జగదీష్ ఆలయం, ఉదయపూర్

రాజస్థాన్ లోని ఉదయపూర్ మధ్యలో, రాజ భవనానికి వెలుపల ఉన్న పెద్ద హిందూ దేవాలయం **జగదీష్ ఆలయం**. ఇది 1651 నుండి నిరంతర ఆరాధనలో ఉంది. ఒక పెద్ద పర్యాటక ఆకర్షణ అయిన ఈ ఆలయాన్ని మొదట **జగన్నాథ్ రాయ్ ఆలయం** అని పిలిచేవారు, కానీ ఇప్పుడు దీనిని జగదీష్- జీ అని పిలుస్తారు. ఇది ఉదయపూర్ లోని ఒక ప్రధాన స్మారక చిహ్నం. .  

## సారాంశం
ఎడమ|thumb|1949లో జగదీష్ ఆలయం
జగదీష్ దేవాలయం ఒక ఎత్తైన వేదికపై నిర్మించబడింది. దీని నిర్మాణం 1651లో పూర్తయింది. ఇది రెండు అంతస్తుల మండపాన్ని (హాలు) రెండు అంతస్తుల సాంధార (కప్పుతో కూడిన ప్రదక్షిణ మార్గం గల) గర్భగుడికి కలుపుతుంది. మండపం యొక్క పిరమిడ్ ఆకారపు సమవరణం (గంట ఆకారపు పైకప్పు) లోపల మరొక అంతస్తు దాగి ఉంటుంది, అయితే గర్భగుడిపై ఉన్న బోలుగా ఉండే గుమ్మటం వంటి శిఖరంలో అవసరం లేని మరో రెండు అంతస్తులు ఉన్నాయి. ప్రధాన మందిరాన్ని చేరుకోవడానికి, విష్ణుమూర్తి వాహనమైన గరుత్మంతుని ఇత్తడి విగ్రహం ఉన్న చోట ఆగి, 32 పాలరాతి మెట్లు ఎక్కాలి. శ్రీ జగదీష్ దేవాలయం హిందూ శిల్పకళకు అత్యంత సుందరమైన ఉదాహరణ, ఇది చేతితో చెక్కబడిన రాతితో నిర్మించిన మూడు అంతస్తులను కలిగి ఉంది, దీని శిఖరం దాదాపు 79 అడుగుల ఎత్తు ఉంటుంది .  ఇది ఉదయపూర్‌లోని అతిపెద్ద దేవాలయం.

నగర ప్రాకారం నుండి ప్రారంభమయ్యే అనేక దారులు జగదీష్ ఆలయం వద్ద కలుస్తాయి. ఈ ఆలయంలో అత్యంత సుందరమైన ఉత్సవం వార్షిక రథయాత్ర. దీనిని మహారాణా జగత్ సింగ్ 1651లో నిర్మించారు.  జగదీష్ ఆలయం అందమైన, అలంకారమైన శిల్పాలతో అలంకరించబడిన, మహా మారు లేదా మారు - గుర్జర వాస్తుశిల్పానికి ఒక అద్భుతమైన ఉదాహరణ. సిటీ ప్యాలెస్ నుండి కొద్ది దూరం నడిస్తే ఈ ఆలయానికి చేరుకోవచ్చు. ఆలయ గర్భగుడిలో స్థానిక భాషలో విష్ణువు లేదా కృష్ణుడిగా పిలువబడే జగన్నాథుని విగ్రహం ఉంది, ఇది ఒకే నల్లరాయితో చెక్కబడింది, నాలుగు చేతులు, పువ్వులు, ఆభరణాలతో ప్రకాశిస్తుంది. విష్ణుమూర్తి విగ్రహం ఉన్న ప్రధాన ఆలయం చుట్టూ గణేశుడు, సూర్యుడు, శక్తి దేవత, శివునికి అంకితం చేయబడిన నాలుగు చిన్న ఆలయాలు వృత్తాకారంలో ఉన్నాయి. 1651లో ఈ భవనాన్ని నిర్మించడానికి సుమారు 1.5 మిలియన్ల రూపాయలు (లేదా 15,00,000) ($22023.21) ఖర్చు చేశారని చెబుతారు.

## నరుజీ బర్హత్
ఔరంగజేబు మేవార్ పై దాడి చేసి ఉదయపూర్ ను దోచుకున్నాడు, పౌరులను రాణా రాజ్ సింగ్ పర్వత ప్రాంతమైన పనార్వాకు సురక్షితంగా తీసుకెళ్లాడు, కానీ ఉదయపూర్, దాని చుట్టుపక్కల ఉన్న 63 దేవాలయాలను ఔరంగజేబు సైన్యాధ్యక్షుడు తాజ్ ఖాన్ దోచుకున్నాడు.   అనేక గ్రామాలను తగలబెట్టాడు. రాణా ఉపయోగించిన భూమిని కాల్చివేసే పద్ధతులు, గెరిల్లా యుద్ధం కారణంగా మొఘల్ సైన్యం చివరికి ఆకలితో అలమటించింది. విఫలమైన యుద్ధం తర్వాత ఔరంగజేబు మేవార్ ను తన కుమారుడు అక్బర్ కు వదిలి అజ్మీర్ కు తిరోగమించాడు. ఆ సమయంలో నరుజీ బర్హత్ అనే ఒక యోధుడు జగదీష్ మందిరాన్ని ఔరంగజేబు సైన్యం నుండి రక్షించడానికి ధైర్యంగా పోరాడాడు. మొఘల్ సైన్యంతో పోరాడుతూ అతను తనను తాను త్యాగం చేసుకున్నాడు. 

## చిత్రమాలిక

దస్త్రం:Carved_elephants_on_the_walls_of_Jagdish_Mandir.jpg|జగదీష్ మందిరంపై ఏనుగుల శిల్పాలు
దస్త్రం:Jagdish_Temple_05.jpg| ప్రార్థన చేస్తున్న మహిళలు
దస్త్రం:Jagdish_Temple_-_sculptures_du_sikhara.jpg|కుడ్య విగ్రహాలు, శిల్పాలు
దస్త్రం:Udaipur_Temple_Street_(1580568439).jpg| పండుగ అలంకరణలు
దస్త్రం:John_Gleich_-_The_Jagdish_Temple,_Udaipur,_Rajasthan.jpg|జాన్ గ్లీచ్ (1879 - సుమారు 1927) గీసిన చిత్రం 
దస్త్రం:20191207_Jagdish_Temple,_Udaipur,_0609_7008.jpg|గోడపై శిల్పాలు. ఎడమవైపు చివరన రుద్రవీణను పోలిన వాద్యపరికరం.
దస్త్రం:20191207_Jagdish_Temple,_Udaipur,_0608_7004.jpg|సంగీతకారులు, నృత్యకారుల శిల్పాలు.
దస్త్రం:Jagdish_Temple_10.jpg|దేవాలయంలో శివుడు.
దస్త్రం:Udaipur-Jagdish-Tempel-02-2018-gje.jpg|Stone inscription about the temple.


## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు

* పవిత్రం,  దేవత
* జగదీష్ ఆలయం ఉదయపూర్  3 December 2020 at the Wayback Machine
* ఆలయ ప్రొఫైల్
వర్గం:Coordinates on Wikidata
వర్గం:రాజస్థాన్ పర్యాటక ప్రదేశాలు
వర్గం:రాజస్థాన్ దేవాలయాలు
వర్గం:విష్ణు దేవాలయాలు
వర్గం:జగన్నాథస్వామి దేవాలయాలు