అరవింద్ పనగారియా

**అరవింద్ పనగారియా** (జననం 1952 సెప్టెంబరు 30) భారతీయ ఆర్థికవేత్త. కొలంబియా విశ్వవిద్యాలయంలో జగదీష్ భగవతి ప్రొఫెసర్ ఆఫ్ ఇండియన్ పొలిటికల్ ఎకానమీ, న్యూయార్క్ నగరం లోని కొలంబియా విశ్వవిద్యాలయంలో, స్కూల్ ఆఫ్ ఇంటర్నేషనల్ అండ్ పబ్లిక్ అఫైర్స్‌లో దీపక్ అండ్ నీర రాజ్ సెంటర్ ఆన్ ఇండియన్ ఎకనామిక్ పాలసీస్ పదవిని నిర్వహిస్తున్నాడు. ఆయన 2015 జనవరి నుండి 2017 ఆగస్టు మధ్య భారత ప్రభుత్వ థింక్-ట్యాంక్ అయిన నీతి ఆయోగ్‌కు మొదటి వైస్-చైర్మన్‌గా పనిచేశాడు. ఆయనను భారత ప్రభుత్వం 16వ ఆర్థిక కమిషన్ ఛైర్మన్‌గా నియమించింది. ఆయన ఆసియా అభివృద్ధి బ్యాంకు మాజీ ప్రధాన ఆర్థికవేత్త. ఆర్థిక శాస్త్రం, ప్రజా విధాన రంగంలో ఆయన చేసిన కృషికి గాను, 2012 లో భారత రాష్ట్రపతి ఆయనను పద్మభూషణ్ అవార్డుతో సత్కరించారు.

అరవింద్ బీహార్‌లో, రాజ్‌గిర్‌ లోని ఆధునిక నలందా విశ్వవిద్యాలయానికి ఛాన్సలర్‌గా ఉన్నారు; దీన్ని, 2010 నాటి నలందా విశ్వవిద్యాలయ చట్టం ద్వారా చారిత్రిక నలందా విశ్వవిద్యాలయానికి వారసత్వంగా స్థాపించారు. ఆయన స్వేచ్ఛా వాణిజ్యం, భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ అభివృద్ధిపై విస్తృతంగా రచనలు చేసాడు. ప్రముఖ న్యూరాలజిస్టు, వైద్య పరిశోధకుడూ అయిన డాక్టర్ అశోక్ పనగారియాకు అరవింద్ సోదరుడు.

## విద్య
అరవింద్ పీటర్ కెనెన్, విలియం హోబన్ బ్రాన్సన్ ల డాక్టోరల్ పర్యవేక్షణలో ప్రిన్స్టన్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఆర్థిక శాస్త్రంలో పిహెచ్.డి. పట్టా పొందాడు.

ఆయన 1978 నుండి 2003 వరకు కాలేజ్ పార్క్‌లోని మేరీల్యాండ్ విశ్వవిద్యాలయంలో ఆర్థిక శాస్త్ర ప్రొఫెసరుగా, సెంటర్ ఫర్ ఇంటర్నేషనల్ ఎకనామిక్‌కు సహ-డైరెక్టర్‌గా ఉన్నాడు. కొలంబియా విశ్వవిద్యాలయంలో, జగదీష్ భగవతి ఇండియన్ పొలిటికల్ ఎకానమీ ప్రొఫెసర్‌గా పనిచేస్తున్నాడు. న్యూయార్క్ నగరం లోని కొలంబియా విశ్వవిద్యాలయంలో స్కూల్ ఆఫ్ ఇంటర్నేషనల్ అండ్ పబ్లిక్ అఫైర్స్‌లో దీపక్ అండ్ నీర రాజ్ సెంటర్ ఆన్ ఇండియన్ ఎకనామిక్ పాలసీస్‌కు డైరెక్టర్‌గా కూడా ఉన్నాడు.

## కెరీర్
అరవింద్ గతంలో ఆసియా అభివృద్ధి బ్యాంకులో ముఖ్య ఆర్థికవేత్తగా పనిచేశాడు. ప్రపంచ బ్యాంకు, అంతర్జాతీయ ద్రవ్య నిధి, ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ, ఐక్యరాజ్యసమితి వాణిజ్యం, అభివృద్ధి సమావేశం (UNCTAD) లలో పనిచేశాడు. US-భారత వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్య వేదిక (USISPF) బోర్డుకు సలహాదారుగా పనిచేశాడు. ఆయన వాషింగ్టన్ డిసిలోని బ్రూకింగ్స్ ఇన్స్టిట్యూషన్‌లో నాన్-రెసిడెంట్ సీనియర్ ఫెలో. న్యూయార్క్‌లోని సెంటర్ ఫర్ ఫారిన్ రిలేషన్స్ స్పాన్సర్ చేసిన దక్షిణాసియా, భారతదేశంపై స్వతంత్ర టాస్క్‌ఫోర్స్‌లో సభ్యుడు.

అరవింద్, ఇంటర్నేషనల్ అడ్వైజరీ బోర్డు, సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా (SEBI) సభ్యుడిగా పనిచేశాడు. ఆయన ఇండియన్ కౌన్సిల్ ఫర్ రీసెర్చ్ ఆన్ ఇంటర్నేషనల్ ఎకనామిక్ రిలేషన్స్ (ICRIER) లో బోర్డ్ ఆఫ్ గవర్నర్స్ సభ్యుడిగా పనిచేశాడు. రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) గవర్నర్ నియమించిన సెంటర్ ఆన్ అడ్వాన్స్డ్ ఫైనాన్షియల్ రీసెర్చ్ అండ్ లెర్నింగ్ (CAFRL) కమిటీలో సభ్యుడిగా ఉన్నాడు.

జగదీష్ భగవతితో కలిసి రచించిన ఆయన పుస్తకం వై గ్రోత్ మ్యాటర్స్, ఎకనామిక్ రైటింగ్‌లో ఎక్సలెన్స్ కోసం ప్రతిష్టాత్మకమైన ఎక్లెస్ ప్రైజ్‌ను గెలుచుకుంది. ఫైనాన్షియల్ టైమ్స్ దాన్ని, అ సంవత్సరపు ఉత్తమ పుస్తకంగా ఎంపిక చేసింది. *ది ఎకనామిస్ట్* ఈ పుస్తకాన్ని "విధాన రూపకర్తలకు, విశ్లేషకులకూ ఒక మ్యానిఫెస్టో"గా అభివర్ణించింది. ఆయన ఇతర రచనలలో 2008లో ప్రచురించబడిన *ఇండియా: ది ఎమర్జింగ్ జెయింట్* ఒకటి. దీనిని ఫరీద్ జకారియా ' భారత ఆర్థిక వ్యవస్థపై ప్రామాణికమైన పుస్తకం' అని అభివర్ణించారు. అరవింద్, ప్రముఖ ఆర్థికవేత్త డాక్టర్ జగదీష్ భగవతితో కలిసి పరిశోధనా పత్రాలు, పుస్తకాలను సహరచన చేస్తాడు.

బ్రూకింగ్స్ ఇన్స్టిట్యూషన్, నేషనల్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ అప్లైడ్ ఎకనామిక్ రీసెర్చ్ (NCAER) లు కలిసి 2004 లో ప్రారంభించిన ఇండియా పాలసీ ఫోరం జర్నల్‌కు ఆయన వ్యవస్థాపక సంపాదకుడు. ఆయన జర్నల్ ఆఫ్ పాలసీ రిఫార్మ్ కు వ్యవస్థాపక సంపాదకుడు కూడా. 1996–2001 మధ్యకాలంలో డాని రోడ్రిక్ తో కలిసి దీనికి సంపాదకత్వం వహించాడు. ఎకనామిక్స్ అండ్ పాలిటిక్స్, జర్నల్ ఆఫ్ ఇంటర్నేషనల్ ట్రేడ్ అండ్ ఎకనామిక్ డెవలప్మెంట్ లకు అసోసియేట్ ఎడిటరుగా పనిచేసాడు. ప్రపంచ బ్యాంకు, IMF ల కోసం ఆయన రాసిన పత్రాలు సాధారణంగా పెట్టుబడులు, ఎగుమతుల ఆధారిత ఆర్థిక వృద్ధి కోసం భారతదేశ ప్రభుత్వ యాజమాన్యంలోని సంస్థల వాణిజ్య సరళీకరణ, ప్రైవేటీకరణ ఆలోచనలను ప్రోత్సహిస్తాయి.  అతను బ్లూమ్‌బెర్గ్ టీవీ ఇండియాలో "ట్రాన్స్‌ఫార్మింగ్ ఇండియా విత్ అరవింద్ పనగారియా" షో కోసం కనిపించాడు. అతను *టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియాలో* నెలవారీ కాలమ్ వ్రాస్తాడు. అతని అతిథి కాలమ్‌లు *ఫైనాన్షియల్ టైమ్స్, వాల్ స్ట్రీట్ జర్నల్,* *ఇండియా టుడేలలో కనిపిస్తాయి.*

ఆర్థిక శాస్త్రం, ప్రజా విధాన రంగంలో ఆయన చేసిన కృషికి గాను 2012 లో భారత రాష్ట్రపతి ఆయనను పద్మ భూషణ్ అవార్డుతో సత్కరించారు. 2015 జనవరి 5 న ఆయన, ప్రణాళికా సంఘం స్థానంలో ఏర్పడిన నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూషన్ ఫర్ ట్రాన్స్‌ఫార్మింగ్ ఇండియా (NITI) ఆయోగ్‌కు వైస్-చైర్మన్‌గా నియమితుడయ్యాడు. 2015 సెప్టెంబరులో G20 చర్చలలో ఆయన భారతదేశపు షేర్పాగా నియమితుడయ్యాడు. పనగారియా 2011 సామాజిక ఆర్థిక, కుల జనాభా గణన డేటా విశ్లేషణకు కూడా నాయకత్వం వహించాడు.

కొలంబియా విశ్వవిద్యాలయం తన సెలవును 2017 ఆగస్టు 31 తర్వాత పొడిగించలేదని పేర్కొంటూ ఆయన నీతి ఆయోగ్ వైస్-చైర్మన్ పదవికి రాజీనామా చేశాడు. విధాన రూపకల్పనకు ఆయన చేసిన కృషిని ప్రధాని మోదీ 'అద్భుతం' అని అభివర్ణించాడు.

## వ్యక్తిగత జీవితం
ఆయన 1952లో భిల్వారా నుండి జైపూర్‌కు వలస వచ్చిన బాలూ లాల్ పనగారియా కుమారుడు. బాలూ లాల్ అక్కడ లోక్‌వాణి వార్తాపత్రిక సంపాదకుడిగా పనిచేసాడు. రాజస్థాన్‌లోని నాగౌర్ జిల్లాలోని ఓసియన్‌కు తూర్పున ఉన్న పనాగఢ్ అనే గ్రామం నుండి వీరి ఇంటిపేరు వచ్చింది. ఆయన తండ్రి రాజస్థాన్‌లో స్వాతంత్ర్య ఉద్యమంపై రాజస్థాన్ ప్రధాన స్వతంత్ర సంగ్రామ్ అనే రచనతో సహా అనేక పుస్తకాలు రాశాడు. ఆయన రాజస్థాన్‌లోని ఓస్వాల్ జైన సమాజంలో జన్మించాడు. 1981 లో అరవింద్, అమితను పెళ్ళి చేసుకున్నాడు. వారికి ఇద్దరు కుమారులు.

## రచనలు

### పుస్తకాలు

* *అంతర్జాతీయ వాణిజ్యంపై ఉపన్యాసాలు* (జె. భగవతి, టి.ఎన్. శ్రీనివాసన్ లతో), MIT ప్రెస్, 1998 సెప్టెంబరు. 
* *ఇండియా: ది ఎమర్జింగ్ జెయింట్*, న్యూయార్క్, ఆక్స్‌ఫర్డ్ యూనివర్శిటీ ప్రెస్, 2008 మార్చి. 
* *ఇండియాస్ ట్రిస్ట్ విత్ డెస్టినీ: డిబంకింగ్ మిథ్స్ దట్ అండర్‌మైన్ ప్రోగ్రెస్ అండ్ అడ్రెసింగ్ న్యూ చాలెంజెస్* (జగదీష్ భగవతితో), హార్పర్‌కాలిన్స్, 2012. 
* *స్టేట్ లెవెల్ రిఫార్స్ం, గ్రోత్ అండ్ డెవలప్‌మెంట్ ఇన్ ఇండియన్ స్టేట్స్*  (పినాకి చక్రవర్తి, ఎం. గోవింద రావుతో), ఆక్స్‌ఫర్డ్ యూనివర్శిటీ ప్రెస్, 2014 మే 
* *ఫ్రీ ట్రేడ్ అండ్ ప్రాస్పెరిటీ: వాణిజ్య బహిరంగత అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలు మరింత ధనవంతులు కావడానికి, పేదరికాన్ని ఎదుర్కోవడానికి ఎలా సహాయపడుతుంది*, ఆక్స్‌ఫర్డ్ యూనివర్శిటీ ప్రెస్, ఏప్రిల్ 2019. 
* *న్యూ ఇండియా: రీక్లెయిమింగ్ ది లాస్ట్ గ్లోరీ*, ఆక్స్‌ఫర్డ్ యూనివర్శిటీ ప్రెస్, 2020. 
* *ఇండీయాస్ ట్రేడ్ పాలిసీ: 1990స్ అండ్ బియాండ్,* హార్పర్‌కాలిన్స్ *,* 2024 ఏప్రిల్*.*
* *నెహ్రూ-ఎరా ఎకనామిక్ హిస్టరీ అండ్ థాట్ & థెయిర్ లాస్టింగ్ ఇంపాక్ట్*, ఆక్స్‌ఫర్డ్ యూనివర్సిటీ ప్రెస్, 2024 జూన్. 

## ఇవి కూడా చూడండి

* బి.వి.ఆర్.సుబ్రహ్మణ్యం - నీతి ఆయోగ్ సిఈవో

## మూలాలు

వర్గం:1952 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:భారతీయ ఆర్థిక శాస్త్రవేత్తలు
వర్గం:పద్మభూషణ పురస్కారం పొందిన రాజస్థాన్ వ్యక్తులు
వర్గం:భారతీయ ఆర్థిక శాస్త్ర రచయితలు