షకర్ ఖేడా యుద్ధం

**షకర్ ఖేడా యుద్ధం** 1724 అక్టోబర్ 11న (ఫతేఖేడా వద్ద) బేరార్‌లో, ఔరంగాబాద్ నుండి 350 కిలోమీటర్ల దూరంలో నిజాం-ఉల్-ముల్క్, దక్కన్ సుబేదార్ ముబారిజ్ ఖాన్ మధ్య జరిగింది.

## నేపథ్యం
1714లో, మొఘల్ చక్రవర్తి ఫరూఖ్ సియార్ నిజాం-ఉల్-ముల్క్ (నిజాం, మొదటి నిజాం, మొదటి ఆసఫ్ జా అని కూడా పిలుస్తారు)ను దక్కన్ వైస్రాయ్‌గా నియమించాడు. దక్కన్ ఆరు మొఘల్ రాష్ట్రాలతో (సుబాలు) కూడుకుని ఉండేది: ఖాందేష్, బీజాపూర్, బేరార్, ఔరంగాబాద్, హైదరాబాద్, బీదర్. కర్ణాటక సబ్-సుబాగా ఉండి బీజాపూర్, హైదరాబాద్ గవర్నర్లచే పాక్షికంగా నిర్వహించబడేది. 1721లో, నిజాం ఢిల్లీకి వెళ్లి మొఘల్ సామ్రాజ్య ప్రధాన మంత్రి అయ్యాడు. దర్బారులోని ప్రముఖులతో విభేదాల కారణంగా అతను 1723లో అన్ని సామ్రాజ్య బాధ్యతలకు రాజీనామా చేసి దక్కన్‌కు వెళ్లాడు.

నిజాం వ్యతిరేకుల ప్రభావంతో మొఘల్ చక్రవర్తి ముహమ్మద్ షా, దక్కన్ ప్రావిన్స్‌ను నిజాం తన నియంత్రణలోకి తీసుకోకుండా అడ్డుకోవాలని హైదరాబాద్ గవర్నర్ ముబారిజ్ ఖాన్కు ఆదేశం జారీ చేశాడు. నిజాం, ముబారిజ్ ఖాన్ షకర్ ఖేడా (ప్రస్తుత బుల్ధానా జిల్లా, బేరార్ సుబాలోని ఒక లోయ, ఔరంగాబాద్ నుండి 140 మైళ్ల (230 కి.మీ) దూరంలో ఉంది) వద్ద ఎదురుపడ్డారు, దీని ఫలితంగా షకర్ ఖేడా యుద్ధం జరిగింది.
## సంఘటనలు

నిజాం-ఉల్-ముల్క్‌తో యుద్ధం చేయడానికి ముబారిజ్ ఖాన్ హైదరాబాద్ నుండి బయలుదేరినట్లు సమాచారం. ఈ రెండు వర్గాల మధ్య జరిగిన ఘర్షణ షకర్ ఖేడా వద్ద ఎదురుకాల్పులకు దారితీసింది, ఇందులో ముఖ్యమైన సవాళ్లను ఎదుర్కొన్నప్పటికీ నిజాం-ఉల్-ముల్క్ విజయం సాధించాడు. ఈ యుద్ధం చివరికి ముబారిజ్ ఖాన్ మరణానికి దారితీసింది. అయితే, ఈ సమాచారాన్ని ధృవీకరించడానికి ఎలాంటి ఆధారాలు అందుబాటులో లేవు. నిజాం-ఉల్-ముల్క్ సాధించిన నిర్ణయాత్మక విజయం తర్వాత యుద్ధంలో పాల్గొన్న అధికారులు, సైనికులకు నగదు, బిరుదుల రూపంలో బహుమతులు లభించినట్లు సమాచారం. చారిత్రక ఆధారాల ప్రకారం, ప్రముఖ వ్యక్తి అయిన ముబారిజ్ ఖాన్, నిజాం-ఉల్-ముల్క్‌తో యుద్ధం చేయడానికి హైదరాబాద్ నుండి బయలుదేరాడు. నైపుణ్యం కలిగిన సైనిక నాయకుడైన నిజాం, రాబోయే యుద్ధానికి బాగా సిద్ధమయ్యాడని చెబుతారు. రెండు వర్గాలు షకర్ ఖేడా వద్ద కలుసుకున్నాయి, అక్కడ వారు భీకర యుద్ధంలో తలపడ్డారు. పెద్ద ఆటంకాలను ఎదుర్కొన్నప్పటికీ, నిజాం-ఉల్-ముల్క్ విజయం సాధించాడు, భయంకరమైన ప్రత్యర్థి అయిన ముబారిజ్ ఖాన్‌ను చంపడంలో విజయం సాధించాడు.

అయితే, ఈ సమాచారాన్ని ధృవీకరించడానికి ఎలాంటి ఆధారాలు లేవు. నిజాం-ఉల్-ముల్క్ నిర్ణయాత్మక విజయం తర్వాత, యుద్ధంలో పాల్గొన్న అధికారులు, సైనికులకు నగదు, బిరుదులు బహుమతిగా లభించినట్లు సమాచారం. యుద్ధ సమయంలో సైనికులు ప్రదర్శించిన ధైర్య సాహసాలకు ఈ బహుమతులు నిదర్శనం. అయితే, బహుమతుల ఖచ్చితమైన స్వభావం, పరిమాణం అస్పష్టంగా ఉన్నాయి.

## పరిణామాలు

మొఘల్ సామ్రాజ్య పాలకుడిగా తన ప్రభావం, అధికారానికి ప్రసిద్ధి చెందిన చక్రవర్తి ముహమ్మద్ షా 1725 జూన్‌లో ఒక ముఖ్యమైన నిర్ణయం తీసుకున్నాడు. అతను దక్కన్ ప్రావిన్స్ సుబేదార్‌గా నిజాం-ఉల్-ముల్క్‌ను తిరిగి నియమించాలని నిర్ణయించుకున్నాడు, ఈ పదవిని నిజాం-ఉల్-ముల్క్ గతంలో 1721 నుండి 1723 వరకు నిర్వహించాడు. నిజాం-ఉల్-ముల్క్ ప్రావిన్స్‌ను నైపుణ్యంగా నిర్వహించడంలో ప్రసిద్ధి చెందాడు, కాబట్టి అతన్ని తిరిగి నియమించడం అతని సామర్థ్యాలకు నిదర్శనం.

మొఘల్ సామ్రాజ్యానికి నిజాం-ఉల్-ముల్క్ చేసిన అసాధారణమైన సేవ, విధేయతకు గుర్తింపుగా, చక్రవర్తి ముహమ్మద్ షా అతనికి ఆసఫ్ జాహి అనే ప్రతిష్టాత్మక బిరుదును ప్రదానం చేశాడు. ఈ బిరుదు అత్యున్నత గౌరవం, విశిష్టతను సూచిస్తుంది, మొఘల్ సామ్రాజ్యానికి అసాధారణమైన సేవ, విధేయతను ప్రదర్శించిన వారికి మాత్రమే ఇది ఇవ్వబడుతుంది. ఈ బిరుదును ప్రదానం చేయడం సామ్రాజ్యం పట్ల నిజాం-ఉల్-ముల్క్ అచంచలమైన అంకితభావం, దక్కన్ ప్రావిన్స్ శ్రేయస్సును నిర్ధారించడానికి అతను చేసిన అలుపెరగని కృషికి ప్రతిబింబం.

షకర్ ఖేడా యుద్ధ సమయంలో, మొదటి షాహూ ఆదేశం మేరకు, మరాఠా పీష్వా బాజీరావు I, నిజాంకు అమూల్యమైన మద్దతును అందించాడు. యుద్ధంలో విజయం సాధించడంలో అతని సహాయం కీలకమని నిరూపించబడింది. బాజీరావు సహకారానికి గుర్తింపుగా, నిజాం-ఉల్-ముల్క్ అతనికి గౌరవం, ప్రతిష్టకు చిహ్నంగా పరిగణించబడే 7,000 మంది మన్సబ్దార్లు, 7,000 గుర్రాలను బహుమతిగా ఇచ్చాడు.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* హైదరాబాద్ చరిత్ర
వర్గం:యుద్ధాలు