అహ్మద్‌నగర్ ముట్టడి (1558-1559)

అహ్మద్‌నగర్ ముట్టడి **(1558–1559)** అహ్మద్‌నగర్ సుల్తానేట్,   విజయనగర సామ్రాజ్యం మధ్య సైనిక పోరాటం. 1558లో విజయనగరం తన మిత్రపక్షాలతో కలిసి బీజాపూర్, బీదర్, గోల్కొండ కలిసి అహ్మద్‌నగర్ కోటను ముట్టడించింది. ముట్టడి 2 నెలలకు పైగా కొనసాగింది, కానీ సామ్రాజ్యవాదులు కోటను స్వాధీనం చేసుకోలేకపోయారు. చివరికి మొదటి హుస్సేన్ నిజాం షా శాంతి కోసం దావా వేశాడు, ఎందుకంటే కోటను కూడా జయించకపోయినా వారు వనరుల కోసం పోరాడుతున్నారు. రామరాయ ఈ ఒప్పందాన్ని అంగీకరించి, కల్యాణి బీజాపూర్‌కు  అప్పగించబడి, శాంతి నెలకొంది.

## నేపథ్యం

### విజయనగర-బీజాపూర్ కూటమి
క్రీ. శ. 1557లో ఇబ్రహీం ఆదిల్ షా మరణం తరువాత, అతని కుమారుడు మొదటి అలీ ఆదిల్ షా బీజాపూర్ సింహాసనాన్ని అధిష్టించి, బీజాపూర్‌ను విజయనగర సామ్రాజ్యానికి దగ్గరగా తీసుకువచ్చాడు. భూమి ఆచారాన్ని అనుసరించి, అలీ ఆదిల్ షా తాను సింహాసనాన్ని అధిష్టించినట్లు వారి పాలకులకు ప్రకటించడానికి విజయనగరం, అహ్మద్‌నగర్ రాయబారులను పంపాడు. విజయనగరం రాయబారులకు రామరాయ మర్యాదపూర్వకంగా స్వాగతం పలికి, తన అధికారులలో ఒకరిని వారితో పాటు తిరిగి వచ్చి తన శుభాకాంక్షలను తెలియజేయడానికి పంపాడు. కానీ అహ్మద్‌నగర్ రాయబారి ముహమ్మద్ హుస్సేన్ సిద్దిఖీ సుల్తాన్ హుస్సేన్ నిజాం షా I స్పష్టమైన శత్రుత్వ ప్రదర్శనను దృష్టిలో ఉంచుకుని ఇలాంటి పరిశీలనను పొడిగించలేదు.

విజయనగరం సంబంధాలను బలోపేతం చేయడానికి, అలీ 100 మంది గుర్రపు సైనికులతో రామరాయ సందర్శించి, రామరాయ కుమారుడు మరణానికి సంతాపం వ్యక్తం చేశారు. ఆయనచే గౌరవించబడిన రామరాయ, తన సంతాపాన్ని ముగించమని అతనిని ఒప్పించాడు, ప్రతీకవాదం ద్వారా, రామరాయ భార్య అతన్ని దత్తత తీసుకుంది. వారి కూటమిని ప్రవేశపెట్టి నిజాం షాహీ మార్పిడి అలీ వెళ్ళిపోవడానికి ముందు మూడు రోజుల పాటు కొనసాగింది. ఈ కాలంలో, హుస్సేన్ నిజాం తన మిత్రుడు ఇబ్రహీం కుతుబ్ గోల్కొండకు ఉపసంహరించుకున్న తరువాత అహ్మద్‌నగర్ తిరిగి వెళ్ళినప్పుడు నిజాం షాహి దండయాత్ర కూలిపోయింది.

## ముట్టడి
అందువల్ల, బీజాపూర్‌కు చెందిన అలీ ఆదిల్ షా, కల్యాణి, షోలాపూర్ తిరిగి ఇవ్వమని నిజాం షా హుస్సేన్ అభ్యర్థించాడు. హుస్సేన్ చాలా అస్పష్టమైన, నిర్లక్ష్యపూరితమైన సమాధానం పంపినప్పుడు, అలీ ఆదిల్ షా యుద్ధం ప్రకటించి, మద్దతు కోసం  విజయనగరాన్ని విజయనగరాన్ని. రామ రాయ సహాయం చేయడానికి అంగీకరించి, ఇబ్రహీం కుతుబ్ షాను సమిష్టి సైనిక కార్యకలాపాల్లో చేరమని ఒప్పించాడు, వారి ఒప్పందాన్ని సమర్థించడానికి కొంతకాలం సంకోచించిన తరువాత ఇది జరిగింది.

1, 00, 000 అశ్వికదళం, 50,000 పదాతిదళానికి నాయకత్వం వహించిన రామరాయ, అతని మిత్రపక్షాలు కళ్యాణి మీద దాడి చేసి నిజాం షా భూములను ధ్వంసం చేశాయి. ఫిరిష్తా ప్రకారం, వివిజయనగరం సైన్యం చాలా విధ్వంసం జరిగినట్లు నివేదించింది. భయపడిన హుస్సేన్ తన రాజధానిని బలపరిచాడు, కానీ పైథాన్‌కు పారిపోయి బెరార్, ఖాండేష్, బీదర్ల సహాయం కోరాడు. వెంబడించేవారి బారి నుండి తప్పించుకుని, ఆయన వరదలతో నిండిన గోదావరిలో ఛాతీ లోతు వరకు పరుగెత్తి, తృటిలో తప్పించుకున్నాడు.

రామరాయ, అహ్మద్‌నగర్ ముట్టడి సమయంలో, ఆదిల్ షాహి పాలకుడు అలీతో సహా తన మిత్రపక్షాల మద్దతుతో చాలా దగ్గరగా పోరాడారు, రెండు నెలల తీవ్రమైన పోరాటం తర్వాత కోటను దాదాపు స్వాధీనం చేసుకున్నారు. వారి మిత్రులలో ఒకరి చర్యలు ఎంత రహస్యంగా ఉండేవో, అతని పేరు కుట్రకు దారితీస్తుంది. గోల్కొండకు చెందిన ఇబ్రహీం కుతుబ్ షా ముట్టడికి మిత్రుడు అని బహిరంగంగా భావించాడు, అయితే అతను అహ్మద్నగర్ రక్షణకు చాలా రహస్యంగా మద్దతు ఇచ్చాడు. ముట్టడించిన వారి మిత్రుడు అని ఆయన బహిరంగంగా ప్రకటించాడు, అయితే ముట్టడించినవారిని తమ కోటపై అదనపు పట్టు కొనసాగించాలని, కోటలోకి సామాగ్రి, ఫిరంగులను అనుమతించమని వ్యక్తిగతంగా కోరారు.

వెంటనే నిరాశకు గురైనప్పటికీ, అలీ ఆదిల్ షా తనను ఆ జిల్లాకు రాజుగా చేస్తానని వాగ్దానం చేసిన తరువాత, రామ రాయ ఇండగి జిల్లాలో ప్రవేశం కోసం ముట్టడిని పొడిగించడానికి అంగీకరించాడు. అందువల్ల, ఇబ్రహీం తన సొంత పందెంతో, ఇండ్గి నుండి దూరంగా వెళ్లడానికి, అలాగే ముట్టడిని ఆపడానికి వివిజయనగరం ప్రభువులకు లంచం ఇవ్వడానికి ఫిరంగులు, సామాగ్రిని బయటకు లాగారు. ఈ ప్రయత్నాలు విఫలమైనప్పుడు, ముట్టడి నుండి గోల్కొండ దళాలను ఉపసంహరించుకుంటామని ఇబ్రహీం బెదిరించాడు. అయితే, జహంగీర్ ఖాన్ ఆధ్వర్యంలో బెరార్ బలపరిచే సమాచార మార్పిడి ముట్టడి శిబిరంలో తీవ్రమైన కరువుకు దారితీసింది. అతను ఆ ఆశను ఎక్కువ కాలం కొనసాగించలేడని, చివరకు అతను అష్టితో పారిపోవాల్సి వస్తుందని రామరాయ స్పష్టమైంది.

అష్టిలో మిత్రపక్షాలు పునరుద్ధరించబడిన ప్రచారం కోసం తిరిగి సమూహపరచాలని భావించాయి, కాని అహ్మద్‌నగర్ చెందిన హుస్సేన్ నిజాం షా చర్చలు శాంతి ఒప్పందానికి దారితీశాయి-దీనికి బదులుగా అహ్మద్‌నగర్ కల్యాణి కోటను అలీ ఆదిల్ షా అప్పగించింది, అతను చేసినందుకు జహంగీర్ ఖాన్ను ఉరితీసింది మిత్రపక్షాలకు వ్యతిరేకంగా, మరియు సమర్పణ ప్రదర్శనగా, హుస్సేన్ నిజామ షా రామ రాయను సందర్శించి అతని నుండి అధికారికంగా పాన్ అందుకుంటారని అంగీకరించారు.

## పరిణామం

### మొదటి హుస్సేన్ నిజాం షా అవమానం
విజయం సాధించిన తరువాత, హుస్సేన్ గతంలో తన మద్దతుదారుగా ఉన్న జహంగీర్ ఖాన్ను హత్య చేయమని ఆదేశించాడు. ఆ తరువాత అతను పానం తీసుకోవడానికి రామరాయ శిబిరంలోకి వెళ్లి, చేతులు కలిపిన తరువాత చేతులు కడుక్కుని అవమానించాడు. హుస్సేన్ తన అతిథి కాకపోయి ఉంటే అతన్ని శిక్షించేవాడినని రామరాయ ప్రకటించాడు. ఉద్రిక్తతలు ఘర్షణకు దారితీసే అంచున ఉన్నాయి.

హుస్సేన్ కల్యాణి తాళాలను రామరాయ "బహుమతిగా" ఇచ్చాడు, రామరాయ వెంటనే వాటిని అలీ ఆదిల్ షా అప్పగించాడు. ఫార్మాలిటీలు పూర్తి చేసిన తరువాత, హుస్సేన్ అలీ ఆదిల్‌ను కలవకుండానే వెళ్ళిపోయాడు. ఈ ఒప్పందం ముగిసింది, ప్రతినిధులు తమ రాజధానులకు తిరిగి వెళ్లారు.

## ఇవి కూడా చూడండి
* వేదలై యుద్ధం
* గియాసుద్దీన్ మహమూద్ షా
* పరమకుడి యుద్ధం
* బీదర్ ముట్టడి
* అరవిడు రామ రాజా I
* అరవిడు తిమ్మ
* విజయనగర చక్రవర్తుల జాబితా
* మత్స్య తీరంపై విఠల దండయాత్ర
* విజయ నగర రాజుల కాలంనాటి పన్నులు
* అహ్మద్‌నగర్ ముట్టడి (1561-1562)
## మూలాలు

వర్గం:చరిత్ర
వర్గం:భారతదేశ చరిత్ర
వర్గం:విజయనగర సామ్రాజ్యం
వర్గం:విజయనగర సామ్రాజ్య యుద్ధాలు
వర్గం:భారతదేశాన్ని పరిపాలించిన వంశములు
వర్గం:యుద్ధాలు