ప్రసాద్ సావ్కర్

పండిట్ **ప్రసాద్ సావ్కర్** (జననం 14 డిసెంబర్ 1928) భారతీయ గాయకుడు, భారతీయ శాస్త్రీయ, అర్ధ-శాస్త్రీయ, భక్తి సంగీత విద్వాంసుడు. సంగీతం, సంగీత నాటకాలలో ఆయన చేసిన కృషికి గాను 2006లో ప్రతిష్టాత్మకమైన పద్మశ్రీ పురస్కారం అందుకున్నారు.

## తొలి జీవితం, నేపథ్యం
సాంబప్రసాద్ రఘువీర్ సావ్కర్ గుజరాత్ లోని వడోదరలో గోవాకు చెందిన సంగీతకారులు, నటుల కుటుంబంలో జన్మించారు. ఆయన తండ్రి రఘువీర్ సావ్కర్ గాయకుడు, నటుడు, నాటకాలలో స్త్రీ పాత్రలు పోషించడంలో ప్రసిద్ధి చెందారు, ఆయనను రంగదేవత అని పిలిచేవారు. ఆయన తన తండ్రి వద్ద సంగీతం, నటనలో అధికారిక విద్యను అభ్యసించారు. తరువాత ఆయన జితేంద్ర అభిషేకి, నివృత్తిబువా సర్నాయక్ వంటి గొప్ప సంగీతకారుల ప్రభావానికి లోనయ్యారు.

## వృత్తి జీవితం
సావ్కర్ మరాఠీ నాటకరంగంలో తన కెరీర్ ప్రారంభంలో జింజీహూన్ సుట్కా నాటకంలో బాల శివాజీగా బాలనటుడిగా నటించారు. తరువాత ఆయన పాఠశాల విద్య కోసం మప్సాలోని తన మామ దత్తారామ్ సావ్కర్ వద్దకు వెళ్లారు, ఆయన కూడా హార్మోనియం వాయించేవారు. సావ్కర్ అక్కడ సంగీతంలో శిక్షణ పొందడం కొనసాగించారు. ఆయన "సంశయ్ కల్లోల్" నాటకంలో 'కృత్తిక' పాత్రను పోషించారు. అదే నాటకంలో కృత్తిక, సాధువు, గాయకుడు, వైశాఖ్ శేఠ్ అనే నాలుగు పాత్రలు పోషించి రికార్డు సృష్టించారు. తరువాత ఆయన "కళా మందిర్" సంస్థతో సౌభద్ర, మృచ్ఛకటిక్, విద్యాహరణ్, మానపమాన్ వంటి నాటకాలలో నటించారు.

సావ్కర్ "నాట్యనికేతన్" సంస్థతో రంభ, కులవధు, కోణే ఏకే కాళీ, ఏక్ హోతా మ్హాతారా, లగ్నాచీ బేడీ మొదలైన నాటకాలలో ముఖ్యమైన పాత్రలు పోషించారు.

ఆయన పెడ్గావ్చే షహానే, గోరా కుంభార్ వంటి మరాఠీ సినిమాలలో కూడా నటించారు.

1960, 1972 మధ్య కాలం పరిశ్రమలో సంగీత నాటకం పునరుద్ధరణకు ప్రసిద్ధి చెందింది. ఇందులో సావ్కర్ ప్రధాన పాత్ర పోషించారు. విస్తృత ప్రజాదరణ పొందిన "పండిత్రావు జగన్నాథ్", "సువర్ణతుల" నాటకాలలో నటించడం ద్వారా ఆయన కీలక పాత్ర పోషించారు. దీనితో ఆయన వేదికపై ప్రముఖ గాయకుడు, నటుడిగా గుర్తింపు పొందడం ప్రారంభించారు. 1967 సంవత్సరంలో ఆయన కట్యార్ కల్జత్ ఘుస్లీ నాటకంలో "సదాశివ్" పాత్రను పోషించారు, పురుషోత్తం దార్వేకర్, జితేంద్ర అభిషేకి, వసంతరావు దేశ్‌పాండేలతో కలిసి పనిచేశారు. ఘేయ్ చంద్ మకరంద్ అనే పాట సంగీత నాటకాలలో మైలురాయిగా ప్రసిద్ధి చెందింది.

సావ్కర్ 1972లో తన భార్యతో కలిసి యునైటెడ్ స్టేట్స్ కు వెళ్లారు, అక్కడ తన నాటకాలలో చిన్న పాత్రలు పోషించారు, అవి కూడా బాగా ప్రాచుర్యం పొందాయి.

### నాటకాలు
* జింజీహూన్ సుట్కా (जिंजीहून सुटका)
* సంశయ్ కల్లోల్ (संशयकल्लोळ)
* సౌభద్ర (सौभद्र)
* మృచ్ఛకటిక్ (मृच्छकटिक)
* విద్యాహరణ్ (विद्याहरण)
* మానపమాన్ (मानापमान)
* రంభ (रंभा - 1952)
* కులవధు (कुलवधू)
* కోణే ఏకే కాళీ (कोणे एके काळी)
* లగ్నాచీ బేడీ, ఏక్ హోతా మ్హాతారా (एक होता म्हातारा)
* పండిత్రావు జగన్నాథ్ (पंडितराज जगन्नाथ 1960)
* సువర్ణతుల (सुवर्णतुला 1960)
* మందారమాల (मंदारमाला 1963)
* జై జై గౌరీశంకర్ (जय जय गौरीशंकर 1966)
* కట్యార్ కల్జత్ ఘుస్లీ (कट्यार काळजात घुसली 1967)
* ఘనశ్యామ్ నయనీ ఆలా (घनश्याम नयनी आला 1968)
* తో రాజహంస్ ఏక్ (तो राजहंस एक 1975)
* అమృత్ మోహిని (अमृत मोहिनी)
* అవఘా రంగ్ ఏకచి రంగ్ (अवघा रंग एकचि रंग)

### సినిమాలు
* పెడ్గావ్చే షహానే (पेडगावचे शहाणे)
* గోరా కుంభార్ (गोरा कुंभार)

## జనాదరణ పొందిన పాటలు
# ఘేయ్ ఛంద్ మకరంద్ (घेई छंद मकरंद)
# జై గంగే భాగీరథి (जय गंगे भागिरथी)
# నారాయణా రమారమణా (नारायणा रमारमणा)
# సప్త సుర్ ఝంకారీత్ బోలే (सप्त सूर झंकारीत होते)
# ఊఠ్ పంఢరీచ్యా రాజా (ऊठ पंढरीच्या राजा)
# తారే నహీ యే తో రాత్ కో (तारे नहीं ये तो रात को)
# పతిత్ పావన్ నామ్ ఐకునీ (पतित पावन नाम ऐकुनी)
# ప్రియ న కవణ్ తుజ్ (प्रिय न कवण तुज)
# బసంత్ కీ బహార్ ఆయీ (बसंत की बहार आयी)
# బుఝావో దీప్ ఏ సజనీ (बुझावो दीप ए सजनी)
# భరే మనాత్ సుందరా (भरे मनात सुंदरा)
# భాగ్య సూర్య నాశుని (भाग्यसूर्य नाशुनि तिमिरा)
# మురళీధర్ శ్యామ్ హే (मुरलीधर श्याम हे नंदलाल)
# యోగీ పావన్ మనాచా (योगी पावन मनाचा)
# రతిహున్ సుందర్ మదన్ (रतिहुन सुंदर मदनमंजिरी)
# రాగిణీ ముఖచంద్రమా (रागिणी-मुखचंद्रमा)
# సబ్ గునిజన్ మిల్ గావో (सब गुनिजन मिल गावो)
# సావన్ ఘన్ గరజే బజాయే (सावन घन गरजे बजाये)
# సుఖవితో మధుమాస్ హా (सुखवितो मधुमास हा)
# హీ కనకాంగీ కోణ్ లలనా (ही कनकांगी कोण ललना)

## పురస్కారాలు, గుర్తింపులు
* మాస్టర్ దీనానాథ్ మంగేష్కర్ స్మృతి పురస్కారం 
* మహారాష్ట్ర రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నుండి జీవన సాఫల్య పురస్కారం (జీవన్ గౌరవ్ పురస్కార్) 
* పంచరత్న పురస్కారం 
* పద్మశ్రీ

## మూలాలు

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:కళారంగంలో పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:1928 జననాలు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు