open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
వాయవ్యం

thumb|250px|right|ఎనిమిది దిక్కుల సూచిక
**వాయవ్యం, ** ఉత్తరానికి, పశ్చిమానికి మధ్యన ఉన్న దిక్కు. ఇది, 315° (౩౧౫°) వద్ద ఉత్తర, పశ్చిమాలకు సరిగ్గా మధ్య, ఆగ్నేయానికి వ్యతిరేకంగా ఉంటుంది. హిందూ సంప్రదాయంలో దీనికి అధిపతి వాయుదేవుడు. ఇతను అష్టదిక్పాలుకులలో ఒకడు. ఇతనిని భీముని తండ్రి, హనుమంతుడి ఆధ్యాత్మిక తండ్రిగా పరిగణిస్తారు. అలాగే ప్రకృతి ఉనికికి కారణమైన పంచభూతాలలో ఒకటిగా చెప్పుకోవచ్చు. "వాయు"ను ఇంకా గాలి, పవన, ప్రాణ అని వర్ణించారు. ఋగ్వేదం ప్రకారం రుద్ర అని కూడా వర్ణించారు. ఈ దిశ గ్రహం చంద్రుడు. అతని వాహనం గుర్రం. వాయుదేవుని భార్య అంజనాదేవి. ఇతని వాహనం గుర్రాలుతోలే రథం. నివాసం గంధవతి. ఆయుధం ధ్వజం.

## వాస్తుశాస్త్రంలో వాయవ్యం
వాయవ్యానికి అధిదేవత వాయువు.ఇది నైరుతి, ఆగ్నేయ దిశలకంటే పల్లంగానూ, ఈశాన్యంకంటే ఎత్తుగానూ ఉండాలి. అలాగే ఈ దిశలో నూతులు, గోతులు ఉండకూడదు.ఈ దిశ ఈశాన్యం కంటే హెచ్చుగా పెరిగి ఉండరాదు. ఇలా ఉంటే పుత్ర సంతానానికి హాని, అభివృద్ధికి అవరోధం కలిగే అవకాశం ఉందని వాస్తుశాస్త్రం ద్వారా తెలుస్తుంది. వాయవ్యం మూలలో ప్రదేశం గాలి మూలకం ద్వారా శక్తిని పొందుతుంది.అందువలన చాలా అస్థిరంగా ఉంటుంది.ఈ దిశ జీవితంలో అవకాశాలను సృష్టిస్తుంది.అది శక్తివంతమైంది.

## అనుకూలతలు
వాయవ్య లేదా వాయు మూలలో మార్పు, కదలిక లక్షణాలతో ప్రేరేపించబడింది.అన్ని జీవులకు దిశ ముఖ్యమైంది. ఎందుకంటే మానవుని మనుగడ, మార్పు కోసం గాలి అవసరం.మాస్టర్ బెడ్‌రూమ్ ఏర్పాటుకు నైరుతి తరువాత నార్త్-వెస్ట్ ప్రత్యామ్నాయ ఎంపికచేసుకుంటారు. ఎందుకంటే పిల్లలపై సరైన నియంత్రణ కలిగి ఉండటానికి ఇది సహాయపడుతుంది.ఈ దిశలో మహిళల అభివృద్ధి, ఆడపిల్లల వివాహం. సంతానం, ఆరోగ్యంతో వాయవ్య దిక్కుకు సంబంధం ఉంది. ఇది చాలా కారణాల వల్ల అమ్మాయిలకు కూడా అనువైనదిగా పరిగణించబడుతుంది. వాయవ్య దిశలో బాగా నిర్మించిన ఇంటి యజమానులు అభివృద్ధి, ఆనందం, శాంతి. కలిగి ఉంటారని నమ్మకం.

## ప్రతికూలతలు
పోలీసు కేసులు, చట్టపరమైన విషయాలు, కోర్టు కేసులు కుటుంబంలో, పొరుగువారితో ఘర్షణల ఉత్పన్నమవుతాయి.ఇది జైలు శిక్షకు కూడా దారితీయవచ్చు. వ్యక్తులపై ఆత్మవిశ్వాసం పని చేస్తుంది. అతను తప్పు నిర్ణయాలు తీసుకోవడం మొదలుపెడతాడు (అతను సరైన వాటిని తీసుకుంటున్నాడని అనుకుంటాడు) ఇది క్రమంగా విపరీతమైన ఆర్థిక నష్టాలకు, ఇతరులతో ఘర్షణలకు దారితీస్తుంది

## గమనిక
వాస్తుశాస్త్రం ప్రకారం జరిగే మంచి, చెడు ఇది పూర్తిగా ఎవరెవరి నమ్మకం మీద ఆధారపడి ఉంటుంది.దీనిని కొందరు నమ్ముతారు.కొందరు పూర్తిగా నిరాధారమంటారు.అందుకే ఇది వారి వారి ఇష్టా.ఇష్టాల మీద ఆధారపడి ఉంది.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:దిక్కులు
వర్గం:వాస్తు శాస్త్రం
ఈశాన్యం

thumb|250px|right|ఎనిమిది దిక్కుల సూచిక.
**ఈశాన్యం** (Northeast) తూర్పుకి, ఉత్తరానికి మధ్యన ఉన్న ఒక దిక్కు.

## నానార్థాలు
అపరాజిత, ఉత్తరపూర్వ, కడకడ, దేవమూల, నీరాళ్లగొంది, పూర్వోత్తర, ప్రాగుదీచి, శార్వి, శాలాక్ష, శిశుమారశిరస్సు. అనే అర్థాలున్నాయి.

## వాస్తు శాస్త్రం
గృహనిర్మాణంలో ఈశాన్య మూలకు విశేష ప్రాముఖ్యం ఉందని వాస్తు నిపుణులు అంటున్నారు. ఈశాన్యం ఎంత పెరిగితే అంత మంచిదని.. ఈ మూల పెరిగడం ద్వారా శుభఫలితాలుంటాయని వాస్తు శాస్త్రం పేర్కొంటుంది. ఈశాన్యం పెరిగిన స్థలంలో నివసించే వారికి సకలసంపదలు, విద్య, వినోద పాండిత్యాలు చేకూరుతాయి. ఈశాన్య మూల స్థలం తగ్గితే అరిష్టం. ఈశాన్యం దిశ పవిత్రమైన దిశగా వాస్తు పేర్కొంటోంది. అందుకే ప్రధాన గృహానికి ఈశాన్య భాగంలో పూజగదిని నిర్మించడం సంప్రదాయం. ఈశాన్య మూలను పూర్తిగా మూసివేసినట్టు గదులుగాని, శాలలు గానీ ఏవిధమైన కట్టడాలు నిర్మించకూడదు. ఈశాన్యంలో మరుగుదొడ్ల ఏర్పాటు అసలు కూడదు. అంతేగాకుండా చెట్లు, పూలమొక్కలు గానీ ఈశాన్యదిశలో వేయకూడదు. ‘ఈశాన్యం భాగం ఈక బరువును కూడా మోయ కూడదు’ అంటారు. అంటే అంత తక్కువ బరువు కూడా ఆ దిశలో వుంచకూడదని అర్థం.

## ఇవి కూడా చూడండి
* తూర్పు, 
* పడమర, 
* ఉత్తరం, 
* దక్షిణం, 
* నైరుతి, 
* వాయువ్యం,   
* ఆగ్నేయం

## మూలాలు

వర్గం:దిక్కులు
తాటి

**తాటి చెట్టు** పామే కుటుంబానికి చెందిన ఒక చెట్టు. దీనిలో ఆరు జాతులు ఆఫ్రికా, ఆసియా, న్యూగినియాలలో విస్తరించి ఉన్నాయి. ఇవి పొడవుగా 30 మీటర్ల ఎత్తు వరకు పెరుగుతాయి. ఆకులు హస్తాకారంలో 2-3 మీటర్ల పొడవు ఉంటాయి. తాటిచెట్టు వివిధ భాగాలు ఆంధ్రుల నిత్యజీవితంలో చాలా రకాలుగా ఉపయోగపడుతుండడం వల్ల దీనిని "ఆంధ్ర కల్పవృక్షం" అంటారు.

## లక్షణాలు
*నలుపు బూడిదరంగు కాండంతో శాఖారహితంగా పెరిగే పొడుగాటి వృక్షం.
*వింజామరాకార సరళ పత్రాలు.
*స్పాడిక్స్ పుష్పవిన్యాసంలో అమరి ఉన్న పుష్పాలు.
*ఇంచుమించు గుండ్రంగా ఉన్న పెద్ద టెంకలు గల ఫలాలు.
*ఒక తాటిపండులో మూడు టెంకలు ఉంటాయి.

## తాటి జాతులు
**[[బొరాసస్ aethiopium]]* - ఆఫ్రికా తాటి (ఆఫ్రికా)
**[[బొరాసస్ akeassii]]* - Ake Assi's తాటి (పడమర ఆఫ్రికా)
**[[బొరాసస్ ఫ్లాబెల్లిఫర్]]* - ఆసియా తాటి (దక్షిణ, ఆగ్నేయ ఆసియా)
**[[బొరాసస్ heineanus]]* - న్యూగినియా తాటి (న్యూగినియా)
**[[బొరాసస్ madagascariensis]]* - మడగాస్కర్ తాటి (మడగాస్కర్)
**[[బొరాసస్ sambiranensis]]* - Sambirano తాటి (మడగాస్కర్)

## ఉపయోగాలు

thumb|left|తాటి పండు
తాటిచెట్టు బాగా ఆర్థిక ప్రాముఖ్యత కలిగినది. పురాతన కాలం నుండి దీని వివిధభాగాలు భారతదేశం, కాంబోడియాలలో చాలా విధాలుగా ఉపయోగంలో ఉన్నాయి.
*తాటాకులు పాకలు వేసుకోవడానికి, చాపలు, బుట్టలు, సంచులు, విసనకర్రలు, టోపీలు, గొడుగులు తయారుచేసుకోవడానికి ఉపయోగపడతాయి. తాటాకులు కాగితం ఉపయోగానికి రాకమునుపు ముఖ్యమైన వ్రాత పరికరం.
*తాటిచెట్టు కలప గట్టిగా ఉండి ఇల్లు కట్టుకోవడంలో దూలాలుగా, స్తంభాలుగా ఉపయోగపడతాయి.
*తాటి మానును కాలువల మీద అడ్డంగా వేసి వంతెనగా ఉపయోగిస్తారు. 
*తాటి మానును మధ్యలోవున్న కలపను తీసేసి గొట్టంలాగ చేసి దాన్నే నీళ్ళు పారే పైపు లాగ వుపయోగిస్తారు. 
*తాటి బెల్లం కూడా తయారు చేస్తారు. ఇది ఆయుర్వేద వైద్య విధానంలో చాల ఉపయోగాలున్నాయి. 
*తాటి పండ్లు, ముంజెలు, కంజి మంచి ఆహార పదార్ధాలు. తాటి కల్లు ఒకరకమైన మద్యం. తాటిపండ్ల నుండి తాండ్ర తయారుచేస్తారు.
తాటి కొమ్మలు ఆర్థికంగా ఉపయోగకరం. వీటిని ఉష్ణ ప్రాంతాలలో విస్తృతంగా సాగు చేస్తారు. తాటి కొమ్మలు 800 పైగా అవసరాలకు ఉపయోగపడుతు౦ది. అవి కంబోడియా, భారతదేశం యొక్క అతి ముఖ్యమైన చెట్లు. తాటాకులు పాకలు వేసుకోవడానికి, చాపలు, బుట్టలు, సంచులు, విసనకర్రలు, టోపీలు, గొడుగులు తయారుచేసుకోవడానికి ఉపయోగపడతాయి. తాటాకులు కాగితం ఉపయోగానికి రాకమునుపు ముఖ్యమైన వ్రాత పరికరం. 
కంబోడియా లో, చెట్టు ఆంగ్కోర్ వాట్ చుట్టూ పెరుగుతున్న చూసిన ఒక జాతీయ వృక్షజాలం చిహ్నం / చిహ్నంగా ఉంటుంది.

## చిత్రమాలిక

దస్త్రం:Thati Kallu.jpg|తాటి కల్లు
దస్త్రం:Borassus ake-assii MS 1315.JPG|తాటి పండ్లు.
దస్త్రం:Chestnut in Guntur.jpg|గుంటూరులో తాటి ముంజలు
దస్త్రం:Domta 025.jpg|మట్టిగోడలున్న తాటాకుల పాక
దస్త్రం:(Borassus flabellifer) palmyra palm tree as shelter belts.jpg|ఋషికొండ వద్ద సముద్రతీరాన పెరిగిన తాడి చెట్లు.


## మూలాలు

## బయటి లింకులు

*http://www.pacsoa.org.au/palms/Borassus/index.html 
*https://web.archive.org/web/20190210205510/https://khemarinn.wordpress.com/
*https://web.archive.org/web/20071101032032/http://www.plantapalm.com/Vpe/photos/Species/borassus_flabellifer.htm
*https://web.archive.org/web/20061210172619/http://www.plantapalm.com/vpe/photos/Species/borassus_aethiopium.htm

వర్గం:పామే
వర్గం:పండ్ల చెట్లు
వర్గం:పండ్లు
మొక్కపాటి కృష్ణమూర్తి

**మొక్కపాటి కృష్ణమూర్తి** చిత్రకారుడు, రచయిత. ఈయన ప్రజ్ఞ బహుముఖం. కేవలం చిత్రకళలోనే కాక రచనా రంగంలోనూ కూడా మంచి ప్రజ్ఞ కనబరచాడు. 
## జీవిత విశేషాలు
ఈయన పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా,పెదపాడు మండలానికి చెందిన వసంతవాడ గ్రామంలో 1910లో జన్మించాడు. ఇతని కుటుంబం కవులు, కళాకారులకు పుట్టినిల్లు. మద్రాసులోని స్కూల్ ఆఫ్ ఆర్ట్‌లో చేరి దేవీప్రసాద్ రాయ్ చౌదరి వద్ద చిత్రలేఖనంలో శిక్షణ పొందాడు. ఇతని చిత్రాలను ప్రధానంగా లినోకట్స్, ప్రకృతి దృశ్యాలు, పల్లెటూరి జీవన దృశ్యాలు, ప్రాచీన గాధలకు రూపకల్పన చేసిన చిత్రాలుగా నాలుగు విభాగాలుగా విభజించవచ్చు. ఇవికాక ఎన్నో రేఖాచిత్రాలు గీశాడు. ఇతని చిత్రకళ దాదాపు సాంప్రదాయక పద్దతిలోనే సాగినా ఇతడు ఆధునిక కళా సాంప్రదాయాలన్నింటినీ ఆకళింపు చేసుకున్నాడు. భాగవతం పై అనేక రేఖాచిత్రాలు గీశాడు. పాశ్చాత్య చిత్రకళా రీతులపై, సిద్ధాంతాలపై లోతైన అధ్యయనం చేసి వాటిలోని మార్పులను, ధోరణులను వివరిస్తూ అనేక విలువైన వ్యాసాలను రచించి ప్రచురించాడు.  ఇతని చెల్లెళ్లు సీతాదేవి, పిలకా విజయలక్ష్మి, కె.స్వరాజ్యలక్ష్మి కూడా చిత్రకారిణులే.

ఇతడు తన 52వ యేట 1962, మే 6వ తేదీన మరణించాడు.

## ముఖ్యమైన చిత్రాలు

thumb|right|125px|సత్యభామ
ఈయన చిత్రాలలో గుర్తింపు పొందినవి కొన్ని:
* **వరూధిని** 
* **పురిటాలు**
* **మడినీళ్లు**
* **ఊరిబయట**
* **స్నానసుందరి**
* **సంధ్యార్చన**
* **మాతృమూర్తి**
* **రతీమన్మధ**
* **భిక్షాటనమూర్తి**
* **పడవవాళ్ళ పాట**
* **రైతు పడచు**
* **సత్యభామ**

## రచనలు
ఇతడు చిత్రకళకు సంబంధించిన వ్యాసాలు, ఇతర రచనలు ఆంధ్రపత్రిక, భారతి వంటి పత్రికలలో ప్రచురించాడు. 

ఇతని రచనలు కొన్ని:
* ఆంధ్రులు వారి చిత్రకళ - వ్యాసం - ఆంధ్రపత్రిక సర్వజిత్తు సంవత్సరాది సంచిక - 1948
* అవనీంద్ర స్మృతి - పద్యం - భారతి - ఫిబ్రవరి 1952
* తొలి ఇటలీ చిత్రకారులు - వ్యాసం - భారతి - మే 1953
* చిత్రకళలో విప్లవం తెచ్చిన వాన్‌గో - వ్యాసం - భారతి - జనవరి 1960
* పాశ్చాత్య చిత్రలేఖనంలో పరిణామాలు - వ్యాసం - పరిశోధన 

ఇవి కాక ఇతడు చిత్రించిన భాగవత చిత్రాలను వజ్ఝ శ్రీనివాస శర్మ సేకరించి 1969లో లలితకళా అకాడమీ తరఫున భాగవత ఇలస్ట్రేషన్ అనే ఆంగ్ల గ్రంథాన్ని ప్రచురించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగువారు
వర్గం:1910 జననాలు
వర్గం:1962 మరణాలు
వర్గం:చిత్రకారులు
వర్గం:రచయితలు
తాండ్ర (అయోమయ నివృత్తి)

**తాండ్ర** పేరుతో చాలా వ్యాసాలు ఉన్నాయి. ఆ వ్యాసాల జాబితాను ఇక్కడ ఇచ్చారు.

* తాండ్ర, ఒక తియ్యని ఆహార పదార్ధము.
* తాండ్ర (ఉట్నూరు) - అదిలాబాదు జిల్లాలోని ఉట్నూరు మండలానికి చెందిన గ్రామం.
* తాండ్ర (వెల్దండ) - మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలోని వెల్దండ మండలానికి చెందిన గ్రామం.
* తాండ్ర (సారంగాపూర్‌) - అదిలాబాదు జిల్లాలోని సారంగాపూర్‌ మండలానికి చెందిన గ్రామం.
* తాండ్ర (మండా) - అదిలాబాదు జిల్లాలోని మండా మండలానికి చెందిన గ్రామం.
లండన్

right|thumb|250px
**లండన్** (London) మహానగరం యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ యొక్క రాజధాని, ఇంగ్లాండ్ లోనే అతి పెద్ద నగరం. ఇప్పటి లండన్, పురాతన లండన్, దాని చుట్టూ ఏర్పడ్డ నగరాల సముదాయం.

రెండు వేల సంవత్సరాల చరిత్ర కలిగిన ఈ నగరం ప్రపంచ ఆర్థిక, వాణిజ్య, సాంస్కృతిక కేంద్రాలలో ఒకటిగా భాసిల్లుతోంది. రాజకీయంగా, వైజ్ఞానికంగా, విద్య, వినోదం, కళలు, ఫ్యాషన్,, ప్రసార మాధ్యమాల్లో ప్రపంచ దేశాలపై దీని ప్రభావం వల్ల ప్రపంచంలో ఒక మహానగరంగా విరాజిల్లుతోంది. ఇది ప్రపంచంలో కెల్లా విస్తీర్ణములో అతి పెద్ద నగరం.

7.5 మిలియన్ల జనాభాతో ఐరోపా యూనియన్లోనే అత్యధిక జనాభాగల నగరంగా గుర్తించబడింది. మెట్రోపాలిటన్ జనాభా సుమారు 12 నుంచి 14 మిలియన్లు. నగరంలో నివసించే ప్రజలు వివిధ జాతుల, మతాల, సంస్కృతుల సమ్మేళనం. ఇక్కడి పౌరులు దాదాపు 300 భాషలు మాట్లాడుతారు.

ఐదు అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయాలు, ఒక నౌకాయన కేంద్రంతో ఇది ప్రధాన అంతర్జాతీయ రవాణాకేంద్రం కూడా. అంతేకాక అతి పెద్ద పౌర విమానయాన కేంద్రం కూడా. లండన్ లోని హీత్రూ విమానాశ్రయం అత్యధిక సంఖ్యలో అంతర్జాతీయ ప్రయాణికులను చేరవేయడం 

## ఇవి కూడ చూడండి

* హెలెన్ బిన్యాన్
* ఎరిక్ రవిలియస్
* డేవిడ్ సెంపుల్
* ఎన్గోజీ ఫులానీ
* ఎలిజబెత్ క్రిక్టన్
* గిస్లేన్ మ్యాక్స్వెల్
* ప్రియాంక గిల్

## మూలాలు

వర్గం:ఇంగ్లాండు
వర్గం:రాజధానులు
వర్గం:లండన్
వర్గం:నగరాలు
వర్గం:ఒలింపిక్ క్రీడలు నిర్వహించిన నగరాలు
బుచ్చిబాబు (రచయిత)

**బుచ్చిబాబు** (జూన్ 14, 1916 - సెప్టెంబర్ 20, 1967) గా పేరుపడిన ఈయన అసలు పేరు **శివరాజు వెంకట సుబ్బారావు**. ఈయన ప్రసిద్ధ నవలాకారుడు, నాటకకర్త, కథకుడు. ఈయన తెలుగు రచనలలో 'బుచ్చిబాబు' అన్న కలంపేరుతోనూ, ఆంగ్ల రచనలలో 'సంతోష్ కుమార్' అన్న పేరుతోనూ రచనలు చేశారు. 
## జీవిత విశేషాలు
ఆయన ఏలూరులో శివరాజుసూర్య ప్రకాశరావు, వెంకాయమ్మ దంపతులకు జూన్ 14, 1916 న జన్మించాడు. అక్షరాభ్యాసం కంకిపాడులో జరిగింది. పాలకొల్లులో ఎస్.ఎస్.ఎల్.సి.లో ఉత్తీర్ణులై, ఇంటర్మీడియట్, బి.ఏ. పట్టాలు గుంటూరు ఆంధ్ర క్రైస్తవ కళాశాలలో చదివారు. 1937 చివరలో డిసెంబరు, మార్గశిర మాసంలో తూర్పుగోదావరి జిల్లా  గ్రామానికి చెందిన ద్రోణంరాజు సూర్య ప్రకాశరావు గారి రెండవ కుమార్తె సుబ్బలక్ష్మితో ఆయన వివాహం జరిగింది. తర్వాత మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ కళాశాలలో బి.ఏ. ఆనర్సులో ఉత్తీర్ణులై, నాగపూర్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి 1941లో ఎం.ఏ. పట్టా పొందారు. ఈయన కొన్నాళ్ళు అనంతపురం, విశాఖపట్నంలలో ఆంగ్ల ఉపన్యాసకుడిగా పనిచేశాడు. 1945 నుండి 1967లో మరణించేవరకు ఆలిండియా రేడియోలో పనిచేశాడు.

బి.ఏ. విద్యార్థిగా ఉన్నప్పుడు ఆంధ్ర క్రైస్తవ కళాశాల వార్షిక సాహిత్య సంచికలో (1936) వీరి ప్రప్రథమ రచనలు - 'జువెనిలియా', 'బ్రోకెన్ వయోలిన్' అనే ఆంగ్ల కవితలు, 'పశ్చాత్తాపం లేదు' అనే తెలుగు కథానిక ప్రచురించబడ్డాయి.

ఈయన ఆంగ్ల సాహిత్యంలో పోస్ట్‌గ్రాడ్యుయేట్ డిగ్రీ పొందాడు. ఈయన వ్రాసిన చిన్న కథలు సాధారణంగా చాలా పొడవుగా ఉండి, పాత్ర చిత్రణలోనూ, కథ నెరేషన్‌లో విన్నూతమైన శైలి కలిగి ఉంటాయి. బుచ్చిబాబు ఆలోచనా స్రవంతిపై సోమర్‌సెట్ మామ్, ఓ హెన్రీ తదితర ఆంగ్ల రచయితల ప్రభావం మెండుగా కనిపిస్తుంది.   ఒకే ఒక  నవల వ్రాసినా మంచి నవలా రచయితగా కూడా పేరు తెచ్చుకున్నాడు. తెలుగు రచయితలు, కవులందరూ జాతీయవాదులు, మార్క్సిస్టులు లేదా ఏదో ఒక సంఘసంస్కరణ ఉద్యమానికి చెందిన వారైన కాలంలో అతికొద్ది మంది ఆధునిక అభ్యుదయ రచయితల్లో బుచ్చిబాబు ఒకడు. ఈయనకు చిత్రకళలో కూడా ప్రవేశం ఉంది.

## రచనలు
బుచ్చిబాబు మొత్తం మీద సుమారు 82 కథలు, నవల, వచన కావ్యం, 40 వ్యాసాలు, 40 నాటిక-నాటకాలు, పరామర్శ గ్రంథం, స్వీయ చరిత్రకు చెందిన మొదటి భాగం, కొన్ని పీఠికలు, పరిచయాలు - ఇతని లేఖిని నుండి వెలువడ్డాయి. ఈయన రచనలలో అత్యంత పేరు పొందినవి.

* చివరకు మిగిలేది (నవల) 
* అజ్ఞానం (వచన కావ్యం)
* ఆశావాది
* ఆద్యంతాలు మధ్య రాధ
* నా అంతరంగ కథనం
* షేక్ స్ఫియర్ సాహిత్య పరామర్శ
* మేడమెట్లు (కథా సంపుటి)
* ఆత్మవంచన (నాటకం)

## మరణం
వీరు 1967, సెప్టెంబర్ 20 న పరమపదించారు.
## ప్రఖ్యాత సందేశాలు
*‎"ప్రతి తెలుగువాడూ తెలుగుభాషను తన ప్రాణంతో సమానంగా చూసుకుంటాడు. దేనినైనా మార్చుకుంటాడుగానీ మాతృభాష మాత్రం మార్చుకోడు"

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు
* ఆంధ్రభూమి లో వ్యాసం 

వర్గం:తెలుగు నవలా రచయితలు
వర్గం:1916 జననాలు
వర్గం:1967 మరణాలు
వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా రచయితలు
వర్గం:కలం పేరుతో ప్రసిద్ధులైన ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యక్తులు
వర్గం:తెలుగువారిలో ఇంగ్లీషు రచయితలు
ఇంటర్నెట్ అత్యున్నత స్థాయి డొమైన్ల జాబితా

వివిధ దేశాల **[[ఇంటర్నెట్]] అత్యుత్తమ స్థాయి డొమెయిన్ జాబితా** (List of currently existing Internet Top-level domains -(TLDs) ఇక్కడ ఇవ్వబడింది.
alt=Visualization of Internet routing paths|thumb|ఇంటర్నెట్  రూట్ల నమూనా

## ఇవి కూడా చూడండి
* Commerical or .com in website  
*దేశాల జాబితాల జాబితా
* దేశాల జాబితా – ISO 3166-1 కోడ్

## బయటి లింకులు
*IANA's information on TLDs
*IANA's information on ccTLDs
*The Internet Domain Survey

వర్గం:అంతర్జాలం
వర్గం:జాబితాలు
వర్గం:గణక ప్రామాణికాలు
మార్గశిర శుద్ధ పూర్ణిమ

**మార్గశిర శుద్ధ పూర్ణిమ** మార్గశిరమాసములో శుక్ల పక్షములో పూర్ణిమ తిథి కలిగిన 15వ రోజు.

## సంఘటనలు
* రామాయణంలో రాముడు సీతాలక్ష్మణసమేతుడై బయలుదేరి మూడు దినములు జలాహారము, నాలుగవ దినమున ఫలాహారము గైకొని యైదవనాడు చిత్రకూటము జేరి యందు బండ్రెండేండ్లు నివసించి పదు మూడవ సంవత్సరమున బంచవటియందు కాముకురాలగు శూర్పణఖను విరూపను గావించెను. పిదప జ్యేష్ఠకృష్ణాష్టమినాడు రావణుడు వచ్చి సీతను గొనిపోవుచుండ నామె యింటలేని రామునికై రామ రామ యని యేడ్చెను. ఆ యేడుపువిని జటాయువు రావణుని కడ్డువెళ్ళి యాతడు రెక్కలు నరుక గ్రిందబడిపోయెను. సంపాతి వానరులకు సీతజాడ చెప్పెను. మార్గశిర శుద్ధ ఏకాదశి నాడు హనుమంతుడు మహేంద్ర పర్వతమునుండి యెగిరి రాత్రికి లంకనుజేరి తెల్లవారుకట్ట సీతను గని సంచార ముడిగి విశ్రమించి, ద్వాదశినాడు శింశుపావృక్షము నెక్కినాటి రాత్రి చేతులు జోడించి సీతకు నమస్కరించి నమ్మకము కలుగునట్లు పలికి త్రయోదశినాడు అక్షకుమారుడు మున్నగు రాక్షసుల జంపి చతుర్దశినాడు ఇంద్రజిత్తు ప్రయోగించిన బ్రహ్మాస్త్రమున బద్ధుడైనట్లు నటించెను. రాక్షసు లానందించి యాతనితోకకు నూనెగుడ్డలుచుట్టి యంటింప దానితో నాతడు లంకాదహనము కావించెను. పూర్ణిమ నాటికి హనుమంతుడు తిరిగి మహేంద్రగిరికివచ్చి వానరులతో గూడి యైదు దినములు నడచి యారవ దినమున మధువనము జొచ్చియందు మధువు గ్రోలి చెట్ల జెల్లాచెదరుచేసి పయనించి యేడవ దినమున రామునిజేరి యానవా లోసంగెను.
* చింతలపాడు (చందర్లపాడు మండలం) ఇక్కడ నూకానమ్మ తిరణాల ప్రతి ఏడాది మార్గశిర పౌర్ణమి రోజున జరుగుతుంది. దానికి ముందు రోజు చతుర్దశి నాడు పిండి వంటలతో బోనాలు సమర్పిస్తారు.

## జననాలు

* తెలుగు సంవత్సరం పేరు : ప్రముఖ వ్యక్తి పేరు, వివరాలు లింకులతో సహా.

## మరణాలు

* తెలుగు సంవత్సరం పేరు : ప్రముఖ వ్యక్తి పేరు, వివరాలు లింకులతో సహా.

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు

* సా.శ. 1956 డిసెంబర్ 17 : దుర్ముఖి - దత్తాత్రేయ జయంతి

## బయటి లింకులు

## మూలాలు

వర్గం:మార్గశిరమాసము
మార్గశిర శుద్ధ షష్ఠి

**మార్గశిర శుద్ధ షష్ఠి** అనగా మార్గశిరమాసములో శుక్ల పక్షము నందు షష్ఠి తిథి కలిగిన 6వ రోజు.

## సంఘటనలు

* 2007

## జననాలు

* తెలుగు సంవత్సరం పేరు : ప్రముఖ వ్యక్తి పేరు, వివరాలు లింకులతో సహా.

## మరణాలు

* తెలుగు సంవత్సరం పేరు : ప్రముఖ వ్యక్తి పేరు, వివరాలు లింకులతో సహా.

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు

* సుబ్రహ్మణ్య షష్ఠి, సుబ్బారాయుడి షష్ఠి లేదా స్కంద షష్ఠి.

## బయటి లింకులు

వర్గం:మార్గశిరమాసము
తాళజాతి మొక్కల వనం

**తాళజాతి మొక్కల వనం** హైదరాబాదులోని ఒక ప్రత్యేకమైన ఉద్యానవనం.దీని ప్రత్యేకత వృక్షాలలో పామే లేదా ఆరికేసి కుటుంబానికి చెందిన మొక్కలు, వృక్షాలు కలిగియుండడం. వీటిని తెలుగులో తాళజాతి అంటారు. ఈ కుటుంబానికి చెందిన ఆరు ఉపకుటుంబాలలోని ఇంచుమించు 120 రకాల మొక్కలు, మొత్తం 250 వరకు ఉన్నాయి.

ఈ ఉద్యానవనం 2002 సంవత్సరంలో హైదరాబాదు మహా నగర పాలక సంస్థకు చెందిన చంద్రమోహన్ రెడ్డి ప్రారంభించారు. కొన్ని అరుదైన మొక్కల్ని మలేషియా, మడగాస్కర్ వంటి ఇతర దేశాలనుండి తెప్పించారు. ఇది వృక్షశాస్త్రంలో పరిశోధకులకు చాలా ఉపయోగపడుతుంది.
## ఇక్కడ పెరిగే మొక్క జాతులు
*Aiphanes
*Archontophoenix: Archontophoenix alexandrae
*వక్క 
*Arenga
*Bismarckia: Bismarckia nobilis
*తాటి 
*Brahea: Brahea armata
*Butia
*Calamus: పేము (Calamus rotang)
*Carpentaria
*జీలుగ 
*Chamaedorea
*Chamaerops: Chamaerops humilis
*Chambeyronia: Chambeyronia macrocarpia
*కొబ్బరి
*Copernicia
*Corypha: Corypha unbraculifera
*Cyrtostachys
*Dictyosperma
*Drymophloeus: Drymophloeus oliviformis
*Dypsis
*పామాయిల్ 
*Heterospathe
*Howea
*Hyophorbe
*Latania
*Licuala
*Livistona
*Nypa: Nypa fruticans
*Phoenicophorium
*ఖర్జూరం, ఈత, చిట్టి ఈత 
*Pinanga
*Pritchardia
*Pseudophoenix: Pseudophoenix sargentii
*Ptychosperma
*Ravenea: Ravenea glauca
*Rhapis: Rhapis excelsa
*Roystonea
*Sabal: Sabal palmetto
*Serenoa
*Syagrus
*Trachycarpus: Trachycarpus fortunei
*Trithrinax
*Veitchia
*Wallichia
*Washingtonia: Washingtonia filifera
*Wodyetia: Wodyetia bifurcata

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:ఉద్యానవనాలు
వర్గం:హైదరాబాదు
లోక్ సత్తా (అయోమయ నివృత్తి)

**లోక్ సత్తా** పేరుతో ఉన్న పేజీల జాబితా:
# లోక్ సత్తా ఉద్యమం
# లోక్ సత్తా పార్టీ

__DISAMBIG__
చిట్టి ఈత

thumb|చిట్టి ఈత
చిట్టి ఈత లేదా చిట్టీత ఒకరకమైన మందుమొక్క.

## చరిత్ర
చిట్టి ఈత మొక్క మన దేశములో  అస్సాం,  హిమాలయముల   ప్రాంతాలలో ,బంగ్లాదేశ్, కంబోడియా, చైనా ఆగ్నేయం,  హైనాన్, ఇండియా, లావోస్, మయన్మార్, నేపాల్, ఫిలిప్పీన్స్, తైవాన్, థాయిలాండ్, వియత్నాం , తూర్పు వైపు ఇండోచైనా ద్వారా దక్షిణ చైనా వరకు (హాంకాంగ్, మకావో ద్వీపాలతో సహా), తైవాన్ , ఫిలిప్పీన్స్లోని బటనేస్ , సబ్టాంగ్ దీవులకు  మనము చూస్తాము . సముద్రపు మట్టం నుండి 1700 మీటర్ల వరకు, బహిరంగ ప్రదేశములలో , గడ్డి భూములు, రోడ్డు పక్కన  పెరగగలవు   చిట్టి ఈత 1-4 మీటర్ల ఎత్తు  25 సెం.మీ వెడల్పు కలిగి ఉంటుంది, సాధారణంగా ఇది పాత ఆకు స్థావరాలతో కప్పబడి ఉంటుంది. ఆకులు కొంతవరకు మారుతూ ఉంటాయి కాని సాధారణంగా 2 మీటర్ల పొడవును కరపత్రాలతో  వద్ద వెడల్పుగా,పదునైన కోణాలతో ఉంటాయి.  చిట్టి ఈత  పండు  నీలం-నలుపు, నిటారుగా, పసుపు   రంగులో  ఉంటుంది  

### ఉపయోగములు
చిట్టి ఈత పండ్లు తేదీ అధిక  పోషక విలువలతో కలిగి ఉంటాయి .వీటిలో చక్కెర, విటమిన్లు, ఖనిజాలు,ఫైబర్స్ పుష్కలంగా ఉన్నాయి. కొన్ని రకాల్లో, చక్కెర శాతం 88% వరకు ఉంటుంది. అంతేకాక, ఈ పండ్లు యాంటీఆక్సిడెంట్ , యాంటిక్యాన్సర్ లక్షణాలు  కలిగి ఉంటాయి.ఫైబర్స్ 6.4% –11.5% వరకు,  బాక్టీరియల్ ,   ఆర్థరైటిస్, గుండె జబ్బులు,  కండరాల నొప్పులు వంటి వివిధ వ్యాధుల చికిత్సలో  ఉపయోగిస్తుంటారు  గృహ వినియోగములలో చిట్టి ఈత మొక్క ఆకులు సంచులు , ఇళ్లల్లో వేసే తివాచిలను తయారీ ఉపయోగిస్తారు.  ఇళ్ల పైకప్పులకు దీని మాను ( కాండము ) , ఆకులను వాడతారు      

విస్తారంగా పెరిగే పొద.
*దీర్ఘకలిక పత్ర పీఠాలతో కప్పబడిన పొట్టి కాండాలు.
*సన్నగా పొడవుగా సూది ఆకార మొనలతో పత్రకాలున్న సరళ పిచ్ఛాకార సంయుక్త పత్రాలు.
*స్పాడిక్స్ పుష్పవిన్యాసంలో అమరి ఉన్న లేత పసుపు రంగు పుష్పాలు.
*దీర్ఘవృత్తాకార టెంక గల ఫలాలు.

## మూలాలు

వర్గం:పామే
వర్గం:ఔషధ మొక్కలు

## మూలాలు
జీలుగ

**జీలుగ** పామ్ కుటుంబానికి చెందిన మొక్క. ఇది **కారియోటా యురేన్స్** అనేది తాటి కుటుంబంలో పుష్పించే మొక్క.  ఇది శ్రీలంక, భారతదేశం, మయన్మార్,  మలేషియాకు చెందినది (బహుశా ఇండో-మలయన్ ప్రాంతంలో ఎక్కడైనా ఉండవచ్చు). అవి పొలాలు,  వర్షారణ్య ప్రాంతాలలో పెరుగుతాయి.  ఇది కంబోడియాలో ప్రారంభమైనట్లుగా పరిగణించబడుతుంది.   ఆంగ్లంలో సాధారణ పేర్లు సోలిట్రీ ఫిష్‌టైల్ పామ్, కితుల్ పామ్, టడ్డీ పామ్, వైన్ పామ్, సాగో పామ్ , జాగరీ పామ్. దాని ఆకును ఆకుల కొమ్మలను కత్తిరించి ఎండబెట్టిన తరువాత ఫిషింగ్ రాడ్‌గా ఉపయోగిస్తారు. మోనియర్-విలియమ్స్ చెప్పిన ప్రకారం, దీనిని సంస్కృతంలో మోహా-కరిన్  అని పిలుస్తారు. ఇది సుగర్ పాం జాతులలో ఒకటి.

కారియోటా యురెన్స్ జాతులు ఏక కాండం చెట్టు, ఇది 15 మీ (49 అడుగులు) ఎత్తు,  30 సెం.మీ (12 అంగుళాల) వెడల్పు వరకు ఉంటుంది. విస్తృత అంతరం గల ఆకు-మచ్చ వలయాలు దాని బూడిద రంగు కాండంపై కప్పి, ఇది 6 మీ (20 అడుగులు) వెడల్పు, 6 మీటర్ల పొడవైన ఆకుల కిరీటం కలిగి ఉంటుంది. బిపిన్నేట్ ఆకులు త్రిభుజాకార ఆకారంలో ఉండి,  ప్రకాశవంతమైన గాఢ ఆకుపచ్చ రంగులో ఉంటాయి. వీటి పరిమాణం 3.5 మీ (11 అడుగులు) పొడవు,  60 సెం.మీ (24 అంగుళాల) కలిగిఉండి పెటియోల్స్ మీద ఉంటాయి.

## లక్షణాలు
*పత్రపీఠ అవశేషాలున్న శాఖారహిత కాండంతో పెరిగే వృక్షం.
*సౌష్టవ రహిత ఉలి ఆకార పత్రకాలున్న ద్విపిచ్ఛాకార సంయుక్త పత్రాలు.
*వేలాడుతున్న స్పాడిక్స్ పుష్పవిన్యాసంలో అమరి ఉన్న పసుపురంగు పుష్పాలు.
*ఏక విత్తనంగల గుండ్రటి ఫలాలు.

## ఉపయోగాలు
ఈ జాతిని శ్రీలంకలో కితుల్ (సాల్) అని పిలుస్తారు. ఇది కితుల్ బెల్లం. ఇది  ద్రవ బెల్లం యొక్క మూలం.  పూర్తిగా పెరిగిన మొక్క  గుజ్జు కత్తిరించి, ఎండబెట్టి, పొడి చేసి తింతారు.  ఇది రుచిలో తీపిగా ఉంటుంది. ఈ పొడిని కర్ణాటక తీర జిల్లాల్లో చల్లని, పోషకమైనదిగా భావిస్తారు. శ్రీలంకలో, ఈ పొడిని కొబ్బరి పాలతో కలిపి ఉడికించి, కితుల్ తలాపా తయారుచేస్తారు

ఏనుగులకు ఈ మొక్క యొక్క ఆకు, గుజ్జు రెండింటినీ తినిపిస్తారు. ఆకులు బలమైన ఫైబర్‌లను కలిగి ఉంటాయి.  కంబోడియాలో బాస్కెట్‌రీ కోసం ఉపయోగిస్తారు.  ఇక్కడ మొక్కకు తున్సా అని పేరు పెట్టారు.  పండుకు దాని గట్టి వెంట్రుకలను తొలగించినప్పుడు, తినడానికి  తీపిగా ఉంటుంది.  ఇతర చోట్ల మాదిరిగా, కంబోడియన్లు చక్కెరను తయారు చేయడానికి కాండాలను కత్తిరించుకుంటారు. దీనిని వైన్ గా తయారు చేయవచ్చు.

## మూలాలు

## భాహ్య లంకెలు
*Re-learning the art of making jaggery
*Floridata site
*PACSOA.au - ''Caryota urens'' 

వర్గం:పామే
కథక్

thumb|విదుషి శాశ్వతి సేన్ జీ (ఎస్.ఎన్.ఏ అవార్డు గ్రహీత) |304x304px
రాధాకృష్ణుల కథలను నృత్యరీతులుగ ఎక్కువగా ప్రదర్శించే ఈ నాట్యం కొంత శృంగారభావనలతో మిళితమై ఉంటుంది. ఈ నాట్యాన్ని లక్నో పాలకుడైన నవాబ్ వజీర్ ఆలీషా ఆదరించి అభివృద్ధి చేసే ప్రయత్నం చేసాడు. ఈ నాట్యాన్ని స్త్రీ పురుషులు ఇద్దరూ ప్రదర్శిస్తారు.
## చరిత్ర
పూర్వకాలంలో కథకులు (కథను చెప్పే వాళ్ళు), పురాణాల నుంచీ ఇతిహాసాల నుంచీ కథలను వల్లె వేయడం లేదా పాడటం చేసేవారు. దీనికి కొంచెం నృత్యం కూడా తోడయ్యేది. కథక్ ప్రారంభానికి ఇదే మొదలు. ఈ కథకులకు ఈ విద్య తరతరాలకు వారసత్వంగా సంక్రమిస్తుంది. క్రీ.పూ 3, 4 వ శతాబ్దానికి సంబంధించిన సాహిత్యంలో కథకులకు సంబంధించిన ప్రస్తావన ఉంది.

భారతీయ శాస్త్రీయ నృత్యం యొక్క ఎనిమిది ప్రధాన రూపాలలో కథక్ ఒకటి. కథక్ యొక్క మూలం సాంప్రదాయకంగా కథకర్లు లేదా కథకులుగా పిలువబడే పురాతన భారతదేశం యొక్క ఉత్తరప్రాంతంలో ప్రయాణించే కథలు చెప్పేవారికి లకు ఆపాదించబడింది. కథక్ అనే పదం వేద సంస్కృత పదం కథ నుండి ఉద్భవించింది, దీని అర్థం "కథ",, కథకర్ అంటే "ఒక కథ చెప్పేవాడు", లేదా "కథలతో సంబంధం" అని అర్థం.
thumb|235x235px|2018 కైరాలి టీవీ ఇన్నోటెక్ అవార్డుల ప్రదానోత్సవ కార్యక్రమంలో కథక్ నృత్య ప్రదర్శన

## వేషధారణ

ఈ నాట్యంలో ప్రసిద్ధి చెందినవారు.
* దమయంతీ జోషీ
* భారతీగుప్త
* కుముదినీ గోపీకృష్ణ
* సితారాదేవి
* బిర్జూ మహరాజ్
* బిందారిన్ మహరాజ్
* ఉమాశర్మ. మొదలగువారు
* కస్తూరి పట్నాయక్
* రాయకంటి గోపాలరావు

## ఇవి కూడా చూడండి

* దీపా భాస్కర్

వర్గం:భారతీయ నృత్యరీతులు
వర్గం:కళలు
ఫీనిక్స్ (ప్రజాతి)

thumb|ఖర్జూరం (''ఫీనిక్స్ డాక్టిలిఫెరా'')
**ఫీనిక్స్** (Phoenix) అనేది పామే కుటుంబంలోని ప్రజాతి (Genus). దీనిలో ఖర్జూరం, ఈత, చిట్టి ఈత వంటి జాతుల మొక్కలు ఉన్నాయి.

## ఫీనిక్స్ జాతులు
*Phoenix acaulis 
*Phoenix andamanensis 
*Phoenix caespitosa 
*Phoenix canariensis (Canary Island Date Palm) 
*ఫీనిక్స్ డాక్టీలిఫెరా (ఖర్జూరం) 
*ఫీనిక్స్ loureiroi లేదా ఫీనిక్స్ హ్యూమిలిస్ (చిట్టి ఈత) 
*Phoenix paludosa (Mangrove Date Palm) 
*Phoenix pusilla (Ceylon Date Palm) 
*Phoenix reclinata (Senegal Date Palm) 
*Phoenix roebelenii (Pygmy Date Palm) 
*Phoenix rupicola (Cliff Date Palm) 
*ఫీనిక్స్ సిల్వెస్ట్రిస్ (ఈత) 
*Phoenix theophrasti (Cretan Date Palm) 

వర్గం:పామే
కన్యాశుల్కం (అయోమయ నివృత్తి)

కన్యాశుల్కం అన్నది ఈ క్రింది వాటిని కూడా సూచించవచ్చు:

* కన్యాశుల్కం, ఒకవిధమైన సంప్రదాయం. వివాహ సమయంలో వధువుకు ఇచ్చే ధనం
* కన్యాశుల్కం (నాటకం), గురజాడ అప్పారావు రాసిన సాంఘిక నాటకం.
* కన్యాశుల్కం (సినిమా), 1955లో వచ్చిన తెలుగు సినిమా.
యజ్ఞం (1993 సినిమా)

**యజ్ఞం** సామాజిక సమస్య నేపథ్యంలో 1991 లో వచ్చిన చిత్రం   దర్శకత్వం గుత్తా రామినీడు. 1964 లో కాళీపట్నం రామారావు రాసిన నాటకం ఆధారంగా ఈ సినిమాను నిర్మించారు.  ఉత్తమ చలన చిత్రంగా నంది పురస్కారం పొందింది. ఈ చిత్రంలో నటించిన పి.ఎల్ నారాయణకు ఉత్తమ సహాయ నటుడిగా జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారం అందుకున్నాడు.   

ఈ చిత్రం ఒక పేద రైతు (పిఎల్ నారాయణ) జీవితం గురించి అతని కుటుంబం గురించీ వివరిస్తుంది. రైతు తన అప్పు తీర్చడానికి తన సొంత కొడుకును (భాను చందర్) నైవేద్యంగా అర్పించడం దీని ఇతివృత్తం. 

* ఉత్తమ సహాయ నటుడిగా జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారం - పిఎల్ నారాయణ   

* ఉత్తమ చలన చిత్రానికి నంది అవార్డు (బంగారం)   

## మూలాలు

వర్గం:పి.ఎల్.నారాయణ నటించిన సినిమాలు
యజ్ఞం (అయోమయ నివృత్తి)

*యజ్ఞం (హోమం) - ఒకరకమైన హిందూ వైదిక సంప్రదాయం.
*యజ్ఞం (1993 సినిమా), 1993 తెలుగు సినిమా. భానుచందర్.
*యజ్ఞం (2004 సినిమా), 2004 తెలుగు సినిమా. గోపీచంద్ నటించినది.
* యజ్ఞం (నవల) - కాళీపట్నం రామారావు రచన
విఏకే రంగారావు

**రావు వెంకట ఆనందకుమార కృష్ణ రంగారావు** ప్రసిద్ధ సంగీత రికార్డుల సేకర్త. **విఏకే రంగారావు**గా ప్రసిద్ధుడైన ఆయన సంగీతవేత్త, కళా విమర్శకుడు కూడా. బొబ్బిలి జమిందారీ వంశీయులైన వీఏకేఆర్ సొంతూరు చిక్కవరం.1930 లో మద్రాసులో పుట్టారు. చిన్నతనం నుంచీ నాట్యకళపై ఆసక్తి పెంచుకున్న వీఏకే ఆర్ 1960లో వళువూర్ రామయ్యపిళ్లై దగ్గర శిష్యునిగా చేరారు. అడయార్ కె.లక్ష్మణ్, శాంతా ధనుంజయ్ దంపతులతో పాటు కళానిధి నారాయణన్ నుంచి నాట్యకళ, అభినయాన్ని నేర్చుకున్నారు. తర్వాత పద్మా సుబ్రహ్మణ్యం దగ్గర భరతశాస్త్రం నేర్చుకున్నారు. పుట్టింది రాజకుటుంబం కావడం వల్ల అప్పట్లో సామాన్యుల సహవాసం చేయొద్దని తల్లిదండ్రుల నుంచి ఆంక్షలు ఉండేవి. రాజమందిరంలో పనిచేసే దేవదాసీల వల్ల నాట్య కళ రుచి తెలిసింది. అనతికాలంలోనే ఆయన నాట్యంలో ఎంతో అనుభవమున్న నాట్యాచార్యునిగా, కళా విమర్శకుడిగా ఎదిగారు. 41 ఏళ్లనుండి తిరుపతికి సమీపంలోని శ్రీనివాస మంగాపురంలో ఆషాఢ శుద్ధ సప్తమికి, పుత్తూరు సమీపంలోని కార్వేటి నగరం వేణుగోపాలస్వామి కృష్ణాష్టమి ఉత్సవాల్లో గజ్జెకట్టి అన్నమయ్య కీర్తనలతో జావళీలతో స్వామివార్లకు నృత్య కైంకర్యం చేస్తుంటారు. మరో ఆలాపన, త్రివేణి గ్రంథాలు రచించారు. 40 భారతీయ భాషలూ, 30 విదేశీ భాషలవీ మొత్తం 42 వేల గ్రామఫోను రికార్డులను సేకరించారు. ఈయనకు గుంటూరులో 24.7.2012న అయ్యంకి-వెలగా పురస్కారం ప్రకటించారు. 2022లో తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం నుండి విశిష్ట పురస్కారం - 2021 అందుకున్నాడు.

## బయటి లింకులు, వనరులు
* https://web.archive.org/web/20070322183101/http://www.narthaki.com/info/profiles/profil33.html
* https://web.archive.org/web/20071221064849/http://www.ignca.nic.in/msc_body.htm
* http://www.chennaibest.com/discoverchennai/personalities/music7.asp 

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగువారిలో సంగీతకారులు
వర్గం:1930 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
ద్వినామ నామకరణ

[thumb|ఆధునిక టాక్సానమీ యొక్క పితగా భావించబడే [కరోలస్ లిన్నేయస్.]]
జీవశాస్త్ర నియమానుసారంగా గుర్తించిన మొక్కలకు లేదా జంతువులకు సరైన పేరు పెట్టడాన్ని నామీకరణ (Nomenclature) అంటారు. ఇది వర్గీకరణ శాస్త్రం లో ఒక ముఖ్యాంశం. 18 వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో మొక్కలకు పేర్లు బహునామీయం (Polynomial) గా ఉండేవి. ఈ పేర్లు చాలా పొడవుగా ఉండి, ఆ జీవుల లక్షణాలను సూచిస్తూ ఉండేవి. ఇటువంటి పేర్లను గుర్తుపెట్టుకోవడం కష్టం కనుక, తరువాతి కాలంలో ద్వినామీకరణ (Binomial) పద్ధతిని పాటించారు.

## మొక్కల ద్వినామీకరణ
ద్వినామీకరణ పద్ధతిని గాస్పర్డ్ బాహిన్ (Gaspard Bauhin) 1596లో ప్రవేశపెట్టాడు. లిన్నేయస్ (Linnaeus) 1753లో తన **మొక్కల జాతులు** (Species plantarum)లో ద్వినామీకరణను అన్ని మొక్కలను అనుసరించాడు. 

ద్వినామీకరణం ప్రకారం ప్రతిమొక్క పేరులోను రెండు లాటిన్ పదాలు లేదా లాటినీకరణం చేయబడిన ఇతర భాషల పదాలు ఉంటాయి. మొదటి పదం ప్రజాతి (Genus) పేరును, రెండవ పదం జాతి (Species) పేరును తెలుపుతుంది. ఒక మొక్క పూర్తి శాస్త్రీయనామంలో చివరగా ఆమొక్కను నియమబద్ధంగా వర్గీకరించిన కర్త (Author) పేరు ఉంటుంది. 

**ప్రజాతి పేరు** : ఒక మొక్క ప్రజాతిపేరు లాటినీకరణం చేయబడిన నామవాచకరూపం ఇది పెద్ద అక్షరాల (Capital letter)తో ప్రారంభమవుతుంది. ప్రజాతి నామం ప్రముఖ లక్షణాన్ని బట్టిగాని, ఒక శాస్త్రవేత్త గౌరవసూచకంగా గాని, ఆ మొక్క ప్రబలంగా నివసించే ప్రదేశాన్ని బట్టిగాని పెడతారు.

**జాతి పేరు** : ఒక మొక్క జాతిపేరు ఆ మొక్కలోని ఒక ప్రముఖ లక్షణానికి సంబంధించిన విశేష రూపమై ఉంటుంది. దీనిని ఎల్లప్పుడు చిన్న అక్షరం (small letter)తో ప్రారంభిస్తారు.

**కర్త పేరు** : ఒక మొక్కపేరులోని ప్రజాతి, జాతి పదాల తరువాత కర్తపేరు ఉంటుంది. కర్తపేరు సంక్షిప్తంగా ఉండవచ్చు. తండ్రిపేరు, కుమారునిపేరు ఒకటే అయినప్పుడు 'ఫ్' అనే అక్షరం కుమారుని పేరు తర్వాత ఉండాలి.

## అంతర్జాతీయ వృక్ష నామీకరణ
18 వ శతాబ్దంలో వృక్ష శాస్త్రజ్ఞులు అనేక రకాల కొత్త మొక్కలను కనుగొనటం, వాటికి పేర్లు పెట్టడం జరిగింది. ఈ నామీకరణ చేయటానికి ఒక నియమావళి లేకపోవటంతో, ఒకే మొక్కకు రకరకాల పేర్లు పెట్టడం జరిగింది. అందువలన వృక్ష నామీకరణకు ఒక నియమావళి ఉండాలని శాస్త్రవేత్తలు అభిప్రాయపడ్డారు. మొక్కల నామీకరణకు కొన్ని మూల సూత్రాలను మొదటిసారిగా లెన్నేయస్ ప్రతిపాదించాడు. అగస్టీన్ డీ కండోల్ 1813లో వృక్ష నామీకరణకు సంబంధించిన పూర్తిస్థాయి సూత్రాలను తన గ్రంధమైన థియెరి ఎలిమెంటైరి డి లా బొటానిక్ (Theorie elementaire de la botanique) లో ప్రతిపాదించాడు. వాటిని డీ కండోల్ సూత్రాలు (de CAndollean rules) అని అంటారు. అంతర్జాతీయ వృక్షశాస్త్ర సమావేశము (International Botanical Congress)లలో వృక్షనామీకరణ నియమావళులను పునఃపరిశీలన చేశారు. ప్రస్తుతము ఉన్న అంతర్జాతీయ వృక్ష నామీకరణ నియమావళి (International Code of Botanical Nomenclature:ICBN) 1978లో అమోదించబడినది.

వర్గం:వృక్ష శాస్త్రము
అనంత గురప్పగారిపల్లి

**అనంత గురప్పగారిపల్లి**, తిరుపతి జిల్లా, చంద్రగిరి మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం .

ఈ ఊరిలో 50-60 వరకు ఇళ్లు ఉన్నాయి. ఇక్కడ ఒక చిన్ని కృష్ణుడి గుడి ఉంది.
## సమీప గ్రామాలు
ఐతేపల్లె, 2 కి.మీ. కొటాల, 3 కి.మీ. నరసింగాపురం, 4 కి.మీ చెర్లోపల్లి4 కి.మీ. రామిరెడ్డిపల్లె 4 కి.మీ. దూరంలో వున్నవి.
## రవాణా సదుపాయం
;రైలు రవాణా
అగరాల గ్రామానికి సమీపంలో పాకాల తిరుపతి రైల్వే లైను ఉంది. కొటాల, చంద్రగిరి రైల్వే స్టేషనులు సమీపంలో ఉన్నాయి.
;రోడ్డు మార్గం
అగరాలకు దగ్గరి పట్టణం తిరుపతి 15 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఇక్కడికి సమీపంలో చంద్రగిరి, తిరుపతి, పిఆర్ పల్లె బస్ స్టేషనులు ఉన్నాయి.ఇక్కడినుండి అనేక ప్రాంతాలకు ఆంధ్రప్రదేశ్ రోడ్డురవాణా సంస్థ అనేక బస్సులు నడుపుతుంది..
## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
ఆంధ్రప్రదేశ్ చరిత్ర, సంస్కృతి పుస్తకాలు

**ఆంధ్ర ప్రదేశ్ చరిత్ర, సంస్కృతికి సంబంధించిన పుస్తకాలు **
## తెలుగులో
### చరిత్ర
# డాక్టర్ బి.యస్.యల్. హనుమంతరావు - ఆంధ్రుల చరిత్ర - విశాలాంధ్ర పబ్లిషింగ్ హౌస్ - 1994, 1996, 1997, 2000, 2003
# ఈశ్వర దత్తు - ప్రాచీనాంధ్ర చారిత్రిక భూగోళం
# ఆదిరాజు వీరభద్రరావు - ప్రాచీన ఆంధ్ర నగరములు - 1933 - (విజ్ఞాన చంద్రికా గ్రంథమాల) - http://www.archive.org/details/PrachinaAndhraNagaramuluVolume1
# మల్లంపల్లి సోమశేఖర శర్మ వ్యాసాలు - ఆంధ్ర విజ్ఞాన సర్వస్వము - http://www.archive.org/details/AndhraVijnanaSarvasvamuPart2
# చిలుకూరి వీరభద్రరావు - ఆంధ్రుల చరిత్రము - (1910లో ముద్రితము) - http://www.archive.org/details/andhrulacharitra025965mbp http://www.archive.org/details/AndhrulaCharitramuVol3
# మాగంటి బాపినీడు సంపాదకత్వంలో - ఆంధ్ర సర్వస్వము - http://www.archive.org/details/AndhraSarvasvamu
# వెంకటరమణయ్య - విష్ణుకుండినులు - 
# జి. పరబ్రహ్మశాస్త్రి - తెలుగు శాసనాలు - 1975 - ఆంధ్ర ప్రదేశ్ సాహిత్య అకాడమీ - http://www.archive.org/details/TeluguSasanalu
# రఘునాథరావు

### సంస్కృతి, శిల్పం
# సురవరం ప్రతాపరెడ్డి - ఆంధ్రుల సాంఘిక చరిత్ర - 
# డి. సుబ్రహ్మణ్యరెడ్డి - ఆంధ్ర గుహాలయాలు - http://www.archive.org/details/AndhraGuhalayalu
# శేషాద్రి రమణ కవులు - ఆంధ్ర వీరులు 1929 - http://www.archive.org/details/AndhraVeeruluPartI
# ఖండవల్లి లక్ష్మీరంజనం - ఆంధ్రుల చరిత్ర - సంస్కృతి

### మతము
# డాక్టర్ బి.యస్.యల్. హనుమంతరావు - బౌద్ధము ఆంధ్రము - 1995 - తెలుగు విశ్వ విద్యాలయం ప్రచురణ - http://www.archive.org/details/bouddamuandhramu018708mbp

### సాహిత్యము
# కందుకూరి వీరేశలింగం - ఆంధ్ర కవుల చరిత్రము - http://www.archive.org/details/AndhraKavulaCharitamuVol2
# ఆరుద్ర - సమగ్ర ఆంధ్ర సాహిత్యం - 
# కాళ్ళకూరు వెంకట నారాయణరావు - ఆంధ్ర వాఙ్మయ చరిత్ర సంగ్రహము - 1936 - http://www.archive.org/details/AndhraVajmayaCharitraSangrahamu
# మధునాపంతుల సత్యనారాయణ శాస్త్రి - ఆఁధ్ర రచయితలు - 1940 - http://www.archive.org/details/AndhraRachaitaluVol1
# డా. దివాకర్ల వేంకటావధాని - ఆంధ్ర వాఙ్మయ చరిత్ర - 1958, 1961 - ఆంధ్ర ప్రదేశ్ సాహిత్య పరిషత్తు

## ఆంగ్లంలో

### చరిత్ర
# Blambal - Federations of South India
# Krishna RAo B.V. - The EAstern Chalukyas
# Ramesan - Studies in Midieval Deccan
# Ramesh - Chalukyas of Vatapi
# Sastri, K.A.N. The Cholas
# Venkataramanaiah, N. - The Eastern Chalukyas of Vengi
# Venkataramanaiah, N. - TheChalukyas of Vemulavada

### సంస్కృతి

### మతము
# Hanumantha Rao B.S.L. - Religion in Andhra

### సాహిత్యము

వర్గం:పుస్తకాలు
చెంగల్వ

**చెంగల్వ** (లాటిన్ *Crinum asiaticum*) ఒకరకమైన పువ్వుల చెట్టు.

## చరిత్ర
చెంగల్వ   2 మీటర్ల ఎత్తు వరకు పెరుగుతుంది,  లేత-ఆకుపచ్చ, 50-150 నుండి 3-20 సెం.మీ.,  సమాంతర సిరలను కలిగి ఉంటాయి.దీని పువ్వులు 10-50 సమూహాలలో, పొడవైన కొమ్మ పైభాగంలో పెరుగుతాయి. పువ్వులు రాత్రి వేళల సువాసనగా ఉంటాయి.పండ్లు 2.5-6.5 సెం.మీ వెడల్పుతో, 1-5 విత్తనాలతో ఉంటాయి. దీని విత్తనాలు 2-4.5 సెం.మీ వెడల్పుతో ఉంటాయి. ఇది తీరప్రాంత అడవులు, మడ అడవులు, ఇసుక తీరాలు , నీటి అంచుల సరిహద్దుల వెంట తక్కువ ఎత్తులో పెరుగుతుంది. చెంగల్వ చెట్టు పొడి నేలలు, తేమ నేలలు, బాగా ఎండిపోయిన నేలలలో పెరుగ గలదు   చెంగల్వ పువ్వల చెట్టును  కేసరచెట్టు, లక్ష్మీనారాయణచెట్టు ,విషమంగలి చెట్టు అని పిలుస్తుంటారు 

### ఉపయోగములు
చెంగల్వ  మొక్కల భాగాన్ని జీర్ణశయాంతర రుగ్మతలు, చర్మ వ్యాధులు, జ్వరం, చెవి, దిమ్మలు, టాన్సిలిటిస్, గవదబిళ్ళలు, హెర్నియా, రుమాటిజం, మూత్ర సమస్యలు, ఎముక పగులు, విషానికి విరుగుడుగా ఉపయోగిస్తారు   చెంగల్వ మొక్క నుంచి వచ్చే  పెద్ద లిల్లీ  మొక్క. ఇది ఇంటి తోట కోసం వేయవచ్చును . ముఖ్యంగా పెద్దది అయినప్పుడు, పూర్తి ఎండ నుండి కొంచము  నీడ లో   దీనిని పెంచవచ్చు. ఇది మాములు నీటి   పారుదల  ఉంటే కూడా పెరగడానికి సరిపోతుంది . చిత్తడి లిల్లీ పువ్వును చెరువు అంచుకు సమీపంలో  కూడా పెంచవచ్చు   చెంగల్వ మొక్క విష మొక్క మొత్తం విషపూరితమైనది, వివిధ రకాల ఆల్కలాయిడ్లు ఉన్నాయి, వీటిని  మనుషుల  శరీరం తట్టుకోవు.  చర్మంపై మొక్కల రసాలుపడకుండా  ఉండటానికి చేతి తొడుగులు పెట్టుకోవలెను , ఎందుకంటే  వాపు లేదా ఇతర సమస్యలను కలిగిస్తుంది . దీన్ని తినవద్దు . పిల్లలకు ,కు క్కలు, పిల్లులు దూరముగా ఈ   మొక్కను ఉంచవలెను . మనుషులకు  కూడా అంతే ప్రమాదకరం ఈ  చెంగల్వ మొక్క   

## మూలాలు

వర్గం:వృక్ష శాస్త్రము
వర్గం:పుష్పాలు

## మూలాలు
ప్రజాతి

right|150px|The hierarchy of scientific classification
**ప్రజాతి** జీవుల శాస్త్రీయ వర్గీకరణ పద్ధతిలో ఒక వర్గం. ద్వినామకరణ పద్ధతిలో కొన్ని జాతులను ఒక సమూహంలో ఉంచుతారు. ఈ జాతులన్నిటికి కొన్ని సాధారణ లక్షణాలుంటాయి. ఈ విధమైన సమూహాన్ని 'ప్రజాతి' అంటారు. కొన్ని సాధారణ లక్షణాలున్న ప్రజాతులను కుటుంబములో ఉంచుతారు.

## ప్రజాతి పేరు
ఒక మొక్క ప్రజాతి పేరు లాటినీకరణం చేయబడిన నామవాచక రూపం. ఇది పెద్ద అక్షరాలతో (Capital latter) తో ప్రారంభమవుతుంది. 

కొన్ని ప్రజాతుల పేర్లు శాస్త్రవేత్తల గౌరవ సూచకంగా ఇవ్వబడ్డాయి. ఉదాహరణ :

*సిసాల్పినో - సిసాల్పీనియా (Caesalpinia)
*బాహిన్ - బాహీనియా (Bauhinia)
*హుకర్ - హుకేరియా (Hookerea)
*టర్నిఫోర్ట్ - టర్నిఫోర్టియా (Tournefortia)

కొన్ని ప్రజాతుల పేర్లు ఆ మొక్కలను కనుగొన్న దేశాల వ్యవహారిక భాష నుండి వచ్చాయి. ఉదాహరణ:

*నిలంబో - శ్రీలంక
*గింకో - చైనా
*పాండనస్ - మలయా

కొన్ని ప్రజాతుల పేర్లు రెండు, మూడు గ్రీకు లేదా లాటిన్ పదాల కలయిక వల్ల ఏర్పడ్డాయి. ఉదాహరణ :

*పాలిగాల = Poly + Gala
*హైగ్రోఫిలా = Hygro + Phila
*ఆస్టర్ కాంత = Aster + Cantha
*ల్యూకాడెండ్రాన్ = Leuca + Dendron

## మూలాలు
* జంతుశాస్త్ర నిఘంటువు, తెలుగు అకాడమి, హైదరాబాదు.

వర్గం:జీవ శాస్త్రము
కుటుంబము (జీవశాస్త్రం)

thumb|right|144px|The hierarchy of scientific classification
**కుటుంబము** (లాటిన్, స్పానిష్ Familia, జర్మన్ Familie, ఆంగ్లం Family) జీవుల శాస్త్రీయ వర్గీకరణ పద్ధతిలో ఒక వర్గం. ద్వినామకరణ పద్ధతిలో కొన్ని ప్రజాతులు కలిపి ఒక కుటుంబంలో ఉంటాయి. కొన్ని సాధారణ లక్షణాలున్న కుటుంబాలన్నీ ఒక క్రమములో ఉంచుతారు.

* ఏకదళబీజాలు :
* ద్విదళబీజాలు :

## మూలాలు
* జంతుశాస్త్ర నిఘంటువు, తెలుగు అకాడమి, హైదరాబాదు.

వర్గం:జీవ శాస్త్రము
కుటుంబం (అయోమయ నివృత్తి)

*కుటుంబం - కొందరు మానవుల సమూహం
*కుటుంబం (జీవశాస్త్రం) - శాస్త్రీయ వర్గీకరణ పద్ధతిలో ఒక వర్గం.
రూబియేసి

**రూబియేసి** (లాటిన్ Rubiaceae) పుష్పించే మొక్కలలో ఒక కుటుంబము.

## కుటుంబ లక్షణాలు
* అభిముఖంగా అమరి ఉండే సరళపత్రాలు.
* వృంతంతర లేదా గ్రీవ పుచ్ఛాలు.
* డైఖేసియల్ సైమ్ పుష్పవిన్యాసము.
* పుష్పాలు ద్విలింగకము, చక్రీయము, అండకోశోపరిస్థితము, చతుర్బాగ లేదా పంచభాగయుతము.
* రక్షక పత్రాలు 4-5, సంయుక్తము.
* ఆకర్షణ పత్రాలు 4-5, సంయుక్తము, గరాట ఆకారము లేదా నాళికాకారము.
* కేసరము 4-5, మకుట దళోపరిస్థితము.
* ఫలదళాలు 2, సంయుక్తము, నిమ్న అండాశయము.
* స్తంభ అండాన్యాసము.
* విత్తనము అంకురచ్ఛదయుతము.

## ఆర్ధిక ప్రాముఖ్యత
* కాఫియా విత్తనాల నుండి కాఫీ పొడి లభిస్తుంది.
* సింకోనా బెరడులో క్వినైన్ అనే ఆల్కలాయిడ్ ఉంటుంది. దీనిని మలేరియా వైద్యంలో ఉపయోగిస్తారు.
* ఇపికాక్ ఒక మందు మొక్క. దీని కొమ్ముల నుండి 'ఇపికాక్' మందు లభిస్తుంది. దీనిని దగ్గు, అతిసార వ్యాధుల వైద్యంలో ఉపయోగిస్తారు.
* బండారు నుండి కలప లభిస్తుంది.
* మొరిండ, రాండియా వేళ్ళ నుండి ఎరుపు అద్దకపు రంగు లభిస్తుంది.
* అనేక మొక్కలను అందం కొరకు తోటలలో పెంచుతారు.

## ముఖ్యమైన మొక్కలు
* రూబియా (Rubia) : రూబియా కార్డిఫోలియా - మంజిష్ఠ
* కాఫియా (Coffea) : కాఫియా అరాబికా - కాఫీ
* సింకోనా (Cinchona) : సింకోనా అఫిసినాలిస్ - క్వినైన్
* ఆంథోసెఫాలస్ కదంబ - కదంబ
* హల్డినా - బండారు
* పావెట్ట కార్డిపోలియా - పాపిడి
* రాండియా - బలుసాకు
* ఇక్సోరా కాక్సీనియా - రామబాణం
* బొరీరియా హిస్పిడ - మదన
* సెఫీలిస్ ఇపికాచుయాన - ఇపికాక్
* మొరిండా టింక్టోరియా - తొగరు
* పన్నీరు పువ్వు

## మూలాలు
* బి.ఆర్.సి. మూర్తి: వృక్షశాస్త్రము, శ్రీ వికాస్ పబ్లికేషన్స్, 2005.

వర్గం:రూబియేసి
వర్గం:ద్విదళబీజాలు
శొంఠి వెంకట రామమూర్తి

**శొంఠి వెంకట రామమూర్తి** (ఆగస్టు 1 1888 - జనవరి 1 1964) బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి. ప్రసిద్ధ గణితశాస్త్రవేత్త, ఐ.సి.ఎస్. పరిపాలనాధ్యక్షుడుగా పనిచేసినవాడు.
## జీవిత విశేషాలు
వెంకటరామమూర్తి ఆనకట్టల నిర్మాణ నిపుణులు. ఆయన విశాఖపట్టణంలో ఆగస్టు 1 1888 న వెంకటరమణయ్య, రాజేశ్వరమ్మ దంపతులకు జన్మించారు. ఆయన ఉన్నత పాఠశాల విద్య, ఉన్నత విద్యను విశాఖపట్టణంలో చదివారు. ఆయన ఎ.వి.ఎన్.కాలేజీలో విద్యనభ్యసించారు. మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయంలో బి.ఎ. (ఆనర్స్) చదివారు.తరువాత కేంబ్రిడ్జ్ విశ్వవిద్యాలయంలో గణితశాస్త్రం అభ్యసించారు. గణితంలో పి.హెచ్.డి చేసారు. కానీ ఉద్యోగ రీత్యా అనేక మార్పులు జరిగాయి. ఐ.సి.ఎస్ పరీక్ష రాసి ద్వితీయ శ్రేణిలో పాసై తన 24 వ యేట సేలం జిల్లాకు సబ్ కలెక్టరుగా బాధ్యతలు చేపట్టారు.22-6-1935 నుండి	8-11-1937 వరకు సేలం జిల్లాకు కలెక్టరుగా చేసారు. ఆంధ్రప్రదేశ్ లో ఒంగోలు జిల్లాతో పాటు మద్రాసు ఉమ్మడి రాష్ట్రంలో మద్రాసు జిల్లాలలోనే ఎక్కువకాలం కలెక్టరుగా పనిచేసారు. రాజాజీ మంత్రి వర్గంలో ప్రకాశం పంతులు ఉన్న సమయంలో ఆయన రెవెన్యూ బోర్డు డైరక్టరుగా ఉన్నారు. ఆయన మద్రాసు ప్రెసిడెన్సిలో గవర్నరుకు సలహాదారుగా కూడా పనిచేసారు.

ఆయన ఛీఫ్ సెక్రటరీ ఆఫ్ మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ గాయున్నప్పుదు 1940లో గోదావరి నది మీద పోలవరం వద్ద శ్రీరామపాద సాగర్ ప్రాజెక్టును రూపకల్పన చేసారే కానీ రాజకీయ కారణాలతో వెనుతిరిగింది. 1947 లో బొంబాయి ఏక్టింగ్ గవర్నరుగా, ఉదయపూర్ సంస్థాన్ దివానుగా ఉన్నారు. "మేధమెటికల్ మోనిజం" సిద్ధాంత కర్తగా గణిత శాస్త్ర ప్రపంచంలో ప్రసిద్ధులుగా మిగిలిపోయారు.

ఆయన 1952 లో భారతదేశ మొదటి సాధారణ ఎన్నికలలో రాజమండ్రి లోక్‌సభ ఎన్నికలకు పోటీచేసి పోలవరం ప్రాజెక్టు నిర్మాణం గూర్చి తెరమీదకు తెచ్చాడు.

ఆయన జనవరి 1 1964 న మరణించారు.

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు
* తంజావూరు కలెక్టర్ల జాబితా

వర్గం:1888 జననాలు
వర్గం:1964 మరణాలు
వర్గం:తెలుగువారిలో శాస్త్రవేత్తలు
వర్గం:ఐ.సి.ఎస్.అధికారులు
వర్గం:విశాఖపట్నం జిల్లా శాస్త్రవేత్తలు
వావిళ్ల రామస్వామి శాస్త్రులు

**[[వావిళ్ల రామస్వామి శాస్త్రులు అండ్ సన్స్|వావిళ్ళ రామస్వామి శాస్త్రులు]]** (జనన కాలం- 1826. మరణకాలం-1891) సుప్రసిద్ద తెలుగు గ్రంథ ప్రచురణ కర్త. ఎన్నో అమూల్యమైన గ్రంథాలను ప్రచురించిన ఈయన సంస్కృతాంధ్ర పండితులు, **భాషోద్ధారక** బిరుదాంకితులు.

వీరు చెన్నపురిలో శృంగేరి పీఠానికి ప్రతినిధిగా ఉన్నారు. వీరు అసంఖ్యాకమైన తెలుగు, సంస్కృత గ్రంథాలు ముద్రించి ముద్రణ కళకు ఒక ప్రత్యేకతను సంపాదించారు.

వీరు 1854లో "వావిళ్ల రామస్వామి శాస్త్రులు అండ్ సన్స్" అనే సంస్థను స్థాపించారు. ఇప్పుడు తెలుగుదేశంలో సర్వే సర్వత్ర వ్యాప్తిలో ఉన్న "గ్రేట్ ప్రైమర్" అనే టైపును 1860లో మొదట కనిపెట్టి అక్షరాలు పోత పోయించిన ధీశాలి. ఈ టైపులోనే మన ప్రాచీన గ్రంథాలు ముద్రించారు.

## బాల్యము, విద్య
రామస్వామి శాస్త్రి 1826లో వేంకటేశ్వర శాస్త్రి-మంగమ్మ దంపతులకు జన్మించారు. మొదట తంద్రి వద్ద ప్రాథమిక విద్యని అభ్యసించిన పిమ్మట నెల్లూరులో గట్టుపల్లి శేషయ్య శాస్త్రి, ఉడాలి శేషోపాధ్యాయుల వద్ద వేదాధ్యనం చేశారు. తరువాత చిలుకూరి పాపయ్యశాస్త్రి గారి శిష్యరికంలో ద్రాక్షారామంలో వ్యాకరణశాస్త్రం అభ్యసించారు. తరువాత చెన్నపురిలో సంస్కృత విద్యను అభ్యసించారు. కొన్నాళ్ళకి మైసూరులో రాజాదారణ లభిస్తుందని అక్కడికి చేరి అక్కడి ప్రాచ్యలిఖిత గ్రంథాలయంలోని పుస్తకాలను పరిశీలించారు.

## ముద్రణ రంగంలో అనుభవాలు
ఆ సమయంలోనే కన్నడ భాష నేర్చుకుని, అక్కడే సంస్కృత గ్రంథ ప్రచురణ కన్నడలిపిలో చేస్తే ప్రజాదరణ ఉంటుందని ఒక అచ్చుకూటం ఏర్పరుచుకుని కొన్ని పుస్తకాలు ప్రచురించారు. అది అంత విజయవంతం కాకపోవడంతో తరువాత చెన్నపురికి తరలిపోయి అక్కడ తమ మేనమామతో కలిసి 1847లో వివేకరత్నారము అన్న మరొక ప్రెస్సును స్థాపించారు. తరువాత దానితో మరికొందరు భాగస్వాములను కలుపుకుని "హిందూభాషా సంజీవనీ ముద్రాక్షరశాల" అన్న మరొక ప్రెస్సును 1849లో స్థాపించారు. అయితే రెండేళ్ళలోనే ఇది మూతబడింది. దానితో సరస్వతి తిరువేంగడాచార్యులు అన్న మరొక పండితుడితో కలిసి "సరస్వతీనిలయము" అన్న మరొక ప్రెస్సును 1851లో స్థాపించారు. కానీ, ఆయన తిరిగి తమ స్వగ్రామానికి వెళ్ళిపోవడంతో ఇది కూడా మూతబడింది. చివరికి రామస్వామిశాస్త్రి తనంతటతానుగా, సొంతింట్లో 1854లో ఆదిసరస్వతీ నిలయము పేరిట మరొక ప్రెస్సు మొదలుపెట్టి నిలదొక్కుకున్నారు. దీనికే కొంతకాలం తరువాత రామస్వామి గారి మరణానంతరం బాధ్యతలు స్వీకరించిన ఆయన పుత్రుడు వెంకటేశ్వర శాస్త్రి "వావిళ్ళ రామస్వామి శాస్త్రులు అండ్ సన్స్" అన్న పేరు పెట్టారు. అదే వావిళ్ళ ప్రెస్ గా పేరు పొందింది.

## మూలాలు
* 20వ శతాబ్ది తెలుగు వెలుగులు, పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం, హైదరాబాదు, 2005.
* తెలుగు జాతిరత్నాలు -వావిళ్ళ రామస్వామి శాస్త్రి , వజ్ఝల వేంకట సుబ్రహ్మణ్యశర్మ, సి.పి.బ్రౌన్ అకాడమీ ప్రచురణ, 2009.

వర్గం:1826 జననాలు
వర్గం:1891 మరణాలు
వర్గం:నెల్లూరు జిల్లా పుస్తక ప్రచురణకర్తలు
గిడుగు వేంకట సీతాపతి

**[[గిడుగు వెంకట సీతాపతి]]** (జనవరి 28, 1885 - ఏప్రిల్ 19, 1969) ప్రసిద్ధ భాషా పరిశోధకుడు. విజ్ఞాన సర్వస్వ నిర్మాత. పలు గేయాలను పిల్లలకోసం రాసిన సాహిత్యవేత్త. ఇతని బాలసాహిత్యంలో ప్రాచుర్యం పొందినది **చిలకమ్మపెళ్ళి**.

## జననం
వీరు జనవరి 28, 1885 సంవత్సరంలో విశాఖపట్నం జిల్లా భీమునిపట్నంలో తెలుగు వ్యావహారిక భాషోద్యమ సారథి అయిన గిడుగు వెంకట రామమూర్తి దంపతులకు జన్మించారు.

మద్రాసు క్రైస్తవ కళాశాలలో చరిత్రలో పట్టభద్రులై కొంతకాలం పర్లాకిమిడిలో చరిత్రోపన్యాసకులుగా పనిచేశారు. వ్యావహారిక భాషోద్యమంలోను, సవర భాషోద్ధరణలోను తండ్రికి కుడిభుజంగా నిలిచి విశేషానుభవం గడించారు. రైతుబిడ్డ, స్వర్గసీమ, పల్నాటి యుద్ధం, భక్తిమాల వంటి కొన్ని చలనచిత్రాలలోను, కొన్ని నాటకాలలోను నటించారు.

1945లో మాగంటి బాపినీడు సంపాదకత్వంలో వెలువడిన ఆంధ్ర సర్వస్వముకు అనేక వ్యాసాలు రచించి విశేషంగా తోడ్పడ్డారు. 1949లో తెలుగు భాషా సమితి ఏర్పడినపుడు తెలుగు విజ్ఞాన సర్వస్వపు ప్రధాన సంగ్రాహకులుగా నియమితులయ్యారు. చరిత్ర-రాజనీతి సంపుటం సంపాదక వర్గంలో ప్రముఖపాత్ర వహించారు. సూర్యరాయాంధ్ర నిఘంటువుకు చివరిదశలో వీరు గౌరవ సంపాదకులుగా పనిచేశారు. కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ సంకలితం చేసిన భారతీయ గ్రంథసూచిలో తెలుగు విభాగానికి వీరు సంపాదకత్వం వహించారు.

వీరు రచించిన తెలుగు కావ్యాలలో ముఖ్యమైనవి: 'భారతీ శతకము', 'సరస్వతీ విలాసము', 'కొద్ది మొర్ర'. వీరు రాసిన 'బాలానందము' వంటి బాల సాహిత్య రచనలు విశేష ప్రజాదరణ పొందాయి. వీరు బైబిల్ లోని మూడు సువార్తలను సవర భాషలోకి అనువదించారు. కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ వారి అభ్యర్ధనపై తెలుగు సాహిత్య చరిత్రను ఇంగ్లీషులోకి అనువదించారు. వీరు రచించిన 'తెలుగులో ఛందోరీతులు' అనే గ్రంథానికి ఆంధ్రప్రదేశ్ సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం లభించింది.

వీరి కుటుంబం ఆంధ్రాభిమానానికి ప్రసిద్ధికెక్కింది. పర్లాకిమిడి తాలూకాను ఒడిషా రాష్ట్రంలో చేర్చడానికి జరిగిన ప్రయత్నాన్ని వీరు, వీరి తండ్రి రామమూర్తి తీవ్రంగా ప్రతిఘటించారు. తెలుగువారి పక్షాన వాదించడానికి 1933లో వీరు లండన్ వెళ్ళి, శామ్యూల్ హోర్ మొదలైన వారి ఎదుట యుక్తిగా వాదించారు. అయినా 1936లో పర్లాకిమిడి తాలూకా ఒడిషా రాష్ట్రంలో భాగంగా ఏర్పడింది.

తండ్రి అనంతరం రాజమండ్రి చేరిన సీతాపతి రాజకీయాలలో పాల్గొని జిల్లా బోర్డు, మునిసిపల్ కౌన్సిల్, సెనేట్ మొదలగు సంస్థలలో సభ్యులుగాను, అధ్యక్షులుగాను పనిచేశారు.

వీరికి ఆంధ్రవిశ్వకళాపరిషత్ కళాప్రపూర్ణ ఇచ్చి గౌరవించింది. వీరి ఇంగ్లీషు రచనలలోని విశిష్టతను గుర్తించి వాషింగ్టన్ లోని అంతర్జాతీయ అకాడమీ వీరికి డి.లిట్. గౌరవం ఇచ్చింది.

## మరణం
వీరు ఏప్రిల్ 19, 1969లో హైదరాబాదులో పరమపదించారు.

## నటించిన సినిమాలు
* పల్నాటి యుద్ధం(1947) ......కొమ్మరాజు
* భక్తిమాల(1941) .....రామానుజాచారి
* రైతుబిడ్డ(1939) ....జమీందార్
* పంతులమ్మ(1943) .....గూడవల్లి రామభ్రహ్మం  
* మాలపిల్ల(1938) ........గూడవల్లి రామభ్రహ్మం

## వంశవృక్షం

## మూలాలు

*20వ శతాబ్ది తెలుగు వెలుగులు, పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం, హైదరాబాదు, 2005.

## బయటి లింకులు
*ఐ.ఎమ్.బి.డి.లో గిడుగు సీతాపతి పేజీ.

వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు
వర్గం:1885 జననాలు
వర్గం:1969 మరణాలు
వర్గం:కళాప్రపూర్ణ గ్రహీతలు
వర్గం:సినిమా నటులు
వర్గం:విశాఖపట్నం జిల్లా భాషావేత్తలు
వర్గం:కళాప్రపూర్ణ పురస్కారం పొందిన తండ్రీకొడుకులు
వర్గం:విశాఖపట్నం జిల్లా సినిమా నటులు
వర్గం:విశాఖపట్నం జిల్లా రంగస్థల నటులు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ సాహిత్య అకాడమీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:విశాఖపట్నం జిల్లా రచయితలు
వర్గం:తెలుగువారిలో ఇంగ్లీషు రచయితలు
ఇందిరా గాంధీ జంతుప్రదర్శనశాల

**ఇందిరా గాంధీ జంతుప్రదర్శనశాల** (ఆగ్లం: Indira Gandhi Zoological park) విశాఖపట్టణములోని కంబాలకొండ రక్షిత అరణ్యంలో గల ఒక చూడవలసిన ప్రదేశము.

ఇది మే 19, 1977.లో దివంగత ప్రధానమంత్రి ఇందిరా గాంధీ చేత ప్రారంభింపబడినది. ఇందులో ఇంచుమించు 800 వివిధ జాతుల జంతువులు ఉన్నాయి. ఇది విశాఖపట్టణం రైల్వేస్టేషను నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో మధురవాడ ప్రాంతంలో ఉన్నది.

తూర్పు కనుమలలోని పక్షుల కోసం ప్రత్యేక విభాగాన్ని 1982లో ప్రముఖ శాస్త్రవేత్త సలీమ్ ఆలీ ప్రారంభించారు.

## ఇందులోని జంతువులు, పక్షులు
దీనిలోని 80 జాతులు చెందిన 800 జంతువులున్నాయి.

*కోతులు : Common langur, rhesus కోతి, bonnet కోతి and fauna like mandrills, olive and sacred baboons.
*క్రూరమృగాలు : చిరుతపులి, పులులు, సింహాలు, pumas, jaguars, తోడేలు, నక్కలు, హైనా, మొసలి, ratel etc.
*సరీసృపాలు : కొండచిలువలు, తాబేలు, terrapins, Monitor బల్లి
*జంతువులు : ఏనుగు, Bison, Sambar, Spotted లేడి, and Thamin లేడి, Hippopotamus
*పక్షులు : Grey/ Rosy పెలికాన్, Pied hornbills, painted storks, నెమలి, బాతులు, ప్రేమ పక్షులు, చిలుక, macaws మొదలైనవి.

## కొత్త నేస్తాలు
శ్రీ వెంకటేశ్వర జంతుప్రదర్శన శాల, తిరుపతి నుంచి 2022 మార్చి 17న గ్రే జంగిల్‌ పౌల్‌, వైల్డ్‌ డాగ్‌, అడవి దున్న, చౌసింగ్‌ లను ఇక్కడకు తీసుకొచ్చినట్లు జూ క్యూరేటర్‌ నందినీ సలారియా  తెలిపారు. ఇక్కడి నుంచి హైనా, అడవిదున్న, నక్కలను తిరుపతి జూకు తరలించామన్నారు.

## రవాణా సౌకర్యాలు
విశాఖపట్నం జంక్షన్ రైల్వే స్టేషను నుండి 11 కి.మీ దూరంలో  జాతీయ రహదారి 16  మార్గంలో యందాడ సమీపంలో వుంది. ప్రవేశ ద్వారం, నిర్గమన ద్వారాలలో ఒకటి జాతీయ రహదారి వైపు, రెండవది బీచ్ రహదారివైపు సాగర నగర్ దగ్గర వున్నాయి. సోమవారం తప్ప ఇతర రోజులలో సందర్శకులను అనుమితిస్తారు.

## మూలాలు

## ఇవి కూడా చూడండి
* జంతువులు

## బయటి లింకులు
* Official website of: "Central Zoo Authority of India" (CZA), Government of India
* విశాఖపట్టణం ఫోటోలు 
వర్గం:జంతుప్రదర్శనశాలలు
వర్గం:విశాఖపట్నం లోని పర్యాటక ప్రదేశాలు
బాతు

బాతులు (ఆంగ్లం: Ducks) ఒకరకమైన పక్షులు. అనాటిడే కుటుంబానికి చెందిన అనేక జాతుల నీటి పక్షులకు బాతు అని సాధారణ పేరు. ఇవి హంసలు, గూస్ (Goose) కంటే చిన్నవిగా ఉంటాయి. వీటికి మెడ తక్కువగా ఉంటుంది. ఇవి మంచినీటి, ఉప్పునీటి కుంటలు, చెరువులు, సముద్రాలలో కనిపిస్తాయి.    మగ బాతును **డ్రేక్** అని, ఆడ బాతును **మల్లార్డ్** అని పిలుస్తారు. 

## వివరణ
ఎడమ|thumb|178x178px|తెల్ల బాతు
బాతులు అనేక ఇతర సహ-జాతులు, కుటుంబాలుగా విభజించబడ్డాయి, కానీ వాటిని మోనోఫైలీగా పరిగణించరు. ఉదాహరణకు, హంసలు, గూస్ ఒకే జాతికి చెందినవి అయినప్పటికీ వాటిని బాతులుగా పరిగణించరు. బాతులు కొన్నిసార్లు లూన్లు, గ్రెబ్స్, కూట్స్ మొదలైన పక్షుల నుండి వేరు చేయబడతాయి.
అనాటిడే కుటుంబానికి చెందిన అనాటిని ఉపకుటుంబానికి చెందిన దాదాపు 120 రకాల నీటి పక్షులకు బాతు అనేది సాధారణ పేరు. అవి ఒకే కుటుంబానికి చెందిన అన్సెరినీ అనే హంసలు, గూస్ ల కంటే చిన్నవి. అనాటిని సమూహంలోని నీటి పక్షులు, సైరోసినీ ఉపకుటుంబానికి చెందిన డైవింగ్ సముద్ర బాతులు, మెర్గానిటిని మూర్హెన్స్, ఆక్సియురిని స్విష్-టెయిల్డ్ బాతులు, డెండ్రోసిగ్నిని ఉపకుటుంబానికి చెందిన పొడవాటి కాళ్ళ బాతులు కూడా ఈ సమూహానికి చెందినవే.

అనాటిడే కుటుంబంలోని ఇతర పక్షుల మాదిరిగానే, బాతులు ఎర్రటి ముక్కులు, పాదాలను కలిగి ఉంటాయి. ఆకారం, పరిమాణంలో సూక్ష్మమైన వైవిధ్యాలు వివిధ జాతుల బాతులలో ఉంటాయి. వీటి దంతాల నిర్మాణం ఆహారాన్ని పట్టుకోవడానికి, నమలడానికి సహాయపడతాయి. బాతులు మందపాటి, జిడ్డుగల ఈకలను కప్పి ఉంటాయి. వాటి తోకల దగ్గర ఉన్న గ్రంథుల ద్వారా నూనె స్రవిస్తుంది, తద్వారా వాటి ఈకలను కప్పి ఉంచి అవి తడిసిపోకుండా చూసుకుంటాయి. ఇవి సాధారణంగా 0.5–5 కిలోల బరువు ఉంటాయి. దక్షిణ అమెరికా స్టీమర్ బాతు అత్యంత బరువైన బాతు. దీని బరువు దాదాపు 8 కిలోలు.

అవి విచిత్రమైన నడకతో నేలపై నడుస్తాయి. నీటిలో ఈత కొట్టగలవు. కొన్ని జాతులు తప్ప అన్నీ ఎగరగలవు. అనేక జాతుల బాతులు శీతాకాలంలో గుంపులుగా సుదూర ప్రాంతాలకు వలసపోతాయి. బాతులలో మగ, ఆడ బాతుల మధ్య తేడా ఉంటుంది. మగ బాతులు సాధారణంగా ఆడ బాతుల కంటే ఎక్కువ రంగులలో ఉంటాయి. బాతులు సంవత్సరానికి ఒకసారి నేలపై 5 నుండి 12 గుడ్లు పెడతాయి. సంభోగం సమయంలో, ఆడ బాతు తనకు నచ్చిన మగ బాతును ఎంచుకుని దానితో జతకడుతుంది. సహజ పరిస్థితులలో, మగ బాతు ఏకస్వామ్య జీవులు, కానీ మచ్చిక చేసుకున్నప్పుడు, అవి అనేక ఆడ బాతులతో జతకడతాయి. గుడ్లను పొదిగే బాధ్యత ఆడ బాతుపైనే ఉంటుంది. ఈ సమయంలో, తన పాత ఈకలను వదిలివేసి కొత్త ఈకలను పెంచే మగ బాతు నిస్సహాయంగా ఉంటుంది. పొదిగిన పిల్లలు ఆహారం కోసం తిరుగుతాయి. బాతులు శాకాహారులు అయినప్పటికీ, అవి నత్తలు, కీటకాలు, వాటి లార్వాలు, చిన్న చేపలను కూడా తింటాయి.

## మూలాలు
వర్గం:పక్షులు
కోతి

**కోతులు** మనుషులతో సహా సిమీఫార్మీస్ ఇన్ఫ్రా క్రమానికి చెందిన జంతువులు. వీటి పేరున ఆంధ్రదేశంలో కోతికొమ్మచ్చి అనే ఆట ఉంది.

## మానవులతో కోతులు
;సినిమాలలో
సినిమా లలో కోతులను ఉపయోగించుట చాలా సర్వసాధారణం, వాటికి శిక్షణనిచ్చి సినిమాలకు కావలసిన విధంగా నటింప చేయటం జరుగుతుంది. మిగిలిన భాషలతో పోల్చి చూస్తే భారతీయ సినిమాలో కోతుల పాత్ర అధికం. భారతీయ సినిమాలలో కోతులను దైవ రూపాలుగా నాయకి, నాయకులకు ఆపద సమయంలో సహాయం చేసే వాటిగా ఇప్పటికీ వాడుతున్నారు.

;సర్కసులలో
ప్రతి సర్కసులో ఇవి చేసే విన్యాసాలు అనేకం. పిల్లలకు వినోదం ఇవ్వడంలో ఇవే ముందుంటాయి.

;దేవాలయాలలో
భారతీయ హిందూ దేవాలయాలలో అధికంగా పెంచు జంతువులు ఇవే. ఏ క్షేత్రమునందైనా ఇవి యాత్రికులకు ముందుగా స్వాగతం చెపుతాయి. తినేందుకు ఎవరయినా ఏదైనా ఇస్తే ఇచ్చినవి తీసుకొంటాయి, ఇవ్వనివి లాక్కుంటాయి. 
కొన్ని క్షేత్రాలలో వీటిని దేవాలయ యాజమాన్యం పోషిస్తుంటాయి.

## ప్రయోగాలలో కోతులు
కోతుల శరీరములోని అవయువ నిర్మాణము మానవశరీరమునకు దగ్గరగా ఉండుట వలన ప్రయోగశాలల్లో వ్యాధి సంబంధ పరీక్షలను మొదట కోతులపై చేస్తుంటారు. వాటిపై విజయవంతము అయిన తరువాత మనుషులపై ప్రయోగిస్తారు.
## పురాణాలు
హిందూ ఇతిహాసమైన రామాయణంలో కోతి రూపం కలిగిన వానరులు, రామ రావణ యుద్ధంగా రామునికి సహాయంగా పోరాడి విజయం చేకూరుస్తారు. హిందువులు అత్యంత భక్తి శ్రద్ధలతో పూజించే ఆంజనేయుడు వానర రూపంలోనే వర్ణించబడ్డాడు. 

## చిత్రమాలిక

దస్త్రం:Myuseum.JPG| చికాగో మ్యూజియమ్‌లో వానరాలు


## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* "The Impossible Housing and Handling Conditions of Monkeys in Research Laboratories"
* The Problem with Pet Monkeys: Reasons Monkeys Do Not Make Good Pets , an article by veterinarian Lianne McLeod on About.com
* Helping Hands: Monkey helpers for the disabled, 

వర్గం:క్షీరదాలు
వర్గం:జంతువులు
వర్గం:ప్రైమేట్లు