open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ఎమ్మెలిన్ మూర్

**ఎమ్మెలిన్ మూర్** (ఏప్రిల్ 29, 1872–సెప్టెంబర్ 12, 1963)   చేపల వ్యాధులపై ఆమె చేసిన వివిధ వ్యాసాలకు, అలాగే పరిరక్షణ, నీటి కాలుష్యాన్ని ఎదుర్కోవడంలో మార్గదర్శక కృషికి ప్రసిద్ధి చెందిన ఒక అమెరికన్ జీవశాస్త్రవేత్త. ఆమె 1916 లో కార్నెల్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి జీవశాస్త్రంలో పిహెచ్‌డి సంపాదించింది. 1926, 1939 మధ్య న్యూయార్క్‌లో నిర్వహించిన పద్నాలుగు వాటర్‌షెడ్ నివేదికలను మూర్ పర్యవేక్షించింది, సవరించింది  , ఇవి ఏ రాష్ట్ర నీటి వనరుల యొక్క అత్యంత సమగ్రమైన శాస్త్రీయ సర్వేలు. ఆమె 91 సంవత్సరాల వయసులో న్యూయార్క్‌లోని గిల్డర్‌ల్యాండ్‌లోని ఒక నర్సింగ్ హోమ్‌లో దీర్ఘకాలిక అనారోగ్యంతో మరణించింది. 

## ప్రారంభ జీవితం, విద్య
ఎమ్మెలిన్ మూర్ 1872లో న్యూయార్క్‌లోని బటావియాలో జన్మించారు, అక్కడ ఒక పొలంలో పెరిగారు.  1895లో, ఆమె జెనెసియో నార్మల్ స్కూల్ (ఇప్పుడు సనీ జెనెసియో ) నుండి పట్టభద్రురాలైంది,  1870లలో జన్మించిన అనేక మంది మహిళల మాదిరిగానే ఆమె సాధారణ పాఠశాలల్లో బోధించింది. 

ఆ తరువాత ఆమె కార్నెల్ విశ్వవిద్యాలయంలో చేరి, 1905లో బి.ఎ. పట్టా పొంది, 1906లో వెల్లెస్లీ కళాశాలలో ఎం.ఎ. పట్టా పొందింది. మాస్టర్స్ డిగ్రీ పొందిన తర్వాత ఆమె నాలుగు సంవత్సరాలు సాధారణ పాఠశాలల్లో జీవశాస్త్రం బోధించింది, 1911లో దక్షిణాఫ్రికాలోని హ్యూగెనాట్ కళాశాలలో వృక్షశాస్త్రంలో ప్రత్యామ్నాయ ప్రొఫెసర్ పదవిని ఒక సంవత్సరం పాటు స్వీకరించింది. 

ఆ తర్వాత మూర్ యునైటెడ్ స్టేట్స్ కు తిరిగి వచ్చింది. దీని తరువాత కార్నెల్ లో మరింత అధ్యయనం జరిగింది, అక్కడ ఆమె 1916 లో జీవశాస్త్రంలో పిహెచ్ డి అందుకుంది.  1914 నుండి 1919 వరకు, మూర్ వాసర్ కళాశాలలో జీవశాస్త్రం బోధించి , చివరికి అసిస్టెంట్ ప్రొఫెసర్ స్థాయికి ఎదిగింది. ఆమె వేసవిలో ఫిషరీస్ బ్యూరోలో కూడా పనిచేసింది, ఇది పరిశోధన పనులపై ఆమెకు ఆసక్తిని రేకెత్తించింది. 

## కెరీర్
1920 నాటికి న్యూయార్క్ రాష్ట్ర పరిరక్షణ విభాగంలో పరిశోధన జీవశాస్త్రవేత్తగా పనిచేసిన మొదటి మహిళ మూర్ . ఆమె 1932లో న్యూయార్క్ రాష్ట్ర జీవశాస్త్రవేత్త, న్యూయార్క్ రాష్ట్ర జీవశాస్త్ర సర్వేకు డైరెక్టర్ అయ్యారు,  అక్కడ ఆమె జల వనరులపై కొన్ని ఉత్తమ ప్రారంభ రాష్ట్ర సర్వేలను రూపొందించింది. ఆమె తదుపరి 24 సంవత్సరాలు న్యూయార్క్ పరిరక్షణ విభాగంతో కలిసి పనిచేస్తూ నదులు, సరస్సు కాలుష్యం, చేపల వ్యాధులను అధ్యయనం చేసింది.  ఆమె, ఆమె సిబ్బంది వాటర్‌షెడ్‌లను వ్యవస్థలుగా అంచనా వేశారు, బయోటా యొక్క సినోప్టిక్ సర్వేలను నిర్వహించారు, రసాయన శాస్త్రం, హైడ్రాలజీ, జలమార్గాలలో కాలుష్య కారకాల ఉనికిని అంచనా వేశారు. సర్వేల ద్వారా వోచర్ నమూనాలను సేకరించారు, మత్స్య శాస్త్రం, నిర్వహణలో ఒక తరం జీవశాస్త్రవేత్తలకు శిక్షణ ఇచ్చారు. 

మూర్ పరిశోధన విస్తృతమైనది, ఆమెకు గణనీయమైన శ్రద్ధను ఇచ్చింది. ఆమె 1927-1928 వరకు సేవలందిస్తూ అమెరికన్ ఫిషరీస్ సొసైటీ అధ్యక్షురాలిగా ఎన్నికైన మొదటి మహిళ .  ఆమె చేపల పెంపకం, చేపల వ్యాధులపై సాంకేతిక పత్రాలను కూడా ప్రచురించింది. పదవీ విరమణ తర్వాత ఆమె కొన్ని సంవత్సరాలు యేల్ విశ్వవిద్యాలయంలోని లాబొరేటరీ ఆఫ్ ఓషనోగ్రఫీలో పరిశోధన కొనసాగించింది . 

### అవార్డులు
ఎమ్మెలిన్ మూర్ బోస్టన్ సొసైటీ ఆఫ్ నేచురల్ హిస్టరీ నుండి రెండుసార్లు వాకర్ ప్రైజ్‌తో సత్కరించబడింది . ఆమెకు 1939లో హోబర్ట్ కళాశాల నుండి గౌరవ డిగ్రీ కూడా లభించింది.  ఆమె ఎనభైల చివరలో, ఆమె గౌరవార్థం న్యూయార్క్ సముద్ర శాస్త్ర పరిశోధన నౌకకు నామకరణం చేసింది. 

## మూలాలు

వర్గం:1963 మరణాలు
వర్గం:1872 జననాలు
జెన్నిఫర్ ఎస్. కోల్

**జెన్నిఫర్ సాండ్రా కోల్** లింగ్విస్టిక్స్ ప్రొఫెసర్, ప్రోసోడి అండ్ స్పీచ్ డైనమిక్స్ ల్యాబ్ డైరెక్టర్, నార్త్ వెస్ట్రన్ విశ్వవిద్యాలయంలో లింగ్విస్టిక్స్ విభాగానికి చైర్ . ఆమె పరిశోధన భాష యొక్క ధ్వని నిర్మాణాన్ని అధ్యయనం చేయడానికి ప్రయోగాత్మక, గణన పద్ధతులను ఉపయోగిస్తుంది.  ఆమె గతంలో ఉర్బానా-ఛాంపెయిన్‌లోని ఇల్లినాయిస్ విశ్వవిద్యాలయంలో లింగ్విస్టిక్స్ ప్రొఫెసర్. ప్రొఫెసర్ కోల్ *లాబొరేటరీ ఫోనాలజీ* వ్యవస్థాపక జనరల్ ఎడిటర్‌గా (2009–2015)  , అసోసియేషన్ ఫర్ లాబొరేటరీ ఫోనాలజీ వ్యవస్థాపక సభ్యురాలిగా పనిచేశారు.

## జీవితచరిత్ర
ఆమె పిహెచ్.డి. పరిశోధన, *ప్లానార్ ఫోనాలజీ, మార్ఫాలజీ, 1987లో,* మసాచుసెట్స్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ యొక్క భాషాశాస్త్రం, తత్వశాస్త్రం విభాగంలో మోరిస్ హాలే పర్యవేక్షణలో పూర్తయింది. 1991లో ఈ అధ్యయనాన్ని గార్లాండ్ పబ్లిషింగ్ గుర్తించింది, భాషాశాస్త్రంలో అత్యుత్తమ పరిశోధనగా చేయబడింది.  కోల్ పదనిర్మాణ శాస్త్రం, శబ్దశాస్త్రం మధ్య పరస్పర చర్యను నమూనా చేయడానికి అధికారిక వ్యాకరణంలో ర్యాంక్ చేయబడిన అడ్డంకులను ప్రవేశపెట్టింది.  ఇది కాన్‌స్ట్రైంట్ ర్యాంకింగ్‌ను ఉపయోగించి ఫోనలాజికల్ వ్యాకరణాన్ని మోడల్ చేయడానికి జనరేటివ్ ఫోనాలజీ ఫ్రేమ్‌వర్క్‌లో మొదటి రచనలలో ఒకటి, ఇది ఆప్టిమాలిటీ థియరీలో అభివృద్ధి చేయబడిన విధానం . 

కోల్ పరిశోధనలో ప్రాథమిక దృష్టి పదాల ఫొనెటిక్ వ్యక్తీకరణలో వైవిధ్యం, ఫొనెటిక్ వైవిధ్యాన్ని ప్రభావితం చేయడంలో ప్రోసోడిక్ పదజాలం, ప్రాముఖ్యత పాత్రపై ఉంది.  ఆమె కంప్యూటర్ స్పీచ్ రికగ్నిషన్‌లో పరిశోధనకు ప్రోసోడి యొక్క భాషా నమూనాలను వర్తింపజేస్తుంది. 

కోల్ సింధీ ( ఇండో-ఆర్యన్ ) పై క్షేత్ర పరిశోధన చేసి ఎన్సైక్లోపీడియా వ్యాసాలను రచించారు .  ఆమె అమెరికన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ పాకిస్తాన్ స్టడీస్ (2006–2009) యొక్క ట్రస్టీల బోర్డులో పనిచేశారు.

కోల్ గతంలో బెక్‌మాన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఫర్ అడ్వాన్స్‌డ్ సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ (2010–2016)లో బయోలాజికల్ ఇంటెలిజెన్స్ పరిశోధన థీమ్‌కు కో-చైర్‌పర్సన్‌గా, అమెరికన్ అసోసియేషన్ ఫర్ ది అడ్వాన్స్‌మెంట్ ఆఫ్ సైన్స్ (ఏఏఏఎస్) యొక్క సెక్షన్ జెడ్ (2016) చైర్‌పర్సన్‌గా ఇంటర్ డిసిప్లినరీ సైన్స్ యొక్క విస్తృత సందర్భంలో ప్రసంగం, భాషా పరిశోధనను ప్రోత్సహిస్తుంది.  ఆమె లింగ్విస్టిక్ సొసైటీ ఆఫ్ అమెరికా (2007–2010) యొక్క ఎగ్జిక్యూటివ్ కౌన్సిల్‌కు ఎన్నికైన సభ్యురాలిగా పనిచేశారు .

## వ్యక్తిగత జీవితం
జెన్నిఫర్ కోల్ గుల్ అఘాను వివాహం చేసుకుంది, ఆమెకు ముగ్గురు కుమార్తెలు ఉన్నారు.

## ప్రచురణలు

* "ఇన్టోనేషన్ యొక్క ప్రిడిక్టివ్ ప్రాసెసింగ్లో స్థాన పక్షపాతాలు", 2020
* "ఉచిత పద క్రమం భాషా ఉపన్యాసంలో పద-స్థాయి ప్రాముఖ్యత యొక్క అవగాహన", 2019
* "ప్రోసోడి ఇన్ కాంటెక్స్ట్ః ఎ రివ్యూ", 2015
* "ప్రోసోడిక్ ప్రాముఖ్యత యొక్క అవగాహనలో సిగ్నల్-ఆధారిత, నిరీక్షణ-ఆధారిత కారకాలు", 2010
* "సాధారణ శ్రోతలు, రోజువారీ ప్రసంగంతో గద్య అవగాహనకు మార్గనిర్దేశం చేయడంలో వాక్యనిర్మాణ నిర్మాణం యొక్క పాత్ర", 2010
* "అన్మాస్కింగ్ ది ఎకౌస్టిక్ ఎఫెక్ట్స్ ఆఫ్ వోవెల్-టు-వోవెల్ కోర్టిక్యులేషన్ః ఎ స్టాటిస్టికల్ మోడలింగ్ అప్రోచ్", 2010
* "వాయిస్, ఉచ్చారణ యొక్క ప్రదేశాన్ని ఆపడానికి ధ్వని సూచనలపై ప్రోసోడిక్ ప్రభావాలుః రేడియో న్యూస్ ప్రసంగం నుండి సాక్ష్యం", 2007
* "యాన్ ఆప్టిమల్ డొమైన్స్ థియరీ ఆఫ్ వోవెల్ హార్మొనీ", 1995

## ఇవి కూడా చూడండి

* మేరీ ఫైన్సోడ్ కాట్జెన్స్టెయిన్

* ఎమ్మెలిన్ మూర్

* కిమ్ క్రాస్బీ

* కేథరీన్ విడాల్

* రూత్ సాంగర్

* అనా కాన్స్కీ

## మూలాలు

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
మేరీ సి. డాలీ

**మేరీ కొలీన్ డాలీ** (జననం: 1962/1963)  ఒక అమెరికన్ ఆర్థికవేత్త, ఆమె అక్టోబర్ 1, 2018న ఫెడరల్ రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ శాన్ ఫ్రాన్సిస్కో యొక్క 13వ అధ్యక్షురాలు, చీఫ్ ఎగ్జిక్యూటివ్ ఆఫీసర్ అయ్యారు.  ఆమె ఫెడరల్ రిజర్వ్ యొక్క రేటు-నిర్ణయ ఫెడరల్ ఓపెన్ మార్కెట్ కమిటీలో భ్రమణ ప్రాతిపదికన పనిచేస్తుంది.  గతంలో, డాలీ ఫెడరల్ రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ శాన్ ఫ్రాన్సిస్కో యొక్క ఎగ్జిక్యూటివ్ వైస్ ప్రెసిడెంట్, పరిశోధన డైరెక్టర్‌గా ఉన్నారు, ఆమె 1996లో ఆర్థికవేత్తగా చేరారు.

ఆమె పరిశోధన స్థూల ఆర్థిక శాస్త్రం, కార్మిక ఆర్థిక శాస్త్ర రంగాలలో ఉంది, కార్మిక శక్తి గతిశీలత, ద్రవ్య, ఆర్థిక విధానం యొక్క ప్రభావాలపై దృష్టి పెడుతుంది. ఆమె వేతనం, ఉపాధి, కార్మిక శక్తి గతిశీలత, ఆర్థిక అసమానత, సామాజిక భద్రత, వైకల్యం యొక్క ఆర్థిక శాస్త్రం, ఆధారాల ఆధారిత ప్రజా విధానంపై ప్రభావవంతమైన రచనలను ప్రచురించింది.

## విద్య, ప్రారంభ జీవితం
డాలీ మిస్సౌరీలోని బాల్విన్లో జన్మించింది. ఆమె తండ్రి తపాలా ఉద్యోగి, ఆమె తల్లి గృహిణి. ఆమె ఇలా చెప్పింది, "మేము పేదవాళ్ళం కాదు, కానీ మేము చాలా ధనవంతులం కాదు. ఏదో ఒక సమయంలో నా కుటుంబం పూర్తిగా కుప్పకూలింది. నా తోబుట్టువులు నా తాతామామలతో కలిసి జీవించడానికి వెళ్ళారు, నేను స్నేహితులతో కలిసి జీవించడానికి వెళ్లాను. ఆ సమయంలో, నేను హైస్కూల్ నుండి తప్పుకున్నాను". ఆ సమయంలో, ఆమె వయస్సు 15 సంవత్సరాలు. 16 సంవత్సరాల వయస్సులో, ఆమె తనంతట తానుగా జీవించింది, డోనట్ షాపులు, రిటైలర్ టార్గెట్ వద్ద పనిచేస్తూ, పూర్తి సమయం జీతం కోసం కష్టపడుతూ ఉండేది.

డాలీ 1985లో మిస్సోరి-కాన్సాస్ సిటీ విశ్వవిద్యాలయం నుండి జిఇడి, చివరికి ఆర్థిక శాస్త్రం, తత్వశాస్త్రంలో బ్యాచిలర్ డిగ్రీని సంపాదించింది.  తరువాత ఆమె 1987లో ఇల్లినాయిస్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఉర్బానా-ఛాంపెయిన్ నుండి మాస్టర్స్ డిగ్రీని, 1994లో సిరక్యూస్ విశ్వవిద్యాలయంలోని మాక్స్వెల్ స్కూల్ నుండి ఆర్థిక శాస్త్రంలో పిహెచ్.డి.ని అందుకుంది.  ఆమె 1996లో నార్త్‌వెస్ట్రన్ విశ్వవిద్యాలయంలోని నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఏజింగ్‌లో పోస్ట్-డాక్టోరల్ ఫెలోషిప్‌ను పూర్తి చేసింది.

## కెరీర్
1996లో, డాలీ శాన్ ఫ్రాన్సిస్కో ఫెడ్‌లో పరిశోధనా ఆర్థికవేత్తగా చేరారు.  ఆమె పరిశోధనా విభాగంలో క్రమంగా ఎదుగుతూ, 2017లో ఎగ్జిక్యూటివ్ వైస్ ప్రెసిడెంట్, పరిశోధన డైరెక్టర్ అయ్యారు. ఆమె పరిశోధన కార్మిక మార్కెట్ డైనమిక్స్, ద్రవ్య, ఆర్థిక విధానం యొక్క సమిష్టి, పంపిణీ ప్రభావాలపై దృష్టి పెట్టింది. ఆర్థిక అసమానత, వేతనం, నిరుద్యోగ డైనమిక్స్, శ్రామిక శక్తి అభివృద్ధి ద్వారా ఉత్పత్తిని పెంచడం, వైకల్యం, పదవీ విరమణ విధానంపై ఆమె రచనలను ప్రచురించింది. 
thumb|శాన్ ఫ్రాన్సిస్కోలో AEA 2025 లో గెర్ట్లర్, డాలీ, నకమురా
2004లో యెల్లెన్ శాన్ ఫ్రాన్సిస్కో ఫెడ్ అధ్యక్షురాలిగా ఎంపికైన తర్వాత ఆమె కెరీర్ "కొంచెం పేలిపోయింది" అని పేర్కొంటూ, జానెట్ యెల్లెన్‌ను డాలీ ఒక గురువుగా భావిస్తారు .  (యెల్లెన్ 2010లో ఫెడ్ వైస్ చైర్‌గా, తరువాత 2014లో దాని చైర్‌గా పనిచేశారు .)

అక్టోబర్ 1,2018 న, డాలీ శాన్ఫ్రాన్సిస్కో యొక్క ఫెడరల్ రిజర్వ్ బ్యాంక్ యొక్క 13 వ అధ్యక్షుడు, చీఫ్ ఎగ్జిక్యూటివ్ ఆఫీసర్ అయ్యారు, జాన్ సి. విలియమ్స్ తరువాత, జూన్ 2018 లో న్యూయార్క్ యొక్క ఫెడరൽ రిజర్వ్ బ్యాంక్ అధ్యక్షుడు, చీఫ్ ఎక్సిక్యూటివ్ ఆఫీసర్ అయ్యారు.

## వ్యక్తిగత జీవితం
ప్రాంతీయ ఫెడరల్ రిజర్వ్ బ్యాంకుకు నాయకత్వం వహించిన మొదటి బహిరంగ స్వలింగ సంపర్కురాలు డాలీ,  ఫెడరల్ రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ అట్లాంటా అధ్యక్షుడు రాఫెల్ బోస్టిక్‌లో చేరారు , ఆయన కూడా బహిరంగంగా స్వలింగ సంపర్కుడే. ఆమె శాన్ ఫ్రాన్సిస్కో ఫెడ్‌కు నాయకత్వం వహించిన రెండవ మహిళ.

డాలీ వివాహిత, శాన్ ఫ్రాన్సిస్కో బే ప్రాంతంలో నివసిస్తుంది. 

## మూలాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
సిమెంట్ మంజు

**ఎస్. మంజునాథ (జననం 1 జనవరి 1982)** కర్ణాటక రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన 2023 శాసనసభ ఎన్నికలలో సకలేష్‌పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యాడు.  
## రాజకీయ జీవితం
మంజునాథ కాంగ్రెస్ పార్టీ ద్వారా రాజకీయాల్లోకి వచ్చి పార్టీలో వివిధ హోదాల్లో పని చేసి  2023 శాసనసభ ఎన్నికలలో సకలేష్‌పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి బీజేపీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి జేడీఎస్ అభ్యర్థి  హెచ్.కె. కుమారస్వామిపై 2,056 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలిచి తొలిసారి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యాడు. మంతర్ గౌడకు 58,604 ఓట్లు రాగా, జేడీఎస్ అభ్యర్థి  హెచ్.కె. కుమారస్వామికి 56,548 ఓట్లు వచ్చాయి.
## మూలాలు

వర్గం:కర్ణాటక రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:కర్ణాటక వ్యక్తులు
వర్గం:భారతీయ జనతా పార్టీ రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:2023 కర్ణాటక శాసనసభ్యులు
హెచ్.కె. కుమారస్వామి

హెచ్.కె. కుమారస్వామి (జననం 31 మే 1955) కర్ణాటక రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన కర్ణాటక శాసనసభకు ఆరుసార్లు ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికై, మహిళా & శిశు సంక్షేమ మంత్రిగా పని చేశాడు.

హెచ్.కె. కుమారస్వామి జెడి(ఎస్) పార్లమెంటరీ బోర్డు ఛైర్మన్‌గా, జెడి(ఎస్) రాష్ట్ర అధ్యక్షుడిగా పని చేశాడు. 
## రాజకీయ జీవితం
హెచ్.కె. కుమారస్వామి జనతా పార్టీ  ద్వారా రాజకీయాల్లోకి వచ్చి పార్టీలో వివిధ హోదాల్లో పని చేసి 1985 కర్ణాటక శాసనసభ ఎన్నికలలో బేలూరు శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి జనతా పార్టీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి ఐఎన్‌సీ అభ్యర్థి హెచ్.కె. నరస్వమహాస్వామిపై 11713 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలిచి తొలిసారి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యాడు. ఆయన 1999 శాసనసభ ఎన్నికలలో జేడీఎస్ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి స్వతంత్ర అభ్యర్థి పుట్టరంగనాథ్ పై 1953 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలిచి రెండోసారి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యాడు. 

హెచ్.కె. కుమారస్వామి 2004 శాసనసభ ఎన్నికలలో బేలూరు శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి జేడీఎస్  అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి ఐఎన్‌సీ అభ్యర్థి మల్లేష్ డి పై  4949 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలిచి మూడోసారి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యాడు. ఆయన 2008 కర్ణాటక శాసనసభ ఎన్నికలలో సకలేష్‌పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి జేడీఎస్ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి బీజేపీ అభ్యర్థి నిర్వాణయ్యపై 13295 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలిచి నాల్గొవసారి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యాడు. ఆయన 2013 శాసనసభ ఎన్నికలలో జేడీఎస్ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి ఐఎన్‌సీ అభ్యర్థి డి. మల్లేష్ పై 33069 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలిచి ఐదవసారి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యాడు.   

హెచ్.కె. కుమారస్వామి 2018 శాసనసభ ఎన్నికలలో సకలేష్‌పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి జేడీఎస్  అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి బీజేపీ అభ్యర్థి సోమశేఖర్ జయరాజ్ పై 4942 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలిచి ఆరవసారి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యాడు. ఆయన 2023 శాసనసభ ఎన్నికలలో జేడీఎస్  అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి బీజేపీ అభ్యర్థి సిమెంట్ మంజు చేతిలో 2056 ఓట్ల తేడాతో ఓడిపోయాడు.

## వ్యక్తిగత జీవితం
కుమారస్వామి సి.టి. చంచల కుమారిని వివాహం చేసుకున్నాడు. ఆయనకు ఒక కుమారుడు, ఇద్దరు కుమార్తెలు ఉన్నారు.
## మూలాలు

వర్గం:కర్ణాటక రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:కర్ణాటక వ్యక్తులు
వర్గం:2013 కర్ణాటక శాసనసభ్యులు
వర్గం:2018 కర్ణాటక శాసనసభ్యులు
జిమ్ థామ్సన్

**జేమ్స్ సెసిల్ అలెగ్జాండర్ థామ్సన్** (1933, ఏప్రిల్ 17 - 2022, ఆగస్టు 10) న్యూజిలాండ్ క్రికెట్ ఆటగాడు. అతను 1953/54లో వెల్లింగ్టన్ తరపున ఐదు ఫస్ట్-క్లాస్ మ్యాచ్‌లలో ఆడాడు. అతను 1953/54 నుండి 1958/59 వరకు న్యూజిలాండ్ విశ్వవిద్యాలయాల క్రికెట్ జట్టు తరపున ఆడాడు, 1959 ప్రారంభంలో ఆస్ట్రేలియా పర్యటనతో సహా, 1959/60 నుండి 1965/66 వరకు మనావటు తరపున హాక్ కప్ క్రికెట్ ఆడాడు.

థామ్సన్ 1958లో విక్టోరియా యూనివర్సిటీ కాలేజీ నుండి బ్యాచిలర్ ఆఫ్ లాస్ డిగ్రీని పొందాడు. ఫీల్డింగ్‌లో న్యాయవాది అయ్యాడు. 1998లో, ఆయన మూడు సంవత్సరాల కాలానికి హైకోర్టు మాస్టర్‌గా నియమితులయ్యారు. థామ్సన్ నెల్సన్‌లో 20222, ఆగస్టు 10న మరణించాడు.

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు
* 

వర్గం:న్యూజీలాండ్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:2022 మరణాలు
వర్గం:1933 జననాలు
బి.బి. శివప్ప

**బిబి శివప్ప** (19 సెప్టెంబర్ 1929 - 31 జూలై 2017) కర్ణాటక రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన రెండుసార్లు శాసనసభ సభ్యుడిగా, రెండుసార్లు శాసనమండలి సభ్యుడిగా పని చేశాడు.
## రాజకీయ జీవితం
బి.బి. శివప్ప జనతా పార్టీలో చేరడానికి ముందు కాంగ్రెస్ (ఓ)తో తన రాజకీయ జీవితాన్ని ప్రారంభించి ఆ తరువాత ఆయన కర్ణాటక బిజెపి వ్యవస్థాపక పితామహులలో ఒకరు అయ్యాడు. ఆయన 1983లో ఎకె సుబ్బయ్య తర్వాత బీజేపీ పార్టీకి రెండవ రాష్ట్ర అధ్యక్షుడు.

బి.బి. శివప్ప 1984లో కర్ణాటక శాసన మండలికి ఎన్నికై 1990 వరకు సభ్యుడిగా కొనసాగాడు. ఆయన 1994 శాసనసభ ఎన్నికలలో సకలేష్‌పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి పోటీ చేసి తొలిసారి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యాడు. బి.బి. శివప్ప 1999 శాసనసభ ఎన్నికలలో రెండవసారి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యాడు.

బి.బి. శివప్ప 2012లో బిజెపి నుండి యడియూరప్ప బహిష్కరించబడిన తరువాత, యడియూరప్ప నేతృత్వంలోని కర్ణాటక జనతా పక్షంలో చేరడానికి ఎమ్మెల్సీ  పదవికి రాజీనామా చేసిన విజయ్ సంకేశ్వర్ మిగిలిన పదవీకాలానికి ఆయన కర్ణాటక శాసనమండలి సభ్యుడిగా నామినేట్ అయ్యాడు. 

## మూలాలు

వర్గం:కర్ణాటక రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:కర్ణాటక వ్యక్తులు
డిక్ స్టేపుల్స్

**ఆర్థర్ "డిక్" స్టేపుల్స్** (1878, జనవరి 8 - 1954, ఆగస్టు 13) న్యూజిలాండ్ క్రికెట్ ఆటగాడు. అతను 1901 నుండి 1904 వరకు వెల్లింగ్టన్ తరపున నాలుగు ఫస్ట్-క్లాస్ మ్యాచ్‌లలో ఆడాడు.

స్టేపుల్స్ వెల్లింగ్టన్‌లో జన్మించాడు. అతను వెల్లింగ్టన్ కళాశాలలో చదివి వెల్లింగ్టన్‌లో బూట్ మేకర్‌గా పనిచేశాడు.

వెల్లింగ్టన్ క్రికెట్‌లో స్టేపుల్స్‌కు "స్టోన్‌వాలర్" - సాహసోపేతమైన, జాగ్రత్తగా ఆడే బ్యాట్స్‌మన్‌గా పేరుంది. 1903, డిసెంబరులో జరిగిన చిన్న ఉత్తర పర్యటనలో అతను వెల్లింగ్టన్ జట్టుకు అత్యంత విజయవంతమైన బ్యాట్స్‌మన్. మొదటి మ్యాచ్‌లో అతను వారి టాప్ స్కోరర్‌గా నిలిచాడు, హాక్స్ బే చేతిలో ఓడిపోయాడు, అతను మొదటి ఇన్నింగ్స్‌లో ఓపెనర్‌గా నిలిచి నాలుగున్నర గంటల్లో 78 పరుగులు చేశాడు; రెండవ ఇన్నింగ్స్‌లో అతను ఆరో స్థానంలో నిలిచి 31 నాటౌట్‌గా నిలిచాడు. వెల్లింగ్టన్ ఆక్లాండ్‌ను ఓడించినప్పుడు, రెండవ మ్యాచ్‌లో ఇరువైపులా అత్యధిక స్కోరర్‌గా నిలిచాడు, మొదటి ఇన్నింగ్స్‌లో మూడు, మూడు పావు గంటల్లో 67 పరుగులు చేశాడు. 42.40 సగటుతో 212 పరుగులతో, అతను న్యూజిలాండ్ సీజన్‌లో మూడవ అత్యధిక పరుగులు సాధించిన ఆటగాడిగా నిలిచాడు. అయితే, అతను తదుపరి ఫస్ట్-క్లాస్ మ్యాచ్‌లు ఆడలేదు.

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు
* 

వర్గం:న్యూజీలాండ్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:1954 మరణాలు
వర్గం:1878 జననాలు
ఎ.టి. రామస్వామి

**ఎ.టి. రామస్వామి** కర్ణాటక రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన కర్ణాటక శాసనసభకు అర్కలగూడ శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి నాలుగుసార్లు ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యాడు.
## రాజకీయ జీవితం
ఎ.టి. రామస్వామి భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ పార్టీ ద్వారా రాజకీయాల్లోకి వచ్చి పార్టీలో వివిధ హోదాల్లో పని చేసి 1989 శాసనసభ ఎన్నికలలో అర్కలగూడ శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి ఐఎన్‌సీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి జనతాదళ్ అభ్యర్థి కె.బి. మలియపై 9618 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలిచి తొలిసారి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యాడు. ఆయన 1994 ఎన్నికలలో ఐఎన్‌సీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి బీజేపీ అభ్యర్థి ఏ . మంజు పై 6041 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలిచి రెండోసారి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యాడు.

ఎ.టి. రామస్వామి  1999 శాసనసభ ఎన్నికలలో అర్కలగూడ శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి ఐఎన్‌సీ    అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి బీజేపీ అభ్యర్థి ఏ . మంజు చేతిలో 15545 ఓట్ల తేడాతో ఓడిపోయాడు. ఆయన 2004 ఎన్నికలలో పోటీ చేయలేదు. ఎ.టి. రామస్వామి ఆ తరువాత జనతాదళ్ (సెక్యులర్) పార్టీలో చేరి 2008 ఎన్నికలలో జేడీఎస్ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి ఐఎన్‌సీ అభ్యర్థి ఏ . మంజు చేతిలో 9040 ఓట్ల తేడాతో ఓడిపోయాడు. 

ఎ.టి. రామస్వామి 2013 శాసనసభ ఎన్నికలలో అర్కలగూడ శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి జేడీఎస్ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి ఐఎన్‌సీ అభ్యర్థి ఏ . మంజు చేతిలో 8794 ఓట్ల తేడాతో ఓడిపోయాడు. ఆయన 2018 ఎన్నికలలో జేడీఎస్ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి ఐఎన్‌సీ అభ్యర్థి ఏ . మంజుపై 10653 ఓట్ల  మెజారిటీతో గెలిచి మూడోసారి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యాడు.
## మూలాలు

వర్గం:కర్ణాటక రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:కర్ణాటక వ్యక్తులు
వర్గం:2018 కర్ణాటక శాసనసభ్యులు
జెస్సీ తాష్కాఫ్

**జెస్సీ మైఖేల్ తాష్కాఫ్** (జననం 2000, నవంబరు 7) వెల్లింగ్టన్ తరపున ఆడే న్యూజిలాండ్ క్రికెటర్ . అతను 2023, మార్చి 21న కాంటర్‌బరీపై వెల్లింగ్టన్ తరపున తన ఫస్ట్-క్లాస్ అరంగేట్రం చేశాడు. తన సీనియర్ అరంగేట్రానికి ముందు, తాష్కాఫ్ 2020 అండర్-19 క్రికెట్ ప్రపంచ కప్‌లో న్యూజిలాండ్ అండర్-19 జట్టుకు కెప్టెన్‌గా ఉన్నాడు. క్వార్టర్-ఫైనల్‌లో బ్యాటర్ గాయపడిన తర్వాత కిర్క్ మెకెంజీకి మైదానం వెలుపల సహాయం చేసిన తర్వాత అతను క్రీడా స్ఫూర్తికి టోర్నమెంట్ సమయంలో గుర్తింపు పొందాడు.

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు
* 

వర్గం:న్యూజీలాండ్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:2000 జననాలు
స్వరూప్ ప్రకాష్

**స్వరూప్ ప్రకాష్ ** (జననం 1983) కర్ణాటక రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన 2023 శాసనసభ ఎన్నికలలో హసన్ శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యాడు.  
## రాజకీయ జీవితం
స్వరూప్ ప్రకాష్ జనతాదళ్ (సెక్యూలర్) పార్టీ ద్వారా రాజకీయాల్లోకి వచ్చి పార్టీలో వివిధ హోదాల్లో పని చేసి 2023 శాసనసభ ఎన్నికలలో హసన్ శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి జేడీఎస్ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి బీజేపీ అభ్యర్థి జె. ప్రీతం గౌడపై 7,854 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలిచి తొలిసారి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యాడు. స్వరూప్ కు 85,176 ఓట్లు రాగా, బీజేపీ అభ్యర్థి  జె. ప్రీతం గౌడ కు 77,322 ఓట్లు వచ్చాయి.

## మూలాలు

వర్గం:కర్ణాటక రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:కర్ణాటక వ్యక్తులు
వర్గం:2023 కర్ణాటక శాసనసభ్యులు
చార్లెస్ ట్విస్ట్

**చార్లెస్ హ్యారీ ట్విస్ట్** (1855 &#x2013; 1935, మార్చి 8) న్యూజిలాండ్ క్రికెట్ ఆటగాడు. అతను 1882 నుండి 1884 వరకు వెల్లింగ్టన్ తరపున నాలుగు ఫస్ట్-క్లాస్ మ్యాచ్‌లలో ఆడాడు.

ట్విస్ట్ లాంక్షైర్‌లో జన్మించాడు. 1879లో న్యూజిలాండ్‌కు వెళ్లి, వెల్లింగ్టన్‌లో స్థిరపడ్డాడు.  1882లో తన తోటి క్రికెటర్లచే నియమించబడిన అతను బేసిన్ రిజర్వ్‌లో 30 సంవత్సరాలు గ్రౌండ్స్‌మన్‌గా పనిచేశాడు, తన పిచ్‌ల నాణ్యతకు ఖ్యాతిని ఏర్పరచుకున్నాడు.

ట్విస్ట్ ఒక బ్యాట్స్ మాన్. అతని రెండు ఫస్ట్-క్లాస్ మ్యాచ్‌లు బేసిన్ రిజర్వ్‌లోని అతని సొంత పిచ్‌పై ఆడబడ్డాయి, కానీ అతని అత్యంత విజయవంతమైన మ్యాచ్ 1884 ఏప్రిల్‌లో కాంటర్‌బరీతో జరిగిన క్రైస్ట్‌చర్చ్‌లోని లాంకాస్టర్ పార్క్‌లోని మ్యాచ్: వెల్లింగ్టన్ మొదటి ఇన్నింగ్స్ మొత్తం 71 పరుగులలో అతను 34 పరుగులు చేశాడు, పడిపోయిన తర్వాత రనౌట్ అయ్యాడు. రెండవ ఇన్నింగ్స్‌లో 35 పరుగులు చేశాడు. అతను 1885లో బేసిన్ రిజర్వ్‌లో రెండు ఫస్ట్-క్లాస్ మ్యాచ్‌లకు అంపైర్‌గా వ్యవహరించాడు.

ట్విస్ట్ జూలై 1884లో వెల్లింగ్టన్‌లో ఎలిజబెత్ లీని వివాహం చేసుకున్నాడు. ఆమె 1934, అక్టోబరులో మరణించింది. అతను 1935, మార్చిలో తన ఇంట్లో మరణించాడు. వారికి ఒక కుమార్తె, ఒక కుమారుడు ఉన్నారు.

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు
* 

వర్గం:న్యూజీలాండ్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:1935 మరణాలు
వర్గం:1855 జననాలు
టిమ్ రాబిన్సన్

**తిమోతి బ్లేక్ రాబిన్సన్** (జననం 2002, ఏప్రిల్ 28) న్యూజిలాండ్ క్రికెట్ ఆటగాడు. అతను 2021–22 పురుషుల సూపర్ స్మాష్‌లో కాంటర్‌బరీపై వెల్లింగ్టన్ తరపున 2021, నవంబరు 26న తన ట్వంటీ20 అరంగేట్రం చేశాడు. అతను 2021–22 ప్లంకెట్ షీల్డ్ సీజన్‌లో ఒటాగోపై వెల్లింగ్టన్ తరపున 2022, మార్చి 20న తన ఫస్ట్-క్లాస్ అరంగేట్రం చేశాడు. అదే నెలలో ప్లంకెట్ షీల్డ్‌లో, రాబిన్సన్ ఫస్ట్-క్లాస్ క్రికెట్‌లో తన తొలి సెంచరీ సాధించాడు. అతను 2022–23 ఫోర్డ్ ట్రోఫీలో కాంటర్‌బరీపై వెల్లింగ్టన్ తరపున 2022, నవంబరు 22న తన లిస్ట్ ఎ క్రికెట్ అరంగేట్రం చేశాడు.

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు
* 

వర్గం:న్యూజీలాండ్ వన్డే క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:న్యూజీలాండ్ టీ20 క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:న్యూజీలాండ్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:2002 జననాలు
కొట్టక్కల్ మధు

thumb|కొట్టక్కల్ మధు

**కొట్టక్కల్ మధు** (జననం 26 అక్టోబర్ 1968) కేరళలోని కొట్టక్కల్ కు చెందిన ప్రముఖ కథకళి సంగీతకారుడు, నేపథ్య గాయకుడు, స్వరకర్త, కథకళి సంగీతంలో ప్రత్యేకత కలిగి ఉన్నారు. ఆయన కొట్టక్కలలోని పి. ఎస్. వి. నాట్యసంఘంలో (c/o ఆర్య వైద్య శాల) కథకళి సంగీత బోధకుడిగా పనిచేస్తున్నారు. ఆయన 2016లో కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు అందుకున్నారు.

## సూచనలు

## బాహ్య లింకులు

* సైబర్ కేరళ-కొట్టక్కల్ మధు
* 
* 
* ఇన్విస్ Multimedia.com-వోకల్ః కొట్టక్కల్ మధు
* kathakalipadam.com నుండి మధు పాడిన కథకళిపాటాల జాబితా ''స్ట్రీమింగ్తో కథకళి సంగీతం కోసం సమగ్ర డేటాబేస్''

వర్గం:1968 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు
నేరలట్టు రామ పొడువల్

**నేరలట్టు రామ పొడువల్** లేదా న్భారత్ రామ పొడువాల్ (1916-1996) దక్షిణ భారతదేశంలోని కేరళ అభ్యసించే అష్టపదీ/సోపానం సంగీత రూపానికి ప్రతిపాదకులు. కేంద్ర సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీత అయిన ఆయన పాలక్కాడ్ జిల్లాలోని మన్నార్కడ్ సమీపంలోని తిరువలంకున్ను అనే గ్రామానికి చెందినవారు, తిరుమంతంకున్ను ఆలయానికి ప్రసిద్ధి చెందిన మలప్పురం జిల్లాలోని అంగదిపురం ఎక్కువ జీవితాన్ని గడిపారు.

1916 ఫిబ్రవరి 16న అంబలవాసి కుటుంబంలో కూడల్లూరు కురింజికవిల్ మరత్ శంకుని మరార్, న్జెరాలతు పోతువట్ జానకి పొడువలస్యార్ దంపతులకు జన్మించారు. పోడువాల్ ఐదవ తరగతి వరకు పాఠశాల విద్యను అభ్యసించి ఇడక్కా, చెండా సాధనకు వెళ్ళాడు. అతను తన మామయ్య న్జెరాలతు కరుణాకర పోతువాల్ నుండి ఎడక్కా వాయించే కళను వారసత్వంగా పొంది, ఈ రంగంలో చెరగని ముద్ర వేశాడు.

అతను పరప్పనాటు రామ కురుప్పు నుండి వీణ వంటి వాయిద్యాలను కూడా అభ్యసించాడు. అతను కోడికున్నాత్ మాధవన్ నాయర్‌తో పాటు చెంబై వైద్యనాథ భాగవతార్ నుండి కర్ణాటక సంగీతాన్ని అభ్యసించాడు. కేరళ కళామండలంలో ఆయనకున్న అనుభవం కథకళి సంగీతంలో కూడా జ్ఞానాన్ని పొందడంలో సహాయపడింది.

పొదువాల్ 36 సంవత్సరాల వయసులో లక్ష్మీకుట్టి అమ్మను వివాహం చేసుకున్నాడు. వారికి జానకికుట్టి, కృష్ణ విజయన్, గోపాలకృష్ణన్, ఆంజనేయన్, గాయత్రి, హరి గోవిందన్, ఆనంద శివరామన్ అని ఏడుగురు పిల్లలు ఉన్నారు. అతని వివాహం తరువాత, అతను అంగడిపురం సమీపంలోని పాలక్కోడ్ గ్రామంలో, అంగడిపురంలోని తిరుమంతంకున్ను ఆలయ ప్రధాన పూజారి పంధాలక్కోడ్ శంకరన్ నంబూద్రి ఆధ్వర్యంలో నివసించాడు. పొడువాల్ 1996 ఆగస్టు 13న 80 సంవత్సరాల వయసులో మరణించారు. మరుసటి రోజు అంగడిపురంలోని ఆయన ఇంటి ఆవరణలో ఆయన అంత్యక్రియలు జరిగాయి.

సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీత రామ పొదువాల్ కేరళ ఆలయ సంగీతంలోని సోపానం శైలిని పునరుద్ధరించారు. దశాబ్దాలుగా కేరళ సంగీత ప్రియులను మంత్రముగ్ధులను చేశారు. ఆయన ఈ కళను ఆలయ గోడల మధ్య నుండి బయటకు తీసుకువచ్చి, ప్రజలలో ఈ కళను ప్రాచుర్యం పొందేలా చేశాడు. అతని జీవితం, సంగీతం ఆధారంగా ఆరు వేర్వేరు డాక్యుమెంటరీ చిత్రాలు ఉన్నాయి. మలయాళంలో ఆయన జీవిత చరిత్ర 'సోపానం' కేరళలోని విశ్వవిద్యాలయ విద్యార్థులకు అధ్యయన సామగ్రిగా కూడా అమలు చేయబడింది. ఆయన అందుకున్న అవార్డులలో ప్రభుత్వ,  సాంస్కృతిక సంస్థల నుండి ఫెలోషిప్‌లు కూడా ఉన్నాయి.

## అవార్డులు, గౌరవాలు

* 1981: కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు
* 1985: సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు
* 1985: మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వ సాంస్కృతిక శాఖ అవార్డు
* 1985: కేరళ కళామండలం కీర్తి శంఖం
* 1990: కేరళ కళామండలం ఫెలోషిప్
* 1990: మరార్ క్షేమసభ కాలాచార్య అవార్డు
* 1994: గురువాయూరప్పన్ అవార్డు
* 1996: త్రిథాల కేశవపోతువాల్ మెమోరియల్ అవార్డు
* 1996: ప్రవాసీ బషీర్ అవార్డు

## అతని గురించి పుస్తకాలు
*సోపానం* అనే ఆయన ఆత్మకథ నాల్గవ ఎడిషన్‌ను కేరళ సాహిత్య అకాడమీ ప్రచురించింది. 2004లో కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ అతని జీవిత చరిత్రను *ఎన్జెరలతు రామపోతువల్* పేరుతో ప్రచురించింది.

## ప్రస్తావనలు

## బాహ్య లింకులు

* బషీర్ పురస్కారం వద్ద రామ పొదువల్   వద్ద 
వర్గం:మలయాళీ పౌరులు
వర్గం:కేంద్ర సంగీత నాటక అకాడమీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:1996 మరణాలు
వర్గం:1916 జననాలు
పి. కె. వేణుకుట్టన్ నాయర్

**పి.కె. వేణుకుట్టన్ నాయర్** (1931 – 26 నవంబర్ 2012) భారతీయ రంగస్థల ప్రముఖుడు, మలయాళ సినిమా నటుడు. ఆయన కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ ఉపాధ్యక్షుడు, కేంద్ర సంగీత నాటక అకాడమీ సభ్యుడు. అతను 1995లో కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డును, 1998లో కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ ఫెలోషిప్‌ను అందుకున్నాడు. 2022 మార్చిలో పి.జె. ఆంటోనీ అవార్డుతో సహా, ప్రొఫెషనల్ థియేటర్ కోసం రాష్ట్ర స్థాయి పోటీలలో ఆయన అనేక అవార్డులను గెలుచుకున్నారు.

నాయర్ 81 సంవత్సరాల వయసులో తిరువనంతపురంలో స్వల్ప అనారోగ్యంతో 2012 నవంబరు 26న మరణించారు.

## ఫిల్మోగ్రఫీ

* *స్వయంవరం* ( *ఒకరి స్వంత ఎంపిక*, 1972)
* *మజక్కారు* (1973)
* రీనా తండ్రిగా *ఊల్కటల్* ( *బే*, 1978)
* *స్వప్నదానం* ( *జర్నీ త్రూ ఎ డ్రీమ్*, 1976) సుమిత్ర తండ్రిగా
* *అమ్మాయి అమ్మ* (1977)
* *పూజక్కెడుక్కాత పూక్కల్* (1977) పిఎన్ పిల్లగా
* *[[కొడియెట్టం|కోడియెట్టం]]* (1978)
* *ఉల్కడల్* (1979)
* *సింహాసనం* (1979)
* *కన్నుకల్* (1979) .... కేశవన్ నాయర్
* *డాలియప్పుక్కల్* (1980)
* *పూచసన్యాసి* (1981)
* *ఆంబల్పూవు* (1981)
* *గానం* (1982)
* *ఓరు చెరు పంచిరి* ( *ఒక సన్నని చిరునవ్వు*, 2000) గోవిందేత్తన్‌గా

## ప్రస్తావనలు

వర్గం:2012 మరణాలు
వర్గం:1931 జననాలు
వర్గం:కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు
వర్గం:కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ ఫెలోషిప్ గ్రహీతలు
జె. ప్రీతం గౌడ

**జె. ప్రీతం గౌడ ** (జననం 1983) కర్ణాటక రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన 2023 శాసనసభ ఎన్నికలలో హసన్ శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యాడు.
## రాజకీయ జీవితం
జె. ప్రీతం గౌడ భారతీయ జనతా పార్టీ ద్వారా రాజకీయాల్లోకి వచ్చి పార్టీలో వివిధ హోదాల్లో పని చేసి 2018 శాసనసభ ఎన్నికలలో హసన్ శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి  
బీజేపీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి జేడీఎస్ అభ్యర్థి  హెచ్.ఎస్. ప్రకాష్ పై 13,006 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలిచి తొలిసారి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యాడు. ఆయనకు 63,348 ఓట్లు రాగా, జేడీఎస్ అభ్యర్థి  హెచ్.ఎస్. ప్రకాష్ కు 50,342 ఓట్లు వచ్చాయి. ఆయన 2023 శాసనసభ ఎన్నికలలో బీజేపీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి జేడీఎస్ అభ్యర్థి స్వరూప్ ప్రకాష్ చేతిలో 7,854 ఓట్ల తేడాతో ఓడిపోయాడు.

## మూలాలు

వర్గం:కర్ణాటక రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:కర్ణాటక వ్యక్తులు
వర్గం:2018 కర్ణాటక శాసనసభ్యులు
వర్గం:భారతీయ జనతా పార్టీ రాజకీయ నాయకులు
హెచ్.ఎస్. ప్రకాష్

**హసన్ సన్నయ్య ప్రకాష్** (13 సెప్టెంబర్ 1951 - 27 నవంబర్ 2018) కర్ణాటక రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన కర్ణాటక శాసనసభకు హసన్ శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి నాలుగుసార్లు ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యాడు.
## మరణం
హెచ్.ఎస్. ప్రకాష్  67 వయస్సులో బహుళ అవయవ వైఫల్యంతో బాధపడుతూ బెంగళూరులోని ఒక ఆసుపత్రిలో  చికిత్స పొందుతూ 2018 నవంబరు 27న మరణించాడు. ఆయనకు భార్య బి. లలితమణి, హసన్ జిల్లా పంచాయతీ సభ్యుడు హెచ్.పి. స్వరూప్ సహా ముగ్గురు పిల్లలు ఉన్నారు.   

## మూలాలు

వర్గం:కర్ణాటక రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:కర్ణాటక వ్యక్తులు
వర్గం:2013 కర్ణాటక శాసనసభ్యులు
వర్గం:2008 కర్ణాటక శాసనసభ్యులు
అశోకాష్టమి

చైత్ర శుద్ధ అష్టమి లేదా  అశోకాష్టమి చైత్రమాసములో శుక్ల పక్షము నందు అష్టమి తిథి కలిగిన 8వ రోజు. ఇది హిందూ పండుగ. దీనిని భవానీ అష్టమి అని కూడా పిలుస్తారు. చెడుపై సాధించిన విజయం, శోకం లేని దినం అనే అర్థాలతో ఈ పండుగను జరుపుకుంటారు.  

## విశిష్టతలు

* చైత్ర మాసంలో వచ్చే పండుగల్లో అశోకాష్టమి కూడా ఒకటి.
* సాధారణంగా చైత్ర, ఏప్రిల్ నెలల్లో ఈ పండుగను జరుపుకుంటారు.
* ఈ పండుగను చాంద్రమానం లేదా హిందూ తిథి ప్రకారం జరుపుకుంటారు.
* రావణుడి మరణంతో రామచంద్రుడి శోకం లేకుండా పోయిందని, అందుకే ఈ పండుగను 'అశోకాష్టమి' అంటారు.
* భవానీ అష్టమి అంటే, చైత్ర శుద్ధ అష్టమి రోజున అమ్మవారిని ఆరాధించే ఒక పండుగ, దీనిని అశోకాష్టమి అని కూడా అంటారు. 
* ఈ రోజున అమ్మవారికి ప్రత్యేక పూజలు చేస్తారు, మరియు శ్రీ మహా శివచంద్రుడిని కూడా ఆరాధిస్తారు. అమ్మవారిని పూజించడం వల్ల, ఆపదలు, కష్టాలు తొలగిపోతాయని నమ్ముతారు.

## వేడుకలు

* శ్రీక్షేత్రంలోని లోకనాథస్వామి ఆలయంలో ప్రత్యేక పూజలు జరిపి అశోకాష్టమి వేడుకలు జరుపుకుంటారు.

## శ్రీ మహా శివచంద్రుడిని స్తోత్రం

​శ్వేతాంబరః శ్వేతవపుః కిరీటీ, శ్వేతద్యుతిర్దండధరో ద్విబాహుః ।
చంద్రో మృత్యాత్మ వరద: శశాంక్:, శ్రేయాంసీ మహాయాం ప్రదాతు దేవ: ।। 1।।
దధిశంఖతుషారాభం క్షీరోదార్ణవసమ్భవమ్ ।
నమామి శశినం సోమన్ శంభోర్ముకుత్భూషణమ్.।।2।।
రోహిణి సహిత క్షీర్సిన్ధుస్ముత్పన్నోః ప్రభుః ।
హర్ష్య ముకుతవాస్: బాలచంద్ర నమోస్తు తే. ।।3।।
సుధాయ యత్కిరణః పోషయన్త్యోష్ధివానమ్ ।
సర్వన్నార్షషేతున్ తం నమామి సింధునన్దనమ్ ।।4।।
రాకేశం తారకేశం చ రోహిణీప్రియసున్దరమ్ ।
ధ్యాయతాం సర్వదోషఘణ్ణ్ నమామిన్దుం ముహుర్ముహుః ॥5।।


## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు

వర్గం:హిందూ పండుగలు
వర్గం:చైత్రమాసము
గురు కేలు నాయర్

**గురు కేలు నాయర్** ప్రఖ్యాత కథాకళి నృత్య కళాకారుడు, గురువు.

అతను కేరళ కళామండలం నుండి పట్టికంటోడి రావున్ని మీనన్, గురు కుంచు కురుప్ వంటి గురువుల వద్ద కథాకళిలో శిక్షణ పొందాడు. అతను రస-అభినయ మాస్ట్రో గురు *నాట్యాచార్య విదూషకరత్నం [[పద్మశ్రీ పురస్కారం|పద్మశ్రీ]]* మణి మాధవ చాక్యార్ నుండి రస-అభినయంలో ఉన్నత విద్యను అభ్యసించాడు. 1936లో, శాంతినికేతన్‌లోని విశ్వభారతి విశ్వవిద్యాలయంలో మొదటి కథాకళి పాఠ్యాంశాలను స్థాపించడానికి శ్రీ రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ ఆయనను ఆహ్వానించారు. ఆ సమయంలో కథాకళి సహచరులు ఎవరూ లేరు, ఆయన రవీంద్ర నృత్యంలో కథాకళి నృత్యాన్ని స్వరపరిచారు. కథకళి శాంతినికేతన్‌కు వచ్చిన తర్వాతే, ఠాగూర్ శ్యామా అనే నృత్య నాటకాన్ని రాశారు, దీనిలో బజ్రాసేన్, కోటల్ పాత్రలు కథకళి సాంకేతికతను దృష్టిలో ఉంచుకుని సృష్టించబడ్డాయి. 1941లో ఠాగూర్ మరణించే వరకు ఆయన శాంతినికేతన్‌లో అధ్యాపక సభ్యుడిగా ఉన్నారు. గురు కేలు నాయర్ గుర్తించదగిన శిష్యులలో మృణాళిని సారాభాయ్, రుక్మిణీ దేవి అరుండేల్, యోగ్ సుందర్ దేశాయ్ ఉన్నారు.

కథాకళి రంగానికి చేసిన విశేష కృషికి గాను గురు కేలు నాయర్ కు 1992లో కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు లభించింది.

## ప్రస్తావనలు

వర్గం:మలయాళీ పౌరులు
కల్పతి బాలకృష్ణన్

**కల్పతి బాలకృష్ణన్**  కేరళకు చెందిన పెర్కషన్ వాద్యకారుడు. చెండ (సంప్రదాయ కేరళ డ్రమ్), తాయంబక, పంచారీ మేళం, పంచవాద్యం వాయించే భారతీయ పెర్కషన్ వాద్యకారుడు. అతను 2009లో ఉత్తమ తాయంబక కళాకారుడిగా కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డును గెలుచుకున్నాడు. 2019లో, డా. సత్యనారాయణ ఉన్ని దర్శకత్వం వహించిన "ఒరు దేశ విసమం" అనే మలయాళ చిత్రంలో అతను ప్రముఖ పాత్ర పోషించాడు, ఇందులో వాయిద్యకారుల శ్రేణి ఉంది. 

## జీవిత విశేషాలు
అతను పాలక్కాడ్ జిల్లాలోని కల్పతి అనే గ్రామంలో జన్మించాడు.  అతని దగ్గరి బంధువు కారెక్కట్పరంభ అప్పు నాయర్ చెండ వాద్యం ప్రపంచానికి పరిచయం చేశాడు. ఆయనే అతని మొదటి గురువు. వాయిద్యంపై ఆయనకున్న ఆసక్తిని గ్రహించిన అతని తల్లి,  మామ, బాలకృష్ణన్‌ను మంకురిస్సి అప్పమరార్ ఆధ్వర్యంలో ఉంచారు. బాలకృష్ణన్ తొమ్మిదేళ్ల వయసులో అరంగేట్రం చేశాడు. కల్లెకులంగర అచ్యుతంకుట్టి మరార్‌తో ప్రదర్శనలు బాలకృష్ణన్ సంగీత వాయిద్యాల రంగంలో ముందుకు సాగడానికి సహాయపడ్డాయి. ఆయనకు కేవలం 12 సంవత్సరాల వయస్సు ఉన్నప్పుడు, నిర్వాహకులు పాలక్కాడ్‌లోని కూనతార సమీపంలోని ఆర్యన్‌కావు ఆలయంలో ప్రదర్శన ఇవ్వమని ఆహ్వానించారు. అక్కడ, త్రితల కేశవపోతువల్, బాలుడి ప్రతిభను గుర్తించి, స్వచ్ఛందంగా బాలకృష్ణన్‌తో పాటు వెళ్లారు.

## శైలి
కుడి,  ఎడమ చేతులతో ఇంత నైపుణ్యంతో చెండా వాద్యం వాయించే వ్యక్తి మరొకరు లేరని భావిస్తారు.  ఆయనకు రెండు చేతులతో ప్రత్యామ్నాయంగా చెండా వాయించే అద్భుతమైన శైలి ఉంది, దానిని రాపిడ్ టైమ్‌లో వాయించడం. ఎడమచేతి వాయించే అలవాటు ఉన్న బాలకృష్ణన్, తొలినాళ్లలో ఎడమ చేతితో చెండా వాయించేవాడు. తరువాత, ఆయన దీనిని స్పృహతో మార్చుకుని, కుడి చేతిని తంబకకు అలవాటుగా మార్చుకున్నారు.

చెండాలో మాత్రమే శిక్షణ పొందినప్పటికీ, కల్పతి బాలకృష్ణన్ పంచవాద్యం, తిమిలలో కూడా తన ప్రతిభను నిరూపించుకున్నాడు. ఆయన మద్దలం కూడా వాయించాడు, అయితే చాలా అరుదుగా వాయించేవాడు.

## మూలాలు

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:మలయాళీ పౌరులు
వర్గం:సంగీతకారులు
జూలీ న్యూమార్

**జూలీ న్యూమార్** (జననం జూలియా చలీన్ న్యూమేయర్; ఆగష్టు 16, 1933) ఒక అమెరికన్ నటి, నృత్యకారిణి, గాయని వివిధ రంగస్థల, స్క్రీన్, టెలివిజన్ పాత్రలకు ప్రసిద్ది చెందింది. ఆమె రచయిత్రి, లోదుస్తుల డిజైనర్, రియల్ ఎస్టేట్ మొఘల్ కూడా. 1958లో బ్రాడ్వే నిర్మించిన ది మ్యారేజ్-గో-రౌండ్ చిత్రంలో కాట్రిన్ స్వెగ్ పాత్రకు గాను ఆమె ఒక నాటకంలో ఉత్తమ నటిగా టోనీ అవార్డును గెలుచుకుంది, 1961 చలనచిత్ర వెర్షన్లో పాత్రను తిరిగి పోషించింది. 1960 లలో ఆమె టెలివిజన్ ధారావాహిక బాట్ మాన్ (1966–1967) లో కాట్ వుమన్ గా రెండు సీజన్లలో నటించింది. ఆమె ఇతర రంగస్థల క్రెడిట్లలో 1956 లో జిగ్ఫెల్డ్ ఫోలీస్, డామ్ యాంకీస్! లోని లోలా ఉన్నాయి 1961 లో, 1965 లో ఇర్మా లా డౌస్ ప్రాంతీయ నిర్మాణాలలో ఇర్మాగా నటించింది.

న్యూమార్ జార్జ్ మైఖేల్ 1992 సింగిల్ "టూ ఫంకీ" కోసం మ్యూజిక్ వీడియోలో కనిపించాడు, 1995 చిత్రం టు వాంగ్ ఫూ, థాంక్స్ ఫర్ ఎవ్రీథింగ్! లో తన వలె అతిథి పాత్రను పోషించాడు జూలీ న్యూమార్. ఆమె వాయిస్ వర్క్ లో యానిమేటెడ్ ఫీచర్ ఫిల్మ్స్ బాట్ మాన్: రిటర్న్ ఆఫ్ ది కేపెడ్ క్రూసేడర్స్ (2016), బ్యాట్ మాన్ వర్సెస్ టూ-ఫేస్ (2017) ఉన్నాయి, దీని కోసం ఆమె ఒరిజినల్ టెలివిజన్ సిరీస్ తరువాత యాభై సంవత్సరాల తరువాత క్యాట్ వుమన్ పాత్రను తిరిగి పోషించింది.

## ఫిల్మోగ్రఫీ

### సినిమా

### టెలివిజన్

## స్టేజ్ క్రెడిట్స్
 

## సూచనలు

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1933 జననాలు
మునీషా రాజ్‌పాల్

**మునీషా మహాజన్ రాజ్‌పాల్** స్టార్ ప్లస్ టెలివిజన్ లో ప్రసారమవుతున్న*యే రిష్టా క్యా కెహ్లతా హై*, *శౌర్య ఔర్ అనోఖీ కీ కహానీ* ధారావాహికల కోసం వ్రాస్తున్న భారతీయ కథ, స్క్రీన్ ప్లే, సంభాషణ రచయిత.

## కెరీర్
మునీషా రాజ్‌పాల్ ఫిక్షన్, నాన్-ఫిక్షన్ రెండింటినీ వ్రాసి, *యే రిష్టా క్యా కెహ్లతా హై*, స్త్రీ, *సాస్ బినా ససురాల*, *ఏక్ ప్యాకెట్ ఉమేద్*, *దేఖా ఏక్ ఖ్వాబ్*, మీట్ మిలా దే రబ్బా, *కాశీ-అబ్ నా రహే తేరా కాగజ్ కోరా*, జసుబెన్ జయంతిలాల్ జోషి కీ జాయింట్ ఫ్యామిలీ, హమ్ దోనో హై అలగ్ అలగ్ వంటి షోలలో పనిచేసింది.

ఆమె చిత్రాలకు డబ్బింగ్ స్క్రిప్ట్లకు రచయితగా కూడా పనిచేస్తుంది.

ఆమె *యే రిష్టా క్యా కెహ్లతా హై*, *శౌర్య ఔర్ అనోఖీ కీ కహానీ* కోసం సంభాషణలు రాసింది.
## ఫిల్మోగ్రఫీ

### టెలివిజన్ రచయిత

* *ఏక్ ప్యాకెట్ ఉమేద్*
* *జసుబెన్ జయంతిలాల్ జోషి కి జాయింట్ ఫ్యామిలీ*
* *మీట్ మిలా డి రబ్బా* 
* *కాశీ-అబ్ నా రహే తేరా కాగజ్ కోరా*
* *స్త్రీ*
* *హమ్ దోనో హై అలగ అలగ*
* *సాస్ బినా ససురాల్*
* *దేఖా ఏక్ ఖ్వాబ్*
* *యే ఇష్క్ హై*
* *యే రిష్టా క్యా కెహ్లతా హై* (2009-ప్రస్తుతం) 
* *శౌర్య ఔర్ అనోఖీ కీ కహానీ* (2021-ప్రస్తుతం) 

## అవార్డులు

## మూలాలు

వర్గం:1973 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
గుడివాడ రమణ లాల్

**గుడివాడ రమణ లాల్ (డాక్టర్ మహర్షి రమణలాల్ జి)** (జననం 23 ఏప్రిల్ 1966) భారతదేశానికి చెందిన ప్రఖ్యాత ఆస్ట్రో జెమాలజిస్ట్, వేద జ్యోతిష్కుడు, ఆధ్యాత్మిక నాయకుడు. వీరు జ్యోతిష్యశాస్త్రం, రత్నపరిశోధన, వాస్తు, అంకశాస్త్రం, హస్తసాముద్రిక శాస్త్రాల్లో ప్రావీణ్యత పొందారు. 3000 సంవత్సరాల ఆధ్యాత్మిక వారసత్వాన్ని కొనసాగిస్తూ, సర్వ-మంత్ర ఉపాసకుడిగా ప్రఖ్యాతి పొందారు. పురాతన జ్ఞానాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని తంత్ర, మంత్ర, రత్నాల ద్వారా జ్యోతిష్య పరిష్కారాలను అందించడంలో ప్రముఖంగా నిలిచారు. గత 30 సంవత్సరాలుగా అతనువిశ్వవ్యాప్త గౌరవాన్ని పొందారు.

## ప్రారంభ జీవితం, విద్యాభ్యాసం
గుడివాడ రమణ లాల్ 1966 ఏప్రిల్ 23న ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని నూజివీడులో జన్మించారు. వీరి తండ్రి గుడివాడ లక్ష్మణరావు, తల్లి గుడివాడ కనకాంజలి. స్థానికంగా ప్రచారంలో ఉన్న నమ్మకానుసారం, అతను జనన సమయానికి ఒక విశేష ఖగోళ సంఘటన జరిగింది, దాని ఫలితంగా ఆ ప్రాంతంలో ఉన్న దీర్ఘకాల వర్షాభావం తొలగిపోయిందని భావిస్తారు.

అతను క్రైస్ట్ న్యూ టెస్టమెంట్ డీమ్‌డ్ యూనివర్శిటీ, గుంటూరు నుండి గౌరవ డాక్టరేట్ అందుకున్నారు. ఆధ్యాత్మిక శాస్త్రాలలో లోతైన జ్ఞానం కలిగి, రాజకీయనాయకులు, వ్యాపారవేత్తలు, ఆధ్యాత్మిక సాధకులకు మార్గదర్శకత్వం అందిస్తున్నారు.

## వృత్తి, కృషి
రమణలాల్ జి గత 30 సంవత్సరాలుగా జ్యోతిష్య శాస్త్రం, రత్నపరిశోధనలో నిమగ్నమై ఉన్నారు. *అదృష్ట రత్నాలయం జువెల్స్ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్* అనే సంస్థను స్థాపించి, రత్నాల శాస్త్రంపై ప్రత్యేక పరిశోధనలు చేస్తున్నారు. అతను సూచించిన రత్నాలు, మంత్ర ఉపాసనలు ద్వారా రాజకీయనాయకులు, వ్యాపారవేత్తలు, సాధారణ ప్రజలు ఆర్థికాభివృద్ధి సాధించారని అనేక మంది నమ్ముతారు.

## ముఖ్య రచనలు, ప్రాముఖ్యత
రమణలాల్ జి,  అనేక గ్రంథాలను రచించారు. వాటిలో ముఖ్యమైనవి:

* *అదృష్ట రత్నం*,*శుక్ర శ్వేత రత్నం*: ఆర్థిక వృద్ధి, నెగటివ్ ఎనర్జీలను తొలగించడం, ఆధ్యాత్మిక రక్షణ కోసం ప్రసిద్ధి చెందిన రత్నం.
* ***ది సుప్రీం మిరాకిల్ ఆఫ్ మహర్షి రమణ యోగి లాల్ జీ***: భౌతిక, ఆధ్యాత్మిక విజయానికి మార్గదర్శకంగా నిలిచే రచన.

## ఆధ్యాత్మిక వారసత్వం
రమణలాల్ జి, 300 ఏళ్ల ప్రాచీన ఆధ్యాత్మిక వారసత్వానికి చెందినవారు. ఈ వంశం గతంలో భారతదేశ ప్రముఖ వ్యక్తులకు జ్యోతిష్య సేవలు అందించింది, అందులో:

* *పీ.వి. నరసింహారావు* (భారత మాజీ ప్రధానమంత్రి)
* *ఎన్.టి. రామారావు* (ఆంధ్రప్రదేశ్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి)
* *జలగం వెంకటరావు* (ఆంధ్రప్రదేశ్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి)
* *చెన్నా రెడ్డి* (ఆంధ్రప్రదేశ్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి)

## అదృష్ట రత్నాలయం జువెల్స్ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్
రమణలాల్ జి, స్థాపించిన * అదృష్ట రత్నాలయం జువెల్స్ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్* కంపెనీ, ఆస్ట్రో రత్నాలు, ఆధ్యాత్మిక ఆభరణాలు తయారీలో ప్రసిద్ధి చెందింది.

* స్థాపన:* 1 అక్టోబర్ 2024
* ప్రధాన కార్యాలయం:* ఫ్లాట్ నెం.74/A, శ్రీనివాస్ నగర్ కాలనీ మెయిన్ రోడ్, AS రావు నగర్, హైదరాబాద్, తెలంగాణ 500062.

## భవిష్యత్ ప్రాజెక్టులు
విశ్వమానవాభివృద్ధిని దృష్టిలో ఉంచుకుని, రమణ లాల్ ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద అదృష్ట ఆలయాన్ని *"అదృష్ట లక్ష్మి ఆలయం"* నిర్మించేందుకు సంకల్పించారు.

* *100 ఎకరాల్లో విస్తరించనున్న ఈ ఆలయంలో 1000 కిలోల బంగారం* ఉపయోగించనున్నారు.
* అదృష్టం, ఆర్థికాభివృద్ధి, ధార్మిక విజయం కోసం ప్రత్యేకమైన మంత్ర సూత్రాలతో ఆలయ నిర్మాణం జరుగుతుంది.

## వారసత్వం, ప్రపంచవ్యాప్త ప్రభావం
రమణలాల్ జి ఆధ్యాత్మిక జీవన విధానాన్ని ప్రాచుర్యంలోకి తెచ్చి, అనేక మంది భక్తులకు మార్గదర్శకుడిగా నిలుస్తున్నారు. *అతనుచిత్రం, యంత్రాలు, రత్నాలు భక్తులకు అదృష్టాన్ని అందిస్తాయని అనేక మంది నమ్ముతున్నారు*.

## గమనిక
ఈ వ్యాసంలో పేర్కొన్న సమాచారం ప్రామాణికంగా ప్రచురించబడిన పుస్తకాలు, వార్తా కథనాలు, అధికారిక వెబ్‌సైట్ల నుండి సేకరించబడింది.

## సూచనలు
హరిహర్ కోట

హరిహర్ కోట (హర్షగఢ్ కోట) భారతదేశంలోని మహారాష్ట్ర రాష్ట్రం లోని నాసిక్ జిల్లా ఘోటి నుండి 40 కి. మీ. ల దూరంలో ఉంది. ఇది నాసిక్ జిల్లాలోని ఒక ముఖ్యమైన కోట, గోండా ఘాట్ గుండా వెళ్లే వాణిజ్య మార్గాన్ని చూడటానికి దీనిని నిర్మించారు. ఇది మహారాష్ట్రలోని అత్యంత ప్రమాదకరమైన ట్రెక్‌లలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది. ఇది సముద్ర మట్టానికి 3,676 అడుగుల ఎత్తులో ఉంది. హరిహర్ కోటను అధిరోహించడానికి, దిగడానికి ఒక మీటరు వెడల్పు గల రాతి మెట్లు చెక్కబడ్డాయి. ఇవి మొత్తం 117 మెట్లు ఉన్నాయి. ఈ మెట్లు అన్ని దాదాపు ఎనభై డిగ్రీలు నిటారుగా ఉంటాయి. ఇలా నిటారుగా ఉండడం వలన వీటిని స్వర్గానికి మెట్లు అని కూడా పిలుస్తారు. 
## చరిత్ర
హరిహర్ కోటను సేయునా (యాదవ) రాజవంశ కాలంలో నిర్మించారు. శత్రు సైన్యం సులభంగా లోపలికి ప్రవేశించలేని విధంగా ఈ  కోటను రూపొందించారు. దీనిని 1636 సంవత్సరంలో త్రయంబక్, ఇతర పూణే కోటలతో పాటు ఖాన్ జమామ్‌కు అప్పగించారు. 1818 సంవత్సరంలో 17 ఇతర కోటలతో పాటు ఈ కోటను కూడా కెప్టెన్ బ్రిగ్స్ స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. హరిహర్ కోట దాని క్రింద గ్రామం నుండి చూస్తే దీర్ఘచతురస్రాకారంలో కనిపిస్తుంది. ఇది త్రిభుజాకార రాతి పట్టకంపై నిర్మించబడింది. దీని మూడు ముఖాలు, రెండు అంచులు 90 డిగ్రీల వద్ద నిలువుగా ఉంటాయి. పశ్చిమం వైపు మూడవ అంచు 75 డిగ్రీల కోణంలో వంపుతిరిగి ఉంటుంది. నిర్గుడ్‌పాడ గ్రామం వైపు ఉన్న హరిహర్ కోట నిలువు ముఖాన్ని "స్కాటిష్ కడా" అని పిలుస్తారు,  ఈ కొండ దాదాపు 170 మీటర్ల ఎత్తు ఉంటుంది. దీనిని 1986 సంవత్సరంలో బ్రిటిష్ పర్వతారోహకుడు డగ్ స్కాట్ మొదటిసారిగా అధిరోహించడము వలన దీనికి  పర్వతారోహకుడు డగ్ స్కాట్ పేరు పెట్టారు. నేడు, కోటలో ఒక చిన్న భాగం మాత్రమే మిగిలి ఉంది.

## అధిరోహణ
హరిహర్ కోట ట్రెక్కింగ్ చేయడానికి ఉత్తమ సమయం డిసెంబర్ - ఫిబ్రవరి, ఈ సమయంలో ఆహ్లాదకరమైన వాతావరణం ఉంటుంది. వర్షాకాలంలో ఈ కోట మీదకి ట్రెక్కింగ్  నిషేధించబడింది. 
## గ్యాలరీ

దస్త్రం:Harihar4.jpg|thumb|చుట్టూ కొండలు 
దస్త్రం:Harihar5.jpg|thumb|నిలువు మెట్లు 
దస్త్రం:Harihar_fort_1.jpg|thumb|కోట ప్రధాన ద్వారం 
దస్త్రం:Harihar2.jpg|thumb|రెండవ ద్వారం ప్రవేశ మార్గం 

## ఇవి కూడా చూడండి
* భారతదేశంలోని కోటల జాబితా
* భారతదేశ సైనిక చరిత్ర
## మూలాలు

వర్గం:మహారాష్ట్ర
వర్గం:నాసిక్ డివిజన్
కొట్టక్కల్ శివరామన్

**కొట్టక్కల్ శివరామన్** (9 జనవరి 1936-19 జూలై 2010) దక్షిణ భారతదేశంలోని కేరళ చెందిన శాస్త్రీయ నృత్య-నాటకం కథకళి లో మహిళా పాత్రల చిత్రణను విప్లవాత్మకంగా మార్చిన ప్రదర్శన కళాకారుడు.

## కెరీర్
కథాకళి, పూర్తిగా పురుష ఉనికితో కూడిన (కనీసం 20వ శతాబ్దం మొదటి అర్ధభాగం చివరి వరకు) ఎక్కువగా పురుష నృత్య రూపం కావడంతో, స్త్రీ పాత్రలకు ద్వితీయ హోదాను ఇచ్చింది. కొన్ని శాస్త్రీయ కథలలో లలిత (కిర్మీరవధం, బకవధంలో) లేదా ఊర్వశి (కాలకేయవధంలో) వంటి స్త్రీ పాత్రల కోసం దట్టమైన, నెమ్మదిగా సాగే పాటలు (పదాలు) ఉన్నప్పటికీ, దమయంతి (నలచరితం) లేదా మోహిని (రుగ్మాంగదచరితం) లేదా సైరంధ్రి (లేదా కీచకవధంలో మాలిని) వంటి పాత్రలకు ప్రకాశవంతమైన నటన కోసం వారి ప్రొఫైల్ గురించి సారవంతమైన ఊహ, అంతర్దృష్టి అవసరం.

1936లో జన్మించిన శివరామన్, ఉత్తర మధ్య కేరళలోని మలప్పురం జిల్లాలోని కొట్టక్కల్‌లోని పిఎస్‌వి నాట్యసంఘంలో తన మేనమామ-గురువు పద్మశ్రీ వజెంకడ కుంచు నాయర్ శిష్యుడు, ఈ అధీనం మొత్తాన్ని మార్చాలని నిర్ణయించుకున్నాడు.  1960ల నాటికి, అతను ఆ ఆలోచనలను వేదికపై విజయవంతంగా ప్రయోగించాడు, ఇది అతని స్వస్థలమైన వల్లువనాడ్‌లో మాత్రమే కాకుండా, ఒకప్పటి మధ్య-కేరళ రాజ్యం అయిన వల్లువనాడ్‌లో కూడా సౌందర్యవేత్తల ప్రశంసలను పొందింది, ఇది కథాకళి శుద్ధి చేసిన కల్లువాళి శైలికి నిలయంగా ఉంది. పాలక్కాడ్ జిల్లాలోని చెర్పులస్సేరికి ఉత్తరాన ఉన్న అతని కరల్మన్నా గ్రామం కథకళి పటంలో దాని పేరును మరింతగా చేర్చుకుంది.

సంవత్సరాలుగా, శివరామన్ ఉత్తర, దక్షిణ కేరళ అంతటా అనేక తరాల నటులతో నటించారు, కానీ కళామండలం గోపితో కలిసి కథాకళి వేదికపై అద్భుతమైన జంటగా ఖ్యాతిని పొందారు. వీరిద్దరూ కలిసి శివరామన్‌తో దమయంతిగా, గోపి నలన్‌గా, కుంతీ - కర్ణన్‌గా, మోహిని -రుక్మాంగదన్‌గా నటించారు. కీచకవధంలో పద్మభూషణ్ కళామండలం రామన్‌కుట్టి నాయర్ (కీచకునిగా) సరసన సైరంధ్రి ( ద్రౌపది వేషధారణలో) శివరామన్ పోషించిన పాత్ర అతనికి అనేక దశలు, కీర్తిని సంపాదించిపెట్టింది. ఆధునిక కాలంలో ఏ ప్రముఖ ప్రదర్శన-కళా సంస్థలలోనూ బోధించని అరుదైన ప్రముఖ కథాకళి కళాకారులలో శివరామన్ ఒకరు.

తన జీవితపు సాయంత్రం వేళ, శివరామన్ పురుష పాత్రలను కూడా అలంకరించాడు, అక్కడ మేకప్ మాయాజాలం అతని వయస్సును దాచిపెట్టడానికి సహాయపడుతుంది. ఆయన స్త్రీ పాత్రలు పోషించడం కొనసాగించారు, కానీ కృష్ణుడు (కుచేలవృత్తం) లేదా పుష్కరుడు (నలచరితం) గా కూడా నటించారు. ఆయన భాగవతంలోని 11వ స్కంధం ఆధారంగా రూపొందించబడిన పింగళ అనే కొత్త కథా నాటకానికి (ఆట్టక్కథ) నృత్య దర్శకత్వం వహించారు. దాని ప్రారంభ ప్రదర్శనలో, అతను కథానాయకుడి ప్రధాన పాత్రను పోషించాడు. 

## ఇతర కార్యకలాపాలు, వ్యక్తిగత జీవితం
పురాణాల నుండి తన మాతృభాష మలయాళ సాహిత్యంలోని తాజా రచనల వరకు పుస్తకాలు చదవడంలో ఆసక్తి ఉన్న కళాకారుడు, శివరామన్ తన కళారూపం గురించి లోతైన ఆలోచనాపరుడిగా ఉన్నప్పటికీ, గంభీరమైన వక్తగా పేరు పొందాడు. చిత్రనిర్మాత ఎంఆర్ రాజన్ మాస్టర్ పై ఒక డాక్యుమెంటరీ తీశారు. మినుక్కు అనే రచన 2007 లో జాతీయ అవార్డును గెలుచుకుంది.

శివరామన్ 1996లో కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డును, 2008లో కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ ఫెలోషిప్‌ను అందుకున్నారు. శివరామన్‌కు కేంద్ర సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు లభించింది. అతను వివాహం చేసుకుని కరల్మన్నాలో నివసించాడు.

## మరణం
ఆయన జూలై 19, 2010న రాత్రి 10:30 గంటలకు 74 సంవత్సరాల వయసులో తన ఇంట్లో మరణించారు.

## ప్రస్తావనలు


## బాహ్య లింకులు

* నాయకాను పునర్నిర్వచించడం
వర్గం:కేంద్ర సంగీత నాటక అకాడమీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:మలయాళీ పౌరులు
వర్గం:2010 మరణాలు
వర్గం:1936 జననాలు
వర్గం:కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు
బోధ్ గయ

**బుద్ధ గయ** లేదా **బోధ్** **గయ** భారతదేశంలోని బీహార్ రాష్ట్రంలోని గయ జిల్లాలో ఉంది. బుద్ధగయ పాట్నా నగరం నుండి 96 కిలోమీటర్ల దూరంలో, గయ పట్టణానికి సమీపంలో ఉంది. గతంలో ఇది మగధ అనే రాజ్యానికి రాజధానిగా ఉండేది.  బౌద్ధమతంలోని నాలుగు ప్రధాన యాత్రా స్థలాలలో ఇది అతి ముఖ్యమైనది. మిగిలిన మూడు కుషినగర్, లుంబినీ, సారనాథ్. బుద్ధగయలో వజ్ర సింహాసనం, బోధి వృక్షంతో కూడిన మహాబోధి ఆలయం ఉంది. గౌతమ బుద్ధుడు బోధి వృక్షం కింద జ్ఞానోదయం పొందిన ప్రదేశంగా ఇది ప్రసిద్ధి చెందింది. 2002 సంవత్సరంలో, బోధ్ గయలో ఉన్న మహాబోధి ఆలయాన్ని యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశంగా ప్రకటించింది.  

## చరిత్ర
దాదాపు 528 బిసి కాలంలో, క్రీస్తుపూర్వం 328 వైశాఖ మాసంలో (ఏప్రిల్-మే) కపిలవస్తు యువరాజు గౌతముడు సత్యాన్వేషణ కోసం ఇల్లు వదిలి వెళ్ళాడు. జ్ఞాన అన్వేషణలో, గౌతముడు నిరంజన నది ఒడ్డున ఉన్న ఉరువేల అనే చిన్న గ్రామానికి వచ్చాడు. అతను ఆ గ్రామంలోని ఒక రావి చెట్టు కింద ధ్యానం చేయడం ప్రారంభించాడు. ఒకరోజు, అతను ధ్యానంలో మునిగిపోయినప్పుడు, ఆ గ్రామానికి చెందిన సుజాత అనే అమ్మాయి అతని కోసం ఒక గిన్నెడు పాయసం, తేనె తెచ్చింది. ఆ ఆహారం తిన్న తర్వాత, గౌతముడు మళ్ళీ ధ్యానంలో మునిగిపోయాడు. మూడు పగళ్లు, రాత్రులు ధ్యానం చేసిన తర్వాత, ఆయనకు జ్ఞానోదయం లభించింది, ఆ తర్వాత ఆయన బుద్ధుడిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు. దీని తరువాత, అతను వివిధ ప్రదేశాలలో 7 వారాలు ధ్యానం చేసి, తరువాత సారనాథ్ వెళ్లి అక్కడ తనకు జ్ఞానోదయం అయినట్లు ప్రకటించాడు. కొన్ని నెలల తర్వాత బుద్ధుడు ఉరువేల తిరిగి వచ్చాడు. ఇక్కడికి అతని ఐదుగురు స్నేహితులు వారి అనుచరులతో కలిసి అతన్ని కలవడానికి వచ్చి వారికి దీక్ష ఇవ్వాలని కోరారు. ఆ వ్యక్తులకు దీక్ష ఇచ్చిన తర్వాత, బుద్ధుడు రాజ్‌గిర్‌కు వెళ్ళాడు. కాలానుక్రమేణ ఈ గ్రామం సంబోధి, వైజరాసన లేదా మహాబోధి అనే పేర్లతో పిలువబడింది. 18వ శతాబ్దం నుండి బుద్ధగయ అనే పదం ప్రస్తావన కనిపించడం ప్రారంభమైంది. క్రమంగా ఈ ప్రదేశం బుద్ధగయగా ప్రసిద్ధి చెందింది, బుద్ధుడు జ్ఞానోదయం పొందిన రోజు బుద్ధ పూర్ణిమగా ప్రసిద్ధి చెందింది. బౌద్ధమతంలో బుద్ధగయను అత్యంత పవిత్ర స్థలంగా భావిస్తారు.  బుద్ధుని కాలంలో ఉరువేల అని పిలువబడే ఇది లీలాజన (నిరంజన) నది ఒడ్డున ఉంది. ఈ ప్రదేశంలో మొదటి ఆలయాన్ని మౌర్య చక్రవర్తి అశోకుడు నిర్మించాడు.   

## మహాబోధి ఆలయం
[thumb|[గౌతమ బుద్ధుడు జ్ఞానోదయం పొందిన బోధివృక్షము.]]
మహాబోధి ఆలయం భారతదేశంలో ఇప్పటికీ నిలిచి ఉన్న అతి పురాతన ఇటుక ఆలయాలలో ఒకటి. మౌర్య చక్రవర్తి అశోకుడు బుద్ధుని జ్ఞానోదయం జ్ఞాపకార్థం దీనిని నిర్మించాడు. 12వ శతాబ్దంలో ఘురిద్ రాజవంశానికి చెందిన భక్తియార్ ఖిల్జీ నేతృత్వంలో జరిగిన దండయాత్రలలో ఇది నాశనమైంది. తరువాత శ్రీలంక బౌద్ధ సంస్కర్త అయిన అనగరిక ధర్మపాల  దీనిని తిరిగి పునరుద్ధరించాడు. ఈ ఆలయం 55 మీటర్లు (180 అడుగులు) ఎత్తు ఉంటుంది. ఆలయం లోపల ఉన్న మందిరంలో బుద్ధుని పసుపు రంగు ఇసుకరాయి విగ్రహం ఉంటుంది.  

## మూలాలు

వర్గం:హిందూ పవిత్రమైన నగరాలు
వర్గం:బీహార్
వర్గం:బీహార్ పర్యాటక ప్రదేశాలు
కవియూర్ రేవమ్మ

**కవియూర్ సి.కె. రేవమ్మ** (14 ఏప్రిల్ 1930 కవియూర్‌లో - 13 మే 2007 కొల్లంలో) ప్రముఖ కర్ణాటక సంగీత గాయని. ఎనిమిదేళ్ల వయసులో కర్ణాటక సంగీతం నేర్చుకోవడం ప్రారంభించిన రేవమ్మ, 16 ఏళ్ల వయసులో అరువిపురంలో సంగీత విద్వాంసురాలుగా కెరీర్ ప్రారంభించారు.

బి.ఎ., ఎం.ఎ. డిగ్రీ (సంగీతం) పరీక్షలలో మొదటి ర్యాంకు సాధించిన తర్వాత, ఆమె కేరళ విశ్వవిద్యాలయం నుండి సంగీతంలో పిహెచ్‌డి పట్టా పొందింది. కేరళ విశ్వవిద్యాలయం నుండి సంగీతంలో పిహెచ్‌డి పొందిన మొదటి వ్యక్తి రేవమ్మ. తరువాత, ఆమె తిరువనంతపురంలోని మహిళా కళాశాలలో ఉపన్యాసాలిచ్చింది, అక్కడ ఆమె సంగీత విభాగాధిపతి అయ్యారు. రేవమ్మ త్రిస్సూర్ ప్రభుత్వ కళాశాల ప్రిన్సిపాల్‌గా కూడా పనిచేశారు. కాలేజియేట్ ఎడ్యుకేషన్ డిప్యూటీ డైరెక్టర్‌గా పదవీ విరమణ చేశారు.

రేవమ్మ జీవిత నూక, నవలోకం, నీలకుయిల్, శశిధరన్, పొంకతిర్, చెచ్చి వంటి అనేక చిత్రాలలో పాడారు. ఆమె మొదటి సినిమా శశిధరన్. రేవమ్మ, పి. లీల, జిక్కీ (కృష్ణవేణి) ఒకప్పటి మలయాళ చిత్రాలలో గాయని త్రయం అని పిలుస్తారు. జీవిత నూక, నవలోకం, నీలకుయిల్, శశిధరన్, పొంకతిర్, చెచ్చి వంటి మ్యూజికల్ హిట్‌లతో సహా 1950లలో సుమారు 20 మలయాళ చిత్రాలలో పాటలకు రేవమ్మ తన గాత్రాన్ని అందించారు. ఏఎమ్ రాజాతో ఆమె పాడిన యుగళగీతం, నీ ఎన్ చంద్రనే, నాజాన్ నిన్ చంద్రిక, అన్పుతన్ పొన్నాంబల్థిల్ వంటి క్లాసిక్ పాటలతో శ్రోతలను మంత్రముగ్దులను చేసింది. తరువాత రేవమ్మ సంగీతంలో బోధన, పరిశోధనపై దృష్టి సారించింది.

తిరువనంతపురం సంగీత కళాశాల నుండి గానభూషణం పట్టా పొందిన ఆమె కేరళ, కాలికట్, ఎంజి విశ్వవిద్యాలయాల అధ్యయన బోర్డు సభ్యురాలిగా కూడా పనిచేశారు. ఆమె రాష్ట్రంలోని వివిధ కళాశాలల్లో బోధించింది. ఆమె ఫుల్‌బ్రైట్ స్కాలర్‌షిప్‌తో UCLA లో ఎథ్నో-మ్యూజికాలజీలో పోస్ట్‌డాక్టోరల్ అధ్యయనాలను నిర్వహించింది. రేవమ్మ అమెరికాలోని వివిధ విశ్వవిద్యాలయాలలో విజిటింగ్ ప్రొఫెసర్‌గా కూడా పనిచేశారు. ఆమె 1975లో కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డును అందుకుంది.

## ప్రస్తావనలు

వర్గం:భారతీయ మహిళా నేపథ్య గాయకులు
వర్గం:మలయాళ సినిమా నేపథ్యగాయకులు
వర్గం:2007 మరణాలు
వర్గం:1930 జననాలు
వర్గం:కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు
కళామండలం కృష్ణన్ నాయర్

**కళామండలం కృష్ణన్ నాయర్** (27 మార్చి 1914 - 15 ఆగస్టు 1990) కేరళకు చెందిన కథాకళి నర్తకుడు.

## జీవితం
అతను పద్మశ్రీ, సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు, కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు,కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ ఫెలోషిప్ గ్రహీత.

కేరళలోని ఉత్తర మలబార్‌లోని కన్నూర్ జిల్లాలోని పయ్యనూర్ తాలూకాలోని చెరుతళజంకు చెందిన ఆయన, యుక్తవయస్సు ప్రారంభంలో గురు చందు పనిక్కర్ ఆధ్వర్యంలో కథాకళిలో శిక్షణ పొందారు. 19 నాటికి, అతను కేరళ కళామండలం సహ వ్యవస్థాపకుడు, కవి వల్లథోల్ నారాయణ మీనన్‌చే గమనించబడ్డాడు, అతను కృష్ణన్ నాయర్‌ను తన ఇన్‌స్టిట్యూట్‌లో చేర్చుకున్నాడు, ఆ తర్వాత మధ్య కేరళలోని త్రిసూర్‌కు ఉత్తరాన ఉన్న మూలంకున్నతుకవు సమీపంలో కృష్ణన్ నాయర్ పట్టిక్కంథోడి రావూన్ని మీనన్, తకళి కుంచు మణి మణి నారాయణన్, కవప్పా మణి నారాయణన్ వద్ద శిక్షణ పొందాడు.

కృష్ణన్ నాయర్ కుడియాట్టం విద్వాంసుడు నాట్యాచార్య మణి మాధవ చాక్యార్ నుండి *రస-అభినయ* (కంటి వ్యాయామాలపై నొక్కి చెప్పే ముఖ భావోద్వేగాలు) పై ఉన్నత చదువులు చదివారు, ఆయన కూడా పద్మశ్రీని గెలుచుకున్నారు. కృష్ణన్ నాయర్ పై చాక్యార్ గాఢంగా ప్రభావితం ఉంది.

కృష్ణన్ నాయర్ తన జీవిత రెండవ భాగంలో, కొచ్చి సమీపంలోని త్రిపునితురను తన నివాసంగా చేసుకున్నాడు. కథాకళిని ఎల్లప్పుడూ సాంప్రదాయకంగా పురుషులే ప్రదర్శించేవారు. 1975లో ఒక మహిళా బృందం ఏర్పడింది. వారికి కళామండలం కృష్ణన్ నాయర్ శిక్షణ ఇచ్చారు.  త్రిపునితుర కథకళి కేంద్రం మహిళా బృందం జాతీయ గుర్తింపు పొందింది. ఇతని దగ్గర చంద్రమాన గోవిందన్ నంబూతిరి శిక్షణ పొందాడు. ఇతని మనవరాలు స్మితా రాజన్, మోహినియాట్టం కళాకారిణి.

కృష్ణన్ నాయర్ 1990 ఆగస్టు 15న 76 సంవత్సరాల వయసులో మరణించారు.

## ప్రస్తావనలు

వర్గం:కేంద్ర సంగీత నాటక అకాడమీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:1990 మరణాలు
వర్గం:1914 జననాలు
వర్గం:మలయాళీ పౌరులు
వర్గం:కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు
ఎస్.ఎల్. పురం సదానందన్

**ఎస్.ఎల్. పురం సదానందన్** (15 ఏప్రిల్ 1928 - 17 సెప్టెంబర్ 2005) కేరళకు చెందిన ఒక భారతీయ నాటక రచయిత, సినిమా స్క్రిప్ట్ రచయిత.

## కెరీర్
1967లో, ఆయన *అగ్నిపుత్రి* చిత్రానికి ఉత్తమ స్క్రీన్ ప్లే కొరకు మొట్టమొదటి జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డును అందుకున్నారు.

## మరణం
ఆయన 2005 సెప్టెంబర్ 17న మరణించారు. ఆయనకు భార్య ఓమన సదానందన్, ఇద్దరు కుమారులు జయసూర్య (*స్పీడ్ ట్రాక్* *ఏంజెల్ జాన్*, జాక్ & డేనియల్ చిత్రాలకు దర్శకత్వం వహించారు), జయసోమ ఉన్నారు.

## అవార్డులు

* 1965: మలయాళంలో ఉత్తమ చలనచిత్రంగా రాష్ట్రపతి రజత పతకం - *కావ్యమేళ*
* 1967: జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారం - ఉత్తమ స్క్రీన్ ప్లే - *అగ్నిపుత్రి*
* 1995: కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ ఫెలోషిప్
* 1991: కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు

మలయాళ నాటక రంగానికి చేసిన విశేష కృషిని గుర్తించినందుకు కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ వార్షిక అవార్డు, *ఎసం.ఎల్. పురం సదానందన్ స్మారక పురస్కారం* ఏర్పాటు చేసింది.

## ఫిల్మోగ్రఫీ

* *[[చెమ్మీన్]]*
* *విలకురంజ మనుష్యన్*
* *అగ్నిపుత్రి*
* *కళ్ళు కొండోరు పెన్ను*
* *కట్టుకుతిర*
* *యవనిక*
* *కావ్యమేళ*
* *భాగ్యముద్ర*
* *కాడు*
* *నెల్లు*
* *పాతముదయం*
* *ఇవిడే తుడంగున్ను*
* *ఆధ్య పాదమ్*
* *నవవధు*
* *కార్తీక*
* *బాబుమోన్*

## ప్రస్తావనలు

## బాహ్య లింకులు

* S. L. Puram Sadanandan at IMDb
* S.L. Puram Sadanandan cremated
* A communist who became doyen  of theatre

వర్గం:మలయాళ సినిమా దర్శకులు
వర్గం:1928 జననాలు
వర్గం:2005 మరణాలు
వర్గం:కేరళ రాష్ట్ర చలనచిత్ర అవార్డు విజేతలు
వర్గం:కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు
చంద్రమాన గోవిందన్ నంబూతిరి

**చంద్రమాన గోవిందన్ నంబూతిరి** కేరళకు చెందిన కథాకళి కళాకారుడు.

## వ్యక్తిగత జీవితం
సిజి నంబూతిరి చంద్రమాన ఇల్లం, అసమన్నూర్‌లో సిఎస్ గోవిందన్ నంబూద్రి (అతని పేరు పెట్టారు), తల్లి దేవకి అంతర్జనం దంపతులకు జన్మించారు. ఆయనకు భార్య, నలుగురు కుమారులు ఉన్నారు.

గోవిందన్ నంబూతిరి 1947లో కవుంకల్ చతున్ని పణిక్కర్ దగ్గర కథాకళి నేర్చుకోవడం ప్రారంభించారు. కేరళలో 3 సంవత్సరాలు చదువుకున్న తర్వాత అతను అహ్మదాబాద్‌లోని దర్పణ అకాడమీ ఆఫ్ పెర్ఫార్మింగ్ ఆర్ట్స్‌కు వెళ్లాడు. గోవిందన్ నంబూతిరి కళామండలం కృష్ణన్ నాయర్, మంకులం విష్ణు నంబూతిరి దగ్గర కూడా నేర్చుకున్నారు.

## అవార్డులు

* కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు, 1994 
* 1997–1998లో మానవ వనరుల శాఖ నుండి 'ఇలకియట్టం' పై పరిశోధనకు "సీనియర్ ఫెలోషిప్"
* 1999 లో శాస్త్రీయ కళలకు "తులశివనం" అవార్డు లభించింది.

## ఇది కూడ చూడు

* కథాకళి
* కళామండలం కృష్ణన్ నాయర్
* కేరళ కళామండలం

## ప్రస్తావనలు

* చంద్రమన గోవిందన్ నంబూతిరి, cyberkerala.com
వర్గం:మలయాళీ పౌరులు
వర్గం:కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు