open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
సత్తుపల్లి

**సత్తుపల్లి**, తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని ఖమ్మం జిల్లా, సత్తుపల్లి మండలానికి చెందిన ఒక గ్రామం. చిన్న పట్టణం.అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం అవిభక్త ఖమ్మం జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండేది.  

## శాసనసభ నియోజకవర్గం

## సత్తుపల్లి పురపాలక సంఘం

## విశేషాలు
* ఈ గ్రామంలోని శ్రీ జ్ఞాన ప్రదాయిని సరస్వతీదేవి ఆలయం త్రిశక్తి పీఠంగా ప్రసిద్ధి చెందింది.ఇక్కడ అమ్మవారు లలితగా, గాయత్రిగా, సరస్వతిగా పూజలు అందుకోవడం విశేషం. ఈ ఆలయానికి సమీపంలో 40 ఏళ్ళక్రితం చింతపల్లి లింగయ్య అనే భక్తుడు ప్రతిష్ఠించిన శ్రీ భక్తాంజనేయస్వామి ఆలయం గూడ ఉంది.
* ఇక్కడి శ్రీ సాయిబాబా ఆలయం చాలా ప్రసిద్ధి చెందింది.
* ఆంధ్ర ప్రదేశ్ పూర్వ ముఖ్యమంత్రి అయిన జలగం వెంగళరావు ఈ శాసనసభ నియోజకవర్గానికి చెందినవారు.
*సత్తుపల్లికి సుమారు 3కి.మీ దూరంలో కాకర్లపల్లి గ్రామంలో 
* శ్రీ బాలకోటేశ్వరస్వామి వారి దేవాలయం ఉంది. గ్రామానికి కొంత దూరంగా బిల్వవృక్షాలతో ప్రశాంతంగా ఆధ్యాత్మిక వాతావరణంతో చాలా బాగుంటుంది. ఈ ఆలయంలో నవగ్రహాల మంటపం కూడా ఉంది.

## ఆరోగ్యం
1976లో అప్పటి ముఖ్యమంత్రి జలగం వెంగళరావు 30 పడకల సత్తుపల్లి ప్రభుత్వ ఆసుపత్రి నిర్మాణానికి శంకుస్థాపన చేయగా.. 1978లో అప్పటి ముఖ్యమంత్రి మర్రి చెన్నారెడ్డి పూర్తయిన ఆసుపత్రిని ప్రారంభించాడు. తెలంగాణ ప్రభుత్వం 2020లో 30 పడకలుగా ఉన్న ఆసుపత్రిని 50 పడకల ఆసుపత్రిగా ఆధునీకరించింది. అయితే ఆసుపత్రి భవనం పూర్తిగా శిథిలావస్థకు చేరి, వర్షానికి కురుస్తూ రోగులు, ఆసుపత్రి సిబ్బంది తీవ్ర అవస్థలు పడుతండడంతో 100 పడకల ఆసుపత్రి నిర్మాణానికి తెలంగాణ ప్రభుత్వం 34 కోట్ల రూపాయల (రూ. 29 కోట్లు నూతన భవన నిర్మాణానికి, రూ. 5 కోట్లు ఆధునిక పరికరాల కొనుగోలు) నిధులు మంజూరు చేసింది. 2022, జనవరి 29న రాష్ట్ర ఆరోగ్య శాఖామంత్రి టి. హరీశ్ రావు నూతన ఆసుపత్రి భవనానికి శంకుస్థాపన చేశాడు.

## మూలాలు


## వెలుపలి లింకులు

* [1] ఈనాడు జిల్లా 2013 ఆగస్టు 2. 13వ పేజీ.
ఇల్లెందు

**ఇల్లెందు**, ** (పాత పేరు ''ఇల్లందుపాడు''),** తెలంగాణ రాష్ట్రం, భద్రాద్రి కొత్తగూడెం జిల్లా, ఇల్లెందు మండలానికి చెందిన నగర పంచాయితి. ఇది 1986, సెప్టెంబరు 23న 3వ గ్రేడ్ పురపాలక సంఘంగా ఏర్పడింది.

## గ్రామజనాభా
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 95,394 - పురుషులు 46,626 - స్త్రీలు 48,768.

## ఖమ్మం జిల్లా నుండి భద్రాద్రి జిల్లాకు మార్పు.
2014 లో తెలంగాణా ప్రత్యేక రాష్ట్రంగా ఏర్పడిన తరువాత మొదటిసారిగా 2016 లో ప్రభుత్వం నూతన జిల్లాలు, రెవెన్యూ డివిజన్లు, మండలాల ఏర్పాటులో భాగంగా లోగడ ఖమ్మం జిల్లా, కొత్తగూడెం రెవెన్యూ డివిజను పరిధిలో ఉన్న ఇల్లందు (యల్లెందు/Yellandu) మండలాన్ని (1+6) గ్రామాలుతో కొత్తగా ఏర్పడిన భద్రాద్రి కొత్తగూడెం జిల్లా పరిధిలో చేర్చుతూ ది.11.10.2016 నుండి అమలులోకి తెస్తూ ప్రభుత్వం ఉత్తర్వు జారీచేసింది.

## పట్టణ విశేషాలు
ఇల్లందు సింగరేణి బొగ్గు గనులకు పుట్టినిల్లు. ఈ ప్రాంతంలో బొగ్గు నిల్వలను బ్రిటిష్ వారు కనుగొన్నారు. కనుక ఇక్కడి గనులకు "కింగ్", "క్వీన్" వంటి పేర్లున్నాయి. ఇక్కడ మైనింగ్ కార్యకలాపాలకు 100 పైగా సంవత్సరాల చరిత్ర ఉంది. ఈ పట్టణాన్ని "బొగ్గూట" అని కూడా అంటారు.భౌగోళికంగా ఇల్లందు స్థానం . సగటు ఎత్తు 205 మీటర్లు (672 అడుగులు). ఇక్కడికి దగ్గరలో ఉన్న రైల్వేస్టేషన్ సింగరేణి.

## విద్యా సంస్థలు

* సింగరేణి కాలరీస్ ఉన్నత పాఠశాల - 1977లో ప్రారంభమైంది. 
* సింగరేణి కాలరీస్ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల - 1979/80లో ప్రారంభమైంది.
* కాకతీయ కాన్సెప్త్ పాఠశాల - 2010 లో ప్రారంభమైంది
* మాంటిసొరి ఉన్నత పాఠశాల
* సాహితి,, చైతన్య జూనియర్ కాలేజీలు
* ప్రభుత్వ జూనియర్ కాలేజీ
*ప్రభుత్వ డిగ్రీ కళాశాల 1991 లో ప్రారంభమైంది.

## శాసనసభ నియోజకవర్గం

## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు
వైరా

**వైరా**, తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని ఖమ్మం జిల్లాకు చెందిన పట్టణం.ఇది వైరా మండలానికి ప్రధాన కేంద్రం. ఇది ఖమ్మం, కొత్తగూడెం, భద్రాచలం, మధిర, జగ్గయ్యపేట పట్టణాల రహదారులకు కూడలిగా ఉంది. కనుక చుట్టుప్రక్కల ప్రాంతాలకు కేంద్రంగా ఉంది. ఇది వైరా పురపాలకసంఘంగా ఏర్పడింది.

## ఆలయాలు
వైరాలో అయ్యప్ప మందిరం ప్రసిద్ధి చెందింది. ఈ ఆలయం ఖమ్మం నుండి వైరా వచ్చు దారిలో ఉంది. ప్రశాంతమైన వాతావరణం, పచ్చని ప్రకృతి అందాలమధ్య నెలకొని, భక్తులకు మానసికానందాన్నిస్తోంది. వివిధ దేవతల ఆలయాలతో నెలకొని ఉన్న ఈ ఆలయ దర్శనం సర్వ శ్రేయోదాయకంగా భక్తులు భావిస్తారు. ఇంకా, పాత బస్ స్టాండు వద్ద రామాలయం ఉంది. మధు విద్యాలయం వద్దషిర్డీ సాయిబాబా గుడి ఉంది. శివాలయం ఉంది. వైరా నుండి కొత్తగూడెం వెళ్ళే దారిలో కాల్వగట్టు గoడగలపాడు షిరిడీ సాయిబాబా  ఆలయం కలదు,ప్రతి మొదటి గురువారం అన్నదానం జరుగుతుంది, ఈ ఆలయాన్ని తెలంగాణా షిరిడీ గా పిలుస్తారు..వైరాలో  సమీపంలోని కొన్ని ప్రసిద్ధ దేవాలయాలు ఉన్నాయి:శ్రీ ఆంజనేయ స్వామి దేవాలయం (వైరా)
శ్రీ రామ లింగేశ్వర ఆలయం (వైరా/లక్ష్మీపురం)
సాయి బాబా ఆలయం (వైరా)
సైదులు ఆలయం (వైరా)
ముత్యాలమ్మ ఆలయం
అంకమ్మ ఆలయం
నరసింహ స్వామి ఆలయం

## వైరా జలాశయం

**వై**వద్ద షిరిడీ సాయి **రువు** అనునది **[[వైరా నది]]** నుండి వచ్చింది. ఈ చెరువులో 19 బావులువున్నవ.ి. దీనిని నిజాం నవాబు 1929లో తవ్వించాడు. దీని ద్వారా చుట్టుప్రక్కల 8 మండలాలకు త్రాగు నీరు, సుమారు ఒక లక్ష ఎకరాలకు సాగునీరు అందుతోంది. ఇది ఒక పర్యాటక కేంద్రంగా కూడా అభివృద్ధి ఛెందుతోంది. ఇక్కడ బోటు షికారు, గెస్ట్ హౌస్, పిల్లలు ఆడుకునే స్థలం మొదలగునవి ఉన్నాయి. చేపల పెంపకం కూడా జరుగుతున్నది.

## విద్యా సంస్థలు
* కె.వి.సి.ఎమ్. డిగ్రీ కాలేజి
* మధు విద్యాలయం, జూనియర్ కాలేజి,డిగ్రీ కాలేజీ
* టాగోర్ విద్యాలయం
* ప్రభుత్వ ఉన్నత పాఠశాల
* క్రాంతి జూనియర్ కాలేజి
* న్యూ లిటిల్ ఫ్లవర్ హై స్కూల్ & జూనియర్ కళాశాల
* మేరీ ఇమ్మాక్యులేట్ స్కూల్
* వాణి విద్యాలయం
ఇంటర్/జూనియర్ కళాశాలలు: శ్రీ గాంధీ ఇంటర్ కళాశాల, విద్యాలయ ఇంటర్ కళాశాల, మరియు 11వ/12వ తరగతులకు సంబంధించిన అనేక ఇతర కళాశాలలు.
డిగ్రీ కళాశాలలు: గాయత్రి డిగ్రీ కళాశాల, నవీనా డిగ్రీ కళాశాల, వికాస్ డిగ్రీ కళాశాల, మరియు అండర్ గ్రాడ్యుయేట్ అధ్యయనాల కోసం మరిన్ని.

## బ్యాంకులు
#నాగార్జున గ్రామీణ బ్యాంక్.
#ఆంధ్రా బ్యాంక్.
#స్టేట్ బ్యాంక్ అఫ్ ఇండియా ( పెట్రోల్ బంక్ సమీపంలో ).
#హెచ్ డి ఫ్ సి బ్యాంక్ (కోటయ్య హాస్పిటల్ ఎదురుగా)

## వ్యవసాయం
వ్యవసాయం ప్రజల ప్రధాన వృత్తి, వైరా చెరువు వల్ల ఇక్కడ జాలర్లు కూడా ఉన్నారు. జాలర్ల నివసించే వీధిని ఫిషరీష్ కాలని అని అంటారు. ఇది చెరువు పక్కనే ఉంది.
## రవాణా సౌకర్యాలు
ఇక్కడ నుంచి జిల్లాలోని అన్ని ప్రధాన పట్టణాలకు, హైదరాబాదుకూ రోడ్డు రవాణా సౌకర్యం ఉంది. జిల్లా కేంద్రం అయిన ఖమ్మంకు సర్వీసు ఆటోలు ఉంటాయి, మధిర నుంఛి ఆర్డినరి, ఎక్స్‌ప్రెస్ బస్సులు ఉన్నాయి.హైదరాబాద్కు మధిర నుంచి బస్సులు ఉన్నాయి.

## శాసనసభ నియోజకవర్గం

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* వికిమాపియాలో వైరా చెఱువు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:తెలంగాణ నగరాలు, పట్టణాలు
వర్గం:రెవెన్యూ గ్రామాలు కాని మండల కేంద్రాలు
టేకులపల్లి మండలం (భద్రాద్రి కొత్తగూడెం జిల్లా)

**టేకులపల్లి మండలం**, తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని భద్రాద్రి కొత్తగూడెం జిల్లాకు చెందిన మండలం‎..
2016 లో  జరిగిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ మండలం ఖమ్మం జిల్లా లో ఉండేది.    ప్రస్తుతం ఈ మండలం కొత్తగూడెం రెవెన్యూ డివిజనులో భాగం. పునర్వ్యవస్థీకరణకు  ముందు కూడా ఇదే డివిజనులో ఉండేది.ఈ మండలంలో  6  రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.నిర్జన గ్రామాలు లేవు.మండల కేంద్రం టేకులపల్లి

## గణాంకాలు
thumb|2016 పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు అవిభక్త ఖమ్మం​ జిల్లా పటంలో మండల స్థానం
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం మండల జనాభా మొత్తం 47,879 - పురుషులు 24,029 - స్త్రీలు 	23,850

2016 లో జరిగిన పునర్వ్యవస్థీకరణ తరువాత, ఈ మండల వైశాల్యం 469 చ.కి.మీ. కాగా, జనాభా 47,879. జనాభాలో పురుషులు 24,029 కాగా, స్త్రీల సంఖ్య 23,850. మండలంలో 12,445 గృహాలున్నాయి.

## ఖమ్మం జిల్లా నుండి భద్రాద్రి జిల్లాకు మార్పు.
2014 లో తెలంగాణా ప్రత్యేక రాష్ట్రంగా ఏర్పడిన తరువాత మొదటిసారిగా 2016 లో ప్రభుత్వం నూతన జిల్లాలు, రెవెన్యూ డివిజన్లు, మండలాల ఏర్పాటులో భాగంగా టేకులపల్లి మండల కేంద్రంగా (0+6) ఆరు గ్రామాలుతో కొత్తగా ఏర్పడిన భద్రాద్రి (కొత్తగూడెం) జిల్లా పరిధిలో చేర్చుతూ ది.11.10.2016 నుండి అమలులోకి తెస్తూ ప్రభుత్వం ఉత్తర్వు జారీచేసింది.

## మండలం లోని గ్రామాలు

### రెవెన్యూ గ్రామాలు
# బోడు
# కొప్పురాయి
# గంగారం
# బేతంపూడి
# పెగల్లపాడు
# గొల్లపల్లి
# చింతోనిచెలక 

## మూలాలు


## వెలుపలి లింకులు
వరరామచంద్రపురం

**వరరామచంద్రపురం** , ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని పోలవరం జిల్లా, వరరామచంద్రపురం మండల లోని రెవెన్యూయేతర గ్రామం. ఇది వరరామచంద్రపురం మండల కేంద్రం. రాష్ట్ర పునర్విభజన చట్టం ప్రకారం పోలవరం ముంపు మండలాలతో పాటు ఆయా గ్రామాలను...తెలంగాణ నుంచి ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో చేరుస్తూ కేంద్ర ప్రభుత్వం గజెట్ ప్రకటన విడుదల చేసింది. ఖమ్మం జిల్లాలోని పోలవరం ముంపు మండలాలను తూర్పు గోదావరి జిల్లాల్లోని రంపచోడవరం నియోజకవర్గంలో  కలుపుతున్నట్లు ప్రకటించింది. రాష్ట్ర విభజన నేపథ్యంలో పోలవరం ప్రాజెక్టు వల్ల ముంపునకు గురయ్యే ప్రాంతాలను ఏపీలోకి బదలాయించేందుకు పునర్విభజన చట్టంలోని సెక్షన్- 3లో పేర్కొన్నారు. 

అందుకనుగుణంగా ఖమ్మం జిల్లా పరిధిలోని ఎటపాక, కూనవరం, చింతూరు వరరామచంద్రపురం, మండలాలతోపాటు ఆరు గ్రామాలను ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో విలీనం చేస్తున్నట్లు ప్రకటించారు. ఆంధ్రప్రదేశ్ జిల్లాల ఆవిర్భావ చట్టం ప్రకారం ఆయా గ్రామాలను రాష్ట్రంలో కలుపుకుంటున్నట్లు తగిన ప్రతిపాదనలతో కూడిన ప్రకటనను ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం 2014 జూలై 31న గెజిట్-లో ప్రచురించారు.

అనంతరం వైసీపీ ప్రభుత్వంలో  పరిపాలనా సౌలభ్యం కొరకు అని ఈ మండలాలతో కలిసి ఉన్న రంపచోడవరం నియోజకవర్గాన్ని అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లాలో కలపడం జరిగింది. పరిపాలన సౌలభ్యం అని చెప్పి 350 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న జిల్లాలో కలిపారు. జిల్లా కేంద్రాలకు వెళ్లాలంటే ఖమ్మం జిల్లాలో ఉన్నప్పుడు 170 కిలోమీటర్లు, తూర్పుగోదావరి జిల్లాలో ఉన్నప్పుడు కాకినాడ వెళ్లాలంటే 220 కిలోమీటర్లు ఉండేది. ఆ తరువాత తెలుగుదేశం ప్రభుత్వం హయాంలో కొత్తగా ఏర్పడిన పోలవరం జిల్లాలో చేర్చారు.

## గ్రామంలో జన్మించిన ప్రముఖులు
thumb|కుంజా సత్యవతి: మాజీ శాసన సభ్యురాలు|225x225px
* కుంజా సత్యవతి: ఈమె శూలం కృష్ణ, సీతమ్మ దంపతులకు వరరామచంద్రపురంలో 1971, ఆగస్టు 1న జన్మించింది.మాజీ శాసన సభ్యురాలు. సీపీఎం పార్టీ ద్వారా ఆమె రాజకీయ ప్రస్థానాన్ని మొదలు పెట్టింది. 1991లో భద్రాచలం ఎంపిపిగా ఎన్నికయింది. 2009లో భద్రాచలం ఎమ్మెల్యేగా భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ టికెట్‌పై ఎన్నికయింది. అసెంబ్లీ మహిళా, శిశు సంక్షేమ శాఖ కమిటీ, ఎస్టీ కమిటీ, ఎంప్లాయిమెంట్ ఇన్ ప్రాస్ట్రక్చర్ స్టాండింగ్ కమిటీలకు సభ్యురాలుగా పనిచేసింది. అనంతరం, భారతీయ జనతా పార్టీలో చేరింది.

## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు

వర్గం:రెవెన్యూ గ్రామాలు కాని మండల కేంద్రాలు
ఆగష్టు 25

**ఆగష్టు 25**, గ్రెగొరియన్‌ క్యాలెండర్‌ ప్రకారము సంవత్సరములో 237వ రోజు (లీపు సంవత్సరములో 238వ రోజు ) . సంవత్సరాంతమునకు ఇంకా 128 రోజులు మిగిలినవి.

## సంఘటనలు
* ఉరుగ్వే జాతీయదినోత్సవం
* 1945: వరంగల్లు జిల్లా బైరాన్‌పల్లి పై, పోలీసులు, మిలటరీ సాయంతో, భువనగిరి డిప్యూటీ కలెక్టరు ఇక్బాల్ హుస్సేన్ నాయకత్వంలో 500 మందికి పైగా రజాకార్లు దాడి చేసారు. హైదరాబాద్ సంస్థానం మిలిటరీ 84 మందిని నిలబెట్టి కాల్చి చంపింది. ప్రక్కనే ఉన్న కూటికల్లు గ్రామంపై కూడా దాడి చేసారు.
* 1960: 17వ వేసవి ఒలింపిక్ క్రీడలు రోంలో ప్రారంభమయ్యాయి.
* 2003: బొంబాయి నగరములో కారు బాంబులు పేలి విధ్వంసం సృష్టించబడింది.
* 2007: హైదరాబాద్లో లుంబినీ పార్క్, కోఠి (గోకుల్ ఛాట్) బాంబు పేలుళ్ళ వల్ల 42 మందికి పైగా మృతిచెందారు.

## జననాలు
* 1694: థియోడోర్ వాన్ న్యుహాఫ్ జర్మన్ సాహసికుడు. కింగ్ ఆఫ్ కోర్సికాగా ప్రసిద్ధుడు. (మ.1756)
* 1724: జార్జ్ స్టబ్స్, ఇంగ్లాండుకు చెందిన చిత్రకారుడు. (మ.1806)
* 1865: రాయచోటి గిరిరావు, సంఘ సేవకులు, విద్యావేత్త. (మ.1918)
* 1893: కొర్వి కృష్ణస్వామి ముదిరాజ్, హైదరాబాదు మాజీ మేయరు, రచయిత, పాత్రికేయడు, విద్యావేత్త, బహుముఖ ప్రజ్ఞాశీలి. (మ.1967)
* 1917: దేవులపల్లి రామానుజరావు, రచయిత.
* 1920: ఏల్చూరి సుబ్రహ్మణ్యం , కవి,రచయిత,పాత్రికేయుడు .
* 1926: మైనంపాటి వేంకటసుబ్రహ్మణ్యము, కవి, రచయిత, చిత్రకారుడు. (మ.2010)
* 1938: చిత్తరంజన్ , లలిత గీతాల రచయిత , గాయకుడు, సంగీత దర్శకుడు .(మ.2023)
* 1952: దులీప్ మెండిస్, శ్రీలంక క్రికెట్ జట్టు మాజీ క్రీడాకారుడు.
* 1952: విజయ కాంత్ , తమిళ సినిమా నాయకుడు, రాజకీయ నాయకుడు(మ.2023)
*
*
* 1955 : సోమరాజు సదారాం, తెలంగాణ రాష్ట్ర సమాచార హక్కు చట్టం ప్రధాన కమిషనర్
* 1961: బిల్లీ రే సైరస్, అమెరికా సంగీత గాయకుడు, గీత రచయిత, నటుడు.
* 1962: తస్లీమా నస్రీన్, బెంగాలీ రచయిత్రి.
* 1973: నిత్యశ్రీ మహదేవన్, కర్ణాటకసంగీత విద్వాంసురాలు, ప్లే బ్యాక్ సింగర్.
* 1984: హేమల్ రణసింఘే, శ్రీలంక చలనచిత్ర నటుడు.
* 1987: బ్లెక్ లైవ్లీ, అమెరికా టీ.వీ., సినిమా నటి.
* 1987: మోనికా , దక్షిణ భారత చలన చిత్ర నటి.

## మరణాలు

* 1822: విలియం హెర్షెల్, వరుణ (యురేనస్‌) గ్రహాన్ని కనుగొన్న ప్రఖ్యాత ఖగోళ శాస్త్రవేత్త. (జ.1738)
* 1867: మైకేల్ ఫెరడే, ఆంగ్ల రసాయన శాస్త్రవేత్త, భౌతిక శాస్త్రవేత్త. (జ.1791)
* 1908: హెన్రీ బెక్వెరెల్, భౌతిక శాస్త్రవేత్త, నోబెల్ బహుమతి గ్రహీత. 
* 1953: సురవరం ప్రతాపరెడ్డి, పత్రికా సంపాదకుడు, పరిశోధకుడు, క్రియాశీల ఉద్యమకారుడు. (జ.1896)
* 1960: చింతా దీక్షితులు, రచయిత. (జ.1891)
* 1969: మఖ్దూం మొహియుద్దీన్, కార్మిక నాయకుడు, ఉర్దూకవి. (జ.1908)
* 1999: సూర్యదేవర సంజీవదేవ్, తత్వవేత్త, చిత్రకారుడు, రచయిత, కవి. (జ.1924)
* 2012: నీల్ ఆర్మ్‌స్ట్రాంగ్, చంద్రుడిపై కాలు పెట్టిన మొదటి మనిషి. (జ.1930)
* 2015: పటోళ్ల కృష్ణారెడ్డి, ఆంధ్రపదేశ్ శాసన సభలో నాలుగు పర్యాయాలు నారాయణఖేడ్ నియోజకవర్గానికి ప్రాతినిధ్యం వహించిన కాంగ్రెస్ నేత.

## పండుగలు , జాతీయ దినాలు

* -

## బయటి లింకులు

* బీబీసి: ఈ రోజున
* టీ.ఎన్.ఎల్: ఈ రోజు చరిత్రలో
* చరిత్రలో ఈ రోజు : ఆగష్టు 25
* చారిత్రక సంఘటనలు 366 రోజులు - పుట్టిన రోజులు - స్కోప్ సిస్టం.
* ఈ రోజున చరిత్రలో ఏమి జరిగింది.
* ఈ రోజున ఏమి జరిగిందంటే.
* చరిత్రలో ఈ రోజున జరిగిన సంగతులు.
* ఈ రొజు గొప్పతనం.
* కెనడాలో ఈ రోజున జరిగిన సంగతులు
* చారిత్రక దినములు.
----
----

ఆగష్టు 24 - ఆగష్టు 26 - జూలై 25 - సెప్టెంబర్ 25 -- అన్ని తేదీలు

వర్గం:ఆగష్టు
వర్గం:తేదీలు
ఆగష్టు 26

**ఆగష్టు 26**, గ్రెగొరియన్‌ క్యాలెండర్‌ ప్రకారము సంవత్సరములో 238వ రోజు (లీపు సంవత్సరములో 239వ రోజు ). సంవత్సరాంతమునకు ఇంకా 127 రోజులు మిగిలినవి.

## సంఘటనలు
* 1972: 20వ వేసవి ఒలింపిక్ క్రీడలు మ్యూనిచ్ లో ప్రారంభమయ్యాయి.
* 1982: భారతదేశములోని మొట్టమొదటి స్వార్వత్రిక విశ్వవిద్యాలయము, డా.బి.ఆర్.అంబేద్కర్ సార్వత్రిక విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు లో ప్రారంభించబడింది.
* 2008: తెలుగు సినిమా నటుడు చిరంజీవి, ప్రజారాజ్యం పార్టీని స్థాపించాడు.

## జననాలు

* 1451: క్రిష్టొఫర్ కొలంబస్, అమెరికా ఖండాన్ని కనుగొన్న వ్యక్తి. (మ.1506)
* 1743: ఆంటోనీ లెవోషియర్‌, ఫ్రెంచి రసాయన శాస్త్రవేత్త. (మ.1794)
* 1873: లీ డి ఫారెస్ట్, తెర మీది బొమ్మకు తగ్గట్లుగా శబ్దాన్ని జత చేసే 'ఫోనో ఫిల్మ్‌' ప్రక్రియను కనుగొన్న అమెరికన్ ఆవిష్కర్త. (మ.1961)
* 1906: ఆల్బర్ట్ బ్రూస్ సాబిన్, పోలియో వ్యాధికి టీకా మందును కనుగొన్న వైద్యుడు. (మ.1993)
* 1910: మదర్ థెరీసా, రోమన్ కేథలిక్ సన్యాసిని, మానవతావాది, నోబెల్ శాంతి బహుమతి గ్రహీత. (మ.1997)
* 1920: ఏల్చూరి సుబ్రహ్మణ్యం, కవి, రచయిత, పాత్రికేయుడు. (మ.1955)
* 1956: మేనకా గాంధీ, నరేంద్ర మోడీ ప్రభుత్వంలో మహిళ, శిశు సంక్షేమ శాఖ కేంద్ర మంత్రిణి.
* 1963: వాడపల్లి వెంకటేశ్వరరావు, దౌత్యవేత్త, కీర్తిచక్ర పొందిన మొట్టమొదటి సైనికేతర పౌరుడు. (మ.2008)
* 1964: సురేష్, తెలుగు సినీ నటుడు.
* 1965: వాసిరెడ్డి వేణుగోపాల్, సీనియర్ పాత్రికేయుడు, రచయిత.
*1968 : సౌందర్య రాజేష్, మహిళా పారిశ్రామికవేత్త
*1977: మహేశ్వరి , తెలుగు చలనచిత్ర నటి.
*1977:మధు ప్రియ , తెలంగాణ కు చెందిన గాయని.
*1989: ప్రియదర్శి పులికొండ , తెలుగు సినీ నటుడు .

## మరణాలు

## పండుగలు , జాతీయ దినాలు

* మహిళా సమానత్వ దినోత్సవము-
Muliki savitHri vadati

## బయటి లింకులు

* బీబీసి: ఈ రోజున
* టీ.ఎన్.ఎల్: ఈ రోజు చరిత్రలో
* చరిత్రలో ఈ రోజు : ఆగష్టు 26
* చారిత్రక సంఘటనలు 366 రోజులు - పుట్టిన రోజులు - స్కోప్ సిస్టం.
* ఈ రోజున చరిత్రలో ఏమి జరిగింది.
* ఈ రోజున ఏమి జరిగిందంటే.
* చరిత్రలో ఈ రోజున జరిగిన సంగతులు.
* ఈ రొజు గొప్పతనం.
* కెనడాలో ఈ రోజున జరిగిన సంగతులు
* చారిత్రక దినములు.
----
----

ఆగష్టు 25 - ఆగష్టు 27 - జూలై 26 - సెప్టెంబర్ 26 -- అన్ని తేదీలు

వర్గం:ఆగష్టు
వర్గం:తేదీలు
ఆగష్టు 28

**ఆగష్టు 28**, గ్రెగొరియన్‌ క్యాలెండర్‌ ప్రకారము సంవత్సరములో 240వ రోజు (లీపు సంవత్సరములో 241వ రోజు ). సంవత్సరాంతమునకు ఇంకా 125 రోజులు మిగిలినవి.

## సంఘటనలు
* 1709: మీడింగు పంహెబా మణిపూర్ రాజుగా పట్టాభిషిక్తుడయ్యాడు.
* 2000: హైదరాబాద్ బషీర్ బాగ్ లో విద్యుత్ చార్జీల పెంపునకు నిరసనగా వామపక్ష పార్టీలు చలో అసెంబ్లీకి పిలుపునిస్తూ వేయిలాది మందితో నిరసన చేయగా ఆ ఆందోళనలో పోలీసులు కాల్పులు జరుపగా రామకృష్ణ, బాలస్వామి, విష్ణువర్ధన్ రెడ్డి లు మరణించారు, అనేక మంది గాయపడ్డారు.
* 2017: ఆగష్టు 28 న భారత సుప్రీం కోర్టు 45వ ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా జస్టిస్‌ దీపక్‌ మిశ్రా బాధ్యతలు స్వీకరించారు.

## జననాలు

* 1749: గేథే, జర్మనీ రచయిత. (మ.1832)
* 1904: దాట్ల సత్యనారాయణ రాజు, స్వతంత్ర సమరయోధుడు, భారత పార్లమెంట్ సభ్యుడు.
* 1928: విలాయత్ ఖాన్, భారతీయ సితార్ వాదకుడు. (మ. 2004)
* 1928: ఆర్.బాల సరస్వతి , తెలుగు చలనచిత్ర నటి , నేపథ్య గాయని .
* 1934: ఎ.పి. కోమల, తెలుగు, తమిళం, మలయాళ గాయని. రేడియో కళాకారిణి.
* 1949: డబ్బింగ్ జానకి, దక్షిణభారత చలన చిత్ర నటి. 
* 1959: సుమన్, తెలుగు సినిమా నటుడు.
* 1964: నళిని , దక్షిణ భారత చలన చిత్ర నటి.
* 1967: ఫాదర్ రవి శేఖర్, కళాదర్శిని డైరెక్టరు అయిన ఫా. జో సేబాస్టియన్, ఎస్.జె. గారి దగ్గర అసిస్టెంట్ డైరెక్టర్ గా పనిచేసారు
* 1969 : ఒక అమెరికన్ సాంకేతిక అధికారి, ఉద్యమకర్త, రచయిత షెరిల్ శాండ్‌బర్గ్
* 1976: కుసుమ జగదీశ్, తెలంగాణ ఉద్యమకారుడు, రాజకీయ నాయకుడు (మ. 2023)
* 1993 : బ్రిటిష్ పాప్ గాయని చెర్ల లాయిడ్

## మరణాలు
* 1958: భమిడిపాటి కామేశ్వరరావు, రచయిత, నటుడు, నాటక కర్త. (జ.1897)
* 1988: చీకటి పరశురామనాయుడు, రాజకీయ నాయకుడు. (జ.1910)
* 2006: డి.వి.నరసరాజు, రంగస్థల, సినిమా నటుడు, రచయిత, దర్శకుడు. (జ.1920)
* 2015: బి.సత్యనారాయణ, తెలుగు సినిమా నిర్మాత.
* 2017: నరేంద్ర కుమార్, భారతీయ భౌతిక శాస్త్రవేత్త, శాంతి స్వరూప్ భట్నాగర్ పురస్కారం, పద్మశ్రీ పురస్కారాల గ్రహీత. (జ.1940)

## పండుగలు , జాతీయ దినాలు

* -

## బయటి లింకులు

* బీబీసి: ఈ రోజున
* టీ.ఎన్.ఎల్: ఈ రోజు చరిత్రలో
* చరిత్రలో ఈ రోజు : ఆగష్టు 28
* చారిత్రక సంఘటనలు 366 రోజులు - పుట్టిన రోజులు - స్కోప్ సిస్టం.
* ఈ రోజున చరిత్రలో ఏమి జరిగింది.
* ఈ రోజున ఏమి జరిగిందంటే.
* చరిత్రలో ఈ రోజున జరిగిన సంగతులు.
* ఈ రొజు గొప్పతనం.
* కెనడాలో ఈ రోజున జరిగిన సంగతులు
* చారిత్రక దినములు.
----

ఆగష్టు 27 - ఆగష్టు 29 - జూలై 28 - సెప్టెంబర్ 28 -- అన్ని తేదీలు

వర్గం:ఆగష్టు
వర్గం:తేదీలు
ఆగష్టు 31

**ఆగష్టు 31**, గ్రెగొరియన్‌ క్యాలెండర్‌ ప్రకారము సంవత్సరములో 243వ రోజు (లీపు సంవత్సరములో 244వ రోజు ) . సంవత్సరాంతమునకు ఇంకా 122 రోజులు మిగిలినవి.

## సంఘటనలు

* 1857: భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమము: ఢిల్లీ ఆక్రమణ జూలై 1న ప్రారంభమై ఆగస్టు 31 న పూర్తయింది. ఈ యుద్ధంలో ఒకవారంపాటు అడుగడుగునా వీధిపోరాటం జరిగింది.

## జననాలు

* 1864: ఆదిభట్ల నారాయణదాసు, హరికథా పితామహుడు. (మ.1945).
* 1903: కన్హయ్య లాల్ మిశ్రా భారతీయ న్యాయవాది, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర మాజీ అడ్వకేట్ జనరల్‌. (మ.1975)
* 1923: చెన్నమనేని రాజేశ్వరరావు, విద్యార్థి దశలోనే జాతీయోద్యమంలోనూ, నిరంకుశ నిజాం వ్యతిరేక ఉద్యమంలోనూ పాల్గొన్నారు (మ.2016).
* 1925: ఆరుద్ర, కవి, గేయరచయిత, సాహితీవేత్త, కథకుడు, నవలారచయిత, విమర్శకుడు, పరిశోధకుడు, అనువాదకుడు (మ.1998).
* 1932: రావిపల్లి నారాయణరావు, 80 కథలు రాశారు. 'పెళ్ళాడి ప్రేమించు' అనే కథా సంపుటి తెలుగు వారికందించారు.
* 1934: రాజశ్రీ, సినిమా పాటల రచయిత. (మ.1994)
* 1936: తురగా జానకీరాణి, రేడియోలో పాటలు, నాటికలు, రూపకాలు వంటి ఎన్నో కార్యక్రమాలను రూపొందించి, చిన్నారులతో ప్రదర్శింపచేశారు. (మ.2014).
* 1944 : వెస్ట్‌ఇండీస్ కు చెందిన మాజీ క్రికెట్ క్రీడాకారుడు క్లైవ్ లాయిడ్ జననం
* 1949 : అమెరికా నటుడు రిచర్డ్ గేర్ జననం.
* 1960: హసన్ నస్రల్లా, లెబనాన్ దేశానికి చెందిన షియా ఇస్లామిక్ నాయకుడు. 
* 1962: మల్లిపూడి మంగపతి పళ్ళంరాజు, 14వ లోక్‌సభ సభ్యుడు.
* 1969: జవగళ్ శ్రీనాథ్, భారత క్రికెట్ జట్టు మాజీ క్రీడాకారుడు.
* 1975 : ఉడతా రామకృష్ణ, సదా మీకోసం పత్రిక సంపాదకులు జననం.
* 1979: యువన్ శంకర్ రాజా, తమిళ, తెలుగు చిత్రాల సంగీత దర్శకుడు

## మరణాలు
* 1984: పెండ్యాల నాగేశ్వరరావు, సంగీత దర్శకుడు (జ .1917)
* 1997: ప్రిన్సెస్ డయానా, బ్రిటన్ యువరాజు ప్రిన్స్ చార్లెస్ మాజీ భార్య (జ.1961).
* 2014: బాపు, చిత్రకారుడు, సినీ దర్శకుడు (జ.1933).

## పండుగలు , జాతీయ దినాలు

* -

## బయటి లింకులు

* బీబీసి: ఈ రోజున
* టీ.ఎన్.ఎల్: ఈ రోజు చరిత్రలో
* చరిత్రలో ఈ రోజు : ఆగష్టు 31
* చారిత్రక సంఘటనలు 366 రోజులు - పుట్టిన రోజులు - స్కోప్ సిస్టం.
* ఈ రోజున చరిత్రలో ఏమి జరిగింది.
* ఈ రోజున ఏమి జరిగిందంటే.
* చరిత్రలో ఈ రోజున జరిగిన సంగతులు.
* ఈ రొజు గొప్పతనం.
* కెనడాలో ఈ రోజున జరిగిన సంగతులు
* చారిత్రక దినములు.
----

ఆగష్టు 30 - సెప్టెంబర్ 1 - జూలై 31 - సెప్టెంబర్ 30 -- అన్ని తేదీలు

వర్గం:ఆగష్టు
వర్గం:తేదీలు
నవంబర్ 13

**నవంబర్ 13**, గ్రెగొరియన్‌ క్యాలెండర్‌ ప్రకారము సంవత్సరములో 317వ రోజు (లీపు సంవత్సరములో 318వ రోజు ). సంవత్సరాంతమునకు ఇంకా 48 రోజులు మిగిలినవి.

## సంఘటనలు
* 1930: మొదటి రౌండు టేబులు సమావేశాన్ని ఐదవ జార్జి చక్రవర్తి లండనులో లాంఛనంగా ప్రారంభించాడు.

## జననాలు
* 1899: హువాంగ్ గ్జియాన్ హన్, చైనాకు చెందిన విద్యావేత్త, చరిత్రకారుడు. (మ.1982)
* 1904: పురిపండా అప్పలస్వామి, బహుభాషావేత్త, జాతీయవాది, రచయిత, పాత్రికేయుడు. (మ.1982)
* 1914: హెన్రీ లాంగ్లోయిస్, అంతర్జాతీయ ఫిల్మ్ ఆర్కైవ్స్ సమాఖ్య (ఇంటర్నేషనల్ ఫెడరేషన్ ఆఫ్ ఫిల్మ్ ఆర్కైవ్స్ (ఎఫ్.ఐ.ఎ.ఎఫ్) వ్యవస్థాపకుడు. (మ.1977) 
* 1917: వసంత్‌దాదా పాటిల్, మహారాష్ట్ర మాజీ ముఖ్యమంత్రి.
* 1920: కె.జి.రామనాథన్, భారతీయ గణిత శాస్త్రవేత్త. (మ.1992)
* 1925: టంగుటూరి సూర్యకుమారి, గాయని, నటీమణి. (మ.2005)
* 1926: ఎ.ఆర్.కృష్ణ, నాటకోద్యమ కర్త, పద్మభూషణ్ పురస్కార గ్రహీత. (మ.1992)
* 1935: పి.సుశీల, భారతీయ సినీ గాయని.
* 1957: ఇ.జి.సుగవనం, తమిళనాడులోని డి.ఎం.కె.పార్టీకి చెందిన రాజకీయనాయకుడు. మాజీ పార్లమెంటు సభ్యుడు.
* 1967: జుహీ చావ్లా, భారత సినీనటి.
* 1969: రాజీవ్ కనకాల , తెలుగు చలనచిత్ర నటుడు, దర్శకుడు.
* 1991: అభినయ, మోడల్ , తెలుగు, కన్నడ, చిత్రాల నటి 

## మరణాలు

* 1973: బారు అలివేలమ్మ, స్వాతంత్ర్యోద్యమ నాయకురాలు.
* 1974: విట్టొరియో డి సికా, ఇటాలియన్ దర్శకుడు, నటుడు. (జ.1901)
* 1976: పండితారాధ్యుల నాగేశ్వరరావు, పత్రికారచయిత, ఎడిటర్‌, సంపాదకుడు.
* 1993: గురజాడ కృష్ణ దాసు వెంకటేష్ ,సంగీత దర్శకుడు, నేపథ్య గాయకుడు (జ.1927)
* 2002: కాళోజీ నారాయణరావు, తెలుగు కవి, తెలంగాణావాది. (జ.1914)
* 2010: డి.వి.యస్.రాజు, తెలుగు సినిమా నిర్మాత, ఆంధ్రప్రదేశ్ ఫిల్మ్ ఛాంబర్ మాజీ అధ్యక్షులు. (జ.1928)

## పండుగలు , జాతీయ దినాలు

* ప్రపంచ దయ దినోత్సవం 

## బయటి లింకులు

* బీబీసి: ఈ రోజున
* టీ.ఎన్.ఎల్: ఈ రోజు చరిత్రలో
* చరిత్రలో ఈ రోజు : నవంబర్ 13
* చారిత్రక సంఘటనలు 366 రోజులు - పుట్టిన రోజులు - స్కోప్ సిస్టం.
* ఈ రోజున చరిత్రలో ఏమి జరిగింది.
* ఈ రోజున ఏమి జరిగిందంటే.
* చరిత్రలో ఈ రోజున జరిగిన సంగతులు.
* ఈ రొజు గొప్పతనం.
* కెనడాలో ఈ రోజున జరిగిన సంగతులు
* చరిత్రలోని రోజులు
----

నవంబర్ 12 - నవంబర్ 14 - అక్టోబర్ 13 - డిసెంబర్ 13 -- అన్ని తేదీలు

వర్గం:నవంబర్
వర్గం:తేదీలు
నవంబర్ 12

**నవంబర్ 12**, గ్రెగొరియన్‌ క్యాలెండర్‌ ప్రకారము సంవత్సరములో 318వ రోజు (లీపు సంవత్సరములో 319వ రోజు ). సంవత్సరాంతమునకు ఇంకా 49 రోజులు మిగిలినవి.

## సంఘటనలు
*1766: సలాబత్‌ జంగును అతని సోదరుడు నిజాం ఆలీ ఖాను కూలదోసి, రాజమండ్రిని, శ్రీకాకుళాన్ని హసన్‌ ఆలీ ఖానుకు లీజు కిచ్చాడు. రాబర్టు క్లైవు మొగలు చక్రవర్తి షా ఆలంతో సంప్రదించి, ఉత్తర సర్కారులను ఈస్ట్‌ ఇండియా కంపెనీకి ధారాదత్తం చేసినట్లుగా ఆగస్టు 1765లో *ఫర్మానా * తెప్పించాడు. కాని దానిని మార్చి 1766 వరకు రహస్యంగా ఉంచాడు. బ్రిటిషు వారు కొండపల్లి దుర్గాన్ని ఆక్రమించారు. అవసరమైతే సైనిక చర్య చేపట్టడానికై జనరలు సిల్లాడ్‌ను మచిలీపట్నం పంపించారు. నిజాము కూడా శీఘ్రంగా యుద్ధ సన్నాహాలు చేసాడు. నవంబర్‌ 12, 1766 న కుదిరిన ఒక ఒప్పందం వలన యుద్ధం తప్పింది. ఉత్తర సర్కారులకు ప్రతిఫలంగా, కంపెనీ, నిజాము సహాయార్థం సైన్యాన్ని పోషిస్తుంది తూర్పు గోదావరి జిల్లా చరిత్ర
* 1969: రాష్ట్రపతి ఎన్నికలో స్వంత పార్టీ యొక్క అధికారిక అభ్యర్థికి వ్యతిరేకంగా వి.వి.గిరిని గెలిపించిన ఇందిరా గాంధీని పార్టీ నుండి బహిష్కరించగా, కొత్తపార్టీ, కాంగ్రెస్ (ఐ) ని ఏర్పాటు చేసింది. తరువాతి కాలంలో ఇదే భారత జాతీయ కాంగ్రెసుగా గుర్తింపు పొందింది. 
* 1996: హర్యానా లోని భివాని వద్ద ఆకాశంలో రెండు విమానాలు ఢీకొన్న ఘోర దుర్ఘటనలో 350 మంది మరణించారు.

## జననాలు
* 1885: కొప్పరపు సోదర కవులు, కొప్పరపు వేంకట సుబ్బరాయ కవి, తెలుగు సాహిత్య అవధానంలో పేరొందిన జంట సోదర కవులు. (మ.1932])
* 1920: పెరుగు శివారెడ్డి ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని నేత్రవైద్య నిపుణుడు., ఆంధ్రప్రదేశ్ గవర్నర్ సలహాదారుగా, దేశ ప్రథమ పౌరుడి (రాష్ట్రపతి) కి గౌరవ నేత్ర చికిత్సకులుగా నియమితులయ్యారు, 
* 1925: పసుమర్తి కృష్ణమూర్తి, చలనచిత్ర నృత్యదర్శకుడు. (మ.2004)
* 1929: సి.వి.సుబ్బన్న, శతావధాని (మ.2017)
* 1940: అంజాద్ ఖాన్, భారతీయ నటుడు, దర్శకుడు, (మ1992)
* 1977: ప్రియాంక త్రివేది, కన్నడ, తెలుగు, తమిళ, హిందీ, చిత్రాల నటి.
* 1985: సనంశెట్టి, మోడల్, తమిళ, తెలుగు, మలయాళ నటి
* 1992:ప్రియాంక జవాల్కర్, తెలుగు సినీ నటి.

## మరణాలు

* 1946: మదన్ మోహన్ మాలవ్యా, భారత స్వాతంత్ర్యయోధుడు. (జ.1861)
* 1986: భువనేశ్వర్ ప్రసాద్ సిన్హా, భారతదేశ సుప్రీంకోర్టు ఆరవ ప్రధాన న్యాయమూర్తి (జ. 1899)
* 1994: విల్మా రుడాల్ఫ్, ఒకే ఒలింపిక్ క్రీడల్లో మూడు బంగారు పతకాలు సాధించిన మొదటి అమెరికన్ మహిళ. (జ.1940)
* 2012: చింతలపాటి సీతా రామచంద్ర వరప్రసాద మూర్తిరాజు, స్వాతంత్ర్యసమరయోధులు. 1800 ఎకరాలు దానం చేసిన దాత
* 2018: అనంతకుమార్, కేంద్ర మంత్రి, కేన్సరు కారణంగా చనిపోయారు. (జ.1959).
* 2020: ఏడిద గోపాలరావు, ఆకాశవాణి కళాకారుడు.

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు

* జాతీయ కుటుంబ సౌహార్థ దినోత్సవం 
* ప్రపంచ న్యూమోనియా అవగాహన దినోత్సవం.

## బయటి లింకులు
* బీబీసి: ఈ రోజున
* టీ.ఎన్.ఎల్: ఈ రోజు చరిత్రలో
* చరిత్రలో ఈ రోజు : నవంబర్ 12
* చారిత్రక సంఘటనలు 366 రోజులు - పుట్టిన రోజులు - స్కోప్ సిస్టం.
* ఈ రోజున చరిత్రలో ఏమి జరిగింది.
* ఈ రోజున ఏమి జరిగిందంటే.
* చరిత్రలో ఈ రోజున జరిగిన సంగతులు.
* ఈ రొజు గొప్పతనం.
* కెనడాలో ఈ రోజున జరిగిన సంగతులు
* చరిత్రలోని రోజులు
----

నవంబర్ 11 - నవంబర్ 13 - అక్టోబర్ 12 - డిసెంబర్ 12 -- అన్ని తేదీలు

వర్గం:నవంబర్
వర్గం:తేదీలు
నవంబర్ 11

**నవంబర్ 11**, గ్రెగొరియన్‌ క్యాలెండర్‌ ప్రకారము సంవత్సరములో 315వ రోజు (లీపు సంవత్సరములో 316వ రోజు ). సంవత్సరాంతమునకు ఇంకా 50 రోజులు మిగిలినవి.

## సంఘటనలు
* 1918: మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం ముగిసింది: మిత్రరాజ్యాలు జర్మనీతో యుద్ధవిరమణ ఒడంబడిక చేసుకున్నాయి.
* 1675 : గురు గోవింద సింగ్ మతగురువయ్యాడు.

## జననాలు

* 1768: సికిందర్ జా, హైదరాబాదు మూడవ నిజాం (1803 నుండి 1829 వరకు). (మ.1829)
* 1821: దాస్తొయెవ్‌స్కీ, రష్యన్ రచయిత. క్రైమ్‌ అండ్ పనిష్‌మెంట్, బ్రదర్స్ కరమొజొవ్ నవలలు రాశాడు. (మ.1881)
* 1871: కొచ్చెర్లకోట రామచంద్ర వేంకటకృష్ణారావు, తెలుగు రచయిత. (మ.1919)
* 1888: మౌలానా అబుల్ కలామ్ ఆజాద్, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, భారత ప్రభుత్వ తొలి విద్యాశాఖామంత్రి. (మ.1958)
* 1899: జనమంచి వేంకట సుబ్రహ్మణ్యశర్మ, కవి, పండితుడు, పంచాంగకర్త. (మ.1972)
* 1903: నోముల అప్పారావు, సంస్కృతాంధ్ర పండితుడు, ఆధ్యాత్మిక వేత్త.
* 1905: గుంటి సుబ్రహ్మణ్యశర్మ, కవి, పండితుడు.
* 1917: కమల్ రణదివె, భారతదేశానికి చెందిన కణ జీవ శాస్త్రవేత్త. (మ.2001) 
* 1917: బి.ఎస్.రంగా, తెలుగు, తమిళ, కన్నడ, హిందీ, చిత్రాల ఛాయాగ్రాహకుడు,దర్శకుడు(మ.2010).
* 1918: కృష్ణ కుమార్ బిర్లా, పారిశ్రామికవేత్త, బిర్లా గ్రూపుల అధినేత. (మ.2008)
* 1921: సుసర్ల దక్షిణామూర్తి, దక్షిణభారత చలనచిత్ర సంగీత దర్శకుడు, నేపథ్యగాయకుడు. (మ.2012)
* 1924: తెన్నేటి విద్వాన్, రచయిత, సామాజిక ఉద్యమకారుడు, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు. (మ.2015)
* 1974: రఘు దీక్షిత్ , భారతీయ గాయకుడు .

## మరణాలు
* 1966: భాస్కరభట్ల కృష్ణారావు, ఆకాశవాణిలో దాదాపు 15 ఏళ్ళు ప్రోగ్రాం ఎగ్జిక్యూటివ్ గా పనిచేశాడు. ఈయన 20 సంవత్సరాల కాలంలో మొత్తం 40 కథలు రచించాడు. (జ.1918)
* 1970: మాడపాటి హనుమంతరావు, పద్మభూషణ్ పురస్కార గ్రహీత . (జ.1885)
* 1974: తిక్కవరపు వెంకట రమణారెడ్డి, హాస్య నటుడు. (జ.1921)
* 1984: చండ్ర పుల్లారెడ్డి, భారత కమ్యూనిస్టు పార్టీ (మార్క్సిస్టు - లెనినిస్టు) ప్రధాన కార్యదర్శి. సి.పి.గా ఖ్యాతిగాంచాడు. రచయిత, సిద్ధాంతకర్త, వక్త. (జ.1917)
* 1994: కువెంపు, కన్నడ రచయిత, కవి. (జ.1904)
* 2006: కప్పగంతుల మల్లికార్జునరావు, కథా, నవలా, నాటక రచయిత. (జ.1936)
* 2020: ఆర్.శాంత సుందరి, తెలుగు రచయిత్రి, అనువాదకురాలు.
* 2023:చంద్రమోహన్ , తెలుగు చలన చిత్ర నటుడు, క్యారెక్టర్  ఆర్టిస్ట్ .(జ.1942)

## పండుగలు , జాతీయ దినాలు

* వెటరన్స్ డే.
* జాతీయ విద్యా దినోత్సవం.
* యుద్ద విరమణ దినం .

## బయటి లింకులు

* బీబీసి: ఈ రోజున
* టీ.ఎన్.ఎల్: ఈ రోజు చరిత్రలో
* చరిత్రలో ఈ రోజు : నవంబర్ 11
* చారిత్రక సంఘటనలు 366 రోజులు - పుట్టిన రోజులు - స్కోప్ సిస్టం.
* ఈ రోజున చరిత్రలో ఏమి జరిగింది.
* ఈ రోజున ఏమి జరిగిందంటే.
* చరిత్రలో ఈ రోజున జరిగిన సంగతులు.
* ఈ రొజు గొప్పతనం.
* కెనడాలో ఈ రోజున జరిగిన సంగతులు
* చరిత్రలోని రోజులు
----

నవంబర్ 10 - నవంబర్ 12 - అక్టోబర్ 11 - డిసెంబర్ 11 -- అన్ని తేదీలు

వర్గం:నవంబర్
వర్గం:తేదీలు
నవంబర్ 10

**నవంబర్ 10**, గ్రెగొరియన్‌ క్యాలెండర్‌ ప్రకారము సంవత్సరములో 314వ రోజు (లీపు సంవత్సరములో 315వ రోజు ). సంవత్సరాంతమునకు ఇంకా 51 రోజులు మిగిలినవి.

## సంఘటనలు

* 1990: భారత ప్రధానమంత్రిగా చంద్రశేఖర్ నియమితుడైనాడు.

## జననాలు
* 1483: మార్టిన్ లూథర్, క్రైస్తవ మత సంస్కరణోద్యమ నిర్మాత, బైబిల్ గ్రంథాన్ని తొలిసారిగా ప్రజాభాషలోనికి అనువదించిన వేదాంతి.
* 1798: ఛార్లెస్ ఫిలిప్ బ్రౌన్, (మ.1884)
* 1848: సురేంద్రనాథ్ బెనర్జీ, భారత జాతీయోద్యమ నాయకుడు. (మ.1925)
* 1904: వైద్యుల చంద్రశేఖరం, బహురూపధారణ అనే ప్రక్రియను ప్రవేశపెట్టిన రంగస్థల నటుడు. (మ.1996)
* 1911: ఏటుకూరి వెంకట నరసయ్య, క్షేత్రలక్ష్మి పద్యకావ్యంతో పేర్గాంచిన, మానవతావాది. (మ.1949)
* 1920: దత్తోపంత్ ఠెన్గడీ, హిందూత్వవాది, భారతీయ కార్మిక సంఘ నాయకుడు, భారతీయ మజ్దూర్ సంఘ్ వ్యవస్థాపకుడు. (మ.2004)
* 1942: రాబర్ట్-ఎఫ్-ఏంజిల్, ఆర్థికవేత్త .
* 1956: మాడభూషి శ్రీధర్, నల్సార్ లా యూనివర్శిటీ అధ్యాపకుడు, కేంద్ర సమాచార శాఖ కమిషనర్‌.
* 1957: శోభారాజు, గాయనీ, సంగీతదర్శకురాలు, రచయిత , అన్నమయ్య కీర్తనలు ప్రాచుర్యంలో విశేష కృషి .
* 1978: జాగర్లమూడి రాధాకృష్ణ (క్రిష్), తెలుగు చలన చిత్ర దర్శకుడు.

## మరణాలు

* 1949: ఏటుకూరి వెంకట నరసయ్య, అధ్యాపకుడు, రచయిత. (జ.1911)
* 1979: తెన్నేటి విశ్వనాధం, స్వాతంత్ర్య సమర యోధుడు, విశాఖ ఉక్కు ఉద్యమ నేత.
* 1992: ఎ.ఆర్.కృష్ణ, నాటకోద్యమ కర్త, పద్మభూషణ్ పురస్కార గ్రహీత. (జ.1926)
* 1993: రావిశాస్త్రి, న్యాయవాది, రచయిత. (జ.1922)
* 1996: మాణిక్ వర్మ, మహారాష్ట్రకు చెందిన శాస్త్రీయ గాయకురాలు. పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీత. (జ.1926)
* 2019: టి. ఎన్. శేషన్ 10వ భారత ఎన్నికల ప్రధాన కమీషనర్. (జ.1932)
* 2020:  జీడిగుంట రామచంద్ర మూర్తి, తెలుగు రచయిత, ఆకాశవాణి ప్రయోక్త.

## పండుగలు , జాతీయ దినాలు

* రవాణా దినం.
* ప్రపంచ సైన్స్ దినోత్సవం .

## బయటి లింకులు

* బీబీసి: ఈ రోజున
* టీ.ఎన్.ఎల్: ఈ రోజు చరిత్రలో
* చరిత్రలో ఈ రోజు : నవంబర్ 10
* చారిత్రక సంఘటనలు 366 రోజులు - పుట్టిన రోజులు - స్కోప్ సిస్టం.
* ఈ రోజున చరిత్రలో ఏమి జరిగింది.
* ఈ రోజున ఏమి జరిగిందంటే.
* చరిత్రలో ఈ రోజున జరిగిన సంగతులు.
* ఈ రొజు గొప్పతనం.
* కెనడాలో ఈ రోజున జరిగిన సంగతులు
* చరిత్రలోని రోజులు
----

నవంబర్ 9 - నవంబర్ 11 - అక్టోబర్ 10 - డిసెంబర్ 10 -- అన్ని తేదీలు

వర్గం:నవంబర్
వర్గం:తేదీలు
ఆగష్టు 27

**ఆగష్టు 27**, గ్రెగొరియన్‌ క్యాలెండర్‌ ప్రకారము సంవత్సరములో 239వ రోజు (లీపు సంవత్సరములో 240వ రోజు ) . సంవత్సరాంతమునకు ఇంకా 126 రోజులు మిగిలినవి.

బొద్దు పాఠ్యం

## సంఘటనలు

* 1995 : ఈటీవీ తెలుగు ప్రసారాలు (టి.వి. ఛానెల్) ప్రారంభమయ్యాయి.
* 1955: గిన్నిస్ బుక్ ఆఫ్ వరల్డ్ రికార్డ్స్ మొదటి సంచిక ప్రచురించబడింది.
* 2003: దాదాపు గత 60, 000 సంవత్సరాలలో, అంగారక గ్రహం, భూమికి అతి దగ్గరగా వచ్చింది.

## జననాలు
* 1898: టి.ఎన్.రాజరత్నం పిళ్ళై, నాదస్వర విద్వాంసుడు. (మ.1956)
* 1908: డోనాల్డ్ బ్రాడ్‌మాన్, అద్భుతమైన సార్వకాలిక బ్యాట్స్‌మన్‌గా పేరు గాంచిన ఆస్ట్రేలియా క్రికెటర్. (మ.2001)
* 1908: లిండన్ బి జాన్సన్, రాజకీయవేత్త, రచయిత. (మ.1973)
* 1909: దాడి గోవిందరాజులు నాయుడు, తెలుగు, ఇంగ్లీష్, హిందీ నాటకాలలో స్త్రీ పురుష పాత్రధారి. (మ.1970)
* 1914: కె ఎస్ ప్రకాశరావు, ప్రముఖ చలనచిత్ర దర్శకుడు (మ.1996)
* 1928: వోలేటి వెంకటేశ్వర్లు, సంగీత విద్వాంసుడు. (మ.1989)
* 1933: నాన్సీ ఫ్రైడే, స్త్రీ లైంగిక తత్వం, స్వేచ్ఛల పై పుస్తకాలని వ్రాసిన రచయిత్రి (మ.2017).
* 1955: వల్లూరు శివప్రసాద్, నాటకకర్త.
* 1957: నూతలపాటి వెంకటరమణ, సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తి.
* 1963: సుమలత, తెలుగు, తమిళ, కన్నడ, మలయాళ, హిందీ సినిమా నటి.
* 1972: ఖలీ, భారతీయ మల్లయోధ నిపుణుడు, నటుడు.

## మరణాలు
* 1534: ఇస్మాయిల్ ఆదిల్‌షా, బీజాపూరు (1510 నుండి 1534 వరకు) సుల్తాను. (జ.1498)
* 1976: ముకేష్, భారతీయ హిందీ సినిమారంగ నేపథ్య గాయకుడు. (జ.1923)
* 2002: సింగరాజు రామకృష్ణయ్య, ఉపాధ్యాయుడు, ఏ.పి.టి.యఫ్ ప్రధాన కార్యదర్శి. (జ.1911) .
* 2006: హృషికేష్ ముఖర్జీ, భారతీయ చలనచిత్ర నిర్మాత, దర్శకుడు. (జ.1922)
* 2010: [[కంభంపాటి స్వయంప్రకాష్]], ఆయుర్వేద వైద్యుడు, లైంగిక వ్యాధుల నిపుణుడు. (జ.1962)

## పండుగలు , జాతీయ దినాలు

* -

## బయటి లింకులు

* బీబీసి: ఈ రోజున
* టీ.ఎన్.ఎల్: ఈ రోజు చరిత్రలో
* చరిత్రలో ఈ రోజు : ఆగష్టు 27
* చారిత్రక సంఘటనలు 366 రోజులు - పుట్టిన రోజులు - స్కోప్ సిస్టం.
* ఈ రోజున చరిత్రలో ఏమి జరిగింది.
* ఈ రోజున ఏమి జరిగిందంటే.
* చరిత్రలో ఈ రోజున జరిగిన సంగతులు.
* ఈ రొజు గొప్పతనం.
* కెనడాలో ఈ రోజున జరిగిన సంగతులు
* చారిత్రక దినములు.
----

ఆగష్టు 26 - ఆగష్టు 28 - జూలై 27 - సెప్టెంబర్ 27 -- అన్ని తేదీలు

వర్గం:ఆగష్టు
వర్గం:తేదీలు
తాంబూలాలిచ్చేశాను, ఇక తన్నుకు చావండి

**తాంబూలాలిచ్చేశాను, తన్నుకు చావండి ** అని కూడా అనటం కద్దు. 
గురజాడ అప్పారావు కలం నుండి భాషలోకి ప్రవహించిన గొప్ప వాక్యాల్లో ఇది ఒకటి. ఆయన తన రచనల్లో రాసిన ఎన్నో పదాలు నానుడులై, సామెతలై, నుడికారాలై భాష లోకి ఒదిగి పోయాయి. అటువంటి సామెతల్లో అగ్రశ్రేణికి చెందినది కన్యాశుల్కం నాటకం లోని ఈ వాక్యం. 

అగ్నిహోత్రావధాన్లు అనే ఒక పాత్ర, కన్యాశుల్కం మీది పేరాశతో భార్య ఇష్టానికి వ్యతిరేకంగా, ఆమెకు తెలియకుండా, తమ కూతురుకి ఒక ముసలివాడితో పెళ్ళి నిశ్చయిస్తాడు. దానికి భార్య, బావమరిది అభ్యంతరం చెప్పినపుడు, ఆసక్తికరమైన సంభాషణ వారి ముగ్గురి మధ్య జరుగుతుంది. ఆ సందర్భంలో అగ్నిహోత్రావధాన్లు చేత గురజాడ ఈ మాట అనిపిస్తాడు. 

తాంబూలాలివ్వడమనేది భారతీయ సాంప్రదాయంలో పెళ్ళి నిశ్చయం చేసుకోవడం. అక్కడి వరకూ వచ్చాక ఇక ఆ పెళ్ళి ఆగటం సాధారణంగా జరగదు, పెళ్ళి దాదాపు జరిగినట్లే. నేను తాంబూలాలు కూడా ఇచ్చేశాను, ఇక మీరెంత గింజుకున్నా ఒరిగేదేమీ లేదని ఆ పాత్ర భావం. 

చెయ్యాల్సిందంతా చేసేశాను, ఇంక ఎన్ననుకున్నా ఏమీ లాభం లేదు అని చెప్పాల్సిన సందర్భంలో దీనిని వాడతారు. 

కేవలం ఒక పాత్ర సంభాషణలలో భాగంగా రాసిన డైలాగు సామెతగా భాషలో ఇంకిపోయింది.

వర్గం:సామెతలు
ధూర్జటి

**ధూర్జటి** శ్రీ కృష్ణదేవరాయల అష్టదిగ్గజాలలో ఒకడు. కాళహస్తీశ్వర భక్తుడు. 
ఇతనిని *పెద్ద ధూర్జటి* అని అంటారు, ఎందుకంటే ఇదే పేరుతో ఇంకో నలుగురు ధూర్జటులు ఉన్నారు.

ధూర్జటి 16వ శతాబ్దము ఉత్తర భాగములో 1480 నుండి 1545 వరకు జీవించి ఉండవచ్చని భావిస్తున్నారు. ఈయన ఆనాటి పొత్తపి సీమ లోని, ప్రస్తుతం చిత్తూరు జిల్లాలో ఉన్న శ్రీకాళహస్తి పట్టణ వాస్తవ్యుడు. ఈయన తల్లితండ్రులు సింగమ్మ, రామనారాయణ. ఈయన తాత పేరు జక్కయ నారాయణ. వీరి పేర్లను బట్టి ధూర్జటి జన్మత: వైష్ణవుడైనా ఆ తరువాత కాలములో గొప్ప శివభక్తుడైనాడని భావిస్తున్నారు.

ధూర్జటి అష్టదిగ్గజములలో ప్రధానమైనవాడు. భక్తి ప్రబంధమైన శ్రీకాళహస్తి మహత్యం, శైవ శతకమైన శ్రీకాళహస్తీశ్వర శతకం ఈయన యొక్క రెండు ప్రధాన రచనలు. ఆయా రీతులలో ఇవి మహోన్నత కావ్యాలు. ధూర్జటి చెప్పినవి, ధూర్జటిపై చెప్పబడినవిగా అనేక చాటువులు ఆంధ్రదేశములో ప్రచారములో ఉన్నాయి.

* శ్రీ కాళహస్తీశ్వర శతకము నుండి

:పుడమి న్నిన్నొక బిల్వ పత్త్రమున నేఁ బూజించి పుణ్యంబునుం
:బడయన్; నేరక పెక్కు దైవంబులకుం బప్పుల్, ప్రసాదంబులుం,
:గుడుముల్, దోసెలు, సారె సత్తు, లటుకుల్, గుగ్గిళ్ళునుం బెట్టుచుం
:జెడి యెందుం గొఱగాక పోదు రకటా శ్రీ కాళహస్తీశ్వరా!

:మును నేఁ బుట్టిన పుట్టులెన్ని గలవో ? మోహంబుచే నందుఁ జే
:సిన కర్మంబుల ప్రోవులెన్ని గలవో ? చింతించినంగాన నీ
:జననంబేయని యున్న వాడ, నిదియే చాలింపవే నిన్నుఁ గొ
:ల్చిన పుణ్యంబునకుం గృపారతుడవై శ్రీ కాళ హస్తీశ్వరా !

:సంతోషించితిఁ జాలుఁ జాలు రతిరాజద్వార సౌఖ్యంబులన్
:శాంతింబొందితిఁ జాలుఁ జాలు బహురాజద్వార సౌఖ్యంబులన్
:శాంతింబొందెదఁ జూపు బ్రహ్మపదరాజద్వార సౌఖ్యంబు ని
:శ్చింతన్ శాంతుఁడ నౌదు నీ కరుణచే శ్రీ కాళహస్తీశ్వరా!

* శ్రీ కాళహస్తి మహాత్మ్యము నుండి

:ప్రాఁతలు మీఁదఁ గప్పినఁ గృపామతి నోర్చితి, నీచు పొత్తునన్
:బ్రాఁతిమెయిన్ మెసంగితివి, భక్తుఁడు కుంటెనఁ బంపఁబోతి, మై
:పూఁత యొనర్చుకొంటి శవ భూతిఁ, గపాలమునన్ భుజించి, తీ
:రోఁతలు పెక్కులుండ నివి రోయుదువే, యిఁక భక్తవత్సలా!"

:ఓ సామీ ఇటువంటి కొండ దరిలో, నొంటింబులుల్, సింగముల్
:గాసిం బెట్టెడు కుట్ర నట్టడవిలోఁ, గల్జువ్వి క్రీనీడ, నే
:యాసం గట్టితి వేటిగడ్డ నిలు? నీవాఁకొన్నచోఁ గూడు నీ
:ళ్ళే సుట్టంబులు దెచ్చి పెట్టెదరు? నీకిందేటికే లింగమా
రచనలు:

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:తెలుగు కవులు
వర్గం:శతక కవులు
వర్గం:విజయనగర సామ్రాజ్య ప్రజలు
భాగవతం - ఆరవ స్కంధము

షష్ఠమ స్కందము అనగా ఆరవ స్కందము. ఈ స్కందాన్ని, 11, 12, స్కందాలను పోతన గారు రచింపలేదు, వారి శిష్యులైన సింగయగారు రచించారు. పరిశోధన రచనలలో ఎందుకు పోతన గారు ఈ స్కందాలు రచించలేదు అనేదానికి చాలా చాలా పరిశోధనలు చేసారు. ఈ క్రింది రెండు చాలా ముఖ్యమైన్ అబిప్రాయములు.
#పోతన గారు ఈ నాలుగు స్కందములను తన శిష్యులకు వ్రాయమని ఇచ్చారు.
#రాజు తనకు భాగవతమును అంకితము ఇవ్వలేదని నాశనము చేయ పూనితే ఈ నాలుగు స్కందాలు కాలిపొయినాయి.కనుక మరల వ్రాసినారు. 
#అంతాబాగానే ఉంది, కానీ పోతనగారు ఈ భాగవతాన్ని రెండు కట్టలుగా కట్టి చక్కగా భద్రపరిచారు. కానీ రెండు కట్టలలోనూ అడుగున ఉన్న రెండు స్కందాలు చెదలు చేత నాశనము అయినాయి. అందుకనే వాటిని వారి శిష్యులు తిరిగి వ్రాసినారు.

ఇహ ఈ ఆరవ స్కందములోని వివరములు

### అజామిళోపాఖ్యానము
అజమిళుడు ఒక బ్రాహ్మణుడు. ఇతను చక్కగానే ఉండేవాడు, కానీ ఒక రోజు అడవిలో ఒక వేశ్య, కిరాతుల పూర్తి శృంగార క్రీడలు చూసి ఒక వేశ్య దగ్గరకు వెళ్ళి భార్యా, తల్లిదండ్రులను నిర్లక్ష్యము చేస్తాడు, కానీ అతనికీ వేశ్యకు పుట్టిన కుమారునికి నారాయణుడు అని పేరు పెట్టుకుంటాడు.

ఇతను మృత్యుముఖంలో కుమారున్ని పిలుస్తు నారాయణా, నారాయణా అని అంటాడు, అప్పుడు అతనిని రక్షించడానికి స్వయంగా విష్ణుదూతలే వచ్చి యమదూతలతో వాదించి అజామిళునికి చక్కని బోధనలు చేస్తారు.

## ఇందులోని ఇతర భాగాలు
#దక్షుని హంసగుహ్యం అను స్తవరాజము
#నారదుడు శబళాశ్వులకు ఉపదేశములు చేయుట
#దక్షుని నారదుని శాపవృత్తాంతము
#దేవాసుర యుద్ధము
#శ్రీమన్నారాయన కవచము
#వృతాసుర వృత్తాంతము
#చిత్రకేతూపాఖ్యానము
#సవితృ వంశ ప్రవచనాది కథ

వర్గం:హిందూమతం
భక్తి యోగము

భక్తి యొగమును గురించి భగవద్ గీతలో చక్కగ వివరించబడింది.
భక్తి యోగము
పరమాత్ముని సగుణ, నిర్గుణ రూపములలో దేనిని ఆరాధింపవలెనని అర్జునుడు ప్రశ్నించెను. రెండును భగవానుని చేరు మార్గములే అయినను సగుణ సాకార ఉపాసనయే భక్తులకు అనువైన మార్గమని సెలవిచ్చెను. ఆపై భగవంతుడు జ్ఞానియైన తన భక్తుల లక్షణములను వివరించెను. భగవంతుని యెడల అత్యంత ప్రేమ కలిగి ఉండడం భక్తి అనబడుతుంది. ఉత్తమ భక్తుడు ఇంద్రియ నిగ్రహము, సమ భావము, సర్వ భూత హితాభిలాష కలిగి ఉండాలి. ఏ ప్రాణినీ ద్వేషింపక అన్ని జీవులపట్ల మైత్రి, కరుణ కలిగి ఉండాలి. అహంకార మమకారాలను విడచిపెట్టాలి. ఓర్పు, సంతుష్టి, నిశ్చల చిత్తము కలిగి ఉండాలి. శుచి, శ్రద్ధ, కార్య దక్షత కలిగి ఉండాలి. మనోబుద్ధులను భగవంతునికి అర్పించాలి.
thumb|శివాలయంలో శివునికి అర్చన చేస్తున్న భక్తులు

## నారద భక్తి సూత్రాలు
తొమ్మిది రకాల భక్తిని నారద మహర్షి భక్తి సూత్రాలలో వివరించారు. వీటినే నవవిధభక్తులు అని పిలుస్తారు.
#శ్రవణము
#గానము
#స్మరణము
#పాద సేవనము
#అర్చనము
#వందనము
#దాస్యము
#సఖ్యము
#ఆత్మ నివేదనము

## శైవాచార్యులు

## వైష్ణవాచార్యులు
#ఆళ్వారులు
#గోదాదేవి
#రామానుజాచార్యులు
#మధ్వాచార్యులు
#నింబార్క స్వామి
#వల్లభాచార్యులు
#రాఘవేంద్రస్వామి
#చైతన్య ప్రభువు
#ఎ.సి. భక్తివేదాంత స్వామి ప్రభుపాద

## ఇవి కూడా చూడండి

* దేవకి నందన్ ఠాకూర్

వర్గం:హిందూమతం
మధురకవి

**మధురకవి** 6వ శతాబ్దము నుండి 9వ శతాబ్దముల మధ్య దక్షిణ భారతదేశములో జీవించిన వైష్ణవ సాధువు, కృతికర్త. ఈయన నాలాయిరుమ్ (నాలుగువేల) దివ్యప్రబంధములో తన గురువైన నమ్మాళ్వారును స్తుతిస్తూ 11 పాశురాలను రచించాడు. ఈయన పన్నెండు మంది ఆళ్వారులలో ఒకడుగా భావిస్తారు. మధురకవి నమ్మాళ్వారు కంటే ముందే పుట్టినందువలన ఈయన్ను నమ్మాళ్వార్ లేవకముందే, సూర్యుడు ఉదయించేముందు స్తుతిస్తారు. సాంప్రదాయ కథలలో ఈయన్ను బాగా చదువుకున్న, సంగీతజ్ఞానమున్న, లోకం తిరిగిన బ్రాహ్మణునిగా చెబుతారు. ఈయన నమ్మాళ్వారు రచనలకు సంగీతాన్ని సమకూర్చాడు.

## తొలి జీవితం
మధురకవి ఆళ్వారు, ఆళ్వారు తిరునగరి వద్ద తిరుక్కోలూరు అనే దివ్యదేశంలో చైత్రమాసంలో చిత్రా నక్షత్రములో ఒక బ్రాహ్మణ కుటుంబములో జన్మించాడు. ఈ దివ్యదేశములో పెరుమాళు వైతమానిధి (అనంత ధనరాశి భండారము) గా వెలశాడు.

మధురకవి ఆళ్వారు వేదాలను క్షుణ్ణంగా అధ్యయనం చేశాడు. అంతేకాక తమిళ, సంస్కృత భాషలలో పండితుడు. ఈయన భగవంతుని స్తుతిస్తూ అనేక కీర్తనలు రచించాడు. జీవితములోని ఒక దశలో ఈయన అన్ని సంసారబంధాలను త్యజించి, మోక్షసాధనకై కృషిచేశాడు. ఈ ప్రయత్నములో భాగంగానే ఉత్తరాదిలోని దివ్యదేశాలైన అయోధ్య, మథుర మొదలైన ప్రదేశాలను సందర్శించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:ఆళ్వారులు
వర్గం:ప్రముఖ వైష్ణవాచార్యులు
గోదాదేవి

thumb|గోదాదేవి
**ఆండాళ్** లేదా **గోదాదేవి**, శ్రీ విష్ణుచిత్తులకు పూలతోటలో లభించిన కుమార్తె. ఈమెను విష్ణుచిత్తుల దంపతులు చాలా అల్లారుముద్దుగా పెంచుకున్నారు. యుక్త వయస్సులో వచ్చిన తరువాత గోదా దేవి, శ్రీవారు అయిన రంగనాథుడినే తన పతిగా పొందాలని తలచింది. విష్ణుచిత్తులవారు ప్రతిరోజూ స్వామివారికి పూలమాలలు అలంకరణగా తీసుకోని వెళ్ళేవారు, అయితే వాటిని గోదాదేవి ముందే ధరించి తరువాత స్వామివారికి పంపించసాగినది, ఓ రోజు ఈ రహస్యం తండ్రి అయిన విష్ణుచిత్తులవారికి తెలిసి చాలా దుఃఖించి స్వామివారికి మాలాధారణ కావించరు, దానితో స్వామి మొహం చిన్నబోతుంది, దీనికంతటికీ తన కుమార్తె తప్పిదమే కారణమని చాలా చాలా బాధపడుతుంటే స్వామివారు విష్ణుచిత్తులతో అదేమీ లేదనీ, అంతే కాకుండా ఇహ ప్రతిరోజూ తనకు గోదాదేవి ధరించిన మాలాధారణే కావాలని ఆదేశిస్తారు, దానితో విష్ణుచిత్తులవారు అలాగే చేస్తారు.

తరువాత గోదా అమ్మవారు, తన తోటి బాలికలతో కలిసి "తిరుప్పావు" వ్రతాచరణ చేస్తారు. ఆ తరువాత స్వామివారి ఆదేశానుసారం గోదాదేవికీ, రంగనాథస్వామి వారికీ వివాహం జరుగుతుంది, వివాహానంతరం గోదాదేవి ఆ చిద్విలాసునిలో లీనమవుతుంది, అది చూసి విష్ణుచిత్తులవారు దుఃఖితులయితే స్వామి విష్ణుచిత్తులకు జ్ఞానోపదేశంచేసి మాయ నుండి వెలుపలకి రావడానికి సాయం చేస్తారు.

గోదాదేవి వ్రతాచరణ సమయంలో రచించిన తిరుప్పావై చాలా ప్రసిద్ధమైనది. దీనిని ధనుర్మాసంలో ప్రతిరోజూ, విష్ణువు యొక్క ఆలయంలో రోజుకొక్క పాశురం చొప్పున పఠిస్తారు.

## మూలాలు

వర్గం:ఆళ్వారులు
వర్గం:ప్రముఖ వైష్ణవాచార్యులు
తిరుమంగై ఆళ్వార్

తిరుమంగై అల్వార్ ను తిరుమంగై మన్నన్ అని కూడా పిలుస్తారు. దక్షిణ భారతదేశంలోని 12 మంది ఆళ్వారులలో చివరివాడు. అతను హిందూ మతం యొక్క వైష్ణవ సంప్రదాయానికి అనుబంధంగా గుర్తింపు పొందాడు. అతను పద్యాల కూర్పులో అత్యంత ఉన్నతమైన అళ్వార్లలో ఒకనిగా పరిగణించబడ్డాడు. అతనికి అద్భుతమైన కవితా "నర్కవి పెరుమాళ్" అనే బిరుదు ఉంది. అతనికి పరకాలయోగి అని కూడా పిలుస్తారు.

## జీవిత విశేషాలు
అతను కలియుగ ప్రారంభంలో 397 సంవత్సరమునకు సరియగు "నళ" నామ సంవత్సర వృశ్చిక (కార్తిక) మాస శుక్ల పక్ష పూర్ణిమా గురువారమున కృత్తికా నక్షత్రమున "తిరుక్కుఱైయలూర్" అను దివ్యదేశమునందు జన్మించాడు. అతనికి తన తండ్రి ""నీలనిఱైత్తర్" అని నామకరణం చేసాడు.

అతను పద్మాంశమున జన్మించిన కుముదవల్లి నాచ్చియార్లను వివాహము చేసికొన్నాడు. అందుకు అతను శ్రీవైష్ణవ ఆరాధనను నిర్వహించుచూ పూజా ద్రవ్యములకై దొంగతనము చేసేవాడు. అతనిని పరీక్షింపదలచి పెండ్లి కుమారుని వేషములో వచ్చిన శ్రీమహావిష్ణువుని కూడా దోచి స్వామి పాదస్పర్శచే జ్ఞానోదయము పొందెను. అతను "నాన్‌కణ్డు కొణ్డేన్ నారాయణా వెన్ఱుం నామమ్" అని తిరుమంత్రమును ప్రకాశింపజేసిరి.

అతను తమ శిష్యులతో కలసి దివ్యదేశ సంచారము చేయుచు పెరుమాళ్లకు మంగళాశాసనము చేయుచుండిరి. వేదబాహ్యులైన జైన బౌద్ధాదులను జయించి ఆ ద్రవ్యముతో శ్రీరంగనాథులకు మణి మంటప ప్రాకారాదులు నిర్మించిరి.

వీరు నమ్మాళ్వార్లు అనుగ్రహించిన చతుర్వేద సారభూతమైన నాల్గు ప్రబంధములకు షడంగములుగా ఆరుప్రబంధములను అనుగ్రహించిరి. వీరివైభవము వాచామగోచారము. దానిని గురుపరంపరా ప్రభావాది గ్రంథములలో సేవింపవచ్చును.

## మూలాలు

## వనరులు
* 
* 
* 
*.
* 

వర్గం:హిందూమతం
వర్గం:ఆళ్వారులు
వర్గం:ప్రముఖ వైష్ణవాచార్యులు
మత్స్యావతారం

హిందూమత పురాణాలలో శ్రీమహావిష్ణువు దశావతారాలలో మొదటి అవతారం **మత్స్యావతారం**. మత్స్యం అనగా చేప. ఈ అవతారంలో విష్ణువు రెండు పనులు చేసినట్లుగా పురాణ గాథ.  ప్రళయకాలంలో జీవరాసులను నావలో జలనిధిని దాటించడం. వేదాలను కాపాడడం.

;ఆ రాక్షసుడిని సంహరించిన విధానం పోతన భాగవతంలో ఇలా వర్ణించాడు (*[[పోతన]] పద్యం*)

ఉరకంభోనిధిలోని వేదముల కుయున్ దైత్యున్ జూచి వే
గరులాడించి ముఖంబు సాచి పలువీతన్ తోక సారించి మేన్
మెరయన్ దౌడలు గీరి మీసలడరన్ మీనాకృతిన్ విష్ణుడ
క్కరటిన్ దాకి వధించె ముష్టి దళిత గ్రావున్ హయగ్రీవున్

;ఆ శ్రీమన్నారాయణుని సత్యవ్రతుడు ఇలా ప్రస్తుతించాడు (*[[పోతన]] పద్యం*)

చెలివై చుట్టమవై మనస్థితుడవై చిన్మూర్తివై ఆత్మవై
వలనై కోర్కెల పంటవై విభుడవై వర్తిల్లు నిన్నొల్లకే
పలువెంటన్ బడి లోకమక్కటా వృధా బద్ధాశమై పోయెడున్
నిలువన్నేర్చునె హేమరాశి గనియున్ నిర్భాగ్యుడంభశ్శయ్యాపహా!

సత్య వ్రతుని కీర్తనలకు సంతోషించి శ్రీమత్స్యావతారమూర్తి అతనికి సాంఖ్యయోగ క్రియను, పురాణ సంహితను ఉపదేశించెను. అందరితోను, మూలబీజములతోను ఉన్న ఆ నావను ప్రళయాంభోనిధిని దాటించెను.

సత్యవ్రతుడు ప్రస్తుతం నడుస్తున్న "వైవస్వత మన్వంతరానికి" అధిపతి అయ్యాడు.

## మత్స్యావతారంలో శ్రీమహావిష్ణువు వెలసిన ప్రముఖ ఆలయం
* వేదనారాయణస్వామి ఆలయం నాగలాపురం
## చిత్రమాలిక

File:NarayanaTirumala10.JPG|మత్స్యావతారము
ఫైలు:Matsya avataramu.jpg|మత్స్యావతారము
ఫైలు:Matsya_painting.jpg|మత్స్య అవతారం - మరొక చిత్రం.
File:Dasavatara1.png|ప్రళయాకాలములో అందరితోను, మూలబీజములతోను ఉన్న ఆ నావను కాపాడుతున్న మత్స్యావతారమూర్తి
దస్త్రం:The back side entrance of the nagalapuram temple9.JPG|నాగలాపురంలోని శ్రీ వేదనారాయణ స్వామి వారి ఆలయం వెనుక నున్న ద్వారం పైనున్న మత్స్యావతార మూర్తి రూపం


## యివి కూడా చూడండి
* ‎ఆంధ్రప్రదేశ్ విశిష్ట దేవాలయాలు
## మూలాలు

## ఇతర లింకులు

వర్గం:విష్ణుమూర్తి అవతారాలు
లక్ష

thumb|ఒక లక్ష (99999+1)
**లక్ష** (లేదా *ల్యాక్‌*) భారతీయ సంఖ్యామానంలో ముఖ్యమైన కొలత. భారత దేశము, బంగ్లాదేశ్‌లలో ఇప్పటికీ దీనిని చాలా విరివిగా ఉపయోగిస్తారు. ఒక లక్ష అంటే వంద వేలకు సమానము. వంద లక్షలు కలిపి ఒక కోటి అవుతుంది.

భారతీయ సంఖ్యా విధానంలో కామాలను కుడివైపు నుండి లెక్కించి, మొదటి మూడు అంకెల తర్వాత, ఆపై ప్రతి రెండు అంకెల తర్వాత పెడతారు (ఉదాహరణకు, 1,00,000 = లక్ష, 1,00,00,000= కోటి). కానీ ఇది పాశ్చాత్య విధానంలో ప్రతి మూడు అంకెల తర్వాత కామా పెట్టే విధానానికి (100,000, 10,000,000) భిన్నంగా ఉంటుంది

ఉదాహరణకు, 3 మిలియన్ లను 3,000,000 ఈ విధముగా, అదే విలువగల 30 లక్షలను 30,00,000 ఈ విధముగా వ్రాయవచ్చును. వీటికి కామాలను పెట్టే తీరులో వ్యత్యాసం ఉంటుంది.

## వాడకం
'లక్ష' అనే పదాన్ని ప్రధానంగా సంఖ్యను సూచించడానికి (100,000), ముఖ్యంగా భారతీయ ఉపఖండంలో కరెన్సీ, జనాభా గణనలలో ఉపయోగిస్తారు. ఉదాహరణకు "1 *లక్ష* మంది", "*లక్షల* మంది", "20 *లక్షల* రూపాయలు ", "*లక్షల* రూపాయలు" సంక్షిప్త రూపంలో వాడటం సాధారణం. ఈ సంఖ్యా వ్యవస్థలో, 100 *లక్షలను* ఒక *[[కోటి]]*  అని పిలుస్తారు, ఇది 10 మిలియన్లకు సమానం.

## వెండి కొనుగోలులో
అంతర్జాతీయ విలువైన లోహాలలో ఒకటి వెండి. ఈ వెండి ధర నిర్ణయించడంలో కూడా ఈ *లక్ష* *అనే* పదాన్ని ఉపయోగిస్తారు. ఇక్కడ 100,000 ట్రాయ్ ఔన్సులు అంటే దాదాపు 3,110 కిలోగ్రాముల వెండితో సమానం. 

## ఇవి కూడా చూడండి
* కోటి
* భారతీయ సంఖ్యా మానము

## మూలాలు

వర్గం:సంఖ్యామానాలు
సెప్టెంబర్ 1

**సెప్టెంబర్ 1**, గ్రెగొరియన్‌ క్యాలెండర్‌ ప్రకారము సంవత్సరములో 244వ రోజు (లీపు సంవత్సరములో 245వ రోజు ). సంవత్సరాంతమునకు ఇంకా 121 రోజులు మిగిలినవి.

## సంఘటనలు

* 1939: రెండవ ప్రపంచ యుద్ధము ప్రారంభమైనది.
* 1961: మొదటి అలీన దేశాల సదస్సు బెల్‌గ్రేడ్ లో ప్రారంభమైనది.
* 1992: 10వ అలీన దేశాల సదస్సు ఇండోనేషియా లోని జకర్తా లో ప్రారంభమైనది.
* 1995: నారా చంద్రబాబు నాయుడు, ఆంధ్రప్రదేశ్ 19వ ముఖ్యమంత్రిగా ప్రమాణ స్వీకారం.
* 2006: పద్దెనిమిదవ లా కమిషన్ ను, (ఆర్డర్ నంబర్ A.45012/1/2006-Admn.III) తేది 2006 సెప్టెంబర్ 1 న ఏర్పాటు చేసారు. ఇది 2009 ఆగష్టు 31 వరకు అమలులో ఉంటుంది. 2007 మే 28 వరకు జస్టిస్ ఎమ్. జగన్నాధరావు అధ్యక్షుడు. ఆ తరువాత ఎ.ఆర్. లక్ష్మణన్ ను నియమించారు.
* 2008: భారతీయ రిజర్వ్ బాంక్ గవర్నర్‌గా దువ్వూరి సుబ్బారావు నియమితుడైనాడు.
* 2008: ఆరవ వేతన సంఘం (కేంద్ర ప్రభుత్వ ఉద్యోగుల జీత భత్యాల సవరణ కోసం వేసిన సంఘం) నివేదికలోని సిఫార్సులను, సవరించిన జీతాన్ని, కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ రోజునుంచి కేంద్ర ప్రభుత్వ ఉద్యోగులకు అమలు చేసింది. భత్యాలను మాత్రం 1 సెప్టంబరు 2008 నుంచి చెల్లించింది.

## జననాలు
* 1592: మారియా ఆంజెలా ఆస్టోర్చ్
* 1945: గుళ్ళపల్లి నాగేశ్వరరావు, నేత్రవైద్య నిపుణుడు, పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీత.
* 1947: పి.ఎ.సంగ్మా, భారతదేశ లోక్ సభ మాజీ సభాపతి. (మ.2016)
* 1950: టీ.కృష్ణ, తెలుగు సినీ దర్శకుడు .(మ.1986)
* 1963: కోనేటి సుబ్బరాజు, అన్నమయ్య జిల్లాకు చెందిన రంగస్థల నటుడు.
* 1973: రామ్ కపూర్, భారతీయ టెలివిజన్ నటుడు.
* 1975: యశస్వి, కవిసంగమం కవి.
* 1985: ముమైత్ ఖాన్ , తెలుగు,తమిళ ,హిందీ, కన్నడ, నటి.మోడల్, ఐటెం సాంగ్ లోగుర్తింపు.

## మరణాలు
* 1904: పూండ్ల రామకృష్ణయ్య, తెలుగు పండితుడు, విమర్శకుడు. (జ.1860)
* 1990: పుట్టపర్తి నారాయణాచార్యులు, తెలుగు కవి. (జ.1914)
* 1992: ఎస్.వి.జోగారావు, సాహిత్యవేత్త. (జ.1928)
* 2002: బి.వి. కారంత్, కన్నడ నాటక రచయిత, నటుడు, దర్శకుడు. (జ.1929)
* 2020: మాతంగి నర్సయ్య, మాజీ శాసనసభ సభ్యుడు, మాజీ మంత్రి.

## స్థాపనలు
* 1901: శ్రీ కృష్ణ దేవరాయాంధ్ర భాషా నిలయం, తెలంగాణలో మొదటి గ్రంథాలయం
* 1956: లైఫ్ ఇన్‌స్యూరెన్స్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా

## పండుగలు , జాతీయ దినాలు

* * - ఎల్.ఐ.సి. ఫార్మేషన్ డే
* * - ఉజ్బేకిస్తాన్ స్వాతంత్ర్య దినోత్సవం
* పోషక పదార్థాల వారోత్సవం
* ప్రపంచ కొబ్బరి దినోత్సవం 

## బయటి లింకులు

* బీబీసి: ఈ రోజున
* టీ.ఎన్.ఎల్: ఈ రోజు చరిత్రలో 
* చరిత్రలో ఈ రోజు : సెప్టెంబర్ 1
* చారిత్రక సంఘటనలు 366 రోజులు - పుట్టిన రోజులు - స్కోప్ సిస్టం.
* ఈ రోజున చరిత్రలో ఏమి జరిగింది.
* ఈ రోజున ఏమి జరిగిందంటే.
* చరిత్రలో ఈ రోజున జరిగిన సంగతులు.
* ఈ రొజు గొప్పతనం.
* కెనడాలో ఈ రోజున జరిగిన సంగతులు
* చరిత్రలోని రోజులు
----

సెప్టెంబర్ 2 - ఆగష్టు 31 - ఆగష్టు 1 - అక్టోబర్ 1 -- అన్ని తేదీలు

వర్గం:సెప్టెంబర్
వర్గం:తేదీలు
టి వి సాహిత్యం

టీ వీ సాహిత్యానికి భవిష్యత్తులో మంచి జగము ఉన్నట్టు తోచుచున్నది, మన వాళ్ళు టీ వీ లకు అతుక్కుపోయే సమయము చూస్తే!

ప్రస్తుతానికి మన టీవీలలో అంతులేని సీరియల్లు అను కథలు, సీరియల్లకే చెందిన పాటలను, సినిమా సంభంధించిన ప్రోగ్రాములూ, కొన్ని హాస్యపు జల్లుల సీరియల్లు, (ప్రస్తుతానికి అయితే ఈ టీ వీ లోని డూప్సు, జెమినీ టీ వీలోని అమృతం సీరియలును, మా టీ వీలోని కానిష్టేబులు కనకారావును చెప్పుకోవచ్చు. ) డామినేటు చేస్తున్నాయి! 

తెలుగు దేశంలోని టీవీల గురించి చెప్పుకునేది ఏదైనా రాడన్ టీ వీ వారి తమిళ డబ్బింగు సీరియల్లు గురించీ ఈ టీ వీ అధినేత, సుప్రిమో అయిన రామోజీరావు గారి కుమారుడు అయిన సుమన్ గారి బహుముఖ ప్రజ్ఞాపాటవాలను గురించి చెప్పుకోకుంటే పూర్తికానట్లే!

## చూడండి

తెలుగు టీ వీ చానల్లు
భారతీయ టీ వీ చానల్లు
తెలుగు బుల్లితెర నతులు కావలెను9030196011

వర్గం:మాధ్యమాలు
తెలుగు సినిమా సాహిత్యం

దృశ్యమాధ్యమమైన సినిమా కోసం రచించే వివిధ ప్రక్రియల సాహిత్యం సినిమా సాహిత్యం లేదా సినిమా రూపకల్పనకు ఉపకరించే సాహిత్యం సినిమా సాహిత్యం. కాగా తెలుగు సినిమా కోసం రచన చేసిన/తెలుగు సినిమాలో ప్రదర్శితమైన సాహిత్యాన్ని తెలుగు సినిమా సాహిత్యంగా, సినిమాలపై వచ్చిన సాహిత్యాన్ని సినిమారంగం గురించిన తెలుగు సాహిత్యం పేర్కొంటారు. సినిమా కథ, సంభాషణలు, స్క్రీన్‌ప్లే, పాటలు వంటి ఎన్నో సాహిత్య ప్రక్రియలు తెలుగు సినిమా సాహిత్యంలోకి వస్తాయి. వివిధ ప్రక్రియల్లో సముద్రాల జూనియర్, సముద్రాల సీనియర్దేవులపల్లి కృష్ణ శాస్త్రి, డా.సి.నారాయణ రెడ్డి,వీటూరి, రాజశ్రీ,  ఆచార్య ఆత్రేయ, పింగళి నాగేంద్రరావు, దాశరథి కృష్ణమాచార్య, గూడవల్లి రామబ్రహ్మం, చక్రపాణి, ముళ్ళపూడి వెంకటరమణ, ఆరుద్ర, దాసరి నారాయణరావు, జాలాది,జంధ్యాల, వేటూరి సుందరరామ్మూర్తి, పరుచూరి వెంకటేశ్వరరావు, పరుచూరి గోపాలకృష్ణ, సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి, గణేశ్ పాత్రో, యండమూరి వీరేంద్రనాథ్, త్రివిక్రం శ్రీనివాస్, అనంత శ్రీరాం, రామజోగయ్య శాస్త్రి తదితర సాహిత్యకారులు ఎందరో సినీ సాహిత్య రంగంలో కృషిచేశారు.

## సినిమా పాటల రచయితలు
#పింగళి నాగేంద్రరావు
#నార్ల చిరంజీవి
#ఆచార్య ఆత్రేయ
#ఆరుద్ర
#అనిశెట్టి సుబ్బారావు
#రసరాజు
#కొసరాజు రాఘవయ్య చౌదరి
#సముద్రాల
#శ్రీశ్రీ
#మైలవరపు గోపి
#జాలాది రాజారావు
#మల్లాది రామకృష్ణశాస్త్రి
#దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి
#డా.సి.నారాయణ రెడ్డి
#డా. మల్లెమాల
#సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి
#వేటూరి సుందరరామ్మూర్తి
#దాశరథి
#ఇంద్రగంటి శ్రీకాంత శర్మ
#సదాశివ బ్రహ్మం
#జ్యోతిర్మయి
#జంధ్యాల పాపయ్య శాస్త్రి
#దాసరి నారాయణ రావు
#జొన్నవిత్తుల రామలింగేశ్వర రావు
# సామవేదం షణ్ముఖశర్మ
#చంద్రబోస్
#సుద్దాల అశోక్ తేజ
#కులశేఖర్
#వెన్నెలకంటి
#రాజశ్రీ
#సాహితి
#రామజోగయ్య శాస్త్రి
#జె.కె.భారవి
#భువనచంద్ర
#వనమాలి
#అనంత శ్రీరామ్
#భాస్కరభట్ల రవికుమార్
#వెన్నెల శామ్‌ప్రకాష్

## సినిమా కథా రచయితలు
#ఆదివిష్ణు
#పరుచూరి బ్రదర్స్
#ఆదిత్యాక్
#అజయ్ కిషోర్
#అజయ్ శాంతి
#ఆకెళ్ళ
# త్రివిక్రమ్‌

## సినిమా మాటల రచయితలు
# పరుచూరి బ్రదర్స్
# గొల్లపూడి మారుతీరావు
# గణేష్ పాత్రో
# శివా చతుర్వేద్
#త్రివిక్రమ్ శ్రీనివాస్
# దాసరి నారాయణరావు
# జంధ్యాల
# సత్యానంద్
# బోయపాటి శ్రీను
# ఎం.వి.ఎస్.హరనాథ్ రావు

## ఇవి కూడా చూడండి
* తెలుగు సినిమా పాట
* సినిమారంగం గురించిన తెలుగు సాహిత్యం

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సినిమా
వర్గం:తెలుగు సాహిత్య ప్రక్రియలు
వర్గం:తెలుగు సాహిత్యం
సాఫ్టువేరు కంపెనీల జాబితా

[thumb|256x256px|గూగుల్ సీ.ఈ.ఓ, [సుందర్ పిచై|సుందర్ పిచాయ్, భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోడీ]]
#మైక్రో సాఫ్ట్ ప్రపంచంలోనే అతి పెద్ద సంస్థ. ప్రపంచ వ్యాప్థంగా ఉన్న అన్ని శాఖలను కలుపుకొని, 2004 మే నాటికి ఈ సంస్థలో సుమారుగా 50,000 మంది ఉద్యోగులు పనిచేస్తున్నారు.
#ఐ బి ఎం : ఒక అమెరికన్ బహుళజాతి సంస్థ. దీనినే *బిగ్ బ్లూ* అనే ముద్దుపేరుతో కూడా పిలుస్తారు.
#ఒరాకిల్
#సన్
#అడోబీ
#మెటా ప్రొడుక్ట్స్
#టీ సీ యస్  (టాటా కన్సల్టెన్సీ సర్వీసెస్)
#సీ.టీ.యస్ (కాగ్నిజెంట్ టెక్నాలజీ సొల్యూషన్స్)
#విప్రో
#సత్యం
#ఇన్ఫోసిస్
#టిబ్కో
#ఐ ఫ్లెక్ష్
#హెచ్ పీ
#గూగుల్ : ఒక అమెరికన్ బహుళజాతి సాంకేతిక సంస్థ. ఆన్‌లైన్ ప్రకటన సాంకేతికతలు, సెర్చ్ ఇంజిన్, క్లౌడ్ కంప్యూటింగ్, సాఫ్ట్‌వేర్, హార్డ్‌వేర్, తదితర అంతర్జాల సంబంధిత సేవలు, ఉత్పత్తులు వీరి ప్రత్యేకత. అమెరికన్ సమాచార సాంకేతిక పరిశ్రమలో అమెజాన్, ఫేస్‌బుక్, ఆపిల్, మైక్రోసాఫ్ట్‌తో పాటు ఇది బిగ్ ఫైవ్ కంపెనీలలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది.
#క్యా ప్ జె మి ని
#యాహూ
#జునిపర్ నెట్ వర్క్స్
#సిస్కో
#టెక్సాస్ ఇన్ స్ట్రుమెంట్స్
#ఇంటెల్
#సిమాంటెక్
#మెకాఫీ
#సింఫనీ
#ఆప్ లాబ్స్
#కుస్తెర్స్
#ఇన్నొమిన్ద్స్
#ఇన్ఫొటెక్
#వాల్యులాబ్స్
#ఐతాట్స్
#కీన్

## మూలాలు

వర్గం:కంప్యూటరు సాఫ్టువేరు సంస్థలు
వర్గం:జాబితాలు