శ్రీపాదరాజ

**శ్రీపాదరాజ** (సంస్కృతం: श्रीपादराज) లేదా **శ్రీపాదరాయ**, తన సన్యాస నామం **లక్ష్మీనారాయణ తీర్థ** పేరుతో కూడా ప్రసిద్ధి చెందాడు. ఇతను ఒక హిందూ ద్వైత తత్వవేత్త, పండితుడు, స్వరకర్త, ముళబాగిలు లోని మధ్వాచార్య మఠం పీఠాధిపతి. నరహరి తీర్థునితో పాటు ఇతన్ని హరిదాస ఉద్యమ స్థాపకుడిగా విస్తృతంగా పరిగణిస్తారు. తన స్వరకల్పనల ద్వారా ఇతను కర్ణాటక సంగీతం, హిందుస్థానీ సంగీతాన్ని ప్రభావితం చేశాడు. ***రంగ విఠల*** ముద్రతో వ్రాయబడిన అతని పాటలు, కీర్తనలు మానవతావాదం, మార్మికవాదంతో నిండిన ద్వైత సూత్రాల సారాంశాన్ని కలిగి ఉంటాయి. *సూళాది* సంగీత నిర్మాణాన్ని కనుగొన్న ఘనత కూడా ఇతనిదే, ఇతను అనేక కీర్తనలతో పాటు 133 సూళాదిలను స్వరపరిచాడు. ఇతను సాళువ నరసింహదేవ రాయలకు సలహాదారుడిగా ఉన్నాడు, యువ వ్యాసతీర్థునికి మార్గదర్శకత్వం వహించాడు. ఇతను జయతీర్థుని *న్యాయ సుధ* పై *న్యాయసుధోపన్యాస-వాగ్వజ్ర* పేరుతో వ్యాఖ్యానం కూడా రాశాడు. శ్రీపాదరాజును ధ్రువుని అవతారంగా భావిస్తారు.

## జీవితం
కర్ణాటకలోని చన్నపట్న తాలూకా అబ్బూరు గ్రామంలో ఒక మాధ్వ బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో శ్రీపాదరాజు జన్మించాడు. అతని తండ్రి శేషగిరిఅప్ప అకౌంటెంట్‌గా పనిచేశాడు. యువ శ్రీపాదరాజు పశువులను చూసుకుంటూ తన ఖాళీ సమయంలో సంస్కృతం గ్రంథాలను చదివేవాడు. అతని తల్లి గిరియమ్మ. అబ్బూరులోని మధ్వాచార్య మఠం పీఠాధిపతిగా, వ్యాసతీర్థుని గురువుగా పని చేసిన బ్రహ్మణ్య తీర్థునికి శ్రీపాదరాజు దాయాది అని సంప్రదాయం చెబుతోంది. స్వర్ణవర్ణ తీర్థుడు అబ్బూరుకు వెళ్లే మార్గంలో యువ శ్రీపాదరాజును కలుసుకోవడం, కొద్దిసేపు ముచ్చటించిన తర్వాత యువకుడి సహజమైన తెలివితేటలకు ఆశ్చర్యపోవడం గురించి పురాణాలు చెబుతున్నాయి. ఆ తర్వాత అతను ఆ యువకుడికి శిక్షణ ఇచ్చి *లక్ష్మీనారాయణ తీర్థ* అనే పేరుతో సన్యాసిగా దీక్ష ఇచ్చాడు. లక్ష్మీనారాయణ తీర్థ క్రమంగా ముళబాగిలు లోని మఠం పీఠాధిపతిగా స్వర్ణవర్ణ తీర్థుని తర్వాత బాధ్యతలు చేపట్టాడు. శ్రీపాదరాజు విబుధేంద్ర తీర్థునికి సమకాలికుడు. రాఘవేంద్ర మఠం మూలపురుషుడైన ఈ విబుధేంద్ర తీర్థుడు అతనికి *శ్రీపాదరాజ* లేదా *శ్రీపాదరాయ* అనే బిరుదును ప్రదానం చేశాడు. శ్రీపాదరాజును సాళువ నరసింహదేవ రాయలకు గురువుగా పరిగణిస్తారు, వ్యాసతీర్థునికి శాస్త్రాలను బోధించాడు. అతని మఠంలో రాత్రిపూట జరిగే భజనలలో అతని పాటలు, కీర్తనలు పాడేవారు.

## రచనలు, వారసత్వం
వేదాంతం సంప్రదాయాన్ని కొనసాగిస్తూ, అతను జయతీర్థుని *న్యాయ సుధ* పై *వాగ్వజ్ర* అనే వ్యాఖ్యానం రచించాడు. శర్మ అభిప్రాయం ప్రకారం ఇది "3500 గ్రంథాలలో స్పష్టమైన, ఆకర్షణీయమైన వ్యాఖ్యానం". విస్తృతమైన వివరణ, అందమైన శైలి ఉన్నప్పటికీ హరిదాసుడిగా అతని పాత్ర అతని పాండిత్య రచనను మరుగునపరిచిందని కూడా అతను పేర్కొన్నాడు. సంగీతానికి అనుగుణంగా సరళమైన పదాలతో కూడిన ఆధ్యాత్మిక కీర్తనల ద్వారా ఇతన్ని తరచుగా దాస సాహిత్యం మార్గదర్శకుడిగా పరిగణిస్తారు. శ్రీపాదరాయల సాధారణ, గ్రామీణ నేపథ్యం, తన మాతృభాషతో ఉన్న సన్నిహిత సంబంధం అతని కవిత్వాన్ని ప్రభావితం చేశాయని జాక్సన్ ఊహించాడు. అతను 13,000 *సూళాదిలను* స్వరపరిచాడు. ఇవి తరచుగా కథనం మూడ్‌ను సెట్ చేయడానికి ఉపయోగించే వివిధ రాగాలు, తాళాలతో కూడిన పాటలు. "అతని పాటలు ఇతరుల పాటల కంటే ఉన్నతమైనవి, లయ, అర్థాల అద్భుతమైన సమ్మేళనాన్ని కలిగి ఉంటాయి" అని శర్మ పేర్కొన్నాడు. అతని తర్వాత పీఠాధిపతిగా బాధ్యతలు చేపట్టిన వ్యాసతీర్థుడు పురందరదాసు, కనకదాసు వంటి గాయకులకు దీక్షను ఇవ్వడం ద్వారా, స్వయంగా అనేక *కీర్తనలను* స్వరపరచడం ద్వారా హరిదాస ఉద్యమానికి మరింత ఊపునిచ్చి శ్రీపాదుని సంగీత వారసత్వాన్ని ముందుకు తీసుకెళ్లాడు. ఇతను వాయువు, అతని అవతారాలైన హనుమంతుడు, భీముడు, మధ్వాచార్యల గురించి ఒక కూర్పు అయిన మధ్వనామాన్ని కూడా రచించాడు.

## మూలాలు

## గ్రంథ పట్టిక
*
*
*
*
*
*

## బయటి లింకులు
*శ్రీ శ్రీపాదరాజ మఠం అధికారిక వెబ్‌సైట్

వర్గం:భక్తి ఉద్యమం