సిద్ధార్థ్ లూథ్రా

**సిద్ధార్థ్ లూథ్రా** (హిందీ: सिद्धार्थ लूथरा; జననం 1966 ఫిబ్రవరి 16) భారతదేశ అత్యున్నత న్యాయస్థానంలో సీనియర్ న్యాయవాది. జూలై 2012లో, ఆయన సుప్రీంకోర్టులో అదనపు సొలిసిటర్ జనరల్ ఆఫ్ ఇండియాగా నియమితుడయ్యాడు. ప్రాథమిక హక్కులు, ఎన్నికల సంస్కరణలు, క్రిమినల్ చట్టం, విధాన సమస్యలకు సంబంధించిన విషయాలలో కేంద్ర, వివిధ రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు ప్రాతినిధ్యం వహించాడు. ఆయన మే 2014లో ఈ పదవికి రాజీనామా చేశాడు. ఆయన తండ్రి కె.కె. లూథ్రా, సోదరుడు గీతా లూథ్రా ఇద్దరూ సీనియర్ న్యాయవాదులే.

క్రిమినల్ లా, వైట్ కాలర్ నేరాలు, సైబర్ మోసాలలో వాదనలు వినిపించడంలో ఆయనకు గొప్ప నైపుణ్యం ఉంది. ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయం నుంచి న్యాయశాస్త్రంలో ఆయన 1990లో తన ఎల్.ఎల్.బి డిగ్రీ పూర్తి చేసాడు. ఆ తరువాత ఇంగ్లాండు వెళ్ళి 1991లో కేంబ్రిడ్జ్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి క్రిమినాలజీలో ఎంఫిల్ చేసాడు. 2015లో, ఆయనకు నోయిడాలోని అమిటీ విశ్వవిద్యాలయం గౌరవ డాక్టరేట్ ఆఫ్ లాను ప్రదానం చేసింది.

ఢిల్లీ ముఖ్యమంత్రి అరవింద్ కేజ్రీవాల్‌పై దాఖలు అయిన పరువు నష్టం దావాలో ఆయన మాజీ కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి దివంగత అరుణ్ జైట్లీ తరపున వాదించాడు.

ఆయన ఢిల్లీ స్టేట్ లీగల్ సర్వీసెస్ అథారిటీ సభ్యుడు. అలాగే ఇండియన్ క్రిమినల్ జస్టిస్ సొసైటీ వైస్ ప్రెసిడెంట్ కూడా. ఆయన ఢిల్లీ లా టైమ్స్, ఢిల్లీ రిపోర్టెడ్ జడ్జిమెంట్స్ అనే రెండు భారతీయ న్యాయ పత్రికల సలహా బోర్డులో కూడా ఉన్నాడు. ఆయన తన కేసులలో దాదాపు 30 నుండి 40 శాతం వరకు ఉచితసేవ(pro bono)లకు అంకితం చేశాడు.

వ్యాజ్యంతో పాటు, ఆయన దేశవిదేశాలలో వివిద విశ్వవిద్యాలయాలలో న్యాయశాస్త్రం బోధిస్తాడు కూడా. ఆయన యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్‌లోని న్యూకాజిల్‌లోని నార్తంబ్రియా విశ్వవిద్యాలయంలో విజిటింగ్ ప్రొఫెసర్‌గా, మఉత్తరప్రదేశ్‌లోని నోయిడాలోని అమిటీ యూనివర్సిటీలో గౌరవ ప్రొఫెసర్‌గా ఉన్నారు.

## విద్యాభ్యాసం
సిద్ధార్థ్ లూథ్రా ఢిల్లీలోని ఆర్.కె పురంలో ఢిల్లీ పబ్లిక్ స్కూల్, ఆ తర్వాత 1987లో హిందూ కళాశాల నుండి గణితశాస్త్రంలో బిఎ పూర్తిచేసాడు. ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయంలోని లా ఫ్యాకల్టీ ప్రతిష్టాత్మక క్యాంపస్ లా సెంటర్ నుండి 1990లో న్యాయ పట్టా పొందాడు. ఆ తర్వాత క్రిమినాలజీలో ఎంఫిల్ చదివేందుకు కేంబ్రిడ్జ్ యూనివర్సిటీకి వెళ్లాడు. ఆయన కేంబ్రిడ్జ్ కామన్వెల్త్ ట్రస్ట్ ఫెలో మెంబర్.

## కెరీర్
దేశంలోని అగ్రశ్రేణి క్రిమినల్ లాయర్లలో ఒకరైన సిద్ధార్థ్ లూథ్రా మూడు దశాబ్దాలుగా న్యాయవాద వృత్తిని కొనసాగిస్తున్నాడు. ఆయన 1991లో బార్‌లో చేరాడు. ఆయన సివిల్ లా ప్రాక్టీస్ చేసే భాసిన్ & కోలో పని చేయడం ప్రారంభించాడు. 1993లో, ఆయన తన తండ్రి ఛాంబర్‌లోకి మారాడు, అయితే సివిల్ లానే కొనసాగించాడు. 1996–97లో ఢిల్లీ యూనివర్సిటీలో న్యాయశాస్త్రం కూడా బోధించాడు.

ఆయన తండ్రి 1997లో మరణించిన తర్వాత, దివంగత సీనియర్ న్యాయవాది పిఆర్ వకీల్ మార్గదర్శకత్వంలో ఆయన తనను తాను క్రిమినల్ లాయర్‌గా తిరిగి ఆవిష్కరించుకున్నాడు. అతని తండ్రి ప్రాక్టీస్‌ను కొనసాగిస్తున్నాడు.

### తెహల్కా కేసు
2002లో, ఆపరేషన్ వెస్ట్ ఎండ్ స్టింగ్ ఆపరేషన్ తర్వాత ఏర్పాటైన జస్టిస్ వెంకటస్వామి కమిషన్ ముందు ఆయన తెహెల్కా మ్యాగజైన్‌ తరపున నిలిచాడు. కమిషన్ విచారణ సందర్భంగా అప్పటి కేంద్ర రక్షణ మంత్రి జార్జ్ ఫెర్నాండెజ్‌ను క్రాస్ ఎగ్జామినేషన్ చేసాడు.

### సీనియర్ న్యాయవాది
ఆయన 2004 నుండి 2007 వరకు సీనియర్ ప్యానెల్ న్యాయవాదిగా ఢిల్లీ హైకోర్టులో భారత ప్రభుత్వం తరపున విధులు నిర్వర్తించాడు. ఆ తరువాత 2007లో ఆయన సీనియర్ న్యాయవాదిగా నియమించబడ్డాడు, ఈ పదవి హైకోర్టు న్యాయమూర్తులలో అసాధారణమైన ప్రతిభ ఆధారంగా ప్రదానం చేశారు. ఢిల్లీ హైకోర్టులో ప్రాక్టీస్‌ చేసే ఆయన 2010లో భారత సుప్రీంకోర్టుకు మారాడు.

### జస్టిస్ సౌమిత్ర సేన్ కేసు
జస్టిస్ సౌమిత్ర సేన్ కేసులో న్యాయమూర్తుల విచారణ కమిటీకి ఆయనను భారత ప్రభుత్వం 2009లో న్యాయవాదిగా నియమించింది. భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 124(4) (ప్రొవిసో (బి) నుండి ఆర్టికల్ 217(1) వరకు చదవండి) ప్రకారం జస్టిస్ సేన్ తప్పుగా ప్రవర్తించినట్లు కమిటీ నిర్ధారించింది.

### ఫేస్‌బుక్ కేసు
2011 డిసెంబరులో, ఫేస్‌బుక్, గూగుల్, యాహూలతో సహా భారతదేశంలోని 21 సోషల్ నెట్‌వర్కింగ్ సైట్‌లకు వ్యతిరేకంగా జర్నలిస్ట్ వినయ్ రాయ్ ప్రారంభించిన క్రిమినల్ విచారణ కోసం ఆయనను ఫేస్‌బుక్ నియమించుకుంది.

### అదనపు సొలిసిటర్ జనరల్‌
2012లో మన్మోహన్ సింగ్ ప్రభుత్వం ఆయనను అదనపు సొలిసిటర్ జనరల్ (ఏఎస్‌జీ)గా నియమించింది.

### తెలుగు రాష్ట్ర్రాలలో
* 2016లో, 2015 నోటుకు ఓటు కుంభకోణం కేసులో ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబునాయుడు తరపున సిద్ధార్థ్ లూథ్రా వాదనలు వినిపించాడు. 2016 డిసెంబరు 9న, హైదరాబాదులోని తెలంగాణ హైకోర్టు నోటుకు ఓటు కుంభకోణం కేసులో నారా చంద్రబాబునాయుడు పాత్రపై విచారణ జరపాలని తెలంగాణ అవినీతి నిరోధక శాఖను ఆదేశించిన ప్రత్యేక అవినీతి నిరోధక బ్యూరో (ఎసిబి) కోర్టు జారీ చేసిన ఉత్తర్వును కొట్టివేసింది.
* 2023లో, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ స్కిల్ డెవలప్‌మెంట్ కేసులో తెలుగుదేశం పార్టీ అధినేత, మాజీ ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు తరపున అవినీతి నిరోధక శాఖ కోర్టులో 2023 సెప్టెంబరు 10న సిద్ధార్థ్ లూథ్రా వాదనలు వినిపించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయం పూర్వ విద్యార్థులు
వర్గం:భారతీయ న్యాయవాదులు
వర్గం:కేంబ్రిడ్జ్ విశ్వవిద్యాలయం పూర్వ విద్యార్థులు
వర్గం:1966 జననాలు