ఇనుగుర్తి

**ఇనుగుర్తి,** తెలంగాణ రాష్ట్రం, మహబూబాబాదు  జిల్లా, ఇనుగుర్తి మండలంలోని గ్రామం.

ఇది  సమీప పట్టణమైన వరంగల్ నుండి 55 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు  ముందు ఈ గ్రామం పాత వరంగల్ జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది.

తెలంగాణ ప్రాంతం నుండి వెలువడ్డ తొలి తరం తెలుగు పత్రికల్లో ఒకటైన "*తెనుగు పత్రిక*" ఈ గ్రామం నుండే వెలువడింది.

## గ్రామ జనాభా
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 2125 ఇళ్లతో, 8915 జనాభాతో 3801 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 4186, ఆడవారి సంఖ్య 4729. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 2108 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 1672. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 578575.పిన్ కోడ్: 506112.

## భౌగోళికం

గ్రామానికి చుట్టుపక్కలా మూడు పెద్ద చెరువులు ఉన్నాయి. వీటిలో గుండు చెరువు కాకతీయుల కాలంనాటిదని చెప్పబడుతున్నది. ఈ చెరువుల నుండి వ్యవసాయం కొరకు నీటి సరఫరా జరుగుతుంది. అంతేకాక కాకతీయ కాలువ గ్రామంలోగా వెల్తుంది.
## పేరు వెనుక చరిత్ర
### గ్రామ నామ వివరణ
ఇనుగుర్తి అనే గ్రామనామాలు సంఖ్యా సూచకమని పరిశోధకుడు చంద్రశేఖరరెడ్డి పేర్కొన్నారు. పేరులో ఇను అనే పదం సంఖ్యను సూచిస్తోంది.

## విద్య

ఇనుగుర్తిలో ఒక ప్రభుత్వ ప్రాఠమికోన్నత పాఠశాల మరో రెండు ప్రైవేటు పాఠశాలలు  ఉన్నాయి. ఇక్కడికి చుట్టుపక్కల గ్రామాలైన అయ్యవారి పల్లి, నాగారం నుండి విద్యార్థులు విద్యనభ్యసించటం కొరకు వస్తుంటారు. ఇక్కడ ప్రభుత్వ ఎస్సీ బాల బాలికల వేర్వెరు హాస్టళ్ళు కూడా ఉన్నాయి.

## వైద్య సౌకర్యం

### ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఇనుగుర్తిలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు.

సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.

### ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో7 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ఏడుగురు ఉన్నారు.

## తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు సరఫరా అవుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది. చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.

## పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.

## సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
ఇనుగుర్తిలో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి.

వరంగల్ నగరం నుండి కేసముద్రం మండల కేండ్రానికి వెళ్ళే రోడ్డు మార్గంలో ఇనుగుర్తి ఉంది. కావున జిల్లా కేంద్రం నుండి మంచి రవాణా సౌకర్యం ఉంది. అంతేకాక కేసముద్రం మండల కేంద్రం నుండి నిత్యం ఆటోలు జీపులు నడుస్తాయి. కేసముద్రం రాష్ట్రం లోని అన్ని ముఖ్య పట్టణాలను కలిపే వరంగల్-విజయవాడ రైలు మార్గం పై ఉంది.

గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.

జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.

## మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో వాణిజ్య బ్యాంకు ఉంది. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి. సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.

## ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ స్టేషన్, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.

## విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 7 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.

## భూమి వినియోగం
ఇనుగుర్తిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
* అడవి: 180 హెక్టార్లు
* వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 289 హెక్టార్లు
* వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 1620 హెక్టార్లు
* వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 29 హెక్టార్లు
* బంజరు భూమి: 11 హెక్టార్లు
* నికరంగా విత్తిన భూమి: 1671 హెక్టార్లు
* నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 680 హెక్టార్లు
* వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 1002 హెక్టార్లు

## నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
ఇనుగుర్తిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
* బావులు/బోరు బావులు: 601 హెక్టార్లు* చెరువులు: 401 హెక్టార్లు

## ఉత్పత్తి
ఇనుగుర్తిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.

### ప్రధాన పంటలు
పసుపు, ప్రత్తి, మిరప, వరి

## ఆర్థిక వ్యవస్థ
 
ఇక్కడ వ్యవసాయం ప్రధాన వృత్తి కాగా గ్రానైటు పరిశ్రమ కూడా ఇక్కడ బాగా పేరు పొందింది. ఇక్కడ తయారు అయ్యే నల్ల గ్రానైటు అనేక ప్రదేశాలకు ఎగుమతి అవుతుంది.

## ప్రముఖులు

* ఈ గ్రామ వాస్తవ్యులైన ఒద్దిరాజు సోదరులు ప్రసిద్ధులైన సంస్కృతాంధ్ర పండితులు, ప్రచురణ కర్తలు. వీరు నిజాం కాలంలో తెలంగాణా ప్రాంతంలో తెలుగు భాషకు సేవచేశారు. తెలంగాణ ప్రాంతం నుండి వెలువడ్డ తొలితరం తెలుగు పత్రికల్లో ఒకటైన "*[[తెనుగు పత్రిక]]*"ను ఒద్దిరాజు సోదరులు ఈ గ్రామం నుండే వెలువరించారు.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు