లగడపాటి సంగయ్య

**లగడపాటి సంగయ్య** కృష్ణా జిల్లా జొన్నలగడ్డ చెందిన భాషా పరిశోధకులు, విశ్రాంత తెలుగు భాషోపన్యాసకులు.

## జీవిత విశేషాలు
**సంగయ్య** లగడపాటి రాంబాయమ్మ, కృష్ణమూర్తి దంపతులకు కృష్ణా జిల్లా, నందిగామ మండలం జొన్నలగడ్డ గ్రామంలో 1954, జూలై 1న జన్మించాడు. జొన్నలగడ్డ, జిల్లా పరిషత్ ఉన్నత పాఠశాలలో ప్రాథమిక విద్య పూర్తిచేసి, శ్రీవిశ్వేశ్వర సంస్కృతాంధ్ర కళాశాల, కాకతీయ విశ్వవిద్యాలయంలో బి.ఓ.యల్. డిగ్రీ అందుకున్నారు.

## ఉన్నత విద్య
ఎం.ఏ. తెలుగు, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం, విశ్వవిద్యాలయం సర్వప్రథమునిగా గురజాడ అప్పారావు స్వర్ణపతక గ్రహీత (1979-1981)
ఎం.ఫిల్., ఆధునికాంధ్ర కవిత్వంలో వ్యక్తీకరణ వైచిత్రీ ప్రియత్వం. (1982-1984) ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం
పిహెచ్.డి. ఆరుద్ర జీవితం-రచనలు-సమగ్ర పరిశీలన. (1985-1990).

**అధ్యాపక వృత్తి** 1984 నుండి 2012 వరకు కాకాని వెంకటరత్నం కళాశాల, నందిగామలో రీడర్ గా, తెలుగు విభాగం అధిపతి గా పదవీవిరమణ చేశారు. విశ్రాంత జీవితం నందిగామలో గడుపుతున్నారు.

## ముద్రిత గ్రంథాలు
* ఆరుద్ర జీవితం -రచనలు-సమగ్ర పరిశీలన, (1991)
* ముక్త సంగయోగి త్రిశతి: (2021)
* కంఠాగ్ని కరోనా ఖండ కావ్యం: (2021)
* కాకతీయుల శాసనాలలో ఛందో వైవిధ్యం, పరిశోధన గ్రంథం. తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం వారు 2023 లో ముద్రించారు.
* పల్లె -పట్టణం. పద్య కావ్యం. తానా నిర్వహించిన పోటీల్లో 4వ స్థానం లభించింది. (2025)
* ఆంధ్ర రఘు వంశం: మహాకవి కాళిదాసు సంస్కృత రఘువంశం కావ్యంలో ఆరు సర్గలకు తెలుగులో పద్యానువాదం (2025)
* తెలుగు ధీర శతకం (2025)
* ఆధునికాంధ్ర కవిత్వంలో వ్యక్తీకరణ వైచిత్రీ ప్రియత్వం (2026)
* పార్వతీ పరమేశ్వరుల ప్రణయ తత్వం: పద్య కావ్యం (ప్రయోగాత్మకం)

## తెలుగు దినపత్రికలలో ముద్రితములైన వ్యాసాలు
* ఆరుద్ర కవిత్వోపనిషత్తు స్రవంతి, సాహిత్య మాసపత్రిక (1983)
* గురజాడ మానవతావాదం: సాధన మాసపత్రిక (1983)
* సినీవాలి కావ్యంలో వైచిత్రి: స్రవంతి సాహిత్య మాసపత్రిక (1983)
* ఆరుద్ర ఒక మహా సముద్రం: ఆరుద్ర షష్టి పూర్తి సంచిక (1985)
* వ్యాస పీఠాధిపతి-ఆరుద్ర-ఆంధ్ర జ్యోతి దినపత్రిక (29-06-1996)
* ఆరుద్ర జీవితం-రచనలు: తెలుగు వాణి-న్యూఢిల్లీ.
* స్త్రీ సమస్యలకు దర్పణం-అపూర్వ కథలు-విశాలాంధ్ర దినపత్రిక. (25-10-1998)
* వెంటాడే నవల-అసమర్థుని జీవిత యాత్ర. వార్త దినపత్రిక. (13-08-2000)
* మధురాక్షరం –మధురాంతకం రాజారాం. - ఆంధ్రభూమి, దినపత్రిక (01-09-2003)
* గోదావరి తెలివాహ కాదు -ఆంధ్ర జ్యోతి దినపత్రిక, వివిధ లో (31-03-2006)
* గురజాడ దేశభక్తి ఎలాంటిది? - ఆంధ్ర జ్యోతి దినపత్రిక, వివిధ లో (27-11-2006)
* ఎక్కడ గొట్టో అక్కడ నట్టు. - మిసిమి, మాసపత్రిక, ఏప్రియల్ (2011)
* ఏకలవ్యుడి పుట్టుపూర్వోత్తరాలు-మార్పు వ్యాససంకలనం 6వ ప్రపంచ తెలుగు మహాసభల సందర్భంగా ముద్రితం (2024)
* వ్యాకరణం-ఉత్పత్తి -వికాసం. పరిశోధన వ్యాసం. తూమాటి సంజీవరావు గారి సంపాదకత్వంలో చెన్నపురి తెలుగు అకాడమీ-సిద్ధార్థ అకాడమీ వారు సంయుక్తంగా ముద్రించిన వ్యాస సంకలనం "విశిష్ట తెలుగు దిగ్దర్శనం" లో ప్రచురించబడింది (2025)

## సాహితీ పురస్కారాలు
* పరిశోధన పరమేశ్వరుడు ఆరుద్ర, సాహితీ తపస్వి పోలవరపు కోటేశ్వరరావు గారి పురస్కారం ఆంధ్రప్రదేశ్ సాంస్కృతిక సమాఖ్య-ఆంధ్ర ఆర్ట్స్ అకాడమీ సంయుక్తంగా.
* భారత విద్యా శిరోమణి పురస్కారం: ఇండియన్ సాలిడారిటీ కౌన్సిల్ న్యూఢిల్లీ.
* రాష్ట్రీయ విద్యా గౌరవ్ స్వర్ణ పతకం: ఇంటర్నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఎడ్యుకేషన్ అండ్ మేనేజ్మెంట్ న్యూఢిల్లీ -2011.
* విశ్వదాత కాశీనాథుని నాగేశ్వరరావు పంతులు గారి స్మారక పురస్కారం-2024.
* కృష్ణా జిల్లా రచయితల సంఘం వారి పురస్కారం.
* ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ఉగాది విశిష్ట పురస్కారం: విశ్వావసు నామ సంవత్సరం-2025.
* కిన్నెర-ఆరుద్ర పురస్కారం-2025

## మూలాలు
* ఆధునికాంధ్ర కవిత్వంలో వ్యక్తీకరణ వైచిత్రీ ప్రియత్వం-2026 పుస్తకం నుండి.

వర్గం:1954 జననాలు
వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా రచయితలు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా భాషా పరిశోధకులు