విలియం డి.కూలిడ్జ్

**విలియం డి.కూలిడ్జ్** ( అక్టోబరు 23 1873 - ఫిబ్రవరి 3 1975  అమెరికన్ భౌతిక శాస్త్రవేత్త. ఆయన X-కిరణం యంత్రాలపై అనేక ప్రయోగాలు చేశారు. ఆయన జనరల్ ఎలక్ట్రిక్ రీసెర్చ్ లాబొరేటరీకి డైరక్టర్గా పనిచేశారు, కార్పొరేషన్ కు ఉపాధ్యక్షునిగా కూడా ఉన్నారు. ఆయన "సాగేగుణం గల టంగ్‌స్టన్"ను అభివృద్ధిచేయడంలో ప్రసిద్ధి పొందాడు. ఈ టంగ్‌స్టన్ విద్యుత్ బల్బులలో ముఖమైన భాగం.

## ప్రారంభ సంవత్సరాలు
కూలిడ్జ్ మసాచుసెట్ట్స్ యందలి హడ్సన్ సమీపంలోని ప్రదేశంలో జన్మించారు. ఆయన 1891 నుండి 1896 లో మసాచుసెట్ట్స్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ (MIT) లో చేరే వరకు ఎలక్ట్రికల్ ఇంజనీరింగ్ చదివారు. లాబొరేటరీ అసిస్టెంట్ గా పనిచేసిన సంవత్సరం తరువాత ఆయన జర్మనీ లొ ఉన్నత విద్యను అభ్యసించడానికి వెళ్లారు, అచట డాక్టరేట్లను పొందారు. ఆయన 1899 నుండి 1905 వరకు ఎం.ఐ.టి వద్ద రసాయన శాస్త్ర విభాగంలో గల ఆర్థర్ ఎ నోయ్స్ వద్ద రీసెర్చ్ అసిస్టెంట్ గా పనిచేశారు.

## సాగే గుణం గల టంగ్‌స్టన్
కూలిడ్జ్ 1905 లో కొత్త పరిశోధనా ప్రయోగశాలలో జనరల్ ఎలక్ట్రిక్స్ సంస్థ వద్ద పరిశోధకునిగా పనినేయుటకు వెళ్లారు. అచట ఆయన అనేక ప్రయోగాలను నిర్వహించారు. ఆయన పరిశోధన విద్యుత్ బల్బులలో ఫిలమెంటుగా ఉపయోగించే లోహంగా "టంగ్‌స్టన్" ఉపయోగించుటకు దోహదపడింది. ఆయన టంగ్‌స్టన్ లో సాగేగుణం గలదానిని అభివృద్ధి చేసారు. ఈ పరిశోధన ఫలితంగా విద్యుత్ బల్బు లోని ఫిలమెంటును సులువుగా తీగలుగా మలచవచ్చు. దానిని టంగ్‌స్టన్ ఆక్సైడు ద్వారా శుద్ధి చేయవచ్చు. 1911 మొదట్లో "జనరల్ ఎలక్ట్రిక్" ఈ క్రొత్త రకం ఫిలమెంట్ తో బల్బులను మార్కెట్ లో విడుదల చేసింది. దీనిఫలితంగా ఆ సంస్థకు ముఖమైన అదాయ వనరుగా ఈ బల్బుల అమ్మకం దోహదపడింది. ఆయన 1913 లో ఆయన క్రొత్త ఆవిష్కరనకు పేటెంట్ (US#1,082,933) కొరకు దరఖాస్తు చేసి పొందాడు. అదే విధంగా 1928 లో యు.ఎస్. లోని కోర్టు తాను తయారుచేసిన 1913 లోని పేటెంట్ విలువైన ఆవిష్కరణగా గుర్తించింది.

## X-కిరణ నాళం అభివృద్ధి
1913 లో ఆయన కూలిడ్జ్ నాళాన్ని ఆవిష్కరణ చేసాడు. అభివృద్ధి చెందిన కాథోడుతో కూడిన X-కిరణ నాళం అనేక ఎక్స్ - కిరణ యంత్రాలలో ఉపయోగించడాం వలన శరీరంలో చాలా అంతర భాగాలలో ఉన్న కాన్సర్ కణితులను కూడా కచ్చితంగా గుర్తించుటకు తోడ్పడింది. ఈ కూలిడ్జ్ నాళంలో టంగ్‌స్టన్ను ఫిలమెంట్గా ఉపయోగిస్తారు. ఇలా ఉపయోగించుట వైద్యరంగంలోని రేడియాలజీ విభాగంలో ప్రముఖ అభివృద్ధికి దోహదపడింది. ఈ నాళం యొక్క ప్రాథమిక డిసైన్ ను ప్రస్తుతం కూడా ఉపయోగిస్తున్నారు. ఆయన మొట్టమొదటి భ్రమణం చేసే ఆనోడు X-కిరణ నాళాన్ని ఆవిష్కరణ చేశారు. ఆయన 1913 లో యు.ఎస్. పేటెంట్ కోసం దరఖాస్తు చేసి 1916 లో పొందారు.

## అవార్డులు
* 1914 లో అమెరికన్ అకాడమీ ఆఫ్ ఆర్ట్స్ అండ్ సైన్సెస్ ఆయనను రమ్‌ఫోర్డ్ ప్రైజ్తో సత్కరించింది.
* 1927 లో అమెరికన్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఎలక్ట్రికల్ ఇంజనీర్స్ ఎడిసన్ మెడల్ను పొందారు.ఈ మెడల్ ఆయన * ప్రకాశించే విద్యుత్ కాంతి, X-కిరణాలు కళ* సేవల" కు గానూ పొందారు. ఆయన 1926 లో ఈ గౌరవ అవార్డును తిరస్కరించారు. ఎందుకంటే ఆయన కనుగొన్నా సాగే గుణమున్న టంగ్‌స్టన్ ను 1913 లో కోర్టు చెల్లనిదిగా గుర్తించినందున. 
* 1926 లో హోవార్డ్ ఎన్. పోట్స్ మెడల్ 
* 1927 లో లూయీస్ ఇ.లెవీ మెడల్ 
* 1939 లో ఫారడే మెడల్ 
* 1944 లో ఫ్రాంక్లిన్ మెడల్  
* 1975 లో నేషనల్ ఇన్వెంటర్స్ హాల్ ఆఫ్ ఫేమ్కు ఎంపిక కాబడినారు. ఈ ఎంపిక ఆయన తన 101 వ సంవత్సరంలో మరణించుటకు కొన్ని రోజుల ముందుగా న్యూయార్క్ లోని షెనెక్టడీలో పొందారు.

## అంతిమ జీవితం
Coolidge became director of the GE research laboratory in 1932, and a vice-president of General Electric in 1940, until his retirement in 1944. He continued to consult for GE after retirement.

## పేటెంట్ హక్కులు
* కూలిడ్జ్, , కూలిడ్జ్ నాళం
* కూలిడ్జ్, , "*[[X-నాళం నాళం]]*"
* కూలిడ్జ్, , "*X-కిరణ ఉపకరణం*"
* కూలిడ్జ్, , "*స్టీరియోస్కోపిక్ X-కిరణ ఉపకరణం*"
* కూలిడ్జ్, , "*X-కిరణ ఉపకరణం*"
* కూలిడ్జ్, , "*X-కిరణ ఉపకరణం*"
* కూలిడ్జ్, , "*X-కిరణ ఉపకరణం*"
* కూలిడ్జ్, , "*X-కిరణ ఉపకరణం*"
* కూలిడ్జ్, , "*X-కిరణ ఉపకరణం*"
* కూలిడ్జ్, , "*X-నాళం నాళం కవచం"
* కూలిడ్జ్, , "*X-నాళం పరికరం*"
* కూలిడ్జ్, , "*X-కిరణ ఉపకరణం*"
* కూలిడ్జ్, , "*X-కిరణ ఉపకరణం*"
* కూలిడ్జ్, , "*X-కిరణ ఉపకరణం*"
* కూలిడ్జ్, , "*X-కిరణ ఉపకరణం, పద్ధతి*"
* కూలిడ్జ్, , "*X-కిరణ ఉపకరణం*"
* కూలిడ్జ్, , "*X-కిరణ ఉపకరణం*"
* కూలిడ్జ్, , "*X-కిరణ ఉపకరణం*"
* కూలిడ్జ్, , "*X-నాళం పరికరం*"
* కూలిడ్జ్, , "*X-నాళం ఆనోడు*"
* కూలిడ్జ్, , "*X-నాళం నాళం*"
* కూలిడ్జ్, , "*X-నాళం నాళం*"
* కూలిడ్జ్, , "*X-నాళం పరికరం*"
* కూలిడ్జ్, , "*X-నాళం పరికరం*"

==మూలాలు==

*M.F. Wolff, "William D. Coolidge: shirt-sleeves manager", IEEE Spectrum, vol. 21, no. 5 (May 1984), pp.&nbsp;81–85.
*J.E. Brittain, "William D. Coolidge and ductile tungsten", IEEE Industry Applications Magazine, vol. 10, no. 5 (September/October 2004), pp.&nbsp;9–10.
*J.E. Brittain, "Electrical Engineering Hall of Fame: William D. Coolidge", Proc. IEEE, vol. 94, no. 11 (November 2006), pp.&nbsp;2045–2048.

==ఇతర లింకులు==
*[http://www.crtsite.com/page5.html The Cathode Ray Tube site]
*[https://web.archive.org/web/20070311001633/http://fi.edu/case_files/coolidge_2853/ William Coolidge's Case File at The Franklin Institute] with info about his 1926 Franklin Award for the x-ray tube
*[http://www.ieeeghn.org/wiki/index.php/William_Coolidge IEEE History Center biography]
*[http://www.nasonline.org/publications/biographical-memoirs/memoir-pdfs/coolidge-william.pdf National Academy of Sciences Biographical Memoir]
*[http://www.rsc.org/chemistryworld/2013/01/classic-kit-coolidge-x-ray-tube Andrea Sella's Classic Kit: Coolidge's X-ray Tube]
*John Anderson Miller, *Yankee scientist: William David Coolidge'', Mohawk Development Service, 1963 ISBN 0-677-65150-3

వర్గం:అమెరికా శాస్త్రవేత్తలు
వర్గం:Members of the United States National Academy of Sciences
వర్గం:Massachusetts Institute of Technology alumni
వర్గం:American centenarians
వర్గం:1873 జననాలు
వర్గం:1975 మరణాలు
వర్గం:భౌతిక శాస్త్రవేత్తలు