open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
కులశేఖర్

**కులశేఖర్** (1971 ఆగస్టు 15 - 2024 నవంబరు 26) ఒక సినీ పాటల రచయిత. సుమారు 100 సినిమాలకు పైగా గీత రచన చేశాడు. ముఖ్యంగా దర్శకుడు తేజ, సంగీత దర్శకుడు ఆర్. పి. పట్నాయక్ దగ్గర అనేక విజయవంతమైన చిత్రాలకు పాటలు రాశాడు. చిత్రం, 10 క్లాస్, ఘర్షణ మొదలైనవి అతను పాటలు రాసిన కొన్ని సినిమాలు.

## వ్యక్తిగత జీవితం
కులశేఖర్ స్వస్థలం సింహాచలం. తండ్రి మహామహోపాధ్యాయ టి.పి. శ్రీరామచంద్రాచార్యులు, తల్లి శ్రీమతి రంగనాయకమ్మ. చిన్నప్పటి నుంచి కులశేఖర్ కు సంగీత సాహిత్యాల మీద ఆసక్తి ఉండేది. చదువుకుంటున్న రోజుల్లో పాటలు రాసి బహుమతులు పొందాడు. చదువు తర్వాత ఈటీవీ గ్రూపులో విలేకరిగా పనిచేసాడు.

## సినిమా రంగం
సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి దగ్గర శిష్యరికం చేస్తూ సినీ గీతాల రచనలో మెలకువలు తెలుసుకున్నాడు. తర్వాత తేజ దర్శకత్వంలో రామోజీరావు ఉషాకిరణ్ మూవీస్ పతాకంపై నిర్మించిన చిత్రం సినిమాతో గేయ రచయితగా పరిచయం అయ్యాడు. ఈ సినిమాలో అన్ని పాటలు ఆయనే రాశాడు. తర్వాత ఆర్. పి. పట్నాయక్, తేజ లతో కలిసి అనేక సినిమాలకు పనిచేశాడు.

## వివాదాలు
2013 అక్టోబరు 24 న కాకినాడలో ఒక శ్రీబాలాత్రిపుర సుందరి అమ్మవారి శఠగోపాన్ని దొంగిలించినందుకుగాను పోలీసులు అతన్ని అరెస్టుచేసి ఆరునెలలు జైలు శిక్ష విధించారు. తర్వాత అతని కేసును విచారించిన పోలీసులు మానసిక స్థితి సరిగా లేదని తెలియజేశారు. తర్వాత వైద్యం కోసం రాజమండ్రికి తరలించారు. 

హైదరాబాదులో ఉన్న అతని స్నేహితులు ఇచ్చిన సమాచారం ప్రకారం సుమారు 2008 లో అతను మెదడుకు సంబంధించిన వ్యాధి బారిన పడి జ్ఞాపకశక్తిని కోల్పోయాడు. ఆర్. పి. పట్నాయక్ కూడా కొన్ని సంవత్సరాల క్రితం ఓమూడు నాలుగు రోజులు వెళ్ళి వస్తాననీ చెప్పాడనీ, అతను ఎక్కడికి వెళుతున్నాడో అతనికే తెలీదని చెప్పాడు. ఇంకా అతని ఎరిగున్న వారు అతని తండ్రి మరణం గురించి అతనికి జ్ఞాపకం ఉండకపోవచ్చని తెలిపారు. హైదరాబాదులో ఉన్న కులశేఖర్ కుటుంబ సభ్యులు కూడా అతని గురించి పెద్దగా పట్టించుకోవడం లేదని అతని ఆప్తమిత్రుడొకరు దక్కన్ క్రానికల్ విలేకరికి తెలియజేశాడు. కులశేఖర్ భార్య ఓ ప్రైవేటు సంస్థలో ఉద్యోగం చేస్తూ ఇద్దరు పిల్లలను పోషిస్తోంది.

వైజాగ్ లో అతని సోదరులు ఉన్నా వారు ఇతని గురించి పట్టించుకోలేదు. హైదరాబాదులో కూడా అతనికి అప్పులు ఉన్నాయని అందుకనే అతన్ని ఎవరూ పట్టించుకోవడం లేదని స్నేహితులు తెలియజేశారు. గీత రచయితగా బిజీగా ఉన్నప్పుడే ప్రేమలేఖ రాశా అనే సినిమాకు దర్శకత్వం వహించాడు. ఆ సినిమా విడుదలకు చాలా ఆలస్యం కావడం వల్ల కూడా అతని మానసికంగా కుంగిపోయాడు.

## సినిమాలు
* చిత్రం
* జయం
* రామ్మా! చిలకమ్మా (2001)
* మనసుతో (2002)
* ఘర్షణ
* వసంతం 
* నువ్వు నేను
* ఔనన్నా కాదన్నా   
* మృగరాజు
* సుబ్బు
* దాదాగిరి

## కొన్ని పాటలు
* చెలియా చెలియా - ఘర్షణ  
* నన్నే నన్నే ఫ్రొం - ఘర్షణ  
* ఏ చిలిపి - ఘర్షణ  
* అందగాడా - ఘర్షణ
* తీయ తీయని కళలను - శ్రీరాం  
* ఎందుకో ఏమిటో - దిల్  
* ఏమైంది ఈవేళ ఫ్రొం - ఆడవారి మాటలకు అర్థాలే వేరులే 
* ఎగిరీ మబ్బులోన ఫ్రొం  - హ్యాపీ  
* ప్రియతమా  - నువ్వు నేను  
* నా గుండెలో - నువ్వు నేను

## మరణం
అనారోగ్యంతో బాధపడుతున్న 53 ఏళ్ల కులశేఖర్ హైదరాబాదులోని గాంధీ ఆసుపత్రిలో  చికిత్స పొందుతూ 2024 నవంబరు 26న మరణించాడు. ఆయనకు భార్య, ఇద్దరు పిల్లలు ఉన్నారు.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* 

వర్గం:తెలుగు సినిమా పాటల రచయితలు
వర్గం:1971 జననాలు
వర్గం:2024 మరణాలు
ఎరగుడిపాటి హనుమంతరావు

**ఎరగుడిపాటి హనుమంతరావు** (సెప్టెంబర్ 24, 1898 - మార్చి 20, 1959) ప్రముఖ రంగస్థల నటుడు, న్యాయవాది, ఉపాధ్యాయుడు.

## జననం - విద్యాభ్యాసం
హనుమంతరావు 1898, సెప్టెంబర్ 24న గోపాలకృష్ణయ్య, భూదేవమ్మ దంపతులకు నెల్లూరు జిల్లా గూడురు లో జన్మించాడు. నెల్లూరు సి.ఏ.ఎమ్. హైస్కూల్ లో ఎస్.ఎస్.ఎల్.సి. చదివి ఆంగ్లంలో బంగారు పతకం సాధించాడు.
మద్రాసు లోని క్రిస్టియన్ కళాశాలో ఇంటర్, పచ్చయప్ప కళాశాలో బి.ఏ. చదివాడు.

## ఉద్యోగం
కొలంబో, సిమ్లా సచివాలయంలో కొంతకాలం పనిచేశాడు. 1925లో గూడూరు హైస్కూల్ లో ఉపాధ్యాయుడిగా పనిచేసి, ఆ తరువాత మద్రాసు లా కళాశాలలో ప్లీడర్ పరీక్షలో ఉత్తీర్ణుడై, గూడూరులో న్యాయవాదిగా పనిచేశాడు. ఆంగ్లంలో న్యాయశాస్త్రంపై పుస్తకాలు రాశాడు.

## రంగస్థల ప్రస్థానం
వేదం వెంకటరాయశాస్త్రికి శిష్యుడైన హనుమంతరావు ఆంధ్రసభ ప్రదర్శించిన నాటకాలలో నటించడం ప్రారంభించాడు. దువ్వూరి రామిరెడ్డి రచించిన కుంభరాణా నాటకంలో కుంభరాణా పాత్ర ధరించి నటుడిగా పేరు గడించాడు. పఠాన్ రుస్తుం, హిరణ్యకశిపుడు, యుగంధరుడు, కుంభరాణా మొదలైన పాత్రలలో నటించాడు.

## మరణం
హనుమంతరావు 1959, మార్చి 20న మరణించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు కళాకారులు
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల కళాకారులు
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల నటులు
వర్గం:1898 జననాలు
వర్గం:1959 మరణాలు
రాయికల్ జలపాతం

**రాయికల్ జలపాతం** కరీంనగర్ జిల్లా సైదాపురం మండలంలోని రాయికల్ అనే గ్రామానికి సుమారు 3 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న జలపాతం. వరంగల్ జిల్లా కేంద్రానికి 43 కిలోమీటర్ల దూరంలో వరంగల్ అర్బన్ కరీంనగర్ జిల్లా ల సరిహద్దుల్లో సైదాపురం దట్టమైన పచ్చని అటవీ ప్రాంతంలోని కొండకోనల నుంచి హోరెత్తే నీటి హొయల నిండైన జలపాతం ఇది. 170 అడుగుల ఎత్తులో నుండి కిందికి దూకుతున్న ఈ జలపాతం చుట్టుప్రక్కల ప్రాంతంలోని ఈ సుందర ప్రదేశం 
పర్యాటకులకు, ప్రకృతి ప్రేమికులకు కనులవిందును కలిగిస్తుంది.

## ఎలా చేరుకోవాలి
ఎత్తైన పర్వతశ్రేణిలో ఉండే ఈ జలపాతాన్ని చేరాలంటే కాలినడకన కొంత దూరం గుట్టలమీదుగా వెళ్లాల్సి ఉంటుంది. చుట్టూ అల్లుకున్న పచ్చటి అడవి, పైన జలపాతం నుంచి పారే సెలయేటి గలగల సవ్వడులు, పక్షుల కిలకిలా రావాలు, పట్టణ కాలుష్యానికి దూరంగా ప్రశాంతమైన ప్రకృతిమాత ఒడిలో హాయిగా సేద తీరేందుకు చక్కటి ప్రదేశం ఇది.

హుస్నాబాద్ - సిద్దిపేట రోడ్డులో ములకనూరు వద్ద కుడివైపు వెళ్లాలి. మాజీ ప్రధానమంత్రి పీవీనరసింహారావు స్వగ్రామమైన వంగర మీదుగా రాయికల్ గ్రామానికి వెళ్ళాలి. 
గ్రామం నుండి దక్షిణ దిశలో 3 కిలోమీటర్లు ప్రయాణం చేస్తే గ్రామ చెరువు వస్తుంది. అక్కడ వాహనాలను నిలిపి, జలపాతాల వైపు సుమారు 1 1/2 కిలోమీటర్ల దూరం ట్రెక్కింగ్ చేస్తూ జలపాతాలను చేరుకోవాలి.

## పర్యటక ప్రాంతంగా
రాయికల్‌ జలపాతాన్ని కరీంనగర్‌ పాలనాధికారి సర్ఫరాజ్‌ అహ్మద్‌, కరీంనగర్‌ పోలీసు కమిషనర్‌ వి.బి కమలాసన్‌రెడ్డి, జిల్లా పర్యాటక శాఖ అధికారి వెంకటేశ్వర్‌రావు సందర్శించి, ఇక్కడి జలపాతం, గుట్టలు, చెరువు పరిసరాలను పరిశీలించారు. ఈ ప్రాంతాన్ని పర్యటకంగా అభివృద్ధి చేసేలా ప్రభుత్వానికి ప్రతిపాదనలు పంపుతామని, రాయికల్‌ నుంచి జలపాతం వరకు 3 కి.మీ మేర రహదారి నిర్మాణానికి నిధుల మంజూరుకు చర్యలు తీసుకుంటామన్నారు.

## మూలాలు

వర్గం:తెలంగాణ జలపాతాలు
వర్గం:తెలంగాణ పర్యాటక ప్రదేశాలు
వర్గం:జలపాతాలు
రాయగిరి కోట

**రాయగిరి కోట** తెలంగాణ రాష్ట్రం, యాదాద్రి భువనగిరి జిల్లా, రాయగిరి గ్రామసమీపాన ఉన్న మల్లన్న గుట్టపై రెండువేల ఏండ్ల క్రితం ఎంతో వైభవాన్ని చవిచూసిన కోట. మాల్యాల కమ్మ ప్రభువులు కాకతీయ కమ్మ ప్రభువుల కాలంలో ఈ కోటని ఆధునీకరించి వారి పతనం తరువాత కొంత కాలం స్వతంత్రంగా పాలించారు.

## కోట చరిత్ర
రాయగిరి కోట శాతవాహనుల కాలంలోనే నిర్మాణం జరిగి ఉంటుందని, అనంతరకాలంలో విష్ణు కుండినులు కొంతకాలం ఈ కోట కేంద్రంగా ఈ ప్రాంతాన్ని పాలించి ఉంటారని, వారి తర్వాత రాష్ట్రకూట రాజులు ఈ కోటను ప్రధాన కేంద్రంగా చేసుకుని ఈ ప్రాంతాన్ని ఏలి ఉంటారని చరిత్రకారుల అంచనా.

## కోట విశేషాలు
మల్లన్నగుట్ట తూర్పు దిశ మధ్యలోనే చిన్నచిన్న రాళ్ళతో నిర్మించిన మూడు ప్రాకారాల కోటగోడ (2 అడుగుల వెడల్పుతో 18 అడుగుల ఎత్తులో రాతి గోడలు) ఉంటుంది. ఒకటి మట్టిగోడ, రెండవది చెక్కిన పెద్ద రాతిబండలతో రెండవ వరుస కోటగోడకాగా మూడవది చక్కగా గోడలకోసం చెక్కిన రాతిబిళ్ళలతో కట్టిన గోడ. సరిగ్గా కోట మధ్యలో మల్లన్నగుడి ఉంటుంది. మల్లన్నగుడి రాతిద్వారం రెండు శేరలమీద కలశాలు (జైనబసది లేదా గుడికి వుండే గుర్తులు) ఉన్నాయి. దీనినిబట్టి మొదట జైనదేవాలయంగా వున్న ఈ గుడి తర్వాత శివాలయంగా మార్చబడిందని తెలుస్తుంది. గుడి ముందు వినాయకుడు, తలలేని నంది, ఆంజనేయుడు ఉన్నారు. గుడికి దగ్గరలో రెండు సహజసిద్ధమైన నీటికుండాలున్నాయి. 28 కిలోమీటర్ల మేర విస్తరించి ఉన్న ఈ కోటను పూర్తిగా తిరిగి చూడాలంటే కనీసం 3 రోజులు పడుతుంది. 8 కి.మీ. పొడవు, 5 కి.మీ.ల వెడల్పుండే గుట్టపై 40 కి.మీ.ల వైశాల్యంతో మైదానప్రాంతం ఉంటుంది. నాలుగు కొలనులు, ఎన్నో నివాస గృహాల ఆనవాళ్ళు, పెద్ద పరిమాణంలో ఉన్న ప్రాచీన ఇటుకలు ఉన్నాయి. స్తూపనిర్మాణం వుండవచ్చనిపించే ఇటుకలతో కట్టిన తొట్లు, ఇతర నిర్మాణాలు అక్కడక్కడ కనిపిస్తాయి. భువనగిరి కోట కన్నా ముందే ఈ కోట నిర్మాణం జరిగివుండవచ్చు. ఇక్కడి కోట నిర్మాణం, భవనాల కట్టుకం, కుండాల నిర్వహణ, దేవాలయాలు, స్తూపాలవంటి నిర్మాణాలు... ఇవన్నీ ఈ రాయగిరి కోట విష్ణుకుండినుల కాలం, అంతకన్నా ముందే ఇక్కడ కట్టివుంటారని భావించవచ్చు.

కోటలోని చిన్నచిన్న రాళ్ల గుట్టలో (రాళ్ల చెరికలో) స్వయంభూగా వెలిసిన లక్ష్మీనారసింహస్వామిని ఇప్పటికి చుట్టు ప్రక్కల ప్రాంతాల నుండి వచ్చే భక్తులు కొలుచుకోవడం ఆనవాయితీగా వస్తోంది. రాజ భవనాల తాలూకు పునాదులు, సైనికులు, మంత్రులు, ఇతర రాజ పరివారపు నివాస కట్టడాల తాలూకు ఆనవాళ్లు మనకు కోటలోపల అక్కడక్కడా కనిపిస్తాయి. కొన్ని రాతిశిల్పాలపై గజిబిజిగా చెక్కబడిన కొన్ని అక్షరాలు ఉన్నాయి.

## ఇవికూడా చూడండి
* తెలంగాణ కోటలు

## మూలాలు

వర్గం:తెలంగాణ కోటలు
వర్గం:తెలంగాణ పర్యాటక ప్రదేశాలు
యు.ఎన్.ధేబర్

thumb|300px|సౌరాష్ట్ర సమాఖ్య యొక్క మంత్రులు సంస్థానాధీశులతో ముఖ్యమంత్రి యు.ఎన్.ధేబర్ (కుడి నుండి నాలుగవ వ్యక్తి).
**ఉచ్ఛరంగ్‌రాయ్ నవాల్‌శంకర్ ధేబర్** (1905–1977) భారత స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు. 1948 నుండి 1954 వరకు సౌరాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్నాడు. 1955 నుండి 1959 వరకు భారత జాతీయ కాంగ్రేసు అధ్యక్షుడిగా పనిచేశాడు. 1962లో రాజ్‌కోట్ నుండి మూడవ లోక్‌సభకు ఎన్నికయ్యాడు.

## జీవితం
ధేబర్, 1905, సెప్టెంబరు 21న గుజరాత్ రాష్ట్రంలోని జాంనగర్కు పదకొండు మైళ్ళ దూరంలోని గంగాజాల అనే కుగ్రామంలో జన్మించాడు. ఈయన తండ్రి నవాల్‌శంకర్. విశ్వవిద్యాలయంలో విద్య పూర్తిచేసుకొని, న్యాయవాదవృత్తి ప్రారంభించి, ప్రముఖ న్యాయవాదిగా పేరుతెచ్చుకున్నాడు. మహాత్మా గాంధీ ప్రభావంతో 1936లో న్యాయవాదవృత్తిని వదిలి స్వాతంత్ర్య ఉద్యమంలో పాల్గొన్నాడు.

1936లో రాజ్‌కోట్ మిల్లు కామ్‌దార్ మండలం అనే కార్మిక సంఘానికి అధ్యక్షుడిగా పనిచేశాడు. 1937-38లో కథియావర్ రాజకీయమండలికి కార్యదర్శిగా ఉన్నాడు.1938-39లో రాజ్‌కోట్ ప్రజామండలికి అధ్యక్షుడిగా కూడా ఉన్నాడు. 1941లో మహాత్మాగాంధీ విరమ్‌గామ్ వద్ద వ్యక్తిగత సత్యాగ్రహాన్ని చేపట్టడానికి ధేబర్ ను ఎంపిక చేశాడు. దీనివళ్ళ ధేబర్ ఆరునెలలు జైలుశిక్ష అనుభవించాడు.

1942లో మరలా క్విట్ ఇండియా ఉద్యమకాలంలో జైలుకు వెళ్ళాడు. స్వాతంత్ర్యానంతరం ధేబర్, కథియావర్ సంస్థానాలు, భారతదేశంలో విలీనం కావటానికి, సంయుక్త కథియావర్ రాష్ట్రం ఏర్పాటుకు విశేషకృషి చేశాడు. ఆ తర్వాత ఈ రాష్ట్రానికే సౌరాష్ట్ర అని పేరుమార్చారు. 1948లో సౌరాష్ట్ర రాష్ట్రానికి ముఖ్యమంత్రిగా నియమితుడై 1954వరకు ఆ పదవిలో ఉన్నాడు. ఈయన పాలనలో గ్రామోద్దరణకు సౌరాష్ట్రలో అనేక సంస్కరణలు చేపట్టాడు.

1955లో దేభర్ భారత జాతీయ కాంగ్రేసు అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికై 1959 వరకు పనిచేశాడు. పార్టీ అధ్యక్షుడిగా ఎన్నిక కాగానే తొలి చర్యగా, దేశానికి పార్టీ ఏ విధంగా సహాయపడగలదనే విషయంపై నిర్ణయించడానికి, పార్టీ యొక్కప్రముఖనేతలనందరినీ సమావేశపరచాడు. 1960-61లో షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాలు, షెడ్యూల్డ్ తెగల కమిషన్‌కు అధ్యక్షుడిగా ఉన్నాడు. 1962లో రాజ్‌కోట్ నుండి మూడవ లోక్‌సభకు ఎన్నికయ్యాడు. అనేక సామాజిక, సాంఘిక సేవా సంస్థలతో ధేబర్‌కు అనుబంధం ఉంది. 1973లో భారత ప్రభుత్వం ఈయన్ను పద్మవిభూషణ్ సత్కారంతో గౌరవించింది. రాజ్‌కోట్ విమానాశ్రయానికి దేభర్ పేరే పెట్టారు.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* భారత జాతీయ కాంగ్రేస్

వర్గం:1905 జననాలు
వర్గం:1977 మరణాలు
వర్గం:3వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:పద్మవిభూషణ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:భారత జాతీయ కాంగ్రెసు అధ్యక్షులు
మారుతిపాలెం

**మూరుతి పాలెం** చిత్తూరు జిల్లా, శ్రీకాళహస్తి మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన శ్రీకాళహస్తి నుండి 25 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన నుండి కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 595827.== విద్యా సౌకర్యాలు ==

## వైద్య సౌకర్యం
### ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం

### ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం

## తాగు నీరు

తాగునీటి కోసం చేతిపంపులు, బోరుబావులు, కాలువలు, చెరువులు వంటి సౌకర్యాలేమీ లేవు.
## పారిశుధ్యం

## సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు

## మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు

## ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు

## విద్యుత్తు

## భూమి వినియోగం
మూరుతి పాలెంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:

* వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 84 హెక్టార్లు
* వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 30 హెక్టార్లు
* తోటలు మొదలైనవి సాగవుతున్న భూమి: 36 హెక్టార్లు
* వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 10 హెక్టార్లు
* బంజరు భూమి: 99 హెక్టార్లు
* నికరంగా విత్తిన భూమి: 152 హెక్టార్లు
* నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 99 హెక్టార్లు
* వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 152 హెక్టార్లు
## నీటిపారుదల సౌకర్యాలు

మూరుతి పాలెంలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.

* బావులు/బోరు బావులు: 80 హెక్టార్లు
* చెరువులు: 72 హెక్టార్లు

## మూలాలు
శివరాత్రి మహత్యం

**శివరాత్రి మహత్యం** 1965, డిసెంబర్ 17న విడుదలైన డబ్బింగ్ సినిమా. ఈ సినిమాకు "ಶಿವರಾತ್ರಿ ಮಹಾತ್ಮೆ" అనే కన్నడ సినిమా మూలం. వీరాంజనేయ పిక్చర్స్ బ్యానర్‌పై వెలువడిన ఈ సినిమాకు పి.ఆర్.కౌండిన్య దర్శకుడు. 
## తారాగణం
# రాజ్‌కుమార్ - విజయుడు
# రాజశ్రీ - రంజని
# ప్రభాకర్ రెడ్డి - శివుడు
# లీలావతి - వాసంతి, విజయుని భార్య
# మీనాకుమారి
# ధూళిపాళ - విక్రముడు, సేనాధిపతి

## సాంకేతిక వర్గం
* దర్శకుడు : పి.ఆర్.కౌండిన్య
* సంగీతం: సాలూరు హనుమంతరావు
* నృత్యం: వి.జె.శర్మ
* మాటలు: ముద్దుకృష్ణ - రాజశ్రీ
* పాటలు: రాజశ్రీ, గబ్బిట
* ఛాయాగ్రహణం: రవికాంత్
* నిర్మాత: సుంకర సత్తిరాజు

## కథ
సంతానం కోసం తపస్సు చేసిన సింహపురి రాజు వీరసింహునికి శివుడు పుత్ర వరమిస్తాడు. కానీ తపస్సు మధ్యలో రాజుకు కామవికారం కలిగిన కారణంగా పుట్టబోయే కొడుకు దుర్మార్గుడూ, నాస్తికుడూ, దుర్మదాంధుడూ అవుతాడనే శాపమూ ఇస్తాడు. రాజకుమారుడు విజయుడు అలానే అవుతాడు. శివాపచారం చేస్తాడు. తల్లినీ, తండ్రినీ, భార్యనూ చెరసాలలో పెడతాడు. వెలయాలిని అంతఃపురంలో పెడతాడు. చివరికి రంజనికి స్వర్ణ తులాభారం కూడా చేయబోతాడు. బంగారం తక్కువ పడగా తాను అదివరకు మూసివేసిన శివాలయంలోని బంగారు నాగాభరణాన్ని తీసుకోబోతాడు. అందువల్ల అతని కన్ను, కాలు పోతాయి. కానీ కన్నూ కాలూ పోయాక, మిత్రులు శత్రువులు, ముక్తి రక్తి ఇవన్నీ వేర్వేరుగా గ్రహించగలిగిన వాడవుతాడు. శివుడు బిల్వపత్ర పూజకు, శివరాత్రి వ్రతానికి కనికరిస్తాడు.

## పాటలు
# కనుమోయి వయ్యారి సొంపులు ఒకసారి ఘుమఘుమ - ఎస్.జానకి
# చాలు చాలు ఈ జన్మ ఇక చాలురా దారి తెన్నుతెలియని బ్రతుకు - పిఠాపురం
# జయ జయ పరమేశా దేవ దేవ జయ జయ త్రిభువన - ఎస్.జానకి
# జో జో జో జో బంగారు తండ్రి పసిడి కల నిను పిలువ నిదురించ - ఎస్.జానకి
# తాపసేంద్ర ఓ రాజచంద్ర నీకీ వనవాసమేలో ప్రేయసి దరినుండె - ఎస్.జానకి
# నవ్వే వెన్నెల రేయి నవ్వెను వెన్నె హాయి నవ్వుల జాబిల్లి - ఎస్.జానకి,పి.బి.శ్రీనివాస్
# పరమేశా నిన్నే శరణంటి నయ్యా శశిధర వేగ కరుణించి కాపాడు - ఎస్.జానకి
# ప్రియమోహిని కనులలో తేనియలే చిలికే వలపు తలపు - పి.బి.శ్రీనివాస్
# బంగారు వంటి బ్రహ్మయ్య ఉందిలే నీ ముందు జాణ - స్వర్ణలత
# రమణీయ మధుమాసము మధురానంద సౌభాగ్యము - ఎస్.జానకి

## మూలాలు

* ఘంటసాల గళామృతము బ్లాగు - కొల్లూరి భాస్కరరావు, ఘంటసాల సంగీత కళాశాల, హైదరాబాద్ - (చల్లా సుబ్బారాయుడు సంకలనం ఆధారంగా)

## బయటి లింకులు

వర్గం:1965 తెలుగు సినిమాలు
వర్గం:డబ్బింగ్ సినిమాలు
వర్గం:ప్రభాకర్ రెడ్డి నటించిన సినిమాలు
వర్గం:ధూళిపాళ నటించిన సినిమాలు
భీంసేన్ సచార్

**భీంసేన్ సచార్** (1894 డిసెంబరు 1 &ndash; 1978 జనవరి 18) భారతీయ రాజకీయనాయకుడు. ఈయన పంజాబ్ రాష్ట్రానికి రెండుసార్లు ముఖ్యమంత్రిగా పనిచేశాడు.

## జీవితం
సచార్ 1894, డిసెంబరు 1 న జన్మించాడు. లాహోర్లో బి.ఏ, ఎల్.ఎల్.బి చదివి గుజ్రన్‌వాలాలో న్యాయవాద వృత్తి ప్రారంభించాడు. ఇది ప్రస్తుతం పాకిస్తాన్లో ఉంది. చిన్న వయసులోనే స్వాతంత్ర్యోద్యమం పట్ల ఆకర్షితుడై, భారత జాతీయ కాంగ్రేసు పార్టీలో చేరాడు. 1921లో పంజాబ్ ప్రదేశ్ కాంగ్రేసు కమిటీ కార్యదర్శిగా ఎన్నికయ్యాడు. 1947లో భారత స్వాతంత్ర్యం వచ్చేనాటికి, పార్టీలో ప్రముఖసభ్యుడిగా ఎదిగాడు.

1949 లో కాంగ్రేసు పార్టీ ఈయన్ను పంజాబ్ ముఖ్యమంత్రి పదవికి ఎంపిక చేసింది. 1949 ఏప్రిల్ 12న ముఖ్యమంత్రిగా ప్రమాణస్వీకారం చేసి, ఆ పదవిలో 1949, అక్టోబరు 18 దాకా కొనసాగాడు. 1952లో స్వతంత్ర భారతంలో తొలి సార్వత్రిక ఎన్నికలు జరిగి, తొలిసారి పంజాబ్ శాసనసభ ఏర్పడింది. ప్రాంతీయ ఎన్నికలలో కాంగ్రేసు పార్టీ విజయం సాధించింది. ఎన్నికల తర్వాత సచార్ తిరిగి ముఖమంత్రై 1952 ఏప్రిల్ 17 నుండి 1956, జనవరి 23 వరకు పదవిలో కొనసాగాడు. పార్టీలో అంతర్గత రాజకీయాల వల్ల పదవి నుండి తొలగించబడిన తర్వాత, కేంద్రప్రభుత్వం సచార్ను ఒడిశా గవర్నరుగా ప్రకటించింది. 1956 నుండి 1957 వరకు ఒడిశా గవర్నరుగా పనిచేశాడు. ఆ తరువాత 1957 నుండి 1962 వరకు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ గవర్నరుగా పనిచేశాడు.

ఎమర్జెన్సీ కాలంలో, ఇందిరా గాంధీ, ఆమె కుమారుడు సంజయ్ గాంధీల నిరంకుశ పాలనకు వ్యతిరేకంగా గళం విప్పిన ఇతర కాంగ్రేసు పాత తరం అసమ్మతి వర్గ నాయకులతో సహా, సచార్ అరెస్టయ్యి జైలుకు పంపించబడ్డాడు.

## వ్యక్తిగత జీవితం
సచార్ చిన్నతనంలోనే తమ సమాజానికి చెందిన అమ్మాయిని పెద్దలు కుదిర్చిన పెళ్ళి చేసుకున్నాడు. ఈయన కొడుకు రాజీందర్ సచార్ (జ.1923) ప్రముఖ న్యాయవాది, ఢిల్లీ హైకోర్టుకు ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా పనిచేశాడు. భారతదేశ మతపరమైన అల్పసంఖ్యాకుల స్థితిగతులపై వివిధాస్పదమైన నివేదిక సచార్ కమిటీ అధ్యుక్షుడు రాజీందర్ సచారే. ప్రముఖ పాత్రికేయుడు, వామపక్ష కార్యకర్త, శాంతికాముకుడైన కులదీప్ నయ్యర్, సచార్ అల్లుడు.

## మూలాలు

వర్గం:1894 జననాలు
వర్గం:1978 మరణాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ గవర్నర్లు
వర్గం:ఒడిశా గవర్నర్లు
వర్గం:పంజాబ్ ముఖ్యమంత్రులు
టి.ఎస్‌. ఎలియట్

**థోమస్ స్టెరన్స్ ఎలియట్** అమెరికాలోని మిస్సోరి ప్రాంతంలో సెంట్‌లూయి గ్రామంలో 1888 సెప్టెంబరు 26వ తేదీన జన్మించాడు.ఆయన్ పూర్వీకులు 17వ శతాబ్దంలో ఇంగ్లాండు నుండి వలసపోయి బోస్టన్ లో స్థిరపడినవారే. తండ్రి వ్యాపారస్తుడు. 

## జీవిత విశేషాలు
హార్వార్ద్ విశ్వవిద్యాలయంలో నాలుగేళ్ళు విద్యాభ్యాసం చేసి, 1909లో పట్టాపుచ్చుకున్నాడు, ఎలియట్. తత్వశాస్త్రం పట్ల శ్రద్ధచూపాడు. 1910లో సార్‌బాన్‌లో తత్వము, సాహిత్యము చదివి తిరిగి హార్వార్డ్ లో మరికొంతకాలం చదువుసాగించాడు. 1913లో విశ్వవిద్యాలయ శాఖలో పనిచేసి జర్మనీలో తర్వాత ఆక్స్‌ఫర్డ్ లో ఉన్నతవిద్యనభ్యసించాడు. 

1915లో వివాహానంతరం ఇంగ్లాండులో నివాసం ఏర్పరచుకొని ఉండిపోయాడు. కొంతకాలం ఉపాధ్యాయుడిగా, తరువాత బ్యాంకులోనూ పనిచేశాక, 1917లో ఇగోయిస్ట్  అనే పత్రిక సహాయసంపాదకుడుగా, పిమ్మట క్రైటీరియన్ పత్రికా సంపాదకుడుగా పదేళ్ళు పనిచేశాడు.1917-1920 మధ్యలో రచన మొదలెట్టి ఖండకావ్యాలు ప్రచురించాడు. 1922లో బీడునేల (The Waste Land) అనే గద్యకావ్యం వెలువడింది. దీనితో ఆధునిక కవితా ఉద్యమానికి మార్గదర్శకుడిగా ఆయన కీర్తి, ప్రభావమూ పెరుగుతూ వచ్చి ఈనాడు ప్రపంచసాహిత్యంలో అగ్రశ్రేణి కవిగా ఆయన స్థావరం స్థిరపడింది. .1927లో బ్రిటిషు పౌరుడిగా, పౌరసత్వపు హక్కులు పొందాడు.1925నుండి ఫేబర్ ప్రచురణ కర్తల సలహాదారుడిగా ఉన్నాడు. 1930 నుండి ఆయన గేయనాటకాలు రచించడం మొదలెట్టాడు. మర్డర్ ఇన్ ద కెథడ్రల్ ను 1935లో ప్రదర్సించాడు. ఈ నాటకం ప్రేక్షకుల్ని ఆకర్షించింది. మరి నాలుగు గేయ నాటకాలు వ్రాశాడు. 1944 లో ఫోర్ క్వార్టెట్స్ (Four Quarterts) అనేగేయ సంపుటి వెలువడింది. గతంతో సమంన్వయం కుదుర్చుకోవడానికి సాగించిన నాలుగు యాత్రల కథనం ఇందలి వస్తువు. ఆధునిక విశ్వకవితారంగంలో ప్రముఖ విమర్శకులు ఈ కావ్యాన్ని మాహాకావ్యంగా ఎన్నిక చేశారు.

1920 నుండి సాహిత్య విమర్శ సాగిస్తూ ఎన్నెన్నో వ్యాసాలు వ్రాశాడు. సాహిత్యమే కాక, ఇతర సాంఘిక సమస్యలను పరిశీలిస్తూ గ్రంథాలు వ్రాశాడు. 1948లో ఆర్డర్ ఆఫ్ మెరిట్ - బిరుదు, నోబెల్ బహుమానం పొందాడు. ఎన్నో విశ్వవిద్యాలయాలు, డాక్టరేట్ బిరుదు నిచ్చి ఎలియట్ ని గౌరవించాయి. మొదటి భార్య చనిపోయిన కొన్ని సంవత్సరాలకి 1957లో వాలెరీ ఫ్లెచర్ను వివాహమాడాడు. 1965 జనవై 4 వ తేదీన కీర్తిశేషుడైనాడు. సాహిత్యం పట్ల ప్రేమానురాగాలున్న వ్యక్తులెందరో కంట తడిబెట్టుకున్నారు.

1949లో ఎడినబరోలో అంతర్జాతీయ ఉత్సవాల సందర్భంలో ఎలియట్ వ్రాసిన నాటకాన్ని ప్రదర్సించినప్పుడు ప్రతివళ్ళూ చెప్పుకుంటున్న ఈ ఎలియట్ ఎవర్ండీ? అన్నారుట. ప్రేక్షకులలో ఒకరు. 1930 నుండి వెలువడుతున్న గ్రంథాలలో ఎలియట్ ప్రస్తావన ఉండితీరింది. సాహొత్యం గురుంచి ఏది వ్రాసినా, ఎలియట్ నిర్వచనాన్ని ఉదహరించకుండా ఉండలేరు. ఆయనతో సమాధానం కుదుర్చుకోకుండా ఏ పాశ్చాత్య రచయితకి జరగడం లేదంట.

## మూలాలు

* 1965 భారతి పత్రిక. 
* ఎలియట్

వర్గం:ఆంగ్ల కవులు
తప్పుచేసి పప్పుకూడు

**తప్పుచేసి పప్పుకూడు** 2002, మే 22న విడుదలైన తెలుగు చలన చిత్రం. కోదండరామిరెడ్డి దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో మోహన్ బాబు, శ్రీకాంత్, గ్రేసీ సింగ్, బ్రహ్మానందం, తనికెళ్ళ భరణి, కోట శ్రీనివాసరావు, ఎల్. బి. శ్రీరామ్ తదితరులు ముఖ్యపాత్రలలో నటించగా, ఎమ్.ఎమ్. కీరవాణి సంగీతం అందించారు.

## నటవర్గం
* మోహన్ బాబు
* రమేష్ గా శ్రీకాంత్
* గ్రేసీ సింగ్
* మన్నవ బాలయ్య
* సుజాత (నటి)
* బ్రహ్మానందం
* తనికెళ్ళ భరణి
* గిరిబాబు
* గుండు హనుమంతరావు
* కోట శ్రీనివాసరావు
* ఆలీ 
* పీలా కాశీ మల్లికార్జునరావు
* ఎల్. బి. శ్రీరామ్
* రాధిక చౌదరి
* తెలంగాణ శకుంతల
* **పాటల జాబితా**
* బృందావన మాలి , రచన: జొన్నవిత్తుల రామలింగేశ్వర రావు, గానం.జేసుదాస్, చిత్ర
* గోవిందా గోవింద, రచన: చిర్రావురి విజయకుమార్ , గానం.ఎం.ఏం.కీరవాణి, సుజాత మోహన్
* ఇంత అన్నాడు అంత అన్నాడు గంగరాజు, రచన: కుల శేఖర్, గానం.ఎం.మోహన్ బాబు, నిత్య సంతోషి
* వాన కొడతొoది , రచన: గురుచరన్, గానం. ఉదిత్ నారాయణ్ , కె ఎస్ చిత్ర 
* యా అల్లా హరే కృష్ణ , రచన: భువన చంద్ర , గానం.ఉదిత్ నారాయణ్

## పాటల జాబితా
బృందావన మాలి , రచన: జొన్నవిత్తుల రామలింగేశ్వర రావు, గానం. కె. జె జేసుదాస్, కె ఎస్ చిత్ర

ఇంతన్నాడంతాన్నడే గంగరాజు , రచన: కులశేఖర్, గానం. మోహన్ బాబు, నిత్య సంతోషినీ

గోవింద గోవింద , రచన: చిర్రావురి విజయకుమార్ , గానం.ఎం ఎం కీరవాణి, సుజాత మోహన్

వాన కొడతాంది , రచన: గురుచరణ్ , ఉదిత్ నారాయణ, కె ఎస్ చిత్ర

యా అల్లా హరేకృష్ణ, రచన: భువన చంద్ర, గానం.ఉదిత్ నారాయణ్.

## సాంకేతికవర్గం
* దర్శకత్వం: కోదండరామిరెడ్డి
* నిర్మాత: మోహన్ బాబు
* సంగీతం: ఎమ్.ఎమ్. కీరవాణి
* నిర్మాణ సంస్థ: లక్ష్మీప్రసన్న పిక్చర్స్

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు కుటుంబకథా సినిమాలు
వర్గం:తెలుగు ప్రేమకథా సినిమాలు
వర్గం:బ్రహ్మానందం నటించిన సినిమాలు
వర్గం:శ్రీకాంత్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:తనికెళ్ళ భరణి సినిమాలు
వర్గం:మోహన్ బాబు నటించిన సినిమాలు
వర్గం:కోట శ్రీనివాసరావు నటించిన సినిమాలు
వర్గం:ఎల్. బి. శ్రీరాం నటించిన సినిమాలు
వర్గం:ఎమ్.ఎమ్. కీరవాణి సంగీతం అందించిన సినిమాలు
రామచంద్ర భండారే

**ఆర్.డీ.భండారే** లేదా **రామచంద్ర ధోండీబా భండారే** (జ. 1916 ఏప్రిల్ 11, మ. 1988 సెప్టెంబరు 5) భారత జాతీయ కాంగ్రేసు పార్టీకి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. నాలుగవ, ఐదవ లోక్‌సభ సభ్యుడు. మహారాష్ట్ర లోని ముంబై నార్త్ సెంట్రల్ నియోజకవర్గం నుండి లోక్‌సభకు ఎన్నికయ్యాడు.

## ప్రారంభ జీవితం
రామచంద్ర భండారే, 1916, ఏప్రిల్ 11న,  బొంబాయి రాష్ట్రంలోని సతారా జిల్లా, విటాలో (ప్రస్తుతం సాంగ్లీ జిల్లాలో ఉన్నది) జన్మించాడు. దళిత మహర్ల కుటుంబంలో జన్మించిన భండారే తండ్రి ధోండీబా హరీబా భండారే. ఈయన చిన్నతనంలోనే కుటుంబం బొంబాయి తరలివచ్చి అక్కడ స్థిరపడింది. భండారే ఉత్తర వరాలీ ప్రాథమిక పాఠశాలలో ప్రాధమిక విద్యను, కొలాబావాడీలో మాధ్యమిక విద్య పూర్తి చేసుకొని, బొంబాయిలోని మహారాష్ట్ర ఉన్నత పాఠశాలలో చదివాడు. ముంబైలోని ఎల్ఫిన్‌స్టోన్ కళాశాలలో బి.ఏ పట్టభద్రుడై, బొంబాయి ప్రభుత్వ న్యాయ కళాశాలలో, ఖాల్సా కళాశాలలో ఎల్.ఎల్.బి, ఎం.ఏ పూర్తిచేశాడు. చదువు పూర్తిచేసిన తర్వాత బొంబాయిలో న్యాయవాదవృత్తి ప్రారంభించాడు. అదే సమయంలో న్యాయశాస్త్ర ఆచార్యుడిగా కూడా పనిచేశాడు.

## కార్మిక, దళిత నాయకుడిగా
రామచంద్ర భండారే కార్మిక సంఘాలలో క్రియాశీలకంగా పనిచేస్తూ, 1942 నుండి 1945 బొంబాయి నగరపాలిక కామ్‌గర్ సంఘానికి కార్యదర్శిగా ఉన్నాడు. 1949 నుండి 1952 వరకు బాబాసాహెబ్ అంబేద్కర్ నేతృత్వంలో నెలకొల్పబడిన దిగువస్థాయి గ్రామీణ సేవకుల సంఘానికి అధ్యక్షత వహించాడు. 1952-54 వరకు బొంబాయి వస్త్రపరిశ్రమ కార్మికుల సంఘానికి ఉపాధ్యక్షుడుగా పనిచేశాడు. 1963 నుండి 1966 వరకు నవభారత్ మజ్దూర్ మహాసభ అధ్యక్షుడిగా ఉన్నాడు.

భండారే, సంస్థ ప్రారంభం నుండే, షెడ్యూల్డ్ కాస్ట్స్ ఫెడరేషన్ లో సభ్యుడుగా ఉన్నాడు. పార్టీ యొక్క విభాగమైన, బొంబాయి ప్రదేశ్ షెడ్యూల్డ్ కాస్ట్స్ ఫెడరేషన్ యొక్క అధ్యక్షుడయ్యాడు. మహాత్మా గాంధీ, బొంబాయి సందర్శించడానికి వచ్చినప్పుడు, దళితులపట్ల తన సౌభ్రాతృత్వాన్ని చాటడానికి వరాలీలోని ఒక మెహతర్ల ఇంట విడిదిచేశాడు. మహాత్మాగాంధీ యొక్క ఈ "ప్రదర్శన"ను నిరసిస్తూ, భండారే, ఆయన అనుచరులు నల్లజండాలు ఎగురవేసి నిరసన వ్యక్తంచేశారు. పర్యవసానంగా, వర్ణ హిందువులకు, దళితులకు మధ్య పెద్ద తగాదా ప్రారంభమైంది. ఈ గొడవల్లో, భండారే గట్టిగా నిలబడి, బొంబాయి షెడ్యూల్డ్ కులాల ప్రముఖ నాయకుడిగా ఎదిగాడు. 1946లో వరాలీలో ఒక గ్రంథాలయాన్ని స్థాపించాడు. బొంబాయిలో ప్రతి ప్రాంతంలో తమిళ సంఘాన్ని నెలకొల్పాడు. భండారే చొరవతో, అంబేద్కర్ జన్మదినాన్ని పెద్ద ఎత్తున సంబరంగా జరపటం ప్రారంభమైంది. 1950 ఏప్రిల్ 14 నిర్ధర్ అనే వారపత్రికను ప్రారంభించాడు. అది రెండేళ్ళపాటు కొనసాగింది.

## రాజకీయాల్లో
భండారే 1948 నుండి 1957 వరకు బొంబాయి మహానగరపాలికలో సభ్యుడిగా పనిచేశాడు. 1960 నుండి 1962 వరకు బొంబాయి శాసనసభ సభ్యుడిగా ఉంటూ, ఆ సభలో ప్రతిపక్ష నాయకుడిగా వ్యవహరించాడు. భండారే  భారతీయ రిపబ్లికన్ పార్టీ యొక్క వ్యవస్థాపక సభ్యుడు. 1964 నుండి 1966 వరకు ఆ పార్టీ అధ్యక్షుడిగా కూడా ఉన్నాడు.ఆ తరువాత 1973 నుండి 1976 వరకు బీహారు గవర్నరుగానూ, 1976 నుండి 1977 వరకు ఆంధ్రప్రదేశ్ గవర్నరుగానూ పనిచేశాడు.

## మరణం
భండారే 1988, సెప్టెంబరు 5న బొంబాయిలోని తన స్వగృహంలో మరణించాడు. ఈయన భార్య శకుంతలాబాయి. ఈయనకు ముగ్గురు కొడుకులు, ఒక కూతురు. ఈయన నివాసం ముంబైలోని వడాలా ప్రాంతంలో ఉండేది.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* www.rdbhandare.com (official website)

వర్గం:1916 జననాలు
వర్గం:1988 మరణాలు
వర్గం:4వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:5వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ గవర్నర్లు
వర్గం:బీహార్ గవర్నర్లు
ధౌళిగిరి

**ధౌళిగిరి** ఒరిస్సా లోని భువనేశ్వర్కు 8 కిలోమీటర్ల దూరంలోని దయానది ఒడ్డునున్న పర్వతంపై నిర్మించబడిన ఒక బౌద్ధక్షేత్రం. చరిత్రలో ఈ ధౌళి ప్రదేశానికి ఎంతో ప్రాముఖ్యత ఉంది. ఈ ప్రదేశంలోనే అశోక చక్రవర్తికి యుద్ధం అంటే విరక్తి కలిగి జ్ఞానోదయం కలిగి బౌద్ధమతాన్ని ఆశ్రయించాడు. శాంతికి చిహ్నమైన శాంతిస్థూపం ఇక్కడే ఉంది.

## చరిత్ర - నిర్మాణం
అశోక చక్రవర్తి కాలంనాటి రాళ్లకు గుర్తుగా నిర్మించబడింది. 260 బి.సి. నాటి రాళ్లు ఈ ప్రాంతంలో ఉన్నాయి. బౌద్ధ గురువుల సలహాతో 19వ శతాబ్దంలో ఇక్కడ శాంతి స్థూపం నిర్మించబడింది. ఆ శాంతి స్తూపం వలయాకారంలో ఉంటుంది. ఈ స్థూపానికి నాలుగువైపులా నాలుగు బుద్ధ విగ్రహాలు ఉన్నాయి.

## ఇతర వివరాలు
ఈ శాంతి స్థూపం వెనుకవైపు ఒక శివుని దేవాలయం ఉంది. ఈ దేవాలయంలో పెద్ద శివలింగం, దేవాలయ గోడలో ఒకవైపు అమ్మవారు ఇంకోవైపు గణపతి వెనుకవైపున లక్ష్మీనారాయణ దుర్గాదేవి ఉన్నారు.

## చిత్రమాలిక

File:Dhauligiri Buddha Statue.JPG|ధౌళి శాంతి స్థూపం వద్దనున్న బుద్ధ విగ్రహం
File:Dhauli Ashoka inscription Puri District India.jpg|ముందువైపు ఏనుగు ఆకారం కలిగిన అశోకుని యొక్క ప్రధాన శిలాశాసనం
File:Dhauli Light and Sound show.jpg|thumb|ధౌళిగిరి లేజర్ షో


## ఇతర లంకెలు

* 

## మూలాలు

వర్గం:ఒడిశా పర్యాటక ప్రదేశాలు
వర్గం:ఒడిశా దేవాలయాలు
ఏడుపాయల దుర్గమ్మ దేవాలయం

**ఏడుపాయల దుర్గమ్మ** మెదక్ జిల్లా పాపన్నపేట మండలం నాగసానిపల్లిలో గ్రామంలో ఏడు పాయల నదీ ఒడ్డున వెలిసి, వందల ఏళ్ల చరిత్ర కలిగిన పుణ్యక్షేత్రం. తెలంగాణ రాష్ట్రంలో ప్రసిద్ధ పుణ్యక్షేత్రంగా, పర్యాటక కేంద్రంగా పేరుపొందింది. ప్రతీయేటా **[[మహాశివరాత్రి]]** సందర్భంగా మూడు రోజుల పాటు **జాతర** ఉత్సవాలు ఘనంగా జరుగుతాయి.

## చరిత్ర
ద్వాపర యుగాంతంలో పరీక్షిత్తు మహారాజు సర్పరాజు కాటుకు గురై ప్రాణాలు కోల్పోతాడు. రాజు కొడుకు జనమేజయుడు తండ్రి మరణానికి కారణమైన సర్ప సంతతిని సమూలంగా అంతమొందించాలని సర్పయాగం తలపెట్టాడు. యజ్ఞ గుండాలు నిర్మింపజేసి జమదగ్ని, అత్రి, కశ్యపి, విశ్వామిత్ర, వశిష్ట గౌతమి, భరద్వాజ వంటి సప్త రుషులతో ఈ యాగం నిర్వహిస్తాడు. యజ్ఞ ఫలితంగా సర్పాలన్నీ వచ్చి అగ్నికి ఆహుతవుతుండటంతో సర్పజాతి అంతమవుతుందనే ఆందోళనతో నాగులతల్లి దేవుళ్లకు వేడుకొనన్నదట. నాగులకు పుణ్యలోక గతులు ప్రాప్తించేందుకు గరుత్మంతుడు పాతాళంలోని భోగవతీ నదిని తీసుకుని వస్తాడు. యజ్ఞస్థలికి రాగానే భోగవతీ నది ఏడుపాయలుగా చీలి ప్రవహించిందట. సర్పయజ్ఞ గుండాలను ముంచుతూ ఓ పాయ రాతిగుహలో వెలిసిన దుర్గామాత పాదాలను తాకుతూ గోదావరిలో కలిసిందట. ఏడుగురు రుషులతో యజ్ఞం చేయడం.. గంగాదేవి ఏడుపాయలుగా చీలి ప్రవహించడం వల్ల ఏడు పాయలు అనీ ఈ చరిత్రతో అమ్మవారికి ఏడుపాయల దుర్గామాత అని పేరు వచ్చింది. 
## విగ్రహంలోని విశేషం
నల్లసరపు రాతితో చెక్కి కొట్టొచ్చినట్టుండే దుర్గామాత రూపంతో అమ్మవారుంటారు. సర్పయాగ స్థల ప్రాశస్త్యాన్ని కలిగి ఉంది.

## జాతర
ప్రతీ సంవత్సరం మహాశివరాత్రి నాడు ఏడుపాయల జాతర జరుగుతుంది. తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్, కర్నాటక, మహారాష్ట్రల నుంచి భక్తులు వస్తారు. మంజీరా నదిలో పుణ్యస్నానాలు చేసి అమ్మవారిని దర్శించకుంటారు. దశాబ్దాల తరబడిగా ఇక్కడ జాతర జరుగుతుండం వల్ల ఆలయ ప్రాశస్త్యాన్ని, భక్తుల నమ్మకాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకుని ఏడుపాయల జాతరను తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం అధికారిక ఉత్సవంగా నిర్వహిస్తుంది.

## నిధులు
ఏడుపాయల వన దుర్గమాత జాతర నిర్వహణకు, భక్తులకు మౌలిక వసతుల కల్పనకు 2023లో ప్రభుత్వం రెండు కోట్ల రూపాయలు మంజూరు చేసింది.

## మూలాలు

వర్గం:తెలంగాణ దేవాలయాలు
వర్గం:మెదక్ జిల్లా దేవాలయాలు
వర్గం:మెదక్ జిల్లా పుణ్యక్షేత్రాలు
వర్గం:తెలంగాణ పుణ్యక్షేత్రాలు
వర్గం:తెలంగాణ పర్యాటక ప్రదేశాలు
వర్గం:హిందూ దేవాలయాలు
తెలుగు రక్షణ వేదిక

**తెలుగు రక్షణ వేదిక** తెలుగు కనపడాలి - తెలుగు వినపడాలి, తెలుగు రచించాలి - తెలుగు రుచించాలి అన్న నినాదంతో ఏర్పాటైన సంస్థ. తెలుగు భాష ఉన్నతి కోసం, తెలుగు సాహిత్య పరిరక్షణ కోసం 2008, సెప్టెంబరు 25న సంపాదకులు, కవి, రచయితైన పొట్లూరి హరికృష్ణ దీనిని ప్రారంభించారు.
## కార్యవర్గం
* జాతీయ అధ్యక్షులు: పొట్లూరి హరికృష్ణ
* జాతీయ ఉపాధ్యక్షులు: డా. తిరునగరి రామానుజయ్య
* జాతీయ ప్రధానకార్యదర్శి: నారంశెట్టి ఉమామహేశ్వరరావు
* జాతీయ కార్యదర్శులు: కత్తిమండ ప్రతాప్, డా. ఎన్. వసంత్
* జాతీయ సభ్యులు: యశోదా పెనుబాల

## పురస్కారాలు
తెలుగు భాష, తెలుగు సాహిత్యం, సంస్కృతి సంప్రదాయాల రక్షణలో భాగంగా వచన, రచన, పద్య, గద్య వివిధ భాష-సాహిత్య ప్రకియలో సేవలందిస్తున్న కవులు-కళాకారులను, తెలుగు జాతి తెలుగు ఖ్యాతి సామాజిక నిర్మాణంలో భాగంగా వివిధ రంగాలలో విశిష్టసేవలను అందిస్తున్న సృజనలను-చైతన్యుల సేవలను ప్రశంసిస్తూ సన్మానిస్తూ తెలుగు రక్షణ వేదిక అభినందిస్తుంది.

# తెలుగురత్న పురస్కారం
# కళారత్న పురస్కారం
# ఎన్.టి.ఆర్. పురస్కారం
# కవిరత్న పురస్కారం
# కవితాశ్రీ పురస్కారం
# ఉగాది పురస్కారాలు

## ప్రపంచస్థాయి కవిసమ్మేళనం
అనంతపురం జిల్లా కేంద్రంలోని జిల్లా పరిషత్‌ సమావేశ మందిరంలో 2017, అక్టోబరు 14,15వ తేదీల్లో తెలుగు రక్షణ వేదిక ప్రపంచ కవిసమ్మేళనాన్ని నిర్వహించింది. ప్రపంచ సాహితీ చరిత్రలో తొలిసారిగా 33 గంటలా 44 నిముషాలా 55 సెకన్లపాటు ఈ కవి సమ్మేళనాన్ని ఏర్పాటు చేశారు. దేశంలోని 12 రాష్ట్రాలతో పాటు విదేశాల నుంచి కూడా కవులు, రచయితలు హాజరై వచన కవిత్వం, పద్యకవిత్వం, నానీనాలు, శతకాలు, వివిధ సాహిత్య పక్రియలపై కవులు తమ కవితలను వినిపించారు. నిర్విరామంగా 33 గంటలా 44 నిముషాలా 55 సెకన్లపాటు జరిగే ఈ కవిసమ్మేళనం ప్రపంచసాహితీ చరిత్రలో రికార్డు కవిసమ్మేళనంగా నమోదు అయింది.

## మూలాలు

*

వర్గం:తెలుగు భాష
వర్గం:సంస్థలు
గౌతమ్ నంద

**గౌతమ్ నంద** 2017 లో సంపత్ నంది దర్శకత్వంలో విడుదలైన చిత్రం. ఇందులో గోపిచంద్, హన్సిక, క్యాథరిన్ ముఖ్య పాత్రల్లో నటించారు.

## కథ
గౌతమ్ ఘట్టమనేని తన తండ్రి విష్ణువర్ధన్ నెలకొల్పిన గౌతం గ్రూప్ కి ఏకైక వారసుడు. ధనం విచ్చలవిడిగా ఖర్చు పెడుతూ పార్టీలతో కాలం వెళ్ళదీస్తుంటాడు. ఒకానొక పార్టీలో వెయిటర్ మీద చేయి చేసుకుంటాడు. అతను అసలు తనెవరో గుర్తెరగమంటూ సవాలు విసురుతాడు.

## తారాగణం
* గౌతమ్ ఘట్టమనేని/నందకిషోర్ గా గోపిచంద్
* హన్సిక
* క్యాథరిన్
* చంద్రమోహన్
* సీత
* అన్నపూర్ణ
* తనికెళ్ళ భరణి (ప్రత్యేక పాత్ర)
* బిత్తిరి సత్తి
* జయ్ బదలాని
* మౌసుమి సాహా
*నికితిన్ ధీర్
*అనుపమ కుమార్

## పాటల జాబితా
* బస్తీ దొరసాని, రచన: రామజోగయ్య శాస్త్రి, గానం.నకాష్ అజీజ్ , రమ్య బెహరా, సోనీ
*జిందగీ నా మైలేజ్ దోబార, రచన: రామజోగయ్య శాస్త్రి ,  నీరజ కోన, గానం. ఎస్ ఎస్ తమన్, యాజీన్ నిజర్
*బ్లాక్ అండ్ వైట్, రచన: రామజోగయ్య శాస్త్రి, గానం. దివ్య కుమార్
*బోలే రామ్ బోలే రామ్, రచన: రామజోగయ్య శాస్త్రి, గానం. శ్రీకృష్ణ, ఎం ఎల్. శ్రుతి 
*గౌతమ్ నందా, ఎస్ ఎస్ తమన్,థీమ్ మ్యూజిక్.

## మూలాలు

వర్గం:గోపిచంద్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:2017 తెలుగు సినిమాలు
వర్గం:చంద్రమోహన్ నటించిన సినిమాలు
సంపత్ నంది

**సంపత్ నంది** ఒక తెలుగు సినీ దర్శకుడు రచయిత, నిర్మాత.  

## జీవితం
సంపత్ 1980 జూన్ 20 తేదీన వరంగల్ జిల్లా, హనుమకొండలో జన్మించాడు. పదో తరగతి దాకా హనుమకొండలో చదివాడు. అక్కడే వాళ్ళ ఇంటికి సమీపంలో ఒక గ్రంథాలయం ఉండేది. అక్కడ పుస్తక పఠనం బాగా అలవాటయింది. చిరంజీవి సినిమాలు వరుసగా చూసి వాటిని రచయిత ధృక్కోణంలో విశ్లేషించే వాడు. నెల్లూరు నారాయణ కళాశాలలో ఇంటర్మీడియట్ చదివాడు. తర్వాత రాయచూరులోని వి. ఎల్. సి. పి కళాశాలలో బిఫార్మసీ పూర్తి చేశాడు. పోసాని కృష్ణమురళి సంభాషణల మీద ఆసక్తి కలిగి ఓ సినిమా డైరీ సహాయంతో ఆయన ఫోను నంబరు సంపాదించి అప్పుడప్పుడూ మాట్లాడేవాడు. ఆయన ముందుగా డిగ్రీ పూర్తి చేసి రమ్మన్నాడు. తన దగ్గర పనిచేస్తున్న త్రివిక్రమ్ శ్రీనివాస్ స్వంతంగా ప్రయత్నాలు మొదలు పెట్టడంతో ఆ స్థానంలో ఇతనికి ఆహ్వానం పంపాడు పోసాని. తరువాత మూడు సంవత్సరాల పాటు పోసాని కృష్ణమురళి దగ్గర సహాయకుడిగా పనిచేశాడు. అదే సమయంలో ముంబై, బెంగళూరు ల్లో ప్రకటనలు రూపొందించేవాడు.

## సినిమాలు
2010 లో ఏమైంది ఈవేళ సినిమాతో దర్శకుడిగా మారాడు. ఈ సినిమాలో వరుణ్ సందేశ్, నిషా అగర్వాల్ జంటగా నటించారు. కేవలం 3 కోట్ల బడ్జెట్ లో తీసిన ఈ చిత్రం సుమారు 80 లక్షలకు పైగా లాభాన్ని ఆర్జించి పెట్టింది. ఈ సినిమా విడుదలైన తర్వాత వారం రోజుల్లోనే ఏడు అవకాశాలు వచ్చాయి. నిర్మాత శానం నాగ అశోక్ కుమార్ ద్వారా 2012 లో రాం చరణ్ కథానాయకుడిగా వచ్చిన రచ్చ సంపత్ రెండో సినిమా. 2015 లో రవితేజ కథానాయకుడిగా బెంగాల్ టైగర్ చిత్రానికి దర్శకత్వం వహించాడు. 2017 లో గోపీచంద్ ముఖ్యపాత్రల్లో గౌతమ్ నంద సినిమాను రూపొందించాడు.

### దర్శకుడిగా
* ఏమైంది ఈవేళ
* రచ్చ
* బెంగాల్ టైగర్
* గౌతమ్ నంద
*సీటీమార్‌ (2021)

### నిర్మాతగా
* గాలిపటం
* పేపర్ బాయ్
* సింబా (2024)

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సినిమా దర్శకులు
వర్గం:1980 జననాలు
వర్గం:వరంగల్లు పట్టణ జిల్లా సినిమా దర్శకులు
ప్రగతి (అయోమయ నివృత్తి)

* ప్రగతి - తెలుగు వార పత్రిక
* ప్రగతి (నటి) - సినీ నటి
హాయ్

**హాయ్** 2002, మే 24న విడుదలైన తెలుగు చలన చిత్రం. ఇవివి సత్యనారాయణ దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో ఆర్యన్ రాజేష్, నికిత, చంద్ర మోహన్, జయసుధ, ప్రకాష్ రాజ్, చలపతి రావు, మల్లికార్జున రావు, ఎల్. బి. శ్రీరామ్, బేనర్జీ తదితరులు ముఖ్యపాత్రలలో నటించగా, కోటి సంగీతం అందించారు.

## నటవర్గం
* ఆర్యన్ రాజేష్
* నికిత
* చంద్ర మోహన్
* జయసుధ
* ప్రకాష్ రాజ్
* చలపతి రావు
* మల్లికార్జున రావు
* ఎల్. బి. శ్రీరామ్
* బేనర్జీ

## సాంకేతికవర్గం
* దర్శకత్వం: ఇవివి సత్యనారాయణ
* నిర్మాత: డి. రామానాయుడు
* సంగీతం: కోటి
* ఛాయాగ్రహణం: శ్రీనివాసరెడ్డి
* కూర్పు: కృష్ణారెడ్డి
* నిర్మాణ సంస్థ: సురేష్ ప్రొడక్షన్స్
* పాటలు: సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి, చంద్రబోస్, సురేంద్ర కృష్ణ

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు కుటుంబకథా సినిమాలు
వర్గం:తెలుగు ప్రేమకథా సినిమాలు
వర్గం:ఇ.వి.వి.సత్యనారాయణ దర్శకత్వం వహించిన సినిమాలు
వర్గం:కోటి సంగీతం అందించిన సినిమాలు
వర్గం:చంద్రమోహన్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:జయసుధ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:ప్రకాష్ రాజ్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:చలపతి రావు నటించిన సినిమాలు
వర్గం:మల్లికార్జునరావు నటించిన సినిమాలు
వర్గం:ఎల్. బి. శ్రీరాం నటించిన సినిమాలు
రామేశ్వర్ ఠాకూర్

**రామేశ్వర్ ఠాకూర్** (1927 జూలై 28 – 2015 జనవరి 15) బీహారు రాష్ట్రానికి చెందిన స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, భారత జాతీయ కాంగ్రేసు పార్టీ అగ్ర రాజకీయనాయకుడు, కేంద్ర ప్రభుత్వంలో మాజీ మంత్రి. 2004 నుండి 2011 వరకు వరుసగా, ఒడిశా, ఆంధ్రప్రదేశ్, కర్ణాటక, మధ్య ప్రదేశ్ రాష్ట్రాలకు గవర్నరుగా పనిచేశాడు. వృత్తిరీత్యా ఛార్టర్డ్ అకౌంటెంట్ ఐన ఠాకూర్, 1966 నుండి 1967 వరకు ఇన్ స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఛార్టర్డ్ అకౌంటెంట్స్ ఆఫ్ ఇండియా అధ్యక్షుడిగాకూడా పనిచేశాడు.

## జీవితచరిత్ర
ఠాకూర్, ఝార్ఖండ్ రాష్ట్రంలోని గొడ్డా జిల్లా, ఠాకూర్ గంగ్తీ గ్రామంలో జన్మించాడు. భగల్పూరులో బి.ఏ చేసి, పాట్నా విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఎం.ఏ పట్టభద్రుడై, కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయంలో ఎల్.ఎల్.బి పూర్తిచేశాడు. ఆ తరువాత ఛార్టర్డ్ అకౌంటెంటు అయ్యాడు. ఈయన క్విట్ ఇండియా ఉద్యమంలో పాల్గొన్నాడు. ఆ సమయంలో ఆరు నెలలు సంతాల్ పరగణాలోని రాజ్‌మహల్ హిల్స్‌లో అజ్ఞాతవాసం గడిపాడు. స్వాతంత్ర్య పోరాటానికి సంబంధంగా 1946లో అరెస్టయ్యి, కలకత్తాలోని డమ్‌డమ్ కేంద్రకారాగారంలో ఖైదీగా ఉన్నాడు.

## గవర్నరుగా
రామేశ్వర్ ఠాకూర్ 2004 నుండి 2006 దాకా ఒడిశా గవర్నరుగా, 2006 నుండి 2007 వరకు ఆంధ్రప్రదేశ్ గవర్నరుగా, 2007 నుండి 2009 వరకు కర్ణాటక గవర్నరుగా, ఆ తర్వాత 2009 నుండి 2011 వరకు మధ్య ప్రదేశ్ గవర్నరుగా పనిచేశాడు.

ఠాకూర్ 2007, ఆగస్టు 21న కర్ణాటక రాష్ట్ర 15వ గవర్నరుగా ప్రమాణస్వీకారం చేశాడు. కర్ణాటక గవర్నరుగా ఉండగా, తన సొంత పార్టీ అయిన కాంగ్రేసుకు పక్షపాతంగా వ్యవహరిస్తున్నాడనే అభియోగం ఎదుర్కొన్నాడు. అప్పటి కర్ణాటక ముఖ్యమంత్రి ధరమ్ సింగ్, చట్టవ్యతిరేకంగా వ్యవసాయ భూమిలో ఇనుప ఖనిజాన్ని త్రవ్వేందుకు అనుమతి మంజూరు చేసి, రాష్ట్ర ఖజానాకు తీవ్రనష్టం కలుగజేశాడని లోకాయుక్త నివేదిక సమర్పించింది. ఆ నివేదికలో నష్టాన్ని భర్తీ చేయటానికి ధరం సింగ్ నుండి 36 కోట్లు వసూలు చేయాలని సిఫారసు చేసింది. అయితే, రామేశ్వర్ ఠాకూర్ పదవి నుండి తొలగేముందు, ధరం సింగ్‌పై ఉన్న అభియోగాలన్నీ మాఫీ చేశాడు.తన మిగిలిన గవర్నరు గడవుకు ఈయన 2009, జూన్ 24న మధ్యప్రదేశ్ కు గవర్నరుగా బదిలీ అయ్యాడు. బలరాం జక్కర్ పర్యాయం ముగిసిన తర్వాత జూన్ 30న, ఆయన స్థానంలో రామేశ్వర్ ఠాకూర్ పదవి చేపట్టి 2011 సెప్టెంబరు 7 దాకా పదవిలో ఉన్నాడు.

1998 నవంబరు నుండి 2001 నవంబరు వరకు. మరలా 2004 నవంబరు తర్వాత భారత స్కౌట్స్ అండ్ గైడ్స్ అధ్యక్షుడిగా పనిచేశాడు.

రామేశ్వర్ ఠాకూర్ 2015, జనవరి 15 న ఢిల్లీలో మరణించాడు. ఇతని భార్య నర్మదా ఠాకూర్. ఇతనికి ఇద్దరు కుమారులు (సుషీల్, అనిల్), ఇద్దరు కుమార్తెలు (మృదుల, సంగీత).

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* http://www.bsgindia.org/

వర్గం:1924 జననాలు
వర్గం:2015 మరణాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ గవర్నర్లు
వర్గం:కర్ణాటక గవర్నర్లు
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ గవర్నర్లు
వర్గం:ఒడిశా గవర్నర్లు
బాబా సెహగల్

**బాబా సెహగల్** ఒక ప్రముఖ భారతీయ ర్యాప్ గాయకుడు.

## జీవితం
బాబా సెహగల్ నవంబరు 23, 1965 న ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని లక్నో లో జన్మించాడు. *జి. బి. పంత్ విశ్వవిద్యాలయం* నుంచి కెమికల్ ఇంజనీరింగ్ లో హానర్స్ పట్టా పొందాడు.

బాబా సెహగల్ భార్య పేరు అంజు. వీరికి ఒక కుమారుడు తన్వీర్. ఈ దంపతులిద్దరూ 2010 నుంచి కలిసి ఉండటం లేదు. ఆషిమా కల్రా అనే మహిళతో ఆయన సహజీవనం కొనసాగిస్తున్నాడు.

## పాటలు
అతని మొదటి ఆల్బం *దిల్ రూబా* 1990 లో విడుదలైంది. రెండో అల్బం 1991 లో *ఆలీ బాబా*. మూడో అల్బం *ఠండా ఠండా పానీ* అతనికి దేశమంతటా మంచి పేరు సంపాదించి పెట్టింది. 2000 దశకంలో విదేశాలకు వెళ్ళి అక్కడ అనేక ప్రదర్శనలు ఇచ్చాడు.
### తెలుగు సినిమా
చిరంజీవి నటించిన రిక్షావోడు సినిమాలో బాబా సెహగల్ పాడిన *రూప్ తేరా మస్తానా* అనే పాట మంచి ప్రాచుర్యం పొందింది. తర్వాత దక్షిణ భారత సినిమా పరిశ్రమలో మరిన్ని అవకాశాలు వచ్చిన అమెరికా, యూకే లో ప్రదర్శనలు ఇస్తుండటం వల్ల వాటిని అంది పుచ్చుకోలేక పోయాడు. 2008 లో పవన్ కల్యాణ్ హీరోగా వచ్చిన జల్సా సినిమాలో బాబా సెహగల్ పాడిన *సరిగమ పదనిసా* అనే పాట మంచి ప్రాచుర్యం పొందింది.

## మూలాలు

వర్గం:భారతీయ పురుష గాయకులు
వర్గం:1965 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ వ్యక్తులు
మత్స్యగిరి లక్ష్మీనర్సింహ్మాస్వామి దేవాలయం

**మత్స్యగిరి లక్ష్మీనర్సింహ్మాస్వామి దేవాలయం** అనేది తెలంగాణ రాష్ట్రం, యాదాద్రి భువనగిరి జిల్లా, వలిగొండ మండలం, వేములకొండ గ్రామం సమీపంలోని ఎత్తయిన గుట్టపై ఉన్న దేవాలయం.

## స్థల పురాణం
వేములకొండ గుట్టకు రెండు వైపుల ఘాట్‌ రోడ్డు ఉంది. గుట్టపైన ఉన్న నీటి గుండంలో కుండంలో ఉండే చేపల రకం పేరు మార్పుడుగాళ్ళు. వాటిని పట్టుకొని తినే ప్రయత్నం చేసేవాళ్ళంతా చచ్చిపోతారనే కథ ప్రచారంలో ఉంది. వేములకొండంటే వేయిమునుల కొండ అని అర్థం. ఒకప్పుడు జైనమునులు ఇక్కడ నివసించేవారు. వేములకొండ అని పేరు వచ్చింది. 

## గుడి
thumb|శివాలయం
ఒకప్పుడు ఈ గుట్టపై గుడి ఉండేదికాదని, తరువాతికాలంలో ఈ గుడి, మిగిలిన నిర్మాణాలు జరిగాయి తెలుస్తుంది. పూర్వం కొండ కిందనుండి మెట్లదారి ఉండేది. ద్వార బంధానికి మత్స్యం చెక్కివుంది. మెట్లదారికి కుడివైపున కొండరాతికే చెక్కిన గణపతి, ఆంజనేయ శిల్పాలున్నాయి. అవి శిల్పరీతిని బట్టి రాష్ట్రకూటుల కాలానికి చెందినవిగా చెబుతున్నారు. గుడికి రాతి ప్రహరి నిర్మించిన ఆనవాళ్ళున్నాయి. పలుచని నలుపు, ఎరుపు, బూడిద రంగు కుండపెంకులు ఆ స్థలంలో లభించడంతో ఈ గుట్ట ప్రాచీన కాలం నుండి మానవునికి ఆవాసంగా ఉందని చరిత్రకారులు భావిస్తున్నారు. 

## విశిష్టత
సముద్రమట్టానికి 3వేల అడుగుల ఎత్తులోవున్న కొండపై లక్ష్మీనర్సింహస్వామి మత్స్య అవతారంలో వెలిసాడు. కొండపై సహజసిద్ధంగా ఏర్పడిన గుండం ఎప్పుడూ నీళ్లతో కళకళలాడుతుంటుంది. ఈ పుష్కరిణిలోని చేపలు మూడు (విష్ణు) నామాలు, మీసాలతో కనిపిస్తాయి. ఇలా నామాలు, మీసాలు కనిపించడంతో భక్తులు వీటిని భగవంతుడి అవతారంగా భావిస్తారు. లక్ష్మీనర్సింహస్వామి స్వయంగా మత్స్య అవతారంలో వెలిసాడని భక్తులు విశ్వాసం. చేపలకు పులిహోర, దద్దోజనం లాంటి ప్రసాదాలతోపాటు బిస్కెట్లు కూడా ఉదయం ఆరు గంటలకే  సమర్పిస్తారు. 
 
గతంలో సరస్సును శుద్ధిచేయడంలో భాగంలో పాత నీటిని తీసివేసి, కొత్త నీటితో సరస్సును నింపారట. కొత్తనీరు చేర్చిన తర్వాత ఓ ట్రక్ లోడ్ సరిపోయే చేపలు సరస్సులో మరణించడం భక్తుల విశ్వాసంపై తీవ్రంగా ప్రభావం చూపిందని అక్కడివారు చెబుతారు. అయితే సరస్సులోని చేపగుడ్లు మళ్లీ ఫలదీకరణం చెందడంతో మళ్లీ విష్ణు నామాలున్న చేపలు భారీ సంఖ్యలో జన్మించాయని స్థానికులు వెల్లడించారు. మండు వేసవి కాలంలో కూడా ఈ సరస్సులో నీళ్లు నిండుగా ఉంటాయి. ఈ సరస్సులో చేపల్ని పట్టడానికి ఎవర్ని అనుమతించరు. గతంలో ఈ సరస్సులో చేపలు పట్టిన స్థానికుడు రక్తం కక్కుకుని మరణించాడని అక్కడి వాళ్లు చెబుతారు. ఆ ప్రాంతపు చుట్టు పక్కల వారు రెగ్యులర్ గా ఆలయాన్ని సందర్శించుకోవడంతోపాటు చేపలకు బిస్కెట్ ప్రసాదాన్ని సమర్పించుకోవడం ఆనవాయితీగా వస్తోంది.

## మూలాలు

వర్గం:తెలంగాణ పుణ్యక్షేత్రాలు
వర్గం:తెలంగాణ పర్యాటక ప్రదేశాలు
వర్గం:శ్రీ లక్ష్మినరసింహ స్వామి పుణ్యక్షేత్రాలు
వర్గం:తెలంగాణ దేవాలయాలు
వర్గం:విష్ణు దేవాలయాలు
వర్గం:యాదాద్రి భువనగిరి జిల్లా
లెనిన్ శాంతి బహుమతి

**లెనిన్ శాంతి బహుమతి**(, *mezhdunarodnaya Leninskaya premiya mira)* వ్లాదిమిర్ లెనిన్ గౌరవార్థం సోవియట్ యూనియన్ నెలకొల్పిన పురస్కారం. ఈ పురస్కారాన్ని సోవియట్ ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసిన ప్రసిద్ధులైన వ్యక్తులు సభ్యులుగా వున్న మండలి ఎంపికచేస్తుంది. మొదట ఇది "ప్రజలలో శాంతిని బలోపేతం చేసినందుకు అంతర్జాతీయ స్టాలిన్ బహుమతి"గా ప్రారంభమై తరువాత డీ స్టాలినైజేషన్ కారణంగా   "ప్రజలలో శాంతిని బలోపేతం చేసినందుకు అంతర్జాతీయ లెనిన్ బహుమతి"(, *Mezhdunarodnaya Leninskaya premiya «Za ukrepleniye mira mezhdu narodami»*)గా పేరుమార్పు చెందింది.  నోబెల్‌ శాంతి బహుమతి వలె ప్రతియేటా ఒక వ్యక్తికి మాత్రమే కాకుండా లెనిన్ శాంతి బహుమతి ప్రతియేటా పలువురు వ్యక్తులకు ప్రదానం చేశారు. ముఖ్యంగా ప్రసిద్ధిగాంచిన కమ్యూనిస్టులకు, సోవియట్ యూనియన్‌ను సమర్థించే విదేశీయులకు ఈ బహుమతి ప్రదానం చేస్తారు.  ఈ బహుమతి అందుకున్న ప్రముఖులలో ఫిడెల్ కాస్ట్రో,పాబ్లో పికాసో,నెల్సన్ మండేలా వంటి వారు ఉన్నారు. 

## చరిత్ర
ఈ పురస్కారం స్టాలిన్ గౌరవార్థం అతని 70వ జయంతి సందర్భంగా 1949, డిసెంబరు 21న సోవియట్ యూనియన్ ప్రభుత్వం చే "ప్రజలలో శాంతిని బలోపేతం చేసినందుకు అంతర్జాతీయ స్టాలిన్ బహుమతి" పేరుతో నెలకొల్పబడింది. 

తరువాత 1956 సెప్టెంబరు 6న ఈ బహుమతి పేరును "ప్రజలలో శాంతిని బలోపేతం చేసినందుకు అంతర్జాతీయ లెనిన్ బహుమతి" గా మార్చారు. అంతకు ముందు స్టాలిన్ బహుమతి పొందిన వారినందరిని ఆ బహుమతిని తిరిగి ఇవ్వమని కోరారు. దానికి బదులుగా పేరు మార్చిన లెనిన్ బహుమతిని ప్రదానం చేశారు. 1989, డిసెంబరు 11న ఈ బహుమతి పేరును "అంతర్జాతీయ లెనిన్ శాంతి బహుమతి" అని మార్చారు. రెండు సంవత్సరాల అనంతరం సోవియట్ యూనియన్ పతనం కావడంతో రష్యా ప్రభుత్వం ఈ పురస్కారాన్ని నిలిపివేసింది. 

## ఈ బహుమతి పొందిన భారతీయులు
### స్టాలిన్ బహుమతి
* సైఫుద్దీన్ కిచ్ల్యూ 
* సాహిబ్ సింగ్ సోఖే - 1953 

### లెనిన్ శాంతి బహుమతి
* చంద్రశేఖర వేంకట రామన్ -1957 
* రామేశ్వరి నెహ్రూ -1961 
* అరుణా అసఫ్ అలీ- 1965
* రమేష్ చంద్ర - 1967
* కె.పి.ఎస్.మీనన్ - 1977-78
* ఇందిరా గాంధీ - 1983-84

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
*థాట్స్ ఆన్ విన్నింగ్ ది స్టాలిన్ పీస్ ప్రైజ్  - పాల్ రాబ్‌సన్ 
*ఆన్ రిసీవింగ్ ది స్టాలిన్ పీస్ అవార్డ్ - హౌవార్డ్ ఫాస్ట్ 
*సోవియట్ ప్రైజ్ మెడల్స్ 

వర్గం:పురస్కారాలు
వర్గం:1949 స్థాపనలు
రాయసం వేంకటపతి

**రాయసం వెంకటపతి** శ్రీరంగరాయ ఆస్థానంలో అధికారి, కవి. ఈ కవి కర్ణాటక సామ్రాజ్యం యొక్క  సకలాధిపాత్ర (అన్ని రాజరిక కార్యాలయాల) నిర్వాహకుడనని చెప్పుకున్నాడు. శ్రీరంగరాయలు అతి పెద్ద సైన్యం కలిగిన కుతుబ్ షా ను ఓడించి రాజ్యాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. ఈ కవి శ్రీరంగరాయలు తనకు బహుమతిగా  గ్రామాన్ని, రాయసం కార్యాలయాన్ని, బంగారం, ఆభరణాలను యిచ్చినట్లు చెప్పుకున్నాడు.

రాయసము వేంకటపతి - ఇత డారువేల నియోగి; అక్కయామాత్యుని కుమారుడు. ఈకవి తన వంశము వారిని వర్ణించుచు తమది వసిష్ఠగోత్ర మయినట్లీ క్రింది పద్యమునందు జెప్పెను -

:శా. శ్రీల న్మించి సమస్త ధీకలనచే జెన్నొందు నార్వేలవం
::శాలంకారకరుల్ వసిష్ఠమునిగోత్రాంకుల్ బుధు ల్దీనర
::క్షాలీలం బొగ డొంది రందు వెలసెన్ సన్మాని భానప్ప ది
::గ్జాలలోద్వేలవిశాలకీర్తుల సుధీసందోహమందారమై.

ఇతడు లక్ష్మీవిలాసమనెడి యైదాశ్వాసముల ప్రబంధమును రచించెను. "రసిజనహృదయంగమ సంగీతసాహిత్యకళాధౌరంధర్య" అని గద్యములో జెప్పుకొన్నదానినిబట్టి యీకవి సాహిత్యమునందు మాత్రమేకాక సంగీతమునందును సమర్థు డైనట్టు కనబడుచున్నాడు.
ఇతడు శ్రీరంగరాయని యాస్థానమునందుండి యాతనివలన నగ్రహార రత్నాభరణాదులను బొందినట్టు లక్ష్మీవిలాసములోని యీక్రిందిపద్యమువలన విదితమగుచున్నది.

:మ. అలఘుప్రాభవభవ్యు డాకుతపశాహామేయసైన్యంబు న
::గల్గిక న్బాహులచేత గెల్చి బిరుదల్ గైకొన్న శ్రీరంగరా
::యల చిత్తం బిగురింప రాయసము వ్రాయం జాలి తౌనౌ సుధీ
::తిలకా యక్కయమంత్రి వేంకటపతీ దీవ్యత్కళావాక్పతీ.

:ఉ. వ్రాయుచు రాజ్యవైభవ ధురంధరభూతి దలిర్ప గీర్తిధౌ
::రేయసిరంగరాయమహిభృన్మణిరాయస మగ్రహారహై
::మాయతరత్న భూషలు నృపాడ్యులు వర్తనలియ్య నుబ్బుచున్
::వేయననేమి రాయసము వేంకటమంత్రియనన్ యశస్వివై.

ఈశ్రీరంగరాయలు వసుచరిత్రను కృతినందిన తిరుమలదేవరాయ ని కుమారుడు. ఇతడు 1534 వ సంవత్సరము మొదలుకొని 1585 వ సంవత్సరము వఱకును రాజ్యముచేసినందున, కవియు నాకాలమునందే యుండినవాడు. లక్ష్మీవిలాసము సలక్షణమై మృధుమధురరచనను గలిగి యున్నది. కవితాశైలి జూపుట కయి గ్రంథమునుండి రెండు పద్యముల నుదాహరించుచున్నాను-

:చ. తనదువిలాసహాసముల దాలిమి దూలగ రాగసాగరం
::బున బలుమాఱు మారుదెస మున్గుచు దేలుచు నిచ్చ మెచ్చగా
::మునుకొని వారితో భువనమోహిని యాకుహనావియచ్చరాం
::గన పలికెం బికస్వరవికస్వరసుస్వరభాస్వరంబుగన్. [ఆ.3]

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు కవులు
వర్గం:ప్రాచీన తెలుగు కవులు
వర్గం:తెలుగు బ్రాహ్మణులు
భరతసింహారెడ్డి

**భరతసింహారెడ్డి** 2002, సెప్టెంబరు 6న విడుదలైన తెలుగు చలన చిత్రం. సూర్య ప్రకాష్ దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో రాజశేఖర్, మీనా, గజాలా, రవళి, బ్రహ్మానందం, రఘుబాబు, గిరిబాబు, జూనియర్ రేలంగి తదితరులు ముఖ్యపాత్రలలో నటించగా, ఎస్. ఎ. రాజ్‌కుమార్ సంగీతం అందించారు.

## నటవర్గం
* రాజశేఖర్
* మీనా
* గజాలా
* రవళి
* బ్రహ్మానందం
* రఘుబాబు
* గిరిబాబు
* జూనియర్ రేలంగి

## పాటల జాబితా
ఈచిత్రం గీతాలు రచయితలు, సుద్దాల అశోక్ తేజ, ఇ. ఎస్. మూర్తి, సాయి శ్రీహర్ష.

*మళ్ళీ మళ్ళీ..- రాజేష్, మహలక్ష్మి	 - ఇ.ఎస్. మూర్తి
*ఎలా ఎలా ఎలాగయ్యా	- ఎస్.పి. బాలు, కోరస్	- సాయి శ్రీహర్ష
*ముచ్చటైన ముద్దులకి	- ఎస్.పి. బాలు, సుజాత	- ఇ.ఎస్. మూర్తి
*వెన్నెలవే సిరివెన్నెలవే	- ఎస్.పి. బాలు	- సుద్దాల అశోక్ తేజ
*నాచో నాచో	- టిప్పు, కోరస్	- చంద్రబోస్

## సాంకేతికవర్గం
* దర్శకత్వం: సూర్య ప్రకాష్ 
* నిర్మాత: తేజ
* నిర్మాణ సంస్థ: తేజ సినిమా
* సంగీతం: ఎస్. ఎ. రాజ్‌కుమార్ 
* పాటలు: సుద్దాల అశోక్ తేజ, చంద్రబోస్, సాయి శ్రీహర్ష

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు కుటుంబకథా సినిమాలు
వర్గం:తెలుగు ప్రేమకథా సినిమాలు
వర్గం:రాజశేఖర్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:మీనా నటించిన సినిమాలు
వర్గం:గజాలా నటించిన సినిమాలు
వర్గం:బ్రహ్మానందం నటించిన సినిమాలు
వర్గం:రఘుబాబు నటించిన సినిమాలు
వర్గం:గిరిబాబు నటించిన సినిమాలు
అష్టశంభు శివ ఆలయాలు

**అష్టశంభు శివాలయాలు** ఒడిశా రాజధాని భువనేశ్వర్ నగరంలోని 8 శివాలయాల సముదాయం.

## ఆలయం
ఉత్తరేశ్వర శివాలయం ఆవరణలో ఉన్న ఒకేలాంటి పరిమాణం, కొలతల్లో ఉన్న 8 ఆలయాలను స్థానికంగా అష్ట శంభు అని పిలుస్తారు. అష్ట అన్న పదానికి ఎనిమిది అని అర్థం కాగ, శంభు అన్న పదం శివుడిని సూచిస్తోంది. వీటిలో ఐదు ఆలయాలు ఒకే వరుసలో ఉండడంతో పంచ పాండవ అంటారు.  ఆలయం ప్రైవేటు యాజమాన్యం క్రింద రత్నాకర గర్గబటు, కుటుంబం నిర్వహణలో ఉంది.  బద విభాగం,  పభగ అచ్చులు  వంటి వాస్తు శాస్త్ర పద్ధతులను  బట్టి  చూస్తే  10వ  శతాబ్దిలో నిర్మించినట్టు  తెలుస్తోంది. నిర్మాణం రాతితో కట్టారు, రేఖా దేవళ్  వర్గీకరణకు  చెందింది.  తూర్పున  గోదావరి  కొలను,  పశ్చిమాన  ఉత్తరేశ్వర శివాలయ  ప్రహరీ గోడ,  దక్షిణాన ప్రహరీ  గోడ వెనుక బిందుసాగర్ కొలను హద్దులుగా ఉన్నాయి. ఆలయాలు తూర్పు ముఖంగా ఉన్నాయి. 

## నిర్మాణ శైలి
ఆలయంలో నలుచదరపు విమానం 2.45 మీటర్లది 0.53 ముందువాకిలితో ఉంది. పంచరథ (ఐదు రథాలు) నెలకొని ఉంది. ఎత్తున, విమానం పభగ నుంచి కలిశం వరకూ 5.72 మీటర్ల పొడవున ఉంది. బద, గంది, మస్తక వంటివి కింది నుంచి పై వరకూ ఉన్నాయి.

## అలంకరణ లక్షణాలు
ఆలయ ద్వారం 1.20 మీటర్ల ఎత్తు, 0.84 మీటర్ల వెడల్పు ఉన్న పొడవాటి నిర్మాణాలు అలంకరించి ఉంది. ద్వారం మొదలులో ద్వారపాలకులు అటూ ఇటూ 0.28 మీటర్ల ఎత్తు, 0.12 మీటర్ల వెడల్పున శైవ ద్వారపాలకుల శైలిలో త్రిశూలం పట్టుకుని నిలిచి ఉంటారు. లలాటబింబం వద్ద గజలక్ష్మి పద్మాన్ని ఎడమ చేతిలో, వరద ముద్ర కుడిచేతిలో పట్టుకుని ఉంటుంది. ద్వారంపైన తోరణంలో నవగ్రహాల విగ్రహాలు, అటూ ఇటూ రెండు ప్రమథ గణాలు ఉంటాయి.

## మూలాలు
# కె. సి. పాణిగ్రాహి, ఆర్కియజికల్ రిమైన్స్ ఆఫ్ భుబనేశ్వర్, కలకత్తా, 1961. పేజీ. 19. 
# టి. ఇ. డొనాల్డ్ సన, హిందూ టెంపుల్ ఆర్ట్ ఆఫ్ ఒడిశా, వాల్యూమ్. I, లీడెన్, 1985, పేజీ. 64.

## నోట్స్

వర్గం:భువనేశ్వర్ లోని హిందూ దేవాలయాలు
వర్గం:శివాలయాలు
పరశురాం

**పరశురాం** 2002, మార్చి 7న విడుదలైన తెలుగు చలన చిత్రం. ఎ. మోహన్ గాంధీ దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో శ్రీహరి, సంఘవి, గిరి బాబు, జయప్రకాష్ రెడ్డి, నూతన్ ప్రసాద్, శరత్ సక్సేనా తదితరులు ముఖ్యపాత్రలలో నటించగా, ఎమ్. ఎమ్. శ్రీలేఖ సంగీతం అందించారు. ఈ చిత్రంలో సినిమాలో శ్రీహరి 'టెర్రర్' పత్రిక జర్నలిస్టుగా నటించాడు. ఈ చిత్రంలో డైలాగులు బాగుంటాయి. కేవలం కలం బలం మాత్రమే కాదు పత్రికా ప్రతినిధికి కండబలం కూడా ఉండాలని పరశురాం పాత్ర నిరూపించింది.

## నటవర్గం
* శ్రీహరి
* సంఘవి
* గిరి బాబు
* జయప్రకాష్ రెడ్డి
* నూతన్ ప్రసాద్
* శరత్ సక్సేనా

## సాంకేతికవర్గం
* దర్శకత్వం: ఎ. మోహన్ గాంధీ
* నిర్మాత: ప్రియాంక
* సంగీతం: ఎమ్. ఎమ్. శ్రీలేఖ

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు కుటుంబకథా సినిమాలు
వర్గం:తెలుగు ప్రేమకథా సినిమాలు
వర్గం:శ్రీహరి నటించిన సినిమాలు
వర్గం:గిరిబాబు నటించిన సినిమాలు
వర్గం:జయప్రకాశ్ రెడ్డి నటించిన సినిమాలు
వర్గం:నూతన్ ప్రసాద్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:సంఘవి నటించిన సినిమాలు
హాథీగుంఫా శాసనం

**హాథీగుంఫా శాసనం** క్రీ. పూ 2వ శతాబ్దంలో ఒడిషా రాష్ట్రంలోని భువనేశ్వర్ సమీపంలో ఉదయగిరి గుహలలో అప్పటి కళింగ పాలకుడు ఖారవేలుడు చెక్కించిన శిలాశాసనం. ఇది ఉదయగిరి కొండల్లో దక్షిణం వైపున ప్రకృతి సిద్ధంగా ఏర్పడ్డ హాథీగుంఫా అనే గుహలో రాతిపై ప్రాకృత భాషలో బ్రాహ్మీ లిపిలో 17 వరుసల్లో చెక్కబడి ఉంది.

## నేపథ్యం
ఈ శాసనం కళింగ పరిపాలకుడైన ఖారవేలుని గురించి ముఖ్యమైన సమాచారాన్ని తెలియజేస్తుంది. ప్రధానంగా ఖారవేలుడు శాతవాహన రాజైన శాతకర్ణితో ప్రారంభించి ఇతర రాజ్యాలపై కొనసాగించిన దండయాత్రల గురించి ప్రస్తావించబడి ఉంది.

1885 లో భగవాన్ లాల్ ఇంద్రాజీ అనే చరిత్రకారుడు దీన్ని సాధికారంగా అధ్యయనం చేసి ఆరవ అంతర్జాతీయ ప్రాచ్య పరిశోధకుల సదస్సులో సమర్పించాడు. ఈ శాసనంలో ప్రశంసించబడిన రాజు పేరు ఖారవేలుడు అని తెలియజేసిన మొట్టమొదటి పండితుడు ఈయనే.

## ముఖ్యాంశాలు
* ఖారవేలుడు రాజుగా పట్టాభిషిక్తుడు కాగానే కళింగ నగరి కోట ద్వారాలను బాగు చేశాడు. తుఫాను వల్ల దెబ్బతిన్న పలు నిర్మాణాలను పునర్నిర్మించాడు. ముప్ఫై ఐదు వేల వరహాల ఖర్చుతో ప్రజల సంక్షేమం కోసం చెరువులు తవ్వించి నగరమంతా పచ్చని తోటలు పెంచాడు.
* రెండో సంవత్సరం శాతకర్ణి చక్రవర్తిని లక్ష్యపెట్టక అనేక రథ, గజ, తురగ, పదాతి దళాలను పంపి అశిక నగరంలో విధ్వంసం సృష్టించాడు.

## గమనికలు


## మూలం
* 

వర్గం:శాసనాలు
వర్గం:భారతదేశ చరిత్ర
శిలాశాసనం (అయోమయ నివృత్తి)

* శిలాశాసనం - రాతిపై చెక్కిన శాసనం
* శిలాశాసనం (సినిమా) - సినిమా
భరతేశ్వర్ ఆలయం

thumb|భరతేశ్వర ఆలయం
**భరతేశ్వర్ శివాలయం** ఒడిశా రాష్ట్ర రాజధాని భువనేశ్వర్ నగరంలో నెలకొన్న 6వ శతాబ్ది నాటి శివాలయం. ఈ దేవాలయంలో గుండ్రమైన పానవట్టంలో శివలింగం నెలకొనివుంది. శివరాత్రి వంటి పండుగలు ఇక్కడ పాటిస్తారు. కల్పనా చౌక్ నుంచి లింగరాజ ఆలయనికి వెళ్ళే దారిలో ఎడమ చేతి వైపు, రామేశ్వరాలయం ఎదురుగా నెలకొంది. ఈ ఆలయం ప్రాచీన కళింగ పద్ధతికి చెందిన రేఖా విమానం శైలిలో నిర్మితమైంది. ఒడిశాలో ఇప్పటికీ నెలకొనివున్న ఆలయాల్లో అత్యంత ప్రాచీనమైన వాటిలో ఇది ఒకటి.

## చరిత్ర
6వ శతాబ్దిలో శైలోద్భవ పరిపాలనా కాలంలో ఆలయాన్ని నిర్మించారు. ప్రస్తుతం ఆలయాన్ని రాష్ట్ర పురావస్తు శాఖ అభివృద్ధి చేస్తోంది.

## నిర్మాణ రీతి
ప్రాచీన కళింగ శైలిలో ఇసుకరాయితో రేఖా విమాన పద్ధతిలో ఆలయాన్ని నిర్మించారు. నిర్మాణ శైలి, ఆలయం పక్కనే ఉన్న లక్ష్మణేశ్వరాలయంలో అడ్డుదూలంలోని శాసనం ఆధారంగా ఆలయం 6వ శతాబ్ది నాటిదని చెప్పవచ్చు. కింద త్రిరథ, ఎత్తులో త్రియాంగబాద పద్ధతిలో ఉంది.

## నోట్స్

## మూలాలు
# Debala Mitra, 1985, Bhubaneswar, New Delhi.
# T. E. Donaldson, 1985, Hindu Temple Art of Orissa, Vol. - I, Leiden.
# R. P. Mohapatra, 1986, Archaeology in Orissa, Vol. - I, New Delhi.

వర్గం:హిందూమతం
వర్గం:హిందూ దేవాలయాలు
సోయం గంగులు

**సోయం గంగులు** (మ. మే 12, 1951) నిజాం సైన్యం, భారత యూనియన్ సైన్యంతో అపజయం ఎరుగక పోరాడిన ఆదివాసీ యోధుడు. కోయ బెబ్బులిగా ప్రసిద్ధిగాంచిన ఈయన పాల్వంచ అటవీ ప్రాంతంలో నిజాంకు వ్యతిరేకంగా పోరాడాడు.

## జననం
గంగులు భద్రాద్రి కొత్తగూడెం జిల్లా దమ్మపేట మండలం జమేదారు బంజర అనే కోయగూడెంలో జన్మించాడు.

## జీవిత విశేషాలు
గోదావరి తీరంలోని వేలేరుపాడు మండలం పేరంటాలపల్లి లో ఉన్న బాలానందస్వామి అనుచరుడైన సింగరాజు కోయజాతి యువకులను సమీకరించి రజాకార్లతో పోరాడుతుండేవాడు. ఆయన యూనియన్ సైన్యంలోకి వెళ్లిపోవడంతో ఆ ఉద్యమ బాధ్యతను దళ సభ్యుడైన సోయం గంగులు స్వీకరించాడు. నిజాం వ్యతిరేక పోరాటానికి కొనసాగిస్తూ, తక్కువకాలంలోనే కమాండర్‌ స్థాయికి ఎదిగి, అజ్ఞాత దళంలోనే ప్రాథమిక విద్యను నేర్చుకున్నాడు. 1948 మార్చిలో పాల్వంచ ఏరియాలోకి ప్రవేశించి కమ్యూనిస్ట్‌ దళంలో చేరిపోయాడు. అరణ్యంలో అజ్ఞాత దళనేతగా, జనారణ్యంలో జననేతగా అనతికాలంలోనే ఎదిగాడు.

పార్టీలో సెంట్రల్‌ కమాండర్‌గా ఎదిగిన గంగులు గెరిల్లా దళాల నిర్మాణంలో కీలక బాధ్యత పోషించాడు. దమ్మపేట కేంద్రంగా ఒక చెట్టు ఉద్యమ జెండాను పాతాడు. రుద్రాక్షపల్లిలో ఒక భూస్వామిని అంతమొందించాడు. రజాకార్ల కాలం నుంచి కొనసాగుతున్న నిరంకుశ ఫ్యూడల్‌ సంస్కృతికి వ్యతిరేకంగా 1946 నుంచి 1951 (చనిపోయే) వరకు తన పోరాటం సాగించాడు.

## మరణం
జీలుగు కల్లుతాగి మత్తులో స్పహ కోల్పోయిన గంగులును స్త్రీ సహాయంతో వ్యూహాత్మకంగా వలపన్ని పట్టుకుని  సైన్యం అరెస్టుచేసి మిలిటరీ వ్యాన్‌కు కట్టేసి గ్రామగ్రామాన ఊరేగించారు. అనంతరం సత్తుపల్లి
దగ్గరలోని రుద్రాక్షపల్లి లోని రావిచెట్టుకు కట్టి 1951, మే 12 న యూనియన్‌ సైన్యాలు కాల్చి చంపాయి.

## మూలాలు

వర్గం:తెలంగాణ
వర్గం:తెలంగాణ ఉద్యమకారులు
వర్గం:తెలంగాణ సాయుధ పోరాట యోధులు
వర్గం:1951 మరణాలు
వర్గం:భద్రాద్రి కొత్తగూడెం జిల్లా వ్యక్తులు