వాస్కోడ గామా

**వాస్కో డ గామా** (1460-1524 డిసెంబరు 24); భారతదేశానికి సముద్రం ద్వారా భారతదేశానికి చేరుకున్న యూరోపియను.

వాస్కో డ గామా మొదటి సముద్రయానంలో (1497–1499) ఆఫ్రికా దక్షిణ కొనను చుట్టుముట్టే సముద్ర మార్గం ఉపయోగించి ఐరోపా, ఆసియాలను అనుసంధానించిన మొదటి సముద్రయానం చేసాడు. ఈ మార్గం పోర్చుగీసువారు అత్యంత వివాదాస్పదమైన మధ్యధరా సముద్రం గుండా ప్రయాణించకుండా, ప్రమాదకరమైన అరేబియా ద్వీపకల్పం గుండా ప్రయాణించకుండా ఉండటానికి అనుమతించింది. పోర్చుగీసు సముద్ర అన్వేషణలో ఒక మైలురాయిగా నిలిచిన ఈ సముద్రయానం. ఇది అంతర్జాతీయ వాణిజ్యంలో సముద్ర ఆధారిత దశకు నాంది పలికింది  ప్రపంచ సామ్రాజ్యవాద యుగం. పోర్చుగీసు తరువాత ఆఫ్రికా నుండి ఆసియాకు మార్గంలో దీర్ఘకాలిక వలస సామ్రాజ్యాన్ని స్థాపించారు. ఈ ప్రయాణాలు బయటికి వెళ్ళి తిరిగి వచ్చే ప్రయాణాలలో ఇప్పటివరకు పూర్తయిన అతి పొడవైన సముద్ర ప్రయాణాలుగా నిలిచాయి.

దశాబ్దాలుగా నావికులు ఇండీసు చేరుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తున్నారు. వేలాది మంది ప్రాణాలు కోల్పోయారు. డజన్ల కొద్దీ ఓడలు ఓడలు ధ్వంసమయ్యాయి, దాడులలో పోయాయి. డ గామా చివరికి 1498 మే 20న కోజికోడ్లో అడుగుపెట్టినప్పుడు ఈ ఘనతను సాధించాడు. భారతీయ మసాలా దినుసుల మార్గాలకు సవాలు లేని ప్రవేశం పోర్చుగీస్ సామ్రాజ్యం ఆర్థిక వ్యవస్థను పెంచింది. ఇది గతంలో ఉత్తర, తీరప్రాంత పశ్చిమ ఆఫ్రికా వెంబడి ఉంది. ఆగ్నేయాసియా నుండి మొదట పొందిన ప్రధాన సుగంధ ద్రవ్యాలు మిరియాలు, దాల్చిన చెక్క, కానీ ఐరోపాకు కొత్తగా వచ్చిన ఇతర వస్తువులు త్వరలో వాణిజ్యంలో చేర్చబడ్డాయి. పోర్చుగలు అనేక దశాబ్దాలుగా ఈ వస్తువుల మీద వాణిజ్య గుత్తాధిపత్యాన్ని కొనసాగించింది. ఒక శతాబ్దం తరువాత మాత్రమే మాత్రమే ఇతర యూరోపియను శక్తులు కేపు రూటులో పోర్చుగలు గుత్తాధిపత్యం, నావికా ఆధిపత్యాన్ని సవాలు చేయగలిగాయి.

పోర్చుగీసు ఇండియా ఆర్మడాలలో మొదటి, నాల్గవ రెండింటికి డా గామా నాయకత్వం వహించాడు. రెండోది అతిపెద్దది. మొదటి దాని నుండి తిరిగి వచ్చిన మూడు సంవత్సరాల తర్వాత భారతదేశానికి బయలుదేరాడు. ఆయన విజయాలకు ప్రతిఫలంగా డా గామా 1524లో వైస్రాయి బిరుదుతో భారత గవర్నరుగా నియమించబడ్డాడు. 1519లో విడిగ్యురా కౌంటుగా నియమించబడ్డాడు. అన్వేషణ చరిత్రలో ఆయన ప్రముఖ వ్యక్తిగా కొనసాగుతున్నాడు; ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆయన అన్వేషణలు, విజయాలకు నివాళులు అర్పించబడ్డాయి. పోర్చుగీసు జాతీయ ఇతిహాస కవిత, *ఓస్ లూసియాడాసు*, ఆయన గౌరవార్థం లూయిసు డి కామోసు రాశారు.

## ప్రారంభ జీవితం
వాస్కో డ గామా నైరుతి పోర్చుగలు‌లోని అలెంటెజో తీరంలో ఉన్న కొన్ని ఓడరేవులలో ఒకటైన సైనెసు పట్టణంలో జన్మించాడు. పోర్చుగీసు చరిత్రకారుడు టీక్సీరా డి అరగావో ప్రకారం ఆయన నోస్సా సెన్హోరా దాసు సలాసు చర్చి సమీపంలోని ఒక ఇంట్లో జన్మించాడు. కొంతమంది రచయితలు ఆయన 1460లో లేదా దాని చుట్టూ జన్మించాడని వ్రాస్తారు. మరికొందరు 1469ని ఆయన జన్మ సంవత్సరంగా ఇస్తారు.

వాస్కో డా గామా, తాత, పేరుగల వారు ఒలివెంసాలో జన్మించారు. వాస్కో తండ్రి ఎస్టేవావో డా గామా. ఆయన 1460లలో ఫెర్డినాండు డ్యూకు ఆఫ్ విసు గృహానికి నైటు‌గా పనిచేశాడు. ఆయన సైనిక ఆర్డరు ఆఫ్ శాంటియాగో హోదాకు ఎదిగాడు. ఎస్టేవావో డా గామా 1460లలో సైనెసు‌ అల్కైడు-మోరు (సివిలు గవర్నరు)గా నియమించబడ్డాడు. ఈ పదవిలో ఆయన 1478 వరకు ఉన్నాడు; ఆ తరువాత ఆయన పన్నులు స్వీకరించే వ్యక్తిగా, ఆర్డరు కమాండాలను కలిగి ఉన్న వ్యక్తిగా కొనసాగాడు.

ఎస్టేవావో డా గామా, జోవో సోడ్రే (జోవో డి రెసెండే అని కూడా పిలుస్తారు) కుమార్తె ఇసాబెలు సోడ్రేను వివాహం చేసుకున్నాడు. ఆమె ఇంగ్లీషు సంతతికి చెందిన మంచి సంబంధం ఉన్న కుటుంబానికి చెందినది. ఆమె తండ్రి, ఆమె సోదరులు, విసెంటు సోడ్రే, బ్రాసు సోడ్రే, ఇన్ఫాంటే డియోగో, డ్యూకు ఆఫ్ విసు కుటుంబంతో సంబంధాలు కలిగి ఉన్నారు. సైనిక ఆర్డరు ఆఫ్ క్రైస్టులో ప్రముఖ వ్యక్తులు. వాస్కో డ గామా ఎస్టేవావో డా గామా, ఇసాబెలు సోడ్రే ఐదుగురు కుమారులలో మూడవవాడు - (సంభావ్య) వయస్సు క్రమంలో: పౌలో డ గామా, జోవో సోడ్రే, వాస్కో డా గామా, పెడ్రో డ గామా, ఎయిర్సు డ గామా. వాస్కోకు తెలిసిన ఒక సోదరి, తెరెసా డా గామా కూడా ఉంది. ఆమె లోపో మెండెసు డి వాస్కోను‌సెలోసు‌ను వివాహం చేసుకుంది.

వాస్కో డ గామా ప్రారంభ జీవితం గురించి చాలా తక్కువగా తెలుసు. ఆయన ఎవోరా అనే లోతట్టు పట్టణంలో చదువుకున్నాడని, అక్కడే ఆయన గణితం, నావిగేషను నేర్చుకున్నాడని టీక్సీరా డి అరగావో సూచిస్తున్నారు. డా గామా సమకాలీనులుగా గ్యాస్పరు కొరియా, ఇతరులు ఉన్నారు. ఆయన జ్యోతిష్కుడు, ఖగోళ శాస్త్రవేత్త అబ్రహం జాకుటో వద్ద చదువుకున్నాడని పేర్కొన్నారు. కానీ డా గామా జీవిత చరిత్ర రచయిత సంజయి సుబ్రహ్మణ్యం దీనిని సందేహాస్పదంగా భావిస్తున్నారు.

1480 ప్రాంతంలో డా గామా తన తండ్రిని (సోడ్రేసు కాకుండా) అనుసరించి శాంటియాగో ఆర్డరు‌లో చేరాడు. శాంటియాగో యజమాని ప్రిన్సు జాన్. ఆయన 1481లో రాజు పోర్చుగలు 3వ జాన్‌గా సింహాసనాన్ని అధిష్టించాడు. 2వ జాన్ ఆ ఆజ్ఞను ఇష్టపడ్డాడు. తదనుగుణంగా డా గామా అవకాశాలు పెరిగాయి.

1492లో 2వ జాన్ డా గామాను సేతుబలు నౌకాశ్రయానికి, అల్గార్వేకు శాంతియుత కాలంలో పోర్చుగీసు షిప్పింగు ‌మీద జరిగిన దోపిడీలకు ప్రతీకారంగా ఫ్రెంచి నౌకలను స్వాధీనం చేసుకోవడానికి పంపాడు - ఈ పనిని డా గామా వేగంగా, సమర్థవంతంగా నిర్వహించాడు.

## వాస్కో డ గామా ముందు అన్వేషణ

15వ శతాబ్దం ప్రారంభం నుండి ప్రిన్సు హెన్రీ ది నావిగేటరు నిర్వహించిన పోర్చుగీసు యాత్రలు ఆఫ్రికను తీరప్రాంతాన్ని చేరుకున్నాయి. ప్రధానంగా పశ్చిమ ఆఫ్రికా సంపదను (ముఖ్యంగా, బంగారం, బానిసలు) వెతుకుతూ. వారు పోర్చుగీసు సముద్ర జ్ఞానాన్ని బాగా విస్తరించారు కానీ ఆ ప్రయత్నానికి తక్కువ లాభం పొందారు. 1460లో హెన్రీ మరణం తరువాత పోర్చుగీసు క్రౌన్ ఈ ప్రయత్నాన్ని కొనసాగించడంలో పెద్దగా ఆసక్తి చూపలేదు. 1469లో నిర్లక్ష్యం చేయబడిన ఆఫ్రికను సంస్థను ఫెర్నావో గోమ్సు నేతృత్వంలోని ప్రైవేటు లిస్బను వ్యాపారి కన్సార్టియానికి లైసెన్సు ఇచ్చింది. కొన్ని సంవత్సరాలలో గోమ్సు కెప్టెన్లు బంగారు ధూళి, మెలెగ్యుటా మిరియాలు, దంతాలు, సబ్-సహారా బానిసలు వ్యాపారం చేస్తూ గినియా గల్ఫు అంతటా పోర్చుగీసు జ్ఞానాన్ని విస్తరించారు. 1474లో గోమ్సు చార్టరు పునరుద్ధరణకు వచ్చినప్పుడు ప్రిన్సు జాన్ (భవిష్యత్తు 2వ జాన్), తన తండ్రి పోర్చుగలు 5వ అఫోన్సు ఆఫ్రికను చార్టరు‌ను తనకు అప్పగించమని అడిగాడు.

1481లో రాజు అయిన తరువాత పోర్చుగలు‌కు చెందిన 2వ జాన్ అనేక దీర్ఘ సంస్కరణలను చేపట్టాడు. భూస్వామ్య ప్రభువుల మీద చక్రవర్తి ఆధారపడటాన్ని విచ్ఛిన్నం చేయడానికి 2వ జాన్ రాజ ఖజానాను నిర్మించాల్సిన అవసరం ఉంది; దానిని సాధించడానికి రాజ వాణిజ్యమే కీలకమని ఆయన భావించాడు. 2వ జాన్ పర్యవేక్షణలో పశ్చిమ ఆఫ్రికాలో బంగారం, బానిస వ్యాపారం బాగా విస్తరించింది. ఐరోపా, ఆసియా మధ్య అత్యంత లాభదాయకమైన సుగంధ ద్రవ్య వ్యాపారం లోకి ప్రవేశించడానికి ఆయన ఆసక్తిగా ఉన్నాడు. ఇది ప్రధానంగా భూమి ద్వారా నిర్వహించబడింది. ఆ సమయంలో ఇది రిపబ్లిక్కు ఆఫ్ వెనిసు ద్వారా జరిగిన వాణిజ్యం వాస్తవంగా గుత్తాధిపత్యం పొందింది. ఇది లెవాంటు ఈజిప్ట్ ఓడరేవుల ద్వారా, ఎర్ర సముద్రం ద్వారా భారతదేశంలోని సుగంధ ద్రవ్యాల మార్కెట్లకు భూభాగ మార్గాలను నిర్వహించింది. 2వ జాన్ తన కెప్టెన్లకు ఒక కొత్త లక్ష్యాన్ని నిర్దేశించాడు: ఆఫ్రికను ఖండం చుట్టూ ప్రయాణించడం ద్వారా ఆసియాకు సముద్ర మార్గాన్ని కనుగొనడం.

వాస్కోడగామా తన 20వ ఏట వచ్చేసరికి రాజు ప్రణాళికలు ఫలించాయి. 1487లో 2వ జాన్ ఇద్దరు గూఢచారులను పెరో డా కోవిల్హా, అఫోన్సో డి పైవా, ఈజిప్టు మీదుగా తూర్పు ఆఫ్రికా, భారతదేశానికి మసాలా మార్కెట్టు‌లు, వాణిజ్య మార్గాల వివరాలను పరిశీలించడానికి పంపాడు. 1488లో 2వ జాన్ కెప్టెను బార్టోలోమియు డయాసు కేపు ఆఫ్ గుడ్ హోపును చుట్టుముట్టి తిరిగి వచ్చినప్పుడు. ఆధునిక దక్షిణాఫ్రికాలోని ఫిషు రివరు (రియో డో ఇన్ఫాంటే) వరకు అన్వేషించి, తెలియని తీరం ఈశాన్యానికి విస్తరించి ఉందని ధ్రువీకరించిన వెంటనే ఈ పురోగతి వచ్చింది.

డయాసు కనుగొన్న వాటికి డా కోవిల్హా, డి పైవా కనుగొన్న వాటికి మధ్య సంబంధాన్ని నిరూపించగల ఈ ప్రత్యేక విభాగాలను హిందూ మహాసముద్రం అంతటా లాభదాయకమైన వాణిజ్య మార్గంగా అనుసంధానించగల అన్వేషకుడు అవసరం అని భావించబడింది.
## మొదటి సముద్రయానం
1497 జూలై 8 న వాస్కో డా గామా నాలుగు ఓడల సముదాయానికి నాయకత్వం వహించాడు  ఆఫ్రికా చుట్టూ తిరిగి ప్రయాణించి భారతదేశానికి చేరుకుని వెనుకకు ప్రయాణించి పోర్చుగలుకు చేరుకోవడానికి  ప్రయాణించిన దూరం భూమధ్యరేఖ పొడవు కంటే ఎక్కువగా ఉంది. ఈ బృందంలో అనుభవజ్ఞులైన, పెరో డి అలెన్క్వరు, పెడ్రో ఎస్కోబారు, అనారోగ్యం పాలైన జోనో డి కోయింబ్రా , అఫోన్సో గోనాల్వ్సు ఉన్నారు. ఒక్కొక్క పడవలో ఎంతమంది ప్రయాణించారన్న  వివరాలు అస్పష్టంగా ఉన్నప్పటికీ బృందంలో 55 మంది ప్రయాణించారు. ఈ ప్రయాణంలో 2 నౌకలు ధ్వంశమై  సముద్రయానం కోసం కారక్సు అనబడే రెండు నావలు కొత్తగా నిర్మించబడ్డాయి; ఇతరనౌకలు కారవెలు, సరఫరా పడవ.

నాలుగు నౌకలు:
* 178 టన్నుల అమరిక, పొడవు 27 మీ, వెడల్పు 8.5 మీ, డ్రాఫ్ట్ 2.3 మీ, 372 మీ 2 సెయిల్సు
* సావో రాఫెలు, ఆయన సోదరుడు పాలో డా గామా నేతృత్వంలో; సావో గాబ్రియేలు‌కు ఇలాంటి కొలతలు
* బెర్రియో (మారుపేరు, అధికారికంగా సావో మిగ్యుల్ అని పిలుస్తారు), కారవెలు, మాజీ రెండింటి కంటే కొంచెం చిన్నది, నికోలౌ కోయెల్హో నేతృత్వంలో
* పేరు తెలియని సరుకుల ఓడ, గోన్నాలో నూన్సు చేత నాయకత్వం వహించిన, దక్షిణాఫ్రికాలోని మోసెలు బే (సావో బ్రసు) లో చేరాలని నిర్ణయించబడింది.
### కేపు‌కు ప్రయాణం

ఈ యాత్ర 1497 జూలై 8 న లిస్బను నుండి ప్రయాణించింది. ఇది ఆఫ్రికా తీరం వెంబడి టెనెరిఫే, కేపు వెర్డే ద్వీపాల ద్వారా ఆఫ్రికా తీరం వెంబడి మునుపటి అన్వేషకులు ప్రారంభించిన మార్గాన్ని అనుసరించింది. ప్రస్తుత సియెర్రా లియోన్ తీరానికి చేరుకున్న తరువాత డా గామా బహిరంగ మహాసముద్రంలోకి దక్షిణాన ఒక కోర్సును తీసుకున్నాడు. భూమధ్యరేఖను దాటి 1487 లో బార్టోలోమేయు డయాసు కనుగొన్న దక్షిణ అట్లాంటికు వెస్టర్లీసును చేరుకోవాలని కోరుకున్నాడు.

డిసెంబరు 16 నాటికి ఈ నౌకాదళం గ్రేటు ఫిషు రివరు (తూర్పు కేపు, దక్షిణాఫ్రికా) - డయాసు లంగరు వేసింది - గతంలో యూరోపియన్లకు తెలియని నీటిలో ప్రయాణించారు. క్రిస్మసు పెండింగు‌లో ఉండటంతో డా గామా, ఆయన సిబ్బంది చేరుకున్న తీరానికి దానికి నాటాలు పేరును నిర్ణయించారు. ఇది పోర్చుగీసులో "క్రీస్తు పుట్టుక“ అన్న అర్థాన్ని కలిగి ఉంది.

### మొజాంబిక్
వాస్కో డా గామా 2 వ యాత్ర 1498 మార్చి 29 వరకు మొజాంబికు ద్వీపంలో గడిపాడు. తూర్పు ఆఫ్రికా తీరంలో అరబ్బు-నియంత్రిత భూభాగం హిందూ మహాసముద్రంలో వాణిజ్య నెట్వర్కులో అంతర్భాగంగా ఉంది. స్థానిక జనాభాకు భయపడి వారు క్రైస్తవులతో శత్రుత్వం కలిగి ఉంటారని గ్రహించిన డా గామా బృందం ముస్లిం వలె నటించింది. మొజాంబికు సుల్తాను‌ను దర్శించిన వారి పరిచయాన్ని సంపాదించింది. ఆయన అందించే చిన్న వాణిజ్య వస్తువులతో అన్వేషకుడు పాలకుడికి తగిన బహుమతిని అందించలేకపోయాడు. త్వరలో స్థానిక ప్రజలకు డా గామా, ఆయన వ్యక్తుల మీద అనుమానం వచ్చింది. మొజాంబికు నుండి ఒక శత్రు గుంపు చేత బలవంతంగా వెలుపలికి పంపబడ్డారు. తరువాత డా గానా, నౌకాశ్రయానికి బయలుదేరుతూ ప్రతీకారంగా తన ఫిరంగులను నగరంలోకి కాల్చాడు. 
### మొంబాసా
ఆధునిక కెన్యా సమీపంలో ఈ యాత్ర పైరసీని ఆశ్రయించింది. అరబ్బు వ్యాపారి నౌకలను దోచుకుంది. ఇవి సాధారణంగా భారీ ఫిరంగులు లేకుండా నిరాయుధ వాణిజ్య నౌకలు. పోర్చుగీసువారు 1498 ఏప్రిల్ 7 నుండి 13 వరకు మొంబాసా ఓడరేవును సందర్శించిన మొట్టమొదటి యూరోపియన్లుగా ఉన్నారు. కాని శత్రుత్వంతో కలుసుకుని త్వరలోనే అక్కడ నుండి బయలుదేరారు.
### మలిండి

తరువాత వాస్కో డా గామా ఉత్తరాన కొనసాగారు. 1498 ఏప్రిల్ 14 న ఫ్రెండ్లీరు పోర్టు ఆఫ్ మలిండి వద్ద వచ్చారు. దీని నాయకులు మొంబాసాతో విభేదించారు. అక్కడ డా గామా, ఆయన సిబ్బంది భారతదేశం నైరుతి తీరంలో ఉన్న కోజికోడ్ ఈ యాత్రకు మార్గనిర్దేశం చేయడానికి రుతుపవనాల గాలుల గురించి తన జ్ఞానాన్ని ఉపయోగించిన పైలటు సేవల కొరకు ఒప్పందం కుదుర్చుకున్నారు. పైలటు గుర్తింపు మీద మూలాలు విభిన్నంగా ఉన్నాయి. వారు ఆయన క్రైస్తవుడు, ముస్లిం లేదా గుజరాతీ హిందూ అని పిలుస్తారు. ఒక సాంప్రదాయక కథ పైలటు‌ను ప్రసిద్ధ అరబ్బు నావిగేటరు ఇబ్ను మాజిదుగా అభివర్ణిస్తుంది. కాని ఇతర సమకాలీన ఖాతాలు మరెక్కడా మజిదుగా పేర్కొన్నాయి. ఆయన ఆ సమయంలో కొంతకాలం సమీపంలో నివసించలేదు..ఆ కాలపు పోర్చుగీసు చరిత్రకారులలో ఎవరూ ఇబ్ను మాజిదు గురించి ప్రస్తావించలేదు. వాస్కో డా గామా బృందం 1498 ఏప్రిల్ 24 న భారతదేశానికి చేరుకోవడానికి మాలిండిని విడిచిపెట్టారు.

### కోజికోడ్, భారతదేశం

నౌకాదళం కోజికోడ్కి సమీపంలోని కప్పడ్యు (అప్పట్లో కోజికోడ్ అని పిలుస్తారు, తరువాత కాలికటు అని పిలుస్తారు. ఇప్పుడు కోజికోడ్ అని పేరు మార్చబడింది) మలబారు కోస్టు (ప్రస్తుతం) కేరళ భారతదేశం రాష్ట్రం) 1498 మే 20న ఆ సమయంలో తన రెండవ రాజధాని పొన్నానిలో ఉంటున్న కోజికోడ్‌కు చెందిన జామోరిను (సమూతిరి) విదేశీ నౌకాదళం రాక వార్త విన్న తర్వాత నగరానికి తిరిగి వచ్చాడు. కనీసం 3,000 మంది సాయుధ నాయరుల గొప్ప ఊరేగింపుతో సహా నావికుడిని సాంప్రదాయ ఆతిథ్యంతో స్వీకరించారు. కానీ జామోరిను‌తో జరిగిన ఇంటర్వ్యూ ఎటువంటి కచ్చితమైన ఫలితాలను ఇవ్వలేకపోయింది. స్థానిక అధికారులు డా గామా నౌకాదళాన్ని "మిమ్మల్ని ఇక్కడికి తీసుకువచ్చినది ఏమిటి?" అని అడిగినప్పుడు వారు "క్రైస్తవులు, సుగంధ ద్రవ్యాలను వెతుక్కుంటూ" వచ్చారని సమాధానమిచ్చారు. ఒక క్షణం ఆయన చాలా కాలం క్రితం తప్పిపోయిన క్రైస్తవులను కనుగొన్నానని అనుకున్నాడు. ఆయన ఒక ఆలయంలోకి ప్రవేశించి వర్జిను మేరీ విగ్రహాన్ని చూసి విగ్రహం ముందు మోకాళ్ల మీద పడ్డాడు. తరువాత అది బ్రాహ్మణ ఆలయంలో హిందూ దేవత పార్వతి అని తేలింది. డ గామా జామోరిను‌కు డోం మాన్యుయెల నుండి బహుమతులుగా పంపిన బహుమతులు– నాలుగు స్కార్లెటు వస్త్ర వస్త్రాలు, ఆరు టోపీలు, నాలుగు పగడపు కొమ్మలు, పన్నెండు అల్మాసరీలు, ఏడు ఇత్తడి పాత్రలతో కూడిన పెట్టె, చక్కెర పెట్టె, రెండు బారెల్సు నూనె, తేనె ఒక పేటిక–– ఇవి అల్పమైనవి కనుక ఆయనను ఆకట్టుకోలేకపోయాయి. జామోరిను అధికారులు బంగారం లేదా వెండి ఎందుకు లేవని ఆశ్చర్యపోతుండగా డ గామాను తమ ప్రత్యర్థిగా భావించిన ముస్లిం వ్యాపారులు, ఆయన కేవలం ఒక సాధారణ సముద్రపు దొంగ అని, రాజ రాయబారి కాదని సూచించారు. తాను అమ్మలేని వస్తువుల మీద ఒక కారకాన్ని తన వెనుక వదిలివేయడానికి అనుమతి కోసం వాస్కో డ గామా చేసిన అభ్యర్థనను రాజు తిరస్కరించాడు. ఆయన డ గామా కస్టమ్సు సుంకం చెల్లించాలని పట్టుబట్టాడు - ప్రాధాన్యంగా ఇతర వ్యాపారిలాగే బంగారంలో - ఇది ఇద్దరి మధ్య సంబంధాన్ని దెబ్బతీసింది. దీనితో చిరాకుపడిన డ గామా కొంతమంది నాయర్లు, పదహారు మంది మత్స్యకారులను (*ముక్కువా*) బలవంతంగా తనతో తీసుకెళ్లాడు.
### తిరుగుప్రయాణం
వాస్కో డ గామా 1498 ఆగస్టు 29న కోజికోడ్ నుండి బయలుదేరాడు. ఇంటికి వెళ్లాలనే ఆసక్తితో, తీరంలో ఇంకా వీస్తున్న రుతుపవనాల గాలుల నమూనాల గురించి స్థానిక జ్ఞానాన్ని ఆయన విస్మరించాడు. ఈ నౌకాదళం మొదట భారత తీరం వెంబడి ఉత్తరం వైపుకు చేరుకుంది. ఆపై కొంతకాలం అంజెడివా ద్వీపంలో లంగరు వేసింది. చివరికి వారు 1498 అక్టోబరు 3న హిందూ మహాసముద్రం దాటడానికి బయలుదేరారు. కానీ శీతాకాల రుతుపవనాలు ప్రారంభం కాకపోవడంతో ఇది ఒక భయంకరమైన ప్రయాణంగా మారింది. వేసవి రుతుపవనాల గాలితో ప్రయాణించే బయలుదేరే ప్రయాణంలో డ గామా నౌకాదళం కేవలం 23 రోజుల్లోనే హిందూ మహాసముద్రం దాటింది; ఇప్పుడు, తిరుగు ప్రయాణంలో గాలికి వ్యతిరేకంగా ప్రయాణించిన కారణంగా 90 రోజులకు పైగా పట్టింది.

ఆఫ్రికా కొమ్ములో అజురాను సామ్రాజ్యం ప్రభావంలో ఉన్న మొగడిషు తీరప్రాంత సోమాలి నగరం ముందు దాటి తరువాత ఆఫ్రికా కొమ్ములో దాటి వెళ్ళే దళాన్ని తిరిగి చూసాడు. ఆ నౌకాదళం ఆగలేదు కానీ మొగడిషు ముందు దాటి వెళ్ళినప్పుడు యాత్ర అనామక డైరీస్టు ఇది నాలుగు లేదా ఐదు అంతస్తుల ఎత్తైన ఇళ్ళు, మధ్యలో పెద్ద రాజభవనాలు, స్థూపాకార మినార్లతో కూడిన అనేక మసీదులు కలిగిన పెద్ద నగరం అని గుర్తించాడు.

డ గామా నౌకాదళం చివరకు 1499 జనవరి 7న మలిండికి చేరుకుంది, భయంకరమైన స్థితిలో - క్రాసింగు సమయంలో దాదాపు సగం మంది సిబ్బంది మరణించారు. మిగిలిన వారిలో చాలామంది స్కర్వీతో బాధపడుతున్నారు. మూడు నౌకలను నిర్వహించడానికి తగినంత సిబ్బంది లేకపోవడంతో, డ గామా *సావో రాఫెలు*ను తూర్పు ఆఫ్రికా తీరంలో పడవేయమని ఆదేశించాడు, సిబ్బందిని మిగిలిన రెండు నౌకలైన *సావో గాబ్రియేలు*, *బెర్రియో* లకు తిరిగి పంపిణీ చేశారు. అక్కడ ఉన్నప్పుడు సుల్తాను ఆయనకు పాడ్రో (ఒక రాతి స్తంభం) ఏర్పాటు చేయడానికి అనుమతి మంజూరు చేశాడు. అది వాస్కో డ గామా స్తంభంగా స్థానికంగా ఇప్పటికీ ఉనికిలో ఉంది. డ గామా ఏర్పాటు చేసిన అనేక పాడ్రోలులో నేటి వరకు మనుగడలో ఉంది.

మలింది నుండి బయలుదేరిన తర్వాత నౌకాయానం సజావుగా సాగింది. మార్చి ప్రారంభం నాటికి నౌకాదళం మోసెలు బేకు చేరుకుంది. మార్చి 20న వ్యతిరేక దిశలో కేపు ఆఫ్ గుడ్ హోపు‌ను దాటి ఏప్రిల్ 25 నాటికి ఆఫ్రికా పశ్చిమ తీరానికి చేరుకుంది.

యాత్ర డైరీ రికార్డు ఇక్కడ అకస్మాత్తుగా ముగుస్తుంది. ధ్వంసం అయిన నౌకలను వనరుల నుండి పునర్నిర్మించే సమయంలో వారు కేపు వెర్డేకు కొనసాగినట్లు అనిపిస్తుంది. అక్కడ నికోలౌ కోయెల్హో *బెర్రియో* వాస్కో డ గామా *సావో గాబ్రియేలు* నుండి విడిపోయి స్వయంగా ప్రయాణించింది. *బెర్రియో* 1499 జూలై 10న లిస్బను చేరుకున్నాడు. నికోలౌ కోయెల్హో స్వయంగా రాజు 1వ మాన్యువలు రాజ న్యాయస్థానానికి వార్తను అందించాడు. తరువాత సింట్రాలో సమావేశమయ్యాడు. ఈలోగా కేపు వెర్డేకి తిరిగి వచ్చినప్పుడు, డ గామా సోదరుడు పాలో డ గామా తీవ్ర అనారోగ్యానికి గురయ్యాడు. డ గామా శాంటియాగో ద్వీపంలో తన సోదరుడి పక్కనే ఉండటానికి ఎంచుకున్నాడు. *సావో గాబ్రియేలును* ఇంటికి తీసుకెళ్లడానికి తన గుమస్తా జోవో డి సాకి అప్పగించాడు. సా నాయకత్వంలోని *సావో గాబ్రియేలు* జూలై చివరలో లేదా ఆగస్టు ప్రారంభంలో లిస్బను చేరుకున్నాడు. డ గామా, ఆయన అనారోగ్య సోదరుడు చివరికి గినియా కారవెలు‌తో పోర్చుగలు‌కు తిరిగి వెళ్తున్నారు. కానీ పౌలో డ గామా మార్గమధ్యలో మరణించాడు. అంగ్రా డో హీరోయిస్మోలోని సావో ఫ్రాన్సిస్కో ఆశ్రమంలో తన సోదరుడిని సమాధి చేయడానికి డా గామా అజోర్సు వద్ద దిగి అక్కడ కొంతకాలం దుఃఖంలో గడిపాడు. చివరికి ఆయన అజోరియను కారవెలు ‌మీద ప్రయాణించి చివరికి 1499 ఆగస్టు 29న లిస్బను‌కు చేరుకున్నాడు (బారోసు ప్రకారం), లేదా సెప్టెంబరు ప్రారంభంలో (8వ లేదా 18వ తేదీ, ఇతర వనరుల ప్రకారం). ఆయన విచారకరమైన మానసిక స్థితి ఉన్నప్పటికీ డా గామాకు హీరో స్థాయిలో స్వాగతం లభించింది. విజయోత్సవ ఊరేగింపు, ప్రజా ఉత్సవాలతో సహా గౌరవాలతో ముంచెత్తారు. ఓడలు తిరిగి వచ్చిన వెంటనే రాజు మాన్యుయేలు 1499 జూలై - ఆగస్టులో డా గామా మొదటి సముద్రయానాన్ని వివరించే రెండు లేఖలు రాశాడు. గిరోలామో సెర్నిగి కూడా యాత్ర తిరిగి వచ్చిన వెంటనే డ గామా మొదటి సముద్రయానాన్ని వివరిస్తూ మూడు లేఖలు రాశారు.

ఈ యాత్రకు పెద్ద ఖర్చు అయింది - రెండు నౌకలు, సగం కంటే ఎక్కువ మంది వ్యక్తులు తప్పిపోయారు. కోజికోడ్‌తో వాణిజ్య ఒప్పందాన్ని కుదుర్చుకోవడంలో కూడా ఇది విఫలమైంది. అయినప్పటికీ మిగిలిన రెండు నౌకల మీద తిరిగి తీసుకువచ్చిన చిన్న పరిమాణాల సుగంధ ద్రవ్యాలు, ఇతర వాణిజ్య వస్తువులు భవిష్యత్తు వాణిజ్యానికి గొప్ప లాభం సామర్థ్యాన్ని ప్రదర్శించాయి. ఆసియాకు ప్రత్యక్ష సముద్ర మార్గాన్ని తెరిచినందుకు వాస్కో డా గామా ఉత్సవాన్ని జరుపుకున్నారు. ఆ తర్వాత ఆయన మార్గాన్ని ఏటా పోర్చుగీసు ఇండియా ఆర్మడాసు అనుసరించారు.

సుగంధ ద్రవ్యాల వ్యాపారం పోర్చుగీసు రాజ ఖజానాకు ప్రధాన ఆస్తిగా నిరూపించబడింది. త్వరలోనే ఇతర పరిణామాలు అనుసరించాయి. ఉదాహరణకు డ గామా సముద్రయానం ఆఫ్రికా తూర్పు తీరం, *కాంట్రా కోస్టా*, పోర్చుగీసు ప్రయోజనాలకు చాలా ముఖ్యమైనదని స్పష్టం చేసింది; దాని ఓడరేవులు మంచినీరు, సామాగ్రి, కలప, మరమ్మతుల కోసం ఓడరేవులను అందించాయి. ప్రతికూల వాతావరణం కోసం ఓడలు వేచి ఉండగల ఆశ్రయంగా పనిచేశాయి. పోర్చుగీసు క్రౌన్ ద్వారా మొజాంబిక్ వలసరాజ్యం కావడం ఒక ముఖ్యమైన అనుకూలమైన ఫలితంగా ఉంది.

## బహుమతులు

1499 డిసెంబరులో పోర్చుగలు రాజు 1వ మాన్యుయేలు వాస్కో డ గామాకు సైనెసు పట్టణాన్ని వంశపారంపర్య నిధిగా (ఆయన తండ్రి ఎస్టేవావో ఒకప్పుడు కమెండాగా కలిగి ఉన్న పట్టణం) బహుమతిగా ఇచ్చాడు. సైన్సు ఇప్పటికీ శాంటియాగో ఆర్డరు‌కు చెందినది కాబట్టి ఇది సంక్లిష్టమైన వ్యవహారంగా మారింది. ఆర్డరు మాస్టరు, జార్జి డి లెన్కాస్ట్రే, ఈ బహుమతిని ఆమోదించి ఉండవచ్చు - అన్నింటికంటే, డా గామా శాంటియాగో నైటు, వారి స్వంత వ్యక్తి, లెన్‌కాస్ట్రే సన్నిహితుడు. కానీ రాజు సైనెసు‌ని ప్రదానం చేశాడనే వాస్తవం లెన్‌కాస్ట్రేను సూత్రప్రాయంగా తిరస్కరించడానికి ప్రేరేపించింది. ఎందుకంటే అది రాజు ఆర్డరు ఆస్తులను ఇతర విరాళాలు ఇవ్వడానికి ప్రోత్సహిస్తుంది. డా గామా తదుపరి కొన్ని సంవత్సరాలు సైనెసు‌ని స్వాధీనం చేసుకోవడానికి ప్రయత్నించాడు. ఈ ప్రయత్నం ఆయనను లెన్‌కాస్ట్రే నుండి దూరం చేస్తుంది. చివరికి డా గామా తన ప్రియమైన ఆర్డరు ఆఫ్ శాంటియాగోను విడిచిపెట్టి 1507లో ప్రత్యర్థి ఆర్డరు ఆఫ్ క్రైస్టుకి మారేలా చేస్తుంది.

ఈలోగా డా గామా 3,00,000 పోర్చుగీసు రియలు గణనీయమైన వంశపారంపర్య రాయలు పెన్షను‌తో సరిపెట్టుకున్నాడు. ఆయనకు ఆయనకు తోబుట్టువులకు, వారి వారసులకు శాశ్వతంగా డోం (ప్రభువు) అనే గొప్ప బిరుదు లభించింది. 1502 జనవరి 30న డ గామాకు అరేబియా, పర్షియా, భారతదేశం, మొత్తం తూర్పు సముద్రాల అడ్మిరలు ("అరేబియా, పర్షియా, భారతదేశం, అన్ని తూర్పు దేశాలు సముద్రాల అడ్మిరలు") అనే బిరుదు లభించింది - ఇది క్రిస్టోఫర్ కొలంబస్ ధరించిన అలంకరించబడిన కాస్టిలియను బిరుదును గుర్తుకు తెచ్చే అతిశయోక్తి బిరుదు. 1501 అక్టోబరు నాటి మరొక రాజ లేఖ, భవిష్యత్తులో భారతదేశానికి వెళ్లే ఏదైనా నౌకాదళం మీద జోక్యం చేసుకోవడానికి, నిర్ణయాత్మక పాత్ర పోషించడానికి డ గామాకు వ్యక్తిగత హక్కును ఇచ్చింది.

దాదాపు 1501లో వాస్కో డా గామా అల్వోరు (అల్గార్వే)కి చెందిన *అల్కైడే-మొరు * అల్వారో డి అటైడే కుమార్తె కాటరినా డి అటైడు‌ను వివాహం చేసుకున్నాడు. నా కుటుంబంతో శక్తివంతమైన అల్గార్వే (కాటరినా డోం ఫ్రాన్సిస్కో డి అల్మెయిడా మొదటి బంధువు).

## రెండవ ప్రయాణం

తదుపరి యాత్ర రెండవ ఇండియా ఆర్మడ, 1500లో పెడ్రో అల్వారెసు కాబ్రాలు ఆధ్వర్యంలో కోజికోడ్ జామోరిను‌తో ఒప్పందం కుదుర్చుకోవడం, నగరంలో పోర్చుగీసు ఫ్యాక్టరీను ఏర్పాటు చేయడం లక్ష్యంగా ప్రారంభించబడింది. అయితే పెడ్రో కాబ్రాలు స్థానిక అరబ్బు వ్యాపార సంఘాలతో వివాదంలోకి దిగాడు. దీని ఫలితంగా పోర్చుగీసు ఫ్యాక్టరీ అల్లర్లలో మునిగిపోయింది. 70 మంది వరకు పోర్చుగీసు పౌరులు మరణించారు. ఈ సంఘటనకు కాబ్రాలు జామోరిను‌ను నిందించాడు. నగరం మీద బాంబు దాడి చేశాడు. ఆ విధంగా పోర్చుగలు, కోజికోడ్ మధ్య యుద్ధం ప్రారంభమైంది.

జామోరిను మీద ప్రతీకారం తీర్చుకుని పోర్చుగీసు నిబంధనలకు లొంగిపోయేలా చేయాలనే స్పష్టమైన లక్ష్యంతో 1502లో బయలుదేరడానికి షెడ్యూలు చేయబడిన నాల్గవ ఇండియా ఆర్మడకు నాయకత్వం వహించాలని వాస్కో డా గామా తన రాజ లేఖను ప్రయోగించాడు. పదిహేను నౌకలు, ఎనిమిది వందల మందితో కూడిన భారీ సాయుధ దళం 1502 ఫిబ్రవరి 12న లిస్బను నుండి బయలుదేరింది. దీని తర్వాత ఏప్రిల్‌లో ఆయన బంధువు ఎస్టేవావో డా గామా (ఐరెసు డా గామా కుమారుడు) నేతృత్వంలో ఐదు నౌకల మరొక స్క్వాడ్రను హిందూ మహాసముద్రంలో వారిని పట్టుకుంది. నాల్గవ ఆర్మడ నిజమైన డ గామా కుటుంబ వ్యవహారం. ఆయన ఇద్దరు మేనమామలు, విసెంటె సోడ్రే, బ్రాసు సోడ్రే, హిందూ మహాసముద్ర నావికాదళ గస్తీకి నాయకత్వం వహించడానికి ముందుగా నియమించబడ్డారు. అయితే అన్నదమ్ములు అల్వారో డి అటాడే (వాస్కో భార్య కాటరినా సోదరుడు), లోపో మెండెసు డి వాస్కోన్‌సెలోసు (వాకో గ్రెడ్షిపు‌లో ప్రధాన సోదరి, టెరెస్సామాకు కెప్టెను‌గా నియమితులయ్యారు) నౌకాదళం.

బయలుదేరే సముద్రయానంలో డ గామా నౌకాదళం తూర్పు ఆఫ్రికా బంగారు వాణిజ్య నౌకాశ్రయం సోఫాలాతో సంబంధాన్ని ప్రారంభించింది. కిల్వా సుల్తానేటు‌ను కప్పంగా కట్టే స్థాయికి తగ్గించింది వారి నుండి కప్పంగా గణనీయమైన మొత్తంలో బంగారాన్ని సేకరించింది.

### యాత్రికుల ఓడ సంఘటన
1502 అక్టోబరులో భారతదేశానికి చేరుకున్నప్పుడు డ గామా నౌకాదళం కోజికోడ్ నుండి మక్కాకు ప్రయాణిస్తున్న మడాయి వద్ద ముస్లిం యాత్రికుల ఓడ *మిరిం*ను అడ్డుకుని స్వాధీనం చేసుకుంది. ప్రత్యక్ష సాక్షి థోం లోప్సు చరిత్రకారుడు గ్యాస్పరు కొరియా వివరంగా వివరించిన డ గామా, 50 మంది మహిళలతో సహా 400 మందికి పైగా యాత్రికులతో ఓడను దోచుకున్నాడు, ప్రయాణీకులు, యజమాని, ఈజిప్టు నుండి వచ్చిన రాయబారిని బంధించి వారిని దహనం చేశాడు. వారు తమ సంపదను "ఫెజు రాజ్యంలో ఉన్న క్రైస్తవ బానిసలందరినీ విజ్దిపించి ఇంకా చాలా ఎక్కువ మొత్తాన్ని " సంపదను అందించారు. కానీ వారిని విడిచిపెట్టలేదు. డ గామా పోర్తు‌హోల నుండి చూస్తూ ఉన్న సమయంలో మక్కా యాత్రికులు తమ బంగారం, ఆభరణాలను ఎత్తుకుని, దయ కోసం వేడుకుంటూ తమ పిల్లలను ఎత్తుకుని ఉండటం చూశాడు. బలవంతంగా క్రైస్తవ మతంలోకి మార్పిడి చేయబడినందుకు ఇరవై మంది పిల్లల జీవితాలు రక్షించబడ్డాయి.

### కోళికోడ్

కన్ననూరు‌లో ఆగిన తర్వాత గామా తన నౌకాదళాన్ని కోజికోడ్ ముందు నడిపాడు. కాబ్రాలుకు సంభవించిన నష్టానికి పరిహారం కోరాడు. యాత్రికుల ఓడ గతి గురించి తెలుసుకున్న జామోరిను పోర్చుగీసు వారి పట్ల రాజీ వైఖరిని అవలంబించాడు. కొత్త ఒప్పందం మీద సంతకం చేయడానికి సుముఖత వ్యక్తం చేశాడు. కానీ చర్చలు ప్రారంభించే ముందు డ గామా హిందూ రాజు కోజికోడ్ నుండి ముస్లింలందరినీ బహిష్కరించాలని ఇచ్చిన పిలుపు తిరస్కరించబడింది. అయితే అదే సమయంలో జామోరిను తన తిరుగుబాటుదారుడైన కొచ్చిను రాజుకు పోర్చుగీసు ముప్పును ఎదుర్కోవడానికి సహకారం, విధేయతను కోరుతూ ఒక సందేశాన్ని పంపాడు; కొచ్చిను పాలకుడు ఈ సందేశాన్ని గామాకు పంపాడు. ఇది భారతీయులను నకిలీలుగా భావించే ఆయన అభిప్రాయాన్ని బలోపేతం చేసింది. కోజికోడ్ నుండి ముస్లింలను బహిష్కరించాలని డా గామా డిమాండు చేసిన తర్వాత జామోరిను ప్రధాన పూజారి తలప్పన నంబూతిరి (1498 మేలో కోజికోడ్‌కు తన మొదటి సందర్శన సందర్భంగా డా గామాను జామోరిను గదికి నిర్వహించిన అదే వ్యక్తి)ను చర్చల కోసం పంపాడు. డ గామా ఆయనను గూఢచారి అని పిలిచి పూజారి పెదవులు, చెవులను కత్తిరించమని ఆదేశించాడు. ఆయన తల మీద ఒక జత కుక్క చెవులను కుట్టిన తర్వాత ఆయనను పంపించాడు. పోర్చుగీసు నౌకాదళం సముద్రం నుండి దాదాపు రెండు రోజుల పాటు కోటలు లేని నగరం మీద బాంబు దాడి చేసి దానిని తీవ్రంగా దెబ్బతీసింది. ఆయన అనేక బియ్యం పాత్రలను కూడా స్వాధీనం చేసుకున్నాడు, సిబ్బంది చేతులు, చెవులు, ముక్కులను నరికి, జామోరిను‌కు ఒక నోటు‌తో పంపాడు. దీనిలో జామోరిను ఫెటోరియా నుండి దోచుకున్న వస్తువులకు అలాగే గన్ పౌడరు ఫిరంగి బంతులకు డబ్బు చెల్లించిన తర్వాత స్నేహపూర్వక సంబంధాలకు తెరిచి ఉంటానని గామా ప్రకటించాడు.

### సముద్ర యుద్ధం
డ గామా చేసిన హింసాత్మక చర్య కారణంగా కాలికటు (కోజికోడ్) ఆధారపడిన భారతదేశంలోని మలబారు తీరం వెంబడి వాణిజ్యం త్వరగా నిలిచిపోయింది. డ గామా ఆర్మడను సవాలు చేయడానికి జామోరిను బలమైన యుద్ధనౌకలను పంపడానికి సాహసించాడు, కానీ కోజికోడ్ నౌకాశ్రయం ముందు జరిగిన నావికా యుద్ధంలో గామా దానిని ఓడించగలిగాడు.
### కొచ్చిన్
డా గామా కొచ్చిన్ కన్ననోరు వద్ద సుగంధ ద్రవ్యాలతో నిండిపోయాడు. గతంలో పోర్చుగీసు నౌకాదళాల జామోరిను‌తో యుద్ధం చేస్తున్న చిన్న చిన్న శత్రురాజ్యాలతో పెట్టుకున్న పొత్తులు భద్రంగా ఉన్న కారణంగా వారు వారికి అవసరమైన సరుకును సమకూర్చుకున్నారు. 1503లో 4వ ఆర్మడ ప్రారంభంలో భారతదేశం నుండి బయలుదేరింది. భారత తీరంలో గస్తీ తిరగడానికి, కోజికోడ్ షిప్పింగు‌ను వేధించడం కొనసాగించడానికి, కొచ్చిను, కన్ననోరు‌లోని పోర్చుగీసు కర్మాగారాలను జామోరిను అనివార్య ప్రతీకార చర్యల నుండి రక్షించడానికి డా గామా తన మామ విసెంటే సోడ్రే ఆధ్వర్యంలో ఒక చిన్న కారవెలు దళాన్ని విడిచిపెట్టాడు.

వాస్కో డా గామా 1503 సెప్టెంబరులో పోర్చుగలు‌కు తిరిగి వచ్చాడు, జామోరిను‌ను లొంగదీసుకునే తన లక్ష్యంలో సమర్థవంతంగా విఫలమయ్యాడు. ఈ వైఫల్యం తరువాత కొచ్చిను‌లోని పోర్చుగీసు కర్మాగారాన్ని రక్షించడంలో ఆయన మామ విసెంటే సోడ్రే మరింత ఘోరమైన వైఫల్యం, బహుశా మరిన్ని వైఫల్యాలుగా లెక్కించబడ్డాయి. 1505లో పోర్చుగీసు రాజు 1వ మాన్యుయేలు పోర్చుగీసు ఇండియాకు మొదటి గవర్నరు, వైస్రాయిని నియమించాలని నిర్ణయించుకున్నప్పుడు డ గామాను స్పష్టంగా విస్మరించారు. ఆ పదవి ఫ్రాన్సిస్కో డి అల్మెయిడాకు ఇవ్వబడింది.

## ఇంటర్లూడు
తదుపరి రెండు దశాబ్దాల పాటు, వాస్కో డ గామా ప్రశాంత జీవితాన్ని గడిపాడు. రాజ సభలో ఆయనకు ఎలాంటి అభ్యంతరం లేదు. భారతీయ వ్యవహారాల నుండి దూరంగా ఉన్నాడు. 1507లో ఆర్డరు ఆఫ్ క్రైస్టుకు మారడంతో సహా 1వ మాన్యువలు అనుకూలంగా తిరిగి రావడానికి ఆయన చేసిన ప్రయత్నాలు పెద్దగా ఫలించలేదు. అల్మెయిడా, లార్జరు-టెర్ లైఫు అఫోన్సో డి అల్బుకెర్క్యూ, తరువాత అల్బెర్గారియా, సెక్వేరా, భారతదేశానికి రాజు ఇష్టపడే వ్యక్తులు.

ఫెర్డినాండు మాగెల్లాను 1518లో కాస్టిలు కిరీటానికి ఫిరాయించిన తర్వాత వాస్కో డ గామా కూడా అదే చేస్తానని బెదిరించాడు. రాజు తన సొంత "అడ్మిరలు ఆఫ్ ది ఇండీసు"ను స్పెయిను‌కు కోల్పోయే ఇబ్బందిని నివారించడానికి ఆయనను పోర్చుగలు‌లో నిలుపుకోవడానికి చర్యలు తీసుకోవలసి వచ్చింది. 1519లో తన అభ్యర్థనలను సంవత్సరాల తరబడి విస్మరించిన తర్వాత రాజు 1వ మాన్యుయేలు చివరికి వాస్కో డ గామాకు ఒక భూస్వామ్య బిరుదును ఇవ్వడానికి తొందరపడ్డాడు. ఆయనకు మొదటి విడిగ్యురా కౌంటుగా నియమించాడు. ఇది డిసెంబరు 29న ఎవోరాలో జారీ చేయబడిన రాజ శాసనం ద్వారా సృష్టించబడిన బిరుదు. డోం జైం, డ్యూక్ ఆఫ్ బ్రాగాంజాతో సంక్లిష్టమైన ఒప్పందం తర్వాత ఆయన విడిగ్యురా, విలా డోసు ఫ్రేడ్సు పట్టణాలను చెల్లింపు మీద అతనికి అప్పగించాడు. ఈ ఉత్తర్వు వాస్కో డ గామా  ఆయన వారసులకు సంబంధించిన అన్ని ఆదాయాలు, అధికారాలను మంజూరు చేసింది. తద్వారా డ గామాను ఒక చిన్న గొప్ప వ్యక్తి నుండి పోర్చుగలు‌లోని సాపేక్షంగా కొద్దిమంది పేరున్న గొప్ప వ్యక్తులలో ఒకరిగా పదోన్నతి కల్పించారు.

## మూడవ సముద్రయానం - మరణం

1521 చివరలో రాజు 1వ మాన్యువలు మరణించిన తర్వాత ఆయన కుమారుడు, వారసుడు, రాజు పోర్చుగలు 3వ జాన్ విదేశాలలో పోర్చుగీసు ప్రభుత్వాన్ని సమీక్షించడం ప్రారంభించాడు. పాత అల్బుకెర్కీ సమూహం (ఇప్పుడు డియోగో లోప్సు డి సెక్వేరా ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్నారు) నుండి దూరంగా 3వ జాన్‌ కొత్త ప్రారంభం కోసం చూశాడు. వాస్కో డ గామా కొత్త రాజు నియామకాలు, వ్యూహానికి ముఖ్యమైన సలహాదారుగా తన రాజకీయ అరణ్యం నుండి తిరిగి ఉద్భవించాడు. మలుకు దీవులకు కొత్త స్పానిషు ముప్పును ప్రాధాన్యతగా భావించి వాస్కో డ గామా మాన్యులైను కాలంలో ఎక్కువ భాగం వ్యాపించిన అరేబియా పట్ల వ్యామోహానికి వ్యతిరేకంగా సలహా ఇచ్చాడు. అప్పటి పోర్చుగీసు ఇండియా గవర్నరు అయిన డువార్టే డి మెనెజెసు ప్రధాన ఆందోళనగా కొనసాగాడు. మెనెజెసు కూడా అసమర్థుడు, అవినీతిపరుడు అని తేలింది. అనేక ఫిర్యాదులకు లోనయ్యాడు. ఫలితంగా 3వ జాన్ మెనెజెసు స్థానంలో వాస్కో డ గామాను నియమించాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. ఆయన పేరు మాయాజాలం, ఆయన పనుల జ్ఞాపకశక్తి పోర్చుగీసు భారతదేశం మీద ఆయన అధికారాన్ని బాగా ప్రభావితం చేయగలదని కొత్త ప్రభుత్వం, కొత్త వ్యూహానికి పరివర్తనను నిర్వహించగలదని నమ్మకంగా ఉన్నాడు.

1524 ఫిబ్రవరి  నాటి తన నియామక పత్రం ద్వారా 3వ జాన్ వాస్కో డా గామాకు "వైస్‌రాయి" అనే ప్రత్యేక బిరుదును ఇచ్చాడు. ఆ బిరుదును ఆస్వాదించిన రెండవ పోర్చుగీసు గవర్నరు (మొదటిది 1505లో ఫ్రాన్సిస్కో డి అల్మెయిడా). ఆయన రెండవ కుమారుడు స్టీఫెను డ గామా ఏకకాలంలో 'క్యాప్టెన్-మేజర్ ఆఫ్ ది ఇండియన్ సీ ఆఫ్ ది ఇండియన్ సీ'కి బదులుగా నావలు కమాండరు‌గా నియమించబడ్డాడు. డువార్టే సోదరుడు, లూయిస్ డి మెనెజెసు. చివరి షరతుగా, గామా 3వ జాన్ ఆఫ్ పోర్చుగల నుండి తన కుమారులందరినీ వరుసగా మలక్కా పోర్చుగీసు కెప్టెను‌లుగా నియమించాలనే నిబద్ధతను పొందాడు.

1524 ఏప్రిలు‌లో పద్నాలుగు నౌకల సముదాయంతో బయలుదేరిన వాస్కో డ గామా, భారతదేశానికి తన చివరి ప్రయాణంలో ప్రసిద్ధ పెద్ద క్యారకు *శాంటా కాటరినా డో మోంటే సినాయి*ను తన ప్రధాన నౌకగా తీసుకుని, తన ఇద్దరు కుమారులు ఎస్టేవావో, పాలోతో కలిసి ప్రయాణించారు.

### నీటి అడుగున భూకంపం
సమస్యాత్మక ప్రయాణం తర్వాత మార్గం ప్రాథమిక వివరణ లేదు. ఆ ప్రయాణంలో నాలుగు లేదా ఐదు ఓడలు మార్గమధ్యలో తప్పిపోయాయి ఆయన సెప్టెంబరు‌లో భారతదేశానికి చేరుకున్నాడు.

సెప్టెంబరు 8 తెల్లవారుజామున, డాబులు సమీపంలో ఓడలు నిశ్చలంగా ఉన్నప్పుడు సముద్రం ఉధృతంగా మారింది. జలాంతర్గత భూకంపం ఫలితంగా ఓడలు ఒక గంట పాటు తీవ్రంగా కుదుపుకు గురయ్యాయి. పోర్చుగీసు సిబ్బంది భయపడిపోయారు. ఒక నావికుడు భయంతో ఓడను దాటి మునిగిపోవడంతో ఒక మరణం సంభవించింది. గామా పరిస్థితిని సద్వినియోగం చేసుకుని తన సైనికులకు భరోసా ఇవ్వడానికి ఇలా అన్నాడు:

### మరణం

వాస్కో డ గామా వెంటనే తన ఉన్నత వైసు రీగలు అధికారాలను ఉపయోగించి పోర్చుగీసు భారతదేశంలో కొత్త ఉత్తర్వులు విధించాడు. పాత అధికారులందరినీ తన సొంత నియామకాలతో భర్తీ చేశాడు. కానీ డ గామా వచ్చిన కొద్దిసేపటికే మలేరియా బారిన పడ్డాడు. ఆయన వచ్చిన మూడు నెలల తర్వాత 1524లో క్రిస్మసు ఈవ్ నాడు భారతదేశంలోని కొచ్చి నగరంలో మరణించాడు. రాజ సూచనల ప్రకారం డ గామా తర్వాత ఆయనతో వచ్చిన కెప్టెన్లలో ఒకరైన హెన్రిక్ డి మెనెజెసు (డువార్టేతో సంబంధం లేదు) భారతదేశ గవర్నరు‌గా నియమితుడయ్యాడు. డ గామా కుమారులు ఎస్టేవావో, పాలో వెంటనే తమ పదవులను కోల్పోయి 1525 ప్రారంభంలో తిరిగి వచ్చే నౌకాదళంలో చేరారు (తొలగించబడిన డువార్టే డి మెనెజెస్ మరియు లూయిస్ డి మెనెజెస్‌తో పాటు).

వాస్కో డ గామా మృతదేహాన్ని మొదట సెయింటు‌లో ఖననం చేశారు. కొచ్చి నగరంలోని ఫోర్టి కొచ్చి వద్ద ఫ్రాన్సిసు చర్చి, కానీ ఆయన అవశేషాలను 1539లో పోర్చుగలు‌కు తిరిగి ఇచ్చారు. వాస్కో డ గామా మృతదేహాన్ని బంగారం, ఆభరణాలతో అలంకరించబడిన విడిగ్యురాలో తిరిగి ఖననం చేశారు.

బెలెంలోని హెరోనిమైట్సు మొనాస్టరీ, తరువాత అవిజు పోర్చుగీసు రాజవంశం నెక్రోపోలిసు‌గా మారింది. 1500ల ప్రారంభంలో వాస్కో డ గామా మొదటి ప్రయాణం ప్రారంభ స్థానం సమీపంలో నిర్మించబడింది; దీని నిర్మాణానికి వార్షిక పోర్చుగీసు ఇండియా ఆర్మడాసు లాభాల మీద పన్ను విధించడం ద్వారా నిధులు సమకూరుతాయి. 1880లో డా గామా అవశేషాలు, కవి లూయిసు డి కామోసు (తన 1572 ఇతిహాస కవిత, *ఓసు లూసియాడాసు*లో డా గామా మొదటి సముద్రయానాన్ని జరుపుకున్న) అని నమ్ముతున్న వాటిని, డా గామా సేవ చేసిన రాజులు 1వ మాన్యువలు, 3వ జాన్ సమాధుల నుండి కొన్ని మీటర్ల దూరంలో ఉన్న మఠం చర్చి నావు‌లోని కొత్తగా చెక్కిన సమాధులకు తరలించారు.

అయితే 1884 నాటికి డా గామా అవశేషాలను ఆశ్రమానికి బదిలీ చేయడానికి మద్దతుదారులలో ఒకరైన టీక్సీరా డి అరగావో, విడిగ్యురా నుండి తప్పుడు అవశేషాలను వెలికితీశారని సూచించే పత్రాలను కనుగొన్నాడు. స్పష్టంగా, డా గామా సమాధి రాయిని ఆయన మునిమనవడు ఫ్రాన్సిస్కో డా గామా సమాధి రాయితో మార్పిడి చేశారు. ఆయన సమాధి ఆయన ఎదురుగా ఉంది. బహుశా 1841లో పునరుద్ధరణ పనుల సమయంలో అదనంగా 1880లో తరలించబడిన పేటికలో ఒకరి కంటే ఎక్కువ మంది ఎముకలు ఉన్నాయని మరొక సమాధిలో ఒకే ఒక అస్థిపంజరం ఉందని కనుగొనబడింది. 1898 మే వరకు డా గామా కోజికోడు‌కు వచ్చిన నాల్గవ శతాబ్ది వేడుకల సందర్భంగా, విడిగ్యురా ప్రార్థనా మందిరంలోని మరొక సమాధి నుండి అవశేషాలను హిరోనిమైటు మఠానికి తరలించారు. 1994లో, 1880ల వరకు డ గామా అవశేషాలు ఉన్న ఎస్టేటు‌ను ఇప్పుడు కలిగి ఉన్న కుటుంబ సభ్యుడు వాస్కో డ గామా నిజమైన ఎముకలు ఎస్టేటు‌లోని ఒక గుర్తు తెలియని ప్రదేశంలో ఉన్నాయని 19వ శతాబ్దంలో ఎస్టేటు యజమాని విస్కోండే డి రిబీరా బ్రావా అక్కడ దాచిపెట్టారని ఆరోపించారు.

## వివాహం - వారసులు

వాస్కో డ గామా, ఆయన భార్య కాటరినా డి అటైడే దంపతులకు ఆరుగురు కుమారులు, ఒక కుమార్తె ఉన్నారు:

# డోం ఫ్రాన్సిస్కో డ గామా ఆయన తన తండ్రి బిరుదులను 2వ కౌంట్ ఆఫ్ విడిగుయిరా, 2వ "అడ్మిరల్ ఆఫ్ ది సీస్ ఆఫ్ ఇండియా, అరేబియా, పర్షియా"గా వారసత్వంగా పొందాడు. ఆయన పోర్చుగలు‌లోనే ఉండిపోయాడు. డోం ఎస్టీవావో డా గామా 1524లో భారత గస్తీ కెప్టెను‌గా తన పదవీకాలం ముగిసిన తర్వాత, మలక్కా కెప్టెను‌గా మూడు సంవత్సరాల పదవీకాలానికి నియమించబడ్డాడు. 1534 నుండి 1539 వరకు (ఆయన తమ్ముడు పాలో పదవీకాలం చివరి రెండు సంవత్సరాలు కూడా ఉన్నాయి) పనిచేశాడు. తరువాత ఆయన 1540 నుండి 1542 వరకు భారతదేశ 11వ గవర్నరు‌గా నియమితుడయ్యాడు.
# 1533 నుండి 1534 వరకు మలక్కా కెప్టెను అయిన డోం పాలో డా గామా (ఆయన మామ పాలో పేరునే కలిగి ఉన్నాడు) మలక్కా సమీపంలో జరిగిన నావికా చర్యలో మరణించాడు.
# డోం క్రిస్టోవావో డా గామా, 1538 నుండి 1540 వరకు మలక్కా కెప్టెను; మలక్కా వారసుడిగా నియమించబడ్డాడు. కానీ 1542లో ఇథియోపియా-అదలు యుద్ధంలో అహ్మదు ఇబ్న్ ఇబ్రహీం చేత ఉరితీయబడ్డాడు.
# డోం పెడ్రో డా సిల్వా డ గామా 1548 నుండి 1552 వరకు మలక్కా కెప్టెను‌గా నియమించబడ్డాడు.
# డోం అల్వారో డి అటైడే డా గామా 1540లలో మలక్కా నౌకాదళానికి కెప్టెను‌గా నియమితులయ్యారు. 1552 నుండి 1554 వరకు మలక్కాకే కెప్టెను‌గా నియమితులయ్యారు.
# డోనా ఇసాబెలు డి అటైడే డా గామా, ఏకైక కుమార్తె, మొదటి కౌంటు ఆఫ్ లిన్హేర్సు కుమారుడు డోం ఇగ్నాసియో డి నోరోన్హాను వివాహం చేసుకుంది.
1735లో విడిగుయిరా 7వ కౌంటు, డోం వాస్కో బాల్టాసరు జోసు లూయిసు గామా మరణించినప్పుడు ఆయన పురుష-రేఖ సమస్య అంతరించిపోయింది. ఆయన వివాహం నుండి ఒక కుమార్తె మాత్రమే మిగిలిపోయింది. డోనా మారియా జోస్ డా గామా, ఆమె విడిగుయిరా ఎస్టేటు‌ను వారసత్వంగా పొందింది. ఈ స్త్రీ లైను ద్వారా టైటిలు కొనసాగింది.

### తరువాతి తరాలు
* డోం వాస్కో డ గామా, 3వ కౌంట్ ఆఫ్ విడిగుయిరా, ప్రభువు సైనిక సిబ్బంది, ఫ్రాన్సిస్కో కుమారుడు (2వ కౌంటు), వాస్కోడగామా మనవడు.
* డోం ఫ్రాన్సిస్కో డ గామా, 4వ కౌంట్ ఆఫ్ విడిగ్యురా, భారతదేశానికి చెందిన వైస్రాయి (1597–1600), గవర్నరు (1622–1628), వాస్కో (3వ డాగ్సన్) కుమారుడు, గొప్ప వాస్కో.

### తరువాతి తరాలు
* డోం వాస్కో డా గామా, విడిగ్యురా 3వ కౌంటు ప్రభువులు, సైనిక సిబ్బంది, ఫ్రాన్సిస్కో కుమారుడు (2వ కౌంటు), వాస్కో డ గామా మనవడు.
* డోం ఫ్రాన్సిస్కో డ గామా, 4వ కౌంట్ ఆఫ్ విడిగ్యురా, భారతదేశానికి చెందిన వైస్రాయ్ (1597–1600), గవర్నరు (1622–1628), వాస్కో (3వ డాగ్సన్) కుమారుడు, గొప్ప వాస్కో.

## వారసత్వం
వాస్కో డ గామా ఆవిష్కరణ యుగం నుండి అత్యంత ప్రసిద్ధ అన్వేషకులలో ఒకరు. హెన్రీ ది నావిగేటరుతో పాటు ఆయన ప్రారంభ వలసరాజ్య శక్తిగా పోర్చుగలు విజయానికి కారణమైన ప్రధాన వ్యక్తులలో ఒకడు. భారతదేశానికి మొదటి సముద్రయానంతో పాటు రాజకీయాలు, యుద్ధాల మిశ్రమం పోర్చుగలు‌ను హిందూ మహాసముద్ర వాణిజ్యంలో ప్రముఖ స్థానంలో నిలిపింది. డ గామా ప్రారంభ సముద్రయానం తరువాత ఆఫ్రికా తూర్పు తీరంలో అవుటు‌పోస్టులను భద్రపరచడం దూర ప్రాచ్యానికి జాతీయ వాణిజ్య మార్గాలను నిర్వహించడానికి చాలా ముఖ్యమైనదని పోర్చుగీసు కిరీటం గ్రహించింది. అయితే అపఖ్యాతి పాలైన పిలిగ్రిం షిపు సంఘటనలో ప్రదర్శించబడిన వైఖరుల ద్వారా ఆయన కీర్తి తగ్గుతుంది.

వాస్కో డ గామా ఓసు గ్రాండెసు పోర్చుగీసు (గ్రేటెస్టు పోర్చుగీసు) చివరి సమూహానికి చేరుకున్నాడు. పోర్చుగీసు జాతీయ ఇతిహాసం, లూయిస్ వాజ్ డి కామెసు *లూసియాడాసు*, వాస్కో డా గామా ప్రయాణాలకు సంబంధించింది. 1865 గ్రాండు ఒపెరా *ఎల్.ఆఫ్రికైనె*, లియర్బీకోమెటో మీచే కంపోజు చేయబడింది. స్క్రైబు, వాస్కో డ గామా పాత్రను ప్రముఖంగా చేర్చారు. అయితే చిత్రీకరించిన సంఘటనలు కల్పితం. ఈ ఒపెరాకు మేయరు‌బీరు పనిచేసిన శీర్షిక *వాస్కో డ గామా*. శాన్ ఫ్రాన్సిస్కో ఒపెరా 1989లో నిర్మించిన ఈ నాటకంలో టెనరు ప్లాసిడో డొమింగో డా గామా పాత్రలో కనిపించారు. 19వ శతాబ్దపు స్వరకర్త లూయిసు-ఆల్బర్టు బోర్గాల్టు-డుకోడ్రే డా గామా జీవితం, సముద్రంలో ఆయన దోపిడీల ఆధారంగా 1872లో ఒక పేరుతో ఒక ఒపెరాను కంపోజు చేశాడు. దక్షిణాఫ్రికా సంగీతకారుడు హ్యూ మసేకెలా "కలోనియలు మ్యాను" అనే వలసవాద వ్యతిరేక పాటను రికార్డు చేశాడు. ఇందులో "వాస్కో డ గామా నా స్నేహితుడు కాదు" అనే సాహిత్యం, "వాస్కో డ గామా (ది సెయిలరు మ్యాను)" అనే మరొక పాట ఉన్నాయి. రెండూ ఆయన 1976 ఆల్బం *కలోనియలు మ్యాను*లో చేర్చబడ్డాయి.

లిస్బను‌లోని పార్క్వే దాసు నాకోసు‌లోని అనేక ప్రదేశాలకు అన్వేషకుడి పేరు పెట్టారు. వాటిలో వాస్కో డా గామా వంతెన, వాస్కో డా గామా టవరు, సెంట్రో కమర్షియలు వాస్కో డా గామా షాపింగు సెంటరు ఉన్నాయి. పార్క్వే దాసు నాకోసు‌లోని ఓషియానారియోలో "వాస్కో" అనే కార్టూను డైవరు చిహ్నం ఉంది. పోర్చుగీసు నావికాదళం అతని పేరు మీద ఒక తరగతి ఫ్రిగేటు‌లను కలిగి ఉంది. మొత్తం మూడు వాస్కో డా గామా తరగతి ఫ్రిగేటు‌లు ఉన్నాయి. వాటిలో మొదటిది కూడా ఆయన పేరును కలిగి ఉంది. పోర్చుగీసు ప్రభుత్వం డ గామా, బార్టోలోమియు డయాసు జ్ఞాపకార్థం డయాసు క్రాసు, డ గామా క్రాసు అనే రెండు నావిగేషనల్ బీకాను‌లను నిర్మించింది. వీరు కేపు ఆఫ్ గుడ్ హోపు చేరుకున్న మొట్టమొదటి ఆధునిక యూరోపియను అన్వేషకులు. వరుసలో ఉన్నప్పుడు ఈ శిలువలు ఫాల్సు బేలో శాశ్వతంగా మునిగిపోయిన పెద్ద షిప్పింగు ప్రమాదం అయిన విటిలు రాకు‌ను సూచిస్తాయి.

గోవాలోని వాస్కో డ గామా ఓడరేవు నగరానికి ఆయన పేరు పెట్టారు, అలాగే చంద్రుని మీద వాస్కో డ గామా బిలం కూడా ఉంది. బ్రెజిలు‌లోని మూడు ఫుట్బాలు క్లబ్బు‌లు (సిఆర్ వాస్కో డ గామాతో సహా) గోవాలోని వాస్కో ఎస్‌సి ఆయన పేరు పెట్టబడ్డాయి. కేరళలోని కొచ్చిలో వాస్కో డ గామా చర్చి అనే చర్చి, సెయింటు హెలెనా ద్వీపంలో ఒక ప్రైవేటు నివాసం ఉన్నాయి. కేపు టౌను‌లోని వాస్కో శివారు ప్రాంతం ఆయనను గౌరవిస్తుంది. మకావులోని వాస్కో డ గామా గార్డెను‌కు ఆయన పేరు పెట్టారు. భారతీయ చిత్రం ఉరుమిలో వాస్కో డ గామా ప్రతినాయకుడిగా కనిపిస్తాడు. సంతోషు శివను దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రం భారతదేశంలో డా గామా ద్వారా పోర్చుగీసు సామ్రాజ్యాన్ని స్థాపించడానికి జరిగిన దురాగతాలను, పురోగతిని వర్ణిస్తుంది.

2016లో ఒమను తీరంలో పనిచేస్తున్న పురావస్తు శాస్త్రవేత్తలు డా గామా 1502–03 నౌకాదళం నుండి "ఎస్మెరాల్డా" ఓడ నాశనాన్ని గుర్తించారు. ఈ శిథిలాన్ని మొదట 1998లో కనుగొన్నారు. ఒమానీ వారసత్వ, సంస్కృతి మంత్రిత్వ శాఖ, షిపు రికవరీ కంపెనీ అయిన బ్లూ వాటర్ రికవరీసు లిమిటెడు మధ్య భాగస్వామ్యం ద్వారా 2013 - 2015 మధ్య నీటి అడుగున తవ్వకాలు జరిగాయి. "భారతదేశంతో వ్యాపారం కోసం ఉద్దేశించిన పోర్చుగీసు నాణెం (ఈ రకమైన రెండు నాణేలలో ఒకటి ఉన్నట్లు తెలిసింది). డ గామా మామ, ఎస్మెరాల్డా కమాండరు అయిన విన్సెంటు సోడ్రే, మొదటి అక్షరాలు చెక్కబడిన రాతి ఫిరంగి బంతులు" వంటి కళాఖండాల ద్వారా ఈ నౌకను గుర్తించారు.

## మూలాలు