open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
లీష్మేనియాసిస్

**లీష్మేనియాసిస్‍ను**,  **లీష్మానియాసిస్** అని కూడా పలుకుతారు, లీష్మేనియా ఉపజాతి యొక్క ప్రోటోజోన్  పరాన్నజీవుల ద్వారా ఈ వ్యాధి  కలుగుతుంది, నిర్దిష్టమైన కొన్ని సాండ్ ఫ్లైస్ రకాల కాటు ద్వారా వ్యాప్తి చెందుతుంది.   ఈ వ్యాధిని మూడు ముఖ్యమైన పద్ధతులలో చూపవచ్చు: చర్మ సంబంధితం  లేదా అంతర్గత అవయవాల లీష్మేనియాసిస్. చర్మ సంబంధిత రూపం అనేది చర్మపు పుండ్లతో ఉంటుంది, చర్మం, నోరు, ముక్కు యొక్క పుండ్లతో చర్మ సంబంధమైన రూపం ఉంటుంది, అంతర్గత అవయవాల రూపం చర్మపు పుండ్లతో మొదలవుతుంది ఆ తరువాత జ్వరం, తక్కువ ఎర్ర రక్త కణాలు, పెరిగిన ప్లీహము, కాలేయంతో ఉంటుంది.

మానవులలో 20 కంటే ఎక్కువ ఇన్ఫెక్షన్లు *లీష్మేనియా* జాతుల వల్ల కలుగుతాయి. ప్రమాద కారకాలలో పేదరికం, పోషకాహార లోపం, అడవుల నిర్మూలన, పట్టణీకరణ ఉన్నాయి. సూక్ష్మదర్శిని క్రింద పరాన్నజీవులను చూడటం ద్వారా మూడు రకాలన్నీ నిర్ధారించబడతాయి. అదనంగా, రక్త పరీక్షలతో అంతర్గత అవయవాల వ్యాధిని నిర్ధారించవచ్చు. 

పాక్షికంగా క్రిమి సంహారక మందుతో చికిత్స జరపబడిన దోమతెరల క్రింద నిద్రించటం ద్వారా లీష్మేనియాసిస్‍ను నివారించవచ్చు. సాండ్ ఫ్లైలను చంపటానికి క్రిమి సంహారాలను చల్లటం, వ్యాధి ప్రారంభంలోనే వ్యక్తులకు చికిత్స జరపటం అనేవి వ్యాధి మరింత ప్రబలకుండా నివారించే ఇతర చర్యలుగా ఉన్నాయి. వ్యాధిని పొందే ప్రాంతం, * లీష్మేనియా’ జాతులు, ఇన్ఫెక్షన్ రకంపై ఆధారపడి అవసరమయ్యే చికిత్స నిర్ధారించబడుతుంది.  అంతర్గత అవయవాల వ్యాధికై ఉపయోగించే అవకాశమున్న కొన్ని మందులలో [[ లిపోసమాల్ యాంఫోటెరిసిన్ బి ]], [[పెంటవాలెంట్ యాంటిమోనియల్స్]] కలయిక, [[పారోమోమైసిన్]], *, మిల్టెఫోసిన్.*చర్మ సంబంధమైన వ్యాధి కోసం పారోమోమైసిన్ [[ఫ్లుకొనజోల్]] లేదా [[పెంటమైడిన్]] ప్రభావవంతంగా పనిచేయవచ్చు.*

సుమారు 12 మిలియన్ల మంది ప్రస్తుతం ఇన్ఫెక్షన్‍కు  98 దేశాలలో గురయ్యారు. సుమారు 2 మిలియన్ల కొత్త కేసులు , 20 నుండి 50 వేల వరకు మరణాలు ప్రతి సంవత్సరం సంభవిస్తాయి. ఆసియా, ఆఫ్రికా, దక్షిణ, మధ్య అమెరికా, దక్షిణ యూరోప్లోల నివసించే సుమారు 200 మిలియన్ ప్రజలకు ఈ వ్యాధి సాధారణంగా వస్తుంది. ఈ వ్యాధి చికిత్సకు కొన్ని మందులపై డిస్కౌంట్లను ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ  పొందింది. తో సహా ఈ వ్యాధి కుక్కలు , చిట్టెలుకల వంటి అనేక ఇతర జంతువులలో సంభవించవచ్చు.

## ప్రస్తావనలు


వర్గం:చర్మ వ్యాధులు
సురొ పద్ద

## Suro Padda  (108) (37790)

## భౌగోళికం, జనాభా

Suro Padda (108) గ్రామం అమృత్‌సర్ జిల్లాకు చెందిన బాబ బకాలా తాలూకాలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 172 ఇళ్లతో మొత్తం 804 జనాభాతో 139 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన Batala అన్నది 12 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 396, ఆడవారి సంఖ్య 408గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 181 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 37790.

## అక్షరాస్యత
* మొత్తం అక్షరాస్య జనాభా: 529 (65.8%)
* అక్షరాస్యులైన మగవారి జనాభా: 272 (68.69%)
* అక్షరాస్యులైన స్త్రీల జనాభా: 257 (62.99%)

## విద్యా సౌకర్యాలు
సమీప బాలబడులు (బాబ బకాలా) గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. 
* ﻿గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఉంది. 
* ﻿గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఉంది. 
సమీప మాధ్యమిక పాఠశాల, సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాలలు (Usman) గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉన్నాయి..

## ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యాలు

.

## ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలు

* గ్రామంలో 2 డిగ్రీలు లేని వైద్యులు ఉన్నారు

## తాగు నీరు
* శుద్ధిచేసిన కుళాయి నీరు లేదు
* శుద్ధి చేయని కుళాయి నీరు ఉంది.
* చేతిపంపుల నీరు ఉంది. 
* గొట్టపు బావులు / బోరు బావుల నీరు ఉంది.
* నది / కాలువ నీరు లేదు
* చెరువు/కొలను/సరస్సు నీరు లేదు

## పారిశుధ్యం

* తెరిచిన డ్రైనేజీ లేదు. 
* డ్రెయినేజీ నీరు నేరుగా నీటి వనరుల్లోకి వదిలివేయబడుతోంది . 
* పూర్తి పారిశుధ్య పథకం కిందకు ఈ ప్రాంతం రావట్లేదు.

## సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
* పోస్టాఫీసు లేదు.
* పబ్లిక్ బస్సు సర్వీసు లేదు. 
* ప్రైవేట్ బస్సు సర్వీసు ఉంది. 
* రైల్వే స్టేషన్ లేదు. 
* ఆటోల సౌకర్యం గ్రామంలో కలదు
* గ్రామం జాతీయ రహదారితో అనుసంధానం కాలేదు. 
* గ్రామం రాష్ట్ర హైవేతో అనుసంధానమై ఉంది.

## మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
సమీప ఏటియంగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. 
* బ్యాంకు సౌకర్యం లేదు. 
* సహకార బ్యాంకు లేదు. సమీప సహకార బ్యాంకుగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. 
స్వయం సహాయక బృందం ఉంది. 
పౌర సరఫరాల శాఖ దుకాణం లేదు. సమీప పౌర సరఫరాల శాఖ దుకాణంగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. 
* వారం వారీ సంత లేదు. 
*వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ లేదు. సమీప వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.

## ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
* ఏకీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం (పోషకాహార కేంద్రం) లేదు. 
* అంగన్ వాడీ కేంద్రం (పోషకాహార కేంద్రం) ఉంది.
* ఆశా (గుర్తింపు పొందిన సామాజిక ఆరోగ్య కార్యకర్త) ఉంది.
* సినిమా / వీడియో హాల్ లేదు. సమీప సినిమా / వీడియో హాల్ గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది. 
* గ్రంథాలయం లేదు. సమీప గ్రంథాలయంగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. 
పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం లేదు. సమీప పబ్లిక్ రీడింగ్ రూంగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది. 
.
 
జనన & మరణ రిజిస్ట్రేషన్ కార్యాలయం లేదు. సమీప జనన & మరణ రిజిస్ట్రేషన్ కార్యాలయంగ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపే ఉంది.

## విద్యుత్తు
* గ్రామంలో విద్యుత్ సౌకర్యం కలదు

## భూమి వినియోగం
Suro Padda (108) ఈ కింది భూమి వినియోగం ఏ ప్రకారం ఉందో చూపిస్తుంది (హెక్టార్లలో) :

* వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 14
* నికరంగా విత్తిన భూ క్షేత్రం: 125
* నీటి వనరుల నుండి నీటి పారుదల భూ క్షేత్రం: 125

## నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
ఈ గ్రామంలో బావి/గొట్టప బావుల ద్వారా 125 హెక్టార్లు సాగు అవుతున్నది.

## తయారీ వస్తువులు, పరిశ్రమలు, ఉత్పత్తులు
Suro Padda (108) గ్రామంలో ఉత్పత్తి అవుతున్న వస్తువులు. (ప్రాధాన్యతా క్రమంలో పై నుంచి కిందికి తగ్గుతూ) : గోధుమలు, బియ్యం, మొక్కజొన్న

## మూలాలు

వర్గం:అమృత్‌సర్
వర్గం:బాబా బకాలా తాలూకా గ్రామాలు
ఛిన కరంసింగ్

ఛిన కరమ్ సింగ్ (Chhina Karam Singh) గ్రామం అమృత్‌సర్ జిల్లాకు చెందిన అజ్నాలా తాలూకాలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 268 ఇళ్లతో మొత్తం 1514 జనాభాతో 534 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన అజ్నాలా అన్నది 7 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 792, ఆడవారి సంఖ్య 722గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 549. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 37282.

## అక్షరాస్యత
* మొత్తం అక్షరాస్య జనాభా: 918 (60.63%)
* అక్షరాస్యులైన మగవారి జనాభా: 505 (63.76%)
* అక్షరాస్యులైన స్త్రీల జనాభా: 413 (57.2%)

## విద్యా సౌకర్యాలు
﻿గ్రామంలో ప్రైవేటు బాలల బడి, ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఉన్నాయి. ఛిన కరంసింగ్ గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల దూరంలోని అజ్నాలాలో సమీప సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాల నెలకొంది.

## ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యాలు
సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపు ఉంది.

## తాగు నీరు
గ్రామంలో శుద్ధి చేసిన నీరు, కుళాయి నీటి సరఫరా వంటి సదుపాయాలు లేవు. చేతిపంపులు, బోరు బావుల నుంచి గ్రామస్థులు తాగునీటి అవసరాలు తీర్చుకుంటున్నారు.

## పారిశుధ్యం

* డ్రైనేజీ సౌకర్యం గ్రామంలో ఉంది. 
* డ్రెయినేజీ నీరు నేరుగా నీటి వనరుల్లోకి వదిలివేయబడుతోంది . 
* పూర్తి పారిశుధ్య పథకం కిందకు ఈ ప్రాంతం రావట్లేదు.

## కమ్యూనికేషన్, రవాణా
గ్రామంలో ప్రైవేట్ బస్సు సౌకర్యం ఉంది. 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపు పబ్లిక్ బస్సు సర్వీసు, ఆటోలు, పోస్టాఫీసు వంటివి ఉన్నాయి. జిల్లా ప్రధాన రహదారి, ఇతర జిల్లా రోడ్డు గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది.

## మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉంది. సమీప వాణిజ్య బ్యాంకు, వారపు సంత 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపు ఉన్నాయి.

## ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఆశా కార్యకర్త, ఆటల మైదానం, జనన-మరణ రిజిస్ట్రేషన్ కార్యాలయం వంటివి గ్రామంలో ఉన్నాయి. ఇతర పోషకాహార కేంద్రం, గ్రంథాలయం గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్నాయి.

## విద్యుత్తు
గ్రామంలో విద్యుత్ సౌకర్యం ఉంది.

## భూమి వినియోగం
ఛిన కరమ్ సింగ్ (Chhina Karam Singh) గ్రామంలో భూ వినియోగం ఇలా ఉంది (హెక్టార్లలో) :

* వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 53
* నికరంగా విత్తిన భూ క్షేత్రం: 481
* నీటి వనరుల నుండి నీటి పారుదల కలిగిన భూ క్షేత్రం: 481

## నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
గ్రామంలోని నీటి పారుదలకు ప్రధాన వనరులు కాలువలు, గొట్టపు బావులు/బావులు. కాలువలు 267 హెక్టార్లు, బావులు లేదా గొట్టపు బావులు 214 హెక్టార్ల వ్యవసాయ భూమికి సాగునీటిని అందిస్తున్నాయి.

## తయారీ వస్తువులు, పరిశ్రమలు, ఉత్పత్తులు
గోధుమలు, వరి, మొక్కజొన్న పంటలు ఛిన కరంసింగ్ గ్రామంలో ప్రధానంగా పండిస్తున్నారు.

## మూలాలు

వర్గం:అమృత్‌సర్
వర్గం:అజ్నాలా తాలూకా గ్రామాలు
చిమబాత్

**చిమబాత్** (Chimabath) అన్నది అమృత్‌సర్ జిల్లాకు చెందిన బాబ బకాలా తాలూకాలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 617 ఇళ్లతో మొత్తం 3370 జనాభాతో 393 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన రయ్యా అన్నది 2 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1745, ఆడవారి సంఖ్య 1625గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1471. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 37713.

## అక్షరాస్యత
* మొత్తం అక్షరాస్య జనాభా: 2237 (66.38%)
* అక్షరాస్యులైన మగవారి జనాభా: 1210 (69.34%)
* అక్షరాస్యులైన స్త్రీల జనాభా: 1027 (63.2%)

## విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో 1 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల, 2 ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు, మరో ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఉన్నాయి. సమీప బాలబడులు బాబ బకాలాలో, డిగ్రీ కళాశాల సతియాలాలో గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపు ఉన్నాయి. గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపు రయ్యాలో సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాల ఉంది.

## ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యాలు
గ్రామానికి సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణా కేంద్రం, సంచార వైద్యశాలలు వంటివి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్నాయి.

## ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలు
గ్రామంలో 1 ఇన్ పేషెంట్, అవుట్ పేషెంట్ వైద్యశాల, ముగ్గురు డిగ్రీలు లేని వైద్యులు, మూడు మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి.

## తాగు నీరు
గ్రామంలో శుద్ధి చేసిన నీరు, కుళాయి నీటి సరఫరా లేవు. చిమబాత్ లో చేతిపంపుల నీరు, గొట్టపు బావులు, కాలువ నీరు తాగునీటికి అందుబాటులో ఉంది.

## పారిశుధ్యం
* డ్రైనేజీ సౌకర్యం గ్రామంలో ఉంది. 
* డ్రెయినేజీ నీరు నేరుగా నీటి వనరుల్లోకి వదిలివేయబడుతోంది . 
* పూర్తి పారిశుధ్య పథకం కిందకు ఈ ప్రాంతం రావట్లేదు.

## సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
ఇంటర్నెట్ కెఫెలు, సామాన్య సేవా కేంద్రాలు, రైల్వే స్టేషన్ గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపు ఉంది. ఆటో సౌకర్యం గ్రామంలో ఉంది. గ్రామం జాతీయ రహదారితో, రాష్ట్ర రహదారితోనూ, జిల్లా ప్రధాన రోడ్డుతోనూ అనుసంధానమై ఉంది.

## మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపు ఏటీఎం, సహకార బ్యాంకు, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వ్యవసాయ మార్కెట్ కమిటీ ఉన్నాయి. సమీపంలోని వారపు సంత గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది.

## ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఆశా కార్యకర్త గ్రామంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో సినిమా హాలు ఉంది.

## విద్యుత్తు
గ్రామంలో విద్యుత్ సౌకర్యం ఉంది.

## భూమి వినియోగం
చిమబాత్ (Chimabath) లో భూ వినియోగం ఇలా వుంది (హెక్టార్లలో) :
* వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 71
* నికరంగా విత్తిన భూ క్షేత్రం: 322
* నీటి వనరుల నుండి నీటి పారుదల భూ క్షేత్రం: 322

## నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రధానంగా కాలువల నుంచి, చాలా కొద్ది మేరకు గొట్టపు బావులు, బావుల నుంచి వ్యవసాయ భూములకు నీరు అందుతోంది. కాలువల నుంచి 317 హెక్టార్ల భూమికి, బావి లేదా గొట్టపు బావుల నుంచి 5 హెక్టార్ల భూమికి సాగునీరు అందిస్తున్నారు.

## తయారీ వస్తువులు, పరిశ్రమలు, ఉత్పత్తులు
చిమబాత్ (Chimabath) అన్నది ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి చేస్తోంది (ప్రాధాన్యతా క్రమంలో పై నుంచి కిందికి తగ్గుతూ) : గోధుమలు, మొక్కజొన్న

## మూలాలు

వర్గం:అమృత్‌సర్
చోగవాన్

**చోగవాన్** (Chogawan) అన్నది అమృత్‌సర్ జిల్లాకు చెందిన అమృత్‌సర్ ఒకటో తాలూకాలోని గ్రామం, ఇది 2011 జనగణన ప్రకారం 448 ఇళ్లతో మొత్తం 2342 జనాభాతో 333 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. సమీప పట్టణమైన అమృత్‌సర్ అన్నది 22 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1216, ఆడవారి సంఖ్య 1126గా ఉంది. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 840 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 37508.

## అక్షరాస్యత
* మొత్తం అక్షరాస్య జనాభా: 1326 (56.62%)
* అక్షరాస్యులైన మగవారి జనాభా: 742 (61.02%)
* అక్షరాస్యులైన స్త్రీల జనాభా: 584 (51.87%)

## విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో 2 ప్రభుత్వ బాలబడులు, 1 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల, 1 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల, 1 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఉన్నాయి. సమీపంలోని సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాల గ్రామానికి 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపే మిరాన్ చక్ లో ఉంది.

## ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యాలు
గ్రామంలో మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం ఉంది. గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపు ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపు ఆసుపత్రి ఉంది.

## ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలు
గ్రామంలో డిగ్రీలు లేని వైద్యులు ఇద్దరు ఉన్నారు.

## తాగు నీరు
శుద్ధి చేయని కుళాయి నీరు గ్రామంలో సరఫరా అవుతోంది. చేతిపంపులు, గొట్టపు బావులు, నది వంటి ఆకరాల నుంచి తాగునీరు లభిస్తోంది.

## పారిశుధ్యం
* డ్రైనేజీ సౌకర్యం గ్రామంలో ఉంది. 
* డ్రెయినేజీ నీరు నేరుగా మురుగునీటి శుద్ధి ప్లాంట్లోకి వదిలేస్తున్నారు.
* పూర్తి పారిశుధ్య పథకం కిందకు ఈ ప్రాంతం రావట్లేదు.

## సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పబ్లిక్ బస్సు సర్వీసు, ప్రైవేటు బస్సు సర్వీసు, ఆటో సౌకర్యం గ్రామంలో ఉంది. సమీప రైల్వేస్టేషన్ 5 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల లోపు ఉంది. గ్రామం ప్రధాన జిల్లా రోడ్డుతో అనుసంధానమై ఉంది.

## మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామానికి 5 కిలోమీటర్ల లోపు ఏటీఎం, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ మార్కెట్ సొసైటీ వంటివి ఉన్నాయి. వ్యవసాయ ఋణ సంఘం, స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల శాఖ గ్రామంలో ఉన్నాయి. వారపు సంత గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది.

## ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
ఏకీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం వారి పోషకాహార కేంద్రాలు గ్రామంలో ఉన్నాయి. ఆశా కార్యకర్త గ్రామంలో ఉన్నారు, ఆటల మైదానం, జనన-మరణ నమోదు కేంద్రం వంటివి గ్రామంలో ఉన్నాయి. సమీప సినిమా హాలు గ్రామానికి 10 కిలోమీటర్ల కన్నా దూరంలో ఉంది.

## విద్యుత్తు
* గ్రామంలో విద్యుత్ సౌకర్యం ఉంది.

## భూమి వినియోగం
చోగవాన్ (Chogawan) భూమి వినియోగం ఇలా ఉంది (హెక్టార్లలో) :
* వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 36
* నికరంగా విత్తిన భూ క్షేత్రం: 297
* నీటి వనరుల నుండి నీటి పారుదల భూ క్షేత్రం: 297

## నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
గ్రామంలోని వ్యవసాయ భూములకు ప్రధానంగా నీరు కాలువలు, గొట్టపు బావులు, బావుల నుంచి వస్తోంది. గ్రామంలోని 22.3 హెక్టార్ల వ్యవసాయ భూమి కాలువల నుంచి, 274.7 హెక్టార్ల భూమి బావులు, గొట్టపు బావుల నుంచి సాగునీరు అందుతోంది.

## ఉత్పత్తి
గోధుమలు గ్రామంలో ప్రధాన పంట కాగా, ట్రాక్టర్ ట్రాలీలు ప్రధానంగా తయారు చేస్తున్నారు. ఆపైన పశువుల దాణా కూడా ఉత్పత్తి అవుతుంది.
## మూలాలు

వర్గం:అమృత్ సర్ జిల్లా గ్రామాలు
జస్సా సింగ్ రాంఘఢియా

**జస్సా సింగ్ రాంఘఢియా** (1723–1803) సిక్ఖు సమాఖ్య కాలానికి చెందిన సుప్రసిద్ధ సిక్ఖు నాయకుడు. ఆయన రాంఘఢియా మిసల్ (లేక సమాఖ్య)కు సైన్యాధ్యక్షుడు. ఆయన జీవిత విశేషాల విషయంలో భిన్నాభిప్రాయాలు ఉన్నాయి.

## తొలినాళ్ళ జీవితం
జస్సా సింగ్ రాంఘఢియా 1723లో జన్మించారు. డబ్ల్యు. హెచ్. మెక్ లియాడ్ ప్రకారం, ఆయన జన్మ ప్రదేశం లాహోర్ సమీపంలోని ఇకోగిల్ గ్రామం, హెచ్. ఎస్. సింఘా ప్రకారం లాహోర్ నగరంలోనే పుట్టారు, పూర్ణిమా ధవన్ ఆయన జన్మ ప్రదేశం అమృత్ సర్ సమీపంలోని గుగా లేక సుర్ సింగ్ లో పుట్టారు. ఆయన తర్ఖాన్ ప్రాంతానికి చెందినవారనీ, మొదట్లో జస్సా సింగ్ తొకార్ అన్న పేరు ఉండేదని చారిత్రికుల్లో ఏకీభావం ఉంది. ఆయనకు జై సింగ్, కుషాల్ సింగ్, మాలి సింగ్, తారా సింగ్ అన్న నలుగురు సోదరులు ఉన్నట్టు, ఆయన తండ్రి జ్ఞాని భగవాన్ సింగ్ మరణించాకా కుటుంబ బాధ్యతలు స్వీకరించినట్టు రాశారు.&#x5B;*[[వికీపీడియా:మూలాలు|<span title="This citation requires a reference to the specific page or range of pages in which the material appears. (January 2014)">page&nbsp;needed</span>]]*&#x5D;
## మూలాలు

## మూలాలు

వర్గం:1723 జననాలు
వర్గం:1803 మరణాలు
శ్రీరస్తు శుభమస్తు (2016)

**శ్రీరస్తు శుభమస్తు** 2016 లో పరశురామ్ దర్శకత్వంలో విడుదలైన ప్రేమ కథాచిత్రం. ఇందులో అల్లు శిరీష్, లావణ్య త్రిపాఠి ముఖ్యపాత్రలు పోషించారు.
## కథ
కోటీశ్వరుడు (ప్రకాష్ రాజ్) కొడుకు సిరి (అల్లు శిరీష్). అనన్యను (లావణ్య త్రిపాఠీ)ని తొలి చూపులోనే ఇష్టపడతాడు. అనన్యది మధ్యతరగతి కుటుంబం. ఆమె తండ్రి (రావు రమేష్) అప్పుచేసైనా కూతురిని గారాబంగా చూసుకుంటుంటాడు. సిరి వాళ్ళనాన్న ఆడపిల్లలు డబ్బున్న అబ్బాయిలను ప్రేమపేరుతో వశపరచుకుంటారని అభిప్రాయం వెలిబుచ్చుతాడు. ఆయనమాట సత్యంకాదని భావించిన సిరి అది నిరూపించాలని అనుకుంటాడు. తరువాత సిరి అనన్యకు తనను తాను ఒక అనామకునిగా పరిచయం చేసుకుంటాడు. మెల్లగా వారిద్దరూ ఒకేరూములో నివసిస్తూ ఉంటారు. అలా సిరి అనన్యకు చేదోడువాదోడుగా ఉంటారు. క్రమంగా అనన్య సిరిని ఇష్టపడడం ప్రారంభిస్తుంది. అనుకోని మలుపుగా అనన్య తండ్రి ఆమెకు ఓ గొప్పింటి సంబంధం కుదిర్చాడు. తండ్రి మాట త్రోసిపుచ్చలేక అనన్య పెళ్ళికి అంగీకారం తెలియజేస్తుంది. సిరి తన ప్రేమను దక్కించుకుని తండ్రి అభిప్రాయం సరికాదని ఋజువు చేయడమే కథ.

## తారాగణం
* అల్లు శిరీష్
* లావణ్య త్రిపాఠి
*సుమలత
* ప్రకాష్ రాజ్
* తనికెళ్ళ భరణి
* రావు రమేష్
* ఆలీ
* సుబ్బరాజు
* ప్రతిభ
* రణధీర్ గట్ల

## మూలాలు
స్ప్రింగ్ ఆలయం బుద్ధ

**స్ప్రింగ్ ఆలయం బుద్ధ** (**Spring Temple Buddha** - **స్ప్రింగ్ టెంపుల్ బుద్ధ**) అనేది చైనా లో లుషన్ కౌంటీ పట్టణప్రాంతంలో 1997 నుండి 2008 మధ్య నిర్మించిన మహావైరోచన బుద్ధుని వర్ణన విగ్రహం. ఇది చైనాలో నేషనల్ ఫ్రీవే నెం.311 కు దగ్గరగా ఫొడుషాన్ సీనిక్ ఏరియాలో ఉన్నది. ఈ విగ్రహం దాని తామరపువ్వు సింహాసనం 20 మీటర్లు (66 అడుగులు) సహా 128 మీటర్ల (420 అడుగులు) పొడవుతో ప్రపంచంలోనే అత్యంత ఎత్తైన విగ్రహం.

## మూలాలు

వర్గం:విగ్రహాలు
ప్రొడునొవా

thumb | కుడి | ఒకకిష్టమైన జిమ్నాస్టిక్ గురించి వివరించే బొమ్మ**ప్రొడునొవా ** అనునది జిమ్నాస్టిక్స్లో ప్రదర్శించే ఒక విన్యాసము. ఇది అత్యంత ప్రమాదకరమైన విన్యాసము. 2016లో రియో ఒలింపిక్స్ లో పోటీపడుతున్న భారత ఏకైక క్రీడాకారిణి దీపా కర్మాకర్ దీనిని ఇప్పటి వరకు రెండు సార్లు ప్రదర్శించింది.

## నేపధ్యము
జిమ్నాస్టిక్స్‌లో ఎక్కువ స్కోర్‌ సాధించేందుకు క్రీడాకారులు ప్రదర్శించే విన్యాసం ప్రొడునొవా. ఇది చేస్తున్నారంటే దాదాపు ప్రాణాలతో చెలగాటం ఆడుతున్నట్లే! క్రికెట్‌ భాషలో చెప్పాలంటే.. ప్రపంచంలోనే అత్యంత వేగవంతమైన బౌలర్‌గా పరిగణిస్తున్న జెఫ్‌ థామ్సన్‌ బౌలింగ్‌లో బ్యాట్స్‌మన్‌ హెల్మెట్‌, రక్షణ వ్యవస్థ లేకుండా బ్యాటింగ్‌ చేయడం లాంటిది. దీప ప్రొడునొవా ప్రదర్శించడంలో ఏ మాత్రం తడబడ్డా ఆమె ప్రాణాలకెంతో ప్రమాదం. అంటే ప్యారాచూట్‌ లేకుండా విమానం నుంచి దూకేయడం లాంటిది.
ప్రొడునొవా ప్రదర్శించేటప్పుడు జిమ్నాస్ట్‌ వేగంగా పరిగెత్తి వాల్ట్‌పై చేతులతో బలంగా నొక్కి గాల్లోకి ఎగురుతారు. తల కిందికి వంచి మోకాళ్లను ఛాతికి ఆనించి చేతులతో పట్టుకొని మూడు చుట్లు తిరిగి మ్యాట్‌పై ల్యాండ్‌ అవుతారు. క్రీడాకారుడు గాల్లో వేగంగా తిరిగేటప్పుడు ఒత్తిడి రెట్టింపవుతుంది. విన్యాసం పూర్తి కాకుండానే మెడతో నేలపై ల్యాండ్‌ అయితే వెన్నెముక విరిగి జీవితాంతం మంచానికే పరిమితం కావాల్సి వస్తుంది.. లేదా మృత్యువే గతి. ఒకవేళ ఒక్క కాలిపైనే భారం పడితే కాలు విరగడం ఖాయం.
## నిషేధం కోసం డిమాండ్‌
రష్యన్‌ అథ్లెట్‌ యెలీనా ప్రొడునొవా పేరును ఈ విన్యాసానికి పెట్టారు. 1999లో తొలిసారి ఆమె ఈ ఫీట్‌ ప్రదర్శించింది. అప్పటి నుంచి ఇప్పటి వరకు కేవలం నలుగురు మాత్రమే దీన్ని ప్రదర్శించగా దీప మూడో క్రీడాకారణి. రెండు సార్లు ప్రదర్శించిన రెండో అథ్లెట్‌ కూడా. ఈ విన్యాసంలో అత్యధిక స్కోరు 15.300 సైతం ఆమెదే. ప్రస్తుతం జిమ్నాస్టిక్స్‌లో అత్యుత్తమ అథ్లెట్‌గా భావిస్తున్న అమెరికా అథ్లెట్‌ సిమోన్‌.. కలలో సైతం ప్రొడునొవా సాధన చేసేందుకు ప్రయత్నించనని చెబుతోంది. మిగతా వాల్ట్‌ విన్యాసాలకు డిఫికల్టీ లెవల్‌లో 5 మార్కులువేస్తే ప్రొడునొవాకు 7 మార్కులు ఇస్తారు. జిమ్నాస్టిక్స్‌లో ఈ విన్యాసం నిషేధించాలని ఇప్పుడిప్పుడే డిమాండ్లు పెరుగుతున్నాయి.
## మూలాలు

## బయటి లంకెలు
*మొట్ట మొదటి ప్రొడునొవా విన్యాసం చేస్తున్న క్రీడాకారిణి
*Video of Yelena Produnova competing her vault
*Yekaterina Tsvetkova's failed attempt
*Fadwa Mahmound's first competitive Produnova attempt

వర్గం:ప్రమాదాలు
వర్గం:జిమ్నాస్టిక్స్
హరి కొండబోలు

**హరి కార్తికేయ కొండబోలు**  (జననం:1982)  అమెరికాకు చెందిన ఒక స్టాండప్ కమెడియన్. జాతి, అసమానతలు గురించి అతను చేసే హాస్యప్రదర్శనతో గుర్తింపు పొందాడు. చాలా టెలివిజన్ కార్యక్రమాలలో కనిపించాడు. Totally Biased with W. Kamau Bell అనే టీవీ కార్యక్రమానికి రచయితగా ఉన్నాడు.

## బాల్యం
హరి న్యూయార్క్ లోని క్వీంస్ లో 1982 లో జన్మించాడు. అతని తల్లిదండ్రులు ఆంధ్రప్రదేశ్ నుంచి అమెరికాకు వలస వెళ్ళారు. 

## మూలాలు

వర్గం:ప్రవాస భారతీయులు
కంచర్ల (ఇంటి పేరు)

***కంచర్ల వారి ఛరిత్ర***

 విజయనగర సామంత రాజులకు శ్రీ కృష్ణ గంధర్వుడు 9 పాళెములకు 6 గ్రామాలకు పాళెగాడు. ఆయన రాజధాని శ్రీ కృష్ణ గంధర్వపురం. కారణాంతరాల వలన పల్నాటి బాలచంద్రుడు, చిన్న నాయకుడు శ్రీ కృష్ణ గంధర్వుని మీద యుద్దమొనర్చి, ఆతనిని సంహరించి శ్రీ కృష్ణ గంధర్వ పురము శిధిలమొనర్చి, దానిని దున్నించి ఆముదాలు వేయించాడు. ఆయన ఆస్థానములో ప్రధానిగా, విద్యాధికారులుగా ఉన్న కంచర్ల.రామకృష్ణయ్య.కంచర్ల.చెన్న కృష్ణయ్య కవులు శ్రీ కృష్ణ గంధర్వ పురానికి పడమరగా గడ్డనెత్తి ఒక నగరమును నిర్మించారు. దానికి కంచర్ల అని నామకరణం చేశారు. తన ఇంటి పేరు వారిని కులాలకు అతీతంగా పిలిపించి ఉద్యోగాలు ఇచ్చారు. గ్రామానికి ఆనుకొని చెన్నకేశ్వరాలయాన్ని నిర్మించారు. ఆ ఆలయమే నేడు విష్ణు ఆలయంగా మార్చబడి,నేటికి పూజలు అందుకుంటున్నది.
 కంచర్ల రామకృష్ణ కవి త్యాక్షరధీ శతకము, కృష్ణ గంధర్వ ఛరితం అను పంభ కథ వ్రాసి, దానిని కనిగిరి నుంచి జముకుల వారిని పిలిపించి, ఆ కథ వారికి నేర్పి, వారు దానిని గ్రామగ్రామాలలో ప్రచారం చేయునట్లు, దానికి పిట్టమళ్ళ, ఉమ్మడివరం గ్రామాలలో వారికి గృహ,భూ వసతి కల్పించారు. వారు గత 20 యేండ్ల క్రితం వరకు, గ్రామాలలో తిరిగి,పంభ కథ చెప్పేవారు. కంచర్ల రామకృష్ణ కవి, తన కుమారులు 5 గురునూ 5 గ్రామాలకు కరణాలుగా చేశారు. తూర్పు-యేనుగుపాలెం,పడమర-పెరుమాళ్ళపల్లె,ఉత్తరం-పెదకంచర్ల,మతకమల్లి గ్రామాలకు కరణాలుగా నియమించారు. వారిని ఆశ్రయించిన దమ్మళము,వామరాజు వారికి, జంగాలపల్లె, పిట్టమళ్ళ, విఠంరాజుపల్లె గ్రామలకు కరణాలుగా నియమించారు. కాలక్రమేణా పెదకంచర్ల గ్రామ కరణం వెంకట్రావు గారి కాలంలో కరణం, మునసబు, వెట్, మోతాదు, తోటి వీరందరూ కంచర్ల వారే. 
 బ్రిటీషు వారి కాలంలో కలెక్టర్ జమాబంది సమయంలో, కరణాన్ని, గ్రామ నౌకర్లను పిలిపించుటలో అందరూ కంచర్ల వారగుటచే ఆయన నవ్వుతూ మీరందరూ అన్నదమ్ములా? అని అడిగాడు. దానికి కరణం గారు కించపడి, ఇల్లుజేరి, యెట్టి, తోటి, మోతాదులను పిలిచి, మీ ఇంటి పేరు మార్చుకొమ్మని అడిగాడు. దానికి వారందరూ ఆయన ఏర్పాటు చేసిన కానుకలకు అధికారానికి తల ఒగ్గి, తమ ఇంటి పేరుని మార్చుకున్నారు. అలాగే మాదిగ పల్లె లోని పెద్దలను పిలిచి, ఇంటికి ఒక ఆవు, ఎకరం పొలం ఇస్తాను, ఇంటి పేరు మార్చుకొమ్మాన్నాడు. కరణం గారు పాడినిచ్చినందువలన (ఆవు పాలు అమ్మృతంతో సమానం కనుక) వారి ఇంటి పేరును "అమ్మృతపూడి"గా నిర్ణయిస్తూ మార్చారు. మాదిగపల్లె లోని ఒక కుటుంభం వారు మాత్రం, దానికి నిరాకరించారు. కాలక్రమమున అధికారపు ఒత్తిడితో వారు తట్టుకోలేక,అక్కడినుంచి నుదురుపాడు దగ్గర,మునగపాడు (అత్తగారి ఇల్లు) చేరి, అక్కడ నుండి గుంటూరు జిల్లా పెదకూరపాడు చేరి అక్కడ కంచర్ల వారిగానే చలామణి అయినారు. ఇప్పటికి అక్కడే ఉన్నారు. పెదకంచర్ల నుండి వీడిపోయిన అనేక కుటుంభాలవారు వివిధ ప్రాంతాలలో నేటికీ, కంచర్లవారిగానే ఛలామణీ అగుచూ నివసిస్తున్నారు.

వర్గం:ఇంటిపేర్లు
గ్రేట్ మొగల్ డైమండ్

**గ్రేట్ మొగల్ వజ్రం** దక్షిణ భారతదేశంలోని గోల్కొండ ప్రాంతంలోని కోళ్లూరు గనుల్లో 1650 లో కనుగొని ఉండవచ్చని భావిస్తున్నారు. టావెర్నియర్ ఈ వజ్రాన్ని "ఒక గుడ్డును మధ్య నుంచి కోస్తే ఎలా ఉంటుందో అలా ఉంటుంది" అని వర్ణించాడు.  

## చరిత్ర
రెండు కుటుంబాల మధ్య దౌత్యంలో భాగంగా 5 వ మొఘల్ చక్రవర్తి షాజహాన్కు 787 క్యారట్ల ఈ ముతక వజ్రాన్ని ఎమిర్ జెమ్లా బహుమతిగా ఇచ్చాడు.   జెమ్లా దీనిని "పరిమాణం లోను, అందంలోనూ అసమానమైనదిగా భావించే ప్రసిద్ధ వజ్రం" అని అన్నాడు.  

ఓర్టెన్సియో బోర్జియో అనే ఒక వెనిస్‌కు చెందిన రత్నాల కళాకారుడికి ఈ రత్నాన్ని కోసే పని అప్పగించారు. సంబంధ రాతి కట్ కేటాయించిన జరిగింది. గ్రేట్ మొగల్ వజ్రంలో అనేక మాలిన్యాలు ఉండేవని భావిస్తున్నారు. ఆ మాలిన్యాలు పోయేందుకు సాధారణంగా రాళ్ళను చిన్నచిన్ వజ్రాన్ని అనేక చిన్న చిన్న వజ్రాలుగా కోస్తారు. కానీ ఈ వజ్రాన్ని అలా కోసేందుకు బోర్జియో తిరస్కరించాడు. ఆ లోపాలు పోయే వరకు దాన్ని గ్రైండింగు చేసి మాలిన్యాల సమస్యను పరిష్కరించాలని అతడు నిర్ణయించుకున్నాడు. కానీ బోర్జియో మొత్తం పనిని చెడగొట్టి పెట్టాడు. వజ్రం బరువు కూడా బాగా తగ్గిపోయింది. షాజహాన్ గొప్ప సంయమనం చూపిస్తూ, బోర్గియో తల తీయకుండా వదిలేసాడు. దాని బదులు అతని అసమర్థతకు గాను అతనికి 10,000 రూపాయలు (అతని వద్ద ఉన్న మొత్తం డబ్బంతా అదే) జరిమానా విధించాడు. అయితే బోర్జియో ఈ వజ్రాన్ని కోసే ఈ కథ తప్పని ఇటీవలి పరిశోధనల్లో తేలింది. క్రెమ్లిన్‌లోని కేథరీన్ ది గ్రేట్ యొక్క ఇంపీరియల్ రష్యన్ రాజదండంలో భాగమైన ఓర్లోవ్‌ వజ్రపు కథా ఇదీ కలిసిపోయాయి.  

1665 ప్రాంతంలో షాజహాన్ కుమారుడు, ఔరంగజేబు, ప్రసిద్ధ స్వర్ణకారుడు, ప్రపంచ యాత్రికుడూ అయిన జీన్ బాప్టిస్ట్ టావెర్నియర్ కు ఈ రాయి చూపించాడు. ఆ సమయంలో టావెర్నియర్ తన సిక్స్ వాయేజెస్‌లో ఇలా రాశాడు: "అకెల్ ఖాన్ (చక్రవర్తి ఆభరణాల అధికారి) నా చేతుల్లో ఉంచిన మొదటిది గొప్ప వజ్రం. ఇది గులాబీ కట్. గుండ్రంగా ఉంది,  ఒక వైపు చాలా ఎత్తుగా ఉంది. దిగువ అంచున కొంచెం పగులు ఉంది. అందులో కొద్దిగా లోపం ఉంది. దీని నీరు బాగుంది. బరువు 319-1 / 2 రేటి లు, ఇది మా క్యారెట్లలో 280 అవుతుంది. ఒక రేటి అంటే క్యారెట్‌లో  ⅞వ వంతు."  

తరువాత, గ్రేట్ మొగల్ వజ్రాన్ని లాహోర్ సుబాకు తీసుకువెళ్ళారు. పర్షియన్ పాలకుడు నాదిర్ షా మొఘల్ ఇండియాపై దాడి చేసి, లాహోర్, ఢిల్లీలను ఆక్రమించినప్పుడు, అతడు దోచుకున్న సంపదలో ఇది కూడా ఉంది. 1739 లో నాదిర్ షా పంజాబ్ నవాబుల నుండి ఈ వజ్రాన్ని తన స్వస్థలం ఇస్ఫహాన్‌కు తీసుకువెళ్ళాడు. అయితే, నాదిర్ షా వద్ద ఇది ఉన్నది స్వల్పకాలమే. 1747 లో అతడు హత్యకు గురయ్యాడు. ఈ వజ్రం అదృశ్యమైంది.   

## ఇవికూడా చూడండి
* గోల్కొండ వజ్రాలు
* కోహినూరు వజ్రం
* నిజాం వజ్రం
* జాకబ్ డైమండ్
* గోల్కొండ వజ్రం

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:వజ్రాలు
రోహిణి రాకెట్

**రోహిణి** భారతీయ అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థ అభివృద్ధి చేసిన సౌండింగ్ రాకెట్‌ల శ్రేణి. వాతావరణ అధ్యయనం కోసం ఈ రాకెట్‌ను తయారు చేసారు. ఈ శ్రేణిలో ప్రస్తుతం RH-200, RH-300 Mk-II, RH-560 Mk-II రాకెట్లు ఉపయోగంలో ఉన్నాయి. ఇవి 8 నుండి 100 కిలోగ్రాముల పేలోడ్లను మోసుకుపోగలవు. 80 నుండి 470 కిలోమీటర్ల ఎత్తుకు చేరగలవు. ఈ రాకెట్లను తుంబాలోని తుంబా ఈక్వటోరియల్ రాకెట్ లాంచింగ్ స్టేషన్ (TERLS), ఒరిస్సాలోని బాలసోర్, శ్రీహరికోట లోని సతీష్ ధావన్ అంతరిక్ష కేంద్రం ల నుండి ప్రయోగిస్తారు.
thumb|రోహిణి రాకెట్ శ్రేణి

## పేరు వివరణ
రోహిణి శ్రేణిలోని రాకెట్ల పేర్లు ఇంంగ్లీషు పేరు ప్రకారం RH ("Rohini") తో మొదలౌతాయి. ఆ తరువాత వచ్చే సంఖ్య దాని వ్యాసాన్ని మిల్లీమీటర్లలో సూచిస్తుంది. .

## శ్రేణి
; RH-75
భారత్ స్వంతంగా తయారుచేసిన మొదటి సౌండింగు రాకెట్టు RH-75. 1967 నవంబరు 20 న దీన్ని తొలిసారి ప్రయోగించారు, TERLS నుండి. అది 75 మిల్లీమీటర్ల వ్యాసంతో, 32 కిలోగ్రాముల బరువుంది. 1968 సెప్టెంబరు వరకు దాన్ని 15 సార్లు ప్రయోగించారు.
; RH-125
RH-125 ను మొదటిసారి 1971 అక్టోబరు 9 న శ్రీహరికోట నుండి మొదటిసారి ప్రయోగించారు. ఘన ఇంధనాన్ని ఉపయోగించే రెండు దశల రాకెట్టు అది. 7 కెజి బరువును 19 కిమీ ఎత్తుకు తీసుకుపోగలదు. 1970 జనవరి, 1971 అక్టోబరుల మధ్య అది రెండు సార్లు ప్రయణించింది.
; RH-200
RH-200 గరిష్ఠంగా 80 కిమీ ఎత్తుకు చేరగలదు. దీని మరొక కూర్పు RH-300 Mk-II, 160 కిమీ ఎత్తుకు, మరో కూర్పు RH-560 Mk-II, 470 కిమీ ఎత్తుకూ చేరగలవు.

## అనువర్తనలు
RH-200 ను వాతావరణ పరిశీలనలకు వాడుతారు. RH-300 Mk-II ను ఉచ్ఛ వాతావరణ పరిశీలనకు, RH-560 Mk-II అయనావరణ పరిశీలనకు వాడుతారు. 

## ఇవి కూడా చూడండి
అడ్వాన్స్‌డ్ టెక్నాలజీ వెహికిల్

## మూలాలు వనరులు

వర్గం:ఇస్రో ప్రయోగించిన సౌండింగు రాకెట్లు
దత్తు బాబన్ భోకనాల్

thumb|దత్తు బాబన్ భోకనాల్
**దత్తు బాబన్ భోకనాల్** 2016 రియో ఒలింపిక్ క్రీడలలో రోయింగ్కి ఎంపిక అయిన వ్యక్తి . ఇతను దక్షిణ కొరియాలో జరిగిన FISA ఆసియా, ఓషియానియా ఒలింపిక్ ఎంపిక రెగాట్టాలో పురుషుల స్కల్ ఈవెంట్లో 7 నిమిషాల 07.63 సెకండ్లలో పూర్తిచేయడం ద్వారా ఒలింపిక్స్ కి ఎంపిక కావడం జరిగింది. ఇతను రియో ఒలింపిక్ క్రీడలకి ఎంపికైన ఏకైక భారతీయ రోయర్, భారతదేశం నుంచి ఒలింపిక్స్కి ఎంపికైన తొమ్మిదవ రోయింగ్ ఆటగాడు.

## వ్యక్తిగత జీవితం
భోకనాల్ 1991లో మహారాష్ట్రలోని తాలెగావ్ అనే చిన్న ఊరిలో రాళ్ళు పగులగొట్టే కార్మిక కుటుంబంలో పుట్టాడు. అమ్మ పేరు ఆశ భావన భోకనాల్. 2012 నుంచి భారత సైనిక దళంలో పనిచేస్తున్నాడు.

## రోయింగ్ వ్రత్తి ప్రగతి
2012లో పూణేలోని బొంబాయి ఇంజినీరు గ్రూపు ఖడ్కి కేంద్రంలో రోయింగ్ ప్రారంభించిన ఇతడు 2013లో పూణే లోని సైనికదళ రోయింగ్ నోడ్ కి మారాడు. ఇతని మొదటి గురువు పేరు కుశ్రత్ ఆలీ. ప్రస్తుతం ఇతను జాతీయ ముఖ్య కోచ్ అయిన ద్రోణాచార్య ఇస్మాయిల్ బైగ్ వద్ద శిక్షణ పొందుతున్నాడు.

ఇతను ప్రస్తుతం ఒలింపిక్స్ లో పథకం తేగల వ్యక్తులకు శిక్షణ ఇచ్చేందుకు ధనం సమకూరించే Target Olympic Podium (ఒలింపిక్ వేదిక లక్ష్యం) పథకంలో భాగంగా ఆర్థిక సహాయం పొందుతున్నాడు.

## విజయాలు
2014లో జాతీయ రోయింగ్ పోటీలలో ఇతను సర్వీసెస్ తరఫున రెండు స్వర్ణ పతకాలను పొందాడు.

చైనాలో జరిగిన 2014 ఆసియా క్రీడలలో అయిదవ స్థానం సంపాదించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:1991 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
చేపల పొదుగుదల స్థల కేంద్రము

**చేపల పొదుగుదల స్థల కేంద్రాలు** అనేవి చేపలను కృత్రిమంగా సృష్టించిండానికి ఉపయోగించే ప్రదేశాలు. ప్రపంచ వ్యప్తంగా చేపల సాగు ద్వారా వచ్చే ఆధాయం 2008వ సంవత్సరంలో US$98.4 మిలియన్లు. ఈ ఆధాయంలో చైనా మెుదటి స్థానం దక్కించుకుంది.

## కృత్రిమంగా చేప పొదుగుదల ప్రక్రియ

#చేప పొదుగుదల స్థల కేంద్రాలను క్రిమినాశకాలతో శుద్ధి చేయుట.
#చేప పొదుగుదల స్థల కేంద్రాలకు అవసరమైన సమిదనలు ఎరియేటర్, శలైన్ నీళ్ళు, పొదుగుదల పాత్ర, కత్తి, ఈకలు, ముఖ్యమైనది **ఒవాప్రిమ్ ఇంజక్షన్.**
# సంవత్సరం పైబడిన ఆడ, మగ చేపలు. (బ్రుడ్ స్టాక్)
# కృత్రిమ హార్మోన్ అయిన ఒవిప్రిమ్ 0.5ml సూది ద్వారా ఆడ చేపకు ఎక్కించాలి.
#మగ చేపను చంపి దాని వృష్ణా సంచులను బయిటకు కత్తితో తీసి తర్వాత అందులో నుండి వీర్యాన్ని (వీర్యకణాలను) జాగ్రత్తగా సేకరించాలి.
# ఇంజక్షన్ ఇచ్చిన 24-35 గంటల తర్వాత ఆడ చేప నుండి పొత్తి కడుపును గట్టిగా నులమడం ద్వారా జన (గుడ్లను) బయిటకు తీయాలి.ఈ ప్రక్రియను స్ట్రిప్పింగ్ అంటారు.
# మగ చేప వీర్యాన్ని ఆడ చేప జనపై పోసి ఈకలతో సున్నితంగా కలపాలి. తరువాత శేలైన్ నీళ్ళను కలపాలి. ఈ ప్రక్రియ పొదుగుదల పాత్ర లేదా ప్లాష్టిక్ పాత్రలో జరపాలి.
#ఈ పాత్రను 20-30 డిగ్రీల ఉష్ణోగ్రత తగిలేలా చూడాలి. లేదా ఒక కరెంటు బల్బును అమర్చాలి.
#సుమారు 24-48 గంటలలో చేప పిల్లలు తయారైవుతాయి.

## మూలాలు

వర్గం:జల వ్యవసాయం
వర్గం:చేపల పెంపకం
పడుచు పిల్ల పగటి దొంగలు

**పడుచు పిల్ల పగటి దొంగలు** 1975, అక్టోబర్ 4న విడుదలైన తెలుగు సినిమా. జ్యోతిలక్ష్మి, హలం నటించిన ఈ చిత్రానికి దర్శకుడు విజయ్.శ్రీనివాసా ఇంటర్నేషనల్ పతాకంపై, వి. కె. శ్రీనివాసన్ నిర్మించిన ఈ చిత్రానికి సంగీతం రాజన్ - నాగేంద్ర సమకూర్చారు. 
## నటీనటులు
* జ్యోతిలక్ష్మి
* హలం
## సాంకేతికవర్గం
* దర్శకత్వం: విజయ్
* నిర్మాత: వి.కె.శ్రీనివాసన్
* సంగీతం: రాజన్ - నాగేంద్ర 
* నిర్మాణ సంస్థ:శ్రీనివాసా ఇంటర్నేషనల్ 
* విడుదల:04:10:1975.
## మూలాలు

వర్గం:డబ్బింగ్ సినిమాలు
వర్గం:హలం నటించిన సినిమాలు
కొమ్మరమడుగు

**కొమ్మరమడుగు** చిత్తూరు జిల్లా, వెంకటగిరి కోట మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.
అంకం

**అంకము** లేదా అంకం దశ రూపకాలలో ఒకటి.
ఏదేనీ నాటకాన్ని పది రకాలుగా చేయవచ్చని సంస్కృత సాహిత్యం విభజిస్తుంది. వాటిలో ఈ అంకము తొమ్మిదవది. ఈ రూపకప్రకారానికి ఉత్సృష్టికాంకము అని నామాంతరము కూడా ఉంది. నాటక భాగమైన అంకంతో సార్ధక్యం కల్పించడం కోసం దీనిని కొందరు ఉత్సృష్టికాంకం అంటారు. దీనిలో ఇతివృత్తం ప్రఖ్యాతమైందిగానీ, వికృతమైందిగాని కావచ్చు. కరుణము ప్రధాన రసం. వీరాది ఇతర రసాలు కూడా ఉంటాయి. నాయకులు ప్రాకృత మనుషులు. ఇందులో స్త్రీ విషయాన్ని తరచుగా, యుద్ధ జయాపజయాదులను వాఙ్మాత్రంగా ఉపయోగించాలి. సంధి వృత్యాదులలో ఇది భాణతుల్యము. 
## దశరూపకసారము ప్రకారం
దీనికి ఉత్సృష్టికాంకమని మారుపేరుంది. ఈ విధానంలో వస్తువు ముఖ్యమైనది. కవి కల్పన వలన ఇది పెరుగుతుంది. అంకములో ఒకే అంకము ఉంటుంది. నాయకులు తెలివిలేని వాళ్ళుగా ఎక్కువ సంఖ్యలో ఉంటారు. ప్రధాన రసము కరుణము, అనేక స్త్రీలు శోకిస్తారు. సంధి, వృత్తి అంగాదులు భాణములో లాగానే ఉంటాయి. జయాపజయములు, వైరాగ్య విచారాలు వస్తాయి. యుద్ధము మాటలతోనే వర్ణించబడుతుంది. ఉదాహరణ : శర్మిష్ఠాయయాతి. 

## మూలాలు

వర్గం:నాటక భేదములు
కొండబోలు

**కొండబోలు** తెలుగువారిలో కొందరి ఇంటిపేరు.

# కొండబోలు బసవ పున్నయ్య
# హరి కొండబోలు
గోల్డెన్ జూబ్లీ డైమండ్

**గోల్డెన్ జూబ్లీ డైమండ్** లేదా ఫెట్ కాంచనఫిసెక్ అనేది ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద, మెరుగుపెట్టిన వజ్రం. ఇది 545.67 క్యారెట్ల (109.134 గ్రా) బరువున్న గోధుమ రంగు వజ్రం. ఇది కుల్లినాన్ వజ్రం I ("గ్రేట్ స్టార్ ఆఫ్ ఆఫ్రికా")  కంటే 15.37 క్యారెట్లు (3.074 గ్రా) పెద్దది. గోల్డెన్ జూబ్లీ డైమండ్‌ను 1985 లో థాయిలాండ్ లోని ప్రీమియర్ మైన్ (ఇప్పుడు కుల్లినన్ డైమండ్ మైన్) లో కనుగొన్నారు. ఈ గని లోనే కుల్లినన్ డైమండ్ (1905), టేలర్–బర్టన్ (1966), సెంటెనరీ (1986) వంటి ఇతర ప్రసిద్ధ డైమండ్లు కూడా లభించాయి. 

## చరిత్ర
మొదట "పేరులేని గోధుమ రంగు" వజ్రంగా ఉదహరించిన ఈ గోల్డెన్ జూబ్లీ వజ్రాన్ని 755.5 క్యారెట్ల (151 గ్రా) పెద్ద గోధుమ రంగు ముడి వజ్రం నుండి కోశారు. ఇది 1985 లో దక్షిణాఫ్రికాలోని ప్రీమియర్ మైన్సు నీలిరంగు నేలలో దొరికింది. 

1990 వరకూ ఈ వజ్రం గురించి బాహ్య ప్రపంచానికి పెద్దగా తెలియదు. దానిని ప్రస్తుత రూపానికి తీసుకురావడానికి రెండు సంవత్సరాల సమయం పట్టింది. విశాలమైన ఉపరితలం, అంతర్గతంగా ఉన్న లోతైన పగుళ్ళు వంటి కారణాల వలన ఈ పెద్ద వజ్రాన్ని కత్తిరించడం లోను, మెరుగులు పెట్టడం లోనూ అనేక సవాళ్ళు ఎదురయ్యాయి. డి బీర్స్ సంస్థ, కొత్త కత్తిరింపు సాంకేతికతను పరీక్షించడానికి దీన్ని ఒక అవకాశంగా మలుచుకుంది. గోల్డెన్ జూబ్లీ వజ్రాన్ని కత్తిరించడంలో ఉపయోగించిన సాంకేతికతనే, ఆ తరువాత సెంటెనరీ వజ్రాన్ని కత్తిరించడంలోనూ ఉపయోగించారు. ఈ సెంటెనరీ వజ్రం చిన్నదీ (273.85 క్యారెట్లు), దోషరహితమైనదీ, రంగులేనిదీను.

వజ్రాన్ని కత్తిరించడానికి డి బీర్స్ సంస్థ, గాబ్రియేల్ టోల్కోవ్స్కీని నియమించుకుంది. రంగులేని సెంటినరీ వజ్రాన్ని కోసేందుకు అభివృద్ధి చేస్తున్న ప్రత్యేక సాధనాలు, కత్తిరింపు పద్ధతులను పరీక్షించడానికి కూడా గాబ్రియేల్ టోల్కోవ్స్కీని  నియమించుకున్నారు.

థాయ్ డైమండ్ తయారీదారుల సంఘం లామ్ చాబాంగ్‌లో థాయ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ ప్రదర్శనలో ప్రదర్శించడానికి పేరులేని ఈ వజ్రాన్ని థాయిలాండ్‌కు తీసుకువచ్చింది. 1988లో డి బీర్ శతాబ్ది ఉత్సవాలను ప్రకటించడానికి దీన్ని ఎంపిక చేసారు.

## రాయల్ స్వర్ణోత్సవం కోసం ప్రదర్శన
1996 లో డి బీర్స్ థాయిలాండ్ పెట్టుబడుల బోర్డు ఉత్సవంలో ఈ వజ్రాన్ని ప్రదర్శించింది. దాని అందాన్ని గుర్తించిన థాయ్ వ్యాపారవేత్తల బృందం సుమారు $6 మిలియన్లకు ఆ రాయిని కొనుగోలు చేసింది. రాజ భూమిబోల్ అదుల్యదేజ్ సింహాసనాన్ని అధిష్టించిన 50 వ వార్షికోత్సవం సందర్భంగా వ్యాపారవేత్తలు సంయుక్తంగా అతనికి గోల్డెన్ జూబ్లీ  వజ్రాన్ని సమర్పించారు. ఈ వజ్రాన్ని రాజదండంపై గానీ రాజముద్రపై గానీ అమర్చాలన్న తొలి ప్రతిపాదనలు అమలు కాలేదు. మొదట్లో స్వర్ణోత్సవాన్ని రాజదండంలో అమర్చాలని అనుకున్నారు. తదుపరి దానిని రాజ ముద్రలో అమర్చాలని తలపెట్టారు.

## ఆశీర్వాదాలు
పోప్ ఆశీర్వాదం కోసం ఈ వజ్రాన్ని వాటికన్‌లోని పోప్ జాన్ పాల్ II వద్దకు తీసుకువెళ్లారు. దీనిని థాయిలాండ్ బౌద్ధ సుప్రీం పాట్రియార్క్ కూడా ఆశీర్వదించారు.

## ప్రదర్శనలు
గోల్డెన్ జూబ్లీ వజ్రాన్ని బ్యాంకాక్‌లోని 59 అంతస్తుల ఆభరణాల వాణిజ్య కేంద్రంలోను, హెన్రీ హో లాట్ ఫ్రావో లోని సెంట్రల్ డిపార్ట్‌మెంట్ స్టోరు లోను, అంతర్జాతీయంగా బాసెల్ (స్విట్జర్లాండ్) లోను, యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఆప్ అమెరికాలో నెబ్రాస్కా, ఒమాహాలోని బోర్షీమ్స్ (వారెన్ బఫెట్ బెర్క్‌షైర్ హాత్వే ఇంక్ యాజమాన్యంలో) లోను, కాలిఫోర్నియాలోని పాలో ఆల్టోలోని గ్లీమ్స్ జ్యువెలర్స్‌లోనూ ప్రదర్శించారు. ఇది ఇప్పుడు రాయల్ రెగాలియాలో భాగంగా గ్రాండ్ ప్యాలెస్‌లో ఉంది.

## విలువ
స్వర్ణోత్సవ వజ్రం విలువ $4, $12 మిలియన్ డాలర్ల మధ్య ఉంటుందని నమ్ముతారు. వేలంలో అమ్మితే, ప్రముఖ వ్యక్తులతో (థాయిలాండ్ రాయల్టీ) దీనికి ఉన్న అనుబంధం కారణంగా గణనీయంగా ఎక్కువ ధర లభించే అవకాశం ఉంది.

## మూలాలు

వర్గం:వజ్రాలు
పెద్ద రామిరెడ్డి గారి పల్లి

**పెద్ద రామిరెడ్డి గారి పల్లి** వైఎస్ఆర్ జిల్లా, రాయచోటి మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం
కుల్లినాన్ డైమండ్

**కుల్లినాన్ డైమండ్** (**Cullinan Diamond**) అనేది 3,106.75 క్యారెట్ల (621.35 గ్రా) బరువును కలిగి ఉండిన ఒక పెద్ద జెమ్-క్వాలిటీ డైమండ్, ఇది 26 జనవరి 1905 న దక్షిణ ఆఫ్రికా లోని కుల్లినాన్ లో ప్రీమియర్ నెం. 2 గని వద్ద కనుగొనబడింది. దీనికి తరువాత గని యొక్క చైర్మన్, థామస్ కుల్లినాన్ పేరు పెట్టబడింది. ఇది యునైటెడ్ కింగ్‌డం యొక్క కింగ్ ఎడ్వర్డ్ VII కు తన 66వ పుట్టినరోజు సందర్భంగా బహుకరించబడింది. ఇది సానపెట్టి తీర్చిదిద్దిన అనేక రత్నాలలో అతిపెద్దది, సానపెట్టి తీర్చిదిద్దిన ఈ వజ్రానికి 530.4 క్యారెట్ల (106.08 గ్రా) వద్ద **కుల్లినాన్ I** లేదా **స్టార్ ఆఫ్ ఆఫ్రికా** అని పేరు పెట్టబడింది, ఇది ప్రపంచంలో అతిపెద్ద క్లియర్ కట్ వజ్రం.

వర్గం:వజ్రాలు
టోనర్

టోనర్ అనేది లేజర్ ప్రింటర్లు,  ఫోటోకాపియర్‌లలో సాధారణంగా టోనర్ కార్ట్రిడ్జ్ ద్వారా కాగితంపై ముద్రిత సమాచారం,  చిత్రాలను రూపొందించడానికి ఉపయోగించే పొడి మిశ్రమం.  ఎక్కువగా గ్రాన్యులేటెడ్ ప్లాస్టిక్, ప్రారంభ మిశ్రమాలలో కార్బన్ పౌడర్, ఐరన్ ఆక్సైడ్ మాత్రమే జోడించబడ్డాయి; ఇప్పుడు ట్రైబోఎలక్ట్రిఫికేషన్ కోసం పాలీప్రొఫైలిన్, ఫ్యూమ్డ్ సిలికా,  వివిధ ఖనిజాలను కలిగి ఉన్న మిశ్రమాలు ఉన్నాయి. మొక్కల నుండి పొందిన ప్లాస్టిక్‌ను ఉపయోగించే టోనర్ పెట్రోలియం ప్లాస్టిక్‌కు ప్రత్యామ్నాయంగా కూడా ఉంది. టోనర్ కణాలు ఫ్యూజర్ యొక్క వేడి ద్వారా కరిగించబడతాయి మరియు అందువల్ల కాగితంతో బంధించబడతాయి.

మునుపటి ఫోటోకాపియర్‌లలో, ఈ తక్కువ-ధర కార్బన్ టోనర్‌ను వినియోగదారుడు బాటిల్ నుండి యంత్రంలోని రిజర్వాయర్‌లోకి పోస్తారు.  తరువాత కాపీయర్‌లు మరియు మొదటి 1984 హ్యూలెట్-ప్యాకర్డ్ లేజర్‌జెట్ నుండి లేజర్ ప్రింటర్లు, సీల్డ్ టోనర్ కార్ట్రిడ్జ్ నుండి నేరుగా ఫీడ్ చేయబడతాయి.

కలర్ కాపీయర్‌లు మరియు ప్రింటర్‌లలో ఉపయోగించడానికి లేజర్ టోనర్ కార్ట్రిడ్జ్‌లు సియాన్, మెజెంటా, పసుపు మరియు నలుపు (CMYK) సెట్‌లలో వస్తాయి, ఇది మిక్సింగ్ ద్వారా చాలా పెద్ద రంగు స్వరసప్తకాన్ని ఉత్పత్తి చేయడానికి అనుమతిస్తుంది.

## మూలాలు

వర్గం:కంప్యూటర్ ప్రింటర్లు
ముస్లింపాలెం

ముస్లిమ్ పాలెం చిత్తూరు జిల్లా, వరదయ్యపాలెం మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం
యాదాటి కాశీపతి

thumb|యాదాటి కాశీపతి
**యాదాటి కాశీపతి** అనంతపురం జిల్లాకు చెందిన ప్రముఖ పాత్రికేయుడు, రచయిత.
## విశేషాలు
ఇతడు ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఎంఏ (జర్నలిజం) చదివాడు. ఎం.ఎ.లో బంగారుపతకం సాధించాడు. చదువు పూర్తి అయిన తరువాత ఇతనికి డిప్యూటీ కలెక్టర్ ఉద్యోగం వచ్చింది. అయితే చండ్ర పుల్లారెడ్డి సలహాతో ఆ ఉద్యోగాన్ని త్యజించి విప్లవ ఉద్యమానికి అంకితమయ్యాడు. 
### రాజకీయ జీవితం
ఇతడు తరిమెల నాగిరెడ్డి నాయకత్వంలో 1967 నుండి విప్లవ ఉద్యమంలో పనిచేశాడు. సి.పి.ఐ. (ఎం.ఎల్.) ఏర్పడక ముందు కో-ఆర్టినేషన్ కమిటీలో, ఆ తర్వాత చండ్ర పుల్లారెడ్డి నాయకత్వంలో సి.పి.ఐ. (ఎం.ఎల్.)లో చురుకైన పాత్ర పోషించాడు. 1972లో గుంటూరు లో జరిగిన విరసం మహాసభల్లో కార్యవర్గ సభ్యునిగా ఎన్నికయ్యాడు. భారత చైనా మిత్రమండలి, ఎ.పి.సి.ఎల్.సి వ్యవస్థాపకులలో ఇతడు కూడా ఉన్నాడు. వేలాదిమందికి అరటిపండు ఒలిచిపెట్టినట్లుగా రాజకీయ అర్థశాస్త్రాన్ని బోధించడంలో ఇతడికి ఇతడే సాటి. చండ్ర పుల్లారెడ్డి తరిమెల నాగిరెడ్డి, రామనర్సయ్య తదితర ఎంతో మంది విప్లవ కారులతో కలిసి పనిచేసిన అనుభవం ఇతడికి ఉంది. ఎమర్జెన్సీ సమయంలో 21 నెలల పాటు ముషీరాబాద్‌ లో జైలు జీవితం గడిపాడు. జైల్లో ఈయనతో పాటు ఉన్న వరవరరావు, ఇతర ముఖ్యనేతలెందరికో రాజకీయ తరగతులను బోధించాడు. సీపీఐ (ఎంఎల్) పార్టీ తరపున సిరిసిల్ల నుంచి ఎమ్మెల్యేగా పోటీ చేశాడు. 1978లో శ్రీకాకుళం జిల్లా పాతపట్నం లో అక్కడే పాటలు పాడే ఓ గిరిజన యువతిని పెళ్ళి చేసుకొని ఆదర్శంగా నిలిచాడు.

### పాత్రికేయ జీవితం
ఇతడు సి.పి.ఐ. (ఎం.ఎల్.) పార్టీ పత్రిక ''విమోచన"కు 1977 నుండి 1979 వరకు సంపాదకుడిగా పనిచేశాడు. జనశక్తి, ప్రజాపంథా పత్రిక సంపాదకమండలిలో సభ్యుడు. సంఘర్షణ అనే పత్రికకు కూడా సంపాదకుడిగా పనిచేశాడు. తరువాతి కాలంలో ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్, ఆంధ్రప్రభ, వార్త లలో 20 సంవత్సరాల పాటు జర్నలిస్టుగా పనిచేశాడు. కలర్ చిప్స్ అనే సంస్థలో కొంత కాలం పనిచేశాడు.

### రచయితగా
రామనర్సయ్య, జంపాల చంద్రశేఖర్ ప్రసాద్‌లను బూటకపు ఎన్కౌంటర్‌లో పోలీసులు చంపినప్పడు ఇతడు వ్రాసిన 'ఉయ్యాలో... జంపాలో' అనే పాట ప్రజల నోళ్లలో నానింది. అంతే కాకుండా పి.డి.ఎస్.యు సంస్థ గీతం 'బిగించిన పిడికిలి -పీడీఎస్‌యూ చిహ్నం' పాటను కూడా వ్రాశాడు. తెలుగు సమాజానికి ఎంతో మంది జాతీయ అంతర్జాతీయ విప్లవ బుద్ధిజీవులను పరిచయం చేసిన ఘనత ఇతనిది. 1980 దశకంలో ఉన్నపుడు విప్లవ నాయకుడు సత్యనారాయణ సింగ్ ఉపాన్యాసాన్ని ఇతడు తెలుగులో తర్జుమా చేసేవాడు. ఇతడు శ్రీశ్రీకి అత్యంత ఆప్తుడు. శ్రీశ్రీ కవిత్వం ఎప్పడూ ఇతడి పెదాలపై ఆడుతూ ఉండేది. ఇతడు చివరిదశలో పార్కిన్సన్ వ్యాధితో బాధపడుతూ కూడా 'మధ్యతరగతి మందు హాసం' అనే పేరుతో శ్రీశ్రీ సాహిత్యంపై విమర్శనాత్మక గ్రంథాన్ని వెలువరించాడు.
## మరణం
ఇతడు అనారోగ్యం కారణంగా 2016, ఆగస్టు 11వ తేదీన హైదరాబాదులో మరణించాడు.
## మూలాలు

వర్గం:అనంతపురం జిల్లా రచయితలు
వర్గం:కమ్యూనిస్టు నాయకులు
వర్గం:పాత్రికేయులు
వర్గం:సంపాదకులు
వర్గం:2016 మరణాలు
కొత్తపట్నము

**కొత్తపట్నము** విశాఖపట్నం జిల్లా, రాంబిల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామం
గొడుగుపేట

**గొడుగుపేట** పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, ద్వారకా తిరుమల మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం  గ్రామం
కోనేరు నాగేశ్వరరావు

**కోనేరు నాగేశ్వరరావు** తెలుగుదేశం పార్టీ నాయకుడు, మాజీ మంత్రి.
## జీవిత విశేషాలు
ఆయన కృష్ణా జిల్లా మారేడుమాక గ్రామంలో అత్యుతరామయ్య, సీతమ్మ దంపతులకు రెండవ సంతానంగా 1937 ఆగష్టు 30 న జన్మించాడు. 1954లో ఫారెస్టు కాంట్రాక్టర్‌గా కొత్తగూడెం వచ్చి ఆయన ఇక్కడే స్థిరపడ్డాడు. 1959లో ధనలక్ష్మిని వివాహం చేసుకున్న ఆయనకు కూతురు ఉషారాణి, కొడుకులు పూర్ణచందర్‌రావు, సత్యనారాయణ ఉన్నారు.
## రాజకీయ జీవితం
1982 లో తెలుగుదేశం పార్టీ ఆవిర్భావం సందర్భంగా ఆంధ్రప్రదేశ్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి నందమూరి తారకరామారావు పిలుపు మేరకు తెలుగుదేశం పార్టీలో చేరాడు. ఆయన 1983లో తొలిసారిగా కొత్తగూడెం శాసనసభ నియోకవర్గం నుంచి శాసన సభ్యునిగా ఎన్నికయ్యాడు.  తర్వాత 1985, 1994లో ఇదే నియోజకవర్గం నుంచి శాసన సభ్యుడిగా గెలిచాడు. 1988లో ఎన్టీఆర్‌ కేబినెట్‌లో చిన్న నీటిపారుదల శాఖ మంత్రిగా పనిచేశాడు. 1991 నుంచి 1994 వరకు టీడీపీ జిల్లా అధ్యక్షుడిగా సేవలందించాడు. 1985లో భద్రాచలం ట్రస్టుబోర్డు చైర్మన్‌గా, పాల్వంచ ఏపీ స్టీల్స్‌ చైర్మన్‌గా పనిచేశాడు.

## లయన్స్‌ క్లబ్‌ గవర్నర్‌గా
సామాజిక సేవా కార్యక్రమాల్లో ముందుండే ఆయన లయన్స్‌ క్లబ్‌ కార్యక్రమాల్లో చురుగ్గా పనిచేశాడు. 13 ఏళ్లుగా లయన్స్‌ క్లబ్‌ మల్టిపుల్‌ కౌన్సిల్‌ కన్వీనర్‌గా సేవలందిస్తున్న ఆయన ప్రస్తుతం లయన్స్‌ క్లబ్‌ 324 జిల్లాల గవర్నర్‌గా ఉన్నారు. 1981 నుంచి క్లబ్‌ కార్యక్రమాల్లో చురుకైన పాత్ర పోషిస్తున్నారు.
## మరణం
ఆయన కొత్తగూడెంలోని శ్రీనగర్‌ కాలనీలో గల తన స్వగృహంలో 2016, ఆగస్టు 5, శుక్రవారం ఉదయం కన్నుమూశారు.

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు

వర్గం:తెలుగుదేశం పార్టీ రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:1937 జననాలు
వర్గం:2016 మరణాలు
వర్గం:భద్రాద్రి కొత్తగూడెం జిల్లా రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:భద్రాద్రి కొత్తగూడెం జిల్లా నుండి ఎన్నికైన ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు
వర్గం:భద్రాద్రి కొత్తగూడెం జిల్లాకు చెందిన ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర మంత్రులు
ఇంక్ కార్ట్రిడ్జ్

**ఇంక్ కార్ట్రిడ్జ్** (**Ink cartridge** లేదా **ఇంక్‌జెట్ కార్ట్రిడ్జ్** - **inkjet cartridge**) అనేది ద్రవ సిరాను కలిగి ఉండే చిన్న కంటైనర్, ఇది ఇంక్‌జెట్ ప్రింటర్‌లలో కాగితంపై టెక్స్ట్, చిత్రాలను రూపొందించడానికి ఉపయోగించబడుతుంది. ఇంక్ కాట్రిడ్జ్‌లు సులభంగా మార్చగలిగేలా రూపొందించబడ్డాయి, వినియోగదారులు అవసరమైనప్పుడు కొత్త వాటి కోసం ఖాళీ కాట్రిడ్జ్‌లను మార్చుకోవడానికి వీలు కల్పిస్తుంది. ఇంక్ కాట్రిడ్జ్‌లు సాధారణంగా అవి కలిగి ఉన్న సిరా రంగును సూచించడానికి రంగు-కోడ్ చేయబడతాయి. ఉదాహరణకు, ఒక నల్ల ఇంక్ కార్ట్రిడ్జ్ సాధారణంగా నలుపు కోసం "K" అక్షరంతో లేబుల్ చేయబడుతుంది, అలాగే రంగు సిరా కాట్రిడ్జ్‌లు సియాన్‌కు "C", మెజెంటా కోసం "M", పసుపు రంగు కోసం "Y" అక్షరాలతో లేబుల్ చేయబడివుంటాయి. ఇంక్ కాట్రిడ్జ్‌లు వివిధ రకాల పరిమాణాలు, సామర్థ్యాలలో లభిస్తాయి, వాటి జీవితకాలం ప్రింటర్ మోడల్, ప్రింటింగ్ చేసే రకం, ఉపయోగించిన ఇంక్ నాణ్యత వంటి అంశాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. కొన్ని ఇంక్ కాట్రిడ్జ్‌లు రీఫిల్ చేయడానికి వీలుగా రూపొందించబడ్డాయి, మరికొన్ని వాడిపారేసేలా రూపొందించబడ్డాయి, సిరా అయిపోతే వాటి స్థానంలో కొత్త వాటిని ఉంచారు.

"K" అనేది ప్రింటర్‌లోని నల్ల ఇంక్ కార్ట్రిడ్జ్‌ని సూచిస్తుంది. ప్రింటర్ యొక్క ఇంక్ సెట్‌లోని ఇతర మూడు రంగుల (సియాన్, మెజెంటా, పసుపు) నుండి నలుపు సిరాను వేరు చేయడానికి "K" అక్షరం ఉపయోగించబడుతుంది. "K" కాట్రిడ్జ్‌ని కొన్నిసార్లు "బ్లాక్ కీ" క్యాట్రిడ్జ్‌గా సూచిస్తారు, ఎందుకంటే ఇది ప్రింట్‌అవుట్‌లో పూర్తి స్థాయి రంగులను ఉత్పత్తి చేయడానికి ఇతర రంగు కాట్రిడ్జ్‌లతో కలిపి ఉపయోగించబడుతుంది.

మరోవైపు, "CMY" అంటే సియాన్, మెజెంటా, పసుపు, ఇవి కాంతి యొక్క ప్రాథమిక రంగులు. ప్రింటింగ్‌లో, ఈ రంగులను వివిధ నిష్పత్తిలో కలపడం ద్వారా అన్ని ఇతర రంగులను సృష్టించడానికి ఉపయోగిస్తారు. వివిధ మొత్తాలలో సియాన్, మెజెంటా, పసుపు సిరాను కలపడం ద్వారా, ప్రింటర్ విస్తృత శ్రేణి రంగులను ఉత్పత్తి చేస్తుంది. దీనిని CMY కలర్ మోడల్ అని పిలుస్తారు, చాలా ఇంక్‌జెట్ ప్రింటర్లలో ఉపయోగించబడుతుంది. "K" అనేది బ్లాక్ ఇంక్ కార్ట్రిడ్జ్‌ని సూచిస్తుంది, ఇది ప్రింటింగ్‌లో పూర్తి స్థాయి రంగులను ఉత్పత్తి చేయడానికి CMY రంగు కాట్రిడ్జ్‌లతో పాటు ఉపయోగించబడుతుంది. CMY అనేది ప్రింట్‌అవుట్‌లో అన్ని ఇతర రంగులను సృష్టించడానికి ఉపయోగించే ప్రాథమిక రంగు కాట్రిడ్జ్‌లను సూచిస్తుంది.

## ఇవి కూడా చూడండి
* రంగు

## మూలాలు

* How Is Inkjet Printing Done?
* How to Manually Clean Clogged Ink Cartridges
* How an ink jet printer works
* The Manufacture of Printer Ink Cartridges: Materials

వర్గం:కంప్యూటర్ ప్రింటర్లు
కాకర్ల కొండలరావు

**కాకర్ల కొండలరావు** ప్రసిద్ధుడైన శతావధాని, రచయిత, ఆశుకవి. ఇతడు చిలకమర్తి లక్ష్మీనరసింహం గారికి చూపు సన్నగిల్లినప్పుడు ఆయనకు లేఖకుడుగా పనిచేశాడు.
## విశేషాలు
ఇతడు 1907వ సంవత్సరంలో పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాలోని నర్సాపురంలో జన్మించాడు. స్వయంకృషితో సంస్కృతాంధ్రాలలోని కావ్యాలు, నాటకాలు అధ్యయనం చేశాడు. ఇతను 200లకు పైగా అష్టావధానాలు, శతావధానాలు చేశాడు. కాని 1930లో చేసిన ఏలూరు శతావధానము, 1936లో చేసిన సంపూర్ణ శతావధానము మాత్రమే రికార్డు అయ్యాయి.  అతను రాసిన "ప్రసన్న రాఘవము" వారికి స్వర్ణకంకణమిచ్చినది. అతని ప్రతిభ వారి నాటక రచనముతో నలుదిక్కుల వ్యాపించెను. 

## అవధానాలలో పూరణలు
* సమస్య: **మరణముఁ గోర వచ్చినది మానిని నీ వెటు లాదరింతువో**
పూరణ:సరసుడ వంచు సూనశరశాస్త్రవరిష్ఠుడవంచు పండితా
భరణుఁడ వంచు సన్మధుర వాక్చతురత్వయుతుండవంచు భా
సుర నవయౌవన స్ఫురిత సుందరగాత్రుడవం చెఱింగి కా
మ రణముఁ గోర వచ్చినది మానిని నీ వెటు లాదరింతువో

* సమస్య: **తల చేతులలోననుండు దలప జగంబుల్**
పూరణ:కలస్థావర జంగమ జం
తులఁబుట్టింపంగఁ బెంప ద్రుంపంగ సమ
ర్థులగుట ముగురమ్మల నే
తల చేతులలోననుండు దలప జగంబుల్


* సమస్య: **పాలను దునియలుగజేసె బటు భల్లమునన్**
పూరణ:చాలగద్రావి యొకండమి
మిత్రాళి వధింపంగ నేగి యా సదనముల
న్వ్రేలెడు ఛాయాపటరూ
పాలను దునియలుగజేసె బటు భల్లమునన్


* దత్తపది: హర్షము - కర్షక - శీర్షము - వర్ష అనే పదాలతో ఋతువర్ణన.
పూరణ: హర్షముతోడ బర్హి నిచయంబులు నాట్యములం బొనర్పగా
గర్షక బృందముల్ గెరలి క్రన్నన నాగలులం గ్రహింపగా
శీర్షములెత్తి యధ్వగుల చేడెలు మేఘునిగాంచి పొంగగా
వర్ష ఘటిల్లి మేదినికిఁబందువుఁగూర్చె నికేమి చెప్పుదున్

* వర్ణన: శతావధానము వలన ప్రయోజనములు
పూరణ: విద్యాతత్వము గొంతయైన దెలియున్ బెంపౌ ముదంబబ్బు వి
ద్వద్యోధ ప్రజ శక్తియిట్టిదని సంభావింప నొప్పున సమ
గ్రోద్యోగంబు కళావిబోధ కొఱకై యొప్పారు గేళీరమాం
చద్యోగంబు శతావధానకలనన్ సంధిల్లు శ్రోతాళికిన్


## రచనలు
ఇతడు ఈ క్రింది సంస్కృత రచనలను ఆంధ్రీకరించాడు.
# తపతీసంవరణము (ఆరు అంకాల నాటకము)
# ప్రసన్నరాఘవము
# అభిజ్ఞాన శాకుంతలము
# బ్రహ్మవైవర్తమహాపురాణము
# విక్రమోర్వశీయము

## మూలాలు

వర్గం:1907 జననాలు
వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా రచయితలు
వర్గం:అవధానులు
వర్గం:శతావధానులు
గంగా పుష్కరం

**గంగా పుష్కరం** (**Ganga Pushkaram**) అనగా ప్రతి పన్నెండు సంవత్సరాలకు ఒకసారి జరుపుకునే గంగా నది యొక్క ఒక పండుగ. బృహస్పతి మేషరాశిలో ప్రవేశించినప్పుడు గంగా పుష్కరం మొదలవుతుంది, బృహస్పతి పన్నెండో రాశి అయిన మీనంలో ప్రవేశించినప్పుడు గంగా పుష్కరం పూర్తి అవుతుంది. పుష్కరకాలము సాధారణముగా ఒక సంవత్సరము పాటు ఉంటుంది. అయితే పుష్కరకాలములోని మొదటి పన్నెండు రోజులను ఆది పుష్కరము అని, చివరి పన్నెండు రోజులను అంత్య పుష్కరము అని వ్యవహరిస్తారు. ఈ మొదటి, చివరి పన్నెండు రోజులు మరింత ప్రత్యేకమైనవి. బృహస్పతి మేషరాశిలో ప్రవేశించినప్పటి నుంచి 12 రోజుల పాటు గంగా నదికి  పుష్కరుడు సకలదేవతలతో కలిసి వచ్చి ఉంటాడని ఈ పన్నెండు రోజూలలో గంగా నదిలో స్నానం చేయటం వలన సకల తీర్థాలలో స్నానం చేసిన ఫలితం దక్కుతుందని గంగా నదిలో అనేక మంది భక్తులు స్నానాలు చేస్తారు.

## ఇవి కూడా చూడండి
*కుంభ మేళా
*పుష్కరం

## మూలాలు

వర్గం:పుష్కరాలు
డోకూరి కోట్ల బాలబ్రహ్మాచార్యులు

**డోకూరి కోట్ల బాలబ్రహ్మాచారి** సహస్రాధికంగా అవధానాలు చేసి ప్రసిద్ధి చెందినవాడు.
## జీవిత విశేషాలు
ఇతడు మహబూబ్ నగర్ జిల్లా, దేవరకద్ర మండలానికి చెందిన డోకూరు గ్రామంలో 1911, ఫిబ్రవరి 15వ తేదీన జన్మించాడు.  ఇతడికి తన మూడవయేట స్ఫోటకం వచ్చి రెండు కళ్లూ కోల్పోయి అంధుడయ్యాడు. ఇతని తండ్రి అనంతరామాచార్యులు ఇతనికి వాగ్రూపంలో తెలుగు పంచకావ్యాలు, సులక్షణసారము, అప్పకవీయము, వ్యాకరణ, జ్యోతిశ్శాస్త్రాలను నేర్పాడు. తన తండ్రి వద్ద నేర్చుకున్న విద్యతో మంచి పండితుడిగా, కవిగా ఎదిగి రామాయణ, భారత, భాగవతాలను పురాణాలుగా చెప్పేవాడు. హరికథ కూడా చెప్పేవాడు. అంధుడైనా ఇతడు అనేక అవధానాలు చేసి, గొప్ప రచనలు చేసి 1983, ఏప్రిల్ 8వ తేదీన మహబూబ్ నగర్‌ మరణించాడు.

## అవధానాలు
ఇతడు గద్వాల సంస్థానంలో పోకూరి కాశీపతి చేసిన అష్టావధానాన్ని శ్రద్ధగా ఆలకించి మరునాడు తాను కూడా అవధానాన్ని నిర్వహిస్తానని చెప్పగా సంస్థానంలోని పండితులు ఆయన మాటలను నమ్మలేదు. పట్టువదలని బాలబ్రహ్మాచారి ఆ సంస్థానంలోనే రెండురోజులు ఉండిపోయాడు. చివరకు గద్వాల రాజు అనుమతి ఇవ్వగా ఇతడు విజయవంతంగా అష్టావధానాన్ని నిర్వహించాడు. అప్పటి నుండి వెనుదిరుగక ఆంధ్రదేశం అంతటా వెయ్యికి పైగా అవధానాలను చేశాడు.

ఇతడు విశాఖపట్టణం, రాజమండ్రి, మండపేట, ఏలూరు, మచిలీపట్టణం, గుడివాడ, విజయవాడ, మంగళగిరి, గుంటూరు, గురజాల, కొల్లూరు, పిడుగురాళ్ల, ఒంగోలు, తిరుపతి, చిత్తూరు, కర్నూలు, త్రిపురాంతకము, ప్రొద్దుటూరు, రాజంపేట, శ్రీశైలం, బ్రహ్మంగారి మఠం, తాడిపత్రి, యాడికి, బెళగల్లు, హైదరాబాదు, భువనగిరి, హనుమకొండ, వరంగల్లు, సంగారెడ్డి, సిద్ధిపేట, వేములవాడ, యాదగిరిగుట్ట, మహబూబ్ నగర్, జడ్చర్ల, పాలెం, గద్వాల, వనపర్తి, ఆత్మకూరు, కొడంగల్, నారాయణపేట, మక్తల్, అచ్చంపేట, దైవముదిన్నె మొదలైన అనేక పట్టణాలలోను, పల్లెలలోను అవధానాలు ప్రదర్శించాడు.

ఇతని అవధానాలలో సమస్య, దత్తపది, వ్యస్తాక్షరి, నిషిద్ధాక్షరి, ఘంటాగణనం, వారకథనము, పురాణపఠనము, యాంత్రికచిత్రము, అంకపూరణము, అప్రస్తుత ప్రశంస మొదలైన అంశాలు ఉంటాయి.

### అవధానలలోని కొన్ని పూరణలు
* సమస్య: బల్లున దెల్లవారునెడ భానుఁడు గ్రుంకెను బశ్చిమాంబుధిన్
పూరణ:కల్లయొ నిక్కమో యెఱుఁగఁగావలె లోకుల మాటలంచునే
నల్లన రోజుఁదెల్పు గడియారముఁజేతను గట్టి యమ్రికా
న్మెల్లగఁ జేరి కన్గొనగ నిక్కమె యయ్యెను భారతావనిన్
బల్లున దెల్లవారునెడ భానుఁడు గ్రుంకెను బశ్చిమాంబుధిన్

* సమస్య: పున్నమ చందమామపయి ముట్టడి బెట్టెను జిమ్మ చీకటుల్
పూరణ:అన్నుల మిన్న తావక ముఖాబ్జముపై విరబారుచున్న యా
క్రొన్నెటిగుంపు భాతినదిగో కనుమా భవనాళి కెంతయున్
గన్నుల పండువై వెలఁగఁగా గవిసెన్ఁబగ చేత రాహు వీ
పున్నమ చందమామపయి ముట్టడి బెట్టెను జిమ్మ చీకటుల్

* దత్తపది: తారణ - పార్థివ - వ్యయ - సర్వజిత్తు అనే పదాలతో భారతార్థంలో పద్యం.
పూరణ: తారణ కౌతుకంబున గదాధరుఁడెవ్వనిపైఁ గడంగునో
దారుణభంగి నంచు మది తల్లడమందెడి పార్థివాళిపైఁ
దీరని కిన్కమై నడరి దివ్యులు మెచ్చ వ్యయంబొనర్చి పెం 
పాఱెను సర్వజిత్తుఁడయి యయ్యనిలాత్మజుఁడాహవంబునన్


## రచనలు
# నాగ్నజితి పరిణయము
# మహేంద్ర గర్వభంగము
# సుగుణవర్మోపాఖ్యానము
# మున్నెంకొండ వేంకటేశ్వర శతకము
# కొడంగల్ వేంకటేశ్వర శతకము
# నామలింగేశ్వర శతకము
# మౌనప్రభు శతకము
# భారతి శతకము
# శంభులింగ శతకము
# శ్రీరంగనాథ శతకము
# వజ్రసూచి
# కలిమి కొలిమి
# చమత్కారదర్శిని
# బసవ నక్షత్రమాల
# కృష్ణరాడీయం

## బిరుదులు
* చతుర్విధ కవితాధురీణ
* చిత్రకవితా ప్రవీణ
* కవిశిరోభూషణ
* ఆశుకవితాధురీణ
* అవధాన పంచానన
* కవిరత్న
* కవిశేఖర

## మూలాలు


వర్గం:తెలంగాణ కవులు
వర్గం:అవధానులు
వర్గం:1911 జననాలు
వర్గం:1983 మరణాలు
కూకట్ల తిరుపతి

**కూకట్ల తిరుపతి** వర్థమాన తెలుగు కవి, ఉపాధ్యాయులు.

## జీవిత విశేషాలు
కూకట్ల తిరుపతి తెలంగాణ రాష్ట్రం లోని కరీంనగర్ జిల్లా మానకొండూరు మండలం మద్దికుంట గ్రామంలో  కూకట్ల అంకవ్వ, కనకయ్య దంపతులకు 1975 జూన్ 5న జన్మించాడు. కుటుంబం పేదరికం కారణంగా తన చదువు సాగలేదు. బాలకార్మికునిగా పనిచేస్తూ ఐదో తరగతివరకు రాత్రి బడిలో చదివాడు. తరువాత కొండపల్కల జిల్లా పరిషత్ ఉన్నత పాఠశాలలో పదవ తరగతి వరకు విధ్యనభ్యసించాడు. మాంచిర్యాలలో ఐ.టి.ఐ చదివిన తరువాత ఓపెన్‌ యూనివర్శిటీలో తెలుగు సాహిత్యంలో డిగ్రీ పూర్తిచేశాడు.  కాకతీయ విశ్వవిద్యాలయంలో తెలుగు భాషలో పోస్టు గ్రాడ్యుయేషన్ చేసాడు. తెలుగు పండిట్ శిక్షణ పూర్తి చేసిన తరువాత గంగారాం జిల్లా పరిషత్ ఉన్నత పాఠశాలలో తెలుగు ఉపాధ్యాయునిగా ఉద్యోగంలో చేరాడు.

## ప్రచురించబడిన మొదటి కవిత
1996 నుంచి కవితలు రాయడం ప్రారంభించారు. పలు పత్రికల్లో అవి అచ్చయ్యాయి. 2000 సంవత్సరం ఆగస్టు, గోకుల ప్రభ మాస పత్రికలో *మన జాతికే వెలుగంట* అనే శీర్షికతో మొదటి కవిత ప్రచురితమైనది.

## ప్రచురించిన పుస్తకాలు
# 2005 – మేలు కొలుపు (కవిత్వం)
# 2006 – చదువులమ్మ శతకం
# 2007 – పల్లె నానీలు 
# 2015 – ఎర్రగాలు (కవిత్వం)
# 2015 – ఆరుద్ర పురుగు (కవిత్వం)
# 2021 - తెలుగు బడి (బాల వాచకం)
# 2022 - జల్లెడ (సమీక్ష వ్యాసాలు)

## చిత్ర మాలిక

File:కూకట్ల తిరుపతి2.jpg|కూకట్ల తిరుపతి
File:సుగ్రీవుడుగా కూకట్ల తిరుపతి,సుగ్రీవ విజయం యక్షగాన.jpg
File:భక్త మార్కండేయ యక్షగానం- చిత్రగుప్తుడుగా కూకట్ల తిరుపతి.jpg
File:Kukatla Thirupathi felicitation in Kavi Sammelanam at Telangana State Formation Day Celebrations in Ravindra Bharathi (07.06.2015).jpg| thumb| కవి సమ్మేళనంలో జూలూరు గౌరీశంకర్ నుండి సత్కారం అందుకుంటున్న కూకట్ల తిరుపతి


## మూలాలు

వర్గం:కరీంనగర్ జిల్లా కవులు
వర్గం:తెలంగాణ కవులు
వర్గం:తెలుగు కవులు
వర్గం:1975 జననాలు
వర్గం:నానీల కవులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వార్కరీ

**వార్కరీ** హిందూ మతంలో ఒక భక్తి సాంప్రదాయం. వార్కరీ అంటే యాత్రికుడు అని అర్థం. ఈ సాంప్రదాయం మహారాష్ట్ర, ఉత్తర కర్ణాటక ప్రాంతాలలో బాగా కనిపిస్తుంది. వార్కరీలు పండరీపురంలో నెలకొని ఉన్న విఠలుని ఆరాధిస్తారు. విఠోబాను కృష్ణుని యొక్క స్వరూపంగా భావిస్తారు. ఈ భక్తి సాంప్రదాయంలో ముఖ్యమైన వారు జ్ఞానేశ్వరుడు, నామదేవుడు, తుకారాం, ఏకనాథుడు, చొక్కమేళా మొదలైన వారు. వీరందరికీ *సంత్* అనే బిరుదు కూడా ఉంది.

ఈ సాంప్రదాయంలో ముఖ్యమైన విధులు విఠోబాను పూజించడం, నీతి నియమాలతో ఒక కర్తవ్యపూరిత జీవితాన్ని గడపటం, మద్యపానానికి, ధూమపానానికి దూరంగా ఉండటం, శాకాహారం భుజించటం, నెలలో రెండు ఏకాదశి రోజున ఉపవాసం ఉండటం, విద్యార్థి దశలో ఉన్నప్పుడు బ్రహ్మచర్యం పాటించడం, కులం పేరిట, ధనం పేరిట ఎవరినీ తక్కువగా చూడకపోవడం, హిందూ గ్రంథాలు పఠించడం, హరిపథ్ను ప్రతీ రోజూ మననం చేసుకోవడం, ప్రతి రోజు భజనలు, కీర్తనలు చేయడం మొదలైనవి.

## ప్రభావం
సా.శ. పదమూడవ శతాబ్దం నుంచే ఈ వార్కరీ సాంప్రదాయం హిందూ మతంలో భాగంగా ఉంది. మహారాష్ట్రలో భక్తి ఉద్యమం వేళ్ళూనుకున్న సమయంలో ఈ పంథా బాగా ప్రాచుర్యంలోకి వచ్చింది. వార్కరీలు సుమారు యాభై మంది భక్త కవులు (సంత్ లు) 500 ఏళ్ళ పాటు రాసిన ఆధ్యాత్మిక రచనలను 18వ శతాబ్దానికి చెందిన ఒక పౌరాణిక చరిత్రలో గ్రంథస్తం చేశారు. వార్కరీలు ఈ సంత్ లు అందరూ ఆధ్యాత్మికంగా ఒకే వారసత్వానికి చెందిన వారని భావిస్తారు.

## గమనికలు

## మూలాలు
*

వర్గం:హిందూమతం