వంశ బ్రాహ్మణం

**బ్రాహ్మణాలు** (దేవనాగరి: ब्राह्मणम्) హిందూ మతం శ్రుతి సాహిత్యం యొక్క భాగంగా ఉన్నాయి. వారు ఆచారాలు సరైన పనితీరు వివరించే నాలుగు వేదాల మీద వ్యాఖ్యానాలు ఉన్నాయి. ప్రతి వేద * [[శాఖ]] * (పాఠశాల), దాని సొంత బ్రాహ్మణులను కలిగి ఉంది. ఈ అనేక గ్రంథాలు **మహాజనపదులు** కాలంలో ఎన్ని ఉనికిలో ఉన్నాయో తెలియదు.

## జీవించిన బ్రాహ్మణాలు
* బ్రాహ్మణాలు కాలగర్భములో అనేకం కలసి పోగా, కొన్ని అసంపూర్ణమైనవి ఉంటే మరికొన్ని కేవలం పేర్లు మాత్రమే తెలిసిన బ్రాహ్మణాలు కొన్ని ఉన్నాయి. చతుర్వేదాలు మొత్తానికి ఈ బ్రాహ్మణాలు, రెండు ఋగ్వేదంలో, యజుర్వేదం ఆరు, సామవేదము పది, అథర్వణవేదము ఒకటి, మొత్తం 19 బ్రాహ్మణాలు కనీసం సజీవంగా ఉన్నాయి. అదనంగా, సంరక్షించబడిన కొన్ని ఖండాలుగా, అధ్యాయాల రూపంలో పాఠాలు కొన్ని ఉన్నాయి.
* ఈ బ్రాహ్మణాలు ఖండాలు లేదా అధ్యాయాలు వాటి వాటి పరిమాణంలో ఒక్కొక్కటి మారుతూ ఉంటాయి; ఈ విషయము **సాక్రెడ్ బుక్స్ ఆఫ్ ఈస్ట్ - ఫైవ్ వాల్యూమ్స్** ద్వారా తెలుస్తుంది.

## చరిత్ర
* మొదటి సహస్రాబ్ది ఉమ్మడి యుగానికి ముందు సమయంలో వేదం రచించే ప్రజలు క్రమంగా వారి పాక్షిక సంచార జీవన వదిలిపెట్టి, శాశ్వతంగా నివాసాలు ఏర్పరచుకోవడం ప్రారంభించారు. తరువాత పట్టణీకరణ, గణనీయమైన సామాజిక మార్పులతో ఒకానొక కాలంలో బ్రాహ్మణాలు రూపొందించ బడ్డాయి.

## ప్రత్యేకతలు
* బ్రాహ్మణాలు పురాణాలు, తత్వశాస్త్రం, వేదాల ఆచారాలపై వ్యాఖ్యానాలు ఉంటాయి. అయితే ఋగ్వేదం మంత్రాలులో ఉన్న **నిజం** ప్రభావాన్ని ఆధారపడింది మాత్రమే కానీ, పిడివాదం మాత్రం కాదు. బ్రాహ్మణాలు మంత్రాలు సరిగ్గా ఉచ్ఛరించడంలో వాటి యొక్క అమోఘమైన శక్తి, విశ్వాసం అనేవి వ్యక్తం చేస్తాయి. శ్రద్ధ (నమ్మకం) తో వీటిని అమలు పరచుతూ ఉంటే, ఆచారాలు విఫలం కావని బ్రాహ్మణాలు వీక్షణతో నొక్కి చెబుతాయి., 

## పరిణామాలు

* సనాతన ఆచారాలను అభివృద్ధి చేస్తూ, గణితం, రేఖాగణితం, జంతు శాస్త్రం, వ్యాకరణంలో అనేక పరిణామాలు చోటుచేసుకుని అవి చాలా సంక్లిష్టంగా మారాయి.

### అభివృద్ధి

* బ్రాహ్మణాలు, తర్వాత భారతీయ అభివృద్ధిలో, ప్రారంభకంలో, ఆలోచన, స్కాలర్షిప్ దశలో ఉన్నాయి. వీటిలో హిందూ మతం వేదాంతం, వేదాంతం యొక్క పూర్వీకుల గురించి, చట్టం, ఖగోళశాస్త్రం, రేఖాగణితం, భాషాశాస్త్రం (పాణిని), కర్మ యొక్క భావన లేదా జీవితంలోని దశల్లోని బ్రహ్మచర్యం, గృహస్థ, చివరికి సన్యాసి వంటివి ఉన్నాయి.

### భాష
* బ్రాహ్మణాల యొక్క భాష ఒక ప్రత్యేక దశలోని వేద సంస్కృతం, ఇది వేద సంహితల లోని సంస్కృతం భాష (సరైన వేదాల * [[మంత్రం]] * పాఠాలు), కంటే ప్రాచీన మైనది కాదు. కానీ చాలా భాగం సూత్రాలు యొక్క వచనాలు కంటే (ఉమ్మడి యుగానికి 1000 సం. ఉమ్మడి యుగానికి ముందు) ప్రాచీనంగా ఉంటాయి.

### కాలము
* ఈ మథ్యకాలం లోని కొన్ని బ్రాహ్మణాలు (శతపథ బ్రాహ్మణం వంటివి) గురించిన కాలము మాత్రము 6 వ శతాబ్దం నాటివి అని చెప్పుకోవచ్చును.
* చారిత్రాత్మకంగా, ఈ విషయాన్ని గొప్ప గొప్ప రాజ్యాలు అనుగుణంగా లేదా వేదకాలం తదుపరి కాలము, అంతకు మునుపు ఉన్నటువంటి గిరిజన రాజ్యాల నుండి ఉద్భవిస్తున్న మహాజనపదులు కాలమును సూచిస్తున్నది.

## బ్రాహ్మణాల జాబితా
* ప్రతి బ్రాహ్మణానికి నాలుగు వేదాలతోనూ ప్రత్యేక సంబంధం, ఆ వేదం యొక్క సంప్రదాయం లోపుననే ఒక నిర్దిష్ట శాఖ లేదా పాఠశాల ఉంది,

### ఋగ్వేదం
* శాఖల శాఖ
** ఐతరేయ బ్రాహ్మణం, అరుదుగా అశ్వలాయన బ్రాహ్మణం (అ.భ్రా.) అని కూడా పిలుస్తారు 
* భాష్కల శాఖ
** కౌషీతకి బ్రాహ్మణం (కౌ.బ్రా), ( బ్రాహ్మణం (శాం.బ్రా.) అని కూడా అంటారు) 

### [[యజుర్వేదం]]
#### [[కృష్ణ యజుర్వేదం]]
* కృష్ణ యజుర్వేదంలో, బ్రాహ్మణాల **శైలి** పాఠాలు **సంహిత**లో భాగమైపోయాయి; (సరైన బ్రాహ్మణాల కంటే **సంహితలు** ప్రాచీనమైనవి).
** మైత్రాయణి సంహిత, (మై.సం.), అరణ్యకం (మైత్రాయణి ఉపనిషత్తు = విలక్షణత)
** (చరక) కాఠ సంహిత (కాఠ.సం.) ; కాఠ పాఠశాలలో అదనపు ఖండాలుతో ఉన్న బ్రాహ్మణం (కాఠ.బ్రా.), అరణ్యకం (కాఠ.అ.) ఉన్నాయి..
** కపిస్థలకథ సంహిత, (కపి.సం.), అతి కొద్ది సంఖ్యలో దాని ఖండికలు గల బ్రాహ్మణం (కపి, బ్రా.)
** తైత్తిరీయ సంహిత (తై.సం.). సంహిత యొక్క బ్రాహ్మణాల శైలి, భాగాలు మాత్రమే కాకుండా, అదనంగా తైత్తిరీయ బ్రాహ్మణం (తై.బ్రా.) తో పాటు ఒక తైత్తిరీయ పాఠశాల, తైత్తిరీయ అరణ్యకం (తై.అ.), అలాగే వేదకాలపు వాథుల అన్వాఖ్యాన (విభాగం) కూడా ఉన్నాయి.

#### [[శుక్ల యజుర్వేదం]]
* మాధ్యందిన శాఖ.
** శతపథ బ్రాహ్మణం (మాధ్యందిన), మాధ్యందిన శాఖకు చెందినది. (శ.బ్రా.మా.)
* కాణ్వ శాఖ.
* * శతపథ బ్రాహ్మణం (కాణ్వ) కాణ్వ శాఖకు చెందినది. (శ.బ్రా.కా.)

#### [[సామవేదం]]
* కౌథుమ, రణయణియ శాఖలు.
** పంచవింశ బ్రాహ్మణం (పం.బ్రా.) లేదా తాండ్య బ్రాహ్మణం లేదా ప్రౌఢ బ్రాహ్మణం అని కూడా వ్యవహరింతురు. ఈ బ్రాహ్మణం కౌథుమ, రణయణియ శాఖలు రెండింటికీ ప్రాధాన మైనది, అతిముఖ్యమయినది.
** సద్వింశ బ్రాహ్మణం అనేది, పంచవింశ బ్రాహ్మణానికి ఒక అనుబంధంగా భావిస్తారు.
** సామవిధాన బ్రాహ్మణం, క్రింద సూచించిన సామవేద **బ్రాహ్మణాలు** మాత్రము **సూత్రాలు** ఆధారంగా; 3 **ప్రపాఠకాలు** కలిగి ఉంటాయి.
** ఆర్షేష బ్రాహ్మణం సామవేదం శ్లోకాలు సూచిక
** దేవతాధ్యాయ లేదా దైవత బ్రాహ్మణంలో వరుసగా (1) వ భాగం 26, (2) వ భాగం 11, (3) వ భాగం 25 ఖండికలతో (విభాగాలు) 3 ఖండాలతో (భాగాలు) ఉంది.
** ఛాందోగ్య బ్రాహ్మణం అనేది 10 ప్రపాఠకాలు (అధ్యాయాలు) గా విభజింపబడింది. దీనిలోని మొదటి రెండు * ప్రపాఠకాలు '  (అధ్యాయాలు) మంత్రం బ్రాహ్మణాల (మం.బ్రా.) రూపంలో ఉంటుంది , వాటిలోని ప్రతి ఒక  *'ప్రపాఠకం** ఎనిమిది '' ఖండ ' (విభాగాలు) లుగా విభజించబడింది. మిగిలిన 3 నుండి 10 వరకు ప్రపాఠకాలు [[ఛాందోగ్యోపనిషత్తు|చాందోగ్య ఉపనిషత్తు]]గా ఏర్పాటు అయ్యింది.
** సంహితోపనిషత్తు బ్రాహ్మణం అనేదానికి ఒకే ప్రపాఠకం (అధ్యాయం) ఉన్నది, తిరిగి 5 ఖండాలతో (భాగాలు) విభజింపబడి ఉంది.
** వంశ బ్రాహ్మణంలో ఉపాధ్యాయులు, శిష్యులు (పరంపర) అనుక్రమాలలో వివరించే ఒక చిన్న అధ్యాయం కలిగి ఉంది.
* జైమినీయ శాఖ.
** జైమినీయ బ్రాహ్మణం (జై.బ్రా.) జైమినీయ శాఖకు ప్రధానమైనది. ఇది 3 ఖండాలతో (భాగాలు) ఉంది.
** జైమినీయ శాఖకు చెందిన జైమినీయ ఆర్షేయబ్రాహ్మణంలో [[సామవేదం]] శ్లోకాలకు సంబంధించిన ఒక సూచిక (ఇండెక్స్) కూడా ఉంది,
** [[జైమినీయ ఉపనిషత్తు బ్రాహ్మణం]] కూడా [[తలవకర ఉపనిషత్తు బ్రాహ్మణం]] అని కూడా పిలుస్తారు. (జై.ఉ.బ్రా.)

===[[అధర్వణ వేదం|అథర్వణ వేదం]]===
* శౌనక, పిప్పలాద శాఖలు.
** అథర్వవేదానికి యజ్ఞ, యాగాలకు ప్రాముఖ్యం లేనందు వలన, ఈ వేదానికి సంబంధించిన ఇతర వివరములు, పేర్లు తదితరములు ఏవియునూ లభ్యము కావడము లేదు.
** అథర్వస్సంహితకు ఒకే ఒక బ్రాహ్మణము ఉంది. అదే [[గోపథ బ్రాహ్మణము|గోపథ బ్రాహ్మణం]]. 
** చాలా ఆలస్యంగా గోపథ బ్రాహ్మణం వెలుగులోకి రావడానికి కారణం, పిప్పలాదుల యొక్క వంశ బ్రాహ్మణాన్ని కోల్పోయిన పిదప, వారి [[అరణ్యకాలు|**అరణ్యకము**]], బహుశా వారియొక్క **బ్రాహ్మణం** అయ్యింది.

==ఇవి కూడా చూడండి==
* [[బ్రాహ్మణాలు]]
* [[వేదాలు]]
* [[ఉపనిషత్తులు]]

==బయటి లింకులు==
* [http://www.sub.uni-goettingen.de/ebene_1/fiindolo/gretil.htm#Brahm GRETIL etexts]

==మూలాలు==
<references />

==సూచనలు==
* 
* [[Arthur Berriedale Keith]], ''Rigveda Brahmanas'' (1920) ; reprint: Motilal Banarsidass (1998) ISBN 978-81-208-1359-5.
* A. C. Banerjea, ''Studies in the '', Motilal Banarsidass (1963)
* E. R. Sreekrishna Sarma, **', Wiesbaden (1968, comm. 1976).
* Dumont, P. E. [translations of sections of TB 3 ]. PAPS 92 (1948), 95 (1951), 98 (1954), 101 (1957), 103 (1959), 104 (1960), 105 (1961), 106 (1962), 107 (1963), 108 (1964), 109 (1965), 113 (1969).
* Caland, W. Über das Vadhulasutra; Eine zweite / dritte / vierte Mitteilung über das Vadhulasutra. [= Vadhula Sutra and Brahmana fragments (Anvakhyana) ]. Acta Orientalia 1, 3–11; AO II, 142–167; AO IV, 1–41, 161–213; AO VI, 97–241.1922. 1924. 1926. 1928. [= Kleine Schriften, ed. M. WItzel. Stuttgart 1990, pp.&nbsp;268–541]
* Caland. W. Pancavimsa-Brahmana. The Brahmana of twenty five chapters. (Bibliotheca Indica 255.) Calcutta 1931. Repr. Delhi 1982.
* Bollée, W. B. Sadvinsa-Brahmana. Introd., transl., extracts from the commentaries and notes. Utrecht 1956.
* Bodewitz, H. W. Jaiminiya Brahmana I, 1–65. Translation and commentary with a study of the Agnihotra and Pranagnihotra. Leiden 1973.
* Bodewitz, H. W. The Jyotistoma Ritual. Jaiminiya Brahmana I,66-364. Introduction, translation and commentary. Leiden 1990.
* Gaastra, D. Das Gopatha Brahmana, Leiden 1919
* Bloomfield, M. The Atharvaveda and the Gopatha-Brahmana (Grundriss der Indo-Arischen Philologie und Altertumskunde II.1.b) Strassburg 1899

వర్గం:వేదాలు
*
వర్గం:హిందూ గ్రంథాలు