open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
టి.ఆర్.ప్రసాద్

thumb|టి.ఆర్.ప్రసాద్
**టి. ఆర్. ప్రసాద్** భారతదేశంలోని ఆంధ్రప్రదేశ్ కు చెందిన ప్రభుత్వాధికారి. అతను భారత జాతీయ ప్రభుత్వంలో క్యాబినెట్ కార్యదర్శిగా, రక్షణ కార్యదర్శిగా పనిచేశాడు. అతను భారతదేశ మంత్రివర్గ కార్యదర్శిగా సేవలందించిన ఏకైక ఆంధ్రుడు. అతను ఆంధ్రప్రదేశ్ కేడర్ నుండి 1963 బ్యాచ్ ఆఫ్ ఇండియన్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ సర్వీసులో ఉన్నాడు. ఆంధ్రప్రదేశ్ క్యాడర్ ఐ.ఎ.ఎస్. అధికారి అయిన టి.అర్.ప్రసాద్, 12వ ప్రణాళికా సంఘం సభుడిగా, దేశ రక్షణశాఖ కార్యదర్శిగా పనిచేశాడు. అతను స్కామ్-కళంకం కలిగిన సంత్యం కంప్యూటర్ సర్వీసెస్ లిమిటెడ్ తో సహా పలు కంపెనీలకు డైరక్టరుగా కూడా వ్యవహరించాడు. బైర్రాజు రామలింగరాజు అకౌంటింగ్ మోసాన్ని అంగీకరించినప్పుడు రాజీనామా చేశాడు. ప్రకాశం జిల్లా కలెక్టరుగా, కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలలో అనేక పదవులు అలంకరించాడు. ఫైనాన్స్ కమిషన్ సభ్యులుగా కూడా పనిచేశాడు.

## జీవిత విశేషాలు
తాతా రామచంద్ర ప్రసాద్ (టి.ఆర్.ప్రసాద్) గా సుపరిచితుడు. అతను గుంటూరు జిల్లాలోని నిడుబ్రోలులో టి.వి.సుబ్బయ్య, దేవుడమ్మ దంపతులకు 1941, జూలై 15 న జన్మించాడు. విజయవాడ లోని ఆంధ్ర లయోలా కాలేజిలోచదివాడు. తరువాత బనారస్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఎం.ఎస్సీ (ఎలక్ట్రానిక్స్) చేసాడు. అతను ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇంజనీర్స్ కు జీవిత కాల ఫెలోషిప్ గా ఉన్నాడు. అతను 1963 ఆంధ్రప్రదేశ్ ఐ.ఎ.ఎస్ బ్యాచ్ లో ఉన్నాడు. అతను అటల్ బిహారీ వాజ్‌పేయి ప్రధానిగా ఉన్న సమయంలో 2000 నవంబరు 1న యూనియన్ కేబినెట్ సెక్రటరీగా నియామకం పొందాడు. అతను 60 సంవత్సరాల వయస్సులో తప్పనిసరి పదవీ విరమణకు చేరుకున్నప్పుడు, వాజ్‌పేయి ప్రభుత్వం కేబినెట్ కార్యదర్శి పదవీకాలాన్ని ఆ వయస్సుకు మించి పనిచేసేందుకు ప్రభుత్వం ప్రత్యేకంగా చట్టాన్ని సవరించింది. అతను 2002 అక్టోబరు 31 న కేబినెట్ సెక్రటరీగా పదవీ విరమణ చేసాడు.

## 12వ ఫైనాన్స్ కమిషన్
పన్నెండవ ఫైనాన్స్ కమిషన్ సభ్యునిగా పనిచేసిన సమయంలో, విద్య, మౌలిక సదుపాయాలలో వెనుకబాటుతనం కారణంగా భారతదేశం చైనా యొక్క FDI కంటే దాదాపు 13 రెట్లు తక్కువగా ఉందని ప్రసాద్ ఎత్తిచూపాడు. కేల్కర్ టాస్క్ ఫోర్స్ ప్రతిపాదించిన విధంగా వృద్ధి, పాలనను స్థిరీకరించడానికి కొత్త ఆర్థిక సంస్కరణలకు పిలుపునిచ్చాడు. వృద్ధి, పాలన, ఆర్థిక సంస్కరణల కొత్త త్రిభుజాకార నమూనా వైపు వెళ్ళడంలో భారతదేశం సాధించిన విజయానికి పార్టీ, సెక్టారియన్ ప్రయోజనాలకు మించి భారతదేశంలో రాజకీయ నాయకత్వం ఉండాలని ఆయన పిలుపునిచ్చాడు. రాష్ట్ర మంత్రి పదవితో సమానమైన ర్యాంకు గల ఆర్థిక కమిషన్ సభ్యుడిగా 2004 డిసెంబరు 31 వరకు ఉన్నాడు.

## నిర్వహణా పదవులు
అతను నిర్వహించిన వివిధ హోదాలు: :

* 1963 - ఇండియన్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ సర్వీసులో సభ్యుడు.
* 2000 నవంబరు 1 న భారతదేశపు మొట్టమొదటి సివిల్ సర్వెంట్ పదవిలో బాధ్యతలు స్వీకరించడానికి ముందు 2000 అక్టోబరు 20 నుండి 2000 అక్టోబరు 31 వరకు 10 రోజులు క్యాబినెట్ సెక్రటరీలో స్పెషల్ డ్యూటీ ఆఫీసర్
* భారత ప్రభుత్వం కేబినెట్ కార్యదర్శిగా 2000 నుండి 2002 వరకు. 
* రక్షణ కార్యదర్శి, భారత ప్రభుత్వం
* కార్యదర్శి, పారిశ్రామిక విధానం, పరిశ్రమ మంత్రిత్వ శాఖ
* చైర్మన్, విదేశీ పెట్టుబడుల ప్రోత్సాహక బోర్డు (ఎఫ్‌ఐపిబి)
* కార్యదర్శి, భారీ పరిశ్రమ
* చైర్మన్, మారుతి ఉద్యోగ్ లిమిటెడ్.

## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు
* T.R Prasad joins Suven Life board .
* http://www.indofilcc.com/indofil-profile/board-of-directors.php 
* https://web.archive.org/web/20110105203346/http://persmin.nic.in/Publication/AnnualReport/AR2001_2002.htm

వర్గం:1941 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:ఐ.ఏ.ఎస్.ఆఫీసర్లు
మహరాజా స్వాతి తిరునాళ్ కీర్తనలు

**మహరాజా స్వాతి తిరునాళ్ కీర్తనలు** తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానములు, తిరుపతి వారు 2003 సంవత్సరంలో ముద్రించిన పుస్తకము.

మహారాజా స్వాతి తిరునాళ్ 19వ శతాబ్దంలో తిరువాన్కూరును పరిపాలించాడు. ఇతడు త్యాగరాజ స్వామి కి సమకాలికుడు. కేవలం 35 సంవత్సరాలు మాత్రమే జీవించిన ఇతను బహుభాషావేత్త. వీరు సంస్కృతంతో పాటు హిందీ, తెలుగు, కన్నడ భాషలలో సుమారు 400 సంకీర్తనలను రచించాడు. వాటిలో 212 సంకీర్తనలను ఎన్నుకొని డి. వి. ఎస్. శర్మ గారు తెలుగు లిపి (Transliteration) లోనికి మార్చినారు. మహారాజు కులదైవమైన అనంత పద్మనాభస్వామిని ఉద్దేశించి రచించిన కీర్తనలు ఇందులో ఎక్కువగా ఉన్నాయి. శివపార్వతుల స్తుతులు, విఘ్నేశ్వరుడు, హనుమంతుడు, ఆదిశక్తి, శ్రీకృష్ణుడు మొదలైన దేవతల సంకీర్తనలు ఇందులో ఉన్నాయి. రచయిత ప్రతి కీర్తనకు రాగాన్ని, తాళాన్ని నిర్దేశించాడు. ఇవి ఇదివరకే ఆయా భాషలలో ప్రచారంలో ఉన్నవి.

## ఇందులోని కీర్తనలు
# ఆంజనేయ రఘురామదూత
# ఇంత మోడి యాలర
# ఇటు సాహసములు
# కలకంఠి కథంకారం
# కలయే కమలనయన
# కారణం వినా కార్యం
# కోసలేంద్ర మామవామిత
# కృపయా పాలయ శౌరీ
# గాంగేయవసనధర
# చింతయామి తే
# జగదీశ పంచశరసూదన
# జగదీశ శ్రీరమణ
# జగదీశ సదా మామవ
# జయ జయ పద్మనాభ మురారే
# జయ జయ పద్మనాభానుజేశ
# జయ జయ రఘురామ
# జలజనాభ మా మవ 
# దేవ దేవ మాం పాలయ
# దేవదేవ జగదీశ్వర 
# దేవి జగజ్జనని
# నందసుత తవ జనన
# పంకజాక్ష తవ సేవాం
# పద్మనాభ పాహి
# పన్నగశయన పాహిమాం
# పన్నగేంద్రశయ
# పరమపురుష
# పరమపురుషం హృదయ
# పరిపాలయ మాం
# పరిపాహి గణాధిప
# పరిపాహి మమయి
# పరిపాహి మాం
# పార్వతీ నాయక
# పాలయ మాధవ
# పాలయ రఘునాయక
# పాహి జగజ్జనని
# పాహి జగజ్జనని సతతం
# పాహి తరక్షుపురాలయ
# పాహి పద్మనాభ
# పాహి మామనిశం
# పాహి సదా పద్మనాభ
# పాహిమాం శ్రీనాగధీశ్వరి
# పాహిమాం శ్రీపద్మనాభ
# పాహి శ్రీపతే
# భక్తపరాయణ
# భావయే గోపబాలం
# భావయే శ్రీజానకికాంతం
# భోగీంద్ర శాయినం
# మా మవ జగదీశ్వర
# మా మవ పద్మనాభ
# మా మవ సదా జనని
# మా మవ సదా వరదే
# మా మవాశ్రితనిర్జర
# మోహనం తవ వపురయి
# రఘుకుల తిలకమయి
# రామ రామ గుణసీమా
# రామ రామ పాహి
# రామ రామ పాహి రామ
# రీణమదనుత పరిపాలయ
# వందే దేవదేవ
# వందే సదా పద్మనాభం
# వలపు తాళ వశమా
# విమలకమలదళ
# విహార మానస
# శ్రీకుమార నగరాలయే
# శ్రీరామచంద్ర పరిలన
# సంతతం భజామీహ
# సతతం తా వక
# సరసమైన మాటలంత
# సరసిజనాభ మురారే
# సరోజనాభ దయార్ణవ
# స్మరజనక శుభచరితా
# స్మరమానస పద్మనాభ
# సాదరమవ నిరుపమ రామ
# సాదరమవ సరసిజదళ సునయన
# సామజేంద్ర భీతిహరణ
# సామోదం చింతయామి
# సామోదం పరిపాలయ పావన
# సారససమమృదుపద
# సారససువదన
# సారసాక్ష పరిపాలయ
# సేవే స్యానందూరేశ్వర

## మూలాలు
* మహరాజా స్వాతితిరునాళ్ కీర్తనలు, డి. వి. ఎస్. శర్మ, కార్యనిర్వహణాధికారి, తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానములు, తిరుపతి, 2003.

వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
వర్గం:2003 పుస్తకాలు
ఎం. ఎఫ్. గోపీనాథ్

**డా.యం ఎఫ్.** **గోపీనాథ్ ** తెలుగు రచయిత, రాజకీయ విశ్లేషకుడు, భారతదేశపు తొలి దళిత కార్డియాలజిస్టు

## జీవితసంగ్రహం
గోపీనాథ్ ఉస్మానియా మెడికల్ కాలేజీలో MBBS, MD చేసారు, పోస్ట్ డాక్టోరల్ DM కోర్సు కేరళ లోని శ్రీ చిత్ర తిరుణాల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్సెస్ అండ్ టెక్నాలజీలో చేసారు. తెలంగాణా లోని . ఖమ్మం జిల్లా, ఎర్రుపాలెం మండలం అయ్యవారిగూడెం గ్రామంలో జన్మించిన ఇతను రాష్ట్రంలో మూడు దశాబ్దాలుగా దళిత, విప్లవ విద్యార్థి రాజకీయాల్లో పనిచేసారు.

ఎమర్జెన్సీ ఎత్తివేత తరువాత రాడికల్‌ విద్యార్థులు ‘రోడ్‌ టూ రెవల్యూషన్‌’లో భాగంగా తెలంగాణాలో పెద్ద ఎత్తున ఉద్యమాల్లో లీనమయ్యారు. ఈ రోడ్డు మీదికొచ్చి కలిసిన గోపీనాథ్ 1978 ఫిబ్రవరిలో రాడికల్‌ విద్యార్థి సంఘానికి రాష్ట్ర ప్రధాన కార్యదర్శిగా ఎన్నికయ్యాడు. చెరుకూరి రాజకుమార్‌ (ఆజాద్‌) ఈ సంఘానికి అధ్యక్షునిగా ఎన్నికయ్యాడు. 1982లో మద్రాసులో ‘నేషనాలిటీ క్వశ్చన్‌ ఇన్‌ ఇండియా’ మీద అఖిల భారత విద్యార్థి సెమినార్‌ ఏర్పాటు మొదలు విద్యార్థి ఉద్యమం అఖిల భారత స్థాయిలో ఏర్పాటుదాకా రాజ్‌కుమార్‌, గోపీనాథ్ లాంటివాళ్లు పూనుకుని చేసినవి. గోపీనాథ్ 1978 నుండి 1982 దాకా అనేక మహత్తర పోరాటాలు చేసిన రాడికల్‌ విద్యార్థి సంఘానికి నాయకుడుగా ఉన్నాడు. రాడికల్ విద్యార్థి సంఘం వ్యవస్థాపక ఉపాధ్యక్షుడుగాను, తర్వాత రెండు పర్యాయాలు అధ్యక్షుడిగానూ పనిచేసారు. మొదట ఖమ్మంలోను, ఆ తర్వాత న్యూఢిల్లీలో నిమ్స్ లోనూ పనిచేసారు. సొంతంగా ఖమ్మంలో స్పందనా హార్ట్ కేర్ సెంటర్ ఏర్పాటు చేసారు. ఫూలే, అంబేద్కర్ జాతీయ అధ్యయన సంస్థ ఏర్పాటు చేసి ఫూలే అంబేద్కర్ భావజాల వ్యాప్తికి కృషి చేస్తున్నారు.

## రచనలు
# కులాంకలీ
# నా పొగరు మిమ్మల్ని గాయపరిచిందా? అయితే సంతోషం : భారతదేశపు తొలి దళిత కార్డియాలజిస్ట్ అనుభవాలు.
# నా మంచం నాఇష్టం!

వర్గం:1940 జననాలు
వర్గం:తెలుగువారిలో వైద్యులు
వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:ఖమ్మం జిల్లా వైద్యులు
వర్గం:ఖమ్మం జిల్లా రచయితలు
వర్గం:ఖమ్మం జిల్లా ఉద్యమకారులు
వర్గం:రాజకీయ విశ్లేషకులు
నా పొగరు మిమ్మల్ని గాయపరిచిందా? అయితే సంతోషం

**నా పొగరు మిమ్మల్ని గాయపరచిందా అయితే సంతొషం** డా. ఎం. ఎఫ్. గోపీనాథ్ తన సామాజిక అనుభవాల గురించి రాసిన పుస్తకం.

## అల్లం రాజయ్య రాసిన ముందుమాట
ఈ పుస్తకానికి ముందుమాటలో అల్లం రాజయ్య ఇలా రాసాడు: "పల్లెలోని మనుషులు భూమి చుట్టు అల్లుకొని, కులాలుగా, వర్గాలుగా స్త్రీ పురుషులుగా, అనేక రకాలుగా విడిపోయి, ఒకరితోనొకరు తలపడుతూ, కలబడుతూ, హింసించుకుంటూ, నిత్యం గాయపడి నొప్పులతో బతుకుతారు కదా! దుర్భర దారిద్య్రం, అంతులేని వేదన ` ఊపిరాడని పల్లెటూల్ల పిల్లగాండ్లు ` అలాంటి ఒంటరితనాల్లోంచి ` సంక్లిష్ట భారతీయ పల్లె బతుకు నుంచి బయటపడటానికి పడిన పాట్లు ఈ పుస్తకం"
వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
వర్గం:2013 పుస్తకాలు
వర్గం:హైదరాబాద్ బుక్ ట్రస్ట్ ప్రచురణలు
గోపీనాథ్

**గోపీనాథ్** పేరుతోనున్న వ్యక్తులు: 

# ఎం. ఎఫ్. గోపీనాథ్ - తెలుగు రచయిత, రాజకీయ విశ్లేషకుడు, భారతదేశపు తొలి దళిత కార్డియాలజిస్టు.
# గోపీనాథ్ బొర్దొలాయి - అస్సాం రాష్ట్ర తొలి ముఖ్యమంత్రి, ప్రముఖ భారత స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు.
పెద్దకమ్మవారిపాలెం

**పెద్దకమ్మవారిపాలెం** కృష్ణా జిల్లా నాగాయలంక మండలం లోని గ్రామం. పిన్ కోడ్: 521 120. ఎస్.టీ.డీ.కోడ్: 08671.

## గ్రామ చరిత్ర
## గ్రామం పేరు వెనుక చరిత్ర
## గ్రామ భౌగోళికం

సముద్ర మట్టానికి 6 మీ.ఎత్తు
### సమీప గ్రామాలు
రేపల్లె, మచిలీపట్నం, పొన్నూరు, పెడన

### సమీప మండలాలు
అవనిగడ్డ, మోపిదేవి, రేపల్లె, కోడూరు

## గ్రామానికి రవాణా సౌకర్యాలు
నాగాయలంక, అవనిగడ్డ నుండి రోడ్డురవాణా సౌకర్యం కలదు రైల్వేస్టేషన్: గుంటూరు 71 కి.మీ

## గ్రామంలోని విద్యా సౌకర్యాలు
మండల పరిషత్తు ప్రాథమిక పాఠశాల:- గ్రామ తొలి సర్పంచ్ కీ.శే.తలశిల కోటేశ్వరరావు కుటుంబసభ్యులు, 2015, జూన్-21న ఈ పాఠశాలకు ఫర్నిచరును వితరణగా అందించారు. [4]
## గ్రామంలో మౌలిక వసతులు
### ప్రాథమిక వ్యవసాయ సహకార సంఘం
#కీ.శే. పంచనాథం చౌదరి, ఈ సంఘానికి తొలి అధ్యక్షులుగా పనిచేసారు. [4] 
#ఈ సంఘంలో 2013-14 ఆర్థిక సంవత్సరానికి సంబంధించి, 100% ఋణాలు వసూలుచేసి ఆదర్శంగా నిలిచారు. మొత్తం రు. 117.33 లక్షల ఋణాన్ని, 2015, మార్చి-26వ తేదీ నాటికి వసూలుచేసారు. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం అమలు చేస్తున్న ఋణమాఫీ పథకంలో భాగంగా సంఘపరిధిలో 260 మంది రైతులకు, మొదటి విడతగాగా రు. 36.10 లక్షల మొత్తాన్ని చెల్లించారు. [3]
## గ్రామానికి వ్యవసాయం, సాగునీటి సౌకర్యం
## గ్రామ పంచాయతీ
#కీ.శే. తలశిల కోటేశ్వరరావు, ఈ గ్రామానికి తొలి సర్పంచిగా పనిచేసారు. [4] 
#2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో శ్రీ సబ్బినేని ప్రసాదు, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. [1]

## దర్శనీయ ప్రదేశాలు/దేవాలయాలు
## గ్రామంలో ప్రధాన పంటలు
వరి, అపరాలు, కాయగూరలు

## గ్రామంలో ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయ;అధారిత వృత్తులు

## గ్రామ ప్రముఖులు
## గ్రామ విశేషాలు
ఈ గ్రామానికి చెందిన శ్రీ మండవ వెంకటనరసింహారావు, ధాన్యం వ్యాపారిగా గ్రామంలో పేరుతెచ్చుకున్నారు. వీరు నాలుగేళ్ళక్రితం కాలం చేసారు. ఈయన జ్మాపకార్ధం, అమెరికాలో ఉంటున్న వీరి కుమారుడు, సునీల్ కుమార్, గ్రామంలో వెలుగులు నింపాలని, గ్రామంలోని అన్ని వీధులలోనూ వీధిదీపాలు విరాళంగా సమకూర్చారు. తరువాత, 2015, జూన్-21న, తక్కువ విద్యుత్తును ఉపయోగించుకునే 80 వీధిదీపాలను వితరణగా అందజేసినారు. [2]&[4]
:
## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు
[1] ఈనాడు కృష్ణా/అవనిగడ్డ; 2014, జూన్-4; 1వపేజీ. 
[2] ఈనాడు కృష్ణా/అవనిగడ్డ;
[3] ఈనాడు కృష్ణా/అవనిగడ్డ; 2015, మార్చి-27; 2వపేజీ.
[4] ఈనాడు కృష్ణా/అవనిగడ్డ; 2015, జూన్-22; 1వపేజీ.
వెంకటరాఘవాపురం

**వెంకటరాఘవాపురం**, కృష్ణా జిల్లా, నందివాడ మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం
### సమీప గ్రామాలు
గుడివాడ, హనుమాన్ జంక్షన్, పెడన, ఏలూరు
## గ్రామ పంచాయతీ
2013 జూలైలో ఈ గ్రామపంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో  మెరుగుమాల సత్యనారాయణమ్మ సర్పంచిగా ఎన్నికైంది. [1]ఈ గ్రామ పంచాయతీ కార్యాలయానికై ఒక నూతన భవన నిర్మాణానికై, 2017, జూన్-7న భూమిపూజ చేసారు. ఈ భవన నిర్మానానికై ప్రభుత్వం 13.5 లక్షల రూపాయలను మంజూరుచేయగా, అక్కినేని జన్మభూమి ట్రస్ట్ ఒకటిన్నర లక్షల రూపాయలను విరాళంగా అందించింది. [2]
## గ్రామ విశేషాలు
ఈ గ్రామంలో అక్కినేని కళాక్షేత్రం ఉంది.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
[1] ఈనాడు కృష్ణా; 2013, సెప్టెంబరు-20. 
[2] ఈనాడు అమరావతి/గుడివాడ; 2017, జూన్-8; 1వపేజీ.
60 లో 20

**60 లో 20** అనేది గురజాడ శోభా పేరిందేవి రచించిన ఒక విశిష్టమైన రచన. ఇది 60 ఏళ్లు దాటినా 20 సంవత్సరాల యువకులకు దీటుగా వివిధ కార్యక్రమాలలో చురుకుగా పాల్గొంటున్న వ్యక్తుల నిజ జీవిత విశేషాల సంకలనం. దీనిని 2008 సంవత్సరంలో మొదటిసారి ముద్రించారు.

## ఇందులో పేర్కొన్న వయోవృద్ధులు
# ఆచార్య తురగా సోమసుందరం
# అమెరికా అధ్యక్షుడికి సలహాలివ్వగల అనిరుద్ధ
# వార్ధక్యాన్ని మరచిన విశేషజ్ఞఉరాలు ఎన్‌లీన్
# సేవనే సేవించే అప్పలకొండ
# అన్నివేళలా యాక్టివ్‌గా ఉండే అరవిందాక్షణ్
# శంకరమఠం ధర్మాధికారి ఆంజనేయులు
# వితంతు వివాహం చేసుకున్న విశేష వ్యక్తి ఏ.బీ.ఆనంద్
# సాహితీమూర్తి రావూరి భరద్వాజ
# కెమేరా వారి హస్తభూషణం
# భూదేవి లాంటి వ్యక్తి భూమాదేవి
# రావంటే రావు... శ్రీ భుజంగరావు
# ముక్తేవి భారతి మహారచయిత్రి
# వయోధికుల జీవితాలను వెలిగించడానికి ఉదయించిన భాస్కరుడు
# గ్రంథాలే ఆయనకిప్పటికీ గొప్ప మిత్రులు జానమద్ది
# దంపతులిద్దరూ రౌండ్ ది క్లాక్ బిజీయే!
# శ్రీ చింతామణి వయోధికుల పాలిట చూడామణి
# వృద్ధుల సేవలో అద్వితీయ వ్యక్తి ఐ.వి.చలపతిరావు
# సీనియర్ సిటిజన్స్ కోసం శ్రమించే ఐ.వి.ఎల్.ఎన్.చారీ
# అద్భుత రచయిత్రి - అబ్బూరి ఛాయాదేవి
# సంస్కృతాన్ని సర్వస్వంగా ఎంచే వెలమకన్ని చంద్రశేఖర శర్మ
# దృఢచిత్తం వారి ప్రత్యేక లక్షణం ఆలయ నిర్మాణం వారి ఆశయం
# విరించి విధాత్రుల అంశ వారిద్దరు
# వయోధికులకు యోగా నేర్పిస్తున్న దేవదాస్ చౌహాన్
# ఆరోగ్యం బాగుండాలంటే యోగా చెయ్యాలనే దంపతులు దేశికన్ మైథిలి
# లోహాలకు ప్రాణం పోసే లోహకారుడు - దేవు ధనంజయాచారి
# వార్ధక్యమెరుగని విశేషజ్ఞానుడు వడ్డకొండ ధనంజయరావు
# పాఠకులని పెంచే పనిలో ఉన్న ప్రముఖ కథకుడు దుర్గాప్రసాద్
# బ్యాస్ అండ్ వ్యాస్ కంపెనీ అధినేత గోవర్ధన్ వ్యాస్
# గణేషన్‌ది సేవా హృదయం
# ఆమె అసలైన పతివ్రత - హైమావతి
# మానవాళి కోసం పాటుపడే మెజిస్ట్రేట్ - హరిదేవ్ శౌరి
# హిందుత్వ పరిరక్షణ ఆయన లక్ష్యం - సుసర్ల హనుమంతరావు
# మొట్టమొదట రేడియోలో మాట్లాడిన మహిళామణి ఇందిరాదేవి
# రాష్ట్రపతి నుండి అవార్డు అందుకున్న ఇందుమతి
# నందుల జానకీదేవి నలభైవ దగ్గరే ఆగిపోయారు
# కోడలికి కళ్యాణం చేసిన గురజాడ జోగారావు
# ఆకాశవాణి ఆణిముత్యం తురగా జానకీరాణి
# విశేష జర్నలిస్టు జనార్ధనరావు
# ఆ దంపతుల జీవితం వృద్ధులందరికీ సందేశం తురగా మధుసూదన్ రావు జోగమ్మ
# క్రెచ్‌లో పిల్లలంతా ఆమె మనవలే - కుసుమకుమారి
# వయోధికుల పాలిట వరం వై. కృష్ణమూర్తి
# ఎనభై అయిదేళ్లు వీర సైనికుడు సుబ్బుస్వామి కృష్ణమూర్తి
# స్వాతంత్ర్యం, నాస్తికత్వం కోసం పోరాడిన కాళీ నాగేశ్వరరావు'
# వాకింగ్ ఎన్‌సైక్లోపీడియా చోడవరపు కృష్ణమూర్తి

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
వర్గం:2008 పుస్తకాలు
పొన్నపల్లి మధుసూదన్

**పొన్నపల్లి మధుసూదన్** విశాఖపట్నం స్టీల్ ఫ్యాక్టరీ ఛైర్మన్.గుంటూరు జిల్లా ఆరేపల్లి (చెరుకుపల్లి) గ్రామానికి చెందిన సుబ్రహ్మణ్యం, వీరమ్మల ఏడో సంతానం.ప్రాథమిక విద్య, డిగ్రీ రేపల్లె ప్రభుత్వ పాఠశాల, కళాశాలల్లో జరిగాయి.1975-78లో ఏబీఆర్‌ డిగ్రీ కళాశాలలో బీకాం డిగ్రీ పొంది రాష్ట్రంలో 10వ ర్యాంకులో నిలిచారు. 1979-82 లో హైదరాబాద్‌లో సీఏ చేసి ఆల్‌ ఇండియా ర్యాంకరుగా నిలిచారు. 1983 లో భిలాయ్‌ స్టీల్‌ప్లాంట్‌లో ఉద్యోగిగా చేరి 2007 వరకు కొనసాగారు.బెంగాల్‌లోని ఇస్కో స్టీల్‌లో పనిచేశారు. 2009 నుంచి విశాఖపట్నం స్టీల్‌ప్లాంట్‌ డైరెక్టర్‌, ఫైనాన్స్‌ బోర్డు సభ్యునిగా కొనసాగుతున్నారు. జనవరి, 2014 నుంచి విశాఖపట్నం ఉక్కు కర్మాగారం ఛైర్మన్‌ పదవికి ఎంపికయ్యారు. 

## మూలాలు

 
 
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా పారిశ్రామికవేత్తలు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లాకు చెందిన ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు
2003 నంది పురస్కారాలు

## 2003 నంది పురస్కార విజేతల జాబితా
thumb|right|150px|మహేష్ బాబు (ఉత్తమ నటుడు)
thumb|right|150px|భూమిక (ఉత్తమ నటి)
thumb|right|150px|ఎం.ఎస్.నారాయణ (ఉత్తమ హాస్యనటుడు)
thumb|right|150px|ప్రకాష్ రాజ్ (ఉత్తమ ప్రతి నాయకుడు)
thumb|right|150px|సునీత (ఉత్తమ నేపథ్య గాయని)

## మూలాలు

వర్గం:నంది పురస్కారాలు
2002 నంది పురస్కారాలు

## 2002 నంది పురస్కర విజేతల జాబితా
thumb|right|150px|మన్మథుడు (ఉత్తమచిత్రం)
thumb|right|150px|సంతోషం (తృతీయ ఉత్తమ చిత్రం)
thumb|right|150px|చిరంజీవి (ఉత్తమ నటుడు)
thumb|right|150px|నాగార్జున (ఉత్తమ నటుడు)
thumb|right|150px|ఎం.ఎం.కీరవాణి (ఉత్తమ సంగీతదర్శకుడు)

## మూలాలు

వర్గం:నంది పురస్కారాలు
2000 నంది పురస్కారాలు

## 2000 నంది పురస్కార విజేతల జాబితా
thumb|right|150px|జగపతి బాబు (ఉత్తమ నటుడు)
thumb|right|150px|లయ (ఉత్తమ నటి)
thumb|right|150px|ఎస్.వి.కృష్ణారెడ్డి (ఉత్తమ దర్శకుడు)
thumb|right|150px|వెన్నెలకంటి (ఉత్తమ గీతరచయిత)
thumb|right|150px|ఎస్.పి.బాలసుబ్రహ్మణ్యం (ఉత్తమ నేపథ్య గాయకుడు)
thumb|right|150px|ఎస్.జానకి (ఉత్తమ నేపథ్య గాయని)

## మూలాలు

వర్గం:నంది పురస్కారాలు
సరళ

**సరళ** తెలుగువారిలో కొందరు మహిళల పేరు.

# వక్కలంక సరళ - తెలుగు సినిమా గాయని. 
# కోవై సరళ - తెలుగు సినిమా హాస్యనటి.
2006 నంది పురస్కారాలు

thumb|200x200px|యన్.టి.ఆర్ నుండి నంది అవార్డు అందుకుంటున్న  ఎంవి రఘు |alt= 

తెలుగు సినిమా కోసం నంది అవార్డులను ప్రతీ సంవత్సరం ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో   రాష్ట్ర ప్రభుత్వం అందజేస్తుంది.  ఆంధ్రప్రదేశ్ సాంస్కృతిక , చారిత్రిక చిహ్నమైన లేపాక్షి వద్ద గల పెద్ద గ్రానైట్ శిల్పమైన నంది కి గుర్తుగా ఈ పురస్కారానికి నంది పురస్కారంగా వ్యవహరిస్తారు. ఇందులో నాలుగు వర్గాలుంటాయి. అవి బంగారునంది, రజత నంది, కాంస్య నంది, తామ్ర నంది విభాగాలు.  

2006 సంవత్సరానికి నంది అవార్డులను ఫిబ్రవరి 12, 2008 న హైదరాబాద్‌లో ప్రకటించారు.

## 2006 నంది పురస్కార విజేతల జాబితా
thumb|150px|బొమ్మరిల్లు (ఉత్తమ చిత్రం)|alt=
thumb|right|150px|శ్రీరామదాసు (అక్కినేని అవార్డు)
thumb|right|150px|అక్కినేని నాగార్జున (ఉత్తమ నటుడు)
thumb|right|150px|ప్రకాష్ రాజ్ (ఉత్తమ సహాయ నటుడు)

## ఇవి కూడా చూడండి
*నంది పురస్కారాలు

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:నంది పురస్కారాలు
వెల్‌కమ్ ఒబామా

**వెల్‌కమ్ ఒబామా ** 2013 సెప్టెంబరు 20, శుక్రవారం విడుదలైన తెలుగు చిత్రం.
## కథ
లూసీ అనే విదేశీయురాలికి అద్దె గర్భం(సరోగసి) ద్వారా తన బిడ్డకు జన్మనిచ్చే ఓ అద్దె తల్లి అవసరం అవుతుంది. దాంతో మనదేశం లోని కొందరు దళారుల్ని ఆశ్రయిస్తుంది. వారి ద్వారానే యశోద గురించి తెలుసుకుంటుంది. యశోదకు డబ్బు చాలా అవసరం. తన పెంపుడు కూతురు ఆపరేషన్ నిమిత్తం ఆమెకు అర్జంట్‌గా లక్ష రూపాయిలు కావాలి. దాంతో తన గర్భం ద్వారా లూసీ బిడ్డకు జన్మనీయడానికి యశోద అంగీకరిస్తుంది. అన్నీ సక్రమంగా జరుగుతాయి. లూసీ దంపతుల బిడ్డ యశోద కడుపులో పడుతుంది. నెలలు నిండుతాయి. యశోదను వైద్య పరీక్షలకి తీసుకెళుతుంది లూసీ. యశోద కడుపులోని బిడ్డ వైకల్యంతో పుట్టే అవకాశం ఉందని వైద్యులు చెప్పడంతో షాక్‌కు గురవుతుంది. 
 
అలాంటి బిడ్డ తనకొద్దంటుంది. ప్రసవానంతరం బిడ్డను ఆనాథ శరణాలయంలో పడేయమని యశోదకు డబ్బు కూడా ఇవ్వబోతుంది. కానీ యశోద మాత్రం ఒప్పుకోదు. అందరూ ఉన్న తన బిడ్డ అనాథ ఎలా అవుతాడని లూసీని నిలదీస్తుంది. కానీ లూసీ మాత్రం ఆ బిడ్డ తనకొద్దంటూ అక్కడ్నుంచీ వెళ్లిపోతుంది. తీరా యశోదకు ఎలాంటి లోపం లేని చక్కని మగబిడ్డ పుడతాడు. ఆ తెల్లజాతి బిడ్డకు ‘కృష్ణ’ అని పేరు పెట్టుకొని ప్రాణానికి ప్రాణంగా చూసుకుంటుంది యశోద. కొన్నేళ్లు గడుస్తాయి. ఓ రోజు లూసీ మళ్లీ యశోద ముందు ప్రత్యక్షమవుతుంది. తన బిడ్డను తనకిచ్చేయమంటుంది. యశోద గుండె బద్దలైనంత పనవుతుంది. ఆ తర్వాత ఏం జరిగింది? అనేది మిగిలిన కథ.
## బయటి లంకెలు
*చిత్ర సమీక్ష 
*ఛాయాచిత్రమాలిక 
*చిత్ర ప్రచార చిత్రం1
*చిత్ర ప్రచార చిత్రం2
వర్గం:2013 తెలుగు సినిమాలు
నేనేం..చిన్నపిల్లనా..?

**నేనేం..చిన్నపిల్లనా..? ** 2013 సెప్టెంభరు 26న విడుదలైన తెలుగు చిత్రం. సునీల్‌కుమార్‌రెడ్డి దర్శకత్వంలో డి.రామానాయుడు నిర్మించిన చిత్రం ఇది. రాహుల్, తన్వివ్యాస్ జంటగా నటించారు.‘‘బలభద్రపాత్రుని రమణి కథ, సత్యానంద్ మాటలు, శ్రీలేఖ సంగీతం.
## కథ
## నటవర్గం
* రాహుల్ రవీంద్రన్
*తన్వీ వ్యాస్
*సంజనా గల్రానీ
*శరత్ బాబు
*సుమన్ తల్వార్
*రఘుబాబు
*ఎల్. బి. శ్రీరామ్
*కాశీ విశ్వనాధ్
*తాగుబోతు రమేశ్
*జయప్రకాశ్ రెడ్డి
*దగ్గుబాటి రామానాయుడు (అతిధి పాత్ర)

## బయటి లంకెలు
*పాట ప్రచారం
*చిత్రగీతాలు
*చిత్ర పాటలు
*ఛాయా చిత్రాలు 1 
*ఛాయా చిత్రాలు 2

వర్గం:2013 తెలుగు సినిమాలు
వర్గం:రామానాయుడు నిర్మించిన సినిమాలు
దావూద్ ఇబ్రాహీం

**[[దావూద్ ఇబ్రహీం]] ** ఒక అంతర్జాతీయ నేరగాడు.
## నేపధ్యము
దావూద్ 1955, డిసెంబరు 26 న మనదేశం లోని మహారాష్ట్ర లోని రత్నగిరి జిల్లాలో జన్మించాడు. తండ్రి ఒక సాధారణ కానిస్టేబుల్. ముంబై మహా నగర నేరకేంద్రం డోంగ్రీలో 1974లో సృష్టించిన సంచలనం ద్వారా మొట్టమొదట నేర సామ్రాజ్యంలో ఇతని పేరు మారుమోగింది. అప్పటికి అక్కడ డాన్‌గా ఉన్న పఠాన్ బాషు దాదా మీద ఇతడు సోడాసీసాలతో దాడి చేశా డు. ఆపై హాజీ మస్తాన్, వరదరాజన్ మొదలియార్, కరీంలాలా వంటి డాన్‌లను పక్కకు నెట్టేసి పైకొచ్చాడు. 1950లలో కేవలం కత్తిపోట్లకు పరిమితమైన ముంబై మాఫియా కార్యకలాపాలను అంతర్జాతీయ నేరాల స్థాయికి తీసుకువెళ్లినవాడు దావూద్.

## నేర సామ్రాజ్యము
1976లో అతడు ప్రారంభించిన ‘డి కంపెనీ’ పెద్ద నేరాలే చేసేది. 1982 నాటి ముంబై కార్మికుల సమ్మె నగరం స్వరూపాన్నే కాదు, మాఫియా ముఠాల విస్తృతిని కూడా ఊహకు అందనంతగా మార్చేసింది. డి కంపెనీ ఆయుధాల రవాణా, హవాలా, దొంగనోట్లు, మత్తు పదార్థాల రవాణా, బెదిరించి డబ్బు వసూలు చేయడం, కాంట్రాక్ట్ హత్యల వరకు విస్తరించింది. ‘బిగ్ డి’ సినిమాలకు పెట్టుబడి పెట్టడం మొదలుపెట్టాడు. బాలీవుడ్ ప్రముఖులతో కూడా దావూద్ సంబంధాలు కలిగి ఉన్నాడు. భరత్‌షా వంటి వారు ఈ కారణంగా అరెస్టయ్యారు. నటి మందాకినితో దావూద్ సంబంధం ఇంకా గాఢమైనది. అయోధ్య పరిణామాల అనంతరం ఛోటా రాజన్ హిందువుల కుటుంబాల యువకులతో కొత్త కుంపటి పెట్టుకున్నాడు. అయోధ్య ఘటనలకు ప్రతీకారంగానే 1993 ముంబై వరస పేలుళ్లు జరిగాయి. దీంట్లో కీలక పాత్రధారి టైగర్ మెమన్, దావూద్ ముఖ్య అనుచరుడు. ఆ పేలుళ్ల సమయంలో నగరంలోని లేని దావూద్ మళ్లీ భారత్‌లో కనిపించలేదు. 250 మంది మృతికి కారణమైన ఆ పేలుళ్ల వెనుక దావూద్ ఉన్నాడని మన సుప్రీంకోర్టు కూడా అభిప్రాయపడింది.

## పాకిస్తాన్ ఆశ్రయం
1993 ముంబై వరస పేలుళ్లు తర్వాత ఇతను మనదేశాన్ని వదిలిపెట్టి పాకిస్తాన్ పారిపోయాడు. అప్పటినుండి డి కంపెనీకి పాక్ కేంద్రమైంది. అల్ కాయిదా, లష్కరే తాయిబా వంటి మత ఛాందస సంస్థలతో దావూద్ బంధం అక్కడ నుంచే ప్రారంభమైంది. ఒసామా బిన్ లాడెన్‌తో దావూద్‌కు సాన్నిహిత్యం ఉందని అమెరికా బయటపెట్టింది. అఫ్ఘానిస్థాన్ నుంచి అల్‌కాయిదా సభ్యులు పారిపోవడానికి తన మాఫియా మార్గాలను దావూద్ చూపించాడు. కరాచీలో దావూద్ ఉన్నాడని మొదటి నుంచి మనదేశం ఆరోపిస్తూనే ఉంది. దావూద్ భార్య, నలుగురు కుమార్తెలు, కుమారుడికి పాకిస్తాన్ పాస్‌పోర్టులు ఉన్నాయి. అయితే దావూద్ దేశంలో ఉన్నట్టు పాకిస్థాన్ ఏనాడూ అంగీకరించలేదు. కరాచీ కేంద్రంగా ఇతడు దక్షిణాసియా మొత్తం తన నేరసామ్రాజ్యాన్ని విస్తరించాడు. మలేసియా, సింగపూర్, థాయ్‌లాండ్, శ్రీలంక, నేపాల్, దుబాయ్‌ లతోపాటు జర్మనీ, ఫ్రాన్స్, ఇంగ్లండ్‌లలో కూడా ఇతడి కార్యకలాపాలు విస్తరించాయి. ఇతడి లావాదేవీల విలువ 3 వేల కోట్ల రూపాయలకు పైనే. 2జీ స్పెక్ట్రమ్ కుంభకోణంలోనూ డి కంపెనీ పాత్ర ఉంది. ఇతను చాలా దుర్మార్గుడు.

## మూలాలు

వర్గం:1955 జననాలు
వర్గం:అంతర్జాతీయ నేరస్తులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
ఆలంపూర్ (అయోమయ నివృత్తి)

## మండలాలు
ఆలంపూర్ - ఆలంపూర్, మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలోని గ్రామం.

## గ్రామాలు
* ఆలంపూర్ (కదిరి) - అనంతపురం జిల్లా, కదిరి మండలానికి చెందిన గ్రామం.
* అలంపురం - పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, పెంటపాడు మండలానికి చెందిన గ్రామం.
బ్రహ్మసముద్రం (అయోమయ నివృత్తి)

## మండలాలు
బ్రహ్మసముద్రం 3041- అనంతపురం జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం.

## గ్రామాలు
బ్రహ్మసముద్రం (కనేకల్) - అనంతపురం జిల్లా, కనేకల్ మండలానికి చెందిన గ్రామం.
ఓడరేవు (చీరాల)

**ఓడరేవు** (**వాడరేవు**), బాపట్ల జిల్లా, చీరాల మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం. 
## విద్యా సౌకర్యాలు

కస్తూర్బా బాలికల పాఠశాల.
## గ్రామ పంచాయతీ
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి నిర్వహించిన ఎన్నికలలో ఎ.రమణ సర్పంచిగా ఎన్నికైనాడు   

## ప్రధాన పంటలు
వరి, అపరాలు, కాయగూరలు

## ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు

## ప్రముఖులు

* **పులుగు ధనంజయ శ్రీనివాస్** - జాతీయ, అంతర్జాతీయ స్థాయిలో 25 బంగారు, 4 రజత, 3 కాంస్య పతకాలు సాధించాడు.  జూలై 2013లో రష్యాలో జరిగిన ప్రపంచ స్థాయి విశ్వవిద్యాలయాల స్థాయి పోటీలలో భారత్ తరపున పాల్గొని, 13 వ స్థానం కైవసం చేసుకున్నాడు. ఆ పోటీలలో అథ్లెటిక్స్ లో, రాష్ట్రం నుండి పాల్గొన్న ఏకైక క్రీడాకారుడితడు.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
నంది ఉత్తమ నేపథ్య గాయకులు

thumb|ఉత్తమ నేపథ్య గాయకుడు నంది అవార్డు గ్రహీత వందేమాతరం శ్రీనివాస్ చిత్రం

నంది అవార్డు పొందిన ఉత్తమ పురుష నేపథ్య గాయకులు జాబితా(1977 సంవత్సరంలో ప్రారంభమైంది.)

## మూలాలు

వర్గం:నంది పురస్కారాలు
తూపల్లె గురప్ప స్వామి

**తూపల్లె గురప్ప స్వామి** ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన ఆధ్యాత్మిక యోగి. ఈయన 16 వ శాతాబ్దం పూర్వార్థంలో ఉండినట్లు తెలుస్తున్నది. గురప్ప, గుర్రప్ప, గురివి రెడ్డి, గురన్న, గురుస్వామి, గురుమూర్తి అని తీరుతీరు పేర్లతో ఆయనను ఆరాధించే రెడ్డి, కమ్మ, కాపు భక్తులు చిత్తూరు, అనంతపురం, కర్నూలు, కడప జిల్లాల్లో అధికులు. రెడ్లలో ఒక తెగ తోట కాపులు. ఈ తోటకాపులు గురప్పను తమ కుల దైవతంగా కొలుస్తారు.

## జీవిత విశేషాలు
చిత్తూరు జిల్లా పోరకపల్లె, అనంతపురం జిల్లా గుట్టూరు సమీప గ్రామం. కడప జిల్లా పాపఘ్ని నదీ తీరాన వెన్నపల్లి గురప్ప జన్మ ప్రదేశాలని ప్రచారంలో ఉన్నాయి. కడప జిల్లా వెన్నపల్లి గ్రామంలో గురప్ప జన్మించినట్లు ఐతిహ్యాసున్నాయి. శ్రీకృష్ణ దేవరాయలవారు (1509-1530) అల్లసాని పెద్దన్న వారి పల్లె సమీపాన తెల్లగొండు చెరువు నిర్మాణం చేయిస్తున్న కాలంలో ఈ గురప్ప స్వామి ఉండేవారని ప్రతీతి.

గురప్ప స్వామి తల్లిదండ్రులు పుత్తాలమ్మ, ఈశ్వరప్ప లు. చిన్న తనం నుండే గురప్ప తన యింటికి ఉత్తరాన ఉన్న వేప చెట్టు నీడలో ఆటలాడుకొనేవారు. అక్కడే ఎక్కువ కాలం గడిపేవారు. ఎప్పుడూ మౌనంగా ఉంటూ సైగలు చేసేవారు. తనలోతాను గొణుగుకొనేవారు. తల్లిదండ్రులు పిలిచినా ఉలకక, పలకక, ఎవరింటికీ పోక, సాటి పిల్లలతో ఆడక సదా దైవ ధ్యాన నిమఘ్నుడై ఏదో ఆలోచిస్తూ ఉండేవారు. ఎప్పుడైనా పరధ్యానంగా తనలో తానే గొణుక్కుంటూ వీధులచుట్టూ తిరిగేవారు. ఎండ, వాన, చలి, గాలి ఏ కాలమైనా ఏ సమయంలోనైనా ఇంటి వద్ద గల వేప చెట్టు నీడయే అతని తపోభూమి. ఆయన పిచ్చివానిగా గేలిచేసిన బంధువులు, గ్రామీణులే ఆయనను తరువాత కాలాన దేవుడని ఆరాధించారు. ఇప్పుడాయన గుళ్ళు అనేక గ్రామాలలో వెలసినవి. గురప్పకు 18 వ యేట వివాహమైనది. రంగవెల్లి అనే బిడ్డ కూడా పుట్టినది. ఆమె పెరిగి పెద్దదైన తరువాత రంగయ్యతో వివాహమైనది. తరువాత గురప్ప ఆలుబిడ్డలను, బంధాలను తెంచుకొని సన్యాసియై తిరిగి తిరిగి తిరుపతి చేరినాడు. వీధుల వెంట తిరుగుతూ ఎవరేది పెట్టినా తింటూ పగలంతా గోవిందరాజస్వామి తేరు నీడలో ఉంటూ రాత్రి పగలు మహంత్ మఠం అరుగు మీద విశ్రాంతి తీసుకొనేవాడు. శరణాగతులైనవారి ఆధి వ్యాధులు తొలగిస్తూ అనేక మహిమలు ప్రదర్శించి తిరుపతి విడిచి మరల స్వగ్రామం చేరి చిన్నప్పుడు తాను ఆటలాడిన వేపచెట్టు నీడలోనే సమాధి అయ్యాడు.

## ప్రసిద్ధి చెందిన గురప్ప క్షేత్రాలు
ఈనాడు చాలా గ్రామాల్లో ఆరాధ్యమూర్తిగా కొలుస్తున్న ప్రసిద్ధి గురప్ప క్షేత్రాలు
# కడప జిల్లా గండ క్షేత్రం సమీపాన గల వెన్నపల్లె
# జమ్మలమడుగు మండలం మైలవరం డ్యాం
# జమ్మలమడుగు కోవెలకుంట్ల మధ్యనున్న నొసం
# అనంతపురం జిల్లా తలుపుల మండలం లోని తూపల్లె
# కదిరి మండలంలోని సైదాపురం
# పెనుగొండ మండలం గుట్టూరు సమీపాన గ్రామం
# నార్పల మండలంలోని కూచివారిపల్లె
# చిత్తూరు జిల్లా కొత్తకోట మండలం లోని ఆకుదాలవారిపల్లె
# కర్నూలు జిల్లా రుద్రవరం మండలంలోని చందలూరు.
#చిత్తూరు జిల్లా వెదురుకుప్పం మండలంలోని చౌడేపల్లి గ్రామం.
#చిత్తూరు జిల్లా రామచంద్రాపురం మండలంలోని నెత్తకుప్పం గ్రామం.
#చిత్తూరు జిల్లా ఏర్పేడు మండలం కొత్తకాల్వ గ్రామం నందు గుర్నాథ స్వామి (గుఱ్ఱప్ప స్వామి) ఆలయం కలదు
#చిత్తూరు జిల్లా రామచంద్రాపురం మండలంలోని రాయలచెరువు కట్ట 
ఈ గ్రామాల్లో ఎక్కడా గురప్ప సమాధి లేదు. గురప్ప గుళ్ళు పీఠాలు మాత్రమే ఉన్నాయి. గండి క్షేత్రం సమీపాన గల వెన్నపల్లె మూలపీఠం.

## మహిమలు

## ఆధారాలు
# శ్రీ గురప్ప స్వామి వైభవము - 1999 తోట చిన్న గురివిరెడ్డి, తెలుగు పండితులు, అనంతపురం జిల్లా వారు రచించిన గ్రంథం.

## యితర లింకులు

వర్గం:ఆంధ్ర యోగులు
కొత్తపల్లి నారికేళ్లపల్లి

**కొత్తపల్లి నారికేళ్లపల్లి** ,గుంటూరు జిల్లా,చుండూరు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

## గ్రామ చరిత్ర
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంత అభివృద్ధి ప్రాధికార సంస్థ (సీఆర్‌డీఏ) పరిధిలోకి వస్తున్న మండలాలు, గ్రామాలను ప్రభుత్వం విడిగా గుర్తిస్తూ ఉత్తర్వులు జారీచేసింది. ప్రస్తుతం గుర్తించిన వాటిలోని చాలా గ్రామాలు వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్నాయి. గతంలో వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్న వాటితోపాటుగా ఇప్పుడు మరిన్ని కొన్ని గ్రామాలు చేరాయి. సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వచ్చే గుంటూరు, కృష్ణా జిల్లాల్లోని మండలాలు, గ్రామాలను గుర్తిస్తూ పురపాలక శాఖ ముఖ్య కార్యదర్శి ఉత్తర్వులు జారీ చేశారు.

### గుంటూరు జిల్లా పరిధిలోని మండలాలు
తాడేపల్లి, మంగళగిరి, తుళ్లూరు, దుగ్గిరాల, తెనాలి, తాడికొండ, గుంటూరు మండలం, చేబ్రోలు, మేడికొండూరు, పెదకాకాని, వట్టిచెరుకూరు, అమరావతి, కొల్లిపర, వేమూరు, కొల్లూరు, అమృతలూరు, చుండూరు మండలాలతో పాటు ఆయా మండలాల పట్టణ ప్రాంతం కూడా సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వస్తుంది.

## గ్రామపంచాయితీ

* 2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో శ్రీమతి గుమ్మా కోటేశ్వరమ్మ, 150 ఓట్ల మెజారిటీతో, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. [1]
* ఈ గ్రామ సర్పంచి శ్రీమతి గుమ్మా కోటేశ్వరమ్మకి ఒక అరుదైన ఆహ్వానం అందినది. ఈమె తన స్వంత భూమి ఒక ఎకరంతోపాటు, మరియొక ఐదు ఎకరాలు కౌలుకు తీసికొని, సమగ్ర యాజమాన్య పద్ధతి ద్వారా వ్యవసాయం చేస్తున్నారు. భూసార పరీక్షల ఫలితాల ఆధారంగా వ్యవసాయం చేస్తూ మంచి దిగుబడులు సాధించుచున్న **మహిళా రైతు ** గా ఈమె గుర్తింపు తెచ్చుకున్నది. ఈమె కృషిని గుర్తించిన కేంద్ర వ్యవసాయశాఖ వారు, తమ శాఖ ఆధ్వర్యంలో గుజరాతు రాష్ట్రంలో నిర్వహించిన అంతర్జాతీయ మహిళా సదస్సుకు విచ్చేయాలని ఆహ్వానించి, ఉత్తమ మహిళా రైతుగా అభినందించుచూ ఈమెకు ప్రశంసాపత్రం అందజేసినారు. [2]
## మూలాలు

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ సీఆర్‌డీఏ గ్రామాలు
వర్గం:చుండూరు మండలం లోని రెవిన్యూయేతర గ్రామాలు
కొంతమంది ఇంటిపేరు కాదుర గాంధీ

**కొంతమంది సొంత పేరు కాదుర గాంధీ ** అనేది "మహాత్మా" సినిమా లో వచ్చిన పాట. దీనిని సిరివెన్నెల (చేంబోలు) సీతారామశాస్త్రి రచించగా, ఎస్. పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం గానం చేశారు.

*ఇందిరాగాంధీ ఇంటిపేరు కాదుర గాంధీ* అనేది ఈపాట ఒరిజినల్ పల్లవి; కాని సెన్సార్ కారణంగా పల్లవిని మార్చి ఇందిరాగాంధీ పదానికి బదులుగా**కొంతమంది సొంత పేరు** అని మార్చి రాశారు.

## నేపథ్యం
మహాత్మాగాంధీ అంటే ఏమిటో కూడా తెలియని ఒక చదువు సంస్కారం లేని వీధి రౌడీకి, గాంధేయవాదాన్ని పరిచయం చేస్తూ అందులోని గొప్పదనాన్ని వివరించి చెప్పే సన్నివేశంలోని పాట ఇది. ఒక సాధారణ మనిషి, మనలాగే పుట్టి మనలాగే బ్రతికిన ఒక సామాన్య మనిషిని మనం ఎందుకు ఇంతలా పూజిస్తామో, కరెన్సీ నోటు మీద ముద్ర వేసి, వీధి వీధికో బొమ్మ పెట్టి, ప్రతి ఊరిలోనూ ఒక వీధికి మహాత్ముని పేరు పెట్టి ఎందుకు ఆరాధిస్తామో చెబుతూనే, గాంధీ అంటే మన ప్రతి అడుగులోనూ కనిపించే ఆ బొమ్మ మాత్రమే కాదు, అదొక మతం అంటూ చెప్పకనే చెప్పారు. రెండు వందల సంవత్సరాలకు పైగా అనుభవించిన నరక యాతనని తీర్చి, భరత మాత తలరాతని మార్చేసిన విధాత గాంధీ అని వివరిస్తాడు.

## పాటలోని సాహిత్యం

రఘుపతి రాఘవ రాజారాం పతిత పావత సీతారం
ఈశ్వర అల్లా తేరేనాం సబ్‌కో సన్మతి దే భగవాన్

పల్లవి:
కొంతమంది సొంంతపేరు కాదుర గాంధీ..
ఊరికొక్క వీధి పేరు కాదుర గాంధీ...                    ”కొంతమంది సొంంతపేరు కాదుర గాంధీ.” 
ఊరికొక్క వీధి పేరు కాదుర గాంధీ...
  
అనుపల్లవి:
కరెన్సీ నోటు మీద ఇలా నడి రోడ్డు మీద మనం చూస్తున్న బొమ్మ కాదుర గాంధీ..
భరత మాత తలరాతను మార్చిన విధాతరా గాంధీ..
తరతరాల యమ యాతన తీర్చిన వరదాతర గాంధీ...   
        “కొంతమంది సొంంతపేరు కాదుర గాంధీ.”

చరణం1:
రామ నామమే తలపంతా ప్రేమ ధామమే మనసంతా..
ఆశ్రమ దీక్ష స్వతంత్ర్య కాంక్ష ఆకృతి దాల్చిన అవధూతా.
అపురూపం ఆ చరితా..ఓ..
ధర్మ యోగమే జన్మంతా ధర్మ క్షేత్రమే బ్రతుకంతా..
సంభవామి అని ప్రకటించిన అలనాటి కృష్ణ భగవద్గీత.. ఈ బోసినోటి తాతా..
మనలాగే ఓ తల్లి కన్న మామూలు మనిషి కదరా గాంధీ..
మహాత్ముడంటూ మన్నన పొందే స్థాయికి పెంచద ఆయన స్ఫూర్తీ..
సత్యాహింసల మార్గ జ్యోతీ నవ శకానికే నాందీ...               “రఘుపతి..”

చరణం2:
గుప్పెడు ఉప్పును పోగేసి నిప్పుల ఉప్పెనగా చేసి
దండి యాత్రనే దండ యాత్రగా ముందుకు నడిపిన అధినేతా..
సిసలైన జగజ్జేతా..
చరఖా యంత్రం చూపించి స్వదేశి సూత్రం నేర్పించీ..
నూలు పోగుతో మదపుటేనుగుల బంధించాడుర జాతిపితా
సంకల్పబలం చేతా..
సూర్యుడస్తమించని రాజ్యానికి పడమర దారిని చూపిన క్రాంతీ..
తూరుపు తెల్లారని నడిరాత్రికి స్వేఛ్చా భానుడి ప్రభాత కాంతీ..
పదవులు కోరని పావన మూర్తీ..
హృదయాలేలిన చక్రవర్తీ...
ఇలాంటి నరుడొక ఇలాతలంపై నడయాడిన ఈ నాటి సంగతీ..
నమ్మరానిదని నమ్మకముందే ముందు తరాలకు చెప్పండీ..
సర్వ జన హితం నా మతం. అంటరాని తనాన్ని అంతః కలహాలని అంతం చేసేందుకే నా ఆయువంతా అంకితం...


## పురస్కారాలు
* ఈ పాటను గానం చేసిన ఎస్. పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యంకు  2009 సంవత్సరంలో నంది ఉత్తమ నేపథ్య గాయకులుగా గౌరవం లభించింది.

వర్గం:తెలుగు సినిమా పాటలు
వర్గం:సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి  రచించిన పాటలు
సక్సెస్ ఫ్యాక్టర్స్ విత్ ఎస్ ఏ పీ ఈ ఆర్ పీ హెచ్ సీ ఎం

సక్సెస్ ఫ్యాక్టర్స్ అంటే ఏమిటి, అది ఎలా పని చేస్తుంది, దాని ఉపయోగాలు ఏంటో పరిచయం చేసే ఒక పుస్తకము. ఎస్.ఏ.పీ హ్యూమన్ క్యాపిటల్ మేనేజ్‌మెంట్ తో ఎలా అనుసంధానించాలో వివరిస్తుంది. మానవ వనరులని ఎలా నిర్వహించాలో ఈ పుస్తకం తెలియజేస్తుంది. సక్సెస్ ఫ్యాక్టర్స్ యొక్క రహస్యాలని ఛేదించటమే కాక, అది ఒక సంస్థకి సరియైనదా అని విశ్లేషిస్తుంది. ఉత్తమ పద్ధతులు, క్లౌడ్ కంప్యూటింగ్ యొక్క ప్రాథమిక సూత్రాలని సోదాహరణంగా వివరిస్తుంది. బిజ్ ఎక్స్ (BizX), పేరోల్, జాం (Jam) గురించి తెలుపుతుంది. వాడుకరికి దిక్సూచిగా ఉపయోగపడుతుంది.
## ఇవి కూడా చూడండి
* సక్సెస్ ఫ్యాక్టర్స్
* ఎస్.ఏ.పీ హ్యూమన్ క్యాపిటల్ మేనేజ్‌మెంట్
## మూలాలు
# అమెజాన్.కాం లో పుస్తకం గురించి

వర్గం:పుస్తకాలు
క్షత్రియులు (అయోమయ నివృత్తి)

* క్షత్రియులు
* ఆంధ్ర క్షత్రియులు
* తొగటవీర క్షత్రియులు
* పెరిక క్షత్రియులు
* వెనుకబడిన క్షత్రియ కులాలు
* భవసార క్షత్రియులు
* ఆంధ్ర క్షత్రియుల శిలాశాసనాలు
* శ్రీ ఆంధ్ర క్షత్రియ వంశ రత్నాకరము
నంది ఉత్తమ గీత రచయితలు

ఉత్తమ గేయరచయితలుగా నంది బహుమతులందుకున్న గీతాలు, వాటి రచయిత, సినిమా వివరాలు.
right|thumb|80px|అందెశ్రీ
right|thumb|80px|నందిని సిధారెడ్డి
right|thumb|80px|సుద్దాల అశోక్‌తేజ
right|thumb|80px|సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి
right|thumb|80px|చంద్రబోస్
right|thumb|80px|సినారె
right|thumb|80px|వెన్నెలకంటి
right|thumb|80px|వేటూరి
right|thumb|80px|కృష్ణశాస్త్రి

## మూలాలు

వర్గం:నంది పురస్కారాలు
వర్గం:నంది ఉత్తమ గీత రచయితలు
గాయం (అయోమయ నివృత్తి)

గాయం (Injury) అనగా దెబ్బలు తగలడం.

* గాయం (సినిమా)
* గాయం-2
శంకరా నాదశరీరాపరా

**శంకరా నాదశరీరాపరా** 1979లో విడుదలైన శంకరాభరణం చిత్రంలోని పాట. ఈ పాట రాసినందుకు వేటూరి సుందరరామమూర్తి కి రాష్ట్రస్థాయిలో ఉత్తమ గీత రచయితగా నంది బహుమతి వచ్చింది. కె.వి.మహదేవన్ సంగీతం అందించిన ఈ పాటను ఎస్.పి.బాలసుబ్రహ్మణ్యం పాడాడు.

## పాట నేపథ్యం
బ్రాహ్మణకులంలో పుట్టి సంగీతం నేర్చుకోవడానికి వచ్చిన మంజుభార్గవిని శంకరశాస్త్రి ఇంటికి తీసుకొస్తాడు. ఒకసారి శివాలయంలో తాను చేస్తున్న కచేరికి మంజుభార్గవిని తీసుకొనిపోయి, తనతోపాటు వేదిక మీద కూర్చోబెడుతాడు. దాంతో కోపించిన తోటి బ్రాహ్మణ కులస్తులు ఆ సభనుండి వెళ్ళిపోతారు. అప్పుడు ఎదురుగా కనిపిస్తున్న శివుని మీద కోపంతో శంకరశాస్త్రి ఈ పాటను పాడుతాడు.

## పాటలోని సాహిత్యం

శంకరా నాద శరీరాపరా
వేద విహారహరా జీవేశ్వరా  || శంకరా ||

ప్రాణము నీవని గానమె నీదని ప్రాణమె గానమనీ
మౌనవిచక్షణ గానవిలక్షణ రాగమె యోగమనీ    || ప్రాణము నీవని ||

నాదోపాసన చేసినవాడను నీ వాడను నేనైతే
నాదోపాసన చేసినవాడను నీ వాడను నేనైతే

దిక్కరీన్ద్ర జిత హిమగిరీన్ద్ర సిత కందరా నీలకంధరా
క్షుద్రులెరుగని రుద్రవీణ నిర్నిద్రగానమిది  అవధరించరా విని తరించరా || శంకరా ||


## పురస్కారాలు
# వేటూరి సుందరరామమూర్తి ఉత్తమ గీత రచయితగా నంది పురస్కారాలు -1979

## మూలాలు

## వీడియో లింకులు
# యూట్యూబ్ లో పాట వీడియో

వర్గం:తెలుగు సినిమా పాటలు
వర్గం: వేటూరి సుందరరామమూర్తి రచించిన పాటలు
సురాజ్యమవలేని స్వరాజ్యమెందుకనీ (పాట)

**సురాజ్యమవలేని** పాట 1993లో విడుదలైన గాయం చిత్రంలోని పాట. ఈ పాట రాసినందుకు సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి రాష్ట్రస్థాయిలో ఉత్తమ గీత రచయితగా నంది బహుమతి వచ్చింది. శ్రీ సంగీతం అందించిన ఈ పాటను ఎస్.పి.బాలసుబ్రహ్మణ్యం పాడాడు.

## పాటలోని సాహిత్యం
**పల్లవి:**

సురాజ్యమవలేని స్వరాజ్యమెందుకనీ
సుఖాన మనలేని వికాసమెందుకనీ
నిజాన్ని బలికోరే సమాజమెందుకనీ
అడుగుతోంది అదిగో ఎగిరే భరత పతాకం

చరణం 1:
ఆవేశంలో ప్రతి నిమిషం ఉరికే నిప్పుల జలపాతం
కత్తి కొనల ఈ వర్తమానమున బ్రతకదు శాంతి కపోతం
బంగరు భవితకు పునాది కాగల యువత ప్రతాపాలు
భస్మాసుర హస్తాలై ప్రగతికి సమాధి కడుతుంటే
శిరసు వంచెనదిగో ఎగిరే భరత పతాకం
చెరుగుతోంది ఆ తల్లి చరితను విశ్వవిజయాల విభవం  || సురాజ్యమవలేని ||


## పురస్కారాలు
# సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి- ఉత్తమ గీత రచయితగా నంది పురస్కారాలు -1993

## మూలాలు

## వీడియో లింకులు
# యూట్యూబ్ లో పాట వీడియో

వర్గం:తెలుగు సినిమా పాటలు
వర్గం: సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి రచించిన పాటలు
అర్ధ శతాబ్దపు అజ్ఞానాన్ని స్వతంత్రమందామా (పాట)

thumb|సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి, పాటల రచయత
**అర్ధ శతాబ్దపు** పాట 1997లో విడుదలైన సింధూరం చిత్రంలోని పాట. ఈ పాట రాసినందుకు సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి రాష్ట్రస్థాయిలో ఉత్తమ గీత రచయితగా నంది బహుమతి వచ్చింది. శ్రీ సంగీతం అందించిన ఈ పాటను ఎస్.పి.బాలసుబ్రహ్మణ్యం పాడాడు.

## పాటలోని సాహిత్యం

**పల్లవి:**
అర్ధ శతాబ్దపు అజ్ఞానాన్ని స్వతంత్రమందామా! స్వర్ణోత్సవాలు చేద్దామా!
ఆత్మ వినాశపు అరాచకాన్ని స్వరాజ్యమందామా! దానికి సలాము చేద్దామా! 
శాంతి కపోతపు కుత్తుక తెంచి తెచ్చిన బహుమానం ఈ రక్తపు సిందూరం 
నీ పాపిటలో భక్తిగ దిద్దిన ప్రజలను చూడమ్మా! ఓ! పవిత్ర భారతమా! 
అర్ధ శతాబ్దపు అజ్ఞానాన్ని స్వతంత్రమందామా స్వర్ణోత్సవాలు చేద్దామా 
నిత్యం కొట్టుకు చచ్చే జనాల స్వేచ్చను చూద్దామా! దాన్నేస్వరాజ్యమందామా!
చరణం 1:

కులాల కోసం గుంపులు కడుతూ, మతాల కోసం మంటలు పెడుతూ
ఎక్కడలేని తెగువను చూపి తగువుకి లేస్తారే, జనాలు తలలర్పిస్తారే 
సమూహక్షేమం పట్టని స్వార్థపు ఇరుకుతనంలో ముడుచుకు పోతూ
మొత్తం దేశం తగలడుతోందని నిజం తెలుసుకోరే, తెలిసి భుజం కలిపి రారే 
అలాంటి జనాల తరఫున ఎవరో ఎందుకు పోరాడాలి? పోరి, ఏమిటి సాధించాలి? 
ఎవ్వరికోసం ఎవరు ఎవరితో సాగించే సమరం ఈ చిచ్చుల సిందూరం 
జవాబు చెప్పే బాధ్యత మరచిన జనాల భారతమా! ఓ అనాథ భారతమా! 
అర్ధ శతాబ్దపు అజ్ఞానాన్ని స్వతంత్రమందామా! స్వర్ణోత్సవాలు చేద్దామా! 
ఆత్మవినాశపు అరాజకాన్ని స్వరాజ్యమందామా! దానికి సలాము చేద్దామా!


## పురస్కారాలు
# సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి- ఉత్తమ గీత రచయితగా నంది పురస్కారాలు -1997

## మూలాలు

## ఇతర లంకెలు
# స్వగతం వెబ్ సైట్ లో పాట గురించిన వ్యాసం
# యూట్యూబ్ లో పాట వీడియో

వర్గం:తెలుగు సినిమా పాటలు
వర్గం: సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి రచించిన పాటలు
వర్గం:ఎస్.పి.బాలసుబ్రహ్మణ్యం పాడిన పాటలు
ఈ దుర్యోధన దుశ్శాసన దుర్వినీతి లోకంలో (పాట)

**ఈ దుర్యోధన దుశ్శాసన దుర్వినీతి లోకంలో** పాట 1985లో విడుదలైన ప్రతిఘటన చిత్రంలోని పాట. ఈ పాట రాసినందుకు వేటూరి సుందరరామ్మూర్తి కి రాష్ట్రస్థాయిలో ఉత్తమ గీత రచయితగా నంది బహుమతి వచ్చింది. కె. చక్రవర్తి సంగీతం అందించిన ఈ పాటను ఎస్. జానకి పాడింది.

## పాట నేపథ్యం
ఇందులో కథానాయిక విజయశాంతి కాలేజీ లెక్చరర్. కొందరు విద్యార్థులు క్లాసురూంలో బ్లాక్ బోర్డుపై స్త్రీ బొమ్మల్ని నగ్నంగా చిత్రిస్తారు. క్లాసులోకి వచ్చిన విజయశాంతి ఆ బొమ్మలు చూసి కోపంతో స్త్రీ ఔన్నత్యాన్ని విద్యార్థులకు వివరించే సందర్భంలో రాసిన పాట.

## పాటలోని సాహిత్యం

**పల్లవి:**
ఈ దుర్యోధన దుశ్శాసన దుర్వినీతి లోకంలో
రక్తాశ్రులు చిందిస్తూ రాస్తున్నా శోకంతో
మరో మహాభారతం… ఆరవ వేదం
మానభంగ పర్వంలో మాతృహృదయ నిర్వేదం

**చరణం 1:**
పుడుతూనే పాలకేడ్చి పుట్టీ జంపాలకేడ్చి
పెరిగి పెద్దకాగానే ముద్దూమురిపాలకేడ్చి
తనువంతా దోచుకున్న తనయులు మీరు
మగసిరితో బ్రతకలేక కీచకులై
కుటిలకామ మేచకులై
స్త్రీ జాతిని అవమానిస్తే
మీ అమ్మల స్తన్యంతో మీ అక్కల రక్తంతో
రంగరించి రాస్తున్నా ఈనాడే మీకోసం
మరో మహాభారతం… ఆరవ వేదం
మానభంగ పర్వంలో మాతృహృదయ నిర్వేదం


## పురస్కారాలు
# వేటూరి సుందరరామ్మూర్తి - ఉత్తమ గీత రచయితగా నంది పురస్కారాలు - 1985.

## మూలాలు

## ఇతర లంకెలు
# వేటూరి వెబ్ సైట్ లో పాట గురించిన వ్యాసం
# యూట్యూబ్ లో పాట వీడియో

వర్గం:తెలుగు సినిమా పాటలు
వర్గం:వేటూరి సుందరరామమూర్తి రచించిన పాటలు
జై బోలో తెలంగాణ గళగర్జనల జడివాన (పాట)

**జై బోలో తెలంగాణ గళగర్జనల [[జడివాన]]** పాట 2011లో విడుదలైన జై బోలో తెలంగాణా చిత్రంలోని పాట. ఈ పాట రాసినందుకు అందెశ్రీ కి రాష్ట్రస్థాయిలో ఉత్తమ గీత రచయితగా నంది బహుమతి వచ్చింది. చక్రి సంగీతం అందించిన ఈ పాటను వందేమాతరం శ్రీనివాస్ పాడాడు.

## పాటలోని సాహిత్యం

**పల్లవి:**
జన జాతరలో మన గీతం
జయకేతనమై ఎగరాలి
జంఝా మారుత జన నినాదమై
జే గంటలు మోగించాలి
ఒకటే జననం ఓహో…!
ఒకటే మరణం ఆహా…!
జీవితమంతా ఓహో…!
జనమే మననం ఆహా…!
కష్టాల్ నష్టాలెన్నెదురైనా
కార్యదీక్షలో తెలంగాణ
జై బోలో తెలంగాణ
గళగర్జనల జడివాన
జై బోలో తెలంగాణ
నిలువెల్ల గాయాల వీణా  ||జనజాతరలో||

**చరణం 1:**
దేశముఖులను దొరభూస్వాముల
గడీల నుండి ఉరికించాం
రజాకారులను తరిమికొట్టి
నైజాముకే గోరి గట్టేశాం
రోషం గుండెల ఓహో…!
రోకలి బండలు ఆహా …!
బిగిసిన పిడికిళ్ళు ఓహో…!
వడిశెల రాళ్ళు ఆహా…!
వేలకువేలా బలిదానాల
వీరులు చేప్పిన దారుల్లో
జై బోలో తెలంగాణ
గళగర్జనల జడివాన
జై! బోలో తెలంగాణ
నిలువెల్ల గాయాల వీణా  ||జనజాతరలో||


## పురస్కారాలు
# అందెశ్రీ- ఉత్తమ గీత రచయితగా నంది పురస్కారాలు -2011

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సినిమా పాటలు
మేకావారిపాలెం

* మేకావారిపాలెం (చల్లపల్లి)
* మేకావానిపాలెం (మచిలీపట్నం)
నేను సైతం ప్రపంచాగ్నికి (పాట)

thumb|ఠాగూర్ సినిమా పోస్టరు
**నేను సైతం ప్రపంచాగ్నికి** అనేది ఒక ప్రముఖ తెలుగు సినిమా పాట. ఈ పాట ఠాగూర్ చిత్రం లోనిది. సుద్దాల అశోక్ తేజ రచించగా మణిశర్మ స్వరాలు కూర్చారు. ఈ పాట చిరంజీవి రాజకీయ ప్రవేశం చేయబోతున్నాడనే సందేశాన్ని పరోక్షంగా తెలియజేసినది. దీనికి మహాకవి శ్రీశ్రీ రచించిన పాట పునాది.

## నేపథ్యం
చిరంజీవి అతని తోటి స్నేహితులతో కలసి లంచగొండులను అందరినీ శిక్షించాలని ముందుగా వారికి తెలియజేసి అందరిలోకి అత్యంత ప్రమాదకరమైన నేరస్తుల్ని అంతం చేస్తుంటాడు. చివరికి ప్రభుత్వం అతనిని అరెస్టు చేస్తుంది. అతని మీద విచారణ జరుగుతున్న నేపథ్యంలొ ప్రజలలో వచ్చిన విప్లవాన్ని చిత్రీకరించడానికి ఈ ఉత్తేజపూరిత గీతాన్ని బాగా చూపించారు.

## పాటలోని సాహిత్యం

నేను సైతం ప్రపంచాగ్నికి సమిధనొక్కటి ఆహుతిచ్చాను
నేను సైతం భువనఘోషకి అశ్రువొక్కటి ధారపోశాను
నేను సైతం విశ్వశాంతికి వెర్రిగొంతుకనిచ్చి మ్రోశాను
||నేను సైతం ప్రపంచాగ్నికి||

అగ్నినేత్ర మహోగ్రజ్వాలా దాచినా ఓ రుద్రుడా
అగ్నిశిఖలని గుండెలోనా అణచినా ఓ సూర్యుడా
హరశ్వతమును చేతబూనిన పరశురాముని అంశవా
హింసనణచగ ధ్వంసరచనలు చేసినా ఆజాదువా
మన్నెంవీరుడు రామరాజు ధను:శ్శంఖారానివా
భగత్ సింగ కడసారి పల్కిన ఇంక్విలాబ్ శబ్దానివా

అక్రమాలను కాలరాసే ఉక్కుపాదం నీదిరా
లంచగొండుల గుండెలో నిదురించు సింహం నీవురా
ధర్మదేవత నీడలో పయనించు యాత్రే నీదిరా
కనులు గప్పిన న్యాయదేవత కంటి చూపైనావురా
సత్యమేవ జయతె కే నిలువెత్తు సాక్ష్యం నీవురా
లక్షలాది ప్రజల ఆశాజ్యోతివై నిలిచావురా


## పురస్కారాలు
* ఈ పాటకు సుద్దాల అశోక్ తేజ కు జాతీయస్థాయిలో ఉత్తమ గీత రచయితగా గుర్తింపు లభించింది.

వర్గం:తెలుగు సినిమా పాటలు
వర్గం:సుద్దాల అశోక్ తేజ రచించిన పాటలు
మానసవీణ మధుగీతం (పాట)

**మానసవీణ మధుగీతం** ఒకానొక హృద్యమైన ప్రేమగీతం. దీనిని పంతులమ్మ (1978) సినిమా కోసం వేటూరి సుందరరామమూర్తి రచించారు. దీనిని ఎస్. పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం, పి. సుశీల కలిసి గానం చేయగా రాజన్-నాగేంద్ర సంగీతాన్ని స్వరపరిచారు.
thumb|Right|మానసవీణ మధుగీతం పాటలోని దృశ్యం.

## పాటలోని సాహిత్యం

పల్లవి :
మానసవీణ మధుగీతం మన సంసారం సంగీతం
సాగరమధనం, అమృత మధురం, సంగమ సరిగమ స్వర పారిజాతం || మానసవీణ మధుగీతం ||

చరణం :
ఏ రాగమో ఏమో మన అనురాగం
వలపు వసంతాన హృదయపరాగం
ఏ రాగమో ఏమో మన అనురాగం
వలపు వసంతాన హృదయపరాగం
ఎద లోయలలో నిదురించిన నా కోరిక పాడే కోయిల గీతం

శతవసంతాన దశదిశాంతాన సుమ సుగంధాల
భ్రమర నాదాల కుసుమించు నీ అందమే
విరిసింది అరవిందమై కురిసింది మకరందమే || మానసవీణ మధుగీతం ||

జాబిలి కన్న నా చెలి మిన్న పులకింతలకే పూచిన పొన్నా
కానుకలేమి నేనివ్వగలను కన్నుల కాటుక నేనవ్వగలను

పాల కడలిలా వెన్నెల పొంగింది
పూల పడవలా నా తనువూగింది
ఏ మల్లెల తీరాల నిను చేరగలను
మనసున మమతై కడతేరగలను || మానసవీణ మధుగీతం ||

కురిసేదాక అనుకోలేదు శ్రావణ మేఘమని
తడిసేదాక అనుకోలేదు తీరని దాహమని
కలిసేదాక అనుకోలెదు తీయని స్నేహమని

పెదవి నీవుగా పదము నేనుగా ఎదలు కలపగా


## అవార్డులు
* ఈ పాటలోని ఉన్నత విలువలున్న సాహిత్యానికి వేటూరి సుందరరామమూర్తి గారికి ఉత్తమ గీత రచయితగా నంది పురస్కారం లభించింది.

## బయటి లింకులు
* యూ ట్యూబ్ లో పాట వీడియో.

వర్గం:తెలుగు సినిమా పాటలు
వర్గం: వేటూరి సుందరరామమూర్తి  రచించిన పాటలు
నాగేశ్వర్

**నాగేశ్వర్** తెలుగువారిలో కొందరు పురుషుల పేరు.

# ప్రొఫెసర్ కె నాగేశ్వర్ - ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన మండలి సభ్యులు.
# దువ్వూరు నాగేశ్వర్ రెడ్డి - పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు, 2013 ప్రపంచ అత్యుత్తమ గ్యాస్ట్రో ఎంట్రాలజీ వైద్య నిపుణులు

## ఇవి కూడా చూడండి
* నాగేశ్వరరావు - అయోమయ నివృత్తి పేజీ.
తుమ్మలచెరువు(మచిలీపట్నం)

**తుమ్మలచెరువు**, కృష్ణా జిల్లా మచిలీపట్నం మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర  గ్రామం.ఈ గ్రామ పంచాయతీకి 2013 జూలైలో జరిగిన ఎన్నికలలో తలారి రామవెంకటలక్ష్మి, సర్పంచిగా ఎన్నికైంది. [1]

## గ్రామ భౌగోళికం
సముద్రమట్టానికి 7 మీ.ఎత్తు

## గ్రామంలో విద్యా సౌకర్యాలు
భాష్యం హైస్కూల్, మచిలీపట్నం

## గ్రామానికి రవాణా సౌకర్యాలు
పెడన, మచిలీపట్నం, నుండి రోడ్దురవాణా సౌకర్యం ఉంది. రైల్వేస్టేషన్: మచిలీపట్నం, విజయవాడ 74 కి.మీ

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
 [1] ఈనాడు కృష్ణా 2013 ఆగస్టు 8, 5వ పేజీ.

వర్గం:మచిలీపట్నం దక్షిణ మండలంలోని రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు
వాడపాలెం (మచిలీపట్నం)

**వాడపాలెం.** మచిలీపట్నం దక్షిణ మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.ఈ గ్రామ పంచాయతీకి 2013 జూలైలో జరిగిన ఎన్నికలలో కాండ్ర భాస్కర రావు గారు, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు 
## గ్రామ భౌగోళికం
సముద్రమట్టానికి 7 మీ.ఎత్తు
## గ్రామానికి రవాణా సౌకర్యాలు
మచిలీపట్నం, కొత్తమాజేరు నుండి రోడ్డురవాణా సౌకర్యం ఉంది. రైల్వేస్టేషన్; మచిలీపట్నం, విజయవాడ ప్రదాన రైల్వేస్టేషన్ 80 కి.మీ

## గ్రామంలో విద్యా సౌకర్యాలు
భవిష్య టెక్నో స్కూల్, గాయత్రి ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల, మచిలీపట్నం
## గ్రామ పంచాయతీ
ఈ గ్రామ పంచాయతీకి 2013 జూలైలో జరిగిన ఎన్నికలలో కాండ్ర భాస్కరరావు సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. శ్రీమతి రాజ్యలక్ష్మి ఉపసర్పంచిగా ఎన్నికైనాడు. [1]
## గ్రామంలో ప్రధాన పంటలు
వరి, అపరాలు, కాయగూరలు

## గ్రామంలో ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు

## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు
[1] ఈనాడు కృష్ణా; 2013,ఆగస్టు-8; 5వపేజీ.

వర్గం:మచిలీపట్నం దక్షిణ మండలంలోని రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు
తులసీ రామచంద్ర ప్రభు

డాక్టర్‌ తులసీ రామచంద్ర ప్రభు తులసి సీడ్స్‌ అధిపతి.గుంటూరు జిల్లా యడ్లపాడు మండలం జగ్గాపురం లో పుట్టారు.కాపు నాయకుడు.మద్రాసు ఐఐటిలో ఫస్ట్ ర్యాంక్‌తో మెకానికల్ ఇంజినీరింగ్ పాసయ్యారు. 
ప్రతిభ ఉండీ చదువుకోలేకపోయిన వాళ్లకు సహకరించేందుకు 'శ్రీకృష్ణ దేవరాయ ఎయిడ్ ఫర్ పూర్ అండర్ ప్రివిలెజ్డ్' సంస్థ పేరిట ఏటా 6500 మంది విద్యార్థినీ విద్యార్థులకు స్కాలర్‌షిప్‌లు ఇస్తున్నాడు. అట్టపెట్టెల (కరోగేటెడ్ బాక్సెస్) పరిశ్రమను మొదలెట్టి, 'కోస్టల్ ప్యాకేజింగ్' చంద్రాట్రాన్స్‌పోర్టు,'తులసీ సీడ్స్' కంపెనీలకు పైగా అధిపతి అయ్యారు.గతంలో ఈయన ప్రజారాజ్యం తరపున మంత్రి కన్నా లక్ష్మీనారాయణ పై పోటీచేసి ఓడిపోయారు.

## భావాలు
*ఉద్యోగంలో చేరిపోయి ఉంటే, నాకు అదే ప్రపంచమైపోయేది. జీవితం అక్కడే ముగిసిపోయేది, ఆ ఉద్యోగంలో ఎంత కష్టపడినా నేను ఈ స్థితికి వచ్చే వాడ్నే కాదు. వాస్తవానికి, ఇంతటి విశాల ప్రపంచంలో ఒక దారి మూసుకుపోయినంత మాత్రాన ప్రపంచమే చేజారిపోయినట్లు విషాదంలో కూరుకుపోవలసిన అవసరం లేదు. కళ్లు తెరిచి చూస్తే ఎదురుగా వేల మార్గాలు కనిపిస్తాయి. 
*నిత్యం ఆందోళన పడుతున్న మనిషిన్నేను. కొంతమందికి స్కాలర్‌షిప్‌లు ఇవ్వడం ద్వారా నేనేదో మహాయజ్ఞం చేశానని అనుకోవడం లేదు.మన పిల్లలకు, స్త్రీలకు ఏమైనా భవిష్యత్తూ, భద్రతా ఉన్నాయా? మన బిడ్డలు రేపు ఎక్కడ అత్యాచారాలకు గురవుతారో, ఎక్కడ గొంతు పిసికేయబడతారో, ఎప్పుడు రక్తపు ముద్దలై మన కళ్లముందు కుప్పపడతారో ఏమీ తెలియకుండా పోతోంది. మన అతి పెద్ద బాధ్యత వీటిని నివారించడంలోనే ఉంది.
*పొట్ట పోసుకోవడం కోసం ఎవరూ అంత క ష్టపడక్కర్లేదు. ఏ చిన్న పనితోనైనా బతికేయొచ్చు. నిజంగానే ఏమైనా చేయాల్సి ఉంటే అది దేశం కోసమే. ఎవరికి వాళ్లు డబ్బుల లెక్కల్లోనే సతమతమైపోతున్నారు.డబ్బే సమస్తం అనుకోవడం వల్లే కదా మనిషి మనిషి కాకుండాపోతున్నాడు.

వర్గం:గుంటూరు జిల్లా పారిశ్రామికవేత్తలు
శివపురం (చింతలపూడి)

**శివపురం**, పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, చింతలపూడి మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర  గ్రామం 
:
## మూలాలు
సూరపరాజుపల్లె

**సూరపరాజు పల్లె,** తిరుపతి జిల్లా లోని రైల్వే కోడూరు మండలానికి చెందిన గ్రామం. 

2022 లో చేసిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం వైఎస్‌ఆర్ జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండేది.  
సూరపరాజుపల్లె గ్రామంలో శ్రీ సీతా, లక్ష్మణ, హనుమత్సమేత శ్రీ కోదండరామస్వామి మరియూ గరుడ, జీవధ్వజ, విమాన శిఖరముల అభినవ ప్రతిష్ఠా మహోత్సవం, 2014, మార్చి-9 నుండి 12 వరకూ నిర్వహించారు. ఈ కార్యక్రమంలో భాగంగా, 12వ తేదీ బుధవారం నాడు, వేదపండితుల ఆధ్వర్యంలో సుప్రభాతసేవ, కుంభారాధన, ప్రాణ ప్రతిష్ఠ, ధేనువ దర్శనం, హారతి తదితర కార్యక్రమాలు నిర్వహించారు. అనంతరం సీతారాముల కళ్యాణం అత్యంత వైభవంగా జరిపించారు. తరువాత, ఈ కార్యక్రమానికి వచ్చిన భక్తులకు అన్నదానం నిర్వహించారు. మరుసటిరోజు కుంభాభిషేకం నిర్వహించెదరు. 

ఈ గ్రామ రైతులు అనంతరాజుపేట వ్యవసాయ శాస్త్రవేత్తల సలహాల మేరకు "బగువా" రకం దానిమ్మ పంటను సాగు చేసి మంచి దిగుబడులు సాధించారు. ఈ ప్ర్రాంతంలో దానిమ్మ పంట పండించటం ఇదే మొదటిసారి. ఈ విత్తనాన్ని వీరు మహారాష్ట్రలోని 'సాంగ్లీ' నుండి తెచ్చారని చెప్పారు.

## మూలాలు

వర్గం:తిరుపతి జిల్లా రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు
సానివాడ (పాలకొల్లు)

**సానివాడ**, పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, పాలకొల్లు మండలం తిల్లపూడికి శివారు గ్రామం..
## మూలాలు
జగ్గాపురం (యడ్లపాడు)

**జగ్గాపురం,** పల్నాడు జిల్లా యడ్లపాడు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం. 

## గ్రామములో జన్మించిన  ప్రముఖులు (నాడు/నేడు)
### ప్రముఖులు
*తులసీ రామచంద్ర ప్రభు
*సి. సుజాత

## మూలాలు
వర్గం:యడ్లపాడు మండలం లోని రెవిన్యూయేతర గ్రామాలు
చక్రం (అయోమయ నివృత్తి)

చక్రం (ఆంగ్లం: Wheel) మనిషి కనుగొన్న మొట్టమొదటి పరికరం. చక్రం అనేది ఒక అక్షం (axis) చుట్టూ తిరిగే గుండ్రటి పరికరం. 

* చక్రం (సినిమా)
* చక్రంపల్లి
* చక్రంపేట
గొల్లగూడెం (కంకిపాడు)

**గొల్లగూడెం,** కృష్ణా జిల్లా కంకిపాడు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం. సముద్రమట్టానికి 24 మీ.ఎత్తు లో ఉంది. ఈ గ్రామం విజయవాడకు 20 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. దగ్గరలోని పట్టణం కంకిపాడు.
## సమీప గ్రామాలు
ఈ గ్రామానికి సమీపంలో పునాదిపాడు, కోలవెన్ను, కంకిపాడు, గోసాల, ఉప్పలూరు, గ్రామాలు ఉన్నాయి.

## గ్రామానికి రవాణా సౌకర్యాలు
ఈ గ్రామానికి రావాలంటే విజయవాడ - బందరు రోడ్డులో 211 నం. బస్సు ఎక్కాలి.రైల్వేస్టేషన్: విజయవాడ 21 కి.మీ

## గ్రామంలో విద్యా సౌకర్యాలు
మండల పరిషత్తు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల:- ఈ పాఠశాలలో 130 మంది విద్యార్థులు విద్యనభ్యసించుచున్నారు. గత సంవత్సరం, ప్రభుత్వం ఈ పాట్ఘశాలలో 8వ తరగతికి అనుమతిని ఇచ్చినది. సర్వశిక్ష అభియాన్ నిధులు మరియూ దాతల సహకారంతో ఈ పాఠశాలకు పలు వసతులు సమకూరుచున్నవి. []

ఆర్.సి.ఎం.పాఠశాల.
## గ్రామ పంచాయతీ
ఈ గ్రామానికి 2013 జూలైలో జరిగిన ఎన్నికలలో దాసరి వాణి సర్పంచిగా ఎన్నికైంది. [1]

## దర్శనీయ ప్రదేశములు/దేవాలయాలు
#శ్రీ కోదండరామాలయ దేవాలయం.
#శ్రీ ఆంజనేయస్వామి దేవాలయం. 
#గ్రామ దేవత 'పోతురాజు'.
#గ్రామంలో జరిగే "గొంతేనమ్మ పండుగ"(కుంతీదేవి ఉత్సవాలు) కన్నుల పండుగగా ఉంటుంది.
#ఈ గ్రామంలో హిందువులు అధికంగా వున్నప్పటికీ క్రైస్తవులు కూడా అధిక సంఖ్యలో ఉన్నారు. సుమారు 2 చర్చ్ లు (ఆర్ సి యం, సి బి యం).
#ముఖ్య పండుగలు:- సంక్రాంతి,దసరా,గొంతేనమ్మ పండుగ, గుడ్ ఫ్రైడే,క్రిస్మస్.

## గ్రామంలో ప్రధాన పంటలు
వరి, అపరాలు, కాయగూరలు

## గ్రామంలో ప్రధాన వృత్తులు
ఈ గ్రామ ఆర్థిక వ్యవస్థ వ్యవసాయాధారమైనది. కానీ విద్యావంతులైన వారు ఎక్కువమంది వుండటం వలన రాను రాను ఇది మారుతున్నది.
## మూలాల

## వెలుపలి లింకులు
[1] ఈనాడు విజయవాడ/పెనమలూరు; 2013, ఆగష్టు-11; 2వపేజీ.
తెలవారదేమో స్వామీ (పాట)

**తెలవారదేమో స్వామీ** పాట 1987లో విడుదలైన శ్రుతిలయలు చిత్రంలోని పాట. ఈ పాట రాసినందుకు సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి కి రాష్ట్రస్థాయిలో ఉత్తమ గీత రచయితగా నంది బహుమతి వచ్చింది. కె.వి. మహదేవన్ సంగీతం అందించిన ఈ పాటను జేసుదాసు పాడాడు.

## పాటలోని సాహిత్యం

**పల్లవి:**
తెలవారదేమో స్వామీ తెలవారదేమో స్వామీ
నీ తలపుల మునుకలో అలసిన దేవేరి అలమేలుమంగకూ
తెలవారదేమో స్వామీ
నీ తలపుల మునుకలో అలసిన దేవేరి అలమేలుమంగకూ
తెలవారదేమో స్వామీ

**చరణం 1:**
చెలువమునేలగా చెంగట లేవని కలతకు నెలవై నిలచిన నెలతకు ||2||
కలల అలజడికి నిద్దుర కరవై ||2||
అలసిన దేవేరి.. అలసిన దేవేరి.. అలమేలుమంగకూ ||తెలవారదేమో స్వామీ||


## పురస్కారాలు
# సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి - ఉత్తమ గీత రచయితగా నంది పురస్కారాలు - 1987.

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సినిమా పాటలు
వర్గం: సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి  రచించిన పాటలు
బృందావని వుంది (పాట)

**బృందావని వుంది** పాట 1984లో విడుదలైన కాంచనగంగ చిత్రంలోని పాట. ఈ పాట రాసినందుకు వేటూరి సుందరరామ్మూర్తి రాష్ట్రస్థాయిలో ఉత్తమ గీత రచయితగా నంది బహుమతి వచ్చింది. కె. చక్రవర్తి సంగీతం అందించిన ఈ పాటను ఎస్.పి. బాలసుబ్రమణ్యం పాడాడు.

## పాటలోని సాహిత్యం

**పల్లవి:**

బృందావని ఉంది.. యమునా నది ఉంది
మధురాపురి ఉంది… కాళింది ఉంది…
లేని వాడొక్కడే శ్రీకృష్ణమూర్తి
కలిలోన శిలయైన కళ్యాణ మూర్తి…. 

**చరణం 1:**

పుట్టగానే పెరిగేటి మాయబంధనాలకన్నా…
పుడుతూనే తొలిగేటి చెరసాలలే మిన్న…
ఆ కిటుకు తెలిసేరా…
ఆ కిటుకు తెలిసేరా… శ్రీకృష్ణమూర్తి
చెరసాలలో పుట్టె చైతన్యమూర్తి.


## పురస్కారాలు
# వేటూరి సుందరరామ్మూర్తి - ఉత్తమ గీత రచయితగా నంది పురస్కారాలు - 1984.

## మూలాలు

## ఇతర లంకెలు
# పాట వెనుక మాట ప్రోగ్రాం

వర్గం:తెలుగు సినిమా పాటలు
వర్గం: వేటూరి సుందరరామమూర్తి రచించిన పాటలు
మాదన్నగారిపల్లె(ముద్దనూరు)

**మాదన్నగారిపల్లె** కడప జిల్లా ముద్దనూరు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర  గ్రామం.
ఇక్కడకు దగ్గరలోని వామికొండ జలాశయం 1.6 టి.ఎం.సి సామర్ధ్యం కలది. గండికోట జలాశయంలో నీటి నిల్వ 3 టి.ఎం.సి లకు చేరిన తరువాత ఇక్కడకు ఒక టి.ఎం.సి నీటిని    తరలిస్తారు. ప్రస్తుతం వామికొండ జలాశయంలో కట్ట రివెట్టుమెంటు పనులు జరుగుచున్నవి. ఈ పనులు 6 రోజులలో పూర్తిఅగును. తరువాత నీటిని తరలిస్తారు. గండికోట జలాశయం నుండి వామికొండ జలాశయం వరకూ 24 కి.మీ.పొడవున కాలువ త్రవ్వకం పుర్తయినది.

## మూలాలు
అందెల రవమిది పదములదా (పాట)

**అందెల రవమిది పదములదా** అనే ఈ పాట 1988లో విడుదలైన స్వర్ణకమలం చిత్రంలోని పాట. ఈ పాట రాసినందుకు సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి కి రాష్ట్రస్థాయిలో ఉత్తమ గీత రచయితగా నంది బహుమతి వచ్చింది. ఇళయరాజా సంగీతం అందించిన ఈ పాటను ఎస్.పి.బాలసుబ్రహ్మణ్యం, వాణి జయరాం పాడారు.

## పాట నేపథ్యం
నృత్యకారిణికి తన నృత్యం విలువ తెలిపే సందర్భంలో వచ్చే పాట ఇది. ఈ పాటలో నృత్యకారిణిగా భానుప్రియ, యువకుడిగా వెంకటేష్ నటించాడు.

## సాహిత్యం
పాట పల్లవి:

పల్లవి:
ఆమె: అందెల రవమిది పదములదా ||2||
అంబరమంటిన హృదయముదా ||అందెల||
అమృతగానమిది పెదవులదా
అమితానందపు ఎదసడిదా

అతడుశ సాగిన సాధన సార్థకమందగ యోగబలముగా యాగఫలముగా ||2||
బ్రతుకు ప్రణవమై మ్రోగుకదా ||అందెల||


## పురస్కారాలు
# సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి - ఉత్తమ గీత రచయితగా నంది పురస్కారం - 1988.

## మూలాలు

## ఇతర లంకెలు
# భావలహరి వెబ్ సైట్ 
# లో పాట వీడియో

వర్గం:తెలుగు సినిమా పాటలు
వర్గం: సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి రచించిన పాటలు
వర్గం:ఇళయరాజా సంగీతం అందించిన పాటలు
వర్గం:ఎస్.పి.బాలసుబ్రహ్మణ్యం పాడిన పాటలు
వర్గం:వాణి జయరాం పాడిన పాటలు
గారపాడు (అయోమయ నివృత్తి)

* గారపాడు - పల్నాడు జిల్లా పెదకూరపాడు మండలానికి చెందిన గ్రామం.
* గారపాడు (ఉంగుటూరు) - కృష్ణా జిల్లా, ఉంగుటూరు మండలానికి చెందిన గ్రామం
* గారపాడు(వట్టిచెరుకూరు) - గుంటూరుజిల్లా, వట్టిచెరుకూరు, మండలానికి చెందిన గ్రామం