పుట్టణ్ణ కణగాల్

**ఎస్. ఆర్. పుట్టన్న కనగల్** గా ప్రసిద్ధి చెందిన శుభ్రవేష్టి రామస్వామి సీతారామ శర్మ (డిసెంబర్ 1,1933-జూన్ 5,1985) కన్నడ చిత్రసీమలో ప్రసిద్ధి చెందిన భారతీయ చలనచిత్ర నిర్మాత, దర్శకుడు. ఇతడు  భారతీయ సినిమా యొక్క అత్యంత ప్రభావవంతమైన చిత్రనిర్మాతలలో ఒకరిగా పరిగణించబడ్డాడు. 

## నేపథ్యం, వ్యక్తిగత జీవితం
పుట్టణ్ణ కణగాల్ పూర్వపు మైసూరు రాజ్యంలోని కనగల్ అనే గ్రామంలో రామస్వామి, సుబ్బమ్మ దంపతులకు ఒక పేద కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఇతడు ఒక పేద బ్రాహ్మణ కుటుంబం నుండి వచ్చి అనేక కష్టాలను అనుభవించాడు. ఉపాధ్యాయుడిగా, సేల్స్ మాన్‌గా, క్లీనర్‌గా రకరకాల ఉద్యోగాలు చేశాడు. పబ్లిసిటీ బాయ్ గా ఇతడు థియేటర్ కు, తరువాత సినిమారంగంలోని ప్రవేశించాడు. బి. ఆర్. పంతులు వద్ద సహాయ దర్శకుడిగా,  అతని డ్రైవర్‌గా పనిచేయడం మొదలు పెట్టాక  ఇతడికి చిత్రాలతో అనుబంధం ప్రారంభమైంది. సహాయ దర్శకుడిగా  ఇతడి మొదటి చిత్రం *రత్నగిరి రహస్య* (1957).

పుట్టన్న చాలా చిన్న వయస్సులోనే నాగలక్ష్మిని వివాహం చేసుకున్నాడు. వారికి 5 మంది పిల్లలు కలిగారు. అయితే ఇతడు 1970లలో తన అనుచరురాలు,  ప్రముఖ నటి ఆరతి ప్రేమలో పడ్డాడు.  వారు 1976-77 సమయంలో వివాహం చేసుకున్నారు. వారికి 1978లో జన్మించిన ఒక కుమార్తె యశస్విని ఉంది. అయితే,  విభేదాల కారణంగా పుట్టణ్ణ, ఆరతి 1981లో విడిపోయారు.

1981లో, పుట్టణ్ణ తీసిన  చిత్రం రంగనాయకి బాక్సాఫీస్ వద్ద ఆశించినంతగా ఆడలేదు కానీ  విమర్శకుల ప్రశంసలు అందుకుంది.  తరువాత ఒక కల్ట్ క్లాసిక్‌గా పేరు సంపాదించింది. దీనికి తోడు, ఆరతి నుండి విడిపోవడం ఇతడి ఆరోగ్యంపై ప్రభావం చూపింది. 1980 చివరి నుండి 1982 మధ్య వరకు 14 నెలల పాటు ఇతడి చేతిలో పని లేదు. పుట్టణ్ణ దర్శకత్వంలో వచ్చిన శుభమంగళ, ధర్మసేరే వంటి బ్లాక్బస్టర్ చిత్రాలలోశ్రీనాథ్ నటించి ఇతడిని ఆదుకున్నాడు. వీరిద్దరి కాంబినేషన్‌లో వచ్చిన  'మానస సరోవర'  విజయవంతమై  పుట్టణ్ణ తిరిగి పుంజుకోవడానికి సహాయపడింది. 1985 జూన్ 5న బెంగళూరు మసనద హూవు షూటింగ్ సమయంలో కణగాల్ మరణించాడు.

పబ్లిసిటీ బాయ్‌గా తన వృత్తిని ప్రారంభించిన కణగాల్, చిత్ర దర్శకుడు, నిర్మాత బి. ఆర్. పంతులు వద్ద సహాయకుడిగా పనిచేసిన తరువాత స్వతంత్ర చిత్రనిర్మాణం ఆకర్షితుడయ్యాడు.  ఇతని సహాయకులలో తమిళ దర్శకులు ఎస్. పి. ముత్తురామన్, భారతీరాజా, టి. ఎస్. నాగాభరణ  మొదలైనవారు ఉన్నారు.

కణగాల్ సినిమాలలో ఎక్కువ భాగం ఆఫ్‌బీట్ లేదా నిషిద్ధ విషయాలపై ఉన్నప్పటికీ, సాధారణంగా మహిళా కేంద్రీకృతమైనవి.  కళా, వాణిజ్య చిత్రాల మధ్య వారధిగా ఈ సినిమాలను   విమర్శకులు,  సాధారణ  ప్రేక్షకులు  ఆదరించారు. ఎం. కె. ఇందిర రాసిన అదే పేరుతో ఉన్న నవల ఆధారంగా కన్నడలో ఇతడు రూపొందించిన గెజ్జె పూజె చిత్రం ఒక మైలురాయి చిత్రంగా పరిగణించబడుతోంది. ఇతడు  కప్పు బిలుపు (1969), శరపంజర (1971), *నాగరహావు* (1972), ఎడకల్లు గుడ్డద మేలే (1973), *శుభమంగళ* (1975), *[[మహానటి (1982 సినిమా)|రంగనాయకి]]* (1981) వంటి  చిత్రాలకు దర్శకత్వం వహించారు, ఇవన్నీ కన్నడ సినిమాలో మైలురాళ్లుగా పరిగణించబడుతున్నాయి. ఇతడు మలయాళం, తమిళం, తెలుగు, హిందీ భాషలలో కొన్ని చిత్రాలకు దర్శకత్వం వహించాడు.

### దర్శకుడిగా
ఇతడి  కాలానికంటే చాలా ముందుగానే చిత్ర నిర్మాతగా గుర్తింపు పొందిన  బి. ఆర్. పంతులు  1964లో  కన్నడ చిత్రం *స్కూల్ మాస్టర్ ను*, అదే పేరుతో మలయాళంలో తీసిన రీమేక్ చిత్రానికి  మొదటిసారి దర్శకత్వం వహించాడు. తరువాత మరో మలయాళ సినిమా పూచక్కన్నికి దర్శకత్వం వహించాడు. 1967లో పుట్టన్న దర్శకత్వం వహించిన తొలి కన్నడ చిత్రం *బెల్లిమోడ* . కల్పన, కళ్యాణ్ కుమార్ నటించిన ఈ చిత్రం వాణిజ్యపరంగా విజయం సాధించడంతో పాటు విమర్శకుల ప్రశంసలను అందుకుంది.  పుట్టణ్ణ  "మూదల మనెయ" అనే మధురమైన పాటను చిత్రీకరణకు సరైన ప్రదేశాన్ని కనుగొనడానికి ఒక వారం పాటు అన్వేషించాడు. ప్రత్యేకంగా అవుట్డోర్లో చిత్రీకరించిన మొదటి కన్నడ చిత్రంగా బెల్లి మోడ ఘనత పొందింది. గజ్జే పూజే, శరపంజర, *నాగరహావు* వంటి అనేక కళాఖండాలకు ఇతడు దర్శకత్వం వహించాడు. ఇతడి చివరి చిత్రం *సావిర మెట్టిలు*, ఇతని జీవితకాలంలో విడుదల కాలేదు.

కల్పన, ఆరతి, లీలావతి, జయంతి, పద్మ వసంతి, శ్రీనాథ్, రజనీకాంత్, విష్ణువర్ధన్, అంబరిష్, జై జగదీష్, చంద్రశేఖర్, గంగాధర్, శివరామ్, వజ్రముని, శ్రీధర్, రామకృష్ణ, అపర్ణ వంటి అనేక మంది నటీనటులు ఇతని సినిమాలలో పనిచేశారు. 

:

:

### దార్శనికుడు
1960లు, 1970లలో కన్నడ చిత్ర పరిశ్రమ పౌరాణిక, చారిత్రక అంశాల నుండి సామాజిక సంబంధిత ఇతివృత్తాలకు మారడం ప్రారంభించింది. న్యూ వేవ్ సినిమా లేదా ఆల్టర్నేట్ సినిమా ఉద్యమం భారతదేశం అంతటా, ముఖ్యంగా కర్ణాటక, పశ్చిమ బెంగాల్,  కేరళలలో వ్యాపించింది. అయితే పుట్టణ్ణ సినిమాలు వాణిజ్యపరమైన సినిమాలకు, ప్రత్యామ్నాయ సినిమాలకు మధ్య వారధిగా పరిగణించబడ్డాయి. ప్రముఖ కన్నడ నవలల ఆధారంగా ఇతని  కథలు, బలమైన పాత్రలు, విభిన్న ఇతివృత్తాల చుట్టూ తిరిగినప్పటికీ, ప్రత్యామ్నాయ సినిమాలతో తేడాను గుర్తించడానికి తప్పనిసరిగా పాటలను, భావోద్వేగ దృశ్యాలను జోడించాడు. ప్రతీకవాదంపై ఇతడి ప్రావీణ్యం చాలా విశేషమైనది. దీనిని  దాదాపు అన్ని చిత్రాలలో సమర్థవంతంగా ఉపయోగించాడు.

పాటలను చిత్రీకరించడంలో  కూడా ఇతడు మార్గదర్శకుడిగా పరిగణించబడ్డాడు. సాధారణంగా ఇతని  సినిమాలలో 4 నుండి 5 పాటలు ఉండేవి. పాటల చిత్రీకరణకు సంబంధించి  పుట్టణ్ణకు  బలమైన విజనరీ ఉండేది. ఒక పాట కోసం లొకేషన్‌లను, కాస్ట్యూములను ఎంపిక చేయడంలో రాజీ పడేవాడు కాదు.  పాటలు సాధారణంగా సినిమా అంతర్లీన మానసిక స్థితిని ప్రతిబింబిస్తాయి. ఉదాహరణకు, *[[మానస సరోవరం|మానససరోవర]]* చిత్రం లోని పాట, "నీనే సాకిద గిణి"  దుమ్ము నిండిన మైనింగ్ ప్రాంతాల మధ్య చిత్రీకరించబడింది, తద్వారా తన నిజమైన ప్రేమను కోల్పోయిన వ్యక్తి యొక్క వేదనను ప్రతిబింబిస్తుంది. అదేవిధంగా శరపంజర చిత్రంలోని "సందేశ మేఘ సందేశ" అనే పాటను మడికేరిలో అసంఖ్యాక నారింజ పళ్ళను చెల్లాచెదురుగా వేసి చిత్రీకరించారు.

1984లో కన్నడ ఫిల్మ్ డైరెక్టర్స్ అసోసియేషన్ ప్రారంభమైన తర్వాత దానికి మొదటి సంచాలకునిగా వ్యవహరించాడు. బెంగళూరు జయనగర్‌లోని పూనమ్ థియేటర్‌కు ఇతని చివరి చిత్రం అక్కడ ప్రారంభమైన తర్వాత ఇతని  గౌరవార్థం పేరు మార్చారు. జూన్ 2015లో, ఇతడి  30వ వర్ధంతిని  కర్ణాటక చలనచిత్ర అకాడమీ  జరుపుకుంది.. ఈ కార్యక్రమంలో అంబరిష్, లీలావతి, ఎస్. శివరామ్, జై జగదీష్, అశోక్, కె. ఎస్. ఎల్. స్వామి  రాజేంద్ర సింగ్ బాబు మొదలైన అతిథులు పాల్గొన్నారు.

## అవార్డులు, గౌరవాలు
కనగల్ మూడు జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డులు, మూడు దక్షిణాది ఫిల్మ్‌ఫేర్ పురస్కారాలు,  అనేక కర్ణాటక రాష్ట్ర చలనచిత్ర అవార్డులను అందుకున్నాడు. కర్ణాటక రాష్ట్రం ప్రతి సంవత్సరం కర్ణాటక రాష్ట్ర అవార్డుల కార్యక్రమంలో చిత్ర దర్శకులు, వివిధ వ్యక్తులను పుట్టణ్ణ కణగాల్ అవార్డుతో  సత్కరిస్తూ ఉంది.

### అవార్డులు  గౌరవాల జాబితా

### [[దక్షిణాది ఫిల్మ్‌ఫేర్ పురస్కారాలు|ఫిల్మ్‌ఫేర్ అవార్డ్స్ దక్షిణ]]

### [[భారత జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలు|జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలు]]

### కర్ణాటక రాష్ట్ర చలనచిత్ర పురస్కారాలు

## ఫిల్మోగ్రఫీ

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు

* 

వర్గం:హిందీ సినిమా దర్శకులు
వర్గం:1985 మరణాలు
వర్గం:1933 జననాలు