open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ఇస్రాఫీల్

**ఇస్రాఫీల్** (అరబ్బీ: إسرافيل) *సూర్* ధరించిన మలక్ . ఇస్లామీయ శాస్త్రాలలో ఒక దేవదూత, ఇతని పేరు ఖురాన్లో ప్రస్తావింపబడలేదు. ముగ్గురు మలాయిక పేర్లు జిబ్రయీల్, మీకాయీల్, ఇజ్రాయీల్ (ఖురాన్ లో ఇతని పేరు 'మలకల్ మౌత్') పేర్లు ప్రస్తాయింపబడినవి.

## ఇస్లామీయ సంప్రదాయం

*సూర్ వూదబడును, భూమ్యాకాశాలలో వున్న సర్వమున్నూ నాశనం గావింపబడును, [[అల్లాహ్]] ను మినహాయించి. మరల సూర్ వూదబడును, అపుడు చూడండి అన్నియూ మరలా సృష్టింపబడుదురు.* ఖురాన్ (39.68).

ఆదమ్ను సృష్టించుటకు అల్లాహ్ మట్టిని తీసుకురమ్మని తన నలుగురు మలాయికాలను భూమ్మీదకి పంపిస్తాడు, ఆ నలుగురిలో ఇస్రాఫీల్ ఒకరు.

ఇస్రాఫీల్ తన *సూర్* బాజావాద్యాన్ని ఎల్లవేళలా తన పెదవులకు ఆన్చి, అల్లాహ్ ఆజ్ఞకొరకు వేచి వుంటాడు. ఖయామత్ ఎపుడు వస్తుందో, దాని కొరకు ఆజ్ఞ (అల్లాహ్ నుండి) ఎప్పుడు వస్తుందో అప్పుడు తన సూర్ ను మొదటిసారి వాయిస్తాడు. అనగా భూమ్యాకాశాలు వినాశమయ్యేలా బ్రహ్మాండమైన మహాశబ్దం ఉదయిస్తుంది. సృష్టి అంతా నాశనం అవుతుంది. తన సూర్ ను రెండవసారి వాయిస్తాడు. చనిపోయినవారందరూ మరలా జీవింపబడుతారు, అంతిమతీర్పుకొరకు తీసుకుపోబడుతారు.

## ఇవీ చూడండి

* మలక్

వర్గం:మలాయిక
యహ్యా ప్రవక్త

**యహ్యా ఇబ్న్ జకరియ** ( يحيى ابن زكريا) ఒక ఇస్లామీయ ప్రవక్త. బైబిల్ లో ఇతని పేరు *జాన్ ద బాప్టిస్ట్*. ఇస్లామీయ ధార్మికగ్రంధము ఖురాన్ ప్రకారము అల్లాహ్ యహ్యాను పరిశుద్ధమైన ప్రవక్త, ఈసా అవతరించుటకు మార్గమును సుగమంచేసిన ప్రవక్తగా వర్ణించాడు.

## ఖురాన్ ప్రకారము
ఖురాన్ ప్రకారం యహ్యా జక్రియా కుమారుడు. యహ్యా బాల్యమునుండే పరిశుధ్ధిడిగాను అల్లాహ్ పట్ల విధేయుడిగాను వుండేవాడు. యహ్యా సత్యసంధుడు, అమిత గౌరవంతుడు. అతడు అల్లాహ్ ఆదేశాలను ప్రజలవద్దకు చేరవేశాడు. జాఫర్ అబిసీనియాకు వలస వెళ్ళినపుడు రాజుకు యహ్యాకథను వర్ణించాడు..

## సమాధి

యహ్యాను ముస్లిములేగాక క్రైస్తవులుగూడా అమితంగా గౌరవిస్తారు. ఇస్లామీయ చరిత్రకారుడు అల్-బెరూని ప్రకారం యహ్యావర్థంతిరోజున పెద్దయెత్తున నివాళులర్పిస్తారు. డెమాస్కస్ లోగల యహ్యా సమాధిని నేటికినీ వేలాదిమంది దర్శిస్తారు. ఉమయ్యద్ ల ఖలీఫా అల్-వలీద్ కాలంలో యహ్యా పుర్రె దొరికినది. దీనిని డెమాస్కస్ లోని స్తంభంలో భద్రపరిచారు. ఈ స్తంభం ఖర్జూరపుఆకుల బుట్ట ఆకారంలోయున్నది.

ఇతర కథనాల ప్రకా ఇతని పుర్రె మిర్దాసిద్ సామ్రాజ్యపు 'ముఇజ్ అల్-దౌలా' చే 1043లో *అలెప్పో* నగరానికి తరలించబడింది. చరిత్రకారులు జైద్ బిన్ అల్-హసన్ అల్-ఖింది, ఇబ్న్ అల్-అదీమ్ లప్రకారం యహ్యా పుర్రెను అలెప్పో లోని మస్జిద్ లో పాలరాతితోతయారుచేయబడిన ఒక బేసిన్ లో భద్రపరిచారు. తరువాత మంగోలులు సిరియా పై దురాక్రమణ చేసినపుడు మంగోలులదాడులవలన ఈమస్జిద్ నేలమట్టమయినది. అపుడు ఆ పుర్రెను జామియా మస్జిద్ కు తరలించారు. ఇబ్న్ షద్దాద్ ప్రకారం ఈ పుర్రె నేటికినీ ఈమస్జిద్ మీనార్ లో భద్రంగా ఉంది. సిరియాలో ఈప్రదేశం పరమపవిత్రంగా భావింపబడుతుంది.

## ఇవీ చూడండి

* ఇస్లామీయ ప్రవక్తలు

## మూలాలు


*
*

## బయటి లింకులు
*Prophet Yahya (John)  in the light of Islamic tradition. The same content is also available at https://web.archive.org/web/20080513070156/http://anwary-islam.com/prophet-story/zak.htm
*Prophet John (Yahya) 
*Shrine of Prophet Yahya inside Jaami al-Amawi 2

వర్గం:ఇస్లామీయ ప్రవక్తలు
చవటపల్లి

**చవటపల్లి**, శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా, కలువాయి మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం..

## మూలాలు
బీరాపల్లి

**బీరాపల్లి**, ఖమ్మం జిల్లా, వేంసూరు మండలానికి చెందిన గ్రామం. 
మామిడి కాయలకు ప్రసిద్ధి

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
గురుడు

**బృహస్పతి** (ఆంగ్లం Jupiter) ) బృహస్పతికి ఇంకో పేరు **గురుడు**. హిందూ పురాణాల ప్రకారం బృహస్పతి దేవతలకు గురువు. సూర్యుడి నుండి 5వ గ్రహం, సౌరమండలములో పెద్ద గ్రహం. ఇతర గ్రహాల మొత్తం బరువు కంటే దీని బరువు రెండున్నరరెట్లు ఎక్కువ. రోమన్ దేవతైన 'జుపిటర్' పేరుమీదుగా దీనికా పేరు వచ్చింది.. భూమ్మీదనుండి చూస్తే రాత్రివేళ ఆకాశంలో చంద్రుడు, శుక్రుడు ల తరువాత అత్యంత మెరిసే గ్రహం బృహస్పతి. కొన్ని సార్లు అంగారకుడు బృహస్పతి కన్నా ఎక్కువ మెరుస్తున్నట్లు అగుపిస్తాడు.

## వేదాలలో బృహస్పతి
వేదము ఋక్కులలో శుక్ర బృహస్పతి లున్నారు. అందులోనే శుక్ర-మంధిక్- పదములు గ్రహార్ధకములుగా కనిపించును. తత్తిరీయ సంహిత అందు గ్రహశబ్దమునకు యజ్ఞపాత్ర అని అర్ధము. ఐతిరేయ, శతపధబ్రాహ్మణములందలి గ్రహ శబ్దమునకు సోమరసము గ్రహించు పాత్ర అని అర్ధము. ఐతరేయ బ్రాహ్మణం లో సోమపాత్రలు తొమ్మిది, గ్రహములను తొమ్మిది. సోమరసమును గ్రహించును కావున గ్రహ మనగా సోమ-పానపాత్ర.

సూర్యాదులయెడల గ్రహ శబ్దము ప్రసిద్ధము. గ్రహశబ్దమునకు గ్రహణ' మనియు అర్ధము ఉంది. భానోర్ గ్రహే, సకలగ్రహే అని సూర్యసిద్ధాంతము. సూర్యగ్రహణమునకు సూర్యుని గ్రహించుట. రాహువు ఆక్రమితును కావున రాహువు గ్రహము.

అన్ని మన్వంతరములందును అందరు దేవతలను సుర్యనక్షత్రములను ఆశ్రయించుకొని యుందురని పురాణములు చెప్పును. చంద్రసూర్యాదులు గ్రహములు. పుణ్యపురుషులకు నక్షత్రములవలెనే దేవతలకీ సూర్యచంద్రాదులు గృహములు.

చంద్రుడు, సూర్యుడు మొదలగు తేజ పిండములనుద్దేశించి యజ్ఞములందు వేరువేరు పాత్రలకు వాడుక ఉంది. కాలక్రముమున ఆపేరులే తేజ్ఃపిండములకు వాడుక ఆయెను.

గ్రహముల పరస్పర సామీప్యముగాని, గ్రహనక్షత్రముల సామీప్యముగాని కలిగినప్పుడు సంగ్రామము కలుగును. క్రాంతివృత్తమున ఉత్తరార్ధమున దేవగణమును, దక్షిణార్ధమున అసురగణమును ఉండునని ప్రసిద్ధము. ఇవియే గ్రహముల సంధానము.

**బృహస్పతి**

కొన్ని వేదము ఋక్కులలో బృహస్పతి అగ్ని అని భావించారు. ఇతడు యజమానులకు పురోధ (పౌరోహితుడు). దేవతలకు గురువు.ఋషి.సప్తఋషులలో ఒకడుగు అంగిరునకు బ్రహ్మతేజో రూపముగా బృహస్పతి పుట్టెనని పరాశరుడు చెప్పెను. బృహస్పతి అంగిరునకు శుభ కడుపున పుట్టెను. ఇతనికి తేజస్సు అధ్యయన సంపద ప్రతిభావిశేషము మంత్రశక్తియు అత్యధికము కావున ఇతనికి బృహస్పతి అని పేరు వచ్చెను అని మహా భారతము చెప్పు చున్నది.

అతి పురాతన కాలమునకే ఇతని ఉనికిని తెలియుననుటకు తారకాణగా పరాశరుడితనిని బ్రహ్మ మానసపుత్రుడని వచించెను. ఇతడు తిష్యలో పుట్టెనని తైత్తిరీయబ్రాహ్మణము. సూర్యుడును, చంద్రుడును, బృహస్పతియు ఏకకాలములో (కర్క) పుష్యమిలో సమ్మిళితురగురని అపుడు సత్యయుగ మావిర్భవించునని విష్ణు పురాణము చెప్పెను.

ఇతనికి జీవుడని ఒక పేరుకలదు. ఋగ్వేదము న ఇతడు పుష్టివర్ధకుడు. ఓషధులకు జనకుడు. ఇతడు దేవాసుర సంగ్రామమున చనిపోయి దేవతలకు దివ్యౌషధములు ఇచ్చి బ్రతికించుచుండువాడు కావున జీవుడని పేరు వచ్చెను.

బృహస్పత్కి వాక్ప్తతి అని పేరు ఉంది. ఇది ఫల జ్యోతిష్యమునకు వ్యాపించెను.

ఇతడు ఫల్గునిలో పుట్టెనని వాయు పురాణము చెప్పెను. కావున ఇతడు ఫల్గునీభవుడు.

## ఇవీ చూడండి
* ఖగోళ శాస్త్రము
* సౌరమండలము
* నవగ్రహాలు
* గ్రహం
* పుష్కరము

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* Jupiter Profile by NASA's Solar System Exploration
* Video from spaceship New Horizon's flyby of Jupiter 
* 
* —A kid's guide to Jupiter.
* —A kid's guide to Jupiter.
* —A simulation of the 62 Jovian moons.
* 
* 
* 
* 
* 

వర్గం:గ్రహాలు
వర్గం:నవగ్రహాలు
వర్గం:సౌర వ్యవస్థ
లేఖిని

right|thumb| లేఖిని తెరపట్టు 
**లేఖిని**  తెలుగు అక్షరములు వ్రాయుటకు ఉపయోగించు ఒక సులువైన సాధనము. వీవెన్గా పేరుపొందిన వీరపనేని వీర వెంకట చౌదరి, లేఖినిని రూపొందించాడు . కంప్యూటర్లో తెలుగు వాడకం తొలినాళ్లలో అంగ్ల అక్షరములు తెలుగులోకి మార్చేదిగా ఇది రూపు దిద్దుకుంది, బాగా వాడుకలోకి వచ్చింది. దీని తరువాత దాదాపు ఇదే పద్ధతిలో నేరుగా ఉపకరణాలలో రాసే ఇతర ఉపకరణాలు అందుబాటులోకి వచ్చాయి. అయినప్పటికీ తాజాపరిచిన యూనీకోడ్ తో సరిపోయే కొత్త రూపం విడుదలవుతున్నది.
 
దీనిలో ఇంగ్లీషు అక్షరాలు టైపు చేసే పెట్టె పైన దానిని తర్జుమా చేసి తెలుగులో చూపించి పెట్ట క్రింది విభాగంలో వుంటుంది. తెలుగు అక్షరాల కొరకు ఇంగ్లీషు అక్షరాల జతచేసే పట్టి కుడి ప్రక్క వుంటాయి. అక్షరఅక్షరానికి లేక పదం పూర్తయి ఖాళీ ప్రవేశపెట్టినతరువాత తెలుగులోకి మార్చేటట్లు ఎంపికచేసుకోవచ్చు.
## లేఖిని ఇన్స్క్రిప్ట్
లేఖిని ఇన్స్క్రిప్ట్ ద్వారా ఇన్స్క్రిప్ట్ నమూనాలో నేరుగా తెలుగు అక్షరాలు ప్రవేశపెట్టవచ్చు. తెరపై నమూనాకనబడుతుంది.దానికితగ్గట్టుకీ బోర్డు నొక్కాలి.
## ఇవీ చూడండి
*కీ బోర్డు

## వనరులు


## బయటి లింకులు
*లేఖిని యొక్క అలెక్సా ర్యాంకింగ్ 

వర్గం:కీ బోర్డు
వర్గం:అంతర్జాలంలో తెలుగు
వర్గం:తెలుగు బ్లాగులు
వార్త (పత్రిక)

**తెలుగు జాతీయ దినపత్రిక వార్త** తెలుగు దినపత్రిక. దీనిని 1996లో సంపాదకులు ఎ.బి.కె.ప్రసాద్నేతృత్వంలో హైదరాబాదుకు చెందిన పారిశ్రామికవేత్త గిరీష్ సంఘీ సోదరుల యాజమాన్యంలో ప్రారంభంలోనే హైదరాబాదు, విజయవాడ, విశాఖపట్నం, కర్నూలు, కరీంనగర్, మహబూబ్ నగర్, ఖమ్మం, నెల్లూరు, నల్గొండ మొత్తం తొమ్మిది కేంద్రాలనుండి ప్రచురితమైంది. తరువాత 19కేంద్రాలకు విస్తరించింది.

## సంపాదకత్వ చరిత్ర
ఎ.బి.కె.ప్రసాద్ సంపాదకత్వం నుంచి తప్పుకొన్న తరువాత కె.రామచంద్రమూర్తిని ఎడిటర్ గా నియమించారు. రామచంద్రమూర్తి 2002 సంవత్సరంలో రాజీనామా చేసి ఆంధ్రజ్యోతి సంపాదకుడుగా వెళ్ళిపోయినప్పుడు టంకశాల అశోక్ తెలుగు వార్త సంపాదకత్వ బాధ్యతలను స్వీకరించారు.. 

## ప్రాచుర్యం పొందిన శీర్షికలు
* ఎ.బి.కె. ప్రసాద్ - నిబద్దాక్షరి
* ధాశరధి రంగాచార్య- వేదం జీవననాదం, జీవనయానం
* నాగసూరి వేణుగోపాల్ -ప్రకృతి-వికృతి

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
*వార్త జాలస్థలి

వర్గం:తెలుగు పత్రికలు
వర్గం:1997 స్థాపనలు
వర్గం:దినపత్రికలు
వర్గం:ప్రస్తుత పత్రికలు
ఆంధ్రప్రభ

**ఆంధ్రప్రభ** ఒక తెలుగు దిన పత్రిక. దీనిని 1938 ఆగష్టు 15న ఇండియన్ ఎక్స్ ప్రెస్ యజమాని రామనాథ్ గోయంకా మద్రాసులో ప్రారంభించాడు. అప్పుడు ఖాసా సుబ్బారావు సంపాదకుడిగా ఉన్నాడు. అతని తరువాత న్యాపతి నారాయణమూర్తి సంపాదకుడైనాడు. 1942లో నార్ల వెంకటేశ్వరరావు సంపాదకత్వ బాధ్యతలు స్వీకరించి సుమారు 16 సంవత్సరాలు పనిచేశాడు. కొంతకాలం విద్వాన్ విశ్వం సంపాదకునిగా వున్నాడు. 1958-59లో కార్మిక వివాదం కారణంగా పత్రిక యాజమాన్యం లాకౌట్ ప్రకటించింది. నార్ల వెంకటేశ్వర రావు సంపాదకత్వానికి రాజీనామా చేశాడు. యాజమాన్యం మారడానికి ముందు  సుమారు దశాబ్దకాలం వి. వాసుదేవ దీక్షితులు సంపాదకుడిగా పనిచేశాడు.    పొత్తూరి వేంకటేశ్వరరావు  1977 మే 5 న హైదరాబాదు సంచిక స్థానిక ముద్రణ ప్రారంభపు తొలి స్థానిక సంపాదకుడుగా చేరి 1980 వరకు పనిచేశాడు. ఆ తరువాత కొంతకాలం ఆంధ్రప్రభ సచిత్ర వారపత్రిక ఎడిటర్ గా పనిచేసి మరల  1983 లో మరల దినపత్రిక ఎడిటర్ పదవి చేపట్టి,  1991 జూన్ 6 న  పదవీ విరమణ చేశాడు. 

ప్రస్తుత యజమాని ముత్తా గౌతమ్స్ గుప్తా.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
*ఇంటర్నెట్ లో ఆంధ్రప్రభ పేజీ. 

వర్గం:తెలుగు పత్రికలు
వర్గం:1938 స్థాపితాలు
వర్గం:దినపత్రికలు
వర్గం:ప్రస్తుత పత్రికలు
నాగాయపల్లి

**నాగాయపల్లి**, వైఎస్‌ఆర్ జిల్లా, పెండ్లిమర్రి మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.ఈ గ్రామంలో ఉల్లి, చేమంతి, వేరుశనగ ప్రముఖంగా పండించే పంటలు.

## మూలాలు
భట్టుగూడం (బీబీనగర్)

**భట్టుగూడం**, నల్గొండ జిల్లా, బీబీనగర్ మండలానికి చెందిన గ్రామం. పిన్ కోడ్: 508126. 

భట్టుగూడం గ్రామం భువనగిరి డివిజన్‌లో గ్రామ పంచాయితి. హైదరాబాదు - వరంగల్ మార్గంలో హైదరాబాదుకు 45 కి.మీ, బీబీనగర్ నుండి దక్షిణం దిక్కుకు లోపలికి సుమారు 9 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. మూసీ నది ఈ గ్రామం నకు సమీపం నుండి పోతుంది. 
పూర్వం ఈ ఊరు చినరావలపల్లి గ్రామ పంచాయితిలో ఉండేది.

## గ్రామ జనాభా
ఈ గ్రామంలో సుమారుగా మూడు వేల మంది జనాభా కలరు. అందులో సుమారుగా పదిహేను వందల ఓటర్లు ఉన్నారు.

## వ్యవసాయం
వరి, జొన్న, ఆముదం, సజ్జ. హైదరాబాదుకు దగ్గరగా ఉండటం వల్ల పాల వ్యాపారం బాగా జరుగుతుంది. ఈ గ్రామంలో ఒక చెరువు ఉంది. ప్రతి సంవత్సరం ఎండా కాలంలో దీనిలో చేపలు పడతారు. లారీల కమానం హైదరాబాదుకు కొంచవోతరు.
నెమరువేయు జంతువులు

**నెమరువేయు జంతువులు** శాకాహారులు. ఇవి సరిసంఖ్యలో గిట్టలుండే జంతువులు. గడ్డి మేస్తాయి. ఇవి రుమినంటియా ఉపక్రమానికి చెందినవి. జీర్ణక్రియకు ముందు, కడుపులోని ప్రత్యేకమైన భాగంలో, తిన్న ఆహారాన్ని ప్రధానంగా సూక్ష్మజీవుల చర్యల ద్వారా పులియబెట్టి వాటిలోని పోషకాలను గ్రహిస్తాయి. జీర్ణవ్యవస్థ ముందు భాగంలో జరిగే ఈ ప్రక్రియను *ముందుపొట్ట కిణ్వ ప్రక్రియ* అని అంటారు. వృక్షపదార్థాన్ని మరింత విచ్ఛిన్నం చేయడానికీ, జీర్ణక్రియను ప్రేరేపించడానికీ పులియబెట్టిన ఈ ముద్దను మళ్ళీ నమలడం అవసరం. ఈ ముద్దను తిరిగి నమలడాన్ని నెమరు వేయడం (రుమినేషన్) అంటారు. నెమరువేసే జంతువులను ఇంగ్లీషులో "రుమినెంట్" అంటారు. ఈ పదం లాటిన్ పదమైన *రుమినేర్* నుండి వచ్చింది, దీని అర్థం "మళ్ళీ నమలడం".

దాదాపు 200 జాతుల నెమరువేయు జంతువుల్లో పెంపుడు, అడవి జాతులు రెండూ ఉన్నాయి. క్షీరదాలలో పశువులు, పెంపుడువీ, అడవివీ అయిన పశువులు, మేకలు, గొర్రెలు, జిరాఫీలు, గాజెల్‌లు, జింకలు అన్నీ నెమరువేసే జంతువులే. మరింత విలక్షణమైన హిండ్‌గట్ కిణ్వ ప్రక్రియపై ఆధారపడే తోటి అట్లాంటోజెనాటన్‌లకు భిన్నంగా, నోటౌంగులేట్‌లు కూడా నెమరువేయడంపై ఆధారపడ్డాయని భావిస్తున్నారు. అయితే, ఇది పూర్తిగా ఖచ్చితంగా తెలియదు.

నెమరువేయు జంతువులు, ఇప్పుడు ఉనికిలో ఉన్న గిట్టల జంతువులలో కెల్లా అత్యంత వైవిధ్యమైన సమూహం. రుమినంటియా ఉపక్రమంలో ఆరు వేర్వేరు కుటుంబాలు ఉన్నాయి: ట్రాగులిడే, జిరాఫిడే, యాంటిలోకాప్రిడే, సెర్విడే, మోస్చిడే, బోవిడే.

నెమరువేసే అడవి జంతువులు భూమ్మీద కనీసం 7.5 కోట్లు ఉన్నాయి. అంటార్కిటికా, ఆస్ట్రేలియాలను మినహాయించి, మిగతా అన్ని ఖండాల లోనూ ఇవి ఉన్నాయి. దాదాపు 90% జాతులు యురేషియా, ఆఫ్రికాల్లోనే ఉన్నాయి. ఈ జాతులు విస్తృతమైన వాతావరణ శ్రేణులలో (ఉష్ణమండల నుండి ఆర్కిటిక్ వరకు), వివిధ రకాల ఆవాసాలలో (ఓపెన్ మైదానాల నుండి అడవుల వరకు) నివసిస్తాయి.

నెమరువేసే పెంపుడు జంతువుల జనాభా 350 కోట్లు. ఇందులో పశువులు, గొర్రెలు, మేకలు 95% వరకు ఉంటాయి. మేకలను సా.పూ. 8000 *నాటికి*  దగ్గరి ప్రాచ్య దేశాల్లో మచ్చిక చేసుకున్న ఆధారాలున్నాయి. ఇతర జాతులలో ఎక్కువ భాగం సా.పూ. 2500 నాటికి దగ్గరి ప్రాచ్యంలో, దక్షిణ ఆసియాలో మచ్చిక చేసుకున్నారు.

## వివిధ రకాల నెమరువేసే జంతువులు
* మేకలు, గొర్రెలు, పొట్టేలు, దుప్పి మొదలైనవి.
* బొవిడే కుటుంబం: పశువులు 
* సెర్విడే కుటుంబం: జింకలు, సాంబార్
* జిరాఫిడే కుటుంబం: జిరాఫీ
* మస్కిడే కుటుంబం: కస్తూరి జింక

## మూలాలు
భూగర్భ జలం

భూమి ఉపరితలం దగ్గరలో వున్న మట్టిలో పొరలలో కనపడే నీటిని కాకుండా ఇంకనూ లోపల రాతి పొరలలో ఉంటూ, పారే నీటిని **భూగర్భ జలం** (Ground Water) అని అంటారు. భూగర్భం లోని రాళ్ళ స్వభావాన్ని బట్టి భూగర్భ జలం లభ్యమయ్యే పరిస్థితులు మారుతుంటాయి. మన రాష్ట్రంలో పలు రకాల రాళ్ళు ఉన్నాయి. అందులో ఎక్కువ శాతం గట్టి రాళ్ళే ఉన్నాయి. గట్టి రాళ్ళలో నీరు నిలువడానికి, పారడానికి కావాల్సిన గుణాలు తక్కువ. అందుకే మన రాష్ట్రంలోని రాయలసీమ, తెలంగాణా ప్రాంతాల్లో భూగర్భ జలం సాధారణంగా తక్కువగా లభిస్తుంది. దానికి తోడు ఈ ప్రాంతంలో వర్షపాతం కూడా తక్కువ కావడంతో కరువులు తరచుగా ఏర్పడతాయి.

గోదావరి నది ప్రవహించే అదిలాబాద్, కరీంనగర్, వరంగల్, ఖమ్మమ్ జిల్లాల్లో నదీ తీర ప్రాంతంలో ఎక్కువగా ఇసుక రాళ్ళు ఉన్నాయి. ఈ రాళ్ళల్లో భూగర్భ జలం చాలా సమృద్దిగా దొరుకుతుంది. అలాగే ఉభయ గోదావరి జిల్లాల్లోను, కృష్ణ, నెల్లూరు జిల్లాల్లో సముద్ర తీర ప్రాంతంలో ఏర్పడివున్న ఇసుక పొరల్లో అపారమైన భూగర్భ జల సంపద ఉంది.

## బయటి లింకులు
* The Groundwater Foundation
* Groundwater Information from the Coastal Ocean Institute 
* National Ground Water Association
* Connected Waters Initiative, University of New South Wales 
* American Water Resources Association
* Multimedia course on groundwater 
* Bibliography on Water Resources and International Law Peace Palace Library
* IGRAC International Groundwater Resources Assessment Centre

వర్గం:భూగర్భ శాస్త్రం
వర్గం:నీరు
వర్గం:భూగోళశాస్త్రం
జె. వి. రాఘవులు

**[[జె.వి.రాఘవులు]]** ( జెట్టి వీర రాఘవులు ), తెలుగు సినిమా సంగీత దర్శకుడు. రాఘవులు తూర్పు గోదావరి జిల్లా, రామచంద్రాపురంలో మధ్య తరగతి రైతు కుటుంబంలో వీరాస్వామినాయుడు, ఆదిలక్షి దంపతులకు మూడవ సంతానంగా జన్మించాడు. అందరి కంటే కొంచెం హుషారెక్కువ. అమ్మ పాడే భక్తి పాటలను శ్రద్ధగా వింటుండేవాడు.మెల్లమెల్లగా అతనికి సంగీతం అంటే మక్కువ మొదలైంది. ఈయన పక్క ఇంట్లో ఉండే వై.భద్రాచార్యులు గారి ద్వారా మొట్టమొదటిసారిగా సత్యహరిశ్చంద్ర నాటకంలో లోహితాస్యుని పాత్రను పోషించే అవకాశం వచ్చింది.ఈ అవకాశాన్ని చాలా చక్కగా సమర్ధవంతంగా సద్వినియోగం చేసుకున్నాడు. ఓ పక్క చిన్న చిన్న వేషాలు వేస్తూనే, చదువును కొనసాగించారు. అలా మొత్తానికి ఎస్.ఎస్.ఎల్.సి పూర్తిచేసాడు. పై చదువులు చదవాలని ఉన్నా, చదివించే స్తోమత ఇంట్లొ వారికి లేదు. అందుకే కాకినాడలోని పి.ఆర్. కళాశాలలో పి.యు.సి.లో చేరి నెల రోజులకే మానేయాల్సి వచ్చింది.

ఓ రోజు ఉదయం రేడియో స్టేషనులో రాఘవులు పాట రికార్డింగ్ జరుగుతోంది. అక్కడే ఘంటసాల గారితో పరిచయం ఏర్పడింది. ఘంటసాల వద్ద సహాయకుడిగా ఆ రోజులలో నెలకు 100 రూపాయలకు సినీ జీవితాన్ని ప్రారంభించిన రాఘవులు, తరువాత 1970లో రామానాయుడు దర్శకత్వం వహించిన ద్రోహి చిత్రంతో పూర్తి స్థాయి సంగీత దర్శకుడిగా తెలుగు సినిమాకు పరిచయమయ్యాడు. ఆ సమయంలోనే ప్రేమనగర్ సినిమాలో "ఎవరికోసం ఈ ప్రేమ మందిరం" పాటకు ట్యూన్ చేసి ఇచ్చారు. తన అసిస్టంట్ పుహళేంది లేకపోతే ఏ పని చేయరు మహదేవన్. సరిగ్గా ఆ పాట సమయానికి పుహళేంది అందుబాటులో లేకపోవడంతో, రామానాయుడు గారు ఈ పాటకు ట్యూన్ కట్టమని రాఘవులను కోరారు. పాట పూర్తి అయ్యాక ఇటు రామానాయుడు గారు అటు మహదేవన్ గారు - ఇద్దరూ మెచ్చుకున్నారు. అలాగే ఈ సినిమాలో "మనసు గతి ఇంతే" పాటను కూడా ఈయనే స్వరపరిచారు. ఆ తరువాత 1973 వ సంవత్సరంలో శోభన్ బాబు, వాణిశ్రీ కలిసి నటించిన జీవన తరంగాలు సినిమా విడుదలై మంచి విజయాన్ని అందుకుంది. ఈ సినిమా విజయంలో సంగీతం ప్రధాన భూమిక పోషించింది. ఈ సినిమా విజయంతో ఇక ఈయన వెనక్కి తిరిగి చూసుకోవల్సిన అవసరంలేకపోయింది. మొత్తం 172 సినిమాలకు సంగీతం సమకూర్చిన ఈయన సంగీత దర్శకత్వం వహించిన సినిమాలలో బొబ్బిలి పులి, కటకటాల రుద్రయ్య వంటి చిత్రాలు ఉన్నాయి.

## చిత్రసమాహారం
*పెళ్ళి పందిరి (1966)
*ద్రోహి (30 డిసంబర్ 1970)
*కాదలిక్క వాంగ (తమిళం) (1971)
*జీవన తరంగాలు (1973)
*దొరబాబు (1974)
*కోటలో పాగా (1975)
*మన ఊరి కథ (1976)
*ఉత్తమురాలు (1976)
*సావాసగాళ్ళు (1977)
*భలే అల్లుడు (1977)
*మనసాక్షి (1977)
*పట్న వాసం (1978)
*కటకటాల రుద్రయ్య (1978)
*ఆత్మీయుడు (1978)
*శభాష్ గోపి (1978)
*చిరంజీవి రాంబాబు (1978)
*రంగూన్ రౌడి (1979)
*గువ్వల జంట (1981)
*బొబ్బిలిపులి (1982)
*బాబులుగాడి దెబ్బ (1984)
*బంగారు కాపురం (1984)
*మూడిళ్ళ ముచ్చట ( 1985)
*ఆడపిల్ల (1991)
*కామ్రేడ్ (1996)

## మరణం
అనారోగ్యంతో బాధపడుతూ 2013 జూన్ 7 న రాజమండ్రి లోని తన స్వగృహంలో మరణించారు.
## బయటి లింకులు
*2008లో చిమటామ్యూజిక్ ఆధ్వర్యంలో హైదరాబాదులో జరిగిన జె.వి.రాఘవులు సన్మాన సభ చిత్రాలు
*ఈనాడు పత్రికలో జె.వి.రాఘవులుపై వ్యాసం 
## మూలాలు


వర్గం:తెలుగు సినిమా సంగీత దర్శకులు
వర్గం:2013 మరణాలు
వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా సినిమా సంగీత దర్శకులు
వన్ బై టూ

**వన్ బై టూ** 1993 లో విడుదలైన తెలుగు చిత్రం. ఈ చిత్రానికి తమ్మారెడ్డి భరద్వాజ దర్శకుడు. ఈ హాస్య ప్రధాన చిత్రంలో శ్రీకాంత్, జె.డి.చక్రవర్తి హీరోలుగా నటించారు. ఈ చిత్రంలో సూర్యకాంతం వీళ్ళ బామ్మగా నటించింది. 

## నటీనటులు
* శ్రీకాంత్ 		
* నిరోషా 
* బాబు మోహన్ 		
* బెనర్జీ 		
* తనికెళ్ళ భరణి 		
* బ్రహ్మానందం 		
* జె. డి. చక్రవర్తి 		
* నగేష్ 		
* రాళ్ళపల్లి 		
* శ్రీలక్ష్మి 		
* ఎ.వి.యస్.సుబ్రహ్మణ్యం
* ధర్మవరపు సుబ్రహ్మణ్యం 		
* బేతా సుధాకర్ 		
* సూర్యకాంతం 		
* సుత్తివేలు
* వై. విజయ

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* వన్ బై టూ సినిమా వివరాలు.

వర్గం:సూర్యకాంతం నటించిన సినిమాలు
వర్గం:జె.డి.చక్రవర్తి సినిమాలు
వర్గం:బ్రహ్మానందం నటించిన సినిమాలు
వర్గం:సుత్తి వేలు నటించిన సినిమాలు
వర్గం:రాళ్ళపల్లి నటించిన సినిమాలు
వర్గం:నగేష్ నటించిన సినిమాలు
కామరాజుపేట

**కామరాజుపేట **, తూర్పు గోదావరి జిల్లా, గోకవరం మండలానికి చెందిన గ్రామం.

ఇరవయ్యో శతాబ్దపు ప్రారంభంలో కామరాజుగారనే జమీందారు ఏర్పరచిన పల్లె ఈ కామరాజుపేట అని చెబుతారు. ఇది కొత్తపల్లికి జంట పల్లె. గోకవరంనకు ఐదు మైళ్ళ దూరంలో ఉంది.మధ్యలో దొంగ ఏరు దాటి వెళ్ళాలి. ఇప్పుడు వంతెన వుంది గాని, 1970 ల వరకు ఈ వంతెన సదుపాయమే వుండేది కాదు. ఇప్పటికీ సినిమాలకీ, బట్టలకీ గోకవరానికి వెళ్ళటం ఈ పల్లెకు అలవాటు.
## మూలాలు

వర్గం:గోకవరం మండలం లోని రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు
శామలవారిపాలెం

**తనుబొద్దివారిపాలెం**, బాపట్ల జిల్లా, యద్దనపూడి మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం. రవాణాసౌకర్యాలు బాగా లేవు. మార్టూరు లేక పర్చూరు నుండి ఆటోలో చేరుకోవాలి. పిన్ కోడ్:523 171
:
## మూలాలు
మున్నంగివారిపాలెం

**మున్నంగివారిపాలెం**, బాపట్ల జిల్లా, యద్దనపూడి మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం. ఈ గ్రామం జాగర్లమూడికి రెండు కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. రవాణాసౌకర్యాలు బాగా లేవు. మార్టూరు లేక పర్చూరు నుండి ఆటోలో చేరుకోవాలి.ఈ కుగ్రామం జనాభా 250 మంది. చెరుకూరి నాగేశ్వరరావు ప్రస్తుత గ్రామ సర్పంచిగా ఉన్నారు. ఈ కుగ్రామం, వ్యవసాయ రంగంతో పాటుగా విద్యా, వ్యాపార, ఉద్యోగ రంగాలలో అబివృద్ధి చెందినదనుటలో సందేహం లేదు. విదేశాలలో కూడా ఈ గ్రామ వాసులు ఉద్యోగ, వ్యాపార రంగాలలో రాణిస్తున్నారు.

ఈ గ్రామం నుండి పలువురు ఆఫ్రికా ఖండంలోని ఉగాండాకు వ్యాపార నిమిత్తం తరలి వెళ్ళినారు. అందులో మాజీ సర్పంచి శ్రీ మున్నంగి బ్రహ్మారెడ్డి కుమారులు శ్రీ మున్నంగి సీతారామిరెడ్డి, మహేశ్వరరెడ్డి కూడా ఉన్నారు. దశాబ్దాల క్రితం వెళ్ళిన వీరిరువురూ, గ్రామాభివృద్ధికి ఆర్థిక సాయం అందించారు. గ్రామస్తుల దాహార్తి తీర్చేటందుకు మూడు సంవత్సరాల క్రితం, 25 లక్షల రూపాయలతో మంజూరయిన పైలట్ ప్రాజెక్టుకు, ప్రజల భాగస్వామ్యం క్రింద 4 లక్షల రూపాయలు, వారిద్దరూ సమకూర్చారు. రు. 5 లక్షలతో సిమెంటు రహదార్ల నిర్మాణానికి, ఒకటిన్నర లక్షల మ్యాచింగు గ్రాంటు., ఆలయంలో నేల చదును చేయడానికి మరో లక్షన్నర, గ్రామంలో ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల విద్యార్థులకు క్రీడా పరికరాలు, కంప్యూటరు కొనుగోలుకు ఒక లక్ష రూపాయలు, సమకూర్చి తమ దాతృత్వాన్ని చాటుకున్నారు. వీరితోపాటు గ్రామానికి చెందిన మరో 15 మంది గ్రామస్థులు ఉగాండాలోనే ఉన్నారు. అమెరికాలో నలుగురు, సాఫ్ట్ వేర్ ఉద్యోగాలలో మరో 20 మంది గ్రామస్థులు స్థిరపడినారు. 

## గ్రామ పంచాయతీ
ఈ గ్రామ పంచాయతీకి 2013, జూలై 23న జరిగిన ఎన్నికలలో చెరుకూరి పెద నాగేశ్వరరావు, ఒక్క ఓటు మెజారిటీతో, సర్పంచి పదవిని దక్కించుకున్నారు.

## మూలాలు
శ్రీరంగం గోపాలరత్నం

**శ్రీరంగం గోపాలరత్నం** (1939 - 1993) ఆకాశవాణిలో శాస్త్రీయ, లలిత సంగీత గాయకురాలు. అన్నమయ్య పదాలు, క్షేత్రయ్య పదాలు, మీరా భజన గీతాలు మొదలైనవి ఈమె ఆలపించిన పాటల్లో ప్రాచుర్యం పొందినవి. 1992 లో ఈమెకు భారత ప్రభుత్వం నుండి పద్మశ్రీ పురస్కారం లభించింది.

## వ్యక్రిగత వివరాలు
ఈమె 1939 సంవత్సరంలో విజయనగరం జిల్లా పుష్పగిరిలో వరదాచార్యులు, సుభద్రమ్మ దంపతులకు జన్మించారు. తల్లికి మేనమామ అయిన అప్పకొండమాచార్యులు రాసిన రెండు హరికథలను పాలకొల్లు సభలో తొమ్మిదేళ్ళ వయసులో గానం చేయడమే వీరి తొలి ప్రదర్శన. కవిరాయని జోగారావు గారు వీరి ప్రధాన సంగీత గురువు. ద్వారం వెంకటస్వామి నాయుడు, శ్రీపాద పినాకపాణి వద్ద కూడా సంగీతాన్ని అభ్యసించారు.

తొలిసారిగా విజయవాడ ఆకాశవాణిలో 1957 సంవత్సరం నిలయ విద్వాంసురాలిగా చేరారు. అప్పటినుండి రెండు దశాబ్దాల పాటు శాస్త్రీయ, లలిత సంగీత బాణీలతో శ్రోతలకు విందు చేశారు. ఎందరో ప్రముఖ సంగీత సాహిత్య ప్రముఖులతో కలిసి ఆమె ఎన్నో కార్యక్రమాలను సమర్పించారు. అన్నమయ్య పదాలు, క్షేత్రయ్య పదాలు, మీరా భజన గీతాలు ఆమె కంఠం నుంచి జాలువారిన మధురరస పారిజాతాలు. భామా కలాపం యక్షగానం, నౌకా చరితం ఆమె ప్రతిభకు గీటురాళ్ళు. ఈమెకు అత్యంత కీర్తిని తెచ్చినది సంగీత ప్రధానమైన రేడియో నాటకం *మీరాబాయి*.

శ్రీ వేంకటేశ్వర వైభవం చిత్రంలోని *[[ఒక పిలుపులో పిలిచితే]] పలుకుతావటా* పాట ఆంధ్ర దేశం అంతా వ్యాపించింది. బికారి రాముడు చిత్రంలో ఈమె పాడిన *నిదురమ్మా నిదురమ్మా* గీతం బహుళ పాచుర్యం పొందింది.

*1969లో తిరుమల - తిరుపతి దేవస్థానం ఆస్థాన విద్వాంసురాలిగా సేవలందించారు.
*1977లో హైదరాబాదు లోని తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం ఆవిర్బావంతో లలిత కళా పీఠానికి ప్రత్యేక అధికారిగా నియమితులయ్యారు.
*ఈమెను *గాన కోకిల*గా, *సంగీత కళానిధి*గా, *సంగీత రత్న*గా అభిషేకించాయి.
*1992లో భారత ప్రభుత్వం ఈమెను 'పద్మశ్రీ' గౌరవంతో సత్కరించింది.

ఈ గానకళా తపస్విని 1993 మార్చి 16న పరమపదించారు.

## బయటి లింకులు
*ఈ వెబ్‌ సైటు లో శ్రీరంగం గోపాలరత్నం పాడిన పాటలను వినవచ్చు

వర్గం:తెలుగు కళాకారులు
వర్గం:1939 జననాలు
వర్గం:1993 మరణాలు
వర్గం:తెలుగు మహిళా గాయకులు
వర్గం:రేడియో ప్రముఖులు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కారం పొందిన మహిళలు
వర్గం:తెలుగు లలిత సంగీత ప్రముఖులు
వర్గం:మహారాజా ప్రభుత్వ సంగీత నృత్య కళాశాల ప్రధానాధ్యాపకులు
వర్గం:విజయనగరం జిల్లా మహిళా సంగీత విద్వాంసులు
వర్గం:విజయనగరం జిల్లా మహిళా గాయకులు
స్వాతి

**స్వాతి** అనే పేరు ఈ క్రింది వాటిని సూచిస్తుంది:

* స్వాతి నక్షత్రము
* స్వాతి (సినిమా)

**పత్రికలు**
* స్వాతి వారపత్రిక
* స్వాతి మాసపత్రిక

**వ్యక్తులు**
* స్వాతి తిరునాళ్, కేరళలోని తిరువంకూరు మహారాజు
* కలర్స్ స్వాతి, కలర్స్ కార్యక్రమ ప్రయోక్త
* స్వాతి, భారతీయ మాజీ నటి
కొత్తూరు (బల్లికురవ)

**కొత్తూరు** ప్రకాశం జిల్లా, బల్లికురవ మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం..

## గ్రామంలో విద్యా సౌకర్యాలు
మండల పరిషత్తు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల.
## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు
* మండలాలు కుటుంబాలు, జనసంఖ్య, స్త్రీ పురుషుల సంఖ్య వివరాలు
ఈటీవీ

**ఈటీవి** (**ఈనాడు టెలివిజన్**) ఉషోదయా ఎంటర్ ప్రైజస్ అధినేత రామోజీరావు  స్థాపించాడు. దీనిని తెలుగు భాషలో మొదటి ఛానల్ ను ప్రారంభించాడు. తరువాత వేర్వేరు జాతీయ భాషలలో కూడా ఇతర చానళ్లను ప్రారంభించారు. కొంతకాలం తరువాత, ఇతర భాషా ఛానళ్లను విక్రయించి, తెలుగు భాషే ప్రధానంగా టెలివిజన్ కార్యక్రమాలు  కొనసాగిస్తున్నారు. 

## చరిత్ర
ఈటీవీని ఆగస్టు 27, 1995 లో తెలుగు నాట అత్యధిక సర్క్యులేషన్ కలిగిన పత్రికల్లో ఒకటైన ఈనాడు దినపత్రిక అధినేత రామోజీరావు ప్రారంభించాడు. మొదట్లో 18 గంటల పాటు వినోదం, ఇంకా సినిమా ఆధారిత కార్యక్రమాలతో ప్రారంభమైంది.

మొదట్లో పిల్లల కోసం శభాష్ టిన్ టిన్ (ది అడ్వెంచర్స్ ఆఫ్ టిన్ టిన్ కి అనువాదం), బాబోయ్ డెన్నిస్ (డెన్నిస్ ది మెనేస్ అనే 1986 నాటి కామిక్స్), సినిమాల ఆధారంగా సినిమా క్విజ్, సినీమసాలా, నటుడు నూతన్ ప్రసాద్ సమంవయకర్తగా హ్యాట్సాఫ్ లాంటి కార్యక్రమాలు, పిల్లల కోసం మాస్టర్ మైండ్స్ అనే క్విజ్ కార్యక్రమం, మహిళల కోసం వసుంధర, చిట్టి చిట్కాలు, ఘుమఘుమలు లాంటి కార్యక్రమాలు ప్రసారం చేసేది.

## ఈటీవి నెట్ వర్క్

## తెలుగు కార్యక్రమాలు
* ఈటీవి వార్తలు
* సీరియల్స్ అనుపల్లవి 

పద్మావతి కళ్యాణం రావోయి చందమామ గువ్వా గోరింక మనసంతా నువ్వే రంగుల రత్నం సద్గురు సాయి మౌన పోరాటం మనసు మమత నా పేరు మీనాక్షి. అనుపల్లవి పెళ్లి పుస్తకం మా అత్త బంగారం


* సినిమాలు
** సెకండ్ షో
* గేమ్ షోలు
** స్టార్ మహిళ
** సై ఆట
** జీన్స్
** సూపర్
** వావ్
* మార్గదర్శి
* పాడుతా తీయగా
* ఢీ 10

## ఇవి కూడా చూడండి
* ఈటీవీ ప్లస్
* ప్రముఖ తెలుగు ధారావాహికల జాబితా

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు టీవీ ఛానళ్ళు
వర్గం:వినోదం
వర్గం:మాధ్యమాలు
రాష్ట్రం

thumb|250x250px|ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర పటం

**రాష్ట్రం** దేశ పరిపాలన విభాగం. ఇతర ప్రధాన పరిపాలన విభాగాలు కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు. ప్రతి రాష్ట్రానికి రాజ్యాంగం ప్రకారం, శాసన వ్యవస్థ, పరిపాలనా వ్యవస్థ, న్యాయ వ్యవస్థ వుంటాయి. భారతదేశాన్ని 28 రాష్ట్రాలు, 8 కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలుగా విభజించారు.
## నిర్వచనం
thumb|250x250px|తెలంగాణ రాష్ట్ర పటం
భారత రాజ్యాంగం ప్రకారం రాష్ట్రం రాజ్యాంగంలోని మూడవ భాగం ప్రాథమిక హక్కులతో వ్యవహరిస్తుంది. ఇవి శాసనసభ, కార్యనిర్వాహక, న్యాయవ్యవస్థ అధికారంపై పరిమితి, ఈ భాగాన్ని ఎవరూ ఆక్రమించలేరు. ఈ హక్కుల పరిధిని, ఆర్టికల్ 32 కింద పరిహారం యొక్క పరిధిని నిర్వచించడానికి రాజ్యాంగ తయారీదారులు ప్రారంభంలో “రాష్ట్రం”ను "భారత ప్రభుత్వం, భారత పార్లమెంట్, ప్రతి రాష్ట్రం, శాసనసభ, భారతదేశ భూభాగంలో, భారత ప్రభుత్వ నియంత్రణలో ఉన్న అన్ని స్థానిక ఇతర అధికారం" గల ప్రాంతం అని వివరించబడింది.

## వివరణ
భారత రాజ్యాంగంలోని 12వ అధికరణం మూడవ భాగంలో సుదీర్ఘమైన ప్రాథమిక హక్కుల జాబితా ఉంది. ఇది ఆర్టికల్ 12 నుండి ఆర్టికల్ 35 వరకు మొదలవుతుంది. ప్రాథమిక హక్కులు కల్పించడం వెనుక, సమసమాజం నెలకొల్పే ఉద్దేశం కనిపిస్తుంది. అంటే ఇక్కడ ఆ దేశం క్రూరత్వం ద్వారా కాకుండా చట్టంచే పరిపాలించబడుతుందని భావించవచ్చును. కార్యనిర్వాహకుడు, చట్టం వ్యాఖ్యాత ఒకే వ్యక్తి పాలనలో పౌరులలో చివరకు ఆగ్రహానికి దారితీస్తుంది. అంతే కాకుండా రాష్ట్ర అధికారాన్ని దుర్వినియోగం చేయడం ద్వారా ఒక వ్యక్తి మానవ హక్కుల ఉల్లంఘన విషయంలో అతను బాధపడటం తప్ప వేరే మార్గం ఉండదు. అధికారాల విభజన సిద్ధాంతాన్ని మాంటెస్క్యూ అభివృద్ధి చేయడానికి దారితీసిన హేతుబద్ధత ఆర్టికల్ 50 ప్రకారం భారత రాజ్యాంగంలో కూడా నిక్షిప్తం చేయబడింది. భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 12 ప్రకారం రాష్ట్రం భావన (కాన్సెప్ట్ ఆఫ్ స్టేట్) ఇలా నిర్వచింపబడుతుంది.ఒక రాజకీయ పక్షం లేదా సమాజం పరిపాలన నుండి ఉమ్మడి బలం, ఉమ్మడి ప్రయత్నాల ద్వారా ప్రజల పరస్పర భద్రత, ప్రయోజనాన్ని ప్రోత్సహించే ఉద్దేశంతో వ్యక్తులకు రాష్ట్ర చర్యల నుండి రాజ్యాంగ రక్షణ అవసరం.ఆర్టికల్ 12లో ఈ కింది పద్ధతిలో రాష్ట్రాన్ని నిర్వచిస్తుంది.

1. భారత ప్రభుత్వం, భారత పార్లమెంటు

2. ప్రతి రాష్ట్రాల ప్రభుత్వాలు, శాసనసభ

3. స్థానిక అధికారులు లేదా ఇతర అధికారులు

## ఇవీ చూడండి

* భారతదేశ రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు
*భారతదేశం
*దేశం
*తెలంగాణ
*ఆంధ్రప్రదేశ్

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:పాలనా విభాగాలు
ఎర్రచెరువు పల్లి (నందలూరు)

**ఎర్రచెరువుపల్లి**, వైఎస్‌ఆర్ కడప జిల్లా, నందలూరు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.  ఈ గ్రామం మండల కేంద్రమైన నందలూరు నుంచి 12 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. ఇక్కడ అధిక ప్రజలు వ్యవసాయంపై ఆధారపడి జీవిస్తారు. కొండలు, చెరువువల్ల గ్రామం అందంగా ఉంటుంది.ఇక్కడ వరి, పసుపు, అరటి, చీనిచెట్లు వంటి పంటలను ఎక్కువగా పండిస్తారు.
## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
ఫైజ్ అహ్మద్ ఫైజ్

**ఫైజ్ అహ్మద్ ** **ఫైజ్** (فيض احمد فيض*'), ([[1984]] - [[1911]]) నవీన [[ఉర్దూ భాష|ఉర్దూ]] కవి, 1911 లో ఫిబ్రవరి 13 న సియాల్కోట్ లో జన్మించాడు. విభజన తరువాత [[పాకిస్తాన్]]లో నివసించుటకు నిశ్చయించుకొన్నాడు. [[లాహోర్]]లో మరణించాడు.
 
అభ్యుదయ భావాలు గలవాడు. నవీన దృక్పదాలు ఇతన్ని పేరుతెచ్చిపెట్టాయి.

==ముద్రణలు - రచనలు==
* *నఖ్ష్-ఎ-ఫర్యాది*, 1941
* *దస్త్-ఎ-సబా*, 1953
* *జిందాన్ నామా*, 1956
* *మీజాన్*, సాహిత్య విషయాల కూర్పు, 1956
* *దస్త్ తహ్-ఎ-సంగ్*, 1965
* *సర్-ఎ-వాది-ఎ-సీనా*, 1971
* *షంస్-ఎ-షెహ్రె యారాఁ*, 1979
* *మేరే దిల్ మేరే ముసాఫిర్*, 1981
* *నుస్ఖా హై వఫా*, 1984 
* *పాకిస్తానీ కల్చర్'', (ఉర్దూ, ఇంగ్లీషు)

## అవార్డులు

* లెనిన్ పీస్ ప్రైజ్ (సోవియట్ కు చెందిన) 1963.
* నోబెల్ బహుమతికి 1984 లో (మరణానికి పూర్వం) ప్రతిపాదింపబడ్డాడు.

వర్గం:ఉర్దూ కవులు
వర్గం:ఉర్దూ రచయితలు
వర్గం:1911 జననాలు
వర్గం:1984 మరణాలు
కురెళ్ళగూడెం

**కురెళ్ళగూడెం**, పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, భీమడోలు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర  గ్రామం.

## గ్రామ పంచాయతీ
2013 ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో శ్రీమతి కాటూరి సునీత సర్పంచిగా గెలుపొందారు.
:

## మూలాలు
బావి

thumb|292x292px|బావి వద్ద నీటి కోసం వస్తున్నయువతి చిత్రం

**బావులు** లేదా **నూతులు** (Wells) కొన్ని ప్రాంతాలలో మంచినీటి అవసరాల కోసం తయారుచేసుకున్న కట్టడాలు.

## బావులలో రకాలు
* **[[ఊట బావి]]**: ఈ బావులలో ప్రకృతి సిద్దంగా నీరు ఊరుతుంది. అందువల్ల ఇవి వేసవి కాలంలో కూడా ఎండిపోవు.
* **[[దిగుడు బావి]]**: ఈ బావులు భూమి ఉపరితలంలో కలిసిపోయి ఉంటాయి. అంటే వీనికి గట్లు ఉండవు. అందువల్ల వీనిలో పశువులు, చిన్న పిల్లలు పడిపోయి చనిపోయే ప్రమాదం ఉంది. కొన్నింటిలోనికి దిగడానికి మెట్లు ఉంటాయి.
* **[[గొట్టపు బావి]]**: ఈ బావులు యంత్రాల సహాయంతో చాలా లోతు వరకు తవ్వించే అవకాశం ఉన్నాయి. ఇవి భూగర్భ జాలాలలోని క్రింది పొరల లోనికి వేసి నీరును మోటారు పంపు ద్వారా బయటకు తెస్తారు. పెద్ద పట్టణాలలోని ఎక్కువ మంది ఇండ్లలో ఈ రకం బావులు ఉంటున్నాయి. ఆధునిక వ్యవసాయంలో కూడా ఇవి ఎక్కువగా తవ్విస్తున్నారు.
* **[[గిలక బావి]]**: ఈ బావులు గట్టుతో ఉండి సురక్షితమైనవి. చేదతో నీరు తోడుకోవడానికి మధ్యలో బావిగిలక నిర్మించబడి ఉంటుంది.

## చిత్రమాలిక

ఫైలు:Well 2006 03.jpg|thumb|right|చెన్నైలోని మంచినీటి బావి.
దస్త్రం:Baavi.jpg|thumb|right|భద్రాచలం దగ్గర సారపాక గ్రామంలోషిర్డీ సాయిబాబా దేవాలయంలోని బావి.

## మూలాలు

* Driscoll, F. (1986). Groundwater and Wells. St. Paul, MN: Johnson Filtration Systems, second edition. ISBN 978-0-9616456-0-1

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ నీటి వనరులు
వర్గం:నీటి వనరులు
యోగాసనాలు

**యోగాసనాలు** : యోగా విధానములో శరీర వ్యాయామ విధానాలనే యోగాసనాలు అని వ్యవహరిస్తాము. యోగాసనాలు  రెఫ్యొగాసనాలు, లాభాలు అంటే శారీరక వ్యాయామ విధాన క్రియలు. ఈ ఆసనాల ద్వారా శారీరక మానసిక ఆధ్యాత్మిక రంగాల్లో మనిషి శుద్ధి అవుతాడు.

## ఇవి కూడా చూడండి

* వక్రాసనం

## మూలాలు
* YOGA BOOKS AND PRINTED MATERIAL Archive Org Link: https://archive.org/details/@sudarshan_reddy330/lists/102/yoga-books_printed-material?sort=title

వర్గం:యోగా
అర్ధాంగి

**అర్ధాంగి** అనగా ఒక వ్యక్తి పెళ్ళిచేసుకున్న భార్య.

----
అర్ధాంగి పేరుతో కొన్ని సినిమాలు విడుదలయ్యాయి.

*అర్ధాంగి (1955 సినిమా)
*అర్ధాంగి (1977 సినిమా)
*అర్ధాంగి (1996 సినిమా)
ఆదిరెడ్డిపాలెం

*ఆదిరెడ్డిపాలెం*', విశాఖపట్నం జిల్లా, సబ్బవరం మండలానికి చెందిన గ్రామం.

## ఊరిపేరు
ఈ గ్రామనామం ఆదిరెడ్డి + పాలెం అనే రెండు తెలుగు పదాల కలయికతో ఏర్పడింది. ఆదిరెడ్డి కొందరు వ్యక్తుల ఇంటిపేరు గాని లేదా కొందరు పురుషుల వ్యక్తిగత పేరుగా తెలియవచ్చును.

## గ్రామ విశేషాలు
ఈ గ్రామంలో ఇంచుమించు 200 కుటుంబాలు ఉంటాయి. ఎక్కువ మంది పోర్టు, డి.ఎల్.బి. ఉద్యోగస్తులు. ఈ ఊరుని రెండు భాగాలుగా విభజించి, కొత్త ఊరు లేద మీద ఊరు అని ఒక భాగాన్ని, పాత ఊరు లేదా కింద ఊరు అని వేరే భాగాన్ని పిలుస్తారు. ఈ ఊరిలో రెండు రామాలయాలు (ఒక్కో భాగంలో ఒకటి), ఒక కళ్యాణ మండపం, ఒక పాల సేకరణ కేంద్రం ఉన్నాయి. కొంతమంది వైజాగ్లో స్థిరపడ్డారు. ఈ గ్రామం వైజాగ్ నుంచి 28 కి.మీ., సబ్బవరం నుంచి 2/3 కి.మీ. దూరం ఉంటుంది.

## మూలాలు

వర్గం:సబ్బవరం మండలం లోని రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు
సహజ యోగం

**సహజ యోగము** అనేది ఒక ఆధునిక ఆధ్యాత్మిక, సాధన ప్రక్రియ. మాతాజీ నిర్మలా దేవి గా ప్రసిద్ధురాలైన నిర్మల శ్రీవాత్సవ ఈ విధానాన్ని ప్రారంభించి, తన అనుచరులకు ఉపదేశించింది. శ్రీ మాతాజీ నిర్మలా దేవి 1923 వ సంవత్సరం మార్చి నెలలో 21 తేది నాడు చింద్వార అను గ్రామములో(ఒకప్పుడు మహారాష్ట్రకు చెందినది ప్రస్తుతం మధ్య ప్రదేశ్ లో ఉన్నది) జన్మించింది. 

సహజ యోగము మానవుల శరీరంలో అంతర్గతంగా ఉన్న కుండలిని శక్తిని ఉత్తిష్టం చేసి ఆత్మ జ్ఞానానికి, నిర్విచార సమాధికి మార్గం సుగమం చేసే సాధన ప్రక్రియగా సహజయోగాన్ని విశ్వసించేవారు చెబుతారు. ఈ యోగాన్ని మొట్టమొదటిసారి ప్రయత్నించేవారు తమ అరచేతులనుండి తల వరకు చల్లని గాలి వీచినట్లుగాను, కన్నులు చెమర్చినట్లుగాను, గాఢమైన శాంతి భావన కలిగినట్లుగాను చెప్పారు. 

సహజ యోగాన్ని విశ్వసించే ఒక వ్యక్తి ఈ వికీపీడియాలో వ్రాసిన క్రింది విషయం ఈ ప్రక్రియ పట్ల సాధకులకు ఉన్న విశ్వాసాన్ని క్లుప్తంగా వివరిస్తుంది - "సహజ యోగం ద్వారా ప్రతీ యొక్క వ్యక్తి ఆత్మ సాక్షాత్కారం అత్యంత సులువుగా పొంద వచ్చు. సహజ యోగమే నేటి మహయోగం అందులో ఏ మాత్రం సందేహం లేదు.  మనమెవరం ? మన ఉనికి ఏమిటి? మనలో ఆత్మ ఉన్నదా? ఆత్మ యొక్క ఉనికిని మనం అనుభూతి పూర్వకంగా తెలుసుకోగలమా ? ఇత్యాది ప్రశ్నలకు మనకు దొరికే సమాధానమే సహజయోగం. 'సహ' అంటే మనతోపాటు'జ' అంటే జన్మించిన కుండలిని శక్తి 'యోగం' అంటే భగవంతునితో కలయిక అని అర్థం. ఇది కుండలినీ జాగృతి ద్వారా జరుగుతుంది . కుండలినీ జాగృతి శ్రీ మాతాజీ యొక్క ఆశీర్వాదము వలన లభిస్తుంది. ఇది నమ్మశక్యం కాని విషయం. కాని ఒక్కసారి ఈ అనుభూతి కొరకై ప్రయత్నించండి. ఇందు కొరకు మనము చేయవలసినది ఏమంటే శ్రీ మాతాజీ చిత్ర పటం ముందు రెండు చేతులు చాచి హృదయ పూర్వకంగా ఆత్మ సాక్షాత్కారం ఇవ్వమని వేడు కోవాలి.ఆ తర్వాత మన రెండు అర చేతులలోను మాడుపైన చల్లని చైతన్య తరంగాలు ప్రవహిస్తాయి. దీనినే శంకరాచార్యులు 'సలీలం, సలీలం' అని చెప్పారు. ఈ అనుభూతి పొందిన తర్వాత మనము చేయవలసిన కార్యం మనకు బోధ పడుతుంది. ఆధ్యాత్మికతకు అంకురార్పణ జరుగుతుంది. సహజ యోగం వలన శారీరక, మానసిక, ఉద్రేకజనిత, ఆధ్యాత్మిక సమస్యల నుండి విముక్తి లభిస్తుంది. సత్ చిత్ ఆనందం లభిస్తుంది. . "

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
; అధికారిక సైటులు
* సహజ యోగం - అధికారిక వెబ్ సైటు
* సహజ యోగాన్ని విమర్శించేవారి ప్రశ్నలకు జవాబులు
* అంతర్జాతీయ సహజయోగ పరిశోధనా కేంద్రం, ముంబాయి
* Video extracts of Sahaja Yoga talks by Shri Mataji
* Audio extracts of Sahaja Yoga talks by Shri Mataji

; పరిశోధన సైట్లు
* సహజ యోగ ధ్యానంపై పరిశోధన 
* సహజ యోగ ధ్యానంపై పరిశోధన
* సహజ యోగ ధ్యానంపై పరిశోధన

; విమర్శనాత్మకమైనవి, ఇతరాలు
*Second Coming? or Mother of all Cults? 
* Woman's Hour  September 12, 2001 BBC radio program, with questions and answers by Nirmala Srivastava and two ex-members.

వర్గం:యోగా
అవతరించిన గ్రంధాలు

**అవతరింపబడ్డ గ్రంథాలు** ఇస్లామీయ ధర్మశాస్త్రమైన ఖురాన్ ప్రకారం పరమేశ్వరుడు అల్లాహ్ ప్రముఖమైన నాలుగు ధార్మికగ్రంథాలను, సహీఫాలను తన ప్రవక్తలపై అవతరింపజేశాడు.

ప్రముఖమైన నాలుగు గ్రంథాలు
# జబూర్ (దావూద్ దావీదు కీర్తనలు). ఈ గ్రంథము దావూద్ ప్రవక్త, వారి అనుయాయులకొరకు అవతరింపజేయబడ్డది. దావీదుల పవిత్ర గ్రంథము.
# తౌరాత్ (మూసా, పది ఆజ్ఞలు). ఈ గ్రంథము మూసా (మోషే, మోసెస్ ) ప్రవక్త వారి అనుయాయులకొరకు అవతరింపజేయబడ్డది. యూదుల పవిత్ర గ్రంథము.
# ఇంజీల్ (ఈసా, బైబిల్). ఈ గ్రంథము ఈసా (యేసు, జీసస్) ప్రవక్త వారి అనుయాయులకొరకు అవతరింపజేయబడ్డది.
# ఖురాన్ (ముహమ్మద్ ప్రవక్త) ఈ గ్రంథము ముహమ్మద్ ప్రవక్త వారి అనుయాయుల కొరకు అవతరింపజేయబడ్డది. ఇది అంతిమ, తుది గ్రంథముగా చెప్పబడింది.

ఈ గ్రంథములు గాక అనేక సహీఫాలు (నిబంధనలు, గ్రంథాలు) అనేక ప్రవక్తలపై ప్రకటింపబడినవి.

వర్గం:అఖీదాహ్
చినపాలవీడు

**చినపాలవీడు**, తిరుపతి జిల్లా, బుచ్చినాయుడు ఖండ్రిగ మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.. ఇది 20 గడపలు ఉన్న చిన్న ఊరు. బుచ్చినాయుడుఖండ్రిగకి 3 కి.మి దూరంలో ఉంది.

## మూలాలు
ఆలీసాగర్ ఎత్తిపోతల పథకం

**ఆలీసాగర్ ఎత్తిపోతల పథకం,** నిజామాబాదు జిల్లాలోని ఎత్తిపోతల పథకం. ఇది ఒక పర్యాటక కేంద్రం. ఇది నిజామాబాదు జిల్లా, ఎడపల్లి మండలం, థానాకలాన్ గ్రామంలో ఉంది. దీన్ని 1930 లో నిజాం పరిపాలనలో ఏర్పాటు చేశారు. అలీసాగర్ నిజామాబాదు నుండి 10 కిలోమీటర్ల దూరములో నిజామాబాదు - బాసర రోడ్డుకి 2 కిలోమీటర్ల దూరములో ఉంది. 

నగర జీవితము యొక్క హడావిడికి దూరముగా ఈ జలాశయము ప్రశాంత వాతావరణము కల్పిస్తుంది. వన్య ప్రాంతముతో పాటు కల వేసవి విడిది, చక్కగా తీర్చిదిద్దిన ఉద్యానవనాలు, ఒక దీవి, కొండపైనున్న అతిధిగృహము దీనిని పర్యాటకులకు ఒక ముఖ్య గమ్యస్థానముగా చేస్తున్నాయి. వీటితో పాటు జింకల పార్కు, ట్రెక్కింగ్, జలక్రీడలకు సదుపాయాలు ఉండటము అదనపు ఆకర్షణ. నిజాంసాగర్ నుండి వచ్చే ప్రధాన కాలువ ద్వారా ఆలీసాగర్ జలాశయం లోకి నీరు వస్తుంది.

## ఆలీసాగర్ ఎత్తిపోతల పథకం
నిజాంసాగర్ కింద ఉన్న ఆయకట్టులో నీరు అందని ప్రాంతాలకు నీటి సౌకర్యం కలిగించేందుకు ఆలీ సాగర్ ఎత్తిపోతల పథకాన్ని ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం నిర్మించింది. నిజామాబాదు జిల్లా, నవీపేట మండలం కోస్లి వద్ద గోదావరి నది కుడి గట్టునుండి నీటిని మూడు దశల్లో ఎత్తిపోసి ఆలీసాగర్ వద్దకు చేర్చడం ఈ పథకంలో ప్రధాన అంగం. మొదటి దశలో కోస్లి నుండి తాడ్‌బిలోలి వరకు ఎత్తిపోస్తారు. రెండవ దశలో అక్కడి నుండి పోచారం చెరువు వరకు పంపిస్తారు. మూడవదశలో అక్కడి నుండి ఆలీసాగర్ దిగువన నిజాం సాగర్ కాలువలోకి తోడిపోస్తారు. మొత్తం 17.35 కిలోమీటర్ల దూరం పంపిస్తారు.

ఈ పథకం వలన కొత్తగా ఆయకట్టు ఏర్పడదు. నవీపేట, రేంజల్, ఎడపల్లి, నిజామాబాదు, డిచ్‌పల్లి, మాక్లూర్ మండలాల్లో ఉన్న నిజాంసాగర్ ఆయకట్టు లోని 53,793 ఎకరాలకు సాగునీటి పారుదల స్థిరీకరణ జరుగుతుంది. మండలం వారీగా ప్రయోజనం పొందే భూమి వివరం:

ఈ పథకం 2007 లో పూర్తై, 2007-2008 ఖరీఫ్ పంట నుండి నీటిని అందిస్తోంది.

## చిత్రమాలిక

## మూలాలు

వర్గం:నిజామాబాదు జిల్లా పర్యాటక ప్రదేశాలు
వర్గం:తెలంగాణ ఎత్తిపోతల పథకాలు
తూర్పుపాలెం (చెరుకుపల్లి)

**తూర్పు పాలెం**, బాపట్ల జిల్లా, చెరుకుపల్లి మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

## గ్రామ భౌగోళికం
తూర్పు పాలెం, చెరుకుపల్లి నుండి 8 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
### గ్రామంలోని మౌలిక సదుపాయాలు
నీటి శుద్ధి కేంద్రం. 
## గ్రామ పంచాయితీ

#ఈ గ్రామ పంచాయితీలో ఐదు పాలెములు ఉన్నాయి. అవి:- తూర్పు పాలెం, పూషడపు వారి పాలెం, మత్తి వారి పాలెం, బడే వారి పాలెం, ఆవుల వారి పాలెం.
#2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో తూము రామారావు, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు.

## ప్రధాన పంటలు
వరి, అపరాలు, కాయగూరలు

## ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు

## గ్రామ ప్రముఖులు
*SRI MATHI DIWAKAR RATHANA PRASAD (famous politician & S.M.R.M high school chairman & MPP cherukupalli mandal),మాకినేని బసవపున్నయ్య

KOTHAPALLI CHINA BABU M-Tech (thermal engineering)

వర్గం:చెరుకుపల్లి మండలం (బాపట్ల జిల్లా) రెవిన్యూయేతర గ్రామాలు
శ్రీ వేంకటేశ్వర విశ్వవిద్యాలయం

**శ్రీ వేంకటేశ్వర విశ్వవిద్యాలయం**  తిరుపతి జిల్లా  తిరుపతి లోగల విశ్వవిద్యాలయము. 1954లో  అప్పటి ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్న టంగుటూరి ప్రకాశం పంతులు ఆధ్వర్యంలో తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం వారి సహాయంతో ప్రారంభమైంది. మొదటగా రసాయన శాస్త్రం, భౌతిక శాస్త్రం, గణిత శాస్త్రం, జీవ శాస్త్రం, వృక్ష శాస్త్రం, ఆర్థిక శాస్త్రం, తత్వ శాస్త్రం మొదలైన ఆరు విభాగాలతో ప్రారంభమై ఇప్పుడు దేశంలోని విశ్వవిద్యాలయాల్లో ఒకటిగా వెలుగొందుతోంది.

1,000 ఎకరాల సువిశాల విస్తీర్ణంలో తిరుమల వెంకటేశ్వరుని పాదాలచెంత అందమైన భవనాలతో రమణీయంగా ఉంటుంది. మొదట్లో ఇక్కడి భవనాలను ప్రఖ్యాతి గాంచిన ఇంజనీరు మోక్షగుండం విశ్వేశ్వరయ్య రూపొందించడం విశేషం.

## చరిత్ర
టంగుటూరి ప్రకాశం పంతులు, నీలం సంజీవరెడ్డి లాంటి నాయకుల కృషితో 1954లో ఈ విశ్వవిద్యాలయం స్థాపించబడింది.

## శాఖలు
right|thumb|250px|విశ్వవిద్యాలయ పరిపాలనా భవనము నీలం సంజీవరెడ్డి భవన్
right|thumb|250px|విశ్వవిద్యాలయ స్వర్ణోత్సవాల సందర్భముగా ఏర్పాటు చేసిన ప్రధాన ద్వారము
### తెలుగు శాఖ
తెలుగు శాఖ విద్యార్థుల సిద్ధాంతగ్రంథాలు శోధగంగలో అందుబాటులో ఉన్నాయి.

## అనుబంధ కళాశాలలు
ఈ విశ్వవిద్యాలయానికి అనుబంధంగా ఎస్వీ ఆర్ట్స్ కళాశాల, ఎస్వీ సైన్స్ కళాశాల, ఎస్వీ కామర్స్ మేనేజ్‌మెంట్ సైన్స్ , కంప్యూటర్ సైన్స్ కళాశల, శ్రీ వెంకటేశ్వర యూనివర్సిటీ కాలేజ్ ఆఫ్ ఇంజనీరింగ్ ఉన్నాయి.

## విద్యనభ్యసించిన ప్రముఖులు
*కరణం బాలసుబ్రహ్మణ్యం పిళ్ళె - పండితుడు, సంస్కృతాంధ్ర కవి
*బండి నారాయణస్వామి - బండి నారాయణస్వామి అనంతపురం జిల్లాకు చెందిన కథారచయిత, నవలాకారుడు. 'స్వామి' పేరుతో పేరొందాడు..
*ప్రేమ్ రెడ్డి - ప్రైమ్ హెల్త్‌కేర్ సర్వీసెస్ వ్యవస్థాపకుడు.
*పొంగూరు నారాయణ - నారాయణ విద్యా సంస్థల యజమాని, తెలుగుదేశం పార్టీ నాయకుడు
*వెంకయ్య నాయుడు - బిజెపి నాయకుడు, కేంద్ర మంత్రి
*నారా చంద్రబాబు నాయుడు - ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి
*సాకం నాగరాజ - తెలుగు కవి, తెలుగు భాషోద్యమ సమితి వ్యవస్థాపక అధ్యక్షుడు, తెలుగు భాషోద్యమానికి పాటు పడుతున్న వ్యక్తి.
* జక్కంపూడి మునిరత్నం - కవి, ఆచార్యుడు
*పి. చెన్నారెడ్డి - ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ పురావస్తు & మ్యూజియంల శాఖ డైరెక్టర్‌

## ఇవి కూడా చూడండి
* ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని విశ్వవిద్యాలయాల జాబితా
* ఆంధ్రప్రదేశ్ ఉన్నత విద్యాసంస్థల జాబితా

## బయటి లింకులు

## మూలాలు

వర్గం:1954 స్థాపితాలు
వర్గం:రాయలసీమ లోని విద్యాసంస్థలు
వర్గం:భారతీయ విశ్వవిద్యాలయాలు
వర్గం:తిరుపతి నగరం
మనసు

మనలో భావోద్వేగాలు, అనుభూతులు, కోరికలు కలిగించేది **మనసు** లేదా **మనస్సు**. ఏదైనా వస్తువు లేదా జీవరాశిపై ప్రేమ లేదా ద్వేషం కలిగించే ఒక అంతరాళం. ప్రతి మనిషి యొక్క భావాలు, అనుభూతులు, అభిప్రాయాలు వారి వారి మనసు, అది ఆలోచించే విధానంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. అందుకే ఎవరి ఆలోచనలు వారివి. మనిషి ప్రవర్తన, నడవడి వారి మానసిక స్థితిని తెలియజేస్తుంది.

మనసు తలచుకుంటే వేగంగా తాను అనుకున్నా లక్ష్యాన్ని చేరుకుంటుంది. ఒక్కొక్కరి ఆలోచన ఒక్కొక్క విధంగా మనసును ముందుకు నడిపిస్తుంది.

## భాషా విశేషాలు
తెలుగు భాషలో మనసు పదానికి వివిధ ప్రయోగాలున్నాయి మానసు లేదా మనస్సు నామవాచకంగా.

వర్గం:మానసిక శాస్త్రము
ఎక్కిరాల భరద్వాజ

**ఆచార్య ఎక్కిరాల భరద్వాజ** (అక్టోబర్ 30, 1938 - ఏప్రిల్ 12, 1989) ఒక ఆధ్యాత్మిక గురువు, రచయిత. విశేషించి ఆంధ్రదేశానికి షిరిడీ సాయిబాబా మాహాత్యమును పరిచయము చేసి, గురు శుశ్రూష సంప్రదాయము పట్ల సరైన అవగాహనను ఇచ్చిన వ్యక్తిగా భరద్వాజ ప్రసిద్ధుడు. దత్త సంప్రదాయమును ప్రచారం చేసారు. షిరిడీకి వచ్చే భక్తులలో అధికులు దక్షిణాది వారంటే అందులో భరద్వాజ గారి కృషి చాలా ఉంది.

## జననం
ఎక్కిరాల భరద్వాజ 1938, అక్టోబర్ 30 న శ్రీమాన్ ఎక్కిరాల అనంతాచార్యులు, శ్రీమతి బుచ్చి వెంకటలక్ష్మి (బుచ్చమ్మ గారు) దంపతులకు బాపట్లలో జన్మించారు. ఎక్కిరాల వేదవ్యాస, ఎక్కిరాల బోధాయన, ఎక్కిరాల కృష్ణమాచార్య ఇతనికి సోదరులు. ఐ.ఎ.ఎస్.గా కొంత కాలం పనిచేసి ఆ తరువాత ఆంగ్లోపాధ్యాయునిగా పనిచేశారు. తన 36వ సంవత్సరాన అలివేలు మంగమ్మతో వివాహం జరిగింది. *సాయిబాబా* అను పక్ష పత్రికను ప్రారంభించాడు. ఆంధ్రప్రదేశ్ లో కుల, మత, ప్రాంతీయ తత్వాలకు అతీతంగా షిర్డీ సాయిబాబాను గూర్చి విస్తారంగా, విశేషంగా ప్రచారం చేస్తూ సత్సంగములను ఏర్పాటు చెయ్యటమే కాకుండా ఎన్నెన్నో సాయి మందిరాల నిర్మాణానికి ప్రేరణగా నిలిచారడు. 

ఈయన ఆంగ్లసాహిత్యంలో ఉన్నత విద్య చదివాడు. ఐ.ఏ.ఎస్ పరీక్షలో ఉత్తీర్ణుడయ్యాడు. షిరిడీలో సమాధి మందిరం వద్ద కలిగిన కొన్ని ఆధ్యాత్మికానుభవాల తరువాత ఐ.ఎ.ఎస్. బాధ్యతలను వదలి ఆంగ్లభాష అధ్యాపకునిగా చేరాడు. ఈయన పలు ఆధ్యాత్మిక, సాయితత్వ గ్రంథాలు రచించాడు.

## సిద్ధి చెందే సమయం (నిర్యాణం)
ఆచార్య ఎక్కిరాల భరద్వాజ 1989, ఏప్రిల్ 12న మహాసమాధి చెందారు. ఈయన సమాధి ఒంగోలు లోని సాయిమందిరంలో ఉన్నది !

నిత్యమూ వేలాదిభక్తులు ఈయన సమాధిని దర్శించుకుంటూ ఉంటారు !

ఒంగోలులోని శ్రీ మాస్టర్ యూనివర్శల్ సాయి ట్రస్టు, ఆచార్య భరధ్వాజ శాంతి ఫౌండేషన్ లు ఈయన రచనలను, సందేశాన్ని ప్రచారం చేస్తున్నది. 

## రచనలు
* శ్రీ గురుచరిత్ర
* శ్రీ దత్తాత్రేయ అష్టోత్తర శతనామావళి
* శ్రీ సాయి అష్టోత్తర శతనామావళి
* శ్రీ సాయి లీలామృతము
* ఏది నిజం?
* మతమెందుకు?
* పురుషసూక్త రహస్యం
* శ్రీ పాకలపాటి గురువు
* అవధూత శ్రీ చీరాల స్వామి
* హజరత్ తాజుద్దీన్ బాబా చరిత్ర
* స్వామి సనర్ధ (అక్కల్ కోట స్వామి)
* అవధూత చివటం అమ్మ
* అవధూత శ్రీ రాఖాడీ బాబా
* అవధూత శ్రీ పూండీ స్వామి
* అవధుత శ్రీ శేషాద్రి స్వామి
* పరిప్రశ్న
* బుద్ధ ధ్యాన హృదయం

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* పుస్తకాలు చదవండి (ఉచితంగా)   
* దివ్యజనని సైటు
* రచనలు చదవడానికి
* విశ్వజనని పరిషత్
* గురువు పాదాలవద్ద 
* సాయి మాస్టారు 

వర్గం:1938 జననాలు
వర్గం:1989 మరణాలు
వర్గం:ఆధ్యాత్మిక గురువులు
వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:హిందూ గురువులు
వర్గం:భారతీయ రచయితలు
వర్గం:షిరిడీ సాయిబాబా భక్తులు
మెట్టు

[right|thumb|350px|[Spiral (double helix) stairway in the Vatican Museum]]
thumb|250px|A straight stairway with tiled treads, a double railing and two landings.

**[[మెట్లు]]** (Steps) ఒక ఎత్తైన ప్రదేశానికి చేరడానికి లేదా లోతైన ప్రదేశానికి దిగడానికి ఉపయోగించే నిర్మాణాలు. వాటంతట అవే కదిలే మెట్లను ఆధునిక కాలంలో నిర్మిస్తున్నారు.

ప్రస్తుతం సాంకేతికత ఉన్న పరిజ్ఞానంలో మెట్లు చాలా రకాలుగా ఉపయోగించుకుంటున్నారు. ఉదాహరణకి:-భవనానికి నిర్మించే మెట్లు వేరు మరియు రైల్వే స్టేషన్ ఉన్నటువంటి మెట్లు వేరు. 

వర్గం:కట్టడాలు
వర్గం:ఇల్లు
ఆకాశం

[thumb|250px|right|[విమానం నుండి చూసినప్పుడు కనిపించే నీలం రంగు ఆకాశం.]]

ఆరుబయటనుండి పైకి చూస్తే మనకు కనిపించే నీలిరంగు ఆవరణమే **ఆకాశం**. ఆకాశానికి తెలుగు భాషలో వికృతి పదము **ఆకసము**. భూమి ఉపరితలంపై ఉండే మేఘాలు, నీటియావిరితో కూడిన వాయు ఆవరణాలపై పడిన సూర్యకాంతి పరావర్తనం చెందడం వలన ఆకాశం మనకు నీలిరంగులో కనబడుతుంది. కాని నిజానికి ఆకాశం ఏ రంగునూ కలిగి ఉండదు. అందుకే మనకు రాత్రి సమయంలో ఆకాశం సూర్యకాంతి లేకపోవడం వలన చీకటిగా కనిపిస్తుంది. ఆ చీకటిలో అనంత దూరాలలో ఉన్న నక్షత్రాలు, గ్రహాలు చిన్న చిన్న చుక్కలుగా కనిపిస్తాయి.

## ఆకాశం ఎందుకు నీలంగా ఉంటుంది? ...
ఈ రకం రంగు ప్రశ్నలన్నిటికి సమాధానం అర్ధం కావాలంటే కాంతి ‘చెదరటం,’ అనే భావం అర్ధం కావాలి. గాలిలో అనేకమైన అణువులు (‘మోలిక్యూల్స్’), రేణువులు (‘పార్టికిల్స్') ఉంటాయి. ఉదాహరణకి ఆమ్లజని, నత్రజని అణువులు గాలిలో విస్తారంగా ఉంటాయి. అలాగే దుమ్ము రేణువులు, నీటి ఆవిరి అణువులు కూడ ఉంటాయి. కాంతి కిరణాలు సూర్యుడి దగ్గరనుండి మనకి చేరుకునేలోగా ఈ గాలిలో ప్రయాణం చేస్తాయి కదా. సూర్య కిరణాలు ఈ రేణువులని ఢీ కొన్నప్పుడు ఆ కాంతి చెల్లా చెదరవుతుంది. సూర్యుడి వెలుగు మన కంటికి తెల్లగా కనబడ్డప్పటికీ, అందులో ఎన్నో రంగులు ఉంటాయని ఇంద్ర ధనుస్సు చూసిన వారందరికీ పరిచయమైన విషయమే. తమాషా ఏమిటంటే ఒకొక్క రంగు ఒకొక్క విధంగా చెదురుతుంది. ఉదాహరణకి ఇంద్రధనుస్సులో తరంగ దైర్ఘ్యం (wavelength) తక్కువ ఉన్న ఊదా (‘వయలెట్’) రంగు ఎక్కువ చెదురుతుంది, తరంగ దైర్ఘ్యం ఎక్కువ ఉన్న ఎరుపు (‘రెడ్’) తక్కువ చెదురుతుంది. ( అది ప్రకృతి లక్షణం.)

సూర్యుడు ఆకాశంలో కిందకి ఉన్నప్పుడు (అంటే ఉదయం, సాయంకాలం), సూర్య కిరణాలు భూమి వాతావరణంలో చాల దూరం ప్రయాణం చేస్తే కాని మన కంటిని చేరలేవు. కనుక కిరణాలలోని రంగులు విరజిమ్మబడటానికి సావకాశాలు ఎక్కువ. కనుక నీలి రంగు ఎక్కువగా ఇటు, అటూ చెదిరి పోతుంది, కాని ఎరుపు తక్కువ చెదురుతుంది కనుక తిన్నగా మన కంటిని చేరుకుంటుంది. అందుకనే సంధ్యా సమయంలో ఆకాశం ఎర్రగా కనిపిస్తుంది. మన పల్లెపట్టూళ్ళలో గోధూళి వేళ గాలిలోకి బాగా దుమ్ము రేగుతుంది. కనుక గోధూళి వేళ ఆకాశం ఎర్రగా ఉంటుంది. సూర్యుడు నడి నెత్తి మీద ఉన్నప్పుడు కిరణాలు మన వాతావరణంలో తక్కువ దూరం ప్రయాణం చేస్తాయి. కనుక సాయంత్రం కంటే ఎక్కువ నీలి రంగు మన కంటిని చేరుతుంది. అందుకని మధ్యాహ్నం ఆకాశం నీలిగా కనబడుతుంది.

మరి దూరపు కొండల నీలిమ సంగతి? ఉదాహరణకి ‘నీలగిరులు’ అంటేనే నీలి కొండలు కదా. చెట్లు దట్టంగా ఉన్న కొండల అసలు రంగు ఆకుపచ్చ. చెట్లు తక్కువగా ఉంటే బూడిద రంగు. వీటిని దూరం నుండి చూసినప్పుడు నీలి రంగు గాలి పొరలగుండా చూస్తాం. “నీలి రంగు గాలి” అన్నానా? గాలికి రంగు లేదని చదువుకున్నాం కదా. ఇక్కడ జవాబులో కొంచెం వేదాంతం పాలు కలపాలి. నిజానికి రోదసి రంగు నల్లటి నలుపు. మనం ఆకాశం వైపు చూసినప్పుడు ఆ నల్లటి నేపథ్యంలో గాలిని చూస్తున్నాం. గాలికి స్వతహగా రంగు లేకపోయినా గాలిలోని రేణువులు కాంతిని విరజిమ్మినప్పుడు ఆ గాలి మనకి నీలంగా అనిపిస్తుంది; కనిపించదు. అది మన భ్రాంతి. అందుకోసమే దీనిని వేదాంతం అన్నాను.

## ఇవి కూడా చూడండి

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* పగటి ఆకాశం బొమ్మలు
* రాత్రి ఆకాశం బొమ్మలు
* ఆకాశం బొమ్మలు 
* ఆకాశం ఎందుకు నీలంగా ఉంటుంది?

వర్గం:భూగోళశాస్త్రం
వర్గం:ఖగోళ శాస్త్రం
వర్గం:పంచ భూతములు
మోహం

**మోహం**  మానవుల మనస్సుకు శత్రువులైన అరిషడ్వార్గాలలో నాల్గవ గుణం. మనకు అందుబాటులో లేని దానిని అనుభవించాలన్న కోరికనే మోహం అంటారు. మంచి కోరికలను సన్మార్గంలో తీర్చుకొనుట సముచితమైనదే. కాని చెడు కోరికలను తీర్చుకోవాలనే కాంక్ష మనిషిని దుర్మార్గ ప్రవర్తనకు, చెడు వ్యసనాలకు గురిచేస్తుంది. కావున మనిషి మోహాన్ని జయించుట అవసరం.

మోహాన్ని తరచుగా "భ్రమ" అని అనువదిస్తారు, ఇది సత్యాన్ని అర్థం చేసుకోకుండా నిరోధించే అజ్ఞానం యొక్క హిందూ, బౌద్ధ భావనను సూచిస్తుంది.  భగవద్గీత, శ్లోకం 2.52, ఈ భ్రమ (మోహ)ను మాయ పట్ల మోహం లేదా అనుబంధంగా వివరిస్తుంది. 

ఆయుర్వేద గ్రంథాలలో, భ్రాంతులు మరియు భ్రమలను తప్పుడు అవగాహనలు (మిథ్యాజ్ఞానం), భ్రమలు (మాయ), మోహాలు (మోహ) లేదా గందరగోళం ( భ్రమ ) గా సూచిస్తారు. 

యోగ తత్వశాస్త్రం మరియు హఠ యోగ ప్రదీపికలో , *మోహాన్ని* మనస్సును కప్పివేసే మాయగా వర్ణించారు.  ఇది అసత్య సాక్ష్యానికి కారణాలలో ఒకటిగా పేర్కొనబడింది.  ఇది అరిషడ్వార్గాలలో  ఒకటి.

## సాహిత్యం
*మోహం*  అనేది వేద సాహిత్యంలో కనిపిస్తుంది. ఇది "శూన్యమైన, అవాస్తవమైన, వ్యర్థమైన, పనికిరాని, మూర్ఖమైన" అనే అర్థం వచ్చే ప్రారంభ వేద పదం "*మోఘ" లో మూలాలను కలిగి ఉంది.  ఈ పదాన్ని [[మనుస్మృతి]]* వంటి వేదాంత సాహిత్యంలో ఉపయోగిస్తారు. * [[విష్ణు పురాణం]]* ప్రకారం, *మోహం*  అంటే "మూర్ఖత్వం" మరియు భావోద్వేగ ఆధ్యాత్మిక బాధ యొక్క ఒక రూపాన్ని సూచిస్తుంది.  విష్ణు పురాణం 6.5.1-6 శ్లోకాల ప్రకారం, "జ్ఞాని మూడు రకాల ప్రాపంచిక బాధలను లేదా మానసిక, శారీరక బాధలను మరియు ఇలాంటి వాటిని పరిశోధిస్తాడు. అతను నిజమైన జ్ఞానాన్ని,  మానవ వస్తువుల నుండి నిర్లిప్తతను పొందుతాడు, అంతిమ వినాశనాన్ని పొందుతాడు". సౌర పురాణం ప్రకారం , *మోహం*  అనేది ఐదు అవిద్యలలో ఒకదాన్ని సూచిస్తుంది. 

భగవద్గీతలోని 2.62-63 శ్లోకాలు *మోహంతో* సహా మానసిక బాధలకు దారితీసే ప్రక్రియను వివరిస్తాయి. ఇంద్రియ వస్తువుల పట్ల అనుబంధం (సంగం) కోరిక ( *కామం* ) కు దారితీస్తుందని ఇది వివరిస్తుంది. నెరవేరని కోరికలు కోపానికి ( *క్రోధం* ) దారితీస్తాయి. కోపం మాయకు (మోహం) దారితీస్తుంది, ఫలితంగా గందరగోళం ( స్మృతి-భ్రంశం ) ఏర్పడుతుంది. ఇది మరింత దిగజారి కారణం కోల్పోవడం (బుద్ధి-నాశనం) కు దారితీస్తుంది మరియు చివరికి, వ్యక్తి నాశనం అవుతాడు లేదా అజ్ఞానంలో పడిపోతాడు. 

*మోహం*  అనేది "గందరగోళ శత్రువులను" సూచిస్తుంది.  *కక్షపుటతంత్రం* ప్రకారం , అనేక సిద్ధిలలో ఒకదాన్ని సూచిస్తుంది.  కుబ్జికామత -తంత్రం ప్రకారం , మోహుడు వహ్ని శరీరం నుండి జన్మించిన ఎనిమిది మంది తల్లులలో మూడవవాడు.  మాయతో సహా ఈ ఎనిమిది ఉప-వ్యక్తీకరణలు మానసిక స్వభావాలను లేదా భావోద్వేగాలను సూచిస్తాయి.  విముక్తి పొందిన జ్ఞానోదయం సాధించడానికి అడ్డంకులుగా పరిగణించబడతాయి. వారికి ఉన్మత్ భైరవుడు అధ్యక్షత వహించాడు. 

## మూలాలు

వర్గం:అరిషడ్వార్గాలు
సిసింద్రీ

ఇదేపేరుతో కల మరొక వ్యాసం *నాగార్జున అక్కినేని కొడుకు అఖిల్ నటించిన - [[సిసింద్రీ (సినిమా)]]* చూడండి.

**సిసింద్రీ** ఒక రకమైన దీపావళిలో కాల్చే మతాబు. ఇవి చిన్నగా ఉండి, వెలిగించిన వెంటనే చురుగ్గా గమ్యం లేకుండా తిరుగుతాయి. పిల్లలు ఎక్కువగా వీటిని కాల్చడానికి ఇష్టపడతారు.
## సిసింద్రీ తయారీ
పేపర్ తీసుకొని చిన్న నలు చదరపు ముక్కలుగా చేసుకొని వాటిని జిగురుతో ఒక వైపు మూసివేస్తూ అంటించుకొనిపోతారు. అలా తయారైన దానిని ఎదబెట్టి తరువాత సిద్దం చేసుకొన్న సిసింద్రీ మందు అందులో కొద్దికొద్దిగా పోస్తూ దట్టంగా ఉండేటందుకు మధ్య మధ్య కొద్ది లావు కలిగిన పుల్లలాంటిదానితో నొక్కుతూ చివరకు వచ్చాక మిగిలిన కాగితపు భాగాన్ని మూసివేస్తారు. వాదవలసి వచ్చినపుడు చివర సన్నగా కోలుగా ఉన్న భాగంలో కొంత చించి అక్కడ అంటిస్తారు. మందు వత్తిడితో బయటకు వచ్చేందుకు ప్రయత్నించునపుడు వెలుగులు చిమ్మతూ అటూ ఇటూ తిరుగుతూ సిసింద్రీ ఎగురుతుంటుంది.

వర్గం:బాణాసంచా

## అధికంగా వాడు ప్రాంతాలు
విప్రనారాయణ

విప్రనారాయణ పేరుతో రెండు సినిమాలు వచ్చాయి.

*విప్రనారాయణ (1937 సినిమా) - కస్తూరి నరిసింహారావు, కాంచనమాల నటించిన సినిమా.
*విప్రనారాయణ (1954 సినిమా) - అక్కినేని, భానుమతి నటించిన తెలుగు సినిమా.
నరసంహాపురం

**నరసంహాపుం** : ఖమ్మం జిల్లా, ఎర్రుపాలెం మండలానికి చెందిన గ్రామం. 

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
సింహాసనం

**సింహాసనం** అనగా మహారాజులు కూర్చునే ఆసనం లేదా గద్దె.
----
*సింహాసనం (యోగా)
*సింహాసనం (సినిమా)
*సింహాసన ద్వాత్రింశిక
ధనురాసనం

**ధనురాసనము** (సంస్కృతం: **धनुरसन**) యోగాలో ఒక విధమైన ఆసనము. ఈ ఆసనం ధనుస్సు లేదా విల్లును పోలి ఉండటం వల్ల దీనిని ధనురాసనమని పేరువచ్చింది. ఇది భుజంగాసనం, శలభాసనం అను రెండాసనాల సమన్వయం.

## పద్ధతి
ధనుస్ అంటే సంస్కృతంలో విల్లు. శరీరాన్ని విల్లులా వంచి చేసే ఆసనం ధనురాసనం. ఒక క్రమ పద్ధతిలో శరీరాన్ని వెనుకకు వంచి పాదాలను చేతుల్తో పట్టుకుని ఈ ఆసనాన్ని చేయాలి. ఇది చేయాలంటే ముందుగా చదునైన ప్రదేశంలో చాప కాని అలాంటి వేరేదైనా కానీ నేలపై పరచి దానిపై మెత్తటి దుప్పటి లాంటిది వేసి ఆసనాన్ని చేయాలి.
***పద్ధతి 1 **:
*గడ్డం నేలపై ఆనించి భుజాలను ఆనుకుని ఉండేలా చూసి పాదాలను కొంచం ఎడంగా ఉంచాలి.
*కండరాలను వదులుగా ఉండేలా చూసుకోవాలి.
*గాలి సాధారణంగా పీల్చుకోవాలి .
*కాళ్ళను మెల్లిగా వెనుకకు వంచాలి.
*చేతులతో చీలమండలాలను గట్టిగా పట్టుకోవాలి.
*తల, మెడను మెల్లగా వెనుకకు వంచాలి.
*దీర్ఘంగా గాలి పీల్చుకోవాలి.పది సెకనులు పీల్చుకోవాలి.
*కనీసం 3 సెకనులు తరువాత గాలి మెల్లగా వదలాలి.
*15 సెకనులు పూర్తిగా గాలి వదలాలి.
*కాళ్ళు మెల్లగా వెనుకకు వదలాలి.
*క్రమంమంగా మోకాళ్ళు, బొటన వ్రేళ్ళు దగ్గరకు చేర్చాలి.
***పద్ధతి 2**:
*బోర్లా పడుకొని రెండు కాళ్ళను రెండు చేతులతో గట్టిగా పట్టుకోవాలి.
*కొద్దిగా శ్వాస పీల్చి తలను, కాళ్ళను పైకి ఎత్తాలి. పొట్ట మాత్రం నేలమీద ఉంటుంది.
*తరువాత కొద్ది సేపు మకరాసనంలో విశ్రాంతి తీసుకోవాలి.

## ఉపయోగాలు

## సూచన
ధనురాసనం సమర్ధవంతంగా వేయాలంటే భుజంగాసనాన్ని, శలభాసనాన్ని మొదట చక్కగా అభ్యాసం చేయాలి.

వర్గం:యోగా
చక్రాసనం

thumb|250px|చక్రాసనం

**చక్రాసనము** (సంస్కృతం: **चक्रासन**) యోగాలో ఒక విధమైన ఆసనము. ఈ ఆసనం చక్రం ఆకారంలో ఉంటుంది కనుక దీనికి చక్రాసనమని పేరువచ్చింది.

## పద్ధతి
* మొదట వెల్లకిలా పడుకోవాలి. 
* తరువాత కాళ్ళు మడిచి, చేతులను భుజాల కిందుగా ఆనించి, కొద్దిగా శ్వాస పీల్చి కుంభించి నడుమును వీలైనంత పైకి ఎత్తాలి. మెడ కిందికి వేలాడుతుండాలి.
* కొద్ది క్షణాలు ఈ స్థితిలో ఉన్న తరువాత మెల్లమెల్లగా తలను నేలపై ఆనించి నడుమును గూడా ఆనించాలి.
* దీని తర్వాత కొద్ది క్షణాల సేపు శవాసనం వేసి విశ్రాంతి తీసుకోవాలి.

## సూచన
* ప్రారంభదశలో తలను నేలపైననే ఆనించి అర్థ చక్రాసనం అభ్యాసం చేయవచ్చును. చేతులపై శరీరం బరువును ఆపగలమన్న ధైర్య కలిగేవరకు తల ఆనించి అభ్యాసం కొనసాగించవచ్చును.

## మూలాలు

## వనరులు
* 
* 
*

## బాహ్య లంకెలు

* Technique

వర్గం:యోగా