గణపవరం (రాజుపాలెం)

**గణపవరం**, పల్నాడు జిల్లా, రాజుపాలెం మండలానికి చెందిన గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన రాజుపాలెం నుండి 7 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన సత్తెనపల్లి నుండి 17 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1703 ఇళ్లతో, 6412 జనాభాతో 1612 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 3206, ఆడవారి సంఖ్య 3206. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1606 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 614. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 590042.గణపవరం సత్తెనపల్లి నుండి 17 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. వ్యవసాయం ప్రజల ప్రధాన జీవనాధారం. ప్రత్తి, మిర్చి, వరి ప్రధాన పంటలు.

## సమీప గ్రామాలు
తొండపి 4 కి.మీ, రాజుపాలెం 5 కి.మీ, చాగల్లు 5 కి.మీ, ధూళిపాళ్ళ 6 కి.మీ, దమ్మాలపాడు 8 కి.మీ.

## విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు ఐదు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.
సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల సత్తెనపల్లిలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల ధూళిపాళ్ళలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల గుంటూరులోను, పాలీటెక్నిక్‌ నల్లపాడులోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల ధూళిపాళ్ళలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం సత్తెనపల్లిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల గుంటూరు లోనూ ఉన్నాయి.

## వైద్య సౌకర్యం

### ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
గణపవరంలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక డిస్పెన్సరీలో ఒక డాక్టరు, ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు.
ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.

### ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో5 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ఐదుగురు ఉన్నారు. రెండు మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి.

## తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. కాలువ/వాగు/నది ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.

## పారిశుధ్యం
గ్రామంలో మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థ లేదు. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామం సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం కిందకు రావట్లేదు. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.

## సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
గణపవరంలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. దూరంలోపు ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.

## మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.

## ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.

## విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 17 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.

## భూమి వినియోగం
గణపవరంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
* వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 8 హెక్టార్లు
* వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 303 హెక్టార్లు
* బంజరు భూమి: 28 హెక్టార్లు
* నికరంగా విత్తిన భూమి: 1271 హెక్టార్లు
* నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 702 హెక్టార్లు
* వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 597 హెక్టార్లు

## నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
గణపవరంలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
* కాలువలు: 452 హెక్టార్లు
* బావులు/బోరు బావులు: 125 హెక్టార్లు
* ఇతర వనరుల ద్వారా: 20 హెక్టార్లు

## ఉత్పత్తి
గణపవరంలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.

### ప్రధాన పంటలు
ప్రత్తి, మిరప

## గ్రామ పంచాయతీ
2013,జులైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి నిర్వహించిన ఎన్నికలలో కె.శివశంకర్ సర్పంచ్‌గా ఎన్నికైనాడు.
## దర్శనీయ ప్రదేశాలు/దేవాలయాలు
పల్నాడు జిల్లా, రాజుపాలెం మండలంలో రెడ్డిగూడెం సమీపంలో ఉన్న ఈ గ్రామముతో పాటు, రుద్రమదేవి తండ్రి గణపతిదేవుఢు ఆంధ్రప్రదేశ్లో 5 చోట్ల గణపవరం పేర గ్రామములను ఏర్పాటు చేయటం జరిగింది. అందులో ఇది ఒకటి. వరంగల్లు లోని భద్రకాళి ఆలయం లోని అమ్మవారి ముఖం, గణపవరం లోని ముత్యాలమ్మ అమ్మవారి ముఖం ఒకే విధంగా ఉంటాయి. ఈ గ్రామం మధ్యలో దేవాలయాల నిర్మాణం విచిత్రంగా ఉంటుంది. శివాలయం తూర్పుదిశగాను, రామాలయం దక్షిణదిశ గాను, గణపతి ఆలయం కూడా దక్షిణదిశ గాను, హనుమత్ ఆలయం ఉత్తరదిశ గాను, వేణుగోపాలస్వామి ఆలయం పడమరదిశ లోను ఉండటం విశేషం.
### శ్రీ ప్రసన్నాంజనేయస్వామివారి ఆలయం
ఈ ఆలయంలో స్వామివారి 86వ జయంతి ఉర్సవాలు, 2015,మార్చి-16వ తేదీనాడు నిర్వహించారు. 
ప్రతి సంవత్సరము మార్చిలో గ్రామములో హనుమ జయంతి వైభవంగా జరుపుతారు. ఈ ఉత్సవాలలో భాగంగా స్వామివారి కళ్యాణం జరుగుతుంది. అనంతరం స్వామివారికి రథంపై గ్రామోత్సవం నిర్వహిస్తారు. & 
## గ్రామములోని ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయముతో పాటు పశుపోషణకూడా అదాయాన్ని సమకూర్చుతుంది. ప్రజలు ప్రతిరోజు పాలను డైరీ కేంద్రాలకు అమ్ముతారు.
## గణాంకాలు
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 6,054. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 2,986, స్త్రీల సంఖ్య 3,068, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 1,442 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణము 1,612 హెక్టారులు.
## మూలాలు