దుఖాన్ రామ్

**దుఖన్ రామ్** (1899–1990) భారతదేశానికి చెండియాన్ నేత్ర వైద్య నిపుణుడు, విద్యావేత్త, శాసనసభ్యుడు, బాబాసాహెబ్ భీమ్రావ్ అంబేద్కర్ బీహార్ విశ్వవిద్యాలయానికి వైస్ ఛాన్సలర్. ఆయన భారతదేశంలోని పురాతన వైద్య కళాశాలలలో ఒకటైన పాట్నా మెడికల్ కాలేజీకి ప్రిన్సిపాల్‌గా పని చేశాడు, దయానంద్ సరస్వతి స్థాపించిన ఆర్య సమాజ్ అనుబంధ సంస్థ అయిన ఆర్య ప్రదేశిక్ ప్రతినిధి సభకు అధ్యక్షుడిగా ఉన్నాడు.  ఆయన 1962 బీహార్ శాసనసభ ఎన్నికలలో ససారం నియోజకవర్గం నుండి భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యాడు, 1961లో ఆల్ ఇండియా ఆప్తాల్మోలాజికల్ సొసైటీకి అధ్యక్షుడిగా పని చేశాడు. ఆయన వైద్య రంగంలో చేసిన సేవలకు గాను, భారత ప్రభుత్వం 1962లో ఆయనకు మూడవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారమైన పద్మభూషణ్‌ను ప్రదానం చేసింది.

## జీవిత చరిత్ర
దుఖన్ రామ్ 1899 జూలై 15న బీహార్ రాష్ట్రంలోని సాసారామ్లో పేద ఆర్థిక వనరులు కలిగిన ఒక వైశ్య కుటుంబంలో జన్మించాడు,  అతని తండ్రి కేవలం నాలుగు సంవత్సరాల వయసులో మరణించడంతో క్లిష్ట పరిస్థితులలో షాహాబాద్ జిల్లా స్థానిక పాఠశాలల్లో తన ప్రారంభ విద్యను అభ్యసించాడు. స్కాలర్‌షిప్ సహాయంతో పాటు, సెలవుల్లో ట్యూటర్‌గా, వస్త్రాలు అమ్మే వ్యక్తిగా పార్ట్‌టైమ్ ఉద్యోగాలు చేసి సంపాదించిన డబ్బుతో ఆయన చదువుకున్నారని నివేదించబడింది. ఆయనకు 16 సంవత్సరాల వయస్సులో వివాహం జరిగింది, కానీ తన విద్యను కొనసాగించి, 1920లో కలకత్తా మెడికల్ కాలేజీలో చేరాడు. అక్కడ నుండి 1926లో వైద్యశాస్త్రంలో పట్టభద్రుడయ్యాడు, ఆ సమయంలో ఆయన 1925లో ఉత్తీర్ణత సాధించడానికి ఏకకాలంలో బ్యాచిలర్ ఆఫ్ సైన్స్ కోర్సును అభ్యసించారు. ఆయన 1927 నుండి పాట్నా మెడికల్ కాలేజీలో వైద్య శిక్షణ పొందారు, ఆ తరువాత ఆయన రాయల్ కాలేజ్ ఆఫ్ సర్జన్స్ ఆఫ్ లండన్ నేత్ర వైద్య శాస్త్రంలో (డిఎల్ఓ & డిఓఎంఎస్) ఉన్నత విద్యను అభ్యసించారు. 1934లో భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చిన ఆయన, పాట్నా మెడికల్ కాలేజీలోని ఆప్తాల్మాలజీ,  ఓటోరినోలారింగాలజీ విభాగంలో అధ్యాపకుడిగా చేరారు, అక్కడ ఆయన ఉన్నత స్థాయికి ఎదిగి 1944లో ఆ విభాగానికి ప్రొఫెసర్ అయ్యారు. అక్కడ ఆయన పదవీకాలంలో ఆ సంస్థ డిఓ, డిఎల్ఓ, ఎంఎస్ (ఐ) & ఎంఎస్ (ఇఎన్టి) అనే నాలుగు కోర్సులను ప్రారంభించింది.

భారత స్వాతంత్ర్యానికి రెండు సంవత్సరాల ముందు, బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం 1945లో రామ్ కు రాయ్ సాహిబ్ బిరుదును ప్రదానం చేసింది. 1951లో *ఆర్య ప్రతినిధి సభ* బీహార్ అధ్యాయం అధ్యక్షుడిగా, 1956లో జాతీయ సంస్థ ఉపాధ్యక్షుడిగా, 1957లో మారిషస్లో జరిగిన *అంతర్జాతీయ ఆర్య లీగ్* అధ్యక్షత వహించారు. అదే సంవత్సరం, అప్పటి భారత రాష్ట్రపతి రాజేంద్ర ప్రసాద్ పై పనిచేయడానికి ఆయన ఎంపికయ్యారు. సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణన్, జాకీర్ హుస్సేన్, వరాహగిరి వెంకట గిరి, ఫక్రుద్దీన్ అలీ అహ్మద్ అనే తదుపరి నలుగురు అధ్యక్షులకు గౌరవ నేత్ర శస్త్రవైద్యుడిగా పనిచేయడం ద్వారా ఆయన భారత రాష్ట్రపతి కార్యాలయంతో తన అనుబంధాన్ని కొనసాగించారు. 1959లో ఆయన పాట్నా వైద్య కళాశాలకు ప్రిన్సిపాల్గా నియమితులయ్యారు, ఆయన ప్రిన్సిపాల్గా ఉన్న కాలంలోనే బాబాసాహెబ్ భీమరావ్ అంబేద్కర్ బీహార్ విశ్వవిద్యాలయానికి వైస్ ఛాన్సలర్గా ఎంపికయ్యారు. వైస్ ఛాన్సలర్గా, రాంచీలోని రాజేంద్ర ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్సెస్ పాటు ముజఫర్పూర్, భగల్పూర్ వైద్య కళాశాలల స్థాపనకు ఆయన సహకరించినట్లు సమాచారం. వైద్య సహాయం  ప్రజారోగ్య సేవలను సమీక్షించడానికి, మార్గదర్శకాలను ప్రతిపాదించడానికి భారత ప్రభుత్వం ఆరోగ్య సర్వే, ప్రణాళిక కమిటీని ఏర్పాటు చేసినప్పుడు, ఎ. లక్ష్మణస్వామి ముదలియార్ (తరువాత 1959లో *ముదలియార్ కమిటీ* అని పిలువబడింది) అధ్యక్షతన, ఆయన కమిటీ సభ్యుడిగా ఎంపికయ్యారు.

రామ్ ఆల్ ఇండియా ఆప్తాల్మోలాజికల్ సొసైటీ బీహార్ యూనిట్ వ్యవస్థాపక అధ్యక్షుడు, 1952, 1956 లో వరుసగా పాట్నా,జంషెడ్పూర్ వార్షిక సమావేశాల నిర్వాహక కమిటీకి అధ్యక్షత వహించారు, 1961 లో సంస్థ జాతీయ అధ్యక్షుడిగా ఉన్నారు. అతను 1953  & 1961 లలో హైదరాబాదులో జరిగిన ఓటోరినోలారిన్జాలజిస్టులు, నేత్ర వైద్యుల జాతీయ సమావేశాలకు అధ్యక్షత వహించాడు. 1954-55 సమయంలో ఇండియన్ మెడికల్ అసోసియేషన్ బీహార్ విభాగానికి అధ్యక్షుడిగా ఉన్నాడు. అతను పాట్నాకు చెందిన పరిపాలన, నిర్వహణలో ఉన్నత అధ్యయనాల సంస్థ అయిన ఐఎఎస్ఐఎన్డిఐఏ-ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ స్టడీస్ వ్యవస్థాపకుడు-అధ్యక్షుడు. అతను నేషనల్ అకాడమీ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్సెస్ వ్యవస్థాపకులలో ఒకడు, దాని ఎన్నికైన సాసారాం (1961). భారత ప్రభుత్వం 1962లో ఆయనకు పద్మభూషణ్ పౌర పురస్కారాన్ని ప్రదానం చేసింది. తరువాత, అతను 1962 బీహార్ శాసనసభ ఎన్నికల్లో సాసారం అసెంబ్లీ నియోజకవర్గం నుండి భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి, ప్రజా సోషలిస్ట్ పార్టీ చెందిన బిపన్ బిహారీ సిన్హాపై 11984 ఓట్ల తేడాతో గెలుపొందారు.

దుఖన్ రామ్ 1990 ఏప్రిల్ 16న పాట్నాలో 90 సంవత్సరాల వయసులో మరణించాడు, ఆయనకు ఆరుగురు పిల్లలు ఉన్నారు. పాట్నాలోని ఒక ప్రభుత్వ పాఠశాల, *డాక్టర్ దుఖన్ రామ్ డిఎవి పబ్లిక్ స్కూల్* ఆయన పేరు పెట్టారు. అసోసియేషన్ ఆఫ్ ఒటోరినోలారింగోలజీ అండ్ హెడ్ అండ్ నెక్ సర్జన్స్ ఆఫ్ ఇండియా బీహార్ & జార్ఖండ్ రాష్ట్ర శాఖ అతని గౌరవార్థం డాక్టర్ దుఖన్ రామ్ మెమోరియల్ ఓరేషన్ అనే వార్షిక ప్రసంగాన్ని ఏర్పాటు చేసింది.

## మూలాలు

వర్గం:1899 జననాలు
వర్గం:1990 మరణాలు
వర్గం:పద్మభూషణ పురస్కార గ్రహీతలు