కాందలూర్ సాలై యుద్ధం

**కాందలూర్ సాలై యుద్ధం** (సుమారు సా.శ. 988), దీన్ని **కాంతలూర్ సాలై** అని కూడా పిలుస్తారు. ఇది దక్షిణ కేరళలోని కాందలూర్ వద్ద ఉన్న "సాలై"కి వ్యతిరేకంగా మొదటి రాజరాజ చోళుడు (సా.శ. 985—1014) నేతృత్వంలో చోళులు చేసిన నిర్ణయాత్మక సైనిక దాడి. దక్షిణ కేరళలో ఎక్కడో ఉన్న కాందలూర్ ఖచ్చితమైన ప్రదేశం పండితుల చర్చనీయాంశంగా ఉంది. తరువాత వచ్చిన ముగ్గురు చోళ పాలకులైన రాజేంద్ర, రాజాధిరాజ, కులోత్తుంగ పాలనా కాలంలో ఇదే ఘనతను సూచించడానికి "కాందలూర్ సాలై కలమరుత్తరులి" అనే పదాన్ని మళ్లీ ఉపయోగించారు.

తిరువాలంగడు ప్లేట్లలో వర్ణించినట్లుగా, "లంక దహనం" కంటే ముందు జరిగిన "[రాజరాజ I] సైన్యాధ్యక్షుడు విళింజం జయించడం"తో ఈ యుద్ధం కొన్నిసార్లు సమానమని భావించబడుతుంది.

## పదం అంచనా

### విభిన్న వివరణలు
ప్రారంభ పండితులు కాందలూర్ సాలై స్వభావం గురించి భిన్నమైన అభిప్రాయాలను వ్యక్తం చేశారు, దీనిని బ్రాహ్మణ భోజనశాల, రాజ దర్బారు లేదా నౌకాదళ స్థావరంగా విభిన్నంగా గుర్తించారు. పర్యవసానంగా, "కాందలూర్ సాలై కలమరుత్తరులి" అనే పదం అర్థం కూడా విభిన్న మార్గాల్లో వివరించబడింది.
# ఇ. హల్ట్జ్ష్
#* "కాందలూర్ వద్ద నౌకలను [కలం] నాశనం చేశాడు" లేదా 
#* "కాందలూర్ వద్ద ఉన్న దర్బారులో పాత్రను [కలం] కత్తిరించాడు" లేదా 
#* "కాందలూర్ వద్ద ఆభరణం లాంటి దర్బారును నిర్మించాడు" 
# టి. ఎ. గోపీనాథ రావు - 
#* "కాందలూర్ భోజనశాల [సాలై] వద్ద కలం [బ్రాహ్మణ భోజనం] బదిలీ చేశాడు"
#* "కాందలూర్ భోజనశాల [సాలై] వద్ద కలం [బ్రాహ్మణ భోజనం] నిలిపివేశాడు"
# దేశికవినాయకం పిళ్ళై - "కాందలూర్ భోజనశాల [సాలై] వద్ద కలం [బ్రాహ్మణ భోజనం] క్రమబద్ధీకరించాడు"
# కె. ఎ. నీలకంఠ శాస్త్రి - "కాందలూర్ వద్ద నౌకలను [కలం] నాశనం చేశాడు" (?)
# ఎలమకుళం పి. ఎన్. కుంజన్ పిళ్ళై - "కాందలూర్ వద్ద బ్రాహ్మణ భోజనాన్ని [కలం] నిలిపివేశాడు/నాశనం చేశాడు"
# ఎం. జి. ఎస్. నారాయణన్/కేశవన్ వెలుతత్ - "కాందలూర్ వద్ద బ్రాహ్మణ ఘటికను [=సాలై; సైనిక శిక్షణా కేంద్రం] నాశనం చేశాడు". నారాయణన్ తమిళ పదం "కలం"ను సంస్కృత పదం "ఘటిక", "ఘటక"లతో (తమిళం, మలయాళంలో కజకం/కలం) గుర్తించారు. సాలై లేదా ఘటిక అనేది ఒక విలక్షణమైన మధ్యయుగ సంస్థ — ఇది బ్రహ్మచారి, ఆయుధాలు ధరించే బ్రాహ్మణులు ("చాథార్", "చాథిరార్" అని పిలుస్తారు) కోసం భౌతిక, ఆధ్యాత్మిక రంగాలలో శిక్షణను అందించే ఒక బహుళ ప్రయోజన శిక్షణా కేంద్రం. ఇందులో ఒక నాయకుడు లేదా రాజు ఆధ్వర్యంలో సేవ చేయడానికి వారిని సన్నద్ధం చేయడానికి సైనిక శిక్షణతో పాటు వేద, శాస్త్ర అధ్యయనాలు ఉన్నాయి. దక్షిణ భారతదేశంలోని అనేక మధ్యయుగ పాలకులచే ఇవి దోచుకోబడ్డాయని చెబుతున్నందున "సాలై"లు విలువైన ఆస్తులుగా పరిగణించబడ్డాయి. 
# చెంగం వీరగల్లు శాసనం - "కాందలూర్ వద్ద నౌకలను [కలం] నాశనం చేశాడు"

## కాందలూర్ సాలై స్థానం
కాందలూర్ ఖచ్చితమైన స్థానం పండితుల చర్చనీయాంశంగా మిగిలిపోయింది. అసలు కాందలూర్ సాలై విళింజంలోని ఆయ్ ప్రధాన కార్యాలయానికి సమీపంలో ఉండి ఉండవచ్చు, పదవ, పదకొండవ శతాబ్దాల చోళుల దాడుల తరువాత దేవుడిని (కాందలూర్ మహాదేవుడు) తరువాత త్రివేండ్రంకు తరలించి ఉండవచ్చు.

* అసలు (?) స్థానం:— విళింజంకు తూర్పున సుమారు 20 కి.మీ దూరంలో ఉన్న ఒక గ్రామం, ఇక్కడ "కాందలూర్ సాలై" అని పిలువబడే శివాలయం ఉంది.
* మార్చబడిన (?) స్థానం:— త్రివేండ్రం నగరంలో (వలియ సాలై లేదా వలియస్సాల ఆలయం).

## మొదటి రాజరాజ దాడి (సుమారు సా.శ. 988)
మలబార్ తీరంలో కాందలూర్ సాలైను స్వాధీనం చేసుకోవడం చక్రవర్తి రాజరాజ పాలనలో మొదటి సైనిక విజయం. ఈ విజయం "కాందలూర్ సాలై కలమరుత్త" అనే ప్రసిద్ధ పదంలో స్మరించబడుతుంది, ఇది 4వ పాలనా సంవత్సరం (సా.శ. 988) నుండి ఆయన వేసిన అనేక శాసనాలలో రాజరాజ పేరు కంటే ముందు వస్తుంది.

* 860ల మధ్యలో (సా.శ. 865) కాందలూర్ సాలై మధురైలోని పాండ్య రాజు సామంత రాజు అయిన ఆయ్ పాలకుడి అధీనంలో ఉండేది. చోళుల దాడి సమయంలో ఆ సాలై కేరళ మధ్యయుగ చేర పాలకుడు భాస్కర రవి నియంత్రణలో ఉండి ఉండవచ్చు. అలా అయితే, ఈ యుద్ధం చేరలు, పాండ్యులు, శ్రీలంక పాలకులకు వ్యతిరేకంగా రాజరాజ చేసిన ప్రారంభ దండయాత్రలలో భాగంగా పరిగణించబడుతుంది.
* అయినప్పటికీ, తరువాత వచ్చిన చోళ శాసనాలలో (సా.శ. 1048) కేరళలోని చేరలకు చెందినదిగా పేర్కొనబడిన కాందలూర్ సాలై, వాస్తవానికి మొదటి రాజరాజ చోళుడు దాడి చేసినప్పుడు పాండ్యుల ఆధీనంలో ఉండి ఉండవచ్చని కొందరు చరిత్రకారులు వాదిస్తున్నారు.

### చెంగం వీరగల్లు శాసనం
2009 నవంబరులో తిరువణ్ణామలైలోని చెంగంలో రాజరాజ I పద్నాలుగో పాలనా సంవత్సరానికి చెందిన వీరగల్లు శాసనం బయటపడింది. కాందలూర్ వద్ద నిజంగానే సైనిక పోరాటం జరిగిందనే అభిప్రాయాన్ని ఇది సమర్థిస్తుంది. ఈ శాసనం రాజరాజ I "కాందలూర్ సాలైలోని మలై అలర్కల్ శిరచ్ఛేదం చేసినట్లు" వర్ణించే ఒక ప్రశంసను కలిగి ఉంది. వార్తాపత్రిక నివేదిక ప్రకారం, రాజరాజ I అక్కడ ఒక మండప వేదికను నిర్మించాడని, చేర రాజుకు చెందిన నౌకాదళ నౌకను రెండుగా చీల్చాడని, అనేక "పడవలను" ధ్వంసం చేశాడని కూడా ఇది పేర్కొంది.

## కాందలూర్ సాలై ప్రస్తావనలు
అనేక శాసన, సాహిత్య మూలాలు కాందలూర్ సాలైను సూచిస్తున్నాయి. పాండ్య రాజు శ్రీమార శ్రీవల్లభుడి సామంతుడైన ఆయ్ పాలకుడు కరుణనందడక్కన్ శ్రీవల్లభుని త్రివేండ్రం హుజూర్ ఆఫీస్ లేదా పార్థివపురం ప్లేట్లలో సా.శ. 865/66లో తొలి ప్రస్తావన ఉంది. కాందలూర్ సాలై పతనానికి సంబంధించిన మొదటి చోళుల ప్రస్తావన సా.శ. 988లో "కాందలూర్ సాలై కలమరుత్త" అనే పదంలో కనిపిస్తుంది. 

సా.శ. 1018–19 నాటి రాజాధిరాజ లేదా రాజేంద్ర ఆధ్వర్యంలో కేరళలో జరిగిన చోళ దండయాత్రల గురించిన శాసన ప్రస్తావనలు, చోళులు "వేనాడు నిర్భయ రాజును చేరనాడుకు పరిమితం చేశారని … బలమైన విల్లవన్ [చేర రాజు] అడవి లోపల భయంతో దాక్కున్నప్పుడు, కాందలూర్ సాలైను పట్టుకున్న తర్వాత వంచి తాజా దండను ధరించారని" పేర్కొన్నాయి.**' మొదటి రాజాధిరాజ చోళుని వేలూర్, తిరుప్పంగిలి శాసనాలు కాందలూర్ సాలైను "చేరలన్ వెలైక్కేలు కాంతలూర్ చాలై" (30వ పాలనా సంవత్సరం; సా.శ. 1048)గా పేర్కొన్నాయి.**' కళింగత్తుప్పరాణి (III.21) ముఖ్యంగా చేర విల్లు చిహ్నంపై కులోత్తుంగ చోళుడి విజయాన్ని, చోళులు కాందలూర్ సాలైను స్వాధీనం చేసుకోవడాన్ని నమోదు చేస్తుంది, జటవర్మన్ పరాక్రమ పాండ్యుని శాసనాలు తన చోళ ప్రభువైన విక్రమ చోళుడి తరపున కాందలూర్ సాలై ఆక్రమణను (సుమారు సా.శ. 1102–సుమారు సా.శ. 1118) సూచిస్తున్నాయి.**

## మూలాలు

వర్గం:కేరళ
వర్గం:కేరళ చరిత్ర