open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
సారపాక

**సారపాక**, భద్రాద్రి కొత్తగూడెం జిల్లా, బూర్గంపాడు మండలానికి చెందిన జనగణన పట్టణం, రెవెన్యూ గ్రామం. సారపాక బూర్గంపాడు మండలం లోని పట్టణం. సారపాకలో ప్రసిద్ధి గాంచిన ఐ.టి.సి.పేపరు మిల్లు ఉంది. ఈ పేపర్ మిల్లులో పది వేలమంది ఉద్యోగులు పనిచేస్తున్నారు. సారపాక భద్రాచలంనకు రెండు కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. ఈ ఊరిలో లక్ష్మి నిలయంలో సత్యసాయి భజన మండలి ఉంది. సమితి అధీనంలో సత్యసాయి పాఠశాల ఉంది. 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం అవిభక్త ఖమ్మం జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండే

*సారాపాక ఊరిలో కొత్తగా డబుల్ బెడ్ రూమ్ రూమ్ లు 60 కట్టించారు.

## జనాభా గణాంకాలు
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, సారపాక పట్టణ పరిధిలో మొత్తం 6,033 కుటుంబాలు నివసిస్తున్నాయి. సారపాక మొత్తం జనాభా 22,149 అందులో 11,252 మంది పురుషులుకాగా, 10,897 మంది స్త్రీలు ఉన్నారు. పట్టణ పరిధిలో జనాభా సగటు లింగ నిష్పత్తి 968. సారపాక పట్టణ పరిధిలో 0-6 సంవత్సరాల వయస్సు గల పిల్లల జనాభా 2431 మంది ఉన్నారు.ఇది మొత్తం జనాభాలో 11%గా ఉంది. 0-6 సంవత్సరాల మధ్య 1234 మంది మగ పిల్లలు ఉండగా, 1197 మంది ఆడ పిల్లలు ఉన్నారు. ఆ విధంగా పిల్లల లింగ నిష్పత్తి 970, ఇది సగటు లింగ నిష్పత్తి (968) కంటే ఎక్కువ. అక్షరాస్యత రేటు 77.5%. దీనిని పూర్వ ఖమ్మం జిల్లా 64.8% అక్షరాస్యతతో పోలిస్తే సారపాకలో అధిక అక్షరాస్యత ఉంది. సారపాకలో పురుషుల అక్షరాస్యత రేటు 83.88% ఉండగా, స్త్రీల అక్షరాస్యత రేటు 71.01% ఉంది.

### పరిపాలనా నిర్వహణ
సారపాక సెన్సస్ టౌన్ పరిధిలో మొత్తం 6,033 గృహాలున్నాయి. వాటికి నీరు, మురుగునీటి పారుదల వంటి ఇతర ప్రాథమిక సౌకర్యాలను సంబంధిత స్థానిక స్వపరిపాలనా సంస్థ అందిస్తుంది. పట్టణ పరిమితుల్లో రోడ్లు నిర్మించడానికి, పరిపాలనా నిర్వహణకు దాని అధికార పరిధిలోకి వచ్చే ఆస్తులపై పన్నులు విధించడానికి దీనికి అధికారం ఉంది.

## ప్రధాన పంటలు
వరి. , కాయగూరలు పతి,మిరపకాయ

## ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
*వికీమాపియాలో ఐ.టీ.సీ పేపరు మిల్లు పరిసరప్రాంత దృశ్యం (కృష్ణ సారపాక) 

వర్గం:జనగణన పట్టణాలు
వర్గం:భద్రాద్రి కొత్తగూడెం జిల్లా జనగణన పట్టణాలు
వైరస్ (అయోమయ నివృత్తి)

**[[వైరస్]]** అనగా జీవజాలంపై దాడి చేసే అతి సూక్ష్మమైన కణాలని అర్థం. వైరస్ అన్నది క్రింది వాటిని కూడా సూచిస్తుంది:

*కంప్యూటర్ వైరస్
*మొబైల్ వైరస్
విద్యుత్కణ సూక్ష్మదర్శిని

right|thumb|పాత మోడల్ విద్యుత్కణం సూక్ష్మదర్శిని.విద్యుత్కణ సూక్ష్మదర్శిని కనుగొన్నది 'నాల్ .,. ruska. కనుగొన్నారు, విద్యుత్కణ సూక్ష్మదర్శిని విద్యుత్కణం లను ఉపయోగించే సూక్ష్మదర్శిని. దీనితో రెండు మిలియన్లు వరకు అధికంగా పెద్దదిచేసి చూసే అవకాశం ఉంటుంది. మామూలు సూక్ష్మదర్శినిలో కాంతిని కేంద్రీకరించడానికి గాజు కటకాల్ని ఉపయోగిస్తే దీనిలో విద్యుత్కణం లను కేంద్రీకరించడానికి విద్యుదయస్కాంత ఫలకాలను ఉపయోగిస్తారు.

## ట్రాన్స్మిషన్ విద్యుత్కణ మైక్రోస్కోపీ
[thumb|left|''[బాసిల్లస్ సబ్టిలిస్* కణం యొక్క సెక్షన్, టెక్నాయ్ టి-12 టెమ్ ద్వారా తీయబడింది. స్కేల్ బార్ 200nm.]]

*'ట్రాన్స్మిషన్ విద్యుత్కణ మైక్రోస్కోపీ** (**టెమ్''') ఒక మైక్రోస్కోపీ పద్ధతి. ఇందులో విద్యుత్కణం పుంజము అతి పలుచని పదార్థం గుండా ప్రసరింపబడుతుంది. ఈ విధంగా ప్రసరింపజేయబడిన విద్యుత్కణాలు పదార్థానికి అవతలి వైపు మాగ్నిఫై, ఫోకస్ చేయబడతాయి.

## మూలాలు

## యితర లింకులు

వర్గం:జీవ శాస్త్రము
కొంపల్లి (కుత్బుల్లాపూర్‌)

**కొంపల్లి**, తెలంగాణ రాష్ట్రం, మేడ్చల్ జిల్లా, దుండిగల్ గండిమైసమ్మ మండలంలోని గ్రామం. ఇది జనగణన పట్టణం. 2019లో కొంపల్లి పురపాలకసంఘంగా ఏర్పడింది.

## గణాంకాలు

2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం గ్రామ జనాభా - మొత్తం 15,575 - పురుషుల సంఖ్య 	7,878 - స్త్రీల సంఖ్య 7,697 - గృహాల సంఖ్య 3,957

2001 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం గ్రామ జనాభా మొత్తం 8033, పురుషులు 4094 స్త్రీలు 3941 గృహాలు 1944 విస్తీర్ణము 1078 హెక్టార్లు ప్రజల భాష. తెలుగు.'''

## సమీప గ్రామాలు
ఈ గ్రామానికి పోతాయ్ పల్లె 7 కి.మీ. తూముకుంట 11 కి.మీ. షామీర్ పేట్ 12 కి.మీ. జవహర్ నగర్ 12 కి.మీ. దిండిగల్ 12 కి.మీ దూరములో ఉన్నాయి.

## రవాణా సౌకర్యం
ఈ గ్రామానికి రోడ్డు వసతి ఉంది. బొలారం రైల్వే స్టేషన్, జి.పోచంపల్లి రైల్వే స్టేషన్ లు ఇక్కడికి దగ్గరి రైల్వే స్టేషన్లు.

## విద్యాసంస్థలు
ఇక్కడ నారాయణ కళాశాల, ఒక మండలపరిషత్ పాఠశాల, ఒక జిల్లాపరిషత్ పాఠశాల ఉన్నాయి.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:జనగణన పట్టణాలు
వర్గం:మేడ్చల్ జిల్లా జనగణన పట్టణాలు
పర్వతాపూర్ (ఘటకేసర్)

**పర్వతాపూర్**,తెలంగాణ రాష్ట్రం, మేడ్చల్ జిల్లా, మేడిపల్లి మండలంలోని గ్రామం. 

## గణాంకాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం గ్రామ జనాభా - మొత్తం 4,362 - పురుషుల సంఖ్య 2,187 - స్త్రీల సంఖ్య 2,175 - గృహాల సంఖ్య 1,026

2001 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం గ్రామ జనాభామొత్తం. 2484, పురుషులు 1272 స్తీలు 1212 గృహాలు. 519 విస్తీర్ణము. 74 హెక్టార్లు. భాష. తెలుగు.
## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు
కోహెడ (అయోమయ నివృత్తి)

**కోహెడ** పేరుతో చాలా వ్యాసాలు ఉన్నాయి. ఆ వ్యాసాల జాబితాను ఇక్కడ ఇచ్చారు.

## తెలంగాణ
* కోహెడ - సిద్ధిపేట జిల్లాకు చెందిన మండలం
*కోహెడ (అబ్దుల్లాపూర్‌మెట్ మండలం) - రంగారెడ్డి జిల్లాలోని అబ్దుల్లాపూర్‌మెట్ మండలానికి చెందిన గ్రామం
మర్రిపాడు (మెళియాపుట్టి)

మెళియాపుట్టి మండలంలో మర్రిపాడు పేరుతో రెండు వ్యాసాలున్నాయి.
* కె.మర్రిపాడు
*మర్రిపాడు - సి
మామిడిపల్లి (బాలాపూర్ మండలం)

**మామిడిపల్లి**,తెలంగాణ రాష్ట్రం రంగారెడ్డి జిల్లా, బాలాపూర్ మండలానికి చెందిన గ్రామం.

## జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణలో
2016 అక్టోబరు 11న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత రంగారెడ్డి జిల్లాలోని సరూర్‌నగర్‌ మండలంలో ఉండేది. పునర్వ్యవస్థీకరణలో దీన్ని కొత్తగా ఏర్పాటుచేసిన బాలాపూర్ మండలంలోకి చేర్చారు.
## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు
కౌతల (అయోమయ నివృత్తి)

**కౌతల** పేరుతో చాలా వ్యాసాలు ఉన్నాయి. ఆ వ్యాసాల జాబితాను ఇక్కడ ఇచ్చారు.

* కౌతల - అదిలాబాదు జిల్లాకు చెందిన మండలం
* కౌతల (నార్నూర్‌) - అదిలాబాదు జిల్లాలోని నార్నూర్‌ మండలానికి చెందిన గ్రామం
త్రిపురారం (అయోమయ నివృత్తి)

**త్రిపురారం** పేరుతో చాలా వ్యాసాలు ఉన్నాయి. ఆ వ్యాసాల జాబితాను ఇక్కడ ఇచ్చారు.

## తెలంగాణ

* త్రిపురారం - నల్గొండ జిల్లాకు చెందిన మండలం, గ్రామం
* త్రిపురారం (మిర్యాలగూడ) - నల్గొండ జిల్లాలోని మిర్యాలగూడ మండలానికి చెందిన గ్రామం
వాంకిడి (అయోమయ నివృత్తి)

**వాంకిడి** పేరుతో చాలా వ్యాసాలు ఉన్నాయి. ఆ వ్యాసాల జాబితాను ఇక్కడ ఇచ్చారు.

* వాంకిడి మండలం - కొమరంభీం జిల్లాకు చెందిన మండలం
* వాంకిడి (నేరడిగొండ) - అదిలాబాదు జిల్లాలోని నేరడిగొండ మండలానికి చెందిన గ్రామం
*వాంకిడి (ఖుర్ద్) - కొమరంభీం జిల్లా,వాంకిడి మండలానికి  చెందిన గ్రామం.
*వాంకిడి (కలాన్) - కొమరంభీం జిల్లా,వాంకిడి మండలానికి  చెందిన గ్రామం.
దుబ్బాక (అయోమయ నివృత్తి)

**దుబ్బాక** పేరుతో చాలా వ్యాసాలు ఉన్నాయి. ఆ వ్యాసాల జాబితాను ఇక్కడ ఇచ్చారు.

* దుబ్బాక - మెదక్ జిల్లాకు చెందిన మండలం
* దుబ్బాక (రామన్నపేట) - నల్గొండ జిల్లాలోని రామన్నపేట మండలానికి చెందిన గ్రామం
మెంటాడ (అయోమయ నివృత్తి)

**మెంటాడ** పేరుతో చాలా వ్యాసాలు ఉన్నాయి. ఆ వ్యాసాల జాబితాను ఇక్కడ ఇచ్చారు.

* మెంటాడ - విజయనగరం జిల్లాకు చెందిన మండలం
* మెంటాడ (రణస్థలం) - శ్రీకాకుళం జిల్లాలోని రణస్థలం మండలానికి చెందిన గ్రామం
మారేడుబాక

**మారేడుబాక** పేరుతో చాలా వ్యాసాలు ఉన్నాయి. ఆ వ్యాసాల జాబితాను ఇక్కడ ఇచ్చారు.

## ఆంధ్రప్రదేశ్

*మారేడుబాక (రాజాం) - శ్రీకాకుళం జిల్లాలోని రాజాం మండలానికి చెందిన గ్రామమ
*మారేడుబాక (మండపేట) - తూర్పు గోదావరి జిల్లా, మండపేట మండలానికి చెందిన గ్రామమ
*మారేడుబాక (కుక్కునూరు) - పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, కుక్కునూరు మండలానికి చెందిన గ్రామం
ముక్తాపురం

**ముక్తాపురం** పేరుతో చాలా వ్యాసాలు ఉన్నాయి. ఆ వ్యాసాల జాబితాను ఇక్కడ ఇచ్చారు.

* ముక్తాపురం (కొమరోలు) - ప్రకాశం జిల్లా, కొమరోలు మండలానికి చెందిన గ్రామం 
* ముక్తాపురం (మెళియాపుట్టి) - శ్రీకాకుళం జిల్లాలోని మెళియాపుట్టి మండలానికి చెందిన గ్రామం
* ముక్తాపురం (ముదిగుబ్బ) - అనంతపురం జిల్లా, ముదిగుబ్బ మండలానికి చెందిన గ్రామం
* ముక్తాపురం (కనగానపల్లె) - అనంతపురం జిల్లా, కనగానపల్లె మండలానికి చెందిన గ్రామం.
చందన

**చందన** పేరుతో అనేక విషయాలున్నాయి. అవి

*చందన (యాడికి) - అనంతపురం జిల్లా, యాడికి మండలానికి చెందిన గ్రామం
*చందన (సినిమా) - 1974లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా
మెదడువాపు

**మెదడు వాపు** ని ఆంగ్ల భాషలో **ఎన్‌కెఫలైసిట్** లేదా **ఎన్‌సెఫలైటిస్** అని పిలుస్తారు. మెదడులోని కణజాలం ఒరుపుని (ఇన్‌ఫ్లమేషన్) మెదడు వాపు అని పిలుస్తారు. ఇది సాధారణంగా వైరస్‌ల వల్ల వస్తుంది. ప్రపంచ వ్యాప్తంగా దీనిలో అనేక రకాలను గుర్తించారు. భారతదేశంలో ***జపనీస్ ఎన్సెఫలైటిస్*** వైరస్ వల్ల మెదడు వాపు వస్తుంది. ఈ వైరస్ లు పక్షులు, పందులు, ఎలుకల్లాంటి వాటిలో ఉంటాయి. ఈ జీవులు వైరస్ లకు ఆశ్రయంగా పనిచేస్తాయి. వీటి నుంచి క్యూలెక్స్ దోమకాటు ద్వారా మానవుడిలోకి ప్రవేశిస్తాయి. తలనొప్పి, జ్వరం, మెదడు సక్రమంగా పనిచేయక ఒకవైపు పక్షవాతం కలగడం, మూర్ఛ రావడం లాంటివి ఈ వ్యాధి లక్షణాలు. ఆశ్రయ జీవులు మన చుట్టుపక్కల లేకుండా చూడటం, దోమలు కుట్టకుండా తగిన జాగ్రత్తలు తీసుకోవడం ద్వారా ఇది వ్యాప్తి చెందకుండా చూడొచ్చు. టీకాను ఇవ్వడం ద్వారా ఈ వ్యాధి రాకుండా నివారించొచ్చు. 

## మూలాలు

వర్గం:వ్యాధులు
వర్గం:అంటు వ్యాధులు
వర్గం:వైరల్ వ్యాధులు
టీకా

**టీకా** (ఆంగ్లం: **vaccine**) అనగా వ్యాధి నిరోధకత (ఇమ్మ్యూనిటి)ని పెంచడానికి వాడే ఒకరకమయిన మందు. వాక్సిన్ అనే పదము ఎడ్వర్డ్ జెన్నర్ మశూచిని నివారించడానికి (గోమశూచికన్ని -లాటిన్ భాషలో *vacca* అంటే గోవు అని అర్థం) వాడడం వల్ల వచ్చింది. ఈ పదాన్ని లూయిస్ పాశ్చర్, ఇతర శాస్త్రవేత్తలు వాడుకలోకి తీసుకువచ్చారు. వాక్సిన్‌లు అనే మందుల అభివృద్ధికి మూలాలు చైనా దేశంలో లభిస్తాయి. అక్కడ పూర్వం స్థానికులు మశూచిని అరికట్టేందుకు ఇంకోరకమయిన హానికలుగజేయని మశూచిని ఉద్దేశ్యపూర్వకంగా ఒక వ్యక్తికి ఇచ్చేవారు. టీకా ఒక రకమయిన ఆర్గానిక్ పదార్థంతో తయారు చేయబడినదై ఉంటుంది. ఇది రోగనిరోధక శక్తిని పెంచడానికి ఉపయోగపడుతుంది. టీకా సాధారణంగా సూక్ష్మ జీవుల వలన కలిగే వ్యాధుల నివారణ కొరకు ఉపయోగించబడుతుంది. 

## వాక్సిన్‌లలో రకాలు
thumbnail|300px|ఏవియన్ ఫ్లూ టీకా తయారీ

టీకాల్లో అనేక రకాలు వాడుకలో ఉన్నాయి. ఇవి శరీరం యొక్క రోగ నిరోధిక శక్తిని పెంచడంతో పాటు వ్యాధి యొక్క విపరీతాన్ని తగ్గించి తద్వారా వ్యాధి నుండి మనల్ని రక్షిస్తాయి.

## టీకాలు రకాలు
టీకాలు ప్రధానంగా 2 రకాలు. అవి  

# సంప్రదాయ టీకాలు: వీటిని మొదటి తరం టీకాలు అని అంటారు. వీటిలో క్షినత చెందిన లేదా మృతవ్యాధికారక టాక్సిన్లు ఉంటాయి.
# ఆధునిక టీకాలు:సంప్రదాయ టీకాలో ఉన్న లోపాలను తొలగిస్తూ ఆధునిక పద్ధతులలో అభివృద్ధి చేసిన కంపొనెంట్, రికాంబినెంట్ టీకాలు.

## పెద్దవారికి టీకాలు
టీకాలు చిన్న పిల్లలకే కాదు, పెద్దవారికి కూడా ఉన్నాయి. అవి -

# ఇన్ ఫ్లూయెంజా: వృద్ధులు ,  దీర్ఘకాలిక వ్యాధులతో బాధపడుతున్నవారు ఏటా ఇన్ ఫ్లూయెంజా వైరస్ ప్రభావానికి గురిఅవుతుంటారు. దీనికి టీకాను అక్టోబరు లో తీసుకోవాలని వైద్యులు సూచించారు.     
# నిమోనియా: 'నిమోకాకస్ ' వాళ్ళ ఎక్కువ కేసులు సంభవిస్తుంటాయి . అందుకు నిమోకోకల్ కాంజుగేట్ వాక్సిన్ (పిసివి) ను వైద్యుల సూచన మేరకు తీసుకోవాలి.
# సర్పి: చిన్నప్పుడు చికన్ పాక్స్ వైరస్ వచ్చిన వారిలో పెద్ద వయస్సులో రోగనిరోధ శక్తి తగ్గినప్పుడు ఇది సర్పి రూపములో బయట పడుతుంది. దీనికి  టీకా ఉంటుంది .  
# టెటనస్, డిప్తీరియా: ఈ రెండు టీకాలు కలిసే ఉంటాయి. దీనిని 3 డోసులు అయిన తరువాత ప్రతి పదేళ్లకు ఒకసారి బూస్టర్ డోసు వేస్తారు .  
# రేబిస్: ఇంట్లో పెంపుడు జంతువులూ పెంచుకునేవారు ముందుగా రేబిస్ టీకాను వేసుకోవాలి
# హెపటైటిస్ బి.: ఈ వైరస్ వలన కాలేయానికి ముప్పు ఏర్పడుతుంది.  దీని నివారణగా ఈ టీకాను వేస్తారు.               

## టీకాలను భద్రపరచడం , సరఫరా
ఇంతకుముందు టీకాలను ఎక్కువరోజులు నిలువ ఉంచడానికి సాధారణంగా థైమెరోసల్ అనే పదార్థాన్ని వాడేవారు. దీనిలో ఎక్కువశాతం ఒకరకమైన పాదరసం ఉంటుంది. అందువల్ల డెన్మార్క్, అమెరికా వంటి దేశాల్లో దీని వాడుకను తగ్గించారు.

## ఎయిడ్స్ నివారణకై టీకాలపై పరిశోధన
ఎయిడ్స్ వ్యాధి నివారణకొరకు టీకాలను అభివృద్ధి చేయడానికి *మెర్క్* కంపెనీతో పాటు చాలా కంపెనీలు కృషి చేస్తున్నాయి. కాని ఇప్పటివరకు ఎవరూ సఫలీకృతం కాలేదు.

## ఇమ్యునైజేషన్ షెడ్యూల్
### భారతదేశంలోని టీకాల పద్ధతి

## టీకాలు

* అడెనోవైరస్ టీకా

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* వాక్సీన్‌లు రకాలు , డెవెలప్‌మెంట్ -యూనివెర్సిటి ఆఫ్ ఆరిజోనా

వర్గం:అంటు వ్యాధులు
వర్గం:వైద్యము
వర్గం:ఔషధాలు
వర్గం:టీకాలు
వేటగాడు (1995 సినిమా)

వేటగాడు  1995 అక్టోబరు 21న విడుదలైన తెలుగు సినిమా. చరిత చిత్ర పతాకం కింద తమ్మారెడ్డి భరధ్వాజ తన స్వీయ దర్శకత్వంలో నిర్మించాడు. రాజశేఖర్, సౌందర్య, రంభ లు ప్రధాన తారాగణంగా నటించిన ఈ సినిమాకు విద్యాసాగర్ సంగీతాన్నందించాడు. ఇది హిందీ హిట్ చిత్రం బాజీగర్ (1993)కి రీమేక్. బాలీవుడ్‌లో సూపర్‌హిట్‌ అయిన ‘బాజీగర్‌’ చిత్రాన్ని రాజశేఖర్‌తో ‘వేటగాడు’గా రీమేక్‌ చేసిన తమ్మారెడ్డి ఆర్థికంగా భారీగా నష్టపోయి కెరీర్‌ను పాడుచేసుకున్నారు. ఆ ఒక్క సినిమా వల్ల చేసిన అప్పుల నుంచి బయటపడేందుకు దాదాపు 15 ఏళ్ల పాటు కష్టపడాల్సి వచ్చింది.

## తారాగణం
* రాజశేఖర్
* రంభ
* సౌందర్య
## పాటలు
# అందాల తేనే కల్లు,  సంగీతం: విద్యాసాగర్, సాహిత్యం: భువన చంద్ర, గానం: S.P. బాలసుబ్రహ్మణ్యం
# ఎన్నెనో పాటలు, సంగీతం: విద్యాసాగర్, సాహిత్యం: భువన చంద్ర, గానం: S.P. బాలసుబ్రహ్మణ్యం , కె.ఎస్ . చిత్ర
# అమ్మాయి కనపడగానే, సంగీతం: విద్యాసాగర్, సాహిత్యం: భువన చంద్ర, గానం: మనో , కె.ఎస్. చిత్ర
# నిలవడు ప్రాణం, సంగీతం: విద్యాసాగర్, సాహిత్యం: భువన చంద్ర, గానం: మనో , కె.ఎస్. చిత్ర
# ఓ జాబిలి, సంగీతం: విద్యాసాగర్, సాహిత్యం: భువన చంద్ర, గానం: మనో , కె.ఎస్. చిత్ర

## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు

*
సంకల్పం (1995 సినిమా)

**సంకల్పం** 1995 లో విడుదలైన సినిమా. శ్రీ సూర్య మూవీస్ బ్యానర్‌లో ఎ.ఎం.రత్నం నిర్మించి దర్శకత్వం వహించాడు. ఇందులో జగపతి బాబు, గౌతమి ప్రధాన పాత్రల్లో నటించారు. కోటి సంగీతం సమకూర్చాడు. ఇది తెలుగులో ప్రకాష్ రాజ్ కు తొలి చిత్రం. ఈ చిత్రం బాక్సాఫీస్ వద్ద అపజయం పాలైంది.

ఒక వ్యక్తి రాజకీయ బలం లేకుండా సొంతముగా ఏదైనా పరిశ్రమ నిజాయితీగా చట్టబద్దముగా స్థాపించాలనుకొన్నపుడు అతనికి అధికారులనుండి ఎదురయ్యే ఇబ్బందులు, కష్టాలు, ఎలా ఉంటాయో తెలియ చెపుతూ సాగే చిత్రం ఈ సంకల్పం. జగపతి బాబు ఈ పాత్రని పోషించాడు. అతనికి ఇలాంటి ఇబ్బందులు కష్టాలు ఎదురైనపుడు వాటిని అతడు అధిగమించడం ఆసంకల్పంలో అతనికి స్నేహితుడిగా సహాయం చేసే పాత్రలో సుదాకర్, అతని ప్రయత్నంలో నిజాయితీని గమనించి అతనికి సహాయంచేసే మరొక పాత్రలో జయసుధలు నటించారు. అతనిని ప్రేమించే మరదలిగా గౌతమి నటించింది.

## నటీనటులు
* జగపతి బాబు
* జయసుధ
* గౌతమి
* సుదాకర్
* అత్తిలి లక్ష్మి
* చంద్రమోహన్

## పాటలు

## మూలాలు


వర్గం:జయసుధ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:గౌతమి నటించిన సినిమాలు
వర్గం:చంద్రమోహన్ నటించిన సినిమాలు
పరువు ప్రతిష్ఠ (అయోమయ నివృత్తి)

*పరువు ప్రతిష్ఠ (1963 సినిమా)
*పరువు ప్రతిష్ఠ (1993 సినిమా)
వాస్తవం (1993 సినిమా)

వాస్తవం 1993 మే 14న విడుదలైన తెలుగు సినిమా. శ్రీ లక్ష్మీదేవి కంబైన్స్ పతాకం కింద వి.కాంచన్ బాబు, కె.ప్రభాకర్ లు నిర్మించిన ఈ సినిమాకు వాల్మీకి దర్శకత్వం వహించాడు. సురేష్, శివరంజని లు ప్రధాన తారాగణంగా నటించిన ఈ చిత్రానికి కె.చక్రవర్తి సంగీతాన్నందించాడు.

## తారాగణం

* సురేష్
* దివ్యవాణి
* శివరంజని
* కోట శ్రీనివాసరావు
* మన్సూర్ ఆలీఖాన్
* ప్రదీప్ శక్తి
* సంజీవి
* జీవా
* చిడతల అప్పారావు
* ప్రఖ్య
* జయలలిత
* అత్తిలి లక్ష్మీ
* లక్ష్మీప్రియ
* ఫణి
* చంద్రిక
* సుశీల
* కవిత
* బిందు
* నర్సింగ్ యాదవ్

## సాంకేతిక వర్గం

* దర్శకత్వం: వాల్మీకి
* స్టూడియో: శ్రీ లక్ష్మీదేవి కంబైన్స్
* నిర్మాత: వి.కాంచన్ బాబు, కె. ప్రభాకర్; 
* స్వరకర్త: చక్రవర్తి (సంగీతం)
* సమర్పణ: ఇ. నరసయ్య చౌదరి
* మాటలు: సంజీవి
* పాటలు: వెన్నెలకంటి, గురుచరణ్, డి.నారాయణవర్మ
* నేపథ్యగానం: యస్.పి.బాలసుబ్రహ్మణం, నాగూర్ బాబు, చిత్ర, యస్.పి.శైలజ, స్వర్ణలత

## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు

* 
* https://www.youtube.com/watch?v=x89iK3Anc6Q
వేటగాడు (సినిమా)

అడవిలోని జంతువుల్ని, పక్షుల్ని వేట తో చంపేవాడు - వేటగాడు. 

*వేటగాడు (1979 సినిమా)
*వేటగాడు (1995 సినిమా)
చిన్న కోడలు (అయోమయ నివృత్తి)

*చిన్న కోడలు (1990 సినిమా)
*చిన్న కోడలు (1952 సినిమా)
పరువు ప్రతిష్ఠ (1993 సినిమా)

**పరువు ప్రతిష్ఠ** 1993 లో వి.సి. గుహనాథన్ దర్శకత్వంలో విడుదలైన చిత్రం. ఇందులో సుమన్, సురేష్, మాలాశ్రీ ముఖ్యపాత్రలు పోషించారు. ఈ చిత్రాన్ని సురేష్ ప్రొడక్షన్స్ పతాకంపై డి. రామానాయుడు నిర్మించాడు. ఎం. వి. ఎస్. హరనాథ రావు మాటలు రాశాడు. రాజ్ - కోటి సంగీత దర్శకత్వం వహించారు. సి. నారాయణ రెడ్డి, వేటూరి సుందరరామ్మూర్తి, భువనచంద్ర, సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి పాటలు రాశారు. ఎస్. పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం, కె. ఎస్. చిత్ర పాటలు పాడారు.

## తారాగణం
* సుమన్
* సురేష్
* మాలాశ్రీ
* లక్ష్మి
* శ్రీవిద్య
* రాజ్ కుమార్
* బ్రహ్మానందం, అతిథి పాత్ర
* డి. రామానాయుడు, అతిథి పాత్ర
* రాధా ప్రశాంతి
* శ్రీనాధ్
* బాబు మోహన్
* అనంత్
* మాడా
* సారధి
* మోహన్ రాజ్
* ఎం. వి. ఎస్. హరనాథ రావు
* సాయి కుమార్
* విద్యాసాగర్ రాజు
* వైష్ణవి
* సుధారాణి
* చంద్రిక
* నర్రా వెంకటేశ్వర రావు
* అశోక్ కుమార్
* అలీ
* వేణు
* ఫణి ప్రసాద్
* రేఖ
* సంధ్యశ్రీ
* రత్న సాగర్
* మల్లేశ్వరి
* అఖిల
* ఝాన్సీ
* శోభ
* తనూజ
* జెన్నీ
* తిలక్
* సంపత్ రాజ్
* మూర్తి
* డబ్బింగ్ సుబ్బారావు

## సాంకేతిక సిబ్బంది
* కథ, చిత్రానువాదం, దర్శకత్వం: వి.సి. గుహనాథన్
* మాటలు: ఎం. వి. ఎస్. హరనాథ రావు
* పాటలు: సి.నారాయణరావు, వేటూరి, భువన చంద్ర, సిరివెన్నెల సీతారామ శస్త్రి
* నేపథ్య గానం: ఎస్.పి.బాలసుబ్రహ్మణ్యం, చిత్ర
* కో డైరెక్టర్స్: భీమనేని శ్రీనివాసరావు, ఎం. శివప్రసాద్
* డాన్స్: డి.కె.ఎస్.బాబు, ఆంథోని
* థ్రిల్స్: హార్స్ మ్యాన్ బాబు
* కెమెరా: ఛోటా కె. నాయుడు, దివాకర్
* సంగీతం: రాజ్ - కోటి
* కళ: అశోక్
* కూర్పు: కె. వి. కృష్ణారెడ్డి, కె. మాధవ్

## సంగీతం
ఈ చిత్రానికి రాజ్ - కోటి సంగీత దర్శకత్వం వహించారు.  సి. నారాయణ రెడ్డి, వేటూరి సుందరరామ్మూర్తి, భువనచంద్ర, సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి పాటలు రాశారు. ఎస్. పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం, కె. ఎస్. చిత్ర పాటలు పాడారు.

## మూలాలు

వర్గం:రామానాయుడు నిర్మించిన సినిమాలు
వర్గం:బ్రహ్మానందం నటించిన సినిమాలు
చిన్న కోడలు (1952 సినిమా)

చిన్న కోడలు 1952 జూలై 9న విడుదలైన తెలుగు సినిమా. ప్రతిభా ఫిలింస్ పతాకం కింద ఘంటసాల బలరామయ్య నిర్మించిన ఈ సినిమాకు అశ్వద్ధామ గుడిమెట్ల సంగీతాన్నందించాడు. ఈసినిమాలో మద్దెల నగరాజకుమారి, కృష్ణకుమారి లు ప్రధాన తారాగణంగా నటించగా ఘంటసాల బలరామయ్య దర్శకత్వం వహించాడు.

## తారాగణం

* కుమారి, 
* కృష్ణ కుమారి, 
* సూర్యకాంతం,
* శేషమాంబ, 
* ఛాయాదేవి, 
* జి. నారాయణరావు,
* జిఎన్ స్వామి, 
* డాక్టర్ సుబ్బారావు, 
* వంగర వెంకట సుబ్బయ్య

## సాంకేతిక వర్గం

* నిర్మాత, దర్శకుడు: జి.బలరామయ్య
* ప్రొడక్షన్ డైరక్టర్: జి.కృష్ణమూఋతి
* సంయుక్త దర్శకుడు: టి.హనుమంతరావు
* నిర్మాణ నిర్వాహకుడు: జి.వి.యన్.శాస్త్రి
* పాటలు, మాటలు: మల్లాది రామకృష్ణశాస్త్రి
* ఫోటోగ్రఫీ: పి.యల్ రాయ్
* ఆడియోగ్రఫీ: పి.వి.శేఖర్
* సంగీతం: అశ్వద్ధామ
* స్వరమేళ్: ప్రసాదరావు
* నృత్యం: పసుమర్తి కృష్ణమూర్తి
* ఆర్టు: యన్.వి.యస్.రామారావు
* మేకప్: కె.గోపాలరావు 
* నేపథ్య గానం: రావు బాలసరస్వతి దేవి, ఎ.ఎం.రాజా, కె రాణి, మాధవపెద్ది సత్యం, సరోజిని 
* విడుదల:09:07:1952.

## పాటలు
# జో జో జో వయ్యారికడ జో జో జో - రావు బాలసరస్వతి దేవి
# రారాదో రాచిలుకా చేరరారాదో రా చిలుకా - ఎ.ఎం. రాజా, రావు బాలసరస్వతి దేవి
# అనార్కలీ గేయ రూపకం .. ఈనాడల్లిన కథ కాదండి - బృందం
# ఆశలూ బంగారు అందలా లెక్కాయి మనసులో హంసలు -
# ఈ చదువింతేకథ ఇదేలే కథ బడాయిలే ఓనమాలు - కె.రాణి
# కడలి పొంగులే నడచిన ముచ్చట గడచి బ్రతికిన -
# గొప్ప గొప్పోళ్ళ లోగిలినిండా లడాయి బడాయి - మాధవపెద్ది, సరోజిని
# చిన్నెల వన్నెల చిననాటి మువ్వపు చూపులే -
# పరువే బరువాయేగా గౌరవమే కరువాయేగా - రావు బాలసరస్వతి దేవి
# పిల్లనగ్రోవి పాటకాడ పిలిచినపలికే దాననోయి తలచిన వలచే - రావు బాలసరస్వతి దేవి

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* 
* చిన్నకోడలు పాటల పుస్తకం

వర్గం:సూర్యకాంతం నటించిన సినిమాలు
వీణ

**వీణ** (కన్నడ:ವೀಣೆ తమిళం:வீணா) తీగలు మీటుతూ సప్తస్వరాలు అందించే సంగీత వాయిద్యము. వీణ సరస్వతి హస్త భూషణం కాబట్టి దీనినే సరస్వతి వీణ అని కూడా అంటారు. వీణ ప్రముఖంగా కర్ణాటక సంగీత కచేరీలలో వినియోగిస్తారు. వీణ ఏడు తంత్రులు గల తంత్ర వాయిద్యము. అనుమంద్రం, మంద్రం, మంద్రపంచకం, షడ్జమం అనే నాలుగు తంత్రులపై వీణకు బిగిస్తారు. ప్రక్కన శృతితాళాలకు ఉపయుక్తంగా షడ్జమం, పంచమం, తారం అనే మూడు తంత్రులను బిగిస్తారు.

వీణ వాయించేటప్పుడు కుడిచేత్తో మీటుతూ, దానికి అమర్చి ఉన్న 24 మెట్లు (రెండు స్థాయిలు) దానిలోని స్వరాలకు అనుగుణంగా ఎడమ చేతి వేళ్లతో మెట్టుమీద అదిమిపట్టి ఆయా స్వరాల్ని పలికించాల్సి ఉంటుంది.

వీణలో ముఖ్యంగా కుండ, దండి, యాళి (పౌరాణిక జంతువు మెడ ఆకారం), సొరకాయ బుర్ర అనే భాగాలుంటాయి.

ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌లోని విజయనగరం జిల్లా బొబ్బిలి వీణలను తయారుచేయడంలో ప్రసిద్ధిచెందింది. వీణలలో చాలా రకాలు ఉన్నాయి. తంజావూరు వీణలను పనస కర్రతో తయారుచేస్తారు. మైసూరులో నల్లకర్రతో తయారుచేస్తారు. కేరళ లోని త్రివేండ్రంలో కూడా వీణలు తయారు చేస్తారు.

బొబ్బిలి సంస్థానాన్ని పెదరాయుడు 17వ శతాబ్దంలో స్థాపించాడు. అందరి ప్రభువుల్లాగే ఆయనకీ కళలంటే ఆసక్తి. మొదట్లో ఖాళీ సమయాల్లో వీణ వాయించేవారు. కానీ అతని కాలంలో రాచకార్యాల్లో వీణ వాయించడం విడదీయరాని భాగమైపోయింది. వీణను గొల్లపల్లికి చెందిన సర్వసిద్ధి వర్గానికి చెందిన కళాకారులు తయారు చేస్తే సంస్థానంలోని మహిళలు వీటిని వాయించేవారు. రాజులు వీటిని ఆంగ్లేయ సందర్శకులకు బహుమానంగా ఇచ్చేవాళ్ళు. కళాకారులను ఘనంగా సత్కరించేవాళ్ళు. 
వీణలు తయారు చేయడం తర తరాలుగా వీరు వృత్తిగా కొనసాగిస్తున్నారు. కానీ ఇప్పుడు మాత్రం అక్కడ కేవలం నలభై మంది కళాకారులు మాత్రమే ఇక్కడ ఈ పనిలో నిమగ్నమై ఉన్నారు. పనస చెట్టు నుంచి సంగ్రహించిన వీణసారె వీణ తయారీలో ప్రధానమైన భాగం. ఇది తేలికగా ఉండటమే కాకుండా మంచి ప్రతిధ్వనిని కూడా పలికిస్తుంది. మంచి దృఢత్వం, మన్నిక, తేమని తట్టుకోగలగడం మొదలైన లక్షణాలు కలిగి ఉండటం వల్ల దీన్ని విరివిగా వాడతారు. వీణను సాధారణంగా ఒకే కొయ్యతో తయారు చేస్తారు.
## బొబ్బిలి వీణ-చిత్రమాలిక


File:Bobbili Veena 01.JPG|
File:Bobbili Veena 02.JPG|
File:Bobbili Veena 03.JPG|కుండ
File:Bobbili Veena 04.JPG|యాళి
File:Bobbili Veena 06.JPG|
File:Bobbili Veena 07.jpg|బొబ్బిలి వీణ
File:Telugu mahasabhalu (4).jpg|బొబ్బిలి వీణ


## వీణలో రకాలు
* రుద్ర వీణ
* చిత్ర వీణ
* విచిత్ర వీణ
* సరస్వతీ వీణ
* బొబ్బిలి వీణ
* స్వరాబత్

## ఇవి కూడా చూడండి
* తంజావూరు వీణ
* సరస్వతి వీణ

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

* వీణ గురించిన సమాచారం

వర్గం:సంగీత వాయిద్యాలు
వర్గం:భారతీయ సంగీతం
వర్గం:భారతీయ వాద్యపరికరాలు
ద్వివుదుడు

**ద్వివుదుడు** కిష్కింధాపురాధీశుడైన సుగ్రీవుని మంత్రులలో ఒకడైన మైంధుని సోదరుడు. ద్వివుదుడి నామార్థము ప్రకారము రెండు రకాల దృష్టి కలవాడని అర్థం. ఈ ద్వివుదుడు నరకాసురుని స్నేహితుడు. ద్వివుదుడి వృత్తాంతం భాగవతం దశమ స్కందము ఉత్తర భాగములో వస్తుంది.

## ద్వివుదుడు యాదవనగరాలు నాశనం చేయడం- బలరాముడి చేతిలో హతుడవ్వడం
నరకాసురుని మరణవార్త విన్న ద్వివుదుడు యాదవ వంశంపై పగతో యాదవ నగరాలు ధ్వంసం చేయసాగాడు. బలరాముడు రైవత గిరిపై కేళివిలాసాలలోనుండగా ద్వివుదుడు ఆ కొండ వృక్షశాఖలపై విహరిస్తూ వాటిని ధ్వంసం చేయసాగాడు. అప్పుడు బలరాముడు రాయి విసరగా, ద్వివుడు తప్పించుకొని దగ్గరలో నున్న సురాభాండం అందుకొని దాన్ని చెట్టు పైనుండి క్రిందకు విసిరాడు. వానర చేష్టలు ప్రదర్శిస్తూ, యాదవులు ఆరవేసుకొన్న బట్టలను చింపి, చీల్చి ముక్కలు చేయసాగాడు. బలరాముడు క్రోధోధిక్తుడై ముసలాయుధం ధరించి నిలబడగా ద్వివుదుడు పెద్ద చెట్టు విసిరాడు. బలరాముని ఆవేశం పెరిగింది. చేతిలో తన వద్ద ఉన్న సునంద అనే ముసలాయుధం ధరించి దానిని ద్వివుదుడి పైకి విసిరాడు. ఆ ఆయుధం ద్వివుదుడిని తల తాకగానే ద్వివుదుడి తల తాటి పండులా నేలపై పడింది. ఆవిధంగా దుష్టవానర సంహారం చూసిన యాదవులు బలరాముని అభినందించారు.

## బయటి లింకులు
*మహాభాగవతం ఆంగ్లములో

వర్గం:వానరులు
వర్గం:భాగవతము
అల్యూమినియం

**[[అల్యూమినియమ్]]** (ఆంగ్లం: **Aluminium**) ఒక గ్రూపు III మూలకము, వెండిలా మెరిసే తేలికైన లోహము. దీని సంకేతం Al; పరమాణు సంఖ్య 13. మొట్టమొదటిసారిగా 1823లో వోలర్ అల్యూమినియమ్ క్లోరైడ్ ను పొటాషియమ్ తో వేడిచేసి అల్యూమినియమ్ ను వేరుచేసాడు. భూతలంలో సమృద్ధిగా దొరికే మూలకాలలో ఆక్సిజన్, సిలికాన్ ల తరువాత మూడవ స్థానం, లోహాలన్నింటిలో మొదటి స్థానంలో ఉంటుంది. భూమి పొరలలో 7.28 శాతం అల్యూమినియమ్ ఉంటుంది. ప్రకృతిలో అల్యూమినియమ్ స్వేచ్ఛా స్థితిలో దొరకదు. ఇది సంయోగస్థితిలో ఇంచుమించు 270 వివిధరకాల లోహాలతో కలిసి ఎక్కువగా లభిస్తుంది. వీటిలో అన్నింటికన్నా ముఖ్యమైనది బాక్సైట్ ఖనిజం. దీని మిశ్రమాలు విమానాలు, కట్టడాలు తయారీలో విరివిగా ఉపయోగిస్తారు.

## భౌతిక ధర్మాలు
* అల్యూమినియమ్ వెండిలాగా మెరిసే తెల్లని లోహం.
* ఇది మంచి ఉష్ణ, విద్యుద్వాహకం.
* ఇది మెత్తని, సాగే, పటుత్వమున్న లోహం. దీని గట్టితనాన్ని ఇనుము, రాగిలతో పోల్చవచ్చు.
* ఇది అనేక మిశ్రమ లోహాలను ఇస్తుంది. పాదరసంలో కరిగి ఎమాల్గమ్ ఇస్తుంది.
* దీనితో తేలికగా వెల్డింగ్ చేయవచ్చు, పోత పోయవచ్చు. కాని టంకం చేయడం కష్టం.

## ఉపయోగాలు
### అల్యూమినియమ్ లోహం
* విద్యుత్ రవాణాకోసం తంతులని తయారు చేయడానికి వాడుతారు.
* లోహ సంగ్రహణంలో డీఆక్సిడైజర్ గా అల్యూమినియమ్ ను బ్లో హోల్స్ ని తీసివేయడానికి వాడుతారు.
* మిశ్రమ లోహాలు తయారు చేయడంలో వాడుతారు. ఇవి విమాన భాగాలు, ఆటోమొబైల్, భారీ వాహనాలు, స్పీడ్ బోట్ లు, సైకిల్ భాగాలు తయారుచేయటంలో ఉపయోగపడతాయి.
* ఇనుము పరికరాల ఉపరితలాలకు పెయింట్ చేయడానికి టిన్, జింక్ బదులు అల్యూమినియమ్ వాడుతారు.
* థెర్మైట్ వెల్డింగ్ లో అల్యూమినియమ్ పొడిని వాడుతారు.
* సిగరెట్ లు, తినుబండారాలను చుట్టి ఉంచడానికి, చల్లని పానీయాల ప్యాకింగ్ చేయడంలో అల్యూమినియమ్ రేకు (foil), రేకుడబ్బా (cans) ను వాడుతారు.
* నీరు శుద్ధి చేయడంలో వాడుతారు.
* కిటికీలు, తలుపులు, కుర్చీలు, వంటసామానులు మొదలైన గృహోపకరణాలు తయారుచేయడంలో వాడుతారు.
* పరిశుద్ధమైన అల్యూమినియమ్ ను ఎలక్ట్రానిక్ పరికరాలు, కాంపాక్ట్ డిస్క్ ల తయారీలో వాడుతారు.
* నాటకాలలో వాడే కృత్రిమమైన కత్తులు, కఠారులు తయారీలో వాడతారు.

### అల్యూమినియమ్ మిశ్రమాలు
* అమ్మోనియమ్ ఆలమ్ ([Al (NH4) ] (SO4) 2) ను నీరు శుభ్రపరచడంలో, మురికినీరు బాగుచేయడంలో, కాగితం తయారీలో, తోలు పరిశ్రమలో మోర్డెంట్గా వాడుతారు. రంగుల పరిశ్రమలో వర్ణస్థిరీకరణిగా కూడా ఉపయోగిస్తారు.
* అల్యూమినియమ్ బోరేట్ (Al2O3 B2O3) గాజు, పింగాణీ తయారుచేయడంలో వాడుతారు.
* అల్యూమినియమ్ క్లోరోహైడ్రైడ్ కొన్ని వ్యాధులలో చెమటను తగ్గించడానికి వాడతారు.
* అల్యూమినియమ్ హైడ్రాక్సైడ్ (Al (OH) 3) ను కడుపునొప్పిని కలుగజేసే జఠర రసం ప్రభావం తగ్గించడానికి వైద్యంలో వాడతారు.
* అల్యూమినియమ్ ఆక్సైడ్ (Al2O3) కొన్ని ప్రకృతిలో లభించే రత్నాలలో భాగంగా ఉంది. ఉదా: నీలమణి, కెంపు.
* అల్యూమినియమ్ లవణాలు టీకాలు తయారీలో రోగనిరోధక శక్తని పెంపొందించడానికి వాడతారు.
## అల్జీమర్స్ రోగంతో లంకె
వంట పాత్రలకి అల్యూమినియం వాడడం ఆరోగ్యానికి మంచిది కాదంటూ 1970 నుండి 1990 వరకు పత్రికా ప్రపంచంలో చిన్న సంచలనం చెలరేగి, ఇటీవల కాలంలో ఆ సిద్ధాంతం వీగిపోలేదు కాని మూల పడింది.

## మూలాలు

వర్గం:మూలకాలు
వర్గం:రసాయన శాస్త్రం
తెనాలి రామకృష్ణ (1941 సినిమా)

'తెనాలి రామకృష్ణ' చిత్రాన్ని రోహిణి పిక్చర్స్‌ పతాకాన హెచ్.ఎం.రెడ్డి స్వీయ దర్శకత్వంలో నిర్మించారు. ఎస్‌.పి.లక్ష్మణస్వామి, పారుపల్లి సుబ్బారావు, కె.వి.సుబ్బారావు, ఎల్.వి.ప్రసాద్, టి.హనుమంతరావు, దాసరి తిలకం, అనసూయ, గంగారత్నం, మాస్టర్‌ రాజు, ప్రధాన పాత్రలు పోషించారు. వెంపటి సదాశివ బ్రహ్మం మాటలు పాటలు రాసి ఈ చిత్రం ద్వారా పరిచయం అయ్యారు. 

## తారాగణం

* పారుపల్లి సుబ్బారావు 
* పి.కోటేశ్వరరావు 
* ఎస్.పి.లక్ష్మణ్ స్వామి 
* దాసరి రామతిలకం 
* ఎల్.వి.ప్రసాద్ 
* పువ్వుల అనసూయ 
* పి గంగారత్నం 
* కె.వి.సుబ్బారావు 
* టి.హనుమంతరావు 
* సరళ 
* సుబ్బులు 
* మాస్టర్ రాజు 
* బేబీ రోహిణీ 

## సాంకేతిక వర్గం

* దర్శకుడు: హెచ్.ఎం.రెడ్డి 
* కధ: వెంపటి సదాశివ బ్రహ్మం 
* మాటలు, పాటలు: వెంపటి సదాశివ బ్రహ్మం 
* సంగీతం: గుండోపంత్ వల్ వల్కర్ 
* నేపథ్య గానం: ఎస్.పి.లక్ష్మణ్ స్వామి, రాజన్, బేబీ రోహిణి, కుమారి సరళ
* ఛాయా గ్రహణం: పి.శ్రీధర్ 
* నిర్మాణ సంస్థ: రోహిణి పిక్చర్స్  
* విడుదల:22:03:1941. 

## పాటల జాబితా
1.ఉన్నానుగా నేన్నున్నానుగా తారుమారు చేసి, రచన: సదాశివ బ్రహ్మం, గానం.ఎస్ పి లక్ష్మణ్ స్వామి 

2.జ్ఞానరహిత ఆచారాలేల మతిలేదా మూడా, రచన: సదాశివ బ్రహ్మం, గాన.ఎస్ పి.లక్ష్మణ స్వామి  

3.మనసు నిలువదేమోరా ఓల్లే తెలియదేమోరా , రచన: సదాశివ బ్రహ్మం, గానం.ఎస్.పి.లక్ష్మణస్వామి  

4.మాతా మాతా సచ్చిదానంద సంధాయి, రచన: సదాశివ బ్రహ్మం, గానం.ఎస్.పి . లక్ష్మణస్వామి   

5.మాలిదిగో నోయీ వనమాలి రావోయీ , రచన: సదాశివ బ్రహ్మం, గానం.కుమారి సరళ, బేబీ రోహిణి   

6.మొగుడు పోతే పోయాడే నీ తగవు తీరిపోయిందే ,    

7.ఆంజనేయ మతి పాటలానానమ్ కాంచనాద్రి,   

## పద్యాలు/ శ్లోకాలు
1.అతడు అంబకు మగం, డితడు అమ్మకు మగం డెలిమి, గానం.ఎస్ పి.లక్ష్మణ స్వామి 

2.అతడు గోపాలకుం డితడు భూపాల కుండెలిమి, గానం.రాజన్ 

3.అత్తనైన మామనైన గురువునైన తల్లినైన , గానo. ఎస్.పి.లక్ష్మణస్వామి  

4.ఇతడు మాతాత భీష్ముడు ఇతడు గురుడు వీరు తమ్ముల్, గానం.ఎస్.పి.లక్ష్మణస్వామి   

5.చల్లారిపోయిన జాతి రగుల్కొల్పి చైతన్య, గానం.ఎస్.పి.లక్ష్మణస్వామి    

6.భార్య గయ్యాళిగంపమై భర్త నెపుడు , గానం.ఎస్.పి.లక్ష్మణస్వామి     

7.భార్య చెడుగైన బరియించు భర్త తప్పు, గానం.ఎస్.పి.లక్ష్మణస్వామి      

8.మదమాతంగ తురంగ కాంచన లాసన్మానిక్య ,      

9.యుద్దరంగాలలో నుడుకు నెత్తుట దోగి, గానం.ఎస్.పి.లక్ష్మణస్వామి       

10.వాతతనూజ భానుసుత వాలితనూభవ వహ్ని పుత్రిక,       

11.అష్టాంగయోగ విద్యారూడుడై బ్రహ్మ పదవి, గానం.ఎస్.పి.లక్ష్మణస్వామి       

12.పరిత్రాణాయ సాధునాం వినాశాయచ,(శ్లోకం), గానం.ఎస్.పి.లక్ష్మణస్వామి       

13.యధాయధాహి ధర్మస్య గ్లానిర్భతి భారత:(శ్లోకం), గానం.ఎస్.పి.లక్ష్మణస్వామి       

14.జారోత్పనౌన్ వివర్జౌ తనయదుహితరౌధంప(శ్లోకం),      

## మూలాలు
2.ఘంటసాల గలామృతము, కొల్లూరి భాస్కరరావు బ్లాగ్.
కుచేలుడు

**కుచేలుడు** శ్రీకృష్ణుడి సహాధ్యాయి. ఈయన అసలు పేరు **సుదాముడు**. కుచేలోపాఖ్యానము మహా భాగవతము దశమ స్కంధములో వస్తుంది. 

కుచేలుడు శ్రీకృష్ణునికి అత్యంత ప్రియమైన స్నేహితుడు. శ్రీకృష్ణుడు సాందీపని వద్ద విద్యాభ్యాసము చేసేటపుడు కుచేలుడు శ్రీకృష్ణుడికి సహాధ్యాయి. విద్యాభ్యాస మయ్యాక శ్రీకృష్ణుడు ద్వారక చేరుకోగా, కుచేలుడు తన స్వగ్రామము చేరుకొంటాడు. కుచేలుడికి వివాహం జరుగుతుంది. చాలా ఎక్కువ సంతానం కలుగుతుంది. అధిక సంతానముతో దరిద్రబాధ అనుభవిస్తూ ఉంటే, కుచేలుడి భార్య లోకరక్షకుడైన శ్రీకృష్ణుని  దర్శనం చేసుకొని రమ్మంటుంది. 

కుచేలుడు ద్వారకా నగరానికి బయలుదేరుతూండగా అతనిని భార్య ఒక చిన్నఅటుకుల మూట ఇస్తుంది. కుచేలుడు ద్వారక చేరుకొని అక్కడ ఉన్న దివ్యమైన భవనాలు, రాజప్రాసాదాలూ చూసి ఈ రాజధానిలో నన్ను శ్రీకృష్ణుడిని కలవనిస్తారా అని సందేహ పడినప్పటికీ, లోకరక్షకుడిగా భావించే శ్రీకృష్ణుడి దర్శనం అతనికి లభిస్తుంది. శ్రీకృష్ణుడు కుచేలుడిని స్వయంగా రాజ సభలోకి ఆహ్వానించి ఉచితాసన మిచ్చి, కాళ్ళు కడిగి ఆ నీళ్ళు తన శిరస్సుపై చల్లుకొంటాడు. ఆ విధంగా ఉపచారాలు అందుకొంటున్న కుచేలుడిని చూసిన సభలో ఉన్నవారు అతడి అదృష్టాన్ని కొనియాడుతారు.

సపర్యలు అయ్యాక కుచేలుడితో శ్రీకృష్ణుడు చిన్ననాటి జ్ఞాపకాలు జ్ఞప్తికి  తెచ్చుకొని ఒకసారి గురుపత్ని దర్భలు తెమ్మని పంపగా వర్షము పడడం వల్ల ఎంతకూ తిరిగి రాకపోవడంతో మన గురువుగారు మనల గురించి ఎంత కంగారు పడ్డారు అని గుర్తు చేసుకుంటారు. తరువాత శ్రీకృష్ణుడు కుచేలునితో నాకు ఏం తీసుకు వచ్చావు అని అడుగుతాడు. కుచేలుడు సిగ్గుతో తాను తెచ్చిన అటుకుల మూట దాచబోతూంటే శ్రీకృష్ణుడు ఆ అటుకులు తింటాడు. రెండవ మారు మళ్ళీ ఆటుకులు తినబోతుండగా రుక్మిణి, *స్వామీ మీరు మొదటి సారి అటుకులు తిన్నపుడే కుచేలునికి సర్వసంపదలు కలిగాయి* అని చెబుతుంది. ఆ తరువాత కుచేలునికి వీడ్కోలు పలుకుతాడు.

## బయటి లింకులు
*The story of Sudama.

వర్గం:భాగవతము
వర్గం:పురాణ పాత్రలు
తల్లిప్రేమ (1941 సినిమా)

రాజ రాజేశ్వరి పతాకాన కడారు నాగభూషణం 'తల్లిప్రేమ' చిత్రాన్ని నిర్మించారు. జ్యోతిష్ సిన్హా దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో నిర్మాత నాగభూషణం భార్య కన్నాంబ హీరోయిన్‌గా, సిఎస్‌ఆర్‌ హీరోగా నటించారు. 

## తారాగణం

* చిలకలపూడి సీతారామాంజనేయులు 
* పసుపులేటి కన్నాంబ 
* కల్యాణం రఘురామయ్య 
* హేమలతదేవి 
* తాడంకి శేషమాంబ 
* ఆరణి సత్యనారాయణ 
* పులిపాటి వెంకటేశ్వర్లు 

## సాంకేతిక వర్గం

* దర్శకుడు: జ్యోతిష్ సిన్హా 
* కధ: కె.లక్ష్మీనరసింహారావు 
* సంగీతం: ఎస్.వి.వెంకటరామన్ , ఎన్.బి.దినకరరావు
* గీత రచయిత: దైతా గోపాలం 
* మాటలు: కె.లక్ష్మీనరసింహారావు 
* నేపథ్య గానం: సి.ఎస్.ఆర్.ఆంజనేయులు, పి.కన్నాంబ, కె.రఘురామయ్య , ఋష్యేంద్రమణి 
* ఛాయా గ్రహణం: కమల్ ఘోష్ 
* నిర్మాణ సంస్థ: రాజరాజేశ్వరి ప్రొడక్షన్స్ 
* నిర్మాత: కడారు నాగభూషణం 
* విడుదల:30:05:1941.

## పాటలు
# జో జో నంద బాలా జో జో గొపీలోలా - కన్నాంబ
# ప్రేమ నిధానము ప్రపంచ మహహా - చిలకలపూడి సీతారామాంజనేయులు, కన్నాంబ
# జయతులసి మాతా సకల భువన - పి.కన్నాంబ
# త్రిజగన్నుత వరదాతా వందే దీన పోషకా - పి.కన్నాంబ
# వాదములాడకురా నరుడా వాదము - కె. రఘురామయ్య  
# నావన్ వేదకరా నరుడా మేలౌనంక జలధి తరింపగా- కె.రఘురామయ్య 
# వెల వెల బారకు బృంగకుమారా కలువ కన్నెను కాంచుమా- సి ఎస్ ఆర్ ఆంజనేయులు 
# అయ్యో నా జీవనాథారా ఎందుంటివి నా తండ్రి - పి.కన్నాంబ 
# ఎంతో ఆనందమా ఆహా నాకీ వేళ నా చిట్టితండ్రి- ఋష్యేంద్రమణి 
# ఎందుకురా అడియాస అందరాని పండురా ముందుగతి- పి.కన్నాంబ 
# పాహి సర్వాలోకాధారా భక్తవత్సల భవధూర పాహి సత్యదేవా- పి.కన్నాంబ 
# పుత్రులు లేని సంసారం బది పున్నమనరకంబునకేరా - 

## మూలాలు
2.ఘంటసాల గళామృతము, కొల్లూరి భాస్కరరావు బ్లాగ్.
వర్గం:తెలుగు సాంఘిక సినిమాలు
వర్గం:కన్నాంబ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:డి.హేమలతాదేవి నటించిన సినిమాలు
వై.రుక్మిణి

**వై.రుక్మిణి** తెలుగు సినిమా నటి. ఈమె తొలితరం తెలుగు సినిమా దర్శకుడు, నటుడు వై.వి.రావు భార్య. ఈమె తెలుగు, తమిళ, హిందీ భాషలలో వందకు పైగా సినిమాలలో నటించింది. 17 సంవత్సరాల వయసులో దర్శక నిర్మాత వై.వి.రావును వివాహము చేసుకొన్నది. ఈమె కూతురు లక్ష్మి కూడా తెలుగు, తమిళ సినిమాలలో నటించింది.

రుక్మిణి 4 సంవత్సరాల వయసులోనే హరిశ్చంద్ర చిత్రముద్వారా సినీరంగములో బాలనటిగా అడుగుపెట్టి 40కి పైగా సినిమాలలో బాలనటిగా పనిచేసింది. రుక్మిణి కథానాయికగా నటించిన తొలిచిత్రం ఏవియం పతాకంపై టి.ఆర్.మహాలింగం తీసిన శ్రీవల్లి. రుక్మిణి తల్లి నుంగంబాక్కం జానకి, తొలి తరం తమిళ సినిమా నటి, నర్తకి. లవంగి చిత్ర నిర్మాణ సమయంలో ఆ చిత్రానికి దర్శకుడైన వై.వి.రావును ప్రేమించి పెళ్ళి చేసుకుంది.

ఈమె నటించిన తమిళ చిత్రాలలో *వెన్నిరాదై*, *కప్పలొతీయ తమిళన్*, *రోజావిన్ రాజా*, *మనియొసై*, *ఇదయకమలమ్* కొన్ని ప్రముఖమైన చిత్రాలు. తెలుగు సినిమా రంగములో ఈమె ఎన్టీ రామారావు, అక్కినేని నాగేశ్వరరావులు ఇరువురితో కలిసి నటించింది. హిందీలో ఈమె కొన్ని చిత్రాలలో నటించడమే కానీ కొన్ని చిత్రాలను నిర్మించినది కూడా. హిందీలో రుక్మిణి నిర్మించిన సినిమాలలో *లవంగి*, *మంజరి* సినిమాలు చెప్పుకోదగినవి.

81 యేళ్ల వయసులో 2007 సెప్టెంబర్ 4న ఈమె వృద్ధాప్యము వలన చెన్నైలోని సైదాపేటలోని తన స్వగృహములో కన్నుమూసినది.

## మూలాలు
*హిందూ పత్రికలో రుక్మిణి మరణవార్త 

వర్గం:2007 మరణాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు
వర్గం:జన్మస్థలం తెలియని వ్యక్తులు
మధురం

**మధురం** లేదా **తీయదనం** అనగా తీపి రుచి. ఇది ఆరు ప్రాథమిక రుచులైన షడ్రుచులలో ఒకటి.
## లక్షణాలు
మనం భుజించే ఆహారపదార్ధాలలో ముఖ్యంగా పిండిపదార్ధాలు తియ్యగా ఉంటాయి. మన శరీరంలో ఎక్కువగా ఉండేది ఈ రసమే. ఇది శరీర నిర్మాణానికి, శక్తి, ప్రుగుదలకి ఉపయోగపడుతుంది. శరీరానికి, మనసుకి చక్కటి సమన్వయాన్ని ఇది కలుగ జేస్తుంది. ఇది ఒక సంతృప్తినిచ్చే రసం. మన శరీరంలోని ద్రవాల్ని ముఖ్యంగా ప్రత్యుత్పత్తి చేసే రసాలను ఇది తయరు చేస్తుంది. శరీరానికి చల్లదనాన్నిస్తుంది. ఈ రసం సాధారణంగా ఆహార పదార్థాలన్నిటిలోనూ ముఖ్యంగా ఉంటుంది. దీని నిర్మాణానికి వస్తే ఇది ముఖ్యంగా భూమి, నీరు అనే మూలకాలతో నిర్మితమై ఉంటుంది. ఇది తీసుకున్నపుడు మన శరీరంలోని వాతం తగ్గుతుంది. కఫం పెరుగుతుంది.పిత్తం కూడా తగ్గుతుంది. దీనిని ఎక్కువగా తీసుకున్నప్పుడు అధిక బరువు, శరీరంలో విషపదార్థాల యొక్క పెరుగుదల, క్రిములు పెరగడం, షుగర్ వ్యాధి, గ్యాస్ పెరగడం, అజీర్ణం ఒక్కోసారి  బద్దకం  కూడా పెరిగే అవకాశం ఉంది.

## తీపి పదార్ధాలు

## ఇవి కూడా చూడండి
* మధురాష్టకం

## మూలాలు

## యితర లింకులు

వర్గం:రుచులు
నీతి చంద్రిక

thumb|నీతి కథల సమాహారం అనువాదం చేసిన రచయిత పరవస్తు చిన్నయ సూరి చిత్రం
పరవస్తు చిన్నయ సూరి అనువదించిన నీతి కథల సమాహారం. మూర్ఖులైన రాజపుత్రులకు సులభ రీతిలో రాజనీతి బోధించడానికి విష్ణు శర్మ అనే పండితుడు రూపొందించిన కథా సౌరభం. ఈ కథలు చాలా ఆసక్తి కరమై ఉండి చదువరులను చదివింప చేస్తాయి. 

మరింత విపులమైన వ్యాసం కోసం పంచతంత్రంను చూడండి.

## విభాగాలు
### మిత్ర లాభము
** చిత్రగ్రీవుడను కపోతరాజు వృత్తాంతము
** కంకణమున కాసించి పులిచే జంపబడిన బాటసారి కథ
** హిరణ్యకుడు పావురములకు మేలుసేయుట
** లఘుపతనక మనెడి వాయసము హిరణ్యకుని చెలిమి గోరుట
** నక్క కపటపు మాటలచే వంచింపబడిన లేడి కథ
** మార్జాలమునకు జోటిచ్చి దానివలన మరణించిన జరద్గవమను గ్రద్ద కథ
** నూవుల బ్రాహ్మణి కథ
** అతిసంపాదనేచ్ఛచే వింటిదెబ్బ తగిలి మరణించిన నక్క కథ
** చిత్రాంగుని చేరిక
** దూరాలోచన లేక ముంగిసను జంపి విచారించిన బ్రాహ్మణుని కథ
** సోమశర్మ తండ్రి కథ
### మిత్రభేదము
** మేకును బెఱికి మరణించిన కోతి కథ
** పరుల యధికారము మీద బెట్టుకొని మరణించిన గాడిద కథ
** దమనకుడు పింగళకుం జేరుట
** పొలికలని యందలి నక్క కథ
** సింహము పనియంతయు నెఱవేర్చి చెడిన పిల్లి కథ
** సంజీవకుడు మంత్రియు, గరటక దమనకులు కోశాధికారులు నగుట
** స్తబ్ధకర్ణుని రాక - సంజీవకుడు కోశాధికారి యగుట
** కరటక దమనకుల విషాదము - పన్నుగడ
** స్వయంకృతాపరాధము వలన జెడిన రాజకుమారుని కథ
** స్వయంకృతాపరాధము వలన జెడిన సన్న్యాసి కథ
** సన్న్యాసిని మోసగించిన యాషాడభూతి కథ
** ఉపాయముచే ద్రాచుబామును జంపిన కాకి కథ
** బుద్ధిబలమున సింహముం జంపిన కుందేటి కథ
** దమనకుడు పింగళకుని మనసు విఱచుట
** తీతువు సముద్రుని సాధించిన కథ
** దమనకుడు సంజీవకునకు దుర్బోధ చేయుట
** సంజీవకుని వథ
### విగ్రహము
### సంధి

## మూలాలు
* https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.328728/mode/2up
* https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.328727/mode/2up

వర్గం:తెలుగు కథలు
కంచు

thumb|వివిధ పరిమాణాలలో మూసపోసి ఉన్న ప్రాచీన కంచు ముక్కలు. ఒక సొరుగులో దొరికిన ఈ ముక్కలను తిరిగి వాడుకోవటానికి సేకరించి ఉండవచ్చు.
**కంచు** (Bronze) ఒక మిశ్రమ లోహము. వివిధ రకాల రాగి యొక్క మిశ్రమ లోహాలను కంచు అంటారు. కాని దీనిలో ముఖ్యంగా రాగి, తగరము ఉంటాయి. అయితే కొన్ని సార్లు కంచులో తగరానికి బదులు భాస్వరము, అల్యూమినియం, సిలికాన్ మొదలైన రసాయన మూలకాలు కూడా ఉంటాయి. పురాతన కాలములో కంచు యొక్క ప్రాధాన్యత విశేషముగా ఉండేది. కంచు యుగానికి ఈ మిశ్రలోహము వల్లే ఆ పేరు వచ్చింది. కంచుకు ఆంగ్ల పదమైన బ్రాంజ్ పర్షియన్ పదమైన "బిరింజ్" నుండి ఉద్భవించింది. పార్శీలో బిరింజ్ అంటే రాగి అని అర్థం 

## చరిత్ర
కంచును ఉపయోగించిన అన్ని నాగరికతలలోనూ కంచు ప్రధానస్థానాన్ని ఆక్రమించింది. మానవజాతి యొక్క సృష్టించిన అత్యంత విన్నూతనాత్మక మిశ్రమలోహాల్లో కంచు ఒకటి. కంచుతో తయారుచేసిన పనిముట్లు, ఆయుధాలు, కవచాలు, అలంకారానికి ఉపయోగించిన తాపడాలు వంటి ఇతర నిర్మాణ సామగ్రి, వాటికంటే ముందు చాల్కోలిథిక్ యుగంలో రాతితో, రాగితో చేసిన వస్తువుల కంటే దృఢంగా ఉండి, మరింత ఎక్కువ కాలం మన్నేవి.

## ఉపయోగాలు
* కంచుతో వివిధ రకాలైన పరికరాలు, ఆయుధాలు, విగ్రహాలు, నిత్యావసర వస్తువులు తయారుచేసేవారు.

## మూలాలు

వర్గం:రసాయన శాస్త్రం
వర్గం:మిశ్రమ లోహాలు
కస్తూరి

**కస్తూరి**, మగ కస్తూరి జింక యొక్క ఉదరము, పురుషాంగాల మధ్యన ఉండే ఒక ప్రత్యేక గ్రంధి నుండి వెలువడే తీవ్రమైన పరిమళము. ప్రాచీన కాలము నుండి దీనిని ప్రసిద్ధ సుగంధ పరిమళముగా ఉపయోగిస్తున్నారు. అత్యంత ఖరీదైన జంతు ఉత్పత్తులలో కస్తూరి ఒకటి.  కస్తూరికి ఆంగ్ల నామమైన మస్క్ సంస్కృత పదమైన *ముష్క* (వృషణాలు) నుండి ఉద్భవించింది 

ప్రస్తుతం ఇతర సంబంధిత పరిమళాలను కూడా కస్తూరి అనే పిలుస్తారు. అయితే ఇలాంటివి చాలా అసలైన కస్తూరి కంటే భిన్నమైన రసాయన పదార్ధాలనుండి ఉత్పనమై ఉండవచ్చు కూడా. కస్తూరి జింక కాకుండా ఇతర జంతువుల యొక్క గ్రంధి స్రావకాలు, కస్తూరిని పోలిన పరిమళాన్ని వెదజల్లే అనేక మొక్కల యొక్క స్రావకాలు, ఈ వాసన కలిగిన కృత్తిమ పదార్ధాలను కూడా కస్తూరి అనే ఒకే గాటిన కట్టడం పరిపాటే. 

19వ శతాబ్దము చివరివరకు కస్తూరి కేవలం సహజ వనరులనుండే లభ్యమయ్యేది. అయితే ప్రస్తుతం చాలామటుకు కృత్తిమంగా తయారుచేసిన పదార్ధాలనే వాడుతున్నారు.  కస్తూరిలో ఆ స్వభావ సిద్ధమైన వాసనకు ప్రధాన కారణమైన ఆర్గానిక్ కాంపౌండు ముస్కోన్.
## కస్తూరి మసీదు
1195వ సం.లో మొరాకో సుల్తాన్ మారకేష్‌ కాలంలో వెయ్యి మూటల కస్తూరి కలిపిన సున్నంతో నిర్మించిన మసీదు ఈనాటికి కూడా కస్తూరి సువాసనలు వెదజల్లుతున్నదట.
## కస్తూరిపై సామెతలు,పాటలు,పద్యాలు
*"ఇంటి పేరు కస్తూరి వారు ఇంట్లోగబ్బిలాల కంపు"
*కస్తూరి రంగ రంగా
*సువ్వీ కస్తూరి రంగా సువ్వీ
*కన్నడ కస్తూరి
*కస్తూరీ తిలకం లలాట ఫలకే
*మృగమదంబు చూడ మీద నల్లగనుండు
:బరిఢవిల్లు దాని పరిమళంబు
:గురువులైన వారి గుణము లీలాగురా
:విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ  (కస్తూరి చూసేందుకు నల్లగా కనిపించినప్పటికీ... దాని సువాసన నాలుగు దిక్కులకూ వెదజల్లుతుంది. అలాగే పెద్దలైన వారు బయటికి ఆడంబరంగా కనిపించక పోయినప్పటికీ, వారు గొప్ప గుణాలను కలిగి ఉంటారు.)
*ఏమొకో చిగురటధరమున యెడనెడ కస్తూరినిండెను
*తన నాభినుండి బయట పడుతున్న కస్తూరి గంధాన్ని, తెలుసుకొనలేని కస్తూరి మృగం దాన్ని గడ్డిలో వెతుకుతుంది.--కబీర్
*:“ సంస్కృతంబులోని చక్కెర పాకంబు
:అరవ భాషలోని అమృతరాశి
:కన్నడంబులోని కస్తూరి వాసన
:కలిసిపోయె తేట తెలుగునందు? ”— మిరియాల రామకృష్ణ

## మూలాలు

వర్గం:జంతు ఉత్పత్తులు
వర్గం:సుగంధ ద్రవ్యాలు
కస్తూరి (అయోమయ నివృత్తి)

## ఇంటి పేరు
**కస్తూరి** తెలుగువారిలో కొందరి ఇంటి పేరు.

*కస్తూరిబాయి గాంధీ
*కస్తూరి మురళీకృష్ణ
* కస్తూరి శివరావు - ప్రముఖ తెలుగు హాస్య నటుడు.
* కస్తూరి నరసింహారావు
* కస్తూరి పట్నాయక్
* కస్తూరి పట్నాయక్ - ఒడిస్సీ నృత్యకారిణి.
* కస్తూరి నరసింహారావు
* కస్తూరి కుటుంబరావు - సమాజవాది
* కస్తూరి (నటి) - తెలుగు సినిమా నటీమణి
* కస్తూరి శంకర్, భారతీయ సినీనటి, మోడల్, టెలివిజన్ వ్యాఖ్యాత.
* కస్తూరి శంకర్, భారతీయ గాయని.

## గ్రామాలు

* కస్తూరిపాడు

## ఇతరములు

*కస్తూరి - సుగంధ పరిమళము.
*కస్తూరి జింక - సుగంధ పరిమళమైన కస్తూరిని ఉత్పత్తిచేసే జింక.
*కస్తూరి మాత్ర
*
అగ్ని (సినిమా)

**అగ్ని** 1989లో విడుదలైఅన్ తెలుగు సినిమా. సౌభాగ్యలక్ష్మీ పిలిమ్స్ పతాకంపై నిర్మితమైన ఈ సినిమాకు కె.ఎస్.ప్రకాష్ నిర్మాత కాగా, కె. రాఘవేంద్రరావు దర్శకత్వం వహించాడు. అక్కినేని నాగార్జున, శాంతిప్రియ ప్రధాన తారాగణంగా నటించిన ఈ చిత్రానికి హంసలేఖ సంగీతాన్నందించింది.

## తారాగణం
*అక్కినేని నాగార్జున - పవన్ కుమార్
*శాంతిప్రియ - రేఖ/చిన్నారి
*రావు గోపాలరావు - డి.కె.దాసు
*సత్యనారాయణ - రామచంద్రయ్య
*వాణిశ్రీ - సీతామహలక్ష్మీ
*మోహన్‌బాబు - వీడియో బాబు
*అల్లు రామలింగయ్య
*రాళ్ళపల్లి - ఎం.పి.జోగినాథం
*బ్రహ్మానందం - సహాయం
*నర్రా వెంకటేశ్వరరావు - ఎస్.ఐ. బాబూరావు
*బాబూ ఆంటోనీ
*పి.జె.శర్మ
*బాలాజీ - కొండబాబు
*జగ్గారావు
*చిడతల అప్పారావు - ఐస్ ఐస్
*టెలిఫోన్ సత్యనారాయణ
*సిల్కు స్మిత
*ప్రియాంక
*సత్యప్రియ - ఉషారాణి
*కల్పనా రాయ్
*బేబీ రాశి 

## సాంకేతిక వర్గం
స్క్రీన్ ప్లే , దర్శకత్వం : కోవెలమూడి రాఘవేంద్రరావు 

నిర్మాత: కె.ఎస్.ప్రకాష్ 

నిర్మాణ సంస్థ: సౌభాగ్యలక్ష్మి ఫిలింస్ 

సంగీతం: హంసలేఖ 

మాటలు: మరుదూరి రాజా 

కధ: సత్యమూర్తి 

కూర్పు: కోటగిరి వెంకటేశ్వరరావు 

ఫోటోగ్రఫి: కె.ఎస్.ప్రకాష్ 

సాహిత్యం: వేటూరి సుందర రామమూర్తి, జొన్నవిత్తుల రామలింగేశ్వర రావు 

నేపథ్య గానం: శ్రీపతి పండితారాద్యుల బాలసుబ్రహ్మణ్యం, శిష్ట్లా జానకి 

విడుదల:09:ఆగస్టు:1989.

## పాటలు
ఈ సినిమాకు సంగీతాన్ని హంసలేఖ అందించింది. ఈ పాటలు లియో మ్యూజిక్ కంపెనీ విడుదల చేసింది.

## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు
* 

వర్గం:అక్కినేని నాగార్జున సినిమాలు
వర్గం:బ్రహ్మానందం నటించిన సినిమాలు
వర్గం:అల్లు రామలింగయ్య నటించిన సినిమాలు
వర్గం:సత్యనారాయణ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:రావు గోపాలరావు నటించిన సినిమాలు
వర్గం:కల్పనా రాయ్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:రాళ్ళపల్లి నటించిన సినిమాలు
సేతువు

**సేతువు** [ sētuvu ] sētuvu. సంస్కృతం n. A bridge, a cause way, dam, bank or mound. The bridge at Rameswaram. గట్టు, కట్ట, వంతెన. రామేశ్వరము వద్దనున్న వారధి. "గతసలిలమునకు సేతువేలా. Bilh. iii. 38.
* రామసేతు
* సేతుబంధనం - 1946 తెలుగు సినిమా.
సంచలనం (2000 సినిమా)

**సంచలనం** 2000 మార్చి 10న విడుదలైన తెలుగు సినిమా. రవీంద్ర ఆర్ట్స్ బ్యానర్ కింద ఎస్.టి.రెడ్డి నిర్మించిన ఈ సినిమాకు తమ్మారెడ్డి భరధ్వాజ దర్శకత్వం వహించాడు. ప్రకాష్ రాజ్, రోజా ప్రధాన తారాగణంగా నటించగా విద్యాసాగర్ సంగీతాన్నందించాడు.

## తారాగణం

* ప్రకాష్ రాజ్
* రోజా సెల్వమణి
* బబ్లూ పృధ్వీరాజ్
* జయప్రకాష్ రెడ్డి
* పృధ్వీ
* బ్రహ్మాజీ
* కాంతారావు
* రంగనాథ్
* గౌతం రాజ్
* కాళీ
* హేమంత్
* వాసువిక్రమ్
* భాస్కర్
* గోగినేని ప్రసాద్
* షర్మిల
* నీలిమ
* మురళి

## సాంకేతిక వర్గం

* కథ: రవీంద్ర ఆర్ట్స్ యూనిట్
* మాటలు: టి.సాయినాథ్
* ప్రొడక్షన్ ఎగ్జిక్యూటివ్స్: విజయకుమార్, గోపి
* ఆర్ట్ : విజయ్ కుమార్
* ఫైట్స్: రాజు
* కో డైరక్టర్: కొడుకుల శ్రీనివాసరావు
* ఎడిటింగ్ : మురళి - రామయ్య
* కెమేరా: రాంప్రసాద్
* సంగీతం: విద్యాసాగర్
* నిర్మాత: ఎస్.టి.రెడ్డి
* దర్శకత్వం: తమ్మారెడ్డి భరధ్వాజ
* రచన సహకారం: జలదంకి సుధాకర్
* పాటలు: భువనచంద్ర, సుద్దాల అశోక్ తేజ
* నృత్యం: రాజశేఖర్

## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు
*
నీలమణి

**నీలమణి** (Sapphire) నవరత్నాలలో ఒకటి.నీలమణి ఒక విలువైన రత్నం.దీనిలో కొరండం, ఇనుము, టైటానియం, క్రోమియం, వనాడియం లేదా మెగ్నీషియం వంటి రకరకాల ఖనిజ మూలకాలతో కూడిన అల్యూమినియం ఆక్సైడ్ (α-Al2O3) ను కలిగి ఉంటుంది. ఇది సాధారణంగా నీలం రంగులో ఉంటుంది. కానీ సహజమైన "ఫాన్సీ" నీలమణి పసుపు, ఉదాహరణగా నారింజ, ఆకుపచ్చ రంగులలో కూడా సంభవిస్తుంది. "పార్టి నీలమణి" రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ రంగులను చూపుతుంది. ఎర్ర కొరండం రాళ్ళు కూడా సంభవిస్తాయి కాని వాటిని రూబీలు నీలమణి అని పిలుస్తారు.పింక్ కలర్ కొరండంను ప్రాంతాన్ని బట్టి రూబీ లేదా నీలమణిగా వర్గీకరిస్తారు.సాధారణంగా సహజమైన నీలమణిని కత్తిరించి రత్నాలుగా పాలిష్ చేసి నగలలో ధరిస్తారు.పెద్ద క్రిస్టల్ బౌల్స్‌లో పారిశ్రామిక లేదా అలంకరణ ప్రయోజనాల కోసం ప్రయోగశాలలలో వాటిని కృత్రిమంగా సృష్టించవచ్చు.నీలమణి విశేషమైన కాఠిన్యం కారణంగా - మోహ్స్ స్కేల్‌లో 9 (మూడవ కష్టతరమైన ఖనిజం, వజ్రం తరువాత 10 వద్ద మొయిసానైట్ 9.5 వద్ద) - ఇన్ఫ్రారెడ్ ఆప్టికల్ భాగాలు, అధిక-మన్నిక విండోస్ వంటి కొన్ని అలంకారరహిత అనువర్తనాల్లో నీలమణిని ఉపయోగిస్తారు. రిస్ట్ వాచ్ స్ఫటికాలు, కదలిక బేరింగ్లు, చాలా సన్నని ఎలక్ట్రానిక్ పొరలు, వీటిని ఇంటిగ్రేటెడ్ సర్క్యూట్లు, జిఎయన్- ఆధారిత బ్లూ ఎల్ఇడి లు వంటి ప్రత్యేక-ప్రయోజన ఘన-స్థితి ఎలక్ట్రానిక్స్ ఇన్సులేటింగ్ సబ్‌స్ట్రేట్‌లుగా ఉపయోగిస్తారు.

[right|thumb|150px|The 422.99-carat [Logan sapphire, National Museum of Natural History, Washington D.C. It is one of the largest faceted gem-quality blue sapphires in the world.]]కొరండం రెండు రత్నాల రకాల్లో నీలమణి ఒకటి, మరొకటి రూబీ (ఎరుపు నీడలో కొరండం అని నిర్వచించబడింది).నీలం బాగా తెలిసిన నీలమణి రంగు అయినప్పటికీ, అవి బూడిద, నలుపుతో సహా ఇతర రంగులలో సంభవిస్తాయి.కొన్ని రంగులేనివిగా ఉంటాయి.గులాబీ రంగు, నారింజ రకం నీలమణిని పాడ్‌పరాడ్చా అంటారు.ఇవి ఎక్కువుగా ఆస్ట్రేలియా, ఆఫ్ఘనిస్తాన్, కంబోడియా, కామెరూన్, చైనా (షాన్డాంగ్), కొలంబియా, ఇథియోపియా, ఇండియా (కాశ్మీర్), కెన్యా, లావోస్, మడగాస్కర్, మాలావి, మొజాంబిక్, మయన్మార్ (బర్మా), నైజీరియా, రువాండా, శ్రీలంక, టాంజానియా, థాయిలాండ్, యునైటెడ్ స్టేట్స్ (మోంటానా), వియత్నాంలలో లభ్యమవుతావి.రూబీ, నీలమణి రెండూ మయన్మార్ యొక్క మొగోక్ స్టోన్ ట్రాక్ట్‌లో కనిపిస్తాయి,కాని మాణిక్యాలు పాలరాయితో ఏర్పడతాయి, అయితే నీలమణి గ్రానైటిక్ పెగ్మాటైట్స్ లేదా కొరండం సైనైట్లలో ఏర్పడుతుంది.[4]: ​​403-429 ప్రతి నీలమణి గని విస్తృత శ్రేణి నాణ్యతను ఉత్పత్తి చేస్తుంది,కానీ మూలం నాణ్యతకు హామీ కాదు.కాశ్మీర్లో నీలమణి కోసం అత్యధిక ధరను హెచ్చిస్తారు.బర్మా, శ్రీలంక, మడగాస్కర్ దేశాలు కూడా పెద్ద మొత్తంలో చక్కటి నాణ్యమైన రత్నాలను ఉత్పత్తి చేస్తాయి. [2]సహజ నీలమణి ధర వాటి రంగు, స్పష్టత, పరిమాణం, కటింగ్ మొత్తం నాణ్యతను బట్టి మారుతుంది. పూర్తిగా చికిత్స చేయని నీలమణిలు చికిత్స పొందిన వాటి కంటే చాలా ఎక్కువ.వీటిపై భౌగోళిక మూలం కూడా ధరపై ప్రధాన ప్రభావాన్ని చూపుతుంది. ఒక క్యారెట్ లేదా అంతకంటే ఎక్కువ రత్నాల కోసం, అమెరికన్ జెమోలాజికల్ లాబొరేటరీస్ (ఎజియల్), జెమ్ రీసెర్చ్ స్విస్లాబ్ (జిఆర్ఎస్), జిఐఎ, గెబెలిన్, లోటస్ జెమాలజీ వంటి ప్రయోగశాలల నుండి స్వతంత్ర నివేదికలు తరచుగా కొనుగోలుదారులు తెప్పించుకుని, కొనుగోలు చేస్తుంటారు. [5]

## వెలుపలి లింకులు

వర్గం:నవరత్నాలు
వజ్రం (అయోమయ నివృత్తి)

**వజ్రం** అన్నది ఈ క్రింది వాటిని సూచిస్తుంది:

* వజ్రం, నవరత్నాలలో ఒకటి.
* వజ్రం (సినిమా)
పచ్చ (అయోమయ నివృత్తి)

* పసుపు పచ్చ 
* ఆకు పచ్చ
* పచ్చ రంగు
* పచ్చ గడ్డి
* పచ్చ బొట్టు
* పచ్చ, నవరత్నము.
ఉత్కృష్ట వాయువు

**ఉత్కృష్ట వాయువు** లేదా **ఆదర్శ వాయువు** లేదా **జడవాయువు** (Noble gas) విస్తృత ఆవర్తన పట్టికలో '0' గ్రూపులో ఉంటాయి. ఇవి హీలియం, నియాన్, ఆర్గాన్, క్రిప్టాన్, జెనాన్, రేడాన్ లు. వీటిలో రేడాన్ తప్ప మిగతావన్నీ వాతావరణంలో ఉంటాయి. హీలియం మినహా మిగిలిన మూలకాలన్నిటి బాహ్య కక్ష్యల్లో బాగా స్థిరత్వాన్నిచ్చే s2 p6 ఎలక్ట్రాన్ విన్యాసం ఉంటుంది. దీనివల్ల అవి రసాయనికంగా జడత్వాన్ని (అంటే రసాయనిక చర్యలో పాల్గొనకుండా ఉండటం) ప్రదర్శిస్తాయి. కాబట్టి వీటిని జడవాయువులని కూడా పిలుస్తారు. ఇవి ప్రకృతిలో అత్యల్ప ప్రమాణాల్లో ఉంటాయి. కాబట్టి **అరుదైన వాయువులు** (Rare gases) అని కూడా అంటారు.

## ఆవిష్కరణ
thumb|250px|విలియం రామ్సే.
ఉత్కృష్ట వాయువులను విలియం రామ్సే (William Ramsay) 1894 - 1900 మధ్యకాలంలో ఆవిష్కరించారు. అందుకోసం వీరికి నోబెల్ బహుమతి 1904 సంవత్సరంలో ప్రదానం చేయబడింది.
# హీలియాన్ని జాన్‌సెన్, లాకీయర్ అనే శాస్త్రవేత్తలు కనుక్కున్నారు. హీలియోస్ అంటే సూర్యుడని అర్థం.
# నియాన్ ను రాంసే, ట్రావర్స్ అనే శాస్త్రవేత్తలు కనుగొన్నారు. నియాన్ అంటే కొత్తది అని అర్థం.
# ఆర్గాన్ ను ర్యాలీ అనే శాస్త్రవేత్త ఆవిష్కరించాడు. ఆర్గాన్ అంటే బద్ధకం అని అర్థం.
# క్రిప్టాన్ ను రాంసే కనుగొన్నాడు. క్రిప్టాన్ అంటే దాగిఉన్నది అని అర్థం.
# జినాన్ ను కూడా రాంసే కనుగొన్నాడు. జినాన్ అన్నా కూడా కొత్తది అని అర్థం.
# రేడాన్ ను డార్న్ అనే శాస్త్రవేత్త కనుగొన్నాడు. ఇది రేడియో ధార్మికతను ప్రదర్శించే జడవాయువు.
## భౌతిక ధర్మాలు
* అన్ని ఉత్కృష్ట వాయువులు రంగు, రుచి, వాసన లేనివి.
* వీటి ద్రావణీయత నీటిలో తక్కువ.
* అన్ని ఉత్కృష్ట వాయువులు ఏకపరమాణుక అణు వాయువులు.
* హీలియం నుంచి రేడాన్ వరకు పరమాణు సంఖ్య, పరమాణు భారం, పరమాణు పరిమాణం, సాంద్రత పెరుగుతాయి.
* పరమాణువుల మధ్య బలహీనమైన వాండర్ వాల్ ఆకర్షక బలాలు ఉండటం వల్ల వీటి బాష్పీభవ స్థానాలు తక్కువ. 
* అన్ని మూలకాల కంటే వీటి అయనీకరణ శక్తుల విలువలు చాలా అధికం. దీనికి కారణం వీటి వేలన్సీ కక్ష్యలలో అష్టక ప్రాప్తి ఉండటము. వీటి కర్పరాలలో ఎలక్ట్రాన్ లు అన్నీ జతకూడి ఉంటాయి.
* వీటి ఎలక్ట్రాన్ ఎఫినిటీ విలువలు దాదాపు సున్నాకు సమానం.
* ఈ వాయు మిశ్రమాన్ని అధిశోషణం చేసి లేదా ద్రవ మిశ్రమాన్ని ఆంశిక స్వేదనం చేసి వీటిని వేరు పరచవచ్చు.

## ఉపయోగాలు
* ప్రజ్వలించే దీపాలలో వీటిని వాడుతారు.
* హీలియం, ఆక్సిజన్ వాయువుల మిశ్రమాన్ని ఆస్త్మా పేషెంట్ల శ్వాస కోసం ఉపయోగిస్తారు.
* నియాన్ వాయువును విద్యుత్ బల్బుల్లో నింపినపుడు ఆరంజి ఎరుపు కాంతిని ఇస్తుంది. ఈ లైట్లను అలంకరణ దీపాలుగా, విమానాల హెడ్‌లైట్లుగా వాడతారు.
* ఆర్గాన్, మెర్క్యురీ బాష్పాన్ని ఫ్లోరోసెంట్ ట్యూబుల్లో నింపుతారు.
* బొగ్గుగని కార్మికులు తలపై ధరించే మైనర్స్ లాంప్ లో ఎర్రన్ కాంతి కోసం క్రిప్టాన్ వాయువును నింపుతారు.
* జినాన్ వాయువును ఫోటోగ్రఫీలో వాడే ఫ్లాష్ బల్బులకు, టీవీ పిక్చర్ ట్యూబుల్లో నింపడానికి వాడతారు.
* క్యాన్సర్ పుండ్ల నివారణకు వాడే ఆయింట్‌మెంట్ల తయారీలో రేడాన్ సమ్మేళనాలను వాడతారు
* అనేక లోహ సంగ్రహణ ప్రక్రియల్లోను జడవాతావరణాన్ని కలగజేయడానికి వీటిని వాడుతారు.
* ఈ వాయువులు తేలికైనవి. దహనశీలులు కావు. కాబట్టి వాతావరణ పరిశిలన కోసం ఉపయోగించే బెలూన్ లలో వాడుతారు. విమానాల టైర్లలో నింపడానికి కూడా హీలియం వాయువును ఉపయోగిస్తారు.
* ఇవి రక్తంలో అధిక పీడనాల వద్ద కరుగదు. అందువల్ల ఈతగాళ్ళు వాడే ఆధునిక పరికరాల్లో 80 % హీలియం, 20 % ఆక్సిజన్ ల మిశ్రమాన్ని మామూలు గాలి స్థానంలో ఉపయోగిస్తారు.

## మూలాలు

వర్గం:రసాయన శాస్త్రం
వర్గం:వాయువులు
వర్గం:ఆవర్తన పట్టిక గ్రూపులు
వజ్రం (సినిమా)

**వజ్రం** 1996 లో ఎస్. వి. కృష్ణారెడ్డి దర్శకత్వంలో విడుదలైన సినిమా. నాగార్జున, రోజా ఇందులో ప్రధాన పాత్రలు పోషించారు. లక్ష్మి పద్మజా ఎంటర్ప్రైజెస్ పతకంపై సి. గౌతమ్ కుమార్ రెడ్డి నిర్మించాడు. ఇది 1995 లో వచ్చిన మలయాళ చిత్రం *స్పాడికం*కు రీమేక్. ఎస్.వి.కృష్ణారెడ్డి సంగీతం అందించాడు.

తండ్రి మితిమీరిన అదుపాజ్ఞలను తట్టుకోలేక, అయన అంచనాలను అందుకోలేక అతడి నుండి విడిపోయిన యువకుడి కథ ఈ సినిమా.

## తారాగణం

## పాటలు

## మూలాలు

వర్గం:అక్కినేని నాగార్జున సినిమాలు
వర్గం:బ్రహ్మానందం నటించిన సినిమాలు
వర్గం:సుజాత నటించిన సినిమాలు
వర్గం:రీమేక్ సినిమాలు
వర్గం:గుండు హనుమంతరావు నటించిన సినిమాలు
టీనియా సోలియమ్

**టీనియా సోలియమ్** (Taenia solium) మానవులలో ఉండే సాధారణ పరాన్న జీవి. పంది మాంసం (pork) తినే మానవుల పేగుల్లో ఈ బద్దెపురుగు జీవిస్తుంది. ఇది ద్వంద్వ అతిథేయి పరాన్న జీవి. మానవుడు ప్రధాన అతిథేయి. పంది మాధ్యమిక అతిథేయి.

## జీవిత చక్రం
thumb|left|టీనియా సోలియమ్ జీవిత చక్రం.
టీనియా సోలియమ్ జీవిత చక్రం కొంత పందిలోనూ కొంత మనిషిలోనూ జరుగుతుంది.
### పంది
పంది ఆంత్రమూలంలోకి చేరిన కంటక గోళాలు ఎంజైమ్ ల ప్రభావం వలన కర్పరం, పిండస్తరాలు జీర్ణమై షట్కంటకి విడుదలవుతుంది. అది కొక్కేల సహాయంతో ఆంత్రకుడ్యానికి అతుక్కుంటుంది. ఒక జత ప్రవేశక గ్రంథుల స్రావాలతో పేగు గోడను తొలిచి, కాలేయ నిర్వహక వ్యవస్థ ద్వారా కాలేయాన్ని చేరుతుంది. అక్కడ నుంచి పరమహాసిర ద్వారా గుండెను చేరుతుంది. రక్తప్రవాహం ద్వారా పంది కండరాల్లో స్థిరపడుతుంది. కొక్కేలను కోల్పోయి సిస్టిసర్కస్ (Cysticercus) గా మారుతుంది. వెలుపలి వైపు అవభాసిని, లోపలి వైపు జననస్తరం ఏర్పడతాయి. సిస్టిసర్కస్ గోడ లోపలికి అంతర్వర్తనం చెందడం వల్ల ప్రోస్కోలెక్స్ ఏర్పడుతుంది. ఈ దశను పరిణితి చెందిన సిస్టిసర్కస్ లేదా తిత్తి పురుగు అంటారు. ఇలా పరిణితి చెందడానికి సుమారు పది వారాలు పడుతుంది.

### మనిషి
పూర్తిగా ఉడకని పంది మాంసాన్ని తింటే బద్దెపురుగు మనిషిలోకి ప్రవేశిస్తుంది. మనిషి జీర్ణాశయంలో డింభకం చుట్టూ ఉన్న తంతుయుత పొర కరిగిపోయి, ప్రోస్కోలెక్స్ బహిర్గతమవుతుంది. ఇది చూషకాలు, కొక్కేల సాయంతో పేగు గోడలకు అతుక్కుంటుంది. క్రమేపీ మెడ నుండి ఖండితాలు ఏర్పడటంతో స్ట్రోబైలా రూపొంది తిత్తి అదృశ్యమవుతుంది. దాదాపు 3 నెలల కాలంలో ప్రౌఢజీవిగా మారుతుంది.

## వ్యాధి లక్షణాలు
ప్రౌఢ పరాన్న జీవులు కలిగించే వ్యాధిని 'టినియాసిస్' (Taeniasis) అంటారు. కడుపునొప్పి, రక్తహీనత, ఆహార ప్రసరణకు అవరోధం వల్ల వాంతులు, అజీర్ణం ఈ వ్యాధి లక్షణాలు.

వర్గం:పరాన్నజీవశాస్త్రము