తలస్సేరి చరిత్ర

తలస్సేరి ఒక వాణిజ్య కేంద్రం. ఇక్కడ సుగంధ ద్రవ్యాల మార్కెట్లో చైనా, అరబ్, యూదు వర్తకుల ప్రభావం గణనీయంగా ఉండేది. అంతకుముందు గ్రీకులు, రోమన్లు వర్తకంలో ఉండేవారు. యూరోపియన్ల దండయాత్ర గణనీయమైన మార్పు తెచ్చింది, వారు తమ సైనిక బలంతో వాణిజ్యాన్ని అమలు చేశారు.

## యూరోపియన్ల రాక
భారతదేశానికి మొదటి పోర్చుగీస్ వైస్రాయ్ ఫ్రాన్సిస్కో డి అల్మైడా, 1505లో కన్ననూర్ (తలస్సేరికి ఉత్తరాన ~30 కి.మీ)లో సైనిక శిబిరాలను స్థాపించారు. 1663లో కొచ్చిన్ వద్ద డచ్ సైన్యం పోర్చుగీసువారిని ఓడించిన తర్వాత నెదర్లాండ్స్ వారు పోర్చుగీసువారి స్థానాన్ని ఆక్రమించారు. ఫ్రెంచ్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ 1721లో తలస్సేరిలో సైనిక విభాగాలను స్థాపించింది, తర్వాత మాహే (తలస్సేరికి దక్షిణాన ~5 కి.మీ)కు మారింది.

## ఆంగ్లో-మైసూర్ యుద్ధాలు

1766లో, అరక్కల్ రాజ్యానికి చెందిన ఆలీ రాజా ఆహ్వానం మేరకు హైదరాైలీ, అతని దళాలు ఉత్తర మలబార్‌లోకి ప్రవేశించాయి. ఆలీ రాజా, అతని సోదరుడి మార్గదర్శకత్వంలో మైసూర్ సైన్యం చిరక్కల్‌లోని కోలత్తిరి రాజా రాజభవనాన్ని స్వాధీనం చేసుకుంది. దీంతో రాజా, అతని కుటుంబం టెల్లిచేరిలోని ఆంగ్ల వాణిజ్య కేంద్రంలో ఆశ్రయం పొందవలసి వచ్చింది.

బ్రిటిష్, ఫ్రెంచ్ మధ్య జరిగిన సప్తవార్షిక యుద్ధం ఈ ప్రాంతంపై ప్రభావం చూపింది. మాహేలోని ఫ్రెంచ్ దళాలను బ్రిటిష్ వారి నుండి రక్షించడానికి హైదరాైలీ ఆదేశాల మేరకు యువరాజు రీజెంట్ తలస్సేరిపై దాడి చేశారు. టెల్లిచేరిలోని బ్రిటిష్ దళాలు మాహేపై దాడి చేసి 1779లో ఫ్రెంచ్ వారిని ఖాళీ చేయించాయి. ఇది జామొరిన్, కొట్టాయం రాజా బ్రిటిష్ వారితో పొత్తు పెట్టుకోవడానికి దారితీసింది, వారు హైదర్ చేతిలో కోల్పోయిన చాలా భూభాగాలను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకున్నారు. తరువాత, టెల్లిచేరిలో యువరాజు రీజెంట్ చేసిన దాడి కారణంగా, బ్రిటిష్ వారు మాహేను విడిచిపెట్టారు.

డిసెంబర్ 1773లో, తలస్సేరి నుండి వచ్చిన బ్రిటిష్ వారు ప్రతిఘటించిన అరక్కల్ రాజభవనంపై దాడి చేసి, టిప్పు కన్ననూర్ దండును నిరాయుధులను చేశారు. వారు అరక్కల్ బీవిని శాంతి ఒప్పందానికి బలవంతం చేశారు. రెండవ ఆంగ్లో-మైసూర్ యుద్ధాన్ని ముగించిన 1774 మంగళూరు ఒప్పందం ద్వారా, ఆంగ్లేయులు తమ డిమాండ్లను వదులుకున్నారు, కేరళలోని రాజ్యాలను మైసూర్ మిత్రరాజ్యాలుగా ప్రకటించారు.

హైదరాైలీ మరణం, పట్టాభిషేకం కోసం టిప్పు సుల్తాన్ 1781లో మైసూర్‌కు వెళ్లడాన్ని బ్రిటిష్ వారు ఉపయోగించుకున్నారు. టిప్పు 1789లో తిరిగి వచ్చి దక్షిణ మలబార్‌ను స్వాధీనం చేసుకున్నాడు, కానీ ఆంగ్లేయుల ఉనికి కారణంగా తలస్సేరి, ఉత్తర మలబార్‌ను గెలవలేకపోయాడు.

## సుగంధ ద్రవ్యాల వాణిజ్యం
కోలత్తునాడు రాజా రాజ ప్రతినిధి అయిన వడక్కలంకూర్ నుండి అనుమతి పొందిన తర్వాత బ్రిటిష్ వారు 1694లో టెల్లిచేరిలో ఒక వాణిజ్య కేంద్రాన్ని స్థాపించి, ఒక కర్మాగారాన్ని నిర్మించారు. వారు అప్పటికే ఆ శతాబ్దంలో ఎక్కువ కాలం మలబార్ తీరంలో వ్యాపారం చేస్తూ, మప్పిళ వర్తకుల నుండి మిరియాలు కొనుగోలు చేసేవారు. పదేళ్ల క్రితమే ట్రావెన్‌కోర్ వద్ద ఇలాంటి కేంద్రాన్ని స్థాపించారు.

## తలస్సేరి కోట
కోలత్తునాడు రాజా తలస్సేరి కోటకు పునాది రాయి వేశారు. యువరాజు 1708 ఆగస్టు 20న కోట, పరిసర భూమిని బ్రిటిష్ వారికి ఇచ్చారు. కోటను తరువాత బ్రిటిష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ మార్పులు చేసి విస్తరించింది.

ఇంతలో కురుంగోట్ నాయర్ తన దాడిని కొనసాగించాడు. చివరకు సెప్టెంబర్ 1719లో శత్రుత్వాన్ని విరమించుకుని బ్రిటిష్ వారితో స్నేహ ఒప్పందం చేసుకున్నాడు. ఈ ఒప్పందం సుంకం చెల్లించకుండా తలస్సేరిలో మిరియాల వ్యాపారం చేయడానికి వారికి అనుమతినిచ్చింది. కోట నిర్మాణం తర్వాత, తలస్సేరి బ్రిటిష్ మలబార్‌లో ప్రముఖ వాణిజ్య కేంద్రంగా, ఓడరేవుగా ఎదిగింది. శ్రీరంగపట్నం యుద్ధంలో టిప్పు సుల్తాన్ నుండి స్వాధీనం చేసుకున్న తర్వాత మలబార్‌పై బ్రిటిష్ వారు పరిపాలనా అధికారాన్ని గెలుచుకున్నారు. తలస్సేరి బ్రిటిష్ ఉత్తర మలబార్ రాజధానిగా మారింది. 1702లో ఆంగ్ల కంపెనీలు ఏకమైనప్పుడు, బాంబే ఆధ్వర్యంలోని అనుబంధ కర్మాగారాలు కార్వార్, టెల్లిచేరి, కాలికట్, అంచుతెంగు. కర్మాగార నిర్వహణను చీఫ్, కౌన్సిలర్లు నిర్వహించేవారు, వీరిని 'ఫ్యాక్టర్లు' అని పిలిచేవారు.

## అంజరక్కండి సుగంధ ద్రవ్యాల తోట
1797లో బ్రిటిష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ తలస్సేరిలోని అంజరక్కండిలో సుగంధ ద్రవ్యాల తోటను స్థాపించింది. 1799లో దీనిని 99 ఏళ్ల లీజుతో లార్డ్ ముర్డోక్ బ్రౌన్‌కు అప్పగించారు. అక్కడ కాఫీ, దాల్చినచెక్క, మిరియాలు, జాజికాయ సాగు చేసేవారు. అంజరక్కండి దాల్చినచెక్క తోట ఆ సమయంలో ప్రపంచంలోనే అతిపెద్దది.

బ్రిటిష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ దక్షిణ భారతదేశంలో మొదటి రిజిస్ట్రార్ కార్యాలయాన్ని 1865లో టెల్లిచేరి సమీపంలోని అంజరక్కండిలో కేవలం ముర్డోక్ బ్రౌన్ దాల్చినచెక్క తోటను నమోదు చేయడానికి స్థాపించింది. అంజరక్కండి ఎస్టేట్  విస్తరించి ఉంది. అతను ఆ భూమిని సర్వే చేసి, స్థానికుల భూమిని సర్వే చేయడానికి అధికారులను నియమించాడు. బ్రిటిష్ వారు అతని సర్వేలను ఆమోదించారు. ఇది ఆసియాలో మొదటిసారిగా కొత్త పరిపాలన నమూనాను స్థాపించింది.

## ఓవర్‌బరీస్ ఫాలీ
ఓవర్‌బరీస్ ఫాలీని 1870లలో స్థానిక బ్రిటిష్ న్యాయమూర్తి ఇ.ఎన్. ఓవర్‌బరీ నిర్మించారు. ఆ సమయంలో పాత మార్కెట్ ప్రస్తుత సముద్ర తీరానికి కేవలం 100 మీటర్ల దూరంలో ఉండేది. సముద్రం దాన్ని, పరిసర ప్రాంతాలను కోల్పోయింది. ఓవర్‌బరీ ఆదేశాల మేరకు నిర్మించిన సముద్రపు గోడలు తలస్సేరిని మరింత కోత నుండి కాపాడాయి, అయినప్పటికీ అతని ఆదేశం మొదట్లో ఒక మూర్ఖత్వం (ఫాలీ)గా ఎగతాళి చేయబడింది.

## పళశ్శి గెరిల్లా యుద్ధాలు

మలబార్ విలీనం తరువాత, బ్రిటిష్ వారు తలస్సేరిని, రాజ కుటుంబాలను, ఇతర ప్రధాన నాయర్, నంబూతిరి భూస్వాములను తిరిగి రావాలని కోరారు. అయితే దీనిని కొంతమంది స్థానిక పాలకులు తీవ్రంగా వ్యతిరేకించారు. భారీ పన్నులు, స్వేచ్ఛా సంచారాన్ని అరికట్టే చట్టాలతో పాటు, ఈ విజ్ఞప్తి బ్రిటిష్ వారికి వ్యతిరేకంగా అనేక తిరుగుబాట్లకు దారితీసింది. బ్రిటిష్ దళాలకు భారీ ప్రాణనష్టం కలిగింది. వేలాది మంది సైనికులు మరణించారు, కానీ ప్రతిఘటన చివరికి ఓడిపోయింది.

పళశ్శి రాజా కొట్టాయం రాజవంశం పశ్చిమ శాఖ సభ్యుడు. గెరిల్లా యుద్ధంలో నిష్ణాతుడైన ఆయన ప్రముఖ ప్రతిఘటన నాయకుడు. తొలి తిరుగుబాట్లలో ఒకదానికి నాయకత్వం వహించాడు. అతని యుద్ధ వ్యూహం బ్రిటిష్ సైన్యంపై వినాశకరమైన ప్రభావాలను చూపింది.

పళశ్శి యుద్ధం మలబార్‌లో బ్రిటిష్ వారికి వ్యతిరేకంగా జరిగిన మొదటి ప్రధాన ప్రజా తిరుగుబాటు. 1773లో హైదర్ మలబార్‌ను ఆక్రమించినప్పుడు, కొట్టాయం రాజా ట్రావెన్‌కోర్లో రాజకీయ ఆశ్రయం పొందాడు. ఈ కాలంలో సింహాసన వారసత్వంలో నాల్గవ యువరాజు అయిన పళశ్శి రాజా, అనేక మంది పెద్ద రాజవంశీకులను అధిగమించి వాస్తవ దేశాధినేతలలో ఒకడిగా మారాడు. 1774 నుండి 1793 వరకు హైదర్ పై ప్రతిఘటన యుద్ధం చేశాడు.

పారిపోవడానికి నిరాకరించడం, ఆక్రమణదారులతో పోరాడాలనే సంకల్పం కారణంగా, కొట్టాయం ప్రజలు రాజాకు మద్దతు ఇచ్చారు. అతని దళాలు నంబియార్, తియ్య, కురిచియా, ముళ్లుకురుంబ వంటి గిరిజన తెగల నుండి వచ్చాయి.

శ్రీరంగపట్నం యుద్ధంలో టిప్పు సుల్తాన్‌ను ఓడించిన తర్వాత మేజర్ జనరల్ ఆర్థర్ వెల్లస్లీ (వాటర్లూ యుద్ధంలో బ్రిటిష్ కమాండర్లలో ఒకరు, 1వ వెల్లింగ్టన్ డ్యూక్‌గా మారారు), పళశ్శి రాజాతో పోరాడటానికి తలస్సేరి వచ్చాడు.

ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ (వెల్లస్లీ, కలెక్టర్ థామస్ హార్వే బాబర్ నేతృత్వంలో), వయనాడ్ అడవులలో కేరళ వర్మ పళశ్శి రాజా నేతృత్వంలోని కొట్టాయం మధ్య జరిగిన యుద్ధం అపారమైన నష్టాన్ని కలిగించింది. కొట్టాయం దళాలు కంపెనీని అనేక ఘర్షణల్లో ఓడించాయి. కంపెనీ అదనపు బలగాలను తీసుకురావడం ప్రారంభించింది, టిప్పు సుల్తాన్ పతనం కారణంగా, ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ తిరుగుబాటును అణిచివేయగలిగింది.

## టెల్లిచేరి బ్రిటిష్ నౌకాదళ శిబిరాలు
అరేబియా తీరంలో బ్రిటిష్ నేవీ ప్రధాన నౌకాదళ శిబిరాలలో ఒకటి తలస్సేరిలో ఉండేది.

బ్రిటన్, ఫ్రాన్స్ మధ్య సప్తవార్షిక యుద్ధం (1756-1763) తరువాత జరిగిన ఒప్పందం ఫలితంగా, వారు సైనిక సాహసాలకు దూరంగా ఉన్నారు. ఇది మలబార్ విజయయాత్రలో టిప్పుకు సహాయపడింది. మైసూర్‌తో ఒప్పందం కుదుర్చుకున్న తరువాత, బ్రిటిష్ వారు తమ శిబిరాల్లో ఎక్కువ భాగాన్ని టెల్లిచేరికి మార్చారు.

## టెల్లిచేరి నౌకా యుద్ధం (1791)

నవంబర్ 1791లో, టెల్లిచేరిలో లంగరు వేసిన మూడు యుద్ధనౌకలు – కమోడోర్ విలియం కార్న్‌వాలిస్ (తరువాత మద్రాస్ గవర్నర్ జనరల్) నేతృత్వంలోని *మినర్వా* (38-గన్ ఫ్రిగేట్), కెప్టెన్ సర్ రిచర్డ్ జాన్ స్ట్రాచన్ నేతృత్వంలోని ఫీనిక్స్ (36-గన్ ఫ్రిగేట్), కెప్టెన్ ఐజాక్ స్మిత్ నేతృత్వంలోని *పెర్సెవరెన్స్* – మంగళూరు వెళ్తున్న ఫ్రెంచ్ 36-గన్ ఫ్రిగేట్ *రెసొల్యూట్*ను, ఒక చిన్న కాన్వాయ్‌ను అడ్డుకున్నాయి. సైనిక నిషిద్ధ వస్తువుల కోసం ఫ్రెంచ్ నౌకలను తనిఖీ చేయడానికి బ్రిటిష్ వారు ప్రయత్నించారు. సరుకులు టిప్పు సైన్యం కోసమని బ్రిటిష్ వారు అనుమానించారు. ఫ్రెంచ్ వారు తనిఖీని ప్రతిఘటించారు, నౌకా యుద్ధం జరిగింది. బ్రిటిష్ వారు ఫ్రెంచ్ నౌకలను అధిగమించారు, కానీ ఎటువంటి నిషిద్ధ వస్తువులు దొరకలేదు. ఈ ఘర్షణలు స్థానికులు, యూరోపియన్ల భారీ ప్రాణనష్టానికి దారితీశాయి. ఫ్రెంచ్ నేవీకి చెందిన కమోడోర్ ఎం. సెయింట్ ఫెలిక్స్, మాహే నుండి 40-గన్ ఫ్రిగేట్ *లా సైబెల్*లో టెల్లిచేరికి వచ్చి బ్రిటిష్ వారిని హెచ్చరించారు.

ఈ సంఘటన బ్రిటిష్/ఫ్రెంచ్ సంబంధాలను దెబ్బతీస్తూ, సుదూర పరిణామాలను కలిగి ఉంది. ఈజిప్టులోని అలెగ్జాండ్రియాలో ఉన్న రాజు కాన్సుల్, ఫ్రాన్స్ యుద్ధం ప్రకటించిందని, భారతీయ సముద్రాలలో అన్ని బ్రిటిష్, డచ్ నౌకలను ఫ్రెంచ్ నేవీ స్వాధీనం చేసుకుందని సమాచారాన్ని ప్రసారం చేశారు. ఈ సమాచారం కలకత్తాలోని ఫోర్ట్ సెయింట్ జార్జ్, బెంగాల్‌లోని ఫోర్ట్ విలియంకు చేరింది. భారతదేశం అంతటా ఫ్రెంచ్ భూభాగాలను స్వాధీనం చేసుకోవడానికి యుద్ధం ప్రకటించారు. బ్రిటన్‌కు అప్పగించని పాండిచ్చేరిలో *సైబెల్*, *మినర్వా* మరో యుద్ధం చేశాయి. ఫ్రెంచ్ వారి నుండి మాహేను స్వాధీనం చేసుకున్న యాత్రకు లెఫ్టినెంట్ కల్నల్ జేమ్స్ హార్ట్‌లీ నాయకత్వం వహించాడు.

## ''లా ప్రిన్యూస్'' మెరుపుదాడి (1798)
1798 ఏప్రిల్ 19న, టెల్లిచేరి నౌకాశ్రయంలో ఉన్న హెచ్‌సిఎస్ *రేమండ్*, హెచ్‌సిఎస్ *వుడ్‌కోట్*లపై ఫ్రెంచ్ ఫ్రిగేట్ ప్రిన్యూస్ దాడి చేసి స్వాధీనం చేసుకుంది. *లా ప్రిన్యూస్* టిప్పు సుల్తాన్ రాయబారులిద్దరినీ తీసుకువెళుతోంది. వారు ఐల్ డి ఫ్రాన్స్‌లోని ఫ్రెంచ్ అధికారుల రాయబారం నుండి తిరిగి వస్తున్నారు. ఈ రాయబారులు టిప్పు సుల్తాన్ కోసం మద్దతు కూడగట్టడానికి, ఫ్రెంచ్, టిప్పు దళాల మధ్య భవిష్యత్ ఉమ్మడి కార్యకలాపాల ప్రణాళికలను సమన్వయం చేయడానికి ప్రయత్నించారు.

1798 మార్చి 7న ఐల్ డి ఫ్రాన్స్ నుండి బయలుదేరిన *లా ప్రిన్యూస్*, వంద మంది ఫ్రెంచ్ అధికారులు, యాభై మంది ప్రైవేట్ సైనికులతో టిప్పు సుల్తాన్ సైన్యానికి బోధకులు, సలహాదారులను అందించడానికి ఉద్దేశించబడింది. దీని గమ్యం మంగళూరు. ఈ సంఘటన ఆంగ్లేయులకు టిప్పు సుల్తాన్‌పై దాడిని తిరిగి ప్రారంభించడానికి ఒక సాకును, కారణాన్ని అందించింది. ఇది 1799లో శ్రీరంగపట్నం పతనానికి దారితీసింది.

టెల్లిచేరి లంగరులో షిప్పింగ్ రక్షణ లేకపోవడాన్ని ఈ సంఘటన నిరూపించింది. సెటిల్మెంట్ ప్రధాన విధిని, దండును కన్ననూర్ కు తరలించాలని నిర్ణయం తీసుకున్నారు. ఇది టెల్లిచేరి క్రమమైన క్షీణతకు నాంది పలికింది. 1814లో, "పారిస్ ఒప్పందాల (1814-15)" మొదటి (1814) ఒప్పందంలో భాగంగా ఫ్రెంచ్ దళాలు మళ్లీ మాహేను ఆక్రమించాయి. భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చే వరకు మాహే ఫ్రెంచ్ నియంత్రణలో ఉంది.

## భారత జాతీయోద్యమం
భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ (కాంగ్రెస్) రాజకీయ సంస్థ 1885లో స్థాపించబడింది. ఇది భారత జాతీయోద్యమానికి కేంద్ర బిందువుగా మారింది. 1908లో తలస్సేరిలో జిల్లా కాంగ్రెస్ కమిటీ ఏర్పడింది. టెల్లిచేరిలో చదువుకున్న వి.కె. కృష్ణ మీనన్, అన్నీ బిసెంట్ స్థాపించిన ఆల్ ఇండియన్ హోమ్ రూల్ ఉద్యమం టెల్లిచేరి శాఖలో (1916లో ప్రారంభమైంది) క్రియాశీల సభ్యుడు.
ఖిలాఫత్ సభకు హాజరు కావడానికి కోజికోడ్ వెళ్తూ, 1934లో మహాత్మా గాంధీ, షౌకత్ అలీతో కలిసి తలస్సేరి రైల్వే స్టేషన్‌లో స్థానికులతో సంభాషించారు. ప్రముఖ స్థానిక స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు ఎస్.ఎల్. ప్రభు, కమల ప్రభు, ముకుంద్ మల్లెర్, డాక్టర్ టి.వి.ఎన్. నాయర్, టి.ఎన్. గోవిందన్ ఆదియోడి, సర్దార్ చంద్రోత్ కుంజిరామన్ నాయర్, కె.పి. రాఘవన్ నాయర్, ఎన్.పి. దామోదరన్, అడ్వకేట్ పి. కుంజిరామన్.

## మూలాలు

### ఉదహరించిన రచనలు
* 
* 

వర్గం:కేరళ
వర్గం:కేరళ చరిత్ర