కోజికోడ్ రాజ్యం

**కోజికోడ్ రాజ్యం ( దీనిని కాలికట్** అని కూడా పిలుస్తారు), ప్రస్తుత భారతీయ రాష్ట్రమైన కేరళలో కాలికట్ జామోరిన్ పాలించిన రాజ్యం. ప్రస్తుత కోజికోడ్ కేరళలో రెండవ అతిపెద్ద నగరం, కోజికోడ్ జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయం.

తూర్పు సుగంధ ద్రవ్యాల ప్రధాన వ్యాపార కేంద్రంగా ఉన్నందున మధ్యయుగంలో, బహుశా ప్రాచీన కాలంలో కూడా కోజికోడ్ "సుగంధ ద్రవ్యాల నగరం"గా పిలువబడింది. మధ్యయుగ కేరళ తీరంలో కోజికోడ్ ఓడరేవు అత్యున్నత ఆర్థిక, రాజకీయ స్థానాన్ని కలిగి ఉండగా కన్నూర్, కొల్లాం, కొచ్చి వాణిజ్యపరంగా ముఖ్యమైన ద్వితీయ ఓడరేవులుగా ఉండేవి, ఇక్కడ ప్రపంచంలోని వివిధ ప్రాంతాల వ్యాపారులు సమావేశమయ్యేవారు. ఇది ఒకప్పుడు అదే పేరుతో ఉన్న స్వతంత్ర రాజ్యానికి, తరువాత పూర్వపు మలబార్ జిల్లాకు రాజధానిగా ఉండేది. కోజికోడ్ ఓడరేవు పర్షియన్లు, అరబ్బులు, చైనీయులు, చివరకు యూరోపియన్లకు మధ్యయుగ దక్షిణ భారత తీరానికి ప్రవేశ ద్వారంగా పనిచేసింది.

## స్థాపన

*[[పెరిప్లస్ ఆఫ్ ది ఎరిత్రియన్ సీ]]*లో పేర్కొన్న విధంగా, ముజిరిస్ ఉత్తర భాగంలో ఉన్న ప్రాచీన ఓడరేవు టిండిస్ కోజికోడ్ పరిసరాల్లో ఎక్కడో ఉండేది. దీని ఖచ్చితమైన స్థానం వివాదాస్పదంగా ఉంది. సూచించబడిన ప్రదేశాలు పొన్నాని, తానుర్, బేపూర్-చాలియం-కడలుండి-వల్లిక్కున్ను, కోయిలాండి. చేరులు, రోమన్ సామ్రాజ్యం మధ్య వాణిజ్యానికి ముజిరిస్ తర్వాత టిండిస్ ప్రధాన కేంద్రంగా ఉండేది. ప్లినీ ది ఎల్డర్ (క్రీ.శ. 1వ శతాబ్దం) *[[టిండిస్]]* ఓడరేవు కెప్రోబోటోస్ (చేర రాజవంశం) వాయువ్య సరిహద్దులో ఉందని పేర్కొన్నాడు. టిండిస్ ఓడరేవుకు ఉత్తరాన ఉన్న ఉత్తర మలబార్ ప్రాంతాన్ని సంగం కాలంలో ఎళిమల రాజ్యం పాలించింది. *[[పెరిప్లస్ ఆఫ్ ది ఎరిత్రియన్ సీ]]* ప్రకారం, *[[లిమిరికే]]* అని పిలువబడే ప్రాంతం *[[కన్నూర్|నౌరా]]*, *[[టిండిస్]]* వద్ద ప్రారంభమైంది. అయితే టోలెమీ *[[టిండిస్]]*ను మాత్రమే *[[లిమిరికే]]* ప్రారంభ స్థానంగా పేర్కొన్నాడు. ఈ ప్రాంతం బహుశా కన్యాకుమారి వద్ద ముగిసి ఉండవచ్చు; ఆ విధంగా ఇది ప్రస్తుత మలబార్ తీరానికి దాదాపుగా అనుగుణంగా ఉంటుంది. ఈ ప్రాంతంతో రోమ్ వార్షిక వాణిజ్య విలువ సుమారు 50,000,000 సెస్టెర్సెస్గా అంచనా వేయబడింది. *[[లిమిరికే]]* సముద్రపు దొంగల బారిన పడే అవకాశం ఉందని ప్లినీ ది ఎల్డర్ పేర్కొన్నాడు. *[[లిమిరికే]]* మిరియాల మూలమని కాస్మాస్ ఇండికోప్ల్యూస్టెస్ పేర్కొన్నాడు.

సంగం కాలంలో (క్రీ.పూ. 3వ-4వ శతాబ్దం), ఇప్పుడు కోజికోడ్ ఉన్న భూమి చేర సామ్రాజ్యంలో జనావాసాలు లేని ప్రాంతంగా ఉండేది. విస్తృతమైన తమిళకంలో భాగమైన ఈ భూమి పాక్షికంగా దక్షిణాన *కుడనాడు* (పశ్చిమ భూమి; కొంగునాడుకు పశ్చిమాన), పాక్షికంగా ఉత్తరాన *పుళినాడు* (చిత్తడి నేల) పరిధిలోకి వచ్చింది. చేరుల ఆధిపత్యం ప్రస్తుత వడకర వరకు విస్తరించింది, దాని ఆవల ఎలి (ఎళి) రాజ్యం ఉండేది. కేరళ, వెలుపలి ప్రపంచం మధ్య వాణిజ్య సంబంధాలను పెంపొందించడంలో చేర సామ్రాజ్య ఓడరేవులు ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించాయి. పండితుల అభిప్రాయం ప్రకారం, కోజికోడ్‌కు దక్షిణాన ఉన్న టిండిస్ లేదా తొండి (ప్రస్తుత కడలుండి లేదా పొన్నాని) వృద్ధి చెందుతున్న ఓడరేవు. 9వ శతాబ్దంలో, ఈ ప్రాంతం రెండవ చేర సామ్రాజ్యంలో భాగమైంది. చేరులు (పెరుమాళ్లు అని కూడా పిలుస్తారు) 1102 వరకు ఈ భూభాగాన్ని పాలించారు.

ఒక ప్రధాన వాణిజ్య కేంద్రంగా, ఓడరేవు నగరంగా కాలికట్ ఆవిర్భావం 13వ శతాబ్దానికి ముందు జరిగినట్లు కనిపించదు. కాలికట్ జామోరిన్ వాస్తవానికి ప్రస్తుత మలప్పురం జిల్లా ఉత్తర భాగాలలో ఉన్న చిన్న సంస్థానమైన ఏరనాడ్ పాలకుడు. అతని ప్రధాన కార్యాలయం కొండోట్టిలోని నెడియిరుప్పు. తరువాత ఏరనాడ్ పాలకుడైన ఎరాడి జామోరిన్‌గా ప్రసిద్ధి చెంది, కోజికోడ్ ఓడరేవును అభివృద్ధి చేశాడు. ఏరనాడ్ ప్రాంతాన్ని పొరుగున ఉన్న వల్లువనాడు ప్రాంతపు వెల్లోడీలు, నెడుంగనాడ్ ప్రాంతపు నెడుంగాడీల మాదిరిగానే ఎరాడీలు అని పిలువబడే సామంతన్ నాయర్ వంశం పాలించింది. ఏరనాడ్ పాలకులను *ఎరల్పాడ్*/*ఎరాడి* అనే బిరుదుతో పిలిచేవారు. కాలికట్ రాజ్యం, సామూతిరి గురించి మొదటి ప్రస్తావన ఇబ్న్ బటూటా తన రికార్డులలో (1342-1347) చేయగా, 13వ శతాబ్దం చివరలో కేరళను సందర్శించిన మార్కో పోలో కాలికట్ గురించి ఎటువంటి ప్రస్తావన చేయలేదు. అయితే, అతను ఎలి రాజ్యం గురించి ప్రస్తావించాడు. కేరళ తీరంలో కాలికట్ ప్రధాన రాజ్యంగా ఎదగడానికి ఇది ఒక ఆమోదయోగ్యమైన తేదీని ఇస్తుంది. అయినప్పటికీ, ప్రొఫెసర్ కృష్ణ అయ్యర్ నగరం పునాది సంవత్సరంగా క్రీ.శ 1034ని కేటాయించారు.

*[[కేరళ రాజ్యాలు|కేరళ రాజ్యాల చరిత్ర]]* ప్రకారం, చివరి చేర రాజు, చేరమాన్ పెరుమాళ్, రాజ్యాన్ని తన సామంతులలో విభజించి కొంతమంది అరబ్ వ్యాపారులతో రహస్యంగా మక్కాకు బయలుదేరాడు, అక్కడ అతను ఇస్లాం మతాన్ని స్వీకరించి తన జీవితాంతం అజ్ఞాతంగా అరేబియాలో గడిపాడు. ఈ విభజన తేదీ కేరళ చరిత్రలో ఒక ముఖ్యమైన మలుపు. చేరమాన్ పెరుమాళ్ళు 8, 9, 10వ శతాబ్దాలలో పాలించారని, చివరి చేరమాన్ పెరుమాళ్ రామ వర్మ కులశేఖర (1089-1102) అని ఇప్పుడు స్పష్టమైంది. చివరి పెరుమాళ్ ఇస్లాం మతంలోకి మారడానికి, మక్కా తీర్థయాత్రకు ఎటువంటి ఆధారం లేనప్పటికీ, అతని రహస్య అదృశ్యం తరువాత భూమి విభజించబడిందని, వివిధ *నాడుల* (జాగీర్ల) గవర్నర్లు స్వాతంత్ర్యం పొంది, దీనిని చివరి సార్వభౌముడి నుండి తమకు వచ్చిన 'బహుమతి'గా ప్రకటించుకున్నారని ఇప్పుడు అంగీకరించబడింది.

కాలికట్‌పై జామోరిన్ పాలన స్థాపనకు దారితీసిన సంఘటనల ఖచ్చితమైన గమనం గురించి కొంత అస్పష్టత ఉంది. ప్రొఫెసర్ ఎ. శ్రీధర మీనన్ (చేరమాన్ పెరుమాళ్ అదృశ్యం, ఇస్లాం మతంలోకి మారడం, సామంతులకు బహుమతులు ఇవ్వడం వంటి కథను పూర్తిగా తిరస్కరించిన వ్యక్తి) ప్రకారం, రామ కులశేఖర 'పతనం' అయిన వెంటనే, కాలికట్, దాని శివారు ప్రాంతాలు పోర్లతిరి పాలనలోని పోలనాడు రాజ్యంలో భాగంగా ఏర్పడ్డాయి, ఇది ఉత్తర మలబార్‌ను కేంద్రంగా చేసుకున్న కోలతునాడు సామంతు రాజ్యం. ఏరనాడ్‌లోని నెడియిరిప్పు ఎరాడీలు (ప్రస్తుత కొండోట్టి పరిసరాల్లో) భూపరివేష్టితులై ఉన్నారు, సుదూర ప్రాంతాలతో వాణిజ్యం, వ్యాపారాన్ని ప్రారంభించడానికి సముద్రంలోకి ఒక మార్గాన్ని వెతికారు. దీనిని సాధించడానికి, ఎరాడీలు తమ *నాయర్‌ల*తో పన్నెయంకర వైపు కవాతు చేసి, ప్రధాన కార్యాలయంలో పోర్లతిరిని ముట్టడించారు, దీని ఫలితంగా 50 సంవత్సరాల యుద్ధం జరిగింది. పోలనాడు ఆక్రమణలో ఎరాడీలు విజయం సాధించారు. దీని తరువాత, మేనోక్కీలను *పోలనాడు* పాలకుడిగా చేసి దళాలు, ప్రజలతో రాజీ కుదుర్చుకున్నారు. ఆ తర్వాత, తాలిలోని ప్యాలెస్‌కు సమీపంలో కాలికట్ పట్టణం స్థాపించబడింది. అప్పుడు ఎరాడీలు తమ ప్రధాన కార్యాలయాన్ని నెడియిరిప్పు నుండి కాలికట్‌కు మార్చారు. ఏరనాడ్ గవర్నర్ తన కొత్త ప్రయోజనాలను కాపాడుకోవడానికి వేలాపురం అనే ప్రదేశంలో ఒక కోటను నిర్మించాడు. ఈ కోట కాలికట్‌కు పూర్వగామి అయిన *కోయిల్ కొట్ట*కు తన పేరును ఇచ్చి ఉండవచ్చు.

అయితే, ఎం.జి.ఎస్. నారాయణన్ తన పుస్తకం కాలికట్: ది సిటీ ఆఫ్ ట్రూత్‌లో ఏరనాడ్ గవర్నర్, మాన విక్రమ (తరువాత కాలికట్ జామోరిన్ అయ్యాడు) వాస్తవానికి చివరి చేరమాన్ పెరుమాళ్ రామ కులశేఖరకి ఇష్టమైనవాడని పేర్కొన్నాడు, ఎందుకంటే అతను దక్షిణాన చోళ-పాండ్య దళాలతో జరిగిన యుద్ధాలలో ముందుండి సైన్యాన్ని విజయపథంలో నడిపించాడు. కాబట్టి రాజు తన అనుగ్రహానికి చిహ్నంగా అతని వంశపారంపర్య ఆస్తులకు అదనంగా సముద్ర తీరంలో ఒక చిన్న భూభాగాన్ని అతనికి మంజూరు చేశాడు. ఈ బంజరు భూమిని *కేరళోల్పత్తి*లో *చుల్లిక్కాడ్* అని పిలుస్తారు. మాన విక్రమ వాస్తవానికి చివరి పెరుమాళ్‌కు ఇష్టమైనవాడని తన వాదనను ధృవీకరించడానికి నారాయణన్ దక్షిణ కేరళలోని కొల్లాంలో కనుగొనబడిన చివరి పాలకుడి (1102) శిలాశాసనాన్ని ఉదహరించాడు. ఇది *నాలు తళియుమ్ ఆయిరమ్ అరునూర్రువరుమ్ ఏరనాడు వాళకై మానవిక్రమన్ ముదలాయుళ్ళ సామంతరమ్* అనగా 'నలుగురు కౌన్సిలర్లు, వెయ్యి మంది, ఆరు వందల మంది, ఏరనాడ్ గవర్నర్ మాన విక్రమ, ఇతర సామంతులతో పాటు' అని సూచిస్తుంది.

కానీ భూపరివేష్టితులైన ఎరాడీలకు తీరప్రాంతానికి ప్రత్యక్ష ప్రాప్యత లేదు, ఎందుకంటే పోలనాడు (*పోరకిలనాడు*) భూభాగం ఏరనాడ్, కాలికట్ మధ్య ఉంది. చివరి చేరమాన్ (కేరళోల్పత్తి ప్రకారం) నుండి రాచరికపు కత్తి, *చత్తుమ్ కొన్నుమ్ అడక్కి కొల్క* (చనిపోయి, చంపి ఆక్రమించుకోండి) అనే ఆజ్ఞను పొందిన ఎర్నాడ్ *ఉడయవర్* (గవర్నర్) పోర్లతిరి (*పోరకిలార్ అధికారి*) పై యుద్ధం చేసి పన్నెయంకరపై దాడి చేశాడు. ఎం.జి.ఎస్ ఎర్నాడీలు కోరిన భూమి వాస్తవానికి పోలనాడు రాజ్యానికి ఆవల ఉందనీ, లోపల కాదనీ సూచించినట్లు కనిపిస్తుంది.

పోలనాడు ఆక్రమణతో, *ఉడయవర్* (గవర్నర్) హోదా పెరిగి అతను స్వామి నంబియతిరి తిరుముల్పాడ్ అని పిలువబడ్డాడు, కాలికట్ రాజ్యం కూడా నెడియిరుప్పులోని ఎరాడీల అసలు ఇంటి పేరు మీద *నెడియిరుప్పు స్వరూపం* అని పిలువబడింది. రాజు బిరుదు క్రమంగా సంవత్సరాలు గడిచేకొద్దీ *సామూతిరిప్పాడు* లేదా సామూతిరి లేదా *సామూరి*గా పరిణామం చెందింది. యూరోపియన్లు అతనిని జామోరిన్ అని పిలిచారు. కాబట్టి కాలికట్ నగర పునాది 12వ శతాబ్దం ప్రారంభ సంవత్సరాల్లో వేయబడింది. జామోరిన్ పాలనలో స్వీట్‌మీట్ స్ట్రీట్ (*మిఠాయి తెరువు*) ఒక ముఖ్యమైన వాణిజ్య వీధి.

14వ శతాబ్దంలో, ''పెరుంబదప్పు స్వరూపం'' (కొచ్చిన్) రాజు నియంత్రణలో ఉన్న వల్లువనాడు నుండి తిరునావాయ ప్రాంతాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్న తరువాత కోజికోడ్ మధ్య కేరళలోని పెద్ద భాగాలను జయించింది. పెరుంపదప్పు పాలకుడు తన రాజధానిని (సుమారు క్రీ.శ 1405) కొడుంగల్లూర్ నుండి మరింత దక్షిణాన ఉన్న కొచ్చికి మార్చవలసి వచ్చింది. 15వ శతాబ్దంలో, కొచ్చిన్ హోదా కోజికోడ్ సామంతు రాజ్యంగా తగ్గించబడింది, తద్వారా మధ్యయుగ మలబార్ తీరంలో కోజికోడ్ అత్యంత శక్తివంతమైన రాజ్యంగా ఆవిర్భవించింది.

కోజికోడ్ చరిత్రను కొన్ని యుగ-సృష్టి సంఘటనల ద్వారా గుర్తించబడిన అనేక కాలాలుగా సుమారుగా విభజించవచ్చు. వీటిలో నగరం స్థాపన, పోర్చుగీసు వారి రాక, డచ్ వారి రాక, మైసూర్ దండయాత్ర, బ్రిటిష్ అధికార ఉద్ధరణ, భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమ ప్రారంభం, చివరకు 1947లో బ్రిటిష్ పాలన నుండి స్వాతంత్ర్యం పొందడం ఉన్నాయి.

## సమాజం, సంస్థ
కాలికట్ సందర్శనను యింగ్యా షెంగ్లాన్‌లో వివరించిన చైనీస్ యాత్రికుడు మా హువాన్ ప్రకారం, కాలికట్ హిందూ, ముస్లిం జనాభా మధ్య సాపేక్ష సామరస్యం ఉన్న ప్రదేశం. హువాన్ ఇస్లాం, హిందూ మతంతో పాటు మోసెస్ ఆరాధన కూడా ఉనికిలో ఉందని వివరించాడు, దీనిని హువాన్ పొరపాటున బౌద్ధమతంగా గుర్తించాడు. వాణిజ్యానికి సంబంధించిన కొలతల సంక్లిష్ట వ్యవస్థ ఉనికి, రాజు సోదరి కుమారుడు సింహాసనాన్ని వారసత్వంగా పొందే వారసత్వ వ్యవస్థ కూడా అదనంగా వివరించబడింది. ఆ కుటుంబంలోని స్త్రీకి పుట్టిన వారిని మాత్రమే చట్టబద్ధమైన కుటుంబంగా పరిగణించాలనే నమ్మకం దీనికి కారణం; అలాంటి వారసుడు లేకుంటే, సింహాసనం "కొంత యోగ్యత గల వ్యక్తికి" బదిలీ చేయబడుతుంది.

## పోర్చుగీసు వారి రాక

ఈ ఏకైక సంఘటన కేరళ, భారతదేశ చరిత్రలో ఒక శకాన్ని గుర్తించింది, ఇది వాస్కో డ గామా భారతదేశానికి సముద్ర మార్గాన్ని కనుగొనడం వల్ల కాదు (చైనీయులు, అరబ్, టర్కిష్ సుల్తానేట్లు, ఆఫ్రికన్ రాజ్యాలు అప్పటికే భారతదేశంతో నేరుగా వాణిజ్యం చేసేవి) కానీ ఇతరుల మాదిరిగా కాకుండా, పోర్చుగీసు వారు రాజకీయ అధికారం, మతపరమైన, సామ్రాజ్య ఆధిపత్యం కోసం తహతహలాడారు. వాస్కో డ గామా కీర్తి చారిత్రక కారణాల వల్ల తరచుగా వాదించబడుతుంది, దీనికి అతను బాధ్యుడు కాడు ఎందుకంటే తూర్పు ఆఫ్రికాలోని మెలిండా సుల్తాన్ పంపిన పోర్చుగీస్ మాట్లాడే అరబ్ వ్యాపారి అతనితో పాటు ఉన్నాడు. వాస్కో డ గామాను పోర్చుగల్ రాజు మొదటి మాన్యుయెల్ పంపగా, అతను 1498 మే 17న కాలికట్‌లోని కప్పాడ్లో దిగాడు. 1498లో యూరప్ నుండి మలబార్‌కు సముద్ర మార్గాన్ని కనుగొన్న తరువాత, పోర్చుగీసు వారు తమ భూభాగాలను విస్తరించడం ప్రారంభించారు, ఓర్ముస్, మలబార్ తీరాల మధ్య సముద్రాలను, దక్షిణాన సిలోన్ వరకు పాలించారు. ఈ నావికుడికి సాంప్రదాయక ఆతిథ్యంతో స్వాగతం లభించింది, కానీ జామోరిన్‌తో జరిగిన సమావేశం ఎటువంటి ఖచ్చితమైన ఫలితాలను ఇవ్వలేదు. తాను విక్రయించలేని సరుకుకు బాధ్యత వహించడానికి తన ప్రతినిధిని వదిలి వెళ్లడానికి అనుమతి కోసం వాస్కో డ గామా చేసిన అభ్యర్థనను రాజు తిరస్కరించాడు, డ గామా ఇతర వ్యాపారుల వలె కస్టమ్స్ డ్యూటీ చెల్లించాలని పట్టుబట్టాడు, ఇది ఇరువురి మధ్య సంబంధాన్ని దెబ్బతీసింది. తదుపరి సాహసయాత్రను 1500లో పెడ్రో అల్వారెస్ కాబ్రల్ నాయకత్వంలో పోర్చుగల్ రాజు పంపాడు. అతని ప్రతినిధి కాలికట్‌లో ఒక కర్మాగారాన్ని నిర్మించడానికి ఒక ఒప్పందాన్ని పొందాడు. అయితే, ఇది అరబ్బులు, పోర్చుగీసు వారి మధ్య విషయాలను వేగవంతం చేసింది, దీనికి ప్రధాన కారణం అరబ్బులు/ముస్లింలపై పోర్చుగీసు వారి అపనమ్మకమే. ఇది క్రూసేడ్ల నుండి కొనసాగింది. పోర్చుగీసు వారు అరబ్ నౌకలను పట్టుకోవడం, ఆ తర్వాత జరిగిన ఊచకోతకు ప్రతీకారంగా స్థానికులు కర్మాగారాన్ని తగలబెట్టి, భూమిపై ఉన్న పోర్చుగీసు వారిలో సగం మందిని హతమార్చారు. కాబ్రల్ కొచ్చిన్ వైపు ప్రయాణించాడు, అక్కడ అతనికి హృదయపూర్వక స్వాగతం లభించింది, తన నౌకలను లోడ్ చేసుకోవడానికి అనుమతించబడ్డాడు. వాస్కో డ గామా ఫిబ్రవరి 1502లో 15 నౌకలు, 800 మంది పురుషులతో రెండవసారి కాలికట్ చేరుకున్నాడు. జనవరి 1502లో, మూడవ పోర్చుగీస్ ఆర్మడ, జోవావో డా నోవా నాయకత్వంలోని కొచ్చిన్ రాజ్యానికి, కోజికోడ్ జామోరిన్ నౌకాదళానికి మధ్య జరిగిన మొదటి కన్ననూర్ యుద్ధం హిందూ మహాసముద్రంలో పోర్చుగీస్ వివాదాల ప్రారంభాన్ని సూచిస్తుంది. కాలికట్ నుండి ముస్లింలందరినీ బహిష్కరించాలన్న డ గామా పిలుపును తీవ్రంగా తిరస్కరించినప్పుడు, అతను నగరంపై బాంబు దాడులు చేశాడు, అనేక బియ్యం నౌకలను పట్టుకుని, ముస్లిం సిబ్బంది చేతులు, చెవులు, ముక్కులను కత్తిరించాడు.

కొచ్చిన్ మహారాజు, పోర్చుగీసు వారి మధ్య పెరుగుతున్న స్నేహంతో, పోర్చుగీసు వారు జామోరిన్‌కు వ్యతిరేకంగా కొచ్చిన్, కన్ననూర్‌లకు మద్దతు ఇచ్చిన అనేక యుద్ధాలు జరిగాయి. 1503లో ప్రారంభమై 1570ల ప్రారంభం వరకు కొనసాగిన ఈ యుద్ధాల్లో అన్ని వైపులా ఎంతో మంది మరణించారు. ఫిబ్రవరి 1509లో, గుజరాత్ సుల్తాన్, ఈజిప్ట్ మామ్లుక్ బుర్జీ సుల్తానేట్, కాలికట్ జామోరిన్‌ల సంయుక్త నౌకాదళం, వెనిస్ రిపబ్లిక్, ఒట్టోమన్ సామ్రాజ్యం మద్దతుతో డియు యుద్ధంలో ఓడిపోవడం పోర్చుగీసుల గుత్తాధిపత్యానికి, సుగంధ ద్రవ్యాల వాణిజ్యం, హిందూ మహాసముద్రంపై పోర్చుగీసు ఆధిపత్యానికి నాంది పలికింది. అదే సంవత్సరంలో, అఫోన్సో డి అల్బుకెర్క్ తూర్పులోని పోర్చుగీస్ ఆస్తుల రెండవ వైస్రాయ్‌గా నియమితుడయ్యాడు. కాలికట్ శక్తిని నాశనం చేయాలనే నిర్దిష్ట సూచనలతో మార్షల్ కౌటిన్హో నేతృత్వంలో కొత్త నౌకాదళం వచ్చింది. పోర్చుగీస్ నౌకాదళం జామోరిన్‌ను లొంగదీసుకోవడంలో విఫలమైంది. జామోరిన్ దళాలు మార్షల్ కౌటిన్హోను చంపి, అల్బుకెర్క్‌ను గాయపరిచాయి, తద్వారా అల్బుకెర్క్ శాంతి కోసం వేడుకునేలా, కేరళలో పోర్చుగీస్ ప్రయోజనాలను పరిరక్షించడానికి 1513లో ఒక ఒప్పందం కుదుర్చుకునేలా చేశాయి. 1515, 1518 మధ్య కాలంలో పోర్చుగీసు వారు జామోరిన్‌ను హత్య చేయడానికి ప్రయత్నించినప్పుడు శత్రుత్వాలు పునరుద్ధరించబడ్డాయి. 1520ల నుండి జామోరిన్ నావికా దళాన్ని కుంజలి మరక్కార్‌లు నిర్వహించారు, వారు 1589 వరకు పోర్చుగీస్ ఆస్తికి భారీ నష్టాలను కలిగించారు. జామోరిన్‌కు ప్రధానంగా నలుగురు మంత్రులు సహాయం చేశారు, వారు ముఖ్యమంత్రి మంగాటాచన్, ఆర్మీ చీఫ్, మార్షల్ ఆర్ట్స్ టీచర్ ధర్మోత్ పనికర్, ఆర్థిక మంత్రి కుతిరవతతు నాయర్, నావికా దళ చీఫ్ కుంజలి మరక్కార్స్.

1503లో, పోర్చుగీసు వారు తానుర్ రాజ్య (వెట్టత్నాడ్) రాజా సమ్మతితో చాలియంలో ఒక కోటను నిర్మించారు, అక్కడ నుండి వారు భారతీయ జలాలపై ఆధిపత్యాన్ని తిరిగి స్థాపించారు. ఇది పోర్చుగీసు వారికి జామోరిన్‌ను వేధించడానికి, యుద్ధం జరిగితే అతని రాజ్యం నడిబొడ్డున ప్రవేశించడానికి తగినన్ని అవకాశాలను అందించింది. చాలియం కోట 'జామోరిన్ గొంతు వద్ద పట్టుకున్న పిస్టల్ లాగా' ఉండేది. పోర్చుగీసు మిత్రుడైన విజయనగర పాలకుడి ఓటమికి సమానంగా 1571లో జామోరిన్ చాలియంపై దాడి చేసి కోటను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. పోర్చుగీసు వారు కోటను వదిలివేయవలసి వచ్చింది, ఆ తర్వాత అది పూర్తిగా కూల్చివేయబడింది. చాలియం కోట పతనం తూర్పు గొప్ప క్రీడలో పోర్చుగీసు వారి ముగింపుకు నాంది పలికింది. పోర్చుగీసు వారు రాజీ కోసం 1578లో మళ్లీ జామోరిన్‌ను ఆశ్రయించారు. 1588 నాటికి వారు కాలికట్‌లో స్థిరపడ్డారు, 1591లో జామోరిన్ విరాళంగా ఇచ్చిన భూమిలో ఒక చర్చిని నిర్మించారు (దానికి పునాది రాయి కూడా అతనే వేశాడు). 1604లో డచ్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ రాకతో మలబార్ తీరంలో పోర్చుగీసు ప్రభావం క్షీణించడం ప్రారంభమైంది.

## డచ్ వారి రాక

1602లో, డచ్ వారు కోజికోడ్ వచ్చి అక్కడ వ్యాపారం చేస్తే వారికి కోటను ఇస్తామని వాగ్దానం చేస్తూ జామోరిన్ ఆచేకు సందేశాలు పంపాడు. ఆచే నుండి ఆసియా ఓడలో హన్స్ డి వోల్ఫ్, లాఫెర్ అనే ఇద్దరు ఫ్యాక్టర్లను పంపారు, అయితే వారిద్దరినీ తానుర్ అధిపతి పట్టుకుని పోర్చుగీసు వారికి అప్పగించాడు. నవంబర్ 1604లో అడ్మిరల్ స్టీవెన్ వాన్ డెర్ హగెన్ నాయకత్వంలోని డచ్ నౌకాదళం కోజికోడ్ చేరుకుంది. ఇది కేరళలో డచ్ వారి ఉనికికి నాంది పలికింది, 1604 నవంబర్ 11న కోజికోడ్‌తో వారు ఒక ఒప్పందాన్ని కుదుర్చుకున్నారు, డచ్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ ఒక భారతీయ పాలకుడితో చేసుకున్న మొదటి ఒప్పందం కూడా ఇదే. ఈ సమయానికి కోజికోడ్ రాజ్యం, ఓడరేవు ప్రాముఖ్యత బాగా తగ్గిపోయింది. మలబార్ నుండి పోర్చుగీసు వారిని బహిష్కరించడానికి ఇరుపక్షాల మధ్య పరస్పర కూటమిని ఈ ఒప్పందం అందించింది. దీనికి బదులుగా విశాలమైన గిడ్డంగులతో సహా కోజికోడ్, పొన్నాని వద్ద వాణిజ్యం కోసం డచ్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీకి సౌకర్యాలు కల్పించబడ్డాయి. ఇది భారత గడ్డపై నుండి పోర్చుగీసు వారిని తరిమికొట్టడానికి జామోరిన్, డచ్ వారి మధ్య పరస్పర కూటమిని అందించింది. బదులుగా, వారికి విశాలమైన గిడ్డంగులతో సహా కాలికట్ వద్ద వాణిజ్య సదుపాయాలు కల్పించబడ్డాయి. 18వ శతాబ్దంలో డచ్ స్థానం బలహీనపడింది, వారు 1795 అక్టోబర్ 20న (యూరప్‌లో హాలండ్, ఇంగ్లాండ్ మధ్య జరిగిన పెద్ద నెపోలియన్ యుద్ధాలలో భాగంగా) కాలికట్ నుండి కొచ్చిన్ కవాతు చేసిన బ్రిటిష్ దళానికి లొంగిపోవలసి వచ్చింది. 1755లో పురక్కాడ్ యుద్ధంలో కోజికోడ్‌కు చెందిన శక్తివంతమైన జామోరిన్‌ను ఓడించడం ద్వారా ట్రావెన్‌కోర్ కేరళలో అత్యంత ఆధిపత్య రాష్ట్రంగా అవతరించింది.

## మైసూర్ దండయాత్రలు
హైదర్ అలీ మలబార్‌కు వచ్చినప్పుడు, అతను ఎటువంటి నిజమైన ప్రతిఘటనను ఎదుర్కోలేదు. చిరక్కల్ వద్ద, పాలక కుటుంబం తమ రాజ్యాన్ని బ్రిటిష్ వారికి అప్పగించి ట్రావెన్‌కోర్‌కు పారిపోయింది. కోజికోడ్‌లో, ఈ వార్త విన్న వెంటనే అందరూ దక్షిణ కేరళకు పారిపోయారు, జామోరిన్ రాజు తన ప్యాలెస్‌ను తగలబెట్టి ఆత్మహత్య చేసుకున్నాడు.

కోజికోడ్ దక్షిణ భారతదేశంలోని "శక్తివంతమైన రాజ్యాలలో" ఒకటిగా పరిగణించబడినప్పటికీ, హైదర్ అలీ అక్కడ ఎటువంటి ప్రతిఘటనను ఎదుర్కోలేదు. అతను వచ్చిన తర్వాత కోజికోడ్ నిర్మానుష్యంగా, ప్రజలెవరూ లేకుండా ఉండటం చూసి ఆశ్చర్యపోయాడు, జామోరిన్ ప్యాలెస్ కాలిపోతుండగా అతని ప్రజలు వేగంగా ట్రావెన్‌కోర్‌కు పారిపోవడాన్ని చూసి, "అందరూ ఎక్కడికి వెళ్ళారు? ఇక్కడ ఏమి జరిగింది?" అని ఆశ్చర్యపోయాడు. హైదర్ అలీ తర్వాత వచ్చిన టిప్పు, పాలయం జుమా మసీదులో శుక్రవారం ప్రార్థనల అనంతరం ఇలా ప్రకటించాడు: 

హైదర్ అలీ 1761లో మైసూర్ సింహాసనాన్ని అధిష్టించాడు. 1764 నాటికి, అతను కేరళ శక్తులతో వివాదం ఏర్పడితే తలస్సేరిలోని బ్రిటిష్ వారి నుండి తటస్థత ప్రతిజ్ఞను పొందాడు. ఫిబ్రవరి 1766లో హైదర్ అలీ ఉత్తర కేరళలోకి ప్రవేశించాడు. కొన్ని నిర్ణయాత్మక యుద్ధాలు మినహా, అతను స్వల్ప వ్యతిరేకతను ఎదుర్కొని కాలికట్‌లోకి ప్రవేశించాడు. జామోరిన్ తన కుటుంబ సభ్యులను పొన్నానికి పంపి, తన ప్యాలెస్‌ను పేల్చివేసి, లొంగిపోయే అవమానాన్ని నివారించడానికి ఆత్మాహుతి చేసుకున్నాడు. మదన్న అనే రెవెన్యూ అధికారి కాలికట్ ప్రధాన కార్యాలయంగా మలబార్ సివిల్ గవర్నర్‌గా నియమితులయ్యాడు. కొద్దికాలానికే తిరుగుబాటు చెలరేగింది, మైసూర్ దళాలను నాయర్లు ముట్టడించారు. గ్రామీణ ప్రాంతాలను నాశనం చేస్తూ, నాయర్ల సామాజిక హోదాను తొలగించడంతో సహా వారిని అణచివేయడానికి కఠినమైన చర్యలను ఉపయోగిస్తూ హైదర్ అలీ తిరుగుబాటును అణిచివేసేందుకు పరుగెత్తాడు. తన లక్ష్యాలను విజయవంతంగా సాధించిన అతను, మరాఠాల ముప్పును ఎదుర్కోవటానికి త్వరలో మైసూర్‌కు తిరిగి వెళ్ళవలసి వచ్చింది. మళ్ళీ తిరుగుబాటు చెలరేగింది. హైదర్ అలీ ఈసారి మదన్న ద్వారా దౌత్యంలో నిమగ్నమయ్యాడు, తన దళాలను ఉపసంహరించుకోవడానికి అంగీకరించాడు, దీనికి అతనికి యుద్ధ నష్టపరిహారం చెల్లించవలసి ఉంటుంది. కానీ అతను డిసెంబర్ 1773లో రెండవ ప్రయత్నం చేసి మలబార్‌లో తన అధికారాన్ని తిరిగి స్థాపించాడు. 1783 నాటికి టిప్పు సుల్తాన్ ఉత్తర కేరళపై తన అధికారాన్ని స్థాపించాడు. అతను రాజధానిని కాలికట్ నుండి నగరం దక్షిణాన చలియార్ నది ఒడ్డుకు మార్చాలని ప్లాన్ చేశాడు, దానికి 'ఫరూఖాబాద్' (ఇప్పుడు ఫెరోక్ అని పిలుస్తారు) అని పేరు కూడా పెట్టాడు. ఈ ప్రతిష్టాత్మక ప్రణాళిక త్వరలోనే విఫలమైంది. తన అధికారాన్ని తిరిగి స్థాపించడానికి టిప్పు 1789లో తిరిగి వచ్చాడు. ఇది అతనిని మద్రాస్‌లో ఉన్న బ్రిటిష్ వారితో ప్రత్యక్ష వివాదంలోకి నెట్టింది, ఫలితంగా నాలుగు ఆంగ్లో-మైసూర్ యుద్ధాలు జరిగాయి. 1792 ఫిబ్రవరి 22, మార్చి 18 తేదీలలో బ్రిటిష్ వారితో జరిగిన శ్రీరంగపట్నం ఒప్పందాల ద్వారా మూడవ ఆంగ్లో-మైసూర్ యుద్ధం తరువాత బ్రిటిష్ వారికి అప్పగించబడిన భూభాగాలలో కాలికట్, పరిసర జిల్లాలు ఉన్నాయి. మలబార్ తీరంలో కొత్తగా సంపాదించిన ఆస్తులు మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీలోని మలబార్ జిల్లాగా నిర్వహించబడ్డాయి, కాలికట్ జిల్లా రాజధానిగా మారింది.

## బ్రిటిష్ ఆధిపత్యం

కేరళకు బ్రిటిష్ వారి రాకను 1615 నాటిదని చెప్పవచ్చు, ఆ సమయంలో కెప్టెన్ విలియం కీలింగ్ నాయకత్వంలోని ఒక బృందం మూడు నౌకలను ఉపయోగించి కోజికోడ్ చేరుకుంది. సర్ థామస్ రో నాలుగవ మొఘల్ చక్రవర్తి జహంగీర్‌ను బ్రిటిష్ ప్రతినిధిగా సందర్శించడానికి వెళ్ళింది ఈ నౌకలలోనే. కొచ్చిన్, క్రాంగనూర్ నుండి పోర్చుగీసు వారిని తరిమికొట్టడంలో కాలికట్‌కు ఆంగ్లేయులు సహాయం చేయాలనే నిబంధనలతో సహా బ్రిటిష్ వారు వాణిజ్య ఒప్పందాన్ని కుదుర్చుకున్నారు, ఈ నిబంధనను బ్రిటిష్ వారు ఎన్నడూ నెరవేర్చలేదు. 1664లో, కాలికట్‌లో ఒక కర్మాగారాన్ని నిర్మించడానికి జామోరిన్ ఆంగ్లేయులకు అనుమతి ఇచ్చాడు కానీ ఇతర ఐరోపా వ్యాపారులందరిపైనా అతనికి అప్పటికే అనుమానం పెరుగుతుండటంతో ఇతర అనుకూలతలను విస్తరించలేదు. 1766లో మైసూర్, కేరళ శక్తుల మధ్య జరిగిన వివాదంలో ఆంగ్లేయులు తటస్థతను పాటించారు, ఇది హైదర్ అలీకి ప్రారంభ విజయాన్ని సులభతరం చేసిన ముఖ్యమైన అంశం. అయితే, ఆంగ్లేయులు, మైసూర్ మధ్య ఉద్రిక్తతలు త్వరలోనే తలెత్తాయి. మేజర్ అబింగ్టన్ ఆధ్వర్యంలోని ఆంగ్లేయ సైన్యం 1782లో మైసూర్ నుండి కాలికట్‌ను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవడంలో పదింజరే కోవిలకం రవి వర్మకు సహాయపడింది. అయితే టిప్పును బహిష్కరించిన తర్వాత వారిని తిరిగి స్థాపిస్తామని బహిష్కరించబడిన పాలకులకు లార్డ్ కార్న్‌వాలిస్ ఇచ్చిన వాగ్దానానికి ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ కట్టుబడి ఉండలేదు. 1792 నాటికి, కాలికట్‌తో సహా మలబార్ మొత్తం బ్రిటిష్ ఆధిపత్యంలోకి వచ్చింది. రవి వర్మ ఇప్పుడు కంపెనీకి వ్యతిరేకంగా తిరిగాడు కానీ 1793లో బంధించబడ్డాడు. రవి వర్మను బంధించిన తర్వాత కూడా తిరుగుబాటు 1797 వరకు కొనసాగింది. బ్రిటిష్ రాజ్ క్రింద, ఇది పూర్వపు మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీ పశ్చిమ తీరంలో ఉన్న రెండు జిల్లాలలో ఒకటైన మలబార్ జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయంగా పనిచేసింది. బ్రిటిష్ పాలనలో, మలబార్ ముఖ్య ప్రాముఖ్యత మిరియాల ఉత్పత్తిలోనే ఉండేది. 1865 మద్రాస్ చట్టం 10 (పట్టణాలలో మెరుగుదలల చట్టం 1850 సవరణ) ప్రకారం 1 నవంబర్ 1866న కోజికోడ్ మునిసిపాలిటీ ఏర్పాటైంది, ఇది రాష్ట్రంలోని మొట్టమొదటి ఆధునిక మునిసిపాలిటీగా నిలిచింది.

## జాతీయ ఉద్యమం
బ్రిటిష్ వారి నుండి భారత స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో భాగంగా నగరం అనేక ఉద్యమాలకు సాక్ష్యమిచ్చింది. 1904లో సి. విజయరాఘవాచారియార్ అధ్యక్షతన కాలికట్‌లో కాంగ్రెస్ సమావేశం జరిగింది. అన్నీ బెసెంట్ స్థాపించిన ఆల్ ఇండియా హోమ్ రూల్ లీగ్ శాఖ ఈ నగరంలో పనిచేయడం ప్రారంభించింది. 1916లో, శ్రీ కె.పి. కేశవ మీనన్ సమావేశంలో మలయాళంలో ప్రసంగించడానికి కలెక్టర్ మిస్టర్ ఇన్నెస్ అనుమతి నిరాకరించినప్పుడు టౌన్ హాల్ నుండి వాకౌట్ చేశారు. ఈ కాలంలో రాజకీయ పత్రికా రంగం కూడా వృద్ధి చెందింది. జాతీయతా స్ఫూర్తిని పెంపొందించడానికి మార్చి 1923లో *[[మాతృభూమి (వారపత్రిక)|మాతృభూమి]]*, అక్టోబర్ 1924లో *అల్ అమీన్* పత్రికలను వరుసగా శ్రీ కె.పి. కేశవ మీనన్, ముహమ్మద్ అబ్దుర్ రహిమాన్ ప్రారంభించారు. 12 మే 1930న, ముహమ్మద్ అబ్దుర్ రహిమాన్ నాయకత్వంలో 'ఉప్పు చట్టాలను' ఉల్లంఘించడానికి కాలికట్ సముద్ర తీరంలో గుమిగూడిన సత్యాగ్రహులపై పోలీసులు దాడి చేయగా 30 మందికి పైగా గాయపడ్డారు. ఈ సందర్భంగా పోలీసుల బలవంతపు జప్తు నుండి కె.పి. కృష్ణ పిళ్ళై, ఆర్.వి. శర్మ జాతీయ జెండాను రక్షించారు. రెండవ శాసనోల్లంఘన ఉద్యమం (1932) సమయంలో, సెప్టెంబర్ 1932లో జరిగిన ఆల్ కేరళ పొలిటికల్ కాన్ఫరెన్స్‌కు హాజరైన నానూరు మంది ప్రతినిధులందరూ అరెస్టయ్యారు. ఈ సమావేశంలో అరెస్టు కాబడిన శ్రీమతి ఎల్.ఎస్. ప్రభు (తలస్సేరికి చెందినవారు) ను తాలి లేదా మంగళసూత్రంతో సహా తన బంగారు ఆభరణాలన్నింటినీ అప్పగించాలని ఆదేశించిన సంఘటన దేశవ్యాప్తంగా ఖండనలకు గురైంది. ఎదుగుతున్న కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ మలబార్ (1939), క్విట్ ఇండియా ఉద్యమానికి (1942) కూడా కాలికట్ ఒక ప్రధాన కేంద్రంగా ఉండేది. 1937 సంవత్సరంలో కల్లై రోడ్‌లో జరిగిన రహస్య సమావేశంలో కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ కేరళ చాప్టర్ ఏర్పడింది.

1947లో భారత స్వాతంత్ర్యం తర్వాత, మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీ పేరును మద్రాస్ రాష్ట్రంగా మార్చారు. 1956లో భాషా ప్రాతిపదికన భారతీయ రాష్ట్రాలను పునర్వ్యవస్థీకరించినప్పుడు, 1 నవంబర్ 1956న కొత్త కేరళ రాష్ట్రాన్ని ఏర్పాటు చేయడానికి మలబార్ జిల్లాను ట్రావెన్‌కోర్-కొచ్చిన్ రాష్ట్రంతో కలిపారు. మలబార్ జిల్లాను తర్వాత 1 జనవరి 1957న కన్నూర్, కోజికోడ్, పాలక్కాడ్ జిల్లాలుగా విభజించారు. కోజికోడ్ 1962లో మున్సిపల్ కార్పొరేషన్‌గా అప్‌గ్రేడ్ చేయబడింది, తద్వారా రాష్ట్రంలో రెండవ పురాతన మున్సిపల్ కార్పొరేషన్‌గా నిలిచింది.

## ఇవి కూడా చూడండి
*కేరళ రాజ్యాలు
*కొచ్చి చరిత్ర

## మూలాలు

## మరింత చదవడానికి
* 
* M. G. S. Narayanan, *Calicut: The City of Truth Revisited* Kerala. University of Calicut, 2006
* A. Sreedhara Menon, *A Survey of Kerala History*, (1967), Madras, 1991
*  (ఇది 16వ శతాబ్దంలో జైనుద్దీన్ మఖ్దూమ్ II కోజికోడ్ సమాజం గురించి రాసిన చారిత్రక పుస్తకం *తుహ్ఫత్ ఉల్ ముజాహిదీన్* ఆంగ్ల అనువాదం)

వర్గం:భారతదేశ పూర్వ రాచరికాలు
వర్గం:భారతీయ చారిత్రక ప్రాంతాలు