జమ్మూ-బారాముల్లా రైలు మార్గము

జమ్మూ - శ్రీనగర్ - బారాముల్లా రైలు మార్గం (రైల్వే లైన్)  భారతదేశం లోని జమ్మూ కాశ్మీర్ రాష్ట్రం లోని కాశ్మీర్ లోయను, జమ్మూ రైల్వే స్టేషనుతో పాటు దేశంలోని మిగిలిన ప్రాంతాలకు కూడా కలిపే ఒక (రైల్వే ట్రాక్) రైలు మార్గం. ఈ 356 కిలోమీటర్ల (రైల్వే ట్రాక్) రైలు మార్గము జమ్మూలో మొదలై బారాముల్లా వద్ద ముగుస్తుంది. ఇది భారత రైల్వే ఉత్తర రైల్వే జోన్, ఫిరోజ్‌పూర్‌ రైల్వే డివిజను అధికార పరిధిలో ఉంది. ఈ మార్గం నిర్మాణంలో ప్రధానంగా భూకంపం మండలాలు, తీవ్రమైన ఉష్ణోగ్రతలు, నివాసానికి ఆశ్రయం కాని భూభాగం వంటి సహజ సవాళ్లను ఎదుర్కొంది. ఈ ప్రాజెక్ట్ సుదీర్ఘ, చరిత్రను కలిగి ఉంది. ఇది 2002 లో ఒక జాతీయ పథకంగా ప్రకటించిన తర్వాత త్వరితగతిన పురోగతిని సాధించింది. ఈ మార్గము పూర్తి చేయుటకు నిర్ధారిత పూర్తి తేదీ 2007 ఆగస్టు 15 అయినప్పటికీ, ఊహించని సమస్యల వలన ఈ తేదీని అనేకసార్లు వాయిదా పడుతూ వచ్చింది. **జమ్మూ నుంచి కత్రా **, **బనిహాల్ నుండి బారాముల్లా ** వరకు చెందిన విభాగాలు నిర్మించబడ్డాయి. **కత్రా నుండి బనిహాల్ ** వరకు ఉన్న రైలు మార్గం 2020 నాటికి పూర్తైంది.

## కాలక్రమం

**1897*: జమ్మూ - సియాల్కోట్ రైలు మార్గం సియాల్కోట్ నుండి జమ్మూ వరకు జమ్మూ, కాశ్మీర్  రాచరిక రాష్ట్రాల్లో మొట్టమొదటి రైలు మార్గముగా నిర్మించారు.
**1902*: బ్రిటన్ తరువాత జీలం నదిని కలుపుతూ, శ్రీనగర్ నుండి రావల్పిండి వరకు రైలు మార్గమును ప్రతిపాదించింది. రాష్ట్రం లోని నివాసితులు చాలామంది జమ్మూ, శ్రీనగర్ లో నివసిస్తున్నారు (మరింత దక్షిణాది మొఘుల్ రహదారితో అనుసంధానించబడినందున) ఈ ప్రతిపాదన రాజకీయంగా జనాదరణ పొందనిది అయ్యింది.
**1905*: బ్రిటన్ మళ్లీ రావల్పిండి, శ్రీనగర్ మధ్య రైలు మార్గంను ప్రతిపాదించింది. మహారాజా ప్రతాప్ సింగ్, జమ్మూ, శ్రీనగర్ మధ్య వయా రాయిసీ, మొఘుల్ రహదారి మధ్య రైలు మార్గాన్ని ఆమోదించాడు. ఈ రైలు మార్గము 2 అడుగుల (610 మి.మీ.) లేదా 2 అడుగుల 6 అంగుళాలు (762మి.మీ.) -గేజ్ రైల్‌గా, పీర్ పంజాల్ శ్రేణిపై 11,000 అడుగులు (3,353 మీ.) పైకి ఉన్న మొఘుల్ రహదారి పాస్ (ప్రస్తుతం ఉన్న పీర్ పంజాల్ రైల్వే టన్నెల్ [బంనియల్ రైలు టన్నెల్]  సగటు ఎత్తు 1,760 మీ. (5,770 అ.) ) వద్దకు రాగలదు. విద్యుత్ లైన్ హైడ్రో-ఎలెక్ట్రిక్ పవర్ మూలంగా పర్వత ప్రవాహాన్ని ఉపయోగించుకుంటుంది. ఇరుకైన గేజ్, ఎత్తైన ఎత్తులో ఉన్న నడిచే రైలు మార్గం వాతావరణం మీద ఆధారపడి ఉంటుంది. డార్జిలింగ్ హిమాలయన్ రైల్వే మాదిరిగానే దాని వేగం, సామర్థ్యాన్ని నియంత్రిస్తుంది.
**1947*: భారతదేశ విభజనతో, జమ్మూ-సియాల్కోట్ రైలు మార్గం (లైన్) మూసివేయబడింది. భారత రైలు నెట్వర్క్ నుండి జమ్మును (డిస్కనెక్ట్ అయింది) విడదీయ బడింది. పఠాన్‌కోట్ నుండి జమ్మూకు కొత్త మార్గం అవసరం ఏర్పడింది. శ్రీనగర్‌కు ప్రతిపాదిత పొడిగింపు పీర్ పంజాల్ రేంజ్ వరకు ప్రాథమిక సర్వే తర్వాత ఆర్థికపరంగా సరికానిదిగా తీసివేయబడింది.
**1983*: జమ్మూ తావి నుండి ఉధంపూర్ వరకు రైల్వే లైన్ నిర్మాణం ఐదు సంవత్సరాల్లో పూర్తి చేయాలని సానుకూల షెడ్యూల్తో 500 మిలియన్ (US $ 7.0 మిలియన్) బడ్జెట్తో మొదలవుతూ ప్రారంభించారు.
**1994*: బారాముల్లాకు రైల్వే లైన్ అవసరముందని, ఇది కజిగూండ్ నుండి శ్రీనగర్ వరకు, బారాముల్లా వరకు నడుస్తుంది అని రైల్వే మంత్రి ప్రకటించారు. పర్వతాల ద్వారా కాట్రా నుండి కజిగూండ్ వరకు ఉన్న ట్రాక్ ఇప్పటికీ సాధ్యం కానిదిగా కనిపిస్తుంది.
**2002*: భారత ప్రభుత్వం రైల్వే లైన్‌ను జాతీయ ప్రాజెక్టును పూర్తిగా ప్రకటించింది. ప్రభుత్వం పూర్తిగా నిధులు సమకూరుస్తుంది. దీని అంచనా వ్యయం 60 బిలియన్ (US $ 834.9 మిలియన్) గా నిర్ణయించారు.
**2005*: శివాలిక్ కొండలలో ఉన్న, జమ్మూ-ఉధంపూర్ రైలు మార్గం ఆరంభించిన 21 సంవత్సరాల తర్వాత, ₹ 5.15 బిలియన్ (US $ 71.7 మిలియన్లు) ఖర్చుతో, రైలు మార్గం లెగ్ 0 లో ప్రారంభించబడింది. ఈ రైలు మార్గంలో 20 ప్రధాన సొరంగాలు, 158 వంతెనలు ఉన్నాయి. ఈ రైలు మార్గెలో అతి పొడవైన సొరంగం 2.5 కిలోమీటర్లు కాగా, అత్యధిక ఎత్తున గల వంతెన 77 మీ (253 అడుగులు) (భారతదేశం అత్యధిక ఎత్తైన రైల్వే బ్రిడ్జి) గా ఉన్నాయి.
**2008*: భూగర్భ అస్థిరత్వంపై అనుమానంతో ప్రస్తుత ఎలైన్‌మెంట్‌తో ఉన్న కాత్రా, ఖజీగండ్ మధ్య మార్గాన్ని రైల్వే మంత్రిత్వ శాఖ ఈ ప్రాజెక్టును రద్దు చేసింది. ప్రధాన మార్గాల్లో మార్పులకు ఇంతకు ముందు ఈ విభాగంలో పని కోసం జారీ చేసిన అన్ని ఒప్పందాలను రద్దు చేయమని కోరింది. ఈసెక్షన్లో (చీనాబ్ వంతెనతో సహా) అన్ని పనులను ఆపడానికి కొంకణ్ రైల్వేని ఆజ్ఞాపించింది. ప్రాజెక్ట్ లెగ్ 2 సాధ్యతని పరిశీలించడానికి,  పీర్ పంజాల్ రేంజ్ మార్గాన్ని మరల మరలా పరిశీలించడానికి ఒక కమిటీని రైల్వే బోర్డు నియమించింది. ఇది తక్కువ లైన్ కోసం తాజా సర్వేను ప్రతిపాదించింది. మంగజమా, అనంతనాగ్‌ల మధ్య లెగ్ 3 మొదటి 66 కిలోమీటర్ల విభాగం, అక్టోబరు 11 న, 14 నెలల షెడ్యూల్ పెట్టి, రెండు దిశలలో రోజుకు రెండుసార్లు రోజువారీ సేవలను ప్రారంభించాలని నిర్ణయించారు. సాదా కనెక్షన్ వలన ప్రభావితం అయి సమస్యలు కొనసాగుతాయి.
**2009*: 14 ఫిబ్రవరి న, లెగ్ 3 సర్వీస్ బారాముల్లాకు విస్తరించబడింది. కమిటీ ఇప్పటికే ఉన్న చిన్న మార్పులతో ఉన్న ఎలైన్‌మెంట్‌తో ఆమోదించిన తరువాత, జూన్ మాసంలో, కాట్రా, కజిగుండ్ల మధ్య విభాగంలో పని మొదలవుతుందని నిర్ణయించారు. ఈ సందర్భంలో రాక్ స్ట్రాటా అదనపు భౌగోళిక సాంకేతిక పరీక్షలు, ఎలైన్‌మెంట్‌ (అమరిక) ఇతర భాగాలకు మార్పులు సమీక్షించబడతాయి. అనంతనాగ్ నుండి కజిగుండ్ వరకు ఉన్న 18 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న లెగ్ 3  అక్టోబరు 28 న ప్రధాన మంత్రి జాతికి సమర్పించారు. బారాముల్లా నుండి కుప్వారా వరకు ఉన్న ట్రాక్ పొడిగింపు 2009 సం.లో ప్రతిపాదించబడింది. 2009 లో దాని సర్వే పూర్తయింది, కానీ ప్రతిపాదన తొలగించబడింది.
**2010*: డిసెంబరు నెలలో, కత్రా, ఖజీగండ్ మధ్య సంగల్డంలో భారతీయ రైల్వే కీలకమైన సొరంగాన్ని పూర్తి చేసింది.
**2011-12*: బనిహాల్ బిజిలెలి లోయను కజిగూండ్తో కలుపుతూ 11.215 కిలోమీటర్ల (7 మైళ్ల) పొడవైన బనీహాల్-ఖాజిగండ్ సొరంగం, కజిగూండ్‌తో ఉన్న బనీహాల  బిచ్లరీ వ్యాలీని 2011 అక్టోబరులో పూర్తయింది. తర్వాతి సంవత్సరంలో ట్రాక్స్ వేయబడి, 2012 డిసెంబరు 28 న ట్రయల్ రన్ పరుగు ప్రారంభమయింది. ప్రపంచపు ఎత్తైన రైలు వంతెన రూపకల్పన, నిర్మించడానికి ఒప్పందం ఎఫ్కోన్స్ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ లిమిటెడ్‌కు ఇవ్వబడింది. చీనాబ్ నదిపై 1,315 మీటర్ల పొడవైన (4,314 అడుగుల) వంతెన  తవ్వకాలు ప్రారంభమయ్యాయి. ఉద్ధంపూర్, కత్రా మధ్య అన్ని సొరంగాలు, ఇందులో T1 టన్నెల్‌తో పాటు (ఇందులో నీటిపారుదల సమస్య ఉంది.) నిర్మించబడ్డాయి. కాట్రా రైల్వే స్టేషను 2013 మార్చి నాటికి తెరవాలని నిర్ణయించబడింది.
**2013*: పిర్ పంజాల్ రైల్వే టన్నెల్, బనిహాల్‌ రైల్వే స్టేషను ప్రారంభించారు. డిసెంబరు 9 న, ఒక ట్రయల్ రన్ కాట్రా రైల్వే స్టేషనుకు చేరుకుంది.
**2014*: జూన్ 11 న ఢిల్లీ నుండి ట్రయల్ రైలు ఉధంపూర్-కాట్రా రైలు మార్గం, కాట్రా రైల్వే స్టేషను ప్రారంభించటానికి ముందు నడిచింది. జూలై 4 న ఉధంపూర్-కాట్రా రైలు మార్గం ప్రజలకు సేవల కొరకు ప్రారంభించ బడింది.

## అభివృద్ధి

రైలు మార్గం (రైల్వే లైన్) నాలుగు భాగాలుగా విభజించబడింది:
* *లెగ్ 0*, జమ్మూ నుండి ఉధంపూర్ వరకు 53 కిలోమీటర్ల దూరం ఉంది. ఇది 2005 ఏప్రిల్ లో పూర్తయింది.
* *లెగ్ 1*, ఉధంపూర్ నుండి కాట్రాకు 25 కి.మీ. ఉంది. ఈ విభాగం 2014 జూలై 4 న జాతికి అంకితం చేయబడింది.
* *లెగ్ 2*, కాట్రా నుండి బనిహాల్‌కు 148 కి.మీ. దూరం ఉంది. ఇది నిర్మాణంలో ఉంది, 2021 లో ప్రారంభించవచ్చు.
* *లెగ్ 3*, బనిహాల్‌ నుండి బారాముల్లా వరకు 130 కిలోమీటర్ల ఉంది. ఈ మార్గాన్ని మొదట్లో 2009 అక్టోబరులో ప్రారంభించాలని నిర్ణయించారు.

### లెగ్ 0
2005 నుండి లెగ్ 0 తెరవబడింది.

### లెగ్ 1
2014 జూలై నుండి లెగ్ 1 పనిచేస్తోంది. ఈ లెగ్ గతంలో 2005 డిసెంబరు, 2006 డిసెంబరు,  2009 మేతో సహా ప్రారంభ తేదీలు తప్పినాయి. ఈ రైలు మార్గం (సెక్షన్లో) పని, ఒక పాక్షిక సొరంగం పతనం కారణంగా రెండు సంవత్సరాలు సస్పెండ్, 2009 సెప్టెంబరులో పునఃప్రారంభించబడింది. ఈ విభాగం 2014 ఫిబ్రవరి 2 న ప్రారంభించాలని ప్రణాళిక వేసినప్పటికీ, ఒక వంతెన, సొరంగం గురించిన రైల్వే భద్రత కమిషన్ కారణంగా ప్రయాణీకుల సేవ ఆలస్యం చేయబడింది. ఈ మార్గంలో ఏడు సొరంగాలు, 30 వంతెనలు ఉన్నాయి. 2014 జూలై 4 న ప్రధానమంత్రి నరేంద్రమోడీ ఈ విభాగం దేశానికి అంకితమిచ్చారు.

### లెగ్ 2
కాట్రా నుండి బనిహాల్ కు 148 కిమీ దూరంలో ఉన్న లెగ్ 2, నిర్మాణంలో ఉంది, 2021 లో పూర్తవుతుంది. లెగ్ నిర్మాణంపై ఎలైన్మెంట్‌తో సాంకేతిక ఇబ్బందులు, కాంట్రాక్టులతో వివాదాలు ఎదురయ్యాయి. మొదట 2017-18లో పూర్తి కాగలదని నిర్ణయించారు. ఈ రైలు మార్గం రైలు మార్గాలలో అత్యంత క్లిష్టమైన విభాగం. ఇందులో 62 వంతెనలు, 129 కిలోమీటర్ల మార్గంలో 10 కిలోమీటర్ల పొడవు కలిగిన అనేక సొరంగాలు ఉన్నాయి. ఈ మార్గానికి 73 గ్రామాలలో 147,000 మందికి 262 కిలోమీటర్ల యాక్సెస్ రహదారి అవసరమవుతుంది. ఇది 160 కిలోమీటర్ల, 29 గ్రామాలను కలుపుతూ పూర్తయింది. 2008 జూలై లో, కత్రా-బనిహాల్ విభాగంలో భాగంగా పనిచేయడం సాధ్యం కావడం కోసం ఇది సస్పెండ్ చేయబడింది. రైల్వే ప్రతిపాదించిన ప్రత్యామ్నాయ ఎలైన్మెంట్‌తో 126 కిలోమీటర్ల నుండి 67 కిలోమీటర్లకు దూరాన్ని తగ్గించింది. రైల్వే బోర్డ్ నియమించిన ఒక కమిటీ గతంలో-ఆమోదించబడిన ఎలైన్మెంట్‌తో 93 కిలోమీటర్ల దూరం వదిలివేయాలని సిఫారసు చేసింది. 2014 నవంబరు 12 న ఢిల్లీ హైకోర్టు 126 కి.మీ.ల విభాగాన్ని సమీక్షించడానికి ఒక కమిటీని నియమించాలని కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని ఆదేశించింది.

క్వాజిగాండ్, బనీహాల్ మధ్య లెగ్ 2, దాని 18 కిలోమీటర్ల విస్తీర్ణం 2013 జూన్ 26 న సేవకు అధికారం పొందింది. ఈ సొరంగంలో నిర్వహణ, అత్యవసర సేవల వినియోగం కోసం 3 మీటర్ల విస్తీర్ణం గల రహదారి ఉంది. దీని సగటు ఎత్తు, 1760 మీటర్లు కాగా, ప్రస్తుత రహదారి సొరంగం క్రింద 440 మీటర్లలో ఉంది. ఈ సొరంగం శీతాకాలంలో రవాణా (శీతల వాతావరణం శ్రీనగర్-జమ్మూ రహదారిని మూసివేసినప్పుడు) సౌకర్యవంతంగా పనిచేస్తుంది. క్వాజిగూండ్, బనీహాల్ (రోడ్డు మార్గం 35 కిలోమీటర్లు, రైలు ద్వారా 17.5 కిమీల మధ్య) ప్రయాణ దూరం తగ్గించింది. బనిహాల్ రైల్వే స్టేషను 1,702 మీ (5,584 అ.) సగటు సముద్ర మట్టంగా ఉంది. బనిహల్ నుండి కజిగూండ్ వరకు సొరంగం ద్వారా రైళ్ళు నడుస్తాయి. మొత్తం 5 కిలోమీటర్ల **బాంగంగా రైలు మార్గం ** ప్రాజెక్ట్ పని 2017-18 నాటికి పూర్తి అయి సేవ కోసం పనిచేస్తుందని భావించారు.

#### ప్రస్తుత స్థితి నవీకరణలు
కట్రా నుండి బనిహాల్ కు 148 కిలోమీటర్ల మార్గంలో నిర్మాణ స్థితి నవీకరణ స్థితి:
 
* 2018 అక్టోబరు: కాంట్రాక్టర్, రైల్వే సిబ్బంది మధ్య అభిప్రాయాల వ్యత్యాసం కారణంగా చీనాబ్ బ్రిడ్జ్ పనిని నిలిపివేశారు.
* 2018 డిసెంబరు: 2020 గడువుకు ఈ రైలు మార్గం పూర్తి చేయాలని నిర్ణయించారు.

#### పొడిగింపు
* 2018 నవంబరు: కుప్వారా వరకు ఈ రైలు మార్గం (లైన్) పొడిగింపును కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆమోదించింది. ఈ విస్తరణలో 11.215 కి.మీ. (7 మైళ్ళు) **పిర్ పంజాల్ రైల్వే సొరంగం** ఉంది, దీనిని **బనీహాల్ రైల్వే టన్నెల్ **అని కూడా పిలుస్తారు. ఇది 8.4 మీటర్ల వెడల్పు, 7.39 మీ. ఎత్తుతో ఉన్న భారతదేశ పొడవైన రైలు సొరంగం.

### లెగ్ 3
లెగ్ 2009 అక్టోబరు 3 నుండి అమలులో ఉంది. పీర్ పంజాల్ రేంజ్ అంతటా, బారాముల్లా నుండి బనిహాల్ వరకు ఉన్నఈ రైలు మార్గం, 130 కిలోమీటర్ల పొడవుగా ఉంది. లెగ్ 2 లోని కత్రా-బనిహాల్ సెక్షన్ 148 కి, మీ.కి, అక్టోబరులో 25 కిలోమీటర్ల పొడవు నిర్మించబడింది. ఉధంపూర్-కాట్రా సెక్షన్ పరిశీలన (కమిషన్‌) కు ఏర్పాటు చేయబడింది. 2020 నాటికి **కత్రా-లావోల్ రైలు మార్గం ** విభాగం పూర్తి అయ్యే వరకూ, జమ్మూ తావి (లేదా ఉధంపూర్) నుండి రోడ్డు మార్గంలో బనీహల్ వరకు, బన్నిహల్ నుండి శ్రీనగర్ వరకు రైలులో ప్రయాణం చేయవచ్చు.
#### పొడిగింపు
* 2018 నవంబరు: కుప్వారాకు రైలు మార్గం (లైన్) పొడిగింపును కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆమోదించింది.

## మౌలిక సదుపాయములు, నిర్మాణం

ఈ మార్గం భారత ఉపఖండంలో చేపట్టిన అత్యంత క్లిష్టమైన, కష్టమైన రైలు ప్రణాళిక. భౌగోళికంగా యువ హిమాలయాలు ఆశ్చర్యకరమైనవి, సమస్యాత్మకమైనవి. ట్రాక్ ఎలైన్‌మెంట్ అమరిక ఎన్నడూ ఎదుర్కొనని అతిపెద్ద రైల్వే ఇంజనీరింగ్ సవాళ్లలో ఇది ఒకటి. ఇటువంటి రైలు మార్గంను, టిబెట్  క్వింగ్జాంగ్ రైల్వే, 2006 లో పర్మాఫ్రాస్ట్ అంతటా ఉన్న, సముద్ర మట్టం కంటే 5,000 మీ (16,000 అ.) పైకి ఎక్కే రైలుమార్గం దానితో,  దీనిని పోల్చవచ్చు. భారతీయ ఉష్ణోగ్రతలు చాలా తక్కువగా ఉన్నప్పటికీ, ఈ ప్రాంతం భారీ హిమపాతంతో కఠినమైన శీతాకాలాలను కలిగి ఉంటుంది. పిర్ పంజాల్ శ్రేణిలో, ఎత్తైన శిఖరాలు 15,000 అ. (4,600 మీ.) ఎత్తులో ఉన్నాయి.

ఈ మార్గంలో అనేక వంతెనలు, వయాడక్ట్స్, సొరంగాలు ఉన్నాయి. ఈ రైలు మార్గం 750 వంతెనలను దాటుతుంది. అలాగే, 100 కి, మీ. (62 మై.) కంటే ఎక్కువ దూరం సొరంగం గుండా వెళుతుంది. వీటిలో అతి పొడవైనది 11,215 మీ (6.969 మైళ్ళు). చీనాబ్‌ నది మీద 1,315 మీటర్ల పొడవైన (4,314 అడుగుల) వంతెనను నదీ తీరానికి ఎగువన 359 మీ. (1,178 అ.) నిర్మించడం ఇంజనీరింగ్ సవాళ్లుగా నిలిచింది. ఇది 657 మీటర్ల పొడవు (2,156 అడుగుల) వంతెనపై నుండి 186 మీ (610 అడుగులు) ఎత్తున ఉన్న వంతెనను అంజి ఖాడ్‌ను దాటుతుంది. చీనాబ్ బ్రిడ్జ్ ప్రపంచంలోని ఎత్తైన అత్యున్నత రైల్వే నిర్మాణం. ఇది ఈఫిల్ టవర్ పైభాగానికి కంటే 35 మీటర్లు (115 అడుగులు) ఎక్కువ ఉంటుంది. ఈ రెండు వంతెనలు సామాన్యంగా ఉంటాయి. బ్రిడ్జిలకు పెయింటింగ్ అవసరం తొలగించడానికి, వాతావరణం ఉక్కు అనేది పర్యావరణ అనుకూలమైన ఆకారం కోసం ప్రణాళిక చేయబడింది. డిజైన్, నిర్మాణం వెస్ట్ వర్జీనియా **న్యూ రివర్ గోర్జ్ ** వంతెనకు సమానంగా ఉంటుంది. ఈ ప్రాజెక్టును కొంకణ్ రైల్వే కార్పొరేషన్ నిర్వహించింది. మొదట అనుకున్న ప్రకారం 2012 సం. (స్థానిక ప్రయాణీకుల సేవ కోసం ఈ మార్గం మొదటి ఏకాకీగా ఉన్న రైలు మార్గం నాలుగు సంవత్సరాల తరువాత ప్రారంభించారు.) నాటికి పూర్తి చేయాలని నిర్ణయించారు. ఈ పనులు పూర్తిచేయుటకు 26,000 టన్నుల ఉక్కు అవసరం కూడా ఉంది.

### సవాళ్ళు

అన్ని టన్నెల్స్ కూడా న్యూ ఆస్ట్రియన్ టన్నెలింగ్ పద్ధతిలో నిర్మించారు. భౌగోళికంగా, అస్థిరమైన **శివలిక హిల్స్ ** దగ్గర టన్నెలింగ్ పనిచేస్తున్నప్పుడు అనేక సవాళ్లు ఎదురయ్యాయి. ముఖ్యంగా, నీరు ఉధంపూర్ నుండి కత్రా విభాగంలోకి ప్రవేశించింది. దీనికి ఉక్కు వంపులు కలిగిన తోరణాలు, అనేక అడుగులు లోతున సిమెంటు కాంక్రీటు పూత పన్లు వంటివి తీవ్రమైన పరిష్కారాలు అవసరమయ్యాయి.

ఈ రైలు మార్గం ఒక పర్వత ప్రాంతం ద్వారా నిర్మించబడినప్పటికీ, సురక్షితమైన, మృదువైన, నమ్మదగిన ప్రయాణాన్ని అందించడానికి ఒక శాతం పరిపాలక వాలును ఏర్పాటు చేశారు. బ్యాంక్ ఇంజిన్లు అవసరం లేదు, వేగంగా, సురక్షితంగా, సున్నితమైన ప్రయాణం కోసం తయారు చేశారు. ఈ రైలు మార్గంలోని రైల్వే ట్రాక్, 1,676 మి.మీ. (5 అ. 6 అం.) భారతీయ బ్రాడ్ గేజ్ తోటి కాంక్రీటు స్లీపర్స్ పై నిరంతర వెల్డింగ్ చేయబడిన రైలు పట్టాలు పైన ఉంచబడతాయి. కనీస వక్రత వ్యాసార్థం 676 మీటర్లుగా, గరిష్ఠ వేగం గంటకు 100 కిలోమీటర్లుగా (62 మైళ్ళు) ఉంటుంది.

ప్రధాన వంతెనలపై భవిష్యత్తులో రెట్టింపు రైలు మార్గం కోసం కేటాయింపు జరుగుతుంది. భవిష్యత్తులో విద్యుద్దీకరణ కోసం కేటాయింపులు కూడా చేయబడతాయి. అయితే రైలు మార్గం ప్రారంభంలో డీజిల్ లోకోమోటివ్‌లను ఉపయోగిస్తారు. ఈ ప్రాంతంలో ప్రస్తుతం విద్యుత్ అనేది కొరతగా ఉంది. ఈమార్గంలో 30 స్టేషన్లు ఉంటాయి, ప్రారంభంలో రోజుకు 10-12 రైళ్లు సేవలు అందిస్తాయి.

### రోలింగ్ స్టాక్

అధిక శక్తి గల డీజిల్ బహుళ యూనిట్లు, వేడిచేసినవి, ఎయిర్ కండిషన్డ్ కోచ్‌లు, పెద్ద (వైడ్ విండోస్) కిటికీలు, స్లైడింగ్ తలుపులు, ఆనుకుని సీట్లుతో ప్రయాణీకులకు సేవ అందించబడుతుంది. డ్రైవర్ క్యాబిన్ వేడి కలిగి ఉంటూ, డీ ఫ్రాగింగ్ యూనిట్ కలిగి ఉంటుంది. డ్రైవర్ విస్తృత వీక్షణ కోసం ఒక పీలిక గాజు విండోతో అమర్చబడుతుంది. శీతాకాలంలో ట్రాక్స్ మీద ఉండే మంచు క్లియర్ చేయడానికి పశువులు రక్షణ కల్పించే ఒక మంచు కట్టింగ్ కట్టర్ లాంటిది రైలు ముందు భాగంలో ఎదురుగా ఉంటుంది. లోయ చల్లని వాతావరణం కారణంగా, 1,400-హార్స్ పవర్ డీజిల్ ఇంజిన్‌తో త్వరితంగా నడిచే, ప్రారంభాల్లో ఇబ్బంది లేని వేడి వ్యవస్థను కలిగి ఉంటుంది. బోగీలు పబ్లిక్-ఇన్ఫర్మేషన్ సిస్టమ్ (ప్రదర్శన, ప్రకటనలు) కలిగి ఉంటాయి. ఇవి సౌకర్యం కోసం, ప్రయాణం కోసం ఒక వాయువు సస్పెన్షన్ కలిగి ఉంటాయి. అలాగే, శారీరక వికలాంగులకు, విస్తృత తలుపులతో ఒక కంపార్ట్మెంట్ కూడా ఉంది.

ఈ రైలు మార్గం కోసం ఫ్రైట్ రోలింగ్ స్టాక్ ఇప్పటికే ఉన్న జాతీయ విమానాల నుండి వస్తాయి. సరుకు రవాణా అనేది (ధాన్యం, పెట్రోలియం ఉత్పత్తులు) 10-12 రోజువారీ ప్యాసింజర్ రైళ్ల మధ్య నడుస్తుంది. శ్రీనగర్‌కు ఉత్తర భాగన ఉన్న బడ్గాం వర్క్ షాప్ వద్ద నిర్వహణ పని జరుగుతుంది. భద్రత కోసం మార్గంలో మూడు-కారక రంగు-కాంతి సిగ్నలింగ్ అనేది వ్యవస్థాపించబడింది. నాణ్యతను మెరుగుపరిచేందుకు భవిష్యత్తులో జిఎస్‌ఎం-ఆర్ పరికరాలను వ్యవస్థాపించవచ్చు.

### ప్రాజెక్ట్ ఏజెన్సీలు

భారతీయ రైల్వేలు 25 కిలో మీటర్ల (16 మైళ్ళు) ఉధంపూర్-కాట్రా విభాగానికి బాధ్యత వహిస్తున్నాయి. అలాగే, రైల్వే అనుబంధ కొంకన్ రైల్వే కార్పొరేషన్ 90 కిలోమీటర్ల (56 మైళ్ళు) కత్రా-లావోల్ విభాగానికి బాధ్యత వహిస్తుంది. ఇది వివాదాస్పదంగా రైలు మార్గం అతి క్లిష్టమైన భాగం. ఇందులో 92 శాతం సొరంగాలు లేదా వంతెనలు ఉన్నాయి. ఈ మార్గంలో 12 కిలోమీటర్లు (7.5 మైళ్ళు) వంతెనలు, 72 కిలోమీటర్ల (45 మైళ్ళు) సొరంగాలు ఉన్నాయి. పబ్లిక్ సెక్టార్ కంపెనీ అయిన ఇర్కాన్ ఇంటర్నేషనల్ 175 కిలోమీటర్ల (109 మైళ్ళు) ధరం-కాజిగుండ్-బారాముల్లా విభాగానికి బాధ్యత వహిస్తోంది. వాలీతో సహా, పిర్ పంజాల్ రైల్వే టన్నెల్తో సహా 108 కిలోమీటర్ల ఎనిమిది కిలోమీటర్ల మార్గం దీని పరిధిలో ఉంది. హిందూస్థాన్ కన్స్ట్రక్షన్ కంపెనీ 11,215 మీ. (6.969 మై.) పిర్ పంజాల్ టన్నల్‌ను 120 మిలియన్ డాలర్ల ఖర్చుతో నిర్మించింది.
అఫ్కన్స్ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ లిమిటెడ్, దక్షిణ కొరియా అల్ట్రా ఇంజనీరింగ్ కలిపి 130 మిలియన్ డాలర్లకు చీనాబ్ బ్రిడ్జిని రూపొందిస్తాయి, నిర్మించనున్నాయి. గామన్ ఇండియా, దక్షిణాఫ్రికా ఆర్కిరోడన్ కన్స్ట్రక్షన్ అంజి ఖాద్ వంతెనను $ 100 మిలియన్లకు నిర్మిస్తుంది.

## సెక్యూరిటీ
ఈ రైలు మార్గము భద్రత అనేది రాజకీయ అశాంతికి గురైన ప్రాంతాల గుండా వెళుతున్నందున ఇది ఒక ప్రధాన సమస్యగా మారింది. ప్రధాన వంతెనలు, సొరంగాలు, స్టేషన్లలో క్లోజ్డ్-సర్క్యూట్ టెలివిజన్ కెమెరాలు ఈ ప్రణాళికలో ఉన్నాయి. అన్ని ప్రధాన వంతెనలు, సొరంగాలు కూడా విద్యుత్తు కాంతులతో ప్రకాశిస్తాయి.

## నిర్మాణ సంబంధమైన ప్రాణనష్టం
*2004 జూన్ - ఇర్కాన్ ఇంటర్నేషనల్ ఇంజనీర్ సుధీర్ కుమార్ పుండిర్, అతని సోదరుడు సంజయ్‌లు మీద దాడి చేసారు. జైనోపోరా, పుల్వామాలలో విమోచన కోసం, కిడ్నాప్ చేసి హత్య చేయబడ్డారు. ఈ ఉగ్రవాదులు, వీరు గుర్తించబడని వారు.
*2005 జూన్ - హిందూస్థాన్ కన్స్ట్రక్షన్ కంపెనీ (హెచ్సీసీ) కార్మికుడు అల్తాఫ్ హుస్సేన్, తడియార్లో ఒక సొరంగం కూలిపోవడంతో చంపబడ్డాడు; మరో ఇద్దరు గాయపడ్డారు.
* 2007 మే 16 - తొమ్మిది, ఏడు సంవత్సరాల వయస్సులో ఉన్న ఇద్దరు బాలికలు రైలు కంపెనీ మురికిగుంటలో మునిగిపోయారు.
* 2008 ఫిబ్రవరి 14 - నేపాలీ కార్మికుడు తికా రామ్ బల్వారి ఉరి వర్ముల్ వద్ద ఒక పెద్ద (బౌల్డర్) రాయి ఢీ కొట్టడంతో చంపబడ్డాడు.
* 2008 ఏప్రిల్ 18 - కత్రా-ఖజీగూండ్ ప్రాజెక్టులోని ఆరుగురు కార్మికులు చనిపోయి, ఇద్దరు గాయపడ్డారు. బాగా రాత్రి సమయంలో వీరు ప్రయాణిస్తున్న డంప్ ట్రక్కు లోవర్ జుడా మోర్ లోని (రియాసి జిల్లాలోని కౌరీ సమీపంలో) లోతైన లోయలోకి తిరగబడి పోయింది.
* 2011 మార్చి 27 - రియాజి జిల్లాలోని చీనాబ్ నదిపై నిర్మిస్తున్న రైల్వే వంతెనలో భాగంగా వారు ఎక్కి ఉన్నప్పుడు, బుట్ట (క్రేనుకు జోడించబడింది) హుక్ విడిపొయి, 100 మీటర్ల లోయలో పడి, ఇద్దరు కార్మికులు అబ్దుల్ రెహమాన్ (34 ఏళ్ల వయస్సు), జుమ్మా బక్ష్ (24), చనిపోయారు.

## ఇవి కూడా చూడండి
* జలంధర్-జమ్మూ రైలు మార్గం
* శ్రీనగర్–కార్గిల్–లెహ్ రైలు మార్గం
* జమ్మూ-పూంచ్ రైలు మార్గం
* బిలాస్‌పూర్-మనాలి-లెహ్ రైలు మార్గం
* ఉత్తర రైల్వే
* డార్జిలింగ్ హిమాలయన్ రైల్వే‎

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
*Design features of Jammu Baramulla line
*Pir Panjal Railway Tunnel T80 By N.A.T.M

 

వర్గం:జమ్మూ కాశ్మీరు రైలు రవాణా
వర్గం:ఉత్తర రైల్వే జోన్
వర్గం:శ్రీనగర్ రవాణా
వర్గం:బారాముల్లా రైలు రవాణా
వర్గం:ఫిరోజ్‌పూర్ రైల్వే డివిజను
వర్గం:భారతీయ పర్వత రైల్వేలు
వర్గం:భారతీయ రైల్వేలు ప్రతిపాదిత రైలు మార్గములు‎
వర్గం:జమ్మూ రైలు రవాణా
వర్గం:కాట్రా రైలు రవాణా
వర్గం:ఉద్ధంపూర్ రైలు రవాణా
వర్గం:ఉత్తర భారతదేశం రైలు మార్గములు