2024 వేసవి పారాలింపిక్ క్రీడలులో భారత దేశం

**భారతదేశం** 2024 సమ్మర్ పారాలింపిక్స్లో భాగంగా పారిస్, ఫ్రాన్స్‌లో 28 ఆగస్టు నుండి 8 సెప్టెంబర్ 2024 వరకు పాల్గొంది. దేశం తన అధికారిక ప్రవేశాన్ని 1968 సమ్మర్ పారాలింపిక్స్లో చేసింది మరియు 1984 నుండి ప్రతి సమ్మర్ పారాలింపిక్స్లో నిరంతరంగా పాల్గొంటూ వస్తోంది. ఇది సమ్మర్ పారాలింపిక్స్‌లో భారతదేశం యొక్క 13వ ప్రదర్శన.

భారతదేశం నుండి మొత్తం 84 మంది క్రీడాకారులు 12 క్రీడల విభాగాలలో పోటీపడ్డారు. ప్రారంభోత్సవ వేడుకలో భగ్యశ్రీ జాధవ్ మరియు సుమిత్ ఆంటిల్ జాతీయ పతాకధారులుగా వ్యవహరించారు. ముగింపు వేడుకలో ప్రీతి పాల్ మరియు హర్విందర్ సింగ్ పతాకధారులుగా వ్యవహరించారు.

భారతదేశం మొత్తం 29 పతకాలు సాధించింది. ఇందులో 7 స్వర్ణ, 9 రజత, 13 కాంస్య పతకాలు ఉన్నాయి. ఇది పారాలింపిక్ క్రీడల చరిత్రలో భారతదేశం సాధించిన అత్యధిక పతకాల సంఖ్య. అంతకుముందు 2020 పారాలింపిక్స్లో 19 పతకాలు సాధించింది. 
## నేపథ్యం

భారత పారాలింపిక్ కమిటీ (PCI) 1994లో స్థాపించబడింది. ఇది అంతర్జాతీయ పారాలింపిక్ కమిటీ (IPC) 1989లో ఏర్పడిన ఐదు సంవత్సరాల తర్వాత ఏర్పాటైంది.

భారతదేశం 1968 పారాలింపిక్స్లో తన తొలి ప్రవేశాన్ని నమోదు చేసింది. అనంతరం 1984 నుండి ప్రతి సమ్మర్ పారాలింపిక్ క్రీడల్లో నిరంతరంగా పాల్గొంటూ వస్తోంది. ఈ సంచికతో సమ్మర్ పారాలింపిక్స్‌లో భారతదేశం 13వసారి పాల్గొన్నట్టైంది.

పారాలింపిక్ క్రీడల చరిత్రలో భారతదేశం మొత్తం 31 పతకాలు సాధించింది. ఇందులో అత్యంత విజయవంతమైన ప్రదర్శనగా 2020 టోక్యో పారాలింపిక్స్ నిలిచింది. ఆ క్రీడల్లో భారత్ 5 స్వర్ణ, 8 రజత, 6 కాంస్య పతకాలతో మొత్తం 19 పతకాలు సాధించింది.

2024 పారిస్ పారాలింపిక్స్ కోసం భారత బృందంలో 12 క్రీడా విభాగాల్లో 84 మంది అథ్లెట్లు చోటు సంపాదించారు.

ప్రారంభోత్సవ వేడుకలో భగ్యశ్రీ జాధవ్ మరియు సుమిత్ ఆంటిల్ భారత పతాకధారులుగా వ్యవహరించారు.

ముగింపు వేడుకలో ప్రీతి పాల్ మరియు హర్విందర్ సింగ్ భారత జాతీయ పతాకధారులుగా వ్యవహరించారు. 
## పతకాల సారాంశం
భారతదేశం మొత్తం 29 పతకాలు సాధించింది. ఇందులో 7 స్వర్ణ, 9 రజత, 13 కాంస్య పతకాలు ఉన్నాయి. ఇది పారాలింపిక్స్‌లో భారతదేశం సాధించిన అత్యధిక పతకాల సంఖ్యగా నిలిచింది. ఒకే విభాగంలో భారత క్రీడాకారులు పలుమార్లు వేదికపై నిలిచిన నాలుగు సందర్భాలు కూడా ఈ పతకాలలో ఉన్నాయి.

### స్వర్ణ పతక విజేతలు

అవనీ లేఖరా మహిళల 10 మీటర్ల ఎయిర్ రైఫిల్ (SH1) విభాగంలో భారతదేశానికి తొలి స్వర్ణ పతకాన్ని అందించింది. ఇదే విభాగంలో ఆమె వరుసగా రెండోసారి స్వర్ణం గెలిచి, పారాలింపిక్స్‌లో అనేక పతకాలు సాధించిన తొలి భారత మహిళగా నిలిచింది.

కుమార్ నితేష్ పురుషుల సింగిల్స్ SL3 పారా-బ్యాడ్మింటన్ విభాగంలో స్వర్ణం సాధించాడు.

సుమిత్ ఆంటిల్ పురుషుల జావెలిన్ త్రో F64 విభాగంలో వరుసగా రెండోసారి స్వర్ణం గెలిచి, ఒకే విభాగంలో బ్యాక్-టు-బ్యాక్ స్వర్ణాలు సాధించిన తొలి భారత పురుష క్రీడాకారుడిగా నిలిచాడు. ఈ క్రమంలో రెండు పారాలింపిక్ రికార్డులు నెలకొల్పాడు.

హర్విందర్ సింగ్ ఆర్చరీలో భారతదేశానికి తొలి పారాలింపిక్ స్వర్ణ పతకాన్ని అందించాడు.

ధర్మబీర్ నైన్ పురుషుల క్లబ్ త్రో F51 విభాగంలో స్వర్ణం సాధించాడు.

ప్రవీణ్ కుమార్ పురుషుల హైజంప్ T64 విభాగంలో స్వర్ణం గెలిచాడు.

నవదీప్ సింగ్ పురుషుల జావెలిన్ త్రో F41 విభాగంలో రెండో స్థానంలో నిలిచినా, ఇరాన్ క్రీడాకారుడు అనర్హతకు గురవడంతో స్వర్ణ పతకం అందుకున్నాడు. అతని 47.32 మీటర్ల త్రో కొత్త పారాలింపిక్ రికార్డుగా నమోదైంది.

### రజత పతక విజేతలు

మనీష్ నర్వాల్ పురుషుల 10 మీటర్ల ఎయిర్ పిస్టల్ SH1 విభాగంలో రజతం సాధించాడు.

నిశాద్ కుమార్ (హైజంప్ T47), యోగేష్ కతునియా (డిస్కస్ త్రో F56), తులసిమతి మురుగేశన్ (బ్యాడ్మింటన్), సుహాస్ యతిరాజ్, అజీత్ సింగ్ యాదవ్, శరద్ కుమార్, సచిన్ ఖిలారి తదితరులు తమ తమ విభాగాల్లో రజత పతకాలు సాధించారు.

### కాంస్య పతక విజేతలు

మోనా అగర్వాల్ మహిళల 10 మీటర్ల ఎయిర్ రైఫిల్ విభాగంలో కాంస్యం సాధించింది. 

ప్రీతి పాల్ మహిళల 100 మీటర్ల T35 మరియు 200 మీటర్ల T35 విభాగాల్లో రెండు కాంస్య పతకాలు సాధించి, ఈ క్రీడల్లో రెండు పతకాలు గెలిచిన ఏకైక భారత క్రీడాకారిణిగా నిలిచింది.

రూబినా ఫ్రాన్సిస్, శీతల్ దేవి (రాకేశ్ కుమార్‌తో కలిసి), మనీషా రామదాస్, నిత్యా శివన్, దీప్తి జీవన్‌జీ, సుందర్ సింగ్ గుర్జర్, మరియప్పన్ తంగవేలు, కపిల్ పరమార్, హోకాటో హోటోజే సెమా, సిమ్రన్ శర్మ తదితరులు తమ తమ విభాగాల్లో కాంస్య పతకాలు సాధించారు.

ఇవన్నీ కలిపి పారిస్ 2024 పారాలింపిక్స్‌లో భారతదేశం చారిత్రాత్మక ప్రదర్శన చేసింది. 
## పతక విజేతలు
 
### సారాంశం

 
## పోటీదారులు
భారత బృందంలో 12 క్రీడల్లో 74 పతక విభాగాల్లో పాల్గొన్న మొత్తం 84 మంది క్రీడాకారులు ఉన్నారు.

 
## అర్చరీ
భారతదేశం చెక్ రిపబ్లిక్‌లోని Plzeň లో నిర్వహించిన 2023 World Para Archery Championships లో సాధించిన ఫలితాల ఆధారంగా కాంపౌండ్ మరియు రికర్వ్ విభాగాల్లో ఆరుగురు క్రీడాకారులతో అర్హత సాధించింది.

;కాంపౌండ్
ర్యాంకింగ్ రౌండ్ 29 ఆగస్టు 2024న జరిగింది. పురుషుల ర్యాంకింగ్ రౌండ్‌లో రాకేశ్ కుమార్ ఐదో స్థానం, శ్యామ్ సుందర్ స్వామి పదిహేనో స్థానం సాధించారు. మహిళల ర్యాంకింగ్ రౌండ్‌లో శీతల్ దేవి 703 పాయింట్లు సాధించి రెండో స్థానం పొందగా, సరితా అధానా తొమ్మిదో స్థానంలో నిలిచింది.

మిక్స్‌డ్ జట్టు ర్యాంకింగ్స్‌లో రాకేశ్ కుమార్ మరియు శీతల్ దేవి 1399 పాయింట్లు సాధించి, రాకేశ్ కుమార్ మరియు సరితా అధానా కలిగి ఉన్న పూర్వ ప్రపంచ రికార్డును బద్దలు కొట్టారు.

పురుషుల వ్యక్తిగత విభాగంలో శ్యామ్ సుందర్ స్వామి రౌండ్ ఆఫ్ 32లో థాయిలాండ్‌కు చెందిన కోంసాన్ సింగ్పిరోమ్ చేతిలో ఓడిపోయి ప్రారంభ దశలోనే నిష్క్రమించాడు. రాకేశ్ కుమార్ రౌండ్ ఆఫ్ 32లో సులభంగా గెలిచాడు. తరువాతి రెండు మ్యాచ్‌లు షూట్-ఆఫ్ ద్వారా నిర్ణయించబడ్డాయి; రెండింటిలోనూ రాకేశ్ విజయం సాధించి సెమీఫైనల్‌కు చేరాడు. సెమీఫైనల్‌లో చైనాకు చెందిన ఐ షిన్‌లియాంగ్ పై 143–145 తేడాతో ఓడిపోయాడు. కాంస్య పతక పోరులో చైనాకు చెందిన హే జిహావో చేతిలో కేవలం ఒక పాయింట్ తేడాతో 146–147 స్కోర్‌తో ఓడిపోయి నాలుగో స్థానంలో నిలిచాడు.

శీతల్ దేవికి రౌండ్ ఆఫ్ 32లో బై లభించింది. రౌండ్ ఆఫ్ 16లో 2020 గేమ్స్ రజత పతక విజేత మారియానా జునిగా చేతిలో ఒక పాయింట్ తేడాతో ఓడిపోయింది. సరితా అధానా తొలి రెండు మ్యాచ్‌ల్లో సులభ విజయాలు సాధించినప్పటికీ, క్వార్టర్ ఫైనల్లో తుదకు స్వర్ణ పతక విజేత ఓజ్నూర్ క్యూరే చేతిలో ఓడిపోయి ఆరో స్థానంలో నిలిచింది.

;రికర్వ్
పురుషుల వ్యక్తిగత రికర్వ్ విభాగంలో హర్విందర్ సింగ్ అద్భుత ప్రదర్శనతో స్వర్ణ పతకాన్ని గెలుచుకున్నాడు. ఫైనల్లో పోలాండ్‌కు చెందిన లూకాష్ సిజెక్ ను 6–0తో ఓడించాడు.

మహిళల వ్యక్తిగత రికర్వ్ విభాగంలో పూజా జాట్యాన్ క్వార్టర్ ఫైనల్ దశలో నిష్క్రమించింది.

మిక్స్‌డ్ జట్టు రికర్వ్ విభాగంలో హర్విందర్ సింగ్ మరియు పూజా జాట్యాన్ జట్టు నాలుగో స్థానంలో నిలిచింది.
|} 
## అథ్లెటిక్స్
భారత క్రీడాకారులు 2023 మరియు 2024 World Para Athletics Championships లో సాధించిన ఫలితాల ఆధారంగా లేదా కేటాయింపు కోటాల ద్వారా అర్హత స్థానాలు పొందారు. సంబంధిత ఈవెంట్లకు కనీస ప్రవేశ ప్రమాణం (MES) ను పూర్తి చేసిన వారికి మాత్రమే అర్హత లభించింది. అథ్లెటిక్స్ బృందంలో మొత్తం 38 మంది సభ్యులు ఉండగా, అందులో 10 మంది మహిళలు ఉన్నారు.

;ట్రాక్ ఈవెంట్లు

;పురుషుల ఫీల్డ్ ఈవెంట్లు
* Dharambir Nain – క్లబ్ త్రో F51 – 34.92 (AR) – 
* Pranav Soorma – క్లబ్ త్రో F51 – 34.59 – 
* Amit Kumar Saroha – క్లబ్ త్రో F51 – 23.96 – 10వ స్థానం
* Yogesh Kathuniya – డిస్కస్ త్రో F56 – 42.22 (SB) – 
* Sharad Kumar – హై జంప్ T63 – 1.88 – 
* Mariyappan Thangavelu – హై జంప్ T63 – 1.85 – 
* Shailesh Kumar – హై జంప్ T63 – 1.85 – 4వ స్థానం
* Nishad Kumar – హై జంప్ T47 – 2.04 (SB) – 
* Rampal Chahar – హై జంప్ T47 – 1.95 (PB) – 7వ స్థానం
* Praveen Kumar – హై జంప్ T64 – 2.08 (PB, AR) – 
* Navdeep Singh – జావెలిన్ త్రో F41 – 47.32 (PR, PB) – 
* Ajeet Singh Yadav – జావెలిన్ త్రో F46 – 65.62 – 
* Rinku Hooda – జావెలిన్ త్రో F46 – 61.58 – 5వ స్థానం
* Sundar Singh Gurjar – జావెలిన్ త్రో F46 – 64.96 – 
* Dipesh Kumar – జావెలిన్ త్రో F54 – 26.11 – 7వ స్థానం
* Praveen Kumar – జావెలిన్ త్రో F57 – 42.12 – 8వ స్థానం
* Sandip Sargar – జావెలిన్ త్రో F64 – 58.03 – 7వ స్థానం
* Sandeep Chaudhary – జావెలిన్ త్రో F64 – 62.80 – 4వ స్థానం
* Sumit Antil – జావెలిన్ త్రో F64 – 70.59 (PR) – 
* Arvind Malik – షాట్‌పుట్ F35 – 13.01 (SB) – 6వ స్థానం
* Manu – షాట్‌పుట్ F37 – 13.86 – 6వ స్థానం
* Ravi Rongali – షాట్‌పుట్ F40 – 10.63 (PB) – 5వ స్థానం
* Sachin Khilari – షాట్‌పుట్ F46 – 16.32 (AR) – 
* Mohd Yasser – షాట్‌పుట్ F46 – 14.21 – 8వ స్థానం
* Rohit Kumar – షాట్‌పుట్ F46 – 14.10 – 9వ స్థానం
* Hokato Hotozhe Sema – షాట్‌పుట్ F57 – 14.65 (PB) – 
* Soman Rana – షాట్‌పుట్ F57 – 14.07 – 5వ స్థానం

;మహిళల ఫీల్డ్ ఈవెంట్లు
* Kanchan Lakhani – డిస్కస్ త్రో F53 – 10.06 (PB) – 7వ స్థానం
* Sakshi Kasana – డిస్కస్ త్రో F55 – 21.49 – 8వ స్థానం
* Karamjyoti Dalal – డిస్కస్ త్రో F55 – 20.22 – 9వ స్థానం
* Bhavanaben Chaudhary – జావెలిన్ త్రో F46 – 39.70 (PB) – 5వ స్థానం
* Bhagyashree Jadhav – షాట్‌పుట్ F34 – 7.28 – 5వ స్థానం
* Amisha Rawat – షాట్‌పుట్ F46 – 9.25 (PB) – 14వ స్థానం

 
## బ్యాడ్మింటన్
భారతదేశం బ్యాడ్మింటన్ వరల్డ్ ఫెడరేషన్ నిర్వహించిన పారాబ్యాడ్మింటన్ “రేస్ టు పారిస్” పారాలింపిక్ ర్యాంకింగ్స్ ద్వారా పది మంది పారాబ్యాడ్మింటన్ క్రీడాకారులను అర్హత సాధింపజేసింది.

;పురుషులు

### సింగిల్స్ SL3
* మనోజ్ సర్కార్ – గ్రూప్ దశలో 1 విజయం, 2 పరాజయాలు – తదుపరి దశకు అర్హత సాధించలేదు.
* **కుమార్ నితేష్** – గ్రూప్ దశలో అగ్రస్థానం (Q)  
  * క్వార్టర్ ఫైనల్: విజయం  
  * సెమీఫైనల్: విజయం  
  * ఫైనల్: విజయం – 

### సింగిల్స్ SL4
* **సుహాస్ లలినకేరె యతిరాజ్** – గ్రూప్ దశలో అగ్రస్థానం (Q)  
  * సెమీఫైనల్: విజయం  
  * ఫైనల్: పరాజయం – 

* సుకాంత్ కదం – గ్రూప్ దశలో అగ్రస్థానం (Q)
  * సెమీఫైనల్: పరాజయం  
  * కాంస్య పతక పోటీ: పరాజయం – 4వ స్థానం

* తరుణ్ ధిల్లాన్ – గ్రూప్ దశలో 1 విజయం, 1 పరాజయం – అర్హత సాధించలేదు.

### సింగిల్స్ SH6
* కృష్ణ నగర్ – గ్రూప్ దశలో రెండు పరాజయాలు – అర్హత సాధించలేదు.
* శివరాజన్ సోలైమలై – గ్రూప్ దశలో మూడు పరాజయాలు – అర్హత సాధించలేదు.

;మహిళలు

### సింగిల్స్ SL3
* మనసి జోషి – గ్రూప్ దశలో రెండు పరాజయాలు – అర్హత సాధించలేదు.
* మందీప్ కౌర్ – గ్రూప్ దశలో 1 విజయం, 1 పరాజయం (Q)
  * క్వార్టర్ ఫైనల్: పరాజయం – అర్హత సాధించలేదు.

### సింగిల్స్ SL4
* పాలక్ కోహ్లీ – గ్రూప్ దశలో 1 విజయం, 1 పరాజయం (Q)  
  * క్వార్టర్ ఫైనల్: పరాజయం – అర్హత సాధించలేదు.

### సింగిల్స్ SU5
* **[[తులసిమతి మురుగేశన్]]** – గ్రూప్ దశలో అగ్రస్థానం (Q)  
  * సెమీఫైనల్: విజయం  
  * ఫైనల్: పరాజయం – 

* **మనిషా రామదాస్** – గ్రూప్ దశలో అర్హత (Q)  
  * సెమీఫైనల్: పరాజయం  
  * కాంస్య పతక పోటీ: విజయం – 

### సింగిల్స్ SH6
* **నిత్య శ్రీ శివన్** – గ్రూప్ దశలో అర్హత (Q)  
  * సెమీఫైనల్: పరాజయం  
  * కాంస్య పతక పోటీ: విజయం – 

;మిక్స్‌డ్ డబుల్స్

### డబుల్స్ SL3–SU5
* కుమార్ నితేష్ / తులసిమతి మురుగేశన్ – గ్రూప్ దశలో 1 విజయం, 2 పరాజయాలు – అర్హత సాధించలేదు.
* సుహాస్ లలినకేరె యతిరాజ్ / పాలక్ కోహ్లీ – గ్రూప్ దశలో మూడు పరాజయాలు – అర్హత సాధించలేదు.

### డబుల్స్ SH6
* శివరాజన్ సోలైమలై / నిత్య శ్రీ శివన్ – గ్రూప్ దశలో అగ్రస్థానం (Q)
  * సెమీఫైనల్: పరాజయం  
  * కాంస్య పతక పోటీ: పరాజయం – 4వ స్థానం


**లెజెండ్**: **W** = విజయం; **L** = పరాజయం; **Q** = తదుపరి దశకు అర్హత
 
## సైక్లింగ్
భారతదేశం 31 డిసెంబర్ 2022 నాటి యూనియన్ సైక్లిస్ట్ ఇంటర్నేషనల్ (UCI) జాతీయ ర్యాంకింగ్స్ ఆధారంగా ఇద్దరు పారా సైక్లిస్టులను (ఒక్కొక్కరు పురుషులు, మహిళలు) అర్హత సాధింపజేసింది.

;రోడ్ ఈవెంట్లు

;ట్రాక్ ఈవెంట్లు
 
## జూడో
కపిల్ పర్మార్ మరియు కోకిలా కౌశిక్లతే ఇంటర్నేషనల్ బ్లైండ్ స్పోర్ట్స్ ఫెడరేషన్ (IBSA) జూడో ర్యాంకింగ్స్ ఆధారంగా కోటా స్థానాలు సాధించడం ద్వారా భారతదేశం తొలిసారిగా జూడోలో అర్హత పొందింది.

 
## పారాకనోయింగ్
ఇంటర్నేషనల్ కెనో ఫెడరేషన్ నిర్వహించిన 2023 మరియు 2024 ICF కెనో స్ప్రింట్ ప్రపంచ ఛాంపియన్‌షిప్స్ పోటీల ద్వారా భారత్ మూడు కోటా స్థానాలను సంపాదించింది.

**FB** = ఫైనల్ B (పతకేతర పోటీ) **FA** = ఫైనల్ A (పతక పోటీ) 
## పవర్‌లిఫ్టింగ్
నిర్దిష్ట టోర్నమెంట్లలో తప్పనిసరిగా పాల్గొని, పారాలింపిక్ అర్హత ర్యాంకింగ్స్ ద్వారా ఇద్దరు పురుషులు (పరమ్‌జీత్ కుమార్, అశోక్ మాలిక్) మరియు ఇద్దరు మహిళలు (సకీనా ఖాతూన్, కస్తూరి రాజమణి) పారాలింపిక్స్‌కు అర్హత సాధించారు.

## రోయింగ్
దక్షిణ కొరియాలోని చుంగ్జు లో నిర్వహించిన 2024 ఆసియా / ఓషియానియా ఖండ అర్హత రెగాటా ద్వారా భారత్ మిక్స్‌డ్ డబుల్ స్కల్స్ విభాగంలో ఒక పడవను అర్హత సాధించింది.

సూచిక: **R** = రెపెచాజ్; **FB** = ఫైనల్ B (పతకేతర)

## షూటింగ్

15 జూలై 2024 నాటికి కనిష్ఠ అర్హత స్కోరు (MQS) సాధించి, వివిధ అర్హత పోటీల ద్వారా భారత్ తొమ్మిది మంది పరా షూటర్లను ప్రవేశపెట్టింది. రుబీనా ఫ్రాన్సిస్ మరియు స్వరూప్ ఉన్నాల్కర్ కు అంతర్జాతీయ పారాలింపిక్ కమిటీ ద్విపాక్షిక ఆహ్వానం ఇచ్చింది.

సూచిక: **Q** = తదుపరి దశకు అర్హత; **PR** = పారాలింపిక్ రికార్డు

## ఈత
సుయాష్ జాధవ్ బటర్‌ఫ్లై విభాగంలో కనిష్ఠ అర్హత ప్రమాణం (MQS) సాధించి భారత్‌కు ఒక కోటా స్థానం సంపాదించాడు.

## టేబుల్ టెన్నిస్
సోనల్బెన్ పటేల్ మరియు భవినా పటేల్ అంతర్జాతీయ టేబుల్ టెన్నిస్ సమాఖ్య ప్రపంచ ర్యాంకింగ్స్ ద్వారా అర్హత సాధించారు.

## తైక్వాండో
అరుణా తన్వర్ చైనా లోని తైఆన్ లో జరిగిన 2024 ఆసియా అర్హత టోర్నమెంట్‌లో విజయం సాధించి అర్హత పొందింది.

రౌండ్ ఆఫ్ 16 లో టర్కీకి చెందిన నుర్చిహాన్ ఎకిన్సీ చేతిలో ఓడిపోయి పోటీల నుంచి నిష్క్రమించింది.

## ఇవి కూడా చూడండి
* భారత్ పారాలింపిక్స్‌లో
* 2024 గ్రీష్మకాల ఒలింపిక్స్‌లో భారత్

## మూలాలు

2024
వర్గం:2024 గ్రీష్మకాల పారాలింపిక్స్‌లో దేశాలు

వర్గం:2024 గ్రీష్మకాల పారాలింపిక్స్‌లో భారతదేశం
వర్గం:పారాలింపిక్స్‌లో సైక్లింగ్
వర్గం:భారత పారా సైక్లిస్టులు