open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
తిరుమల నాయక

**తిరుమల నాయకుడు** (పాలన: 1623 – 1659 ఫిబ్రవరి 16) మధురై నాయక రాజవంశానికి చెందిన ప్రముఖ పాలకుడు. మధురై లోని అనేక అద్భుతమైన భవనాలు, దేవాలయాల నిర్మాణంలో అతని కృషి కనిపిస్తుంది. ఇతను బాలిజ కులానికి చెందినవారు. 

### రాజ్య రక్షణ, విస్తరణ
బీజాపూర్ సుల్తానేట్, ఇతర పొరుగు ముస్లిం రాజ్యాల సైన్యాల నుండి ఎదురైన నిరంతర ముప్పును తిరుమల నాయకుడు విజయవంతంగా ఎదుర్కొన్నారు. ఇతను పాలించిన భూభాగాలలో పాత పాండ్య రాజ్య ప్రాంతాలైన కోయంబత్తూర్, తిరునెల్వేలి, మధురై  జిల్లాలు,దక్షిణ తమిళనాడులోని అరగలూరు, ట్రావెన్కోర్ రాజ్యంలోని కొన్ని ప్రాంతాలు అంతర్భాగంగా ఉండేవి.

### తిరుమల నాయకర్ మహల్ వాస్తుశిల్పం
thumb|తిరుమలై నాయక సింహాసనం|455x455px
thumb|300x300px|ప్యాలెస్ ఆడిటోరియం/డాన్స్ హాల్

ఇతను నిర్మించిన **తిరుమల నాయకర్ మహల్** దక్షిణ భారతదేశంలోని అత్యుత్తమ రాజ భవనాలలో ఒకటిగా గుర్తింపు పొందింది. తిరుమల నాయక కళ, వాస్తుశిల్పాలను గొప్పగా పోషించే వ్యక్తి. ద్రావిడ వాస్తుశిల్పం మధురై  శైలిలో అభివృద్ధి చెందింది. అతను పాండ్య కాలంలోని అనేక పాత దేవాలయాలను పునర్నిర్మించి పునరుద్ధరించాడు. తిరుమల నాయక నిర్మించిన తిరుమల నాయక ప్యాలెస్  అనే రాజభవనం మధురై లో ఒక ప్రముఖ నిర్మాణ కళాఖండం. ఇది ఇటాలియన్, , ద్రావిడ వాస్తుశిల్ప రీతుల కలయికతో నిర్మించబడింది.

## మైసూరుతో యుద్ధాలు
తిరుమల నాయకుని పరిపాలన ప్రారంభ కాలంలో మధురై , మైసూరు రాజ్యాల మధ్య సరిహద్దు వివాదాలు, దాడులు జరిగాయి. మెకెంజీ మాన్యుస్క్రిప్ట్‌లలో నమోదైన ఈ సంఘర్షణలు తిరుమల నాయకుడు రామనాడ్ సేతుపతితో జరిపిన యుద్ధానికి ముందే సంభవించాయి.

### యుద్ధ కారణాలు, కాలం
ఈ యుద్ధాల ఖచ్చితమైన కాలంపై స్పష్టత లేనప్పటికీ, చరిత్రకారుడు రంగచారి ఇవి సా.శ. 1625లో జరిగి ఉండవచ్చని అంచనా వేశారు. మైసూరు పాలకుడు చామరాజ వడెయార్ తన ఆధిపత్యాన్ని చాటుకోవడానికి ఈ దాడులకు పూనుకున్నట్లు తెలుస్తోంది.

### మధురై  ప్రతిదాడి
మైసూరు సైన్యాధికారి హరాసుర దిండిగల్ వైపు పురోగమించగా, మధురై  దళపతి **రామయ్యన్** వారిని ఎదుర్కొన్నారు. ఈ పోరాటంలో కన్నివాడి పాలెగాడైన రంగన్న నాయకుడు వంటి స్థానిక నాయకుల మద్దతుతో మధురై  సైన్యం విజయం సాధించింది. అనంతరం వారు మైసూరు రాజధానిని ముట్టడించి శత్రువులను లొంగదీసుకున్నారు. ఈ విజయానికి గుర్తింపుగా తిరుమల నాయకుడు రామయ్యన్‌ను ఘనంగా సత్కరించారు.

తిరుమల నాయక రాజధాని మధురై  రాజ నివాసాన్ని అతని పూర్వీకుడు అక్కడి నుండి తిరుచిరాపల్లికి మార్చాడు.ఆ తరువాత తిరుమల నాయక దానిని మళ్లీ మధురై కి మార్చాడు. ఈ చర్యకు కారణం తిరుమల నాయకకు రాత్రి వచ్చిన కల అనే కధనం ఉంది. అయితే మధురై కి సుదీర్ఘ చరిత్ర ఉందని, యుగాల తరబడి నిరంతరం నాగరికత కలిగి ఉందని, తిరుచిరాపల్లి, మైసూరు తక్షణ దాడికి గురయ్యే ప్రమాద ఉందనే అభిప్రాయాన్ని చరిత్రకారులు పేర్కొన్నారు.

## వ్యక్తిగత జీవితం
తిరుమల నాయక శ్రీవిల్లిపుత్తూర్ ఆండల్ ఆలయం పూజలు చేసిన తర్వాతే అతను  అల్పాహారం తీసుకునేవాడు. పూజలు పూర్తయ్యాయనే సమాచారం పొందడానికి, మధురై  నుండి శ్రీవిల్లిపుతూర్ వెళ్లే మార్గంలో ప్రతి ఐదు కిలోమీటర్లకు రాజుమండపాలను నిర్మించి, వాటిలో పెద్ద గంటలను ఏర్పాటు చేశాడు. ప్రతి మండపంలోనూ ఒక చిన్న వంటగది ఉండేది. ఏదైనా ఒక సందేశం పంపవలసి వచ్చినప్పుడు వరుస గంటలు మోగుతాయి.

## వారసత్వం.
1974లో మన్నార్ తిరుమలై నాయక్కర్ కళాశాల తమిళనాడు నాయుడు మహాజన సంఘం మధురై లో స్థాపించింది.

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు రాజులు
ముహియుద్దీన్ అందవర్ మసీదు

ముహ్యుద్దీన్ అందవర్ మసీదు ( తమిళం : முஹயத்தீன் ஆண்டவர் பள்ளிவாசல் ) భారతదేశంలోని తమిళనాడు రాష్ట్రంలోని తంజావూరు జిల్లాలోని తిరుప్పనండల్ పట్టణంలో ఉన్న ఒక సున్నీ హనఫీ శుక్రవారం మసీదు. ఇది ఒక సముదాయంలో భాగం దీనిలో ఒక సమాధి, స్మశానవాటిక, మసీదు నిర్వహణకు ఆదాయాన్ని సంపాదించడానికి అద్దెకు ఇచ్చే దుకాణాలు ఉన్నాయి.

1980ల ప్రారంభంలో పాత మసీదును కూల్చివేసి ప్రస్తుత రూపంలో పునర్నిర్మించారు. కొత్త మసీదు ప్రారంభోత్సవం 1989 ఫిబ్రవరి 3న జరిగింది.
## ఆర్కిటెక్చర్
ఈ మసీదు 20వ శతాబ్దంలో నిర్మించబడిన లేదా పునర్నిర్మించబడిన దక్షిణ భారత మసీదుల మాదిరిగానే ఇండో-ఇస్లామిక్ శైలిలో పూర్తయింది. బాహ్యంగా, మసీదు ముందు రెండు మినార్లు ఉన్నాయి. గోపురం లేదు. కుడి వైపున సాంప్రదాయ వూడు, స్మశానవాటికకు ఒక వైపు ప్రవేశ ద్వారం ఉంది.

లోపల, మసీదు రెండు అంతస్తుల ఎత్తులో ఉంది. గ్రౌండ్ ఫ్లోర్‌లో సామూహిక ప్రార్థనలు నిర్వహించబడే లోపలి ప్రార్థనా మందిరం ఉంది. దాని చుట్టూ ఒక క్లోయిస్టర్, బయటి ప్రార్థనా మందిరం ఉన్నాయి, ఇక్కడ పట్టణ సమావేశాలు, మతపరమైన ప్రసంగాలు, వివాహ వేడుకలు, దిక్ర్ సమావేశాలు జరుగుతాయి.

భౌతిక మిన్‌బార్ లేదు. బదులుగా, మిహ్రాబ్ నుండి విస్తరించిన బాల్కనీకి దారితీసే దాచిన మార్గం ఉంది. ఖతీబ్ మిహ్రాబ్ నుండి ఖుత్బాను అందిస్తాడు.
### సమాధి భవనం
మసీదు సముదాయం ప్రవేశ ద్వారం వద్ద ఫకీర్ , షేక్ అబ్దుర్ రెహ్మాన్ బక్ష్ (అరబిక్ : عبد الرحمن بكش , రోమనైజ్డ్ :  అబ్దు-ర్ రహ్మాన్ బక్ష్ ; తమిళం : మస్తాన్ సాహిప్ వలియుల్లా , రోమనైజ్డ్:  మస్తాన్ వలియాన్ ) సమాధి ఉంది. అతని విశ్రాంతి నివాసం అపారమైన ఆశీర్వాదాల మూలంగా తీసుకోబడింది (అరబిక్ : بركة , రోమనైజ్డ్ :  బరాకా ; తమిళం : పరకత్ , రోమనైజ్డ్:  బరాకత్), అక్కడ దయ (అరబిక్ : رحمة , రోమనైజ్డ్ :  రహ్మహ్ ; తమిళం : రహ్మత్ , రోమనైజ్డ్: రహ్మత్ వర్ధమానం) ముస్లింలు, ముస్లిమేతరులు ఇద్దరూ పిల్లల గర్భం, వ్యాపారం, విద్య & ఇతర ప్రాపంచిక అవసరాల కోసం అతని సమాధి వద్ద ప్రమాణాలు (అరబిక్ : نذر , రోమనైజ్డ్ :  nadhr ; తమిళం : நேர்ச்சை , ரோமனைஸ்டு:  Nerchchai) చేస్తారు.

22 రబీ అల్-అవ్వల్ నాడు అబ్దుర్ రెహమాన్ బక్ష్ ఉర్స్‌ను వైభవంగా కోలాహలంగా జరుపుకుంటారు.
## పోటీ
1998 - 2001 మధ్య మసీదు వార్షిక మావ్లిద్ పఠన పోటీని (తమిళం : மெளலிது ஷரீஃப் ஓதும் போட்டி , రోమనైజ్డ్:  மாவ்லித் ஷரீஃப் ஓதும் பொட்டி ) నిర్వహించింది. ఇది మే నెల చివరి వారాంతంలో పాఠశాల సెలవులతో సమానంగా నిర్వహించబడింది. ఈ పోటీకి పొరుగు పట్టణాలు, గ్రామాల నుండి యువకులు పాల్గొన్నారు, వారు "సుభాన మావ్లిద్ " అని పిలువబడే వచనాన్ని - ముహమ్మద్ జననం, జీవితం, అద్భుతాలపై గౌరవప్రదమైన గ్రంథాన్ని పఠిస్తారు. ప్రముఖ తమిళ పండితులను ఉపన్యాసాలు ఇవ్వడానికి ఆహ్వానించారు.

## గ్యాలరీ

Prayer niche, muhyuddin andavar mosque.JPG|మిహ్రాబ్ ఉన్న లోపలి ప్రార్థనా మందిరం
Mihrab, muhyuddin andavar mosque.jpg|మిన్బార్ - ఖతీబ్ ఖుత్బా అందించే బాల్కనీ
Mausoleum of Sheikh Abdur Rahman Baksh, Muhyuddin Andavar Mosque, Thanjavur District, Tamil Nadu, India June2013.jpg|సమాధి

## మూలాలు

వర్గం:మస్జిద్‌లు
నితిన్ రావల్

**నితిన్ రావల్** (జననం 4 ఏప్రిల్ 1996) హర్యానాకు చెందిన భారతీయ కబడ్డీ ఆటగాడు. ఇతడు ప్రో కబడ్డీ లీగ్ (పికెఎల్) లో ఆల్ రౌండర్‌గా ఆడుతున్నాడు. 2023లోజరిగిన,  2022 ఆసియా క్రీడలలో బంగారు పతకం సాధించిన భారత కబడ్డీ జట్టులో ఇతడు భాగస్వామి.  

## ప్రారంభ జీవితం, నేపథ్యం
రావల్ హర్యానా రాష్ట్రం పానిపట్ జిల్లాలోని బాపౌలి గ్రామానికి చెందినవాడు. ఇతడు చిన్న వయస్సులోనే క్రికెట్ ఆడటం ప్రారంభించాడు, కానీ తన కుటుంబం నుండి లభించిన ప్రోత్సాహంతో కబడ్డీకి మారాడు. 

## వృత్తి
2023 PKL సీజన్ 10 కోసం, బెంగాల్ వారియర్స్ రావల్‌ను 30 లక్షల రూపాయలకు కొనుగోలు చేశారు. ఇతడు గతంలో జైపూర్ పింక్ పాంథర్స్ తరపున,  హర్యానా స్టీలర్స్ తరఫున కూడా ఆడాడు.
## మూలాలు


## బాహ్య లింకులు

* PKL ప్రొఫైల్

వర్గం:1996 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:ఆసియా క్రీడలలో పతకం సాధించిన క్రీడాకారులు
వర్గం:ఆసియా క్రీడలలో పతకం సాధించిన భారతీయులు
దోమలూరు చొక్కనాథస్వామి దేవాలయం

భారతదేశంలోని కర్ణాటక రాష్ట్రంలోని బెంగళూరు నగరంలోని దోమ్లూర్ వద్ద ఉన్న చొక్కనాథస్వామి ఆలయం, చొక్కనాథస్వామి లేదా చొక్క పెరుమాళ్ (హిందూ దేవుడు విష్ణువు) అని పిలువబడే దేవతకు అంకితం చేయబడింది. ఇది నగరంలోని పురాతన ఆలయాలలో ఒకటి. ఈ ఆలయంలో అనేక కన్నడ, తమిళ శాసనాలు ఉన్నాయి, వీటిని ఎపిగ్రాఫియా కర్నాటికా వాల్యూమ్ 9, బెంగళూరు జిల్లా (1905)లో నమోదు చేశారు. ఈ శాసనాల ఆధారంగా ఈ ఆలయం కనీసం 1200 క్రీ.శ. పురాతనమైనది.
## చరిత్ర
ఈ చొక్కనాథస్వామి ఆలయం బెంగళూరులోని పురాతన ఆలయాలలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది. ఈ సముదాయంలో అనేక ముఖ్యమైన శిల్పాలు, అలంకార లక్షణాలు ఉన్నాయి, ఆలయం తూర్పు ముఖంగా ఉంది. తలుపు చట్రంపై 1270 క్రీ.శ. నాటి ఒక తమిళ శాసనం తలుపులను ఒక అళగియర్ దానం చేశాడని, మరొక శాసనం ఒక తలైకాట్టు దానం చేశాడని, 1290 క్రీ.శ. నాటి మరొక శాసనం పోయ్సల వీర రామానంద ఆలయానికి విరాళాలు ఇచ్చాడని పేర్కొంది. విజయనగర శైలి నవరంగ, స్తంభాలు తరువాతి సంచికలు.

File:Domlur chola stone art 10th century,bangalore.jpg|చోళ రాతి కళ 10వ శతాబ్దం - చొక్కనాథస్వామి ఆలయంలో హిందూ దేవుడు విష్ణువు
File:Domlur Chola Temple.jpg|తమిళ శాసనం, 10వ శతాబ్దపు చోళ దేవాలయం, దొమ్లూర్, బెంగళూరు

## తమిళ శాసనాలు
దోమ్లూర్‌లో ఉన్న ఎపిగ్రాఫియా కర్నాటికా వాల్యూమ్ 9 లో నమోదు చేయబడిన ఆలయంలోని శాసనాల ఆధారంగా చొక్కనాథస్వామి ఆలయం కనీసం 1200 క్రీ.శ. నాటిదిగా పరిగణించబడుతుంది. ఆలయంలో అనేక తమిళ శాసనాలు ఉన్నాయి. ఈ శాసనాలలో దోమ్లూర్‌ను తోంబలూర్ లేదా దేశిమాణిక్కపట్టణం అని పిలుస్తారు. చక్రవర్తి పోసలవీరరామనాథ దేవ తన రాజ్యంలోని ఆలయ అధికారులకు సూచనలతో శాసనాలు ఉంచాడు. ఇంకా కొన్ని శాసనాలు విజయనగర సామ్రాజ్యానికి చెందిన దేవరాయ II ఆలయానికి చేసిన కప్పాలు, పన్నులు & సుంకాలను నమోదు చేస్తాయి, ఇవి తోంబలూర్ చుట్టూ ఉన్న ఇళ్ళు, బావులు, భూమిని సోక్కపెరుమాళ్‌కు అర్పించాయని పేర్కొంటాయి. 1270 నాటి మరో తమిళ శాసనం అళగియర్ 2 తలుపు స్తంభాలను దానం చేసినట్లు చెబుతుంది. తమిళంలో మరొక శాసనం తలైక్కట్టు, అతని భార్య జలపల్లి గ్రామం & విన్నమంగళం చెరువు నుండి భూములను దేవుడికి దానం చేస్తున్నట్లు వివరిస్తుంది. 1290 క్రీ.శ. శాసనం పోయిసల వీర రామానంద తొమ్మలూర్ ఆదాయం నుండి పది పెన్నులను విరాళంగా ఇవ్వడం గురించి మాట్లాడుతుంది.


File:Tamil Inscriptions of the Domlur Chokkanathaswamy Temple, Bangalore.jpg|బెంగళూరులోని దొమ్లూర్ చొక్కనాథస్వామి ఆలయం తమిళ శాసనాలు
File:Roman Script of the Tamil Inscriptions of the Domlur Chokkanathaswamy Temple, Bangalore.jpg|బెంగళూరులోని దొమ్లూర్ చొక్కనాథస్వామి ఆలయం తమిళ శాసనాల రోమన్ లిపి.
File:English Translations of the Tamil Inscriptions of the Domlur Chokkanathaswamy Temple, Bangalore.jpg|బెంగళూరులోని దొమ్లూర్ చొక్కనాథస్వామి ఆలయం తమిళ శాసనాల ఆంగ్ల అనువాదాలు

## వర్తమానం
ఈ ఆలయం అనేకసార్లు విస్తృతంగా పునరుద్ధరించబడింది, గర్భగుడి & రెండు అర్ధమంటపాలు మాత్రమే పురాతనత్వాన్ని ప్రదర్శిస్తాయి. గర్భగ్రహంలో స్థాపించబడిన విష్ణువు, శ్రీదేవి, భూదేవి విగ్రహాలు నేపాల్‌లోని గండకి నది నుండి తెచ్చిన శాలిగ్రామ రాయితో చెక్కబడ్డాయి.

## ఆలయ సమయాలు
**రోజువారీ**: ఉదయం: 6:00 - 11:00, సాయంత్రం: 5:45 - 8:30

**బుధవారం**: ఉదయం: 6:00 - 11:30, సాయంత్రం: 5:45 - 8:30

**శనివారం**: ఉదయం: 6:00 - మధ్యాహ్నం 12:30, సాయంత్రం: 5:45 - రాత్రి 9:00
## మూలాలు

వర్గం:కర్ణాటక చారిత్రిక ప్రదేశాలు
వర్గం:కర్ణాటక పుణ్యక్షేత్రాలు
వర్గం:కర్ణాటక పర్యాటక ప్రదేశాలు
వర్గం:కర్ణాటక దర్శనీయస్థలాలు
ఆకాష్ షిండే

**ఆకాష్ సంతోష్ షిండే** (జననం 7 మార్చి 2001) మహారాష్ట్ర నాసిక్ కు చెందిన ఒక భారతీయ ప్రొఫెషనల్ కబడ్డీ ఆటగాడు. ఇతడు ప్రో కబడ్డీ లీగ్ ఆడుతున్నాడు. ఇతడు పికెఎల్‌లో బెంగళూరు బుల్స్ తరపున లెఫ్ట్ రైడర్ గా ఆడుతున్నాడు. ఇతడు 2022 ఆసియా క్రీడలకు భారత జట్టుకు ఎంపికైనాడు.

## వృత్తి
2022 ఆసియా క్రీడలలో కబడ్డీ ఫైనల్స్‌లో ఇరాన్ జట్టుపై 33-29 స్కోరుతో గెలిచి స్వర్ణపతకాన్ని గెలుచుకున్న భారత జట్టులో ఆకాష్ ఒక భాగం. 

ప్రస్తుతం, ఇతడు బెంగళూరు బుల్స్ తరఫున ప్రో కబడ్డీ లీగ్‌లో ఆడుతున్నాడు.

## మూలాలు


## బాహ్య లింకులు
2022 ఆసియా క్రీడల్లో ఆకాష్ షిండే

వర్గం:2001 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:ఆసియా క్రీడలలో పతకం సాధించిన క్రీడాకారులు
వర్గం:ఆసియా క్రీడలలో పతకం సాధించిన భారతీయులు
అమీర్ హుస్సైమి లోన్

**అమీర్ హుస్సైమి లోన్** (జననం 1990) జమ్మూ కాశ్మీర్‌లోని బిజ్‌బెహారా గ్రామానికి చెందిన భారతీయ క్రికెటర్. అతను చేతులు లేని క్రికెటర్‌గా, జమ్మూ కాశ్మీర్ పారా-క్రికెట్ జట్టు కెప్టెన్‌గా ప్రసిద్ధి చెందాడు.

## కెరీర్
1997లో తన కుటుంబం సామిల్ కారణంగా 8 సంవత్సరాల వయసులో లోన్ తన చేతిని కోల్పోయాడు. ఈ ఎదురుదెబ్బ తగిలినప్పటికీ, అతను ఇప్పటికీ తన కాళ్ళతో క్రికెట్ ఆడటం ప్రారంభించాడు. త్వరగా తన ప్రత్యేకమైన, వినూత్నమైన ఆట శైలికి ప్రసిద్ధి చెందాడు.

2013లో, లోన్ జట్టు ఢిల్లీలో కేరళ క్రికెట్ జట్టుతో ఆడింది. అతను తన బ్యాట్‌ను మెడ, గడ్డం మధ్య పెట్టుకుని బ్యాటింగ్ చేయగలిగాడు. తన కాళ్ళతో బౌలింగ్ చేయగలిగాడు కాబట్టి అతను తన ప్రదర్శనతో వార్తల్లో నిలిచాడు.

## మూలాలు

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1990 జననాలు
వర్గం:All articles with unsourced statements
అలెగ్జాండర్ రాఫెల్

**అలెగ్జాండర్ రాఫెల్** (ఆంగ్లం Alexander Raphael), హౌస్ ఆఫ్ కామన్స్ లో పనిచేసిన మొదటి బ్రిటిష్-అర్మేనియన్ అయిన బ్రిటిష్ రాజకీయవేత్త. జూన్ 1835లో జరిగిన ఉప ఎన్నికలో ఐరిష్ నియోజకవర్గం కౌంటీ కార్లో నుండి విగ్ ఎంపీగా తిరిగి ఎన్నికయ్యాడు. అయితే పిటిషన్ ను సవాలు చేయడంతో 1835 ఆగస్టు 19న ఆయన ఎన్నిక నుంచి తొలగించబడ్డాడు. రాఫెల్ 1847లో సెయింట్ అల్బన్స్ నుండి కాథలిక్ విగ్ గా హౌస్ ఆఫ్ కామన్స్ లోకి తిరిగి ప్రవేశించడంలో విజయం సాధించాడు, తన మరణం వరకు ఆ స్థానాన్ని నిలుపుకున్నాడు. 

పార్లమెంటులో పనిచేయడానికి ముందు, అతను 1834 వరకు లండన్ షెరీఫ్ లో ఉన్నాడు, అక్కడ అతను ఒక నేరస్థుడితో జరిగిన పోరాటంలో తన ఎడమ చేతి చూపుడు వేలు కోల్పోయాడు. 

## ప్రారంభ జీవితం
కార్నియాక్ బ్యాంక్ వ్యవస్థాపకుడు, తండ్రి ఎడ్వర్డ్ రాఫెల్ (మరణం 1791), తల్లి మరియా స్టీఫనా మాన్యువల్ (మరణం 1790) లకు రాఫెల్ భారతదేశంలోని మద్రాసులో జన్మించాడు. ఆయన కాథలిక్ గా బాప్టిజం పొందాడు. అతని తండ్రి అర్మేనియన్ల (ఘరామియంట్స్, ఖరాన్ అని పిలువబడే) నుండి వచ్చినట్లు నివేదించబడింది, వారు 17వ శతాబ్దం మధ్యలో ఇరాన్ లోని న్యూ జుల్ఫాకు, తరువాత మద్రాసుకు వెళ్లారు. రాఫెల్ తండ్రి నికోలస్ పుసాని చేత శిక్షణ పొందాడు.

## వారసత్వం
thumb|సెయింట్ రాఫెల్ చర్చి, సుర్బిటన్
అతని వారసత్వంగా లండన్ సుర్బిటన్ లోని సెయింట్ రాఫెల్ చర్చినిలిచింది, దీనికి అతను ఆర్థిక సహాయం చేసి కుటుంబ ప్రార్థనా మందిరంగా నిర్మించాడు. ఆయన మరణానికి రెండు సంవత్సరాల ముందు 1848లో పూర్తయింది, తరువాత దీనిని ఆయన మేనల్లుడు ఎడ్వర్డ్ రోమన్ కాథలిక్ చర్చిగా ప్రజలకు అందుబాటులోకి తెచ్చాడు.

## మూలాలు

వర్గం:1850 మరణాలు
వర్గం:1775 జననాలు
ఆషీ చౌక్సీ

**ఆషీ చౌక్సీ** ఒక భారతీయ క్రీడా షూటర్. ఈమె రైఫిల్ ఈవెంట్లలో పోటీ చేస్తుంది.

## ప్రారంభ జీవితం, విద్య
చౌక్సీ భోపాల్‌కు చెందిన వ్యక్తి.  ఈమె భోపాల్‌లోని బీహెచ్ఈఎల్‌లోని కార్మెల్ కాన్వెంట్‌లో పాఠశాల విద్యను పూర్తి చేసింది, అక్కడ ఈమె 9వ తరగతిలో ఎన్‌.సి.సిలో చేరింది. ఈమె ఎన్‌.సి.సిలో షూటింగ్‌లో ప్రాథమిక సూత్రాలను నేర్చుకుంది. తరువాత, ఈమె గురునానక్ దేవ్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి క్రీడా డిగ్రీని అభ్యసించింది. ఆమె తండ్రి పదమ్ కాంత్ చౌక్సీ భారతీయ రైల్వేలో పనిచేస్తున్నాడు. ఈమె భోపాల్‌లోని ఎంపి స్టేట్ షూటింగ్ అకాడమీలో శిక్షకులు సుమా షిరుర్, వైభవ్ శర్మల ఆధ్వర్యంలో తన అధికారిక శిక్షణను ప్రారంభించింది.

## వృత్తి
2022లో బాకులో జరిగిన ఐఎస్ఎస్ఎఫ్ ప్రపంచ కప్‌లో మిక్స్డ్ టీమ్ ఈవెంట్లో చౌక్సీ బంగారు పతకాన్ని గెలుచుకుంది. అదే సంవత్సరంలో, చాంగ్వాన్‌లో జరిగిన ఐఎస్ఎస్ఎఫ్ ప్రపంచ కప్‌లో జట్టు ఈవెంట్లో కూడా ఈమె కాంస్యం గెలుచుకుంది.

2022 ఆసియా క్రీడలలో ఈమె మహిళల 10 మీ.రైఫిల్ టీమ్ ఈవెంటులో రజత పతకాన్నీ, మహిళల 50 మీ రైఫిల్ త్రీ పొజిషన్స్ ఈవెంటులో కాంస్య పతకాన్నీ గెలుచుకుంది.

2024లో జరిగిన జాతీయ షూటింగ్ ఎంపిక ట్రయల్స్‌లో, ఆమె ఫిబ్రవరి 28,2024న మధ్యప్రదేశ్ అకాడమీలో జరిగిన మహిళల 50 మీటర్ల రైఫిల్ 3-పొజిషన్ ఈవెంట్లో ప్రపంచ రికార్డు నమోదు చేసింది. ఆమె 597 స్కోర్ చేసి నార్వేకు చెందిన జెన్నీ స్టెనే, USA కి చెందిన సాగెన్ మాడలేనా సంయుక్తంగా కలిగి ఉన్న 596 ప్రపంచ రికార్డును బద్దలు కొట్టింది.

## బాహ్య లింకులు
ఐఎస్ఎస్ఎఫ్ ప్రొఫైల్

## మూలాలు

వర్గం:2002 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:ఆసియా క్రీడలలో పతకం సాధించిన క్రీడాకారులు
వర్గం:ఆసియా క్రీడలలో పతకం సాధించిన భారతీయులు
గాండీవేశ్వర్ స్థాన్

**గాండీవేశ్వర్ స్థాన్** (**गांडीवेश्वर स्थान**) హిందూ చరిత్ర *[[మహాభారతం]]* లో పేర్కొన్న ప్రదేశం, హిందూ యాత్రికులకు ఒక మతపరమైన పర్యాటక కేంద్రం. *మహాభారతం* లో, కౌరవులు పాండవులను రాజ్య బహిష్కరణ చేసి అడవికి పంపినప్పుడు, అర్జునుడు తన గాండీవం ధనుస్సును, తన ఆయుధాలన్నింటినీ ఒక జమ్మి చెట్టు కింద దాచాడు, ఈ ప్రదేశం ఇక్కడే ఉందని భక్తులు నమ్ముతారు.

## వివరణ
పురాణాల ప్రకారం, అర్జునుడు శివుని కోసం తపస్సు చేసి తన ఆయుధం పాశుపతాస్త్రం ఇక్కడే పొందాడు. అతను ఇక్కడ ఒక శివలింగం ప్రతిష్టించాడు, ఇది గాండీవేశ్వర్ నాథ్ మహాదేవ్ మందిర్ అని పిలువబడే గుడిలో ఉందని నమ్ముతారు. ఈ ప్రదేశం భారతదేశం లోని బీహార్ లో గల మిథిల ప్రాంతం మధుబని జిల్లా లోని సబ్ డివిజనల్ పట్టణం బేనీపట్టి నుండి 15 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న శివనగర్ గ్రామంలో ఉంది. ఇది జిల్లా చారిత్రక, మతపరమైన, సాంస్కృతిక వారసత్వం. గాండీవేశ్వర్ స్థాన్ ప్రాంగణంలో అనేక ఆలయాలు ఉన్నాయి. గాండీవేశ్వర్ నాథ్ మహాదేవ్ మందిరం, గౌరీశంకర్ మందిరం ఈ ప్రాంగణంలోని రెండు ప్రధాన ఆలయాలు. గాండీవేశ్వర్ నాథ్ మహాదేవ్ మందిరం శివుని ఆలయం, గౌరీశంకర్ మందిరం గౌరీ దేవి, శివుడు ఇద్దరూ కలిసున్న ఆలయం. ప్రాంగణంలో దేవుడు కార్తికేయుడు, గణపతి, కాలభైరవుడు, బటుక భైరవుడు, సూర్యనారాయణుడు, హనుమంతుడు, రాముడు, లక్ష్మణుడు, కాళికా దేవి, సీత, మరికొన్ని దేవతల ఆలయాలు కూడా ఉన్నాయి. ఈ ప్రదేశం మహాశివరాత్రి, శ్రావణ సోమవార పండుగలకు చాలా ప్రసిద్ధి చెందింది. జిల్లా వివిధ ప్రాంతాల నుండి శివ భక్తులు శ్రావణ సోమవారం నాడు ఇక్కడకు చేరుకుని జలాభిషేకం (जलाभिषेक) చేసి శివుడిని పూజిస్తారు.
## చరిత్ర
క్రీ.శ 1962 కి ముందు ఈ ప్రదేశం సమీపంలో దట్టమైన అడవి ఉండేది, ఇక్కడ పెద్ద సంఖ్యలో అడవి పందులు నివసించేవి. బాబా రాస్ బిహారీ దాస్ నాయకత్వంలో క్రీ.శ 1962 లో ఈ ప్రదేశంలో చాలా పెద్ద యజ్ఞం నిర్వహించారు. ఈ ప్రదేశాన్ని యజ్ఞస్థలి (यज्ञस्थली) గా మార్చారు, అక్కడ ఉన్న కొంత ప్రాంతంలో అడవిని శుభ్రం చేశారు. మహాభారతం లో ప్రసిద్ధ కిరాత - అర్జున యుద్ధం జరిగిన ప్రదేశం ఇదేనని నమ్ముతారు. శివుడు కిరాతకుడి రూపంలో వచ్చి అర్జునుడితో యుద్ధం చేశాడు. ఒక అడవి పంది వేట కోసం ఈ యుద్ధం జరిగింది. వేట కోసం అర్జునుడు తన ధనుస్సుతో అడవి పందిపై బాణం వేశాడు. అప్పుడు శివుడు కిరాతకుడి రూపంలో అక్కడ ప్రత్యక్షమై వేట కోసం అదే అడవి పందిపై బాణం వేశాడు. తదనంతరం వేట కోసం అర్జునుడు, కిరాతకుడికి మధ్య చాలా భయంకరమైన యుద్ధం ప్రారంభమైంది, చివరగా శివుడు అర్జునుడి యుద్ధ నైపుణ్యాలకు సంతోషించి తన నిజరూపంలో ప్రత్యక్షమై అతనికి ప్రసిద్ధ దివ్య బాణం పాశుపతాస్త్రం ప్రసాదించాడు.

## ప్రస్తుత ఆలయ చరిత్ర
ప్రస్తుత గాండీవేశ్వర్ మహాదేవ్ ఆలయాన్ని ఈ ప్రదేశం సమీపంలోని చన్‌పురా గ్రామానికి చెందిన చాన్ చౌదరి కుమారుడు నిర్మించాడు. చన్‌పురా గ్రామానికి చెందిన చాన్ చౌదరి సంతానలేమితో బాధపడుతుండేవాడని చెబుతారు. శివుడి నుండి సంతాన వరం కోరుతూ అతను బాబా బైద్యనాథ్ ఆలయం కు వెళ్ళాడు. సంతాన వరం ఆశతో అతను అక్కడే ఉన్నాడు. అతను కలలో శివుడిని చూశాడని చెబుతారు. కలలో శివుడు అతనిని ఇక్కడికి ఎందుకు వచ్చావు, నీ గ్రామం సమీపంలోని శివనగర్ లో ఉన్న గాండీవేశ్వర్ మహాదేవ్ స్థాన్ కు వెళ్లి అక్కడ ఆలయానికి సేవ చేయి అని అడిగాడు. అర్ధరాత్రి సమయంలో తాను ఎల్లప్పుడూ అక్కడే ఉంటానని శివుడు అతనికి చెప్పాడు. అప్పుడు చాన్ చౌదరి ఆలయంలో శివుడిని పూజించడానికి ఈ గ్రామానికి వచ్చాడు. ఆ తర్వాత అతను త్వరలోనే ఒక బిడ్డకు తండ్రి అయ్యాడు, ఆ బిడ్డయే తరువాత ప్రస్తుత గాండీవేశ్వర్ స్థాన్ ఆలయాన్ని నిర్మించాడు.

## మూలాలు


వర్గం:హిందూ పవిత్రమైన నగరాలు
వర్గం:మహారాష్ట్ర
వర్గం:మహారాష్ట్ర హిందూ దేవాలయాలు
మాన్వి

**మాన్వి** లేదా మాన్వి భారతదేశంలోని కర్ణాటక రాష్ట్రంలోని రాయచూర్ జిల్లాలోని నగరం. ఇది మాన్వి తాలూకా మునిసిపల్ ప్రధాన కార్యాలయం. దేశవ్యాప్తంగా టాప్ 10 ఉత్తమ పోలీస్ స్టేషన్ల జాబితాలో మాన్వి పోలీస్ స్టేషన్ ఐదవ స్థానంలో నిలిచింది.

మాన్వి ఒక మునిసిపల్ కార్పొరేషన్ ద్వారా నిర్వహించబడుతుంది. ఇది హజ్రత్ సయ్యద్ షా సబ్జాలి సత్తార్ క్వాద్రి రా, మల్లికార్జున్ స్వామి ఆలయం, మాన్వి వంటి అనేక మతపరమైన ప్రదేశాలకు నిలయం. మాన్వి 18వ శతాబ్దపు మాధ్వ -అనుచరుడు, దాస శ్రీ జగన్నాథ దాసు వంటి అనేక మంది హిందూ మత తత్వవేత్తలతో సంబంధం కలిగి ఉంది.  ఇది "కొండపై కోట", పురాతన వంతెనలు, జుమ్మా-మసీదు మసీదు (షాహి-మసీదు) వంటి అనేక పురావస్తు, చారిత్రక ప్రదేశాలకు నిలయం, ఇది భామనీ లేదా ఆదిల్‌షాహి కాలాల నుండి నల్ల రాతితో చేసిన బాహ్య రచనలతో కూడిన పురాతన మసీదు. చెప్పబడిన మసీదును ఖాజీ అహ్మద్ హుస్సేన్ కుమారులు అతని పూర్వీకుల వరకు నిర్వహిస్తున్నారు.

## భౌగోళిక శాస్త్రం
మాన్వి భారతదేశంలోని కర్ణాటక రాష్ట్రంలోని రాయచూర్ జిల్లాలో ఉంది. ఇది 362 మీటర్లు (1187 అడుగులు) సగటు ఎత్తులో 10 చదరపు కిలోమీటర్లు (3.86 చదరపు మైళ్ళు) పరిపాలనా-పరిమితుల వైశాల్యాన్ని కలిగి ఉంది.
## జనాభా
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం మాన్వి జనాభాలో 51% పురుషులు, 49% స్త్రీలు ఉన్నారు. ఈ పట్టణంలో సగటు అక్షరాస్యత రేటు 47%, ఇది జాతీయ సగటు 59.5% కంటే తక్కువ; పురుషుల అక్షరాస్యత 55%, స్త్రీ అక్షరాస్యత 39%. మాన్విలో జనాభాలో 17% మంది ఆరు సంవత్సరాల కంటే తక్కువ వయస్సు గలవారు.

## విద్య
బషుమియన్ సాహుకర్ ప్రభుత్వ ఫస్ట్ గ్రేడ్ కళాశాల బిఎ, బీఎస్సీ, బీకామ్ కోర్సులను అందిస్తుంది. జూన్ 2023 నాటికి కళాశాల బీసీఎ డిగ్రీకి దారితీసే కోర్సులను నిర్వహించడానికి దరఖాస్తు చేసుకుంది, కానీ ఇంకా ఆమోదం పొందలేదు. లయోలా కళాశాల మాన్వి కూడా మాన్విలోనే ఉంది, దీనిని కర్ణాటక జెస్యూట్‌లు స్థాపించారు, యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్‌లో ఉన్న సపోర్టింగ్ దళిత్ చిల్డ్రన్ అనే స్వచ్ఛంద సంస్థ ద్వారా భారీగా మద్దతు ఇవ్వబడుతుంది.

## రవాణా
మాన్వి బెంగళూరు, హుబ్లి, హైదరాబాద్, ఇతర ప్రధాన నగరాలకు రోడ్డు మార్గం ద్వారా అనుసంధానించబడి ఉంది. సమీప విమానాశ్రయం హైదరాబాద్‌లో ఉంది. మాన్వికి లారీ  డిసిఎంల ద్వారా భారీ సంఖ్యలో రవాణా ఉంది, మాన్వి లారీ అసోసియేషన్ ద్వారా నియంత్రించబడుతుంది.

* (మాన్వి లారీ అసోసియేషన్) ప్రస్తుత అధ్యక్షుడు (అమ్జద్ ఖాన్).
నగరంలోపల రవాణాకు ఆటో రిక్షాలను ఉపయోగిస్తారు. కర్ణాటక రాష్ట్ర రోడ్డు రవాణా సంస్థ (KSRTC) ఇతర నగరాలు, గ్రామాలకు బస్సు సర్వీసులను నడుపుతుంది. అనేక ఇతర ప్రైవేట్ బస్సు సర్వీసులు కూడా ఉన్నాయి.

మాన్వికి సమీప రైల్వే స్టేషన్ రాయచూర్. భారతదేశంలోని అన్ని ప్రధాన ప్రాంతాలకు రైళ్లు అనుసంధానించే ప్రధాన రైలు మార్గం రాయచూర్‌కు సేవలు అందిస్తుంది.

కొత్త రైల్వే లైన్, మునీరాబాద్-మహబూబ్​నగర్ రైల్వే లైన్, ఇది మాన్వి గుండా వెళుతుంది. ఈ రైల్వే లైన్ ద్వారా మాన్వి దేశంలోని మిగిలిన ప్రాంతాలకు అనుసంధానించబడుతుంది.

## రాజకీయాలు

* ప్రస్తుత శాసనసభ సభ్యుడు (ఎమ్మెల్యే) (హంపయ్య నాయక్).
* రాయచూర్ నియోజకవర్గం నుండి లోక్‌సభలో ప్రస్తుత ప్రతినిధి (జి. కుమార్ నాయక్). 
* ప్రస్తుత శాసన మండలి (ఎమ్మెల్సీ) సభ్యుడు (శ్రీ శరంగౌడ బయ్యపూర్).
* కర్నాటక రాజ్య రైతు సంఘం ప్రస్తుత అధ్యక్షుడు (చామరస మాలిపాటిల్).

## మూలాలు

వర్గం:భారతీయ నగరాలు పట్టణాలు
వర్గం:కర్ణాటక జిల్లాల ముఖ్యపట్టణాలు
హోమీ జె. హెచ్. తలేయర్ ఖాన్

**హోమీ జె. హెచ్. తలేయర్ ఖాన్** (ఆంగ్లం: Homi J. H. Taleyarkhan; 1912 - 1998 జూన్ 27), ఒక భారతీయ గాంధేయవాది, కాంగ్రెస్ రాజకీయవేత్త, సిక్కిం మాజీ గవర్నర్.

గవర్నర్ పోస్టింగ్ కు ముందు, ఆయన మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వ గృహనిర్మాణ, పౌర సరఫరా మంత్రిగా, లిబియాలో భారత రాయబారిగా పనిచేసాడు.

హోమీ జె. హెచ్. తలేయర్ ఖాన్ 1981 జనవరి 9 నుండి 1984 జూన్ 17 వరకు సిక్కిం రెండవ గవర్నర్ గా పనిచేసాడు. గవర్నర్ గా, అతను తన సిక్కిం జనతా పరిషత్, భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ పార్టీలను విలీనం చేయమని అప్పటి ముఖ్యమంత్రి నార్ బహదూర్ భండారీని ఒప్పించాడు, కాని తరువాత వారి సంబంధం దెబ్బతింది.

పార్సీ కమ్యూనిటీ సభ్యుడైన ఆయన 1985-1990 నుండి గవర్నర్ నియామకం తరువాత భారత జాతీయ మైనారిటీల కమిషన్ కు సభ్యుడిగా పనిచేసాడు. 1992లో పద్మశ్రీ అవార్డు అందుకున్నాడు. ఆయన ముఖ్యంగా మహాత్మా గాంధీ, ఆయన వాదంపై గొప్ప రచయిత. ఆయన రాసిన కొన్ని పుస్తకాలలో ఫ్రమ్ వార్ఫేర్ టు వెల్ఫేర్ః ది ఐడియల్ ఆఫ్ నేషనల్ ఇంటిగ్రేషన్, ది స్ప్లెండర్ ఆఫ్ సిక్కిం వంటివి ఎన్నో ఉన్నాయి.

శేష్రావ్ చవాన్ రచించిన హోమీ జె. హెచ్. తలేయర్ ఖాన్ జీవిత చరిత్రలో ఆయనకి *భక్తి, అంకితభావం, నిబద్ధత కలిగిన వ్యక్ గా పేర్కొన్నాడు.* ఆయన సామాజిక కార్యకర్త, మహారాష్ట్ర రాష్ట్ర మహిళా మండలి మాజీ అధ్యక్షురాలు అయిన త్రిథి హోమి తలేయర్ ఖాన్ ను వివాహం చేసుకున్నాడు. ముంబైలో హోమీ జె. హెచ్. తలేయర్ ఖాన్ మెమోరియల్ హాస్పిటల్, హోమీ జెహెచ్ తలేయర్ ఖాన్ మెమోరియల్ హాల్ కు ఆయన గౌరవార్థం పేరు పెట్టారు.

## పుస్తకాలు
* క్రికెట్ః యునైటెడ్ ఇండియా ఇన్ ఆస్ట్రేలియా, థాకర్, 1947
* ఇన్ ది ల్యాండ్ ఆఫ్ ది బ్లూ హిల్స్ః ఎ విజిటర్స్ బుక్ టు ఊటీ, 1951 
* 1953లో ప్రముఖ పుస్తక డిపోలో ప్రచురించబడిన రోడ్స్ టు బ్యూటీ అరౌండ్ బొంబాయి
* విజన్ బుక్స్, ఇండియా, 1957 ప్రచురించిన యాస్పెక్ట్స్ ఆఫ్ బుద్ధిజం
* ఖండాలా, లోనావాలా అండ్ ఎన్వీరాన్మెంట్స్, లోనావలా బరో మునిసిపాలిటీ, లోనావాలా, 1958 ప్రచురణ
* స్ప్లెండర్ ఆఫ్ సిక్కిం, 1982
* ఫ్రమ్ వార్ఫేర్ టు వెల్ఫేర్, జాతీయ సమైక్యత యొక్క ఆదర్శం, భారతీయ విద్యాభవన్, 1993 
* ఎస్కేప్ ఫ్రమ్ సిటీ
* రిసార్ట్ ఆఫ్ టుమారో
* జపాన్ టేడే
* చీర్స్ అండ్ టియర్స్ ఆఫ్ విలేజ్ లైఫ్
* హిల్ స్టేషన్స్ ఆఫ్ వెస్టర్న్ అండ్ సౌత్ ఇండియా

## మూలాలు

వర్గం:1998 మరణాలు
వర్గం:1912 జననాలు
వర్గం:గాంధేయవాదులు
దేకులి ధామ్

**దేకులి ధామ్** (మైథిలీ: देकुली धाम) బీహార్ రాష్ట్రం మిథిల ప్రాంతం లోని శివహర్ జిల్లా లో గల ఒక హిందూ తీర్థం. పురాణాల ప్రకారం ఇది ఇతిహాసాలు మహాభారతం, రామాయణం తో సంబంధం కలిగి ఉందని నమ్ముతారు. దేకులి ధామ్ ప్రాంగణంలో బాబా భువనేశ్వర్ నాథ్ మహాదేవ్ మందిరంగా పిలువబడే ఒక ప్రసిద్ధ శివాలయం ఉంది. దేకులి ధామ్ ప్రాంగణాన్ని హిందూ తీర్థయాత్ర పర్యాటక కేంద్రంగా బీహార్ ప్రభుత్వం ముఖ్యమంత్రి నితీష్ కుమార్ ప్రకటించారు. ఆలయ సముదాయ పునరుద్ధరణ కోసం ప్రభుత్వం ప్రణాళికలను ప్రకటించింది. దేకులి ధామ్ ఒక పవిత్ర ప్రదేశం, ఈ ప్రాంతంలోని హిందూ భక్తులకు విశ్వాస కేంద్రం.
## వివరణ
పొరుగు దేశం నేపాల్, సీతామఢీ జిల్లా, చంపారణ్ జిల్లా, శివహర్ జిల్లా నుండి భక్తులు ఏడాది పొడవునా ఇక్కడికి వస్తూ ఉంటారు. ఈ ఆలయం జాతీయ రహదారి 104 ద్వారా దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాలకు అనుసంధానించబడి ఉంది. దేకులి ధామ్ ప్రాంగణంలో వివిధ హిందూ దేవతల ఆలయాలు అనేకం ఉన్నాయి. ప్రాంగణంలో ఉన్న బాబా భువనేశ్వర్ నాథ్ మహాదేవ్ మందిరం ప్రత్యేకమైన వాస్తుశిల్పంతో చాలా ప్రాచీనమైనది. ఆలయ గోడల మందం సుమారు ముప్పై అంగుళాలు ఉంటుంది. ఆలయ గర్భగుడి సుమారు పదిహేను అడుగుల దిగువన ఉంటుంది, ఇక్కడికి మెట్లు నిర్మించారు.

శివాలయానికి ఎడమ, కుడి వైపులా వరుసగా పార్వతీ దేవి, కాలభైరవ స్వామి ఆలయాలు ఉన్నాయి. అదేవిధంగా, సముదాయం ఆగ్నేయ మూలలో మహావీర్ హనుమాన్ మందిరం ఉంది. 

మహాశివరాత్రి, శ్రావణ పౌర్ణమి పండుగల సమయంలో బాబా భువనేశ్వర్ నాథ్ మహాదేవ్ మందిరం శివలింగం పై పవిత్రమైన జలాభిషేకం చేయడానికి పెద్ద సంఖ్యలో భక్తులు ఇక్కడికి బారులు తీరుతారు. భక్తులు *దుబ్బాఘాట్* వద్ద బాగ్మతి నది నుండి పవిత్ర జలాన్ని తీసుకుని దేకులి ధామ్ శివలింగంపై జలాభిషేకం చేస్తారు. ప్రతి సంవత్సరం శ్రావణ మాసంలో ఆలయ ప్రాంగణంలో *శ్రావణి మేళా* అని పిలువబడే ప్రసిద్ధ మతపరమైన జాతర జరుగుతుంది. అదేవిధంగా కార్తీక పౌర్ణమి స్నానాల పండుగ సమయంలో పెద్ద సంఖ్యలో భక్తులు ఆలయ దేవతలను పూజించడానికి వస్తారు.

## చరిత్ర
1956లో ప్రచురించబడిన ఇంగ్లీష్ గెజిట్ ప్రకారం నేపాల్ పశుపతినాథ్, భారతదేశం హరిహర్ క్షేత్రం మధ్య *దేకులి ధామ్* ఉంది. ఈ తీర్థం ప్రాంగణంలో *బాబా భువనేశ్వర్ నాథ్ మహాదేవ్ మందిరం* అని పిలువబడే శివాలయం ఉంది. గ్రామస్తుల కథనం ప్రకారం ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ *చౌకీదారీ* రసీదుపై కూడా ఆలయ ప్రస్తావన ఉంది. 1962లో ఛతౌని గ్రామానికి చెందిన ప్రేమ్ భిక్షు అనే సాధువు ఆలయం సమీపంలోని చెరువును తవ్వించాడు. తవ్వకాల్లో ద్వాపర యుగం నాటి పలు అరుదైన లోహ విగ్రహాలు లభ్యమయ్యాయి. ఈ విగ్రహాలను ఆలయం సమీపంలోని ఒక పురాతన మౌల్ చెట్టు వద్ద ప్రతిష్టించారు. ఒకే రాయిని చెక్కి ఈ ఆలయాన్ని నిర్మించారు. కలకత్తా హైకోర్టు తీర్పు ప్రకారం ఈ ఆలయాన్ని ప్రాచీన ఆలయంగా పరిగణించారు.

## స్థల పురాణం
దేకులి ధామ్ వద్ద ఒక పెద్ద చెరువు సమీపంలో సుమారు ఒక ఎకరం విస్తీర్ణంలో ఒక మట్టిదిబ్బ ఉంది, పురాణాల ప్రకారం ఇది ఇతిహాసం మహాభారతంలోని ద్రుపద మహారాజు కోట ఉన్న ప్రదేశంగా నమ్ముతారు. అదేవిధంగా మరొక పురాణం ప్రకారం గతంలో ఆలయ గర్భగుడిలో ఒక సొరంగం ఉండేదని, మహాభారతం లోని లక్క ఇంటి దహనం నుండి ఐదుగురు పాండవులు ఈ సొరంగం గుండా తప్పించుకుని తమ ప్రాణాలను కాపాడుకున్నారని చెబుతారు. 

## మూలాలు


వర్గం:బీహార్
వర్గం:హిందూమతం
వర్గం:దేవాలయాలు
వర్గం:శివుడు
పౌర సేవలో పద్మశ్రీ అవార్డు గ్రహీతల జాబితా

భారతదేశంలో పౌర సేవా (సివిల్ సర్వీస్) రంగంలో చేసిన సేవలకు గాను, భారత నాలుగవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారమైన పద్మశ్రీ అవార్డును పొందిన వారి జాబితా ఇది. 2025 నాటికి, పౌర సేవలో వారి కృషికి గాను మొత్తం 231 మందికి పద్మశ్రీ పురస్కారం వరించింది.

## గ్రహీతలు

## మూలాలు

వర్గం:పద్మ పురస్కారాలు
వర్గం:భారత జాతీయ పురస్కారాలు
రఘువేంద్ర ప్రతాప్ సింగ్

alt=Bihar Cricketer|thumb|రఘువేంద్ర ప్రతాప్ సింగ్

**రఘువేంద్ర ప్రతాప్ సింగ్** (జననం 1 ఆగస్టు 2003) దేశీయ క్రికెట్‌లో బీహార్‌కు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న భారతీయ క్రికెటర్. అతను అక్టోబర్ 12, 2022న సయ్యద్ ముష్తాక్ అలీ ట్రోఫీ 2022-23లో బీహార్ తరపున తన ట్వంటీ20 అరంగేట్రం చేశాడు. అతను నవంబర్ 15, 2022న 2022-23 విజయ్ హజారే ట్రోఫీలో లిస్ట్ A అరంగేట్రం చేశాడు. తదనంతరం, అతను డిసెంబర్ 27, 2022న 2022-23 రంజీ ట్రోఫీలో బీహార్ తరపున తన ఫస్ట్ క్లాస్ అరంగేట్రం చేశాడు.

డిసెంబర్ 26, 2024న, ఢిల్లీతో జరిగిన విజయ్ హజారే ట్రోఫీ 2024-25 మ్యాచ్‌లో, రఘువేంద్ర 52 పరుగులు (నాటౌట్), 2 వికెట్లు తీసి, ప్లేయర్ ఆఫ్ ది మ్యాచ్ అవార్డును గెలుచుకున్నాడు.

## తొలినాళ్ళ జీవితం
అతను ఆగస్టు 1, 2003న భారతదేశంలోని బీహార్ రాష్ట్రంలోని బంకా జిల్లాలో జన్మించాడు, అక్కడ అతను 9వ తరగతి వరకు చదువుకున్నాడు. 14 సంవత్సరాల వయస్సు వరకు సంగీతం అభ్యసించాడు. అతని తండ్రి సంతోష్ కుమార్ శంభుగంజ్‌లోని ఉన్నత పాఠశాలలో క్రీడా ఉపాధ్యాయుడు. తరువాత, అతను తన మామ అనిష్ కుమార్‌తో కలిసి పాట్నాకు వెళ్లాడు, అక్కడ అతను క్రికెట్‌లో కెరీర్‌ను ఎంచుకున్నాడు.

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు

* ESPNcricinfoలో రఘువేంద్ర ప్రతాప్ సింగ్
* క్రిక్‌బజ్‌లో రఘువేంద్ర ప్రతాప్ సింగ్
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:2003 జననాలు
కర్ణాటక సోప్స్ అండ్ డిటర్జెంట్స్ లిమిటెడ్

**కర్ణాటక సోప్స్ అండ్ డిటర్జెంట్స్ లిమిటెడ్ (కెఎస్‌డిఎల్)** కర్ణాటక ప్రభుత్వానికి చెందిన భారతీయ సంస్థ, ఇది మైసూర్ శాండల్ సబ్బుతో సహా వ్యక్తిగత సంరక్షణ ఉత్పత్తులను తయారు చేస్తుంది. ఇది గంధపు నూనె వెలికితీసి ఎగుమతి చేయడానికి సోసలే గరలపురి శాస్త్రి, ఎం. విశ్వేశ్వరై ద్వారా 1916లో **ప్రభుత్వ గంధపు నూనె కర్మాగారం** స్థాపించబడింది. ఇది 1918లో మైసూర్ శాండల్ సబ్బును ప్రారంభించింది, అప్పటి నుండి సబ్బులు, సౌందర్య ఉత్పత్తులను తయారు చేస్తోంది. ఈ సంస్థ 1980లో ప్రభుత్వ రంగ సంస్థగా మారింది, కెఎస్‌డిఎల్ గా పేరు మార్చబడింది.

కెఎస్‌డిఎల్ 2006లో మైసూర్ శాండల్ సోప్, మైసూర్ శండల్ వుడ్ ఆయిల్ కోసం జియోగ్రాఫికల్ ఇండికేషన్ ట్యాగ్‌ను పొందింది. సబ్బులు, గంధపు నూనెతో పాటు, కెఎస్‌డిఎల్ డిటర్జెంట్లు, సుగంధ ద్రవ్యాలు, టాల్కమ్ పౌడర్, హ్యాండ్ వాషెస్, ఫేస్ వాషెస్,  కొబ్బరి నూనె, అగరబత్తి తయారు చేస్తుంది. ఇది బెంగళూరు, మైసూర్, షిమోగా తయారీ సౌకర్యాలను కలిగి ఉంది,  2019 నాటికి 11 దేశాలకు దాని ఉత్పత్తులను ఎగుమతి చేస్తుంది.

## బ్రాండ్ అంబాసిడర్
కాంగ్రెస్ నేతృత్వంలోని కర్ణాటక ప్రభుత్వం మే 2025లో బాలీవుడ్ నటి తమన్నా భాటియాతో రూ. 6.2 కోట్లకు రెండేళ్ల ఒప్పందంపై సంతకం చేసింది.

## విమర్శ
కర్ణాటక అత్యంత విలువైన వారసత్వ బ్రాండ్లలో ఒకదానికి ప్రాతినిధ్యం వహించడానికి కన్నడ మాట్లాడే నటుడిని ఎంచుకోవడం, కర్ణాటక సాంస్కృతిక వారసత్వంలో లోతుగా పాతుకుపోయిన బ్రాండ్ కు ప్రాతినిధ్యం వహించటానికి ప్రభుత్వం కన్నడ నటిని ఎంచుకోవలసిందని కన్నడ అనుకూల సమూహాలు, స్థానిక కార్యకర్తలు, ప్రతిపక్ష నాయకుల నుండి తీవ్ర విమర్శలను ఎదుర్కొంది. విమర్శలకు ప్రతిస్పందిస్తూ కర్ణాటకలో ఇప్పటికే మైసూర్ శాండల్ కు బలమైన బ్రాండ్ రీకాల్ ఉందని ప్రభుత్వం తెలిపింది. మైసూరు శాండల్ సోప్ పరిధిని కర్ణాటక దాటి విస్తరించడం, దానిని జాతీయ, ప్రపంచ బ్రాండ్‌గా నిలబెట్టడం దీని లక్ష్యం.

## మూలాలు

వర్గం:కర్ణాటక
వర్గం:1980 స్థాపితాలు
హెబ్బల్, మైసూర్

**హెబ్బల్** భారతదేశంలోని మైసూర్ నగరానికి చెందిన ఒక పారిశ్రామిక ప్రాంతం.

## చరిత్ర
సాంప్రదాయకంగా, మైసూరు నేత, గంధపు చెక్కడం, కంచు పని  సున్నం, ఉప్పు ఉత్పత్తి వంటి పరిశ్రమలకు నిలయంగా ఉంది. నగరం, రాష్ట్రం ప్రణాళికాబద్ధమైన పారిశ్రామిక వృద్ధిని 1911లో జరిగిన మైసూర్ ఆర్థిక సమావేశంలో మొదట ఊహించారు. ఇది 1917లో మైసూర్ గంధపు నూనె కర్మాగారం, 1920లో శ్రీ కృష్ణరాజేంద్ర మిల్లులు వంటి పరిశ్రమల స్థాపనకు దారితీసింది.

## జనాభా
2001 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం హెబ్బాలు జనాభా 1471. జనాభాలో పురుషులు 52%, మహిళలు 48% ఉన్నారు. హెబ్బాలు సగటు అక్షరాస్యత రేటు 71%, ఇది జాతీయ సగటు 59.5% కంటే ఎక్కువగా ఉందిః పురుషుల అక్షరాస్యత 72%, మహిళల అక్షరాస్యత 71%.

## పారిశ్రామిక శివారు ప్రాంతం
ఇండియా టుడే వ్యాపార విభాగం బిజినెస్ టుడే 2001లో నిర్వహించిన ఒక సర్వేలో మైసూర్ వ్యాపారాన్ని నిర్వహించే భారతదేశంలో ఐదవ ఉత్తమ నగరంగా, భారతదేశంలో రెండవ పరిశుభ్రమైన నగరంగా నిలిచింది, ఇక్కడ చండీగఢ్ మాత్రమే పరిశుభ్రతలో స్థానం పొందింది. మైసూర్ కర్ణాటకలో పర్యాటక పరిశ్రమ కేంద్రంగా అవతరించింది, 2006లో సుమారు 25 లక్షల మంది పర్యాటకులను ఆకర్షించింది. దక్షిణాన మైళ్ళ దూరంలో ఉన్న జాతీయ ఉద్యానవనాలలో బందీపూర్ నేషనల్ పార్క్, గౌర్, చితల్, ఏనుగులు, బెంగాల్ పులులు, భారతీయ చిరుతపులులు, ఇతర అంతరించిపోతున్న జాతుల కోసం ముదుమలై నేషనల్ పార్క్ అభయారణ్యం ఉన్నాయి.

నగరం పారిశ్రామిక అభివృద్ధి కోసం కర్ణాటక ఇండస్ట్రియల్ ఏరియాస్ డెవలప్మెంట్ బోర్డ్ (KIADB) మైసూర్ చుట్టుపక్కల నాలుగు పారిశ్రామిక ప్రాంతాలను ఏర్పాటు చేసింది. ఇవి బెలగోల, బెలావాడి, హెబ్బాళ్ (ఎలక్ట్రానిక్ సిటీ & హూటగల్లి ప్రాంతాలలో ఉన్నాయి. మైసూరులోని ప్రధాన పరిశ్రమలలో బిఇఎంఎల్, జెకె టైర్స్, విప్రో, ఎస్పిఐ, ఫాల్కన్ టైర్స్, ఎల్ అండ్ టి, థియోరం ఇండియా ప్రైవేట్ లిమిటెడ్, ఇన్ఫోసిస్ ఉన్నాయి.

2003 నుండి సమాచార సాంకేతిక సంస్థలు మైసూరులో స్థావరాలను సృష్టిస్తున్నాయి, ఈ నగరం ఆర్థిక సంవత్సరంలో కర్ణాటక ఐటి ఎగుమతులకు 1100 కోట్ల రూపాయలు (220 మిలియన్ డాలర్లు) అందిస్తోంది. ఇన్ఫోసిస్ ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద సాంకేతిక శిక్షణా కేంద్రాలలో ఒకదాన్ని ఏర్పాటు చేసింది. విప్రో తన గ్లోబల్ సర్వీస్ మేనేజ్‌మెంట్ సెంటర్‌ను మైసూర్‌లో స్థాపించింది. ఐటి-యేతర సంబంధిత సేవలు ఇతర దేశాల నుండి మైసూర్‌లోని కంపెనీలకు అవుట్‌సోర్స్ చేయబడ్డాయి.

## అభివృద్ధిలో ఆటంకాలు
ఆటోమొబైల్ తయారీదారు ఐడియల్ జావా, శ్రీ కృష్ణరాజేంద్ర మిల్స్ తమ కార్యకలాపాలను మూసివేసినప్పుడు నగరంలోని పారిశ్రామిక రంగం ఎదురుదెబ్బలను ఎదుర్కొంది. అట్లాంటిక్ స్పిన్నింగ్ అండ్ వీవింగ్ మిల్స్ లిమిటెడ్ ద్వారా కృష్ణరాజేంద్ర మిల్స్‌ను స్వాధీనం వంటి పునరుద్ధరణ ప్రయత్నాలు జరిగాయి, కానీ ఈ ప్రయత్నాలు ఇతర సమస్యలను ఎదుర్కొన్నాయి.

2011లో ఇన్ఫోసిస్ కర్ణాటక ఫైర్ అండ్ ఎమర్జెన్సీ సర్వీసెస్ విభాగం కోసం .50 కోట్ల వ్యయంతో హెబ్బల్ వద్ద 21,417  మీటర్ల (230,530 చదరపు అడుగులు) అగ్నిమాపక కేంద్రాన్ని నిర్మించింది.

## మూలాలు

వర్గం:కర్ణాటక
వర్గం:కర్ణాటక గ్రామాలు
మాతా ప్రసాద్

**మాతా ప్రసాద్** (1925 - 2021 జనవరి 19), ఇండియన్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ సర్వీస్ అధికారి. షెడ్యూల్డ్ కులాలకు చెందిన మొదటి ఐఎఎస్ అధికారి అయిన వారిలో ఆయన ఒకడు. ఆయన యూనియన్ పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్ ఆఫ్ ఇండియా మాజీ చైర్మన్. 1995 జూన్ నుండి 1996 అక్టోబరు వరకు ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రధాన కార్యదర్శిగా పనిచేసిన ఆయన, ఆ విధంగా రాష్ట్ర బ్యూరోక్రసీకి నాయకత్వం వహించిన మొదటి షెడ్యూల్డ్ కుల అధికారి అయ్యాడు. ఆయన చేసిన సేవలకు గాను భారత ప్రభుత్వం 2012లో ఆయనకు మూడవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మభూషణ్ ప్రదానం చేసింది.

## జీవితచరిత్ర
భారతదేశంలోని ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో జన్మించిన మాతా ప్రసాద్ అలహాబాద్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి మాస్టర్స్ డిగ్రీ పొంది, విశ్వవిద్యాలయం ఆర్థికశాస్త్ర విభాగంలో అసిస్టెంట్ ప్రొఫెసర్ గా 1960 అక్టోబరులో తన కెరీర్ ప్రారంభించాడు. 1962లో ఇండియన్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ సర్వీసుకు ఎంపికైనప్పుడు ఆయన ఆ పదవికి రాజీనామా చేసాడు, భారత ప్రభుత్వ జల వనరుల కార్యదర్శిగా పదవీ విరమణ చేసే వరకు 35 సంవత్సరాలకు పైగా సివిల్ సర్వీస్ లో పనిచేసాడు. ఆయన అల్మోరా, ఎటా, లఖింపూర్, బరేలీ జిల్లాల కలెక్టర్, ఆగ్రా జిల్లా డివిజనల్ కమిషనర్ వంటి అనేక పదవులను నిర్వహించాడు. ఆ తరువాత, ఉత్తర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వ కార్యదర్శిగా రెవెన్యూ శాఖ పదవులకు తిరిగి రాకముందు ఉత్తర ప్రదేశ్ సిమెంట్ కార్పొరేషన్ మేనేజింగ్ డైరెక్టర్గా పనిచేసాడు. పబ్లిక్ ఎంటర్ప్రైజెస్, అడ్మినిస్ట్రేటివ్ రిఫార్మ్స్, ప్లానింగ్, హోమ్, జైలు, హోంగార్డ్స్, సివిల్ డిఫెన్స్, రాజకీయ పెన్షన్లు, అధికారిక భాషతో సహా వివిధ విభాగాలకు ఆయన నాయకత్వం వహించాడు. కేంద్ర మానవ వనరుల అభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ జాయింట్ సెక్రటరీగా కేంద్ర ప్రభుత్వానికి మారిన ఆయన యువజన వ్యవహారాల శాఖకు నాయకత్వం వహించాడు, జాయింట్ సెక్రెటరీగా, అదనపు కార్యదర్శిగా, తరువాత, సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖలో కార్యదర్శిగా, సిబ్బంది శిక్షణ శాఖకు బాధ్యత వహించాడు.

మాతా ప్రసాద్ కార్యదర్శిగా ఉన్న కాలంలో తన మంత్రిత్వ శాఖలోనే ఉండాలని కోరుకున్న అప్పటి సంక్షేమ మంత్రి సీతారాం కేసరి, ఆ సమయంలో ఉత్తరప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి ములాయం సింగ్ యాదవ్ మధ్య అధికార పోరాటానికి సంబంధించిన అంశంగా మారడం ద్వారా ఆయన వార్తల్లో నిలిచాడు. ఆ తరువాత, ఆయన రాష్ట్ర మొదటి దళిత ప్రధాన కార్యదర్శి అయ్యాడు, 1995 జూన్ లో మాయావతి రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రిగా మొదటి పాలనలో, 1996 అక్టోబరు వరకు ఆ పదవిని నిర్వహించాడు. 1996లో జల వనరుల మంత్రిత్వ శాఖలో కార్యదర్శిగా కేంద్ర ప్రభుత్వ సేవలోకి తిరిగి వచ్చి, ఒక సంవత్సరం పొడిగింపు పొందిన తరువాత ఫిబ్రవరి 1999లో పౌర సేవ నుండి పదవీ విరమణ చేసాడు. 

1998 ఏప్రిల్ 23న యూనియన్ పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్ సభ్యుడిగా ఆయన నియమించబడ్డాడు, ఐదేళ్ల పదవీకాలం తర్వాత, 2003 సెప్టెంబరు 8న ఏజెన్సీ ఛైర్మన్ అయ్యాడు. ఆయన 2005 జనవరి 4న పదవీ విరమణ చేసాడు. ఆయన లక్నో ఆధారిత విద్యా సంస్థ సీతాపూర్ శిక్షా సంస్థాన్ సలహా మండలిలో సభ్యుడిగా కొనసాగాడు. 2012లో పద్మభూషణ్ పౌర పురస్కారానికి గాను భారత ప్రభుత్వం ఆయనను గణతంత్ర దినోత్సవ గౌరవ జాబితాలో చేర్చింది.

## ఇవి కూడా చూడండి

* కె. ఆర్. నారాయణన్
* దళితులు

## మూలాలు

వర్గం:1925 జననాలు
వర్గం:2021 మరణాలు
కౌర్ సింగ్

**కౌర్ సింగ్** (పంజాబీ: குர் சின்னா 1948/49 - 2023 ఏప్రిల్ 27), పంజాబ్ రాష్ట్రానికి చెందిన భారత హెవీవెయిట్ ఛాంపియన్ బాక్సర్. సీనియర్ జాతీయ బాక్సింగ్ ఛాంపియన్షిప్, ఆసియా బాక్సింగ్ ఛాంపియన్స్షిప్, ఆసియా క్రీడలలో ఆయన మూడు బంగారు పతకాలు గెలుచుకున్నాడు.

## కెరీర్

### భారత సైనిక దళం
కౌర్ సింగ్ పంజాబ్ రాష్ట్రం మాల్వా ప్రాంతం సంగ్రూర్  లోని ఖనల్ ఖుర్ద్ గ్రామంలో జాట్ సిక్కు కుటుంబంలో జన్మించాడు. 1973లో భారత సైన్యంలో 23 సంవత్సరాల వయస్సులో హవిల్దార్ గా చేరాడు. దీనికి ముందు అతను ఒక చిన్న రైతు. అక్కడ అతను భారతదేశం-పాకిస్తాన్ యుద్ధంలో పాల్గొన్నాడు. అతని ధైర్యానికి సేనా పతకం అందుకున్నాడు, 1988లో విశిష్ట సేవా పతకాన్ని పొందాడు.

### బాక్సింగ్
1979లో, ఆయన సీనియర్ జాతీయ బాక్సింగ్ ఛాంపియన్షిప్ లో బంగారు పతకాన్ని గెలుచుకున్నాడు. అంతేకాకుండా, ఆయన 1983 వరకు నాలుగు సంవత్సరాలు బంగారు పతక విజేతగా కొనసాగాడు.

1980లో ముంబైలో జరిగిన ఆసియా బాక్సింగ్ ఛాంపియన్షిప్ లో ఆయన బంగారు పతకాన్ని గెలుచుకున్నాడు.

1982లో న్యూఢిల్లీలో జరిగిన హెవీవెయిట్ కేటగిరీ ఆసియా గేమ్స్ లో ఆయన బంగారు పతకాన్ని గెలుచుకున్నాడు, అదే సంవత్సరంలో యువజన వ్యవహారాలు, క్రీడల మంత్రిత్వ శాఖ అందించే అర్జున అవార్డు సైతం అందుకున్నాడు.

1983లో, భారత క్రీడలకు అత్యుత్తమ సేవలందించినందుకు భారత ప్రభుత్వం ఆయనకు పద్మశ్రీ అవార్డు ప్రదానం చేసింది.

లాస్ ఏంజిల్స్ ఒలింపిక్స్ లో పాల్గొని, రెండు బౌట్లను గెలుచుకున్న భారతదేశానికి ప్రాతినిధ్యం వహించిన తరువాత ఆయన 1984లో బాక్సింగ్ వృత్తి నుండి రిటైర్ అయ్యాడు.

## మరణం
కౌర్ సింగ్ 2023 ఏప్రిల్ 27న 74 సంవత్సరాల వయసులో మరణించాడు.

## వారసత్వం
కౌర్ సింగ్ జీవిత చరిత్ర ఆదారంగా రూపొందించిన చిత్రం *పద్మశ్రీ కౌర్ సింగ్* 2022లో వెలువడింది, నిర్మాత కరమ్ బాత్ ఆయన పాత్రను పోషించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:అర్జున అవార్డు గ్రహీతలు
కస్తూరి రంగప్ప నాయక కోట

కర్ణాటకలోని తుమ్కూర్ జిల్లాలోని సిరాలో ఉన్న కస్తూరి రంగప్ప నాయక కోటకు 17వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో విజయనగర సామ్రాజ్యం కింద పాలెగార్‌గా సిరాను పరిపాలించిన నాయక పాలకుడు కస్తూరి రంగప్ప నాయక పేరు పెట్టారు. వారి పాలన తర్వాత కోట & సిరా ప్రావిన్స్ అనేక మంది పాలకుల నియంత్రణలోకి వచ్చాయి. ఈ కోట పునరుద్ధరణ పనులను కర్ణాటక పురావస్తు శాఖ చేపట్టింది. 

## స్థానం
నాయక కోట కర్ణాటకలోని  తుమ్కూర్ జిల్లాలోని సిరా పట్టణంలో ఉంది. ఇది ఎన్‌హెచ్‌-48 (పాత సంఖ్య ఎన్‌హెచ్‌-4), ఎన్‌హెచ్‌-69 (పాత సంఖ్య ఎన్‌హెచ్‌-234) లో ఉంది. ఇది బెంగళూరు నుండి 123 కిలోమీటర్ల (76 మైళ్ళు) దూరంలో ఉంది.

## చరిత్ర
ఈ కోటను నిర్మించిన చరిత్ర 17వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో విజయనగర సామ్రాజ్యం క్రింద నాయకులు (కస్తూరి రంగప్ప నాయక) సిరాను ఒక సామ్రాజ్యంగా పాలించినప్పటి నుండి గుర్తించబడింది. సిరా పట్టణం, కోటకు ఆయన పునాది వేశాడు. భారతదేశంలో అనేక కోటల నిర్మాణంలో ఆ కాలంలోని సాధారణ పురాణం అయిన వేటకుక్కను వెంటాడుతున్న కుందేలు శుభసూచకం ఆధారంగా ఈ స్థలాన్ని శుభసూచకంగా ఎంపిక చేశారు. సిరా పునాది కూడా ఈ పురాణం మీద ఆధారపడి ఉంది. కోట పూర్తయ్యే ముందు బీజాపురి జనరల్ రందుల్లా ఖాన్ పంపిన సైన్యం సిరా మరియు దాని సామ్రాజ్యాలను స్వాధీనం చేసుకుంది. అతని అధీనంలో ఉన్న అఫ్జల్ ఖాన్ నేతృత్వంలోని ఒక దళం సిరా అధిపతి కస్తూరి రంగప్ప నాయకను ఓడించి చంపింది. అప్పటి గవర్నర్‌గా నియమించబడిన మాలిక్ హుస్సేన్, కోట నిర్మాణాన్ని పూర్తి చేసి, పట్టణాన్ని చుట్టుముట్టిన మట్టి గోడను కూడా నిర్మించాడు.

సిరా, ఒక కాలక్రమం ప్రకారం, విజయనగర సామ్రాజ్యం (1638 నుండి 1687 వరకు), బీజాపూర్ సుల్తానేట్, ఆదిల్ షాహి, మొఘల్ సామ్రాజ్యం (1687 నుండి 1757 వరకు), మరాఠా (1757 నుండి 1759, 1766 వరకు), వాడియార్లు (1799 నుండి 1947 వరకు), బ్రిటిష్ రాజ్ (1947 వరకు) పాలనలో ఉంది. 

## లక్షణాలు
రాతి, ఇటుకలతో నిర్మించబడిన ఈ కోట 79.9 హెక్టార్ల విస్తీర్ణంలో విస్తరించి ఉంది, సంరక్షించాల్సిన అనేక చారిత్రక కట్టడాలను కలిగి ఉంది. ఈ కోట ఒక కందకం చుట్టబడి ఉంది, బాగా నిర్మించిన హిమానీనదాలు కూడా కోటలలో భాగంగా ఏర్పడ్డాయి.

## పునరుద్ధరణ
కర్ణాటక పురావస్తు శాఖ చేపట్టిన కోట పునరుద్ధరణ పనులు, ముఖ్యంగా రాతి, ఇటుకలతో చేసిన ఇతర పనులు, మొదట్లో బుల్డోజర్ల వాడకంతో జరిగాయి. ఇటుక, రాతి పని తిరిగి పొందలేని విధంగా నాశనం చేయబడ్డాయి, తుపాకీ స్థానాలు మూసివేయబడ్డాయి. INTACH నిపుణుడి ప్రకారం టువంటి పునరుద్ధరణ పనుల కోసం సూచించిన ఏఎస్ఐ మాన్యువల్‌లలో  సూచించబడిన అంతర్జాతీయ విధానాలు, మార్గదర్శకాలను పాటించలేదు. అయితే స్థానిక పురావస్తు పరిరక్షణ ఇంజనీర్ తన పనిని సమర్థించుకుంటూ, తొలగించబడిన ఇటుక పొర (1.5 అంగుళాల మందం) తిరిగి పొందలేనంత సన్నగా ఉందని, మార్కెట్‌లో అందుబాటులో లేదని, బయటి పొరను పాత ఇటుకలతో పునరుద్ధరించబడుతుందని, తుపాకీ & ఫిరంగులను ఉంచడానికి అసలు ఓపెనింగ్‌లు పూర్తిగా పునరుద్ధరించబడతాయని చెప్పారు. అభ్యంతరాల తర్వాత, పునరుద్ధరణ కోసం భారీ యంత్రాల వాడకం నిలిపివేయబడింది. కోటను ప్రభావితం చేస్తున్న మరో సమస్య ఎన్‌హెచ్‌-69 (పాత నంబర్ ఎన్‌హెచ్‌-234) వెడల్పు చేయడం. కోట సరిహద్దు, హైవే మధ్య 90 మీటర్లు (300 అడుగులు) సురక్షితమైన మార్జిన్‌ను ఉంచడం ద్వారా భారత ప్రభుత్వం దీనిని పరిష్కరించింది. 

## మూలాలు

వర్గం:కర్ణాటక దర్శనీయస్థలాలు
వర్గం:కోటలు
అరవింద్ సింగ్ (రోవర్)

**అరవింద్ సింగ్** (జననం 17 జూన్ 1996)   ఒక భారతీయ ప్రొఫెషనల్ రోవర్. ప్రస్తుతం ఇతడు భారత సైన్యంలో పనిచేస్తున్నాడు. 

## ప్రారంభ జీవితం
అరవింద్ సింగ్ ఉత్తర ప్రదేశ్ బులంద్‌షహర్ జిల్లాలోని ఖబ్రా గ్రామంలో 17 జూన్ 1996న జన్మించాడు. ఇతని తండ్రి ఒక రైతు. ఇతడు 2016లో భారత సైన్యంలో చేరాడు.

## 2020 వేసవి ఒలింపిక్స్
జపాన్ దేశం టోక్యోలో జరిగిన ఆసియా/ఓషియానియా కాంటినెంటల్ క్వాలిఫైయింగ్ రెగాటా ఈవెంట్‌లో రెండవ స్థానంలో నిలిచిన తరువాత  అరవింద్ సింగ్ 2020 వేసవి ఒలింపిక్స్ కు అర్హత సాధించాడు. ఆసియా & ఓషియానియా క్వాలిఫైయింగ్లో రెగాటా స్పాట్ కేటాయింపుపై పురుషుల లైట్ వెయిట్ డబుల్ స్కల్స్ ఈవెంటులో భారతదేశానికి ప్రాతినిధ్యం వహించాడు.

## 2022 ఆసియా క్రీడలు
చైనా దేశం హాంగ్‌జౌలో సెప్టెంబర్ 2023లో జరిగిన 19వ ఆసియా క్రీడలలో అర్జున్ లాల్ జాట్‌తో కలిసి  పురుషుల రోయొంగ్ లైట్ వెయిట్ డబుల్ స్కల్స్ ఈవెంటులో భారత దేశానికి రజతపతకం సంపాదించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ క్రీడాకారులు
వర్గం:1996 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:ఆసియా క్రీడలలో పతకం సాధించిన క్రీడాకారులు
వర్గం:ఆసియా క్రీడలలో పతకం సాధించిన భారతీయులు
వర్గం:భారతీయ ఒలింపిక్ క్రీడాకారులు
2007 ఒరియా చిత్రాల జాబితా

భువనేశ్వర్, కటక్ కేంద్రాలుగా పనిచేస్తున్న ఒల్లీవుడ్ చిత్ర పరిశ్రమ 2007లో నిర్మించిన చిత్రాల జాబితా క్రింద ఉంది.
## A-Z

## మూలాలు

వర్గం:2007 సినిమాలు
వర్గం:ఒరియా
2010 ఒరియా చిత్రాల జాబితా

భువనేశ్వర్, కటక్ కేంద్రాలుగా పనిచేస్తున్న ఒల్లీవుడ్ చిత్ర పరిశ్రమ 2010లో నిర్మించిన చిత్రాల జాబితా క్రింద ఉంది.
## ఎ-జెడ్ (A-Z)

## ఇవి కూడా చూడండి
* 2013 ఒడియా చిత్రాల జాబితా
## మూలాలు

వర్గం:2010 సినిమాలు
వర్గం:ఒరియా
కూర్గ్ రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి

దక్షిణ భారత రాష్ట్రమైన కూర్గ్ రాష్ట్రానికి కూర్గ్ ముఖ్యమంత్రి ముఖ్య కార్యనిర్వాహక అధికారి. భారత రాజ్యాంగం ప్రకారం కూర్గ్ వంటి పార్ట్-సి రాష్ట్రానికి చీఫ్ కమిషనర్ రాష్ట్ర డి జ్యూర్ అధిపతి ( గవర్నర్ లాగా), కానీ వాస్తవ కార్యనిర్వాహక అధికారం ముఖ్యమంత్రి వద్ద ఉంటుంది. కూర్గ్ శాసనసభకు ఎన్నికల తరువాత భారత రాష్ట్రపతి మెజారిటీ సీట్లు కలిగిన పార్టీ భారత జాతీయ కాంగ్రెస్‌ను కూర్గ్ ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేయడానికి ఆహ్వానించారు. తరువాత ముఖ్యమంత్రిని నియమించారు, ఆయన మంత్రి మండలి అసెంబ్లీకి సమిష్టిగా బాధ్యత వహిస్తుంది. ఆయనకు అసెంబ్లీ విశ్వాసం ఉన్నందున, ముఖ్యమంత్రి పదవీకాలం ఐదు సంవత్సరాలు,ఎటువంటి కాలపరిమితికి లోబడి ఉండదు. 

1952 నుండి 1956 వరకు కూర్గ్ కు సి.ఎం. పూనాచా ఏకైక ముఖ్యమంత్రి. 

1950 నుండి 1956 వరకు కూర్గ్ రాష్ట్రం భారతదేశంలో పార్ట్-సి రాష్ట్రంగా ఉండేది. 1950 జనవరి 26న భారత రాజ్యాంగం అమల్లోకి వచ్చినప్పుడు, ప్రస్తుతం ఉన్న చాలా ప్రావిన్సులను రాష్ట్రాలుగా పునర్నిర్మించారు. ఆ విధంగా కూర్గ్ ప్రావిన్స్ కూర్గ్ రాష్ట్రంగా మారింది. కూర్గ్ రాష్ట్రాన్ని మడికేరి రాజధానిగా ఉన్న ఒక ప్రధాన కమిషనర్ పాలించాడు. ప్రభుత్వానికి అధిపతి ముఖ్యమంత్రి. 1956 నవంబర్ 1న రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం ప్రకారం కూర్గ్ రాష్ట్రం రద్దు చేయబడింది, దాని భూభాగం మైసూర్ రాష్ట్రం విలీనం చేయబడింది (తరువాత 1973లో కర్ణాటక పేరు మార్చబడింది). ప్రస్తుతం కూర్గ్ కర్ణాటక రాష్ట్రంలో ఒక జిల్లాగా ఉంది.

## చరిత్ర
భారత రాజ్యాంగం ప్రకారం 1950 జనవరి 26న కూర్గ్ రాష్ట్రం ఉనికిలోకి వచ్చింది. రాజ్యాంగం అమలుకు ముందు, కూర్గ్ భారత డొమినియన్‌లో ఒక ప్రావిన్స్‌గా ఉండేది.

కూర్గ్‌లో మొదటి శాసనసభ ఎన్నికలు 1952లో జరిగాయి. రాష్ట్రంలో సి. ఎం. పూనాచా నేతృత్వంలోని భారత జాతీయ కాంగ్రెస్, గాంధీవాది పాండ్యంద బెల్లియప్ప నేతృత్వంలోని తక్కడి పార్టీ ప్రధాన పోటీదారులు. పొరుగున ఉన్న మైసూర్ రాష్ట్రం విలీనం కావడానికి కాంగ్రెస్ మద్దతు ఇవ్వగా, తక్కాడి పార్టీ విలీన వ్యతిరేక సిద్ధాంతంతో ఎన్నికలలో పోరాడారు. భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ 15 సీట్లలో మెజారిటీ సాధించగా, తక్కడి పార్టీ మిగిలిన తొమ్మిది సీట్లను గెలుచుకుంది.

## కూర్గ్ రాష్ట్ర కమిషనర్లు

* దివాన్ బహదూర్ కేతోలిరా చెంగప్ప,  మొదటి చీఫ్ కమిషనర్‌గా అయ్యాడు.
* సి. టి. ముదలియార్ 1949-1950 మధ్య చీఫ్ కమిషనర్‌గా పని చేశాడు
* కన్వర్ బాబా దయా సింగ్ బేడీ, చీఫ్ కమిషనర్ 1950-1956

## కూర్గ్ ముఖ్యమంత్రి (కోడగువా)

### కూర్గ్ ప్రభుత్వం
కూర్గ్‌లో 24 సీట్లలో 15 గెలుచుకున్న భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేసింది. ఇద్దరు మంత్రులతో (ముఖ్యమంత్రితో సహా) మంత్రివర్గం ఏర్పడింది, ఇది 1956 నవంబర్ 1న రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం వరకు కొనసాగింది.
### మంత్రివర్గం
* ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్న చెప్పుడిర ముత్తన పూనాచ కూర్గ్ రాష్ట్ర ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ బాధ్యతలు స్వీకరించాడు.
* కుట్టూరు మల్లప్ప (సనివర్సంతే నియోజకవర్గం నుండి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికై) కూర్గ్ రాష్ట్ర హోంమంత్రి అయ్యాడు.
## రద్దు
1 నవంబర్ 1956 నాటి రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం ఫలితంగా భారతదేశ రాష్ట్ర సరిహద్దులను పునర్వ్యవస్థీకరించినప్పుడు, కూర్గ్ రాష్ట్రం అప్పటి మైసూర్ రాష్ట్రంలో ఒక జిల్లాగా మారింది  మైసూర్ రాష్ట్రం తరువాత కర్ణాటకగా పేరు మార్చబడింది, కూర్గ్ చారిత్రక ప్రాంతంలో కొంత భాగం ఇప్పుడు కర్ణాటకలోని కొడగు జిల్లాను ఏర్పరుస్తుంది.
## మూలాలు

వర్గం:భారత రాష్ట్రాల ముఖ్యమంత్రుల జాబితాలు
భారత్ ఏక్ ఖోజ్

**భారత్ ఏక్ ఖోజ్** ( సాహిత్యం: ' ఇండియా: యాన్ ఎక్స్‌ప్లోరేషన్ ' ) జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ రచించిన 'ది డిస్కవరీ ఆఫ్ ఇండియా' (1946) పుస్తకం ఆధారంగా 53 ఎపిసోడ్‌ల భారతీయ చారిత్రక నాటకం, ఇది భారత ఉపఖండం ప్రారంభం నుండి 1947లో బ్రిటిష్ వారి నుండి స్వాతంత్ర్యం పొందే వరకు 5,000 సంవత్సరాల చరిత్రను కవర్ చేస్తుంది. ఈ నాటకాన్ని శ్యామ్ బెనెగల్ 1988లో ప్రభుత్వ యాజమాన్యంలోని దూరదర్శన్ కోసం సినిమాటోగ్రాఫర్ వి.కె. మూర్తితో కలిసి దర్శకత్వం వహించి, రచించి, నిర్మించాడు . షామా జైదీ స్క్రిప్ట్‌ను సహ రచయితగా చేశాడు. జవహర్‌లాల్ నెహ్రూగా రోషన్ సేథ్, ఓం పురి , రోషన్ సేథ్ , టామ్ ఆల్టర్, సదాశివ్ అమ్రాపుర్కర్ ఇతర పాత్రలలో నటించారు.

ప్రొడక్షన్ డిజైనర్ నితీష్ రాయ్ అసిస్టెంట్లు సమీర్ చందా, నితిన్ దేశాయ్‌లతో కలిసి 144 సెట్‌లను నిర్మించారు.

## ఎపిసోడ్‌లు

## ప్రసారం
53 ఎపిసోడ్‌ల సిరీస్ నవంబర్ 1988లో నెహ్రూ జన్మ శతాబ్ది సందర్భంగా ప్రారంభించబడింది. ఈ సిరీస్ జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ 49వ వర్ధంతి సందర్భంగా 2013 మే 27 నుండి డీడీ భారతిలో తిరిగి ప్రసారం చేయబడింది.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* 

వర్గం:టెలివిజన్
వర్గం:టెలివిజన్ కార్యక్రమాలు
మీర్ అబ్దుల్లా

**మీర్ అబ్దుల్లా** ప్రపంచవ్యాప్తంగా గుర్తింపు పొందిన ప్రవాసాంధ్రుడు. ఆయన విద్యాధికుడే కాక సినీ నిర్మాత, నటుడు కూడా.

## జీవిత చరిత్ర
మీర్ అబ్దుల్లా 1948లో తూర్పు గోదావరిలో జన్మించారు మరియు పడమటి_సంధ్యారాగం (PSR)" తో ప్రసిద్ధి చెందిన మీర్ అబ్దుల్లా, మరో సంధ్యా రాగం (MSR) కి సీక్వెల్ ప్లాన్ చేసారు. ఈ సినిమాను తెలుగు, ఇంగ్లీష్, హిందీ, తమిళం, మలయాళం, కన్నడ మరియు రష్యన్ భాషలలో ఈ సంవత్సరం చివర్లో ప్రపంచవ్యాప్తంగా విడుదల చేయడానికి ప్రీ-ప్రొడక్షన్ కార్యకలాపాలు ఇప్పటికే ప్రారంభమయ్యాయి. 

గుమ్మలూరి శాస్త్రి మరియు మీర్ అబ్దుల్లా ఆ చిత్రంలోని మొదటి పాట "పిబరే రామ రసం..." ను అమెరికాలో రికార్డ్ చేశారు. ఎస్.పి. బాల సుబ్రహ్మణ్యం స్వరపరిచారు మరియు ఎస్.పి. బాలు మరియు శైలజ పాడారు. యుఎస్‌లో వీజారి అనే మేనేజ్‌మెంట్ కన్సల్టింగ్ కంపెనీని స్థాపించి నడుపుతున్నారు. 

మీర్ యొక్క చిత్ర నిర్మాణ DNA లోని ఒక ముఖ్య అంశం ఏమిటంటే, అతను కెమెరా వెనుక మరియు ముందు కొత్త ప్రతిభను పరిచయం చేసారు.
## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సినిమా దర్శకులు
వర్గం:నంది ఉత్తమ దర్శకులు
ముకుల్ చౌదరి

**ముకుల్ దలీప్ చౌదరి** (జననం 6 ఆగస్టు 2004) భారతీయ క్రికెటర్, అతను వికెట్ కీపర్ బ్యాట్స్‌మన్‌గా ఆడుతున్నాడు. అతను దేశీయ క్రికెట్‌లో రాజస్థాన్ తరపున, ఇండియన్ ప్రీమియర్ లీగ్‌లో లక్నో సూపర్ జెయింట్స్ తరపున ఆడతాడు.

చౌదరి 2022–23 రంజీ ట్రోఫీలో జనవరి 17, 2023న ఫస్ట్-క్లాస్ అరంగేట్రం చేసాడు.2025–26 విజయ్ హజారే ట్రోఫీలో డిసెంబర్ 24, 2025న లిస్ట్ ఎ అరంగేట్రం చేసాడు.

2026 ఇండియన్ ప్రీమియర్ లీగ్ కు ముందు వేలంలో చౌదరిని లక్నో సూపర్ జెయింట్స్ ₹2.6 కోట్లకు కొనుగోలు చేసింది.

## మూలాలు

వర్గం:భారతీయ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:2004 జననాలు
హే రామ్

**హే రామ్** (అనువాదం.  ఓహ్! రామ్) 2000లో విడుదలైన భారతీయ చారిత్రక క్రైమ్ డ్రామా సినిమా, కమల్ హాసన్ రచన, దర్శకత్వం వహించి టైటిల్ రోల్‌లో నటించగా, షారుఖ్ ఖాన్ (తమిళంలో తొలిసారిగా) కీలక పాత్రలో నటించగా, తమిళం, హిందీ భాషలలో ఏకకాలంలో నిర్మించబడింది.

ఈ సినిమాకు ఇళయరాజా సౌండ్‌ట్రాక్, సంగీతాన్ని సమకూర్చాడు. ఇది భారతదేశ విభజన, డైరెక్ట్ యాక్షన్ డే, నాథూరామ్ గాడ్సే మహాత్మా గాంధీ హత్యను చిత్రీకరించే ప్రత్యామ్నాయ చరిత్ర సినిమా. హిందీ వెర్షన్‌ను ఖాన్ డ్రీమ్జ్ అన్‌లిమిటెడ్ పంపిణీ చేసింది. ఈ సినిమా శీర్షిక గాంధీ చివరి మాటల నుండి తీసుకోబడింది.

హే రామ్ సినిమాకి మంచి సమీక్షలు వచ్చాయి కానీ బాక్సాఫీస్ వద్ద వాణిజ్యపరంగా విఫలమైంది. దీనిని ఇంటర్నేషనల్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్ ఆఫ్ ఇండియాలో ప్రదర్శించారు  2000లో ఆస్కార్‌లకు సమర్పించడానికి ఫిల్మ్ ఫెడరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా ఎంపిక చేసింది, కానీ నామినేట్ కాలేదు. ఈ సినిమా మూడు జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డులను గెలుచుకుంది. ఈ సినిమా అంతర్జాతీయంగా 25వ టొరంటో ఇంటర్నేషనల్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్, 2000లో కార్నో ఫెస్టివల్‌లో ప్రదర్శించబడింది.

## నటీనటులు

* సాకేత్ రామ్ గా కమల్ హాసన్
* అమ్జద్ అలీ ఖాన్‌గా షారుఖ్ ఖాన్
* అంబుజం పాత్రలో హేమ మాలిని
* అపర్ణ రామ్ గా రాణి ముఖర్జీ
* మైథిలి రామ్ అయ్యంగార్‌గా వసుంధర దాస్
* ఉప్పిల్లి అయ్యంగార్‌గా గిరీష్ కర్నాడ్
* మహాత్మా గాంధీగా నసీరుద్దీన్ షా
* గోయల్ గా ఓం పురి
* శ్రీరామ్ అభయంకర్ / రామకృష్ణ పాండేగా అతుల్ కులకర్ణి
* మహారాజుగా విక్రమ్ గోఖలే
* మహోహర్ లాల్వానీగా సౌరభ్ శుక్లా
* ఇబ్రహీం, పోలీస్ ఆఫీసర్‌గా నాజర్ 
* డాక్టర్ మునావర్‌గా అబ్బాస్
* మైథిలి అమ్మమ్మగా షావుకారు జానకి
* భాష్యం అయ్యంగార్ గా వాలి
* నఫీసాగా ఇరావతి హర్షే
* కె.టి. చారిగా వి.ఎస్. రాఘవన్
* చారిగా ఢిల్లీ గణేష్
* గోవర్ధన్‌గా గొల్లపూడి మారుతీరావు
* జయగా చావి వశిష్ట్
* యజ్ఞంగా వై.జి. మహేంద్రన్
* వైయాపురి వేధా (తమిళం) / అరుణ్ మెహ్రా వేధా (హిందీ)
* హుసేన్ షహీద్ సుహ్రావర్దిగా అరుణ్ బాలి
* అల్తాఫ్ దర్జీగా షాదాబ్ ఖాన్
* ఖురేషిగా యతిన్ కర్యేకర్
* జలాల్ గా మనోజ్ పహ్వా
* మోహనగాంధీ రామన్‌గా చంద్రహాసన్
* హాజ్రా బేగం గా మోహిని మాథుర్
* తుషార్ గాంధీ తనలాగే
* నాథూరామ్ గాడ్సేగా శరద్ పోంక్షే
* రాణిగా శుభాంగి గోఖలే
* శ్రీమతి చటోపాధ్యాయగా అన్నపూర్ణ
* వల్లభాయ్ పటేల్ కూతురుగా శృతి కె. హాసన్
* శంకర్ కిష్టాయగా అరవింద్
* అపర్ణ దాడి చేసే వ్యక్తిగా షబ్బీర్
* పార్థసారథిగా AC మురళి
* పుష్ప అయ్యంగార్‌గా నికితా పాలేకర్
* సాకేత్ రామ్ జూనియర్ గా గౌతమ్ కంతాడై

## పాటలు

## విడుదల
హే రామ్ 2000 ఫిబ్రవరి 18న తమిళం, హిందీ భాషలలో ఒకేసారి విడుదలైంది. ఈ సినిమా డిజిటల్ రీమాస్టర్డ్ వెర్షన్ 2019 నవంబర్ 8న అమెజాన్ ప్రైమ్ వీడియోలో విడుదలైంది. అంతర్జాతీయంగా ఈ సినిమా 25వ టొరంటో అంతర్జాతీయ చలనచిత్రోత్సవంలో, 2000 లోకార్నో ఉత్సవంలో ప్రదర్శించబడింది. హే రామ్ 2015లో హాబిటాట్ చలనచిత్రోత్సవంలో ప్రదర్శించబడింది.  ఈ సినిమా 2019 నవంబర్ 8న సత్యం సినిమాస్‌లో తిరిగి విడుదల చేయబడింది. 

## అవార్డులు

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* 
*ఫిలిప్స్ ఫిల్మ్-ఉమ్స్ సమీక్ష

వర్గం:హిందీ సినిమా
మైసూరు దివాన్ల జాబితా

మైసూర్ దివాన్ (కొన్నిసార్లు దివాన్ అని పిలుస్తారు) మైసూర్ ప్రభుత్వానికి (ఇప్పుడు కర్ణాటక ప్రభుత్వం) వాస్తవ ముఖ్య కార్యనిర్వహణ అధికారి, దివాన్ కౌన్సిల్ (ఇప్పుటి క్యాబినెట్) ఎక్స్ అఫీషియో ఛైర్మన్, మైసూర్ మహారాజుకు ప్రధాన మంత్రి, రాజ సలహాదారుగా పనిచేసిన వ్యక్తి. 1350లో మైసూర్ రాజ్యం స్థాపించబడినప్పటి నుండి, తరువాతి శతాబ్దాలలో రాజ్యంగా దాని సరైన సంస్కరణ నుండి 1950లో రాజ్యం పూర్తిగా రద్దు అయ్యే వరకు దివాన్ బిరుదు విధుల్లో పాత్ర నిర్వహించిన వ్యక్తుల వాడకానికి చెందింది. 1950లో భారత రాజ్యాంగం గణతంత్ర రాజ్యంగా మారడంతో, ఆ పదవిని మైసూర్ ముఖ్యమంత్రి (తరువాత కర్ణాటక ముఖ్యమంత్రిగా పేరు మార్చారు) భర్తీ చేశారు.

విజయనగర సామ్రాజ్యంలో లాగా అమాత్య (సంస్కృతంలో మంత్రి)గా చక్రవర్తికి చిన్న రాజకీయ సలహాలు ఇవ్వడం నుండి, తరువాత ఇతర దక్షిణ రాజ్యాలలో లాగా దళపతులు (సైనిక అధిపతికి కన్నడ)గా ప్రధాన సైనిక అధిపతిగా వ్యవహరించడం వరకు, ఒట్టోమన్ సామ్రాజ్యంలో లాగా దివాన్ (పర్షియన్/ఉర్దూలో అకౌంటెంట్ లేదా ముఖ్య సలహాదారు)గా ప్రభుత్వ అధిపతిగా ఉండటం వరకు, కాలక్రమేణా అధికారాలలో పాత్ర మారిపోయింది. నేటికాలంలో చక్రవర్తి ఎంపిక చేసుకోవడం నుండి ప్రజా ఓటు హక్కు ద్వారా ఎన్నుకోబడటం వరకు, నియామకం, నియామకం చేసే విధానం కూడా మారిపోయింది.

## దళపతులు, దివాన్‌ల జాబితా
18వ శతాబ్దం నుండి 20వ శతాబ్దం వరకు మైసూర్‌ను పాలించిన దళపతులు, దివాన్‌ల జాబితా ఇక్కడ ఉంది.

## ఇవి కూడా చూడండి

* కర్ణాటక ముఖ్యమంత్రుల జాబితా

* హైదరాబాదు రాజ్య ప్రధానమంత్రుల జాబితా
* బెంగళూరు ప్రెస్

## మూలాలు

వర్గం:మైసూరు రాజ్యం
వర్గం:మైసూరు దివాన్లు