open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
దగ్గుబాటి పురంధేశ్వరి

**దగ్గుబాటి పురంధేశ్వరి** (జ: 22 ఏప్రిల్, 1959) భారత పార్లమెంటు సభ్యురాలు. ఈమె 14వ లోక్‌సభకు ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని బాపట్ల లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుండి భారత జాతీయ కాంగ్రెసు అభ్యర్థిగా ఎన్నికైంది. తెలుగుదేశం పార్టీ వ్యవస్థాపకుడు నందమూరి తారక రామారావు కుమార్తె. ఈమె బి.ఏ. లిటరేచర్ లో పట్టా పొందారు., రత్న శాస్త్రములో చెన్నైలోని మహిళా కళాశాల నుండి పట్టా పొందారు. జులై 4, 2023 న  బీజేపీ కేంద్ర నాయకత్వం ఆమెను ఆంధ్రప్రదేశ్ బీజేపీ అధ్యక్షురాలిగా నియమించింది.

## కుటుంబం
ఈమెకు దగ్గుబాటి వెంకటేశ్వరరావు తో వివాహం జరిగింది.

## రాజకీయ ప్రస్తానం
పురంధేశ్వరి కాంగ్రెస్ పార్టీ ద్వారా రాజకీయాల్లోకి వచ్చి 2004లో బాపట్ల నియోజకవర్గం నియోజకవర్గం నుండి పోటీ చేసి తొలిసారి లోక్‌సభ సభ్యురాలిగా ఎన్నికైంది. ఆమె 2009లో విశాఖ నియోజకవర్గం నుంచి రెండోసారి ఎంపీగా ఎన్నికై యూపీఏ హయాంలో మన్మోహన్ సింగ్ మంత్రివర్గంలో వాణిజ్యం, ప‌రిశ్ర‌మ‌ల, మానవ వనరుల అభివృద్ధి శాఖ స‌హాయ‌మంత్రిగా పని చేసింది. 

పురంధేశ్వరి ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర విభజన తర్వాత కాంగ్రెస్ పార్టీ తీరును వ్యతిరేకిస్తూ పార్టీకి రాజీనామా చేసి ఆ తర్వాత 2014లో భారతీయ జనతా పార్టీలో చేరింది. అనంతరం ఆమె మహిళా మోర్చా ప్రభారిగా, బీజేపీ ఒడిశా రాష్ట్ర ఇన్‌చార్జ్‌గా వివిధ హోదాల్లో పని చేసిన ఆమెను 2023 జులై 4న  ఆంధ్రప్రదేశ్ బీజేపీ అధ్యక్షురాలిగా బీజేపీ కేంద్ర నాయకత్వం నియమించింది. 

దగ్గుబాటి పురంధేశ్వరి 2024లో జరిగిన లోక్‌సభ ఎన్నికలలో రాజమండ్రి లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుండి బీజేపీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి వైఎస్ఆర్ కాంగ్రెస్ పార్టీ అభ్యర్థి గూడూరి శ్రీనివాస్‌పై 2,39,129 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలిచింది.

## రచించిన గ్రంధాలు
ఈమె *In Quest Of Utopia* అనే గ్రంథాన్ని రచించి ప్రచురించింది.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* Official biographical sketch in Parliament of India website

వర్గం:1959 జననాలు
వర్గం:14వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:15వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:పార్టీలు ఫిరాయించిన రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ భాజపా నాయకులు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా నుండి ఎన్నికైన మహిళా లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లాకు చెందిన మహిళా కేంద్ర మంత్రులు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా మహిళా రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:2024లో లోక్‌సభకు ఎన్నికైన సభ్యులు
వర్గం:18వ లోక్‌సభకు ఎన్నికైన మహిళా సభ్యులు
వర్గం:18వ లోక్‌సభ సభ్యులు
మధు యాష్కీ గౌడ్

**మధు యాష్కీ గౌడ్** (జ: 15 డిసెంబర్ 1960) తెలంగాణ రాష్ట్ర రాజకీయ నాయకుడు. ఇతడు 2004లో 14వ, 2009లో 15వ లోక్‌సభకు ఉమ్మడి ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లోని నిజామాబాదు లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుండి భారత జాతీయ కాంగ్రెసు అభ్యర్థిగా ఎన్నికయ్యారు. మధు యాష్కీని తెలంగాణ పీసీసీ తెలంగాణ రాష్ట్ర కాంగ్రెస్ పార్టీ ప్రచార కమిటీ ఛైర్మన్‌గా 2021 జూన్ 26లో జాతీయ కాంగ్రెస్ పార్టీ నియమించింది. ఆయన 2023 జూలై 14న తెలంగాణ ప్రదేశ్‌ కాంగ్రెస్‌ (టీ-పీసీసీ) ప్రచార కమిటీ ఛైర్మన్‌గా నియమితులయ్యాడు.

## వ్యక్తిగత విషయాలు
మధు యాష్కీ గౌడ్ రంగారెడ్డి జిల్లా హయత్ నగర్ లో డిసెంబరు 15, 1960 కృష్ణయ్య, సులోచన దంపతులకు జన్మించాడు. ఇతన్ని చిన్నాన్న పోచయ్య, అనసూయ దంపతులు పెంచుకున్నారు. మధు యాష్కీకి ముగ్గురు అన్నదమ్ములు, ఆరుగురు అక్క చెల్లెలు. వారి తల్లితండ్రులకు ఆయన నాల్గొవ సంతానం. ఆయన పదవ తరగతి వరకు జిల్లా పరిషత్ పాఠశాలలో చదువుకున్నాడు. హైదరాబాద్ సిటీ కాలేజీలో ఇంటర్మీడియట్ పూర్తి చేశాడు. యాష్కీ 1982లో నిజాం కళాశాల నుండి బి.ఎ., 1985లో ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఎల్.ఎల్.బి. 1989లో ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఎల్.ఎల్.ఎమ్. పట్టాలు పొందారు. ఆయన 1991 జూన్ 20లో డా. సుచీ దేవిని వివాహమాడాడు. వీరికి ఇద్దరు కూతుర్లు కోమలి, గగన.

## రాజకీయ జీవితం
మధు యాష్కీ 2004 లో క్రియాశీల రాజకీయాల్లోకి వచ్చాడు. అఖిల భారత కాంగ్రెస్ పార్టీ నుండి 2004లో నిజామాబాదు స్థానం నుండి పోటీ చేసి పార్లమెంట్ లోకి తొలిసారి అడుగు పెట్టాడు. ఆయన రాహుల్ గాంధీకి అత్యంత సన్నిహితుల్లో ఒక్కడు. 2007లో ఏఐసిసి కార్యదర్శిగా నియమితుడయ్యాడు. 2009 లో నిజామాబాదు స్థానం నుండి తిరిగి లోక్ సభకు ఎన్నికయ్యాడు. తెలంగాణ ఉద్యమంలో క్రియాశీలకంగా పాల్గొన్నాడు. తెలంగాణ వాణిని ఎప్పటికప్పుడు అధిష్టానం దృష్టికి తీసుకెళ్ళేవాడు. 2014లో పార్లమెంట్ ఎన్నికల్లో ఓటమి అనంతరం 2015లో ఆయనను ఏఐసీసీ అధికార ప్రతినిధిగా కాంగ్రెస్ హై కమాండ్ నియమించింది. ఆయనను 2023 సెప్టెంబరు 20న కాంగ్రెస్ ఎన్నికల స్క్రీనింగ్ కమిటీలో స్థానం కల్పిస్తూ కాంగ్రెస్ అధిష్టానం నిర్ణయం తీసుకుంది.

## జీవిత విశేషాలు
*మధు యాష్కీ న్యూయార్క్ అటార్నీ, అంతర్జాతీయ న్యాయం, వ్యాపారంలో కన్సల్టంట్ గా అమెరికాలోని ప్రవాస భారతీయులకు సహాయపడుతున్నారు.
*మధు యాష్కీ 2004 లో భారత పార్లమెంటుకు ఎన్నికోబడిన ప్రథమ, ఏకైక ప్రవాస భారతీయుడు.

## పురస్కారాలు
* ప్రవాస భారతీయునిగా 2005లో ఎన్నుకోబడ్డారు.

## సంఘ సేవ
* మధు యాష్కీ ఫౌండేషన్ అనే సేవా సంస్థను 2003లో స్థాపించి, పేదలకు ఆర్థిక సాయం, పేద విద్యార్ధులకు విద్య చెప్పిస్తున్నారు.

## మూలాలు

*http://www.nriinternet.com/NRIpoliticians/INDIA/MadhuBakshiMP/
*https://web.archive.org/web/20090505165255/http://www.goudsinfo.com/famous-madhuyaskhi.htm
*http://www.madhuyaskhi.com/ 
*http://www.whereincity.com/india/lok-sabha/members/madhu-goud-yaskhi.php 

వర్గం:1960 జననాలు
వర్గం:14వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:15వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ నాయకులు
వర్గం:తెలుగువారిలో న్యాయవాదులు
వర్గం:నిజాం కళాశాల పూర్వవిద్యార్ధులు
వర్గం:ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం పూర్వ విద్యార్ధులు
వర్గం:నిజామాబాదు జిల్లా రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:నిజామాబాదు జిల్లా (సంయుక్త ఆంధ్రప్రదేశ్) నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:నిజామాబాదు జిల్లా న్యాయవాదులు
గోరంట్ల వెంకన్న

**గోరంట్ల వెంకన్న చౌదరి (1871 - 1947),** తెలుగు వారిలో మహాదాతగా ప్రసిద్ధి చెందాడు. ఆర్ష సంస్కృతీ సముద్ధరణ కోసం తన జీవితార్జిత సర్వస్వాన్నీ ధారపోసి చిరస్మరణీయుడైన వ్యక్తి. 

## జననం, విద్య
ప్రకాశం జిల్లా, తిమ్మసముద్రం గ్రామానికి, **గోరంట్ల** అనే ఇంటి పేరు గల కమ్మ వారు నరసరావుపేట ప్రాంతంలోని మురికిపూడి గ్రామం నుండి వలస వచ్చి స్థిరపడ్డారు. వీరి మూలపురుషుడు చంద్రప్ప. గోరంట్ల కుటుంబాలలో వీరన్న అనేవారు సుప్రసిద్ధులు. ఇతని రెండవ భార్య పున్నమ్మకు వెంకన్న, రామన్న, వెంకటస్వామి అను ముగ్గురు కుమారులు పుట్టారు. పెద్దవాడైన వెంకన్నచౌదరి **1871** లో జన్మించాడు. వీరిది 1200 ఎకరాల భూస్వామ్య కుటుంబం. వెంకన్నకు చిన్నప్పటినుండి విద్యాభిరుచి, జ్ఞానతృష్ణ ఎక్కువ. అచ్యుతన్న రామ శాస్త్రి అనే మహాపండితుని సాంగత్యం వల్ల సంస్కృతభాష, ఆయుర్వేద వైద్యం, పురాణశ్రవణం మొదలగు విషయాలపై అపారమైన అభిమానం ఏర్పడింది.

## మహాదాత
ఒక ధార్మిక సంస్థను ఏర్పరిచి దానికి తన వాటా ఆస్తి 268 ఎకరాలను దానంచేసాడు. ఈ ట్రస్ట్ ద్వారా వేదశాస్త్ర, సంస్కృత భాష, ఆయుర్వేద వైద్యానికి విశేషమైన సేవ అందించాడు. స్వగ్రామంలో కృష్ణమందిరం ఏర్పాటుచేసి ప్రతి ఏటా ఉత్సవాలు జరిపించాడు. ఈ ఉత్సవాలలో రాష్ట్రం నలుమూలల నుండి సంస్కృత పండితులను రప్పించి సత్కరించేవాడు.ఆయుర్వేద వైద్యంపై ఇతనికి మక్కువ, స్వయంగా పూర్ణ చంద్రోదయ, వసంత కుసుమాకరం, సిద్ధమకరధ్వజ ఔషధాలను చేయించి వాటిని రోగులకు పంచేవారు.

తన ఊరు తిమ్మసముద్రంలో సంస్కృత విద్యాపీఠం స్థాపించి అన్ని వర్ణాలవారు చదువుకునేట్లు, విద్యార్థులందరికీ ఉచితవిద్య, అన్నదానం చేసే ఏర్పాట్లు చేయించాడు. తిమ్మసముద్రంలో వెంకన్న స్థాపింఛిన సంస్కృత విద్యాపీఠం ఇప్పుడు శ్రీ గోరంట్ల వెంకన్న ఓరియంటల్ కళాశాలగా మార్పు చెందింది. ఈనాటికి అతను నెలకొల్పిన ధార్మిక సంస్థ ద్వారా ప్రతి సంవత్సరం వేద, సంస్కృత, ఆయుర్వేద పండితులకు సత్కారం చేస్తున్నారు. ఒంగోలులో ఒక హైస్కూల్ ఒరియంటల్ స్కూల్ స్థాపించారు.వేటపాలెం గ్రామంలో 1918 లో స్థాపించిన సారస్వత నికేతనం అనబడే గ్రంథాలయానికి ఇతను భూరి విరాళం ఇచ్చి దాని అభివృద్ధికి తోడ్పడ్డాడు.

## స్వాతంత్ర పోరాటం
వెంకన్న ప్రకాశం పంతులు ముఖ్య అనుచరుడు. దుగ్గిరాల గోపాలకృష్ణయ్య, కొండా వెంకటప్పయ్య, స్వామి సీతారాం  తిమ్మసముద్రానికి ఆహ్వానించి, వారిచే ప్రసంగాలిప్పించారు. వెంకన్న దేశభక్తి, త్యాగనిరతి గురించి తెలుసుకున్న గాంధీజీ రెండుసార్లు తిమ్మసముద్రం వచ్చాడు. గాంధీ సమక్షంలో ఏడు ఎకరాల భూమి హరిజనులకు పట్టాల రూపేణా ఇచ్చారు. 1936లో వచ్చిన పెనుతుఫాను బీభత్సంలో గాంధీ బాధితులను ఆదుకొనడానికి తిమ్మసముద్రం వస్తే ఈ ప్రాంతం వారిని విషయం నేను చూసుకుంటాను మిగతా ప్రాంతాలను మీరు చూడండి అని భరోసా ఇచ్చిన మహాదాత వెంకన్న.

## మరణం
తన జీవితాన్ని, సంపదను, భూమిని సంఘం కోసం త్యాగం చేసి సంస్కృత భాషకు, ఆర్షసంస్కృతికీ నిస్వార్ధసేవ చేసిన మహనీయుడు గోరంట్ల వెంకన్న చౌదరి గారు 1948 నవంబరు 21 నలో పరమపదించారు.

## మూలాలు

వర్గం:1871 జననాలు
వర్గం:ప్రకాశం జిల్లా విద్యాదాతలు
వర్గం:ప్రకాశం జిల్లా అన్నదాతలు
వర్గం:1948 మరణాలు
బాడిగ రామకృష్ణ

**బాడిగ రామకృష్ణ** (జ: సెప్టెంబర్ 2, 1942) భారత పార్లమెంటు సభ్యుడు. ఇతడు మచిలీపట్నం లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుండి 14వ లోక్‌సభకు భారత జాతీయ కాంగ్రెసు అభ్యర్థిగా ఎన్నికయ్యాడు. అతను పారిశ్రమలు, కామర్స్, ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీకి సంబంధించిన కమిటీల్లో క్రియాశీలక సభ్యునిగా ఉన్నాడు.

## జీవిత విశేషాలు
అతను 1942 సెప్టెంబరు 2న శేషగిరిరావు, రామాయణ దంపతులకు జన్మించాడు. పాఠశాల విద్యానంతరం 1959-60లో ప్రీ యూనివర్శిటీ కోర్సును ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం నుండి పూర్తి చేశాడు.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* Official biographical sketch in Parliament of India website

వర్గం:1942 జననాలు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:14వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ నాయకులు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు
దేవరకొండ విఠల్ రావు

**దేవరకొండ విఠల్ రావు** ( నవంబర్ 14, 1947 - మే 5, 2016) భారత పార్లమెంటు సభ్యుడు. ఇతడు 14వ లోక్‌సభకు మహబూబ్‌నగర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుండి భారత జాతీయ కాంగ్రెసు అభ్యర్థిగా ఎన్నికయ్యారు. వీరి కుటుంబం డి.వి.ఆర్. ఇంజనీరింగ్ కళాశాల స్థాపించారు.

## జననం, విద్య
విఠల్ రావు 1947 నవంబరు 14న సాయప్ప - తిమ్మమ్మ దంపతులకు తెలంగాణ రాష్ట్రం, వికారాబాదు జిల్లా, బొంరాస్‌పేట్ మండలం లగ్‌చర్ల గ్రామంలో జన్మించాడు. ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం నుండి బిఏ, ఎల్.ఎల్.బి. చదివాడు.

## వ్యక్తిగత జీవితం
విఠల్ రావుకు 1971, జూలైం 7న నిర్మలతో వివాహం జరిగింది. వారికి ఇద్దరు కొడుకులు, ఇద్దరు కుమార్తెలు ఉన్నారు.

## రాజకీయ జీవితం
విఠల్ రావు 20 యేళ్ల పాటు గాంధీభవన్ లో ఉంటూ పీ.సీ సీ కోశాధికారిగా పనిచేసారు. 2004లో జరిగిన 14వ లోక్‌సభ ఎన్నికలలో మహబూబ్‌నగర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుండి పోటీచేసి తెలుగు దేశం పార్టీ అభ్యర్థి ఎల్కోటి ఎల్లిరెడ్డిపై 47,907 ఓట్ల మెజారిగీతో గెలుపొందారు. నాటి ముఖ్యమంత్రి వై.ఎస్. రాజశేఖరారెడ్డికి సన్నిహితంగా మెలిగారు. ఎం.పి.ల ఫోరం కన్వీనరుగా పనిచేసారు. ఎంపీగా పనిచేసిన కాలంలోనే అప్పన్నపల్లి రైల్వే ఓవర్ బ్రిడ్జి శంకుస్థాపన చేసి పనులు ప్రారంభించారు. మహబూబ్‌నగర్ లో కొన్నేళ్లుగా మూతపడ్డ బోయపల్లి రైల్వే గేటును సొంతనిధులతో ప్రారంభించేందుకు కృషి చేశారు. పద్మశాలి సంఘం రాష్ట్రనేతగా పనిచేసి సంఘం బలోపేతానికి కృషిచేశారు.

2008లో జరిగిన 15వ లోక్‌సభ ఎన్నికల్లో మహబూబ్‌నగర్ నుంచి పోటీచేసి ప్రస్తుత సీఎం కేసీఆర్ చేతిలో 18 వేల ఓట్లతో ఓడిపోయారు. 2014లో కోడంగల్ నుంచి ఎమ్మెల్యేగా పోటీచేసి ఓడిపోయాక జిల్లాకు రాకపోకలు తగ్గించారు. హైదరాబాద్ శివారులో డీవీఆర్ పేరుతో విద్యా సంస్థలు నడిపాడు.

## నిర్వర్తించిన పదవులు

* పట్టణాభివృద్ధి కమిటీ సభ్యుడు
* ప్రత్యేకాధికారాల కమిటీ సభ్యుడు
* అంచనాలపై ఆర్థిక కమిటీ సభ్యుడు
* 7 సార్లు ఆంధ్రప్రదేశ్ కాంగ్రెస్ కమిటీ ఆఫీస్ బేరర్
* ట్రేడ్ యూనియన్ కార్యకర్త

## మరణం
విఠల్ రావు ఊపిరితిత్తుల వ్యాధి కారణంగా తన 60వ యేట 2016, మే 28న కన్నుమూసారు.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* Home Page on the Parliament of India's Website

వర్గం:1947 జననాలు
వర్గం:14వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:వికారాబాదు జిల్లా రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:2016 మరణాలు
వర్గం:మహబూబ్ నగర్ జిల్లా (సంయుక్త ఆంధ్రప్రదేశ్) నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:వికారాబాదు జిల్లా వ్యక్తులు
వర్గం:భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ నాయకులు
అన్నయ్యగారి సాయిప్రతాప్

**అన్నయ్యగారి సాయిప్రతాప్** (జ: 20 సెప్టెంబర్, 1944) భారత పార్లమెంటు సభ్యుడు. ఇతడు రాజంపేట లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుండి 9వ, 10వ, 11వ, 12వ, 14వ లోక్‌సభలకు భారత జాతీయ కాంగ్రెసు అభ్యర్థిగా ఐదు సార్లు ఎన్నికయ్యాడు.

వై.ఎస్. రాజశేఖరరెడ్డికి గుల్బర్గా వైద్య కళాశాలలో సహాధ్యాయి అయిన సాయి ప్రతాప్ అతడి ప్రోద్బలంతోనే 1989 పార్లమెంటు ఎన్నికల ద్వారా ప్రత్యక్ష రాజకీయాల్లో అడుగుపెట్టినాడు. కాలేజీ రోజుల నుంచి నుంచి 2009లో రాజశేఖరరెడ్డి మృతి చెందేవరకు అత్యంత సన్నిహిత మిత్రబృందంలో ఒకడిగా ఉన్నాడు.

మన్మోహన్ సింగ్ నేతృత్వంలో రెండవసారి ఏర్పడిన యునైటెడ్ ప్రోగ్రెసివ్ అలయన్స్ ప్రభుత్వంలో సహాయ మంత్రిగా 2009 మే 28 నుంచి 2011 జనవరి 19 వరకు ఉక్కు శాఖలోను, అదే రోజు ( 2011 జనవరి 19) నుంచి 2011 జూలై 12 వరకు భారీ పరిశ్రమలు, ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల శాఖలోను పనిచేసాడు.

2014లో నల్లారి కిరణ్ కుమార్ రెడ్డి స్థాపించిన జై సమైక్యాంధ్ర పార్టీలో చేరి ఉపాధ్యక్షుడయ్యాడు. కానీ ఆపార్టీని వదిలి, తిరిగి భారత జాతీయ కాంగ్రెస్లో చేరాడు. 15వ లోక్‌సభ ఎన్నికలలో కాంగ్రెస్ సీట్ పై పోటీ చేసాడు. కేవలం 25 వేల ఓట్లు మాత్రమే సాధించగలిగాడు.

## బయటి లింకులు
* Official biographical sketch in Parliament of India website

వర్గం:1944 జననాలు
వర్గం:9వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:10వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:11వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:12వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:14వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:కడప జిల్లా రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:కడప జిల్లా నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు
జానంపల్లి రామేశ్వరరావు

**రాజా జే.రామేశ్వర్ రావు** (ఫిబ్రవరి 6, 1923 - సెప్టెంబర్ 15, 1998) వనపర్తి సంస్థానాధీశుడు, దౌత్యవేత్త, భారత పార్లమెంటు సభ్యుడు, పుస్తక ప్రచురణకర్త. 1949లో ఇండియన్ ఫారిన్ సర్వీస్‌లో చేరాడు. వివిధ ఆఫ్రికన్ దేశాలలో భారత ప్రభుత్వానికి కమిషనర్‌గా పనిచేశాడు. 1957-1977 మధ్యకాలంలో రెండవ, మూడవ, నాల్గవ, ఐదవ లోక్‌సభ మహబూబ్‌నగర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుండి పార్లమెంట్ సభ్యుడిగా పనిచేశాడు.

## జననం, విద్య
రామేశ్వరరావు 1923, ఫిబ్రవరి 6వ తేదీన మద్రాసులో జన్మించాడు. ఈయన తండ్రి రాజా కృష్ణదేవరావు, తల్లి రాణీ సరళాదేవి. వనపర్తి సంస్థానాధీశుల కుటుంబములో జన్మించిన రామేశ్వరరావు 1944లో 21 యేళ్ళ వయసులో సంస్థానము యొక్క పాలన బాధ్యతలను చేపట్టాడు. హైదరాబాద్‌లోని నిజాం కళాశాల, మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయం, బొంబాయి విశ్వవిద్యాలయంలో చదివాడు. వృత్తిరీత్యా వ్యవసాయదారుడు, వ్యాపరస్తుడు అయిన రామేశ్వరరావు వ్యవసాయము, సాగునీటి అభివృద్ధికి కృషిచేశాడు.

## వ్యక్తిగత జీవితం
రామేశ్వరరావుకు శాంతతో వివాహం జరిగింది. వారికి ఒక కుమారుడు, ముగ్గురు కుమార్తెలు ఉన్నారు. నటి అదితి రావ్ హైదరీ (అతని కుమార్తె కుమార్తె), కిరణ్ రావ్ (అతని కొడుకు కుమార్తె) మనవరాళ్ళు.

## ఉద్యోగ జీవితం
1948లో ఓరియంట్ లాంగ్‌మన్ (ఇప్పుడు ఓరియంట్ బ్లాక్‌స్వాన్ ) ను ప్రత్యేకంగా భారతీయ పుస్తక ప్రచురణ సంస్థగా స్థాపించాడు. రామేశ్వరరావు 1949లో ఇండియన్ ఫారిన్ సర్వీసులో చేరి 1950-52ల మధ్య నైరోబిలో ప్రథమ భారతీయ రాయబారిగా పనిచేశాడు. 1953 నుండి 1956 వరకు గోల్డ్‌కోస్ట్ (ఘనా), నైజీరియాలకు భారత రాయబారిగా ఉన్నాడు. వ్యవసాయకూలీలను సంఘటితం చేసి లేబర్ యూనియన్ల ఏర్పాటుకు తోడ్పడ్డాడు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా విస్తృతంగా పర్యటించిన రామేశ్వరరవు 1958లో ఐక్యరాజ్యసమితికి భారతీయ బృందంలో, 1960-61లో ఐక్యరాజ్యసమితీ కాంగో కన్సీలియేషన్ కమిషన్లోనూ, 1964-65లో అల్జీర్స్లో జరిగిన ఆఫ్రో-ఆసియా సదస్సులో సభ్యునిగా వెళ్ళాడు.

## రాజకీయ జీవితం
రామేశ్వరరావు 2వ, 4వ, 6వ లోక్‌సభలకు మహబూబ్ నగర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుండి భారత జాతీయ కాంగ్రెసు అభ్యర్థిగా 1957 నుండి 1979 వరకు మూడు సార్లు ఎన్నికయ్యారు. చురుకైన పార్లమెంటు సభ్యుడిగా రామేశ్వరరావు పార్లమెంటు విదేశాంగ వ్యవహారాల సలహా సంఘంలోనూ, ప్రణాళికా సలహా సంఘంలోనూ సభ్యుడిగా పనిచేశాడు.

# రెండవ లోక్ సభ, 1957- 62
# మూడవ లోక్ సభ, 1962-67
# నాల్గవ లోక్ సభ, 1967-70
# ఐదవ లోక్ సభ, 1971-77

### సభ్యుడిగా
# ఐక్యరాజ్యసమితికి భారత ప్రతినిధి బృందం, 1958
# యునైటెడ్ నేషన్స్ కన్సిలియేషన్ కమిషన్ (కాంగో), 1960-61
# అల్జీర్స్‌లో జరిగిన ఆఫ్రో-ఆసియన్ కాన్ఫరెన్స్‌కు భారత ప్రతినిధి బృందం, 1964-65

## మరణం
రామేశ్వరరావు 1998, సెప్టెంబర్ 15న 75 ఏళ్ల వయసులో హైదరాబాదులో మరణించాడు.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* లోక్‌సభ వెబ్‌సైట్‌లో జానంపల్లి రామేశ్వరరావు ప్రొఫైల్ 

వర్గం:1923 జననాలు
వర్గం:2వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:4వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:6వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:1998 మరణాలు
వర్గం:తెలుగువారిలో దౌత్యవేత్తలు
వర్గం:నిజాం కళాశాల పూర్వవిద్యార్ధులు
ఉండవల్లి అరుణ కుమార్

**ఉండవల్లి అరుణ కుమార్** (జ: ఆగష్టు 4, 1954), భారత పార్లమెంటు సభ్యుడు. ఇతడు రాజమండ్రి లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుండి 14 వ, 15 వ లోక్‌సభలకు భారత జాతీయ కాంగ్రెసు అభ్యర్థిగా ఎన్నికయ్యాడు. ఈనాడు సంస్థలకు చెందిన మార్గదర్శిని ఫైనాన్సియర్స్, దాని యజమాని రామోజీరావును విమర్శించి ఉండవల్లి 2008లో వార్తలకెక్కాడు. ఉండవల్లి అరుణ కుమార్ ఒక తెలివైన రాజకీయ నాయకుడు. రాజీవ్, సోనియా లకు ట్రాన్సిలేటర్ (అనువాదకుడు) గా ఉన్నాడు.

రామోజీరావు నడుపుతున్న ఈనాడు దినపత్రికకు వ్యతిరేకంగా ఇతడు కొందరు కాంగ్రేస్ యువ రాజకీయనాయకులతో కలిసి "ఈవారం" అనే రాజకీయ వారపత్రికను ప్రారంభించాడు

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* Official biographical sketch in Parliament of India website
* Eevaram Magazine published by Vundavalli Aruna Kumar

వర్గం:1954 జననాలు
వర్గం:14వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:15వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:పార్టీలు ఫిరాయించిన రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా రాజకీయ నాయకులు
లగడపాటి రాజగోపాల్

thumb|265x265px|సమైక్యాంధ్ర
**లగడపాటి రాజగోపాల్** (జ: 16 ఫిబ్రవరి, 1964) పారిశ్రామికవేత్త, భారత పార్లమెంటు సభ్యుడు. ఇతడు విజయవాడ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుండి 14వ లోక్‌సభకు భారత జాతీయ కాంగ్రెసు అభ్యర్థిగా ఎన్నికయ్యారు. ఇతనికి చెందిన లాంకో గ్రూపు (LANCO) విద్యుతుత్పత్తి, చిత్ర నిర్మాణం, ఇతర రంగాలలో కృషిచేస్తుంది.. ఇతను ప్రముఖ నాయకుడు, మాజీ మంత్రి పర్వతనేని ఉపేంద్ర అల్లుడు.

## దర్మమార్గం
హైదరాబాద్ యుటీగా వద్దంటే వద్దు అనే దర్మమార్గం అనుసరించారు.

## వివాదస్పదం
### పెప్పర్ స్ప్రే
తెలుగువారంతా ఒక్కటిగా ఉండాలని అలుపెరగని ఆంధ్రా సమైక్యాంధ్ర కోసం 13 ఫిబ్రవరి 2014 రోజున లోకసభలో ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్‌వ్యవస్థీకరణ బిల్లు (తెలంగాణ ముసాయిదా బిల్లు) ను ప్రవేశ పెట్టిన సమయంలో లగడపాటి పెప్పర్ స్ప్రే చేసిన విషయం దేశంలో ఇది తీవ్ర దుమారం రేపింది.

## రాజకీయా సన్యాసం

ఆంధ్రప్రదేశ్ విడిపోయిన తరువాత, ఫిబ్రవరి 2014లో భారత పార్లమెంట్లో ఉభయ సభల్లో ఆమోదించి తెలంగాణ రాష్ట్రంగా విడిపోతే రాజకీయా సన్యాసం చేస్తాను అని బహిరంగప్రకటన చేశాడు. అన్నట్టుగానే రాష్ట్ర విభజనకు వ్యతిరేకంగా కాంగ్రెస్ పార్టీకి, తన ఎంపి పదవికి రాజీనామా చేసి, రాజకీయా సన్యాసం చేస్తున్నట్లు ప్రకటించి రాజకీయాలలో మాటకు కట్టుబడి రాజీనామా చేసాడు. చిత్తశుద్ధితో చివరి వరకూ సమైక్యాంధ్ర కోసం పోరాడిన వ్యక్తి.

## మూలాలు
 
## బయటి లింకులు
* Official biographical sketch in Parliament of India website

* https://www.youtube.com/watch?v=hJlWf4bk5aY

వర్గం:1964 జననాలు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా పారిశ్రామికవేత్తలు
వర్గం:14వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:15వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:విశ్రాంత భారత రాజకీయ నాయకులు
ఎం.అంజన్ కుమార్ యాదవ్

**మందాడి అంజన్ కుమార్ యాదవ్** (జ: 5 మే, 1961) భారత పార్లమెంటు సభ్యుడు. ఇతడు సికింద్రాబాదు లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుండి 14వ లోక్‌సభకు భారత జాతీయ కాంగ్రెసు అభ్యర్థిగా ఎన్నికయ్యారు. ఆయన 2019లో కాంగ్రెస్‌ పార్టీ హైదరాబాద్ నగర అధ్యక్షుడిగా నియమితుడయ్యాడు.

అంజన్ కుమార్ యాదవ్ 2004, 2009 ఎన్నికల్లో విజయం సాధించి 2014, 2019ఎన్నికల్లో ఓడిపోయాడు. ఆయన బీజేపీ అభ్యర్థి బండారు దత్తాత్రేయపై 2004లో 68,758 ఓట్ల, 2009లో 1,70,167 ఓట్ల మెజార్టీతో గెలిచాడు.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* Home Page on the Parliament of India's Website
* Anjan Kumar Yadav's Website

వర్గం:1961 జననాలు
వర్గం:14వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:15వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ నాయకులు
వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లా రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లా (సంయుక్త ఆంధ్రప్రదేశ్) నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు
చెన్నరాజుపాడు

**చెన్నరాజుపోడు **, వైఎస్ఆర్ జిల్లా, ఓబులవారిపల్లె మండలానికి చెందిన గ్రామం. .పిన్ కోడ్ నం.516 105., ఎస్.టి.డి.కోడ్ నం.08566.

## గ్రామ విశేషాలు
* ఈ గ్రామంలో ఒక ఉన్నత పాఠశాల ఉంది.
* ఈ గ్రామానికి చెందిన శ్రీ రుద్రరాజు ప్రసాదవర్మ అమెరికాలో స్థిరపడ్డారు. ఈ గ్రామ పాఠశాలలో చదువుకున్న వీరు, పాఠశాల అభివృద్ధికి, ఒకటిన్నర లక్షల రూపాయలు విరాళంగా అందజేశారు. ఇంకా ఉత్తమ ఫలితాలు సాధించిన ఈ పాఠశాల విద్యార్ధులకు, ప్రతి ఏటా ప్రోత్సాహక బహుమతులు అందజేస్తున్నారు.  
* 2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో, శ్రీమతి కె.సుజాత, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. ఉపసర్పంచిగా శ్రీమతి రమీజా ఎన్నికైనారు.

## మూలాలు

వర్గం:ఓబులవారిపల్లె మండలంలోని గ్రామాలు
మన్రో

* థామస్ మన్రో : స్కాట్లాండ్ కు చెందిన యోధుడు, అధికారి.
* ఆలిస్ మన్రో : ప్రపంచ స్థాయి కథా రచయిత్రి.
కృష్ణపురం (ముదిగొండ)

**కృష్ణపురం**, ఖమ్మం జిల్లా, ముదిగొండ మండలానికి చెందిన గ్రామం. పిన్ కోడ్: 507158.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
1761

**1761** గ్రెగోరియన్‌ కాలెండరు యొక్క మామూలు సంవత్సరము.

## సంఘటనలు

* జనవరి 14 &#x2013; మూడవ పానిపట్టు యుద్ధం: అహ్మద్ షా దుర్రానీ తన సంకీర్ణంతో కలిసి మరాఠా సమాఖ్యను నిర్ణయాత్మకంగా ఓడించి, షా ఆలం IIకు మొఘల్ సామ్రాజ్యాన్ని తిరిగి అప్పగించాడు.
* జనవరి 16 &#x2013; బ్రిటిష్ వారు పాండిచేరిని ఫ్రెంచి వారి నుండి స్వాధీనం చేసుకున్నారు. 
* ఫిబ్రవరి 8 &#x2013; లండన్‌లో సంభవించిన భూకంపంలో లైమ్‌హౌస్, పోప్లర్‌లో చిమ్నీలు ధ్వంసమయ్యాయి.
* మార్చి 8 &#x2013; ఉత్తర లండన్, హాంప్‌స్టెడ్, హైగేట్‌లో రెండవ భూకంపం సంభవించింది.
* మార్చి 31 &#x2013; పోర్చుగల్‌లోని లిస్బన్‌లో భూకంపం సంభవించింది. 
* ఏప్రిల్ 4 &#x2013; లండన్లో ఇన్ఫ్లుఎంజా అంటువ్యాధి చెలరేగి నగరంలోని జనాభా అంతా బాధపడింది; ముఖ్యంగా గర్భిణీ స్త్రీలకు అంటుకొనే ఈ వ్యాధి అసాధారణ సంఖ్యలో గర్భస్రావాలు, అకాల జననాలకు కారణమైంది. 
* జూన్ 6: సూర్యుడి ముందుగా శుక్రగ్రహ ప్రయాణం (ట్రాన్సిట్) సంభవించింది. భూమి చుట్టూ 120 ప్రదేశాల నుండి గమనించారు. సెయింట్ పీటర్స్‌బర్గ్‌లో టెలిస్కోపుతో చేసిన పరిశీలనలలో మిఖాయిల్ లోమోనోసోవ్, శుక్ర గ్రహం చుట్టూ కాంతి వలయాన్ని గమనించాడు. శుక్ర గ్రహంపై వాతావరణం ఉందని కనుగొన్న ఖగోళ శాస్త్రవేత్త అతడే. 
* నవంబర్ 26 &#x2013; స్పెయిన్ సైన్యం నుండి 500 మందితో కూడిన దళం మెక్సికో లోని మాయా ప్రజల తిరుగుబాటును అణచివేసి, యుకాటాన్ గ్రామమైన సిస్టీల్‌ను స్వాధీనం చేసుకుంది. 2,500 మంది మాయన్ సైనికులలో 500 మందిని చంపగా, తమవారిలో 40 మందిని కోల్పోయారు.  
* 

## జననాలు

* జనవరి 17 &#x2013; జేమ్స్ హాల్, స్కాటిష్ భూవిజ్ఞాన శాస్త్రవేత్త (మ .1832 )
* మే 27: సర్ థామస్ మన్రో
* ఏప్రిల్ 20: వాసిరెడ్డి వెంకటాద్రి నాయుడు, గుంటూరు ప్రాంతమును పరిపాలించిన కమ్మ రాజు, అమరావతి సంస్థాన పాలకుడు. (మ.1817)
* డిసెంబర్ 1 &#x2013; మేరీ టుస్సాడ్, ఫ్రెంచ్ మైనపు మోడలర్ (మ .1850)

## మరణాలు
* జూన్ 23: బాలాజీ బాజీరావ్ మరాఠా సామ్రాజ్యపు 10 పేష్వా. (జ.1721)
* మే 14 &#x2013; థామస్ సింప్సన్, ఇంగ్లీష్ గణిత శాస్త్రజ్ఞుడు (జ .1710)

## పురస్కారాలు

## మూలాలు


*
1794

**1794** గ్రెగోరియన్‌ కాలెండరు యొక్క మామూలు సంవత్సరము.

## సంఘటనలు
* ఫిబ్రవరి 4: ఫ్రెంచ్ విప్లవం - మొదటి ఫ్రెంచ్ రిపబ్లిక్ బానిసత్వాన్ని రద్దు చేసింది.
* మార్చి 14 &#x2013; పత్తి జిన్నింగు యంత్రానికి గాను ఎలీ విట్నీకి మెరికా పేటెంటు లభించింది.
* ఏప్రిల్ 19 &#x2013; బ్రిటన్, ప్రష్యా, నెదర్లాండ్స్లు ఫ్రాన్స్‌కు వ్యతిరేకంగా కూటమి ఒప్పందంపై సంతకం చేశాయి. 
* మే 8: ఫ్రెంచ్ విప్లవం: రసాయన శాస్త్రవేత్త ఆంటోయిన్ లావోసియర్‌ను పారిస్‌లో గిలెటిన్ చేత విచారించి, దోషిగా ఉరితీశారు
* జూన్ 4: బ్రిటిష్ దళాలు హైతీలోని పోర్ట్ ఆ ప్రిన్స్ ను ఫ్రెంచి వారి నుండి స్వాధీనం చేసుకున్నాయి. 
* జూలై 10 : పద్మనాభ యుద్ధం జరిగింది.
* జూలై 12: కార్సికాలోని కాల్వి ముట్టడిలో బ్రిటిషి సైన్యాధికారి హొరాషియో నెల్సన్ తన కుడి కన్ను కోల్పోయాడు.
* ఆగస్టు 21: నెల్సన్ బాంబు దాడి తరువాత బ్రిటిష్ దళాలు కార్సికాను స్వాధీనం చేసుకున్నాయి. 
* సెప్టెంబరు 28: ఫ్రాన్సుకు వ్యతిరేకంగా ఆస్ట్రియా, బ్రిటన్, రష్యాలు పొత్తుకట్టాయి. 
* అక్టోబరు 4: విస్కీ తిరుగుబాటును అణచివేయడానికి సైన్యాన్ని తీసుకుని అమెరికా అధ్యక్షుడు జార్జ్ వాషింగ్టన్ స్వయంగా పెన్సిల్వేనియాలోని కార్లైల్‌కు చేరుకున్నాడు.  అమెరికా అధ్యక్షుడు స్వయంగా సైన్యాన్ని నడిపించిన ఏకైక సందర్భం అది.
* నవంబరు 19: బ్రిటన్, అమెరికాలు పదేళ్ల శాంతియుత వాణిజ్యానికి ఆధారం అయిన జే ఒప్పందాన్ని కుదుర్చుకున్నాయి. 
* డిసెంబర్ 8: న్యూ ఓర్లీన్స్ అగ్నిప్రమాదంలో, ఫ్రెంచ్ క్వార్టర్‌లో 200 కి పైగా భవనాలు తగలబడ్డాయి.
* తేదీ తెలియదు: స్వీడన్లో కాఫీని నిషేధించారు. 

## జననాలు

* జూలై 14: మైసూరు మహారాజా ముమ్మడి కృష్ణరాజ్ వడయార్. టిప్పు సుల్తాన్ మరణానంతరం బ్రిటీష్ సైన్యం మైసూర్ ను ఒక రాచరిక రాష్ట్రం (ప్రిన్స్‌లీ స్టేట్) గా మార్చి ఇతడిని 5 ఏళ్ల వయసులో మహారాజుగా నియమించారు. (మ.1868)

## మరణాలు
* ఫిబ్రవరి 12: మహదాజీ షిండే, మరాఠా చక్రవర్తి (జ. 1764)
* మే 8 : ఆంటోనీ లావోయిజర్, ఫ్రెంచి రసాయన శాస్త్రవేత్త. (జ.1743)
* జూలై 10 : పూసపాటి చిన విజయరామ రాజు.
* 

## పురస్కారాలు

## మూలాలు


*
వర్గం:1790లు
వర్గం:18 వ శతాబ్దం
కరువు

**దీర్ఘ కాలంగా [[వర్షాలు]] లేక [[పంట]]లు పండని కారణంగా ప్రజలకు తినడానికి తిండి దొరకని పరిస్థితిని కరువు లేదా క్షామం అంటారు.**

## భారతదేశంలో గతంలో వచ్చిన కరువులు
* 650: Famine throughout India
* 1022,1033: Great famines, entire provinces were depopulated
* 1344-1345: Great famine 
* 1396-1407: దుర్గాదేవి కరువు
* 1630-1631: అహ్మదాబాదు కరువు.
* 1630-1632: దక్కను కరువు 2 మిలియన్ ప్రజలు మరణించారు. 
* 1661: famine, when not a drop of rain fell for two years
* 1702-1704: దక్కను కరువు 2 మిలియన్ ప్రజలు మరణించారు. 
* 1770: బెంగాల్ కరువు, ఇంచుమించు 10 మిలియన్ ప్రజలు మరణించారు.
* 1783-84 Up to 11 million died in the ''Chalisa'' famine in the regions of present-day Uttar Pradesh, Delhi region, Rajputana, eastern Punjab region and Kashmir. 
* 1788-92: Another 11 million may have died in the ''Doji bara'' famine or Skull famine in Hyderabad State, Southern Maratha country, Gujarat and Marwar. 
* 1800-1825: 1 million Indians died of famine 
* 1832-1833: డొక్కల కరువు
* 1850-1875: 2.5 millions died in Orissa famine of 1866, Rajputana famine of 1869; due to a generous relief effort, however, there was no mortality in the Bihar famine of 1873–74.
* 1875-1902: 7–8 million Indians died of famine (దక్షిణ భారత కరువు 1876–1878 లో 52.5 లక్షలు) 
* 1943: రెండవ బెంగాల్ కరువు, ఇంచుమించు 3 మిలియన్ ప్రజలు మరణించారు.

వర్గం:సామాజిక శాస్త్రాలు
వర్గం:కరువులు
ప్రేమ్‌కుమార్ ధుమాల్

1944లో జన్మించిన **ప్రేమ్‌కుమార్ ధుమాల్,**  హిమాచల్ ప్రదేశ్ 12వ ముఖ్యమంత్రిగా పనిచేసాడు. హిమాచల్ ప్రదేశ్ మాజి ముఖ్యమంత్రి. 2070 డిసెంబరు 30న,  ముఖ్యమంత్రిగా ప్రమాణస్వీకారం చేసిన ధుమాల్ అంతకు క్రితం లోక్‌సభకు భారతీయ జనతా పార్టీ తరఫున హమీర్‌పూర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుంచి పార్లమెంటు సభ్యుడిగా వ్యవహరించాడు. 

1998 మార్చి నుండి 2003 మార్చి వరకు హిమచల్ ప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రిగానే పనిచేశాడు. అంతకు క్రితం 1989 నుండి 1991 వరకు లోక్‌సభ సభ్యుడిగా ఉన్నాడు. 2007 లోక్‌సభ ఉపఎన్నికలలో ఎన్నికయ్యే వరకు రాష్ట్ర శాసనసభలో ప్రతిపక్షనేతగా వ్యవహరించాడు.

2007 డిసెంబరులో జరిగిన రాష్ట్ర శాసనసభ ఎన్నికలలో భారతీయ జనతా పార్టీ విజయం సాధించడంతో, ముఖ్యమంత్రి అభ్యర్థిగా ఉన్న ధుమాల్‌ 2007 డిసెంబరు 30న అధికారం చేపట్టాడు.
## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:1944 జననాలు
వర్గం:హిమాచల్ ప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రులు
వర్గం:14వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:భారతీయ జనతా పార్టీ రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:భారతీయ జనతా పార్టీ ముఖ్యమంత్రులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
అద్దానముపల్లి

**అద్దానముపల్లి **, అనంతపురం జిల్లా, తనకల్లు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.
 

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
జయంతి రామయ్య పంతులు

**జయంతి రామయ్య పంతులు** ( జూలై 18, 1860 - ఫిబ్రవరి 19, 1941) కవి, శాసన పరిశోధకులు. తెలుగులో వ్యవహారిక భాషోద్యమం జరిగినప్పుడు ఆయన గ్రాంథికవాదులకు నాయకత్వం వహించి పోరాడారు. దీని కారణంగా ఆయన తెలుగు సాహిత్య చరిత్రలో ముఖ్యమైన స్థానం పొందారు.

## బాల్యం, విద్య
వీరు కోనసీమలోని ముక్తేశ్వరం గ్రామంలో జూలై 18, 1860 సంవత్సరంలో జన్మించారు. సంస్కృతాంధ్ర భాషలలో ప్రాథమిక విద్యాభ్యాసం తరువాత రాజమండ్రిలో ఆంగ్లభాష అభ్యసించారు. 1882లో పట్టభద్రులై 1884 వరకు పిఠాపురం మహారాజా వారి పాఠశాలలో ప్రధాన అధ్యపకునిగా పనిచేశారు. తరువాత న్యాయవాది పరీక్షలో ఉత్తీర్ణులై ప్రభుత్వ మండలాధికారిగా చేరారు. 1911లో రాష్ట్ర న్యాయాధీశులయ్యారు.

ఆంధ్ర వాజ్మయానికి వీరు చేసిన సేవ సర్వతోముఖమైనది. మండలాధికారిగా అనేక శాసనాలను సేకరించి పరిశోధించారు. వీటిలో దేవులపల్లి శాసనం, యుద్ధమల్లుని శాసనం ముఖ్యమైనవి. ఇలా సేకరించిన శాసనాలలోని పద్యాలను క్రోడీకరించి "శాసన పద్య మంజరి" అనే పేరుతో రెండు భాగాలుగా ప్రచురించారు. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం వారు తాము ప్రకటించినవి కాక 1926 వరకు సేకరించి ఉంచిన తెలుగు శాసనాలను వీరికి పరిష్కరించాలని ఇవ్వారు. అట్టి గ్రంథమే "దక్షిణ హిందూదేశ శాసనాలు" పదవ సంపుటంగా ప్రకటితమైనది.

వీరు రాష్ట్ర న్యాయాధీశులుగా పిఠాపురం, బొబ్బిలి, వెంకటగిరి సంస్థానాధీశుల ప్రోత్సాహంతో ఆంధ్ర సాహిత్య పరిషత్తును ఏర్పాటుచేశారు. దానికి ఐదు వేల తాళపత్ర గ్రంథాలను సేకరించారు. ఈ పరిషత్తు మొదట చెన్నపురిలో ఉండి తరువాత కాకినాడకు మార్చబడింది. ఆంధ్ర సాహిత్య పరిషత్ పత్రికను ప్రకటించి దానిలో ఎన్నో ఆముద్రిత గ్రంథాలను ముద్రించారు.

## రచనలు

వీరు రససిద్ధులైన కవి. ఉత్తర రామచరిత్ర, చంపూ రామాయణం వీరి స్వతంత్ర రచనలు. పిఠాపురం మహారాజా వారి ఆర్థిక సహాయంతో "సూర్యారాయంధ్ర నిఘంటువు"ను 1936లో రచించారు. "ఆధునికాంధ్ర వాజ్మయ వికాస వైఖరి" (1937) అనే విమర్శనాత్మక గ్రంథాన్ని రచించారు. ఆంగ్లభాషలో "డిఫెన్స్ ఆఫ్ లిటరరీ తెలుగు", "ద్రవిడియన్ లెక్సికోగ్రఫీ" (1925) అనే భాషా గ్రంథాలు రచించారు. వీరు గ్రాంథిక భాషావాది.

వీరు ఫిబ్రవరి 19, 1941 సంవత్సరంలో పరమపదించారు.

వీరి సంకల్పం అయిన ఆంధ్ర సాహిత్య పరిషత్తుకు శాశ్వత భవన నిర్మాణం వీరి నిర్యానానంతరం వీరు సోదరీమణి ప్రభల వెంకట సుబ్బమ్మ కల్పించిన ద్రవ్య సహాయంతో రూపొందినది.

ఇతడు కవిజనాశ్రయము-ఛందశ్శాస్త్రము అనే గ్రంథాన్ని  రచించారు. దీని 1932 ముద్రణ ఆర్కీవులో లభిస్తున్నది.

## జయంతి రామయ్య పంతులు స్మారక బహుమతి
ఆంధ్రవిశ్వకళాపరిషత్ వారు ప్రతియేడాదీ బి.ఏ. స్పెషల్  తెలుగులో  విశ్వవిద్యాలయంలో, దీనికి అనుబంధంగా ఉన్న అన్ని కళాశాలల్లోను ఒకేసారి ఉత్తీర్ణులైన విద్యార్ధులకు  కళాప్రపూర్ణ జయంతి రామయ్య పంతులు స్మారక బహుమతినిస్తారు.

## మూలాలు

*20వ శతాబ్ది తెలుగు వెలుగులు, పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగువిశ్వవిద్యాలయం, హైదరాబాదు, 2005.

## బయటి లింకులు

*అమెజాన్ బుక్ స్టోర్ లో జయంతి వారి పుస్తకాలు.
* భారత డిజిటల్ లైబ్రరీలో రామయ్య పంతులు రచించిన ఆంధ్ర వాజ్మయ వికాస వైఖరి పుస్తక ప్రతి.

వర్గం:1860 జననాలు
వర్గం:1941 మరణాలు
వర్గం:తెలుగు కవులు
వర్గం:తెలుగు పరిశోధకులు
వర్గం:ప్రకాశం జిల్లా రచయితలు
వర్గం:ప్రకాశం జిల్లా భాషావేత్తలు
వర్గం:నిఘంటుకారులు
వర్గం:ప్రకాశం జిల్లా భాషా పరిశోధకులు
వర్గం:గ్రాంథిక భాషావాదులు
సాలార్ జంగ్

* సాలార్ జంగ్ I
* సాలార్ జంగ్ II
* సాలార్ జంగ్ III
* సాలార్ జంగ్ మ్యూజియం
భాక్రా డామ్

thumb|right|300px|భాక్రా డామ్.

**భాక్రా డామ్** 1963లో సట్లెజ్ నదిపై నిర్మించిన కాంక్రీట్ ఆనకట్ట (డామ్). ఇది ఉత్తర భారతదేశంలోని పంజాబ్, హిమాచల్ ప్రదేశ్ సరిహద్దులలో నిర్మించబడింది. ఇది భాక్రా నంగల్ ప్రాజెక్టులో భాగము. దీని ముఖ్య ఉద్దేశం సట్లెజ్ నది-బియాస్ నది నదీ పరీవాహక ప్రాంతంలో వరదలను నిరోధించడం, పంట పొలాలకు సాగునీటి పంపిణీ, జల విద్యుత్తు (హైడ్రో విద్యుత్) ను ఉత్పత్తిచేయుట.

భాక్రా డామ్ నిర్మాణం 1948 సంవత్సరంలో మొదలై 1963 లో పూర్తయ్యింది. ఇది 741 అడుగులు (226 మీటర్లు) ఎత్తు కలిగి ప్రపంచంలోని ఎత్తైన డామ్ లలో ఒకటి (పోలిక హూవర్ డామ్ 732 అడుగులు). దీనివలన ఏర్పడిన 166 కిలోమీటర్ల గోవిందసాగర్ రిజర్వాయిర్ కు గురు గోవింద్ సింగ్, పేరుపెట్టారు. ఈ డామ్ ఇంచుమించు 10 మిలియన్ ఎకరాలకు (40,000 కి.మీ) పంటనీరు పంజాబ్, హిమాచల్ ప్రదేశ్, హర్యానా, ఢిల్లీ, రాజస్థాన్ రాష్ట్రాలలో అందిస్తుంది. దీనికి రెండు వైపులా 1000 మెగావాట్ల విద్యుత్ ఉత్పత్తి కేంద్రాలు చేర్చబడ్డాయి. దీనికి క్రిందగా నంగల్ డామ్ నిర్మించబడింది.

## గణాంకాలు
ఇది భారతదేశంలో అతి పెద్ద ఆనకట్ట డామ్. 
* డామ్ రకం: కాంక్రీట్ డామ్
* పొడవు: 740 అడుగులు (225.55 మీటర్లు)
* ఎత్తు: (నది ఒడ్డున) : 550 అడుగులు.
* పొడవు (పై భాగాన) : 1700 అడుగులు
* వెడల్పు (పై భాగాన)at top: 30 అడుగులు
* ఎత్తు at bottom: 325 అడుగులు
* వెడల్పు at base: 625 అడుగులు
* Elevation at top of dam: 1700 అడుగులు (above sea level)
* ఉక్కు ఉపయోగం: 100000 టన్నులు

## ఇవి కూడా చూడండి
* భారతదేశంలో ఆనకట్టల జాబితా
* ఎన్. జి. కృష్ణ మూర్తి

## బయటి లింకులు
* Bhakra Dam, Government of Rajasthan

వర్గం:ఆనకట్టలు
వర్గం:భారతదేశంలో జలవిద్యుత్ కేంద్రాలు
వర్గం:హిమాచల్ ప్రదేశ్
సట్లెజ్ నది

thumb|300x300px|రాంపూర్ వద్ద సట్లెజ్ నది ప్రవాహ లోయ ప్రాంతం|alt=
ఐదునదులు ప్రవహించే భూమిగా పేరుపొందిన పంజాబ్‌లో ప్రవహించే ఐదు నదులలో పెద్దదైన **సట్లెజ్ [[నది]]** వింధ్య పర్వతాలకు ఉత్తరాన, హిందూకుష్, హిమాలయా పర్వతాలకు దిగువన భారతదేశం, పాకిస్తాన్ లలో ప్రవహిస్తుంది. టిబెట్టులోని కైలాస పర్వత శిఖరాలలో జన్మించి, పశ్చిమ నైరుతి దిక్కులలో ప్రవహించి అనేక ప్రాంతాలను సస్యశ్యామలం చేస్తూ పంజాబ్ రాష్ట్రంలో బియాస్ నదిలో కలుస్తుంది.బియాస్ నది సింధూనదికి ఉపనది. చివరికి సింధూనది పాకిస్తాన్ గుండా ప్రవహించి అరేబియా సముద్రములో కలుస్తుంది.

భారతదేశంలో ప్రముఖ బహుళార్థసాధక ప్రాజెక్టులలో ఒకటైన భాక్రానంగల్ ప్రాజెక్టును ఈ నదిపైనే నిర్మించారు. సింధూనది ఒప్పందం ప్రకారం ఈ నది నీటిలో భారత్-పాకిస్తాలు వాటాలకు కలిగియున్నాయి. వేదకాలంలో ఈ నదిని సుతుద్రిగా పిలువబడింది.

## మూలాలు

## ఇవి కూడా చూడండి
* భాక్రా డామ్

వర్గం:భారతదేశ నదులు
వర్గం:సింధూనది ఉపనదులు
వర్గం:పంజాబ్ నదులు
వర్గం:హిమాచల్ ప్రదేశ్ నదులు
పరీధావి

**పరీధావి**  తెలుగు సంవత్సరాలలో  46వ సంవత్సరం. ఇది ప్రతీ 60 సంవత్సరాలకొకసారి పునరావృతం అవుతుంది. దీనికి ముందున్న సంవత్సరం విరోధికృతు, తర్వాత సంవత్సరం ప్రమాధీచ. దీని అర్థం భయకారకం. ప్రజలలో భీతి అధికం ఔతుంది. ఈ సంవత్సరం చైత్ర శుద్ధ పాడ్యమి తో ప్రారంభమై ఫాల్గుణ బహుళ అమావాస్య తో పూర్తవుతుంది.

సా.శ. 1852 - 1853, 1912 - 1913, 1972 - 1973 లలో వచ్చిన తెలుగు సంవత్సరానికి **పరీధావి** అని పేరు.

## తెలుగు సంవత్సరాలు
**తెలుగు సంవత్సరం** అనగా భారతదేశంలోని  ఆంధ్రప్రదేశ్ , తెలంగాణ , యానాం ప్రాంతాలలో  తెలుగు మాట్లాడే ప్రజల క్యాలెండర్ సంవత్సరం**.** ప్రభవ నుండి అక్షయ వరకు మొత్తం 60 సంవత్సరాలు.

ప్రతి యుగానికి ( యుగం ) 60 సంవత్సరాల చక్రం ఉంటుంది. ఉగాది సంవత్సరంలోని ప్రతి సంవత్సరం జ్యోతిషశాస్త్ర ప్రభావాలు,  సంవత్సరం పేరు ఆధారంగా పంచాంగంలో (ఖగోళ క్యాలెండర్) ఒక నిర్దిష్ట పేరు ఉంటుంది ; ఇది ఆ సంవత్సరం మొత్తం లక్షణాన్ని సూచిస్తుంది.  క్యాలెండర్‌లో 60 సంవత్సరాల పేర్లు ఉన్నాయి.  ప్రతి 60 సంవత్సరాలకుఒక నామ చక్రం పూర్తవుతుంది.

తదుపరి సర్వమానవ చక్రంలో పునరావృతమవుతుంది.

## వివిధ సంవత్సరాలలో "పరిధావి"

## సంఘటనలు
* సా.శ. 1912 : భాద్రపదమాసము - ఆంధ్ర సాహిత్య పరిషత్ పత్రిక మద్రాసు నుండి ప్రచురణ ప్రారంభించింది.
* మాఘ బహుళ చతుర్దశి : పానుగంటి లక్ష్మీ నరసింహారావు గారి సాక్షి సంఘము ప్రారంభించబడింది.

## జననాలు
* సా.శ. 1853-శ్రావణ శుక్ల నవమి : పారనంది రామశాస్త్రి ప్రముఖ వ్యాఖ్యాత, పండితుడు, విమర్శకుడు.
* సా.శ. 1853-కార్తీక శుద్ధ ఏకాదశి : ధర్మవరం రామకృష్ణమాచార్యులు ఆంధ్రనాటక పితామహుడు.
* సా.శ. 1912 - శ్రావణ బహుళ ఏకాదశి: వానమామలై వరదాచార్యులు - సంస్కృతాంధ్ర పండితుడు, రచయిత. (మ.1984, రక్తాక్షి)
* సా.శ. 1912 - భాద్రపద పూర్ణిమ : కొండూరు వీరరాఘవాచార్యులు - తెలుగు సాహితీవేత్త, పండితుడు (మ.1995) 

## మరణాలు
*

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సంవత్సరాలు
తొక్కిసలాట

**తొక్కిసలాట** లేదా **[[తోపులాట]]** (**stampede**) మందలుగా తిరిగే జంతువులలో (మనుషులలో కూడా) ఒకవిధమైన స్పందన మూలంగా అన్ని జంతువులూ ఒకేసారిగా నిర్ధిష్టమైన లక్ష్యం లేకుండా పరుగులెత్తడం మొదలుపెడతాయి. ఇవి కొన్ని సందర్భాలలో తమను తాము నాశనం చేసుకుంటాయి; మరికొన్ని సార్లు అడ్డం వచ్చిన మనుషుల్ని లేదా వారి ఆస్తుల్ని నాశనం చేస్తాయి. ఇవి మెదడు, వినాళ గ్రంథుల వలన ప్రేరేపించబడి ఈ విధంగా ప్రవర్తిస్తాయని భావిస్తారు.

భారీగా జరిగే తొక్కిసలాటలో పశువుల కాపరి వాటిని తనవైపుకు మరల్చడానికి ప్రయత్నిస్తాడు. దీని మూలంగా అవి వాటి చుట్టూ తిరుగుతూ ఉండి, కొండల పైనుండి లేదా నదులలో దూకడానికి అవకాశం ఉండదు. .

పశువులు, ఏనుగులు, గుర్రాలు వంటి కొన్ని జంతువులలో తొక్కిసలాట ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది.

## మనుషుల తొక్కిసలాట
మనుషులలో తొక్కిసలాటలు ఎక్కువగా అతిగా రద్దీగా ఉండే ప్రదేశాలలో జరుగుతుంది. ఇవి ఎక్కువగా మతపరమైన సమూహాలలో, క్రీడా ప్రాంగణాలలో, సంగీత లేదా సాహిత్య సమావేశాలలో జరుగుతాయి. కొన్ని సందర్భాలలో అగ్ని ప్రమాదం గానీ లేదా బాంబు విష్పోటం దీనికి కారణం కావచ్చును. దీనిమూలంగా కొంతమంది తోటివారితో తొక్కబడి కొందరికి గాయాలైతే మరికొందరు ఊపిరి అందక చనిపోతారు.

ప్రతి సంవత్సరం ముస్లింల పుణ్యక్షేత్రమైన మక్కాలో మిలియన్ల కొద్దీ యాత్రికులు సందర్శించే ప్రాంతంలో ఈ తొక్కిసలాటలు ఎక్కువగా జరుగుతున్నాయి.

### మనుషుల తొక్కిసలాట జాబితా
* జూన్ 16, 1883: 180 మందికి పైగా పిల్లలు ఇంగ్లండులో బహుమతులు అందుకోడానికి మెట్లపై నుండి దిగుతుండగా జరిగింది.
* మే 18, 1896: రష్యాలో నికొలాస్ II పట్టాభిషేకం సమయంలో జరిగిన తొక్కిసలాటలో 1,389 మంది మరణించగా, 1300 మంది గాయపడ్డారు. 
* డిసెంబర్ 24, 1913, మిచిగన్ లో 73 మంది తొక్కిసలాటలో మరణించారు. న్యాయపరంగా దీనిని రాజ్యాంగ సవరణకు అవకాశం ఇచ్చినట్లుగా పేర్కొంటారు. అప్పటి నుండి జనసమర్ధమున్న ప్రాంతాలలో బిగ్గరగా అగ్గి అని అరవడాన్ని అక్కడ నిషేధించారు. 
* అక్టోబర్ 30, 1993: 73 మంది ఫుట్ బాల్ క్రీడాభిమానులు యూనివర్సిటీ స్టేడియంలో జరిగిన తొక్కిసలాటలో మరణించారు. 
* మే 1994: మక్కా లోని జమారత్ వంతెన వద్ద జరిగే దయ్యాన్ని రాళ్ళతో కొట్టే ప్రాంతంలో జరిగిన తొక్కిసలాటలో 270 మంది మరణించారు. 
* మార్చి, 1998: నేపాల్ లోని సాకర్ స్టేడియంలో వడగళ్ళ వాన కారణంగా జరిగిన తొక్కిసలాటలో 70 మంది చనిపోయారు. 
* ఫిబ్రవరి 20, 2003: నైట్ క్లబ్బులో జరిగిన అగ్ని ప్రమాదం వలన జరిగిన తొక్కిసలాటలో ఇంచుమించు 100 మంది మరణించారు. 
* ఫిబ్రవరి 2004: మక్కాలోని తొక్కిసలాటలో 251 మంది మరణించారు. 
* జనవరి 2005: మహారాష్ట్రలో జరిగిన హిందూ యాత్రికుల తొక్కిసలాటలో 265 మంది చనిపోయారు. 
* ఆగష్టు 31, 2005: 1000 బాగ్దాద్ వంతెన తొక్కిసలాటలో 1000 మందికి పైగా మరణించారు. 
* డిసెంబరు 2005: దక్షిణ భారతదేశం వరదలలో నిరాశ్రయులైన వారికి ఆహార సరఫరా సమయంలో జరిగిన తొక్కిసలాటలో 42 మంది చనిపోయారు. 
* జనవరి 12, 2006: మక్కాలోని తొక్కిసలాటలో 345 మంది మరణించారు. 
* అక్టోబర్ 3, 2007: ఉత్తర భారతదేశంలో రైల్వే స్టేషనులో జరిగిన తొక్కిసలాటలో 14 మంది స్త్రీలు మరణించారు.
* ఆగష్టు 3, 2008: ఇంచుమించు 145 మంది భక్తులు హిమాచల్ ప్రదేశ్ లోని నైనాదేవి యాత్రలో జరిగిన తొక్కిసలాటలో మరణించారు.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

* World's worst stampedes - China Daily

వర్గం:ప్రమాదాలు
వర్గం:త్రొక్కిసలాట మరణాలు
చీనాబ్ నది

**చీనాబ్ నది**, భారతదేశం, పాకిస్తాన్లలో ప్రవహించే ఒక ప్రధాన నది.ఇది పంజాబ్ ప్రాంతంలో ప్రవహించే 5 ప్రధాన నదులలో ఒకటి.భారతదేశం, హిమాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని లాహౌల్, స్పితి జిల్లాలోని ఎగువ హిమాలయాలనుండి వృద్ధిచెందింది.ఉచ్ షరీఫ్ నగరానికి సమీపంలో ఉన్న సింధు నదిలోకి ప్రవహించే ముందు జమ్మూ కాశ్మీర్ లోని జమ్మూ ప్రాంతం గుండా పాకిస్తాన్లోని పంజాబ్ మైదానంలోకి ప్రవహిస్తుంది. సింధు జలాల ఒప్పందం నిబంధనల ప్రకారం చెనాబ్ జలాలను పాకిస్తాన్‌కు కేటాయించారు. 

సింధూ నది ఉపనదులలో ఒకటైన **చీనాబ్ నది** (Chenab River) హిమాచల్ ప్రదేశ్లో చంద్ర, భాగ అనే రెండు నదుల కలయిన వలన ఏర్పడింది. అందుకే ఎగువ భాగంలో ఈనదికి చంద్రభాగ నది అని కూడా పిలుస్తారు. తదనంతరం ఈ నది సట్లెజ్ నదికి ఉపనది అయిన జీలం నదిలో కలుస్తుంది. చీనాబ్ నది యొక్క మొత్తం పొడవు దాదాపు 960 కిలోమీటల్రు. సింధూ నది జలాల ఒప్పందం ప్రకారం ఈ నది నీటివాడకాన్ని పాకిస్తాన్కు కేటాయించారు.

భారతదేశం, హిమాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్రం, లాహౌల్, స్పితి జిల్లాలోని కీలాంగ్కు నైరుతి దిశలో 8 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న తాండి వద్ద చంద్రా, భాగా అనే రెండు నదుల సంగమం ద్వారా ఈ నది ఏర్పడింది.భాగా నది హిమాచల్ ప్రదేశ్ లోని బారా-లాచా లా రహదారిలో పశ్చిమాన కొన్ని కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న సూర్య తాల్ సరస్సు నుండి ఉద్భవించింది.చంద్రా నది అదే రహదారిలో తూర్పు హిమానీనదుల నుండి (చంద్ర తాల్ దగ్గర) ఉద్భవించింది. ఈ రహదారులు ఈ రెండు నదుల మధ్య నీటి విభజనగా కూడా పనిచేస్తుంది. సంగమం ముందు 115 కిమీ (71 మైళ్ళు) దూరంలో చంద్రా నది దాటుతుంది.తాండి వద్ద సంగమం ముందు 60 కి.మీ (37 మైళ్ళు) దూరం ఇరుకైన కొండప్రాంతాల గుండా భాగా నది వెళుతుంది.

## పేరు
చీనాబ్ నది **'  ( సంస్కృతంలో అస్కిక్ని) లో [[ఋగ్వేదం|ఋగ్వేదంలో]] (VIII.20.25, X.75.5) ప్రకారం ఈ పేరుకు ముదురు రంగు నీరు అర్థాన్ని సూచిస్తుంది.  క్రిషనా అనే పదం [[అథర్వణ వేదం|అధర్వణవేదంలో]] కూడా ఉంది. అస్కిక్ని తరువాతి రూపం **' (Sanskrit) గ్రీకు రూపం -*అకేసెన్స్* లాటిన్ పదం *అసిసిన్ ను* సూచిస్తుంది. 

మహాభారతంలో నది సాధారణ పేరు **చంద్రభాగా**  అని ఉంది (Sanskrit) ఎందుకంటే చంద్ర, భాగ నదుల సంగమం నుండి ఈ నది ఏర్పడింది. ఈ పేరు ప్రాచీన గ్రీకులు వాడారు. వారు దీనిని *సాండ్రోఫాగోస్*, *సాండబాగా*, *కాంటాబ్రా వంటి వివిధ రూపాల్లో  గ్రీకులు వాడారు.*పర్షియన్ ప్రభావంతో స్పష్టమైన చంద్రభాగాను 'చెనాబ్'కు సరళీకృతం చేయడం, మధ్యయుగపు ప్రారంభ కాలంలోనే సంభవించింది.దీనిని అల్బెరునిలో చూడవచ్చు.

## చరిత్ర
ఈ నది వేద కాలంలో భారతీయులకు సుపరిచితం    సా.శ.పూ. 325 లో, అలెగ్జాండర్  సింధూ సంగమం వద్ద (నేటి ఉచ్ షరీఫ్ లేదా మిథన్కోట్ లేదా చాచరన్) లోసింధు, పంజాబ్ నదుల సంయుక్త ప్రవాహం (ప్రస్తుతం దీనిని పంజ్‌నాడ్ నది అని పిలుస్తారు) వద్ద అలెగ్జాండ్రియా పట్టణాన్ని స్థాపించాడు.

## ఆనకట్టలు
ఈ నదికి భారతదేశంలో గొప్ప విద్యుత్ ఉత్పత్తి సామర్థ్యం ఉంది.
* సలాల్ ఆనకట్ట - రియాసి సమీపంలో 690 మెగావాట్ల జలవిద్యుత్ ప్రాజెక్టు
* దుల్ హస్తి జలవిద్యుత్ ప్లాంట్ - కిష్త్వార్ జిల్లా లో 390 మెగావాట్ల రకం విద్యుత్ ప్రాజెక్టు
* పాకల్ దుల్ డ్యామ్ - కిష్త్వార్ జిల్లా లోని ఉపనది మారుసదర్ నదిపై ప్రతిపాదిత ఆనకట్ట
* రాటిల్ హైడ్రోఎలెక్ట్రిక్ ప్లాంట్ - కిష్త్వార్ జిల్లా లోని ద్రాబ్‌షల్లా సమీపంలో నిర్మాణంలో ఉన్న విద్యుత్ కేంద్రం.
* కిష్త్వార్ జిల్లా లో ఉన్న కిరు జలవిద్యుత్ ప్రాజెక్టు (624 మెగావాట్ల ప్రతిపాదిత)
* కిష్త్వార్ జిల్లా లో ఉన్న క్వార్ జలవిద్యుత్ ప్రాజెక్టు (540 మెగావాట్ల ప్రతిపాదిత)

## ఇవి కూడా చూడండి
చీనాబ్ వంతెన
## మూలాలు

వర్గం:భారతదేశ నదులు
వర్గం:సింధూనది ఉపనదులు
వర్గం:జమ్మూ కాశ్మీరు నదులు
వర్గం:పంజాబ్ నదులు
వర్గం:హిమాచల్ ప్రదేశ్ నదులు
జీలం నది

thumb|శ్రీనగర్ వద్ద జీలం నది
జీ**లం నది** (Jhelum River) సింధూ నదికి ఉపనది.ఇది పంజాబ్‌లో ప్రవహించే నదులలో పెద్దది. 774 కి.మీ. దూరం ప్రవహించే జీలం నది వేదకాలంలో వితస్థగా పిలువబడింది. కాశ్మీర్ లోయలోని పీర్‌పంజల్ దిగువ భాగాన వెరినాగ్ ప్రాంతంలో జన్మించిన జీలం నది శ్రీనగర్, ఊలర్ సరస్సు గుండా ప్రవహించి పాకిస్తాన్ లో ప్రవేశిస్తుంది. ఈ నది పెద్ద ఉపనది నీలం నది ముజఫరాబాదు వద్ద, తరువాతి పెద్ద ఉపనది కున్హర్ నది కాఘన్ లోయలో జీలం నదిలో కలుస్తున్నాయి. జీలంనది పంజాబ్ రాష్ట్రంలో కలుస్తుంది. తరువాత ఇది పాకిస్తాన్ పంజాబ్‌లోని తీరమైదానంలో ప్రవేశిస్తుంది. చివరికి ట్రిమ్ము వద్ద చీనాబ్ నదిలో సంగమిస్తుంది.

## మూలాలు


## బయటి లింకులు
* Livius.org pictures of the Hydaspes 
* Official website of Jhelum - English Version 

వర్గం:భారతదేశ నదులు
వర్గం:సింధూనది ఉపనదులు
వర్గం:పంజాబ్ నదులు
వర్గం:జమ్మూ కాశ్మీరు నదులు
రావి నది

**రావి నది** ఉత్తర భారతదేశంలో హిమాలయాలలో ఉద్భవించిన నదులలో ఒకటి. ఇది సట్లెజ్ నదికి ఉపనది. హిమాచల్ ప్రదేశ్ లోని చంబా జిల్లాలో జన్మించిన రావి నది పంచనదుల భూమిగా పేరుపొందిన పంజాబ్ గుండా ప్రవహించి పాకిస్తాన్ సరిహద్దుకు ఇవతల చీనాబ్ నదిలో సంగమిస్తుంది. పంజాబులో ప్రవహించే ఐదు నదుల్లో ఇది అతి చిన్నది. ఈ నది మొత్తం పొడవు 720 కిలోమీటర్లు. సింధూ నదీ జలా ఒప్పందం ప్రకారం ఈ నది నీటిని భారతదేశం, పాకిస్తాన్ లకు కేటాయించారు.

## చరిత్ర
వేదకాలంలో రావి నదిని ఇరావతి అని పరుషిణి అనీ ప్రస్తావించారు.   ప్రాచీన గ్రీకులు దీన్నీ హైడ్రయోటెస్ అని పిలిచారు వేదాల్లో ఉదహరించిన దాశరాజ యుద్ధం ఇరావతి నదిపైన జరిగింది. 

## భౌగోళికం
హిమాచల్ ప్రదేశ్, కాంగ్రా జిల్లా లోని బారా భంగల్ వద్ద రావి నది ఉద్భవిస్తుంది. భారతదేశంలో ఇది 720 కి.మీ. ప్రవహిస్తుంది, ఇక్కడ దీని పరీవాహక ప్రాంతం 14,442 చ.కి.మీ. దీనికి ఇరు పైపుల పీర్ పంజాల్ శ్రేణి, ధవళధార్ శ్రేణి ఉన్నాయి. 

రావి నది ఉపనదుల్లో రెండు - బుధిల్, నాయి నదులు అది పుట్టిన చోటి నుండి 64కి.మీ. దూరంలో దానిలో కలుస్తాయి. బుధిల్ నది లాహుల్ కొండ శ్రేణిలో ఉద్భవించి 72 కి.మీ. ప్రయాణించి రావిలో సంగమిస్తుంది. ఇందు లోకి, మణిమహేష్ కైలాస గిరి నుండి, మణిమహేష్ సరస్సు నుండి నీరు ప్రవహిస్తుంది. నాయికాళీదేవి కనుమ వద్ద ఉద్భవించి 48 కి.మీ. ప్రవహించి రావిలో కలుస్తుంది. 

రావి ఉపనదుల్లో సియుల్, సియావా, బైరా నాలా, తంత్ గడీలు కూడా ఉన్నాయి.

## రావి బేసిన్ నుండి నీటి బదిలీ
రావి నది బేసిన్ నుండి బియాస్ నది బేసిన్‌కు రావి బియాస్ లింకు కాలువ ద్వారా నీటిని బదిలీ చేసారు. అలాగే బియాస్ సట్లెజ్ లింకు కాలువ ద్వారా ఆ రెండు బేసిన్లనూ కలిపి భాక్రా జలాశయం సామర్థ్యాన్ని పెంచారు.
## మూలాలు


వర్గం:భారతదేశ నదులు
వర్గం:సింధూనది ఉపనదులు
వర్గం:హిమాచల్ ప్రదేశ్ నదులు
వర్గం:పంజాబ్ నదులు
బియాస్ నది

thumb|2022లో బియాస్ నది
సట్లెజ్ నది ఉపనదులలో ఒకటైన **బియాస్ నది** (Beas River) హిమాచల్ ప్రదేశ్ ప్రాతంలోని హిమాలయాలలోని రోటంగ్ కనుమలో ఉద్భవించింది. 470 కిలోమీటర్లు ప్రవహించి అమృత్ సర్కు దక్షిణాన హరికె పటాన్ వద్ద సట్లెజ్ నదిలో సంగమిస్తుంది. ఈ నది నీరు సింధూజలాల ఒప్పందం ప్రకారం భారత్-పాకిస్తాన్లు వాడుకుంటాయి. ప్రాచీన కాలంలో ఈ నది విపాస నదిగా పిలువబడింది.

అలెగ్జాండర్ ది గ్రేట్ యొక్క తూర్పు సరిహద్దు ఈ నది కావడం వల్ల చరిత్రలో కూడా ఈ నది ప్రసిద్ధిచెందినది. క్రీ.పూ.326 లో విశ్వవిజేతగా పేరుగాంచిన అలెగ్జాండర్ ఈ నది దాటి భారతదేశం లోకి ప్రవేశించలేడు.

## బయటి లింకులు
* Himachal Pradesh
* The Geography of the Rigveda 
* Photograph of Beas river at Solang Valley
* Migratory birds find new lake in Himachal

వర్గం:భారతదేశ నదులు
వర్గం:సింధూనది ఉపనదులు
వర్గం:పంజాబ్ నదులు
వర్గం:హిమాచల్ ప్రదేశ్ నదులు
పంచాయితీ రాజ్ (గ్రామీణ స్వపరిపాలన వ్యవస్థ)

**పంచాయితీ** గ్రామం స్థాయిలో అమల్లో ఉండే అతి ప్రాచీనమైన పాలనా వ్యవస్థ. దీనినే స్థానిక స్వపరిపాలన సంస్థల వ్యవస్థని, భారతదేశంలో పంచాయతీ రాజ్ అని అంటారు. నేపాల్లో కూడా ఇలాంటి పంచాయితీ వ్యవస్థ నడుస్తుంది.

## పంచాయితీ రాజ్ చరిత్ర
ఎడమ|thumb|1962 జనవరి 1 తేదీన ప్రారంభమైన పంచాయితీ వ్యవస్థ తపాళా బిళ్ల.
ప్రాచీనకాలంలో పనిచేస్తున్న గ్రామ పాలనా వ్యవస్థ అప్పటి సాంఘిక పరిస్థితుల కనుగుణంగా ఐదు ప్రధాన వృత్తి వృత్తుల ప్రతినిధులతో పనిచేశేవి. అయితే ఇవి ఎక్కువగా అణచివేతకు గురయ్యేవి. బ్రిటిష్ పాలన ప్రారంభంలో అంతగా ఆదరించబడనప్పటికీ గవర్నర్ జనరల్ రిప్పన్ ప్రోత్సాహంతో స్థానిక స్వ పరిపాలనా సంస్థలు పునరుజ్జీవనం పొందాయి. 1919, 1935 భారత ప్రభుత్వ చట్టాలు కొంతమేరకు వీటికి బలం చేకూర్చాయి. భారతదేశంలో మూడంచెల పంచాయతీరాజ్ వ్యవస్థను ప్రారంభించిన తొలి రాష్ట్రం రాజస్థాన్ కాగా, 1959 నవంబరు 1న, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లో దేశంలోనే రెండవదిగా,మహబూబ్ నగర్ జిల్లా, షాద్‌నగర్లో ప్రారంభమైంది. గ్రామ స్థాయిలో గ్రామ పంచాయతీ, బ్లాకు స్ధాయిలో పంచాయతి సమితి, జిల్లా స్థాయిలో జిల్లాపరిషత్ ఏర్పడింది. 1986లో బ్లాకు స్ధాయి వ్యవస్థని మండల పరిషత్ గా మార్చారు.

73వ రాజ్యాంగ సవరణకు అనుగుణంగా ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వం 1994లో నూతన పంచాయతీ రాజ్ చట్టాన్ని చేసింది.ఆంధ్ర ప్రదేశ్ పంచాయితీ రాజ్ మానువల్,1994 పడాల రామిరెడ్డి ప్రస్తుత వ్యవస్థ దీనికి అనుగుణంగా ఉంది. కేంద్రంలో గ్రామీణాభివృద్ధి, పంచాయతీ రాజ్ మంత్రిత్వ శాఖ  రాష్ట్రాలలోని అటువంటి మంత్రిత్వ శాఖలతో ( కార్యక్రమాలను నిర్వహిస్తుంది. 2010 నుంచి ఏప్రిల్ 24ను జాతీయ పంచాయతీ రాజ్ దినోత్సవంగా నిర్వహిస్తున్నారు.

ఇంచుమించు 30 లక్షల మంది ప్రజా ప్రతినిధులతో నడుస్తున్న'పంచాయితీ రాజ్ వ్యవస్థ' ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థ. ప్రధానంగా మన గ్రామాలకు ఇది వెన్నెముకగా పనిచేస్తుంది. దేశ వ్యాప్తంగా 718 జిల్లా పంచాయితీలు,6,097 మండల పంచాయితీలు, 2,34,676 గ్రామ పంచాయితీలు పనిచేస్తున్నాయి.

పరిశోధన,శిక్షణ,విద్యాబోధన కోసం కేంద్ర స్థాయిలో జాతీయ గ్రామీణాభివృద్ధి సంస్థ, రాష్ట్ర పరిధిలో ఆంధ్రప్రదేశ్ గ్రామీణాభివృద్ధి అకాడమీ పనిచేస్తున్నాయి. ఎన్నికలు రాష్ట్ర ఎన్నికల కమిషన్  నిర్వహిస్తుంది.

## బయటి లింకులు
* పంచాయితీరాజ్ మంత్రిత్వ శాఖ,భారత ప్రభుత్వము
* పంచాయితీ రాజ్
* బ్రిటానికా, పంచాయితీ 

## ఇవి కూడా చూడండి

* గ్రామ పంచాయతీ
* మండల ప్రజాపరిషత్
* జిల్లా ప్రజాపరిషత్
* జిల్లా ప్రజాపరిషత్ ఛైర్మన్

## మూలాలు


## వెలుపలి లంకెలు

‍* ఆంధ్రప్రదేశ్ గ్రామీణాభివృద్ధి అకాడమీ శిక్షణ ప్రచురణల వెబ్ పేజి

వర్గం:సామాజిక శాస్త్రాలు
వర్గం:పంచాయతీ రాజ్
వర్గం:పాలనా విభాగాలు
సువర్ణముఖి (విజయనగరం జిల్లా)

**సువర్ణముఖి నది** ఒడిశా రాష్ట్రంలోని తూర్పు కనుమలలో ఉద్బవించి, తూర్పుదిక్కుగా ఉమ్మడి విజయనగరం జిల్లాలో, సంగం దగ్గర నాగావళి నదిలో కలుస్తుంది.

## నదీ మార్గం, ప్రాజెక్టులు
సువర్ణముఖి నది ఒడిషా రాష్ట్రంలోని తూర్పు కనుమలలో ఉద్బవించింది.ఈ నది విజయనగరం జిల్లా, వంగర మండలం కొండశేఖరపల్లి వద్ద జిల్లాలోకి ప్రవేశిస్తుది. జిల్లాలో మొత్తం 17 కి.మీ. మేర ప్రవహించి వంగర మండలంలోని సంగం గ్రామం వద్ద నాగావళి నదిలో కలుస్తోంది. సువర్ణముఖి నదిపై మడ్డువలస ప్రాజెక్టు నిర్మాణం చేయబడింది.దీనికి రెండు కాలువలు ఉన్నాయి. వీటి ద్వారా 24,700 ఎకరాల ఆయకట్టుకు సాగునీరందుతోంది. కుడి కాల్వ రాజాం, వంగర, రేగిడి, సంతకవిటి, జి.సిగడాం మండలాల పరిధిలో మొత్తం 50 కిలోమీటర్ల పొడవున ఉంది. ఎడమ కాల్వ వంగర మండలం పరిధిలో 5 కి.మీ. మేర విస్తరించి ఉంది.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:విజయనగరం జిల్లా నదులు
చంపావతి నది

'**''చంపావతి నది**, ''' ఉత్తర కోస్తా ఆంధ్ర ప్రాంతంలో చిన్న నది. ఇది తూర్పు కనుమల నుండి విజయనగరం జిల్లా, మెంటాడ మండలం ఆండ్ర గ్రామం గుర్లా గ్రామం 200 మీటర్ల ఎత్తులో జన్మించి తూర్పు దిక్కుగా ప్రవహించి, పూసపాటిరేగ మండలంలోని కోనాడ గ్రామం వద్ద బంగాళాఖాతంలో కలిసిపోతుంది. ఈ నది విజయనగరం జిల్లాలో గజపతినగరం, నెల్లిమర్ల, సరిపల్లి, డెంకాడ, పాలెం, నాతవలస గ్రామాల మీదుగా ప్రవహిస్తుంది. దీనికి ఏడువంపుల గెడ్డ, చిట్టి గెడ్డ, పోతుల గెడ్డ, గాడి గెడ్డలు ఉపనదులున్నాయి. చంపావతి నీరుని ఉపయోగించుకోవటానికి తారక రామా తీర్థ సాగరం ప్రాజెక్టును నిర్మిస్తున్నారు.

చంపావతి నది పరీవాహక ప్రాంతం 1,410 చ. కి.మీ. ఉంటుంది. దీనిలో కొంత మాడుగుల కొండ ప్రాంతం, కొంత బల్లపరుపుగా మరికొంత తీర ప్రాంతంగా విభజించవచ్చును.
alt=నెల్లిమర్ల సమీపంలో చంపావతి|thumb|నెల్లిమర్ల సమీపంలో చంపావతి
డెంకాడ ఆనకట్ట చంపావతి నదిపై 1965-1968 మధ్యకాలంలో నిర్మించబడింది. ఇది నెల్లిమర్ల మండలంలోని సరిపల్లి గ్రామం దగ్గరగా ఉంది. దీని మూలంగా 5,153 ఎకరాల ఆయకట్టు భూమికి నీరు అందుతుంది.

## వనరులు
*P.Jagadeshwar Rao et al: Geo-electrical data analysis to demarcate ground water pockets and recharge zones in Champavathi River Basin, Vizianagaram district, Andhra Pradesh., J.Ind.Geophys.Union, vol 7 (2),105-113, 2003.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:విజయనగరం జిల్లా నదులు
గోస్తని నది

ఉత్తర కోస్తా ఆంధ్రప్రదేశ్లో తూర్పు దిక్కుగా ప్రవహించే నదులలో ఒకటైన **గోస్తని నది** తూర్పు కనుమలలోని అనంతగిరి కొండలలో జన్మించి విజయనగరం, విశాఖపట్నం జిల్లాలలో ప్రవహిస్తుంది. చివరకు ఈ నది బంగాళాఖాతంలో చారిత్రాత్మక నగరమైన భీమునిపట్నం వద్ద కలుస్తుంది. బొర్రా గుహలు దీని జన్మస్థానంలో ప్రవాహం వలన సున్నపురాయి కోత మూలంగా భావిస్తున్నారు.
## గోస్తని నదిపై నిర్మించిన ప్రాజెక్టులు
తాటిపూడి రిజర్వాయర్ ప్రాజెక్టు గోస్తని నదిమీద 1963-68 మధ్యకాలంలో నిర్మించారు. ఇది విజయనగరం జిల్లాలోని గంట్యాడ మండలంలో తాటిపూడి గ్రామంలో ఉంది. విజయనగరం జిల్లాలో 15, 378 ఎకరాల ఆయకట్టు భూములను నీరందించడం, విశాఖపట్నం నగరానికి త్రాగునీరు అందించడం ఈ ప్రాజెక్టు ముఖ్య ఉద్దేశం. ఈ రిజర్వాయర్ 3 శతకోటి ఘనపు అడుగుల (TMC) నీటిని నిలువచేస్తుంది.

## మూలాలు

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ నదులు
వర్గం:విజయనగరం జిల్లా నదులు
వర్గం:విశాఖపట్నం జిల్లా నదులు
మొదటి ప్రోలరాజు

**మొదటి ప్రోలరాజు** (1030 - 1075) మొదటి బేతరాజు కుమారుడు. అతనికి అరికేసరి/అరిగజ కేసరి, కాకతి వల్లబ బిరుదులు ఉన్నాయి. ఖాజీపేట, పిల్లల మర్రి, పాలంపేట శాసనాలు ఇతని ఘనకార్యాలను పేర్కొంటున్నాయి.

ఇతని పాలన కాలం సా.శ. 1053 ప్రాంతంలో వేయించిందే శనిగరం శాసనం.

మొదటి ప్రోలరాజు తన సార్వభౌముడైన కళ్యాణి చాళుక్య రాజు మొదటి సోమేశ్వరుని కొప్పం దండయాత్రలలో సహకరించాడు. సోమేశ్వరుడు ఇతని శౌర్యప్రతాపాలకు మెచ్చి అతనికి హనుమకొండను వంశపారంపర్యపు హక్కులను ఇచ్చి సామంత ప్రభువుగా గుర్తించాడు. పశ్చిమ చాళూక్యుల వరాహ రాజ చిహ్నాన్ని ఉపయోగించుకోవడానికి సోమేశ్వరుడు అతనికి అనుమతినిచ్చాడు.

ఇతడు తన రాజ్యానికి పొరుగున ఉన్న వేములవాడ, కార్పర్తి, గుణసాగరం మొదలైన ప్రాంతాలను జయించాడు. భద్రంగుని సబ్బి మండలాన్ని ఆక్రమించాడు.

మొదటి ప్రోలరాజు ఓరుగల్లు సమీపంలో అరిగజకేసరి పేరుతో పెద్ద చెరువును తవ్వించాడు. ప్రస్తుతం దీనిని కేసరి సముద్రంగా పరిగణిస్తున్నారు.

## మూలాలు

*

వర్గం:కాకతీయ రాజులు
2008 వేసవి ఒలింపిక్ క్రీడలు

right|thumb|29వ వేసవి ఒలింపిక్ క్రీడల చిహ్నం
29వ వేసవి ఒలింపిక్ క్రీడలు 2008వ సంవత్సరం, ఆగష్టు 8వ తేదీన రాత్రి 8 గంటల 8 సెకెన్లకు (8-8-08) చైనా దేశపు రాజధాని బీజింగ్ నగరములోని పిట్టగూడు (బర్డ్‌నెస్ట్‌) జాతీయ క్రీడా ప్రాంగణంలో ప్రారంభం అయ్యాయి.
## ప్రారంభ వేడుకలు గురించి

ఆధునికతను, చరిత్ర, సంస్కృతులను కలగలిపి ఈ క్రీడల చరిత్రలోనే అత్యంత ఖరీదైన వేడుకలతో ప్రపంచాన్ని విస్మయంలో ముంచెత్తుతూ తమ 15వేల మంది కళాకారుల ప్రతిభను, సాంకేతిక పాటవాన్ని మేళవించి రంగురంగుల బాణాసంచాతో మైదానంతో పాటు బీజింగ్‌ నగరాన్ని కూడా పట్టపగలుగా మార్చి వేడుకలను అద్భుతంగా అట్టహాసంగా ప్రారంభించి తన సత్తాని ప్రపంచానికి చాటిచెప్పింది.
ప్రారంభ వేడుకలను చూడడానికి 91వేల మంది క్రీడాభిమానులు హాజరయ్యారు.అమెరికా, ఫ్రాన్స్‌, జపాన్‌, దక్షిణ కొరియాల అధ్యక్షులు జార్జి బుష్‌, నికోలస్‌ సర్కోజీ, యసువో ఫుకుడా, లీ మ్యుంగ్‌-బాక్‌, రష్యా ప్రధాని వ్లాదిమిర్‌ పుతిన్‌ సహా 80 దేశాల నేతలు పాల్గొన్నారు.

## ప్రస్తుత క్రీడల, వేడుకల నిర్వహణ పట్టిక

## ప్రచురణలు
### పుస్తకాలు
### వీడియోలు
## విశేషాలు
* టెన్నిస్‌ దిగ్గజం రోజర్‌ ఫెదరర్ సహా 28 మంది క్రీడాకారులు ఆగస్టు 8న పుట్టినవారే కావడం విశేషం
* 8 సంఖ్యను అదృష్టంగా భావించే చైనాలో శుక్రవారం (08-08-08) ఒక్కరోజే 16,400 జంటలు పెళ్ళి ప్రమాణాలు చేసుకున్నాయి
* ప్రపంచ వ్యాప్తంగా 100 కోట్ల మంది ప్రజలు టీవీల్లో వీక్షించినట్లు అంచనా
* ఈవెంట్ల చిత్రీకరణకు 1000కి పైగా హై-డెఫినిషన్‌ డిజిటల్‌ కెమేరాలను సిద్ధం చేశారు. ఈ ఏర్పాట్ల కోసం దాదాపు 800 మిలియన్‌ డాలర్లు ఖర్చు చేశారు.
* 3,600 గంటల క్రీడా దృశ్యాల ప్రసారం జరగనుంది. పైగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఏఏ అంశాలను ఎవరెవరు ఎక్కువగా చూశారనే విషయాన్ని విశ్లేషించడానికి ఇంతకు ముందెన్నడూ లేని 'ట్రాకింగ్‌ వ్యవస్థను' ఏర్పాటు చేశారు. ఇందుకోసం 'టోటల్‌ ఆడియన్స్‌ మెజర్మెంట్‌ ఇండెక్స్‌' (టామి) అనే టెక్నాలజీని ఉపయోగిస్తున్నారు. ఈ విధానం వలన వీక్షకులు ఏఏ పరికరాల ద్వారా ఎక్కువగా చూశారో కూడా తెలిసిపోతుంది

## ఇవికూడా చూడండి
* ఒలింపిక్ క్రీడలు - **ప్రధాన వ్యాసం**
## బయటి లింకులు
* 2008 బీజింగ్ ఒలింపిక్ క్రీడల అధికారిక వెబ్‌సైట్ 
* ఒలింపిక్ క్రీడల అధికారిక వెబ్‌సైట్
## మూలాలు


వర్గం:క్రీడలు
వర్గం:ఒలింపిక్ క్రీడలు
వర్గం:2008
భూపాల్ నగర్ (ములుగు)

**భూపాల్ నగర్**, ముల్గు జిల్లా, ములుగు మండలానికి చెందిన గ్రామం