open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
తీర్పు (1994 సినిమా)

**తీర్పు** 1994 లో విడుదలైన కోర్టు వ్తవహారాలపై వచ్చిన సినిమా. అన్నపూర్ణ స్టూడియోస్ పతాకంపై అక్కినేని వెంకట్ నిర్మించిన ఈ సినిమాకు ఉప్పలపాటి నారాయణరావు దర్శకుడు. ఇందులో అక్కినేని నాగేశ్వరరావు, జగపతి బాబు, ఆమని, రోహిణి హట్టంగడి ప్రధాన పాత్రల్లో నటించారు. ఎంఎం కీరవాణి సంగీతం అందించాడు.

## కథ
జస్టిస్ రామమోహనరావు (అక్కినేని నాగేశ్వరరావు) పై ఈ చిత్రం ప్రారంభమవుతుంది. నక్సలైటైన అతని రెండవ కుమారుడు వేణు (బ్రహ్మజీ) ను పోలీసులు పట్టుకునే క్రమంలో అతను పోలీసు ఎన్కౌంటర్లో మరణిస్తాడు. అందువల్ల అతని భార్య పార్వతి (రోహిణి హట్టంగాడి) దిగ్భ్రాంతికి గురై మాటపడిపోతుంది. ఈ దంపతులకు మరో ఇద్దరు కుమారులు, ఒక కుమార్తె ఉన్నారు., పెద్ద కుమారుడు ఎసిపి మధు (శరత్ బాబు) మంచివాడిలా నటిస్తాడు గాని, నిజానికి అతడొక లంచగొండి, దుర్మార్గుడు. మూడవ వాడు రవి (జగపతి బాబు) ఒక సోమరిపోతు. న్యాయం కోసం నిలబడతాడు. రాణి (ఆమని) అనే కార్మికురాలి పిచ్చిలో పడిపోతాడు . ఒకసారి రవి మధు అసలు సంగతి తెలుసుకోగా, మధు తెలివిగా రవినే ఇరికిస్తాడు. రామమోహన రావు రవిని బయటకు నెట్టేస్తాడు. అయితే, తండ్రికి తన సోదరుడిపై ఉన్న నమ్మకాన్ని నిలబెట్టడం కోసం రవి మారు మాట్లాడకుండా బయటికి పోతాడు.

బుచ్చిబాబు (కోట శ్రీనివాసరావు) సమాజంలో అనేక దుర్మార్గాలు చేస్తూంటాడు. ప్రస్తుతం, రామమోహన రావు కుమార్తె గౌతమి అతడి కుమారుడు రఘును ప్రేమిస్తుంది. రామమోహనరావు తన గురువు గోపాల కృష్ణ (గుమ్మడి) కుటుంబంతో సంబంధం కలుపుకోవా లనుకుంటాడు. ఆ సమయంలో, బుచ్చిబాబు, తన కుమార్తె స్వాతిని ఆకర్షించినందుకు గోపాల కృష్ణ మనవడు సాయిరాంను చంపడానికి చేసిన ప్రయత్నాన్ని వారు చూస్తారు. ఆ గందరగోళంలో, గోపాల కృష్ణ మరణిస్తాడు రామమోహనరావు కేసు నమోదు చేస్తాడు. దాంతో, బుచ్చి బాబు పార్వతిని ఒత్తిడి చేసి, రామమోహనరావుతో మాట్లాడటానికి ఆమెను ఒప్పిస్తాడు. పార్వతి, బుచ్చిబాబు పిల్ల పెళ్ళికి అంగీకరించాడని, అందుకు ప్రతిఫలంగా అతన్ని కేసునుండి బయట పడెయ్యాలని కోరుకున్నాడనీ చెబుతుంది. రామమోహనరావు కోర్టును మోసం చేసి బుచ్చి బాబును విడిపిస్తాడు. రామమోహనరావు మధు అసలు స్వరూపాన్ని తెలుసుకుని, అతన్ని కూడా బయటికి పంపేస్తాడు. రవిని అర్థం చేసుకుని ఆలింగనం చేసుకుంటాడు.

బుచ్చిబాబు మధును పక్కనుంచుకుని సాయిరామును చంపబోతాడు. బుచ్చిబాబు రామమోహనరావును కాల్చబోగా మధు అడ్డుపడి తండ్రిని రక్షిస్తాడు. తన తప్పులకు పశ్చాత్తాపపడి, తుది శ్వాస విడుస్తాడు. రామమోహనరావు బుచ్చి బాబును చంపేస్తాడు. చివరగా, రామమోహనరావును నిర్దోషిగా తీర్పు ఇవ్వడంతో సినిమా ముగుస్తుంది.

## నటీనటులు

*రామ్మోహనరవుగా అక్కినేని నాగేశ్వరరావు
*రవిగా జగపతి బాబు
*రాణిగా ఆమని 
*పార్వతిగా రోహిణి హట్టంగడి
*బుచ్చిబాబుగా కోట శ్రీనివాసరావు
*మంత్రిగా మాగంటి మురళీమోహన్ 
*మధుగా శరత్ బాబు 
*గోపాలకృష్ణగా గుమ్మడి వెంకటేశ్వరరావు
*జోగిరాజుగా బ్రహ్మానందం 
*ఆలీ
*ఆహుతి ప్రసాద్ 
*వేణుగా బ్రహ్మాజీ
*బెనర్జీ
*కాదంబరి కిరణ్ కుమార్

## సాంకేతిక సిబ్బంది

* **కళ**: జాన్ బాబు
* **నృత్యాలు**: తారా, శివ సుబ్రమణ్యం, సుచిత్రా
* **పోరాటాలు**: గుర్రపు బాబు
* **సంభాషణలు**: గణేష్ పాట్రో
* **సాహిత్యం**: సిరివెన్నెల సీతారామ శాస్త్రి, వెన్నెలకంటి రాజేశ్వర ప్రసాద్
* **నేపథ్య గానం**: ఎస్పీ బాలూ, చిత్ర
* **సంగీతం**: ఎంఎం కీరవణి
* **కథ**: భూపతి రాజా
* **కూర్పు**: శంకర్
* **ఛాయాగ్రహణం**: తేజ
* **నిర్మాత**: అక్కినేని వెంకట్
* **చిత్రానువాదం - దర్శకుడు**: ఉప్పలపతి నారాయణరావు
* **బ్యానర్**: అన్నపూర్ణ స్టూడియోస్
* **విడుదల తేదీ**: 1994 జూన్ 22

## పాటలు

## మూలాలు


వర్గం:అక్కినేని నాగేశ్వరరావు నటించిన సినిమాలు
వర్గం:కోట శ్రీనివాసరావు నటించిన సినిమాలు
వర్గం:రాజేంద్ర ప్రసాద్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:బ్రహ్మానందం నటించిన సినిమాలు
వర్గం:గుమ్మడి నటించిన సినిమాలు
తేనె మనసులు (1987 సినిమా)

**తేనె మనసులు** 1987 నాటి తెలుగు సినిమా. రాజేంద్ర సింగ్ బాబు రచన, దర్శకత్వం వహించాడు. కృష్ణ, జయప్రద, సుహాసిని ప్రధాన పాత్రల్లో నటించారు. కెసిఎన్ ఫిల్మ్స్ కోసం కెసిఎన్ చంద్రశేఖర్ నిర్మించాడు. బప్పీ లాహిరి పాటలను స్వరపరిచాడు. 1965 లో తేనెమనసులు సినిమాతో రంగప్రవేశం చేసిన కృష్ణ, 22 సంవత్సరాల తర్వాత అదే పేరుతో ఉన్న ఈ చిత్రంలో నటించాడు. ఈ చిత్రం హిందీ చిత్రం *సౌతన్*కు రీమేక్.

## తారాగణం

* కృష్ణ
* జయప్రద
* సుహాసిని
* కైకాల సత్యనారాయణ
* కొంగర జగ్గయ్య
* నూతన్ ప్రసాద్
* గిరిబాబు
* వై.విజయ
* నగేష్
* రాజ్ బాబు
* ప్రదీప్ శక్తి
* ఫైట్ మాస్టర్ రాజు

## సంగీతం
ఈ చిత్రానికి సంగీత దర్శకుడు బప్పి లాహిరి. వేటూరి సుందరరామమూర్తి పాటలు రాసాడు.

పాటల జాబితా:

# వీడ్కోలిదే సోదరీ - పి. సుశీల
# అలారే అలారే - పి. సుశీల
# నా ప్రాణమే - పి. సుశీల
# గోవింద గోవింద - రాజ్ సీతారాం
# మమ్మీ మమ్మీ - పి. సుశీల, రాజ్ సీతారాం
# మామయ్య మామయ్య - పి.సుశీల, రాజ్ సీతారాం
# నీవే చెంత - పి. సుశీల, రాజ్ సీతారాం

## మూలాలు


వర్గం:ఘట్టమనేని కృష్ణ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:నూతన్ ప్రసాద్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:సత్యనారాయణ నటించిన సినిమాలు
పద్మవ్యూహం

**పద్మవ్యూహం** పేరు మీద మిక్కిలి వ్యాసాలు ఉన్నాయి. ఈ క్రింద ఇచ్చిన లింకుల ప్రకారం కావలసిన వ్యాసాన్ని చేరుకోండి.

*పద్మవ్యూహం (యుద్ధ వ్యూహం) - యుద్ధాలలో పన్నే ఒక వ్యూహం
*పద్మవ్యూహం (1973 సినిమా) - 1973 సంవత్సరంలో విడుదలైన తెలుగు సినిమా
*పద్మవ్యూహం (1984 సినిమా) - 1984 సంవత్సరంలో విడుదలైన తెలుగు సినిమా
*పద్మవ్యూహం (1993 సినిమా) - 1993 సంవత్సరంలో విడుదలైన తెలుగు సినిమా
పద్మవ్యూహం (యుద్ధ వ్యూహం)

right|thumb|చక్రవ్యూహ వ్యూహ వలయ రచన
**పద్మవ్యూహం** లేదా చక్రవ్యూహం మహాభారత యుద్ధంలో ఉపయోగించిన యుద్ధ వ్యూహాలలో ఒకటి. ఈ వ్యూహ నిర్మాణం ఏడు వలయాలలో కూడి ఉండి శత్రువులు ప్రవేశించడానికి దుర్భేధ్యంగా ఉంటుంది. చక్రవ్యూహాన్ని మహాభారత కురుక్షేత్రయుద్ధంలో పాండవులను సంహరించడానికి పన్నగా అందులో అభిమన్యుడు చిక్కుకొని విరోచితంగా పోరాడి మరణిస్తాడు.

మహాభారత యుద్ధంలో భీష్ముడు ఓడిపోయిన తర్వాత కౌరవసేనకు ద్రోణాచార్యున్ని సేనాధిపతి చేశాడు దుర్యోధనుడు. యుద్ధం యొక్క పదమూడవ రోజున ద్రోణాచార్యుడు పాండవులను ఓడించేందుకు తన అనుభవజ్ఞానాన్ని అంతా రంగరించి పద్మవ్యూహం పన్నాడు. పాండవ సైనికులు ఆ వ్యూహాన్ని ఛేదించలేకపోయింది. పద్మవ్యూహాన్ని ఛేదించే పరిజ్ఞానము పాండవ పక్షములో శ్రీకృష్ణునికి, అర్జునునికి, ప్రద్యుమ్నునికి (శ్రీకృష్ణుని కొడుకు), అభిమన్యునికి తప్ప మరెవరికీ లేదు. ప్రద్యుమ్నుడు మహాభారత యుద్ధంలో పాల్గొనడానికి నిరాకరించాడు. పద్మవ్యూహాన్ని గమనించిన ధర్మరాజు సమయానికి అర్జునుడు అందుబాటులో లేకపోవటం వల్ల గత్యంతరం లేక అభిమన్యున్ని పద్మవ్యూహంలోకి ముందు వెళ్ళమని ఆ వెనుక ధర్మరాజు, భీముడు, నకుల సహదేవులు వెంట రక్షణగా వస్తామని చెప్పి ముందుకు పంపించాడు. అదే సమయంలో పాండవులను ఏదైనా ఒక్కరోజు పాటు నిలువరించ వరం కలిగిన సైంధవుడు వీరిని యుద్ధరంగంలో అడ్డుకుంటాడు. వ్యూహంలో ప్రవేశించిన అభిమన్యునికి ఇలా పాండవుల సహాయం అందలేదు. అయినా వీరోచితంగా పోరాడి, లక్ష్మణకుమారుణ్ణి చంపి, కౌరవుల వ్యూహానికి హతుడైపోతాడు.

అభిమన్యుడు పద్మవ్యూహం గురించి తల్లి గర్భంలో ఉండగానే అవగాహన చేసుకున్నాడని భారతంలో వర్ణించారు. అర్జునుడు ఒకసారి సుభద్రకు యుద్ధవిద్యలో పద్మవ్యూహం కష్టతరమైనది అంటూ పద్మవ్యూహంలో ఎలా ప్రవేశించాలో, చాకచక్యంగా ఎలా పోరాడాలో వివరించి చెప్పాడు. అప్పుడు సుభద్ర కడుపులో ఉన్న అభిమన్యుడు ఆ విద్యను అర్ధం చేసుకున్నాడు. అయితే, పద్మవ్యూహం నుండి ఎలా బయటపడాలో అర్జునుడు సుభద్రకి చెప్పలేదు. అలా చెప్పబోయేంతలో సుభద్ర నిద్రలోకి జారుకోవటం చూసి అర్జునుడు చెప్పటం ఆపివేశాడు. అభిమన్యుడు యుద్ధంలో చాకచక్యంగా పద్మవ్యూహం ఛేదించుకుంటూ లోనికి వెళ్ళి వీరోచితంగా పోరాడాడు కానీ ఆ వ్యూహం నుండి బయటపడలేక ప్రాణాలు కోల్పోయాడు.

## మూలాలు

వర్గం:మహాభారతం
వర్గం:యుద్ధ వ్యూహాలు
భాద్రపద శుద్ధ చతుర్థి

**బాధ్రపద శుద్ధ చతుర్థి** అనగా బాధ్రపదమాసములో శుక్ల పక్షము నందు చతుర్థి తిథి కలిగిన రోజు.

## సంఘటనలు
*1908 కీలక : ఆంధ్రపత్రిక ప్రారంభించబడినది.

## జననాలు
* 1924 రక్తాక్షి : కావూరి పూర్ణచంద్రరావు - అష్టావధాని, గ్రంథరచయిత. 

## మరణాలు
2007

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు
* వినాయక చవితి

## మూలాలు

వర్గం:భాద్రపదమాసము
యశోదారెడ్డి (అయోమయ నివృత్తి)

**యశోదారెడ్డి** పేరుతో అనేక వ్యక్తులు కలరు

*పాకాల యశోదారెడ్డి - తెలుగు రచయిత్రి
*డి.యశోదారెడ్డి - రాజ్యసభ సభ్యురాలు, కర్నూలు మాజీ లోక్‌సభ సభ్యురాలు
ఆశ్వయుజ శుద్ధ దశమి

**ఆశ్వయుజ శుద్ధ దశమి** అనగా ఆశ్వయుజమాసములో శుక్ల పక్షములో దశమి తిథి కలిగిన రోజు. హిందూ చాంద్రమాన క్యాలెండర్‌లోని **ఆశ్వయుజ మాసం**లో వచ్చే  శుక్ల పక్షం (శుద్ధ పక్షం)  లోని **దశమి తిథి**. ఈ రోజు ఆధ్యాత్మిక, సాంస్కృతికంగా చాలా ప్రాముఖ్యత కలిగినదిగా పరిగణించబడుతుంది.

ఆశ్వయుజ మాసం (సెప్టెంబర్-అక్టోబర్ మధ్యకాలంలో వస్తుంది) హిందూ పంచాంగంలో ఒక ముఖ్యమైన నెల. ఈ నెలలోనే **దసరా (విజయదశమి)**, **దుర్గానవరాత్రులు**, **బతుకమ్మ పండుగ**,  **శరన్నవరాత్రి** వంటి ముఖ్యమైన ఉత్సవాలు జరుపుకుంటారు. దశమి అంటే "పదవ రోజు" అని అర్థం. ప్రతి పక్షంలో (శుక్ల పక్షం, కృష్ణ పక్షం) దశమి తిథి ఒకసారి వస్తుంది. **శుద్ధ దశమి** అంటే శుక్ల పక్షంలోని దశమి — ఇది పౌర్ణమి వైపు పెరుగుతున్న చంద్రుడు ఉన్న రోజుగా పరిగణించబడుతుంది.

## ఈ తిథి గల రోజులు

* 2025 అక్టోబరు 1 న  19:01 నుండి అక్టోబరు 2 న 19:10 వరకు
* 2024 సెప్టెంబరు 12 న 23:33 నుండి సెప్టెంబరు 13 న 22:30 వరకు

## సంఘటనలు
* విజయనగరం కోట నిర్మించబడింది. (విజయ నామ సంవత్సరం:1713-1714)

## జననాలు
*సా.శ.1238 విళంబి: త్రిమతాచార్యులలో మూడవవాడైన మధ్వాచార్యులు.
*సా.శ.1911 విరోధికృతు: జోస్యం జనార్దనశాస్త్రి - రాయలసీమకు చెందిన కవి,అవధాని. అభినవ వేమన బిరుదాంకితుడు. (మ.1997)

## మరణాలు
2007

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు
* విజయదశమి
* బతుకమ్మ పండుగ

## బయటి లింకులు

## మూలాలు

వర్గం:ఆశ్వయుజమాసము
మాఘ బహుళ చతుర్దశి

## సంఘటనలు
*పరీధావి సంవత్సరం: పానుగంటి లక్ష్మీ నరసింహారావు గారి సాక్షి సంఘము స్థాపించబడినది.

## జననాలు
* గణపతిరాజు అచ్యుతరామరాజు - విద్యా రాజకీయ ప్రముఖులు, న్యాయవాది.

## మరణాలు
2007

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు
* మహాశివరాత్రి, హిందువులకు పరమ శివుని జన్మదినం.

## బయటి లింకులు

వర్గం:మాఘమాసము
వైశాఖ శుద్ధ తదియ

**వైశాఖ శుద్ధ తదియ** అనగా వైశాఖమాసములో శుక్ల పక్షము నందు తదియ తిథి కలిగిన 3వ రోజు.

## సంఘటనలు
* వైవశ్వత మన్వంతరంలో త్రేతాయుగము ప్రారంభమైన రోజు.

## జననాలు
* 1981 దుర్మతి : ఆకెళ్ళ దుర్గ నాగ సత్య బాలభాను - మహిళా అవధాని. 

## మరణాలు
2007

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు
*పరశురామ జయంతి
*అక్షయ తృతీయ
*సింహాచలం చందనోత్సవం.
* జగన్నాథ్ ఆలయం (పూరి) : చందనయాత్ర పండుగ నాడు రథోత్సవం కోసం రథాల నిర్మాణం ప్రారంభిస్తారు.

## మూలాలు

వర్గం:వైశాఖమాసము
వైశాఖ శుద్ధ చతుర్దశి

**వైశాఖ శుద్ధ చతుర్దశి** అనగా వైశాఖమాసములో శుక్ల పక్షములో చతుర్దశి తిథి కలిగిన 14వ రోజు.

## సంఘటనలు
* అన్నవరం శ్రీ వీరవేంకట సత్యనారాయణ స్వామి వారి కళ్యాణోత్సవాలు (నాలుగవ రోజు)
* శ్రీ వరాహ లక్ష్మీనరసింహస్వామి దేవస్థానం, సింహాచలంలో నరసింహస్వామి వారి జయంతోత్సవాలు.

## జననాలు
* 1932 అంగీరస: దూపాటి సంపత్కుమారాచార్య- అవధాని, కవి, గ్రంథరచయిత. 

## మరణాలు
* క్రీ. శ. 1873 : శ్రీముఖ సంవత్సరం : మంత్రిప్రెగడ సూర్యప్రకాశ కవి - ప్రముఖ తెలుగు కవి, పండితుడు.

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు
* నృసింహ జయంతి

## మూలాలు

వర్గం:వైశాఖమాసము
కార్తీక శుద్ధ చతుర్థి

**కార్తీక శుద్ధ చతుర్థి** అనగా కార్తీక మాసములో శుక్ల పక్షము నందు చతుర్థి తిథి కలిగిన 4వ రోజు.

## సంఘటనలు
2007

## జననాలు
2007

## మరణాలు
* 1996 ధాత: చెఱువు సత్యనారాయణ శాస్త్రి, సంస్కృత పండితుడు, శతావధాని.  (జ.1943)

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు
* నాగుల చవితి

## బయటి లింకులు

## మూలాలు

వర్గం:కార్తీకమాసము
క్షుద్రపూజ

**క్షుద్రపూజ** 1992లో విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. శ్రీ లక్ష్మీ దేవి కంభైన్స్ బ్యానర్ పై వి.కాంచనమాల, కె.ప్రభాకర్ లు నిర్మించిన ఈ సినిమాకు పి.చంద్రకుమార్ దర్శకత్వం వహించాడు.  వీరమచనేని వెంకట కృష్ణారావు సమర్పించిన ఈ సినిమాకు ఉషా ఖన్నా సంగీతాన్నందించాడు.

## తారాగణం

* సుందరి

* 

## సాంకేతిక వర్గం

* మాటలు: శ్రీ లక్ష్మీదేవి కంబైన్స్ యూనిట్
* పాటలు: వాణీ జయరాం, నాగూర్ బాబు
* డబ్బింగ్, రికార్డింగ్ అండ్ మిక్సింగ్ : రోమన్ ఆడియోస్
* ప్రింటింగ్ అండ్ ప్రోసెసింగ్: జెమిని కలర్ లాబొరేటరీస్
* ఎడిటింగ్ : రవి
* సంగీతం: ఉషా ఖన్నా

## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు

* యూట్యూబ్ లో పూర్తి సినిమా లింకు
ఆశ్వయుజ బహుళ అమావాస్య

**ఆశ్వయుజ బహుళ అమావాస్య** అనగా ఆశ్వయుజమాసములో కృష్ణ పక్షము నందు అమావాస్య తిథి కలిగిన రోజు. 

## సంఘటనలు
2007

## జననాలు
* 1846 పరాభవ: కార్యమపూడి రాజమన్నారు, శతావధాని, సంస్కృతాంధ్ర పండితుడు. (మ.1916, రాక్షస)
* శ్రీ రామానుజ చిన జియర్ స్వామి వారి జననం. (3 నవంబరు 1956)

## మరణాలు
2007

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు
* దీపావళి

## మూలాలు

వర్గం:ఆశ్వయుజమాసము
ఛాలెంజ్

**ఛాలెంజ్** తెలుగు చలన చిత్రం,1984 ఆగస్టు 9విడుదల.యండమూరి వీరేంద్రనాథ్ కథ అందించగా, క్రియేటివ్ కమర్షియల్ పతాకంపై కె ఎస్ రామారావు నిర్మించిన ఈ చిత్రంలో చిరంజీవి, సుహాసిని, విజయ శాంతి, రావు గోపాలరావు,రాజేంద్రప్రసాద్ ,ముఖ్యపాత్రలు పోషించారు . దర్శకుడు ఎ.కోదండరామిరెడ్డి కాగా , సంగీతం ఇళయరాజా అందించారు. ఈ చిత్రం చిరంజీవి,కోదండరామిరెడ్డి , కాంబినేషన్లో వచ్చిన సూపర్ హిట్ చిత్రం.
right|thumb|400px|ఛాలెంజ్ చిత్రంలో సన్నివేశం
## చిత్ర కథ
గాంధీ అనే యువకుడు ( చిరంజీవి ) ఓ నిరుద్యోగి. ఒక రోజు పేపర్లో ఉద్యోగ ప్రకటన చూసి ఇంటర్వ్యూకు వెళ్తాడు. అక్కడ యజమాని రామ్ మోహన్ రావు ( రావు గోపాలరావు ) డబ్బు అహంకారంతో అతడిని అవమానిస్తాడు. దాంతో చిరంజీవి ఓ చాలెంజ్ చేస్తాడు. అది ఏంటంటే " ఐదు సంవత్సరాలలో 50 లక్షల రూపాయలు సంపాదించి చూపిస్తానని ".ఆ తరువాత చట్టబద్దంగా 50 లక్షల రూపాయలు సంపాదించి చూపెడతాడు. ఓ మనిషి తలుచుకుంటే ఏదయినా సాధించగలడు అని నిరూపిస్తాడు.
ఆ చాలెంజ్ నిలుపుకునే పాత్రలో చాలా బాగా ఒదిగిపోయారు చిరంజీవి.ప్రతి నాయకుడి పాత్రలో రావు గోపాలరావు నటన మరచిపోలేం.

## తారాగణం

* కొణిదెల చిరంజీవి_ గాంధీ 
* విజయశాంతి_ హారిక 
* సుహాసిని_ లక్ష్మి  
* రావు గోపాలరావు_ రామ్ మోహనరావు 
* గొల్లపూడి మారుతిరావు_ హనుమంతరావు 
* రాజేంద్రప్రసాద్_ విద్యార్థి 
* అల్లు అరవింద్_ అతిధి పాత్ర 
* సాయికుమార్_ వార్డుబాయ్ ప్రకాశం 
* సిల్క్ స్మిత_ ప్రియంవద 
* కృష్ణ చైతన్య 
* ప్రసన్న కుమార్ .

## సాంకేతిక వర్గం

* దర్శకుడు: ఎ.కోదండరామిరెడ్డి 
* కథ: యండమూరి వీరేంద్రనాథ్ 
* చిత్రానువాదం: సాయినాథ్ తోటపల్లి 
* సంగీతం: ఇళయరాజా 
* మాటలు: జి సత్యమూర్తి
* గీత రచయిత: వేటూరి సుందరరామమూర్తి 
* నేపథ్య గాయకులు: శ్రీపతి పండితారాధ్యుల బాలసుబ్రహ్మణ్యం, శిష్ట్లా జానకి 
* ఛాయ గ్రహణం: లోక్ సింగ్ 
* ఆర్ట్: భాస్కరరాజు 
* నృత్యాలు: తార 
* నిర్మాత: కె.ఎస్.రామారావు 
* నిర్మాణ సంస్థ: క్రియేటివ్ కమర్షియల్ 
* విడుదల:09:08:1984.

## పాటలు
* భామా, ఈ తిప్పలు తప్పవు ఎప్పటికైనా, రచన: వేటూరి సుందర రామమూర్తి గానం. ఎస్ పి బాలసుబ్రహ్మణ్యం, ఎస్ జానకి 
* ఇందువదన కుందనదన మందగమన మధురవచన , రచన: వేటూరి సుందర రామమూర్తి, గానం. ఎస్ పి బాలసుబ్రహ్మణ్యం ఎస్ జానకి 
* సాయంకాలం సాగరతీరం, రచన: వేటూరి సుందర రామమూర్తి, గానం. ఎస్ పి బాలసుబ్రహ్మణ్యం, ఎస్ జానకి 
* మనసే మైకం , రచన: వేటూరి సుందర రామమూర్తి, గానం.ఎస్.జానకి 
* ఓం శాంతి రచన: వేటూరి సుందర రామమూర్తి, గానం.శ్రీపతి పండితారాధ్యుల బాలసుబ్రహ్మణ్యం, శిష్ట్లాజానకి.

వర్గం:రాజేంద్ర ప్రసాద్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:చిరంజీవి నటించిన సినిమాలు
వర్గం:నవల ఆధారంగా తీసిన సినిమాలు
వర్గం:గొల్లపూడి మారుతీరావు నటించిన సినిమాలు
వర్గం:ఇళయరాజా సంగీతం అందించిన సినిమాలు
వర్గం:రావు గోపాలరావు నటించిన సినిమాలు
వర్గం:సిల్క్ స్మిత నటించిన సినిమాలు
నరక చతుర్దశి

**ఆశ్వయుజ బహుళ చతుర్దశి** అనగా ఆశ్వయుజమాసములో కృష్ణ పక్షము నందు చతుర్దశి తిథి కలిగిన రోజు. దీనిని వివిధ ప్రాంతాలలో రూప్ చతుర్దశి, కాళీ చతుర్దశి, భూత్ చతుర్దశి అని కూడా పిలుస్తారు. ఇది ఐదు రోజుల పాటు జరిగే దీపావళి పండుగ  యొక్క రెండవ రోజు. హిందూ సాహిత్యం ప్రకారం నరకాసురుడు అనే రాక్షసుడు ఈ  రోజున కృష్ణుడు,  సత్యభామ చేత చంపబడ్డాడు. ఈ రోజును తెల్లవారుజామున మతపరమైన ఆచారాల ద్వారా జరుపుకుంటారు, తరువాత ఉత్సవాలు నిర్వహిస్తారు. 

నరక చతుర్దశి అనేది దీపావళికి ముందురోజు జరుపుకునే హిందూ పండుగ. ఈ రోజున, శ్రీకృష్ణుడు నరకాసురుడిని సంహరించి చెడుపై మంచి సాధించిన విజయాన్ని స్మరించుకుంటారు.   

## పురాణ గాథ
మన పురాణ కథల ప్రకారం నరకాసురుడు అనే రాక్షసుడు అందరినీ తీవ్రంగా హింసించేవాడు. తన దురాగతాలతో స్వర్గంలోనూ, భూమిపై పెను విధ్వంసం సృష్టించేవాడు. ఆ నరకాసురుడనే రాక్షసుడు దేవతలు, ప్రజలు, రుషులను సైతం అవమానించడమే కాకుండా వారి శక్తులను కూడా దుర్వినియోగం చేసేవాడు. ప్రజలు అతని బాధల నుండి విముక్తి కోరుతారు. దీంతో ఒకరోజు దేవతల అధినేత అయిన ఇంద్రుడు శ్రీకృష్ణుడి వద్దకు వెళ్లి నరకాసురుడి దురాగతాలన్నీ మొరపెట్టుకుంటాడు. అయితే.. ఆ నరకాసురుడి మరణం స్త్రీ చేతిలోనే అనే శాపం గురించి శ్రీకృష్ణుడికి తెలుసు. కాబట్టి శ్రీకృష్ణుడు సత్యభామతో కలిసి నరకాసురుడిపై యుద్ధం చేయడానికి వెళ్తాడు. అప్పుడు శ్రీకృష్ణుడు సత్యభామను రథసారథిగా చేసి సత్యభామ సహాయంతో నరకాసురుడిని సంహరిస్తాడు. ఆ నరకాసురుడిని సంహరించిన రోజు ఆశ్వయుజ మాసం కృష్ణ పక్ష చతుర్దశి కాబట్టి ఈ తిథిని నరక చతుర్దశి అంటారు. ఈ విజయానికి ప్రతీకగా నరక చతుర్దశి జరుపుకుంటారు. 
## పండుగలు, జాతీయ దినాలు
* నరక చతుర్దశి

## మూలాలు

వర్గం:ఆశ్వయుజమాసము
పుష్య శుద్ధ ఏకాదశి

**పుష్య శుద్ధ ఏకాదశి** అనగా పుష్య మాసములో శుక్ల పక్షములో ఏకాదశి తిథి కలిగిన 11వ రోజు.

## సంఘటనలు
2007

## జననాలు
2007

## మరణాలు
* త్యాగరాజు వారు (1847) సమాధి పొందారు.
* త్రైలింగస్వామి (డిసెంబరు 1881) నాడు వారణాసిలో సమాధి పొందారు.
* కాకర్ల శ్రీరాములు (1933) మహిళల విద్యాభివృద్ధికి కృషిచేసిన వ్యక్తి.

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు
* వైకుంఠ ఏకాదశి

## బయటి లింకులు

వర్గం:పుష్యమాసము
మాఘ శుద్ధ సప్తమి

**మాఘ శుద్ధ సప్తమి** అనగా మాఘమాసములో శుక్ల పక్షము నందు సప్తమి కలిగిన 7వ రోజు.

## సంఘటనలు
* రథసప్తమి రోజు తిరుమల లోని వెంకటేశ్వర స్వామిని సప్తవాహనాలలో ఊరేగిస్తారు. అందువల్ల దీనిని ఒకరోజు బ్రహ్మోత్సవమని చెబుతారు. సూర్యప్రభ వాహనంతో ప్రారంభించి, చిన్నశేష వాహనం, గరుడ వాహనం, హనుమంత వాహనంలో స్వామిని ఊరేగిస్తారు. చక్రస్నానానంతరం కల్పవృక్ష, సర్వభూపాల, చంద్రప్రభ వాహనాలలో ఊరేగిస్తారు. సప్తాశ్వాల, సప్తమి నాటి, సప్తవారాల సంకేతంగా సూర్యుడు పుట్టినప్పుడు ఈ ఉత్సవం జరుగుతుంది.

## జననాలు
* 1942 చిత్రభాను: చేబోలు శేషగిరిరావు - హిందీ భాషలో అవధాని, కవి. 
* 1947 వ్యయ: రేవూరి అనంత పద్మనాభరావు - కవి, నవలా రచయిత, వ్యాసకర్త, అవధాని. 
* 1956 మన్మథ : వేదాటి రఘుపతి - అష్టావధాని, రచయిత, పరిశోధకుడు. 

## మరణాలు
2007

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు
* రథసప్తమి

## మూలాలు

వర్గం:మాఘమాసము
శ్రావణ బహుళ అష్ఠమి

**శ్రావణ బహుళ అష్ఠమి** అనగా శ్రావణమాసములో కృష్ణ పక్షము నందు అష్టమి తిథి కలిగిన 23వ రోజు.

## సంఘటనలు
2007

## జననాలు
* 1943 వృష : భూతపురి బాలసుబ్బారాయుడు - శతావధాని, కవి.

## మరణాలు
2007

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు
* కృష్ణాష్టమి

## మూలాలు

వర్గం:శ్రావణమాసము
శివలింగపుష్పం

శివలింగ వృక్షం చెట్టు శాస్త్రీయ నామం కౌరౌపిటా గియానెన్సిస్. ఆంగ్ల పరిభాషలో కేనన్ బాల్ ట్రీ అంటారు. ఇది దక్షిణ అమెరికాలోను, దక్షిణ భారతదేశంలోను కనిపిస్తుంది. ఈ వృక్షాన్ని నాగలింగ వృక్షమని కూడా అంటారు. వీటి పుష్పాల మధ్య భాగం పడగ విప్పిన సర్పం వలె ఉంటుంది.

## లక్షణాలు
కుడి|thumb|శివలింగపుష్పాలు, పండ్లు.
శివలింగ వృక్షం శివుడి జటాజూటముల ఆకృతిలో,వెండ్రుకలు విప్పారినట్లుగా ఉంటాయి.పుష్పాలు కొమ్మలకు పూయకుండా వెంట్రుకల లాంటి జడలకు పూస్తాయి. పైభాగాన నాగ పడగ కప్పి ఉన్నట్లుగా ఉండి లోపల శివలింగాకృతిలో ఉంటాయి. శివలింగపుష్పాల్ని నాగమల్లి పుష్పాలుగా,మల్లికార్జున పుష్పాలుగా కూడా పిలుస్తారు.ఇవి అద్భుత సుగంధ పరిమళాలు వెదజల్లుతుంటాయి.
thumb|left|శివలింగపుష్పం

## హిందూమతం
హిందువులు శివలింగపుష్ప రూపంలో, వృక్షరూపంలో శివుడు కొలువై ఉన్నాడని బావిస్తారు. శివలింగపుష్పాలు సర్వదేవతలకు ముఖ్యంగా శివునికి ప్రీతికరం. ఈ పుష్పాలతో శివపూజ చేయడం ప్రతి శివభక్తునికి నిజంగా ఒక వరం. శివలింగపుష్పాలతో శివపూజ చేసిన వారికి జన్మరాహిత్యాన్ని పొంది, అంత్యమున కైవల్యం పొందునని శివపురాణంలో ఉంది. ఏ దేవునికైనా ఈ పుష్పం సమర్పించినప్పుడు, తప్పనిసరిగా ఆ దేవతల
శిరస్సుపై లేదా భుజస్కందాలలో మాత్రమే అలంకరించాలి. పాదాలదగ్గర వేయరాదు. పార్వతికి మాంగల్యంలో అలంకరించాలి.

వర్గం:లెసిథిడేసి
వర్గం:పుష్పాలు
అనోనేసి

**అనోనేసి** (Annonaceae) కుటుంబంలో దాదాపు 80 ప్రజాతులకు చెందిన 820 జాతుల మొక్కలు ఉన్నాయి. దీనికి ఈ పేరు అనోనా (Annona) ప్రజాతి మూలంగా వచ్చినది. ఇవి ప్రధానంగా ఉష్ణమండల ప్రాంతాలలో వ్యాప్తిచెంది ఉన్నాయి. భారతదేశంలో దాదాపు 129 జాతులను గుర్తించారు.

## కుటుంబ లక్షణాలు
* వృక్షాలు లేదా పొదలు, కొన్ని ఎగబ్రాకే పొదలు, కలప గ్రంధి భరితం.
* లఘుపత్రాలు, ఏకాంతరము, పుచ్ఛరహితము.
* ఒంటరి పుష్పాలు, త్రిభాగయుతము, అర్థచక్రీయము.
* పొడవైన, శంఖువంటి పుష్పాసనము.
* కేసరములు, ఫలదళములు అనేకము, అసంయుక్తము, సర్పిలాకారంగా అమరి ఉంటాయి.
* సంకలితఫలము, చిరుఫలము, మృదుఫలము.
* రూమినేట్ అంకురచ్ఛదము.

## ముఖ్యమైన మొక్కలు
* అనోనా స్క్వామోజా - (సీతాఫలం)
* అనోనా రెటిక్యులేటా - (రామాఫలం)
* అనోనా మ్యూరికేటా - (లక్ష్మణఫలం)
* ఆర్టాబోట్రిస్ అన్సినేటస్ - (తీగ సంపెంగ)
* కెనంగా ఒడోరేటా - (చెట్టు సంపెంగ)
* పాలియాల్థియా లాంగిఫోలియా - (నరమామిడి)

## మూలాలు
* బి.ఆర్.సి.మూర్తి: వృక్షశాస్త్రము, శ్రీ వికాస్ పబ్లికేషన్స్, 2005.

వర్గం:అనోనేసి
వర్గం:ద్విదళబీజాలు
ఆశ్వయుజ బహుళ తదియ

**ఆశ్వయుజ బహుళ తదియ** అనగా ఆశ్వయుజమాసములో కృష్ణ పక్షము నందు తదియ తిథి కలిగిన రోజు. 

## సంఘటనలు
2007

## జననాలు
* 1910 సౌమ్య : రావు వేంకట మహీపతి గంగాధర రామారావు II పిఠాపుర సంస్థానపు యువరాజు.(మ.1970). 

## మరణాలు
2007

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు
* అట్లతద్ది

## బయటి లింకులు

## మూలాలు

వర్గం:ఆశ్వయుజమాసము
శ్రావణ పూర్ణిమ

కుడి|thumb|333x333px|భీమవరం మావుళ్ళమ్మ దేవాలయము ఉత్సవ చిత్రాలు*రాఖీ*',**'' **రక్షా బంధన్** లేదా **రాఖీ పౌర్ణమి''' అని పిలిచే  పండుగలను కొన్ని ప్రాంతాలలో శ్రావణ పౌర్ణమి రోజున జరుపుకుంటారు. భారతీయ సంప్రదాయంలో తరతరాలుగా శ్రావణ పూర్ణిమకు ఓ ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. శ్రీమహావిష్ణువును స్మరిస్తూ ఆయన శక్తి అందరినీ రక్షిస్తోందని భావించుకుంటూ జంద్యాల పూర్ణిమ పండుగను ఈ రోజున జరుపుకోవడం కనిపిస్తుంది.

## సంఘటనలు
* భీమవరం లోని మావూళ్ళమ్మ దేవస్థానం ఆధ్వర్యంలో ప్రతి నెల పౌర్ణమిరోజు చండీహోమం నిర్వహించబడుతుంది.

## జననాలు
* హయగ్రీవ స్వామి జన్మ తిథి.
* 1951 ఖర:  జోస్యుల సదానందశాస్త్రి - త్రిభాషా అష్టావధాని. 

## మరణాలు

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు
* రాఖీ పౌర్ణమి
* జంద్యాల పూర్ణిమ

## మూలాలు

వర్గం:శ్రావణమాసము
బత్తాయి

**బత్తాయి** (Orange fruit) ఒక తియ్యని రూటేసి కుటుంబానికి సంబంధించిన పండ్ల చెట్టు. చూడటానికి పెద్ద నిమ్మపండు లా కనిపించినా రుచి మాత్రం తీయగా ఉంటుంది. అందుకే దీన్ని *స్వీట్ లైమ్* అని పిలుస్తారు. పండిన బత్తాయి గుజ్జు లేత పసుపు రంగులో ఉంటుంది. దీన్ని కొద్ది మంది ఒలుచుకుని తింటారు కానీ చాలా మంది దీన్ని రసం రూపంలో సేవిస్తారు.

ఆగ్నేయాసియా, దక్షిణ ఆసియా, మధ్యధరా ప్రాంతాల్లో ఎక్కువగా పెరిగే ఈ పండ్ల చెట్లని ఈ మధ్య ప్రపంచవ్యాప్తంగా పెంచుతున్నారు. పుట్టింది ఆసియా దేశాల్లోనే అయినా క్రమంగా ఇటలీ, మధ్యధరా ప్రాంతంలో ఎక్కువగా పండిస్తున్నారు.

## బత్తాయిలు - రకాలు

## బత్తాయిలతో ఆరోగ్యం
పోషక విలువలతోబాటు ఔషధ పరంగా బత్తాయిలో అనేక లాభాలున్నాయి. జలుబు, జ్వరం వచ్చినపుడు త్వరగా కోలుకోవడానికి దీన్ని రసాన్ని ఇస్తారు.
*విటమిన్-సి లోపంతో వచ్చే స్కర్వీ వ్యాధిని అరికట్టడంలో ఈ పండు బాగా పనిచేస్తుంది.
*ఈ పండుకున్న తీపి వాసన లాలాజల గ్రంథుల్ని ప్రేరేపించి లాలాజలం అధికంగా ఊరేందుకు కారణమవుతుంది. ఇందులోని ఫ్లేవనాయిడ్లు పిత్తరసంతోపాటు ఇతర జీర్ణరసాలు, ఆమ్లాలు విడుదలయ్యేందుకు దోహద పడతాయి. అందువల్ల తీసుకున్న ఆహారం తొందరగా జీర్ణమవుతుంది. అంతే కాకుండా ఈ రసం తొందరగా జీర్ణమై రక్తంలో కలిసిపోతుంది. 
*ఇది మలబద్ధకాన్ని నివారిస్తుంది. ఇందులోని ఆమ్లాలు పేగుల్లోని విషపూరిత పదార్థాల్ని పారదోలుతాయి. 
* ఈ జ్యూస్ వల్ల చిగుళ్ళ నొప్పులు, గొంతు సంబంధ ఇన్‌ఫెక్షన్లు త్వరగా తగ్గుతాయి. 
* బత్తాయి రసం చర్మానికి కూడా మంచిదే. క్రమం తప్పకుండా తీసుకోవడం వల్ల మచ్చల్ని మాయం చేస్తుంది.

## బత్తాయిలు - పరిశ్రమలు
;మందుల తయారీ
thumb|left|బత్తాయిలు
;జ్యూస్ పరిశ్రమ

;జామ్ పరిశ్రమ

## ఇతర ఉపయోగాలు

;

వర్గం:పండ్లు
వర్గం:పండ్ల చెట్లు
వర్గం:రూటేసి కుటుంబ మొక్కలు
కార్తీక శుద్ధ ద్వాదశి

**కార్తీక శుద్ధ ద్వాదశి** అనగా కార్తీక మాసములో శుక్ల పక్షము నందు ద్వాదశి తిథి కలిగిన 12వ రోజు.

## సంఘటనలు
* భీమవరం లోని మావూళ్ళమ్మ దేవస్థానం ఆధ్వర్యంలో అమ్మవారి మాలధారణ దీక్షను విరమిస్తారు.

## జననాలు
* శేషదాసులు - పాలమూరుకు చెందిన ప్రముఖ వాగ్గేయకారుడు.

## మరణాలు
2007

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు
* చిలుకు ద్వాదశి
* అన్నవరంలో శ్రీసత్యనారాయణ స్వామివారి తెప్పోత్సవం.

## బయటి లింకులు

## మూలాలు

వర్గం:కార్తీకమాసము
సత్రంపాడు

**సత్రంపాడు **, పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, ఏలూరు రెవెన్యూ డివిజను లోని ఏలూరు నగర ప్రాంతం. ఈ గ్రామం ప్రస్తుతం ఏలూరు పట్టణంలో దాదాపు కలిసిపోయి ఉంది. ప్రభుత్వ గృహ నిర్మాణ సంస్థ వారి హౌసింగ్ కాలనీ కట్టినప్పటినుండి ఇది ఏలూరు పట్టణ సమ్మేళనంలో ఒక భాగంగానే పరిగణింపబడుతుంది. జిల్లా పారిశ్రామిక కేంద్రం కూడా సత్రంపాడు గ్రామంలోనే ఉంది.

## విద్య
ప్రాథమిక, మాధ్యమిక పాఠశాల విద్య రాష్ట్ర పాఠశాల విద్యా శాఖ ఆధ్వర్యంలోని ప్రభుత్వ, సహాయ, ప్రైవేట్ పాఠశాలల ద్వారా అందించబడుతుంది. వివిధ పాఠశాలల్లో బోధనా మాధ్యమం ఆంగ్లం, తెలుగు.

## గణాంకాలు
2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం పట్టణ పరిధి లోని జనాభా మొత్తం 6,393 అందులో పురుషుల 3,153మంది కాగా, స్త్రీల 3,240 మంది ఉన్నారు.పట్టణ పరిధిలోని గృహాలు 1,771 ఉన్నాయి.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:ఏలూరు
రూటేసి

**రూటేసి** (Rutaceae) కుటుంబంలో సుమారు 150 ప్రజాతులు, 1300 జాతులు ఉన్నాయి. ఈ మొక్కలు ఎక్కువగా ఉష్ణ, సమశీతోష్ణ మండలాలలో పెరుగుతాయి.

## కుటుంబ లక్షణాలు
* మొక్కలు, పొదలు లేదా వృక్షాలు.
* సంయుక్త పత్రాలు, పుచ్ఛరహితము, గ్రంథి భరితము.
* ద్విలింగ పుష్పాలు, అండకోశాధస్థితము, సౌష్టవయుతము, పంచభాగయుతము, సంపూర్ణము.
* అండాశయము క్రింద వర్తులాకార చక్రము ఉంటుంది.
* రక్షక, ఆకర్షణ పత్రాలు 4 లేదా 5
* కేసరాలు 8-10, లేదా అనేకము, ఆబ్డిప్లోస్టెమోనస్.
* ఫలదళాలు 2, సంయుక్తము, ఊర్థ్వ అండాశయము.
* స్తంభ అండాన్యాసము.
* ఫలము మృదుఫలము, హెస్పరిడియం లేదా గుళిక.

## ఆర్ధిక ప్రాముఖ్యత
* సిట్రస్ జాతులైన నిమ్మ, బత్తాయి, నారింజ మొక్కలనుండి తినదగిన పండ్లు లభిస్తాయి.
* వెలగ పండ్లలోని గుజ్జును తింటారు. ఇది అజీర్తిని హరిస్తుంది.
* కరివేపాకు పత్రాలను వంటలలో సువాసన కొరకు ఉపయోగిస్తారు.
* మారేడు పండు గుజ్జు అజీర్తిని హరిస్తుంది.
* సదాపాకు మందులో ఉపయోగిస్తారు.
* మాదీఫలం పండ్లరసం అజీర్తిని హరిస్తుంది.
* క్లోరెక్సైలాన్ స్విటేనియా (Chloroxylon swietenia) నుండి సాటిన్ ఉడ్ (Satin wood) లభిస్తుంది. దీనిని ఫర్నిచర్ తయారీలో ఉపయోగిస్తారు.
* కొన్ని మొక్కలను తోటలలో పెంచుతారు.

## ముఖ్యమైన మొక్కలు
thumb|రకరకాల నిమ్మ జాతి పండ్లు.
* సిట్రస్ (Citrus) :
** సిట్రస్ సైనెన్సిస్ - బత్తాయి
** సిట్రస్ డెకుమనా - పంపరపనస
** సిట్రస్ మాక్సిమా - గజనిమ్మ
** సిట్రస్ మెడిక - మాదీఫలం
** సిట్రస్ రెటిక్యులేటా - కమలాపండు
** నిమ్మ
* నారింజ
* దబ్బ
* ఎగెల్ (Egel) : ఎగెల్ మార్మలోస్ - మారేడు
* ముర్రయా (Murraya) : ముర్రయా కొనిగి - కరివేపాకు
* రూటా (Ruta) : సదాపాకు
* లిమోనియా (Limonia) : లిమోనియా ఎలిఫెంటమ్ - వెలగ
* టొడ్డాలియా (Toddalia) : టొడ్డాలియా ఆసియాటికా - కొండ కసింద

## మూలాలు
* బి.ఆర్.సి.మూర్తి: వృక్షశాస్త్రము, శ్రీ వికాస్ పబ్లికేషన్స్, 2005.

వర్గం:రూటేసి
వర్గం:ద్విదళబీజాలు
కార్తీక శుద్ధ ఏకాదశి

**కార్తీక శుద్ధ ఏకాదశి** అనగా కార్తీక మాసములో శుక్ల పక్షములో ఏకాదశి తిథి కలిగిన 11వ రోజు.

## సంఘటనలు
2007

## జననాలు
* సా.శ. పరీధావి నామ సంవత్సరం - ధర్మవరం రామకృష్ణమాచార్యులు, ఆంధ్ర నాటక పితామహుడు.
*సంత్ నామ్ దేవ్ జయంతి

## మరణాలు
2007

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు
* ఉత్థానైకాదశి
* కార్తీక శుక్ల ఏకాదశి నాటినుండి పౌర్ణమి వరకు తులసి వివాహ మహోత్సవం జరుగుతుంది.

## బయటి లింకులు

వర్గం:కార్తీకమాసము
బార్బీ

**బార్బీ** 1959లో విడుదల చేయబడిన ప్రపంచ ప్రఖ్యాతిగాంచిన ఫ్యాషన్ బొమ్మ. మాటెల్ అనే కంపెనీ ఈ బొమ్మలను తయారుచేస్తుంది. రూథ్ హాండ్లర్ అనే వ్యాపారవేత్త బార్బీ సృష్టికర్త. ఈ బొమ్మకు బిల్డ్ లిల్లీ అనే జర్మన్ బొమ్మకు చాలా పోలికలు ఉన్నాయి. 

## చరిత్ర
రూథ్ హాండ్లర్ తన కూతురు బార్బారా చిన్న చిన్న పేపర్ బొమ్మలతో ఆడుకోవడాన్ని గమనించింది. ఆవిడ కూతురు ఆ బొమ్మలకు పెద్దవారి పాత్రలు కల్పించి ఆడుకుంటూ ఉండేది. అప్పటివరకు చిన్న పిల్లల బొమ్మలన్నీ చిన్న పిల్లల పాత్రల్లోనే ఉండేవి.

ఆమె పిల్లలు బార్బరా, కెన్నెత్ 1956 లో ఐరోపా పర్యటన సమయంలో, రూత్ హ్యాండ్లర్ బిల్డ్ Lilli అని ఒక జర్మన్ బొమ్మ బొమ్మ అంతటా వచ్చింది .  వయోజన చిత్రాలతో బొమ్మ హ్యాండ్లర్ మనసులో ఉన్నది వేటి ఉంది , కాబట్టి ఆమె వాటిలో మూడు కొనుగోలు. ఆమె కుమార్తె ఒక ఇచ్చారు, మాట్టెల్ తిరిగి ఇతరులు పట్టింది . Lilli బొమ్మ బిల్డ్- జేటంగ్ వార్తాపత్రిక కోసం రీన్హార్డ్ Beuthin గీసిన కామిక్ స్ట్రిప్ కనిపించే ఒక ప్రముఖ పాత్ర లో డై ఆధారపడింది. Lilli ఒక అందగత్తె పిడుగు , ఆమె కోరుకున్నది తెలుసు, అది పొందుటకు పురుషులు ఉపయోగించి పైన లేని ఒక పని అమ్మాయి. Lilli బొమ్మకు మొదటి 1955 లో జర్మనీ లో అమ్మివేశారు, మొదట పెద్దలు విక్రయించబడింది అయితే , అది విడిగా అందుబాటులో ఉన్న దుస్తులను లో ఆమె డ్రెస్సింగ్ ఎంజాయ్ చేసిన పిల్లల్లో ఆదరణ పొందింది .

యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఆమె తిరిగి వచ్చిన , హ్యాండ్లర్ (ఇంజనీర్ జాక్ ర్యాన్ నుండి సహాయంతో) బొమ్మ రూపకల్పన తిరిగి, బొమ్మ హ్యాండ్లర్ యొక్క కుమార్తె బార్బరా ఒక కొత్త పేరు , బార్బీ, ఇవ్వబడింది. బొమ్మ మార్చి 9, 1959.  ఈ తారీఖు బార్బీ యొక్క అధికారిక పుట్టినరోజు ఉపయోగిస్తారు న్యూ యార్క్ లో అమెరికన్ ఇంటర్నేషనల్ టాయ్ ఫెయిర్లో రంగప్రవేశం చేసింది.

## బయటి లింకులు
* The Official Barbie Website — Owned By Mattel
* "Renaissance Woman: Artist, Inventor, Developer" -- interview with an ex-Barbie designer first published in *Fashion Doll Quarterly*
* New York Times: "The Barbie Way of Knowledge" by Dave Cullen
* Washington Times: "Religious police take after Barbie" by Paul Martin
* St. Petersburg Times Floridian: "The doll that has everything - almost", an article about the "Muslim Barbie" by Susan Taylor Martin
* BBC News: "Vintage Barbie struts her stuff", September 22 2006
* బొమ్మల కొలువు "25 అందమైన బార్బీ కలరింగ్ పేజీలు"

వర్గం:బొమ్మలు
వైశాఖ శుద్ధ పూర్ణిమ

**వైశాఖ శుద్ధ పూర్ణిమ** అనగా వైశాఖమాసములో శుక్ల పక్షము నందు పూర్ణిమ తిథి కలిగిన 15వ రోజు.

## సంఘటనలు
* వేదాద్రి కృష్ణానదీ తీరంలో ప్రసిద్ధి చెందిన శ్రీలక్ష్మీనరసింహస్వామి వారి కళ్యాణోత్సవం వైభవంగా జరుగుతుంది
* వెల్లాల శ్రీ సంజీవరాయ స్వామి వారి బ్రహ్మోత్సవాలు

## జననాలు
* సర్వధారి నామ సంవత్సరం అన్నమయ్య జయంతి.

## మరణాలు
2007

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు
* మహావైశాఖి
* అన్నవరం శ్రీ వీరవేంకట సత్యనారాయణ స్వామి వారి కళ్యాణోత్సవాలు ముగింపు

## బయటి లింకులు

వర్గం:వైశాఖమాసము
హంస

హంస ఒక అందమైన పక్షి. Anatidae కుటుంబంలో Cygnus తరగతి చెందిన పక్షులు. ఒక రకంగా బాతులవలె ఉంటాయి. 4,5 జాతులు ఉత్తర ధ్రువంలోనూ, ఒక జాతి ఆస్ట్రేలియా - న్యూజిలాండ్ దేశాలలోనూ, మరొక జాతి దక్షిణ అమెరికాలోను ఉన్నాయి. ఆసియా ఖండంలో ఇవి అంతరించిపోయాయి. హంసల్లో చాలా రకాలు ఉన్నాయి. హంసల్లో తెల్ల హంసలు, నల్ల హంసలు ఉంటాయి. వేద కాలంలో హంసలు గ్రీష్మ ఋతువులో మానస సరోవరం సరస్సుకి ఎక్కడినుండో తరలి వచ్చేవి. వాతావరణ మార్పుల కారణంగా నేడు ఇప్పుడు వాటి రాక లేదు.

హిందూమతంలో హంసలకొక ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. హంస సరస్వతిదేవి వాహనం. వేదాలలో అత్యున్నత స్థాయికి చేరిన వారిని 'పరమహంస' అని ప్రస్తుతించేవారు. హంసకు పాలను, నీరును వేరుచేసే సామర్థ్యం ఉందంటారు, కాని అది పాలు నీరు కలిసిన మిశ్రమంలో నుండి పాలను మాత్రమే తాగి నీటిని పాత్రలో మిగులుస్తుంది. ఇది వేదాలలో హంసల గూర్చి అతిశయోక్తిగా చెప్పబడింది.

## ఇతర విశేషాలు
* అత్యదికంగా పురాణాలలో కల ప్రతి కథలో దీని ప్రస్తావన ఉంటుంది.
* హంస బ్రహ్మదేవుని, ఆయన భార్య అయిన సరస్వతి యొక్క వాహనము
* ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం రవాణా శాఖ వారి సరికొత్త బస్సు సర్వీసుకు రాజహంస అని పేరు పెట్టారు.
*ఇటీవల హైదరాబద్ - నెహ్రో జ్యూలాజికల్ పార్క్ కి తెల్ల హంసలు, నల్లహంసలు తీసుకురాబడినవి
## చిత్రమాలిక

File:Cygnus olor 2 (Marek Szczepanek).jpg|హంసల జంట
File:Trumpeter Swaw (Cygnus buccinator) RWD1.jpg|హంస
File:Whooper-swan.jpg|ఐస్ లాండ్ నుండి రష్యాలో ప్రాంతాలకు వలల పోయిన హంసలు
File:Malgratecigno.JPG|ఇటలీ లోని మ్యూట్ హంస


## మూలాలు

## ఇతర లింకులు

*The Swan Sanctuary Shepperton,England
*A Colony of Swans in Adda River (Italy)  Video on You Reporter
*Swan photos on Imeleon
*Swan videos  on the Internet Bird Collection
*Swan paintings on Artinthepicture
*A History of British Birds

వర్గం:పక్షులు
వేమన (ఫాంటు)

thumb|200px|right|వేమన ఫాంటు నమూనా

**వేమన** (లేదా వేమన2000 లేదా Vemana2000) అన్నది తెలుగు యూనికోడ్ ఫాంటు. తిరుమల కృష్ణ దేశికాచార్యులు ఈ ఫాంటుని సృష్టించాడు. ఇది విండోస్ 2000లో మొట్టమొదటగా పనిచేసింది.  ఈ ఖతి కూడా పోతన ఖతి లాగానే రూపొందించబడినది.  ఇది జిపిఎల్ లో  విడుదలై, ఫెడోరా ప్రాజెక్టు ద్వారా నిర్వహించబడుతుంది   వేమన2000 ఫాంట్ అనేది యూనికోడ్ 5.1 అనుగుణమైన తెలుగు ఓపెన్ టైప్ ఫాంట్. దీని శాన్స్-సెరిఫ్ శైలి ఫాంట్ తో రెగ్యులర్ టైప్ ఫేస్.ఇది విండోస్ 2000 కింద డిజైన్ చేయబడింది, మైక్రోసాఫ్ట్ యొక్క ఓపెన్ టైప్ యొక్క పూర్వా జోషి యొక్క ఉదార మైన సాయంతో విభజన. మైక్రోసాఫ్ట్ అధికారికంగా విడుదల చేయడానికి ముందు కూడా ఈ ఫాంట్ విండోస్ 2000లో పనిచేస్తోంది.వేమన ఫాంట్ లు యూనికోడ్ ప్రమాణాన్ని విశ్వవ్యాప్తంగా ఆమోదించాయి, అందువల్ల డాక్యుమెంట్ లు ఈ ఫాంట్ లలో సృష్టించబడిన యూనికోడ్ ప్రమాణానికి మద్దతు ఇచ్చే అన్ని ప్రోగ్రామ్ ల అవసరాలను సంతృప్తి చేస్తుంది. అయినప్పటికీ  కేవలం కొన్ని ప్రోగ్రామ్ లు మాత్రమే ప్రస్తుతం ఈ ప్రమాణాన్ని బలపరుస్తున్నాయి. 

దీనిలో 630 గ్లిఫ్స్ ఉన్నాయి. వీటిని Fontographer4.1 వాడి చేసారు. తరువాత Visual Open Type Layout Tool (VOLT) లోకి మార్చారు. ఇది చేతిరాతను పోలి చేయబడింది.

విండోస్  95, 98, ME ఆపరేటింగ్ సిస్టం లలో  పోతన ఖ్యతి  ఏలా వ్యవస్థాపించాలి: కీమెన్_కన్ఫిగరేషన్_మాన్యువల్  Windows 95, 98 లేదా ME ఉపయోగిస్తున్నట్లయితే,  ఫాంట్ ఉన్న ప్యాకేజీని   డౌన్ లోడ్ చేసుకోండి.

ఈ ప్యాకేజీ లోని విషయాలను వింజిప్ ఉపయోగించి మీకు నచ్చిన డైరెక్టరీకి సంగ్రహం చేసి, Pothana2000 ను వ్యవస్థాపించండి  ఈ  ఫాంట్ లు కంట్రోల్ ప్యానెల్ ద్వారా మీ సిస్టమ్ పై ఉంటాయి. తరువాత మైక్రోసాఫ్ట్ నుంచి USP10.dll ని ఇక్కడ  పొందండి

మీరు Win95 ఉపయోగిస్తున్నట్లయితే, ఈ dllను  డెస్క్ టాప్ కు, గవాక్షాలకు కాపీ చేయండి మీరు Win98 లేదా ME ఉపయోగిస్తున్నట్లయితే సిస్టమ్ డైరెక్టరీ. విండోస్ ఎన్విరాన్ మెంట్ లు పూర్తిగా లేవని గమనించండి. యూనికోడ్ తో కంపాటబుల్ గా ఉంటుంది, అందువల్ల  ఈ ఫాంట్ లను ఉపయోగించి సృష్టించబడ్డ వెబ్ పేజీలను మాత్రమే మీరు వీక్షించవచ్చు,

Win2000లో పోతన2000, వేమన ఫాంట్ లను ఉపయోగించి  డాక్యుమెంట్ లను సృష్టించవచ్చు. ఈ విధంగా చేయడం కొరకు, 

Pothana2k.exe ప్యాకేజీని డౌన్ లోడ్ చేయడానికి ఇక్కడ నొక్కండి . డౌన్ లోడ్ చేసుకున్న తరువాత, Pothana2k.exe ఫైలుమీద మీరు డబుల్ క్లిక్ చేసినట్లయితే, అది ఇనిస్టాల్ అవుతుంది సాఫ్ట్ కీబోర్డ్ ప్యాకేజీమరియు  కంప్యూటర్ లో తెలుగు స్థానిక డ్రైవర్ ను వ్యవస్థాపించండి. ఇది కూడా ఉండాలి  Pothana2k.exe ప్యాకేజీని వింజిప్ ఉపయోగించి ఫోల్డర్ కు ప్యాకేజీ,, పోతన2000, వేమన ఫాంట్ లను డబుల్ ద్వారా ఇన్ స్టాల్ చేయండి. మీ నియంత్రణా వ్యవస్థలోని ఫాంట్ ల ఐకాన్ పై క్లిక్ చేయండి. కంట్రోల్ ప్యానెల్ ఎలా ఉపయోగించాలో మీకు తెలియనట్లయితే, దయచేసి మీ Windows వినియోగదారు మాన్యువల్ ను చదవండి .మైక్రోసాఫ్ట్ తెలుగు లిపిని పూర్తిగా విన్ ఎక్స్ పి ప్రొఫెషనల్ లో సపోర్ట్ చేయడం ప్రారంభించింది, అందువల్ల రైట్ ని అందిస్తుంది. ఈ ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్ తో USP10.dll యొక్క వెర్షన్.దీని వలన  ఒక  ప్రయోజనం వున్నది Pothana2k ప్యాకేజీని ఇన్ స్టాల్ చేయడం అనేది QWERTY వంటి కీబోర్డు ఇన్ పుట్ ని అందిస్తుంది. ఇంకా మెరుగ్గా కనిపించే ఫాంట్ లు Pothana2k.exe ఇన్ స్టాల్ చేసే ప్రక్రియ పైన వివరించిన విధంగా ఉంటుంది, XP ప్రొఫెషనల్ సరైన వెర్షన్ తో వస్తుంది కనుక మీరు usp10.dll ఇన్ స్టాల్ చేయాల్సిన అవసరం లేదు.

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు ఖతులు
హంస (అయోమయ నివృత్తి)

* హంస ఒక అందమైన పక్షి.
* హంసల దీవి
* హంసవరం, తూర్పు గోదావరి జిల్లా, తుని మండలానికి చెందిన గ్రామం.
మాఘ శుద్ధ ఏకాదశి

**మాఘ శుద్ధ ఏకాదశి** అనగా మాఘమాసములో శుక్ల పక్షములో ఏకాదశి కలిగిన 11వ రోజు.

## సంఘటనలు
* పార్థివ - సా.శ. 1886 ఫిబ్రవరి 15వ తేదీ:యాత్రా చరిత్ర ప్రకారం సోమవారమునాడు బొబ్బిలి రాజా వారైన పూసపాటి ఆనంద గజపతి రాజు గారి దక్షిణదేశ యాత్రలో భాగంగా శ్రీ వేంకటగిరి సంస్థానపు రాజధానిలో ప్రవేశించారు.

## జననాలు
2007

## మరణాలు
2007

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు
* భీష్మఏకాదశి

## బయటి లింకులు

## మూలాలు

వర్గం:మాఘమాసము
లక్ష్మణుడు

రామాయణంలో మహావిష్ణువు అవతారమైన శ్రీరాముని రెండవ తమ్ముడు.
దేవేంద్రుడు ఇంద్ర దేవుడు ఆదిశేషుడై సప్త ఋషుల అంశ వలన జన్మించాడు.

## జననం
అయోధ్య నగరం రాజధానిగా, కోసలదేశాన్ని ఇక్ష్వాకువంశపు రాజైన దశరథుడు పాలిస్తున్నాడు.కౌసల్య, సుమిత్ర, కైకేయి అయన భార్యలు. పిల్లలు లేని కారణంగా దశరథుడు పుత్రకామేష్ఠి యాగం చేశాడు. తరువాత ఆ రాజుకు నలుగురు బిడ్డలు జన్మించారు. వారికి రాముడు, భరతుడు, లక్ష్మణుడు, శత్రుఘ్నుడు అని నామకరణం చేశారు.

వనవాస కాలంలో అన్నకు గొప్ప సహాయంగా నిలిచాడు, సీతను రావణాసురుని చెర నుంచి విడిపించడంలో కీలక పాత్ర పోషించాడు. అన్నదమ్ములంటే రామలక్ష్మణుల్లా ఉండాలని లోకోక్తి.
1. శ్రీరాముని తమ్ములలో ఒకఁడు. తండ్రి దశరథుఁడు. తల్లి సుమిత్ర. ఇతఁడు తన అన్న అగు రామునియందు మిక్కిలి భక్తి కలవాఁడు. చిన్నప్పటి నుండి రాముని ఎడఁబాయక మెలఁగుచు ఉండి అతఁడు కౌశికయాగ సంరక్షణము చేయ పోయినప్పుడు అతని వెంట పోయినది కాక అరణ్యవాసము చేయ పోయినప్పుడును వెంట పోయి ఎల్లకష్టములకు ఓర్చి అన్నను కొలుచుచు ఉండెను. కనుకనే భరతుఁడు ఇతనికంటే పెద్దవాఁడుగా ఉండఁగాను, రామ లక్ష్మణ భరత శత్రుఘ్నులు అని అనుక్రమ విరుద్ధముగా వీరు చెప్పఁబడుదురు.

## వివాహం
ఇతని భార్య జనక మహారాజు కూఁతురు అయిన ఊర్మిళ.శ్రీరాముడు శివధనుర్భంగం చేసిన తరువాత జనకుడు సీతాదేవి తరువాత జన్మించిన తన కూతురు ఊర్మిళను లక్ష్మణునికి వివాహం జరిపించాడు.
ఊర్మిళ రామాయణంలో దశరథుని కోడలు, లక్ష్మణుని భార్య. సీతారాములతో లక్ష్మణుడు వనవాసాలకు పోయిన తరువాత, అతనికి శ్రీరామ సంరక్షణార్ధం నిద్రలేమి కలిగింది. అందువలన ఊర్మిళ ఆ పదునాలుగు సంవత్సరాలు నిదురపోయిందని అంటారు. ఆధునిక కాలంలో ఎక్కువసేపు నిద్రపోయే వారిని ఊర్మిళాదేవితో పోలుస్తారు. ఈమె భర్తయగు లక్ష్మణుఁడు తమ అన్నవెంట వనమునకు పోయి మరల అయోధ్యకు వచ్చి చేరునంతవఱకు ఇతర వ్యాపారములెల్ల మఱచి నిద్రించుచుండెను అనియు, అంతకాలమును లక్ష్మణుఁడు నిద్రలేక యుండెను అనియు ఇతిహాసము.

## ఇవి కూడా చూడండి
* లక్ష్మణ్ - అయోమయ నివృత్తి పేజీ.

వర్గం:పురాణ పాత్రలు
గుండెదడ

మామూలుగా గుండె యొక్క స్తందనలను మనం గుర్తించలేము. **గుండెదడ** (Palpitation) అనగా తన గుండె తనలో వేగముగా కొట్టుకొంటున్నట్లు తోచుట. సాధారణంగా ఆందోళనగా ఉన్నప్పుడు, వ్యాయామం తరువాత కొందరిలో ఇది కొంతసేపు ఉంటుంది. గుండెదడ చాలాకాలంగా నిరంతరంగా ఉండేటట్లైతే వ్యాధుల గురించి ఆలోచించాలి.

## కారణాలు
* మానసిన ఒత్తిడి :
* రక్తహీనత : దీనివలన శరీర కణజాలాలకు ప్రాణవాయువు సరఫరా తగ్గి దానిమూలంగా ఆయాసం, గుండెదడ వస్తాయి. ముఖ్యంగా శ్రమ చేసినప్పుడు వీటిలో గుండెనొప్పి కూడా రావచ్చును.
* విటమిన్ లోపాలు : విటమిన్ బి లోపం వల్ల వచ్చే బెరిబెరి అనే వ్యాధిలో గుండెదడ రావచ్చు.
* థైరాయిడ్ గ్రంధి వ్యాధులు : థైరాయిడ్ గ్రంధి ఎక్కువగా పనిచేసే హైపర్ థైరాయిడిజం లో అనూహ్యమైన రీతిలో బరువు తగ్గి, విరేచనాలు, ఆకలి ఎక్కువగా వేయడం, గుండెదడ కనిపిస్తాయి. 
* మెనోపాజ్ సమస్యలు : కొందరు స్త్రీలలో బహిష్టులాగిపోయే దశలో హార్మోన్ ల విడుదలలో లోపం ఏర్పడడం వలన రక్తప్రసరణ గతి తప్పి గుండెదడ అనుభవమవుతుంది.
* మందుల దుష్ఫలితాలు : ఉబ్బసం కోసం వాడే కొన్ని మందులు దీనికి కారణం కావచ్చు.
* గుండె జబ్బులు : గుండె కవాటాలు వ్యాధిగ్రస్తమవడం, గుండె కండరాలు బలహీనమవడం వంటి స్థితులలో గుండెదడ రావచ్చును.
## నడక దివ్యౌషధం
రోజూ కనీసం అరగంటపాటు నడవటం గుండెకు దివ్యౌషధం.నడక క్యాలరీలను కరిగిస్తుంది.ఇది ఖర్చులేని వ్యాయామం. రక్తనాళాలు పూడిపోయే ముప్పును నివారిస్తుంది. రక్తంలో చక్కెర పాళ్లను పెంచుతుంది. ఎముకలు పెలుసు బారటాన్ని అడ్డుకుంటుంది. మధుమేహాన్ని దూరంగా ఉంచుతుంది.

వర్గం:వ్యాధి లక్షణాలు
భాస్కర్ నగర్

**భాస్కర్ నగర్**, పల్నాడు జిల్లా, శావల్యాపురం మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర  గ్రామం.

## దేవాలయాలు
భాస్కర్ నగర్ లో రెండు దేవాలయాలు ఉన్నాయి.
# రామాలయం
#నీలంపాటి అమ్మవారి దేవాలయం

 

## మూలాలు
వర్గం:శావల్యాపురం మండలం లోని రెవిన్యూయేతర గ్రామాలు
ఆదిశేషుడు

హిందూ పురాణాల ప్రకారం పాల సముద్రంలో శ్రీ మహావిష్ణువు శయనించే శేషతల్పమే **ఆదిశేషుడు**. సర్పాలకు ఆద్యుడు, రారాజు. ఈతని అంశలోనే రామాయణంలో లక్ష్మణుడు జన్మించాడు. పురాణాల ప్రకారం సమస్త భూమండలాలు ఆదిశేషుడు తన పడగపై మోస్తున్నాడు. వేయి పడగల నుంచీ నిత్యం విష్ణు కీర్తి వినిపిస్తూ ఉంటుంది. ఈ సర్పానికే అనంత శేషుడనే పేరు కూడా ఉంది.

కశ్యపప్రజాపతికిని కథ్రువకును పుట్టిన పుత్రులలో జ్యేష్ఠుఁడు. ఇతఁడు తన తల్లియైన కథ్రువ వినతయెడల చేసిన యక్రమమునకు ఓర్వ చాలక, (చూ|| కథ్రువ) గంధమాదనము, బదరికాశ్రమము, గోకర్ణము మొదలగు దివ్యక్షేత్రములయందు మహాతపమాచరింపఁగా బ్రహ్మ అతని సత్యనిష్ఠకును ధైర్యమునకును మెచ్చి భూభారమును వహించునట్టి శక్తిని ప్రసాదించి గరుడునితో సఖ్యముగలిగి ఉండుము అని చెప్పెను. అతఁడు అట్లే చేయుచు ఉండెను. మఱియు అతఁడు ఈశ్వరప్రసాదముచే విష్ణువునకు పానుపై వేయిపడగలతో భూమిని మోయుచు నాగులకు అందఱకు రాజై ఉండును. ఇతనికి భృగుమహర్షి శాపమువలన బలరామావతారము కలిగెను. 
## స్వరూపం
అనంత విశ్వంలో గానీ లేదా అనంత సాగరంలోగానీ చుట్టలు చుట్టలుగా పడుకుని శ్రీ మహావిష్ణువుకు శయ్యగా ఉన్నట్లు ఆదిశేషుని గురించి పురాణాల్లో వర్ణించబడి ఉంటుంది. కొన్ని చోట్ల ఐదు తలలు, కొన్ని చోట్ల ఏడు తలలు ఉన్నట్లు చూపించినా సాధారణంగా ఆదిశేషుడికి కొన్ని వందల తలలు ఉంటాయి.

## దేవాలయాలు
*తిరువనంతపురం లోని అనంతపద్మనాభస్వామి ఆదిశేషుని మీద శయనిస్తున్న విష్ణుమూర్తి నేత్రానందకరంగా దర్శనమిస్తారు.
*తిరువళ్ళూరులో శ్రీ మహావిష్ణువు శేషపానుపు పై పయనించిన వీరరాఘవ స్వామిగా దర్శనమిస్తాడు.
*నెల్లూరులో రంగనాయకుల స్వామి కూడా ఆదిశేషుడిపై శయనించినట్లుగా ఉంటుంది.
## విశేషాలు
*భగవద్గీతలో శ్రీకృష్ణుడు ఒకచోట సర్పాలలో ఆదిశేషుడు ఆయన అంశే అని చెబుతాడు.
*రామాయణంలో లక్ష్మణుడు ఆదిశేషుని అంశగా చెబుతారు. అలాగే బలరాముడు, నిత్యానంద ప్రభువు, పతంజలి కూడా ఆదిశేషువు అంశలే అని చెప్పబడుతున్నాయి. 
*మహాభారతం లోని ఆది పర్వం ప్రకారం ఆదిశేషుని తండ్రి కశ్యపుడు, తల్లి కథ్రువ.
*ఆది శేషుడు అంశయైన వాసుకి అనే సర్పం దేవదానవులు క్షీరసాగర మథనం చేస్తున్నపుడు తాడులా ఉపయోగపడింది. 
## మూలాలు

* పురాణనామచంద్రిక (యెనమండ్రం వెంకటరామయ్య) 1879
## బయటి లింకులు
*The Glories of Lord Ananta (from Srimad Bhagavatam)
*Ananta Sesha - The Legendary Serpent 
*Maha-Vishnu & Ananta Sesha
*Image of ancient Vishnu and Sesha deity form
*Official Website of His Grace Sriman Sankarshan Das Adhikari, disciple of His Holiness A.C. Bhaktivedanta Swami Prabhupada 

వర్గం:పురాణ పాత్రలు
ఇండోలిపి

thumb|200px|right|ఇండోలిపి వారి ఈ-తెలుగు ఫాంటు నమూనా

**ఇండోలిపి** (లేదా INODLIPI) అనేది భారతీయవేత్తలకు (Indologists), భాషావేత్తలకు ఉద్దేశించిన బహుళ ప్రయోజనకారక మృదు పరికరాల సముదాయం. దీనిలో చాలా భారతీయ భాషల ఫాంటులతో బాటు ఇతర ఉపయుక్త మృదులాంత్ర పరికరాలు కూడా ఉన్నాయి. ఇండోలిపి అనేది ఇండోలాజిస్టులు, భాషాశాస్త్రవేత్తల కొరకు ఒక బహుళ ప్రయోజన టూల్ బాక్స్. ఇందులో గ్రాంథా, బెంగాలీ, దేవనాగరి, గుజరాతీ, గుర్ముఖి, కన్నడ, మలయాళం, ఒరియా, సింహళ, తమిళం, తెలుగు,  టిబెటన్ లిపులకు ఓపెన్ టైప్ ఫాంట్లు ఉన్నాయి. ప్యాకేజీ లాటిన్ ట్రాన్స్ లిటరేషన్ ఫాంట్ ని కూడా అందిస్తుంది. ఇండోలిపి ఫ్రీవేర్ గా పంపిణీ చేయబడుతుంది. దీనిని శాస్త్రీయ, వ్యక్తిగత ప్రయోజనాల కొరకు ఉచితంగా ఉపయోగించవచ్చు. మొత్తం లేదా దాని యొక్క ఏదైనా కాంపోనెంట్ లు (ఫాంట్ లతో సహా) యొక్క వాణిజ్య ఉపయోగం లేదా పంపిణీ అనుమతించబడదు,

**నేపథ్యం**

చాలా భారతీయ స్క్రిప్ట్‌ల కోసం ఓపెన్ టైప్ ఫాంట్‌లు, ఇండిక్ స్క్రిప్ట్‌ల యొక్క "తక్షణ" లిప్యంతరీకరణకు లాటిన్ ఫాంట్, పాశ్చాత్య భాషలో శాస్త్రీయ గ్రంథాలను వ్రాయడానికి యునికోడ్ ఆధారిత లాటిన్ ఫాంట్, ఇండోలాజిస్టులు ఉపయోగించే అన్ని లిప్యంతరీకరణ సంకేతాలు, ప్రస్తుతం చెల్లుబాటు అయ్యే అన్ని ఐపిఎ సంకేతాలు . అన్ని ఫాంట్లను 2004 నుండి 2006 వరకు ఎల్మార్ నిప్రాత్ తయారు చేశారు

## ఉపయోగాలు
ఇండోలిపి అనేది ఇండోలాజిస్టులు, భాషాశాస్త్రవేత్తల కొరకు ఒక బహుళ ప్రయోజన టూల్ బాక్స్. ఇందులో

చాలా భారతీయ స్క్రిప్ట్ ల కొరకు ఓపెన్ టైప్ ఫాంట్ లు,

ఒక లాటిన్ ఫాంట్ లో ఇండిక్ స్క్రిప్ట్ ల యొక్క "తక్షణ" ట్రాన్స్ లిటరేషన్,

ఒక యూనీకోడ్ ఆధారిత లాటిన్ ఫాంట్ పాశ్చాత్య భాషలో అన్ని అనువాద చిహ్నాలను కలిగి ఉన్న పాశ్చాత్య భాషలో, ప్రస్తుతం చెల్లుబాటు అయ్యే IPA చిహ్నాలను కలిగి ఉంది (ఈ ఫాంట్ IPA డయాక్రిటిక్స్ యొక్క కచ్చితమైన పొజిషనింగ్ కు సంబంధించి ఓపెన్ టైప్)

భారతీయ కీబోర్డ్ లేవుట్ లను ఉపయోగించడం కష్టంగా ఉండే యూజర్ ల కొరకు ఇండిక్ స్క్రిప్ట్ ల కొరకు వెస్ట్రన్ (ఇంగ్లిష్, జర్మన్) కీబోర్డు లేవుట్ లు

ఒక MS వర్డ్ టెంప్లెట్, OT ఫాంట్ లను తేలికగా ఉపయోగించడానికి, లాటిన్ స్క్రిప్ట్ లోనికి ట్రాన్స్ లిటరేషన్ కొరకు సహాయకారిగా ఉండే మ్యాక్రోలతో ఇండొలిపి ఉంది.

మరో ప్రయోజనం ఏమిటంటే ఓపెన్ టైప్ యూనికోడ్ ఆధారితమైనది. అంటే, ఈ ప్రపంచవ్యాప్త ప్రమాణానికి కట్టుబడి ఉండటం ద్వారా, OT ఫాంట్‌తో టైప్ చేసిన పాఠాలు ఒకే లిపిలోని అన్ని ఇతర OT ఫాంట్‌లకు అనుకూలంగా ఉంటాయి. ఇది డేటా మార్పిడిని బాగా సులభతరం చేస్తుంది, ఉదాహరణకు . ఇ-మెయిల్స్ రాయడం లేదా ఇండిక్ స్క్రిప్ట్స్‌లో MS వర్డ్ లేదా ఎక్సెల్ పత్రాలను మార్పిడి చేయడం.

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు ఖతులు
అంబెల్లిఫెరె

**అంబెల్లిఫెరె కుటుంబం**లో దాదాపు 300 ప్రజాతులు, 3000 జాతులు ఉన్నాయి. ఇవి అన్ని ప్రాంతాలలో వ్యాపించి ఉన్నప్పటికి, సమశీతోష్ణ ప్రాంతాలలో విస్తారముగా ఉన్నాయి. భారతదేశంలో 53 ప్రజాతులు, 200 జాతులను గుర్తించారు.

## కుటుంబ లక్షణాలు
* ఏకవార్షిక లేదా ద్వివార్షిక గుల్మాలు.
* కాండము బోలుగా ఉంటుంది.
* మొక్క భాగాలలో షైజోజనస్ తైల గ్రంథులు ఉంటాయి.
* ఏకాంతర, సంయుక్త పత్రాలు, పుచ్ఛ రహితము.
* తొడుగు వంటి పత్రపీఠము.
* పుష్ప విన్యాసము సరళ లేదా సంయుక్త గుచ్ఛము.
* ద్విలింగ పుష్పాలు, పంచభాగయుతము, అండకోశోపరికము, సౌష్టవయుతము.
* మకరందమును ఉత్పత్తిచేసే స్టైలోపోడియం.
* ద్విఫలదళ, సంయుక్త, ద్విబిలయుత నిమ్న అండాశయము.
* లోలాకార అండాలు, స్తంభ అండాన్యాసము.
* ఫలము క్రీమోకార్ప్.

## ఆర్ధిక ప్రాముఖ్యత
* కారట్ వేరు దుంపలను కూరగాయలుగా వాడతారు.
* ధనియాలు, వాము, జీలకర్ర విత్తనాలను సుగంధ ద్రవ్యాలుగా వాడతారు.
* కోరియాండ్రమ్ మొక్కలను కొత్తిమిరగా వాడతారు.
* ఫెరులా ఎసఫీటిడ కాండం, వేరు నుండి లభించే రెసిన్ ను ఇంగువగా వాడతారు. దీనిని వంటలలోను, అజీర్తికి, దగ్గుకు మందుగా వాడతారు.
* బ్రాహ్మి పత్రాలు జ్ఞాపకశక్తిని వృద్ధిపరచడానికి, చలువచేయడానికి ఉపయోగపడతాయి.
* కొన్ని జాతులను అందం కొరకు తోటలలో పెంచుతారు.

## ముఖ్యమైన ప్రజాతులు, మొక్కలు
* డాకస్ (Daucus) - కారెట్
* ఫెరులా (Ferula) - (ఇంగువ)
* కొరియాండ్రమ్ (Coriandrum) - ధనియాలు
* కుమినమ్ (Cuminum) - జీలకర్ర
* కారమ్ - వాము
* ఫీనిక్యులమ్ (Foeniculum) - సోంపు
* సెంటెల్లా (Centella) - బ్రాహ్మి లేదా సరస్వతీ ఆకు

## మూలాలు
* బి.ఆర్.సి.మూర్తి: వృక్షశాస్త్రము, శ్రీ వికాస్ పబ్లికేషన్స్, 2005.

వర్గం:అంబెల్లిఫెరె
వర్గం:ద్విదళబీజాలు
సుశీల

**సుశీల** అనగా మంచి శీలం లేదా నడవడిక కలిగిన స్త్రీ.

*పి.సుశీల, గాయని.
*సోమరాజు సుశీల తెలుగు రచయిత్రి
వేగవరం

*వేగవరం (దెందులూరు) - పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, దెందులూరు మండలానికి చెందిన గ్రామం
*వేగవరం (జంగారెడ్డిగూడెం మండలం) - పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, జంగారెడ్డిగూడెం మండలానికి చెందిన గ్రామం
జంతిక

అంధ్రదేశంలో విరివిగా వాడే ఒకరకమైన పిండి వంట జంతికలు. కేవలం పండుగలకు మాత్రమే కాక మామూలు సమయాలలోనూ వండుకొనే ప్రసిద్ధ వంటకం జంతిక. తెలంగాణా ప్రాంతంలో వీటినే **మురుకులు** అని వ్యవహరిస్తారు. ఇవి దేశవ్యాప్తంగానూ, భారతీయులు అధికంగా కల దేశాలలోనూ విరివిగా లభ్యమగును.
thumb|200px|right|కరకరలాడే జంతికలు
## తయారుచేయు విధానం
వరి పిండిని ముద్దగా చేసి దానికి తగిన ఉప్పు కావలసిన దినుసులు చేర్చి గుండ్రంగా తిరుగుతూ పిండిని సన్న దారాలుగా మార్చే ఒక సాధనానికి గల ఖాళీలో ఆ ముద్దను వేసి నొక్కుతూ కావలసిన ఆకారాలలో మరిగే నూనెలో వదులుతూ జంతికలను తయారు చేస్తారు. పిల్లలు అధికంగా కల ఇళ్ళలోనూ, వర్షాకాలంలోనూ ఎక్కువగా తయారు చేస్తుంటారు. కరకరలాడుతూ, కారంకారంగా, ఉప్పుప్పగా, ఎక్కువకాలం నిలువ ఉండటం వలన ఈ వంటకం ప్రతి ఇంట్లోనూ తప్పని సరిగా కనిపిస్తుంది

## చిత్రమాలిక

File:లావు కారప్పూస.jpg|thumb|లావు కారప్పూస
File:Murukulu for sale.JPG|మురుకులు
దస్త్రం:Sanna murukulu.JPG| సన్నమురుకులు
దస్త్రం:Murukula instrument.JPG|వివిధ పరిమాణములో జంతికలను తయారు చేయు చేతి పనిముట్టు

### వెలుపలి లింకులు

వర్గం:వంటలు
వర్గం:పిండి వంటలు
పులిహోర

thumb|కుడి|250px|ఘుమఘుమల పులిహోర

దేవునికి నైవేద్యం గాను, పెళ్ళిళ్ళకు, ఇతర శుభకార్యాలకు అత్యధికంగా చేయబడే వంటకం **పులిహోర**.
## చరిత్ర
చరిత్రకారుడు డాక్టర్ జి. దైవనాయగం ప్రకారం, పులిహోర తయారీకి సంబంధించిన రెసిపీ గురించిన సమాచారం తంజావూరు ఆలయ వంటశాలల శాసనంలో 1010 సిఈ నాటిది అని పేర్కొన్నారు.
## తయారీ విధానం
పులిహోర తయారీకి ముందుగా చింతపండు పులుసును మిర్చి, అల్లం, వేరుశనగ గింజలు, మినుములు, పచ్చి శనగపప్పు, కొద్దిపాటి ఇంగువ, పోపు పదార్ధాలను నూనెలో వేయించి తాలింపుగా మార్చి ఆ మిశ్రమాన్ని పక్కగా ఉంచాలి. వేడిగా వార్చిన అన్నాన్ని ముందుగా సిద్దం చేయబడిన చింతపండు పులుసును బాగా కలపాలి. దానితో అది పసుపు వర్ణంలోకి మారి పులిహోరగా తయారవుతుంది. దీనికి మరింత రుచి కొరకు నిమ్మకాయల రసం పిండుకొంటారు.  ఈ వంటకం తెలుగు వారి శుభకార్యక్రమములలో సర్వసాధారణంగా కనిపిస్తుంది.
సద్ది అంటే పులిహోర. తెలంగాణాలో జరిగే బతుకమ్మ పండుగలో సద్దుల బతకమ్మకు తొమ్మిది రకాల సద్దులు సమర్పిస్తారు.చింతపండు, నిమ్మ, దబ్బ, దానిమ్మ నువ్వులు, ఆవపిండి, పల్లీలు, కొబ్బరి మొదలైన వాటితో కూడా పులిహోరలు తయారు చేస్తారు.  
### ఆవ పెట్టిన పులిహోర
ఆవాలుకు చిటికెడు పసుపు, పచ్చిమిర్చి నూరిన మిశ్రమం కలిపి పూర్తైన పులిహోరలో కలిపుతారు, దీన్ని ఆవ పెట్టిన పులిహోర అంటారు.

## పులిహోర చిట్కాలు
*చాలా ఇళ్ళల్లో అన్నం మిగిలిపోయినపుడు ఇలా పులిహోరగా మార్చడం పరిపాటి.
*పులిహోర చేసేందుకు అన్నం వండే ఎసరు నీటిలో ఒక టీస్పూన్ వెనిగర్ వేసి ఆ తరువాత ఎసరు మరుగుతుండగా బియ్యాన్ని వేసి ఉడికించాలి. ఇలా చేసినట్లయితే మెతుకులు అతుక్కోకుండా, పెద్దవిగా ఉంటాయి. తినేందుకు ఇది చాలా రుచిగా ఉంటుంది.
*పులిహోరలో వేరుశెనగ గింజలు, జీడిపప్పు కరకరలాడుతూ ఉండాలంటే విడిగా నూనెలో వేయించాలి. అన్నంలో తాలింపు వేశాక, వేడి తగ్గిన తరువాత వేరుశెనగ గింజలు కలపాలి. ఇలా చేస్తే పులిహోర కూడా రుచిగా వుంటుంది.
*పులిహోర రైస్ పొడి పొడిగా ఉండాలంటే బియ్యాన్ని బటర్‌తో వేయించి ఉడికించండి.

## వివిధ రకాల పులిహోరలు

# నిమ్మకాయ పులిహోర
# దానిమ్మకాయ పులిహోర
# మామిడికాయ పులిహోర
# దబ్బకాయ పులిహోర
# పంపర పనసకాయ పులిహోర
# రాతి ఉసిరికాయ పులిహోర
# రవ్వ పులిహోర
# టమాటో పులిహోర
# అటుకుల పులిహోర
# పొంగలి పులిహోర
# చింతకాయ పులిహోర
# చింతపండు పులిహోర
# నిమ్మ ఉప్పు పులిహోర

## చూడండి
*http://shadruchulu.blogspot.com/2007/08/blog-post_22.html 
*http://telugu.webdunia.com/miscellaneous/cookery/indian/0903/04/1090304107_1.htm
*https://web.archive.org/web/20110106205101/http://shadruchulu.com/telugu/?p=42
*http://telugu.webdunia.com/miscellaneous/cookery/fastfood/0909/19/1090919093_1.htm
*http://telugu.webdunia.com/miscellaneous/cookery/veg/0904/15/1090415064_1.htm
*http://telugu.webdunia.com/miscellaneous/cookery/fastfood/0910/03/1091003125_1.htm, http://andhraprabha.in/agriculture/article-32976 

## మూలాలు


వర్గం:వంటలు
వర్గం:ఆంధ్ర పిండి వంటలు
వర్గం:శాకాహార వంటలు
రామసేతు

link=link=Special:FilePath/NASA satellite photo of Adam's Bridge.jpeg|thumb|గాల్లోంచి పశ్చిమ దిశగా చూసినపుడు రామసేతు
**రామసేతు** అనేది దక్షిణ భారతదేశంలో తమిళనాడు రాష్ట్రంలో ఒక భాగమైన రామేశ్వరం (పంబన్) ద్వీపానికి, శ్రీలంక దేశానికి చెందిన మన్నర్ (Mannar) ద్వీపానికి మధ్య ఉన్న ఇసుక దిబ్బల శ్రేణి . ఈ దిబ్బ ముఖ్యంగా ఇసుక, సున్నపు రాళ్ళను కలిగియుంటుంది. హిందూ మహాసముద్రంలో కొన్ని చోట్ల సుమారు 1.2 మీటర్ల లోతులో మునిగియుండే ఈ ఇసుక దిబ్బ పొడవు 18 మైళ్ళు (అనగా 30 కిలోమీటర్లు).1788 సం, ఆసమయం లో ఆస్ట్రేలియాకు చెందిన  బోటనికల్ ఎక్స్ప్లోరర్ జోసెఫ్ పార్క్ అన్వేషణ ల ఆధారంగా, ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీకి చెందిన మొదటి సర్వేయార్ జనరల్ జేమ్స్ రెనలే ఒక మ్యాప్ గీశాడు దీనిని మ్యాప్ ఆఫ్ హిందుస్తాన్ లేదా మ్యాప్ ఆఫ్ మొఘల్ ఎంపైర్ అనేవాళ్ళు.

## మత విశ్వాసాలు
కవి వాల్మీకి వ్రాసిన రామాయణం ప్రకారం శ్రీరాముడు వానర సైన్యంతో ఈ వంతెన నిర్మింపజేసాడు. ఈ వారధిని పలురకాల చెట్ల కాండాలతోను, రాళ్ళతోను నిర్మించారు. ఆ విధంగా వానరులసహాయంతో లంకకు వారధి నిర్మించడం, రావణుని సంహరించడం జరిగింది. కనుక రాముడే ఈ వారధిని నిర్మించాడని, అందుకే దీనిని రామసేతు అంటారని హిందువుల నమ్మకం.

## వాదనలు
thumb|రామసేతు నాసా చిత్రం
యుద్ధకాండ 22:66-70 ప్రకారం వానరులు మొదటి రోజు 14 యోజనాలు, రెండవ రోజు 20 యోజనాలు, మూడవ రోజు 21 యోజనాలు, నాల్గవ రోజు 22 యోజనాలు, ఐదవరోజు 23 యోజనాలు - మొత్తం 100 యోజనాలు శ్రీలంక గట్టువరకూ నిర్మించి చివరకు లంక ఒడ్డుకు చేరారు.. అనగా 5 రోజుల్లో నిర్మించిన రామ సేతువంతెన పొడవు 14+20+21+ 22+23 = 100 యోజనాలు . యోజనము అనగా 3 మైళ్ళు. అనగా ఐదు రోజుల్లో 100x3= 300 మైళ్ళు నిర్మించడం జరిగింది ; మైలు అనగా 1.6 కిలో మీటర్లు, అనగా వానరులు 5 రోజుల్లో 300x1.6=480 కిలోమీటర్ల వంతెన కట్టడం అతిశయోక్తి అని, రామసేతు అసలైన పొడవు కేవలం 30 కిలోమీటర్లు  అయితే 480 కిలోమీటర్లు ఎలా సాధ్యం అయ్యిందని, అసలు 5 రోజుల్లో కనీసం 30 కిలోమీటర్ల వంతెన కూడా నిర్మించడం అసంభవమని వాదించేవారు లేకపోలేదు. 

లంక అంటే సముద్ర తీర ప్రాంతము లేక చిన్న ద్వీపము. రామాయణం ప్రకారం లంకా ద్వీపం భారత దేశానికి 480 కిలోమీటర్లు (100 యోజనాలు) దూరంలో ఉంది. కాని నేటి వాస్తవాన్ని పరిశీలిస్తే భారతదేశం నుండి శ్రీలంక దాదాపు 60 కిలోమీటర్ల దూరంలో మాత్రమే ఉంది. భూమి పై మంచు కరిగిపోవడం వల్ల సముద్ర మట్టం పెరిగి రెండు ప్రదేశాల మధ్య దూరం పెరుగుతుందే గాని తగ్గదు. కనుక రామయణంలో పేర్కొనబడిన లంక అనగా వాస్తవంగా శ్రీలంక అని అనుకోవక్కర్లేదని వాదించేవారు లేకపోలేదు.

ఐతే రామాయణం జరిగి దాదాపు 869,000 ల యేళ్ళు గడిచింది కనుక (కలియుగం దాదాపు 5000 ల యేళ్ళు, ద్వాపర యుగం 864,000 యేళ్ళు) ఇప్పటి భూభాగానికీ, అప్పటి భూభాగానికీ తేడాలు రావడం అంత పెద్ద విషయమేమీ కాదన్నది మరి కొందరి వాదన.

## మూలాలు

## చూడవలసిన లింకులు
*http://en.wikipedia.org/wiki/Shoal
*http://sandbar.askdefine.com/ 
*http://www.ehow.com/about_6393586_do-sandbars-form_.html#ixzz1nNOoGFrc

వర్గం:భూగోళశాస్త్రం