ధరం సింగ్

**ధరమ్ నారాయణ్ సింగ్** (1936 డిసెంబరు 25  - 2017 జూలై 27)  భారతీయ సీనియర్ కాంగ్రెస్ రాజకీయ నాయకుడు, అతను 2004 మే 28  నుండి 2006 జనవరి 28  వరకు కర్ణాటక 11వ ముఖ్యమంత్రిగా,  15వ లోక్ సభలో  బీదర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుండి లోక్‌సభ సభ్యునిగా పనిచేశాడు. 2009 నుండి 2014 వరకు   కొనసాగాడు . అతను కర్ణాటక ప్రదేశ్ కాంగ్రెస్ కమిటీకి 18వ అధ్యక్షుడు.  అతను జెవరాగి నియోజకవర్గం నుండి కర్ణాటక శాసనసభకు తొమ్మిది సార్లు సభ్యునిగా ఎంపిక అయ్యాడు.

## ప్రారంభ జీవితం - కుటుంబం
ధరమ్ సింగ్ జేవర్గి తాలూకాలోని నేలగి గ్రామంలో ( కర్ణాటకలోని కలబురగి జిల్లాలో ) జన్మించాడు.  అతను రాజ్‌పుత్ కుటుంబానికి చెందినవాడు,  కర్ణాటకలో మైనారిటీ వర్గానికి చెందిన వాడు.  హైదరాబాద్‌లోని ఉస్మానియా యూనివర్శిటీ నుండి మాస్టర్స్ , న్యాయశాస్త్రం  డిగ్రీలు పొందారు.  

## రాజకీయ జీవితం
సింగ్ తన సొంత సోదరుడిపై పోటీ చేయడం ద్వారా కలబురగి జిల్లా సిటీ మునిసిపల్ కౌన్సిల్‌లో స్వతంత్ర కార్పొరేటర్‌గా రాజకీయాల్లో తన వృత్తిని ప్రారంభించాడు. సోషలిస్టుగా తన రాజకీయ జీవితాన్ని ప్రారంభించాడు.  అతను భీమ్ సేన వ్యవస్థాపకుడు బి. శ్యామ్ సుందర్ ప్రభావంతో పెరిగాడు.  అతను హైదరాబాద్ రాష్ట్ర శాసనసభ్యుడు,  దాని డిప్యూటీ స్పీకర్‌గా పనిచేశాడు. హైదరాబాద్ కర్ణాటక యూత్ లీగ్ కార్యదర్శిగా పనిచేశారు.  1957లో అతని ఎన్నికల ఏజెంట్, అతనికి అనుకూలంగా ఓటు వేయడానికి ఉర్దూలో ఒక కరపత్రాన్ని విడుదల చేశాడు.

1960ల చివరలో  అతను భారత జాతీయ కాంగ్రెస్‌లో చేరాడు.  అతని విధేయత 2004లో ముఖ్యమంత్రి పదవికి బలమైన పోటీదారునిగా చేసింది. 

1980లో ఇందిరాగాంధీ ఆదేశాల మేరకు ఇందిరాగాంధీ కేబినెట్‌లో కేంద్ర మంత్రిగా ఉన్న సీఎం స్టీఫెన్‌కు స్థానం కల్పించేందుకు తాను పార్లమెంటు సభ్యుడిగా ఉన్న కలబుర్గి లోక్‌సభ స్థానాన్ని వదులుకున్నాడు. 

దేవరాజ్ ఉర్స్, ఆర్. గుండురావు, ఎస్. బంగారప్ప, ఎం. వీరప్ప మొయిలీ, ఎస్‌.ఎం కృష్ణ వంటి వివిధ ముఖ్యమంత్రుల హయాంలో అతను మంత్రిగా పనిచేశాడు.  హోం, ఎక్సైజ్, సాంఘిక సంక్షేమం, పట్టణాభివృద్ధి, రెవెన్యూ వంటి విభిన్న శాఖలను నిర్వహించాడు. 1990లలో అతని పార్టీ అధికారంలో లేనప్పుడు కె.పి.సి.సి అధ్యక్షుడిగా ఉన్నాడు. ఆ సమయంలో, కాంగ్రెస్ జాతీయ నాయకత్వానికి సీతారాం కేసరి నేతృత్వం వహించాడు, అతనికి  సింగ్‌కు ఇష్టమైన వ్యక్తి గా గుర్తింపు పొందాడు. 1999లో ముఖ్యమంత్రి పదవి రేసులో తన సీనియర్ సహోద్యోగి ఎస్‌.ఎం కృష్ణ చేతిలో ఓడిపోయాడు.  ఆ తర్వాత, అతను కృష్ణ మంత్రిత్వ శాఖలో చేరి పబ్లిక్ వర్క్స్ డిపార్ట్‌మెంట్ పోర్ట్‌ఫోలియోను నిర్వహించాడు. 

2004 రాష్ట్ర ఎన్నికల ఫలితంగా హంగ్ అసెంబ్లీ ఏర్పడినప్పుడు, ఏ పార్టీకి ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేయడానికి తగిన సీట్లు రాకపోవడంతో, కాంగ్రెస్, జనతాదళ్ (సెక్యులర్) (జెడి(ఎస్)) పార్టీలు కలిసి వచ్చి సంకీర్ణ ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేయాలని నిర్ణయించుకున్నాయి. అతని అనుకూలత,  స్నేహపూర్వక స్వభావం,  హెచ్‌ డి దేవెగౌడ తో అతని సన్నిహిత రాజకీయ సంబంధాలకు పేరుగాంచిన ధరమ్ సింగ్ ప్రభుత్వానికి నాయకత్వం వహించడానికి రెండు పార్టీల ఏకగ్రీవంగా ఎంపిక చేసాయి.  అతను 2004 మే 28 న ముఖ్యమంత్రిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేశాడు.  వీరేంద్ర పాటిల్ తర్వాత కలబుర్గి నుంచి ముఖ్యమంత్రి అయిన రెండవ నాయకుడు. దాదాపు 20 నెలల పాటు అతను అనేక ఒడిదుడుకుల మధ్య కఠినంగా ఉన్న సంకీర్ణాన్ని నడిపించాడు.

మైనారిటీ సమాజం నుండి వచ్చాడనే కోణంలో అతను దృఢంగా లేడని,   అతనిని  విమర్శించారు.  2006 ఫిబ్రవరి 3 న కాంగ్రెస్ (ఐ) ఏర్పాటు చేసిన సంకీర్ణ ప్రభుత్వం కుప్పకూలిన తర్వాత, జె.డి(ఎస్)లో పార్టీ ఫిరాయింపు కారణంగా హెచ్‌ డి కుమారస్వామి ఇంజినీరింగ్ చేసి ముఖ్యమంత్రిగా పనిచేసి, బిజెపితో కొత్త కూటమికి నాయకత్వం వహించాడు.  

హెచ్‌ డి కుమారస్వామి హయాంలో, ధరమ్ సింగ్ కర్ణాటక శాసనసభలో ప్రతిపక్ష నాయకుడిగా ఉన్నాడు.  అయితే, 2008 రాష్ట్ర ఎన్నికలలో అతను రాజకీయంగా బలహీనమైన  బిజెపికి చెందిన దొడ్డప్పగౌడ పాటిల్ నారీబోల్‌పై 52 పోస్టల్ ఓట్ల స్వల్ప తేడాతో ఓడిపోయాడు.  మే 2009 లో జరిగిన లోక్‌సభ ఎన్నికలలో, అతను బీదర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గానికి పోటీ చేసి, బిజెపికి చెందిన తన మాజీ సహచరుడు గురుపాదప్ప నాగమర్‌పల్లి  పై 92,222 ఓట్ల భారీ తేడాతో విజయం సాధించాడు.  అయితే, ధరమ్ సింగ్ 2014 లోక్‌సభ ఎన్నికల్లో భగవంత్ ఖుబాపై లక్ష ఓట్లకు పైగా ఓడిపోవడంతో దుమ్ము దులుపుకోవాల్సి వచ్చింది. ఇది అతని రాజకీయ జీవితాన్ని ముగించింది.

## మరణం
అతను 80 సంవత్సరాల వయస్సులో బెంగళూరులో గుండెపోటు కారణంగా 27 జూలై 2017న మరణించాడు. రాష్ట్ర గౌరవాలతో,  రాజపుత్ర సంప్రదాయం ప్రకారం అతనికి అంత్యక్రియలు జరిగాయి. 

## నిర్వహించిన పదవులు

* 1967: కౌన్సిలర్, గుల్బర్గా సిటీ మున్సిపల్ కౌన్సిల్
* 1972–2008: కర్ణాటక శాసనసభ సభ్యుడు
* రాష్ట్ర వెనుకబడిన తరగతుల కమిషన్ సభ్యుడు
* కర్ణాటక పట్టణాభివృద్ధి శాఖ మంత్రి
* హోం & ఎక్సైజ్ మంత్రి, కర్ణాటక
* రెవెన్యూ అండ్ సాంఘిక సంక్షేమ శాఖ మంత్రి
* కెపిసిసి అధ్యక్షుడు
* 1999-2004: ప్రజా పనుల మంత్రి, కర్ణాటక
* కర్ణాటక రాష్ట్ర PWD మంత్రి కూడా
* 2004-2006: కర్ణాటక ముఖ్యమంత్రి
* 2006-2007: ప్రతిపక్ష నాయకుడు, కర్ణాటక శాసనసభ
* 2009-2014: పార్లమెంటు సభ్యుడు

## విమర్శలు - వివాదం
మైనింగ్ రంగంలో జరిగిన అక్రమాల కారణంగా రాష్ట్ర ఖజానాకు నష్టం కలిగించినందుకు ధరమ్ సింగ్‌తో పాటు మరో 11 మంది అధికారులను 2008లో కర్ణాటక లోకాయుక్త జస్టిస్ నిట్టే సంతోష్ హెగ్డే దోషులుగా నిర్ధారించారు. లోకాయుక్త నివేదిక ఆయనపై రూ. 23.22 కోట్లు. నివేదిక ప్రకారం, "పట్టా" భూముల్లో అక్రమ మైనింగ్‌ను అనుమతించడంలో ధరమ్ సింగ్ తప్పు.  లోకాయుక్త కూడా ధరమ్ సింగ్ నుండి నష్టాన్ని వసూలు చేయాలని కోరింది. 

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు

* కర్ణాటక సీఎం ప్రొఫైల్
* ధరమ్ సింగ్ వాచ్ 
వర్గం:కర్ణాటక ముఖ్యమంత్రులు
వర్గం:2017 మరణాలు
వర్గం:1936 జననాలు