దోహన్ నది

దోహన్ నది (IAST: Vadhusarā′) అనేది వర్షపు నీరు కలిగిన నది, ఇది రాజస్థాన్ సికార్ జిల్లా నీమ్ కా థానా సమీపంలోని మాంధోలి గ్రామంలో ఉద్భవించి, హర్యానా మహేంద్రగఢ్ జిల్లా అదృశ్యమవుతుంది, ఇక్కడ ఇది సాహిబి నది ఉపనదిగా ఉండేది, ఇది ఇప్పటికీ యమునా ఉపనదిగా ప్రవహిస్తోంది. హర్యానాలోని దీని పురాతన నదీ మార్గాలలో ఒకటైన కాలువగా మార్చబడిన భాగాన్ని "అవుట్‌ఫాల్ డ్రెయిన్ నెం 8" అని పిలుస్తారు.

మంధోలి వద్ద ఒక చిన్న గోముఖ్ ఉంది, అక్కడి నుండి నది మొదలవుతుంది. 

కృష్ణావతి నది, సాహిబి నది, అల్వార్ జిల్లాలోని బెహ్రోర్ వద్ద సాహిబి నదితో కలిసే సోటా నది (సాహిబి నది మరొక ఉపనది), దోహన్ నది ఒడ్డున అనేక ఓచర్ కలర్డ్ పాటరీ సంస్కృతి ప్రదేశాలు (సింధు లోయ నాగరికత సంస్కృతిలో హరప్పా దశగా కూడా గుర్తించబడ్డాయి) కనుగొనబడ్డాయి.

## బేసిన్
దోహన్ నది దోహన్ రక్షిత అటవీ కొండల పశ్చిమ వాలుల నుండి మాంధోలి గ్రామానికి సమీపంలో ఉన్న ఆరావళి శ్రేణి నుండి ఉద్భవించి ఈశాన్య దిశగా ప్రవహిస్తుంది. మరో స్వతంత్ర నది అయిన కృష్ణావతి నది, ఈశాన్యంలో రాజస్థాన్లో సుమారు 42 కి. మీ. వరకు ప్రవహిస్తుంది, తరువాత హర్యానాలో కనుమరుగైపోతుంది. రెండింటికీ పారుదల నమూనా డెండ్రిటిక్ ఉంటుంది. 

## ఉపనదులు
పశ్చిమాన వాయువ్య దిశగా ప్రవహించే ఈ నదులు రాజస్థాన్లోని ఆరావళి శ్రేణి పశ్చిమ వాలుల నుండి ఉద్భవించి, పాక్షిక-శుష్క చారిత్రక షెఖావతి ప్రాంతం గుండా ప్రవహించి, దక్షిణ హర్యానాలోకి ప్రవహిస్తాయి.

* సాహిబి నది, సికార్ జిల్లా మనోహర్‌పూర్ సమీపంలో ఉద్భవించింది, హర్యానా గుండా ప్రవహిస్తుంది, దాని క్రింది ఉపనదులతో పాటు: సాహిబి నది ఉపనది అయిన దోహన్ నది, అల్వార్ జిల్లాలోని నీమ్ కా థానా సమీపంలో ఉద్భవించింది. సాహిబి నది ఉపనది అయిన సోటా నది అల్వార్ జిల్లాలోని బెహ్రోర్ వద్ద సాహిబి నదిలో కలుస్తుంది. సాహిబి నది పూర్వ ఉపనది అయిన కృష్ణావతి నది, రాజస్థాన్‌లోని రాజ్‌సమంద్ జిల్లాలోని దరీబా రాగి గనుల సమీపంలో ఉద్భవించి, దౌసా జిల్లాలోని పటాన్,  అల్వార్ జిల్లాలోని మోతూకా గుండా ప్రవహిస్తుంది, తరువాత రేవారి వద్దకు వెళ్లి, ఆపై నదిని నదిగా మారుస్తుంది.
** సాహిబి నది ఉపనది అయిన దోహన్ నది అల్వార్ జిల్లాలోని నీమ్ కా థానా సమీపంలో ఉద్భవిస్తుంది.
** సాహిబి నది ఉపనది అయిన సోటా నది అల్వార్ జిల్లాలోని బెహ్రోర్ వద్ద సాహిబి నదిలో కలుస్తుంది.
** సాహిబి నది పూర్వ ఉపనది అయిన కృష్ణావతి నది,  రాజస్థాన్‌లోని రాజ్‌సమంద్ జిల్లా దరీబా రాగి గనుల సమీపంలో ఉద్భవించి, దౌసా జిల్లా పటాన్, అల్వార్ జిల్లా మోతూకా గుండా ప్రవహిస్తుంది, తరువాత రేవారి వద్దకు వెళ్లి, ఆపై నదిని నదిగా మారుస్తుంది.

సాహిబి నది చేరుకోవడానికి చాలా ముందు హర్యానా మహేంద్రగఢ్ జిల్లా అదృశ్యమవుతుంది.

## పురావస్తు పరిశోధనలు
thumb|300x300px|రెవారీ జిల్లా హన్సకా గ్రామంలో సాహిబి నది ఒడ్డున ఇంటచ్-రెవారీ ద్వారా మట్టి పాత్ర (కుమ్మరి), 2012హరప్పా, మహాభారత పూర్వ కాలాలకు ముందు సాహిబీ నది ఒడ్డున నివాసాలు ఉన్నాయని పురావస్తు పరిశోధనలు ధృవీకరించాయి. జోధ్‌పురా వద్ద సాహిబి నది ఒడ్డున క్రీ.పూ. 3309–2709 & క్రీ.పూ. 2879–2384 కాలానికి చెందిన చేతితో చక్రంపై తయారు చేసిన మట్టి పాత్రలు రెండూ కనుగొనబడ్డాయి. రేవారి జిల్లాలోని హన్సక వద్ద సాహిబి నదీగర్భంలో ఇంటాచ్ -రేవారి మట్టిపాత్రలను కనుగొంది. 2002లో బావల్ సమీపంలో సాహిబి నదీగర్భంలో వామన దేవుని ఎర్రరాతి విగ్రహం కనుగొనబడింది; ఈ విగ్రహం ఇప్పుడు కురుక్షేత్రలోని శ్రీ కృష్ణ మ్యూజియంలో ప్రదర్శించబడుతోంది. సాహిబి నదిలో కనుగొనబడిన ఇతర కళాఖండాలలో బాణపు తలలు, చేపల గాలాలు, ఈటె తలలు, సూదులు & ఉలిలు ఉన్నాయి.

## వేద నదులతో గుర్తింపు
అనేక మంది ఆధునిక పండితులు పాత ఘగ్గర్-హక్రా నది (ఇందులో తంగ్రి నది ఉపనది) సరస్వతి నది మరియు వేద కాలం దృశ్యద్వతి నది తో సాహిబి నది గుర్తించారు, దీని ఒడ్డున సింధు లోయ నాగరికత అభివృద్ధి చెందింది. అటువంటి పండితులలో భార్గవ వైదిక రాజ్యమైన బ్రహ్మవర్త ఒక సరిహద్దును ఏర్పాటు చేసిన దృషద్వతి నది *[[ఋగ్వేదం]]*, *[[మనుస్మృతి]],* బ్రాహ్మణ గ్రంథాల గ్రంథాలలో ప్రస్తావించబడింది.
## గ్యాలరీ

IVC-major-sites-2.jpg|సింధు-సరస్వతి నాగరికత ప్రధాన ప్రదేశాలు


## ఇవి కూడ చూడండి
* సిటీ ప్యాలెస్, జైపూర్
* కృష్ణావతి నది
## మూలాలు

వర్గం:రాజస్థాన్
వర్గం:నదులు
వర్గం:భారతదేశంలోని నదులు