* గంగమ్మ జాతర (2004): గంగమ్మా ఓ గంగమ్మా.. నా గంగమ్మా నా కన్నతల్లి గంగమ్మా 
* అమ్మమీద ఒట్టు (2005): రాగం పుట్టింది రామచిలక నోటి వెంటా
* వీర తెలంగాణ (2010): తల్లి తెలంగాణ

## మూలాలు

వర్గం:1979 జననాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా పాటల రచయితలు
వర్గం:తెలుగు కళాకారులు
వర్గం:తెలంగాణ ఉద్యమ పాటల రచయితలు
వర్గం:సిద్దిపేట జిల్లా కవులు
వర్గం:సిద్దిపేట జిల్లా గాయకులు
వర్గం:సిద్దిపేట జిల్లా జానపద కళాకారులు
వర్గం:సిద్దిపేట జిల్లా వ్యక్తులు
వర్గం:సిద్దిపేట జిల్లా రచయితలు
వర్గం:సిద్దిపేట జిల్లా సినిమా పాటల రచయితలు
కె.శివ శంకర్

**కె.శివ శంకర్** (శివశంకర్ మాస్టర్) భారతదేశానికి చెందిన సినిమా నృత్య దర్శకుడు. శివశంకర్‌ మాస్టర్‌ భారతీయ చిత్ర పరిశ్రమలోని 10 భాషల్లో 800కు పైగా చిత్రాలకు డ్యాన్స్ మాస్టర్‌గా పని చేసిన ఆయన 2009లో విడుదలైన మగధీర సినిమాలోని ధీర.. ధీర.. ధీర.. పాటకుగానూ 2011లో జాతీయ పురస్కారాన్ని అందుకున్నాడు. ఆయన 2003లో ఆలయ్‌ తమిళ సినిమాతో నటుడిగా పరిచమై  తమిళ, తెలుగు చిత్రాల్లో క్యారెక్టర్‌ ఆర్టిస్ట్‌గా, కమెడియన్‌గా పలు సినిమాల్లో నటించి, టీవీ షోల్లో పలు డ్యాన్స్ రియాల్టీ షోలకు జడ్జిగా వ్యవహరించాడు. 
## జననం
శివశంకర్‌ 7 డిసెంబరు 1948న చెన్నైలో కల్యాణ సుందర్‌, కోమల అమ్మాళ్‌ దంపతులకు జన్మించాడు.
## సినీ జీవితం
శివశంకర్ 1975లో ‘పాట్టు భరతమమ్‌’ సినిమాతో సహాయకుడిగా కెరీర్‌ ప్రారంభించి, 1977లో  ‘కురువికూడు’ సినిమాతో నృత్య దర్శకుడిగా మారాడు. ఆయన దాదాపు 40 ఏళ్ళ సినీ రంగంలో తెలుగు, తమిళ సహా 10  భారతీయ భాషల్లో 800 లకు పైగా సినిమాలకు నృత్య దర్శకుడిగా పని చేశాడు.

## మరణం
శివశంకర్ మాస్టర్ కరోనా బారిన పడి హైదరాబాద్ ఏఐజీ ఆస్పత్రిలో చికిత్స పొందుతూ 28 నవంబర్ 2021న మరణించాడు.

## నృత్య దర్శకత్వం వహించిన పలు సినిమాలు
* అల్లరి పిడుగు (2005)
*అరుంధతి (2009)
*మగధీర (2009)
*బాహుబలి:ద బిగినింగ్ (2013) 
* మహాత్మ  (2009)
* యుగానికి ఒక్కడు (2010)
*అమ్మోరు  
*సూర్యవంశం
*నేనే కేడీ నెం.1 (2019)
*సీతారామపురంలో ఒక ప్రేమ జంట (2022)

## నటుడిగా తెలుగులో నటించిన సినిమాలు
*నేనే రాజు నేనే మంత్రి
*నినువీడని నీడనునేనే
*సర్కార్
*ఎన్టీఆర్‌ కథానాయకుడు
*రాజుగారి గది 3
*అక్షర
*భజన బ్యాచ్
*గ్యాంగ్ (2018)

## మూలాలు

వర్గం:1948 జననాలు
హఫీజ్ సయీద్

హఫీజ్ ముహమ్మద్ సయీద్ (‬జననం 5 జూన్ 1950) పాకిస్తానీ తీవ్రవాది. లష్కర్-ఇ-తోయిబా (లష్కరే) వ్యవస్థాపకుడు. ఈ ఉగ్ర సంస్థ ప్రధానంగా పాకిస్తాన్ నుండి పనిచేస్తోంది.

ఏప్రిల్ 2012లో, యునైటెడ్ స్టేట్స్ లో166 మంది పౌరులను మరణానికి కారణం అయ్యాడు.2008 ముంబై దాడులలో సయీద్ పట్టించిన వారికి 10 మిలియన్ బహుమతిని ప్రకటించింది.అమెరికా చర్యకు భారత్‌ మద్దతివ్వగా, పాకిస్థాన్‌లో నిరసనలు వెల్లువెత్తాయి.

సయీద్ NIA మోస్ట్ వాంటెడ్ లిస్ట్  UN నియమించబడిన ఉగ్రవాది జాబితాలో ఉన్నాడు. భారతదేశం,యునైటెడ్ స్టేట్స్,యునైటెడ్ కింగ్డమ్,యూరోపియన్ యూనియన్ పాటు ఆస్ట్రేలియా కూడా హఫీజ్ సయీద్ నిషేధించింది.సయీద్ భారతదేశానికి అప్పగించాలని పలుమార్లు డిమాండ్ చేసింది. అయితే దీనికి పాకిస్తాన్  అంగీకరించలేదు.ప్రస్తుతం 11 ఏళ్ల జైలు శిక్ష అనుభవిస్తున్నాడు. 

## వ్యక్తిగత జీవితం
హఫీజ్ ముహమ్మద్ సయీద్ పంజాబ్,పాకిస్తాన్ లో జన్మించాడు.అతని తండ్రి, మౌలానా కమల్-ఉద్-దిన్ గుజ్జర్ ఆయన మత బోధకుడు,భూస్వామి, రైతు.1947 భారతదేశ విభజన సమయంలో హర్యానా నుండి లాహోర్‌కు వలస వచ్చారు.హఫీజ్
చిన్నతనంలో ఖురాన్‌ను కంఠస్థం చేసినందున అతనికి హఫీజ్ అని పేరు పెట్టారు.1980ల ప్రారంభంలో ఉన్నత చదువుల కోసం సౌదీ అరేబియాకు వెళ్ళాడు.కింగ్ సౌద్ యూనివర్శిటీలో చదువుతున్న సమయంలో  తన విద్యా ప్రదర్శనలకు బంగారు పతకాన్ని గెలుచుకున్నాడు. హఫీజ్ ముహమ్మద్ సయీద్ పంజాబ్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి రెండు మాస్టర్స్ డిగ్రీలు, కింగ్ సౌద్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఇస్లామిక్ స్టడీస్  అరబిక్ భాషలో స్పెషలైజేషన్ పొందాడు.పాకిస్తాన్ ఇంటెలిజెన్స్ అధికారుల సహాయంతో 1987లో జిహాదిస్ట్ గ్రూప్ లష్కరే తోయిబాను స్థాపించాడు. 
లష్కర్ యొక్క ప్రాధమిక లక్ష్యం ఉంది భారతీయ కేంద్రపాలిత ప్రాంతం జమ్మూ కాశ్మీర్ పాకిస్తాన్ లో విలీనం చేయాలి అని ముఖ్య ఉద్దేశంతో ప్రారంభించారు.2019లో తొలిసారి లాహోర్‌కు 50 కి.మీ.ల దూరంలోని గుజ్రాన్వాలా పట్టణంలో ‘ఉగ్రవాద నిరోధక’ పోలీసు విభాగం సయీద్‌ను అరెస్టు చేశారు. హఫీజ్ సయీద్‌కు రెండు కేసుల్లో ఐదున్నరేళ్ల జైలు శిక్ష విధిస్తూ లాహోర్‌లోని  ఉగ్రవాద నిరోధక కోర్టు తీర్పు చెప్పింది.హఫీజ్ సయీద్‌ను ‘అంతర్జాతీయ ఉగ్రవాది’గా ఐక్యరాజ్య సమితి, అమెరికా ప్రకటించాయి.అతడిని పట్టి ఇచ్చినవారికి 73 లక్షల రూపాయల రివార్డు కూడా అమెరికా ప్రకటించింది.2019 ఫిబ్రవరిలో కశ్మీర్‌లోని పుల్వామాలో సైనిక వాహన  దాడి జరిగిన తర్వాత పాకిస్తాన్ లో  కొన్ని మిలిటెంట్ సంస్థలపై పాకిస్తాన్ నిషేధం విధించింది. వీటిలో హఫీజ్ సయీద్‌కు చెందిన జేయూడీతోపాటుగా అతడు నడిపిస్తున్న ఫలాహ్-ఎ-ఇన్సానియత్ ఫౌండేషన్ కూడా ఉన్నాయి.

## కుటుంబం
సయీద్ కుమారుడు తల్హా సయీద్ లష్కరే తోయిబా సెకండ్-ఇన్-కమాండ్‌గా పనిచేస్తున్నాడు.  లష్కర్ ఆర్థిక వ్యవహారాలను బాధ్యతను తీసుకున్నాడు.2019లో, లాహోర్‌లో తల్హా సయీద్ 
బాంబు దాడి జరిగింది కానీ తప్పించుకున్నాడు.
## చేయిన దాడులు
*13 డిసెంబర్ 2001 లోక్‌సభపై దాడిలో సయీద్ ప్రమేయం ఉందని భారత ప్రభుత్వం చేసిన ప్రకటన కారణంగా 21 డిసెంబర్ 2001న పాకిస్తాన్ సయీద్‌ను అదుపులోకి తీసుకుంది.

*11 జూలై 2006 ముంబై రైలు బాంబు దాడుల తరువాత పాకిస్తాన్ 9 ఆగస్టు 2006న అతన్ని అరెస్టు చేసి గృహనిర్బంధంలో ఉంచింది. అయితే లాహోర్ హైకోర్టు ఆదేశం తర్వాత 28 ఆగస్టు 2006న విడుదలయ్యాడు.
## జాతీయ భాషగా పంజాబీ
పాకిస్తాన్ లో మెజారిటీ ప్రజలు పంజాబీ భాష మాట్లాడతారు. ఉర్దూను పాకిస్తానీయులలో 8% మంది మాత్రమే మాట్లాడతారు హఫీజ్ సయీద్ పంజాబీ భాష  జాతీయ భాషగా చేయాలని ఆయన వాదించారు

## మూలాలు

## వెలుపల లింకులు
వర్గం:పాకిస్తాన్
వర్గం:విమానాల హైజాకింగులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:పాకిస్తానీ ముస్లింలు
వర్గం:పాకిస్తాన్ వ్యక్తులు
వర్జిన్ స్టోరి

**వర్జిన్ స్టోరి** 2021లో తెలుగులో రూపొందుతున్న సినిమా. రామలక్ష్మి సినీ క్రియేషన్స్ బ్యానర్ పై లగడపాటి శిరీష శ్రీధర్ నిర్మించిన ఈ సినిమాకు ప్రదీప్ బి అట్లూరి దర్శకత్వం వహించాడు. విక్రమ్, సౌమిక పాండియన్, తాగుబోతు రమేష్, రాకెట్ రాఘవ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన ఈ సినిమా  టీజర్‌ను 31 అక్టోబర్ 2021న విడుదల చేసిసినిమాను 2022 ఫిబ్రవరి 18న విడుదలైంది.
## కథ
ప్రియాన్షు (సౌమికా పాండియన్) ఒకతన్ని ప్రేమిస్తుంది. కానీ అత‌ను ప‌బ్‌లో మ‌రోక‌రితో ఎంజాయ్ చేయ‌డం చూసి బ్రేకప్ చెప్పేస్తుంది. ఆమె స్నేహితురాలు ఇచ్చిన స‌ల‌హాతో మరో బాయ్ ఫ్రెండ్‌ను ద‌గ్గ‌ర తీసుకుని ఆ క‌సి అత‌నిపై తీర్చుకోవాల‌నుకుంటుంది. ఈ క్రమంలో  ఆమె స్నేథితురాలితో కలిసి పబ్ కు వెళ్తుంది. అక్కడ విక్రమ్ (విక్రమ్ సహిదేవ్)ను చూసి అతనితో పరిచయం చేసుకొని ఇద్దరు ఆ రాత్రి గడపాలని నిర్ణ‌యించుకుంటారు.  అలా నిర్ణయించుకొని ఓ హోటల్ కు వెళ్తారు. హోటల్ కి వెళ్ళిన వారిద్దరికీ ఎలాంటి అనుభవాలు ఎదురయ్యాయి? ఆ త‌ర్వాత ఏమ‌యింది?  అనేదే మిగతా సినిమా కథ.

## నటీనటులు

* విక్రమ్ సహిదేవ్  
*సౌమిక పాండియన్  
*తాగుబోతు రమేష్  
* బిందు చంద్రమౌళి
*రాకెట్ రాఘవ
*రిషిక ఖన్నా 
*వినీత్ బవిశెట్టి
*జయశ్రీ రాచకొండ 
*రఘు కారుమంచి 
*జీవా
*జబర్దస్త్ అప్పారావు 
*భద్రం
*షకలక  శంకర్ 
*ఆర్.కె. మామా

## సాంకేతిక నిపుణులు
*బ్యానర్:  రామలక్ష్మి సినీ క్రియేషన్స్
*నిర్మాత: లగడపాటి శిరీష శ్రీధర్ 
*కథ, స్క్రీన్‌ప్లే, దర్శకత్వం: ప్రదీప్ బి అట్లూరి  
*సంగీతం: అచ్చు రాజమణి 
*సినిమాటోగ్రఫీ: అనీష్ తరుణ్ కుమార్
*ఎడిటర్: గ్యారీ బిహెచ్
*కొరియోగ్రాఫర్: విజయ్ ప్రకాష్ మాస్టర్ 
*ప్రొడక్షన్ డిజైనర్: ఉదయ్ 
*స్టైలింగ్: భారత్ 
*ఎగ్జిక్యూటివ్ ప్రొడ్యూసర్ : రాఘవేంద్ర
*లైన్ ప్రొడ్యూసర్ : లఖన్ గుండా
## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* 
వర్గం:2021 తెలుగు సినిమాలు
పుఠియా ఆలయం

**పుఠియా ఆలయ సముదాయం** బంగ్లాదేశ్‌లోని రాజ్‌షాహి జిల్లా, పుఠియా ఉపజిల్లాలోని ప్రముఖ పురాతన హిందూ దేవాలయాల సమూహం. ఇది బంగ్లాదేశ్‌లో అత్యధిక సంఖ్యలో చారిత్రక దేవాలయాలను కలిగి ఉన్న ప్రదేశం. ఇది రాజ్‌షాహి నగరానికి తూర్పున 23 కిమీ దూరంలో ఉంది. రాజ్‌షాహికి చెందిన పుఠియా రాజ కుటుంబీకులు, హిందూ జమీందార్లు, రాజులు ఈ దేవాలయాలను నిర్మించారు. దేవాలయాలు వివిధ శైలులతో విలక్షణమైన నిర్మాణ శైలిని కలిగి ఉన్నాయి.
## పంచ రత్న గోవింద దేవాలయం
పుఠియా లోని దేవాలయాల సముదాయంలో ఉన్న పంచరత్న గోవింద ఆలయంలో గోవిందుడు కొలువుదీరి ఉంటాడు. ఈ ఆలయం పంతొమ్మిదవ శతాబ్దం మధ్యలో పుఠియా రాణిచే నిర్మించబడింది. పుఠియా రాజ కుటుంబాన్ని రాధామోహన ఠాకూరా వైష్ణవులుగా మార్చినందున ఈ ఆలయం శ్రీకృష్ణునికి అంకితం చేయబడింది.  ఈ ఆలయంలో కృష్ణుడు, రాధల మధ్య దైవిక శృంగారాన్ని వర్ణించే సున్నితమైన టెర్రకోట అలంకరణ ఉంది.  సమీపంలో కొత్తగా స్థాపించబడిన కళాశాల కారణంగా, పరిరక్షణ ప్రయత్నాల కొరత కారణంగా ఆలయ మనుగడకు ముప్పు ఏర్పడింది. ఈ ఆలయాన్ని 1823 - 1895 మధ్యకాలంలో నిర్మించారు.
## భువనేశ్వర్ శివాలయం
భువనేశ్వర్ శివాలయం బంగ్లాదేశ్‌లోని అతిపెద్ద శివాలయం. 1823లో రాజా జగత్ నారాయణ్ రాయ్ భార్య రాణి భుబోన్‌మోయీ దేవి నిర్మించింది, ఇది శివసాగర్ సరస్సుకు అభిముఖంగా ఉంటుంది. ఈ ఆలయం పంచ రత్న ఆలయ నిర్మాణ శైలికి అద్భుతమైన ఉదాహరణ. దీని కారిడార్‌లు జైపురి నిర్మాణ శైలిని కలిగి ఉంటాయి. దేశంలోనే అతి పెద్ద శివలింగం ఇక్కడ ఉంది. ఆక్రమించిన పాకిస్తానీ సైన్యం శివలింగాన్ని స్థానభ్రంశం చేయడానికి, విచ్ఛిన్నం చేయడానికి ప్రయత్నించింది, కానీ దానిని దాని స్థానం నుండి తరలించలేకపోయింది. ఈ ఆలయం ఇప్పుడు రక్షిత స్మారక చిహ్నంగా ఉంది.
## జగన్నాథ దేవాలయం
జగన్నాథ ఆలయంలో శ్రీకృష్ణుడి రూపమైన జగన్నాథ స్వామి కొలువుదీరి ఉన్నాడు. ఈ ఆలయం బెంగాలీ వాస్తుశిల్పానికి చక్కని ఉదాహరణ. ఈ ఆలయం క్లిష్టమైన అలంకారాలు, టెర్రకోట రిలీఫ్‌లను కలిగి ఉంది. ఈ ఆలయాన్ని రోత్ టెంపుల్ అని కూడా పిలుస్తారు
## చోటా అన్హిక్ మందిర్
ఛోటా అన్హిక్ మందిర్ పుఠియా దేవాలయ సముదాయంలోని ఒక చిన్న హిందూ దేవాలయం. ఇది పంచరత్న గోవింద ఆలయానికి సమీపంలో ఉంది.
## చౌచలా ఛోటా గోవింద మందిరం
చౌచలా ఛోటా గోవింద మందిర్ పుఠియా సముదాయంలోని ఒక హిందూ దేవాలయం. ఈ ఆలయం 1790-1800 కాలానికి చెందినదిగా పురావస్తు శాస్త్రవేత్తలు భావిస్తున్నారు. దక్షిణ ముఖభాగాన్ని టెర్రకోట ఫలకాలతో విస్తృతంగా అలంకరించారు, ఇందులో విష్ణువు పది అవతారాలు, రామాయణ, మహాభారత ఇతిహాస కథలు, రేఖాగణిత కళలు, ప్రాచీన కాలపు పౌర జీవిత దృశ్యాలు ఉన్నాయి.
## బారా అన్హిక్ మందిర్
బారా అన్హిక్ మందిర్ (బిగ్ అన్హిక్ టెంపుల్) పుఠియా దేవాలయ సముదాయంలోని ఒక హిందూ దేవాలయం.  ఇది సముదాయం పశ్చిమ వైపున చౌచలా ఛోటా గోవింద మందిరం పక్కన, తూర్పు ముఖంగా ఉంది. నిర్మాణపరంగా ఇది బంగ్లాదేశ్‌లో అద్భుతమైనది, ఫరీద్‌పూర్ జిల్లాలోని రాజారామ్ మందిరం మాత్రమే ఈ రకమైన ఉనికిలో ఉంది. దీనిని పుఠియా రాజులు నిర్మించారు.
## మూలాలు


వర్గం:దేవాలయాలు
వర్గం:బంగ్లాదేశ్ లోని ప్రపంచ సంస్కృతి స్థలాలు
వర్గం:బంగ్లాదేశ్
జాయ్ కాళీ దేవాలయం

**జాయ్ కాళీ దేవాలయం** (బెంగాలీ: জয় কালী মন্দির) బంగ్లాదేశ్‌లో గల ఢాకాలోని  థాథారి బజార్ లో ఉంది. ఇది కాళీ మాతకు అంకితం చేయబడిన హిందూ దేవాలయం. ఈ ఆలయంలో కాళీ దేవిని పూజించడానికి అన్ని వయస్సుల వారు వస్తారు. ఇక్కడి కాళీ మాత విగ్రహం హిందువులకు ఎంతో ప్రాముఖ్యతనిస్తుంది. ఈ ఆలయ సందర్శకులు, కమిటీ సభ్యులు భక్తితో డబ్బు జమ చేసి, అక్కడ వారికి ప్రసాదం పంచిపెడతారు.
## చరిత్ర
ఈ ఆలయం దాదాపు 400 సంవత్సరాల పురాతనమైనది, దాదాపు 1001వ సంవత్సరంలో స్థాపించబడింది. నవాబుల పాలనలో, దీవాన్ తులసీ నారాయణ్ ఘోష్, నభ్ నారాయణ ఘోష్ ఈ ఆలయాన్ని బంచారాం సేథ్ తనిఖీతో స్థాపించారు. ఆ సమయంలో వారు షిబ్, కాళి, లక్ష్మీనారాయణ, త్రి శాల్గ్రామ్ చక్ర, బాండుర్గ మొదలైన ఇరవై ఒక్క విగ్రహాలను స్థాపించారు. పంచరత్న, నబ్రత్న, శివాలయం, అతిథి గృహం వంటి కొన్ని అందమైన స్మారక కట్టడాలు జాయ్ కాళిలో నిర్మించబడ్డాయి. కలిగంజ్ కు దక్షిణాన ఉన్న మార్కెట్కు నవాబ్‌పూర్ జాయ్ కాళీ బజార్ అని పేరు పెట్టారు. ఇది కాళీ దేవికి అంకితం చేయబడింది. దేవతల చరిత్రను ప్రతిబింబించే మందపాటి గోడలను, నిలువు వరుసలతో ఆలయాన్ని మూడు లీనియర్ స్పేసులుగా విభజించవచ్చు. గర్భ ఘృహ అనే దేవుని ప్రదేశాన్ని కేంద్రీకరించడానికి అన్ని ప్రదేశాలు తెరవబడి ఉంటాయి.
## ప్రస్తుత పరిస్థితి
ప్రస్తుతం ఈ ఆలయం దాదాపు 300.64 చదరవు మీటర్ల విస్తీర్ణంలో ఉంది. ఈ జాయ్ కాళీ ఆలయానికి మొదటి పూజారి బంచారాం సేథ్, మూడవ పూజారి పనచేనంద్. ఈ ఆలయంలో సేవ చేసే బాధ్యత వంశపారంపర్యంగా జరిగింది. బ్రాహ్మణ పూజారులు రామ్ జగన్నాథ్ చక్రవర్తి, కృష్ణ చంద్ర చక్రవర్తి, అబోనిమోహన్ చక్రవర్తి వంటి వారు పూజారులుగా ఉన్నారు. ఈ వంశంలో చివరి పూజారి ఖితీష్ చంద్ర చక్రవర్తి. ఇతను క్యాన్సర్ కారణంగా 1977లో కన్నుమూశాడు. అప్పటి నుండి ఆలయం నిర్వహణ బాధ్యతలు ఎవరూ తీసుకోలేకపోవడం, డబ్బు కొరత కారణంగా క్రమంగా ఆలయం క్షీణించడం ప్రారంభించింది. ఈ ఆలయం 1990 సమయంలో పూర్తిగా దెబ్బతిన్నది. తరువాత కాళీ దేవి భక్తులచే ఆలయ పునర్నిర్మాణం జరిగింది. ప్రస్తుత ఆలయం మొదట స్థాపించబడినప్పటి కంటే చాలా చిన్నగా మారింది. 2010లో ఆలయంలో చోరీకి గురై విలువైన వస్తువులను దొంగలు దోచుకెళ్లారు. 
## నిర్మాణ ప్రాముఖ్యత
ఈ ఆలయ సరిహద్దులో ప్రధానంగా రెండు చిన్న ఆలయాలు ఉన్నాయి.  వీటిలో ఒకటి కాళీ దేవి, మరొకటి శివుడి ఆలయాలు. ఆలయ గోడలపై హిందూ దేవుళ్లు, దేవతల చిత్రాలు ముద్రించబడ్డాయి.  ఆలయ ప్రవేశం దగ్గర స్టెయిన్‌లెస్ స్టీల్‌తో చేసిన లోగో 'ఓం' అని స్వాగతం పలుకుతుంది- ఇది హిందూ దైవిక చిహ్నం. కాళీ దేవి విగ్రహం ముందు ఒక గంట పై నుండి వేలాడుతూ ఉంటుంది, ఆలయంలోకి ప్రవేశించిన తర్వాత, బయలుదేరే ముందు గంటను మోగించడం ఒక ఆచారం. ఈ ఆలయాలలు ఒకటి ఉత్తర ముఖంగా, మరొకటి తూర్పు ముఖంగా ఉంటాయి. దక్షిణం వైపు ప్రధాన ద్వారం ఉండి, దాని కుడి వైపున పవిత్ర తులసి తోట ఉంటుంది.
## మూలాలు

* 
* 

వర్గం:బంగ్లాదేశ్
వర్గం:బంగ్లాదేశ్ లోని ప్రపంచ సంస్కృతి స్థలాలు
వర్గం:దేవాలయాలు
చుర్రియో జబల్ దుర్గా మాత ఆలయం

**చుర్రియో జబల్ దుర్గా మాత ఆలయం** పాకిస్తాన్‌లోని సింధ్ ప్రావిన్స్‌లో గల థార్‌పార్కర్ జిల్లాలోని నంగర్‌పార్కర్‌లో ఉన్న చుర్రియో అనే కొండపై ఉంది. ఇది ఒక చారిత్రాత్మక దేవాలయం. ప్రతి సంవత్సరం శివరాత్రి నాడు దాదాపు రెండు లక్షల మంది యాత్రికులు ఈ ఆలయాన్ని సందర్శిస్తారు. హిందువులు ఈ ఆలయంలోని పవిత్ర జలంలో తమ పూర్వీకుల ఆత్మ శాంతించుటకు బూడిదను తెచ్చి కలుపుతుంటారు. ఆలయానికి సమీపంలో ఉన్న అత్యధిక విలువ కలిగిన గ్రానైట్ కొండ అధిక సంఖ్యలో తవ్వకాలకు గురౌతుంది, ఇది ఆలయానికి తీవ్రమైన ముప్పు కలిగిస్తుంది. 
## వ్యుత్పత్తి శాస్త్రం
చుర్రియో (చోర్యో) అనే పేరు సింధీ భాష నుండి వచ్చిన పదం, ఇది 'چوڙي' నుండి ఉద్భవించింది, దీనిని 'చూ-ర్రీ' అని ఉచ్ఛరిస్తారు, అంటే 'కంకణం' అని అర్థం. ఆ విధంగా చుర్రియో అనే పదం సింధీ భాషలో గాజులు అనే పదానికి సంబంధించినది. ఎందుకంటే కొండకు సమీపంలో అనేక చిన్న గ్రామాలు చారిత్రాత్మకంగా గాజుల తయారీ వృత్తికి అనుబంధంగా ఉన్నాయి. స్థానికంగా తయారు చేయబడిన ఈ గాజులు గ్రామాల నుండి పశ్చిమాన మితి, ఉత్తరాన ఉమర్‌కోట్ వరకు ఉన్న నంగర్‌పార్కర్ వంటి సమీప పట్టణాలకు రవాణా చేయబడతాయి.  దీని ప్రకారం, సాంస్కృతికంగా, ఆ ప్రాంతంలోని మహిళలు తమ మణికట్టును అలంకరించే గాజులతో భారీగా ఎంబ్రాయిడరీ చేసిన దుస్తులను ధరిస్తారు. అందుకే ఈ ప్రాంతానికి చుర్రియో అనే పదం ఏర్పడింది.
## ప్రాముఖ్యత
చోరియో గ్రామంలోని చుర్రియో జబల్ కొండపై ఉన్న ఆలయం, దుర్గా దేవికి అంకితం చేయబడింది. దుర్గా మాతను చెడును నాశనం చేసి, చెడుపై మంచి విజయంగా, విశ్వానికి తల్లిగా, సృష్టికి సంరక్షణగా, శక్తి రూపంగా భావిస్తారు. పాకిస్తాన్ నుండి, ముఖ్యంగా సింధ్, బలూచిస్తాన్, పంజాబ్, ఖైబర్ పఖ్తుంఖ్వా ప్రావిన్స్‌ల నుండి మాత్రమే కాకుండా, నేపాల్, భారతదేశం, ఇతర దేశాల నుండి కూడా వేలాది మంది యాత్రికులు పండుగల సమయంలో చుర్రియో కొండను సందర్శిస్తారు.  ఈ ఆలయం పాకిస్తాన్‌లోని సింధ్‌లో హిందూ  సాంస్కృతిక వారసత్వంలో ఒక భాగం. శివరాత్రి నాడు దాదాపు రెండులక్షల మంది యాత్రికులు ఈ ఆలయాలను సందర్శిస్తారు.  హిందువులు చనిపోయినవారిని ఇక్కడే దహనం చేస్తారు. పవిత్ర జలంలో ముంచడం కోసం శివరాత్రి వరకు బూడిదను భద్రపరుస్తారు.  ధనిక పాకిస్తానీ హిందువులు బూడిదను గంగలో నిమజ్జనం చేయడానికి భారతదేశానికి వెళతారు, మిగిలిన వారు బూడిదను నిమజ్జనం చేయడానికి నగర్‌పార్కర్‌ను సందర్శిస్తారు. అయితే దేవాలయాలు ఉన్న కొండలను డైనమైట్ బ్లాస్టింగ్ ద్వారా మైనింగ్ కోసం ప్రభుత్వం ఈ ప్రాంతాన్ని లీజుకు తీసుకుంది. దీంతో ఆలయాలకు ముప్పు వాటిల్లుతోంది. కొంతమంది దుష్కర మూకలు ఈ ప్రాంతాన్ని నాశనం చేయడంపై యాత్రికులు నిరసన చేపట్టారు.
## మైనింగ్
ఆలయం ఉన్న చుర్రియో కొండ గ్రానైట్‌తో ఏర్పడింది. భారతదేశంలోని రాజ్‌పుతానా పొరుగు ప్రాంతాలతో పోలిస్తే, గ్రానైట్ బూడిద రంగులో ,  నిర్మాణం బహుళ వర్ణాలుగా ఉంటుంది అందువల్ల ఇది ఖరీదైనది.

మైనింగ్ అనేది ఈ ప్రాంతంలోని హిందూ దేవాలయాలకు తీవ్ర ప్రమాదం కలిగిస్తోంది. ఈ మైనింగ్‌పై హిందూ సమాజం నిరసన వ్యక్తం చేసింది. స్థానిక హిందువులు వ్యతిరేకిస్తున్నప్పటికీ, తవ్వకం పనులు ముందుకు సాగుతున్నాయి.
## మూలాలు


వర్గం:దేవాలయాలు
వర్గం:పాకిస్తాన్
భద్రకాళి ఆలయం (ఖాట్మండు)

**భద్రకాళి ఆలయం** (నేపాలీ:भद्रकाली मन्दिर) భద్రకాళి దేవికి అంకితం చేయబడిన నేపాల్‌లోని ఖాట్మండులో గల తుండిఖేల్ పక్కన ఉన్న ఒక హిందూ దేవాలయం.ఇది సాహిద్ గేట్ కు సమీపంలో, తుండిఖేల్‌కు తూర్పు వైపున ఉంది. ఈ ఆలయాన్ని **శ్రీ లుమాది భద్రకాళి** అని కూడా పిలుస్తారు. ఇది నేపాల్‌లోని అత్యంత ప్రసిద్ధమైన "శక్తిపీఠం". సంస్కృతంలో భద్రకాళి అంటే ఆశీర్వాదమనీ, శుభప్రదమైందనీ, అందమైందనీ, సంపన్నమైందనీ అని అర్థం. ఈ దేవతను అక్కడి ప్రజలు "**జెంటిల్ కాళి**" అనీ, **లాజాపిత్** అనీ పిలుస్తారు.
## చరిత్ర
ఈ ఆలయాన్ని 1817 సంవత్సరంలో నిర్మించారు, దీనిని గతంలో "ముదులే తుంప్కో" అని పిలిచేవారు. ఈ ఆలయ అప్పటి పూజారి భద్రకాళి దేవి విగ్రహాన్ని చూసిన ప్రదేశంలో ఉన్న కొండను త్రవ్వి ఆలయం నిర్మించాడనికి ప్రజలు నమ్ముతారు. అప్పటి నుండి, ఆలయం అక్కడి నేపాల్ సైన్యంచే రక్షించబడుతుంది. ఈ ఆలయానికి తూర్పు వైపున నేపాల్ ప్రధాన మంత్రి కార్యాలయమైన సింఘా దర్బార్‌ ఉంది.
## పురాణాలు
ఈ భద్రకాళి ఆలయాన్ని సందర్శించడానికి భక్తులు భారతదేశం పశ్చిమ వైపు నుండి కూడా వస్తుంటారు. వాయు పురాణం, మహాభారతం ప్రకారం అశ్వమేధ యాగం (అశ్వమేధ యాగం) సమయంలో దక్షుడు శివుడిని అవమానించినప్పుడు దేవి కోపంతో భద్రకాళిని సృష్టించింది. ఆమె తంత్ర రహస్యం శివుని ఉత్తర ముఖం నుండి పైకి లేచింది, (ఉత్తరామ్నాయ ఆమ్నాయస్) ఆమె రూపం నీలం రంగులో, మూడు కళ్ళు కలిగి ఉంటుంది. ఆమె మూడు కళ్ళు, నాలుగు లేదా పన్నెండు లేదా పద్దెనిమిది చేతులతో ఆయుధాలను మోసుకెళ్ళే ఒక భయంకరమైన రూపాన్ని కలిగి ఉంటుందని ప్రజలు నమ్ముతారు, ఆమె తల నుండి అగ్ని కీలలు ప్రవహిస్తూ, నోటి నుండి ఒక చిన్న దంతాన్ని అంటుకుంటూ ఉంటాయి. పురాణాల ప్రకారం, ఒక రైతు సమీపంలోని భూమిని దున్నుతూ తన ఆహారాన్ని (రొట్టె) పక్కన ఉంచేవాడు. రొట్టె బంగారంగా మారుతుంది కాబట్టి నెవారిలో లుమ్డి అంటే 'బంగారు రొట్టె' అని అర్ధం కాబట్టి ఈ ఆలయానికి లుమర్హి/లుమ్డి దేవి ఆలయం అని పేరు వచ్చింది.తూర్పు భారతదేశంలో ప్రత్యేకంగా దసరా, నవరాత్రి పండుగల సమయంలో భద్రకాళి దేవిని విస్తృతంగా భక్తి శ్రద్ధలతో పూజిస్తారు.
## దేవత
అక్కడి భద్రకాళి దేవి నల్లటి రంగు గల రాతి విగ్రహం, లిచ్ఛవి రాజులచే ప్రతిష్ఠించబడిందని ప్రజలు నమ్ముతారు. ఈ రాజులు మతపరంగా నేపాల్ హిందువులతో సంబంధాలు కలిగి ఉన్నారు.
## పండుగలు
ఇక్కడ జరుపుకునే ప్రధాన పండుగ నవరాత్రి, ఇది సాధారణంగా సెప్టెంబరు-అక్టోబరు నెలలలో జరుగుతుంది (సాంప్రదాయ హిందూ క్యాలెండర్ ప్రకారం).ప్రజలు లుమాది అజిమా, వటు అజిమా, కంగా అజిమా, రక్షక దేవతలను మూడు రోజులలో పూజిస్తారు. న్యాత మారు అజిమా పహచార్హే పన్నెండు సంవత్సరాలకు ఒకసారి జరుపుకునే న్యాతమారు అజిమా దేవతల జాతర ఖాట్మండు అతి ముఖ్యమైన పండుగలలో ఒకటి.
## నేపాలీ సైన్యం
నేపాల్ సైన్యానికి భద్రకాళి దేవతను ఆరాధ్య దైవంగా భావిస్తారు.
## మూలాలు


## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:దేవాలయాలు
వర్గం:నేపాల్ లోని దేవాలయాలు
రావే నా చెలియా

**రావే నా చెలియా** 2021లో తెలుగులో విడుదలైన సినిమా. సూర్య చంద్ర ప్రొడక్షన్స్ బ్యానర్ పై నెమలి సురేష్‌ నిర్మించిన ఈ సినిమాకు మహేశ్వర్‌ రెడ్డి దర్శకత్వం వహించాడు. నెమలి అనిల్, సుభాంగి పంత్, విరాజ్‌ ప్రధాన  పాత్రల్లో నటించిన ఈ సినిమా ట్రైలర్‌ను 6 ఆగష్టు 2021న విడుదల చేసి, సినిమాను ఆగష్టు 13న విడుదల చేశారు.   
## కథ
గగన్( అనిల్) షూటింగ్ చేయడానికి ప్రొడక్షన్ హౌస్ తో కలిసి వైజాగ్ బయలుదేరతాడు. ఈ క్రమంలో అతనికి వైల్డ్ లైఫ్ ఫోటోగ్రఫీ చేసే రాజేశ్వరి(సుభాంగి పంత్)తో పరిచయం అవుతుంది. ఆమెను చూడగానే తన కథకు సరిపోయే హీరోయిన్ అనిపించి ఈ విషయం ఆమెకు చెప్పి  హీరోయిన్ గా నటించమని కోరగా ఆమె నిరాకరిస్తుంది. సినిమా హీరోయిన్ గా అవకాశం వచ్చిన నటించానని చూపిన దాని వెనక ఏదైనా కారణాలున్నాయ ? అనేది మిగతా సినిమా కథ.

## నటీనటులు
*నెమలి అనిల్  
*సుభాంగి పంత్
*విరాజ్
* కవిత
*రఘు కారుమంచి
*రచ్చ రవి
* వర్ష (అరుణ)

## సాంకేతిక నిపుణులు
*బ్యానర్: సూర్య చంద్ర ప్రొడక్షన్స్ 
*నిర్మాత:  నెమలి అనిల్
*కథ, స్క్రీన్‌ప్లే, దర్శకత్వం:  మహేశ్వర రెడ్డి
*సంగీతం: ఎమ్ ఎమ్ కుమార్
*సినిమాటోగ్రఫీ: విజయ్ ఠాగూర్
*మాటలు: మల్లేశ్వర్ బుగ్గ
*పాటలు: లక్ష్మణ్
*ఎడిటర్: రవి మన్ల 
*ఆర్ట్: నారాయణ

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* 

వర్గం:2021 తెలుగు సినిమాలు
శేఖర్ (సినిమా)

**శేఖర్** 2021లో తెలుగులో రూపొందుతున్న క్రైమ్ ఇన్వెస్టిగేటివ్ థ్రిల్లర్ సినిమా. వంకాయలపాటి మురళీకృష్ణ సమర్పణలో లక్ష్య ప్రొడక్షన్స్, పెగాసస్ సినీ కార్పొరేషన్, సుధాకర్ ఇంపెక్స్ ఐపిఎల్, త్రిపుర క్రియేషన్స్  బ్యానర్ల పై బీరం సుధాకర్‌ రెడ్డి, శివానీ రాజశేఖర్, శివాత్మికా రాజశేఖర్, వెంకట శ్రీనివాస్‌ బొగ్గరం సంయుక్తంగా నిర్మించిన ఈ సినిమాకు జీవిత రాజశేఖర్ దర్శకత్వం వహించింది. రాజశేఖర్, ఆత్మీయ రాజన్, ముస్కాన్ ఖుబ్ చాందినీ, అభినవ్ గోమఠం ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన ఈ సినిమాకు 'శేఖర్' అనే పేరు ప్రకటించి మోషన్ పోస్టర్ విడుదల 2021 ఫిబ్రవరి 4న విడుదల చేశారు. శేఖర్‌ సినిమాకు సంబందించిన ఫస్ట్‌ గ్లింప్స్‌ను 2021 నవంబర్ 25న విడుదల చేశారు.

హీరోగా రాజశేఖర్‌కి ఇది 91వ చిత్రం కాగా అన్ని కార్యక్రమాలు పూర్తి చేసుకున్న శేఖర్ 2022 మే 20న విడుదల కానుంది.

## నటీనటులు
*రాజశేఖర్  
*ఆత్మీయ రాజన్  
*ముస్కాన్ ఖుబ్ చాందినీ  
*అభినవ్ గోమఠం
*కిషోర్  
*సమీర్ 
*భరణి 
*రవివర్మ 
*శ్రవణ్ రాఘవేంద్ర 
*శివాని రాజశేఖర్
*పోసాని కృష్ణమురళి 
*ప్రకాష్ రాజ్

## పాటల జాబితా
*లవ్.గంక్, రచన: చంద్రబోస్ , గానం. విజయ్ ప్రకాష్ , అనూప్ రూబెన్స్ , రేవంత్
*కిన్నెర , రచన: అనంత్ శ్రీరామ్, గానం.  అర్మాన్ మాలిక్
*చిన్ని చిన్ని ప్రణామం, రచన: రామజోగయ్య శాస్త్రి , గానం. చిన్మయి, హైమత్ మొహమ్మద్ 
*సత్యం , శివం సుందరం, రచన: రామజోగయ్య శాస్త్రి, గానం విజయ్ జేసుదాస్  , ఉమనేహా.

## సాంకేతిక నిపుణులు
*బ్యానర్లు: లక్ష్య ప్రొడక్షన్స్పెగాసస్ సినీ కార్పొరేషన్సుధాకర్ ఇంపెక్స్ ఐపిఎల్త్రిపుర క్రియేషన్స్  
*నిర్మాతలు:   బీరం సుధాకర్‌ రెడ్డిశివానిశివాత్మికవెంకట శ్రీనివాస్‌ బొగ్గరం
* స్క్రీన్‌ప్లే, దర్శకత్వం: జీవిత రాజశేఖర్ 
*సంగీతం: అనూప్ రుబెన్స్
*సినిమాటోగ్రఫీ:  మల్లికార్జున్ నారగాని
*మాటలు: లక్ష్మి భూపాల 
*ఆర్ట్ డైరెక్టర్: సంపత్ 
*పి.ఆర్.ఓ: నాయుడు సురేంద్ర కుమార్, ఫణి కందుకూరి 
*సమర్పణ: వంకాయలపాటి మురళీక్రిష్ణ 
## మూలాలు

వర్గం:రాజశేఖర్ నటించిన సినిమాలు
ప్రభుత్వ డిగ్రీ కళాశాల (ఆమదాలవలస)

**ప్రభుత్వ డిగ్రీ కళాశాల, ఆమదాలవలస,**  ఆంధ్రప్రదేశ్, శ్రీకాకుళం జిల్లా లో ప్రభుత్వ రంగంలో ఉన్నత విద్యా సంస్థ. 1984 లో స్థాపించబడింది. అప్పటి శాసనసభ సభ్యుడు, ఇప్పటి ఆంధ్రప్రదేశ్ విధానసభ స్పీకర్ తమ్మినేని సీతారాం ఆనాటి ముఖ్యమంత్రి నందమూరి తారకరామారావు దృష్టికి ఉన్నత విద్యాసంస్థ అవసరాన్ని  తీసుకువెళ్లగా ఏర్పాటైంది.ప్రారంభించిన కొన్ని సంవత్సరాలు కళాశాల ప్రభుత్వ జూనియర్ కళాశాల ప్రాంగణంలో కొనసాగింది.2007 లో  నూతనంగా నిర్మించిన భవనాలలోకి మారింది.  కొత్త భవనాలతో పాటు పట్టణం మధ్యలో ఐదు ఎకరాలు కళాశాలకు కేటాయించబడ్డాయి.

### '''కోర్సులు'''
ప్రస్తుతం కళాశాలలో బి ఏ చరిత్ర, అర్థశాస్త్రం, రాజనీతిశాస్త్రం.  బి. కామ్ కోర్సులు తెలుగు మీడియం లో ఉండగా 2021-22 విద్యా సంవత్సరం నుండి అన్ని కోర్సులు ఆంగ్ల మీడియం లో ప్రారంభమయ్యాయి.

### '''వసతులు'''
కళాశాలలో డిజిటల్ తరగతి గదులు, ఇంటర్నెట్ తో కూడిన ఆంగ్ల భాషా ప్రయోగశాల సుమారు 5000 లకు పైగా పుస్తకాలతో కూడిన గ్రంధాలయం విద్యార్థులకు అందుబాటులో ఉన్నాయి.

అనుబంధం

కళాశాల ప్రారంభం నుండి ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయానికి అనుబంధంగా కొనసాగిన కళాశాల, 2010 నుండి శ్రీకాకుళం, ఎచ్చెర్ల లో డా. బి. ఆర్. అంబేద్కర్ విశ్వవిద్యాలయానికి అనుబంధంగా కొనసాగుతోంది.

### '''గుర్తింపు'''
2016 మార్చి లో ఈ కళాశాల ను సందర్శించిన బెంగళూరు లో నాక్ బృందం ఈ కళాశాలకు B గ్రేడ్ ప్రకటించింది.

### పూర్వ విద్యార్థులు
 
ఈ కళాశాలలో చదివిన విద్యార్థులు కేంద్ర రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలలో పనిచేస్తున్నారు. పత్రికా రంగంలోనూ, వ్యాపార రంగంలోనూ కొందరు స్థిరపడ్డారు. వీరి సంఘ సమావేశం ప్రతీ ఏటా జనవరి లో జరుగుతూ ఉంటుంది.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
1. www.apcce.gov.in

2. www.gdcamdalavalasa.ac.in

3. www.brau.edu.in

4. www.oamdc.ap.gov.in

వర్గం:కళాశాలలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ కళాశాలలు
వర్గం:ప్రభుత్వ కళాశాలలు
వర్గం:1984 స్థాపనలు
చెలియా

**చెలియా** 2017లో తెలుగులో విడుదలైన సినిమా. దిల్ రాజు సమర్పణలో మద్రాస్‌ టాకీస్‌, శ్రీ వెంకటేశ్వర క్రియేషన్స్‌ బ్యానర్లపై  మణిరత్నం, శిరీష్‌ నిర్మించిన ఈ సినిమాకు  మణిరత్నం దర్శకత్వం వహించాడు.

## కథ
శ్రీనగర్‌లో ఎయిర్ ఫోర్స్ ఫైటర్ పైలట్‌గా పని చేసే వరుణ్(కార్తీ) డాక్టర్‌ లీలా అబ్రహాం(అదితి రావు) ని ప్రేమించి పెళ్లి చేసుకుంటాడు. వరుణ్  తన విభిన్న ప్రవర్తన వల్ల లీలాను దూరం చేసుకుంటాడు. అంతలోనే కార్గిల్ యుద్ధంలో పాకిస్థాన్ ఆర్మీకి చిక్కి పాకిస్థాన్ జైల్లో బందీ అవుతాడు. మరి వరుణ్ ఆ జైలు నుంచి తప్పించుకోగలిగాడా, చివరికి లీలాను కలిశాడా ? అనేదే మిగతా సినిమా కథ. 

## నటీనటులు
*కార్తి  
*అదితిరావు హైదరీ
*రుక్మిణీ విజయ్ కుమార్
* బాలాజీ
*ఢిల్లీ గణేష్
*కేపీఏసీ ల‌లిత
*శ్రద్ధ శ్రీనాథ్  
*ఆర్జే బాలాజీ
*శివకుమార్ అనంత్  
*విపిన్ శర్మ 
*ధ్యాన మదన్ 
*ఇంద్రనీల్ ఘోష్
*యాష్ రాజ్ సింగ్
*ఏకాంశ్  కుమార్
*మీర్ సర్వర్

## సాంకేతిక నిపుణులు
*బ్యానర్:  మద్రాస్‌ టాకీస్‌, శ్రీ వెంకటేశ్వర క్రియేషన్స్‌ 
*నిర్మాత:  మణిరత్నం, శిరీష్‌
*కథ, స్క్రీన్‌ప్లే, దర్శకత్వం: మణిరత్నం 
*సంగీతం:  ఏ.ఆర్‌. రెహమాన్‌
*సినిమాటోగ్రఫీ:  ఎస్‌. రవివర్మన్‌  
*మాటలు: కిరణ్‌
*పాటలు: సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి
*ఎడిటర్: ఏ. శ్రీకర్‌ ప్రసాద్‌

## మూలాలు

వర్గం:2017 తెలుగు సినిమాలు
వర్గం:2017 సినిమాలు
డాలర్ శేషాద్రి

[thumb|260x260px|భారత రాష్ట్రపతి [రామ్‌నాథ్‌ కోవింద్‌ తిరుమల శ్రీవారి దర్శనానికి వచ్చినప్పుడు పక్కన, ఆంధ్రప్రదేశ్‌ రాష్ట్ర అప్పటి ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబునాయుడు, డాలర్ శేషాద్రి తదితరులు]]
**డాలర్ శేషాద్రి,** అసలు పేరు పాల శేషాద్రి. తిరుమలలో 1944లో జన్మించిన డాల్లర్ శేషాద్రి అసలు పేరు పాల శేషాద్రి. అతని పూర్వీకులు తమిళనాడులోని కంచికి చెందిన వారు. శేషాద్రి తండ్రి తిరుమల ఆలయంలో గుమస్తాగా విధులు నిర్వర్తించాడు. శేషాద్రి తిరుమలలో పుట్టి అక్కడే విద్యాభ్యాసం పూర్తి చేసాడు. అప్పట్లోనే పీజీ చేసాడు. తనది జాతక చక్రంలోని మేషరాశి కావడంతో మేక బొమ్మను డాలర్‌గా మెడలో ధరించడం వల్ల డాలర్ శేషాద్రిగా పేరు స్థిరపడి పోయింది. అలాగే గతంలో తిరుమల ఆలయంలో శ్రీవారి బంగారు రూపులు (డాలర్లు) అమ్మేవాడు. ఆ విక్రయ విభాగం అతని ఆధ్వర్యంలో నడిచేది. కాబట్టే అతనికి డాలర్ శేషాద్రి అనే పేరు వచ్చిందనేది మరొక కారణంగా చెప్తారు. 1977 జనవరి 26న తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం (టీటీడీ)లో ఉత్తర పారుపత్తేధారుగా విధుల్లో చేరాడు. అప్పటి నుంచి తన తుది శ్వాస వరకూ స్వామివారి సేవలోనే తరించాడు. 2006 జులై 31న ఉద్యోగ విరమణ చేసి, ఆ తర్వాత ఔట్ సోర్సింగ్ కింద ఆలయ ఓఎస్డీ (ఆఫీసర్ ఆన్ స్పెషల్ డ్యూటీ)గా కొనసాగుతూ వచ్చాడు. ఈ నాలుగు దశాబ్దాల కాలం పైబడి తిరుమల ఆలయంలో అనేక పదవులు నిర్వహించాడు.

## జీవిత చరిత్ర
1944వ సంవత్సరం తిరుమలలో పాల శేషాద్రి జన్మించాడు.అతని పూర్వీకులు తమిళనాడులోని కంచికి చెందిన వారు. అతని తండ్రి తిరుమల ఆలయంలో గుమస్తాగా విధులు నిర్వర్తించాడు. శేషాద్రి విద్యాభ్యాసం తిరుపతిలోనే పూర్తి చేసారు. పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేషన్ పూర్తి చేసిన అతను 1978లో టీటీడీలో చేరాడు. డాలర్ శేషాద్రికి భార్య, ఇద్దరు అన్నలు, ఇద్దరు చెల్లెళ్లు ఉన్నారు. 

## మరణం
కార్తిక దీపోత్సవం కార్యక్రమంలో పాల్గొనడానికి విశాఖపట్నం వెళ్ళిన అతను 2021 నవంబరు 29న గుండెపోటుతో మృతి చెందాడు.

## మూలాలు
లవ దేవాలయం, లాహోర్

**లవ దేవాలయం**, పాకిస్తాన్ దేశం, లాహోర్ పట్టణంలోని లాహోర్ కోటలో ఉన్న హిందూ దేవాలయం. హిందూ మతానికి చెందిన రాముడి కుమారుడైన లవునికి అంకితం చేయబడిన దేవాలయం. సిక్కు కాలం నాటి కాలానికి చెందినది. హిందూ పురాణం ప్రకారం ఈ లాహోర్‌కు పట్టణానికి లవుడి పేరు పెట్టబడింది.

## పద వివరణ
ఎడమ|thumb|238x238px| లాహోర్‌లోని లోహ్ ఆలయం.
దేశ్వా భాగా లో, లాహోర్ పదానికి మూలం, 'లవ్ పోర్' అంటారు. శ్రీరాముడి కుమారుడు లవుడు. లవుడి సూచనగా 'లొహ్ కోట్' ఉంది.

## చరిత్ర
దొరికిన ఆధారాలను లాహోర్ పట్టణాన్ని (లవపురి-లవ నగరం ప్రాచీన కాలంలో పిలిచేవారు) రాజకుమారుడు లవుడు స్థాపించాడు. కసూర్‌ను అతని కవల సోదరుడు రాజకుమారుడు కుశుడు స్థాపించాడు.

లాహోర్ కోట దేవాలయం అవుడికి అంకితం చేయబడివుంది. (లొహ్, అందుకే *లొహ్-అవార్* లేదా లొహ్ ఫోర్ట్ అంటారు).

## నిర్వహణ
పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వ నియంత్రణలో ఉన్న ఈ దేవాలయం, పాకిస్తాన్ హిందూ కౌన్సిల్ ద్వారా నిర్వహించబడుతోంది.

## మూలాలు

 
వర్గం:Coordinates on Wikidata
వర్గం:లాహోర్
వజీరా చిత్రసేన

**దేశమాన్య వజీరా చిత్రసేన** (జననం 15 మార్చి 1932) ప్రముఖ శ్రీలంక సంప్రదాయ నృత్యకారిణి, కొరియోగ్రాఫర్ , ఉపాధ్యాయురాలురాలు.  వజీరా శ్రీలంక  మొదటి ప్రైమా బాలెరినాగా పరిగణించబడుతుంది. ఆమె. సాంప్రదాయకంగా పురుషులు మాత్రమే ప్రదర్శించే సంప్రదాయ కండీయన్ నృత్యాన్ని అభ్యసించిన మొదటి శ్రీలంక మహిళ,  కందియాన్ నృత్యం స్త్రీ శైలికి బ్రాండ్ ను సృష్టించిన ఘనత వజీరాకు ఉంది, మహిళలు ఆచార నృత్యకారులుగా మారడానికి టోన్ సెట్ చేసింది.  ఈమె ప్రసిద్ధ పురాణ నృత్యకారుడు, నృత్య గురువు అయిన చిత్రసేనను వివాహం చేసుకుంది.  26 జనవరి 2020న, ఆమె దివంగత ప్రొఫెసర్ ఇంద్ర దాస్సనాయకేతో కలిసి పద్మశ్రీ పురస్కారాన్ని ప్రదానం చేశారు. 

## జీవిత చరిత్ర
వజీరా 15 మార్చి 1932న జన్మించింది, ఆమె తల్లిదండ్రులు ఆమె చిన్న వయస్సులోనే కళలకు పరిచయం చేశారు.  ఆమె కొలంబోలోని మెథడిస్ట్ కళాశాలలో ప్రాథమిక, మాధ్యమిక విద్యను పూర్తి చేసింది. ఆమె తన తోటి నృత్య భాగస్వామి దివంగత చిత్రసేనను 1951లో తన 18వ ఏట వివాహం చేసుకుంది. ఆమె భర్త చిత్రసేన 1943లో చిత్రసేన నృత్య సంస్థను స్థాపించారు. 

## కెరీర్
ఆమె మొదటి దేశీయ సోలో ప్రదర్శన 1943లో కలుతారా టౌన్ హాల్ లో వేదికపై వచ్చింది. ఆమె, ఆమె భర్త చిత్రసేన 1944 లో చిత్రసేన వజీరా డాన్స్ ఫౌండేషన్ ను సహ స్థాపించారు, ఇద్దరూ 1959, 1998 మధ్య అనేక సందర్భాలలో వివిధ రకాల కళాకారులతో సహకరించడానికి భారతదేశంలో పర్యటించారు.  ఆమె 1952లో 'చందాలీ' అనే బ్యాలెట్ లో ప్రకృతి పాత్రలో సోలోయిస్ట్ గా అరంగేట్రం చేసింది. 

ఆమె అనేక ప్రశంసలు పొందిన నిర్మాణాలకు కూడా కొరియోగ్రఫీ చేసింది, 60  సంవత్సరాలకు పైగా విద్యార్థులకు నృత్యం బోధిస్తోంది. ఆమె కొంతమంది ప్రముఖ నటీమణులు నీలమిని టెన్నకూన్, జీవరాని కురుకులసూర్యలకు బోధన నేర్పింది.

## పురస్కారాలు

* ఈ ద్వయం వజీరా, చిత్రసేనలకు ఈగిల్ ఇన్స్యూరెన్స్ 2004లో  ఈగిల్ ఇన్స్యూరెన్స్ కళాకృతికి అందించిన అద్భుతమైన సేవలకు గాను ఈగిల్ అవార్డు ను ప్రదానం చేసింది.
* 26 జనవరి 2020న, ఆమె దివంగత ప్రొఫెసర్ ఇంద్ర దాస్సనాయకేతో కలిసి పద్మశ్రీ పురస్కారాన్ని ప్రదానం చేశారు. 

## మూలాలు

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1932 జననాలు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కారం పొందిన మహిళలు
సామాన్యుడు (2022 సినిమా)

**సామాన్యుడు**  ‘నాట్‌ ఎ కామన్‌ మ్యాన్‌’  2022లో విడుదల కానున్న తెలుగు సినిమా. విశాల్ ఫిల్మ్ ఫ్యాక్టరీ బ్యానర్‌పై విశాల్ నిర్మించిన ఈ సినిమాకు తు పా శరవణన్ దర్శకత్వం వహించాడు.  విశాల్, డింపుల్ హయతి, యోగి బాబు, బాబురాజ్ జాకబ్ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన ఈ సినిమాకు ‘సామాన్యుడు’ అనే టైటిల్‌ని, ఫస్ట్‌లుక్‌ను 29 ఆగష్టు 2021న ఖరారు చేశారు.  సామ‌న్యుడు సెకండ్‌ లుక్ పోస్ట‌ర్‌ని 11 సెప్టెంబర్ 2021 న విడుదల చేసి  ,సినిమాను 26 జనవరి 2022న విడుదల చేయాలనీ భావించిన అనివార్య కారణాలవల్ల వాయిదా వేసి ఫిబ్రవరి 4న విడుదలైంది.సామాన్యుడు జీ5 ఓటీటీలో మార్చి 4 నుండి స్ట్రీమింగ్‌ కానుంది. 
## నటీనటులు
*విశాల్
*డింపుల్ హయాతి
*యోగి బాబు
* రాజా చెంబోలు
*బాబురాజ్ జాకబ్ 
*పి.ఎ. తులసి
*రవీనా రవి
*ఎలాంగో కుమారవేల్

## సాంకేతిక నిపుణులు
*బ్యానర్: విశాల్ ఫిల్మ్ ఫ్యాక్టరీ  
*నిర్మాత: విశాల్ 
*కథ, స్క్రీన్‌ప్లే, దర్శకత్వం:  తు పా శరవణన్ 
*సంగీతం: యువన్ శంకర్ రాజా 
*సినిమాటోగ్రఫీ: కెవిన్‌రాజ్‌

## మూలాలు

వర్గం:2022 తెలుగు సినిమాలు
వర్గం:విశాల్ నటించిన సినిమాలు
అనిరుధ్ రవిచందర్

**అనిరుధ్ రవిచందర్** భారతదేశానికి చెందిన సంగీత దర్శకుడు, గాయకుడు. ఆయన తొలి సినిమా ‘3’లో స్వరపరచిన  “వై దిస్ కొలవరి ఢీ” తో మంచి గుర్తింపునందుకున్నాడు.

## జననం, విద్యాభ్యాసం
అనిరుధ్ రవిచందర్ 16 అక్టోబరు 1990లో తమిళనాడు రాష్ట్రం,  మద్రాస్ లో  రవి రాఘవేంద్ర,  లక్ష్మి దంపతులకు జన్మించాడు. ఆయన చెన్నైలోని లయెలా కాలేజీ నుండి డిగ్రీ పూర్తి చేశాడు. 

## సంగీతం వహించిన సినిమాలు
 Jailer
  Jawan

## మూలాలు

వర్గం:1990 జననాలు
ప్రిటోరియా

thumb|ప్రిటోరియా నగరం
ప్రిటోరియా లేదా ష్వానే దక్షిణాఫ్రికా  మూడు రాజధాని నగరాలలో ఒకటి,  ప్రిటోరియాలో   ప్రభుత్వ కార్యనిర్వాహక శాఖలు,  దక్షిణాఫ్రికాలోని అన్ని విదేశీ రాయబార కార్యాలయాలు ఇక్కడ ఉంటాయి .  కేప్ టౌన్ శాసన రాజధాని అయితే బ్లూమ్‌ఫోంటైన్ న్యాయ రాజధానిగా ఉన్నది. 

ప్రిటోరియా అపీస్ నది  పర్వతమూలలోకి తూర్పు విస్తరించింది ,మగాలీస్‌బర్గ్ పర్వతాలు. ష్వానే యూనివర్శిటీ ఆఫ్ టెక్నాలజీ (TUT), యూనివర్శిటీ ఆఫ్ ప్రిటోరియా (UP), దక్షిణాఫ్రికా విశ్వవిద్యాలయం (UNISA), కౌన్సిల్ ఫర్ సైంటిఫిక్ అండ్ ఇండస్ట్రియల్ రీసెర్చ్ (యూనివర్శిటీ) లు , పరిశోధనా కేంద్రంగా పేరుపొందినది.  సి ఎస్ ఐ ఆర్, హ్యూమన్ సైన్సెస్ రీసెర్చ్ కౌన్సిల్, నేషనల్ రీసెర్చ్ ఫౌండేషన్  సౌత్ ఆఫ్రికా బ్యూరో ఆఫ్ స్టాండర్డ్స్‌  వంటి సంస్థలు ఇక్కడ ఉన్నాయి.  2010 FIFA ప్రపంచ కప్‌కు ఆతిథ్యమిచ్చిన నగరాల్లో ప్రిటోరియా ఒకటి.

ప్రిటోరియా అనేది ష్వానే మెట్రోపాలిటన్ మునిసిపాలిటీ లోని  కేంద్ర భాగం, ఇది బ్రోంకోర్స్ట్‌స్ప్రూట్, సెంచూరియన్, కుల్లినాన్, హమ్మన్స్‌క్రాల్  సోషాంగువే పరిసరాలతో ఏర్పడింది. కొంతమంది అధికారిక పేరును ప్రిటోరియా నుండి ష్వానేగా మార్చాలని ప్రతిపాదించారు, అయితే  కొంత ప్రజా వివాదానికి కారణమైంది.

## చరిత్ర
ప్రిటోరియాకు వాట్రేకర్  నాయకుడు ఆండ్రీస్ ప్రిటోరియస్ పేరు పెట్టారు,   దక్షిణాఫ్రికావాసులు కొన్నిసార్లు దీనిని "జకరండా సిటీ" అని పిలుస్తారు, ఎందుకంటే దాని వీధుల వెంబడి , పార్కులలో, తోటలలో వేలాది జకరండా చెట్లను నాటారు. 
ప్రిటోరియా ద్వారా  1855 లో స్థాపించబడింది.  మార్థినస్ ప్రిటోరియస్ , వూర్ట్రెకెర్స్ నాయకుడు. తన తండ్రి తర్వాత పేరు ఎవరు ఆండ్రీస్ ప్రీటోరియస్ ఒడ్డున ఒక ప్రదేశాన్ని  ఎంచుకున్నాడు *Apies rivier* ( Afrikaans క్రొత్త ఉండాలి "మంకీస్ నది" కోసం) రాజధానిగా  దక్షిణ ఆఫ్రికన్ రిపబ్లిక్ ( Dutch   ; ZAR).  ప్రీటోరియస్  తన విజయం తర్వాత వూర్ట్రెకెర్స్ జాతీయ  నాయకుడిగా పేరు పొందాడు . డింగనే జులస్ లో జరిగిన  బాటిల్ ఆఫ్  బ్లడ్ రివర్ యుద్ధంలో 1838 లో  ప్రిటోరియస్ సాండ్ రివర్ కన్వెన్షన్ (1852)పై కూడా చర్చలు జరిపాడు, దీనిలో యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ ట్రాన్స్‌వాల్  స్వాతంత్ర్యాన్ని అంగీకరించింది.  1 మే 1860న దక్షిణాఫ్రికా రిపబ్లిక్ రాజధానిగా మారింది.

## బోయర్ వార్స్
మొదటి బోయర్ వార్స్  సమయంలో, డిసెంబరు 1880, మార్చి 1881లో నగరాన్ని రిపబ్లికన్ దళాలు ముట్టడించాయి. యుద్ధం ముగిసిన తర్వాత  శాంతి ఒప్పందం ప్రిటోరియాలో 3 ఆగస్టు 1881న ప్రిటోరియా కన్వెన్షన్‌లో సంతకం చేయబడింది.

రెండవ బోయర్ యుద్ధం ఫలితంగా ట్రాన్స్‌వాల్ రిపబ్లిక్ ముగింపు, దక్షిణాఫ్రికాలో బ్రిటిష్ ఆధిపత్యం ప్రారంభమైంది. నగరం 5 జూన్ 1900న ఫ్రెడరిక్ రాబర్ట్స్ ఆధ్వర్యంలో బ్రిటీష్ దళాలకు లొంగిపోయింది, 31 మే 1902న మెల్రోస్ హౌస్‌లో పీస్ ఆఫ్ వెరీనిజింగ్ సంతకం చేయడంతో ప్రిటోరియాలో వివాదం ముగిసింది.

ప్రిటోరియా కోటలు రెండవ బోయర్ యుద్ధానికి ముందు నగరం  రక్షణ కోసం నిర్మించబడ్డాయి. ఈ కోటలలో కొన్ని నేడు శిథిలావస్థలో ఉన్నప్పటికీ, వాటిలో కొన్ని జాతీయ స్మారక చిహ్నాలుగా భద్రపరచబడ్డాయి.

## భౌగోళికం
ప్రిటోరియా సుమారు  దక్షిణాఫ్రికా  ఈశాన్యంలో జోహన్నెస్‌బర్గ్‌కు ఉత్తర-ఈశాన్యంలో , దక్షిణాన హైవెల్డ్ పీఠభూమి, ఉత్తరాన  బుష్‌వెల్డ్ మధ్య పరివర్తన బెల్ట్‌లో, దాదాపు  సముద్ర మట్టానికి పైన,   సారవంతమైన లోయలో, మగలీస్‌బర్గ్ శ్రేణి కొండల చుట్టూ ఉన్నది. 

## ఇవి కూడా చుడండి

* సర్ హెర్బర్ట్ బేకర్
* హౌస్ ఆఫ్ పార్లమెంట్, కేప్ టౌన్
* ప్రిటోరియా వైర్‌లెస్ యూజర్స్ గ్రూప్ —ప్రిటోరియాలో ఉచిత, లాభాపేక్ష లేని, కమ్యూనిటీ వైర్‌లెస్ నెట్‌వర్క్
* సుప్రీం కోర్ట్ ఆఫ్ అప్పీల్ ఆఫ్ సౌత్ ఆఫ్రికా

## మూలాలు

వర్గం:ప్రపంచ నగరాలు
వర్గం:దక్షిణాఫ్రికా
వర్గం:దక్షిణాఫ్రికా నగరాలు