రాయికల్ (ఫరూఖ్ నగర్)

**రాయికల్,** తెలంగాణ రాష్ట్రం, రంగారెడ్డి జిల్లా, ఫరూఖ్ నగర్ మండలంలోని గ్రామం.

ఇది మండల కేంద్రమైన ఫరూఖ్ నగర్ నుండి 7 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన మహబూబ్ నగర్ నుండి 42 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 

## జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణలో
2016 అక్టోబరు 11న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు  ముందు ఈ గ్రామం పాత మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలోని ఇదే మండలంలో ఉండేది.

## గణాంకాలు

2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 478 ఇళ్లతో, 2170 జనాభాతో 952 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1139, ఆడవారి సంఖ్య 1031. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 504 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 357. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 575206. 

## విద్యా సౌకర్యాలు

గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి , ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.  సమీప బాలబడి ఫరూఖ్ నగర్లో ఉంది. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల ఫరూఖ్ నగర్లో ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ మహబూబ్ నగర్లో ఉన్నాయి.  సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల ఫరూఖ్ నగర్లోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు మహబూబ్ నగర్లోనూ ఉన్నాయి. 

## వైద్య సౌకర్యం

### ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
రాయికల్లో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉంది. 

### ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో2 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. ఎమ్బీబీయెస్ కాకుండా ఇతర డిగ్రీ చదివిన డాక్టర్లు ఇద్దరు ఉన్నారు.

## తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. 
గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. 
బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.

## పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు.  చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు. 

## సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు

రాయికల్లో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. 
లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.  గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి  గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. 
గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి. 

## మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు

గ్రామంలో వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉంది. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి. 
ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. 

## ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో ఆటల మైదానం, గ్రంథాలయం ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.

## విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు. 
## భూమి వినియోగం
రాయికల్లో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:

* వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 91 హెక్టార్లు
* వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 2 హెక్టార్లు
* శాశ్వత పచ్చిక ప్రాంతాలు, ఇతర మేత భూమి: 13 హెక్టార్లు
* తోటలు మొదలైనవి సాగవుతున్న భూమి: 3 హెక్టార్లు
* వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 4 హెక్టార్లు
* సాగులో లేని భూముల్లో బీడు భూములు కానివి: 121 హెక్టార్లు
* బంజరు భూమి: 60 హెక్టార్లు
* నికరంగా విత్తిన భూమి: 654 హెక్టార్లు
* నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 680 హెక్టార్లు
* వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 156 హెక్టార్లు

## నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
రాయికల్లో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
* బావులు/బోరు బావులు: 156 హెక్టార్లు
## ఉత్పత్తి
రాయికల్లో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
### ప్రధాన పంటలు
వరి, జొన్న
### పారిశ్రామిక ఉత్పత్తులు
మోటారు పంపులు సిమెంటు పైపులు

## ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు

## రామేశ్వర దేవాలయం

ఈ దేవాలయము ఉత్తర రామేశ్వరంగా ప్రసిద్ధి గాంచింది. ఈ ఆలయానికి గొప్ప చరిత్ర ఉంది.రాయికల్ గ్రామ శివారులో గల పంచముఖ గుట్ట సమీపంలో వెలిసిన రామలింగేశ్వరుడిని స్వయంగా శ్రీ రామచంద్రుడే ప్రతిష్ఠించాడని మాణిక్య ప్రభు చరిత్రలో వ్రాయబడి ఉంది. శివ లింగాన్ని శ్రీ రామచంద్రుడే ప్రతిష్ఠించాడనటానికి నిదర్శనంగా శివలింగంపై రామబాణం గుర్తు ఉంది. శ్రీరాముడు సీతాన్వేషణకు లంకకు వెళ్ళి తిరిగి వచ్చే సమయంలో దండకారణ్య ప్రాంతమైన రామేశ్వరంలో బదిరీ వృక్షం క్రింద శివలింగాన్ని ప్రతిష్ఠించి పూజ చేసారని భక్తుల విశ్వాసం.

ప్రకృతి వైపరీత్యాల వల్ల రాముడు ప్రతిష్ఠించిన శివలింగం చాలా కాలం పాటు భూగర్భంలోనే ఉండిందని చరిత్ర చెబుతుంది. రామేశ్వరం గుత్తల మధ్య మాణిక్య ప్రభువు శిష్యుడగు నరసింహారాయులు అనే భక్తుడు తపస్సు చేస్తుండే వాడు, ఆయన కలలో రామలింగేశ్వరుడు దర్శన మిచ్చి బదిరీ వృక్షం క్రింద శివలింగం ఉందనీ, దాన్ని బయటకు తీసి పూజలు చేయాలని ఆజ్ఞాపించాడు. ఆ భక్తుడు శివలింగాన్ని వెలికి తీసి పూజలు నిర్వహించాడు. అనంతరం నరసింహారాయల శిష్యుడగు అప్పకొండ భట్టు అనే భక్తుడు శివలింగానికి నిత్య పూజలు చేస్తూ దత్తాత్రేయ స్వామి ఆలయాన్ని, కోనేరును నిర్మించి రామలింగేశ్వర దేవాలయ అభివృద్ధికి కృషి చేసినట్లుగా చెబుతారు. ఆలయంలో గల శివలింగం ప్రతి యేటా కొంత పరిమాణం పెరుగుతుందని భక్తుల విశ్వాసం. దానికి నిదర్శనంగా గర్భగుడిలోని శివలింగం చుట్టూ ప్రతి యేటా పగుళ్ళు ఏర్పుడుతున్నాయి. ప్రతి యేటా మహాశివరాత్రి రోజున వేలాదిగా భక్తులు సుదూర ప్రంతాలనుండి తరలి వచ్చి ఉపవాసాలు విరమిస్తారు. జాతీయ రహదారి (7) పై షాద్‌నగర్ నుండి 6 కి.మీ దూరంలో గల రాయ‌కల్ గ్రామ స్టేజి నుండి 4 కి.మీ దూరాన కల రామేశ్వరానికి బి.టి రోడ్డు ఉంది. షాద్ నగర్ బస్ స్టాంద్ నుండి బస్సు సౌకర్యం కూడా ఉంది.

## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు