కొడుముడి మగుడేశ్వరర్ ఆలయం

**మగుడేశ్వరర్ ఆలయం** కొడుముడిలో ఉన్న ఒక పెద్ద హిందూ ఆలయం. ఇది భారతదేశంలోని తమిళనాడు రాష్ట్రం, ఈరోడ్ జిల్లా లో ఉంది. ఈ ఆలయం శివునికి అంకితం చేయబడింది.  ఇది కోంగు నాడు ప్రాంతంలో ఉన్న ఆరు శివాలయాలలో ఒకటి, ఈ ప్రాంతాన్ని తేవారం స్తోత్రాలలో ప్రశంసించారు.  ఈ ఆలయం కావేరి నది ఒడ్డున ఉంది. ఋషి అగస్త్యుడు ఈ ఆలయంతో సంబంధం ఉన్నవాడు.

## స్థానం
ఈ ఆలయం ఎరోడ్ నుండి సుమారు 40 కి.మీ., కరూర్ నుండి సుమారు 25 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఇది ఎరోడ్ సెంట్రల్ బస్ టెర్మినస్, ఎరోడ్ జంక్షన్ రైల్వే స్టేషన్ ద్వారా సులభంగా చేరుకోవచ్చు. అలాగే, కొడుముడి రైల్వే స్టేషన్,  ఎరోడ్–తిరుచిరాపల్లి రైల్వే లైన్లో ఉండి భక్తులకు సేవలందిస్తుంది. ఈ ఆలయం రైల్వే స్టేషన్‌కు చాలా దగ్గరలో ఉంది. సమీప విమానాశ్రయాలు కోయంబత్తూర్, తిరుచిరాపల్లిలో ఉన్నాయి, ఇవి రెండూ సుమారు 110 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.  
ఈ ఆలయం కావేరి నది ఒడ్డున ఉంది. ఈ ఆలయానికి ఎదురుగా నది మధ్యలో ఉన్న రాయి, ఋషి అగస్త్యుడు తన కమండలం కప్పును ఒక కాకి వంచిన ప్రదేశమని నమ్ముతారు.

## వాస్తుశిల్పం

తూర్పు ముఖంగా ఉన్న ఈ ఆలయం పొడవు 640 అడుగులు, వెడల్పు 484 అడుగులు. ఈ ఆలయంలో శివుడు, విష్ణువు, బ్రహ్మకు గర్భగృహాలు ఉండటంతో దీనిని త్రిమూర్తి కోవిల్ అంటారు. ఈ పెద్ద ఆలయానికి తూర్పు వైపు మూడు ప్రవేశద్వారాలు ఉన్నాయి. మధ్య ద్వారానికి ఉత్తరంగా ప్రధాన దేవుడు శివుని గర్భగృహం ఉంది, ఆయనను **కొడుముడి నాథర్**, **మకుటేశ్వరర్**గా పిలుస్తారు. మధ్య ద్వారానికి దక్షిణంగా దేవి పార్వతి గర్భగృహం ఉంది, ఆమెను **పాన్‌మొళి నాయకి**, **సౌందరాంబిక**గా పిలుస్తారు. విష్ణువు ఇక్కడ **వీరనారాయణ పెరుమాళ్**గా పూజించబడతాడు. **కుంచితపాద నటరాజర్** విగ్రహంలో ఆయన రెండు పాదాలు నేలపై ఉంటాయి, ఇది అరుదైన భంగిమ.  స్థలవృక్షం – వన్నీ చెట్టు  తీర్థం – కావేరి నది  

ఇది ఏడు ప్రధాన దేవాలయాలను కలిగి ఉన్న ఒక పెద్ద ఆలయ సముదాయం.  
* మగుడేశ్వరర్  
* సుందరనాయకీ (అమ్మన్ కోవిల్)  
* వీరనారాయణ పెరుమాళ్  
* తిరుమంగై నాచియార్ తాయార్  
* వన్నీ చెట్టు  
* ఆంజనేయ స్వామి  
* శనేశ్వరుడు  
* సూర్యుడు & చంద్రుడు  
ఇవి రాతితో నిర్మించిన ప్రత్యేక పుణ్యక్షేత్రాలు.

## పురాణకథ

ఈ ఆలయ కథనం ప్రకారం దీనికి అగస్త్య మహర్షితో సంబంధం ఉంది. ఒకసారి ఆయన విగ్రహం కనబడకుండా పోతున్నట్లు గమనించి, దాన్ని తన చేతితో పట్టుకున్నాడు. అందువల్ల ఈ దేవతపై ఆయన వేళ్ల ముద్రలు ఇప్పటికీ కనిపిస్తాయని విశ్వాసం.

పాండ్య రాజులు ఈ ఆలయాన్ని నిరంతరం ఆదరించారు. పాండ్య రాజులతో సంబంధం ఉన్నందున ఈ శైవస్థలాన్ని **తిరుప్పాండికొడుముడి** అని కూడా పిలుస్తారు. ఈ ఆలయంలో రాజు సుందరపాండియన్ కేశరి పాలనకు చెందిన శాసనాలు ఉన్నాయి.  
ఈ శివాలయం కావేరి నది పశ్చిమ ఒడ్డున ఉంది.

## పౌరాణిక గాథ

ఆదిశేషుడు, వాయువు మధ్య జరిగిన బలపరీక్షలో ఐదు రత్నాలు చెల్లాచెదురయ్యాయని పురాణకథ. ఒక రూబీ తిరువన్నామలైలో, ఒక పచ్చరత్నం ఈంగోయిమలైలో, నీలమణి పోతికైలో, మాణిక్యం వాత్పోకిలో, వజ్రం ఈ ఆలయ ప్రదేశంలో పడిందని నమ్మకం.

అగస్త్యుడు భూమి సమతుల్యత కోసం దక్షిణానికి ప్రయాణించిన గాథకు కూడా ఈ స్థలంతో సంబంధం ఉంది. ఆయన కమండలం నుండి ప్రవహించిన నీరు కావేరి నదిగా మారి రైతుల కష్టాలను తొలగించిందని నమ్మకం. అందువల్ల ఇక్కడి వినాయకుడిని **కావేరి కండ వినాయకుడు** అని పిలుస్తారు.

పాండ్య పాలకులైన మలయధ్వజ పాండ్యుడు, మారవర్మన్ సుందరపాండ్యుడు, పాండ్య కేసరివర్మన్ లు ఈ ఆలయానికి భూములు, ఆభరణాలు మొదలైనవి దానం చేశారు.

## ఈ ఆలయంపై కవితలు
ఈ ఆలయం 275 పాడల్ పేట్ర స్థలాలలో ఒకటి. సంబందర్, అప్పర్, సుందరర్ ఈ ఆలయాన్ని స్తుతిస్తూ పథిగములు రచించారు. సుందరర్ తన నమశివాయ పథిగమును ఇక్కడ రచించాడు.

## పండుగలు
**బ్రహ్మోత్సవం** తమిళ నెల చిత్తిరైలో జరుపుతారు.  **ఆడిపెరుక్కు** రోజున కావేరి నదిలో దీపాలను తేలియాడేలా వదులుతారు.  
పాంగుని, ఆవణి నెలల్లో నాలుగు రోజులపాటు సూర్యకిరణాలు శివలింగం, అంబాళ్ గర్భగృహాలపై పడతాయి.  ఇతర పండుగలు: ఐప్పసి పౌర్ణమి, తైపూసం, అరుద్ర దర్శనం.

## గ్యాలరీ

File:Kodumudi magudeswarar temple1.jpg|మగుడేశ్వరర్ రాజగోపురం
File:Kodumudi magudeswarar temple2.jpg|వీరనారాయణ పెరుమాళ్ రాజగోపురం
File:Kodumudi magudeswarar temple3.jpg|వవివుడైనాయకీ రాజగోపురం
File:Kodumudi magudeswarar temple4.jpg|మగుడేశ్వరర్ మండపం
File:Kodumudi magudeswarar temple5.jpg|బ్రహ్మ శ్రైన్
File:Kodumudi magudeswarar temple6.jpg|వీరనారాయణ పెరుమాళ్ మండపం
File:Kodumudi magudeswarar temple7.jpg|మహాలక్ష్మి శ్రైన్


## మూలాలు

*

## బాహ్య లంకెలు
* https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Kodumudi_Magudeswarar_Temple&params=11.0762_N_77.8889_E_type:landmark_region:IN
* http://www.templenet.com/Tamilnadu/s197.html
* https://web.archive.org/web/20090517051832/http://www.shivatemples.com/knaadu/kn5.html

వర్గం:ఈరోడ్ జిల్లాలోని హిందూ దేవాలయాలు
వర్గం:పాడల్ పేట్ర క్షేత్రాలు
వర్గం:ఈరోడ్ జిల్లాలోని శివాలయాలు
వర్గం:శివాలయాలు
వర్గం:తమిళనాడు దేవాలయాలు
వర్గం:హిందూ దేవాలయాలు