open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
తిరువయ్యారు

**తిరువయ్యారు** తమిళనాడు రాష్ట్రం, తంజావూరు జిల్లా లోని పట్టణం. ఇది **తిరువయ్యారు** తాలూకాకు కేంద్రం. ఈ పురాతన చోళరాజ్య పట్టణం శ్రీత్యాగరాజస్వామి ఆలయానికి, ఏప్రిల్ నెలలో జరిగే రథోత్సవానికీ ప్రసిద్ధి గాంచింది. ఇది తంజావూరు నుండి 11 కి.మీ. ఉత్తరాన, కావేరి నది ఒడ్డున ఉంది. తిరువయ్యారు అంటే ఐదు నదుల పవిత్ర స్థలం అని అర్థం. వడవార్, వెన్నార్, వెట్టార్, జూడుమూరుత్తి, కావేరి అనే ఐదు నదుల మీదుగా ఈ పట్టణానికి ఆ పేరు వచ్చింది.

కర్ణాటక సంగీత త్రయంలో ఒకరైన త్యాగయ్య తిరువయ్యారులో జన్మించాడు. ఇక్కడ ప్రతి సంవత్సరం జనవరిలో త్యాగరాజస్వామి జన్మదినాన్ని పురస్కరించుకొని త్యాగరాజ ఆరాథనోత్సవాలు జరుగుతాయి. దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న సంగీతవిద్వాంసులు పాల్గొని త్యాగరాజస్వామి వారి " పంచరత్నల"ను గానం చేస్తారు.

## ఆధ్యాత్మిక పట్టణం
ఇక్కడి శివాలయం లోని దేవుని పేరు పంచనదీశ్వరస్వామి. అమ్మవారి పేరు ధర్మసంవర్ధిని. ఈ పట్టణాన్ని దక్షిణ కైలాసం అని అంటారు. ఇక్కడున్న పంచనదీశ్వర స్వామి ఆలయం 60,000 చ.మీ. విస్తీర్ణంలో 5 ప్రకారాలతో ఉంటుంది. ఈ ఆలయంలో ఉత్తర కైలాసం, దక్షిణ కైలాసం అనే రెండు విభాగాలున్నాయి.ఉత్తర కైలాసాన్ని 10 వ శతాబ్ది మలి భాగంలో రాజేంద్ర చోళుని పట్టమహిషి లోకమహాదేవి నిర్మింపజేసింది. ఆమె పేరు మీద లోకమహాదేవి ఈశ్వరం ఊదయారు అని కూడా అంటారు. దక్షిణ కైలాసాన్ని రాజేంద్ర చోళుని భార్య పునర్నిర్మించింది. 

ఈ ఆలయంలో కాల సంహారమూర్తి ఆలయం కూడా ఉంది. ఈ ఆలయం బయట ఆది శంకరాచార్యులు నెలకొల్పిన హోమగుండాన్ని చూడవచ్చు. ఈ హోమగుండంలో కుంగళియుం అనే సాంబ్రాణి వంటి పదార్థాన్ని వేస్తారు. 

కావేరి తీరం వెంట ఉన్న ఆరు ముఖ్యమైన దేవాలయాల్లో ఈ ఆలయం ఒకటి. మిగతావి తిరువిడైమురుదూరు, మాయిలదుతురై, సాయవనం (పూంపుహార్ వద్ద), తిరువెంగాడు, తిరువానిజం. 

**[[తిరువయ్యారు ఐయారప్పర్ దేవాలయం|అయ్యారప్పర్]]** అనేది భారతదేశంలోని తమిళనాడు తిరువైయారు గ్రామంలో ఉన్న శివుడికి అంకితం చేయబడిన హిందూ దేవాలయం. శివుడిని *అయ్యారప్పర్* గా పూజిస్తారు. శివుడు  *[[శివలింగం|లింగం]]* రూపంలో దర్శనమిస్తుంది. అతని భార్య పార్వతి ఆరం వలర్థ నాయగి గా చిత్రీకరించబడింది. నాయనర్లు అని పిలువబడే,  *[[పాడల్ పేట్ర క్షేత్రాలు|పాదల్ పెట్రా స్థలం]]* అని వర్గీకరించబడిన తమిళ కవి సాధువులు రాసిన 7వ శతాబ్దపు తమిళ శైవ కానానికల్ రచన అయిన *తేవరం* ప్రధాన దేవతను గౌరవిస్తారు. 

వేదపురీశ్వర ఆలయం, తిరువేదికుడి లేదా **వాళైమడునాథర్ ఆలయం** అనేది హిందూ మతానికి చెందిన శివుడుకు అంకితమైన ఆలయం. ఇది తమిళనాడు, భారతదేశంలోని తిరువేదికుడి గ్రామంలో, తిరువైయారు సమీపంలో ఉంది.  

## మూలాలు
హరిపురం (దివిసీమ)

**హరిపురం**, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రములోని కృష్ణా జిల్లా, కోడూరు మండలం లోని రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

## గ్రామ భౌగోళికం
సముద్రమట్టానికి 7 మీ.ఎత్తు

## గ్రామానికి రవాణా సౌకర్యాలు
నాగాయలంక, అవనిగడ్డ నుండి రోడ్దురవాణా సౌకర్యం ఉంది. రైల్వేస్టేషన్; 
గుంటూరు 82 కి.మీ విజయవాడకి 90కి. మి
మచిలిపట్నం రైల్వేస్టేషన్ కి 29కి.మి

## గ్రామంలో విద్యా సౌకర్యాలు
### జిల్లా పరిషత్తు ఉన్నత పాఠశాల
ఈ వూరిలో 1950 వ సంవత్సరములో స్థాపించబడిన ఈ ఉన్నత పాఠశాలలో, ఉల్లిపాలెం, కోడూరు (కృష్ణా), స్వతంత్రపురం, నరసింహాపురం (కోడూరు), పరుచూరివారిపాలెం తదితర గ్రామాల నుండి పిల్లలు వచ్చి, చదువుకొంటూ ఉంటారు. ప్రతి సంవత్సరము ఆ స్కూలుకి 7వ తరగతి పరీక్షలలో మండలంలో ప్రథమ స్థానం రావటం ఈ పాఠశాల ప్రత్యేకత.
### మండల పరిషత్తు ప్రాధమిక పాఠశాల
## గ్రామానికి సాగు/త్రాగునీటి సౌకర్యం
కాలువల ద్వారా పంటలు
సాగు చేయబడును

## గ్రామ పంచాయతీ
ఈ గ్రామం ఉల్లిపాలెం పంచాయితి పరిధిలో ఉంది.
## దర్శనీయ ప్రదేశాలు/దేవాలయాలు
### శ్రీ రామ మందిరం
ఈ గ్రామంలోని శ్రీ రామ మందిరమునందు ప్రతి సంవత్సరం జరిగే వేడుక శ్రీరామనవమి.గుడి నిర్మించిన దగ్గరనుండి ప్రతి సంవత్సరం ఘనంగా చె
య్యటం పరిపాటి.

### మహంకాళి ఆలయం
సుమారు 200సంవత్సరాల క్రితం నుండి ఈ ఆలయం కలదు ప్రతిరోజూ పూజ కార్యక్రమాలు జరుపబడును

## గ్రామంలో ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం
## విశేషాలు
ఇది ఒక చిన్న అందమైన పల్లెటూరు. పచ్చని పైరు పంటలతో కళకళలాడుతుంటుంది.
## మూలాలు

వర్గం:కోడూరు (కృష్ణా) మండలంలోని రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు
ద్రవ్యరాశి

**ద్రవ్యరాశి** అనేది ఒక వస్తువు యొక్క సహజ ధర్మము, భౌతిక రాశి. పరమాణువు, కణ భౌతికశాస్త్రం కనుగొనే దాకా దీనిని ఒక వస్తువులో పదార్థం ఎంత పరిమాణం ఉందో చెప్పడానికి కొలమానంగా వాడే సాంప్రదాయ భౌతిక శాస్త్ర భావన. సైద్ధాంతికంగా ఒకే పదార్థం కలిగిన వేర్వేరు పరమాణువులు, వేర్వేరు ప్రాథమిక కణాల ద్రవ్యరాశులు మాత్రం వేరేగా ఉంటాయని శాస్త్రజ్ఞులు కనిపెట్టారు. ఆధునిక భౌతిక శాస్త్రంలో ద్రవ్యరాశికి పలు నిర్వచనాలు ఉన్నాయి. ఇవి ఊహించడానికి విభిన్నమైనవే అయినా, భౌతికంగా మాత్రం ఒకటే. ద్రవ్యరాశిని ఒక వస్తువు జడత్వపు కొలమానంగా భావిస్తారు. అంటే నికర బలం ప్రయోగించినపుడు అది వేగంలో మార్పును (త్వరణము) అడ్డుకోవడానికి చూపించే నిరోధం. ఒక వస్తువు ద్రవ్యరాశి ఇతర వస్తువులకు దీనికి మధ్య గురుత్వాకర్షణ ఎంత బలంగా ఉందో నిర్ధారిస్తుంది.

సాధారణ వాడుకలో ఒక వస్తువు ద్రవ్యరాశినే దాని బరువుగా పేర్కొంటుంటారు. కానీ "బరువు" లేదా "భారము" అనేది ఒక వస్తువుపై పనిచేసే గురుత్వాకర్షణ బలానికి సమానము. కాబట్టి భౌతిక శాస్త్ర పరంగా బరువు లేదా భారం అనేది ద్రవ్యరాశికి భిన్నమైనది. శుద్ధ గతిక శాస్త్రంలో ద్రవ్యరాశి విలువలు కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి. ద్రవ్యరాశిని గ్రాములు లేదా పౌండులలో కొలుస్తారు. వస్తు ధర్మాలను భౌతిక శాస్త్ర పరంగా వివరించటానికి ద్రవ్యరాశి ఒక ప్రాథమిక కొలతగా వినియోగించబడుతుంది.

## మూలాలు

వర్గం:భౌతిక శాస్త్రం
వర్గం:ద్రవ్యరాశి
పదార్థము

**పదార్థం** (ఫ్రెంచ్: matière, జర్మన్, డచ్: materie, ఆంగ్లం: matter, స్పానిష్, పోర్చుగీస్, ఇటాలియన్: materia) అనేది వివిధ భౌతికరాశులతో కూడి ఉంటుంది. పదార్థం సాధారణంగా పరమాణువులు, అణువులు, బణువులతో నిర్మించబడి ఉంటుంది. పదార్థం కొంత ద్రవ్యరాశిని కలిగి వుండడంతో పాటు కొంత స్థలాన్ని కూడా ఆక్రమిస్తుంది. ద్రవ్యరాశి, పొడవు, కాలము వంటి కొలతలతో పదార్థమును నిర్వచించవచ్చు. ఐన్‌స్టయిన్ సాపేక్ష సిద్దాంతం ప్రకారం పదార్థం, శక్తి పరస్పరం ఒక రూపం నుండి మరొక రూపంలోకి మారగలవు.

పదార్థాలు ముఖ్యంగా ఘనం, ద్రవం, వాయువు అనే మూడు స్థితుల్లో ఉంటాయి. వీటిలో వాయుస్థితి అతిసరళమైనది. వాయువుకు నిర్దిష్టమైన ఆకృతి ఉండదు. వాయువుకు సంకోచ, వ్యాకోచ లక్షణాలు ఉండటం వల్ల దాన్ని ఉంచిన పాత్రను పూర్తిగా ఆక్రమిస్తుంది. వాయుస్థితిలో ఉన్న పదార్థాల అణువులు అమిత వేగాలతో భూమ్యాకర్షణ శక్తికి అతీతంగా తేలికగా కలిసిపోతాయి. దీన్నే 'వాయు వ్యాపనం' అని అంటారు.

**పదార్థం** లేదా ద్రవ్యం (matter) అంటే ఏమిటి? ఆధునిక భౌతిక శాస్త్రం ప్రకారం పదార్థానికీ, శక్తికీ మధ్య నిజంగా తేడా ఏమీ లేదనీ, పదార్థాన్ని కేవలం శక్తి యొక్క రూపాంతరంగా భావించవచ్చనీ తెలుస్తోంది. అయినప్పటికీ పదార్థం అనే దానికి ఒక స్వతంత్రమయిన అస్తిత్వం ఉంది. మన నిత్య అనుభవంలో మనకి అనేక వస్తువులు తారస పడతాయి. చెట్లు, పువ్వులు, కాయలు, నీరు, కారు, చంద్రుడు, సూర్యుడు, నక్షత్రాలు, ఇలా ఎన్నో. కంటికి కనబడని గాలి కూడా పదార్థమే, కాని అది మన స్పర్శకి 'కనబడుతుంది'. ఆమ్లజని, ఉదజని, నత్రజని కూడా పదార్దాలే. సూక్ష్మ ప్రపంచంలో ఉండే బణువులు (molecules), అణువులు (atoms), పరమాణువులు (sub-atomic particles) కూడా పదార్థాలే. ఇలా పదార్థం అంటే ఏమిటో సోదాహరణంగా వివరించటం ఒక ఎత్తు, పదార్థం అనే మాటకి ఒక నిర్వచనం తయారు చెయ్యటం మరొక ఎత్తు.

ప్రతి వస్తువులోనూ పదార్థం ఉంటుంది కనుక ప్రతి వస్తువులోనూ ఎంత పదార్థం ఉందో తెలియజెయ్యటానికి 'పదార్థ రాశి' లేదా 'ద్రవ్యరాశి' (mass) అనే మాటని వాడుతారు. ఈ ద్రవ్యరాశిని గ్రాములు (grams), కిలోగ్రాములు (kilograms), స్లగ్గులు (slugs), వీశలు, మణుగులు, ... ఇలా రకరకాల కొలమానాలు ఉపయోగించి కొలుస్తారు. ఏ కొలమానం ఉపయోగించి కొలిచినా ద్రవ్యరాశి అనేది ఒక వస్తువులో ఎంత పదార్థం (matter) ఉందో చెబుతుంది. కాని ఈ దృక్పథం భౌతిక శాస్త్రంలో అందరికీ నచ్చదు. మనం ఇక్కడ ద్రవ్యరాశి అని దేనిని అంటున్నామో దానినే కొందరు జడత్వం' (inertia) అంటారు. పేరు మారింది, దృక్పథం మారింది. ఇంతకీ జడత్వం అంటే ఏమిటి? "కదలిక లేకుండా, విశ్రాంతిగా ఉన్న వస్తువు (an object at rest) ని కదలించాలంటే ఆ వస్తువు యొక్క జడత్వానికి అనులోమ సంబంధంలో (in direct proportion) బలం ఉపయోగించాలి" అన్నది జడత్వానికి డొంకతిరుగుడు నిర్వచనం. కదలిక లేకుండా ఒక చోట 'పడి ఉన్న' వస్తువులకే జడత్వం ఉంటుందనుకోవడం పొరపాటే అవుతుంది. నెమ్మదిగా పాకుతున్న పసి పాపని పట్టుకోవడం తేలికే కాని జోరుగా పరిగెడుతున్న ఆంబోతుని ఆపటం కష్టం. కదలిక లేని వస్తువులకి జడత్వం ఉన్నట్లే సమ వేగం (uniform velocity) తో ప్రయాణం చేస్తూన్న వస్తువులకి కూడా జడత్వం ఉంటుంది. అంటే వస్తువుకి గల 'జడత్వం' అనే లక్షణం దాని సహజమైన చలన స్థితి (natural state of motion) మార్చే ప్రయత్నంలో వ్యక్త మవుతుంది.

చలన స్థితి అంటే ఏమిటి? వస్తువు కదలిక లేకుండా విశ్రాంతి స్థితిలో ఉండుట, సమ వేగంతో (uniform velocity) కదలుట అనేవి ఆ వస్తువు యొక్క చలన స్థితి అంటారు. ఒక వస్తువును తన సహజమైన చలన స్థితి నుండి మార్చటానికి ప్రయత్నించే బాహ్య ప్రభావాన్ని (external influence) బలం (force) అంటారు.

## సూచికలు

## యితర లింకులు

వర్గం:భౌతిక శాస్త్రం
వర్గం:రసాయన శాస్త్రం
పని

కొంత బాహ్య బలమును ఉపయోగించి శక్తిని ఒక చోటు నుండి మరొక చోటుకు లేదా ఒక రూపమునుండి మరొక రూపంలోకి మార్చుటనే **పని** (Work) అనవచ్చు. భౌతిక శాస్త్రంలో పనిని జౌళ్ళులో కొలుస్తారు.

## రకాలు
*కూలి పని :- కూలి పని ప్రతిరోజు ఉదయం 7 గంటల నుండి మొదలుకొని సాయంత్రం 6 గంటల వరకు చేసే పనిని కూలి పని అంటారు. ఉదాహరణ: - బిల్డింగ్ కన్స్ట్రక్షన్, వ్యవసాయ పనులు చేయడం. ఎక్కువగా ఈ పనులను మహిళలకు సంబంధించినవి.
*ఇంటి పని:- ఇంటి పని కూడా ఎప్పటికప్పుడు పరిశుభ్రంగా ఉండటానికి చేసుకునేది. ఈ పనులను కూడా ఎక్కువగా స్త్రీలు మాత్రమే చేస్తారు. కానీ ఇంటి పనిలో అధికారమన్నది స్త్రీ పురుషులు ఇద్దరికీ కలదు.
*వంట పని:- వంట పని కూడా వీటిని ఎప్పటికప్పుడు వండుకునేది ఒక చర్య .మరొక చర్య రెండు పూటలకు ఒకేసారి ఉండడం ఇంకొకచర్య.
*ఆఫీసు పని:- ఈ పనిలో ఎక్కువగా రూమ్ లో కూర్చున్న గాని పని ఒత్తిడి అనేది చాలా అధికంగానే ఉంటుంది. ఉదాహరణకి: - కంప్యూటర్లో ఎక్కువగా వర్క్ చేయడం వల్ల.
*తోట పని:- తోట పనిలో ఎక్కువగా పని చేసిన అంత అలసట అనిపించదు. ఉదాహరణకి: - టమాట తోట, మిరప తోట, పండ్ల తోటలు మొదలైనవి.
*వృత్తి పని:- ఒక్కొక్క వృత్తిలో ఒక్కొక్క పనులు ఉంటాయి. ఉదాహరణకి: - చాకలి వాళ్లు బట్టలు ఉతకడం, యాదవులు గొర్లను కాయడం, కురుమగొల్లులు గొంగళ్ల  నేయటం, వడ్లోలు తలుపులు చెక్కటం, కుమ్మరి వాళ్లు కుండలు గీయటం, ఈడిగి వాళ్లు కల్లుగీకటం మొదలైనవి.
## వనరులు
* కందుల సీతారామశాస్త్రి, భౌతిక ప్రపంచం (తెలుగు భాషా పత్రికలో ప్రచురితమైన వ్యాసాల పునర్ముద్రణ), శారదా ప్రచురణలు, 104-105 కందులవారి ఇల్లు, 48-8-19 ద్వారకానగర్, విశాఖపట్నం - 530 016
* కవన శర్మ, సైన్సు నడచిన బాట (రచన (మాస పత్రిక)లో ప్రచురితమైన వ్యాసాల పునర్ముద్రణ), వాహినీ బుక్‌ ట్రస్ట్, 1.9.286/3 విద్యానగర్‌, హైదరాబాదు - 500

## మూలాలు

## యితరలింకులు

వర్గం:భౌతిక శాస్త్రం
చింతామణి (అయోమయ నివృత్తి)

**చింతామణి** అన్న పేరుతో అనేక విషయాలు ఉన్నాయి.

## రత్నం
చింతామణి లేదా చింతామణి రత్నం - **హిందూ**, బౌద్ధ మతగ్రంధాల ప్రకారం ఒక అమూల్యమైన రత్నం.

## వ్యక్తులు
*సి.వై.చింతామణి - పోప్ ఆఫ్ ఇండియన్ జర్నలిజంగా పేరుపొందిన తెలుగు పాత్రికేయుడు
*చింతామణి నాగేష రామచంద్ర రావు లేదా సి.ఎన్.ఆర్.రావుగా ప్రసిద్ధిచెందిన భారతీయ శాస్త్రవేత్త.

## నాటకం
* చింతామణి (నాటకం) - ప్రసిద్ధిచెందిన తెలుగు నాటకం.

## సినిమాలు
*చింతామణి (1933 సినిమా) - 1933లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా
*చింతామణి (1956 సినిమా) - 1956లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా
*సహస్ర శిరచ్ఛేద అపూర్వ చింతామణి - 1960లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా

## గ్రామాలు
*చింతామణి నువ్వుగడ్డి - శ్రీకాకుళం జిల్లా, టెక్కలి మండలానికి చెందిన గ్రామం.
*చింతామణిపట్నం - రంగారెడ్డి జిల్లా, తాండూర్ మండలానికి చెందిన గ్రామం.
*చింతామణి (కర్ణాటక) - కర్ణాటక రాష్ట్రానికి చెందిన పట్టణం.

## పత్రికలు
*చింతామణి (పత్రిక)
## చింతామణి జ్యోతిష్యం
మానసిక లకోటా ప్రశ్నాఫల చింతామణి -మానసిక లకోట ప్రశ్నాపల చింతామణి మిట్లంపల్లి వాస్తవ్యులు బ్రహ్మశ్రీ తిమ్మణశాస్త్రులు రచింపబడిన జ్యోతిష్య గ్రంథం, ఇది శతాధిక వైదిక గ్రంథకర్త కీ.శే. చల్లా లక్ష్మినరసింహశాస్త్రిచే ఆవిష్కరించబడింది.
క్లాస్‌మేట్స్

**క్లాస్ మేట్స్** 2007 సంవత్సరంలో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. స్రవంతి మూవీస్ పతాకంపై రవికిశోర్ నిర్మించిన ఈ చిత్రంలో యార్లగడ్డ సుమంత్, సదా, కమలినీ ముఖర్జీ, శర్వానంద్ ప్రధాన పాత్రలు పోషించిన ఈ చిత్రం, కె. విజయభాస్కర్ దర్శకత్వంలో తెరకెక్కినది . సంగీతం కోటి సమకూర్చారు .
## సంక్షిప్త చిత్రకథ
ఒకే కాలేజీలో... ఓ బ్యాచ్‌ విద్యార్థులంతా పదేళ్ల తర్వాత మళ్లీ కలుసుకుంటారు. రవికుమార్‌ (సుమంత్‌), రాజేశ్వరి (సదా) ఆ బృందంలో ఉంటారు. అప్పటి క్లాస్‌మేట్స్‌ కాలేజీ రోజుల్లోకి వెళ్లి... నాటి చిలిపి పనులు... ఎన్నికల హంగామా... సరదాగా రాసుకున్న ప్రేమ లేఖలు... ప్రిన్సిపాల్‌ హెచ్చరికలూ... ఒక్కోటీ గుర్తు చేసుకుంటారు. కాలేజీ గడప దాటేశాక వామపక్ష భావాలతో ఉన్న విద్యార్థి కాస్తా వ్యాపారవేత్తగా స్థిరపడటం... ఓ యువకుడు రాజకీయ నాయకుడిగా మారడం... జరుగుతుంది. వాళ్లంతా కలిసి మాట్లాడుకుంటున్నప్పుడు ఓ రహస్యం బయటపడుతుంది. 

## తారాగణం

* సుమంత్_రవికిరణ్ 
* సదా_రాజేశ్వరి 
* శర్వానంద్_మురళీ 
* కమలినీ ముఖర్జీ_రజియా 
* రవివర్మ_యం.ఎల్.ఎ.సతీష్ 
* సునీల్_బద్దు 
* శివారెడ్డి_సతీష్ ఫ్రెండ్ 
* కోట శ్రీనివాస్_మురళీ తండ్రి 
* సుధ_మురళి తల్లి 
* ఎర్రా గిరిబాబు_ప్రిన్సిపాల్ 
* తనికెళ్ల భరణి_హాస్టల్ వార్డెన్ 
* ఉత్తేజ్_హాస్టల్ బాయ్ 
* చిట్టిబాబు_బంట్రోతు 
* కరుణ_బద్దు భార్య 
* ఆహుతి ప్రసాద్ 
* రఘుబాబు _పోలీస్ ఇన్ స్పెక్టర్ 
* రజిత.

## సాంకేతిక వర్గం

* దర్శకుడు: కుంభకోణం విజయభాస్కర్ 
* చిత్రానువాదం: కె.విజయభాస్కర్ 
* కథ: జేమ్స్ అలర్ట్ 
* మాటలు: అబ్బూరి రవి 
* సంగీతం: కోటి 
* గీత రచయితలు: చెంబోలు (సిరివెన్నెల )సీతారామశాస్త్రి 
* నేపథ్య గాయకులు: వేదాల హేమచంద్ర, సందీప్ కౌసల్య, టిప్పు, మల్లిఖార్జున్, అంజనా సౌమ్య, కె ఎస్ చిత్ర, అంబడిపూడి 
* ఛాయ గ్రహణం: అనుమోలు హరి 
* ఎడిటింగ్: అక్కినేని శ్రీకర ప్రసాద్ 
* ఆర్ట్: పేకేటి రంగా 
* నిర్మాత: రవికిశోర్ 
* నిర్మాణ సంస్థ: స్రవంతి మూవీస్ 
* విడుదల:20:04:2007.

## పాటలు
* గుండె చాటుగా ఇన్ని నాల్లుగా , వేదాల హేమ చంద్ర 
* భూగోళంతో బంతాట ఆడాలంటుంది మన పాదం, వేదాల హేమ చంద్ర, సందీప్ కౌసల్య 
* నరనరాల్లో ఉత్సాహం ఉరకలే యువతరం, టిప్పు
* మౌనమెందుకు మాటాడవెందుకు దూరమెందుకు దరిచేరవెందుకు, మల్లికార్జున్, అంజనా సౌమ్య
* గుండె చాటుగా , (ఫిమేల్ వాయిస్), చిత్ర, అంబడిపూడి .

వర్గం:తెలుగు ప్రేమకథా సినిమాలు
వర్గం:విజయ భాస్కర్ దర్శకత్వం వహించిన సినిమాలు
వర్గం:స్రవంతి రవికిషోర్ నిర్మించిన సినిమాలు
వర్గం:కోటి సంగీతం అందించిన సినిమాలు
వర్గం:సుమంత్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:సునీల్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:తనికెళ్ళ భరణి సినిమాలు
వర్గం:గిరిబాబు నటించిన సినిమాలు
ఢీ

**ఢీ** కొట్టి చూడు  2007, ఏప్రిల్ 13న విడుదలైన తెలుగు చలన చిత్రం. ఈ చిత్రం ఆద్యంతం సరదాగా సాగుతూ ప్రేక్షకులకు మంచి వినోదాన్ని పంచుతుంది. ఇది వెంకీ తరువాత శ్రీను వైట్ల హాస్యం బాగా పండిన చిత్రం. శ్రీను వైట్ల దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో మంచు విష్ణు, జెనీలియా, శ్రీహరి, బ్రహ్మానందం, సునీల్ (నటుడు), జయప్రకాశ్ రెడ్డి,
శ్రీనివాస రెడ్డి తదితరులు ముఖ్య పాత్రాలలో నటించగా, చక్రి సంగీతం అందించాడు.

## కథాగమనం
హైదరాబాదు నగరంలో శంకర్ గౌడ్ (శ్రీహరి), భల్లూయాదవ్ ల మధ్య గొడవలు జరుగుతుంటాయి. ఆ గొడవల్లో భల్లూ యదవ్ కొడుకు (అజయ్) శంకర్ గౌడ్ మనిషిని (సూర్య), అతని భార్య (సుమ) లను చంపేస్తాడు. చనిపోయిన అనుచరుడికి ఒక పాప, ఒక బాబు ఉంటారు. వారి ఆలనా పాలనా శంకర్ గౌడ్ చూస్తుంటాడు. నారాయణ (చంద్రమోహన్) కొడుకు బబ్లూ ఉరఫ్ శ్రీనివాసరావు (మంచు విష్ణువర్ధన్) తెలివైన వాడు. స్నేహితులతో గాలికి తిరగడం చూసి నారాయణరావు అతడిని శంకర్ గౌడ్ వద్ద పనిలో పెడతాడు. పనిలో తన తెలివి తేటలతో శంకర్ గౌడ్ అభిమానాన్ని సంపాదిస్తాడు బబ్లూ. శంకర్ గౌడ్ చెల్లెలు పూజ (జెనీలియా) బొంబాయిలో చదువుతుంటే ఆమె క్షేమం కోసం ఇంటికి తీసుకొచ్చేస్తాడు. అక్కడ బబ్లూ పూజ ప్రేమించుకుంటారు. శంకర్ గౌడ్ కి తెలియకుండా వీళ్ళు ప్రేమను కొనసాగిస్తూ లేచిపోయి పెళ్ళి చేసుకోవాలనుకొంటారు. పథకం ప్రకారము యాదగిరిగుట్ట వెళ్ళి పెళ్ళి చేసుకొంటారు. పగతో ఉన్న భల్లూ యదవ్ అతని మనుషులు పూజను చంపబోతే బబ్లూ కాపాడతాడు. శంకర్ గౌడ్ అక్కడికొస్తాడు కాని అతనికి పెళ్ళి సంగతి తెలియనివ్వరు. చెల్లిని కాపాడిన బబ్లూని మెచ్చుకొని చెల్లిన వెంట తీసుకెళుతున్న శంకర్ గౌడ్ను గాయపరచి పూజను తీసుకెళ్ళి పోతాడు భల్లూ యదవ్. పూజ చేతి నరాలను కోసి ఆమెను ఒక పాత బిల్డింగ్లో దాచి దమ్ముంటే ఆమె చచ్చేలోగా కాపాడుకోమని శంకర్ గౌడుకు చెప్తాడు భల్లూయదవ్. బబ్లూ సహాయంతో భల్లూ యాదవ్ అంతుచూసి పూజను కాపాడతారు. తరువాత ఆమెను అతనికే ఇచ్చి పెళ్ళి చేస్తాడు శంకర్ గౌడ్.

## నటవర్గం
* మంచు విష్ణు 
* జెనీలియా
* శ్రీహరి
* బ్రహ్మానందం
* సునీల్ (నటుడు)
* జయప్రకాశ్ రెడ్డి
* శ్రీనివాస రెడ్డి
* చంద్రమోహన్ - నారాయణ 
* సుప్రీత్ 
* అజయ్ 
* సంతోష్ 
* ఢిల్లీ రాజేశ్వరి 
* ఛత్రపతి శేఖర్ 
* సుమ కనకాల 
* బ్రహ్మాజీ 
* తనికెళ్ళ భరణి 
* ప్రేమ 
* షఫీ 
* భరత్ రాజు 
* పృథ్వీరాజ్ 
* చిత్రం శ్రీను 
* వజ్జా వెంకట గిరిధర్ 
* మాస్టర్ భరత్

## సాంకేతికవర్గం
* దర్శకుడు: శ్రీను వైట్ల 
* చిత్రానువాదం: శ్రీను వైట్ల
* కధ: గోపీ మోహన్, కోన వెంకట్
* సంభాషణలు: కోన వెంకట్
* గీత రచయిత: రామజోగయ్యశాస్ర్తి 
* నేపథ్య గానం: సుచిత్ర,చక్రీ, సుధ, వేణు, రేవతి, రంజిత్, కౌసల్య 
* ఛాయా గ్రహణం: మూరేళ్ల ప్రసాద్ 
* కళ:నారాయణరెడ్డి 
* కూర్పు: మార్తాండ్ కె.వెంకటేష్ 
* పోరాటాలు: రామ్ - లక్ష్మణ్ 
* నిర్మాత: మల్లిరెడ్డి సత్యనారాయణ రెడ్డి
* సంగీత దర్శకుడు: చక్రి
* నిర్మాణ సంస్థ: సిరి వెంకటేశ్వర ఫిలింస్ 
* విడుదల:13:04:2007. 

## పాటల జాబితా
1.కనుపాప ఇది, గానం.చక్రీ, సుధ 

2.తోడస ఉల్లాసం ,గానం . వేణు, రేవతి  

3.కిక్కు లేదురా, గానం.రంజిత్  

4.జాతర, గానం.  

5.ఏం మాయో మాయో, గానం.చక్రీ, సుచిత్ర  

6. కొంచెం కొంచెం కొంచెం, గానం. చక్రీ, కౌసల్య  

7.మిర్చి మిర్చి, గానం. 

## చిత్ర విశేషాలు
* శ్రీను వైట్ల ఈ చిత్రంలో కేవలం వినోదానికే పెద్దపీట వేసి మేధోవ్యూహాల ద్వారా కథానాయకుడి పాత్రను నడిపించారు.

## బయటి లంకెలు

వర్గం:తెలుగు కుటుంబకథా సినిమాలు
వర్గం:తెలుగు ప్రేమకథా సినిమాలు
వర్గం:తెలుగు హాస్య సినిమాలు
వర్గం:శ్రీను వైట్ల దర్శకత్వం వహించిన సినిమాలు
వర్గం:చక్రి సంగీతం అందించిన సినిమాలు
వర్గం:జెనీలియా నటించిన సినిమాలు
వర్గం:శ్రీహరి నటించిన సినిమాలు
వర్గం:బ్రహ్మానందం నటించిన సినిమాలు
వర్గం:సునీల్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:జయప్రకాశ్ రెడ్డి నటించిన సినిమాలు
మాధవి

**మాధవి** (ఆంగ్లం: Madhavi) దక్షిణ భారత సినీ నటీమణి. ఈమె 17 సంవత్సరాల నిడివిలో దక్షిణాదిలోని నాలుగు భాషలు తెలుగు, తమిళ్, కన్నడ, మళయాళం భాషా చిత్రాలతో పాటు అనేక హిందీ భాషా చిత్రాలలో కూడా నటించింది.

దర్శకుడు కె.బాలచందర్ 1979లో అత్యద్భుత విజయం సాధించిన మరో చరిత్ర సినిమాతో చిత్రరంగానికి పరిచయం చేశాడు. 1981లో అదే సినిమా హిందీలో "ఏక్ ధూజే కేలియే"గా పునర్మించినప్పుడు తిరిగి అదే పాత్రను పోషించింది. హిందీలో కూడా ఈ చిత్రం అఖండ విజయం సాధించింది.

## ఈమె 1977 లో వచ్చిన స్నేహం చిత్రంలో కూడా నటించారు

మాధవి హైదరాబాదులో శశిరేఖ, గోవిందస్వామి దంపతులకు జన్మించింది. ఈమెకు ఒక చెల్లెలు, ఒక తమ్ముడు. చిన్నతనంలోనే ఉమా మహేశ్వరి వద్ద భరతనాట్యం, భట్ వద్ద జానపద నృత్యం నేర్చుకొని వేలాది నృత్య ప్రదర్శనలు ఇచ్చింది. ఈమె విద్యాభ్యాసం హైదరాబాదు అబిడ్స్ లోని స్టాన్లీ బాలికల పాఠశాలలో సాగింది. ఎనిమిదో తరగతి చదువుతుండగా రవీంద్రభారతిలో నాట్య ప్రదర్శన ఇస్తున్న కనక విజయలక్ష్మిని దాసరి నారాయణరావు చూసి, తను తీయబోయే కొత్త సినిమాకో నూతన నటి కావాలని ఆమె తల్లిదండ్రుల అనుమతి తీసుకుని సినిమా రంగంలో ప్రవేశపెట్టాడు. అప్పటికే సినిమా రంగంలో విజయలక్ష్మి, లక్ష్మి పేర్లతో చాలామంది ఉండటంతో కనక విజయలక్ష్మిని ఆయన 'మాధవి' అని సినీనామకరణం చేశాడు.

1996 ఈమె వ్యాపారవేత్త శర్మను పెళ్లాడి న్యూజెర్సీలో స్థిరపడి తన ముగ్గురు పిల్లలను పెంచుతూ భర్తకు వ్యాపారంలో తోడ్పడుతుంది. ఈమె భర్త భారత, జర్మన్ సంతతికి చెందినవాడు. సినిమాలనుండి నిష్క్రమించినా మంచి సినిమాలను చూసినప్పుడు ఇప్పటికీ నటించాలనే కోరిక కలుగుతుందని ఈమె అన్నది.

## మాధవి నటించిన తెలుగు చిత్రాలు

*మరో చరిత్ర
*మంచి మనసు
*ప్రాణం ఖరీదు
*తాయారమ్మ బంగారయ్య
*కుక్క కాటుకు చెప్పు దెబ్బ
*టిక్ టిక్ టిక్

*ఊరికిచ్చిన మాట
*చట్టానికి కళ్లులేవు
*చట్టానికి వేయికళ్లు - 1983
*ఇంట్లో రామయ్య వీధిలో కృష్ణయ్య
*బందిపోటు సింహం
*మొండిఘటం
*రోషగాడు
*ఒక చల్లని రాత్రి - 1979

*సింహపురి సింహం
*ఖైదీ
*మూడు ముళ్ళ బంధం
*చట్టంతో పోరాటం
*దొంగమొగుడు
*మాతృదేవోభవ
*బిగ్ బాస్

## మలయాళ సినిమాలు
* ఓరు వడక్కన్ వీరగాథ

## మూలాలు


## బయటి లింకులు
*మాధవి అధికారిక వెబ్ సైటు
*

వర్గం:1962 జననాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
బలిజ

thumb|బలిజ వధూవరులు - 1900 ల నాటి ఫొటో
దక్షిణ భారతదేశంలో అతిపెద్ద సామాజిక వర్గమైన **బలిజ**, ముఖ్యముగా తెలుగు నాట ప్రముఖమైన వ్యాపార సామాజిక వర్గము. ఈ కులము ఆంధ్ర ప్రదేశ్, తెలంగాణా, తమిళనాడు, కేరళ, కర్ణాటక, మహారాష్ట్ర, ఒరిస్సాలలో విస్తరించి ఉంది.

## బలిజ పదం మూలం
* బలిజ ఉపకులం తమిళనాడులో గాజుల బలిజ అని, కర్ణాటకలో బనజిగర్ అని కూడా అంటారు.ఉత్తరాదిన "బనియా, "వనియా" అనీ అంటారు. ఈ పేర్లన్నీ "వణిజ" అనే మూల సంస్కృత పదమునుండి వచ్చినవి.
* కాజుల బలిజ ఉపవిభాగం గాజు కంకణం అమ్మడం వారి వంశ వ్యాపారం. శెట్టి కులస్తులు అని కూడా అంటారు పాలకుల హయాంలో, బలిజ వర్గానికి చెందిన ప్రజలు సైన్యంలో చేరి, నాయక్ లేదా నాయుడు అనే బిరుదును పొందారు.
* స్టువర్ట్దీ (1891) నిని బలిజలు కాపులు లేదా రెడ్డిల ఆఫ్‌సెట్ అని భావించారు, అయితే థర్స్టన్ (1909) వారిని ఇతర కులాల నుండి బహిష్కరించిన వ్యక్తులను అనుమతించే మిశ్రమ కులంగా అభిప్రాయపడ్డారు 

## చరిత్ర
* బలిజలు ఆర్యావర్తనంలోని అహిచ్ఛత్రపురము నుండి దక్షిణాపథమునకు వచ్చినవారము అని తమచే వేసుకోబడిన అనేక శాసనాలలో చెప్పుకుంటూ వచ్చారు. వీరు నేటి కర్ణాటకలోని ప్రపంచప్రసిద్ధిగాంచిన, చాళుక్యులు వంశీయులకు తొలిరాజధానిగా వర్ధిల్లిన ఐహోలు అనే ఆర్యాపురం ముఖ్య కేంద్రముగా దక్షిణాది అంతా విస్తరించారు. దీనినే అయ్యావళి అని పిలిచేవారు. వీరు అహిచ్ఛత్ర పురవరాధీశ్వరులు, అయ్యావళి పురవరాధీశ్వరులు అని పేర్కొనబడేవారు. 56 దేశాలవారు అని పిలువబడేవారు. మహాజనులు అని పిలువబడేవారు. వీరు శెట్టి, సేట్, శ్రేష్టి లను తమ పేర్ల చివర ప్రధానంగా ధరిస్తారు.
* చాళుక్యులు, మదురై, జింజి, కండి, కేలడీ వంటి రాజ వంశ సంతతులు కూడా బలిజవారిలో కలిసి క్షత్రియ బలిజ వారిగా పేర్కొనబడినారు.  ఈ విధంగా బలిజవారు తరతరాలుగా వేల సంవత్సరాల నుండి వ్యాపార వాణిజ్యాలతో బాటు రాచరిక పరిపాలనలలో నిమగ్నమై ఉన్న వర్గం అని చరిత్ర ఉంది.

* పేర్కొన్నారు. 
* బిరుదులు.(రాయలసీమ)
*(తెలంగాణ)
*(కర్ణాటక)
*

## రాజకీయ ప్రముఖులు
తుళువ అన్నయ్యగారి సాయి ప్రతాప్,

బండారు రత్నసభాపతి శెట్టి,

చెన్నంశెట్టి రామచంద్రయ్య,

మాదాసు గంగాధరం,

## వ్యాపారవేత్తలు
దళవాయి ఆదికేశవులు నాయుడు

గాజుల లక్ష్మీనరసు చెట్టి

## మూలాలు
https://www.google.co.in/books/edition/Questioning_Ramayanas/7RW6MrAiJ-0C?hl=en&gbpv=1&dq=katta+varadaraju+balija&pg=PA166&printsec=frontcover

వర్గం:కులాలు
కార్బన్ పేపర్

**కార్బన్ పేపర్** (Carbon paper) ఇదివరలొ **కార్బొనిక్ పేపర్** అని పిలిచేవారు. కార్బన్ పేపర్ ఒక వైపు తేలికపాటు అయిన సిర మైనం ద్వారా పూయబడి ఉంటుంది. కార్బన్ పేపరును  ఒకే సమయంలో ద్వంద్వ ప్రతులు తయారుచేయడానికి ఉపయెగపడుతుంది.

## ద్వంద్వ ప్రతులు
ద్వంద్వ ప్రతులు వ్రాయాడానికి కార్బన్ పేపరును  మూలమైన పేపరుకు  ఖాళీ పేపరు మధ్యలో కార్బన్ పేపరు పెట్టి పై మూలమైన కాగితం పై వ్రాస్తే ఒకే సమయంలో మూలం మీద, క్రింది ఖాళీ కాగితం పై ప్రతులు తయారు అయిపోతాయి. ఈ కార్బన్ పేపరును  ద్వంద ప్రతులే కాకుండా ఎక్కువ ప్రతులు తయారు చేయడానికి ఉపయెగపడుతుంది.కొన్ని సందర్భాలలో మూడు లేక నాలుగు ప్రతులు ఒకేసారి తయారు చేస్తారు, అయితే మొదటి ప్రతికి వచ్చిన అక్షర నాణ్యత రెండవ ప్రతికి రాదు.

## [[సైక్లోస్టైల్]]
సైక్లోస్టైల్ చేయడానికి అవసరమైన స్టెన్సిల్ పేపరులో ఈ కార్బన్ పేపరును  ఉపయెగిస్తారు.
## [[ఫోటో కాపీ]]
ఫోటో కాపీ యంత్రాలు వచ్చాక కార్బన్ పేపరు ఉపయౌగం తగ్గుతోంది. అంతే కాకుండా న్.సి.ఆర్. పేపరు వచ్చాక కార్బ్న్ పేపరు సహాయం లేకుండానే ఉష్ణోగ్రత మీద అధారపడి క్రింది పేపరు మీద అచ్చుపడేటట్లు సాంకేతికంగా అభివృద్ధి చెందుతున్నాం. కంప్యూటర్ ఉపయోగంతో ఎక్కువ ప్రతులు చేసేందుకు కార్బన్ పేపర్ మీద ఆధారపడవలసిన అవసరం తగ్గిపోతున్నది.

## కార్బన్ పేపర్ తయారు చేసే కంపెనీలు
*కోరెక్స్

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు

వర్గం:కార్యాలయ సామాగ్రి
సైక్లోస్టైల్

right|thumb
**సైక్లోస్టైల్** ఒకరకమైన ప్రింటింగ్ యంత్రం లాంటిది. దీనిని డేవిడ్ జెస్టెట్నర్ 1880కనుగొన్నాడు. అతను ఉపయోగించిన డ్రాయింగ్ సాధనం తర్వాత దీనికి "సైక్లోస్టైల్" అని పేరు పెట్టాడు.  సైక్లోస్టైల్ చెయ్యడానికి స్టెన్సిల్ పేపరు, సైక్లోస్టైల్ యంత్రం, స్టెన్సిల్ సిరా(ఇంక్), ప్రత్యేకమైన సైక్లోస్టైల్ కు అనువైన తెల్ల కాగితాలు అవసరం.

## స్టెన్సిల్ పేపరు
స్టెన్సిల్ కాగితం 3 కాగితాలతో కూర్చి ఉంటుంది. మెదటిది ఉల్లిపొర కాగితం, రెండెవది కార్బన్ పేపర్, మూడవది మాములు కాగితం. స్టెన్సిల్ బోర్డును కార్బన్ కాగితం మీద పెట్టి ఉల్లిపొర కాగితం పై వ్రాయాలి. అప్పుడు స్టెన్సిల్ కాగితం కత్తిరించబడుతుంది. 

## సైక్లోస్టైల్ యంత్రం
ఈ యంత్రం మీద స్టెన్సిల్ పేపరు పెట్టి, స్టెన్సిల్ సిర పోయవలసిన ప్రదేశంలో సిర పోయాలి, తెల్ల కాగితాలు ఉండవలసిన స్థలంలో ఉంచి యంత్రం చక్రాన్ని త్రిప్పాలి. ఆప్పుడు కావలసినన్ని ప్రతులు తయారు అవుతాయి.

సైక్లోస్టైల్ డూప్లికేటింగ్ ప్రక్రియ స్టెన్సిల్ కాపీ యొక్క ఒక రూపం. ఒక పెన్ లాంటి వస్తువును దాని చిట్కాపై చిన్న రోవెల్ తో ఉపయోగించడం ద్వారా మైనపు లేదా మెరుస్తున్న కాగితంపై ఒక స్టెన్సిల్ కత్తిరించబడుతుంది. మెరుస్తున్న కాగితంలో పెద్ద సంఖ్యలో చిన్న చిన్న పంక్తులు కత్తిరించబడతాయి, స్పర్-వీల్‌తో గ్లేజ్‌ను తొలగిస్తాయి, తరువాత సిరా వర్తించబడుతుంది. దీనిని 19 వ శతాబ్దం తరువాత డేవిడ్ గెస్టెట్నర్ కనుగొన్నాడు, అతను ఉపయోగించిన డ్రాయింగ్ సాధనం తర్వాత దీనికి "సైక్లోస్టైల్" అని పేరు పెట్టాడు. దీని పేరు "స్టైలస్", పెన్ను కోసం క్లాసికల్ లాటిన్ పదం.

## మూలాలు

వర్గం:కార్యాలయ సామాగ్రి
పొగ చుట్ట

[thumb|300px|నాలుగు ప్రముఖ చుట్టల బ్రాండ్లూ (పైనుండి: [హెచ్.అప్మన్, మాంటెక్రిస్టో, మకనూదో, రోమియో ఇ జూలియెత)]]
**పొగ చుట్ట** లేదా **చుట్ట** (Cigar) ఒక గట్టిగా చుట్టబడిన ఎండు పొగాకు కట్ట. పొగత్రాగేవారు ఒకవైపు చుట్టకు నిప్పు అంటించి రెండవ వైపును నోట్లో పెట్టుకొని పొగను నోటిలోకి పీల్చుకుంటారు.

చుట్టకు ఆంగ్ల పదమైన సిగార్, స్పానిష్ పదమైన సిగారో నుండి వచ్చింది. స్పానిష్ పదానికి మూలం మయన్ భాషలో పొగాకు యొక్క పదం *సియర్* 

చుట్టలలో ఉపయోగించే పొగాకును గణనీయంగా బ్రెజిల్, కామెరూన్, క్యూబా, డొమినికన్ రిపబ్లిక్, హోండూరస్, ఇండోనేషియా, మెక్సికో, నికరాగ్వా, అమెరికా దేశాలలో పండిస్తారు. క్యూబా చుట్టలు ప్రపంచప్రసిద్ధమైనవి.

పొగ చుట్ట యొక్క మహిమ ఆంధ్రులకు తెలియనిది కాదు. పొగ చుట్ట, బీడీ, సిగరెట్టు ఇవన్నీ ఒక కోవకే చెందినవి. మంచి పొగాకును చుట్టి షుమారుగా 5 నుంచి 6 అంగుళాల పొడుగుతో పొగ చుట్టను చేస్తారు. గుంటూరు పొగాకు చుట్టకు శ్రేష్టమైనది. 

## సాహిత్యంలో పొగచుట్ట
గురజాడ అప్పారావు రచించిన కన్యాశుల్కంలోని గిరీశం పద్యాన్ని వినని తెలుగు వారుండరనుకుంటాను.

:ఖగపతి అమృతము తేగా
:భుగ భుగమని పొంగి చుక్క 
:భూమిన్ వ్రాలెన్ పొగ చుట్టై జనియించెను
:పొగ తాగని వాడు దున్నపోతై పుట్టున్.

## సినిమా పాటలలో
**సరదా సరదా సిగరెట్టు, ఇది దొరల్ తాగు భలె సిగరెట్టు* రాముడు భీముడు చిత్రంలోని పాట ప్రసిద్ధి చెందింది.
*"బీడీలు తాగండి బాబులు తాగి స్వర్గాన్ని తాకండి బాబులు" టాప్ హీరో చిత్రంలో మరో పాట

## ప్రమాదాలు
పొగ తాగడం వలన కాన్సర్ వస్తుందని వైద్యులు నిర్ధారించారు. ధూమపానం ఆపటానికి ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ మే 31 ను వరల్డ్ నో టుబాకో డే గా ప్రకటించింది. 2010 నాటికి మనదేశంలో ధూమపానం వల్ల మరణించేవారి సంఖ్య ఒక ఏడాదికి అక్షరాలా 10 లక్షలకు చేరుకుంటుందని న్యూ ఇంగ్లాండ్ జర్నల్ ఆఫ్ మెడిసిన్ హెచ్చరించింది. సిగరెట్ తాగుతున్న పొగరాయుళ్ల ఆయుష్షు సుమారుగా పదేళ్లు తగ్గుతుందని వైద్యులు వెల్లడించారు. 39-69 ఏళ్ల నడుమ మరణిస్తున్న ధూమపాన ప్రియుల్లో 38 శాతం టి.బి, 32 శాతం క్యాన్సర్, 20 శాతం మందికి రక్తనాళాల సమస్యలు కారణమని పరిశోధనలో తేలింది. మనదేశంలో ఒక కోటీ 20 లక్షల మంది పొగరాయుళ్లు ఉన్నారు.

## చట్టం
'పొగ తాగుట హానికరం' అని ప్రతి పాకెట్ మీద చట్టబద్దమైన హెచ్చరిక ముద్రించడం తప్పనిసరి. బహిరంగ ప్రదేశాల్లో ధూమపానం చేయరాదని, ప్రజల ఆరోగ్యానికి చేటు చేస్తున్న గుట్కాలు, పాన్‌ మసాలాలను నిషేధించాలని ఎన్ని చట్టాలు చేసినా అవి అమలుకు నోచుకోవట్లేదు. బహిరంగ ప్రదేశాల్లో ధూమపానం చేస్తే 200 రూపాయల జరిమానా లేదంటే జైలుశిక్ష తప్పదని కేంద్ర ప్రభుత్వం చేసిన హెచ్చరికలు పొగరాయుళ్ల చెవికెక్కడం లేదు. అధికారులుగానీ, పోలీసులుగానీ పట్టించుకోవట్లేదు. అందుకే జరిమానాను వెయ్యి రూపాయలకు పెంచి, రూల్స్ కఠినంగా అమలు చేయాలని కేంద్ర ఆరోగ్య మంత్రిత్వ శాఖ భావిస్తోంది. ఒకవేళ ఏదైనా సంస్థలో నిబంధనలను అతిక్రమిస్తే సదరు సంస్థ యజమాని 5 వేల రూపాయలు జరిమానా చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. రైళ్లు, రైల్వే స్టేషన్లలో పొగ తాగిన వారిపై చర్య తీసుకునే అధికారాన్ని టీటీఈ, ఆర్‌పీఎఫ్‌ అసిస్టెంట్‌ ఎస్‌ఐలకు కల్పిస్తూ కేంద్ర ఆరోగ్య, కుటుంబ సంక్షేమశాఖ నోటిఫికేషన్‌ జారీ చేసింది. (ఈనాడు7.11.2009)

## పొగాకు రహిత నగరం - చండీఘర్
మనదేశంలో ఇప్పటిదాకా పొగాకు రహిత నగరంగా చండీఘర్‌ను చెప్పుకోవచ్చు. అక్కడ బహిరంగ ప్రదే శాల్లో పొగత్రాగటాన్ని గత ఏడాది నుంచి నిషేధించారు. నిషేధాజ్ఞలను వారు విజయవంతంగా అమలు చేస్తున్నారు. ప్రభుత్వ కార్యాలయాలు, పాఠశాలలు, పార్కులు, ఆసుపత్రులు... బస్టాండ్లు, రైల్వేస్టేషన్లవంటి రవాణా ప్రదేశాలు... ప్రైవేట్ వర్క్‌ప్లేస్‌లే కాదు...బార్లు, రెస్టారెంట్లలో సైతం పొగత్రాగితే భారీ జరిమానా ఖాయం. 
వర్గం:పొగాకు ఉత్పత్తులు
చలమచర్ల వేంకట శేషాచార్యులు

**చలమచర్ల వేంకట శేషాచార్యులు**, (Chalamacharla Venkata Seshacharyulu) సంస్కృత భాషా పండితుడు, వ్యాకరణవేత్త, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వ ఉత్తమ ఉపాధ్యాయ పురస్కార గ్రహీత. ఎస్.వి.వి.వి.ఎస్.కళాశాల (తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానములు) లో సంస్కృత అధ్యాపకునిగా పనిచేసి, పదవీ విరమణ చేశాడు.

## విద్యాభ్యాసం
శేషాచార్యులు, 1956-1961 మధ్య కాలంలో, మచిలీపట్నంలోని శ్రీ నృసింహ సంస్కృత కళాశాల (చిట్టిగూడూరు) లో మహామహోపాధ్యాయ ఎస్.టి.జి.వరదాచార్య, టి.నరసింహాచార్యుల శిష్యరికంలో కావ్యశాస్త్రాదులు అభ్యసించాడు. 1961లో ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం నుండి విద్యాప్రవీణ డిగ్రీలో ప్రథమునిగా ఉత్తీర్ణుడై, తాతా సుబ్బరాయశాస్త్రి స్మారక పురస్కారాన్ని, కామేశ్వరీ విశ్వనాథ్ బంగారు పతకాన్ని గ్రహించాడు. 1969లో తిరుపతి సంస్కృత విద్యాపీఠం నుండి శిక్షా శాస్త్రి డిప్లొమా మొదటి శ్రేణిలో ఉత్తీర్ణుడయ్యాడు.

## రచనలు

### స్వీయ రచనలు
*సంస్కృత వ్యాకరణ సంగ్రహము, తెలుగులో - 1974.

### సంపాదకత్వం చేసినవి
*దేవనాగరిలో మార్కండేయ సంహిత ( పాంచరాత్ర ఆగమ గ్రంథం) - 1970.
*తెలుగులో శ్రీమద్రామాయణం 2 భాగాలుగా - 2006.
*తెలుగు లిపిలో అమరకోశం, సంస్కృతాంధ్ర వివరణలతో.
*ఆధ్యాత్మ రామాయణం తెలుగు లిపిలో, చదలవాడ సుందరరామ శాస్త్రి ఆంధ్ర తాత్పర్యముతో.
*శ్రీరామ కర్ణామృతం తెలుగు లిపిలో, ఆంధ్ర తాత్పర్యసహితంగా.

### అనువాదాలు
* శ్రీమద్రామాయణమును బాలకాండము నుండి యుద్ధకాండము వరకు తెలుగులో 8 భాగములుగా (1979-1996), అందులో సుందరకాండము పలు మార్లు ముద్రింపబడింది.

### కూర్పు
* సంస్కృతాంధ్ర నిఘంటువు - 1983.
* ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వ విద్యాశాఖ వారి కొరకు, ఉన్నత పాఠశాలల, జూనియర్ కళాశాలల పాఠ్య పుస్తకములు.
* ఈ క్రింది గ్రంథములకు అర్థ, తాత్పర్య, వ్యాకరణాంశములు
** రఘువంశము 1,2,4,5 సర్గలు
** కుమారసంభవము 5,6 సర్గలు
; ప్రస్తుతం నిర్వహిస్తున్న కార్యక్రమాలు (సెప్టెంబరు 2007)
*శ్రీమద్వాల్మీకి రామాయణమునకు, గోవిందరాజీయ వ్యాఖ్యానముతో ముద్రణ పర్యవేక్షణ
* సంస్కృత భాషా ప్రచార సమితికి (పుల్లారెడ్డి ఛారిటీస్ ట్రస్ట్, అబిడ్స్, హైదరాబాద్), 1993 నుండి గౌరవ కార్యదర్శి.

## ఇతర విషయాలు
* ఆల్ ఇండియా రేడియోలో 1977 నుండి 2011 వరకు సంస్కృత పాఠముల నిర్వహణ.
* ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ద్వారా ఉత్తమ ఉపాధ్యాయ అవార్డ్ గ్రహీత.

వర్గం:సంస్కృత భాషా పండితులు
పిన్నీసు

thumb|150px|right|పిన్నీసు
ఏవైనా రెండు బట్టలను కలిపి పట్టుకోవడానికి **పిన్నీసు** (Safety pin) ని ఉపయోగిస్తారు. మామూలు సూదిని వాడితే మనకు గుచ్చుకొనే అవకాశం ఉంటుంది. పిన్నీసుతో అలా జరుగదు. నిత్యజీవితంలో ఉదాహరణలు: ఆడవారు చీర పైటకు జాకెట్టు కలిపి పట్టుకొవడానికి, చొక్కా బొత్తాములు ఊడిపోయినప్పుడు, స్లిప్పర్లు తెగినప్పుడు ఆపద్దర్మంగా పిన్నీసును ఉపయోగిస్తారు.

## పుట్టుక
పిన్నీసు పుట్టుక క్రీ. పూ. 14 వ శతాబ్ధానికి చెందిన మైసేనియన్ గ్రీకు నాగరికతలో జరిగింది. పిన్నీసులను గ్రీకులు ఫిబులే (ఏక వచనం *ఫిబుల*) అని పిలిచేవారు. క్రీ. పూ. 13, 14 శతాబ్ధాలకు చెందిన ఫిబులె దాదాపు ప్రస్తుతమున్న పిన్నీసు వలే ఉండేది. బ్లింకెన్ బర్గ్ యొక్క *Fibules grecques et orientales* అనే 1926 పుస్తకములో ఫిబులే పుట్టుక గురించి వివరంగా వ్రాయబడింది.

జులై 1849లో వాల్టర్ హంట్ పిన్నీసుని తిరిగి ఆవిష్కరించాడు. దీని హక్కులను 400 డాలర్లకు అమ్మారు.

## వాడుక
గుండుసూదిని ఇంగ్లీషులో pin అనిన్నీ, పిన్నీసుని safety pin అనిన్నీ అంటారు. ఈ గుండుసూది, పిన్నీసు అన్న తెలుగు మాటలు ఎలా పుట్టేయో తెలియదు కాని, గుండుసూదిని విశాఖపట్నం జిల్లాలో 'అల్పీ' అంటారు. పిన్నుకి 'ఈసు' తోక తగిలించి పిన్నీసుని చేసిన విధంగా తెలుగులో ఇంకా ఏమైనా ఈసుతో అంతం అయే మాటలు ఉంటే వాటి ఉనికిని పాఠకులు తెలియజేయ గలరు.

'సూది బొత్తం' అని కూడా అంటారు Safety pin

thumb|పిన్నీసులను ఫంక్ సంస్కృతిలో కర్ణాభరణాలుగా ఉపయోగించటం

## సంస్కృతి
డిక్ హిబ్‌డిజ్ ప్రకారం 1970 దశకము మధ్యలో బ్రిటన్‌లో ఫంక్ ఉపసంస్కృతిలో యుద్ధానంతర శ్రామికవర్గ యువత యొక్క వేషములో కరుకుదనాన్ని సూచించటాని కోసం పిన్నీసును విరివిగా ఉపయోగించారు.

## ఇవికూడా చూడండి
* గుండు సూది
* సూది

## బయటి లంకెలు

* More about Walter Hunt and his invention
* https://web.archive.org/web/20060715134702/http://www.thebritishmuseum.ac.uk/compass/ixbin/goto?id=OBJ3400
* http://www.unc.edu/celtic/catalogue/brooches/essaypage.html 
* http://webarchive.loc.gov/all/20021008145708/http://www.hp.uab.edu/image_archive/uj/ujk.html
* Urbane Couture Punk T-Shirts Uses Safety Pins For Their Logo.

వర్గం:గృహోపకరణాలు
బీడీ

**బీడీ** ఒక రకమైన దక్షిణ ఆసియా సిగరెట్టు. పొగాకు చుట్టూ బీడీ ఆకుల్ని (Diospyros melonoxylon) చుట్టి ఒక చివర దారంతో కట్టి ఈ బీడీలు తయారుచేస్తారు. బీడీలలో పొగాకు 10-20 శాతం వరకు ఉంటుంది. అయితే సిగరెట్టుతో పోలిస్తే బీడీల వలన నికోటిన్, కార్బన్ మోనాక్సైడ్, తారు ఎక్కువగా శరీరంలోకి చేరుస్తుంది. పొగాకు లాగా బీడీలు ఉపయోగించడం వలన కూడా వివిధ రకాల వ్యాధులు, కాన్సర్ వచ్చే అవకాశం ఉంది.

బీడీ చుట్టడం భారతదేశంలో ఒక కుటీర పరిశ్రమ (cottage industry). సాధారణంగా గ్రామీణ స్త్రీలు వారివారి ఇండ్లలో వీటిని తయారుచేస్తారు. బీడీలలో చాలా రకాలున్నాయి. తయారైన రాష్ట్రాన్ని బట్టి, రుచిని బట్టి వాడకం ఆధారపడి ఉంటుంది. రుచులలో వెనీల, స్ట్రాబెర్రి, చక్ లేట్, మామిడి ముఖ్యమైనవి. సామాన్యంగా గుజరాత్, మైసూర్ రకాలు ఎక్కువమంది ఇష్టపడతారు.

సిగరెట్టుతో పోలిస్తే చాలా తక్కువ ఖర్చు మూలంగా బీడీ తాగే అలవాటు ఎక్కువగా పేదలలో కనిపిస్తుంది. భారతదేశంలోనే కాకుండా పాకిస్తాన్, శ్రీలంక, కంబోడియా, బంగ్లాదేశ్ దేశాలలో బీడీలు ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తారు. ఒక్క భారతదేశంలోనే సుమారు 850 బిలియన్ బీడీలు తాగుతున్నారని అంచనా.

బీడీ ఆకుల సేకరణ ఆడవీ ప్రాంతాలలో నివసించే షెడ్యూల్ కులాలు, తెగల ప్రజల ఉపాధి కోసం ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టింది.

అభివృద్ధి చెందిన దేశాలలో కూడా 31 నుండి 58 శాతం పాఠశాల విద్యార్థులు బీడీలను రుచిచూసినట్లు అమెరికాలోని సాన్ ఫ్రాన్సిస్కో నగరంలోని సర్వేలో తెలిసింది.

## ఇవి కూడా చూడండి
బీడీ ఆకు చెట్టు

## మూలాలు

వర్గం:పొగాకు ఉత్పత్తులు
నాగులవంచ వసంతరావు

**నాగులవంచ వసంతరావు** ఒక కవి, రచయిత. అతని బ్లాగులో అతను తనను గురించి వ్రాసుకొన్న పరిచయ విషయాలు ఇవి -

సచివాలయంలో ప్రభుత్వ ప్రత్యేక ప్రధాన కార్యదర్శి వద్ద వ్యక్తిగత సహాయకుడు. 2004 ఫిబ్రవరి మాసంలో *సద్భావనా స్రవంతి* ఆధ్యాత్మిక వ్యాస సంపుటిని రచించి ప్రచురించాడు. 60 ఆధ్యాత్మిక వ్యాసాలుగల ఈ పుస్తకం పలువురు ఆధ్యాత్మిక వేత్తల, సాహితీ ప్రముఖుల, రచయితల ప్రశంసలను అందుకొన్నది. ఈనాడు, ఆంధ్రభూమి, ఆంధ్రప్రభ దిన పత్రికలో 12 ఆధ్యాత్మిక వ్యాసాలు ప్రచురింపబడ్డాయి.

*చేతన* సచివాలయ సాంస్కృతిక సంస్థ నిర్వహించిన ఉగాది కవి సమ్మేళనంలో వరుసగా 2006, 2007 సంవత్సరాలలో *పరానుకరణ* *జీవితం* అనే కవితలకు జ్ఞాపికలు, శాలువాతో సత్కారం జరిగింది. *సుగంధ సాహిత్య సౌరభాలు* సంస్థ ఆధ్వర్యంలో 2007 మార్చి 19వ తేదీన నిర్వహింపబడిన ఉగాది కవి సమ్మేళనంలో *జీవితం* కవితకు సన్మానం, జ్ఞాపిక లభించాయి. 2007 సంవత్సరంలో రచించిన *చైతన్య స్రవంతి* (కవితా సంకలనం), *నిత్య సత్యాలు* (పద్య శతకం) పలువురి ఆధ్యాత్మిక వేత్తల, మేధావుల, సాహితీ ప్రముఖుల, రచయితల ప్రశంసలను అందుకొన్నది.

;రచననుండి ఉదాహరణ

నవ యువకులార లేవండీ!

నవ యువకులార లేవండీ నడుంకట్టి నడవండీ
భరతమాత భవిష్యత్తు మీ చేతిలొ గలదండీ

దేశ ప్రగతికోసం రథచక్రాలై తిరగండీ
మాతృదేశ పురోగతికి సమిధలుగ మారండీ

కుళ్ళు రాజకీయాలు మనకసలే వద్దండీ
కపట నాటకాలు మీరు మానుకుంటె ముద్దండీ

భరతదేశ భవిష్యత్తూ యువత మీద గలదన్న
స్వామి వివేకానంద మాట సత్యంబని నమ్మండీ

తళుకు బెళుకు ఆకర్షణ మత్తులోబడి పోకండీ
తాత్కాలిక ఆనందం అభివృద్దికి చేటండీ

దురలవాట్లన్నింటికి దూరంగా ఉండండీ
బలహీనతలకు లోనైతే భవిష్యత్తు లేదండీ

వృత్తితో సంతృప్తి పడక ప్రవృత్తిని గాంచండీ
ఇష్టమైన ప్రవృత్తిలొ అభీష్థం నెరవేర్చండీ

కష్టించి పనిచేసి కర్మయోగివి గమ్మురా
కృషియందే అదృష్టం గలదని నువు నమ్మరా

ఉరకలెత్తు ఉత్సాహం ఉప్పొంగనీయరా
ఆకసంబె నీ హద్దని నిరూపించి చూపరా

ఉదయించే సూర్యున్ని ఎవ్వరాప గలరురా
యువతలోని ఉత్సాహం ఊరకుండిపోదురా

అంతులేని ఆర్ద్రతను గుండె నిండ నింపరా
స్పందన కరువైన బ్రతుకు మోడు వృక్షమేనురా

సామాజిక స్పృహను బొంది చక్కగ నువు నడవరా
సర్వ జనుల క్షేమంబును సతతం కాంక్షించరా

అద్భుతాలు సృస్థించి చరిత్రలో నిలవరా
ఆకసాన దృవతారగ సతతం నువు వెలగరా

వర్గం:ఆధునిక రచయితలు
సాంబుడు

thumb|యువరాజు సాంబ క్షేమదర్శితో పోరాడుతున్నాడు
**సాంబుడు** శ్రీకృష్ణునికి జాంబవతి వలన కలిగిన మొదటి పుత్రుడు.

సాంబుని గురించి మహాభాగవతంలో రెండు ముఖ్య కథలు ఉన్నాయి. ఒకటి దుర్యోధనుడు సాంబుని బంధించడం, బలరాముడు వచ్చి దుర్యోధనునితో మాట్లాడడం, దుర్యోధనుడు దానికి అంగీకరించకపోవడం. అప్పుడు బలరాముడు హస్తినాపురం పొలిమేరలకు వెళ్ళి తన హలం కర్రు నగరం మధ్య వరకు నిలిపి నగరాన్ని పెకిలించడానికి ప్రయత్నిస్తే, భూకంపం వచ్చింది. కురువృద్ధులతో దుర్యోధనుడు వచ్చి బలరాముని వేడుకొనగా, బలరాముడు శాంతించి నాగలిని ప్రక్కకు తీసేస్తాడు. ఆ తరువాత దుర్యోధనుడు తన కూతురు లక్ష్మణను సాంబునికిచ్చి వివాహం జరిపిస్తాడు. 

ఇంకోసారి దుర్వాసుడు బృందావనానికి వస్తాడు. యాదవులు పరిహాసానికి సాంబునికి ఆడ వేషం వేసి, దుర్వాసుని వద్దకు వెళ్ళారు. సాంబుడుకి అమ్మాయి పుడుతుందా, అబ్బాయి పుడతాడా అని దుర్వాసుని అడిగారు. కోపించిన ఆ మహర్షి సాంబుడి ఉదరంలో ముసలం పుట్టుతుంది, సమస్త యాదవ వంశాన్ని నాశనం చేస్తుందని చెప్పి అక్కడనుండి నిష్క్రమిస్తారు. ఇది యాదవవంశం అంతరించడానికి కారణం అయ్యింది.

వర్గం:పురాణ పాత్రలు

వర్గం:భాగవతము
భారత జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలు - ఉత్తమ సంగీత దర్శకుడు

జాతీయ ఉత్తమ సంగీత దర్శకత్వ పురస్కారం (రజత కమలం) పొందినవారి వివరాలు:

## ఇవి చూడండి

వర్గం:భారత జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలు
బేడి ఆంజనేయస్వామి దేవాలయం

right|thumb|బేడి ఆంజనేయస్వామి
**బేడీ ఆంజనేయస్వామి దేవాలయం** తిరుమలలో శ్రీవారి సన్నిధికి తూర్పు మాడ వీధిలో మహద్వారానికి, అఖిలాండానికి ఎదురుగా ఉంటుంది. బేడీ ఆంజనేయస్వామి రెండు చేతులు అంజలి ఘటించి వేంకటేశ్వరస్వామి వారికి నమస్కరిస్తూ నిలబడి ఉంటాడు. చిన్నతనంలో తిరుమల వదిలి పారిపోతుంటే అంజనీ దేవి (ఆంజనేయుని తల్లి) చేతులకు బేడీలు తగిలించిందట. అందుకనే ఈయనను బేడీ ఆంజనేయస్వామి అంటారు. ఈయన విగ్రహం చేతులకు బేడీలు తగిలించి వుంటాయి.

సా.శ.1841 ప్రాంతంలో దేవస్థానం అధికారులైన మహంతు వల్ల పూరీ జగన్నాథం నుంచి వచ్చిన సంప్రదాయమే ఈ బేడీ ఆంజనేయస్వామి అని తెలుస్తోంది. పూరీ నగరంలో కూడా ఇలాంటి బేడీ ఆంజనేయ స్వామి ఆలయం ఉంది. దాన్ని దరియా మహావీర దేవాలయం అని పిలుస్తారు. తిరుమల లోని ఆంజనేయస్వామి ఆలయం ముఖ మండపం, గర్భాలయం అని రెండు భాగాలుగా నిర్మించారు. గర్భాలయంలో సుమారు 6 అడుగుల ఎత్తున్న ఆంజనేయస్వామి విగ్రహం ఉంటుంది. గర్భాలయంపై ఏక కలశ గోపురం నిర్మించారు. గోపురానికి నాలుగుమూలల్లో సింహాలు చెక్కి ఉన్నాయి. ఆలయంలో ప్రదక్షిణ మండపం ఉంది.

## విశేషాలు
thumb|250px|బేడి ఆంజనేయస్వామి ఆలయ గోపురం|alt=|ఎడమప్రతిరోజు మూడుపూటలా వేంకటేశ్వర స్వామికి నివేదన జరిగాక, బేడీ ఆంజనేయస్వామికి నైవేద్యం సమర్పిస్తారు. ఈ నివేదన స్వామివారి ఆలయం నుండే వస్తుంది. ప్రతి ఆదివారం ఆంజనేయ స్వామికి పంచామృతాభిషేకం జరుగుతుంది. పునర్వసు నక్షత్రం రోజున సీతారామలక్ష్మణులు ఊరేగుతూ ఇక్కడకు వస్తారు. సీతారామలక్ష్మణులకు ఇచ్చిన శేషహారతిని ఆంజనేయస్వామికి ఇస్తారు. శ్రీరాముని మెడలోని పుష్పహారాన్ని బేడీ ఆంజనేయస్వామికి సమర్పిస్తారు. హనుమజ్జయంతి రోజు విశేషంగా పూజలు జరుగుతాయి.

## మూలాలు


వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ పుణ్యక్షేత్రాలు
వర్గం:తిరుమల
వర్గం:హిందూ దేవాలయాలు
శ్రీనివాస మంగాపురం

thumb|right|కళ్యాణ వేంకటేశ్వరస్వామి ఆలయం
**శ్రీనివాస మంగాపురం** తిరుపతికి 12 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఇక్కడ శ్రీ కళ్యాణ వేంకటేశ్వరస్వామి వేంచేసి ఉన్నారు. ఇతిహాసాల, పురాణాల ప్రకారం స్వామి నారాయణవనంలో కళ్యాణం చేసుకొని, తిరుమల కొండ మీద వెలసే ముందు పద్మావతి అమ్మవారితో ఇక్కడ కాలం గడిపారు.

శ్రీనివాస మంగాపురం తిరుపతి, మదనపల్లి రోడ్డులో తిరుపతికి దగ్గరలో ఉంది. గతంలో ఈ ఆలయం పురావస్తు శాఖ వారి ఆదీనంలో వుండి నిత్య పూజా కార్యక్రమాలకు దూరంగా వుండేది. పురావస్థు శాఖ వారి బోర్డు ఈ నాటికి ఆలయ ప్రాంగణంలో చూడ వచ్చు. ఆ తర్వాత సకల పూజా కార్యక్రమాలు జరుగు తున్నవి. ఇక్కడి శ్రీ వేంకటేశ్వరుని ఆలయం చాల పెద్దది. విశాల మైనది. ఇక్కడి శ్రీ వారి ప్రధాన మూర్తి తిరుమలలో వున్న దాని కంటే పెద్దది. తిరుమలో జరిగే అన్ని పూజాదికాలు ఇక్కడ కూడా జరుగుతాయి. ఇక్కడ భక్తుల తాకిడి అంతగా లేనందున ప్రశాంతంగా దర్శనం చేసు కోవచ్చు.

## మెట్లదారి
గతంలో ఈ మెట్లదారిలో భక్తులతో పాటు చంద్రదిరి పరిసర ప్రాంతాలలో పల్లెవాసులు కూడా నిత్యావసర వస్తువులైన పాలు, పెరుగు, మజ్జిగ, కూరగాయలు మొదలైన వాటిని ఈ మెట్ల దారి గుండా కొండపైకి తీసుకెళ్ళి అమ్మి తిరిగి వచ్చేవారు. కొండపైకి ఇది చాల దగ్గరి దారి. ఒక గంట లోపుల గమ్యస్థానం చేరుకోవచ్చు.

గతంలో మంగాపురంలో రైల్వే స్టేషను కూడా వుండేది. భక్తులు ఇక్కడ దిగి ముందు స్వామివారిని దర్శించుకొని తిరుమలకు వెళ్లేవారు. శ్రీ వారి మెట్టు ఇక్కడికి దగ్గరే. అక్కడి నుండే తిరుమల కొండ పైకి మెట్లదారి ఉంది. ఇది చాల దగ్గిర దారి. తిరుపతి అలిపిరి నుండే వుండే మెట్ల దారి కంటే ఇది చాల దగ్గర. సుమారు ఒక గంట లోపలే తిరుమల కొండ పైకి చేరవచ్చు. చాల మంది ఇక్కడి నుండి తిరుమల కొండపైకి ఎక్కి స్వామి వారిని దర్శించుకొని ఆతర్వాత తిరుపతి వైపు మెట్ల దారి గుండా కిందికి దిగేవారు. ప్రస్తుతం మంగా పురంలో రైల్వే స్టేషను లేదు. 

తిరుమలకు మెట్ల దారి ద్వారా నడచి వెళ్ళే భక్తుల సౌకర్యార్థం తిరుపతి అలిపిరి వద్ద నుండి శ్రీవారి మెట్టు వద్ద నున్న మెట్ల దారి వరకు ఉచిత బస్సు సౌకర్యం ఉంది. ఉచితముగా భక్తుల సామానులను కొండపైకి తీసుకెళ్ళే సౌకర్యము కూడా ఉంది. నడచి వెళ్ళేభక్తులకు ఇచ్చే ప్రత్యేక టోకన్లు అలిపిరి వద్ద ఇచ్చినట్లే ఇక్కడ కూడా ఇస్తున్నారు. ఈ మెట్ల దారి (నూరు మెట్లదారి) అతి దగ్గర దారి. ఇది అతి దగ్గరి దారి అయినందున గత కాలంలో ఈ మెట్ల దారి ద్వారా పరిసర పల్లె ప్రజలు పాలు, పెరుగు, పండ్లు, కూరగాయలు మొదలగు వాటిని ఈ మెట్ల దారి ద్వారనే తిరుమల కొండకు చేరవేసే వారు.

## చిత్రమాలిక

బొమ్మ:శ్రీనివాస మంగాపురం కళ్యాణ వేంకటేశ్వ్రరాలయంలోనిది.jpg|కళ్యాణ వేంకటేశ్వరస్వామి ఆలయం, పురావస్తు శాఖ ఫలకం 
Image:Srinivasa_mangapuram.jpg|కళ్యాణ వేంకటేశ్వరస్వామి ఆలయం
బొమ్మ:SrinivasamaMgaapuraMPlate.jpg|శ్రీనివాస మంగాపురం గుడిలోని సేవలు 
దస్త్రం:Dwaja of kalyana ven.JPG|కళ్యాణ వేంకటేశ్వరస్వామి యొక్క ధ్వజ స్తంభం
దస్త్రం:Kalyana venk, entrance.JPG|కళ్యాణ వెంకటేశ్వరాలయము, శ్రీనివాస మంగాపురం. తిరుపతి


## మూలాలు

## ఇవి కూడా చూడండి
* ఆంధ్ర ప్రదేశ్ విశిష్ట దేవాలయాలు
* ఆంధ్ర ప్రదేశ్ పుణ్యక్షేత్రాల జాబితా

## బయటి లింకులు

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ పుణ్యక్షేత్రాలు
వర్గం:తిరుమల
వర్గం:రాయలసీమ లోని పుణ్యక్షేత్రాలు
వర్గం:చిత్తూరు జిల్లా పుణ్యక్షేత్రాలు
వర్గం:దేవాలయాలు
వర్గం:పుణ్యక్షేత్రాలు
వర్గం:చిత్తూరు జిల్లా దర్శనీయ స్థలాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ దేవాలయాలు
చినమల్లవరం

**చినమల్లవరం** ప్రకాశం జిల్లా, జే.పంగులూరు మండలం లోని రెవెన్యూయేతర గ్రామం.
## గ్రామ భౌగోళికం
### సమీప గ్రామాలు
జనకవరం 4 కి.మీ, గంగవరం 6 కి.మీ, పావులూరు 6 కి.మీ, కొండ మంజులూరు 6 కి.మీ, చందలూరు 6 కి.మీ.
## గ్రామంలో మౌలిక వసతులు
### విజయ బ్యాంక్
గ్రామంలో ఈ బ్యాంక్ శాఖను, 2017, ఆగస్టు-26వతేదీ శనివారంనాడు ప్రారంభించారు.

## గ్రామ పంచాయతీ
2013, జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి నిర్వహించిన ఎన్నికలలో శ్రీమతి.కె.గోవిందమ్మ సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు.

## దర్శనీయ ప్రదేశాలు/దేవాలయాలు
### శ్రీ గంగా పార్వతీ సమేత శ్రీ మల్లేశ్వరస్వామివారి ఆలయం
ఈ ఆలయ ఎనిమిదవ వార్షికోత్సవం, వైశాఖపౌర్ణమి సందర్భంగా, 2015, మే నెల-3,4,5 తేదీలలో నిర్వహించెదరు.

### శ్రీ వేణుగోపాలస్వామి ఆలయo
ఈ ఆలయానికి 12.89 ఎకరాల మాన్యం భూమి ఉంది. ఆదాయం = రు. 1,46,000-00. ఈ ఆలయం కుడివైపుకు ఒరిగిపోయింది. గర్భగుడిలోనికి వర్షపునీరు వచ్చుచున్నది. ఆందువలన దేవాదాయశాఖ పునర్నిర్మాణానికి, 43 లక్షల రూపాయలతో అంచనా తయారుచేసింది. దీనిలో గ్రామస్తుల వ్యయం 13 లక్షలు జమచేయగానే పునర్నిర్మాణం ప్రారంభించెదరు.

ఈ ఆలయ పునర్నిర్మాణానికి గ్రామస్థుల తమవంతు భాగస్వామ్యంగా 14.4 లక్షల రూపాయలు ప్రభుత్వానికి చెల్లించారు. దీనితో దేవాదాయశాఖ సి.జి.ఎఫ్.నిధుల నుండి 28.8 లక్షల రూపాయలను విడుదల చేసింది. మొత్తం 43.2 లక్షల రూపాయలతో ఆలయ పునర్నిర్మాణం చేపట్టేందుకు అధికరులు చర్యలు చేపట్టినారు. ప్రథమంగా బాలాలయం నిర్మాణానికి 2017, ఫిబ్రవరి-1వతేదీ బుధవారంనాడు భూమిపూజ నిర్వహించారు.

## మూలాలు


## వెలుపలి లంకెలు
కె.ఆర్.విజయ

**కె.ఆర్.విజయ** దక్షిణభారత సినీనటి. పున్నాగై అరసి (పున్నాగ పూల వంటి నవ్వులు కలది) అని బిరుదునందుకున్న విజయ నాలుగు దశాబ్దాలపాటు సినీరంగములో పనిచేసినది.

## జననం
నవంబరు 30,  1948లో కేరళ లో జన్మించారు. విజయ తల్లి కల్యాణి అదే రాష్ట్రానికి చెందినది కాగా, తండ్రి రామచంద్రన్ ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర చిత్తూరుకు చెందినవాడు. ఈమె బాల్యం చాలామటుకు తమిళనాడులోని పళనిలో గడిచినది. ఈమె తండ్రి ఎం.ఆర్.రాధా డ్రామా కంపెనీలో పనిచేస్తూ సినిమాలలో నటించి పేరుతెచ్చుకోవాలని కలలుకన్నాడు.

విజయ బాల్యం నుండి రంగస్థలంపై నాట్య ప్రదర్శనలు చేసేది. ఈ కార్యక్రమాలను టీ.వీలో ప్రసారం చేసేవారు. అలాంటి మద్రాసులో జరిగిన ఒక టీ.వీ కార్యక్రమాన్ని చూసిన నటుడు జెమినీ గణేశన్ ఆమె నటనకు ముగ్ధుడై సినీ తార అయ్యేందుకు మంచి అవకాశాలున్నాయని ప్రోత్సహించాడు. విజయ కె.ఎస్.గోపాలకృష్ణన్ దర్శకత్వం వహించిన కర్పగం సినిమాతో రంగప్రవేశం చేసింది. ఈ సినిమాలో కథానాయకుడు జెమినీయే.

ఈమె సోదరి కుమార్తె అనూష హీరోయిన్ గా గోల్‌మాల్ గోవిందం, ఇద్దరు పెళ్లాల ముద్దుల పోలీస్ వంటి చిత్రాల్లో నటించింది.

## నటించిన చిత్రాలు
* 100% లవ్ (2011)
* చుక్కల్లో చంద్రుడు (2006)
*చంద్రముఖి (2005) .... Senthil's Mother
* నాయకుడు (2005)
*Shock (2004) 
*Ondagona Baa (2003) .... Raghu's grandmother 
*Mr. Brahmachari (2003) .... Vasumathi 
*Nakshathrakkannulla Rajakumaran Avanundoru Rajakumari (2002) .... Bhageerathiyamma 
*Jai Ganesh Deva (2001) 
*Pranaya Nilavu (1999) .... Lakshmi 
*Thirumanassu (1995) .... Thampuratti 
*భైరవ ద్వీపం (1994) 
*Champakkulam Thachan (1992) .... Karthyayani 
*Appu (1990) 
*అన్న-తమ్ముడు (1990)
*ఇద్దరూ ఇద్దరే (1990)
*మా ఇంటి కృష్ణుడు (1990)
*సూత్రధారులు (1990) .... Yashodamma 
*Simon Peter Ninakku Vendi (1988) .... Savithri 
*యోగి వేమన (1988) 
*Sreedharante Onnam Thirumurivu (1987) .... Sarada 
*మజ్ఞు (1987) 
*జగన్మాత (1987) ... పార్వతి
*విశ్వనాధ నాయకుడు (1987) 
*శ్రీదత్త దర్శనం (1985) .... Renuka 
* ఊంచే లోగ్ (1985)
*Ithiri Poove Chuvannapoove (1984) .... Meenakshi 
*Parannu Parannu Parannu (1984) .... Susan 
*Alolam (1982) .... Savithri 
*John Jaffer Janardhanan (1982) .... Sumathy 
*Rishi Moolam (1980) 
*శ్రీ వినాయక విజయం (1980) .... Durga Devi 
*Ezhamkadalinakkare (1979) .... Lakshmi 
*Mamangam (1979) .... Manka 
*Pathinaru Vayathinile (1977) 
*తంగపతకం (1974)
*Nathayil Muthu (1973) .... Chelakannu 
*Kurathi Magan (1972) 
*తిండిపోతు రాముడు (1971)
*భలే పాప (1971) 
*ఏకవీర (1969)
*ప్రేమకథ (1968)
*మాయా మందిరం (1968) 
*Palmanam (1968) 
*Ooty Varai Uravu (1967) 
*Anveshichu Kandethiyilla (1967) .... Susamma 
*Iru Malargal (1967) 
*కాలచక్రం (1967)
*Kandan Karunai (1967) .... Muruga's Consort 
*Paladai (1967) 
*పట్టణతిల్ భూతం (1967) 
*Thangai (1967) .... Leela 
*Thiruvarutselvar (1967) 
*పరమానందయ్య శిష్యుల కథ (1966) .... Chitralekha 
*సరస్వతీ శపథం (1966) 
*Selvam (1966) 
*శ్రీకృష్ణ పాండవీయం (1966) 
*''రాము'' (1966) 
*Yarukaka Azhudan (1966) .... Lodger 
*Odeyil Ninnu (1965) .... Lakshmi as grown-up 
*Kai Kodutha Deivam (1964) 
*సర్వర్ సుందరం (1964) .... Radha 
*Karpagam (1963)

## మూలాలు
*హిందూపత్రికలో విజయపై వ్యాసం 

## బయటి లింకులు
*

వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు
వర్గం:మలయాళ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:తమిళ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:1948 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
అంటోన్ చెకోవ్

**అంటోన్ పావ్లొవిచ్ చెకోవ్** (1860-1904) ప్రపంచ ప్రసిద్ధ రష్యన్ నాటక రచయిత. 19వ శతాబ్ది చివరిభాగాన వెలసిన రష్యన్ వాస్తవికతా సాంప్రదాయ ప్రధాన ప్రతినిధి. *ది సీగల్*, *అంకుల్ వన్యా*, *త్రీ సిస్టర్స్*, *ది చెర్రీ ఆర్చర్డ్* వంటి సుప్రసిద్ధ రచనల నిర్మాత.

## తొలిదశ
రష్యాలోని టాంగన్‌రాగ్ అనే గ్రామంలో 1860 జనవరి 29న ఒక బానిస కుమారునిగా చెకోవ్ జన్మించాడు. ఈయన తండ్రి ఒక చిల్లర దుకాణం నడిపేవాడు. తన దుకాణంలో పనిచేయమని, తానే నడుపుతున్న ఒక చర్చి గాయకబృందములో చేరమనీ కుమారున్ని ఆయన నిర్బంధించేవాడు. తల్లి చెకోవ్‌ను ఎంత ప్రేమగా చూసినా బాల్యానికి సంబంధించిన బాధాకర స్మృతులే ఆయనకు మిగిలాయి. అతని అనంతర రచనలలో చాలా వాటిలో ఆ అనుభవాల ప్రతిధ్వనులే వినిపిస్తాయి.

కొద్దికాలం పాటు గ్రీక్ బాలురకోసం నడిపే ఒక స్థానిక పాఠశాలలో చదివి, అనంతరం చెకోవ్ *టౌన్ జిమ్నాసియా* (ఉన్నత పాఠశాల) లో చేరి, 10 ఏళ్లు అక్కడ చదివాడు. ముఖ్యంగా గ్రీక్, లాటిన్ పురాణాలు బోధించే ఆ పాఠశాలలో ఉన్న విద్యా ప్రమాణాలు పాటించబడేవి. తండ్రి దివాళా తీయడంతో చివరి 3 ఏళ్లూ ఒంటరిగా ఉంటూ చిన్నపిల్లలకు చదువుచెబుతూ చెకోవ్ తన కాళ్ల మీద తాను నిలబడవలసి వచ్చింది. తండ్రి తక్కిన కుటుంబ సభ్యులతో సహా జీవనోపాధిని వెతుక్కుంటూ మాస్కో నగరం చేరుకొన్నాడు. 1879 శీతాకాలంలో చెకోవ్ మాస్కోలోని తన కుటుంబ సభ్యులను చేరుకొని 1892 వరకూ వారితో కలిసి ఉన్నాడు. మాస్కో విశ్వవిద్యాలయంలోని వైద్య కళాశాలలో చేరి, 1884లో వైద్య పట్టబధ్రుడయాడు. తండ్రి జీతం చాలీ చాలకుండా ఉండటం చేత కుటుంబ నిర్వహణ బాధ్యత అతనే చూడవలసి వచ్చింది. ఈయన ఇద్దరు అన్నలలో అలెక్జాండర్ పాత్రికేయుడు. నికొలాయ్ చిత్రకారుడు. వారు విలాస జీవితాలను గడుపుతూ కుటుంబ బాధ్యతను పట్టించుకొనే వారు కాదు. జర్నలిస్టుగా రచనలు చేస్తూ, హాస్య రచనలు ప్రకటిస్తూ, డబ్బు సంపాదించి తానే సంతోషంగా కుటుంబపోషణ చేశేవాడు.

## రచనా జీవితం
హాస్య పత్రికలకు మారుపేరుతో ఛలోక్తులు వ్రాయడంతో చెకోవ్ రచనాజీవితం ప్రారంభమైంది. 1888 నాటికే ఆయనకు కొంత ప్రజాధరణ లభించింది. అనంతర రచనల కంటే ఆ కాలంలో చెకోవ్ చేసిన రచనలే ఎక్కువ. హాస్య రచనలతో పాటు మానవ దైన్యాన్ని, నైరాశ్యాన్ని చిత్రించే కరుణ రసభరితమైన రచనలు కూడా చెకోవ్ చేయనారంభించాడు.

1891-92 నాటి దారుణ కరువు కాటక పరిస్థుతులలో వైద్యునిగాను, వైద్యశాఖా నిర్వాహుడుగాను చెకోవ్ దేశానికి ఎనలేని సేవచేశాడు. మాస్కోకు 50 మైళ్ల దక్షిణాన గల మెలిఖోవో గ్రామంలో ఒక ఎస్టేట్ కొన్నాడు. ముసలి తల్లితండ్రులతోనూ, చెకోవ్ కు సేవచేయటానికి అవివాహితగా మిగిలిపోయిన సోదరి మరియా తోనూ ఆరేళ్ల పాటు చెకోవ్ అక్కడ జీవించాడు. ఆ కాలంలో ఆయన చేసిన రచనలు *ది బటర్‌ఫ్లై*, నైబర్స్ (1892), అనోనిమస్ స్టోరీ (1893), ది బ్లాక్ మాంక్ (1894), మర్డర్ ఆరియాడ్నే (1895)

చెకోవ్ రచించిన చివరి రెండు నాటకాలు: త్రీ సిస్టర్స్ (1900-01), ది చెర్రీ ఆర్చర్డ్ (1903-94). చెకోవ్ నాటకాలు రంగస్థలం మీద ప్రదర్శింపబడుతూ విశేష ఆదరణ పొందాయి. 1904 ఫిబ్రవరి 17న చెకోవ్ రచనల రజతోత్సవం సందర్భంలో ప్రదర్శించిన నాటకానికి మృత్యుముఖంలో ఉన్న చెకోవ్ ను రప్పించి, నిరాడంబరుడైన ఆయనకు బలవంతంగా ఆయనను ప్రశంసిస్తూ చేసిన ఉపన్యాసాలను వినిపించారు. ఆ ఏడాదే జూలై 14/15 న జర్మనీలోని బ్రాడెన్‌వైడర్ లో చెకోవ్ తనువు చాలించాడు. ఆయన చనిపోయిన 40 ఏళ్లకు ఆయన సంపూర్ణ రచనలు, లేఖలు 8 సంపుటాలుగా ప్రకటించబడిన తర్వాతగానీ ఆయన రచనల విశిష్టత లోకం పూర్తిగా గుర్తించలేదు. ప్రధానంగా నాటకకర్తగానే సుప్రసిద్ధుడైన విమర్శకుల దృష్టిలో 1888 తర్వాత ఆయన రచించిన కథానికలు అంతకంటే విలువైనవి.

వర్గం:నాటక రచయితలు
వర్గం:1860 జననాలు
వర్గం:1904 మరణాలు
వర్గం:రష్యన్ రచయితలు
కూచివారి పల్లె

**కూచివారి పల్లె**, వైఎస్‌ఆర్ కడప జిల్లా, రాజంపేట మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం. 

ఈ గ్రామవాసి గుత్తా వెంకట్రామ నాయుడు ఈ గ్రామానికి 30 ఏళ్ళపాటు ఏకగ్రీవంగా ఎన్నికై సర్పంచిగా పనిచేశారు. విద్యార్థులకోసం తన మిత్రులతో కలిసి ఏకంగా 27 ఎకరాల భూమి పాఠశాల కోసం సేకరించారు. ఇందులో తన స్వంత భూమిగూడా ఉంది. మిగతా భూమిని చందాల రూపంలో వసూలు చేసిన డబ్బుతో కొన్నారు. ఈ స్థలంలో 1935 లోనే బోర్డ్ స్కూల్ ని ప్రారంభించారు. ఆ తర్వాత ప్రభుత్వ జూనియర్ కళాశాల, రెండు క్రీడామైదానాలు, వసతి గృహాలు ఏర్పాటు చేశారు. ఇక్కడ చదువుకున్న ఎంతోమంది విద్యార్థులు ఉన్నత స్థాయికి ఎదిగారు. ఈ పాఠశాలకు ఉన్న భూమి విలువ ఇప్పటి ధరల ప్రకారం నూరు కోట్ల రూపాయల పైమాటే.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
మురళీమోహన్ (నటుడు)

**మాగంటి మురళీమోహన్** తెలుగు సినిమా కథానాయకుడు, నిర్మాత. జయభేరి గ్రూపు అధిపతి. 2014 లోక్ సభ ఎన్నికలలో తెలుగు దేశం పార్టీ అభ్యర్థిగా రాజమండ్రి నియోజక వర్గం నుండి గెలిచాడు.
## జీవిత విశేషాలు
ఇతని అసలు పేరు మాగంటి రాజబాబు. ఇతడు 1940, జూన్ 24వ తేదీన పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాలోని చాటపర్రు గ్రామంలో జన్మించాడు. ఇతని తండ్రి మాగంటి మాధవరావు స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు. ఇతని విద్యాభ్యాసం ఏలూరులో గడిచింది. ఇతడు 1963లో ఎలెక్ట్రికల్ మోటార్లు, ఆయిల్ ఇంజన్ల వ్యాపారం ప్రారంభించాడు. తరువాత ఇతడు విజయవాడలో నాటకాలలో నటించడం మొదలు పెట్టాడు.

ఇతని భార్య పేరు విజయలక్ష్మి. వీరికి మధుబిందు అనే కుమార్తె రామమోహన్ అనే కుమారుడు ఉన్నారు. కోడలు పేరు రూప.

## సినిమా రంగం
1973లో మురళీమోహన్ అట్లూరి పూర్ణచంద్రరావు నిర్మించిన జగమేమాయ చిత్రంతో సినిమా రంగ ప్రవేశం చేశాడు. దాసరి నారాయణరావు 1974లో తీసిన తిరుపతి సినిమాతో ఇతనికి నటునిగా గుర్తింపు వచ్చింది. ఇతడు సుమారు 350 తెలుగు చలనచిత్రాలలో నటించాడు. ఇతడు తన సోదరుడు కిశోర్‌తో కలిసి **[[జయభేరి ఆర్ట్ ప్రొడక్షన్స్|జయభేరి ఆర్ట్స్]]** అనే సినీ నిర్మాణ సంస్థను స్థాపించి దాని ద్వారా 25 చిత్రాలను నిర్మించాడు. ఇతడు నేషనల్ ఫిలిం డెవెలప్‌మెంట్ కార్పొరేషన్, ఆంధ్రప్రదేశ్ ఫిలిం డెవెలప్‌మెంట్ కార్పొరేషన్లలో వివిధ హోదాలలో సేవలందించాడు. 2015 వరకు తెలుగు మూవీ ఆర్టిస్ట్స్ అసోసియేషన్ (మా)కు గౌరవాధ్యక్షునిగా కూడా వ్యవహరించాడు.

## వ్యాపార రంగం
ఇతడు రియల్ ఎస్టేట్ వ్యాపారంలో ప్రవేశించి జయభేరి గ్రూప్ సంస్థను స్థాపించి దానికి ఛైర్మన్‌గా వ్యవహరిస్తున్నాడు.

## రాజకీయాలు
ఇతడు రాజకీయాలలో కూడా ప్రవేశించి తెలుగు దేశం పార్టీలో చేరాడు. 2009లో జరిగిన 15వ లోక్‌సభ ఎన్నికలలో రాజమండ్రి లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుండి తెలుగు దేశం అభ్యర్థిగా నిలబడ్డాడు. ఆ ఎన్నికలలో కాంగ్రెస్ పార్టీ అభ్యర్థి ఉండవల్లి అరుణ కుమార్ చేతిలో 2,147 ఓట్ల తేడాతో పరాజయం పాలయ్యాడు. తిరిగి 2014లో 16వ లోక్‌సభ ఎన్నికలలో గెలిచి రాజమండ్రి పార్లమెంటు సభ్యుడిగా ఎన్నికయ్యాడు.

## మురళీమోహన్ నటించిన చిత్రాలు

## టెలివిజన్

## పురస్కారాలు
2026లో  పద్మశ్రీ అవార్డు పొందారు.

### నంది పురస్కారాలు

|-
| 1985
| ఓ తండ్రి తీర్పు
| నంది పురస్కారాలు - ఉత్తమ నటుడు
| 
|}

### ఇతర పురస్కారాలు

* 2016లో సైమా లైఫ్‌టైమ్ అచీవ్‌మెంట్ అవార్డు

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
*జయభేరి గ్రూపు అధికారిక వెబ్ సైట్.

వర్గం:1940 జననాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు
వర్గం:నంది ఉత్తమ నటులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా సినిమా నటులు
వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా సినిమా నిర్మాతలు
వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా వ్యాపారవేత్తలు
వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:సి.ఆర్.రెడ్డి కళాశాల పూర్వ విద్యార్థులు