సుభాష్ ముఖోపాధ్యాయ్

**సుభాష్ ముఖోపాధ్యాయ్** (; 12 ఫిబ్రవరి 1919 – 8 జూలై 2003) 20వ శతాబ్దపు ప్రముఖ భారతీయ బెంగాలీ కవులలో ఒకరు. బెంగాలీ సాహిత్య రంగంలో ఆయనను  "పోదాటిక్ కవి" ("పాద సైనికుడైన కవి") అని కూడా పిలుస్తారు. సుభాష్ అత్యంత ప్రసిద్ధ ముప్పై కవితల ఆంగ్ల అనువాద పుస్తకాన్ని, 'యాజ్ డే ఈజ్ బ్రేకింగ్' అనే పేరుతో, బెంగళూరుకు చెందిన రచయిత/విమర్శకుడు అంజన్ బసు 2014లో ప్రచురించాడు. ఈ పుస్తకంలో కవి రచనలకు సంబంధించిన చాలా వివరమైన పరిచయం కూడా ఉంది. ఆయన 1991లో జ్ఞానపీఠ పురస్కారం అందుకున్నాడు.

## జననం, విద్యాభాస్యం
ముఖోపాధ్యాయ 1919లో పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రంలోని నాడియా జిల్లా కృష్ణానగర్ పట్టణంలో జన్మించాడు. ఒక అద్భుతమైన విద్యార్థి, అతను కలకత్తా స్కాటిష్ చర్చి కళాశాల తత్వశాస్త్రం అభ్యసించాడు, 1941లో గౌరవంతో పట్టభద్రుడయ్యాడు.

## కెరీర్
ముఖోపాధ్యాయ తన సమకాలీన సుకాంత భట్టాచార్య మాదిరిగానే చిన్న వయస్సులోనే బలమైన రాజకీయ నమ్మకాలను పెంచుకున్నాడు. ఆయన సామాజిక న్యాయం కోసం లోతుగా కట్టుబడి ఉన్నారు,తన కళాశాల సంవత్సరాల్లో వామపక్ష విద్యార్థి రాజకీయాలలో చురుకుగా ఉన్నారు. గ్రాడ్యుయేషన్ తరువాత, అతను అధికారికంగా కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియాలో చేరాడు. ఆ విధంగా పార్టీ కార్యకర్తగా ప్రత్యక్ష అనుభవం ఉన్న కొద్దిమంది సాహిత్య అభ్యాసకులలో ఆయన ఒకరు అయ్యారు.

1940లో విద్యార్థిగా ఉన్నప్పుడే, ఆయన తన మొదటి కవితా సంకలనం 'పదాతిక్ ' (పాదచారి)ని ప్రచురించాడు. చాలా మంది విమర్శకులు ఈ పుస్తకాన్ని ఆధునిక బెంగాలీ కవిత్వ అభివృద్ధిలో ఒక మైలురాయిగా పరిగణిస్తారు. ఇది అంతకు ముందున్న కల్లోల్ తరం కవుల నుండి స్పష్టమైన విచలనాన్ని సూచించింది; సుభాష్ విలక్షణమైన, సూటి స్వరం, అతని సాంకేతిక నైపుణ్యం  విప్లవాత్మక ప్రపంచ దృష్టికోణంతో కలిసి, అతనికి గొప్ప ప్రజాదరణను సంపాదించిపెట్టాయి. తన కవిత్వంలో సుభాష్ ఆ కాలంలోని భారీ కల్లోలాలతో పోరాడాడు, అవి బెంగాలీ సమాజాన్ని పై నుండి క్రింది వరకు చీల్చాయి. 1940లలో ప్రపంచ యుద్ధం, కరువు, విభజన, మతపరమైన అల్లర్లు, బెంగాల్‌లో సామూహిక వలసలు జరిగాయి. ఆయన తన జీవితాంతం బెంగాలీ ప్రజలు, బెంగాలీ సంస్కృతి అవిభాజ్యతకు సమర్థకుడిగా నిలిచాడు. అతని విప్లవాత్మక క్రియాశీలత నిరంతరాయంగా కొనసాగింది. తోటి రచయిత, మార్క్సిస్ట్ కార్యకర్త అయిన సోమెన్ చందా హత్యకు ప్రతిస్పందనగా మార్చి 1942లో ఏర్పడిన "యాంటీ-ఫాసిస్ట్ రైటర్స్ అండ్ ఆర్టిస్ట్స్ అసోసియేషన్" నాయకులలో ఆయన ఒకరు. సుభాష్ 1982 వరకు కమ్యూనిస్టు పార్టీతో అనుబంధం కొనసాగించి, 1960ల చివరలో కొంతకాలం రాజకీయ ఖైదీగా జైలులో గడిపాడు.1950ల చివర నుండి, సుభాష్ కవిత్వం మరింత వ్యక్తిగతమైనదిగా ఆత్మపరిశీలనాత్మకమైనదిగా పరిణామం చెందింది. ఆయన అత్యంత ప్రసిద్ధ కవితలలో ఒకటైన 'ఫుల్ ఫుటుక్ నా ఫుటుక్, ఆజ్ బోషోంతో'లోని గేయత్వం ఈ కాలం ఫలితమే.

తరువాత 1970లలో సుభాష్ కవిత్వం కథనం, రూపక వైపు మలుపు తిరిగింది. కానీ ఆయన తన సాంకేతిక సదుపాయాన్ని లేదా తన ప్రత్యేకమైన స్వరాన్ని ఎప్పుడూ కోల్పోలేదు. పద్యంతో పాటు, సుభాష్ నవలలు, వ్యాసాలు, ప్రయాణ వృత్తాంతాలతో సహా గద్య రచనలు కూడా రాశారు. అతను దినపత్రికలు, వారపత్రికల సంపాదక సిబ్బందిలో పనిచేసి, పాత్రికేయ రంగంలో కూడా చురుకుగా ఉన్నారు. ఆయన ప్రముఖ బెంగాలీ సాహిత్య పత్రిక ' పరిచయ్'కి సంపాదకుడిగా ఉన్నారు. ఆయన పిల్లల కోసం ఒక నిష్ణాత, ప్రసిద్ధ రచయిత కూడా. అరవైల ప్రారంభంలో సత్యజిత్ రే కలిసి కొన్ని సంవత్సరాల పాటు బెంగాలీ పిల్లల పత్రిక *సందేశ్* ఆయన సంపాదకత్వం వహించారు.

పైన పేర్కొన్న వాటితో పాటు, అనువాదకుడిగా సుభాష్ చేసిన కృషి గుర్తించదగినది. నజీమ్ హిజ్మత్ రచనలలో చాలా వాటిని బెంగాలీలోకి అనువదించిన ఘనత ఆయనకు దక్కింది.

## వ్యక్తిగత జీవితం
ముఖోపాధ్యాయ 1951లో ప్రసిద్ధ రచయిత్రి గీతా బందోపాధ్యాయను వివాహం చేసుకున్నారు. వారు ముగ్గురు కుమార్తెలను దత్తత తీసుకున్నారు, తరువాత మరో ఇద్దరు కుమార్తెలు, ఒక కుమారుడిని దత్తత తీసుకున్నారు.

ఆయనకు అన్నయ్య నారాయణ్ ముఖోపాధ్యాయ ఉన్నాడు, ఆయన చాలా సంవత్సరాల క్రితం తన యవ్వనంలో మరణించాడు. నారాయణ్ కు తన భార్య మీరా ముఖర్జీ, కుమార్తె తానియా ముఖర్జీ, కుమారుడు ఆశిష్ ముఖర్జీ ఉన్నారు, ఆమె వృత్తిరీత్యా ఉపాధ్యాయురాలు.

సుభాష్ తీవ్రమైన గుండె, మూత్రపిండాల వ్యాధులతో బాధపడుతూ జూలై 2003లో 84 సంవత్సరాల వయసులో కోల్‌కాతాలో మరణించాడు. ఆయనకు భార్య గీతా బందోపాధ్యాయ ఉన్నారు.

## అవార్డులు
ముఖోపాధ్యాయ తన జీవితకాలంలో అనేక అవార్డులు, గౌరవాలను అందుకున్నారు, వీటిలో భారతదేశంలోని రెండు అత్యున్నత సాహిత్య బహుమతులు ఉన్నాయి: 1964లో సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు (*జోటో దురై జై* కోసం & 1991లో జ్ఞానపీఠ్ అవార్డు కోసం). భారత ప్రభుత్వం 2003లో పద్మభూషణ్ పౌర పురస్కారాన్ని ప్రదానం చేసింది.

## గ్రంథ పట్టిక

### నమూనా పని
**సారాంశం''ఫూల్ ఫూట్ నా ఫూట్, ఆజ్ బోషోంటో***<blockquote>ఫుల్ ఫుటుక్ నా ఫుటుక్, ఆజ్ బోషోంటో

షాన్-బధానో ఫుట్‌పాత్-ఏయ్

పాథోరే పా దుబియే

ఏక్ కట్-ఖోట్టా గచ్ఛ్

కొచ్చి కొచ్చి పటే

Paanjor phatiye hashchhey.</blockquote>ఆంగ్లంలోకి అనువాదం:<blockquote>పువ్వులు పూసినా పూయకపోయినా, ఈ రోజు వసంతమే.

కాంక్రీట్ పేవ్‌మెంట్‌పై నిలబడి,

రాతిలోకి తన కాలి వేళ్ళను దించుతూ, కొత్త ఆకులతో అలంకరించబడిన

ఒక ముసలి చెట్టు

పగలబడి నవ్వుతాడు.</blockquote>

* ***జోల్ సైట్''  కవిత ఆంగ్ల అనువాదం**

నీవు చూసినప్పుడు నీకు బాధ కలగకుండును గాక,

నీ దృష్టికి ఉపశమనం కలిగి నీకు సంతోషం కలుగును గాక,

అందుకే

నా హృదయంలో గుచ్చుకున్న ముళ్ళన్నిటిలోనూ నేను పువ్వులు గుచ్చాను,

చిరునవ్వు నవ్వు.

నీవు విన్నప్పుడు నీకు విచారం కలగకుండును గాక,

నీ చెవులకు మధురమైన సంగీతంతో ఉపశమనం కలిగి నీకు సంతోషం కలుగును గాక,

అందుకే

నా విలపిస్తున్న హృదయాన్ని నేను మధురమైన రాగాలతో చుట్టాను.

మీరందరూ నవ్వండి, ఆనందించండి...

## ప్రముఖ రచనలు

* పదాతిక్ (ది ఫుట్ సోల్జర్)
* *చిర్కుట్* (ది పార్చ్మెంట్)
* *అగ్నికొన్*
* ఫూల్ ఫుతుక్ (పువ్వులు వికసించనివ్వండి)
* *జోటో దురై జై* (నేను ఎంత దూరంలో ఉండగలను)
* *ఈ భాయ్* (హే, బ్రదర్)
* *కాల్ మోధుమాష్* (రేపు వసంతకాలం)
* *చెలీ గెచే బోనీ* (ది సన్ ఈజ్ గో టు ఎక్సిలే)
* *బెంగాలీర్ ఇతిహాస్* (బెంగాలీల చరిత్ర)
* *దేశ్ బిదేశర్ రూప్కోథా* (ఇల్లు, విదేశాల నుండి ఫెయిరీ టేల్స్) 

## గుర్తింపు

* సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు, 1964
* దేశికోట్టం అవార్డు, 1970
* ఆఫ్రో-ఆసియన్ లోటస్ ప్రైజ్, 1977
* కుమారన్ అసన్ అవార్డు, 1982
* మిర్జో తుర్సుంజోడా బహుమతి (యు. ఎస్. ఎస్. ఆర్) 1982
* ఆనంద పురస్కార, 1991
* సోవియట్ ల్యాండ్ నెహ్రూ అవార్డు
* జ్ఞానపీఠ్ అవార్డు, 1991.

ఆయన సాహిత్య అకాడమీ సభ్యుడిగా, ప్రగతిశీల రచయితల సంఘానికి ఉప కార్యదర్శిగా పని చేశారు. శాంతినికేతన్ లోని విశ్వభారతి విశ్వవిద్యాలయం ఆయనకు దేశికోత్తమ (గౌరవ D.Litt) ప్రదానం చేసింది. 1983లో ఆఫ్రో-ఆసియన్ రచయితల సంఘానికి  ఆర్గనైజర్-జనరల్‌గా పని చేశారు. 1987 నుండి సాహిత్య అకాడమీ ఎగ్జిక్యూటివ్ బోర్డు సభ్యుడిగా కూడా ఉన్నారు.

యు. ఎస్. లైబ్రరీ ఆఫ్ కాంగ్రెస్ ఆయన రాసిన నలభై అనువాదాలతో సహా శీర్షికల సేకరణ ఉంది.

## వారసత్వం

* 2010లో కోల్కతాలోని కవి సుభాష్ మెట్రో స్టేషన్ కవి పేరు పెట్టారు.
* కవి జ్ఞాపకార్థం 2009లో సీల్దా-ఎన్‌జెపి ఎక్స్‌ప్రెస్‌కు ఈ పుస్తకం పేరు మీద "పదాతిక్ ఎక్స్‌ప్రెస్" అని పేరు పెట్టారు.

## మూలాలు

వర్గం:1919 జననాలు
వర్గం:2003 మరణాలు
వర్గం:పద్మశ్రీ గ్రహీతలు
వర్గం:పద్మభూషణ పురస్కార గ్రహీతలు