open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
శ్రావణ భార్గవి

**శ్రావణ భార్గవి** ఒక సినీ గాయని, అనువాద కళాకారిణి, గీత రచయిత్రి. పలు తెలుగు చిత్రాలలో పాశ్చాత్య శైలిలో పాటలు పాడింది. ప్రముఖ గాయకుడు, సంగీత దర్శకుడు హేమచంద్రను ప్రేమ వివాహం చేసుకుంది. బిగ్ ఎఫ్.ఎంలో ఒక కార్యక్రమానికి రేడియో జాకీగా కూడా వ్యవహరించింది.
## విద్యాభ్యాసము
ప్రాథమిక విద్యను హైదరాబాదు లోనే పూర్తిచేసింది.  చదువుతున్నప్పుడే సంగీతం పై మక్కువ చూపేది. సంగీత శిక్షణను కొనసాగిస్తూ పలు పోటీలలో పాల్గొని విజేతగా నిలిచింది. తర్వాత కొన్ని పాటలను తనే రచించి, పాడింది. అవి విన్న పలువురు సంగీత దర్శకులు ఈమెకు అవకాశాలను ఇచ్చారు. హైదరాబాదు లోని విజ్ఞాన్ కళాశాల నుండి ఇంజనీరింగ్ విద్యను పూర్తి చేసింది. ప్రస్తుతము ఎంబీయే చదువుతున్నది.

## నేపథ్య గానం చేసిన చిత్రాలు
*వెంకటాద్రి ఎక్స్‌ప్రెస్
*సింహా - సింహమంటి చిన్నోడే వేటకొచ్చాడే
*తీన్ మార్ (సినిమా) - అలే బలే 
*తీన్ మార్ (సినిమా) - బార్బీ బొమ్మకి
*ఖలేజా - భూం శకనక
*బద్రీనాధ్- అంబ దరి
*కందిరీగ (సినిమా)
*దమ్ము
*లైఫ్ ఈజ్ బ్యూటిఫుల్
*రెబెల్
*కెమెరామెన్ గంగతో రాంబాబు
*దేనికైనా రేడీ
*కృష్ణం వందే జగద్గురుం
*రాజన్న
*సోలో

## గాత్రదానం (డబ్బింగ్) చెప్పిన చిత్రాలు
*లవ్ ఫెయిల్యూర్
*గబ్బర్ సింగ్

## వార్తలలో శ్రావణ భార్గవి
### 2014 రోడ్డు ప్రమాదం
ఈవిడ 2014 జనవరి 22 బుధవారం నల్లగొండ జిల్లా చిట్యాల శివారులో జాతీయ రహదారిపై జరిగిన ప్రమాదం నుంచి తృటిలో తప్పించుకున్నది. విజయవాడలో జరిగే ఓ కార్యక్రమంలో పాల్గొనేందుకు ఆమె బుధవారం ఉదయం హైదరాబాద్ నుంచి బయలుదేరారు. శ్రావణి ప్రమాణిస్తున్న కారుకు ఎదురుగా చిట్యాల శివారులో రాంగ్‌రూట్‌లో ఓ ట్రాక్టర్ రాగా, దాన్ని తప్పించబోయిన శ్రావణి ప్రయాణిస్తున్న కారు అదుపుతప్పి డివైడర్‌ను ఢీకొంది. ఈ ఘటనలో కారు టైరు పగిలి నిలిచిపోవడంతో ప్రమాదం తప్పింది. ఆనంతరం ఆమె భర్త, గాయకుడు హేమచంద్ర సంఘటన స్థలానికి చేరుకుని, శ్రావణభార్గవిని మరో కారులో విజయవాడకు తీసుకెళ్లారు.

## బయటి లంకెలు
* 

## మూలాలు


వర్గం:1989 జననాలు
వర్గం:తెలుగువారిలో సంగీతకారులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నేపథ్యగాయకులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా డబ్బింగు కళాకారిణులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా సంగీత దర్శకులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:భారతీయ మహిళా గాయకులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా మహిళా నేపథ్య గాయకులు
ఢిల్లీ తెలుగు అకాడమీ

thumb|ఢిల్లీ తెలుగు అకాడమీ న్యూ ఢిల్లీలో నిర్వహించిన 30 వ ఉగాది వేడుకలు పురస్కార వేడుకలు - 2018 లో ఉపరాష్ట్రపతి ఎం. వెంకయ్య నాయుడు సినీ కళాకారిణి రమ్యకృష్ణకు ప్రత్యేక అవార్డును ప్రదానం చేస్తున్న దృశ్య చిత్రం
1990 లో స్థాపించబడిన **ఢిల్లీ తెలుగు అకాడమీ** (ప్రత్యేకించి ఢిల్లీ, భారత్ లలో) తెలుగు భాషా సంరక్షణ, తెలుగు సంస్కృతి వ్యాప్తికి కృషి చేసే ఒక జాతీయ సాంస్కృతిక సంస్థ. ఢిల్లీ, ఆ చుట్టుప్రక్కల నగరాలలో నిత్యం పెరుగుతున్న తెలుగు ప్రజలకి ఈ సంస్థ వినోద కార్యక్రమాలను అంద జేస్తుంది. తెలుగు భాషను, విభిన్నమైన తెలుగు సంస్కృతిని, తెలుగు ప్రజల గుర్తింపును ఈ సంస్థ వృద్ధి చేస్తుంది. దేశ రాజధానికి, రాష్ట్ర రాజధానికి సాంస్కృతిక వారధి లా పనిచేయటానికి హైదరాబాదు లో కార్యక్రమాలను నిర్వహిస్తుంది.

ముఖ్యమైన పండుగలను జరుపుతుంది. సంగీత/నృత్య/రంగస్థల రంగాలలో గుర్తించిన ప్రాంతీయ ప్రతిభను వెలికితీయటంతో బాటు ఇతర ప్రదేశాల నుండి అనుభవం కలవారిని పిలిపిస్తుంది. భారతీయ, విదేశ సాంస్కృతిక సంస్థలతో సత్సంబంధాలను పెంపొందించుకొంటుంది. విద్య, శాస్త్రీయ, సాంకేతిక, వ్యాపార, అర్థ శాస్త్ర రంగాలపై ఇష్టాగోష్టులు నిర్వహిస్తుంది. పేద విద్యార్థులకు ధన సహాయాన్ని అందిస్తుంది. ఉచిత వైద్య పర్యవేక్షణ, రక్తదాన శిబిరాలను నిర్వహిస్తుంది. విద్యార్థులకు సంగీత, వ్యాస రచన, చిత్రలేఖన పోటీలను నిర్వహిస్తుంది. నెలకు రెండు సార్లు తెలుగు చలన చిత్రాలను ప్రదర్శించటమే కాక వార్షిక చలనచిత్రోత్సవాలు, విహార యాత్రలు, సమావేశాలను నిర్వహిస్తూ, రాష్ట్రావతరణ దినోత్సవాలకు తన వంతు చందాలను అంద జేస్తుంది. 

సంఘ సేవ, కళలు, సాంస్కృతిక రంగాలలో సృజనాత్మకత కనబరచిన వారికి జాతీయ బహుమతులను అందజేస్తుంది. ఈ సంస్థ అందజేసే **విశాల భారతి బహుమానాలు** (యునైటెడ్ కింగ్డమ్, అమెరికా, ఆస్ట్రేలియా లలోని) విదేశీ భారతీయులలో విశేషాదరణ చూరగొన్నాయి. 

ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ఈ సంస్థను రాష్ట్రం వెలుపల నుండి ఐక్యతా స్ఫూర్తిని పెంపొందించే ఉత్తమ సంస్థ గా గుర్తించినది.

## ఇవి కూడా చూడండి
* ఉగాది పురస్కారాలు
* రఘుపతి వెంకయ్య అవార్డు
* ఎన్. టి. ఆర్. జాతీయ అవార్డు
* తెలుగు అకాడమి

## మూలాలు
* ఢిల్లీ తెలుగు అకాడమీ 

వర్గం:సంస్థలు
వర్గం:తెలుగు
వర్గం:సంస్కృతి
వర్గం:1990
ఉగాది పురస్కారాలు

thumb|ఢిల్లీ  తెలుగు అకాడమీ న్యూ ఢిల్లీలో నిర్వహించిన 30 వ ఉగాది వేడుకలు - 2018 సంధర్బంగా ఉపరాష్ట్రపతి ఎం. వెంకయ్య నాయుడు, సుధారాణికి ప్రత్యేక అవార్డును ప్రదానం చేస్తున దృశ్యం

## ఢిల్లీ తెలుగు అకాడమీ ఉగాది పురస్కారాలు
ఢిల్లీ తెలుగు అకాడమి ప్రతి సంవత్సరం ఉగాది పర్వదినాన సినీ ప్రముఖులకు వివిధ విభాగాలలో బహుమతులు ప్రదానం చేస్తుంది. వీటినే ఉగాది పురస్కారాలు అంటారు.

## ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ ఉగాది పురస్కారాలు
ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ప్రతి ఏడాది ఉగాది పర్వదినాన, కళారత్న పురస్కారంతో కొంతమందిని ఉగాది పురస్కారంతో గౌరవిస్తుంది.

## కిన్నెర ఆర్ట్ థియేటర్స్ ఉగాది పురస్కారాలు
కిన్నెర ఆర్ట్ థియేటర్స్ సాంస్కృతిక సంస్థ కొన్ని సంవత్సరాలుగా వివిధ రంగాలలో కృషిచేసిన వ్యక్తులకు ఉగాది పురస్కారాలను అందజేస్తున్నది.

## ఇవి కూడా చూడండి
* ఢిల్లీ తెలుగు అకాడమి
* రఘుపతి వెంకయ్య అవార్డు
* ఎన్. టి. ఆర్. జాతీయ అవార్డు
* తెలుగు అకాడమి

## మూలాలు

వర్గం:పురస్కారాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర పురస్కారాలు
గీతా మాధురి

**శొంఠి గీతా మాధురి ** ఒక తెలుగు సినీ గాయని. తెలుగు సినిమాలలో అనేక శ్రావ్యమైన పాటలు పాడింది. నచ్చావులే(2008) సినిమాలో ఆమె పాడిన *నిన్నే నిన్నే* పాటతో ఎంతో ప్రాచుర్యం సంపాదించుకుంది. ఈ పాటకుగాను మొదటి నంది అవార్డు అందుకుంది. మాటీవిలో ప్రసారమైన సూపర్ సింగర్ అనే షో లో కూడా ఆమె పాల్గొంది.

## నేపథ్యం
గీతా మాధురి తల్లిదండ్రులు ప్రభాకర్, లక్ష్మిలకు ఆమె ఏకైక సంతానం. ఆమె తండ్రి ప్రభాకర్ ఎస్‌బీహెచ్ బ్యాంక్ లో పనిచేస్తున్నారు. వారిది గోదావరి ప్రాంతానికి చెందిన కుటుంబం. ఆమె చాలా చిన్న వయసులోనే హైదరాబాద్ కు మారిపోయారు. ఆమె ప్రాథమిక విద్య హైదరాబాద్, వనస్థలిపురం లోని లయోలా పాఠశాల లో చదువుకున్నారు. చిన్నప్పటి నుంచే  ఆమె సంగీతం అభ్యసించడం మొదలుపెట్టారు. లిటిల్ మ్యుజిషియన్స్ అకాడమీలో కచ్చర్లకోట పద్మావతి, రామాచారిల వద్ద చిన్న వయసు నుండే శాస్త్రీయ, సినీ, లలిత సంగీతాలలో శిక్షణ పొందారు గీత. ఈటీవి  లో ప్రసారమైన "సై సింగర్స్ ఛాలెంజ్ "లో ఆమె ఫైనలిస్ట్ గా నిలిచింది.

కులశేఖర్ దర్శకత్వం వహించిన ప్రేమలేఖ రాశా సినిమాలోని ఒక పాటతో ఆమె సినీ రంగప్రవేశం చేశారు.

## వివాహం
గీతామాధురి వివాహం నటుడు నందుతో  9 ఫిబ్రవరి 2014 న  హైదరాబాద్, నాగోల్ లోని  శుభం కన్వెన్షన్ లో జరిగింది.  వారికీ కూతురు దాక్షాయ‌ణి, కుమారుడు ధృవధీర్‌ తారక్‌ ఉన్నారు.

నందు 100% లవ్(2011) సినిమాలో ఆజిత్ గా ప్రాచుర్యం పొందారు. వీరిద్దరూ కలసి *అదితి * అనే లఘు చిత్రం(షార్ట్ ఫిలిం)లో కథానాయకుడు, కథానాయికగా నటించారు. ఈ సందర్భంలో వీరిరువురి మధ్య ప్రేమ చిగురించింది. ఇరువైపుల పెద్దలు ఈ ప్రేమకు అంగీకారం తెలిపారు.

## డిస్కోగ్రఫీ

### నంది ఉత్తమ నేపధ్యగాయని పురస్కారము
* 2008లో చిరుత లోని **చమ్‌కా చమ్‌కా ** పాటకు మా టీవీ ఉత్తమ నేపధ్యగాయని పురస్కారము.
* 2009 లో నచ్చావులే చిత్రానికి గానూ ఉత్తమ నేపధ్యగాయనిగా సంతోషం పురస్కారము .
*2010 లో ఏక్ నిరంజన్ లోని **గుండెల్లో గిటార్ ** పాటకు గానూ సౌత్ స్కోప్ పురస్కారము.
* నంది పురస్కారం - 2012 నంది పురస్కారాలు: ఉత్తమ గాయని (ఎదలో నదిలాగా - గుడ్ మార్నింగ్)

## మూలాలు


వర్గం:1985 జననాలు
వర్గం:తెలుగువారిలో సంగీతకారులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నేపథ్యగాయకులు
వర్గం:నంది ఉత్తమ నేపథ్య గాయనీమణులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా డబ్బింగు కళాకారిణులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:భారతీయ మహిళా గాయకులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా మహిళా నేపథ్య గాయకులు
రక్షిత

**రక్షిత ** ఒక భారతీయ సినీనటి. తెలుగుతో బాటు పలు దక్షిణాది భాషలలో నటించింది.

## నటించిన చిత్రాలు
### నటిగా

## మూలాలు

## బయటి లంకెలు
* 

వర్గం:1984 జననాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు
వర్గం:కన్నడ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:తమిళ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
నాడి పరీక్ష

**నాడి పరీక్ష** అనునది ప్రాచీన భారతీయ పరీక్షావిధానం. ఇది ఆయుర్వేదం లోని అష్టస్థాన పరీక్షలలోని ఒక పరీక్ష విధానం.ఆయుర్వేదంలో ఎప్పుడూ కూడా రోగ నిర్ధారణ వైద్యుడు రోగిని పూర్తిగా పరశీలించిన తర్వాత జరుగుతుంది. వైద్యుడు రోగి యొక్క అంతర్గత భౌతిక, శారీరక లక్షణాలను, మానసిక స్థితి, స్వభావాలను శ్రధ్ధగా గుర్తిస్తాడు. రోగికి సంబంధించిన ఇతర అంశాలను, అంటే శరీరంలో ప్రభావితం కాబడిన ధాతువులు, కణజాలం, రసాలు, రోగం కేంద్రీకృతమైన ఉన్న చోటు, రోగి నిగ్రహం, తట్టకోగలిగే శక్తి, అతని దినచర్య, ఆహారపు అలవాట్లు, చికిత్సా సంబంధిత పరిస్ధితుల ప్రాధాన్యత వల్ల కలిగే ప్రభావం, జీర్ణం చేసుకోగలిగే పరిస్ధితులు, రోగి యొక్క వ్యక్తిగత, సాంఘిక, ఆర్థిక, పర్యావరణ సంబంధిత పరిస్థితి అనే అంశాలను కూడా అధ్యయనం చేస్తాడు. రోగ నిర్ధారణ ఈ క్రింది పరీక్షలతో సహా కలిసి ఉంటుంది.
## రోగ నిర్ధారణ పరీక్షలు
* సాధారణ శారీరక పరీక్ష
* నాడి పరీక్ష
* మూత్ర పరీక్ష
* మల పరీక్ష
* నాలుక, కళ్ల పరీక్ష
* చర్మం, చెవుల పరీక్ష, స్పర్శ, వినికిడి సంబంధిత పరీక్ష
## నాడీ వైద్యం చేయు విధానం
వాత, పిత్త, కఫము అను మూడు ముఖ్య అంశాలు ఒక వ్యక్తి యొక్క ఆరోగ్యాన్ని నిర్ణయిస్తాయి. నాడీ పరీక్షలో ఈ మూడింటిని గమనించడం జరుగుతుంది.
ఈ పరీక్షని ఉదయం స్నానం చేయకముందు చేయవలసి ఉంటుంది. ఆడవారికి ఎడమచేతిని, మగవారికి కుడిచేతిని పరీక్షించవలసి ఉంటుంది.

* వాటిక - పాము వంటి కదలిక. నాడి వేగంగా ఉండాలి
* లీచ్ - 
* పైత్తిక - కప్ప వలె గెంతు నాడి
* కఫజ - 
* సన్నిపత్తిక - 
## యునానీ

ఈ వైద్య ప్రక్రియను ఈజిప్టు, సిరియా, ఇరాక్, పర్షియా, భారత్, చైనా దేశాల్లోని మేధావులు తమ ప్రక్రియలు జోడించి మరింత సుసంపన్నం చేసాక, అరబ్బులు ప్రత్యేకంగా దీన్ని అభివృద్ధి చేసారు. అందువల్ల దీన్ని గ్రీకో-అరబ్ మెడిసిన్ అంటారు. ఈవైద్య ప్రక్రియ భారత్ కు వచ్చాక ఇక్కడి రాజవంశస్తులు అయిన ఖిల్జీలు, తుగ్లక్‌లు, మొఘల్ చక్రవర్తులూ ఆదరించారు. రాజ వంశాల ఆదరణతో 17 వ శతాబ్దం వరకూ యునానీ వైద్యం అభివృద్ధి చెందినా, బ్రిటిష్ వారి పాలనలో దీనికి పూర్తిగా ఆదరణ తక్కువయింది.యునానీ వైద్యంలో ప్రధానంగా నాడీ (నబ్జ్) చూసి వ్యాధి నిర్ధారణ చేస్తారు. ఆ తరువాత మూత్ర పరీక్ష (బవుల్), మల పరీక్ష (బరాజ్). రకరకాలైన యంత్ర పరీక్షలు లేకుండా కేవలం నాడీ, మూత్ర, మల పరీక్షల ఆధారంగా వ్యాధి నిర్ధారణ చేస్తారు.
## ఇవి కూడా చూడండి
* యునానీ
* ఆయుర్వేదం
## సూచికలు

## బయటి లింకులు
* ఆయుర్వేద కళామందిరం 
* నాడి చికిత్స
* Ayurveda-Nadivijnanam
* Nadi Pareeksha
* MGR Medical University BAMS

వర్గం:ఆయుర్వేదం
సామల రమేశ్ బాబు

**సామల రమేశ్ బాబు** వృత్తి రీత్యా వైద్యుడు. అతను  నేటితరం మాతృభాషకు దూరమవుతున్న పరిస్థితుల్లో మాతృభాష పరిరక్షణ కోసం, పదేళ్ల క్రితమే వైద్యవృత్తిని వదిలేసి, 67 ఏళ్ల వయసులో కూడా నిరంతరం భాషోద్యమంలో పాలుపంచుకుంటున్న వ్యక్తి.

## జీవిత విశేషాలు
thumb|తెలుగు వికీపీడియా మహోత్సవము 2013 లో ప్రసంగిస్తున్న రమేశ్ బాబు
అతను  గుంటూరు లయోలా కళాశాలలో విద్యనభ్యసించాడు. అతను ప్రపంచ తెలుగు మహాసభలు జరుగుతున్న ఈ సమయంలో భాషా అంశాలే ప్రధానంగా వస్తున్న 'నడుస్తున్న చరిత్ర' మాసపత్రికకు సంపాదకుడు.http://kinige.com/kbrowse.php?via=author&name=Nadustunna+Charitra+Magazine&id=60  అతను  తెలుగు భాషోద్యమ సమాఖ్యకు అధ్యక్షుడిగా ఉన్నాడు.

## నడుస్తున్న చరిత్ర (అమ్మనుడి)
1983 నుండి 2013 వరకు "నడుస్తున్న చరిత్ర"  పత్రికను విజయవాడ కేంద్రంగా  ప్రచురించాడు.  అందులో 2001 నుండి రాజకీయ విశ్లేషణలతోపాటుగా భాషా ఉద్యమాల గురించి వ్యాసాలు రావడం ప్రారంభమై, 2009 నాటికి పూర్తిస్థాయి భాషోద్యమ పత్రికగా రూపాంతరం చెందింది. తెలుగు భాషోద్యమ సమాఖ్య నిర్మాణంలోను, ఎదుగుదలలోను వెన్నుదన్నుగా నిలిచి ఒక భాషోద్యమ పత్రికగా పేరు గడించింది. ప్రభుత్వాన్నయినా, పెద్దలనయినా తెలుగు జనశ్రేయస్సు కోసం నిలదీసిన చరిత్ర, తెలుగుకు ప్రాచీనభాష హోదా కోసం జరిగిన పోరాటానికి దారిచూపి అండగా నిలిచిన చరిత్ర ‘నడుస్తున్న చరిత్ర’దే.  అటువంటి పత్రికకు ఆర్థిక వనరులు అడుగంటడంతో 2013 అక్టోబరు సంచికతో ప్రచురణను ఆపివేయ వలసివచ్చింది. రమేశ్ బాబు  అనారోగ్యంతో ఒక ఏడాదికి పైగా విశ్రాంతిగా గడుపవలసి వచ్చింది. తర్వాత ఆరోగ్యాన్ని పుంజుకొని, మళ్ళీ అతను భాషోద్యమ యాత్రను కొనసాగిస్తున్నాడు. తిరిగి 2015 ఉగాదికి (మార్చి) తొలి సంచికతో పేరు మార్చుకొని "అమ్మనుడి" గా వెలువడింది. ‘అమ్మనుడి’ పత్రికకు నడుస్తున్న చరిత్ర చదువరులే తొలి చదువరులు, ప్రోత్సాహకులు. దీని నిర్వహణ కోసం ‘తెలుగుజాతి’ ట్రస్టును మిత్రులతో కలిసి స్థాపించాడు. ఆ ట్రస్టు తరఫున ఈ పత్రిక వెలువడుతున్నది.

## మూలాలు

వర్గం:పత్రికారంగం
వర్గం:తెలుగువారిలో వైద్యులు
వర్గం:సంపాదకులు
ఉత్తేజ్

**ఉత్తేజ్** తెలుగు చలనచిత్ర హాస్యనటుడు, రచయిత.

## జీవిత విషయాలు
ఉత్తేజ్ 1969, జూన్ 2న ఉమ్మడి నల్గొండ జిల్లా సీతారాంపురంలో జన్మించాడు. తండ్రి ఆకుపత్ని శ్రీరాములు, నిజాంకు వ్యతిరేకంగా పోరాటం చేసిన స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు. తల్లి సుద్దాల శకుంతల. 

ఏప్రిల్ 8న ఉత్తేజ్ వివాహం జరిగింది. భార్య పేరు పద్మావతి. వీరికి ఇద్దరు అమ్మాయిలు (చేతన ఉత్తేజ్, పాట). చేతన బద్రి, చిత్రం చిత్రాల్లో బాలనటిగా, పిచ్చిగా నచ్చావ్ చలన చిత్రంలో కథానాయికగా నటించింది.

## కళారంగం
ఉత్తేజ్ తాత, తండ్రి ఇద్దరు నాటకాలు వేసేవారు, రచనలు కూడా చేసేవారు. ఆ ప్రభావమే ఉత్తేజ్ పై పడింది. కళలంటే చిన్నప్పటి నుంచే నటన పై ఆసక్తి ఉన్న ఉత్తేజ్ ఆరేడేళ్ల వయసులోనే రంగస్థలంపై అడుగుపెట్టి హరిశ్చంద్ర నాటకంలో లోహితాస్యుని పాత్ర పోషించాడు.

## చిత్రరంగం
ఇంటర్మీడియట్ చదవటానికి హైదరాబాదు వచ్చి నాంపల్లి ప్రభుత్వ జూనియల్ కళాశాలలో ఇంటర్మీడియట్, సిటీ కాలేజీలో డిగ్రీ పూర్తి చేశాడు. డిగ్రీ చదువుతున్న సమయంలోనే చలనచిత్రాలపై ఆసక్తితో రాంగోపాల్ వర్మ వద్ద శివ (1989) చిత్రానికి సహాయ దర్శకుడిగా పనిచేశాడు. అదే చిత్రంలో క్యాంటీన్ బాయ్ గా నటించాడు. ఉత్తేజ్ మేనమామ సుద్దాల అశోక్ తేజ తెలుగు చిత్ర రంగంలో గీత రచయిత.

సైన్స్‌ గ్రాడ్యుయేట్‌ అయిన ఉత్తేజ్‌, కళ్ళు చిత్రానికి అప్రెంటిస్‌ డైరక్టర్‌గా పనిచేసి, రావుగారిల్లు సినిమాతో అసిస్టెంట్‌ అయ్యాడు. అప్పుడు రాంగోపాల్ వర్మతో ఏర్పడిన పరిచయం పెరుగుతూ శివ చిత్రం నుంచి రంగీలా వరకు వర్మ దగ్గర దర్శకత్వ శాఖలో పనిచేసాడు. శివ, గాయం, మనీ, మాస్టర్‌ తదితర చిత్రాల్లో నటించాడు. మైమ్‌, మేజిక్‌లలో ఆసక్తి గల ఉత్తేజ్‌ రేడియో, నాటికల్లో, టెలీ సీరియళ్ళలోనూ నటించాడు. 1989 నుంచి ఉత్తేజ్ 197 చిత్రాలలో నటించాడు.

ఉత్తేజ్ సహాయ దర్శకుడు, హాస్యనటుడిగానే కాక సంభాషణల రచయితగా కూడా సినీరంగంలో ప్రసిద్ధి చెందాడు. మనీ, మనీ మనీ, అంతం, రాత్రి, ఖడ్గం, నిన్నే పెళ్ళాడతా, డేంజర్ మొదలైన తొమ్మిది సినిమాలకు సంభాషణలు వ్రాశాడు.
thumb|తెలంగాణ రాష్ట్ర అవతరణ  బహుమతుల ప్రదానోత్సవ కార్యక్రమంలో ఉత్తేజ్ ను సత్కరిస్తున్న మామిడి హరికృష్ణ.
చందమామ సినిమాకు ఉత్తమ హాస్య నటునిగా నంది బహుమతి పొందాడు.

## నటించిన చిత్రాలు

* డబుల్ ఇస్మార్ట్ (2024)
* లింగోచ్చా (2023)
*రొమాంటిక్‌ (2021)
*లవ్ స్టోరీ (2021)
* సకల కళా వల్లభుడు (2019)
*ఫలక్‌నుమా దాస్‌ (2019)
*వినరా సోదర వీరకుమారా (2019)
* దేవదాస్ (2018)
*ఆంధ్రాపోరి (2015)
*జ్యోతిలక్ష్మీ (2015)
* యమలీల 2 (2014)
*షాడో (సినిమా) (2013)
* నీకు నాకు డాష్ డాష్ (2012)
*నా ఇష్టం (2012)
*క్షేత్రం (2011)
*ముగ్గురు (2011)
* మా అశోక్‌గాడి పెళ్ళి
* రెయిన్‌బో (2008)
* శివ
* గాయం (1993)
* మనీ
* మాస్టర్‌
* చందమామ
* నేనుసైతం (2004)
* కాశి (2004)
*ఆంధ్రావాలా (2004)
* 143 (2004)
*తొలిపరిచయం (2003)
* 9 నెలలు (2001)
* అందాల ఓ చిలకా (2001)
* చెప్పాలని ఉంది (2001)
* సూరి (2001)
* పాపే నా ప్రాణం (2000)

## మాటల రచయితగా
* మనీ
* మనీ మనీ
* అంతం
* రాత్రి
* ఖడ్గం
* నిన్నే పెళ్ళాడతా
* డేంజర్

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా రచయితలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా హాస్యనటులు
వర్గం:నంది ఉత్తమ హాస్యనటులు
వర్గం:యాదాద్రి భువనగిరి జిల్లా సినిమా నటులు
వర్గం:గిరీశం పాత్ర పోషించిన నటులు
వర్గం:యాదాద్రి భువనగిరి జిల్లా సినిమా రచయితలు
వర్గం:1969 జననాలు
రేకందార్ గుణవతి

**రేకందార్ గుణవతి** రంగస్థల నటి.

## జననం
గుణవతి 1964, ఆగష్టు 22న విశాఖపట్టణం జిల్లా, నర్సింగరావుపల్లి లో శ్రీమతి వనారస సత్యనారాయణమ్మ, వనారస బాబూరావు దంపతులకు జన్మించింది.

## రంగస్థల ప్రస్థానం
బాలపాత్రల ద్వారా రంగస్థలంపై అడుగుపెట్టింది.

సతీ అనసూయలో (గంగ, పార్వతి, అనసూయ) శ్రీకృష్ణ లీలలు లో (దేవకి, మాయపూతన), హరిశ్చంద్రలో (మాతంగ కన్య, కలహకంఠి), మాయాబజార్]] లో (కృష్ణుడు, సుభద్ర, సత్యభామ, శశిరేఖ), సావిత్రిలో (సావిత్రి), గుణసుందరిలో (హేమసుందరి), కాంతామతిలో (కాంచనమాల), పాతాళభైరవి లో (నళిని), బొబ్బిలియుద్ధం లో (చిన వెంకటరావు), బాలనాగమ్మ లో (మాణిక్యాలదేవి, లచ్చి, సంగు), భూకైలాస్ లో (పార్వతి), లవకుశ లో (భూదేవి, లచ్చి, కుశుడు), విక్రమార్కలో (ప్రమద), కనక్తారా లో (తార), భక్త ప్రహ్లదలో (లీలావతి), విశ్వనాథ విజయంలో (శ్రీకృష్ణ దేవరాయలు), శ్రీకృష్ణ తులాభారంలో (సత్యభామ), చింతామణి లో (చింతామణి), బ్రహ్మంగారి చరిత్రలో (వనకన్య, ఎరుకలసాని), రంగూన్ రౌడీ లో (అన్నపూర్ణ కుమారుడు-గిరికుమారి), చెంచులక్ష్మి లో (లీలావతి), ముగ్గురు మరాఠీలు (రుక్కురాణి-రఘు) మొదలైన పాత్రలలో నటించింది.

## మూలాలు
* **రేకందార్ గుణవతి**, కళాదీపికలు (సమకాలీన రంగస్థల నటీమణులు), ప్రథమ ముద్రణ, సంపాదకులు: వి.ఎస్. రాఘవాచారి., కళాదీపిక మాసపత్రిక, తిరుపతి, అక్టోబరు 2011, పుట. 35.

వర్గం:1964 జననాలు
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల నటీమణులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:తెలుగు నటీమణులు
వర్గం:విశాఖపట్నం జిల్లా రంగస్థల నటీమణులు
గీతా సింగ్

**గీతా సింగ్ ** ఒక తెలుగు సినీ నటి. పలు తెలుగు చిత్రాలలో నటించింది. ఎక్కువగా హాస్య పాత్రలను పోషించింది.

## నేపధ్యము
స్వస్థలము నిజామాబాద్. అక్కడే జన్మించింది. విద్యాభ్యాసాన్ని కూడా అక్కడే పూర్తిచేసింది. విభిన్నమైన తన శరీరాకృతి కారణంగా ప్రత్యేక గుర్తింపుతోబాటు ఎన్నో అవమానాలను కూడా ఎదుర్కొంది. కానీ మొక్కవోని పట్టుదలతో నృత్యం నేర్చుకొని అనేక ప్రదర్శనలు ఇచ్చింది. పాశ్చాత్య నాట్యములో గట్టి పట్టు సాధించింది. ఈమెలోని ప్రత్యేకతను గమనించిన తెలుగు సినీ దర్శకుడు ఇ.వి.వి.సత్యనారాయణ ఈమెకు తన చిత్రాలలో అవకాశాలను కల్పించాడు. కితకితలు చిత్రంలో తన దేహాకృతిని లెక్కచేయకుండా ఉన్నతమైన వ్యక్తిత్వం గల భార్యగా నటించి విమర్శకుల ప్రశంశలు అందుకుంది.

## నటించిన చిత్రాలు

* ఎర్రచీర - ది బిగినింగ్ (2024)
* వి లవ్ బ్యాడ్ బాయ్స్ (2024)
* కొత్త రంగుల ప్రపంచం (2024)
* ఐక్యూ (2023)
* సేవాదాస్ (2021)
* ఊల్లాల ఊల్లాల (2020)
* తెనాలి రామకృష్ణ బిఏ.బిఎల్ (2019)
* బుర్రకథ (2019)
*ఎవడి గోల వాడిది
*కళ్యాణ వైభోగమే (2016)
*టామి (2015)
* జంప్ జిలాని (2014)
*రాయలసీమ ఎక్స్‌ప్రెస్ (2013)
* కెవ్వు కేక (2013)
*నీలవేణి (2013)
*ధూళ్ (2012)
*రెడ్ (2012)
*సీమ టపాకాయ్ (2012)
* లక్కీ (2012) 
*తెలుగమ్మాయి (2011)
* వీడు తేడా (2011)
*అమాయకుడు (2011)
*పిల్ల దొరికితే పెళ్ళి (2011)
*నాకూ ఓ లవరుంది (2011)
*బబ్లూ (2011)
*పాయిజన్ (2011)
*రామ్‌దేవ్ (2010)
* బ్రహ్మలోకం టు యమలోకం వయా భూలోకం (2010)
*ఆకాశరామన్న (2010)
*రాంబాబు గాడి పెళ్ళాం (2010)
*మళ్ళీ మళ్ళీ (2009)
*టార్గెట్ (2009)
*మొగుడు కావాలి (2009)
*మొండి మొగుడు పెంకి పెళ్ళాం (2009)
*ఊహాచిత్రం (2009)
*మహాయజ్ఞం (2008)
*కితకితలు (2007)

## బయటి లంకెలు
*నటించిన చిత్రాల జాబితా
*మరిన్ని వివరాలు
*ముఖాముఖి 
*చిత్రమాలిక 1
*చిత్రమాలిక 2 
*గీతాసింగ్ నటించిన చిత్రాల జాబితా

వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా హాస్యనటులు
వర్గం:నిజామాబాదు జిల్లా సినిమా నటీమణులు
సమస్యాపూరణం

అష్టావధానం లో సమస్యా పూరణం ఒకటి.
## చరిత్ర
సమస్యాపూరణం అనేది రాయల కాలంలోనే మనకి కనిపిస్తుంది.అంటే సుమారు 500 ఏళ్ళ ముందు ప్రక్రియ.అంతకు ముందు ఏమైనా ఉన్నా పరిశోధకుల దృష్టిలో ఆ సమయం నుంచే ప్రాచుర్యములోనికి వచ్చినట్లుగా చెప్తారు.అసలు పద్యం ఛందస్సుకి లోబడి కావలసిన భావంతో వ్రాయడం ఎంత కష్టమైన ప్రక్రియో!. సరళమైన పదాలతో కవితలు వ్రాయడం కంటే కొన్నిరెట్లు కష్టమైన పని. అలాంటిది ఒక పాదం ఇచ్చి(సాధారణంగా నాలుగవపాదం ) మిగిలిన పాదాలు పూరించమనడం మరీ కష్టం. గమ్మత్తైన విషయమేమిటంటే ఈ పాదం మామూలు భావంలా ఉండక ఒక సమస్యతో ఉంటుంది. ఈ పాదం అర్ధరహితం గానో, లేక అసంబద్దార్ధముగానో, అన్వయ రహితంగానో ఉంటుంది. చమత్కారంతో పూరించడం లోనే కవికి ఉన్న పాండిత్యం తెలుస్తుంది. ఈ సమస్యాపూరణం అవధానం అనే ప్రక్రియలో చాలా ముఖ్యమైనది. అష్టావధానంలో వర్ణనము, దత్తపది, నిషిద్ధాక్షరి, వ్యస్తాక్షరి, పురాణ పఠనం, అప్రస్తుత ప్రసంగం (ప్రశంస) ఘంటానాదం, సమస్యా పూరణము ఈ ఎనిమిది ప్రక్రియలని ఏక కాలంలో చేయగలగడం. ప్రశ్నలడుగు వారిని పృచ్చకులు అంటారు.సమాధానం చెప్పే పండితుని ‘అవధాని’ అంటారు.
## లక్షణములు
* సమస్యా పూరణం అనేది తెలుగు సాహితీ ప్రియులకు, అందునా అవధాన ప్రియులకు, అంత్యంత ప్రీతికరమైన ప్రక్రియ. 
* అవధానికి పృచ్ఛకుడు ఒక పాదాన్ని (పద్యంలో ఒక లైను) ఇస్తాడు. అవధాని ఆపాదాన్ని అలాగే ఉంచి తన కల్పనా చమత్కృతితో మిగతా మూడు పాదాలను జోడించి పూర్తి పద్యం చెప్పవలసి ఉంటుంది. 
* ఈ సమస్యా పూరణం చాలా చమత్కారం గాను, ఆశ్చర్యంగాను ఉంటుంది. ఏమాత్రం సంబంధం లేని సంగతిని ఒక పాదంలో ఇరికించి సవాలుగా ఇస్తే, దానికి చాలా అర్ధవంతమైన సమాధానాన్ని అవధాని ఇవ్వవలసి ఉంటుంది. అందుకే దీనిని సమస్యా పూరణం అన్నారు కాబోలు.
*సమస్యా పూరణం ప్రక్రియ సంస్కృతం నుంచి తెలుగులోనికి వచ్చినది. కవి, పండితుల సామర్థ్యాన్ని పరీక్షించడం లో సమస్యాపూరణాన్ని కూడా ఒక భాగంగా వాడుతారు.

## ఉదాహరణ 1
సమస్య:**“గుండ్రాతికి కాళ్ళు వచ్చి గునగున నడిచెన్”**	

పూరణ: 

	ఉండ్రాని యడవి లోపల
	గుండ్రాయైయున్న మౌనికోమలిపై, గో
	దండ్రాము పదము సోకిన
గుండ్రాతికి కాళ్ళు వచ్చి గునగున నడిచెన్


భావం:
ఉండరాని అడవిలో గుండ్రాయి గా పడి ఉన్న ముని (గౌతముడు) పత్ని (అహల్య) పై కోదండరాముని పాదము తగిలి ఆగుండ్రాయి తిరిగి అహల్య గా మారి నడుచుకుంటూ వెళ్లి పోయింది అని అవధాని గారు సమస్య పాదాన్ని రామాయణం లో అహల్యా వృత్తాంతానికి జోడించి చెప్పారు.
## ఉదాహరణ 2
భువనవిజయ సభలో రాయలవారు ఇచ్చిన సమస్య : “రవి గాననిచో కవి గాంచునే కదా” అని ఈ సమస్య సాధారణంగానే కనిపిస్తుంది. రవి చూడని చోటు కవి చూడగలడు అని.అయితే భట్టు మూర్తి ఈ విధంగా పూరించినట్లుగా చరిత్ర చెప్తోంది మనకు.

ఆరవి వీరభద్రుని పదాహతి డుల్లిన బోసినోటికిన్
నేరడు, రామకృష్ణ కవి నేరేచెబో మన ముక్కుతిమ్మరా
ట్క్రూర పదాహతిమ్బడిన కొక్కిరి పంటికి దుప్పి కొమ్ము ప
ల్గారచియింప, నౌర! రవి గాననిచో కవి గాంచునే కదా!


పూర్వం శివరాత్రి జాగరణల్లోను, శ్రీరామ నవమి పందిళ్ళ లోను సమస్యా పూరణం ఒక సత్కాలక్షేపం గా ఉండేది.

## సూచికలు

వర్గం:తెలుగు సాహిత్యం
వర్గం:పద్యము
ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ పథకాలు

ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం విద్య, ఆరోగ్యం, వ్యవసాయం, సంక్షేమం మొదలైన రంగాలకు వివిధ సంక్షేమ పథకాలను అమలు చేస్తున్నది.

## స్కోచ్ అవార్డు 2021
స్కోచ్‌ గ్రూప్‌ 78వ ఎడిషన్‌లో భాగంగా జాతీయ స్థాయిలో 2020-21కి గానూ ప్రకటించిన అవార్డుల్లో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి పలు గోల్డ్, సిల్వర్ స్కోచ్ లు వరించాయి. వైఎస్సార్‌ చేయూత, వైఎస్సార్‌ ఆసరా, వైఎస్సార్‌ నేతన్న నేస్తం పథకాలతో పాటు మత్స్యశాఖ ఇటీవల ప్రారంభించిన ‘ఫిష్‌ ఆంధ్రా’కు డొమెస్టిక్‌ ఫిష్‌ మార్కెటింగ్‌ కేటగిరిలో గోల్డ్‌ స్కోచ్‌ వచ్చాయి. మత్స్యశాఖకు ఈ–ఫిష్‌ విభాగంలో,  పశుసంవర్ధక శాఖ తీసుకొచ్చిన పశుసంరక్షక్‌ యాప్‌కు, ఆంధ్రప్రదేశ్‌ విత్తనాభివృద్ధి సంస్థ (ఏపీ సీడ్స్‌)కు, గ్రామ, వార్డు సచివాలయాల విభాగానికి, బయోవిలేజ్, నేచురల్‌ ఫార్మింగ్‌ విభాగంలో విజయనగరం జిల్లాకు సిల్వర్‌ స్కోచ్‌ అవార్డులు దక్కాయి.  

ఆంధ్రప్రదేశ్ రెవెన్యూ శాఖ నిర్వహిస్తున్న ప్రభుత్వ భూముల వివరాలు తెలియజేసే ‘మీ భూమి’ పోర్టల్‌కు ఈ-గవర్నెన్స్‌ విభాగం కింద స్కోచ్‌ సంస్థ సిల్వర్‌ మెడల్‌ దక్కింది. కౌలుదారు గుర్తింపు కార్డులు (సీసీఆర్‌), పేద కుటుంబాలకు ఇంటిస్థలాలు, భూశోధక్‌ డిజిటల్‌ ప్రాజెక్టులను ఆర్డర్‌ ఆఫ్‌ మెరిట్‌ అవార్డులు వరించాయి. స్కోచ్‌ సంస్థ 2022 ఏప్రిల్ మాసంలో నిర్వహించిన వెబినార్‌లో భూ పరిపాలన ప్రధాన కమిషనర్‌, రెవెన్యూశాఖ ప్రత్యేక ప్రధాన కార్యదర్శి సాయిప్రసాద్‌ ఈ స్కోచ్‌ అవార్డులను స్వీకరించారు.

## మూలాలు


## ఇతర లింకులు
* వికాస్ పీడియా లో పథకాల వివరాలు

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ పథకాలు
ఎమ్. చంద్రసేనగౌడ్

**ఎమ్. చంద్రసేనగౌడ్** రంగస్థల నటి.

## జననం
చంద్రసేనగౌడ్ 1947, అక్టోబరు 10వ తేదిన సుబ్బమ్మ, వెంపులూరి రామయ్య దంపతులకు జన్మించింది.

## రంగస్థల ప్రస్థానం
ఈవిడ రంగస్థల నటిగా దాదాపు 50 సంవత్సరాల అనుభవం గడించింది. పలు పద్య నాటకాల్లోనూ, సాంఘిక నాటకాల్లోనూ నటించింది. హర్మోనిస్టు కొణికి రామారావు, దర్శకుడు డి.సి. సత్యమూర్తి, జమీన్‌ రైతు సంపాదకుడు గిద్దలూరు గోపాలరావు ఈ ముగ్గురు చంద్రసేనకు రంగస్థల గురువులు. వున్నం బసవయ్యగారి నేతృత్వంలో 1983 నుండి ప్రజా నాట్యమండలి ప్రదర్శనలో పాల్గొంటున్నది.

**నటించినవి:**
మోహినీ భస్మాసుర (లక్ష్మీదేవి), మహాకవి కాళిదాసు (విద్యాధరి), వేంకటేశ్వర మహాత్మ్వం (పద్యావతి, వకుళ), పాదుకా పట్టాభిషేకం (కైక), సారంగధర (రత్నాంగి), మాయాబజార్ (సుభద్ర), సామ్రాట్ అశోక్ (శాంతి) వంటి పద్యనాటకాలలో, పంచమవేదం, ఆత్మవత్ సర్వభూతాని, గిజిగాడికూడు, కాలధర్మం, అవేకళ్ళు, సందిగ్ధ సమరం వంటి సాంఘిక నాటకాల్లో నటించింది.

## టివి, సినిమారంగం
దూరదర్శన్ ద్వారా ప్రసారమైన మరణశాశనం, జీవితాశయం, ఖడ్గతిక్కన, స్త్రీ, క్రాంతి పథం, దాంపత్యం, మానుకో మనసారా మొదలైన నాటికలలో, అయ్యప్పకరుణ, ఎదురింటి రాధ, తులసి తీర్థం వంటి చిత్రాలలో నటించారు.

## అవార్డులు, బిరుదులు
# పాదుకాపట్టాభిషేకంలో ‘కైక’ పాత్రకు సినీ నిర్మాత, కవి ఎమ్.ఎస్.రెడ్డి, రంగస్థల నటుడు, ‘హంస అవార్డు గ్రహీత’ పొన్నాల రామసుబ్బారెడ్డి మొదలైనవారి చేతుల మీదుగా నాలుగు సార్లు సన్మానం అందుకున్నది.
# 1993లో అక్కినేని నాగేశ్వరరావు జన్మదిన వేడుకల సందర్భంగా ‘కళాభినేత్రి’ బిరుదుతో ఘన సత్కారం అందుకున్నది.

## మూలాలు
ఎం. ఇంద్రసేనగౌడ్, కళాదీపికలు (సమకాలీన రంగస్థల నటీమణులు), ప్రథమ ముద్రణ, సంపాదకులు: వి.ఎస్. రాఘవాచారి., కళాదీపిక మాసపత్రిక, తిరుపతి, అక్టోబరు 2011, పుట. 38.

వర్గం:1947 జననాలు
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల నటీమణులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:తెలుగు కళాకారులు
వర్గం:తెలుగు నటీమణులు
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల కళాకారులు
హనుమ విహారి

**హనుమ విహారి ** ఆంధ్రప్రదేశ్ కి చెందిన క్రికెట్ క్రీడాకారుడు. ప్రస్తుతము ఇండియన్ ప్రీమియర్ లీగ్ క్రికెట్ పోటీలలో సన్ రైజర్స్ హైదరాబాద్ జట్టుకు ఆడుతున్నాడు. ఆస్ట్రేలియా లో 2012లో జరిగిన అండర్-19 ప్రపంచ క్రికెట్ కప్ గెలిచిన భారత జట్టులోని ఏకైక తెలుగు సభ్యుడు. ఇతను 2025 ఆంధ్ర ప్రీమియర్ లీగ్ లో ప్లేయర్ ఆఫ్ ద సీజన్ అవార్డు గెలుచుకున్నాడు.

## నేపథ్యము
హనుమ విహారి కాకినాడ లో 1993, అక్టోబరు 13 న తెలుగు మాట్లాడే కుటుంబంలో జన్మించాడు.

## బయటి లంకెలు
*క్రిక్‌ఇన్ఫో ప్రొఫైల్
*IPL 6 గణాంకాలు- క్రిక్ వేవ్స్
*మరిన్ని వివరాలు

వర్గం:1993 జననాలు
వర్గం:క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:భారతీయ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:భారతీయ ట్వంటీ-20 క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:ఇండియన్ ప్రీమియర్ లీగ్
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:ఇండియన్ ప్రీమియర్ లీగ్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
తెలంగాణా డ్రమెటిక్ అసోసియేషన్, వరంగల్

తెలంగాణా ప్రాంతంలో అంతగా ప్రాచుర్యం లేని తెలుగు పౌరాణిక పద్యనాటకాలకు గుర్తింపు తీసుకొనిరావాలనే ఉద్దేశ్యంతో **'తెలుగు పద్యాన్ని బ్రతికించండి - పద్యనాటక మనుగడకు సహకరించండి** " అనే నినాదంతో 1998వ సం.లో,వరంగల్ నగరంలో ఈ సంస్థ పందిళ్ళ శేఖర్ బాబు చే స్థాపించబడింది. రిజిష్టర్ నెం.2312/2000.

## ఈ సంస్థ చేపట్టిన కొన్ని ముఖ్య కార్యక్రమాలు

* పద్యనాటక వైభవాన్ని పరిచయం చేయాలనే ఉద్దేశ్యంతో 2000 సం. ఫిబ్రవరి 5 నుండి 11వ తేదీ వరకు వరంగల్ లో "పౌరాణిక పద్యనాటక సప్తాహం " నిర్వహించి అందులో శ్రీ కృష్ణరాయబారం, సత్య హరిశ్చంద్ర, చింతామణి, శ్రీ కృష్ణతులాభారం, లవకుశ, గయోపాఖ్యానం, శ్రీ రామాంజనేయ యుద్ధం నాటకాలను ప్రదర్శించింది.

* 2009వ సం. ఏప్రిల్, మే నెలల్లో హనుమకొండ పట్టణం లోని నేరెళ్ళ వేణుమాధవ్ ఆడిటోరియంలో ఇవే ఏడు నాటకాల ప్రదర్శనతో **పౌరాణిక పద్యనాటక సప్తకము** నిర్వహించింది. ఈ ఉత్సవాలకు అవసరమైన నిర్వహణ వ్యయం దాదాపు 2.75 లక్షలు స్వంతంగా ఖర్చు చేసి, దర్శకత్వ బాధ్యతలను వహించిన నిర్వాహకుడు **పందిళ్ళ శేఖర్ బాబు** ఏడు నాటకాలలో ( శ్రీ కృష్ణ రాయబారం లో శ్రీ కృష్ణుడు, లవకుశ లో శ్రీ రాముడు, సత్య హరిశ్చంద్ర లోహరిశ్చంద్రుడు, గయోపాఖ్యానం లో శ్రీ కృష్ణుడు, చింతామణీ లో బిల్వ మంగళుడు ,శ్రీ కృష్ణ తులభారం లో శ్రీ కృష్ణుడు, శ్రీ రామాంజనేయ యుద్ధం లో శ్రీ రాముడు ) ప్రధానపాత్రలను ధరించారు.

* ఇప్పటివరకు రవీంద్రభారతి, త్యాగరాయగానసభ, తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం ఆడిటోరియం, తిరుపతి లోని మహతి ఆడిటోరియం వంటి ప్రతిష్టాత్మకమైన వేదికలతో పాటుగా విజయవాడ, గుంటూరు వంటి పట్టణాలలో 437 పౌరాణీక పద్యనాటక ప్రదర్శనలు ఇచ్చింది.

* 2008లో తిరుపతిలో జరిగిన గరుడ పోటీలలో ప్రదర్శించిన శ్రీ కృష్ణరాయబారం నాటకంలో ఉత్తమ సంగీతానికి ఆర్.భద్రాచలం భాగవతార్, ఉత్తమ పద్యపఠనం విభాగంలో పందిళ్ళ శేఖర్ బాబు వ్యక్తిగత గరుడ అవార్డులను సాధించారు. 

* 2011 గరుడ పోటీలలో, పందిళ్ళ శేఖర్ బాబు శ్రీ కృష్ణుడుగా నటించడంతో పాటుగా దర్శకత్వం వహించిన గయోపాఖ్యానం నాటకం ద్వితీయ ప్రదర్శనగా ఎంపికై, వెండి గరుడ అవార్డులతోపాటుగా ఉత్తమనటుడు విభాగంలో దేవర్రాజు రవీందర్ రావుకు ,ఉత్తమ క్యారెక్టర్ నటుడుగా తోట సత్యనారాయణకు, వ్యక్తిగత అవార్డులను సాధించి పెట్టింది. ఇప్పటికీ ఈ సంస్థ ఎంతో ఉత్సాహంతో క్రమంతప్పకుండా నాటకప్రదర్శనలను ఇస్తున్నది.

* ఒంగోలు పట్టణంలో ఎన్.టి.ఆర్. కళాపరిషత్తు వారు 2012 జనవరి నెలలో నిర్వహించిన భారతీయం కళార్చన లో 'యయాతి' పద్యనాటకాన్ని ప్రదర్శించారు. ఈ నాటక రచన శారదా ప్రసన్న, దర్శకత్వం పందిళ్ళ శేఖర్ బాబు. సంయోజకత్వం డా.నిభానుపూడి సుబ్బరాజు. ఇందులో యయాతిగా పందిళ్ళ శేఖర్ బాబు, దేవయానిగా సురభి ప్రభావతి, శర్మిష్ఠగా తిరుమల, శుక్రాచార్యుడుగా డా. సూరేపల్లి గురునాధం, వృషపర్వుడుగా దేవర్రాజు రవీందర్ రావు, మంత్రిగా రాగి వీరబ్రహ్మచారి, సింగన్నగా యెలిగేటి సాంబయ్య, గంగన్నగా నాయికోటి బాబూరావు, చెలికత్తెగా వి. శేషుకుమారి, యదువుగా ఎ.అక్కిరెడ్డి, తుర్వసుడుగా కె.నాగేశ్వర్ రావు, పూరుడుగా శాంతయ్య నటించగా సంగీతం కె.ఎస్.ఎన్.(కొండ కావూరి సత్య నారాయణ ) శర్మ, హార్మోనియం సహకారం ఆర్.భద్రాచలం భాగవతార్ అందించారు.

* శ్రీ కృష్ణ తులాభారం, లవకుశ పద్యనాటకాల వీడియో సీడీలను రూపొందించారు.

* గత మూడేళ్ళుగా తమ నాటకాలలోని ఛాయాచిత్రాలతో ప్రతియేటా క్యాలెండర్ ను విడుదల చేస్తున్నారు.

* పద్యనాటకం వెబ్  - పద్యనాటకం బ్లాగ్ , తెలుగు నాటకం బ్లాగ్ లలో ఈ సంస్థ సమాచారాన్ని చూడవచ్చు.

వర్గం:తెలుగు నాటకరంగం
వర్గం:తెలుగు నాటక సంస్థలు
ఆకురాతి

**ఆకురాతి** తెలుగువారిలో కొందరి ఇంటిపేరు.

* ఆకురాతి గోపాలకృష్ణ - ప్రఖ్యాత రచయిత, హేతువాది .
* ఆకురాతి చలమయ్య - ప్రముఖ తెలుగు రచయిత, హేతువాది.
సంస్కృత భాషా ప్రచార సమితి

right|thumb|250px|లోగో
**సంస్కృత భాషా ప్రచార సమితి** హైదరాబాదు కేంద్రంగా పనిచేస్తున్న భాషా ప్రచార సంస్థ. ఇది జి.పుల్లారెడ్డి చారిటీస్ ట్రస్ట్ అనుబంధ సంస్థ. ఈ సంస్థ కార్యాలయం అబిడ్స్లోని హరేకృష్ణా దేవాలయాన్ని ఆనుకొని ఉన్న భవంతిలో రెండవ అంతస్తులో కలదు. 
## కార్య కలాపాలు
సంస్కృత భాష ప్రచారంలో భాగంగా సంస్కృత పుస్తకాల ప్రచురణ, సంస్కృత భాషలో ప్రవేశ-ప్రథమ-మొ|| పరీక్షల నిర్వహణ, ఇంకా సంస్కృత భాషా సంబంధిత కార్యక్రమాలకు సహకారం వంటి పనులను సంస్థ నిర్వర్తిస్తుంటూంది. 
## చిరునామా
సంస్కృతభాషా ప్రచార సమితి
6-3-240/6/1, 1వ అంతస్తు,
virinchi Hospital (Banjarahills Road No.1) Back Side, Sarada Street, Prem Nagar,
Khairatabad (PO), హైదరాబాదు-500004 Phone No.040-23305481

## సమితి ప్రచురణలు

* సంస్కృతభారతీ పరీక్షకు సంబంధించిన పుస్తకాలు(ప్రవేశికా, ప్రథమా, ద్వితీయా, తృతీయా, నిష్ణాత)
* సంస్కృత నిబంధావళీః
* దేవ్యపరాధక్షమాపణస్తోత్రం
* కిరాతార్జునీయం(తృతీయ సర్గం)
* గద్యసంగ్రహః(నాగర లిపి)
* రూపకపరిచయః(నాగర లిపి)
* నిబంధభాస్కరః
* మేఘసందేశము
* వాల్మీకి వ్యాస కాళిదాసులు
* పంచతంత్రం ఆంధ్రవివరణతో
* హితోపదేశః 
* సంస్కృత స్వబోధిని

* సంస్కృతసూక్తి రత్నకోశః
* భవభూతి భారతి
* చాణక్య నీతి సూత్రాలు
* నీతివాక్యామృతం
* శుకసందేశః
* వివేకచూడామణి
* కావ్యప్రకాశః
* నాగానందము
* లఘుసిద్ధాంతకౌముది
* అలంకారశాస్త్రము

* భారతీయ విజ్ఞానవేత్తలు
* శాస్త్రసిద్ధాంతలేశసంగ్రహః
* ఉత్తంకచరితం 
* అష్టావక్ర పీయూషము
* కల్యాణచంపూః
* రజత గ్రంథమాలా కుసుమములు(25 పుస్తకాలు)
* కావ్యాలంకారః
* కావ్యమీమాంస
* కావ్యాలంకారసూత్రాణి
* సంస్కృత పాఠమాల

## సమితి నిర్వహించే పరీక్షలు
* సంస్కృతభారతీ పరీక్షలు 
:ఈ పరీక్షలు 9 స్థాయీల్లో నిర్వహిస్తారు. ప్రవేశిక, ప్రథమ, ద్వితీయ, తృతీయ, నిష్ణాత, పారీణ పూర్వార్ధం, పారీణ ఉత్తరార్ధం, చూడామణి పూర్వార్ధం, చూడామణి ఉత్తరార్ధం.
పరీక్ష రుసుము అత్యల్పంగా ₹15 నుండి అత్యధికంగా ₹75 వరకు. 
ప్రవేశిక, ప్రథమ రాయటానికి ఏ విద్యార్హతలూ, వయస్సూ నియమాలు లేవు, ఎవరైనా రాయవచ్చు. మిగితా స్థాయిలకు నియమాలున్నా, శుల్కంతో కూడిన మినహాయింపులున్నాయి.
ఈ పరీక్షలు మార్చి, సెప్టెంబరు మాసాల్లో శని, ఆదివారాల్లో నిర్వహించబడతాయి. 
పారీక్షా ఫలితాలు వచ్చిన రెండు మాసములలో ఉత్తీర్ణులకు అంకపత్రములు, విజయపత్రములు పంపబడతాయి.

 
వర్గం:సాహిత్యం
వర్గం:ప్రచురణ సంస్థలు
ఉద్దమ్ సింగ్

**ఉద్దమ్ సింగ్** భారత స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు. ఇతడు జెనరల్ మైఖేల్ ఓ డయ్యర్ ను చంపినందుకు ప్రసిద్ధుడయ్యాడు. ఈ డయ్యరే జలియఁవాలాబాగ్ హత్యాకాండకు సూత్రధారి. 
ఉద్దమ్ సింగ్ తన పేరును **రాం మొహమ్మద్ సింగ్ ఆజాద్** గా, భారతదేశంలోని మతాలైన హిందూ, మొహమ్మదీయ, సిక్కు మతాలకు ఏకత్వాన్ని ఆపాదిస్తూ, మార్చుకున్నాడు. ఇతడి త్యాగానికీ, దేశభక్తికీ మెచ్చుకొని ఇతడిని షహీద్-ఎ-అజం (వీరులలో అగ్రుడు) గా వ్యవహరిస్తారు. 20వ శతాబ్దపు మొదట్లో భగత్ సింగ్, రాజ్‍గురు, ఇంకా సుఖదేవ్తో పాటుగా ఉద్దమ్ సింగ్ ని కూడా తీవ్రవాద స్వాతంత్ర్య సేనానులుగా గుర్తించవచ్చు. బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం వీరిని ఆనాడే భారతదేశపు మొదటి మార్క్సిస్టులుగా పేర్కొనింది. 1940 ఏప్రిల్ 13న జలియన్ వాలా బాగ్ సంఘటనకు ప్రతీకారంగా ఉద్దం సింగ్ లండన్ కాక్స్‌టన్‌ హాల్‌లో మైకేల్ ఓ డయ్యర్‌ని కాల్చి చంపి, లొంగిపోయాడు.

## బాల్యం
**ఉద్దమ్‌ సింగ్** పంజాబ్ లోని సంగ్రూర్ జిల్లా లోని సునం తెహసీల్ కు చెందిన కలన్ గ్రామంలో జన్మించాడు. 

* కోర్టులో ఉదంసింగ్ ప్రసంగం
* నేనే  చేశాను ఈ హత్య ఎందుకు అంటే అతని మీద నాకు పగ  నేను అతనిని చంపే అంత తప్పు చేసాడు నా దెశ ప్రజల ఆత్మను భంగపరచాడు అందుకనే వాడిని చంపి వేసాను అందుకోసం 21 సం!!లు వేచి చూసాను  నేను ఈ పని చేసినందుకు సంతోషంగా ఉన్నాను నేను మరణంకు భయపడలేదు. నేను నా దేశం కోసం మరణిస్తున్నాను
* నేను బ్రిటీష్ పాలనలో భారతదేశంలో ఆకలితో ఉన్న నా ప్రజలను చూశాను ఈ విషయంలో నేను నిరసన వ్యక్తం చేశాను, అది నా బాధ్యత నా మాతృభూమి కోసం మరణం కన్నా నాకు ఎక్కువ గౌరవం ఇవ్వబడుతుంది?

వర్గం:భారత స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
వర్గం:1899 జననాలు
వర్గం:1940 మరణాలు
వర్గం:పంజాబ్ వ్యక్తులు
కె.వి. రమణాచారి

**కారంచేడు వెంకట రమణాచారి** మాజీ ఐఏయస్ అధికారి, తెలంగాణ రాష్ర్ట ప్రభుత్వ సాంస్కృతిక సలహాదారుడు. దేవాదాయ శాఖ కమిషనర్‌గా, తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం కార్యనిర్వహణాధికారిగా, దేవాదాయశాఖ ముఖ్యకార్యదర్శిగా, దేవాదాయ శాఖలో ఉన్న ఈ మూడు ఉన్నతపదవులను నిర్వహించారు. 2012 డిసెంబర్‌లో ఆయన స్వచ్ఛంద పదవీ విరమణ చేశారు. పరిపాలనా రంగంలోనే కాకుండా, సాహిత్య, సాంస్కృతిక, ఆధ్యాత్మిక రంగంలో వారికున్న ప్రతిభ అందరికీ తెలిసిందే. ఆయన తెలంగాణ బ్రాహ్మణ సంక్షేమ పరిషత్‌ (TBSP)  అధ్యక్షులుగా కూడా వ్యవహరిస్తున్నారు.

## కుటుంబ వివరాలు
ఆయన స్వస్థలం కరీంనగర్ జిల్లా, నారాయణపురం. ఆయన తండ్రి రాఘవాచారి సంస్కృత, ఆంధ్ర, తమిళ భాషల్లో పండితుడు. ఊరి రామాలయంలో అర్చకులుగా ఉండేవారు. యజ్ఞయాగాదులు నిర్వహించేవారు.  ఆయన ఏడో తరగతి చదువుకున్న తన శ్రీమతి నుంచి ఆంగ్ల భాష నేర్చుకుని అధ్యాపకుడిగా కూడా పనిచేశాడు. రమణాచారి గారికి ముగ్గురు చెళ్లెళ్లు, ఒక తమ్ముడు. రమణాచారి గారి శ్రీమతి లత. హైదరాబాద్ లోని మాసాబ్‌టాంక్‌లో నివాసం ఉంటున్నారు.  కె.వి.రమణాచారికి ముగ్గురు పిల్లలు. పెద్దమ్మాయి వీణ ఎమ్‌ఎస్సీ చేసి పుణేలో రీసెర్చి చేస్తోంది. రెండో అమ్మాయి ప్రవీణ అమెరికాలో ఉన్నతోద్యోగంలో ఉంది. అబ్బాయి కిరణానంద్ హైటెక్ సిటీలో జాబ్ చేస్తున్నాడు.

## పదవులు
కె.వి.రమణాచారి 1982 ప్రాంతాలలో ఆంధ్రప్రదేశ్ కేడర్ కి చెందిన ఐ.ఏ.యస్. అధికారిగా నియమించబడ్డారు. 1986లో గోదావరి తీవ్రమైన వరదలు వచ్చినప్పుడు రమణాచారి పశ్చిమగోదావరి జిల్లాలో పర్యవేక్షణ బాధ్యతలు నిర్వహించారు.
 
2012 వరకు ఆంధ్రప్రదేశ్ సాంస్కృతిక శాఖ, ఆంధ్రప్రదేశ్ హౌసింగ్ బోర్డ్, సమాచార శాఖ, తిరుమల తిరుపతి దేవస్ధానం మొదలైన అనేక శాఖలకు ఉన్నత అధికారిగా బాధ్యతలు నిర్వహించారు. 2013 లో
ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ర్ట ప్రభుత్వ సాంస్కృతిక సలహాదారుగా నియమితులయ్యారు.  2010లో ఉస్మానియా యూనివర్సిటీ తెలుగు శాఖ నుంచి తెలుగు పద్య కవిత్వం మీద పి.హెచ్.డి పట్టా పొందారు. నిజాయితీ, నిబద్ధత కలిగిన ప్రభుత్వాధికారిగా వీరికి విశేషమైన గుర్తింపు లభించింది. సాహిత్యం, కళలు, నాటకం మొదలైన అంశాల పట్ల విశేషమైన అభిమానం కల్గి రాష్ట్రంలోని అనేక సాహితీ, కళా సంస్ధలకు అనేక రకాలుగా సహాయ సహకారాలు అందించారు. ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వం పక్షాన నంది నాటకోత్సవాలు నిర్వహించడం రమణాచారి కృషివలనే ప్రారంభమయ్యాయి.

## ఇతరములు
21 ఏప్రిల్, 2014న తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి (టిఆర్‌ఎస్)లో చేరారు. మెదక్ జిల్లా సిద్దిపేటలో రమణాచారి విద్యార్థి దశలో ఉండగా 1969లో జరిగిన తెలంగాణ ఉద్యమంలో చురుకుగా పాల్గొని, తెలంగాణ రాష్ట్ర సాధన కోసం **రెడ్‌ఫోర్స్** పేరిట సంస్థను స్థాపించి నెలన్నర రోజుల పాటు జైలుకు కూడా వెళ్లారు..

## మూలాలు

వర్గం:రాజన్న సిరిసిల్ల జిల్లాకు చెందిన ప్రభుత్వ అధికారులు
వర్గం:ఐ.ఏ.ఎస్.ఆఫీసర్లు
వర్గం:మొదటి ప్రత్యేక తెలంగాణ ఉద్యమంలో పాల్గొన్న రాజన్న సిరిసిల్ల జిల్లా వ్యక్తులు
1469

**1469** గ్రెగోరియన్‌ కాలెండరు యొక్క మామూలు సంవత్సరము. ఈ సంవత్సరం ఆదివారంతో ప్రారంభమైంది.

## సంఘటనలు

* అక్టోబర్ 19 &ndash; అరగోన్ యువరాజు రెండవ ఫెర్డినాండ్ కస్తీల్ యువరాణి మొదటి ఇసబెల్లా ఆఫ్ కస్తీల్ను వివాహమాడాడు. ఈ సంఘటన ఫలితంగా 1492లో స్పెయిన్ ఐక్యమైంది.

## జననాలు
‍* ఏప్రిల్ 15 : భారత ఆధ్యాత్మిక గురువు, సిక్కుమత స్థాపకుడు గురునానక్ జననం. (మరణం . 1539)
* మే 3 : నికోలో డి బెర్నార్డో డెయి మాకియవెలీ - తత్వవేత్త, రచయిత, ఇటలీకి చెందిన రాజకీయవేత్త. (మ.1527)
* ఫిబ్రవరి 13 : ఎలిఅ లెవిటా (d. 1549)
* March 20 &ndash; Cecily of York, English princess (d. 1507)
* May 3 &ndash; Niccolò Machiavelli, Italian historian and political author (d. 1527)
* May 31 &ndash; King Manuel I of Portugal (d. 1521)
* April 15 &ndash; Guru Nanak Dev Ji (d. 1539)
* June 20 &ndash; Gian Galeazzo Sforza, Duke of Milan (d. 1494)
* August 26 &ndash; King Ferdinand II of Naples (d. 1496)
* October 20 &ndash; Guru Nanak Dev Ji, founder of Sikhism (d. 1539)
* *date unknown*
** John III of Navarre (d. 1516)
** Silvio Passerini, Italian politician (d. 1529)
* *probable* &ndash; Vasco da Gama, explorer (d. 1524)

## మరణాలు
* నికోలా డి కోంటీ - ఇటలీ వర్తకుడు, యాత్రకారుడు 
* May 30 &ndash; Lope de Barrientos, a powerful bishop in Castile (b. 1389)
* August 12 &ndash; Richard Woodville, 1st Earl Rivers (executed) (b. 1412)
* October 8 &ndash; Filippo Lippi, artist (b. 1406)
* December 2 &ndash; Piero di Cosimo de' Medici, ruler of Florence (b. 1416)
* *date unknown*
** Abu Sa'id, ruler of Persia and Afghanistan (b. 1424)
** Lope de Barrientos, powerful Castilian cleric (b. 1382)
** Niccolò Da Conti, Italian merchant and explorer (b. 1395)
** Andrew Gray, 1st Lord Gray
** Moctezuma I, Aztec ruler of Tenochtitlan

## [[పురస్కారాలు]]

*
చిన కోండ్రుపాడు

**చిన కోండ్రుపాడు**, గుంటూరు జిల్లా, ప్రత్తిపాడు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

## విద్యా సౌకర్యములు

జిల్లా పరిషత్తు ఉన్నత పాఠశాల.
## దర్శనీయప్రదేశములు/దేవాలయములు
శ్రీ రామలింగేశ్వరస్వామివారి ఆలయం.
## ప్రధాన పంటలు
వరి, అపరాలు, కాయగూరలు
## ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు
## గ్రామ విశేషాలు

వెలివెల్లి పున్నమ్మ వానప్రస్థాశ్రమము పేరుగల వృద్ధాశ్రమము;- గ్రామీణ ప్రాంతపు వాతావరణంలో వయస్సుమళ్లిన వృద్ధులు ఇక్కడ ఆశ్రమం పొందుతారు. పురుషులతో పాటు మహిళలు ఆశ్రయం పొందవచ్చు. ఆశ్రమవాసులకు గదులు, పత్రికలు, టివి గది, గ్రంథాలయము కలదు. ఉదయం టీతో పాటు, అల్పాహారం, రెండు పూటల భోజనాలు వడ్డించబడతాయి. సాయంత్రపూట ఆశ్రమవాసులు పొలందారులలో వ్యాహ్యళికి వెళతారు. దాదాపు 50మంది ఈ వృద్ధాశ్రమంలో వుంటున్నారు.

## మూలాలు

వర్గం:ప్రత్తిపాడు (గుంటూరు జిల్లా) మండలం లోని రెవిన్యూయేతర గ్రామాలు
కీరన్ పొలార్డ్

**కీరన్ పొలార్డ్ ** వెస్టిండీస్ క్రికెట్ ఆటగాడు. పొలార్డ్ వెస్టిండీస్ తరపున 123 వన్డేలు, 101 టీ20లు ఆడాడు. ఆయన వన్డేల్లో 2706 పరుగులతో పాటు 55 వికెట్లు, 3 సెంచరీలు 13 హాఫ్ సెంచరీలు చేశాడు. పొలార్డ్  టీ20ల్లో 1569 పరుగులతో పాటు 42 వికెట్లు పడగొట్టాడు. 
## బయటి లంకెలు
* 
* 

వర్గం:1987 జననాలు
వర్గం:క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:వెస్టిండీస్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:వెస్టిండీస్ వన్డే అంతర్జాతీయ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
షెర్విన్ క్యాంప్‌బెల్

**షెర్విన్ క్యాంప్‌బెల్** ఒక వెస్టిండీస్ క్రికెట్ క్రీడాకారుడు.

## మూలాలు

వర్గం:1970 జననాలు
వర్గం:క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:వెస్టిండీస్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:వెస్టిండీస్ వన్డే అంతర్జాతీయ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:వెస్టిండీస్ టెస్ట్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
తెలుగువారి జానపద కళారూపాలు (పుస్తకం)

**తెలుగువారి జానపద కళారూపాలు** మిక్కిలినేని రాధాకృష్ణ మూర్తి రచించిన విశిష్టమైన రచన. ఈ పుస్తకంలో జానపద కళలు ఆది మానవుని దగ్గరనుండి, ఇటీవలి గోల్కొండ రాజుల వరకు ఏ విధంగా అభివృద్ధి చెందిందీ  వివరించారు. ఒక్కొక్క కళారూపాన్ని వివరణాత్మకంగా వివరించారు. జిల్లాల వారీగా  వున్న  జానపద కళారూపాలు,  ప్రజానాట్యమండలి ప్రగతిశీల దృక్పథం కూడా ఇవ్వబడింది.

## మూలాలు

వర్గం:1992 పుస్తకాలు
ధర్మవరం గోపాలాచార్యులు

**ధర్మవరం గోపాలాచార్యులు** నాటక రచయిత. ధర్మవరం రామకృష్ణమాచార్యులు తమ్మడు. వీళ్ళిద్దరి మేనల్లుడే బళ్లారి రాఘవాచార్యులు.

## నాటకరంగ ప్రస్థానం
కన్నడ నాటకాలకు పోటీగా రామకృష్ణమాచార్యులు ఒక తెలుగు నాటకం రాసి మొదట ప్రదర్శించాడు. కానీ అది సరిగా ప్రదర్శన కాలేదు. దాంతో తెలుగు భాష నాటక రచనకు పనికిరాదన్న భావనకు దారితీసింది. అప్పుడు రామకృష్ణమాచార్యులు స్వయంగా నాటక రచన, ప్రదర్శనలను ప్రారంభించి ప్రప్రథమంగా చిత్రనళీయము నాటకం రాసి 1887 జనవరి 29 తేదీన విజయవంతంగా ప్రదర్శించాడు. తర్వాత చాలా నాటకాలను రచించి, స్వయంగా ప్రదర్శించాడు. గోపాలాచార్యులు తన అన్నతో కలిసి నాటకాలలో భరతుడు మొదలైన పాత్రలను పోషించాడు.

తర్వాత హైద్రాబాదులో వకీలు వృత్తిని నిర్వర్తించాడు. హైదరాబాదులో "కృష్ణ విలాసినీ సభ" అనే నాటక సంస్థను స్థాపించి, హరిశ్చంద్ర నాటకాన్ని స్వయముగా రచించి ప్రదర్శింపజేశాడు. అక్కడినుండి 1910లో బళ్ళారికి తిరిగి వచ్చి 1912లో అన్న ధర్మవరం రామకృష్ణమాచార్యులతో కలిసి, ‘అభినవ సరస వినోదిని’ స్థాపించాడు. 1912, నవంబరు 30న రామకృష్ణమాచార్యులు మరణంతో అది ఆగిపోయిన తర్వాత ‘కృష్ణమాచార్య సభ’ అనే పేరుతో ఒక సమాజాన్ని నడిపి, దేశమంతా తిరిగి ప్రదర్శనలు చేశాడు. ఈ సమాజానికి గోపాలాచార్యులు ఉపాధ్యక్షులుగా ఉన్నాడు. బళ్ళారి తిరిగివచ్చిన తరువాత ఇతను మరికొన్ని నాటకాలను రచించాడు.

## రచనలు
ఈయన మొత్తము 12 నాటకములును రచించాడు.
 
# రామదాసు 
# సుభద్రార్జునీయము 
# రామకబీరు 
# ప్రేమచంద్రయోగి లేదా అస్పృశ్య విజయము (1933) 
# చంద్రమతీపరిణయము
# రుక్మిణీకృష్ణీయము లేదా మాయాశక్తి
# శ్రీరామ లీలలు
# గిరిజా శంకరీయము 
# పాండవాజ్ఞాతవాసం 
# ఉత్తర రామచరిత (కన్నడ) (1889)
# కంసధ్వంసము
# కెయిసర్

## ఇతర వివరాలు
మేనల్లుడు బళ్ళారి రాఘవాచార్యులు ప్రతి నాటకపు ప్రతిని పరిశీలించి మార్పులు, చేర్పులు సూచించేవాడు. దాని ప్రకారమే వీళ్ళిద్దరు సరిదిద్దుకునేవారు. అలా ‘రామదాసు’, ‘సుభద్రార్జునియము’ ‘రాం కబీర్’ వంటి నాటకాలు రూపొందించారు. వీరు మొత్తం 13 నాటకాలు రాశారు. అందులో ప్రకటిత మైనవి –పై ముడున్నూ, ప్రేమచంద్రవిజయం’ లేదా ‘అస్ప్రస్యవిజయము’ ‘రుక్మిణీకృష్నియము’ లేదా ‘మాయాశక్తి’. ఇంకను అముద్రిత నాటకాలు; ‘ శ్రీరామ లిలలు’ గిరిజా శంకరియము, పాండజ్ఞాత్వాసం, ఉత్తర రామచరితము, హరిశ్చంద్ర, కేయిసర్ లేదా కలియుగ దుర్యోధన, ఉషాపరినయము, కంసధ్వంసము’ వీరు పాత్రోచిత భాషను ఆధరించి , పౌరులు మొదలగు వారి భాషకు ‘మిస్రభాష’ అని పేరుపెట్టారు . వీరి నాటకాలు అన్నింటిలోకి ముఖ్యమైనది ‘రామదాసు’ నాటకం. బళ్ళారి రాఘవాచార్యులకు కీర్తి తెచ్చిన లేదా అతని వల్లన ప్రఖ్యాతి చెందినరెండు నాటకాలలో అది రెండవది. (మొదటిది కోలాచలం శ్రీనివసురావు ‘రామరాజు ) ‘భక్తి’ ప్రదనరసంగా ఉత్తమ నాటక రచన చేసినవారిలో వీరు రెండవ వారు. మొదటివాడు రాధాకృష్ణ ’ నాటక రచయిత అయిన పానుగంటి లక్ష్మి నరసింహారావు ).

## మూలాలు

* గోపాలాచార్యులు, ధర్మవరం (1840 - 1912) : 20వ శతాబ్ది తెలుగు వెలుగులు, మొదటి భాగం, తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం, హైదరాబాద్, 2005, పేజీ. 161.
* రాయలసీమ రచయితల చరిత్ర మూడవసంపుటి శ్రీకృష్ణదేవరాయ గ్రంథమాల, హిందూపురం, పేజీ.32

వర్గం:తెలుగు నాటకరంగం
వర్గం:తెలుగు నాటక రచయితలు
వర్గం:బళ్ళారి వ్యక్తులు
వర్గం:1912 మరణాలు
వర్గం:జనన సంవత్సరం తప్పిపోయినవి
రసరంజని (నాటకరంగ సంస్థ)

**రసరంజని** తెలుగు నాటక సంస్థ.

## ప్రారంభం
తెలుగునాటక బహుముఖ ప్రగతికి దోహదపడాలనే ఆకాంక్షతో మార్చి 8, 1993న **కన్యాశుల్కం** నాటకప్రదర్శనతో ప్రారంభమయిన సంస్థ **రసరంజని**. కొద్ది ప్రవేశ రుసుమును వసూలు చేసే సంప్రదాయాన్ని ప్రారంభించి, *ప్రతినెలా ఒక నాటకం* ప్రదర్శింపచేయడం ముఖ్య కార్యక్రమంగా, 18 సంవత్సరాలుగా నాటకరంగానికి అవిరళకృషి చేస్తూనేవుంది. సభ్యుల నాటకాలే కాక, ఇతర ప్రఖ్యాత నాటక సమాజాలవారి నాటకాలను నిరాటంకంగా ప్రదర్శింపచేస్తోంది.

## ప్రదర్శనలు
నాటకసాహిత్యంలో *క్లాసిక్స్*గా పేర్కొనే కన్యాశుల్కం, ముద్రారాక్షసం, ప్రతాపరుద్రీయం వంటి నాటకాలతోబాటు ఆధునిక నాటకకర్తల ప్రఖ్యాత నాటకాలు మరో మొహెంజొదారో, డామిట్! కథ అడ్డం తిరిగింది, శ్రీనాథుడు, అనగనగా ఒకరాజు, దేవుడు చేసిన బొమ్మ, జనమేజయం, ప్రజానాయకుడు ప్రకాశం వంటి నాటకాలతో సహా యాభై దాకా నాటకాలను స్వయంగా ప్రదర్శించింది.

## కార్యక్రమాలు
రసరంజని ఏటా జరుపుతున్న నాటకోత్సవాలు, **ఈనాటి ప్రేక్షకులకు క్రిందటి తరం నాటకాలు** శీర్షికన రెండువిడతలుగా ప్రదర్శించిన పన్నెండు నాటకాల ప్రదర్శనలు, అలాగే తెలుగు హాస్యనాటకోత్సవాలు, బహుభాషా నాటకోత్సవాలు ప్రేక్షకజన ప్రశంసలందుకున్నాయి. తెలుగు నాటకరంగ సమగ్రాభివృద్ధి లక్ష్యంగా - రసరంజని నటశిక్షణా కార్యక్రమాలకు ప్రాముఖ్యం ఇస్తోంది. యువనటశిక్షణ, ఉపాధ్యాయ నాటక శిక్షణ, మూకాభినయశిక్షణ మొదలయిన నాటకశిక్షణా శిబితరాలను నిర్వహించింది. ప్రఖ్యాత తెలుగుకథకుల కథలను నాటకీకరించి, కథానాటక సప్తాహం నిర్వహించింది. నాటకరచనలలో, సాంకేతిక నిర్వహణలో కూడా శిక్షణా శిబిరాలను నిర్వహించడం, నాటకవిద్యాలయం, దానికి అనుబంధంగా సంచారనాటక మండలి (రిపర్టరీ)ని స్థాపించడం భవిష్యత్ కార్యక్రమాలు. రసరంజని రంగస్థల పురస్కారం పేరిట నాటక రచయితలను, దర్శకులను, నటీనటులను సముచితంగా సన్మానించుకుంటోంది రసరంజని.

## వ్యవస్థాపకులు - సభ్యులు
# గరిమెళ్ళ రామమూర్తి, నటులు, నాటకసంస్థ నిర్వాహకులు.

## రసరంజని రంగస్థల పురస్కార గ్రహీతలు
# కీ.శే. సురభీ లీలాపాపారావు (2005)
# దేవరకొండ సుబ్రహ్మణ్యం (2006)
# కీ.శే. కె. చిరంజీవి (2007)
# రావికొండలరావు (2008)
# కీ.శే. రావూజీ (2009)
# రాళ్లపల్లి (2010)
# కీ.శే. తెలంగాణ శకుంతల (2011)
# దంటు సూర్యారావు (2012)
# సుంకర ప్రభాకర రావు (2013)
# తల్లావఝ్జల సుందరం (2014)
# నెమలికంటి తారకరామారావు (జూలై 1, 2015)

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు నాటకరంగం
వర్గం:తెలుగు నాటక సంస్థలు
వడ్డాది సుబ్బారాయుడు

**వడ్డాది సుబ్బరాయుడు** (జూలై 30, 1854 - మార్చి 2, 1938) నాటక రచయిత, తొలి తెలుగు నాటకకర్తలలో ఇతనికి విశిష్ట స్థానము ఉంది. *వసురాయకవి*గా పేరుపొందాడు.

## జీవిత విషయాలు
సుబ్బరాయుడు 1854, జూలై 30న తూర్పు గోదావరి జిల్లా లోని పాసర్లపూడి గ్రామంలో (ఆనంద నామ సంవత్సర శ్రావణ శుద్ధ పంచమి ఆదివారం నాడు) జన్మించాడు. చిన్నతనంలోనే సుబ్బరాయుడు తల్లిదండ్రులు మరణించారు. ఈయన బడిలో చదివి పాసయిన పరీక్ష ఒక్కటీ లేదని చెబుతారు. అయినప్పటికీ, తన 14వ ఏట నుండే భజగోవింద శ్లోకాలను తెలుగులోకి అనువదించడంతో కవిత్వం చెప్పడం మొదలెట్టారు. 1874లో రాజమండ్రి చేరి అక్కడ ఉన్నత పాఠశాలలో తెలుగు అధ్యాపకునిగా ఉద్యోగ జీవితాన్ని ప్రారంభించాడు. ఆ తరువాత ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ కళాశాలలో తెలుగు ఉపన్యాసకుడిగా పనిచేశాడు. సమకాలీకులైన వావిలాల వాసుదేవశాస్త్రి, కందుకూరి వీరేశలింగంతోపాటు ఇతన్ని కలిపి రాజమండ్రి త్రయం అని పిలిచేవారు. సుబ్బరాయుడు చాటు పద్యాలు చెప్పడంలో గొప్ప ఆసక్తి కనబరచేవాడు. 1875లో ప్రారంభమైన ఈయన కవితా వ్యాసంగం మరణించేవరకూ సాగింది. ఈయన చెప్పిన చాటు పద్యాలు వసురాయ చాటు ముక్తావళి, వసురాయ చాటు ప్రబంధం అనే సంపుటాలుగా వెలువడ్డాయి. ఈయన ప్రతిభకు ముగ్ధులైన పుర ప్రముఖులు గండపెండేరం తొడిగి, *సూక్తి సుధానిధి* అనే బిరుదునిచ్చి సత్కరించారు.

## రచనా ప్రస్థానం
సుబ్బరాయుడు ముఖ్యంగా శతక రచనకు పేరొందాడు. ఇతడు నామనందన శతకం (1877), భక్త చింతామణి శతకం (1883), ఆర్త రక్తమణి శతకం (1933) మొదలైన శతకాలు వ్రాసాడు. ఇందులో భక్త చింతామణి శతకం అన్నింటికంటే ఉతృష్టమైనది. ఈ శతకంలో చిన్నపిల్లలు ఇసుకలో గూళ్లు కట్టి, వాటితో కొద్దిసేపు ఆడుకొని, వెళ్ళేటప్పుడు తొక్కేసి వెళ్ళినట్టే, సృష్టి కర్త కూడా జీవితాన్ని ఇచ్చి, కొన్నాళ్లు ఆడించి, తుదకు చెరిపేస్తాడని సృష్టికర్త లీలను మూడు వందల యాభైకి పైగా పద్యాల్లో వర్ణిస్తాడు. ఆర్త రక్తమణి శతకం రామున్ని కీర్తిస్తూ వ్రాసినది.

భక్తచింతామణి శతకం తరువాత వసురాయకవి గారికి అంతగా పేరుతెచ్చినది ‘వేణీ సంహారం’ నాటకం. ఇది సంస్కృత నాటకానికి రసవంతమైన తెలుగు అనువాదం. వసురాయకవి దీనిని రచించి ఊరుకోకుండా, రంగస్థలం మీదికి కూడా ఎక్కించి, అందులో భీముని పాత్రను గూడా పోషించేవారని చెబుతారు.

1875లో సావిత్రీ చరిత్రను ద్విపదలో వ్రాశాడు. ఈయన ఇతర రచనలలో సుగుణ ప్రదర్శనం (1880), సూక్తి వసు ప్రకాశం (1882), కాళిదాసు మేఘదూత అనువాదం (1884).

## రచనలు
ఈయన మొత్తం 7 నాటకాలను రచించాడు. ఈ నాటకాలన్ని సంస్కృ తానువాదాలే, అన్ని పాఠ్యగ్రంథాలుగా నిర్ణయించబడినవే.

1. వేణిసంహారం (రచన-1883, ప్రచురణ-1886)
2. విక్రమోర్వశీయం (రచన-1884, ప్రచురణ-1889)
3. ప్రబోధ చంద్రోదయం (రచన-1891, ప్రచురణ-1893)
4. చండ కౌశికము (1900)
5. అభిజ్ఞాన శాకుంతలము (1906)
6. మల్లికామారుత ప్రకరణము (1903, 1929)
7. ఆంధ్రకుందమాల (రచన-1931, ప్రచురణ-1932). 

### మల్లికామారుత ప్రకరణము
"కరుణ ఏవ ఏకో రసః-కరుణ ఒక్కటే రసం" అన్న సంస్కృత కవి భవభూతి. ఆయన కాళిదాసు తర్వాత సంస్కృత సాహిత్యంలో అత్యంత ప్రాచుర్యం పొందినవాడు. ఆయన రచించిన మాలతీ మాధవం ను అనుకరిస్తూ వచ్చిన ప్రకరణాలలో మల్లికా మారుత ముఖ్యమైనది. దీనిని కాంచీపురానికి చెందిన ఉద్దండిని (15వ శతాబ్దానంతర కాలం) రాసాడు. దీనినే 1903లో వడ్డాది సుబ్బారాయుడు మల్లికా మారుత ప్రకరణం పేరుతొ అనువదించడం జరిగింది.  దీని ప్రథమాంకము యొక్క తొలికూర్పు సరస్వతీ ముద్రాక్షరశాల, కాకినాడ యందు 1903 లో ముద్రించబడింది.

## మూలాలు

## ఇతర లంకెలు
* వడ్డాది సుబ్బారాయకవి, ఆంధ్ర రచయితలు, మధునాపంతుల సత్యనారాయణ శాస్త్రి, 1950. పేజీలు: 147-51.

వర్గం:1854 జననాలు
వర్గం:1938 మరణాలు
వర్గం:తెలుగు నాటక రచయితలు
వర్గం:తెలుగు నాటకరంగం
వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా కవులు
వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా నాటక రచయితలు
కొర్రపాటి గంగాధరరావు

**కొర్రపాటి గంగాధరరావు** (1922, మే 10 - 1986, జనవరి 26) నటుడు, దర్శకుడు, శతాధిక నాటక రచయిత, కళావని సమాజ స్థాపకుడు.

## జీవిత సంగ్రహం
ఇతను 1922, మే 10న మచిలీపట్నంలో జన్మించాడు. ఏలూరు, మద్రాసులో చదివాడు. ఎల్.ఐ.ఎం. పరీక్షలో ఉత్తీర్ణులై వైద్యవృత్తిని చేపట్టి  బాపట్లలో నివాసమున్నాడు.

## రచనా ప్రస్థానం
తెలుగు నాటక సాహిత్యంలో వందకుపైగా నాటకాలు, నాటికలు రచించిన మొదటి రచయిత ఇతను. 1955-65 ప్రాంతంలో రంగస్థల ప్రదర్శనల అనుగుణమైన రచనలు చేసి రాష్ట్రవ్యాప్తంగా నాటకొద్యమాన్ని బలోపేతం చేశాడు. కళావని అనే నాటక సంస్థ ద్వారా అనేకమంది యువ కళాకారులను నాటకరంగానికి పరిచయం చేశాడు.

ఈయన నాటకాలలో ఎన్నో ఉత్తమ రచనలుగా బహుమతులు అందుకున్నాయి. నాటకరంగాన్ని గురించి, నాటక ప్రదర్శన విధానాల గురించి అనేక వ్యాసాలను రచించి నాటక కళాభివృద్ధికి కృషిచేశాడు. నాటకాన్ని ఒక పదునైన ఆయుధంగా సమాజంలోని చెడ్డ అలవాట్లపై ప్రయోగించాలని ఇతని ఆశయం. కళావని అనే నాటక సమాజాన్ని స్థాపించి, దానికి అధ్యక్షులుగా, దర్శకులుగా వ్యవహరించారు.

కళాభారతి అనే సాంస్కృతిక సంస్థకు, బాపట్ల ఫిల్ముక్లబ్ కు అధ్యక్షుడుగా అనేక సాంస్కృ తిక కార్యక్ర మాలను నిర్వంహించాడు. లంబడోళ్ళ రాందాసు, బోధిశ్రీ, ధంసా, నాలుగు నాలుగు నలభై నాలుగు, స్వర్గసీమ, శాంతి తోరణం, నారీ స్క్వేర్ బ్రహ్మచారి, అమృత మధనం, లకుమాదేవి- కుమారగిరి, నవతా!మానవతా అనే నవలలు రచించాడు. ఇవేకాక బ్రహ్మచారి పెళ్ళాం, యమలోకంలో సావిత్రి, పతి-పత్ని, వేగుచుక్క,డాక్టర్ గారి అమ్మాయి, సినిమా తారా, చేదుకో మల్లయ్య చేదుకో, ద్వి పాత్ర, పరకాయ ప్రవేశం, ఖబడ్దార్ ఖూనీకోర్ మొదలైన అముద్రిత నవలలు కూడా రచించాడు.

## రచనలు
గంగాధర రావు గారు 130కి పైగా నాటక నాటికలు, 12 రేడియో నాటికలు, 20 నవలలు, 7 కథలు, ఏకపాత్రలు, నాటకరంగంపై 65 వ్యాసాలు వ్రాశాడు. విషకుంభాలు, కమల, యథాప్రజా-తథారాజా, తస్మాత్ జాగ్రత్త, లోకంపోకడ, పోటీనాటకాలు, రాగద్వేషాలు, రాగశోభిత, పుడమి తల్లికి పురిటి నొప్పులు మొదలైన నాటకాలు, ప్రార్థన, నాబాబు, పెళ్ళిచూపులు, బంగారు సంకెళ్ళు, తెలుగు కోపం, విధివశం, తనలో తాను, పెండింగ్ ఫైలు, మనిషి  వంటి ప్రజాదరణ పొందిన నాటికలు రచించాడు. అంతేకాకుండా ఈ రోడ్డెక్కడికి?, పూలదోసిళ్ళు, మరా-మనిషి, సంక్రాంతి, సాహసి వంటి నాటకాలను తెలుగులోకి అనువదించాడు.

### నాటకాలు/నాటికలు
# రధచక్రాలు (నాటికల సంపుటి)
# పెండింగ్ ఫైల్ (నాటిక)
# గుడ్డిలోకం
# నిజరూపాలు
# కమల
# కొత్తచిగురు
# పుడమితల్లికి పురిటినొప్పులు
# ఈ రోడ్డు ఎక్కడికి?
# తెరలో తెర

ఆంధ్ర కళాపరిషత్ నిర్వహించిన పోటీలలో పాల్గొన్న, బహుమతులను అందుకున్న 25 నాటికలను ఆంధ్రప్రదేశ్ సాహిత్య అకాడమీ పక్షాన నాటికా **పంచవింశతి** అనే పేరుతో సంకలనం చేసి ప్రచురించారు.

## పురస్కారాలు
వీరి నాటకాలలో ఎన్నో ఉత్తమ రచనలుగా బహుమతులు అందుకున్నాయి.

# యథాప్రజా-తథారాజా నాటకానికి ఆంధ్రప్రదేశ్ సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు
# ప్రార్థన నాటకానికి ఆంధ్రనాటక కళాపరిషత్తు అవార్డు, 
# మద్యపాన నిషేధం వస్తువుగా రాసిన * పెడదోవ * నాటకానికి కేంద్ర ప్రభుత్వ ప్రథమ బహుమతి లభించాయి.

## మరణం
తెలుగు నాటకరంగానికి విశేష సేవ చేసిన ఇతను 1986, జనవరి 26 తేదీన మరణించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు నాటక రచయితలు
వర్గం:తెలుగు నాటకరంగం
వర్గం:1922 జననాలు
వర్గం:1986 మరణాలు
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల దర్శకులు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా రంగస్థల నటులు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా నాటక రచయితలు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా వైద్యులు
నాగులపాలెం

**నాగులపాలెం**, బాపట్ల జిల్లా, పర్చూరు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం., 
## గ్రామ భౌగోళికం
### సమీప గ్రామాలు
పర్చూరు 4 కి.మీ, బోదవాడమండగుంట 5 కి.మీ, నూతలపాడు 5 కి.మీ, ఆదిపూడి 6 కి.మీ, జాగర్లమూడి 7 కి.మీ.
## గ్రామములోని విద్యాసౌకర్యాలు
ఏ.పి.బాలయోగి గురుకులం.

### నాగుబడి చారిటబుల్ ట్రస్ట్
ఈ గ్రామంలో శ్రీ నాగుబడి సుబ్బారావు 2003 లో "నాగుబడి చారిటబుల్ ట్రస్ట్" పేరుతో పాఠశాల స్థాపించారు. ఈ పాఠశాల ద్వారా బధిర బాలబాలికలకు ఉచిత విద్య, వసతి, భోజనం ఏర్పాటు చేసి వారికి నృత్యం, చిత్రలేఖనం, టైలరింగ్ మొదలగు పలు అంశాలలో శిక్షణ ఇస్తున్నారు. ఇక్కడి విద్యార్థులు పలు జాతీయ స్థాయి పోటీలలో పతకాలు సాధించారు.

## గ్రామ ప్రముఖులు
*కొల్లా రామయ్య - పర్చూరు శాసన సభ్యులు (1955 - 1962)
*కొల్లా సుబ్బారావు - హేతువాది , శుక్ర నీతి, హుమనిస్ట్ విద్యావిధానం రచయిత
*ఇనగంటి ఇమాం సాహెబ్ ప్రఖ్యాత క్లారినెట్ విద్వాంసులు. ఆకాశవాణి నిలయవిద్వాంసులు. ఆంధ్రప్రదేశ్, తమిళనాడు, కేరళ రాష్ట్రాలలో పలుచోట్ల ప్రదర్శనలు ఇచ్చి, శ్రోతల మనసులను రంజింపజేసినారు. రాగసుధారసం బిరుదాంకితులు.
*దావూద్‌ ఇనగంటి
*ఉప్పలపాటి ప్రియాంక; ఉప్పలపాటి జగదీష్, ఉమాలక్ష్మి దంపతుల కుమార్తె, 2015,  తెలంగాణా రాష్ట్ర ఎంసెట్ పరీక్షలో, వైద్య విభాగంలో ఆ రాష్ట్రంలోనే ప్రథమురాలిగా ఉత్తీర్ణురాలైనది. ఈమె జాతీయస్థాయిలో నిర్వహించిన ఎయింస్ (All India Institute of Medical Scinces) ప్రవేశా పరీక్షలలో 41వ స్థానం సంపాదించింది.  

## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు