కైసర్-ఇ-హింద్ మెడల్

భారతదేశంలో ప్రజా సేవ కోసం కైసర్-ఇ-హింద్ పతకం 1900 -1947 మధ్య భారత చక్రవర్తి/సామ్రాజ్ఞి "జాతి, వృత్తి, స్థానం లేదా లింగ భేదం లేకుండా.. భారతదేశంలో ప్రజా ప్రయోజనాన్ని పెంపొందించడంలో ముఖ్యమైన, ఉపయోగకరమైన సేవల ద్వారా తనను తాను నిరూపించుకున్న ఏ వ్యక్తికైనా" ప్రదానం చేసిన పతకం."కైసర్-ఇ-హింద్" అనే పేరుకు (ఉర్దూః قیصری ہند قيسر-) హిందూస్థానీ భాషలో అక్షరాలా "భారతదేశ చక్రవర్తి" అని అర్థం. "చక్రవర్తి" అని అర్ధం వచ్చే *కైసర్* అనే పదం రోమన్ సామ్రాజ్య బిరుదు సీజర్ నుండి ఉద్భవించింది.  జర్మన్ బిరుదు కైజర్ సమానంగా ఉంటుంది. దీని ఆధారంగా, *కైసర్-ఇ-హింద్* అనే బిరుదును 1876లో ఓరియంటలిస్ట్ జి. డబ్ల్యు. లీట్నర్ భారతదేశంలో బ్రిటిష్ చక్రవర్తికి అధికారిక సామ్రాజ్య బిరుదుగా రూపొందించాడు. దీనిని భరించిన చివరి పాలకుడు ఆరవ జార్జ్. *కైసర్-ఇ-హింద్*  ఇండియా జనరల్ సర్వీస్ మెడల్ (1909),  ఇండియన్ మెరిటోరియస్ సర్వీస్ మెడళ్ల పై కూడా చెక్కబడింది.

## చరిత్ర.
ఎంప్రెస్ ఆఫ్ ఇండియా లేదా *కైసర్-ఇ-హింద్*, ఈ పదాన్ని ఓరియంటలిస్ట్ జి. డబ్ల్యు. లీట్నర్ బ్రిటిష్ సామ్రాజ్య పాలనను మునుపటి రాజవంశాల నుండి విడదీయడానికి ఉద్దేశపూర్వక ప్రయత్నంలో రూపొందించాడు. దీనిని క్వీన్ విక్టోరియా 1876 మే 1 నుండి తీసుకొని 1877 ఢిల్లీ దర్బార్ లో ప్రకటించింది.ఈ పతకాన్ని క్వీన్ విక్టోరియా 1900 ఏప్రిల్ 10న స్థాపించింది. ఈ పేరు "భారతదేశ చక్రవర్తి" అని అనువదించబడింది (అరుదైన భారతీయ సీతాకోకచిలుక అయిన టీనోపాల్పస్ ఇంపీరియలిస్కు కూడా ఈ పేరు ఉపయోగించబడుతుంది). కైసర్-ఇ-హింద్ కోసం రాయల్ వారెంట్ 1901,1912,1933, 1939లలో సవరించబడింది. అధికారికంగా ఎన్నడూ రద్దు చేయబడనప్పటికీ, భారత స్వాతంత్ర్య చట్టం 1947 ఆమోదించిన తరువాత కైసర్-ఇ-హింద్ ప్రదానం నిలిపివేయబడింది. బంగారు పతకం యొక్క పురస్కారాలు తరచుగా *లండన్ గెజిట్* ప్రచురించబడ్డాయి, ఇతర తరగతులు *[[ది గెజిట్ ఆఫ్ ఇండియా|గెజిట్ ఆఫ్ ఇండియా]]* ప్రచురించబడ్డాయి.

## మెడల్ గ్రేడ్లు, డిజైన్
ఈ పతకానికి మూడు తరగతులు ఉండేవి. భారతదేశంలో ప్రజా సేవ కోసం కైసర్-ఇ-హింద్ బంగారు పతకాన్ని భారత విదేశాంగ కార్యదర్శి సిఫారసు మేరకు చక్రవర్తి నేరుగా ప్రదానం చేశారు. వైస్రాయ్ వెండి, కాంస్య పతకాలను ప్రదానం చేశారు. ఈ పతకంలో ఒక వైపు రాయల్ సైఫర్, మోనార్కీతో బంగారు, వెండి లేదా కాంస్యంలో ఓవల్ ఆకారంలో బ్యాడ్జ్ లేదా అలంకరణ ఉంటుంది, మరోవైపు "భారతదేశంలో ప్రజా సేవ కోసం కైసర్-ఇ-హింద్" అనే పదాలు ఉంటాయి. దీనిని ఎడమ రొమ్ము నుండి ముదురు నీలం రంగు రిబ్బన్తో వేలాడదీయాలి. ఈ పతకానికి పోస్ట్-నామినల్ మొదటి అక్షరాలు లేవు. దీని అత్యంత ప్రసిద్ధ గ్రహీతలలో ఒకరు మహాత్మా గాంధీ, దక్షిణాఫ్రికా అంబులెన్స్ సేవలకు ఆయన చేసిన కృషికి 1915లో పెన్షర్స్ట్ లార్డ్ హార్డింజ్ చేత కైసర్-ఇ-హింద్ ప్రదానం చేయబడింది. బ్రిటిష్ అధికారులు నిర్వహించిన జలియన్వాలా బాగ్ ఊచకోత తరువాత గాంధీ పతకాన్ని తిరిగి ఇచ్చి, "యూరోపియన్ దేశాలలో, ఖిలాఫత్, పంజాబ్ వంటి ఘోరమైన తప్పులను క్షమించడం వల్ల ప్రజలు రక్తపాత విప్లవానికి దారితీసినది" అని రాశాడు.

## ప్రముఖ గ్రహీతలు

* లూసియా నవమణి విరాసింఘే-చిన్నప్ప.https://ipfs.io/ipfs/QmbrjgxczGvXZfaKJJv3nNJtif3EFPJoNPQWfpE5tiXnrH?filename=Lady%20Willingdon%20(%20Vicereen%20of%20India)%20Letter%20of%20appreciation%20LNVC%20.png
* మీర్ అబ్దుల్ అలీ 
* మార్గరెట్ ఇడా బాల్ఫోర్ 
* మేరీ రోనాల్డ్ బిస్సెట్
* రిచర్డ్ బర్న్, 
* శంకర్ మాధవ్ చిట్నావిస్ 
* థామస్ ఆర్థర్ కుక్ 
* లేడీ కర్జన్ 
* హెర్బర్ట్ ఎడ్వర్డ్  
* థామస్ ఎడ్వర్డ్ డైసన్ 
* ఇ. జె. ఫిర్త్ 
* మోహన్ దాస్ కరంచంద్ గాంధీ 
* విలియం ఫోర్బ్స్ గాటాక్రే 
* ఎన్ఎస్ గ్లేజెబ్రూక్ 
* రెవ్ జాన్ ఎ. గ్రాహం 
* థామస్ హోల్డర్నెస్
* సిడ్నీ హట్టన్ కూపర్ హచిన్సన్ 
* ఆలిస్ ఐజాక్స్ 
* విలియం హెన్రీ జాక్సన్ 
* శామ్యూల్ స్విన్టన్ జాకబ్ 
* హకీమ్ అజ్మల్ ఖాన్
* తావ్ సేన్ కో 
* హారింగ్టన్ వెర్నీ లోవెట్ 
* ఎలిజబెత్ అడిలైడ్ మన్నింగ్ 
* ఫ్రాన్సిస్ విలియం మాక్లీన్ 
* హెర్బర్ట్ ఫ్రెడెరిక్ మేయెస్ 
* జేమ్స్ మెక్క్లోగ్రీ 
* మిస్ ఎలియనోర్ మెక్ డౌగల్ 
* ఎ డోనాల్డ్ మిల్లెర్ 
* చార్లెస్ హెన్రీ మొనాహన్
* ఆలివ్ మొనాహన్, 
* సరోజినీ నాయుడు 
* అమీనా హైదరి 
* విద్యగౌరి నీలకంఠ 
* విలియం ఫ్లోరే నోయ్స్ 
* జాన్ డేవిడ్ ఓ 'డోన్నెల్
* బాబు శ్రీరామ్   
* వి. పి. మాధవరావు
* మేరీ రీడ్ 
* థామస్ డి ఎస్టెర్ రాబర్ట్స్
* మాధవరావు సింధియా, గ్వాలియర్ మహారాజా 
* డేవిడ్ సెంపిల్
* కమలేశ్వరి పెర్షాద్ సింగ్ 
* గంగా సింగ్, బికనీర్ మహారాజు 
* దర్భంగా మహారాజా రామేశ్వర్ సింగ్ బహదూర్
* డోనాల్డ్ మెకెంజీ స్మేటన్  
* కార్నెలియా సోరాబ్జీ
* రాబర్ట్ బార్టన్ స్టీవర్ట్ 
* విలియం స్టోక్స్
* ఫ్రెడెరిక్ విన్సెంట్ థామస్
* ఎడ్గార్ థర్స్టన్ 
* గజధర్ ఉపాధ్యాయ
* రాజా రవివర్మ 
* ఎడ్మండ్ విల్కిన్సన్, 
* రాజగోపాల కృష్ణ యాచేంద్ర, వెంకటగిరి మహారాజు
* ఆర్థర్ డెలావల్ యంగ్ హస్బెండ్ 
* ఫ్రాన్సిస్ ఎడ్వర్డ్ యంగ్ హస్బెండ్ 
* మగన్భాయ్ బావాజీభాయ్ పటేల్ 
* కాశీరావ్ హోల్కర్  
* జీన్ ముర్రే ఓర్క్నీ, 
* జేన్ లీకే లాథమ్
* మహ్మద్ షరీఫ్   
* ధన్వంతి రామరావు
* గ్వెండోలెన్ కీన్
* ఖెరోత్ బోస్
* బ్లాంచే బ్రెంటన్ కారీ
* సీతా దేవి సాహిబా 
* డయానా హార్ట్లీ
* ఆలిస్ హెడ్వర్డ్స్-హంటర్ 
* మీనా మెకెంజీ 
* అలెగ్జాండ్రినా మటిల్డా మాక్ఫైల్
* క్లేర్ స్పర్గిన్
* అలెగ్జాండర్ స్టీల్
* హెలెన్ వోర్లీ 
* విలియం జేమ్స్ వాన్లెస్ 
*  లిలియన్ అరాటూన్
* క్లారా అన్నే విలియమ్స్
*  సి. వి. విశ్వనాథ శాస్త్రి
* కవిరాజ శ్యామల్దాస్  
* జితేందర కుమార్ ముఖర్జీ
* ఫ్రెడరిక్ బూత్-టక్కర్
* చార్లెస్ జాన్ బర్నెట్
* లిస్టన్ గర్థ్వైట్  
* ఇసాబెల్ కెర్ 
* ఫ్లోరెన్స్ మేరీ మాక్నాఘ్టెన్
* మూడవ సయాజీరావ్ గైక్వాడ్, బరోడా మహారాజు
* భగవత్ సింగ్, గోండాల్ మహారాజు
* తుకోజీరావ్ హోల్కర్ II, ఇండోర్ మహారాజు
* సుల్తాన్ షాజహాన్, భోపాల్ బేగం
* ఖాన్ బహదూర్ రాజా జహందాద్ ఖాన్
* సేథ్ జహంగీర్ హోర్ముస్జీ కొఠారి 
* ఖెంగార్జీ III
* పండిత రమాబాయి
* ఎడ్వర్డ్ సెల్ 
* ఉదయ్ ప్రతాప్ నాథ్ షా డియో, చోతానగ్పూర్ మహారాజు
* ప్రతాప్ సింగ్, ఇడార్ మహారాజు
*  ప్రతాప్ సింగ్, కాశ్మీర్ మహారాజు
* మహారాజా రామ్ సింగ్
*  నిహాల్ సింగ్, ధోల్పూర్కు చెందిన రాణా
* హోవార్డ్ సోమెర్వెల్ 
* రాబర్ట్ స్టాన్స్
* పరుకుట్టి నేత్యార్ అమ్మ 
* ఆర్.ఎస్. సుబ్బలక్ష్మి
*  అయిల్యం తిరునాళ్, ట్రావెన్కోర్ మహారాజు
*  తిరునాల్, ట్రావెన్కోర్ మహారాజు
* వికార్-ఉల్-ఉమ్రా
* మోక్షగుండం విశ్వేశ్వరయ్య 
* షార్లెట్ వైల్ వైజర్ 
* మోనా చంద్రావతి గుప్తా
* సిల్వరైన్ స్వెర్ 
* అబూ నస్ర్ ముహమ్మద్ యాహియా
* పూర్ణిమ దేవి
* బిపిన్ కృష్ణ బోస్
* కెన్నెత్ కెన్నెడీ
* రామ్‌గోపాల్ మలానీ
* ఆండాళ్ వెంకటసుబ్బారావు
* పార్బతి శంకర్ రాయ్ చౌదరి
* గిడుగు వెంకట రామమూర్తి

## సూచనలు

## బాహ్య లింకులు

వర్గం:భారతదేశ పౌర పురస్కారాలు, అలంకరణలు
వర్గం:బ్రిటిషు భారతదేశంలో పురస్కారాలు