అపూర్బా కిషోర్ బిర్

**అపూర్బ కిషోర్ బిర్** (జననం 1948) (**ఎ.కె. బిర్** అని కూడా పిలుస్తారు) ఒక భారతీయ సినిమా ఛాయాగ్రాహకుడు, స్క్రీన్ ప్లే రచయిత, దర్శకుడు. పూణే లోని ఫిల్మ్ అండ్ టెలివిజన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇండియా పూర్వ విద్యార్థి అయిన ఇతను తన తొలి చలనచిత్రం చేయడానికి ముందు వివిధ ప్రకటన చిత్రాలు, డాక్యుమెంటరీలలో పనిచేశాడు. తన తొలి సినిమా *[[27 డౌన్]]* కు ఉత్తమ ఛాయాగ్రాహకుడిగా జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారం గెలుపొందాడు. అతను దర్శకుడిగా పరిచయమైన *ఆది మీమాంస* చిత్రానికి జాతీయ సమగ్రతపై ఉత్తమ చలనచిత్రంగా నర్గీస్ దత్ పురస్కారం లభించింది. బిర్ దర్శకత్వం వహించిన ఇతర చిత్రాలు *లావణ్య ప్రీతి*, *[[బాజా (సినిమా)|బాజా]]* లకు ఉత్తమ బాలల చిత్రంగా జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారం వరించింది. 2014 నాటికి అతను తొమ్మిది జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలు (ఉత్తమ ఛాయాగ్రహణానికి మూడు అవార్డులతో సహా) గెలుపొందాడు, నేషనల్ ఫిల్మ్ డెవలప్‌మెంట్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా దర్శకులలో ఒకరిగా ఉన్నాడు.
కుడి|thumb|225x225px|భారత అంతర్జాతీయ చలనచిత్రోత్సవం|IFFI

## జీవిత చరిత్ర
ఒడిశా లోని బాలికుటి గ్రామంలో జన్మించిన బిర్ కు చిత్రలేఖనం పట్ల అమితమైన ఆసక్తి ఉండేది. తండ్రి పట్టుబట్టడంతో మోషన్ పిక్చర్ ఛాయాగ్రహణంలో స్పెషలైజేషన్‌తో ఫిల్మ్ అండ్ టెలివిజన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇండియా లో చేరాడు. సంస్థ నుండి ఉత్తీర్ణుడయ్యాక లఘు చిత్రాలు, డాక్యుమెంటరీలలో పనిచేశాడు. ఛాయాగ్రాహకుడిగా అతని తొలి చలనచిత్రం *[[27 డౌన్]]*, 21వ జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలలో అతనికి ఉత్తమ ఛాయాగ్రాహకుడి అవార్డును తెచ్చిపెట్టింది. సినిమాలో దాదాపు 70 శాతం హ్యాండ్‌హెల్డ్ కెమెరాను ఉపయోగించి చిత్రీకరించబడింది. రిచర్డ్ అటెన్‌బరో చిత్రం *[[గాంధీ (సినిమా)|గాంధీ]]* కు పనిచేసిన ఫస్ట్-యూనిట్ కెమెరామెన్‌లలో బిర్ ఒకరు. *[[దాసి (1988 సినిమా)|దాసి]]* (1988), *ఆది మీమాంస* (1991) చిత్రాలకు మరో రెండు సార్లు "ఉత్తమ ఛాయాగ్రాహకుడిగా జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారం" గెలుపొందాడు. రెండవ చిత్రం ద్వారా అతను దర్శకుడిగా పరిచయం అయ్యాడు. ఈ చిత్రం జాతీయ సమగ్రతపై ఉత్తమ చలనచిత్రంగా నర్గీస్ దత్ పురస్కారం గెలుపొందింది. దర్శకుడిగా సమాంతర సినిమా లో తన కృషికి ప్రసిద్ధి చెందాడు. బిర్ చిత్రాలు పిల్లలపై దృష్టి సారించాయి, అతని రెండు చిత్రాలు*లావణ్య ప్రీతి*, *బాజా* వరుసగా 1993, 2002లలో ఉత్తమ బాలల చిత్రంగా జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారం గెలుపొందాయి. మొదటి చిత్రం ఒసాకా అంతర్జాతీయ చలనచిత్రోత్సవంలో "ఉత్తమ ఆసియా చిత్రం" పురస్కారం, "అంతర్జాతీయ జ్యూరీస్ క్రిటిక్ అవార్డు" పొందింది, బెర్లిన్ అంతర్జాతీయ చలనచిత్రోత్సవం లో ప్రదర్శించబడింది. అతను ఛాయాగ్రహణం, దర్శకత్వంతో పాటు స్క్రీన్ ప్లే అందించిన *హమారీ బేటీ* చిత్రం 2006లో షికాగో అంతర్జాతీయ చలనచిత్రోత్సవం లోని "వరల్డ్ ఫిల్మ్ సెక్షన్" పోటీ విభాగంలో ప్రదర్శించబడింది. 2012లో నేషనల్ ఫిల్మ్ డెవలప్‌మెంట్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా దర్శకులలో ఒకరిగా బిర్ నియమితుడయ్యాడు. అతను "సాంకేతిక ఉపసంఘం" కు నేతృత్వం వహించాడు, 2014లో జరిగిన 45వ భారత అంతర్జాతీయ చలనచిత్రోత్సవం చలనచిత్ర జ్యూరీకి ఛైర్మన్‌గా ఉన్నాడు.

## సినిమాలు

## పురస్కారాలు

### జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలు

#### ఉత్తమ ఛాయాగ్రహణం
* 1973: *27 డౌన్*
* 1988: *[[దాసి (1988 సినిమా)|దాసి]]*
* 1991: *ఆది మీమాంస*

#### ఉత్తమ ప్రాంతీయ చిత్రం (ఒడియా)
* 1997: *శేష దృష్టి*
* 1998: *నందన్*

#### ఉత్తమ బాలల చిత్రాలు
* 1991: *లావణ్య ప్రీతి*
* 2002: *బాజా*

#### జాతీయ సమగ్రతపై ఉత్తమ చిత్రం
1991: *ఆది మీమాంస*

### ఇతర పురస్కారాలు, గౌరవాలు
* 1991 – దర్శకుడి ఉత్తమ తొలి చిత్రంగా అరవిందన్ పురస్కారం *ఆది మీమాంస*
* 1993 – *లావణ్య ప్రీతి* కి ఉదయ్ పూర్ అంతర్జాతీయ చలనచిత్రోత్సవంలో అంతర్జాతీయ జ్యూరీస్ క్రిటిక్ పురస్కారం
* జయదేవ పురస్కారం
* *లావణ్య ప్రీతి* – ఒసాకా అంతర్జాతీయ చలనచిత్రోత్సవంలో ఉత్తమ ఆసియా చిత్ర పురస్కారం.
* 2011 – ఉత్తమ ఛాయాగ్రహణానికి తరంగ సినీ పురస్కారం
* 2013 – పద్మశ్రీ

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు
* 
* అపూర్బ కిషోర్ బిర్ - 27 డౌన్ పై
* సిఎఫ్ఎస్ ఇండియా లో ఎ.కె. బిర్ 

వర్గం:కళారంగంలో పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:హిందీ సినిమా దర్శకులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1948 జననాలు