open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
శ్రీజగన్నాథ మహాత్యం

'శ్రీ జగన్నాథ మహత్యం 'తెలుగు చలన చిత్రం1955 ఫిబ్రవరి 4 న విడుదల.యూనియన్ పిక్చర్స్ పతాకంపై నిర్మించిన ఈ చిత్రానికిదర్శకుడు , కాటూరి మోహనరావు . ఈ చిత్రంలో శ్రీనాథ్,జోగారావు, జానకి, వంగర, సరిత మొదలగు వారు నటించారు.ఈ చిత్రానికి సంగీతం మల్లిక్, బి.గోపాలం సమకూర్చారు.
## సాంకేతిక వర్గం
* దర్శకత్వం: కాటూరి మోహనరావు
* సంగీతం: మల్లిక్, బి.గోపాలం 
* గీత రచయిత: శ్రీ వాత్సవ 
* నిర్మాణ సంస్థ: యూనియన్ పిక్చర్స్ 
* గాయనీ గాయకులు: ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు, మాధవపెద్ది సత్యం, రాఘవులు, ఎ.ఎం.రాజా , మల్లిక్, ప్రయాగ, రావు బాలసరస్వతి దేవి, ఎ.పి.కోమల , వి.లక్ష్మి, బి.రేణుక, పి.పద్మప్రియ ,వైదేహి ,మనోహరి, సావిత్రి, గోవిందరావు,రామారావు, కృష్ణకుమార్, వోలేటి వెంకటేశ్వర్లు, కె.ఎస్.ప్రకాశరావు, బి.గోపాలం, వెంకట్రాజు.  
* విడుదల:1955:ఫిబ్రవరి:04.

## తారాగణం
*శ్రీనాధ్, 
* వై.జోగారావు,
* వంగర,
* శర్మ,
* సరిత,
* జానకి, 
* ఎ.కమలాదేవి,
* ప్రయాగ నరసింహశాస్త్రి

## పాటలు
# అన్నపూర్ణమ్మ నిత్యాన్న ప్రదానము కాశిలో కాదిట ( పద్యం ) -
# కధ యిదె మృదుమధురము అనగనగా పూలవని - ఆర్. బాలసరస్వతీ దేవి
# చూపులతోటే - మల్లిక్,కృష్ణకుమార్,రాఘవులు,రామారావు,గోవిందరావు,లక్ష్మీ,పద్మప్రియ,రేణుక
# జగన్నాధస్వామీ - ఎ. ఎం. రాజా,గోపాలం,మల్లిక్,వెంకట్రాజు,కృష్ణకుమార్,లక్ష్మీ,పద్మప్రియ,రేణుక
# జయ జితపరసంగర భీతే నృపకుల మౌళి సభాజిత శాసన -
# జయజగదీశ హరే - మల్లిక్, ప్రకాశరావు,వెంకటేశ్వర్లు,లక్ష్మీ,పద్మప్రియ,రేణుక
# తెలతెల వారెనయ్యా పల్లె పల్లె కళ్ళు విప్పె నల్లనయ్యా మేలుకో - ఘంటసాల 
# నవై పార్ధ్యం రాజ్యం నచకనకతాం భోగ విభవం ( శ్లోకం ) - మల్లిక్
# బాటసారీ దారి నీవూ చేరెదవేమొగ నిరాయుధ ధీరవరా - ఎ.పి. కోమల
# భ్రమరా యిదేమయా ఎంతో సాధురీతి నీతుల చేతల - ఆర్. బాలసరస్వతీ దేవి
# రధారూఢో గచ్ఛిన్ పరిమిళిత భూదేవ పటల: స్తుతి ( శ్లోకం ) - మల్లిక్
# వందనమయ్యా - సౌమిత్రి,మల్లిక్,కృష్ణకుమార్,రాఘవులు,వైదేహి,లక్ష్మీ,పద్మప్రియ,రేణుక
# విష్ణుభక్తులు మహా విష్ణుమూర్తియనంగ శివ భక్తులు పరమ శివుడు (పద్యం) -
# శ్రీ శంకరాచార్య శ్రీ పీఠమిచటనే బోధాయనుల దంతపురి (పద్యం) -
బండి వెంకట్రామిరెడ్డి

బహుముఖ ప్రజ్ఞావంతుడు, కవి పండితుడు, అష్టావధాని, సంస్కృత ఆంధ్ర భాషలలో పండితులైన **బండి వెంకట్రామి రెడ్డి** ఖమ్మం జిల్లా, వేంసూరు మండలం కందుకూరు గ్రామంలో 1914 సంవత్సరంలో జన్మించారు. హరికథలు కూడా చెప్పటం వల్ల వీరిని ‘హరిదాసు’ అనే పేరుతో వ్యవహరించేవారు. మైలవరం దగ్గరున్న చిరివాడ గ్రామంలో శతావధాని వేలూరి శివరామశాస్త్రి దగ్గర సంస్కృతం, వ్యాకరణం నేర్చుకున్నారు.

మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయం నుంచి ‘ఆయుర్వేద శిరోమణి’ అనే పరీక్షలో ప్రథమశ్రేణిలో ఉత్తీర్ణులయ్యారు. రిజిస్టర్డ్ మెడికల్ ప్రాక్టీషనర్ (ఆర్.ఎం.పి.) గా వేంసూరు మండల పరిసర ప్రాంతాల్లో చాలా కాలం ప్రాక్టీసు చేశారు .

ఖమ్మం జిల్లాలోని కందుకూరు, అమ్మపాలెం; కృష్ణాజిల్లాలోని మైలవరం, నూజివీడు, చాట్రాయి, పశ్చిమగోదావరి జిల్లాలోని చింతలపూడి, ప్రగడవరం మొదలైన ప్రాంతాల్లో వీరు అష్టావధానాలు చేశారు. 
 
‘కైకేయి కామ్యసిద్ది’ (పౌరాణికం) , ‘సుందరీ తిలకం’ (సాంఘికం) అనే నాటకాలు రచించారు. ఈ రెండు నాటకాలనూ నూజివీడులోని గౌరీ ముద్రాక్షర శాలలో ముద్రించారు.  ‘*దాస్యవిముక్తి* అనే నాటకం వీరి అముద్రిత రచన.

సూర్యరాయాంధ్ర నిఘంటువుపై వచ్చిన సమీక్షలను దీపాల పిచ్చయ్య శాస్త్రి ‘సాహిత్యసమీక్ష’ అనే పుస్తకంగా ప్రచురించారు. దీనిలో బండి వెంకట్రామిరెడ్డి రాసిన ఆరు వ్యాసాలను ప్రచురించారు.. 

వర్గం:ఖమ్మం జిల్లా కవులు
ది మూన్‌స్టోన్

**'' ది మూన్ స్టోన్**' (1868) అనేది విల్కీ కోల్లిన్స్ విరచిత నవల. సాధారణంగా దీనిని ఆంగ్ల భాషనందు మొదటి డిటెక్టివ్ నవలగా భావిస్తారు. 

## కథాంశము
 
కథ ప్రధానంగా వెరిండర్ రాచెల్ అనే యువతి చుట్టూ తిరుగుతుంది. రాచెల్ వెరిండర్ తన పద్దెనిమిదవ పుట్టిన రోజునకు అంకుల్ నుండి ఓ భారతీయ వజ్రాన్ని వారసత్వంగా పొందుతుంది. ఈ అంకుల్ వెనకటికి భారతదేశంలోని బ్రిటీషు సైనికాధికారి, అవినీతిపరుడు అని పేరు! ఈ వజ్రం బహు విలువైనదీ, మరియూ మత ప్రాధాన్యత కలిగినది. ఈ వజ్రాన్ని భారత దేశంలోని ఓ హిందూ దేవాలయం నుండి దొంగిలించినారని, దానిని తిరిగి తీసుకొని వెళ్ళడానికి ముగ్గురు హిందూ యువకులు తమ జీవితాన్ని అంకితం చేస్తారని తరువాత తెల్పబడుతుంది. 

కథాంశము నిజమైన కథలను, కథలుగా వ్యాప్తిలో ఉన్న హోప్ వజ్రం, (లేదా ఓర్లాఫ్ వజ్రం కథలను ఆధారం చేసుకోని వ్రాయబడినది. 

:రాచెల్ యొక్క పద్దెనిమిదవ పుట్టిన రోజు చాలా బ్రహ్మాండముగా జరపబడుతుంది. అతిథులలో అప్పులపాలయిన ఫ్ర్లాంక్లిన్ బ్లేక్ కూడా ఉంటాడు. ఆ రోజు సాయంత్రం అందరు చూడటానికి వీలుగా మూన్ స్టోన్ను తన దుస్తులతో ధరిస్తుంది. ఈ పార్టీలో అతిథుల సంతోషం కోసం ముగ్గురు ఇంద్రజాలికులను భారతదేశం నుండి పిలిపిస్తారు. ఆ రోజు రాత్రి, రాచెల్ పడక గది నుండి వజ్రం దొంగలించబడుతుంది! 

రాచెల్ తనకు సాయం చేస్తానన్న ఫ్లాంక్లిన్ బ్లేక్ ను కాదని చాలా దుఃఖముతో లండన్ బయలుదేరి వెళ్ళిపోతుంది. చివరకు పోలీసులకు కూడా సమాధానం ఇవ్వదు. ఎవ్వరికీ ఈ వజ్రం ఎలా దొంగిలించబడినదో అర్థం కాదు. ఇంద్రజాలికులను అరెస్టు చేసి మరలా వదిలేస్తారు. మరో ప్రధానమైన అనుమానితురాలు బ్లేక్ ప్రియురాలు మరియూ పనిమనిషి. కానీ ఆమె కూడా ఆత్మహత్య చేసుకోవడంతో కథ మరిన్ని మలుపులు తిరుగుతుంది.

## పాత్రలు
*రాచెల్ ; మూన్ స్టోన్ అని పిలవబడు పెద్ద భారతీయ వజ్రాన్ని వారసత్వంగా పొందుతుంది. 
*ఫ్రాంక్లిన్ బ్లేక్ ; రాచెల్ వెరిండర్ యొక్క కజిన్ మరియూ పెళ్ళి చేసుకోవాలని ప్రయత్నించేవాడు. 
*గాడ్ఫ్రే ఏబుల్వైట్ ; సంఘ సేవకుడు, రాచెల్ వెనిండర్ యొక్క కజిన్, పెండ్లి చేసుకోవాలని ఆశించేవాడు. 
*గ్యాబ్రియల్ బెట్టెరెడ్జె ; ప్రధాన సేవకుడు, మొదటి సేత 
*రొసన్నా స్పియరుమ్యాన్ ; రెండవ పనిమనిషి, పూర్వాశ్రమంలో ఓ దొంగ, అనుమానితురాలు, ఓ విషాదాంత పాత్ర 
*డ్రుసిల్లా క్లాక్ ; రాచెల్ వెనిండర్ యొక్క కజిన్, ద్వితియ సేత, మంచి అమ్మాయి. 
*బ్రఫ్ఫు ; కుటుంబ న్యాయవాది, తృతీయ సేత
*సార్జంట్ కఫ్ ; ప్రముఖ నేరపరిశోధకుడు , గులాభీలంటే బహు ప్రీతి! 
*డాక్టర్ కాండీ ; కుటుంబ వైద్యుడు 
*ఎజ్రా జెన్నింగ్స్ ; డాక్టరు క్యాండీ సేవకుడు, క్యాన్సరుతో బాధపడుతుంటాదు, ఓపియం వాడుతుంటాడు. 

*ముగ్గురు హిందూ ఇంద్రజాలికులు; భారతదేశం నుండి వచ్చిన వినోద కారులు. 

## బయటి లింకులు
*

వర్గం:1868 నవలలు
వర్గం:విల్కీ కోలిన్స్ నవలలు
వర్గం:ఆంగ్ల నవలలు
నిమ్మగడ్డవారిపాలెం

**నిమ్మగడ్డవారిపాలెం** గుంటూరు జిల్లా, ప్రత్తిపాడు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

## గ్రామంలో విద్యా సౌకర్యాలు
ఒకే ఉపాధ్యాయుడు, 25 మంది విద్యార్థులూ ఉన్న ఈ గ్రామ ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల, ప్రైవేటుకు దీటుగా నిలుచుచున్నది. బొమ్మలతో విద్యాబోధన చేయుచూ, విద్యార్థులలో ఉన్న మేధాశక్తిని వెలికి తీయుచూ పలువురుకు ఆదర్శంగా నిలుచుచున్నది. గ్రామస్థుల మెప్పు పొందుతుంది.

## గ్రామ పంచాయతీ
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో చేవూరి పద్మ, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. ఉపసర్పంచిగా నూతలపాటి రాంబాబు ఎన్నికైనాడు
## దర్శనీయ ప్రదేశాలు/దేవాలయాలు
### శ్రీ అంకమ్మ తల్లి, పోతురాజుస్వామివార్ల ఆలయo
గ్రామములోని ఈ ఆలయంలో, నూతన యంత్ర, విగ్రహ స్థిర ప్రతిష్ఠా కార్యక్రమాలలో భాగంగా, 2014,మార్చి-7, శుక్రవారం నాడు, మంగళవాద్యాలు, వేదఘోషతో గ్రామ ప్రదక్షిణం, అనంతరం గోపూజ, విఘ్నేశ్వర పూజ, పుణ్యాహవచనం, రక్షాబంధనం, దీక్షాధారణ, యాగశాల ప్రవేశం, అఖండస్థాపన, వాస్తుపూజ, అగ్నిమధన, అగ్ని ప్రతిష్ఠ, వాస్తుహోమం, మండప దేవతా హోమాలు, చండీ,రుద్ర హోమాలు తదితర పూజా కార్యక్రమాలు నిర్వహించారు. శనివారం నాడు, ఈ ఆలయ ప్రతిష్ఠా మహోత్సవాలు, వైభవంగా నిర్వహించారు. ఉదయం సుప్రభాతం, నిత్యనిధి మండపార్చనలు, అనంతరం హోమాలు, గర్తన్యాస, రత్నన్యాస పూజలు, యంత్ర ప్రతిష్ఠ, బింబస్థాపన, ప్రాణప్రతిష్ఠ, కళాన్యాసం తదితర కార్యక్రమాలు నిర్వహించారు. పరిసర ప్రాంతాలనుండి భక్తులు పెద్ద సంఖ్యలో పాల్గొని, పూజలు నిర్వహించి, తీర్ధప్రసాదాలను స్వీకరించారు. తరువాత భక్తులకు అన్నదానం నిర్వహించారు. [2]

ఈ ఆలయ తృతీయ వార్షికోత్సవం, 2017,మార్చి-4వతేదీ శనివారనాడు నిర్వహించారు. ఈ సందర్భంగా భక్తులకు అన్నప్రసాద వితరణ నిర్వహించారు.

## గ్రామంలో ప్రధాన పంటలు
వరి, అపరాలు, కాయగూరలు
## గ్రామంలో ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు
## గ్రామ ప్రముఖులు
* లల్లాదేవి - ప్రఖ్యాత నవలా రచయిత.

## గ్రామంలోని విశేషాలు
ఈ గ్రామంలో **కన్నెగంటి శ్రీనివాసరావు ** అను ఒక రైతు ఉన్నారు. తరతరాలుగా ఆ కుటుంబానికి వ్యవసాయమే జీవనాధారం. ఈయనకు వ్యవసాయమంటే ఎంత ఇష్టమో, ఎడ్లను పెంచటం, వాటిని పందేలకు సిద్ధం చేయడం గూడా అంతే ఇష్టం. ఈయన తన కుటుంబంలో తన సంతానంతోపాటు ఎడ్లపైనా అంత మమకారం చూపించుతారు. ఎడ్లకు అవసరమైన ఆహారం, నీరు సకాలంలో అందించుచూ వాటిపై ఎనలేని ప్రేమ చూపించుంతారు. పందెంలో తన ఎడ్లు గెలుపొందినపుడు, ఈయన పొందే ఆనందానికి అవధులుండవు. ఈ నేపథ్యంలో గత 30 సంవత్సరాలుగా, ఈయన రాష్ట్రంలోని వివిధ జిల్లాలలో జరిగిన ఎడ్లపందేలలో పాల్గొనుచున్నారు. ఒకచోట పందెంలో పాల్గొననగానే, అటునుండి అటే ఇంకో గ్రామంలో జరిగే పందెంలో పాల్గొంటారు. ఈయన తొలిసారిగా 1984లో తెనాలిలో జరిగిన జిల్లా స్థాయి ఎడ్లపందేలలో ప్రథమస్థానం సాధించారు. ఆ తరువాత మహానంది (కర్నూలు), గుడ్లవల్లేరు (కృష్ణా), మైదుకూరు (కడప) వంటి ప్రాంతాలలో జరిగిన అనేక పందేలలో పాల్గొని అనేక బహుమతులు స్వంతం చేసుకున్నారు. ఇప్పటివరకు 150 కి పైగా బహుమతులు పొందినారు. రాష్ట్రంలోని వివిధ ప్రాంతాలలో పందేలకు వెళ్ళే క్రమంలో, నెలల తరబడి కుటుంబానికి దూరంగా ఉంటారు. తన ఎడ్లను గెలిపించడం, తనవారికి గెలుపు సమాచారం అందించడంతో కాలం గడుతుంటారు. ఈ పందేలకు వెళ్ళటం, అందుకు అనువుగా ఎడ్లను తీర్చిదిద్దటం, ఎంతో వ్యయ ప్రయాసలతో కూడుకున్న పని. ప్రతి సంవత్సరం కనీసం 15 లక్షల రూపాయలను ఈ విధంగా ఖర్చు పెడుతుంటారు. ఈయన పరిసర ప్రాంత గ్రామాలయిన కొత్తమల్లాయపాలెం, గొట్టిపాడు మొదలగు గ్రామాలనుండి పందెపు కోడెదూడలను కొనుగోలుచేసి, పందేలకు సిద్ధంచేస్తుంటారు. వీటికి బలవర్ధకమైనా ఆహారం అందించుచూ, విజయం సాధించేలాగా తీర్చిదిద్దుతారు.

వర్గం:ప్రత్తిపాడు (గుంటూరు జిల్లా) మండలం లోని రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు
గారె

right|thumb|గారెలు
right|thumb|250px|నోరూరించే మసాలా వడ
**గారెలు** లేదా **వడలు** అనగానే ప్రతీ తెలుగు వారికి ఒక లోకోక్తి గుర్తుకు వస్తుంది. అది "తింటే గారెలు తినాలి. వింటే భారతం వినాలి." అనేవారు. గారెలు తెలుగు వారికి అత్యంత ప్రీతి పాత్రమయిన వంటకములలో ఒకటి. దీనిని కొబ్బరి పచ్చడితో గాని, వేరుశనగ పప్పు పచ్చడితో గాని, శనగ పప్పు పచ్చడితో గాని, అల్లం పచ్చడితో గాని జోడించి తింటే రుచి అమోఘంగా ఉంటుంది. కొందరు గారెలను బెల్లపు పాకంలో ముంచి మరికొద్ది రోజులు నిలువ ఉంచుతారు. ఇవి మరింత రుచికరంగా కూడా ఉంటాయి. తెలుగువారి ప్రతి పండుగకు ఈ వంటకము తప్పనిసరి. గారెలను తాలింపు వేసిన పెరుగులో నాన బెట్టి, పెరుగు గారెలను తయారు చేస్తారు. వీటిని ఆవడలు అంటారు. వీటి రుచి అమోఘం.

## గారెలు అంటే..
గారెలు అంటే..మనకు ఎక్కువగా గుర్తొచ్చేది మినపగారెలే. 
## గారెలు - తయారు చేయడం చాలా సులభం
నిజం చెప్పాలంటే గారెలు తయారు చెయ్యడం చాలా సులభం. అసలు వంటేమీ రాని వారు కూడా చాలా చక్కగా, రుచికరంగా గారెలు తయారు చేసుకోవచ్చు. మీ స్నేహితులకీ, బంధుమిత్రులకీ రుచి చూపించి ‘ఆహా ఏమి రుచి.. అనరా మైమరచి..’ అనిపించవచ్చు.

## రకాలు

* మినప గారెలు 
* పాకం గారెలు
* పెరుగు గారెలు - లేదా - ఆవడలు పెరుగు గారెలనే ఆవడలు అని కూడా అంటారు. గారెలు చేసి పెరుగు తాలింపులో వేయాలి.
* సగ్గుబియ్యం గారెలు
* అలచంద గారెలు
* పెసర గారెలు
* చెక్క గారెలు
* శనగ గారెలు
* అల్లం మిర్చి మినప పుణుకు

## చిట్కాలు
గారెలు మరింత రుచిగా ఉండుటకు నూతనంగా కొన్ని మార్పులు చేస్తున్నారు. 
*మినుములతో పాటు కొద్దిగా బొబ్బర్లు, కొద్దిగా జీడిపప్పు, కొంత బంగాళాదుంప కలపడం జరుగుతుంది. వీటి కలయికతో గారె రుచి మరింత పెరుగుతుంది.

## మూలాలు

వర్గం:వంటలు
వర్గం:పిండి వంటలు
నార్ల తాతారావు

**నార్ల తాతారావు** (మార్చి 8, 1917 - ఏప్రిల్ 7, 2007) ప్రఖ్యాత భారత విద్యుత్తు రంగ నిపుణుడు, పూర్వపు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర విద్యుత్తు బోర్డు మాజీ ఛైర్మన్. పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీత.

## జననం, విద్య
నార్ల తాతారావు కృష్ణా జిల్లా కౌతవరం గ్రామంలో 1917 మార్చి 8వ తేదీన నార్ల మహాలక్ష్మమ్మ, లక్ష్మణరావు దంపతులకు జన్మించాడు. కౌతవరం, మచిలిపట్నం లలో ప్రాథమిక విద్యనభ్యసించాడు. గుంటూరులో పిజిక్స్ లో పట్ట భద్రుడైన తరువాత  బెనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయం నుండి 1941లో ఇంజినీరింగ్ పట్టా పొందారు. అమెరికా లోని ఇల్లినాయిస్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీలో ఎంఎస్‌ డిగ్రీ చదివారు.

## విద్యుత్తు రంగం
తాతారావు మొదట టాటా ఐరన్ అండ్ స్టీల్ కంపెనీలో ఉద్యోగిగా జీవితము ప్రారంభించాడు. ఆ తర్వాత 1949 లోమధ్యప్రదేశ్‌ విద్యుత్తు బోర్డులో బెరారు డివిజనల్‌ ఇంజినీరుగా ఉద్యోగ జీవితం మొదలు పెట్టాడు. అక్కడ కార్యదర్శి,ఛీఫ్ ఇంజినీర్, ఛైర్మన్ గా పదోన్నతి పోందారు. మధ్య ప్రదేశ్ విద్యుత్ శాఖలో పనిచేసిన కాలంలో (1949-1972) బెస్తారు కొండలలో నివసించే అదివాసి ప్రజలకు విద్యుత్తు వెలుగులు పంచి దేశంలోనే ఆ సంస్థను అగ్రగామిగా నిలిపాడు. 

1972 -74 లలో కేంద్ర జల విద్యుత్తు మండలి సభ్యులుగా పనిచేసారు. 

1974 లో ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర విద్యుత్తు బోర్డు (APSEB) ఛైర్మన్‌గా వచ్చి  1988 వరకూ 14 ఏళ్లపాటు తాతా రావు  పనిచేసాడు. తన కాలంలో విద్యుత్తు ఉత్పత్తిని ఐదు రెట్లు పెంచి విద్యుత్తు సంక్షోభం నుండి రాష్ట్రాన్ని కాపాడారు. 

థర్మల్‌ విద్యుత్తు కేంద్రాల డిజైన్లను మార్చడంద్వారా ఈ రంగంలో పెద్ద విప్లవమే తీసుకొచ్చాడు. ఆ తర్వాత ఆ డిజైన్లు దేశానికంతటికీ ఆదర్శమయ్యాయి. విజయవాడ లో థర్మల్‌ విద్యుత్తు కేంద్రం ఏర్పాటులో విశ్హేషమైన కృషి చేసారు. 

నాగార్జున సాగర్, శ్రీశైలం, దిగువ సీలేరు లలో జల విద్యుత్తు ఉత్పాదక సామర్ధ్యము పెంచడంలో ప్రముఖ పాత్ర వహించాడు.   

రైతులకు ఉచిత విద్యుత్తు ఇవ్వడాన్ని నార్ల తాతారావు గట్టిగా సమర్థించాడు. పేదలకు తక్కువ ధరకే విద్యుత్తు అందజేయాలనేది ఆయన లక్ష్యం. విద్యుత్తుతో వ్యాపారం చేయవద్దనేది ఆయన నినాదం.

## పదవులు
* డివిజనల్ ఇంజినీర్, మధ్య ప్రదేశ్ విద్యుత్ శాఖ
* కార్యదర్శి, విద్యుత్ బోర్డు, మధ్య ప్రదేశ్ 
* ఛీఫ్ ఇంజినీర్, మధ్య ప్రదేశ్ విద్యుత్ శాఖ
* ఛైర్మన్, మధ్య ప్రదేశ్ విద్యుత్ శాఖ
* సభ్యుడు, కేంద్ర ప్రభుత్వ జల విద్యుత్ కమిషన్
* ఛైర్మన్, సూపర్ ధర్మల్ పవర్ స్టేషన్లుకమిటీ
* ఛైర్మన్, ఎనర్జీ రీసర్చ్ శాఖ, భారత శాస్త్ర సాంకేతిక పరిశోధక పరిషత్
* అధ్యక్షుడు, కేంద్రీయ జల విద్యుత్ సమితి
* డైరెక్టర్, భారత అల్యూమినియమ్ కంపెనీ
* అడ్వైజర్, బంగ్లాదేశ్ పవర్ డెవలప్ మెంట్ బోర్డ్

## మరణం
నార్ల తాతారావు 2007 ఏప్రిల్ 7న హైదరాబాద్ నగరంలో గుండెపోటుతో మరణించాడు. ప్రముఖ పాత్రికేయుడు నార్ల వెంకటేశ్వరరావు తాతారావుకు సోదరుడు.

వీరు విద్యుత్తు రంగానికి చేసిన సేవలకు గుర్తింపుగా విజయవాడ థర్మల్‌ విద్యుత్తు కేంద్రం కు '''డాక్టర్ నార్ల తాతా రావు థర్మల్‌ విద్యుత్తు కేంద్రం''' గా నామకరణం చేసారు.

## పురస్కారాలు

* ఓమ్ ప్రకాశ్ భాసిన్ పురస్కారము
* విద్యుత్తు రంగానికి విశిష్ట సేవలందించినందుకుగాను 1983లో కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆయనను '''పద్మశ్రీ అవార్డు'''తో సత్కరించింది.
* గౌరవ సభ్యుడు, ఎలక్ట్రికల్ ఇంజినీరింగ్ అసోసియేషన్, అమెరికా
* భారతరత్న, శ్రీ విశ్వేశ్వరయ్య అవార్డు 1985

## ఇవి కూడా చూడండి
* డాక్టర్ నార్ల తాతారావు తాప విద్యుత్ కేంద్రం

## మూలాలు

వర్గం:1917 జననాలు
వర్గం:2007 మరణాలు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కారం పొందిన ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యక్తులు
వర్గం:తెలుగువారిలో సాంకేతిక నిపుణులు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా ఇంజనీర్లు
వర్గం:గుండెపోటు మరణాలు
వర్గం:బెనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయం పూర్వ విద్యార్థులు
ఉత్తర అమెరికా

**ఉత్తర అమెరికా** (ఆంగ్లం :**North America**) ఒక ఖండము, ఇది అమెరికాల ఉత్తరాన గలదు. ఇది దాదాపు మొత్తం పశ్చిమార్థగోళంలో గలదు. దీని తూర్పున అట్లాంటిక్ మహాసముద్రం, పశ్చిమాన పసిఫిక్ మహాసముద్రం, ఉత్తరాన ఆర్క్‌టిక్ మహాసముద్రం, దక్షిణాన దక్షిణ అమెరికా గలవు.
[ఎడమ|150px|thumbnail|ఉత్తర అమెరికా యొక్క "[రిలీఫ్ (శిల్పకళ)|కాంపోజిట్ రిలీఫ్" చిత్రం.]]
ఉత్తర అమెరికా 24, 709, 000 చదరపు కిలోమీటర్ల విస్తీర్ణంతో సంపూర్ణ భూభాగంలో 4.8%, భూభాగంలోని నేలలో 16.5% ఆక్రమించుకుని ఆసియా, ఆఫ్రికాల తర్వాత మూడవ అతిపెద్ద ఖండముగా ఉంది. జనాభా లెక్కల రీత్యా ఆసియా, ఆఫ్రికా, ఐరోపాల తర్వాత నాలుగవ అతిపెద్ద ఖండముగా ఉంది.

## ఇవీ చూడండి
* ఖండం

## వనరులు

వర్గం:ఖండాలు
వర్గం:ఉత్తర అమెరికా
తోటకూర

**తోటకూర** శాస్త్రీయ నామం : "అమరాంథస్ గాంజెటికస్" (Amaranthus gangeticus N.O. Amarantaceae) 
* తమిళము తండుకీరై 
* హిందీ లాల్‌శాగ్‌ 
* సంస్కృతము మారిష, బాష్పక

ఇది ఆకు కూరలలో ప్రధానమైనదని చెప్పవచ్చు. భారతదేశమంతటనూ విరివిగా పెంచబడి తినబడుచున్నది. ఖండాతరములందు కూడా పెరుగుతున్నది. 
gangeticus N.O. Amarantaceae) * తమిళము తండుకీరై * హిందీ లాల్‌శాగ్‌ * సంస్కృతము మారిష, బాష్పక ఇది ఆకు కూరలలో ప్రధానమైనదని చెప్పవచ్చు. భారతదేశమంతటనూ విరివిగా పెంచబడి తినబడుచున్నది. ఖండాతరములందు కూడా పెరుగుతున్నది. రకములు ఇందు రెండు రకములు ప్రముఖమైనవి. * మొక్క తోటకూర * పెద్ద తోటకూర. ఫోశక విలువలు : ప్రతి వంద గ్రాములకు : కేలరీలు (calaries) = 0, మాంసకృత్తులు (proteins) : 18 గ్రాములు, కొవ్వు (fats) = 0 గ్రాములు, కార్బోహైడ్రేట్లు (Carbohydrates) = 0 గ్రాములు, ఫిబెర్ (fiber) =0 గ్రాములు, విటమిన్ లు ఎ, కే, బి 6, సి, రిబోఫ్లావిన్, ఫోలిక్ యాసిడ్, మినరల్స్ -కాల్సియం, ఐరన్, మగ్నీసియం, ఫాస్ఫరస్, పొటాషియం, జింక్, కాపర్, మెగ్నీషియం, ఉన్న్తాయి . ఉపయోగాలు :

మంచి విరోచనకారి,
ఆకలిని పుట్టిస్తుంది .,
జీర్నసక్తిని పెంపొందిస్తుంది,

వంటలు దీనిని పులుసుగా, వేపుడుగా, టమాటో తోటి, పప్పులోనూ రక రకాలగా వాడవచ్చు. * తోటకూర పులుసు * తోటకూర టమాటో పులుసు * తోటకూర వేపుడు * తోటకూర pappu 
## రకములు

ఈ క్రింది రకములు ప్రముఖమైనవి. 
* మొక్క తోటకూర 
* పెద్ద తోటకూర(పెరుగు తోటకూర)
* కొయ్య తోటకూర.
* చిలుక తోటకూర.

## వంటలు

దీనిని పులుసుగా, వేపుడుగా, టమాటో తోటి, పప్పులోనూ రక రకాలగా వాడవచ్చు. 
* తోటకూర పులుసు 
* తోటకూర టమాటో పులుసు 
* తోటకూర వేపుడు 
* తోటకూర పప్పు 
* తోటకూర కూర 
* తోటకూర పొడి కూర

## మూలాలు

*https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B0%A4%E0%B1%8B%E0%B0%9F%E0%B0%95%E0%B1%82%E0%B0%B0&action=edit

వర్గం:ఆకు కూరలు
వర్గం:అమరాంథేసి
బ్రిటిష్ కాలం ముందు ఆంధ్రదేశంలో ఆచారాలు

ఇది సింథియా టేల్బోట్ (Cynthia Talbot) రచించిన ఒక పరిశోధన పుస్తకం. ఇది ఆక్స్‌ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం ద్వారా 2001లో ప్రచురితమైంది. దీనిని ఆధారంగా తీసుకొని అనేక పరిశోధనాత్మక వ్యాసాలు వచ్చాయి.https://theacademic.in/wp-content/uploads/2025/11/35.pdf

## ఈ పుస్తకంలోని అంశాలు
1000 నుండి 1650 సంవత్సరాల మధ్య, ఆంధ్రదేశంలో వేల కొలది దేవాలయ దాతలు, తమ దానాల వివరాలను రాతిస్తంభాలపై, ఫలకాల పైన, గుడిగోడల మీద భద్రపరిచారు. సింథియా టేల్బోట్ వీటి సహాయముతో ప్రీకలోనియల్ (బ్రిటిషు వారు రాకముందు) -- భారతదేశంలో వివిధ ప్రాంతీయ సమాజాలు వృద్ది చెందుతున్న కాలంలో—ఆంధ్రదేశం నిజంగా ఎలా ఉండేదో - ఆంటే మత సాహిత్యం, రాజుల ఆస్థాన సాహిత్యాలలో ఉండే స్వర్గ తుల్యమైన వర్ణన కాకుండా—నిజానికి దగ్గరగా ఉండే వర్ణనను నిర్మించడానికి ప్రయత్నించారు.

టేల్బోట్ ఆంధ్రదేశపు 650 సంవత్సరాల చరిత్రగల శాసనాల పుట్టుకకు కారణమైన చరిత్ర క్రమం నుండి మొదలు పెట్టారు. ఈ కాలములో గుడులలో ధర్మ కార్యాలు వ్యవసాయమును బలపరిచినవి. పాత చరిత్ర లెక్కల ప్రకారం *ఈ కాలం ఆసిఫైడ్ (ఎముక వలే బలమైన) భారత సమాజమును వృద్దిచేసెను--ఈ సమాజం కాలము వలన వచ్చే మార్పు స్వీకరించలేక విదేశీయుల దండయాత్రల వలన బలహీనపడెను.* కాని టేల్బోట్ ఈ కాలం ఒక డైనమిక్ యుగమని, ఈ కాలంలో ఎన్నో అభివృద్ధికరమైన మార్పులు వచ్చాయని, మత సంస్థలు ఎదిగాయని, వాణిజ్య కార్యకలాపాలు రాజకీయ వ్యవస్థలు ఎదిగాయని చెప్పారు.

టేల్బోట్ కాకతీయులు వృద్ది చెందిన 1175 నుండి 1324 కాలం మీద దృష్టి కేంద్రీకరించారు. ఈ కాలంలోనే అనేక గుడుల లో శాసనాలు లభించాయివి. ఈ మొదటి దశలో తెలుగు మాట్లాడే దక్షిణ భారతదేశపు ప్రాంతాలు రాజకీయముగా ఏకం చెందాయి. 

## రచయత పరిచయం
**సింథియా టేల్బోట్** యూనివర్శిటీ ఆఫ్ టెక్సాస్, ఆస్టిన్ లో చరిత్ర ‍‍, ఏషియన్ స్టడీస్ కు అసిస్టెంటు ప్రొఫెసర్ గా పనిచేసారు. ఆమె ఆంధ్రదేశంలో సామాజిక, సాంస్కృతిక, రాజకీయ చరిత్రల గురించి అనేక వ్యాసాలు ప్రచురించారు.

## ఆసక్తికరమైన విషయాలు
బ్రిటిష్ కాలం ముందు ఆంధ్రదేశంలో ఆచారాలు అనే విషయంపై పరిశోధనలు చేసి పి.హెచ్.డి. చేసిన *సింథియా టేల్బోట్*, అదే పేరుతో ప్రచురించిన పుస్తకంలో కొన్ని ఆసక్తి కరమైన విషయాలు

జేమ్స్ మిల్ ఈ క్రింది వ్యాఖ్యానాలతో పుస్తకం ప్రారంభించి, దీనిని ఖండిస్తూ సరైన వివరణ నిచ్చారు. 
* గ్రీకుల వ్రాతల నుంచి మనం ఈ విధముగా అనుకోవచ్చు. అలెగ్జాండర్ దండయాత్రల నుండి ఈనాటి వరకు (1826) భారతదేశంలోని హిందువులు సమాజం, అలవాట్లు, జ్ఞానంలో ఏమాత్రము మార్పు లేదు. సుమారు రెండు వేల సంవత్సరాల కాలం గ్రీకుల దగ్గర నుండి ఇంగ్లీషు వారి వరకు సమాజం ఒక్కలాగే ఉంది. మహ్మదీయులు వచ్చే అంతవరకూ ఏమి జరిగింది, అనేదానికి పూర్తి వివరణలు లేవు.

## మూలాలు
ఘరె బైరే (బెంగాలీ నవల)

***ఇల్లు, ప్రపంచము (The Home and the World)*** 1916 (బెంగాలీలో *గరె బైర్*) రవీంద్రనాథ్ టాగూర్ 1916 లో రచించిన నవల.

## ప్లాట్

ఈ కథ 20వ శతాబ్దపు తొలి భాగములో ఒక ధనిక బెంగాలీ జమిందారు నిఖిల్ మొక్క ఎస్టేటు చుట్టూ తిరుగుతుంది. నిఖిల్ తన అందమైన భార్య విమల (బెంగాలీలో బిమల) తో ఆనందముగా జీవిస్తూ ఉంటాడు. ఇంతలో ఆతని స్నేహితుడు,స్వదేశీ ఉద్యమములో ఉత్సాహముగా పాల్గొనే తీవ్రవాద లక్షణములు కల సందీప్ వారి జీవితాల లోకి ప్రవేశిస్తాడు. ఉత్సాహము రోషము కల సందీప్, శాంతి కాముకుడు నెమ్మది స్వభావము కల నిఖిల్ కు వ్యతిరేకము. సందీప్ అమాయకమైన విమలను సులువుగా ఆకర్షించి లవ్ ట్రయాంగిల్ ని సృష్టిస్తాడు.

జరిగేదంతా నిఖిల్ గమనిస్తున్నపటికీ,వారి పెళ్ళి విమల చిన్నపుడే జరిగిపోవడము వలన, పరిపక్వమైన (మెట్యూర్) వ్యక్తి కావడము వలన విమలకు తన జీవితములో ఇష్టము వచ్చినది ఎన్నుకునేలా పూర్తిగా స్వతంత్రము ఇస్తాడు. విమల ప్రేమ భావన ఎలా ఉంటుందో మొదటి సారి ఆస్వాదించి, ఈ కొత్త దృష్టితో నిఖిల్ మాత్రమే తనని నిజముగా ప్రేమించే వ్యక్తిగా తెలుసుకుంటుంది.

## ఫిల్మ్, టి.వి., నాటక రూపములు
సత్యజిత్ రే దర్శకత్వములో 1984 లో *[[Ghare Baire (film)|Ghare Baire]]* (*The Home and the World*) విడుదలైంది.

## ఇవి కూడా చూడండి
*నాస్తానీర్
*రవీంద్రనాథ్ టేగోర్ రచనలు

## బైట లింకులు
*e-text of novel from ibiblio - సురేంద్రనాథ్ టేగోర్ గారి ఇంగ్లీషు అనువాదము

వర్గం:బెంగాలీ నవలలు
వర్గం:1916 పుస్తకాలు
రవీంద్రనాథ్ టాగూర్ రచనలు

thumb|right|165px|బెంగాలీ 'ర','థ' అక్షరాలతో చేసిన టేగోర్ సంతకపు చెక్క సీల్

**[[రవీంద్రనాథ్ టాగూర్]] రచనల**లో కవితలు, నవలలు, చిన్న కథలు, నాటికలు, పెయింటింగులు, డ్రాయింగులు, సంగీతం  ఉన్నాయి. వాటిలో చిన్న కథలకు చాలా ప్రాముఖ్యం ఉంది. సాధారణ మానవుల జీవితాలలో జరిగే వృత్తాంతాలు ఈ చిన్న కథలలో దాగి ఉంటాయి. బంగ్లాలో ఈ ప్రక్రియను సృష్టంచిన ఘనత కూడా ఆతనికే దక్కుతుంది. ఆతని రచనలలో ఆశావాదం కనపడుతుంది.

### నాటికలు
పదహారు సంవత్సరాల వయస్సులో మొదలు తన సోదరుడు జ్యోతిరీంద్రనాథ్ టాగూర్ రచించిన *బూర్జువా నాగరికుడు* (16 వ శతాబ్దపు ఫ్రెంచి రచయిత మోలియే రచించిన లా బూర్జువా జెంటిల్హోమ్  ఆధారంగా) నాటికలో ముఖ్య పాత్రతో తన నట జీవితాన్ని మొదలు పెడతాడు. 20 సంవత్సరాల వయస్సులో వ్రాసిన *వాల్మీకి ప్రతిభ* ఆతని మొదట స్వీయరచిత నాటకం. ఇది టాగూర్ భవనంలో చూపబడింది. టాగూర్ గా చెప్పబడుతుంది. ఆ తరువాత రచించిన నాటకాలు, తత్త్వ, శాస్త్ర, రూపక భావాలు కలిగి ఉంటాయి. 1912 లో రచించిన *ఢాక్ ఘర్* ("పోస్టాఫీసు") కు లండన్, బెర్లిన్, పారిస్ ల నుంచి ఉన్మాద రివ్యూలు  వచ్చాయి. టాగూర్ నాటకం *ఛండాలిక* గౌతమ బుద్దుని శిష్యుడు ఆనంద ఒక ఆదివాసి యువతిని నీళ్ళు అడిగిన వైనాన్ని వివరిస్తున్నాయి.

## రచనల జాబితా

* ఘరె బైరే (బెంగాలీ నవల)
* గీతాంజలి
* భారత జాతీయ గీతం

## మూలాలు

వర్గం:పుస్తకాలు
ది నేమ్‌సేక్

జుంపా లహరి రచించిన *ది నేమ్‌సేక్* ఆధారముగా మీరానాయర్ దర్శకత్వములో నిర్మించబడిన ఈ సినిమా మార్చి 2007లో విడుదలైనది. స్క్రీన్ ప్లే అందించినవారు సూని తారాపోర్‌వాలా.

## ప్లాట్

*ది నేమ్‌సేక్* అమెరికాలో భార్యాభర్తలైన ఇద్దరు మొదటి తరము బెంగాలీ వలసదారులు ఆసీమా గంగూలీ (టాబూ) ఆశోక్ గంగూలీ (ఇర్ఫాన్ ఖాన్), వారి పిల్లలు గోగోల్ (కాల్ పెన్), సోనియా (సహీరా నాయర్) జరిపిన పోరాటాలను వివరిస్తుంది. ఆశోక్, ఆసీమాలు కలకత్తా వదిలి మెసాచుసెట్స్ లో సెటిల్ అవ్వడముతో కథ మొదలవుతుంది. సరదాగా కొడుకుకు పెట్టిన 'గోగోల్' అనే పేరు ఆతని నిజమైన పేరుగా మారిపోయి, వాడి జీవితము పై చాలా ప్రభావము చూపిస్తుంది. గోగోల్ ఆ తరువాతి కాలంలో ఇద్దరు యువతులు మేక్సీన్ (యాసిందా బేరెట్), మౌసమీ (జులైకా రాబిన్సన్) లను ఒకరి తరువాత ఒకరిని ప్రేమిస్తాడు. ఆతని తల్లితండ్రులు డేటింగ్, పెళ్ళి ప్రేమలపై అతని కొత్త అమెరికన్ దృక్పధాన్ని అర్థము చేసుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తారు.

## కబుర్లు
*మీరా నాయర్ మొదట రాణీ ముఖర్జీను, కరణ్ జోహార్ *ఖబీ అల్విద నా కహనా*లో చూసి అసిమా పాత్రకు కావాలనుకున్నా డేట్లు కుదరలేదు. ఆ తరువాత ఆమె కొంకణసేన్ శర్మను కోరుకొనెను. ఆమె తన తల్లి అపర్ణా సేన్ 15, పార్క్ అవెన్యూ వల్ల రాలేక పోయేసరికి, టాబూని తీసుకుంది.
***కల్పేన్ మోదీ** గా జన్మించిన కాల్ పెన్, ఏజెంట్లు ఇంగ్లీషు పేరు ఉంటే అవకాశాలు ఏక్కువవుతాయని చెప్పడముతో పేరు మార్చుకున్నాడు.

## బైట లింకులు
*మీరా నాయర్ తో ఆడియో ఇంటర్వ్యూ 
*''ది నేమ్‌సేక్'' ఒక పాప్యులర్ రివ్యూ
*ట్రైలర్
*కాల్ పెన్ బ్లాగ్

Namesake, The
తెలుగునాడి

**తెలుగు నాడి**, తెలుగు మాట్లాడే జనాభా కోసం యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లో ప్రచురించబడిన తెలుగు మాస పత్రిక. భారతదేశం, యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లలో తెలుగు రాజకీయాలు, సంస్కృతి, చలనచిత్రాలు, సాహిత్యం గురించిన తాజా విషయాలు ఉంటాయి.

## ప్రచురణ,  సర్కులేషన్

తెలుగు నాడిని ఏప్రిల్-మీడియా ఐ.ఎన్.సి ప్రచురించింది. ఇది 50 రాష్ట్రాలలో ప్రసారం చేయబడింది. ఈ పత్రికకు న్యూయార్క్, న్యూజెర్సీ, ఇల్లినాయిస్, కాలిఫోర్నియా, టెక్సాస్, ఫ్లోరిడా, అట్లాంటాలో ప్రత్యక్ష కార్యకలాపాలు ఉన్నాయి. ప్రస్తుత ఆపరేటింగ్ కార్యాలయం టెక్సాస్‌లోని సెడార్ పార్క్‌లో ఉండగా, పత్రికలు శాన్ జోస్, చికాగో నుండి ఒకేసారి రవాణా చేయబడతాయి.

## బయటి లింకులు

* 

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు పత్రికలు
తెలుగుజ్యోతి

తెలుగుజ్యోతి''' పత్రిక అమెరికాలోని నూజెర్సీ నుండి వెలువడుతున్న తెలుగు మాసపత్రిక. అంతర్జాలంలో లేదు.

యుఎస్, కెనడా, భారతదేశంలోని పాఠకులతో తెలుగు జ్యోతి అనే రెండు నెలవారీ పత్రికను టిఎఫ్ఎఎస్ (తెలుగు ఫైన్ ఆర్ట్స్ సొసైటీ) ప్రచురించింది. ఈ పత్రిక ధర్మకర్తలు, సభ్యులలో కమ్యూనికేషన్ సాధనంగా కూడా పనిచేస్తుంది. 1991 లో కంప్యూటరైజ్డ్ తెలుగు లిపితో పత్రిక మరింత ఆకర్షణీయంగా మారింది.  ఈ పత్రికను కిడాంబి రఘునాధ్ ప్రారంభించిచాడు. ఈ పత్రికను మొదట కిడాంబి రఘునాథన్ 1983లో ప్రారంభించాడు.  అతని పోషణలో, సంపాదకత్వంలో, సృజనాత్మకంగా అందించబడింది. అది ప్రారంభించిన కొత్తలో తెలుగు సాఫ్టువేర్ లేదు, టైప్ చేయడానికి కంప్యూటర్లు లేవు, రచనలు చేతి వ్రాతతో వ్రాసి పంపితే, రఘునాథ్ గారు స్వయంగా తమ దస్తూరితో ముచ్చటగా వ్రాస్తే వాటి కాపీ ప్రతులు "తెలుగు జ్యోతి"గా వెలువడుతుండేవి. 

## ఇవి కూడా చూడండి
* కిడాంబి రఘునాథ్

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు పత్రికలు
తులసి (1974 సినిమా)

**తులసి** 1974, మే,23 న విడుదలైన  తెలుగు చలన చిత్రం. రామవిజేత ఫిలింస్ పతాకంపై నిర్మించిన ఈ చిత్రం లో ఉప్పలపాటి కృష్ణంరాజు, కల్పన ప్రథాన పాత్రలు పోషించారు. ఈ చిత్రానికి సంగీతం ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు సమకూర్చారు.

## కథ
## తారాగణం

* కృష్ణంరాజు, 
* కల్పన 
* భారతి 
* కొంగర జగ్గయ్య 
* సావిత్రి 
* జి.వరలక్ష్మి 
* గుమ్మడి వెంకటేశ్వరరావు 
* రావు గోపాలరావు 
* రాజబాబు 
## సాంకేతికవర్గం
* దర్శకత్వం: కె.బాబూరావు
* సంగీతం: ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు
* నిర్మాణ సంస్థ: విజయ ప్రొడక్షన్స్
* నిర్మాత: కె.ఎ.బాబురావు 
* నేపథ్య సంగీతం: ఎస్.రాజేశ్వరరావు 
* గీత రచయితలు:సింగిరెడ్డి నారాయణరెడ్డి, దాశరథి కృష్ణమాచార్య, ఆరుద్ర 
* నేపథ్య గానం: ఘంటసాల, ఎస్ పి బాలసుబ్రహ్మణ్యం, పి సుశీల, ఎల్ ఆర్ ఈశ్వరి 
* విడుదల:1974: మే:23.

## పాటలు

## మూలాలు

వర్గం:కృష్ణంరాజు నటించిన సినిమాలు
వర్గం:రావు గోపాలరావు నటించిన సినిమాలు
తులసి (అయోమయ నివృత్తి)

* తులసి (కురుపాం) - విజయనగరం జిల్లా, కురుపాం మండలానికి చెందిన గ్రామం
* తులసి - తులసి మొక్క, తులసి ఆకులను గూర్చిన వ్యాసం
* తులసీ దేవి - పురాణ గాథలలో పతివ్రత, జలంధరుని భార్య
* తులసి (నటి) - తెలుగు సినిమా నటి
* తులసీ జలంధర - ఒక సుప్రసిద్ధ పౌరాణిక నాటకం, హరికథా ఇతివృత్తం
* తులసి (నవల) - యండమూరి వీరేంద్రనాథ్ రచించిన నవల.
* తులసి కోట, తులసి మొక్కను పెంచడం కోసం హిందువుల ఇంట్లో అందంగా కట్టిన నిర్మాణం.
* శ్రీ అమృత తులసి, తులసి గురించిన సంపూర్ణ సమాచారం కలిగిన మంచి పుస్తకం.

;సినిమాలు
* సతీ తులసి (1936 సినిమా) - 1936లో వచ్చిన ఒక తెలుగు సినిమా 
* సతీ తులసి (1959 సినిమా) - 1959లో వచ్చిన ఒక తెలుగు సినిమా 
* సతీ తులసి (1967 సినిమా) - 1967లో వచ్చిన ఒక తెలుగు సినిమా
* తులసి (1974 సినిమా) - 1974లో వచ్చిన ఒక తెలుగు సినిమా
* తులసి (2007 సినిమా) - వెంకటేష్ నటించినది
మడమ నొప్పి

రాత్రంతా విశ్రాంతిగా పడుకున్న తర్వాత ఉదయం మంచం దిగుతూనే కాలు నేల మీద పెట్టాలంటే చాలామందికి నరకం కనిపిస్తుంటుంది. రోజులో ఎక్కువ సేపు నిలబడే ఉండటం, లేదా సాధారణంగా గట్టి నేల మీద నడక, పరుగు, జాగింగ్‌ వంటివి దీనికి ముఖ్య కారణం. 

## మూలం
మన పాదం అడుగున- మడమ నుంచి వేళ్ల వరకూ ఒక బలిష్టమైన కండరం ఉంటుంది. దీన్నే 'ప్లాంటార్‌ ఫేషియా' అంటారు. పాదం అడుగు వైపున.. ఒక పక్క గొయ్యిలా ఉండే భాగానికి (ఆర్చ్‌) కూడా ఈ దృఢమైన కండరమే ఆధారం. గట్టి నేల మీద బలంగా పరుగెత్తటం, ఎక్కువసేపు నిలబడే ఉండటం, ఉన్నట్టుండి బరువు పెరగడం, సరైన పాదరక్షలు వాడకపోవడం.. ఇలా ఏదైనా కారణాన ఈ కండరం మీద తీవ్రమైన ఒత్తిడి పడితే ఇది కొద్దిగా చిరగొచ్చు. లేదా బాగా నలిగినట్టుగా అవ్వచ్చు. ఫలితమే- నడిచేటప్పుడు మడమ నొప్పి. చెప్పుల్లేకుండా నడుస్తున్నా, మెట్లు ఎక్కుతున్నా ఈ నొప్పి ఇంకా పెరుగుతుంటుంది. సాధారణంగా ఈ నొప్పి పూర్తిగా తగ్గటానికి ఎంతలేదన్నా 8, 9 నెలలు పడుతుంది. కొంతమందికి ఇంకా ఎక్కువ సమయమే పట్టొచ్చు కూడా.

## నివారణ
ఇటువంటి నొప్పులకు వ్యాయామం బాగా పని చేస్తుంది. పాదానికి సాధ్యమైనంత విశ్రాంతి ఇవ్వటం, నొప్పి బాధ తగ్గేందుకు మందులేసుకోవటం వంటివన్నీ కాక కొన్ని ప్రత్యేక వ్యాయామాలతో మంచి ప్రయోజనం ఉంటుంది. పాదం అడుగున ఉండే ఈ **ప్లాంటార్‌ ఫేషియా** కండరాన్ని నిదానంగా సాగదీసి వదులుతుండటం (స్ట్రెచ్‌) దీనిలోని వ్యాయామం.
### వ్యాయామాలు
# మడమ నొప్పి ఉన్న కాలు పైకి వచ్చేలా.. కుర్చీలో కాలు మీద కాలు వేసుకుని కూర్చోవాలి. చేత్తో పాదాన్ని వేళ్ల దగ్గర పట్టుకుని... సాధ్యమైనంత వెనక్కి వంచాలి. ఇలా వెనక్కి సాగదీసి 10 సెకన్లు పట్టుకుని తర్వాత మామూలు స్థితికి తేవాలి. రోజూ రెండుపూట్లా.. ఇలా కనీసం 10 సార్లు చెయ్యాలి.
# నేల మీద ఓ శౌకం (టవల్) పడెయ్యండి. దాన్ని కాలి వేళ్లతో పట్టుకునేందుకు ప్రయత్నిస్తూ.. కొద్దికొద్దిగా మీ వైపు లాక్కుంటూ ఉండండి. రోజూ ఇలా 10 సార్లు చెయ్యండి.
వర్గం:నొప్పి
ముప్పాల

**ముప్పాల**, కృష్ణా జిల్లా, నందిగామ మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం
## మూలాలు
తూలిక

**[https://thulika.net తూలిక.నెట్] ** ఒక అంతర్జాల పత్రిక. తెలుగు కథలకి ఆంగ్లానువాదాలు, తెలుగుకథ, రచయితలపై పరిశీలనాత్మవ్యాసాలు ప్రచురిస్తున్నారు. వ్యవస్థాపకులు, సంపాదకులు నిడదవోలు మాలతి.
## విశేషాలు
తెలుగు భాషా, సంస్కృతి, సాహిత్యాల గురించి తెలుగేతరులకు తెలిసేలా "తూలిక" ( ) ను జూన్ 2001లో మొదలుపెట్టి నిరంతరాయంగా ఒంటి చేత్తో నడుపుకుంటూ వస్తున్నారు.ఎవరి నుంచి ఒక డాలర్ సహాయం పొందకుండా, ఎవరి ప్రోత్సాహం, తోడ్పాటు లేకుండా, తాను నమ్మిన దాన్ని ఆచరణలో చూపిస్తూ అందరికీ ఒక ఆదర్శంగా నిలుస్తున్నారు. తెలుగు సాహిత్యానికి నిస్వార్థంగా తూలిక చేస్తున్న కృషి పట్ల తోటి సాహిత్యాకారుల, తెలుగు సంఘాల ద్వంద్వ వైఖరిని గురించి ఎన్నో సార్లు, ఎన్నో సందర్భాల్లో తన ఆవేదన ను, ఆక్రోశాన్ని వెలిబుచ్చారు తూలికలో ఆమె వ్యాసాలని అమెరికా, బ్రిటన్, కెనడా, ఫ్రాన్స్ వంటి దేశాలలో తెలుగు పరిశోధకులు, తెలుగులు కానివారు చూడడం, వాటిని తమసైటుల్లో పెట్టుకోడం, రిఫరెన్సులివ్వడం చూసేక, క్రమేణా మన కథలద్వారా విదేశీయులకి మనసంస్కృతిగురించి తెలియజేయడం అనే నిర్దుష్టమైన ధ్యేయం ఆమెలో రూపు దిద్దుకుంది.
* తూలిక.నెట్ కేవలం తెలుగుకథలకే అంకితమై, తెలుగు కథలనీ, కథకులనీ ప్రపంచానికి పరిచయం చేయడానికి ప్రారంభించిన సైటు. ఆ నియమానికి కట్టుబడి ఉన్న సైటు. 
* కథలఎంపికలో కూడా చెప్పుకోదగ్గ భిన్నత్వం ఉంది. ఆమె ఎంచుకునే కథలు తెలుగుజాతిని విడిగా నిలబెట్టేవి, తనదైన, మనకే ప్రత్యేకమయిన విలువలూ, సంస్కృతి, ఆచారాలూ, సంప్రదాయాలు – ఇవి ఆవిష్కరించే కథలు.
### తూలిక  ప్రస్థానం
* తూలిక.నెట్ ప్రారంభించింది జూన్ 2001లో
* అనువదించిన కథలు ఇప్పటివరకుః 150. ఇందులో శారద (ఆస్ట్రేలియా) అనువదించినవి 10,
* ఇతర అనువాదకులు చేసినవి 10.
* ఆమె రాసిన పరిశీలనాత్మక, విశ్లేణాత్మక వ్యాసాలుః 25.
* ఇతరుల రచయితలవ్యాసాలు (వేరే సైటుల్లో ప్రచురించినవి తూలికలో పునర్ముద్రించినవి 3.
* ఆమె తూలికకోసం అనువదించినవి. 3.
* సంకలనాలు: 52 అనువాదాలు 3 సంకలనాల్లో వచ్చేయి. ప్రచురణకర్తలు జైకో, కేంద్ర సాహిత్య ఎకాడమీ (బెంగుళూరు విభాగం), లేఖిని సాహిత్య సాంస్కృతిక సంస్థ (హైదరాబాదు.).
## మూలాలు

## బయటి లంకెలు
తూలిక వెబ్ సైటు 

వర్గం:అంతర్జాల తెలుగు పత్రికలు
గ్రహణం మొర్రి

**గ్రహణం మొర్రి** అనేది ఒక అంగ వైకల్యం. వీరిలో పై పెదవి ముందు భాగంలో మధ్యన చీలిక వస్తే దాని చీలిక పెదవి ( క్లెఫ్ట్ లిప్ లేదా Cleft lip) . కొందరిలో ఇది అంగిలి లోపలి దాకా ఉంటుంది అప్పుడు దానిని చీలిక అంగిలి (క్లెఫ్ట్ పాలెట్ లేదా Cleft palate) అంటారు. గ్రహణం మొర్రి అనేది మూఢ నమ్మకాలు ప్రోత్సహించేదిగా ఉంది. ఎందువలన అంటే గ్రహణం అనేదానికి ఈ వ్యాధికి ఎటువంటి సంబంధం లేదు. గోరా గారికి 9 మంది పిల్లలు పుట్టారు. గోరా గారు తన భార్యకి గర్భం వచ్చిన ప్రతిసారి గ్రహణం సమయంలో గర్భవతిగా ఉన్న ఆమెని బయటకి తీసుకువెళ్ళి తిప్పేవారు, గ్రహణం సమయంలో గర్భిణులు బయట తిరిగినంత మాత్రాన పుట్టబోయే పిల్లలకి గ్రహణం మొర్రి రాదు అని నిరూపించడానికి. గోరా గారి పిల్లలలో ఎవరికీ గ్రహణం మొర్రి రాలేదు

ప్రస్తుతం మనదేశంలో 10 లక్షలమందికి పైగా చిన్నారులు ఇలాంటి సమస్యతో జీవిస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది. భారతదేశంలో జన్మిస్తున్న ప్రతి 700 మంది చిన్నారుల్లో ఒకరు ఇలాంటి సమస్యతో పుడుతున్నట్లు గుర్తించారు. అంటే భారతదేశంలో ఏటా 30 వేలమంది పిల్లలు ఇలాంటి సమస్యతో పుడుతున్నారు. దీనివల్ల ఎదిగే దశలో పిల్లకు సామాజిక సమస్యలే కాకుండా, పాలు తాగటం, మాట్లాడటం కూడా సమస్యలే. గర్భం దాల్చిన సమయంలో తల్లి తీసుకునే ఆహారం, పోషకాల ప్రభావం పొట్టలోని బిడ్డపై పడుతుంది. కాబట్టి గర్భిణులు ఆకుకూరలు, నిమ్మజాతి పండ్లు, బీన్స్‌, పప్పు ధాన్యాలు, ఫోలిక్‌ ఆమ్లం సమృద్ధిగా ఉన్న ఆహారం తీసుకొంటే పుట్టబోయే పిల్లలకు ఈ వ్యాధి వచ్చే అవకాశాలు తగ్గుతాయి. దీనికి శస్త్రచికిత్స ఒక్కటే మార్గం. పాప 3 నెలల వయసు ఉన్నప్పుడు శస్త్రచికిత్సచేస్తే మంచి ఫలితాలు కనబడతాయి. 3 నెలలు దాటిన తర్వాత కూడా చేయొచ్చు, కాని అంత మంచి ఫలితాలు ఉండకపోవచ్చు.

## చీలిక పెదవి

image:CleftLip1.svg|ఒక వైపు మాత్రమే పాక్షికంగా ఉన్నపెదవి పైనున్న గ్రహణం మొఱ్ఱి
Image:CleftLip2.png|ఒక వైపు పూర్తిగా ఉన్నపెదవి పైనున్న గ్రహణం మొఱ్ఱి
image:CleftLip3.png|రెండు వైపులా ఉన్నపెదవి పైనున్న గ్రహణం మొఱ్ఱి


## చీలిక అంగిలి

image:Cleftpalate3.png|రెండు వైపులా ఉన్న అంగిటి వరకు నున్న గ్రహణం మొఱ్ఱి
image:Cleftpalate1.png|రెండు వైపులా ఉన్న అంగిటి వరకు నున్న గ్రహణం మొఱ్ఱి
image:Cleftpalate2.png|రెండు వైపులా ఉన్న అంగిటి వరకు నున్న గ్రహణం మొఱ్ఱి


వర్గం:చిన్నపిల్లల వ్యాధులు
పీచు

**పీచు** పదార్థం మన దైనందిక ఆహారంలో ఒక భాగముగా ఉండాలి. పీచు పదార్థం ముఖ్యంగా జీర్ణంకాని కార్బోహైడ్రేట్స్. ఇవి పాలిసాకరైడ్స్ పెక్టెన్, సెల్యులోజ్ వంటి పదార్థాలు. మన జీర్ణశయం జీర్ణించుకోలేని ఆహార పదార్ధాలను పీచు పదార్ధాలు అంటారు.

## రకాలు
పదార్ధాలలో ఉన్న పీచు పదార్థం రెండు రకాలుగా ఉంటుంది. 

# కరిగే పీచు ఇది రక్తంలో కొవ్వును తగ్గిస్తుంది. తద్వారా గుండె జబ్బులు వచ్చే అవకాశము తక్కువ చేయును. ఇవి గ్లూకోజ్ అబ్సార్ప్షన్‌ (glucose absorption) నెమ్మది చేయుటచేత రక్తములో సుగరు లెవల్ తగ్గును . ఉదా: ఓట్స్, ఓట్స్ తవుడు, బార్లీ, బ్రౌన్‌ రైస్, చిక్కుడు, పండ్లు, కాయకూరలు ఉదా: యాపిల్, ఆరెంజ్, కారెట్స్ మున్నగునవి
# కరగని పీచు పదార్ధము: దీనినే రఫేజ్ అని అంటారు. కడుపు నిండేందుకు ఉపయోగపడుతుంది. విరోచనము సాఫీగా జరుగును. ఉదా: తొక్కతీయని దాన్యాలు, అన్ని రకాల అపరాలు (చోళు, పెసలు, ఉలవలు) గోధుమ పొట్టు, జొన్న పొట్టు, పండ్లు తొక్కలు (outer peels), కాయల తొక్కలు,

## పీచు వల్ల ఉపయోగాలు
* మన పేగుల్ని ఆరోగ్యంగా, చురుగ్గా ఉంచుతుంది. రక్తంలో కొలెస్ట్రాల్ నిల్వల్ని తగ్గిస్తుంది. బరువు తగ్గించటంతో పాటు రక్తంలో గ్లూకోజ్ నిల్వల్నీ తగ్గిస్తుంది. 
* పీచు పదార్ధాలు శరీరంలో జీర్నం కాకుండా, ఎక్కువ మలం తయారు కావటానికి దోహద పడతాయి. 
* దీని వలన జీర్నాశయం అనవసరమైన పదార్ధాలను జీర్నించుకోదు.
* మల విసర్జన చాలా సులభంగా అవుతుంది.మల బద్దకం ఉన్న వారు పీచు పదార్ధాలను ఎక్కువగా తీసుకోవాలి.
*మీరెంత ఖరీదైన ఆహారమైన తినండి. ఆ తిండిలో పీచు పదార్థం లేకపోతే జీర్ణవ్యవస్థ చురుగ్గా పనిచేయదు. పేవులు శుభ్రం కావు

## పీచు లభించే ఆహార పదార్థాలు
* పీచుకోసం చిక్కుళ్లు, బీన్స్ వంటి కూరగాయలు, పండ్లు, ముడి ధాన్యాలు, గోధుమలు, డ్రైఫ్రూట్స్‌ సమృద్ధిగా తీసుకోవాలి.
* ఆపిల్, జామ కాయ, అరటి పండు, ఆకు కూరలు, ఓట్స్ లలో పీచు పదార్ధాలు ఎక్కువగా ఉంటాయి.
*సీజన్‌లో దొరికే ఆపిల్‌ను రోజుకొకటి తినండి. అందుబాటు ధరలో అద్భుతమైన పీచును అందించే పండు ఇది. ఒక ఆపిల్‌లో 4.4 గ్రాముల పీచు లభిస్తుంది.
*ముల్లంగికి ఉన్న ఫ్లేవర్‌ మరే కూరగాయకు రాదు. చాలామంది అయిష్టపడతారు కాని దీన్ని తింటే.. జీర్ణవ్యవస్థను క్రమబద్దీకరిస్తుంది. తొమ్మిది అంగుళాల ముల్లంగిలో సుమారుగా 5.8 గ్రాముల పీచు దొరుకుతుంది.
*ఒకప్పుడు బ్రకోలి మన మార్కెట్లలో దొరికేది కాదు. ఇప్పుడు అన్ని నగరాల్లోని సూపర్‌మార్కెట్లలో బ్రకోలి దొరుకుతోంది. ఒక చిన్న కప్పు బ్రకోలి తింటే ఎన్నెన్నో లాభాలు. ఉడికించి తినడం ఇంకా మంచిది. ఒక కప్పు పరిమాణం తీసుకుంటే 2.4 గ్రాముల పీచు శరీరానికి అందించినట్లే! 
*తక్కువ ధరకు దొరికే క్యాబేజిని సలాడ్లు, వేపుళ్లులలో విరివిగా వాడొచ్చు. శరీరంలోని క్యాన్సర్‌ కారకాలను నిరోధించే శక్తి క్యాబేజికి ఉంది. ఇందులో ఒక పొర ఆకులో 0.5 గ్రాముల పైబర్‌ ఉంటుంది.
*పచ్చిదైన, ఉడికించినదైన క్యారెట్‌ రుచే రుచి. ధర కాస్త ఎక్కువైన రెగ్యులర్‌గా తినాలి. ఎందుకంటే వంద గ్రాముల పచ్చి క్యారెట్‌లో 2.9 గ్రాముల పైబర్‌ ఉంటుంది. అదే ఉడికిస్తే ఆరు గ్రాముల పైబర్‌ తగ్గుతుంది.
*తెలుగువాళ్లు ఇష్టపడే ఆకుకూర పాలకూర. అందులో విటమిన్లు, ఖనిజాలు బోలెడు. కేవలం పప్పులోకే కాకుండా మిగిలిన కూరల్లోకి దీన్ని వాడొచ్చు. ఒక కట్ట పాలకూరలో కనీసం 7.5 గ్రాముల పీచు దొరుకు తుంది.
*తృణధాన్యాలతో తయారుచేసిన బ్రెడ్‌ మంచిది. పొద్దున్నే అల్పాహారంగా ఉడికించిన గుడ్డు (ఓన్లీ వైట్‌) తోపాటు తీసుకోవచ్చు. మధ్యాహ్నపూట స్నాక్స్‌గాను వాడొచ్చు. దీనివల్ల కావాల్సినంత పీచు తీసుకున్నవాళ్లం అవుతాం.

## పీచు తక్కువ అవడం వల్ల కలిగే జబ్బులు
* మలబద్ధకం
* డైవెర్టిక్య్లైటిస్

## ఇవి కూడా చూడండి
* పీచుమిఠాయి
## మూలాలు

## బయటి లింకులు

వర్గం:ఆహార పదార్థాలు
జొన్న

thumb|260x260px|జొన్న రొట్టెలు
అందరూ ఇష్టపడే చిరుధాన్యం **జొన్న**. శరీర నిర్మాణానికి తోడ్పడే మాంసకృత్తులు, శక్తినిచ్చే పదార్థాలతో పాటు రక్తవృద్ధికి తోడ్పడే ఇనుము, కాల్షియం, బి-విటమిన్లు, ఫోలిక్‌ ఆమ్లం వంటి సూక్ష్మపోషకాలు జొన్నలో పుష్కలంగా లభిస్తాయి. అందుకే రొట్టెలతో పాటు, జొన్నతో చేసిన పేలాల లడ్డు, అప్పడాలు, అంబలి వంటివి రుచికి రుచి, ఆరోగ్యానికి ఆరోగ్యం. 30 దేశాలలో 500 మిలియన్ల ప్రజలు జొన్నలను ప్రధాన ఆహార ధాన్యంగా తీసుకొని జీవిస్తున్నారు. సింధునాగరికతకు సమాంతరంగా కృష్ణా గోదావరీ పరీవాహక ప్రాంతాలలో జొన్నల్నీ బాగానే పండించారు. ఇతర ధాన్యాల కన్నా ఇనుము, జింకు ఎక్కువగా ఉంటాయి కాబట్టి, జొన్నలు కేలరీలను పెరగనీకుండా శక్తినిస్తాయి. గోధుమలలో ఉండే, గ్లూటెన్ అనే మృదువైన ప్రొటీన్ చాలామందికి సరిపడటం లేదు. జొన్నల్లో గ్లూటెన్ ఉండదు. అందువలన ఈ ప్రత్యామ్నాయ ధాన్యం మీదకు ప్రపంచం తన దృష్టి సారించింది. ఒకవైపున జొన్నలకు ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ఈ విధంగా గిరాకీ పెరుగుతుంటే, మనవాళ్ళు పండించటం తగ్గించేస్తున్నారు. భారతదేశంలో గడచిన రెండు దశాబ్దాల కాలంలో 12 మెట్రిక్ టన్నుల నుంచి 7 మెట్రిక్ టన్నులకు జొన్న ఉత్పత్తి పడిపోయిందని ఇక్రిశాట్ నివేదిక చెప్తోంది. జొన్నలు ఇప్పుడు బియ్యం కన్నా ఎక్కువ ధర పలుకుతున్నాయి. ధర పెరగటానికి పంట తగ్గిపోవటం, గిరాకి పెరగటం కారణాలు.
రంగు, రుచి, వాసనా లేకుండా తటస్థంగా ఉంటుంది కాబట్టి, జొన్నపిండి ఏ ఇతర వంటకంలో నయినా కలుపుకోవటానికి వీలుపడుతుంది.

## పోషక పదార్థాలు

*పిండిపదార్థాలు - 72.6 గా. 
*మాంసకృత్తులు - 10.4 గ్రా. 
*పీచు - 1.6 గ్రా
*ఇనుము - 4.1 మి.గ్రా.
*కాల్షియం - 25 మి.గ్రా.
*ఫోలిక్‌ ఆమ్లం - 20 మి.గ్రా.

## ఉపయోగాలు
### జొన్న ఆహారం
260x260px|thumb|జొన్నచేను
# ఇవి తేలిగ్గా జీర్ణమవుతాయి
# జబ్బుపడినవారు త్వరగా కోలుకోవడానికి జొన్నలతో చేసిన పదార్థాలను పెట్టడం ఎంతో మంచిది.
# అన్ని రకాల జొన్నలూ బాలింతలకు మంచి బలవర్థకమైన ఆహారంగా పనిచేస్తాయి. 
# తగినంత పీచు ఉండడం వల్ల జీర్ణసమస్యలు రాకుండా ఉంటాయి. 
# విలువలు కూడా జొన్నలోనే ఎక్కువ. వీటివల్ల 349 కిలోకేలరీల శక్తి లభిస్తుంది.

## ఇతర ఉపయోగాలు
# జొన్న విత్తనాలు: వాణిజ్యపరమైన మద్యం (ఆల్కహాల్) సంబంధ పానీయాలు తయారుచేయడానికి ఉపయోగిస్తారు. కోళ్ళకు దాణాగా వాడతారు. జొన్నలతో చేసే రొట్టెలు ఆహారంగా ఉపయోగపడతాయి.
# జొన్న ఆకులు, కాండాలు పశుగ్రాసంగా ఉపయోగిస్తారు. కాగితం తయారీలో వాడతారు.జొన్నపంట పండిన పిదప జొన్నలను వేరుచేసి మిగిలిన కాండము (సొప్ప) పశువులకు ఆహారంగా వేస్తారు.

## జొన్న రొట్టెలు తయారీ

*జొన్నలను గిర్నికి (పండి మర) తిసుకొని పోయి పిండి చేయాలి.
*పిండిని వేడి నీళ్ళతో కలిపి ముద్ద చేయాలి.
*ముద్దతో చపాతీల మాదిరిగా చేతితో చరుస్తూపలుచగా చేసి పెనం పై రొట్టె చేయాలి.

వర్గం:చిరుధాన్యములు
వర్గం:పోయేసి
వర్గం:ఆహార పంటలు
గృహ ప్రవేశం (అయోమయ నివృత్తి)

[thumb|[గృహప్రవేశం (1946 సినిమా)]]
**గృహప్రవేశం** పేరుమీద వ్యాసాలు:

* గృహ ప్రవేశం
* గృహప్రవేశం (1946 సినిమా)
* గృహప్రవేశం (1977 సినిమా)
* గృహప్రవేశం (1988 సినిమా)
వాల్‌రస్

thumb|కుడి|160px|వాల్‌రస్
thumb|కుడి|160px|వాల్‌రస్ ఉండే ప్రాంతాలు

**వాల్‌రస్** ఆర్కెటిక్ ధృవములో ఉండే ఒక భారీ శరీరము కలిగిన జంతువు. ఏనుగు దంతాల వలే బయటకు వచ్చిన కొమ్ములు, ఎర్రటి కళ్ళతో వాల‌రస్ లు ఆకర్షణీయమైన ఆర్కిటిక్ జంతువులలో ఒకటి. ఇది భూమ్మిద, నీళ్ళలోను బ్రతకగలిగే క్షీరదము. వాల్‌రస్ ను ఎలిఫెంట్ సీల్తో కన్ఫ్యూజ్ అవడము జరుగుతుంది. పసిఫిక్ మగ వాల్‌రస్ సుమారుగా 1900 కె.జీ. లు, అట్లాంటిక్ వాల్‌రస్ సుమారుగా 1600 కె.జీలు ఉండి సుమారు ఒక చిన్న కారు పరిమాణములో ఉంటాయి.

## జీవన విధానము
సగము జీవితము నీళ్ళలో మిగతా సగము బీచ్ లో, మంచులో గడిపే వాల్‌రస్‌లు పెద్ద పెద్ద గుంపులుగా గుమి గూడతాయి. ఇవి ఒక సారి రోజుల తరబడి సముద్రములో గాని ఒడ్డున గాని ఉంటాయి. తెడ్ల వంటి పెక్టోరల్ (ఛాతీ దగ్గర) ఫ్లిప్పర్ల సహకారముతో నడుస్తాయి. చేపలు, ఆల్చిప్పలు, పీతలు, ఇతర మొలస్క్లు (అంటే జెల్లీ ఫిష్ వంటివి) వంటే సుమారు 60 రకాల సముద్ర జీవరాశులను భోజనము చేస్తాయి. పెద్ద మగ వాల్‌రస్ లు ఇంక ఏవీ దొరకనప్పుడు సీల్ జంతువులతో పోరాడతాయి.

వాల్‌రస్ కు రెండు సహజ శత్రువులు ఉన్నాయి. ఓర్కా, ధృవపు ఎలుగుబంటి (పోలార్ బేర్).

## ఆధారములు
*బి.బి.సి. న్యూస్ లో వచ్చిన పది వాల్‌రస్ వింతలు

వర్గం:ఆర్కెటిక్ జీవరాశులు
వర్గం:భారీ ఆకార జంతువులు
షామూ

షామూ **సీవరల్డ్** (*[[అమెరికా]] లో [[ఓర్లాండో]], [[ఫ్లారిడా]], [[సేన్ డియగో]], [[కాలిఫోర్నియా]], [[సేన్ ఆంటోనియా]] లలో ఉన్న పెద్ద పెద్ద సముద్ర జంతువులు ప్రదర్శనలిచ్చే మైరైన్ మమ్మల్ పార్క్*) లో ఓర్కాలు ఇచ్చే ప్రదర్శన. రెండో మూడో ఓర్కాలు సుమారు 5500 మంది పట్టే స్టేడియంలో ప్రదర్శనలు ఇస్తాయి. ఒకొక్క ప్రదర్శన 20 నిమిషాలు ఉండి రోజుకు ఆరు షో ల దాకా ఉంటాయి. ఒర్కాలు సహజ ప్రవర్తనను ఇక్కడ చూపిస్తాయి. ప్రదర్శనలో అవి తోకతో నీళ్ళు కొట్టేటప్పుడు కనీసము ముందు 14 వరుసలు తడుస్తాయి.

"షామూ" అనే పదం "షి-నామూ" అనగా "నామూ మిత్రుడు" అన్న వాడుకనుండి వచ్చింది. ఆ పేరు మొట్టమొదట పట్టుకొన్న ఓర్కాకు పెట్టారు. ఎందుకంటే ఆ ఓర్కాను అంతకుముందున్న "నామూ" అనే ఓర్కాకు తోడుగా ఉంటుందని సియాటిల్ పబ్లిక్ ఆక్వేరియంలో ప్రవేశపెట్టారు. కాని అవి ఒకదానితో ఒకటి సర్దుకుపోలేదు గనుక షామూను శాన్ డీగో నీటిపార్కుకు అమ్మేశారు. షామూ బహుశా 1961లో పుట్టి ఉండవచ్చును. దీనిని 1965లో పట్టుకొన్నారు.. ఇది అనేక సీ వరల్డ్ ప్రదర్శనలలో అద్భుతమైన ప్రదర్శనలిచ్చింది. 1971 ఆగస్టు 23న మరణించింది.

ప్రస్తుతం "షామూ", "నామూ", "రామూ" అనే పేర్లు సీ వరల్డ్ పార్కులలో నిర్వహించే ఓర్కా ప్రదర్శనలకన్నింటికీ ట్రేడ్ మార్కు పేర్లుగా వాడుతున్నారు.

ప్రస్తుతం షామూ ప్రదర్శనలు 5,500 మంది కూర్చునే షామూ స్టేడియంలో చూపుతారు. రోజుకు 7 సార్లు, ఒకోమారు 20 నిముషాలు నడిచే ఈ ప్రదర్శనలు చూపరులను బాగా ఆకట్టుకొంటాయి. మొదటి 14 వరుసలలో కూర్చున్న ప్రేక్షకులు తడిచిపోవడానికి సిద్ధంగా ఉండాలని నిర్వాహకులు ప్రకటిస్తారు. సంగీతం, లైటులు, కెమెరాలు వంటి అధునాతన క్రొత్త క్రొత్త హంగులతో ప్రస్తుతం ఇదే షోను ప్రదర్శిస్తున్నారు.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
*Shamu.com &ndash; Shamu's official site

వర్గం:మెరైన్ పార్కులు
ధృవపు ఎలుగుబంటి

**ధృవపు ఎలుగుబంటి** లేదా **పోలార్ బేర్** (ఆంగ్లం Polar Bear) అర్కిటిక్ లో ఉండే అర్సిడే కుటుంబంలో ఎలుగుబంటి జాతికి చెందిన జంతువు. దీనిని అత్యున్నత పరభక్షి (అపెక్స్ ప్రెడేటర్) అంటే సింహము, పులి వలే సర్వభక్షకురాలు అని చెప్పుకోవచ్చు. ఒత్తుగా ఉండే కుచ్చు, మందముగా తెల్లగా ఉండే శరీరము మంచు రంగులో కలిసి పోయి దీనిని మంచు చలి నుండి కాపాడుతాయి. మందమైన శరీరము వలన , ఇది శీతాకాల స్థుప్తావస్థ(హైబర్‌నేషన్) లో ఉన్నపుడు కదలకుండా, తిండి, నీరు లేకుండా సుమారు నాలుగైదు నెలలు బ్రతకగలదు. 

ధృవపు ఎలుగుబంటి ని భూమ్మీద నివసించే అత్యంత పెద్ద మాంసాహారిగా చెప్పుకోవచ్చు. సైబీరియన్ పులి కంటే మగ ధృవపు ఎలుగుబంటి రెండు రెట్లు బరువు ఉంటుంది. సెక్సువల్ డైమార్ఫిజమ్(ఒకటే జంతువులో ఆడ, మగ లలో ఉండే భేదము, ఉదా:- ఆడ ఏనుగుకు దంతాలు లేక మగ ఏనుగుకు దంతాలు ఉండడము) వలన ఆడ ధృవపు ఎలుగుబంటి మగదానిలో సగము ఉంటుంది. చాలా మగ ఎలుగుబంట్లు సాధారణంగఅ 300-600 కిలోల బరువు ఉండి, ఆడ ధృవపు ఎలుగుబంట్లు 150-300 కిలోల బరువు ఉండగా అప్పుడే పుట్టిన పిల్ల మటుకు 600-700 గ్రాములు మాత్రమే ఉంటాయి. ధ్రువపు ఎలుగుబంట్లు అగకుండా 108 కిలోమీటర్లు వెళ్లగలవు
## చిత్రమాలిక


దస్త్రం:Polar Bear.jpg|విశ్రాంతి తీసుకుంటున్న ఒక ధృవపు ఎలుగుబంటి
దస్త్రం:Polar bear Olsen, Dave.jpg|ధృవపు ఎలుగుబంటి

## మూలాలు

వర్గం:క్షీరదాలు
సైబీరియన్ పులి

**సైబీరియన్ పులి** (ఆంగ్లం Siberian Tiger) పులి (Tiger) జాతికి చెందిన జంతువు. దీనినే **ఉత్తర చైనా పులి** అని, **మంచూరియన్ పులి** అని, **అముర్** అని కొరియన్ పులి అని కూడా పిలుస్తారు. ఇది పులి జాతిలో ఒక అరుదైన జంతువు (*P. tigris altaica*). దూర ప్రాచ్యం ప్రాంతంలో అముర్ నది ప్రాంతంలో మాత్రమే ఉంటుంది. ఇది ప్రస్తుతం రక్షిత నవ్యప్రాణి. ఇది పులి ఉపజాతిలో ఫెలిడే కుటుంబంలో అతి పెద్దదైన జంతువు. ఇది సాధారణంగా మనుషులను తినడానికి అలవాటు పడదు. 

## ఇవి కూడా చూడండి

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* Amur (Siberian) tiger at WWF
* Siberian Tiger Profile at National Geographic
* Wildlife Conservation Society's Siberian Tiger Project
* AMUR - Preserving leopards and tigers in the wild
* Information Resources on Tigers, Panthera tigris: Natural History, Ecology, Conservation, Biology, and Captive Care, AWIC Resource Series No. 34, April 2006, Compiled by: Jean Larson, Animal Welfare Information Center, USDA, ARS, NAL, 10301 Baltimore Avenue, Beltsville, MD 20705, USA. E-mail: awic@nal.usda.gov

వర్గం:క్షీరదాలు
వర్గం:పులులు
పెంగ్విన్

**పెంగ్విన్**లు (ఆంగ్లం Penguin) దక్షిణ ధృవము లో ఉండే జల జంతువు, ఎగుర లేని పక్షి. 

సుమారు 17-20 పెంగ్విన్ జాతులు ఉన్నాయని అంచనా. అన్నిటి కంటే పెద్ద జాతి రారాజు పెంగ్విన్. ఇవి సుమారు 1.1 మీటర్లు పొడుగు, 35 కే.జీ ల బరువు ఉంటాయి.

## పెంగ్విన్ పాదాలు మంచుగడ్డలకు ఎందుకు అంటుకోవు?
మంచు గడ్డలు పరుచుకొని ఉండే ప్రదేశంపై మనం నడిస్తే ఒత్తిడి వల్ల, మన దేహ ఉష్ణోగ్రత వల్ల మన కాళ్ల కింద మంచుగడ్డ కరుగుతుంది. ఆ ఒత్తిడిని కొంత సడలించగానే కరిగిన ఆ మంచు మరల గడ్డకట్టడంతో మన పాదాలు మంచు గడ్డకు అంటుకుంటాయి. కానీ పెంగ్విన్ పక్షుల విషయంలో అలా జరగదు. పెంగ్విన్ల దేహ ఉష్ణోగ్రత 39 డిగ్రీల సెల్సియస్ వరకు ఉన్నా, వాటి కాళ్లు ఎప్పుడూ చల్లగానే ఉంటాయి. అవి మంచుగడ్డపై కలిగించే ఒత్తిడి తక్కువే. అందువల్ల అవి మంచు గడ్డలున్న ప్రదేశాలల్లో ఉన్నా వాటి పాదాలకు మంచుగడ్డల మధ్య మంచు కరిగిన నీరు ఏర్పడదు. ఆ పాదాలు మంచుగడ్డలకు అంటుకోవు. పెంగ్విన్ల పాదాలు ఎల్లవేళలా చల్లగా ఉండడానికి కారణం వాటి కాళ్లలో ప్రవహించే రక్తం నియంత్రించబడి ఉండడమే. వాటి కాళ్లలో ఉండే రక్తనాళాలు, ధమనుల చుట్టూ ఉండే కండరాల అమరిక వల్ల వాటి పాదాల ఉష్ణోగ్రత 0 డిగ్రీల సెల్సియస్ కన్నా కొంచెం ఎక్కువగా మాత్రమే ఉండేటట్టు రక్తం అతి తక్కువగా ప్రవహిస్తుంది. ఇలా జరగడం వల్ల చల్లబడిన రక్తం మరలా దేహంలోకి తిరిగి వచ్చి అక్కడ ఉండే అనేక వెచ్చని రక్తనాళాలు, ధమనుల గుండా ప్రవహించి వేడెక్కుతుంది. అంటే తిరిగి తొలి ఉష్ణోగ్రతను చేరుకుంటుంది. ఆ విధంగా పెంగ్విన్ పాదాలు మంచుగడ్డలకు అంటుకోవు. 
## పెంగ్విన్ ల గురించిన కొన్ని విశేశాలు

*పెంగ్విన్లలో దాదాపు 17 జాతులు ఉన్నాయి. వీటిల్లో అతి పెద్దది ఎంపరర్ పెంగ్విన్. ఇది 3 అడుగుల ఎత్తు, 35 కేజీల బరువు ఉంటుంది. అతి చిన్నది బ్లూ పెంగ్విన్. 16 అంగుళాల ఎత్తు, కేజీ బరువుంటుంది.
* ఉత్తర ధ్రువంలో అస్సలు ఉండవు!
* ఇవి ఎగరలేని పక్షులు
*వీటి రెక్కలు నీళ్లలో తడవవు. అంటే వాటర్‌ప్రూఫ్. 
*పెంగ్విన్లు సముద్రపు నీరును కూడా తాగగలవు!
## వర్గీకరణ
**Subfamily Spheniscinae** – Modern penguins
* *[[Aptenodytes]]* – Great penguins
** King Penguin, *Aptenodytes patagonicus*
** Emperor Penguin, *Aptenodytes forsteri*
* *[[Pygoscelis]]* – Brush-tailed penguins
** Adelie Penguin, *Pygoscelis adeliae*
** Chinstrap Penguin, *Pygoscelis antarctica*
** Gentoo Penguin, *Pygoscelis papua*
* *[[Eudyptula]]* – Little penguins
** Little Blue Penguin, *Eudyptula minor*
** Northern Little Penguin, *Eudyptula albosignata* (provisional)
* *[[Spheniscus]]* – Banded penguins
** Magellanic Penguin, *Spheniscus magellanicus*
** Humboldt Penguin, *Spheniscus humboldti*
** Galapagos Penguin, *Spheniscus mendiculus*
** African Penguin, *Spheniscus demersus*
* *[[Megadyptes]]*
** Yellow-eyed Penguin, *Megadyptes antipodes*
** Waitaha Penguin, *Megadyptes waitaha* (extinct)
* *[[Eudyptes]]* – Crested penguins
** Fiordland Penguin, *Eudyptes pachyrynchus*
** Snares Penguin, *Eudyptes robustus*
** Erect-crested Penguin, *Eudyptes sclateri*
** Southern Rockhopper Penguin, *Eudyptes chrysocome*
** Northern Rockhopper Penguin, *Eudyptes moseleyi*
** Royal Penguin, *Eudyptes schlegeli* (disputed)
** Macaroni Penguin, *Eudyptes chrysolophus*
** Chatham Islands Penguin, *Eudyptes* sp. (extinct)

వర్గం:ఎగరని పక్షులు
వర్గం:దక్షిణ దృవపు జీవజాలం
ఏనుగు సీల్

**ఎలిఫెంట్ సీల్** లేదా **ఏనుగు సీల్** సముద్రములో ఉండే భారీ ఆకారము కలిగిన క్షీరదము. ఉత్తర ఎలిఫెంట్ సీల్‌లు, ఉత్తర ధ్రువములో యు.ఎస్.ఏ., మెక్సికోల పసిఫిక్ తీరములో ఉంటాయి. ఇవి వాటి దక్షిణ ధ్రువ చుట్టాల కంటే చిన్నవి. దక్షిణ ఎలిఫెంట్ సీల్ దక్షిణ ధ్రువములో దక్షిణ జార్జియా, మకారీ ద్వీపము, న్యూజిలాండ్, దక్షిణాఫ్రికా, అర్జెంటీనా తీరాలలో ఉంటాయి.

ఎలిఫెంట్ సీల్‌కు ఈ పేరు వాటి భారీ శరీరాలు, తొండము ఉన్నటువంటి ముఖము (proboscis) వలన వచ్చింది. ఈ తొండము వలన ఇది బిగ్గరగా అరవగలుగుతుంది.

## లక్షణాలు

ఏనుగు సీల్ పిన్నిపీడియా క్రమం కింద వర్గీకరించబడిన సముద్ర క్షీరదాలు.   ఏనుగు సీళ్ళను  నిజమైన సీళ్ళుగా పరిగణిస్తారు. ఇవి  ఫోసిడే కుటుంబం కిందకు వస్తాయి.  ఫోసిడ్లు (నిజమైన సీళ్ళు) బాహ్య చెవి లేకుండా,  అవయవాలను తగ్గించడం ద్వారా వర్గీకరించబడతాయి. వాటి అవయవాల తగ్గింపు వాటిని మరిత సులభంగా నీటిలో కదలడానికి సహాయపడుతుంది.  ఏదేమైనా, ఇది భూమిపై నడవడానికి  మరింత కష్టతరం చేస్తుంది ఎందుకంటే అవి ఒటారిడ్స్ లాగా నడవడానికి వారి వెనుక ఫ్లిప్పర్లను ముందుకు తిప్పలేవు.  అదనంగా ఏనుగు సీళ్ళు వెనుక పాదాలు చాలా ఉపరితల వైశాల్యాన్ని కలిగి ఉంటాయి. కనుక అవి నీటిలో ప్రయాణించడానికి సహాయపడతాయి. ఏనుగు సీల్ వారి జీవితంలో ఎక్కువ భాగం (90%) నీటిలోనే ఆహారం కోసం ప్రయాణిస్తుంటాయి. అవి సముద్రంలో ప్రయాణం చేసేటప్పుడు రోజుకు 100 కి.మీ ప్రయాణించవచ్చు.

ఏనుగు సీల్ పుట్టినప్పుడు, అవి 36 కిలోగ్రాముల (79 పౌండ్ల) వరకు బరువు కలిగివుంటుంది. అది  122 సెం.మీ (4 అడుగుల ) వరకు పొడవును ఉంటుంది.  లైంగిక ద్విరూపత  ఎక్కువగా ఉంటుంది.  మగ ఏనుగు సీల్ ఆడ సీల్ కంటే  10 రెట్లు ఎక్కువ బరువు కలిగివుంటుంది.  

## మూలాలు

వర్గం:ఆర్కెటిక్ జీవరాశులు
వర్గం:భారీ ఆకార జంతువులు
వర్గం:క్షీరదాలు
వాసిరెడ్డి సీతాదేవి

**వాసిరెడ్డి సీతాదేవి** (ఆంగ్లం: Vasireddy Seethadevi) (డిసెంబర్ 15, 1933 - ఏప్రిల్ 13, 2007) ప్రసిద్ధ తెలుగు నవలా, కథా రచయిత్రి..

## జీవిత సంగ్రహం
ఈమె గుంటూరు జిల్లా చేబ్రోలులో ఆమె జన్మించింది. ఈమె తల్లిదండ్రులు వాసిరెడ్డి రాఘవయ్య, రంగనాయకమ్మ. చిన్నతనంలోనే చెన్నై చేరుకున్నారు. ఈమె చదివింది ఐదవ తరగతి వరకే అయినా ప్రైవేట్ గా హిందీ ప్రచారక్, ప్రవీణ, సాహిత్య రత్నలో ఉత్తీర్ణులయ్యారు. నాగపూర్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి బి.ఎ., ఎమ్.ఎ. పూర్తిచేశారు. ఈమె రచించిన మొదటి నవల *జీవితం అంటే* (1950), తొలి కథ *సాంబయ్య పెళ్ళి* (1952). అప్పటినుండి ఈమె సుమారు 39 పైగా నవలలు, 100 పైగా కథలు రచించారు.

ఈమె నక్సలిజం గురించి 1982 సంవత్సరంలో రచించిన *మరీచిక* నవలను రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నిషేధించింది. తర్వాత ఆరుద్ర వంటి సాహిత్యకారుల అభిప్రాయాలపై హైకోర్టు కేసు కొట్టివేసి నిషేధాన్ని తొలగించింది. ఈమె రచించిన *మట్టి మనిషి* (2000) నవల 14 భాషలలోకి అనువదించబడింది.

ఈమె నవలల్లో కొన్ని తెలుగు సినిమాలుగా మరికొన్ని దూరదర్శన్ సీరియల్లుగాను నిర్మించబడ్డాయి. సమత నవల ఆధారంగా ప్రజా నాయకుడు, ప్రతీకారం నవలను మనస్సాక్షి సినిమాగా, మానినీ మనసును ఆమె కథ సినిమాలుగా వచ్చాయి. మృగతృష్ణ నవలను అదే పేరుతో సినిమాగా నిర్మించారు.

ఈమె జవహర్ బాలభవన్ డైరెక్టర్ గా పనిచేశారు. ఈమె 1985 - 1991 మధ్యకాలంలో ఫిల్మ్ సెన్సార్ బోర్డు సభ్యురాలిగా సేవలందించారు.

ఈమె సాహిత్య స్వర్ణోత్సవ వేడుకలు 1998 సంవత్సరంలో ఘనంగా నిర్వహించారు.

## అవార్డులు
* ఆంధ్రప్రదేశ్ సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం - ఐదు సార్లు
* ఆత్మగౌరవ పురస్కారం
* శ్రీకృష్ణదేవరాయ విశ్వవిద్యాలయం - గౌరవ డి.లిట్. (1989). 
* పద్మావతి మహిళా విశ్వవిద్యాలయం - గౌరవ డి.లిట్. (1989)
* తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం - జీవితకాల సాఫల్య పురస్కారం (1996)
* 1994లో తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం నుండి సాహిత్యలో విశిష్ట పురస్కారం

### బిరుదము
ఆంధ్రపెర్ల్‌బక్

## రచనలు
* *జీవితం అంటే* (1950)
* *మరీచిక* (1982)
* *విషకన్య*
* *తిరస్కృతి*
* *రాక్షస నీడ*
* *వైతరణి*
* *మరో సావిత్రి కథ* (యథార్థగాథలు) (1983)
**సమత* (1997)
**[[మట్టి మనిషి]]* (2000)
**అడవి మల్లె* (2003)
**ఉరి త్రాడు* (2003)
**వెన్నెల మండుతోంది* (2003)
**మరో దయ్యం కథ* (2003)
**కోతి కొబ్బరికాయ* (2003)
**రాబందులు రామచిలకలు* (2003)
**[[మృగతృష్ణ]]* (2003)
**సావేరి* (2003)
**ఊర్మిళ* (2004)
**తొణికిన స్వప్నం* (2004)
**మళ్ళీ తెల్లవారింది* (2004)
**బొమ్మరిల్లు* (2004)
**నింగి నుండి నేలకు* (2006)
**హసీనా* (2006)
**బంధితుడు* (2006)
**ప్రతీకారం* (2006)
### అనువాదాలు
*మృత్యుంజయుడు (1988) శివసాగర్ మిశ్ర రచించిన "అక్షత్" హిందీ నవలకు తెలుగు అనువాదం.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* వాసిరెడ్డి జర్నల్ లో సీతాదేవి జీవితచరిత్ర. 

వర్గం:తెలుగు రచయిత్రులు
వర్గం:1933 జననాలు
వర్గం:2007 మరణాలు
వర్గం:తెలుగు నవలా రచయితలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ సాహిత్య అకాడమీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా రచయిత్రులు
వర్గం:లోక్‌నాయక్‌ ఫౌండేషన్‌ పురస్కార గ్రహీతలు