open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
తెలుగు సినిమాలు క్ష

thumb|క్షణక్షణం
"క్ష" తో మొదలయ్యే తెలుగు సినిమాల జాబితా:
* క్షణం
*క్షణ క్షణం  :   రామ్ గోపాల్ వర్మ దర్శకత్వంలో వెంకటేష్ కథానాయకుడుగా 1991లో విడుదలైన తెలుగు చిత్రం. శివ అనూహ్య విజయం తరువాత రామగోపాలవర్మ నుండి వచ్చి ఘనవిజయం సాధించిన చిత్రం. చిత్రకథ నిజ కాలం కొన్ని గంటలు లేదా రోజులుగానే తీసుకుని కొన్ని సంఘటనలకూర్పుతో కొత్త తరహా చిత్రీకరణను తెలుగు సినిమాకు పరిచయం చేసిన చిత్రం. ఈ చిత్రం ఘనవిజయం సాధించింది.
*క్షేమంగా వెళ్ళి లాభంగా రండి  2000 లో రాజా వన్నెంరెడ్డి దర్శకత్వంలో విడుదలైన చిత్రం. ఇందులో శ్రీకాంత్, రాజేంద్ర ప్రసాద్, బ్రహ్మానందం, రోజా, కోవై సరళ ముఖ్యపాత్రల్లో నటించారు.

## మూలాలు
రాష్ట్రకూటుల శాసనాలు

28.(ఆ.రి.నెం. 331 1905వ సంవత్సరము)

* ఇటీవల వైఎస్ఆర్ జిల్లా,జమ్మలమడుగు తాలూకా, దనవులపాడు గ్రామములో కనుగొనిన పాడుబడిన జైన మందిరములోని జైన విగ్రహము ముందున్న pedestal చుట్టూ.

*తేదీ నిర్ధారితము కాలేదు.

*నిత్య వర్షుని పరిపాలనా కాలములో ఒక శాంతి అనునతడు శిలాపీఠమును ప్రతిష్ఠించెనని చాటుచున్నది.

-----
29.(ఆ.రి.నెం. 391 1904వ సంవత్సరము)

*వైఎస్ఆర్ జిల్లా, ప్రొద్దుటూరు తాలూకా, మాలెపాడు గ్రామములోని గోపాలకృష్ణస్వామి ఆలయము వెనుక పడి ఉన్న బండ మీద.

*తేదీ నిర్ధారితము కాలేదు.

*నిత్య వర్షుని పరిపాలనా కాలములో, వల్లవరాజ యొక్క పట్టమహిషి, ఇతరులు, ఇంత మొత్తము అని వరి ధాన్యము పండే భూమిని వీరిపర్తికి చెందిన నూటెనిమిది మందికి దానమిచ్చెనని చాటుచున్నది. పలు వ్యక్తుల (ఆడా, మగా) పేర్లు పేర్కొనబడినవి.

వర్గం:తెలుగు శాసనాలు
అల్లరి అల్లుడు

**అల్లరి అల్లుడు** 1993 లో ఎ. కోదండరామి రెడ్డి దర్శకత్వంలో వచ్చిన సినిమా. నాగార్జున, నగ్మా, వాణిశ్రీ, మీనా ఇందులో ప్రధాన పాత్రధారులు. ఈ చిత్రానికి సంగీతం ఎం. ఎం. కీరవాణి సమకూర్చారు.

## కథ
అఖిలాండేశ్వరి ఒక ధనవంతురాలు. భర్తను కూడా లెక్క చేయకుండా మాట్లాడుతూ ఉంటుంది. తమ సంపద గురించి అందరి దగ్గర గొప్పలు చెప్పుకుంటూ ఉంటుంది. ఆమె తమ్ముడు గోముఖం ఆమె వడ్డీ వ్యాపారంలో సహకరిస్తుంటాడు. ఆమె కూతుర్లు శ్రావణి, సంధ్య. శ్రావణి తల్లి లాగా గర్విష్టి. సంధ్య గర్వంతో మిడిసిపడే తల్లికి ఎప్పుడూ ఎదురు తిరిగి మాట్లాడుతూ ఉంటుంది. కల్యాణ్ తను చదివిన కళాశాలలోనే క్యాంటీన్ నడుపుతూ ఉంటాడు. అతని సహాయకుడు జీవా. తన క్యాంటీన్ కి వచ్చి బిల్లు చెల్లించకుండా వెళుతున్న శ్రావణిని అందరు చూస్తుండగా పిండి రుబ్బిస్తాడు కల్యాణ్. తనకు జరిగిన అవమానానికి ప్రతీకారంగా శ్రావణి కల్యాణ్ ని ప్రేమిస్తున్నట్లు నటిస్తుంది. కళాశాలలో మరుగుదొడ్ల ప్రారంభోత్సవానికి వచ్చిన అతిథులకు మిఠాయిల్లో మందు కలిపి వారిని ఆసుపత్రి పాలు చేస్తుంది. కల్యాణ్ ను పోలీసులు అరెస్టు చేస్తారు.

పెళ్ళి సంబంధానికి వచ్చిన తమని అవమానించిందన్న కోపంతో ఎక్కడికే వెళ్ళి వస్తున్న అఖిలాండేశ్వరిని ధనరాజ్ అనే వ్యక్తి, అతని మనుషులు చంపబోతే కల్యాణ్ వచ్చి కాపాడతాడు. ఆమెను కాపాడిన వంకతో కల్యాణ్ ఆమె ఇంట్లోనే మేనేజరుగా స్థిరపడతాడు. సంధ్య అతనితో బాగా కలిసిపోతుంది.

## తారాగణం
* కల్యాణ్ గా నాగార్జున
* సంధ్య గా మీనా
* శ్రావణి గా నగ్మా
* అయ్యలరాజు అఖిలాండేశ్వరి గా వాణిశ్రీ
* గోముఖం గా కోట శ్రీనివాసరావు
* జీవా గా బ్రహ్మానందం
* బాబు మోహన్
* ధనరాజ్ గా చలపతి రావు
* సంగీత
* సుత్తివేలు
* రాళ్ళపల్లి
* నాయరు గా చిడతల అప్పారావు
* గుండు హనుమంతరావు
* కె. కె. శర్మ
* చిట్టిబాబు
* రమ్యకృష్ణ (ప్రత్యేక నృత్యం) 

## సాంకేతిక వర్గం
దర్శకుడు: ఎ.కోదండరామిరెడ్డీ  

స్క్రీన్ ప్లే: ఎ.కోదండరామిరెడ్డి

నిర్మాత: డి.శివప్రసాద్ రెడ్డి 

నిర్మాణ సంస్థ.కామాక్షి మూవీస్

సంగీతం: ఎం.ఎం.కీరవాణి 

సాహిత్యం: వేటూరి సుందరరామమూర్తి 

నేపథ్య గానం: ఎస్ పి బాలసుబ్రహ్మణ్యం, కె ఎస్ చిత్ర, రమణ  

మాటలు: తోటపల్లి మధు 

కధ: తోటపల్లి మధు

ఫోటోగ్రఫి: రసూల్ 

కూర్పు: శ్రీకర ప్రసాద్  

విడుదల:1993 అక్టోబర్ 6 .

## పాటలు
* నిన్ను రోడ్డు మీద చూసినది లగాయితు, గానం . ఎస్ పి బాలసుబ్రహ్మణ్యం, కె ఎస్ చిత్ర, రచన: వేటూరి సుందరరామమూర్తి 
* కమ్మని జత కమ్మని ఒడినిమ్మని పిలిచావే , గానం. ఎస్ పి బాలసుబ్రహ్మణ్యం, కె ఎస్ చిత్ర, రచన:వేటూరి 
* మచిలీపట్నం మాయాబజార్ మ్యాట్నీకొస్తే మాటేశా , గానం. ఎస్ పి బాలసుబ్రహ్మణ్యం, కె ఎస్ చిత్ర, బి రమణ, రచన:వేటూరి 
* రైక చూస్తే, రాజమండ్రి, పైట చూస్తే, పాలకొల్లు , గానం. ఎస్ పి బాలసుబ్రహ్మణ్యం, కె ఎస్ చిత్ర, రచన:వేటూరి 
* ఒక్కసారే, వన్సుమోరే, ఒప్పుకోవే, సరే, సరే , గానం. ఎస్ పి బాలసుబ్రహ్మణ్యం, కె ఎస్ చిత్ర, రచన: వేటూరి 
* చలో నా చక్కెర , గానం.ఎస్ పి బాలసుబ్రహ్మణ్యం, కె ఎస్ చిత్ర, రచన: వేటూరి 
* తొడ తొక్కిడి తోట, గానం ఎస్ పి బాలసుబ్రహ్మణ్యం, కె ఎస్ చిత్ర, రచన:వేటూరి 
* నమోస్తుతే కామాక్షి కాంచీపుర వాసిని ,(పద్యం), గానం.రమణ.

## మూలాలు
1.ఘంటసాల గళామృతము ,కొల్లూరి భాస్కరరావు బ్లాగ్.

వర్గం:అక్కినేని నాగార్జున సినిమాలు
వర్గం:రావు గోపాలరావు నటించిన సినిమాలు
వర్గం:కోట శ్రీనివాసరావు నటించిన సినిమాలు
వర్గం:బ్రహ్మానందం నటించిన సినిమాలు
వర్గం:సుత్తి వేలు నటించిన సినిమాలు
వర్గం:రాళ్ళపల్లి నటించిన సినిమాలు
మాస్

**మాస్** 2004లొ విడుదలైన  తెలుగు భాషా యాక్షన్ చిత్రం, అక్కినేని నాగార్జున తన స్వంత ప్రొడక్షన్ అన్నపూర్ణ స్టూడియోస్ బ్యానర్‌లో నిర్మించాడు.  ఈ చిత్రానికి రాఘవ లారెన్స్ రచన, దర్శకత్వం వహించాడు. ఈ సినిమాకు దేవి శ్రీ ప్రసాద్ సంగీతం అందించగా,  నాగార్జున, జ్యోతిక నటించారు.  ఈ చిత్రం 23 డిసెంబర్ 2004 న విడుదలైంది. తరువాత దీనిని తమిళంలో వీరన్ పేరుతో,  హిందీలో మేరీ జంగ్: వన్ మ్యాన్ ఆర్మీగా 2005 లో డబ్ చేశారు.

## తారాగణం
* అక్కినేని నాగార్జున మాస్ / గణేష్ గా
* జ్యోతిక అంజలిగా
* చార్మి కౌర్ ప్రియాగా
* రాహుల్ దేవ్ శేషుగా, అంజలి అన్నయ్య, వైజాగ్ డాన్
* రఘువరన్ అంజలి తండ్రి సత్యగా
* సునీల్ ఆదిత్య a.k.a ఆది, మాస్ తమ్ముడు
* ధర్మవరపు సుబ్రమణ్యం ఆది తండ్రిగా
* జీవా పోలీసు అధికారిగా
* సమీర్ పోలీసు అధికారిగా
* వేణు మాధవ్ ఒక బిచ్చగాడు
* నర్సింగ్ యాదవ్ నర్సింగ్‌గా
* సత్యం రాజేష్ టాక్సీ డ్రైవర్‌గా
* ప్రియ తల్లిగా అపూర్వ
* వర్ష
* ప్రకాష్ రాజ్ న్యాయవాది దుర్గా ప్రసాద్ (అతిథి పాత్ర)
* రవి కాలే విశాఖపట్నం  ACP గా (ప్రత్యేక ప్రదర్శన)
* రాఘవ లారెన్స్ "మాస్" పాటలో ప్రత్యేక ప్రదర్శనలో
* తనూ రాయ్ "మాస్" పాటలో  ప్రత్యేక ప్రదర్శన లో
* కమెడియన్ # 2 గా రుతిక

## సాంకేతిక వర్గం

* * 'దర్శకుడు' *: రాఘవ లారెన్స్
* * 'స్క్రీన్ ప్లే' *: రాఘవ లారెన్స్
* * 'స్టోరీ' *: రాఘవ లారెన్స్
* * 'డైలాగ్' *: పరుచురి బ్రదర్స్
* * 'నిర్మాత' *: అక్కినేని నాగార్జున
* * 'సంగీతం' *: దేవి శ్రీ ప్రసాద్
* * 'సినిమాటోగ్రఫీ' *: శ్యామ్ కె నాయుడు
* * 'ఎడిటర్' *: మార్తాండ్ కె. వెంకటేష్
* * 'ఆర్ట్ డైరెక్టర్' *: తోట తరణి
* * 'కొరియోగ్రఫీ' *: రాఘవ లారెన్స్
* * 'స్టంట్స్' *: అలన్ అమిన్

## పాటల జాబితా
*
* మాస్ మ.మా మాస్, రచన: సాహితి, గానం.మనో, రవి వర్మ
* నాతో వస్తావా , రచన; సాహితి ,గానం. ఉదిత్ నారాయణ్, సుమంగళి
* కొట్టు కొట్టు కొట్టు , రచన: సాహితి , గానం.టీప్పు, ప్రసన్న
* వాలు కళ్ల వయ్యారి , రచన: భాస్కర భట్ల , గానం.కార్తీక్
* ఇంద్రుడు చంద్రుడు, రచన: సాహితీ, గానం.రంజిత్, కల్పన
* లా లా లాహిరే రచన: విశ్వా, గానం.వేణు, సునీత సారథి.

## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు

* 

వర్గం:అక్కినేని నాగార్జున సినిమాలు
వర్గం:పరుచూరి బ్రదర్స్ సినిమాలు
వర్గం:దేవిశ్రీ ప్రసాద్ సంగీతం అందించిన సినిమాలు
వర్గం:ప్రకాష్ రాజ్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:రఘువరన్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:సునీల్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:వేణుమాధవ్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:ధర్మవరపు సుబ్రహ్మణ్యం నటించిన సినిమాలు
వర్గం:తెలుగు కుటుంబకథా సినిమాలు
వర్గం:తెలుగు ప్రేమకథా సినిమాలు
పొట్ల కాయ

పొట్ల కాయ 

*తమిళము : పొడలం 
*కన్నడము : పడ్వల్‌ పడవాలు 
*మళయాళము : పడవలం 
*ఓడ్రము : పటోలా 
*హిందీ : చిచిండా 
*సంస్కృతము : అహిఫలా 

**పొట్ల కాయ** భారతదేశమంతా సాగుచేయబడుచున్న దేశీ జాతి తీగ కూరగాయ. 

దీని కాయలు చూడటానికి పాములా ఉంటాయి, అందువల్లనే దీనిని ఆంగ్లములో snake gourd అని పిలుస్తారు. 

వర్గం:కూరగాయలు
వర్గం:కుకుర్బిటేసి
దొండ కాయ

thumb|right|250px|దొండకాయలు, కొత్తపేట రైతు బజారులో తీసిన చిత్రం.

**దొండ** (లేదా తొండ, డొండ) పొదగా పెరిగే తీగపైరు. కాయలు గుండ్రంగా రెండు, రెండున్నర అంగుళాల పొడవున ఉంటాయి. పచ్చికాయలు కూరగా వండుకుంటారు. కొన్ని ప్రాంతాలలో లేత ఆకులను కూడా కూర దినుసుగా ఉపయోగిస్తారు. ఇది సంవత్సరము పొడవునా కాయలు కాయు కూరగాయ తీగ. దీని సాధారణముగా పందిరిఎక్కించి సాగు చేస్తారు. పచ్చికాయలను ఉట్టిగానే తింటారు కూడా.

*తమిళము కోవై 
*కన్నడము దొండె 
*మళయాలము కోవల్‌ 
*ఓఢ్రము తురడా 
*హిందీ బింట్‌ 
*సంస్కృతము రక్తఫలా

## రకములు
*దేశవాళీ లేదా చిన్న దొండ లేదా నైజాక దొండ
*బొబ్బిలి దొండ
*ఆర దొండ
*పాము దొండ
*కాకి దొండ
*చేదు దొండ, పిచ్చి దొండ
*జయపూరు దొండ
*తియ్య దొండ, కూర దొండ, మంచి దొండ

## వంటలు

దొండకాయను చాలా రకాలుగా వండవచ్చు. 
*దొండకాయ వేపుడు 
*దొండకాయ పులుసు 
*దొండకాయ పప్పు కూర 
*దొండకాయ పచ్చడి 
*గుత్తి దొండకాయ కూర 

వర్గం:కూరగాయలు
తెలుగు సినిమాలు అం

thumb|అంతఃపురంతెలుగు సినిమాలలో "అం" అక్షరంతో ప్రారంభమైన తెలుగు సినిమాల జాబితా:
* అంకితం (సినిమా) : ఇది నవంబరు 23 1990 న విడుదలైంది. ఈ చిత్రంలో విజయశాంతి చెల్లెలు విజయరేఖ కథానాయికగా పనిచేసింది. 
* అంకిత్ పల్లవి అండ్ ఫ్రెండ్స్ :  సమకాలీన కాలంలో ఇది ఐదుగురు స్నేహితుల జీవితాలను, కళాశాల అనంతరం వారి కలలను తెలియజేసే చిత్రం
* అంకురం (సినిమా) :1992లో విడుదలై జాతీయ ఉత్తమ చిత్ర పురస్కారం పొందిన తెలుగు చిత్రం.
* అంకుల్ : 2010 లో విడుదలైన తెలుగు చలన చిత్రం . గణేష్ ఫిలిమ్స్ పతాకంపై రాజశేఖర్ దర్శకత్వంలో తరుణ్, పల్లవి నటించిన ఈ చిత్రానికి సంగీతం వందేమాతరం శ్రీనివాస్ సమకూర్చారు.
* అంకుల్ (2018)
* అంకుశం
* అంగడిబొమ్మ
* అంగరక్షకుడు (సినిమా)
* అంజలి (అనువాదం)
* అంజి (సినిమా)
*అంతఃపురం
*అందరివాడు
* అందరికి మొనగాడు
*అందరూ దొంగలే
* అందమె ఆనందం
* అందం కోసం పందెం
* అందరూ బాగుండాలి
* అందరూ మంచివారే
* అందాలరాజు

## మూలాలు
తెలుగు సినిమాలు య

తెలుగు చలనచిత్రాలలో "య" అక్షరంతో మొదలయ్యే సినిమాల జాబితా.
thumb|యముడికి మొగుడు
# యం.ధర్మరాజు ఎం.ఎ.
# యగవరయినమ్ నా కాక్క
# యజ్ఞ
# యజ్ఞం (1993 సినిమా)
# యజ్ఞం (2004 సినిమా)
# యమకింకరుడు
# యమగోల
# యమగోల మళ్ళీ మొదలైంది
# యమజాతకుడు
# యమదూతలు
# యమదొంగ
# యమధర్మరాజు (సినిమా)
# యమధీర
# యమన్
# యమపాశం
# యమలవ్
# యమలోకపు గూఢచారి
# యమహో యమ
# యముడన్నకి మొగుడు
# యముడికి మొగుడు
# యముడికి మొగుడు (2012 సినిమా)
# యముడు (1985 సినిమా)
# యముడు (2010 సినిమా)
# యముడు 3
# యవ్వనం కాటేసింది
# యవ్వనం మురిపించింది
# యశోద (సినిమా)
# యశోదకృష్ణ
# యస్ నేనంటే నేనే
# యాక్షన్
# యాక్షన్ 3D
# యాత్ర (2019 సినిమా)
# యాత్ర 2
# యాద్గిరి అండ్ సన్స్
# యాద్‌గార్
# యుఐ
# యుగంధర్
# యుగకర్తలు
# యుగపురుషుడు
# యుగళగీతం (2010 సినిమా)
# యుగళగీతం (సినిమా)
# యుద్ధం (1984 సినిమా)
# యుద్ధం (2014 సినిమా)
# యుద్ధం శరణం
# యుద్ధభూమి
# యురేక
# యువకుడు
# యువకులు (2005 సినిమా)
# యువత (సినిమా)
# యువతరం కదిలింది
# యువరత్న (2021 సినిమా)
# యువరత్న రాణా
# యువరాజు (1982 సినిమా)
# యువరాజు (2000 సినిమా)
# యువసేన
# యూ టర్న్ (2018 సినిమా)
# యూనియన్ లీడరు
# యూనివర్సిటీ (2025 సినిమా)
# యేతో కమాల్ హోగయా
# యోగి (2007 సినిమా)
# యోగివేమన (1947 సినిమా)
# యోధాన యోధులు

## మూలాలు
తెలుగు సినిమాలు ట, ఠ

thumb|ఠాగూర్
# టక్ జగదీష్ : 2021లో షైన్‌ స్క్రీన్స్‌ బ్యానర్‌పై సాహు గారపాటి, హరీశ్‌ పెద్ది నిర్మించిన తెలుగు సినిమా. ఈ చిత్రంలో నాని హీరోగా, జగపతిబాబు ప్రధాన పాత్రలో, రీతు వర్మ, ఐశ్వర్య రాజేష్ హీరోయిన్లుగా నటించారు.
# టక్కరి
# టక్కరి దొంగ చక్కని చుక్క
# టక్కర్
# టచ్ చేసి చూడు
# టచ్ మీ నాట్
# టాక్సీ
# టాక్సీ డ్రైవర్
# టాక్సీ రాముడు
# టాప్ గేర్
# టాప్ ర్యాంకర్స్
# టాప్ లేచిపోద్ది
# టాప్ హీరో
# టార్జాన్ సుందరి
# టాస్
# టింగు రంగడు
# టింగ్ రంగా
# టిక్ టిక్ టిక్
# టీనేజ్ (1990 సినిమా)
# టు లేడీస్ అండ్ జెంటిల్ మేన్  (2001 సినిమా)
# టు సోల్స్
# టుక్ టుక్
# టూ టౌన్ రౌడీ
# టూరిస్ట్ ఫ్యామిలీ
# టెంపర్ (సినిమా)
# టెంప్ట్ రాజా
# టెడ్డీ
# టెనెంట్
# టెన్త్ క్లాస్ డైరీస్
# టెర్రర్
# టైం (సినిమా)
# టైగర్ (2015 సినిమా)
# టైగర్ (సినిమా)
# టైగర్ నాగేశ్వరరావు
# టైగర్ రాముడు
# టోపీ రాజా స్వీటీ రోజా
# టౌన్ బస్
# ట్రాన్స్
# ట్రూ లవర్
# ఠాగూర్ (సినిమా)
తెలుగు సినిమాలు ధ

thumb|ధర్మపత్ని
# ధన 51: **ధన 51** 2005, ఆగష్టు 29న విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. శ్రీ కీర్తి క్రియేషన్స్ పతాకంపై నిర్మాణ సారథ్యంలో ఆర్.సూర్యకిరణ్ దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో సుమంత్, సలోని, ఆలీ, బాలయ్య, తనికెళ్ళ భరణి, ప్రకాష్ రాజ్ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించగా, చక్రి సంగీతం అందించాడు
# ధనమా దైవమా : 1973, మే 24న విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. డి.వి.ఎస్.ప్రొడక్షన్స్ బ్యానర్‌ మీద సి.ఎస్.రావు దర్శకత్వంలో డి.వి.ఎస్. రాజు ఈ చిత్రాన్ని నిర్మించాడు. ఈ చిత్రంలో నందమూరి తారక రామారావు, జూలూరి జమున నటించిన ఈ చిత్రానికి సంగీతం తోటకూర వెంకట రాజు అందించారు.
# ధనమే ప్రపంచలీల
# ధనలక్ష్మి తలుపు తడితే
# ధనలక్ష్మీ ఐ లవ్ యూ
# ధనవంతులు గుణవంతులు
# ధమకా
# ధమకా (2022 సినిమా)
# ధమ్
# ధర్మ (సినిమా)
# ధర్మ దేవత (1952 సినిమా)
# ధర్మ పరీక్ష
# ధర్మ పోరాటం
# ధర్మం దారి తప్పితే
# ధర్మక్షేత్రం
# ధర్మచక్రం (1980 సినిమా)
# ధర్మతేజ (సినిమా)
# ధర్మదాత
# ధర్మపత్ని (1941 సినిమా)
# ధర్మపత్ని (1987 సినిమా)
# ధర్మపత్ని(1969 సినిమా)
# ధర్మపీఠం దద్దరిల్లింది
# ధర్మమే జయం
# ధర్మయోగి
# ధర్మరక్షణ (సినిమా)
# ధర్మవడ్డీ (సినిమా)
# ధర్మవిజేత
# ధర్మస్థలి
# ధర్మాంగద
# ధర్మాత్ముడు (1977 సినిమా)
# ధర్మాత్ముడు (1983 సినిమా)
# ధాన్యమే ధనలక్ష్మి
# ధీర
# ధీరుడు (2014 సినిమా)
# ధూం ధాం
# ధూమ్ ధామ్
# ధృవ నక్షత్రం
# ధృవవిజయం
# ధైర్యవంతుడు
తెలుగు సినిమాలు హ

thumb|హై హై నాయకా
# హలో బ్రదర్
# హంగామా-2005
# హనుమాన్ జంక్షన్
# హనుమంతు
# హలో ఫ్రెండ్
# హంతకుడి వేట
# హంతకులు దేవాంతకులు
# హ్యాంటాకులోస్తున్నారు జాగ్రత్త
# హనుమాన్ పాతాళ విజయం
# హరిశ్చంద్రుడు
# హరే కృష్ణ హలో రాధ
# హలో ఐ లవ్ యూ
# హలో గురు
# హలో నీకు నాకు పెళ్లంట
# హలో యమ
# హాండ్సప్
# హ్యాపీ
# హాయ్
# హాయ్ సుబ్రహ్మణ్యం
# హిట్లర్
# హీరో (1984)
# హీరో (2008)
# హేమా హేమీలు.
# హై హై నాయకా
# హొలీ
# హృదయమున్న మనిషి
# హృదయం
# హృదయ కాలేయం
# హంగామా (సినిమా)
# హంట్
# హంతకుడి వేట
# హంతకుడెవరు?
# హంతకుని హత్య
# హంతకులు దేవాంతకులు
# హంతకులొస్తున్నారు జాగర్త
# హత్య
# హత్య (2023 సినిమా)
# హత్య (2025 సినిమా)
# హద్దులేదురా
# హనీ ట్రాప్
# హనీమూన్ ఎక్స్‌ప్రెస్
# హను మాన్
# హనుమంతు
# హనుమాన్ పాతాళ విజయం
# హనుమాన్ విజయం
# హరవిలాసం (సినిమా)
# హరికథ (సినిమా)
# హరిశ్చంద్ర (1935 సినిమా)
# హరిశ్చంద్ర (1956 సినిమా)
# హరిశ్చంద్ర (1999 సినిమా)
# హరిశ్చెంద్రుడు (1981 సినిమా)
# హరే కృష్ణ హలో రాధ
# హరే రామ్
# హర్
# హలో (2017 సినిమా)
# హలో అల్లుడూ
# హలో గురు ప్రేమకోసమే
# హలో డార్లింగ్
# హలో నీకూ నాకూ పెళ్ళంట
# హలో ప్రేమిస్తారా
# హలో ప్రేమిస్తావా
# హలో ఫ్రెండ్
# హలో బ్రదర్
# హలో మీరా
# హలో మొగుడు భలే పెళ్ళాం
# హలో యమ
# హలోగురూ
# హల్లో పార్ట్‌నర్
# హవా
# హసీనా (2023 సినిమా)
# హాఫ్ స్టోరీస్
# హాయ్ నాన్న
# హాయ్ సుబ్రహ్మణ్యం
# హారతి (సినిమా)
# హార్ట్ అటాక్
# హాలిడేస్
# హిందుస్తాన్ (తెలుగు సినిమా)
# హిట్ (2020 సినిమా)
# హిట్ 2: ద సెకెండ్ కేస్
# హిట్: ది థర్డ్ కేస్
# హిడింబ (2023 సినిమా)
# హిప్పీ (సినిమా)
# హిస్‌స్‌స్‌
# హీరో (1984 సినిమా)
# హీరో (2008 సినిమా)
# హీరో (2021 సినిమా)
# హీరో - 76
# హుషారు
# హృదయ కాలేయం
# హృదయం ఎక్కడుంది
# హృదయమున్న మనిషి
# హృదయాంజలి (1998 సినిమా)
# హెచ్చరిక (సినిమా)
# హెడ్ కానిస్టేబుల్ వెంక‌ట్రామ‌య్య
# హెడ్స్ అండ్ టేల్స్
# హెబ్బులి
# హేండ్సప్
# హేమా హేమీలు
# హైక్లాస్ అత్త లోక్లాస్ అల్లుడు
# హైటెక్ స్టూడెంట్స్
# హైడ్ న్ సీక్ (2024 సినిమా)
# హైదరాబాద్ నవాబ్స్ 2
# హైదరాబాద్ బ్లూస్
# హైదరాబాద్ లవ్ స్టోరి
# హైపర్ (సినిమా)
# హైవే
# హైవే (2022 సినిమా)
# హోప్
# హోమం (2008 సినిమా)
# హోమ్ టౌన్
# హోరా హోరీ
# హౌరాబ్రిడ్జ్ (సినిమా)
# హౌస్ అరెస్ట్
# హ్యాపీ
# హ్యాపీ ఎండింగ్
# హ్యాపీ డేస్
# హ్యాపీ బర్త్‌డే
# హ్యాపీ బర్త్‌డే (2017 సినిమా)
# హ్యాపీ వెడ్డింగ్
# హ్యాపీ హ్యాపీగా

## మూలాలు
అక్టోబర్ 2005

__NOTOC__
## అక్టోబరు 31, సోమవారం
* ప్రముఖ నేపథ్యగాయని పి.లీల మరణించారు. చెన్నైలోని ఓ ప్రైవేటు ఆసుపత్రిలో ఆమె అస్వస్థతతో చికిత్స పొందుతున్నారు. ఆమెకు 76 సంవత్సరాలు. కేరళలోని పాలక్కాడ్ ఆమె పుట్టినిల్లు కాగా చిత్తూరు మెట్టినిల్లు. తమిళ, మలయాళ, తెలుగు భాషల్లో ఆమె 15వేలకుపైగా పాటలు పాడారు. తెలుగులో లవకుశ, మాయాబజారు, పాండవవనవాసం, రాజమకుటం, గుండమ్మకథ, చిరంజీవులు తదితర సినిమాల్లో ఆమె పాడిన ఎన్నో పాటలు అత్యంత ప్రజాదరణ పొందాయి.
* భారత్-శ్రీలంక జట్ల ల మధ్య జరుగుతున్న 7 వన్డే ల ఛాలెంజర్ సీరిస్లో భాగంగా జైపూర్లో జరిగిన 3 వ వన్డేలో భారత్ 6 వికెట్ల తేడాతో ఘనవిజయం సాధించి 3-0 గా ముందంజలో ఉంది. మొదట బ్యాటింగ్ చేసిన శ్రీలంక జట్టు నిర్ణీత 50 ఓవర్లలో 298/4 పరుగుల భారీ స్కోరును భారత్ ముందుంచింది. 299 పరుగుల భారీ విజయలక్ష్యాన్ని సాధించడానికి బరిలోకి దిగిన భారత్ జట్టు తొలి ఓవర్లోనేసచిన్ టెండుల్కర్ వికెట్ కోల్పోయినప్పటికి మహేంద్ర ధోని అధ్బుత బ్యాటింగ్ మెరుపులతో 46.1 ఓవర్లలో 4 వికెట్లకి 303 పరుగుల భారీ స్కోరును ఛేదించి అధ్బుత విజయాన్ని దీపావళి కానుకగా భారత్ క్రికెట్ అభిమానులకు అందించింది.మహేంద్ర ధోని 183 (10X6-15X4) పరుగులను 145 బంతులలో సాధించి నాట్ అవుట్ గా నిలిచి మ్యాన్ ఆఫ్ ద మ్యాచ్ అవార్డును అందుకున్నాడు.
## అక్టోబరు 29, శనివారం
* 2005:వలిగొండ రైలు ప్రమాదం - తెలంగాణలోని  నల్గొండ జిల్లా వలిగొండ దగ్గరి గొల్నెపల్లి వద్ద తెల్లవారుఝామున జరిగిన ఘోర రైలు ప్రమాదంలో ఇంజను, 8 పెట్టెలు పట్టాలు తప్పి ఉధృతంగా ప్రవహిస్తున్న వాగులో పడి పోయాయి. 111 మృతదేహాలను స్వాధీనం చేసుకొన్నట్లు దక్షిణ మధ్య రైల్వే 30 వ తేదీన తెలిపింది. ప్రమాదంలో 93 మంది గాయపడ్డారు. 28 వ తేదీ రాత్రి కురిసిన భారీ వర్షాల కారణంగా, గొల్నెపల్లి లోని రామసముద్రం చెరువు కట్ట తెగిపోయింది. ఈ చెరువు నుండి వచ్చిన వరద నీటి ఉధృతికి దగ్గర్లోని కల్వర్టు కొట్టుకొని పోవడంతో ఈ ప్రమాదం జరిగింది. వాగులో పడిన బోగీల్లో 4 రిజర్వేషను బోగీలు కాగా, నాలుగు జనరల్ బోగీలు. జనరల్ బోగీల్లో ప్రయాణీకులు క్రిక్కిరిసి ఉండే అవకాశం ఉన్నందున మృతుల సంఖ్య ఎక్కువగా ఉండే అవకాశం ఉంది. 
* ఢిల్లీలో జరిగిన మూడు వరుస పేలుళ్ళలో 59 మంది మరణించారు. 200 మంది గాయపడ్డారు. ఒక బస్సులో ఉంచిన పేలుడు పదార్ధాలను గుర్తించిన డ్రైవరు, కండక్టరు వాటిని బయటకు విసిరి వేయడంతో నాలుగో పేలుడు తప్పింది. ఇది తీవ్రవాదుల పనేనని భావిస్తున్నారు. పేలుళ్ళు జరిగిన ఒక రోజు వరకు ఏ తీవ్రవాద సంస్థా తామే దీనికి కారణమని ప్రకటించలేదు. ఎర్రకోటపై దాడి కేసులో ముందు నిర్ణయించిన దాని ప్రకారం ఈ రోజే కోర్టు తీర్పు వెలువడనుంది. ఈ సందర్భంలో ఈ పేలుళ్ళు జరగటం విశేషం. అయితే తీర్పును పేలుళ్ళు జరగక ముందే 31 వ తేదీకి వాయిదా వేసారు.http://in.rediff.com/news/2005/oct/30delhi4.htm

## అక్టోబరు 13, గురువారం
*భారత క్రికెట్ జట్టు సారథిగా రాహుల్ ద్రావిడ్ నియామకం
## అక్టోబరు 9, ఆదివారం
*2005 కాశ్మీరు భూకంపం: అక్టోబర్ 8 న ఉదయం 9:20:38 కి కాశ్మీరులో భూకంపం సంభవించింది. రిక్టర్ స్కేలుపై దీని తీవ్రత 7.6 గా నమోదయింది. పాకిస్తాన్ ఆక్రమిత కాశ్మీరులో కేంద్రీకృతమైన భూకంపం పాకిస్తాన్, భారత్ లలో తీవ్ర నష్టం కలుగజేసింది.

అక్టోబర్
తెలుగు సినిమాలు ష

thumb|షో
"ష" తో ప్రారంభమైన సినిమాల వివరాలు: 
# షో- 2002  జాతీయ పురస్కారం పొందిన సినిమా.  మంజుల ప్రయోగాత్మకంగా తీసిన సినిమా ఇది. కేవలం ఇద్దరు నటులతో తీసిన ఈ సినిమా ప్రశంసలు, అవార్డులు అందుకొన్నది.
#షాక్ రామ్ గోపాల్ వర్మ శిష్యుడైన హరీష్ శంకర్ మొదటి సారిగా దర్శకత్వం వహించగా రవితేజ, జ్యోతిక ప్రధాన పాత్ర ధారులుగా రూపొందించిన ఈ సినిమా 2006 లో విడుదలైంది. ఈ కథలో ప్రతీకారం ప్రధానాంశంగా నడుస్తుంది. దీనికి రామ్ గోపాల్ వర్మ నిర్మాత.
#షాడో  2013 లో మెహర్ రమేష్ దర్శకత్వంలో విడుదలైన తెలుగు చిత్రం.
# షావుకారు- 1950 లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. షావుకారు చిత్రం వాహినీ స్టూడియోలో చిత్రీకరించారు, అప్పుడే స్టూడియో నిర్మాణం పూర్తిఅవుతూండడంతో వాహినీ స్టూడియోలో చిత్రీకరణ జరుపుకున్న తొలిచిత్రంగా షావుకారు నిలిచింది.
# ష్ గప్‌చుప్- 1994  లో జంధ్యాల దర్శకత్వంలో వచ్చిన సినిమా
#షేర్ (సినిమా)  2015 అక్టోబరు 22 న మల్లిఖార్జున్ దర్శకత్వంలో విడుదలైన తెలుగు సినిమా.

# షంషేర్ శంకర్
# షరతులు వర్తిస్తాయి
# షష్టిపూర్తి (2025 సినిమా)
# షాడో (2013 సినిమా)
# షాదీ ముబారక్ (సినిమా)
# షావుకారు
# షికారు (2022 సినిమా)
# షిర్డీ (2007 సినిమా)
# షేర్ (సినిమా)
# షేర్నీ
# షో టైమ్
# ష్ గప్‌చుప్

## మూలాలు

----
తెలుగు సినిమాలు ఘ

thumb|ఘరానా మొగుడు
# ఘటోత్కచుడు : ఎస్వీ కృష్ణారెడ్డి దర్శకత్వంలో 1995 లో వచ్చిన ఒక సైన్స్ ఫిక్షన్ సినిమా.
#ఘరానా మొగుడు : 1992లో విడుదలైన ఒక తెలుగు సినిమా. కె.రాఘవేంద్రరావు దర్శకత్వంలో వచ్చిన ఈ సినిమాలో చిరంజీవి, నగ్మా ముఖ్యపాత్రలు పోషించారు.
#ఘరానా బుల్లోడు : 1995 లో కె. రాఘవేంద్రరావు దర్శకత్వంలో వచ్చిన సినిమా. నాగార్జున, రమ్యకృష్ణ, ఆమని ఇందులో ప్రధాన పాత్రధారులు.
#ఘరానా దొంగ  : 1980 లో కె. రాఘవేంద్రరావు దర్శకత్వంలో విడుదలైన సినిమా. ఇందులో కృష్ణ, మోహన్ బాబు, శ్రీదేవి ముఖ్యపాత్రల్లో నటించారు. విజయ లక్ష్మీ ఆర్ట్ పిక్చర్స్ పతాకంపై నిర్మించిన ఈ సినిమాకు కె.చక్రవర్తి సంగీతాన్నందించాడు.
#ఘరానా దొంగలు : 1971, డిసెంబరు 11న విడుదలైన డబ్బింగ్ సినిమా. ఈ సినిమా *[[:kn:ಠಕ್ಕ ಬಿಟ್ರೆ ಸಿಕ್ಕ|ఠక్క బిట్రె సిక్క]]* అనే కన్నడ చిత్రానికి అనువాదం.
#ఘరానా కూలి : రజనీకాంత్, రోజా జంటగా నటించిన తెలుగు డబ్బింగ్ సినిమా. పి. వాసు దర్శకత్వంలో బి. వెంకట్రామరెడ్డి చందమామ విజయా కంబైన్స్ పతాకం క్రింద నిర్మించిన ఉళైప్పలి అనే తమిళ సినిమాను తెలుగులో సాయికృప ప్రొడక్షన్స్ బ్యానర్‌పై దాసరి శ్రీనివాసరావు *ఘరానా కూలి*గా డబ్ చేశాడు.
#ఘరానా రౌడీ : 1984 అక్టోబరు 20న విడుదలైన తెలుగు సినిమా. విజయభేరి మూవీస్ బ్యానర్ పై టి.విజయభాస్కర్ రెడ్డి నిర్మించిన ఈ సినిమాకు రాజశేఖర రెడ్డి దర్శకత్వం వహించాడు.
#ఘరానా హంతకుడు : **ఘరానా హంతకుడు** 1965లో విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. ఈ సినిమా "ఎన్ కదమై" అనే తమిళ సినిమాకు డబ్బింగ్.
#ఘరానా గంగులు
#ఘర్షణ (1988)
#ఘర్షణ (2004 సినిమా)
# ఘటన
# ఘరానా అల్లుడు
# ఘరానా గంగులు
# ఘరానా దొంగ
# ఘరానా మొగుడు
# ఘరానా రౌడీ
# ఘరానా హంతకుడు
# ఘర్షణ (1988)
# ఘర్షణ (2004 సినిమా)
# ఘాజీ
# ఘాటి
# ఘోస్ట్ (2023 సినిమా)

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సినిమా
రేచర్ల రెడ్డి రాజుల కాలమునాటి శాసనాలు

రేచర్ల వంశీయులకు సంబంధించి, వారి సామంత, మాండలిక, సచివ, అంగ రక్షకులకు చెందిన అనేక శాసనాలు లభించినాయి. ఇవి వరంగల్లు, కరీంనగర్, నల్గొండ, ద్రాక్షారామము, వేల్పూరు ప్రాంతములందు కనిపించుతున్నవి.

#నామి రెడ్డి పిల్లలమర్రి శాసనము, 1195
#వేల్పూరు శాసనము, 1199
#నామి రెడ్డి పిల్లలమర్రి శాసనము 2, 1202
#నామి రెడ్డి నాగులపాడు శాసనము, 1202
#ఎఱకసాని పిల్లలమర్రి శాసనము, 1208
#పిల్లలమర్రి శాసనము, కాలము తెలీదు
#నామి రెడ్డి పిల్లలమర్రి శాసనము 3 కాలము తెలీదు
#ద్రాక్షారామ శాసనము, 1212
#చిట్యాలంపాడు శాసనము, 1213
#బేతిరెడ్డి సోమవరము శాసనము, 1213
#ఎలకుర్తి శాసనము
#సోమవరము శాసనము
#పాలంపేట శాసనము, 1213
#పెద్ద గణపతిరెడ్ది ద్రాక్షారామ శాసనము
#డిచ్చకుంట శాసనము
#మాచాపూర్ శాసనము
#రామన్న పేట శాసనము, 1213
#ఊటూరు శాసనము, 1216
#మాచాపూర్ శాసనము, 1217
#డిచ్చకుంట శాసనము 2, 1217
#తాడువాయి శాసనము
#నాగులపాడు శాసనము, 1234
#సోమవరము శాసనము, 1234
#గొడిశాల శాసనము, 1235
#ఉప్పరపల్లి శాసనము, 1236
#దోసపాడు శాసనము, 1254
#[[కామిరెడ్డి నాగులపాడు శాసనము]], 1258
#[[కామిరెడ్డి అన్నవరము శాసనము]], 1258
#గణపి రెడ్డి మర్రెడ్ల నాగులపాడు శాసనము
#నాగులపాడు శాసనము
#ధర్మారావు పేట శాసనము

ఈ శాసనములలో కొన్ని సంస్కృతమునందూ, కొన్ని తెలుగునందూ, కొన్నీ రెండు భాషలయందూ ఉన్నాయి.

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ చరిత్ర
వర్గం:కాకతి వంశ సామంతులు
వర్గం:తెలుగు శాసనాలు
నాగులపాడు

**నాగులపాడు** పేరుతో చాలా వ్యాసాలు ఉన్నాయి. ఆ వ్యాసాల జాబితా:

* నాగులపాడు (సూర్యాపేట) - సూర్యాపేట దగ్గరలోని గ్రామం, రేచర్ల నామిరెడ్డి తొలి నివాసం
* నాగులపాడు (ఆత్మకూరు) - నెల్లూరు జిల్లాలోని ఆత్మకూరు మండలానికి చెందిన గ్రామం
* నాగులపాడు (డక్కిలి) -శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లాలోని డక్కిలి మండలానికి చెందిన గ్రామం
* నాగులపాడు (పెదనందిపాడు) - గుంటూరు జిల్లా పెదనందిపాడు మండలంలోని గ్రామం
* నాగులపాడు (అద్దంకి) - ప్రకాశం జిల్లా లోని అద్దంకి మండలంలోని గ్రామం
రేచర్ల రెడ్డి రాజుల శాసనములందలి గ్రామముల పేర్లు

రేచర్ల వంశీయులకు సంబంధించి, వారి సామంత, మాండలిక, సచివ, అంగ రక్షకులకు చెందిన అనేక శాసనాలు లభించినాయి. ఇవి వరంగల్లు, కరీంనగర్, నల్గొండ, ద్రాక్షారామము, వేల్పూరు ప్రాంతములందు కనిపించుతున్నవి.

## నామి రెడ్డి పిల్లలమర్రి శాసనము , [[1195]]
*గుంటిపల్లి
*ఎఱకపురము

## వేల్పూరు శాసనము, [[1199]]
*వేల్సునూరు

## నామి రెడ్డి పిల్లలమర్రి శాసనము 2 , [[1202]]
## నామి రెడ్డి నాగులపాడు శాసనము, [[1202]]
## ఎఱకసాని పిల్లలమర్రి శాసనము, [[1208]]
*క్రొపోలు
*ఉప్పరిపాడు
*మ్రోంతుకూరు

## పిల్లలమర్రి శాసనము, కాలము తెలీదు
*కల్లూరు
*నేరట్ల చెరువు
*చిల్లపల్లి

## నామి రెడ్డి పిల్లలమర్రి శాసనము 3 కాలము తెలీదు
## ద్రాక్షారామ శాసనము , 1212
## చిట్యాలంపాడు శాసనము, 1213
*చిట్యాలంపాడు
## బేతిరెడ్డి సోమవరము శాసనము, 1213
## ఎలకుర్తి శాసనము
*ఎలకుర్తి
*కమ్మేపల్లి
## సోమవరము శాసనము
*బిక్కమాలె
*చింతపల్లి
*కట్టచెరువు

## పాలంపేట శాసనము , 1213
*నెక్కొండ
*ఓరుగల్లు
*ఉప్పరపల్లి
*బోర్లపల్లి
*నడకుడె

## పెద్ద గణపతిరెడ్ది ద్రాక్షారామ శాసనము
## డిచ్చకుంట శాసనము
*డిచ్చకుంట
*గొల్లకోట
## మాచాపూర్ శాసనము
## రామన్న పేట శాసనము , 1213
*మారటూరు
*కాట్యబోయనిమెట్ట
## [[ఊటూరు|ఊటూరు శాసనము]] , 1216
## మాచాపూర్ శాసనము, 1217
*పాదనిపల్లి
*బోడుపాటు
*బోడు కోడూరు
*వెన్నయవల్లి

## డిచ్చకుంట శాసనము 2, 1217
## తాడువాయి శాసనము
*తాడువాయి

## నాగులపాడు శాసనము, 1234
*మర్రెపాడు

## సోమవరము శాసనము, 1234
## గొడిశాల శాసనము , 1235
*బొక్కెర
*ఉదయగిరి
*ద్రాక్షారామము
*పించఱపల్లి
*బొమ్మకల్లు
## దోసపాడు శాసనము, 1254
## కామిరెడ్డి నాగులపాడు శాసనము , 1258
## కామిరెడ్డి అన్నవరము శాసనము, 1258
## గణపి రెడ్డి మర్రెడ్ల నాగులపాడు శాసనము
## నాగులపాడు శాసనము
## ధర్మారావు పేట శాసనము
రాజవీధి

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ చరిత్ర
వర్గం:కాకతి వంశ సామంతులు
వర్గం:తెలుగు శాసనాలు
రేచర్ల రెడ్డి రాజుల పేర్లు

**రేచర్ల రెడ్డి రాజులు**, చక్కని ప్రతిభా పాటవాలతో, స్వామి భక్తితో కాకతీయ వంశీయుల వద్ద చాలా పలుకుబడికలిగి, మంత్రులుగా, సామంతులుగా, మహా సామంతులుగా ఉన్నారు. వీరు ముఖ్యముగా నల్గొండ లోని ఆమనగల్లు, పిల్లలమర్రి, మిర్యాలగూడ, నాగులపాడు, సోమవరం: వరంగల్లు ప్రాంతము లోని ఎలకుర్తి, ములుగు, నర్సంపేట, మాచాపూరు, కరీంనగర్ ప్రాంతము లోని హుజూరాబాదు ప్రాంతాలను పరిపాలించారు.

## రెడ్డి రాజులు
#బ్రహ్మ సేనాని 
#ముచ్చ సేనాని
#కాటసేనాని
#కామ సేనాని
#కాటచమూపతి 
#బేతి రెడ్డి 
#నామి రెడ్డి 
#వల్లసాని
#ప్రోలయ 
#ముచ్చసేనాని 
#రుద్రసేనాని 
#మల్లా రెడ్డి 
#లోకి రెడ్డి
#కాట్రెడ్డి 
#కామి రెడ్డి 
#లోక సేనాని 
#పెద్ద గణపతి చమూనాథ 
#కాటచమూపతి 
#నామయ 
#కామయ 
#మల్లయ
#గణపి రెడ్డి
#మర్రెడ్డి
#గణపతి
#పసాయిత చమూనాథ              
#వీరపసాయిత

## మూలాలు

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ చరిత్ర
వర్గం:కాకతి వంశ సామంతులు
భారతీయ సంఖ్యామానం

thumb
ప్రపంచంలో పది భూమిగా గల సంఖ్యావ్యవస్థ భారతదేశంలో పుట్టినట్లు చెప్పవచ్చు. మొట్టమొదట సంఖ్యా వ్యవస్థ యొక్క స్థానములు భారతదేశం లోనే అభివృద్ధి చెందినవి. భారత దేశ సంఖ్యా వ్యవస్థ అనునది హిందూ-అరబిక్ సంఖ్యా వ్యవస్థ లేదా అరబిక్ సంఖ్యల స్థానములలో పశ్చిమ భాగంలో కొంతభాగం నిర్దేసశించబడుతుంది. ఈ సంఖ్యా వ్యవస్థ అరబ్బుల వల్ల ఐరోపా దేశాలకు చేరింది.
## దేవనాగరి అంకెలు, వాటి సంస్కృత పేర్లు
ఈ క్రింది పట్టికలో భారత అంకెలు వాటి నవీన దేవనాగరి రూపంలో, యూరోపియన్ (హిందూ-అరబిక్) సమానార్థములలో, వాటి సంస్కృత ఉచ్ఛారణ, కొన్ని యితర భాషలలో అనువాదములు సూచించబడినవి.

సంస్కృతం అనునది ఇండో యూరోపియన్ భాష అయినందిన, గ్రీకు, లాటిన్ భాషలో గల అంకెలతో యించుమించు సమానముగా ఉండుట గమనించవచ్చు. "శూన్య" అనగా "0" అనునది అరబిక్ లో "صفر" "sifr", (ఏమీలేదని అర్థం) నుండి అనువదం చేయబడింది.ఇది అనేక యూరోపియన్ భాషలలో "zero"గా మారినది.
## దక్షిణ భారతీయ భాషలు

## ఇతర నవీన భారతీయ భాషలు
హిందీ, మరాఠీ, కొంకణి, నేపాలీ, సంస్కృతం వంటి భాషలు దేవనాగరి లిపి నుండి దత్తత తీసుకొనబడినవి. ఈ క్రింది పట్టికలో అనెక నవీన భారత లిపులలో సంఖ్యల సంజ్ఙలు (0నుండి 9 వరకు) సూచించ బడినవి.

## చరిత్ర
భారతదేశంలో దశాంశ వ్యవస్థ క్రీ.పూ 500 నాడే గుర్తించబడింది. ఈ శకమునకు ముంది బ్రహ్మీ అంకెల వ్యవస్థ వాడులలో ఉండెడిది. ఈ వ్యవస్థ సంఖ్యల స్థానవిలువలను పరిపూర్ణం చేయలేకపోయింది. బ్రహ్మీ విధానంలో పది, వంద, వెయ్యి లకు క్రొత్త సంజ్ఞలు ఉండెడివి.

భారత దేశ స్థానవిలువల వ్యవస్థ పొరుగు దేశమైన పర్షియా దేశానికి అరబ్బులనుండి వ్యాపించింది. సా.శ. 662 లో నేస్టోరియన్ (ప్రస్తుతం ఇరక్) మత గురువు ఇలా సందేశం ఇచ్చాడు.

 I will omit all discussion of the science of the Indians ... of their subtle discoveries in astronomy — discoveries that are more ingenious than those of the Greeks and the Babylonians - and of their valuable methods of calculation which surpass description. I wish only to say that this computation is done by means of nine signs. If those who believe that because they speak Greek they have arrived at the limits of science would read the Indian texts they would be convinced even if a little late in the day that there are others who know something of value.

7 వ శతాబ్దంలో బ్రహ్మగుప్తుడు రాసిన రాతప్రతి ఆధారంగా అంకెలలో సున్నను పదవ స్థానంగా నిర్ణయించారు. కానీ 5 వ శతాబ్దం నకు పూర్వము బక్షాలీ రాతప్రతిలో కూడా సున్న చేర్చబడింది. కొలంబియాలో ఖ్మెర్ అంకెలలో 7 వశతాబ్దంలో సున్న ఉపయోగించినట్లు ఆధారములున్నవి.

## మూలాలు

*Georges Ifrah, *The Universal History of Numbers.* John Wiley, 2000.
*Sanskrit Siddham (Bonji) Numbers 
*Karl Menninger, *Number Words and Number Symbols - A Cultural History of Numbers* ISBN 0-486-27096-3 http://books.google.com.br/books?id=BFJHzSIj2u0C&pg=PA335&lpg=PA335&dq=Wagner+%22Bamberg+Arithmetic%22&source=bl&ots=EE1lhVC_31&sig=Pb7m3uZB7clx4eEqsKq5oK0Zou0&hl=pt-BR&ei=7lqgSdTeCNWDtwfd_umYDQ&sa=X&oi=book_result&resnum=1&ct=result#PPA393,M1
*David Eugene Smith and Louis Charles Karpinski, *The Hindu-Arabic Numerals* (1911) https://web.archive.org/web/20160409103803/http://gwydir.demon.co.uk/PG/Numerals/Numerals.htm

సంఖ్యా మానము
వర్గం:సంఖ్యామానాలు
డిసెంబర్ 8

**డిసెంబర్ 8**, గ్రెగొరియన్‌ క్యాలెండర్‌ ప్రకారము సంవత్సరములో 342వ రోజు (లీపు సంవత్సరములో 343వ రోజు ). సంవత్సరాంతమునకు ఇంకా 23 రోజులు మిగిలినవి.

## సంఘటనలు
* 1946: భారత రాజ్యాంగ సభ తొలిసారి సమావేశమైంది.
*2009 : డెన్మార్క్ రాజధాని నగరం కోపెన్‌హాగెన్ లో 15వ ప్రపంచ వాతావరణ సదస్సు ప్రారంభమైనది.

## జననాలు
* 1721 : బాలాజీ బాజీరావ్ మరాఠా సామ్రాజ్యపు 10వ పీష్వా (మ.1761).
* 1932 : చలసాని ప్రసాద్, విరసం వ్యవస్థాపక సభ్యుడు, హేతువాది (మ.2015).
* 1935: ధర్మేంద్ర , భారతీయ చలనచిత్ర నటుడు , రాజకీయ నాయకుడు.
* 1939: ఎల్.ఆర్.ఈశ్వరి , నేపథ్య గాయని.
* 1947: గంగైఅమరన్, సంగీత దర్శకుడు, గాయకుడు, నటుడు
*
*
* 1953: మనోబాల, సినిమా నటుడు, నిర్మాత, దర్శకుడు (మ. 2023)
* 1984: హంసా నందిని, మోడల్, తెలుగునటి 
* 1992: శాన్వీ, శ్రీవాత్సవ, తెలుగు,కన్నడ, మళయాళ, మరాఠి , చిత్రాల నటి.

## మరణాలు

* 1991: చతుర్వేదుల నరసింహశాస్త్రి, సాహిత్యవేత్త. (జ.1924)
* 2002: భగవాన్ (చిత్రకారుడు), మంచి వ్యంగ్య చిత్రకారులు. (జ.1939)
* 2004: చిత్తజల్లు శ్రీనివాసరావు, తెలుగు సినిమా దర్శకుడు, నటుడు. (జ.1924)
* 2010: నారాయణరావు పవార్, తెలంగాణా విమోచనోద్యమ నాయకుడు. (జ.1926)
* 2014: పిరాట్ల వెంకటేశ్వర్లు, పత్రికా సంపాధకుడు, రచయిత. (జ.1940)
* 2014: నేదునూరి కృష్ణమూర్తి, కర్ణాటక సంగీత విద్వాంసుడు, సంగీత కళానిధి. (జ.1927)

## పండుగలు , జాతీయ దినాలు

* హోంగార్డ్స్ ఏర్పాటు దినోత్సవం.
* జలాంతర్గాముల దినోత్సవం.

## బయటి లింకులు

* బీబీసి: ఈ రోజున
* టీ.ఎన్.ఎల్: ఈ రోజు చరిత్రలో

----

డిసెంబర్ 7 - డిసెంబర్ 9 - నవంబర్ 8 - జనవరి 8 -- అన్ని తేదీలు

వర్గం:డిసెంబర్
వర్గం:తేదీలు
డిసెంబర్ 9

**డిసెంబర్ 9**, గ్రెగొరియన్‌ క్యాలెండర్‌ ప్రకారము సంవత్సరములో 343వ రోజు (లీపు సంవత్సరములో 344వ రోజు ). సంవత్సరాంతమునకు ఇంకా 22 రోజులు మిగిలినవి.

## సంఘటనలు
* 1966: ఐదవ ఆసియా క్రీడలు థాయిలాండ్ లోని బాంకాక్లో ప్రారంభమయ్యాయి.
* 2009: అప్పటి కేంద్ర హోం మంత్రి చిదంబరం తెలంగాణ రాష్ట్ర ఏర్పాటు ప్రక్రియను ప్రారంభిస్తున్నామని ప్రకటన చేశారు.

## జననాలు
* 1742: కార్ల్ విల్‌హెల్మ్‌ షీలే జర్మన్-స్వీడన్ కు చెందిన రసాయన శాస్త్రవేత్త. (మ.1786)
* 1908: రాంభొట్ల లక్ష్మీనారాయణ శాస్త్రి, పురాణ ప్రవచకుడు, సంస్కృతాంధ్ర పండితుడు. (మ.1995)
* 1913: హొమాయ్ వ్యరవాలా, భారతదేశపు మొట్టమొదటి మహిళా ఫోటోజర్నలిస్టు. పద్మవిభూషణ పురస్కార గ్రహీత. (మ.2012)
* 1934: అల్లం శేషగిరిరావు, తెలుగు కథారచయిత. (మ.2000)
* 1946: సోనియా గాంధీ, భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ పార్టీకి అధ్యక్షురాలు.
* 1970: వి.సముద్ర , తెలుగు చలన చిత్ర దర్శకుడు.
* 1975: ప్రియాగిల్ , హిందీ, తెలుగు,తమిళ , మలయాళం, పంజాబీ, చిత్ర నటి .
* 1981: కీర్తి చావ్లా , తెలుగు, తమిళ ,కన్నడ, చిత్రాల నటి. 
* 1981: దియా మీర్జా , నటి, మోడల్, నిర్మాత .
*

## మరణాలు

* 1943: కెన్నెత్ కెన్నెడీ, బిషప్
* 1986: వల్లూరి బసవరాజు, హేతువాది, ఆంధ్ర మహాసభ కార్యకర్త, అఖిలభారత కాంగ్రెస్ కమిటీకి కార్యదర్శిగా పనిచేశారు.
* 1986: వెదిరె రామచంద్రారెడ్డి, భూదానోద్యమంలో భూమిని దానంచేసిన మొట్టమొదటి భూస్వామి (జ. 1905)
* 2013: మాదాల నారాయణస్వామి, సీనియర్ కమ్యూనిస్టు నాయకుడు. (జ.1914)

## పండుగలు , జాతీయ దినాలు
* అంతర్జాతీయ అవినీతి వ్యతిరేక దినోత్సవం
* ప్రపంచ రోగి భద్రతా దినము

## బయటి లింకులు

* బీబీసి: ఈ రోజున
* టీ.ఎన్.ఎల్: ఈ రోజు చరిత్రలో

----

డిసెంబర్ 8 - డిసెంబర్ 10 - నవంబర్ 9 - జనవరి 9 -- అన్ని తేదీలు

వర్గం:డిసెంబర్
వర్గం:తేదీలు
డిసెంబర్ 10

**డిసెంబర్ 10**, గ్రెగొరియన్‌ క్యాలెండర్‌ ప్రకారము సంవత్సరములో 344వ రోజు (లీపు సంవత్సరములో 345వ రోజు ). సంవత్సరాంతమునకు ఇంకా 21 రోజులు మిగిలినవి.

## సంఘటనలు
* 1973: ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో మొదటి సారిగా విధింఛిన రాష్ట్రపతి పాలనకు ఆఖరి రోజు (1973 జనవరి 10 నుంచి 1973 డిసెంబర్ 10 వరకు).
* 1973: ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం ఆరవ ముఖ్యమంత్రిగా జలగం వెంగళరావు ప్రమాణ స్వీకారం (10 డెసెంబర్ 1973 నుంచి 1978 మార్చి 6 వరకు).
* 1955: నాగార్జునసాగర్ ప్రాజెక్టు నిర్మాణానికి శంకుస్థాపన జరిగింది.
* 2003: తెలుగు వికీపీడియా స్వేచ్ఛా విజ్ఞాన సర్వస్వం ప్రారంభం.
* 2004: టెస్ట్ క్రికెట్ లో అత్యధిక వికెట్లు సాధించిన క్రీడాకారునిగా అనిల్ కుంబ్లే అవతరించాడు.

## జననాలు

* 1877: రావిచెట్టు రంగారావు, తెలంగాణలో విద్యావ్యాప్తికి విశేష కృషి చేసిన వ్యక్తి. (మ.1910)
* 1878: చక్రవర్తి రాజగోపాలాచారి, భారతదేశపు చివరి గవర్నర్ జనరల్ (మ.1972). 
* 1880: కట్టమంచి రామలింగారెడ్డి, సాహితీవేత్త, విద్యావేత్త, పండితుడు, వక్త, రచయిత. (మ.1951)
* 1897: సన్నిధానము సూర్యనారాయణశాస్త్రి, తెలుగు పండిత కవి (మ.1982).
* 1902: ఎస్.నిజలింగప్ప, కాంగ్రెస్ పార్టీ మాజీ అధ్యక్షుడు.
* 1902: ఉప్పల వేంకటశాస్త్రి, ఉత్తమశ్రేణికి చెందిన కవి. (మ.1976)
* 1920: గంటి కృష్ణవేణమ్మ, తెలుగు కవయిత్రి.
* 1943: మాణిక్య వినాయగం , ప్లే బ్యాక్ సింగర్, జానపద సంగీతం (మ.2021)
* 1948: రేకందార్ ఉత్తరమ్మ, తెలుగు రంగస్థల, సినిమా నటి.
* 1952: సుజాత, దక్షిణ భారత సినిమా నటి. (మ.2011)
* 1954: జలీల్ ఖాన్, విజయవాడ పశ్చిమ శాసనసభ్యుడు.
* 1960: రతి అగ్నిహోత్రి , పలు భారతీయ చిత్రాల నటి 
* 1978: అంజనా సుఖానీ, భారతీయ చలనచిత్ర నటి, మోడల్
* 1982: జివిద శర్మ , హిందీ, పంజాబీ, తెలుగూ చిత్రాల నటి
* 1985: కామ్నా జఠ్మలానీ, దక్షిణ భారత చలన చిత్ర నటి, ప్రచార కర్త.

## మరణాలు
* 1896: ఆల్‍ఫ్రెడ్ నోబెల్, నోబెల్ బహుమతి వ్యవస్థాపకుడు, స్వీడిష్ రసాయన శాస్త్రవేత్త (జ.1833).
* 1990: తాడేపల్లి రాఘవ నారాయణ శాస్త్రి, లలితా త్రిపుర సుందరీ ఉపాసకుడు (జ.1896).
* 2013: రావెళ్ళ వెంకట రామారావు, తెలంగాణ తొలితరం కవి, తెలంగాణ సాయుధ పోరాట యోధుడు (జ.1927).

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు
* అంతర్జాతీయ మానవ హక్కుల దినోత్సవం
* ప్రపంచ జంతువుల హక్కుల దినం.

## బయటి లింకులు

* బీబీసి: ఈ రోజున
* టీ.ఎన్.ఎల్: ఈ రోజు చరిత్రలో

----

డిసెంబర్ 9 - డిసెంబర్ 11 - నవంబర్ 10 - జనవరి 10 -- అన్ని తేదీలు

వర్గం:డిసెంబర్
వర్గం:తేదీలు
డిసెంబర్ 11

**డిసెంబర్ 11**, గ్రెగొరియన్‌ క్యాలెండర్‌ ప్రకారము సంవత్సరములో 345వ రోజు (లీపు సంవత్సరములో 346వ రోజు ). సంవత్సరాంతమునకు ఇంకా 20 రోజులు మిగిలినవి.

## సంఘటనలు
* 1891: తెలుగునాట మొట్టమొదటి వితంతు పునర్వివాహంకందుకూరి వీరేశలింగం పంతులు ఆధ్వర్యంలో, రాజమండ్రిలో జరిగింది.
* 1911: నేపాల్ రాజు త్రిభువన్ అధికారంలోకి వచ్చాడు.
* 1946: భారత రాజ్యాంగ పరిషత్తు అధ్యక్ష ఎన్నికలలో రాజేంద్ర ప్రసాద్ ఏకగ్రీవంగా ఎన్నికైనాడు.
* 1946: ఐక్యరాజ్య సమితి అనుబంధ సంస్థ యునిసెఫ్ అమలులోకి వచ్చింది.
* 1965: హైదరాబాదు లోని రామచంద్రాపురంలో బి.హెచ్.ఇ.ఎల్ కర్మాగారాన్ని, నాటి భారత ప్రధానమంత్రి, లాల్‌ బహదూర్ శాస్త్రి ప్రారంభించాడు.
* 1967: పశ్చిమ భారతదేశములో వచ్చిన భూకంపము వలన 170 మంది మరణించారు. ఆ భూకంపము తీవ్రత రిక్టర్ స్కేలు పై 6.5గా నమోదు అయ్యింది

## జననాలు
* 1882: సుబ్రహ్మణ్య భారతి, తమిళ కవి, స్వాతంత్ర్యయోధుడు. (మ.1921)
* 1864: సత్తిరాజు సీతారామయ్య, దేశోపకారి, హిందూసుందరి, లా వర్తమాని మొదలైన పత్రికలను నడిపిన పత్రికా సంపాదకుడు. (మ.1945)
* 1896: గ్రంధి మంగరాజు, సినిమా పంపిణీదారుడు, నిర్మాత.
* 1922: దిలీప్ కుమార్, భారతీయ చలనచిత్ర నటుడు,నిర్మాత,దర్శకుడు,రాజకీయ నాయకుడు .
* 1931: ఓషో, భారతీయ ఆధ్యాత్మిక బోధకుడు. (మ.1990)
* 1934: సలీం దుర్రానీ, భారతదేశపు మాజీ క్రికెట్ క్రీడాకారుడు.
* 1935: ప్రణబ్ ముఖర్జీ, భారత 13 వ రాష్ట్రపతి.
* 1948:రఘువరన్, దక్షిణ భారతదేశానికి చెందిన నటుడు. (మ.2008)
* 1966: బెనెడిక్టా బొక్కొలి, ఇటాలియన్ సినిమా నటి.
* 1967: మునిమడుగుల రాజారావు, తాత్విక రచయిత
* 1969: విశ్వనాథన్ ఆనంద్, భారత చదరంగ క్రీడాకాకారుడు.
* 1995: నభా నటేష్, కన్నడ, తెలుగు, చలన చిత్ర నటి, మోడల్ .

## మరణాలు

* 1756: థియోడోర్ వాన్ న్యుహాఫ్ జర్మన్ సాహసికుడు. కింగ్ ఆఫ్ కోర్సికా. (జ.1694)
* 1783: రఘునాథరావ్, మరాఠా సామ్రాజ్యానికి చెందిన 13వ పేష్వా. (జ.1734)
* 1967: మెహర్ చంద్ మహాజన్, భారతదేశ మూడవ ప్రధాన న్యాయమూర్తి (జ. 1889)
* 2004: ఎం.ఎస్. సుబ్బలక్ష్మి, భారతదేశ గాయని. (జ.1916)
* 2011: మల్లెమాల సుందర రామిరెడ్డి, తెలుగు రచయిత, సినీ నిర్మాత. (జ.1924)
* 2013: శ్రీకంఠదత్త నరసింహరాజ ఒడయార్, మైసూర్ రాజ కుటుంబం యొక్క వారసుడు. (జ.1953)
* 2015: హేమ ఉపాధ్యాయ, మహారాష్ట్ర రాష్ట్రానికి చెందిన కళాకారిణి, (జ.1972)
* 2016: పి.వి. రాజేశ్వర్ రావు: రాజకీయ నాయకుడు, మాజీ ఎంపి. (జ. 1946)

## పండుగలు , జాతీయ దినాలు
* అంతర్జాతీయ పర్వత దినోత్సవం
* యూనిసెఫ్ దినోత్సవం.
* వితంతు పునర్వివాహా దినోత్సవం

## బయటి లింకులు

* బీబీసి: ఈ రోజున
* టీ.ఎన్.ఎల్: ఈ రోజు చరిత్రలో 

----

డిసెంబర్ 10 - డిసెంబర్ 12 - నవంబర్ 11 - జనవరి 11 -- అన్ని తేదీలు

వర్గం:డిసెంబర్
వర్గం:తేదీలు
డిసెంబర్ 12

**డిసెంబర్ 12**, గ్రెగొరియన్‌ క్యాలెండర్‌ ప్రకారము సంవత్సరములో 346వ రోజు (లీపు సంవత్సరములో 347వ రోజు ). సంవత్సరాంతమునకు ఇంకా 19 రోజులు మిగిలినవి.

## సంఘటనలు

* 1972 -
*1973-

## జననాలు
* 1890: కె.వి.రంగారెడ్డి, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర తొలితరం రాజకీయ నాయకుడు. (జ.1970)
* 1905: ముల్క్ రాజ్ ఆనంద్, ఒక భారతీయ ఆంగ్ల రచయిత. (మ.2004)
* 1925: కానేటి మోహనరావు, కమ్యూనిస్టు పార్టీకి చెందిన పార్లమెంటు సభ్యుడు, భారత స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు. (మ.2014)
* 1930: లలిత, చలన చిత్ర నటి, నృత్య కళాకారిణి 
* 1931: షావుకారు జానకి, తెలుగు సినీ కథానాయిక, 385 తెలుగు, తమిళ, కన్నడ చిత్రాలలోను, 3 హిందీ సినిమాలలోను, 1 మలయాళం సినిమాలోను నటించింది.
* 1935: వి.రామారావు, సిక్కిం రాష్ట్ర మాజీ గవర్నర్. (మ.2016)
* 1936: బి. ఆర్. చలపతిరావు, ఆకాశవాణి డైరక్టరేట్ లో మంచి వ్యక్తిగా పేరు తెచ్చుకున్న ప్రముఖుడు.
* 1945: నూతన్ ప్రసాద్, తెలుగు సినిమా రంగములోని హాస్యనటుడు, ప్రతినాయకుడు. (మ.2011)
* 1950: రజినీకాంత్, భారతదేశంలో ప్రజాదరణ కలిగిన నటుడు.
* 1981: యువరాజ్ సింగ్, భారత క్రికెట్ జట్టు క్రీడాకారుడు.

## మరణాలు

* 1884: చార్లెస్ ఫిలిప్ బ్రౌన్ (జ.1798).
* 1911: మహబూబ్ ఆలీ ఖాన్, హైదరాబాదును పాలించిన 6వ నిజాం (జ.1866).
* 1971: పెమ్మరాజు రామారావు, ఈయన సుమారు 500 నాటక ప్రదర్శనలలో విభిన్న స్త్రీ పురుష పాత్రలను పోషించాడు. 
* 2010: బి.ఎస్.రంగా , తెలుగు, తమిళ, కన్నడ, హిందీ, చిత్రాల ఛాయాగ్రాహకుడు, దర్శకుడు(జ.1917).
* 2015: శరద్ అనంతరావు జోషి, రైతు నాయకుడు. రాజ్యసభ సభ్యుడు. (జ.1935)
* 2019: గొల్లపూడి మారుతీరావు రచయిత, నటుడు, సంపాదకుడు, బహుముఖ ప్రజ్ఞాశీలి (జ.1939)

## పండుగలు , జాతీయ దినాలు

* అస్సాం రైఫిల్స్ స్థాపన దినోత్సవం.

## బయటి లింకులు
* బీబీసి: ఈ రోజున
* టీ.ఎన్.ఎల్: ఈ రోజు చరిత్రలో 

----

డిసెంబర్ 11 - డిసెంబర్ 13 - నవంబర్ 12 - జనవరి 12 -- అన్ని తేదీలు

వర్గం:డిసెంబర్
వర్గం:తేదీలు
డిసెంబర్ 13

**డిసెంబర్ 13**, గ్రెగొరియన్‌ క్యాలెండర్‌ ప్రకారము సంవత్సరములో 347వ రోజు (లీపు సంవత్సరములో 348వ రోజు ). సంవత్సరాంతమునకు ఇంకా 18 రోజులు మిగిలినవి.

## సంఘటనలు
* 2001: భారత పార్లమెంటు పై ఐదుగురు తీవ్రవాదులు దాడి చేసిన సంఘటనలో ఆరుగురు పోలీసులు, ఒక తోటమాలి మరణించారు. మొత్తం తీవ్రవాదులందరూ భద్రతా దళాల కాల్పుల్లో హతమయ్యారు. వీరందర్నీ పాకిస్తాన్ దేశస్తులుగా గుర్తించారు.
* 1865 : శ్వేతజాతి ఆధిపత్యం తగ్గిపోవడాన్ని సహించలేని కొందరు దురహంకారులు కుక్లక్స్‌ క్లాన్‌ అనే సంస్థను స్థాపించారు. ఆ తర్వాత ఆ సంస్థ సభ్యులు నల్లజాతివారిపై చేసిన అత్యాచారాలకు అంతేలేదు.
*1968 : నాసా అంతరిక్షనౌక అపోలో 8లోప్రయాణించిన వ్యోమగాములు చంద్రుడి కక్ష్యలో ప్రవేశించి ఆ ఘనత సాధించిన తొలి మానవులుగా చరిత్ర పుటలకెక్కారు.
*1989 : మనదేశంలో మొట్టమొదటి ఎమ్యూజ్‌మెంట్‌ పార్క్‌ 'ఎస్సెల్‌ వరల్డ్‌' ముంబయిలో ప్రారంభమైంది.
*1999 : ఖాట్మండు నుంచి ఢిల్లీకి వస్తున్న ఇండియన్‌ ఎయిర్‌లైన్‌ విమానాన్ని టేకాఫ్‌ అయిన కొద్దిసేపటికే తీవ్రవాదులు హైజాక్‌ చేశారు.
*2000 : భారత్ కు చెందిన చదరంగం ఆటగాడు, విశ్వనాథన్ ఆనంద్ ప్రపంచ ఛాంపియన్ అయ్యాడు. ఆ ఘనత సాధించిన తొలి ఆసియా ఆటగాడు విశ్వనాథన్‌ ఆనంద్‌.
*2002 : ఢిల్లీ మెట్రో రైల్వేను ప్రధానమంత్రి అటల్ బిహారీ వాజపేయి ప్రారంభించాడు.

## జననాలు
* 1835: పటాని సమంత్, భారతీయ ఖగోళ శాస్త్రవేత్త (మ.1904)
* 1894: బసవరాజు అప్పారావు, కవి. భావకవితాయుగంలోని కవుల్లో ఒకడుగా ఆయన తెలుగు సాహిత్యంలో గుర్తింపు పొందాడు (1933).
* 1911: ఆర్థికవేత్త, నోబెల్ బహుమతి గ్రహీత ట్రిగ్వే హవిల్మొ (మ.1999).
* 1928: డి.వి.యస్.రాజు, తెలుగు సినిమా నిర్మాత. ఈయన ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ఫిల్మ్ ఛాంబర్ అధ్యక్షుడుగా పనిచేశాడు [మ. 2010].
* 1952: యెర్రగుడిపాటి లక్ష్మి, దక్షిణ భారతీయ నటీమణి, జూలీలో ప్రధాన పాత్ర పోషించిన నటిగా ప్రసిద్ధి చెందింది.
* 1960: దగ్గుపాటి వెంకటేష్, సినీ నటుడు.
* 1981: ఏమీ లీ, అమెరికన్ గాయని-గేయ రచయిత్రి, పియానిస్ట్.
* 1984: మధు శర్మ, చలన చిత్ర నటి, నిర్మాత .
* 1989: టేలర్ స్విఫ్ట్, అమెరికా దేశపు గాయని, పాటల రచయిత, నటీమణి.
* 1988: రెజీనా, తెలుగు, తమిళ, కన్నడ నటి..

## మరణాలు

* 1973: బారు అలివేలమ్మ, స్వాతంత్ర్య సమరయోధురాలు (జ.1897).
* 1977: బెహరా కమలమ్మ, "తనుమధ్యాంబ" పీఠానికి వారసురాలు (జ.1904).
* 1986: స్మితా పాటిల్, హిందీ సినీనటి (జ.1955).
* 1994: నీలం రాజశేఖరరెడ్డి, భారతీయ కమ్యూనిస్టు నేత, మాజీ భారత రాష్ట్రపతి నీలం సంజీవరెడ్డి సోదరుడు (జ.1918).
* 2007: తేళ్ల లక్ష్మీకాంతమ్మ, స్వాతంత్ర్య సమరయోధురాలు, భారత జాతీయ కాంగ్రెసు నాయకురాలు, పార్లమెంటు సభ్యురాలు. (జ.1924)
* 2016: కొల్లూరు సత్యనారాయణ శాస్త్రి, భారత స్వాతంత్ర్యసమరయోధుడు, గాంధేయవాది. (జ.1922)

## పండుగలు , జాతీయ దినాలు

* జాతీయ బుద్ధి మాంద్యంల దినం

## బయటి లింకులు

* బీబీసి: ఈ రోజున
* టీ.ఎన్.ఎల్: ఈ రోజు చరిత్రలో 

----

డిసెంబర్ 12 - డిసెంబర్ 14 - నవంబర్ 13 - జనవరి 13 -- అన్ని తేదీలు

వర్గం:డిసెంబర్
వర్గం:తేదీలు
డిసెంబర్ 14

**డిసెంబర్ 14**, గ్రెగొరియన్‌ క్యాలెండర్‌ ప్రకారము సంవత్సరములో 348వ రోజు (లీపు సంవత్సరములో 349వ రోజు ). సంవత్సరాంతమునకు ఇంకా 17 రోజులు మిగిలినవి.

## సంఘటనలు

* 2017 - ఐఎన్ఎస్ కరంజ్ జలాంతర్గామి జలప్రవేశం.

## జననాలు
* 1914: మాకినేని బసవపున్నయ్య, మార్క్స్, లెనిన్ సిద్ధాంతాలకు కట్టుబడి జీవితాంతం పీడిత ప్రజల విముక్తి కోసం పోరాడాడు. (మ.1992)
* 1923: అవసరాల సూర్యారావు, ప్రధానంగా నాటకకర్త అయిన వీరు నల్లబూట్లు, పంజరం మొదలైన నాటికలు రాశారు. పంజరం ఆంధ్ర నాటక పరిషత్తు వారి బహుమానం పొందింది
* 1960: ఇబ్రహీం రైసీ,  ఇరాన్ ఎనిమిదవ అధ్యక్షుడు. (మ.2024)
* 1963: భరత్ అరుణ్ భారతదేశపు మాజీ టెస్ట్ క్రికెట్ ఆటగాడు.
* 1982: ఆది పినిశెట్టి, తెలుగు మరియూ తమిళ 
* 1982: సమీరా రెడ్డి, టాలీవుడ్,బాలీవుడ్,సినీ నటి.
* 1984: రానా దగ్గుపాటి , తెలుగు ,తమిళ, హిందీ చిత్రాలనటుడు .

## మరణాలు

* 1799: జార్జి వాషింగ్టన్, అమెరికా మాజీ అధ్యక్షుడు. (జ.1732)
* 1915: కొక్కొండ వేంకటరత్నం పంతులు. మహామహోపాధ్యాయ బిరుదు పొందిన ఆధునికాంధ్రులలో రెండవ వ్యక్తిగా ఘనత వహించిన సంగీతజ్ఞుడు, కవి, నాటక రచయిత. (జ.1842)
* 1965: జొన్నలగడ్డ సత్యనారాయణమూర్తి, నవలా రచయిత, నాటకకర్త. (జ.1906)
* 2008: జ్వాలాముఖి, రచయిత, కవి, నాస్తికుడు భారత చైనా మిత్రమండలి రాష్ట్ర ప్రధాన కార్యదర్శి. (జ.1938)
* 2014: పి.జె.శర్మ, డబ్బింగ్ కళాకారుడు, తెలుగు రంగస్థల, సినిమా నటుడు. (జ.1933)

## పండుగలు , జాతీయ దినాలు

* జాతీయ ఇంధన పరిరక్షణ దినోత్సవం.
* అంతర్జాతీయ కోతుల దినోత్సవం.

## బయటి లింకులు

* బీబీసి: ఈ రోజున
* టీ.ఎన్.ఎల్: ఈ రోజు చరిత్రలో 

----

డిసెంబర్ 13 - డిసెంబర్ 15 - నవంబర్ 14 - జనవరి 14 -- అన్ని తేదీలు

వర్గం:డిసెంబర్
వర్గం:తేదీలు
డిసెంబర్ 16

**డిసెంబర్ 16**, గ్రెగొరియన్‌ క్యాలెండర్‌ ప్రకారము సంవత్సరములో 350వ రోజు (లీపు సంవత్సరములో 351వ రోజు ). సంవత్సరాంతమునకు ఇంకా 15 రోజులు మిగిలినవి.

## సంఘటనలు
* 1951: సాలార్‌జంగ్‌ మ్యూజియంను అప్పటి ప్రధానమంత్రి, జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ ప్రారంభించాడు.
* 1970: భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా ఎం. హిదయతుల్లా పదవీ విరమణ.
* 1971: బంగ్లాదేశ్ ప్రత్యేక దేశంగా ఏర్పడింది.

## జననాలు
* 1912: ఆదుర్తి సుబ్బారావు, తెలుగు సినిమా దర్శకుడు, నిర్మాత, రచయిత (మ.1975).
* 1919: చింతలపాటి సీతా రామచంద్ర వరప్రసాద మూర్తిరాజు, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు. 1800 ఎకరాలు దానం చేసిన దాత (మ.2012).
* 1922: కుందుర్తి ఆంజనేయులు, వచన కవితా పితామహుడు అనే బిరుదాంకితుడై, ఆంధ్ర దేశములో వచన కవితా ఉద్యమానికి ఆద్యుడు (మ.1982).
* 1949: తోట తరణి, సుమారు 100 సినిమాలకు కళా దర్శకత్వం వహించి, వాటి ప్రాచుర్యానికి తోడ్పడ్డాడు 
* 1960: రతీ అగ్నిహోత్రి, తెలుగు, తమిళ, కన్నడ, హింది., ఉర్దూ చిత్రాల నటి.

## మరణాలు

* 1774: ఫ్రాంకోయిస్ కేనే ప్రాచీన ఆర్థిక శాస్త్ర విభాగాలలో ఒకటైన ఫిజియోక్రటిక్ స్కూల్ స్థాపకుడు. (జ.1694)
* 1928: పానగల్ రాజా, కాళహస్తి జమీందారు, సంస్కృతం, న్యాయశాస్త్రం, తత్త్వము, ద్రవిడ భాషలలో పట్టాలను పొందాడు. (జ.1866)
* 2006: మందాకిని నారాయణన్, కేరళ రాష్ట్రానికి చెందిన నక్సలైట్ నాయకురాలు.

## పండుగలు , జాతీయ దినాలు

* -1971 డిసెంబర్ 16 న భారతదేశం పాకిస్థాన్ తో తలపడి విజయాన్ని సాధించినందుకు గాను విజయ్ దివస్ ను జరుపుకొంటారు. 
* విజయ్ దివస్ దినోత్సవం

## బయటి లింకులు

* బీబీసి: ఈ రోజున
* టీ.ఎన్.ఎల్: ఈ రోజు చరిత్రలో 

----

డిసెంబర్ 15 - డిసెంబర్ 17 - నవంబర్ 16 - జనవరి 16 -- అన్ని తేదీలు

వర్గం:డిసెంబర్
వర్గం:తేదీలు
డిసెంబర్ 17

**డిసెంబర్ 17**, గ్రెగొరియన్‌ క్యాలెండర్‌ ప్రకారము సంవత్సరములో 351వ రోజు (లీపు సంవత్సరములో 352వ రోజు ). సంవత్సరాంతమునకు ఇంకా 14 రోజులు మిగిలినవి.

## సంఘటనలు
* 1903: రైటు సోదరులు తయారుచేసిన విమానం మొదటిసారి ఎగిరింది.

## జననాలు
* 1778: సర్ హంఫ్రీ డేవీ, రసాయన శాస్త్రవేత్త. (మ.1829)
* 1866: కూచి నరసింహం, సంస్కృతాంధ్ర పండితులు, కవి, రచయిత, విలియం షేక్స్పియర్ నాటకాలను వీరు తెలుగులోకి అనువదించారు. (మ.1940)
* 1959: జయసుధ, సహజ నటిగా పేరుపొందిన జయసుధ తెలుగు సినిమా నటి. ఈమె అసలు పేరు సుజాత.
* 1985: అడివి శేష్ నటుడు, దర్శకుడు.

## మరణాలు
thumb|కుడి|భోగరాజు పట్టాభిసీతారామయ్య

* 1273: జలాలుద్దీన్ ముహమ్మద్ రూమి, పర్షియన్ కవి, ఇస్లామీయ న్యాయతత్వవాది, ధార్మికవేత్త, సూఫీ 
* 1959: భోగరాజు పట్టాభి సీతారామయ్య, ఆంధ్రా బ్యాంకు వ్యవస్థాపకుడు. (జ.1880)
* 1965: జనరల్ కె.ఎస్.తిమ్మయ్య: భారతదేశపు 6వ ఛీఫ్ ఆఫ్ ఆర్మీ స్టాఫ్‌. (జ.1906)
* 1996: సూర్యకాంతం, తెలుగు సినిమా నటి. (జ.1924)

## పండుగలు , జాతీయ దినాలు

* పెన్షనర్స్ డే.
* 1956 : దుర్ముఖి - దత్తాత్రేయ జయంతి

## బయటి లింకులు

* బీబీసి: ఈ రోజున
* టీ.ఎన్.ఎల్: ఈ రోజు చరిత్రలో

----

డిసెంబర్ 16 - డిసెంబర్ 18 - నవంబర్ 17 - జనవరి 17 -- అన్ని తేదీలు

వర్గం:డిసెంబర్
వర్గం:తేదీలు
డిసెంబర్ 18

**డిసెంబర్ 18**, గ్రెగొరియన్‌ క్యాలెండర్‌ ప్రకారము సంవత్సరములో 352వ రోజు (లీపు సంవత్సరములో 353వ రోజు ). సంవత్సరాంతమునకు ఇంకా 13 రోజులు మిగిలినవి.

## సంఘటనలు
* 1948: జాగృతి తెలుగు వారపత్రిక ప్రారంభమైనది.
* 1971: బంగ్లాదేశ్ పాకిస్తాన్ నుండి విడిపోయి ప్రత్యేక దేశంగా ఏర్పడింది.
* 1989: భారత లోక్‌సభ స్పీకర్‌గా బలరాం జక్కర్ పదవీ విరమణ.
* 2002: భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా జి.బి. పట్నాయక్ పదవీ విరమణ.
* 2014: భారతదేశానికి చెందిన భూసమస్థితి శాటిలైట్ లాంచ్ వెహికల్ ఎం.కె. III ప్రయోగం విజయవంతం.

## జననాలు

* 1824: లాల్ బెహారీ డే, బెంగాలీ పాత్రికేయుడు. (మ.1892)
* 1913: విల్లీబ్రాంట్, పశ్చిమ జర్మనీ మాజీ ఛాన్సలర్ (మ.1992).
* 1937: కాకరాల సత్యనారాయణ, నటుడు, పాత్రికేయుడు, డబ్బింగ్‌ ఆర్టిస్టు.
* 1938: తాడిపర్తి సుశీలారాణి, రంగస్థల నటి, హరికథ కళాకారిణి.
* 1946: స్టీవెన్ స్పీల్‌బెర్గ్, దర్శకుడు. 
* 1947: ఎన్.ఎస్.ప్రకాశరావు, ఆంధ్రా యూనివర్సిటీ ఇంజినీరింగు కళాశాలలో కెమికల్ ఇంజనీరింగ్ చదివిన ప్రకాశరావు సాహిత్యంలో అత్యంత మక్కువ చూపేవాడు (మ.1973).
* 1970: దిల్ రాజు , నిర్మాత , పంపిణీ దారుడు.
* 1971: బర్ఖాదత్, టిలివిజన్ పాత్రికేయురాలు. పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీత.
* 1973: డిబి చారి, తెలుగు చలనచిత్ర గేయ, సంభాషణల రచయిత.
* 1985: స్నేహ ఉల్లాల్ , తెలుగు, హిందీ చిత్ర నటి.

## మరణాలు
* 1829: జీన్ బాప్టిస్ట్ లామార్క్, నేచురలిస్ట్. (జ.1744)
* 1948: కాట్రగడ్డ బాలకృష్ణ, అసాధారణ మేధావి, మార్క్సిస్ట్ సిద్ధాంతాన్ని భారత పరిస్థితులకు అన్వయం చేసి బోధించేవాడు. (జ.1906)
* 1952: గరిమెళ్ళ సత్యనారాయణ, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, కవి, రచయిత. (జ.1893)
* 2000: మాధవపెద్ది సత్యం, తెలుగు సినిమా నేపథ్య గాయకుడు, రంగస్థల నటుడు. (జ.1922)
* 2001: అమల్ కుమార్ సర్కార్, భారతదేశ సుప్రీంకోర్టు ఎనమిదవ ప్రధాన న్యాయమూర్తి (జ. 1901)
* 2012: తిలకం గోపాల్, వాలీబాల్ మాజీ ఆటగాడు, కెప్టెన్. (జ. 1947)
* 2015: చాట్ల శ్రీరాములు, తెలుగు నాటకరంగ నిపుణుడు, సినిమా నటుడు. (జ.1931)

## పండుగలు , జాతీయ దినాలు

* అంతర్జాతీయ వలసదారుల దినోత్సవం.
* మైనారిటీ హక్కుల దినం. (భారతదేశం.)

## బయటి లింకులు
* బీబీసి: ఈ రోజున
* టీ.ఎన్.ఎల్: ఈ రోజు చరిత్రలో 

----

డిసెంబర్ 17 - డిసెంబర్ 19 - నవంబర్ 18 - జనవరి 18 -- అన్ని తేదీలు

వర్గం:డిసెంబర్
వర్గం:తేదీలు
డిసెంబర్ 19

**డిసెంబర్ 19**, గ్రెగొరియన్‌ క్యాలెండర్‌ ప్రకారము సంవత్సరములో 353వ రోజు (లీపు సంవత్సరములో 354వ రోజు ). సంవత్సరాంతమునకు ఇంకా 12 రోజులు మిగిలినవి.

## సంఘటనలు
*1952: ప్రత్యేక ఆంధ్ర రాష్ట్రం ఏర్పాటు చేయనున్నట్లు ప్రధానమంత్రి జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ ప్రకటించాడు.
*1961: భారత సైనిక దళాలు పోర్చుగీసు పాలన నుండి, గోవాను విముక్తి చేసాయి.
*1978: ఇందిరా గాంధీని లోక్‌సభ నుండి బహిష్కరించి, అప్పటి సమావేశాలు ముగిసే వరకు ఆమెకు జైలుశిక్ష విధించారు. డిసెంబర్ 26 న ఆమెను విడుదల చేసారు.
*1985: భారత లోక్‌సభ స్పీకర్‌గా రబీ రాయ్ పదవిని స్వీకరించాడు.
*2009: భారతీయ జనతా పార్టీ జాతీయ అధ్యక్షుడిగా నితిన్ గడ్కరి నియమించబడ్డాడు.

## జననాలు

* 1903: కె.వి. గోపాలస్వామి, ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం మాజీ రిజిస్ట్రార్. (మ.1983)
* 1918: భాస్కరభట్ల కృష్ణారావు, రచయిత. (మ.1966])
* 1928: డి.వి.యస్.రాజు, తెలుగు సినిమా నిర్మాత.
* 1929: నిర్మలా దేశ్ పాండే, గాంధేయవాది. (మ.2008)
* 1935: రాజ్‌సింగ్ దుంగార్పుర్, మాజీ క్రికెట్ క్రీడాకారుడు, బి.సి.సి.ఐ.మాజీ అధ్యక్షుడు.
* 1977: హేమ. ఎమ్, రంగస్థల నటి.
* 1991: సిధికా శర్మ, భారతీయ సినీ నటీ, మోడల్.
* 2000: మ్యాథరి అపరంజిని, కోహిర్ గ్రామము & మండలం, సంగారెడ్డి జిల్లా.

## మరణాలు
* 1953: వనారస గోవిందరావు, శ్రీ శారదా మనో వినోదినీ సభ’ అనే నాటక సమాజాన్ని స్థాపించి, స్టేజి నాటకాలు వేయడం ప్రారంభించారు. ఆ సభే నేటి సురభి కంపెనీలకు మాతృసంస్థ.
* 1967: కొర్వి కృష్ణస్వామి ముదిరాజ్, హైదరాబాదు మాజీ మేయరు, రచయిత, పాత్రికేయడు, విద్యావేత్త, బహుముఖ ప్రజ్ఞాశీలి. (జ.1893)
* 2015: రంగనాథ్, విలక్షణ సినిమా నటుడు, కవి. (జ.1949)

## పండుగలు , జాతీయ దినాలు

* గోవా విముక్తి దినోత్సవం.

## బయటి లింకులు
* బీబీసి: ఈ రోజున
* టీ.ఎన్.ఎల్: ఈ రోజు చరిత్రలో

----

డిసెంబర్ 18 - డిసెంబర్ 20 - నవంబర్ 19 - జనవరి 19 -- అన్ని తేదీలు

వర్గం:డిసెంబర్
వర్గం:తేదీలు
డిసెంబర్ 20

**డిసెంబర్ 20**, గ్రెగొరియన్‌ క్యాలెండర్‌ ప్రకారము సంవత్సరములో 354వ రోజు (లీపు సంవత్సరములో 355వ రోజు ). సంవత్సరాంతమునకు ఇంకా 11 రోజులు మిగిలినవి.

## సంఘటనలు
* 1972 -
* 1986: భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా ప్రఫుల్లచంద్ర నట్వర్‌లాల్ భగవతి పదవీ విరమణ.

## జననాలు

* 1934: ఈడుపుగంటి వెంకట సుబ్బారావు,  వ్యవసాయ శాస్త్రవేత్త (మ.2010).
* 1940: యామినీ కృష్ణమూర్తి, శాస్త్రీయ నృత్య కళాకారిణి .
* 1951: కన్నేపల్లి చలమయ్య, కథా రచయిత.

## మరణాలు
*1817: తులసిబాయి హోల్కర్, ఇండోర్ మహారాణి. భర్త మరణం తర్వాత తన కుమారుడు మల్హర్ రావ్ హోల్కర్ II తరఫున ఇండోర్ రాజ్యాన్ని 1811-1817ల మధ్య పరిపాలించింది.(జ.1788)
*1988: బి.జయమ్మ, మూకీ సినిమా యుగంలో కథానాయకిగా ప్రాచుర్యం పొందింది (జ.1915).

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు
అంతర్జాతీయ మానవ సంఘీభావ దినోత్సవం

*

## బయటి లింకులు

* బీబీసి: ఈ రోజున
* టీ.ఎన్.ఎల్: ఈ రోజు చరిత్రలో

----

డిసెంబర్ 19 - డిసెంబర్ 21 - నవంబర్ 20 - జనవరి 20 -- అన్ని తేదీలు

వర్గం:డిసెంబర్
వర్గం:తేదీలు
డిసెంబర్ 21

**డిసెంబర్ 21**, గ్రెగొరియన్‌ క్యాలెండర్‌ ప్రకారము సంవత్సరములో 355వ రోజు (లీపు సంవత్సరములో 356వ రోజు ). సంవత్సరాంతమునకు ఇంకా 10 రోజులు మిగిలినవి.

## సంఘటనలు
*2007: రెండో ఎలిజబెత్ రాణి అత్యధిక వయస్సు ఉన్న బ్రిటన్ రాణిగా రికార్డు సృష్టించింది.

## జననాలు

* 1853: వేదము వేంకటరాయ శాస్త్రి, పండితులు, కవి, విమర్శకులు, నాటకకర్త. (మ.1929)
* 1926: అర్జా జనార్ధనరావు, తెలుగు నాటక, సినిమా నటుడు. (మ.2007)
* 1928: శివానందమూర్తి, మానవతావాది, ఆధ్యాత్మిక, తత్వవేత్త. (మ.2015)
* 1931: అవసరాల రామకృష్ణారావు, కథ, నవల రచయిత. (మ.2011)
* 1932: యు.ఆర్.అనంతమూర్తి, కన్నడ రచయిత, జ్ఞానపీఠ అవార్డు గ్రహీత. (మ.2014)
* 1939: సూరపనేని శ్రీధర్, తెలుగు సినిమా నటుడు. (మ.2007)
* 1942: హు జింటావ్, పీపుల్స్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ చైనా యొక్క అత్యున్నత నాయకుడు. 
* 1959: కృష్ణమాచారి శ్రీకాంత్, భారత క్రికెట్ జట్టు మాజీ క్రీడాకారుడు.
* 1972: వై.ఎస్. జగన్మోహన్ రెడ్డి, రాజకీయ నాయకుడు.
*1972: తుంపిల్ల శ్రీనివాస్, న్యాయవాది, కేసముద్రం, మహబూబాబాద్ జిల్లా, తెలంగాణ.
*1985: ఆండ్రియా జర్మియా, తెలుగు, తమిళ, మలయాళ చిత్రాల నటి, గాయని.
*1989: తమన్నా, భారతీయ చలనచిత్ర నటి, మోడల్, నృత్య కారిణి .
*2002: తప్పెట్ల భవిత, బాగ్ లింగంపల్లి, హైదరాబాద్, తెలంగాణ.

## మరణాలు
* 1962: ఉప్మాక నారాయణమూర్తి, సాహితీవేత్త, అవధాని, న్యాయవాది. (జ.1896)
* 1969: కొచ్చర్లకోట సత్యనారాయణ, తెలుగు సినిమా, రంగస్థల నటుడు, సినిమా సంగీత దర్శకుడు, నేపథ్యగాయకుడు. (జ.1915)
* 1972: దాసరి కోటిరత్నం, రంగస్థలనటి, తెలుగు సినిమా నటి, తెలుగు సినిమారంగలో తొలి మహిళా చిత్ర నిర్మాత. (జ.1910)

## పండుగలు , జాతీయ దినాలు

* -

## బయటి లింకులు

* బీబీసి: ఈ రోజున
* టీ.ఎన్.ఎల్: ఈ రోజు చరిత్రలో

----

డిసెంబర్ 20 - డిసెంబర్ 22 - నవంబర్ 21 - జనవరి 21 -- అన్ని తేదీలు

వర్గం:డిసెంబర్
వర్గం:తేదీలు