మహారాష్ట్రలోని కోటల జాబితా

పశ్చిమ మహారాష్ట్రలోని పర్వత జిల్లాలలో ప్రధానంగా దక్కన్ సుల్తానేట్లు, మరాఠా సామ్రాజ్య కాలానికి చెందిన వందలాది పర్వత కోటల శిధిలాలు ఉన్నాయి. దౌలతాబాద్ కోట వంటి కొన్ని ఇంకా పాతవి. మరాఠా సామ్రాజ్య స్థాపకుడు ఛత్రపతి శివాజీ జీవితం కాలానికి సంబంధించిన ట్రెక్కింగ్, హైకింగ్, వారసత్వ పర్యాటకం ఆసక్తి ఉన్నవారిలో ఈ కోటలు, చుట్టుపక్కల కొండలు ప్రాచుర్యం పొందాయి. పర్యాటకులలో ప్రసిద్ధి చెందిన ముఖ్యమైన కోటలలో శివనేరి, రాజ్‌గడ్, సింహగడ్, రాయగడ్,  ప్రతాప్‌గడ్ ఉన్నాయి . మహారాష్ట్రలోని అటువంటి 11 కోటల సమూహంతో పాటు తమిళనాడులోని ఒక కోటను అధికారికంగా మరాఠా మిలిటరీ ల్యాండ్స్కేప్స్ ఆఫ్ ఇండియా అని పిలుస్తారు, ఇది 2025 సంవత్సరంలో యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశంగా గుర్తించబడింది.

మరాఠా సామ్రాజ్యాన్ని ఓడించిన తర్వాత బ్రిటిష్ వారు ఈ కోటలలో చాలా వరకు, లేదా దాదాపు అన్నింటినీ నాశనం చేశారు. ఓడిపోయిన మరాఠా సైన్యాలు పర్వత కోటలలో ఆశ్రయం పొంది తిరిగి సమీకరించకుండా నిరోధించడానికి, అప్పటి బొంబాయిబ్రిటిష్ గవర్నర్ మౌంట్‌స్టువర్ట్ ఎల్ఫిన్‌స్టోన్ ఈ కోటలలో చాలా వరకు కూల్చివేయమని ఆదేశించాడు, ఈ రోజు మిగిలి ఉన్నవన్నీ శిధిలాలే.

* అహ్మద్‌నగర్ కోట
* అజోబగడ్ కోట, పాల్ఘర్ జిల్లా
* అజింక్యాతారా కోట
* అక్లుజ్ కోట
* అకోలా కోట
* అలంగ్ కోట
* అంబోల్‌గడ్ కోట, రత్నగిరి జిల్లా
* అంజనేరి కోట
* అంజన్వేల్ కోట
* అంకాయ్ కోట
* అంతూర్ కోట
* అర్నాల కోట
* ఆసవ కోట
* అశేరి కోట
* అవంద కోట
* అవచిత్‌గడ్
* బహదూర్ కోట
* బాలాపూర్ కోట
* బల్లార్ పూర్ కోట
* బాంకోట్ కోట
* బేలాపూర్ కోట
* భగవంత్ గడ్
* భైరవగఢ్ (మోరోషి)
* భైరవగఢ్ (షిర్పుంజె)
* భైరవగఢ్ (కోతలెహ్)
* భైరవగఢ్ (మాండవే) ]
* భమెర్ ధులే
* భరత్‌గడ్
* భాస్కర్‌గడ్
* భావంగడ్ కోట
* భివ్‌గడ్ కోట
* భోర్గిరి కోట
* భూదర్‌గడ్ కోట
* భూపత్‌గడ్ కోట
* భూషంగడ్
* బీర్వాడి కోట
* బిటాంగడ్
* బొంబాయి కోట
* కాస్టెల్లా డి అగ్వాడా/బాంద్రా కోట
* చందా కోట
* చందన్ కోట
* చంద్రగఢ్/ధవల్గఢ్
* చంద్వాడ్ కోట
* చౌలేర్ కోట/చౌర్గాడ్
* చావంద్ కోట
* డేట్‌గాడ్
* దతీవేర్ కోట
* దౌలతాబాద్ కోట
* డెర్మల్ కోట
* దేవ్‌గడ్ కోట
* ధక్ బహిరీ
* ధవల్‌గడ్ ఫోర్ట్ పూణే జిల్లా
* ధోడాప్
* ధుండా కోట (నాసిక్)
* డోంగ్రి కోట
* ద్రోణగిరి కోట
* దుబర్‌గడ్ కోట
* దుర్గభండార్
* దుర్గడి కోట
* ఫ్యాట్ గాడ్
* ఫోర్ట్ జార్జ్
* గగన్‌గడ్
* గల్నా
* గంభీర్‌గడ్
* గావిల్ఘర్
* ఘంగాడ్
* ఘర్గడ్
* ఘోడ్బందర్ కోట
* ఘోస్లేగడ్ కోట
* గోవా కోట
* గోంధనపూర్ కోట (బుల్ధాన)
* గోపాల్‌గడ్
* గోరఖ్ గడ్
* గోవాల్కోట్
* గుమ్తారా కోట
* గుణవంతగడ్
* హడ్సర్
* హర్గద్ (నాసిక్)
* హరిహర్ కోట (నాసిక్)
* హరిశ్చంద్రగఢ్
* హత్గడ్
* ఇందోరి కోట (పూణే)
* ఇంద్రీ కోట (నాసిక్)
* ఇర్షల్‌గడ్ (రాయ్‌గడ్)
* జాధవ్‌గఢ్ కోట (పుణె)
* జైగడ్ కోట (రత్నగిరి)
* జామ్‌గావ్ కోట
* జామ్నేర్ కోట
* జంగలి జయగఢ్, జంజీరా కోట (రాయగఢ్)
* జావల్యా కోట
* జీవధన్
* కలాద్గడ్
* కలానందిగడ్
* కలవంతిన్ దుర్గ్
* కల్దుర్గ్ కోట
* కల్యాణగఢ్/నందగిరి
* కమల్గడ్
* కమందుర్గ్ కోట
* కంధర్ కోట
* కంచనా కోట
* కన్హేరా కోట ( చాలిస్‌గావ్ ), (జల్గావ్)
* కాంక్రాలా
* కర్నాలా కోట
* కవ్నై కోట
* కెల్వే కోట
* కెంజల్గడ్
* ఖండేరి
* ఖార్దా/శివపట్టన్ కోట
* కోహోజ్ కోట
* కోలాబా కోట
* కోల్డర్ కోట
* కొంకణ్ దివా కోట
* కొరిగడ్
* కొర్లై కోట
* కొత్తలిగఢ్/భైరవగఢ్ (కొత్తలి)
* కులాంగ్ కోట
* కుంజారగడ్
* కుర్దుగడ్
* లాలింగ్ కోట
* లింగనా
* లోహగడ్
* మచ్ఛింద్రగడ్
* మచ్నూర్ కోట
* మదన్‌గడ్ కోట
* మాధ్ కోట
* మహిమ్ కోట
* మహిమంగడ్
* మహిపాల్‌గడ్
* మహిపత్‌గడ్
* మహులీ
* మహూర్ కోట
* మైలగడ్ కోట (బుల్ధానా జిల్లా)
* మకరంద్‌గడ్
* మలంగడ్
* మాలేగావ్ కోట
* మల్హర్‌గడ్ / సోనోరి కోట
* మనారంజన్ కోట
* మండంగడ్ కోట
* మంగద్ కోట/మంగద్ కోట
* మంగల్గడ్/కంగోరి కోట
* మాంగి-తుంగి
* మణిక్‌గడ్ (చంద్రపూర్)
* మణిక్‌గడ్  (రాయ్గఢ్)
* మంజర్సుభా కోట
* మంకిగడ్ కోట
* మనోహర్‌గడ్-  మన్సంతోష్‌గడ్
* మార్కండ కోట
* మజగావ్ కోట
* మెత్ఘర్ కోట, నాసిక్
* మోహన్‌దర్ కోట/షిడ్కా కోట
* మోహన్కాద్
* మోరా కోట
* మోర్గిరి కోట
* మృగగడ్
* ముల్హర్
* నలదుర్గ్ కోట
* నాందేడ్ కోట
* నందోషి కోట
* నారాయణగఢ్
* నారనాలా
* నరసింహగఢ్
* నవిగడ్
* నిమ్గిరి-హనుమంత్‌గడ్ కోట
* నివాటి కోట
* పాబర్గడ్
* పడర్‌గడ్
* పద్మదుర్గ్
* పద్మదురంగ్ కోట
* పలాషి కోట
* పాల్గడ్
* పాండవగడ్
* పన్హాలా కోట
* పరండా కోట
* పర్గధ్
* పరోలా కోట
* పట్టా కోట
* పావంగాడ్
* పెంగిరి కోట/షహగడ్
* పింపల్గావ్ రాజా కోట, (బుల్ధానా)
* పింపల్డో కోట, (బుల్ధానా)
* పిసోలా కోట
* ప్రబల్‌గడ్
* ప్రాచిత్‌గడ్
* ప్రతాప్‌గడ్
* పురందర్ కోట
* పూర్ణగఢ్
* రాయ్‌ఘడ్ కోట
* రాయరేశ్వర్
* రాజ్‌గడ్ కోట
* రాజ్‌ధేర్ కోట
* రామ్‌షేజ్ కోట
* రామ్టెక్
* రంగనా కోట
* రసల్‌గడ్
* రతన్దుర్గ కోట
* రతన్‌గడ్
* రత్నగిరి
* రావల్యా కోట
* రేవంద కోట
* రివా కోట
* రోహిడా కోట
* సాగర్‌గడ్
* సజ్జంగడ్
* సఖర్ఖేర్డా కోట, (బుల్ధానా)
* సాక్షిగడ్
* సాలెర్
* సలోటా కోట
* సమంగద్
* సంగ్రామ్ దుర్గ్
* సంతోష్ గడ్
* సరస్గడ్
* సర్జెకోట్ కోట
* సెవ్రీ కోట
* శనివార్ వాడ
* షిర్గావ్ కోట
* శివగడ్
* శివనేరి కోట
* శ్రీవర్ధన్ కోట
* సిద్ధగడ్
* సింధుదుర్గ్ కోట
* సౌరభ్ కోట
* సింహగడ్
* సియోన్ కొండ కోట
* సీతాబుల్ది కోట
* సోలాపూర్ కోట (సోలాపూర్)
* సోండై కోట
* సోంగిర్
* సోంగిరి
* సుధగడ్
* సుమర్గడ్
* సుర్గాడ్
* సువర్ణదుర్గ్
* టైల్బైలా కోట
* తక్మాక్ కోట
* తలగడ్
* తాండుల్వాడి కోట
* టాంకాయ్ కోట
* తారాపూర్ కోట
* తేరేఖోల్ కోట
* తల్నర్
* తికోనా
* తిపగడ్ (గడ్చిరోలి)
* టోర్నా కోట
* త్రింగల్వాడి
* ట్రైంబక్‌గాడ్
* తుంగ్ కోట
* ఉద్గిర్ కోట
* అండరి
* వాఘేరా కోట
* వైరగడ్ కోట
* వైరాట్‌గడ్ కోట
* వజ్రగడ్
* వందన్ కోట (సతారా)
* వర్ధన్‌గడ్ కోట
* వరుగడ్
* వసాయి కోట / బస్సేన్ కోట
* వసంతగఢ్
* వసోటా కోట/వ్యాఘ్రగడ్
* విజయదుర్గ కోట
* విజయగఢ్ కోట
* వికాస్ గడ్
* విరాటన్ కోట
* విసాపూర్ కోట
* విశాల్‌గడ్ / ఖేల్నా కోట
* వర్లి కోట
* యశ్వంత్‌గడ్ కోట

## ఇవి కూడా చూడండి
* కర్నాల కోట
* పురందర్ కోట
## మూలాలు

వర్గం:కోటలు
వర్గం:మహారాష్ట్ర చరిత్ర