నందిని సిధారెడ్డి

**నందిని సిధారెడ్డి** తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన రచయిత, పాటల రచయిత, సామాజిక ఉద్యమకారుడు. 2017 మే 2 నుండి 2020 మే వరకు తెలంగాణ సాహిత్య అకాడమీ తొలి చైర్మన్ గా పనిచేశాడు.

నందిని సిధారెడ్డి కరోనా మహమ్మారిలో సామాజిక పరిస్థితులపై రాసిన అనిమేష కవితా సంపుటికి 2026లో కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు దక్కింది.
  
## జీవిత విశేషాలు
thumb|దాశరథి సాహితీ పురస్కార కార్యక్రమంలో మాట్లాడుతున్న నందిని సిధారెడ్డి
నందిని సిధారెడ్డి 1955, జూన్ 12న బాలసిద్ధారెడ్డి - రత్నమాల తెలంగాణ రాష్ట్రం, సిద్ధిపేట జిల్లా, కొండపాక మండలంలోని బందారం గ్రామంలో జన్మించాడు. సిద్ధారెడ్డి తండ్రి రజాకార్లకు వ్యతిరేకంగా పోరాడిన కమ్యూనిస్టు యోధుడు. బందారం, వెల్కటూరు, సిద్ధిపేటలలో చదువు ముగించుకుని హైదరాబాద్ లోని ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలో ఎం.ఏ.పూర్తిచేసి, 'ఆధునిక తెలుగుకవిత్వంలో సూర్యుడు అనే అంశంపై ఎం.ఫిల్‌ (1981) పట్టా ఆ తర్వాత 'ఆధునిక కవిత్వం, వాస్తవికత - అధివాస్తవికత' పై పరిశోధన చేసి పి.హెచ్.డి (1986) పట్టా పుచ్చుకున్నాడు.

## రచనా ప్రస్థానం
మెదక్‌లో కొంతకాలం పనిచేసి తరువాత సిద్ధిపేట ప్రభుత్వ డిగ్రీ కళాశాలలో తెలుగు లెక్చరర్‌గా పనిచేసి 2012లో పదవీవిరమణ చేశాడు. విద్యార్థి దశనుండే కథలు, కవిత్వం వ్రాశాడు. నవసాహితి, మెదక్ స్టడీ సర్కిల్ అనే సంస్థలను నడిపాడు. గులాబి అనే చిన్నపత్రికను ప్రకటించాడు. మంజీరా రచయితల సంఘం ఏర్పాటు చేసి పలు సాహితీ కార్యక్రమాలను నిర్వహించడంతోపాటు 'మంజీర' బులెటిన్‌కు సంపాదకత్వం వహించి ఏడు కవితాసంకలనాలను వెలువరించాడు. సోయి అనే పత్రికకు సంపాదకత్వం వహించాడు. 2001లో తెలంగాణ రచయితల వేదికకు వ్యవస్థాపక అధ్యక్షుడిగా వ్యవహరించాడు.

1997 ఆగస్టులో కేవలం ఒకేఒక గంట వ్యవధిలో ప్రత్యేక తెలంగాణ ఉద్యమం - ఆవశ్యకతపై సిద్ధారెడ్డి రచించిన కవితే "నాగేటి చాల్లల్ల" కవితగా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఈ కవితలో సిధారెడ్డి తెలంగాణ సంస్కృతి (బతుకమ్మ పండుగ, ఆటపాటలు, బోనాలు, యక్షగానాలు, ఒగ్గు కళారూపాలు) మొత్తాన్ని వివరించాడు. ఇదే కవితను "పోరు తెలంగాణ" సినిమాలో పాటగా తీసుకున్నారు. ఈ పాటకు నంది అవార్డు కూడా అందుకున్నాడు. అందెశ్రీ రచించిన జయజయహే తెలంగాణ, గోరటి వెంకన్న రచించిన "గానమా తెలంగాణమా" కవితల కంటే ముందే సిధారెడ్డి తెలంగాణపై కవిత రచించాడు. ఈ కవితలో మొత్తం 10 చరణాలున్నాయి. ఈ కవిత బతుకమ్మ పాటగా తెలంగాణలో ఇంటింటా మారుమ్రోగిపోతోంది.

## హోదాలు
thumb|దాశరథి సాహితీ పురస్కారంలో సత్కారం అందుకుంటున్న నందిని సిధారెడ్డి
* 2014లో తెలుగు భాషా పాఠ్యపుస్తకాలను సమీక్షించే కమిటీలో నందిని సిధా రెడ్డి సభ్యుడిగా పనిచేశాడు.
* 2015లో రిక్రూట్‌మెంట్ పరీక్షల కోసం సిలబస్‌పై తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రభుత్వ కమిటీకి నియమించబడ్డాడు.
* తెలుగు భాషపై నిరంతర పరిశోధన, విశ్లేషణ, ప్రచురణ, ప్రచారం కోసం 2017, మే 2న ఏర్పడిన తెలంగాణ సాహిత్య అకాడమీ కి తొలి చైర్మన్‌గా నియమించబడి, 2020 మే వరకు పనిచేశాడు.
* 2017 ఆగస్టులో కాళోజీ నారాయణరావు అవార్డుకు అర్హులైన ప్రముఖ వ్యక్తిని ఎంపిక చేసేందుకు ఒక ప్యానెల్‌కు నేతృత్వం వహించాడు.
* 2017 డిసెంబరు 15 నుండి 19 వరకు హైదరాబాద్‌లో జరిగిన ప్రపంచ తెలుగు మహాసభలకు అకాడెమీ బాధ్యతలు నిర్వర్తించాడు.

## రచనలు
# భూమిస్వప్నం
# సంభాషణ
# ఆధునిక తెలుగుకవిత్వం - వాస్తవికత - అధివాస్తవికత (సిద్ధాంతగ్రంథం)
# దివిటీ
# ప్రాణహిత
# ఒక బాధ కాదు
# నది పుట్టుబడి
# ఇగురం
# ఆవర్థనం
# నాగేటి చాల్లల్ల (పాటలు)
# ఇక్కడి చెట్లగాలి 
# చిత్రకన్ను (కథా సంపుటి)
# అనిమేష (దీర్ఘకవిత)

## పాటలు
# నాగేటి సాల్లల్ల నా తెలంగాణ (పోరు తెలంగాణ-2011)
#ఒక పువ్వు ఒక నవ్వు ఉయ్యాలలూగేనా.. ఒక నువ్వు ఒక నేను ఊహల్లో తేలేమా (జై బోలో తెలంగాణ-2011)
#పుడమి పండుగ పువ్వుల జాతర మగువల పండుగ మమతల జాతర (కొలిమి)
#ఇది చరిత్ర ఇది పవిత్ర జనవిముక్తి సమరం.. సాయుధ రైతాంగ పోరు సాహసమే అమరం (బందూక్-2015)
# చెలియా చెలియా విడిపోకే కలలా (2 కంట్రీస్-2017)

## పురస్కారాలు
# 1986లో భూమిస్వప్నం కవితాసంపుటికి ఫ్రీవర్స్ ఫ్రంట్ పురస్కారం
# 1988లో భూమిస్వప్నం కవితాసంపుటికి ఇందూరు భారతి వారి దాశరథి పురస్కారం
# 2001లో ప్రాణహిత కవితాసంపుటికి తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం వారి పురస్కారం
# 2009లో ఒక బాధకాదు కవితాసంపుటికి విశ్వకళాపీఠం వారి స్నేహనిధి ఉత్తమ కవితా పురస్కారం
# 2010లో 'నాగేటి సాలల్లో నా తెలంగాణా' పాటకు ఉత్తమ గేయ రచయితగా నంది పురస్కారం
# 2016లో తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం నుండి సాహిత్యంలో విశిష్ట పురస్కారం
# 2025లో భారతీయ సాహిత్యంలో అత్యున్నత పురస్కారాలలో ఒకటైన కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డును గెలుచుకున్నారు**.**

## మూలాలు

## బయటి మూలాలు
* కట్టా శ్రీనివాస్ బ్లాగు అంతర్లోచన https://web.archive.org/web/20131027010134/http://antharlochana.blogspot.in/2013/10/blog-post_23.html

వర్గం:1955 జననాలు
వర్గం:ఫ్రీవర్స్ ఫ్రంట్ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:నంది ఉత్తమ గీత రచయితలు
వర్గం:తెలంగాణ ఉద్యమ పాటల రచయితలు
వర్గం:సిద్దిపేట జిల్లా రచయితలు
వర్గం:సిద్దిపేట జిల్లా కవులు
వర్గం:సిద్దిపేట జిల్లా ఉపాధ్యాయులు
వర్గం:తెలంగాణ కార్పొరేషన్ మాజీ చైర్మన్లు