కేకి హోర్ముస్జీ ఘర్దా

**కేకి హోర్ముస్జీ ఘర్దా** (25 సెప్టెంబర్ 1929 – 30 సెప్టెంబర్ 2024) భారతదేశానికి చెందిన రసాయన ఇంజనీర్, రసాయన శాస్త్రవేత్త, వ్యాపారవేత్త. ఆయన ఘర్దా కెమికల్స్ లిమిటెడ్ వ్యవస్థాపకుడు, ఛైర్మన్, మేనేజింగ్ డైరెక్టర్. ఇది వ్యవసాయ రసాయనాలు, పాలిమర్లు, అధిక పనితీరు గల వర్ణద్రవ్యాలలో వ్యాపార ఆసక్తులు కలిగిన ఒక ఆర్&డి ఆధారిత సంస్థ. ఆయనను 2016లో భారత ప్రభుత్వం పద్మశ్రీ పురస్కారంతో సత్కరించింది.

## జననం, విద్యాభాస్యం
ఘర్దా 1929 సెప్టెంబర్ 25న ముంబైలోని కద్మీ  జొరాస్ట్రియన్ పార్సీ కుటుంబంలో హోర్ముస్జీ, రతన్‌బాయి దంపతులకు జన్మించాడు. ఆయన బొంబాయిలోని బాంద్రాలో ఉన్న సెయింట్ స్టానిస్లాస్ ఉన్నత పాఠశాలలో చదివి , 1941లో పట్టభద్రుడయ్యాడు. ఆయన బొంబాయి విశ్వవిద్యాలయంలోని కెమికల్ టెక్నాలజీ విశ్వవిద్యాలయ విభాగం (ప్రస్తుతం  ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ కెమికల్ సాంకేతికత) నుండి బ్యాచిలర్ ఆఫ్ సైన్స్, బ్యాచిలర్ అఫ్ టెక్నాలజీ డిగ్రీని పొందారు. ఆ తరువాత  1952 & 1959లో మిచిగాన్ విశ్వవిద్యాలయం, ఆన్ ఆర్బర్ నుండి కెమికల్ ఇంజనీరింగ్‌లో మాస్టర్స్ డిగ్రీ,  పిహెచ్‌డి పొందాడు. అతను ఓక్లహోమా విశ్వవిద్యాలయం కూడా చదువుకున్నాడు.

## కెరీర్
ఘర్దా తన వృత్తి జీవితాన్ని ఓక్లహోమా విశ్వవిద్యాలయంలో ప్రాసెస్ డిజైన్, కెమికల్ ఇంజనీరింగ్ విభాగంలో అసిస్టెంట్ ప్రొఫెసర్‌గా ప్రారంభించాడు.  ఈ సమయంలో ఆయన ఒక చమురు సంస్థ కోసం చేపట్టిన ప్రాజెక్టులకు గాను తన మొదటి రెండు పేటెంట్లను పొందాడు.

భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చిన తరువాత, ఘర్డా కొంతకాలం యు. డి. సి. టి. లో విజిటింగ్ ఫ్యాకల్టీ సభ్యుడిగా బోధించారు, తరువాత ఘర్డా కెమికల్స్‌ను స్థాపించాడు. పేటెంట్ గడువు ముగిసిన ఉత్పత్తులను అత్యంత చౌక ధరలకు ఉత్పత్తి చేయాలనే అతని వ్యూహం కంపెనీకి విజయవంతమైన ప్రారంభాన్ని అందించింది. ఏకస్వామ్య, నిరోధక వాణిజ్య పద్ధతుల కమిషన్ ఆరోపించబడిన ఏకస్వామ్య ఉత్పత్తిపై జరిపిన దర్యాప్తుకు పరిశీలకుడిగా ఆహ్వానించబడటంతో అతను వ్యవసాయ రసాయనాల రంగంలోకి ప్రవేశించాడు. అయితే, బల్క్ డ్రగ్ ఉత్పత్తిలో అతని ప్రవేశం విజయవంతం కాలేదు.

ఆయన పొందిన అనేక పురస్కారాలలో, ఘర్దా 1976లో ప్రాసెస్ డిజైన్ రంగంలో ఇండియన్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్ ఫెలోగా ఎన్నికయ్యారు. ఇతర పురస్కారాలలో UDCT వారి డిస్టింగ్విష్డ్ అలమ్నస్ అవార్డు, ఇండియన్ కెమికల్ కౌన్సిల్స్ లైఫ్‌టైమ్ అచీవ్‌మెంట్ అవార్డు ఉన్నాయి. ఆయన రసాయన శాస్త్రం, రసాయన ఇంజనీరింగ్‌కు చేసిన కృషికి గాను, ఘర్దా అమెరికన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ కెమిస్ట్స్ వారి కెమికల్ పయనీర్ అవార్డును అందుకున్నాడు. పాలీ ఈథర్ ఈథర్ కీటోన్ ( PEEK ) అభివృద్ధి, వాణిజ్యీకరణ కోసం ఆయనకు ఫెడరేషన్ ఆఫ్ ఇండియన్ ఛాంబర్స్ ఆఫ్ కామర్స్ అండ్ ఇండస్ట్రీ (ఫిక్కీ) వారి పరిశోధన, సాంకేతిక పురస్కారం కూడా లభించింది.   

## ఘర్డా కెమికల్స్ లిమిటెడ్
1967లో స్థాపించబడిన ఘర్దా కెమికల్స్ లిమిటెడ్, వ్యవసాయ రసాయనాలు, అధిక పనితీరు గల వర్ణద్రవ్యం, అధిక పనితీరు గల పాలిమర్లను తయారు చేసే పరిశోధన, అభివృద్ధి సంస్థ. దీనికి దేశవ్యాప్తంగా ముంబైలోని డొంబివ్లి, ఖేడ్ మహారాష్ట్రలోని లోటె పరశురామ్ పనోలి & అంకలేశ్వర్, గుజరాత్‌లోని సైఖా, భరూచ్ & జమ్మూ సాంబా వద్ద ఐదు తయారీ యూనిట్లు ఉన్నాయి.

పరిశోధన, అభివృద్ధి ద్వారా ఆవిష్కరణలు, 1964లో అద్దె షెడ్డులోప్రారంభమైన కంపెనీని వ్యవసాయ రసాయన పరిశ్రమలో అగ్రగామి స్థానానికి ఎదిగేలా చేశాయి. ఈ కంపెనీని 2000ల ప్రారంభంలో కొనుగోలు చేయడానికి ప్రయత్నించిన డ్యూపాంట్, దీని విలువను ₹ 1,200 కోట్లకు పైగా అంచనా వేసింది. 2009లో టర్నోవర్, లాభాలు సుమారుగా ₹ 1,000 కోట్లు & ₹ 100 కోట్లుగా ఉన్నాయి. 2018లో కంపెనీ టర్నోవర్ ₹ 950 కోట్లుగా ఉంది, ఈ ప్రైవేట్ కంపెనీ విలువ ₹ 3,000-9,000 కోట్ల మధ్య ఉంటుందని అంచనా వేయబడింది.

## వ్యక్తిగత జీవితం
ఘర్దా, సెయింట్ జేవియర్స్ కాలేజీలో గ్రాడ్యుయేట్, ముంబై విశ్వవిద్యాలయం నుండి పిహెచ్‌డి పొందిన అబాన్‌ను వివాహం చేసుకున్నారు. ఆమె 2017లో మరణించింది. ఆయన పుస్తకాలను అమితంగా చదివేవారు, ముంబైలోని బాంద్రాలో బాయి రత్నబాయి ఘర్దా లైబ్రరీని ప్రోత్సహించాడు. తాను పొదుపైన జీవనశైలిని అనుసరిస్తానని ఘర్దా చెప్పాడు.

ఘర్దా తన దాతృత్వ సహకారాలకు కూడా ప్రసిద్ధి చెందాడు, 1966లో మొదటి ఫౌండేషన్‌ను ప్రారంభించాడు. అబాన్,  కేకి ఘర్డా మెమోరియల్ ట్రస్ట్ అతని భార్య, అతని పేరు మీద 2009లో స్థాపించబడింది, కంపెనీలో అతని వాటాల అమ్మకం నుండి 99% ఆదాయాన్ని పొందుతుంది. ఆయన ప్రాథమిక సాంకేతికతలను అభివృద్ధి చేయడానికి, పరిశోధించడానికి అంకితమైన లాభాపేక్షలేని పరిమిత-బాధ్యత కంపెనీ అయిన ఘర్దా సైంటిఫిక్ రీసెర్చ్ ఫౌండేషన్‌ను ప్రోత్సహించాడు. ఈ ఫౌండేషన్  ఆదాయాన్ని ఆరోగ్యం, విద్య రంగాలలో మరింత సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని ప్రోత్సహించడానికి ఉపయోగించడం దీని లక్ష్యం. ఆయన మహారాష్ట్ర రత్నగిరి జిల్లా ఘర్డా ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీని కూడా స్థాపించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:1929 జననాలు
వర్గం:2024 మరణాలు
వర్గం:పద్మశ్రీ గ్రహీతలు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు