కొట్టక్కల్ ముట్టడి

**కొట్టక్కల్ ముట్టడి** ని కున్హాలే నది యుద్ధం (Battle of Cunhale River) అని కూడా పిలుస్తారు. ఇది పోర్చుగీస్ సామ్రాజ్యం, కాలికట్ జామోరిన్ సంయుక్త దళాలు, కుంజలి మరక్కార్ కోటపై చేసిన సైనిక దాడి. పోర్చుగీస్ వారు ఈ కోటను ఫోర్టే బ్రాంకో (Forte Branco - "వైట్ ఫోర్ట్") అని పిలిచేవారు.

## నేపథ్యం
ముస్లిం ప్రైవేటీర్లు (privateers) లేదా సముద్రపు దొంగల రాజవంశానికి అధిపతిగా, కుంజలి మరక్కార్ కాలికట్ జామోరిన్ నౌకాదళ దళాలకు అడ్మిరల్‌గా ఉన్నాడు. వీరు సాధారణంగా పోర్చుగీసు పట్ల శత్రుత్వాన్ని ప్రదర్శించేవారు.

కుంజలి జామోరిన్ పట్ల అహంకారంగా, స్వతంత్రంగా ప్రవర్తించడం ప్రారంభించాడు. అతను "లార్డ్ ఆఫ్ ది ఇండియన్ సీస్" (భారత సముద్రాల ప్రభువు) వంటి గర్వకారణమైన బిరుదులను స్వీకరించాడు. ఇది "సముద్ర ప్రభువు" అనే అర్థం వచ్చే జామోరిన్ బిరుదుతో విభేదించింది. అంతేకాకుండా "మలబార్ మూర్స్ రాజు", "పోర్చుగీస్ బహిష్కర్త", "మహమ్మదీయ రక్షకుడు" వంటి బిరుదులను కూడా స్వీకరించాడు.

జామోరిన్, భారతదేశ పోర్చుగీస్ వైస్రాయ్ డోమ్ ఫ్రాన్సిస్కో డా గామా కుంజలి కోటపై దాడి చేయడానికి, కుంజలిని పట్టుకోవడానికి లేదా చంపడానికి, అతని భూభాగాన్ని కాలికట్ రాజ్యంలో తిరిగి చేర్చడానికి ఒక ఒప్పందం, పొత్తును కుదుర్చుకున్నారు. కుంజలి కోట యూరోపియన్-శైలిలో, తక్కువ ఎత్తు గోడలు, పారాపెట్‌లు, లూప్-హోల్స్‌తో, పుష్కలమైన ఫిరంగులను కలిగి ఉన్నట్లు వర్ణించబడింది.

పోర్చుగీసు వారితో జరిగిన యుద్ధాల పర్యవసానంగా, 1600 నాటికి కుంజలి తన ఆధిపత్యంలో సుమారు 1500 మంది యోధులకు మాత్రమే పరిమితమయ్యాడు. దీని రాజధాని కున్హాలే నది ఒడ్డున ఉంది.

## ముట్టడి

1 సెప్టెంబర్ 1599న, డోమ్ ఫెర్నాండో డి నోరోన్హా కమాండ్ కింద పోర్చుగీస్ నావికా దళాలు కున్హాలే నది ముఖద్వారాన్ని దిగ్బంధించాయి. సుమారు 12 డిసెంబర్ 1599న మలబార్ తీర ప్రసిద్ధ కెప్టెన్ మేజర్ ఆండ్రే ఫుర్టాడో డి మెన్డోంకా (André Furtado de Mendonça) అదనపు బలగాలతో వచ్చి డోమ్ ఫెర్నాండో నుండి కార్యకలాపాలను స్వాధీనం చేసుకున్నాడు.

కుంకాలి, జామోరిన్ మధ్య శాంతి చర్చలు విఫలమయ్యాయి. తాను లొంగిపోతే జామోరిన్ తనను ఉరితీస్తాడని కుంజలి భయపడ్డాడు. సుమారు 150 మంది యోధులు కుంజలి వైపు నుండి జామోరిన్ వైపు ఫిరాయించారు.

క్యాంపెయిన్ గురించి చర్చించడానికి జామోరిన్‌తో వ్యక్తిగతంగా సమావేశమైన తరువాత, ట్రెమాపటావో (Tremapatão) నది ముఖద్వారాన్ని నిరోధించడానికి 4 తేలికపాటి గ్యాలీలను (పడవలను) మెన్డోంకా నియమించాడు. తద్వారా కోటకి సామాగ్రి చేరుకోకుండా అడ్డుకున్నాడు. దాడి అంచనాతో బుట్టలు, ముట్టడి పరికరాలను తయారు చేయించాడు. భారతదేశంలోని ప్రతి స్థావరం నుండి సముద్రం ద్వారా పోర్చుగీస్ అదనపు బలగాలు వచ్చాయి. ఫిబ్రవరి నాటికి వీటి సంఖ్య సుమారు 4 గ్యాలీలు, 80 తేలికపాటి గ్యాలీలు, అధిక సంఖ్యలో సహాయక నౌకలు, సుమారు 2000 మంది సైనికులకు చేరుకుంది.

భారీ ముట్టడి ఫిరంగులతో (heavy siege artillery) ఒక గాలియన్ (galleon) నౌక వచ్చిన తరువాత, నదికి అడ్డంగా దాడి కార్యకలాపాలు ప్రారంభమయ్యాయి. పోర్చుగీస్ తేలికపాటి నౌకలను భూమి మీదుగా నదిలోకి తీసుకువచ్చారు, తద్వారా కుంజలి మనుష్యులు చేపలు పట్టకుండా నిరోధించారు. భూమిపై, పోర్చుగీసు వారు నదికి అడ్డంగా ముట్టడి పనులను నిర్మించారు, బాంబు దాడులను తీవ్రతరం చేశారు.

ముట్టడిని ప్రతిఘటించడానికి కుంజలి ఒక కొత్త బయటి స్టాకేడ్‌ను (కంచెను) నిర్మించాడు. కానీ వీటిపై 300 మంది పోర్చుగీస్ సైనికులు ఉభయచర దాడి (భూమి, నీటి నుండి) ద్వారా దాడి చేశారు. స్టాకేడ్‌లో తన యోధులకు ఉపశమనం కలిగించడానికి కుంజలి స్వయంగా తీసుకురావడానికి ప్రయత్నించిన అదనపు బలగాలను మరో 300 మంది ఎదుర్కొన్నారు. అయితే అతను వెనక్కి తగ్గవలసి వచ్చింది. ఈ దాడిలో కుంజలి 600 మంది ప్రాణనష్టాన్ని చవిచూశాడు. పోర్చుగీసు వారు 11 మంది చనిపోయారు, 40 మంది గాయపడ్డారు.

### కుంజలి మరక్కార్ లొంగుబాటు ప్రయత్నం

ముట్టడి లాగుతుండగా, పోర్చుగీసు వారు వర్షాకాలం ప్రారంభమవుతుందని లేదా లంచాలకు బదులుగా జామోరిన్ ప్రత్యేక శాంతి చర్చలు జరుపుతారని ప్రమాదాన్ని ఎదుర్కొన్నారు. జామోరిన్ తన వంతుగా కుంజలిని లొంగిపోవాలని ఒత్తిడి చేశాడు. కుంజలి దానికి అంగీకరించాడు. 250 మంది యోధులు బయటి రక్షణను జామోరిన్, పోర్చుగీస్ వారికి అప్పగించారు, వారి సైనికులు లోపల ఉన్న ఓడలు, ఇళ్ళు, కోటలకు నిప్పు పెట్టడం ప్రారంభించారు. జామోరిన్ తనను మోసం చేశాడని నమ్మి, కుంజలి తన కోటను అప్పగించడానికి నిరాకరించి, ప్రతిఘటించడం కొనసాగించడానికి సిద్ధమయ్యాడు.

### చివరి దాడి
కుంజలి, జామోరిన్ మధ్య చర్చల గురించి తెలుసుకున్న ఆండ్రే ఫుర్టాడో, మార్చి 7న దక్షిణం వైపు నుండి తన వ్యక్తిగత నాయకత్వంలో 1200 మంది పురుషులతో కూడిన సైనిక దళంతో కోటపై దాడి చేశాడు. తూర్పు నుండి డోమ్ ఫ్రాన్సిస్కో డి సౌసా మరో 400 మంది సైనికులతో దాడి చేశాడు. జామోరిన్ 6000 మంది నాయర్లతో అనుసరించాడు. నదిపై, పోర్చుగీస్ నావికా దళాలు రివర్‌ఫ్రంట్ బుల్వార్క్‌ (riverfront bulwark - ఒక రకమైన రక్షణ గోడ) పై దాడి చేశాయి. 

కుంజలి మనుష్యులు గోడలను వదిలి కోట లోపల ఆశ్రయం పొందారు. ఇళ్ళు ఆక్రమించబడ్డాయి, మెన్డోంకా కొత్త ఫిరంగుల బ్యాటరీలను (ఫిరంగుల సమూహాలు) ఏర్పాటు చేశాడు.

మార్చి 16న, రెండు రోజుల చర్చల తర్వాత మెన్డోంకా ఒక అల్టిమేటమ్ (తుది హెచ్చరిక) జారీ చేశాడు. అందులో కోటపై దాడి చేసి దానిలోని వారిని వధించేస్తామని బెదిరించాడు. ఇది కుంజలి లొంగిపోవడానికి దారితీసింది.

## పరిణామాలు
నెలల తరబడి ముట్టడి తర్వాత ముట్టడికి గురైన వారిలో ఎక్కువ మంది పోషకాహార లోపంతో ఉన్నారని కనుగొనబడింది. ఆరోగ్యవంతమైన పురుషులను జామోరిన్ తీసుకున్నాడు, మహిళలు, పిల్లలను విడిచిపెట్టాడు.

కుంజలి తన ముగ్గురు కెప్టెన్లతో కలిసి బయటకు వచ్చాడు. వారిలో ఒకరు అతని మేనల్లుడు 'కోటియాలే' (Cotiale), మరొకరు ప్రసిద్ధ చైనీస్ 'చినాలే' (Chinale). ఈ చినాలే కుంజలి పట్టుకున్న ప్రతి పోర్చుగీస్ వాణిజ్య నౌకలోని ప్రయాణికులను వధించడానికి లేదా వారిని వినూత్నంగా హింసించడానికి బాధ్యుడు. వీరు జామోరిన్‌కు లొంగిపోవడానికి ప్రయత్నించారు, కానీ పోర్చుగీసు వారు వారిని పట్టుకున్నారు. దీనికి జామోరిన్ ముందుగానే రహస్యంగా అంగీకరించినట్లు తెలుస్తోంది. కుంజలి వంటి శక్తివంతమైన వ్యక్తి వల్ల ముప్పు ఎదుర్కోవడం జామోరిన్‌కు ఇష్టం లేదు, కానీ పోర్చుగీసు వారి సహాయం లేకుండా కుంజలిని ఓడించలేడు, లేదా తన రాజ్యంలోని ముస్లిం మాప్పిళ వ్యాపార సంఘానికి ఆగ్రహం తెప్పించకుండా కుంజలికి మరణశిక్ష విధించలేడు. తన ప్రాణాలను కాపాడుతానని జామోరిన్ హామీ ఇస్తేనే తాను లొంగిపోతానని కుంజలి షరతు పెట్టాడు. అయితే, కుంజలిని తమకు అప్పగిస్తేనే సహాయం చేస్తామని పోర్చుగీసు వారు స్పష్టం చేశారు. అందువల్ల జామోరిన్ కుంజలి ప్రాణాలను కాపాడుతానని వాగ్దానం చేస్తూనే, కుంజలిని పట్టుకోవడానికి పోర్చుగీసు వారికి అనుమతి ఇచ్చాడు.

కోటలో దొరికిన ఫిరంగులను జామోరిన్, పోర్చుగీస్ వారు సమానంగా పంచుకున్నారు, కానీ లోపల ఇతర దోపిడీ వస్తువులు పెద్దగా దొరకలేదు. మార్చి 22న కోట, పట్టణానికి నిప్పుపెట్టి పూర్తిగా నేలమట్టం చేశారు.

కుంజలి, అతని కెప్టెన్లను గోవాకు తీసుకువెళ్లారు. అక్కడ వారికి కోర్టులో విచారణ జరిపి, దోషులుగా నిర్ధారించి బహిరంగ ప్రదేశంలో శిరచ్ఛేదం చేశారు (తల నరికివేశారు). అతని ఇతర అనుచరులను జైలులో నెమ్మదిగా చనిపోవడానికి వదిలేశారు. కుంజలి శరీరాన్ని ముక్కలుగా నరికి పనాజీ (Panjim), బార్డెజ్ (Bardês) బీచ్‌లలో ప్రదర్శించారు. భవిష్యత్తులో సముద్రపు దొంగలకు హెచ్చరికగా అతని తలకు ఉప్పు పూసి పోర్చుగీస్ కోట అయిన కన్ననూర్‌కు (Cannanore) పంపారు, అక్కడ దానిని ఒక స్థంభం (standard) పై ప్రదర్శించారు.

## ఇవి కూడా చూడండి
* పోర్చుగీస్ ఇండియా

## మూలాలు

వర్గం:కేరళ చరిత్ర