నారాయణ నెల్లూరు

**నారాయణ నెల్లూరు**, తిరుపతి జిల్లా, పెనగలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామం.

ఇది మండల కేంద్రమైన పెనగలూరు నుండి 8 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన రాజంపేట నుండి 10 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 444 ఇళ్లతో, 1693 జనాభాతో 622 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 861, ఆడవారి సంఖ్య 832. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 178 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 122. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 593622.

2022 లో చేసిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం వైఎస్‌ఆర్ జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండేది.

## విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. బాలబడి, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు, సమీప జూనియర్ కళాశాల పెనగలూరు లోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు, సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం రాజంపేట లోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల, సమీప వైద్య కళాశాల కడప లోనూ ఉన్నాయి.

## వైద్య సౌకర్యం
### ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
నారాయణ నెల్లూరులో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. 
### ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం

## తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.

## పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.

## సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
నారాయణ నెల్లూరులో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. 
లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.

## మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉంది. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి. 
ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామంనుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.

## ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. శాసనసభ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.

## విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.

## భూమి వినియోగం
నారాయణ నెల్లూరులో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
* వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 20 హెక్టార్లు
* వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 302 హెక్టార్లు
* శాశ్వత పచ్చిక ప్రాంతాలు, ఇతర మేత భూమి: 8 హెక్టార్లు
* వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 80 హెక్టార్లు
* సాగులో లేని భూముల్లో బీడు భూములు కానివి: 60 హెక్టార్లు
* బంజరు భూమి: 64 హెక్టార్లు
* నికరంగా విత్తిన భూమి: 85 హెక్టార్లు
* నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 188 హెక్టార్లు
* వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 22 హెక్టార్లు

## నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
నారాయణ నెల్లూరులో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
* బావులు/బోరు బావులు: 22 హెక్టార్లు

## దేవాలయాలు
ఎగువ, దిగువ నారాయణ నెల్లూరులలో, వీధికొక దేవాలయం కనిపిస్తుంది. మట్లి వెంకటభూపతిరాజుల కాలంనాటి దేవాలయాలు ఇప్పటికీ చెక్కు చెదరకుండా ఉన్నాయి. 
*నారాయణనెల్లూరు గ్రామంలో వేంచేసియున్న శ్రీ కామాక్షీ సమేత మూలస్థానేశ్వర స్వామివారి కళ్యాణం, మహాశివరాత్రి నాడు ఇక్కడ కన్నులపండువగా నిర్వహించెదరు. గ్రామస్థులు ఐకమత్యంతో నిర్వహించు స్వామివారి కళ్యాణ మహోత్సవానికి, పంచాయతీ పరిధిలోని ఎగువ, దిగువ నారాయణ గ్రామస్థులు, ఇసుపల్లె హరిజనవాడ, ఎస్.టి.కాలనీలవారు, అధిక సంఖ్యలో తరలివచ్చి, స్వామివారి కళ్యాణాన్ని కన్నులపండువగా తిలకించెదరు. మద్యాహ్నం భక్తులకు అన్నదానం నిర్వహించెదరు. రాత్రికి స్వామివారిని ప్రత్యేక అలంకరణలో కొలువుదీర్చి గ్రామ వీధులలో ఊరేగించెదరు.
*శ్రీరామనవమి ఉత్సవాలలో భాగంగా, ఎగువ నారాయణనెల్లూరు గ్రామంలో చైత్రదశమి నాడు, వసంతోత్సవం వైభవంగా నిర్వహించెదరు. ఈ సందర్భంగా, గ్రామంలోని యువతీ, యువకులు హాజరై, వసంతం పోసుకుంటారు. ముఖ్యంగా చిన్నారులు, యువకులు, ఒకరిపై ఒకరు వసంతాలు పోసుకుంటూ గ్రామ వీధులలో చిందులేస్తారు. దీనితో గ్రామంలో సందడి నెలకొంటుంది.స్వామివారిని గ్రామ సమీపంలోని చెయ్యేరుకు తీసికొనివెళ్ళి, వసంతోత్సవం నిర్వహించి, తిరిగి దేవాలయంలోకి తీసుకొనివస్తారు. తరువాత నైవేద్యం సమర్పించి, భక్తులకు తీర్ధప్రసాదాలు పంపిణీ చేస్తారు.
*గ్రామ దేవత గంగమ్మ జాతరను గూడా ఏటా, గ్రామస్థులు సమష్టిగా నిర్వహించెదరు. 2014, జూన్-12, గురువారం నాడు గంగమ్మ జాతరను వైభవంగా నిర్వహించారు. గంగమ్మకు పొంగళ్ళు నిర్వహించి మొక్కులు తీర్చుకున్నారు. ఈ జాతరకు పంచాయతీ పరిధిలోని ఎగువ, దిగువ నారాయణనెల్లూరు గ్రామ ప్రజలు, ఇసుకపల్లె హరిజనవాడ, యానాదికాలనీవాసులు తరలివచ్చారు. భక్తులు తరలి రావడంతో ఆలయం క్రిక్కిరిసిపోయింది. సాయంత్రం ఆసాదువాళ్ళు గంగమ్మ కథను చెప్పి, భక్తులను ఆకట్టుకున్నారు.
## ఉత్పత్తి
నారాయణ నెల్లూరులో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
### ప్రధాన పంటలు
వరి, మామిడి,  అరటి
## మూలాలు