నీలగిరి రాష్ట్రం

బ్రిటిష్ రాజ్ కాలంలో భారతదేశంలోని రాచరిక రాష్ట్రాలలో నీలగిరి రాష్ట్రం ఒకటి. ఇది ఒరిస్సా స్టేట్స్ ఏజెన్సీకి చెందినది, దాని రాజధాని రాజ్ నీలగిరిలో ఉంది, ఇది తరువాత ఆధునిక నీలగిరి పట్టణంగా మారింది.

ఈ రాష్ట్రం ఉత్తర, పశ్చిమాన మయూర్‌భంజ్ రాష్ట్రం, దక్షిణాన బాలాసోర్ జిల్లా సరిహద్దులుగా ఉంది. 1940 నాటికి నీలగిరి రాష్ట్రం జనాభా 73,109 , 263 చదరపు మైళ్ళు (680 కిమీ 2 ) వైశాల్యం కలిగి ఉంది. ఇది 1949లో బాలాసోర్ జిల్లాలో విలీనం చేయబడింది.

## చరిత్ర
స్థానిక సంప్రదాయాల ప్రకారం, నీలగిరి రాష్ట్రాన్ని నాగబంశి రాజవంశంలోని చోటా నాగ్‌పూర్  ప్రాంతానికి చెందిన ఒక పౌరాణిక పూర్వీకుడు స్థాపించాడు. 1525లో రాజా నారాయణ్ సింగ్ ఆఫ్ఘన్ ఆక్రమణదారులకు వ్యతిరేకంగా జరిగిన యుద్ధాలలో అక్బర్ చక్రవర్తి చేసిన సేవ ద్వారా తనను తాను వేరు చేసుకున్నాడు. 1611 మరియు 1797 మధ్య, వరుసగా ఏడుగురు పాలకులు ఉన్నారు. 1850లలో నీలగిరిని పాలించిన రాజా కృష్ణచంద్ర మర్ద్రాజ్ హరిచందన్, మయూర్‌భంజ్ భంజ రాజు కృష్ణచంద్ర భంజ్ డియో కుమారుడిని దత్తత తీసుకున్నాడు, ఆయన తరువాత 1893లో నీలగిరి పాలకుడిగా రాజా శ్యామ్‌చంద్ర మర్‌రాజ్ హరిచందన్‌ నియమించబడ్డాడు.
 
భారత స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు బలరామ్ రాజ్,  శ్యాంసుందర్ పరిదా, కైలాష్ చంద్ర మొహంతి, బనమాలి దాస్, బైష్ణబ్ పట్నాయక్, నంద కిషోర్ పట్నాయక్ వంటి రాజకీయ ఏకీకరణ సమయంలో నీలగిరి చివరి రాజు కిషోర్ చంద్రను కొత్తగా ఏర్పడిన భారత జాతీయ ప్రభుత్వానికి లొంగిపోవాలని బలవంతం చేశారు. యువరాజు 1948 జనవరి 1న భారత యూనియన్‌లో విలీన పత్రంపై సంతకం చేశారు.

## పాలకులు
నీలగిరి రాష్ట్ర పాలకులు  మహిళా పాలకుడు చిరాదేవి విషయంలో వారు 'రాజా', 'రాణి' అనే బిరుదును కలిగి ఉన్నారు.

# భానుకరణ్ బిరాట్ భుజంగ మంధాతా (1125-1143)
# ససికరణ్ బిరాత్ భుజంగ మంధాతా (1143-1167)
# చారిబ్రానా బిరార్ భుజంగ మంధార (1167-1208)
# కలాకర్ బిరార్ భుజంగ మంధార (1208-1249)
# సాధుకర్ బిరాత్ భుజంగ మాంధాతా (1249-1329)
# దినారం బిరాట్ భుజంగ మంధట (1329-1341)
# చునుసాహా బిరాట్ భుజంగ మాంధాతా (1341-1363)
# నౌన్సా బిరాత్ భుజంగా మంధాతా (1363-1381)
# బిరలీశ్వర్ బిరాత్ భుజంగ మాంధాతా (1381-1414)
# దివ్య సింగ్ బిరాత్ భుజంగా మాంధాతా (1414-1450)
# జనార్దన్ బిరాత్ భుజంగ మాంధట (1450-1486)
# జగన్నాథ్ బిరాట్ భుజంగ మంధట (1486-1520)
# నారాయణ్ బసన్ బిరాట్ భుజంగ మంధట హరిచందన్ (1520-1564)
# ఉత్రేశ్వర్ హరిచందన్ బిరాత్ భుజంగ మంధాతా (*సత్తుడా బెహుడా భుయాన్ మోహపాత్ర* (1564-1610)
# రామకృష్ణా దాస్ హరిచందన్ మర్ద్రాజ్ (1610-1633)
# గోపినార్ దాస్ హరిచందన్ మర్ద్రాజ్ (1633-1664)
# లుఖ్యాన్ దాస్ హరిచందన్ మర్ద్రాజ్ (1664-1695)
# గోయిందా దాస్ మర్ద్రాజ్ హరిచందన్ (1695-1712)
# నారాయణ్ దాస్ మర్ద్రాజ్ హరిచందన్ (ID1) నెలలు
# చక్రధర్ మర్ద్రాజ్ హరిచందన్ (1712-1741)
# త్రిబిక్రం మర్ద్రాజ్ హరిచందన్ (1741-1742)
# రఘునాథ్ మర్ద్రాజ్ హరిచందన్ (1742-1752)
# నయనంద్ మర్ద్రాజ్ హరిచందన్ (1752-1753)
# ఓబ్యా సింగ్ మర్ద్రాజ్ హరిచందన్ (1753-1771)
# ఎన్. క్రియానుండ్ మర్ద్రాజ్ హరిచందన్ (1771-1774)
# సర్వేశ్వర్ మర్ద్రాజ్ హరిచందన్ (1774-1778)
# లక్ష్మీకమ మర్ద్రాజ్ హరిచందన్ (1778-1780)
# రాధికా డీ రాజ్మాతా (1780-1781)
# దశరథ్ మర్‌రాజ్ ఇలారిచందన్ (1781-1784)
# గోవర్ధన్ మర్‌రాజ్ హరిచందన్ (1784-1795)
# గోపీనాథ్ మర్‌రాజ్ హరిచందన్ (1795-1796)
# రామచంద్ర మర్‌రాజ్ హరిచందన్ (1796 (15 రోజులు)
# దరాథి మర్‌రాజ్ హరిచందన్ (1796-1799)
# రామచంద్ర మర్‌రాజ్ హరిచందన్ (1799-1801)
# గోపినార్ మర్‌రాజ్ హరిచందన్ (1801-1802)
# రామచంద్ర మర్‌రాజ్ హరిచందన్ (1802-1819)
# గోవింద చంద్ర మర్‌రాజ్ హరిచందన్ (1819-1832)
#* రాణి చిరాదేవి-రీజెంట్ (1833-1843) 
# కృష్ణ చంద్ర మర్‌రాజ్ హరిచందన్ (1843-1893)
# శ్యామ్ చంద్ర మర్‌రాజ్ హరిచందన్ (1893-6 జూలై 1913)
# కిషోర్ చంద్ర మర్‌రాజ్ హరిచందన్ (జూలై 6,1913-జనవరి 1,1948) 

* కిషోర్ చంద్ర మర్ద్రాజ్ హరిచందన్ (1 జనవరి 1948-29 మార్చి 1960)
* రాజేంద్ర చంద్ర మర్ద్రాజ్ హరిచందన్ (29 మార్చి 1960-30 మే 2001)
* జయంత్ చంద్ర మర్ద్రాజ్ హరిచందన్ (30 మే 2001-ప్రస్తుతము) 

## మూలాలు

వర్గం:ఒడిశా
వర్గం:ఒడిశా చరిత్ర