జయ జైట్లీ

**జయ జైట్లీ** (జననం 14 జూన్ 1942) ఒక భారతీయ రాజకీయ నాయకురాలు, కార్యకర్త, రచయిత్రి, భారతీయ హస్తకళల క్యూరేటర్ ,  సమతా పార్టీ మాజీ అధ్యక్షురాలు.

2002లో ఆపరేషన్ వెస్ట్ ఎండ్ వివాదం కారణంగా ఆమె పార్టీ అధ్యక్షురాలిగా వైదొలిగారు.  2020లో ఆపరేషన్ వెస్ట్ ఎండ్ లంచం కేసులో ఆమె పాత్రకు 4 సంవత్సరాల జైలు శిక్ష విధించబడింది.

## జీవితచరిత్ర
జయ జైట్లీ 1942 జూన్ 14న బ్రిటిష్ ఇండియాలోని సిమ్లాలో జన్మించారు . ఆమె తండ్రి కెకె చెత్తూర్ కేరళకు చెందినవారు , జపాన్‌కు స్వతంత్ర భారతదేశపు మొదటి రాయబారి .  జైట్లీ అతనితో పాటు జపాన్ ,  బర్మాకు ప్రయాణించారు . ఆమెకు పదమూడేళ్ల వయసులో ఆమె తండ్రి మరణించారు.

జైట్లీ ,  ఆమె తల్లి ఢిల్లీకి వెళ్లారు, అక్కడ ఆమె కాన్వెంట్ ఆఫ్ జీసస్ అండ్ మేరీ స్కూల్‌లో చదువుకుంది. జైట్లీకి యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లోని స్మిత్ కాలేజీలో చదువుకోవడానికి స్కాలర్‌షిప్ లభించింది .

## రాజకీయ జీవితం
thumb|2008 మే నెలలో విద్యార్థులను ఉద్దేశించి జయ జైట్లీ
తన భర్త జార్జ్ ఫెర్నాండెజ్ వద్ద పనిచేయడం ప్రారంభించినప్పుడు జైట్లీ రాజకీయ నాయకుడిని కలిశారు . ఫెర్నాండెజ్ కోరిక మేరకు, ఆమె సోషలిస్ట్ ట్రేడ్ యూనియన్‌లో చేరారు. 1984 సిక్కు వ్యతిరేక అల్లర్ల తర్వాత , ఆమె రాజకీయాల్లో చురుకుగా పాల్గొని, ఫెర్నాండెజ్ ,  మధు లిమాయేలను మార్గదర్శకులుగా పేర్కొన్నారు.  అదే సంవత్సరంలో, ఆమె జనతా పార్టీలో చేరారు. అది విడిపోయి జనతా దళ్ ఏర్పడింది , తరువాత, ఆమె ,  ఫెర్నాండెజ్ సమతా పార్టీని స్థాపించారు .

### హస్తకళల క్యురేటర్
భారతీయ కళలు ,  చేతిపనుల కుటీర పరిశ్రమల అభివృద్ధికి జయ జైట్లీ మద్దతు ఇచ్చారు. 1986లో, ఆమె *దస్తకారి హాత్ సమితి* (కళలు ,  చేతిపనుల మార్కెట్)ను స్థాపించారు, ఇది గ్రామీణ భారతీయ సాంప్రదాయ చేతిపనుల కళాకారులు వినూత్న వ్యూహాల ద్వారా మార్కెట్‌పై విశ్వాసం పొందేందుకు వీలు కల్పిస్తుంది. ఆమె పని భారతదేశం, పాకిస్తాన్ ,  వియత్నాం కళాకారులను తీసుకువచ్చింది ,  ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న చేతిపనుల నిపుణులను వారి నైపుణ్యాలను పంచుకోవడానికి ,  సామర్థ్య నిర్మాణంలో సహాయం చేయడానికి ఒక దౌత్య సాధనంగా భారత ప్రభుత్వం దీనిని తీసుకుంది.

ఆమె క్రాఫ్ట్స్ ఆఫ్ జమ్మూ, కాశ్మీర్ ,  లడఖ్, ది క్రాఫ్ట్ ట్రెడిషన్స్ ఆఫ్ ఇండియా, విశ్వకర్మస్ చిల్డ్రన్, హస్తకళల ప్రజల సామాజిక-ఆర్థిక అధ్యయనం ,  క్రాఫ్టింగ్ నేచర్ వంటి పుస్తకాలను రచించి ప్రచురించింది. రాజకీయాలు, సామాజిక సమస్యలు, మహిళలు, మానవ హక్కులు, విదేశీ వ్యవహారాలు మొదలైన వాటిపై ఆమె రాసిన వ్యాసాలను పోడియం ఆన్ ది ఫుట్ పాత్ పేరుతో పుస్తకంగా సంకలనం చేశారు. భారత పాఠశాలల క్రాఫ్ట్ హెరిటేజ్ కోసం సిలబస్ రూపొందించడంలో ఆమె ఎన్సీఈఆర్టీకి సహాయం చేశారు. ఆమె ది అదర్ సైడ్ అనే డెమోక్రటిక్ సోషలిస్ట్ థాట్ అండ్ యాక్షన్ యొక్క మాసపత్రికను సంపాదకత్వం వహించి ప్రచురిస్తుంది. ఆమె అన్ని స్థాయిలలో వారసత్వ సమస్యలపై లోతుగా నిమగ్నమయ్యారు ,  సంస్కృతి ,  కళలలో ఆమె చేసిన కృషికి పిహెచ్డి ఛాంబర్ ,  ఫిక్కీ నుండి అవార్డులు అందుకున్నారు ,  మహిళా నాయకులకు ఆదర్శంగా నిలిచారు.

## వ్యక్తిగత జీవితం
ఆమె కళాశాలలో చదువుతున్నప్పుడు అశోక్ జైట్లీని కలిసింది. వారు 1965లో వివాహం చేసుకున్నారు ,  ఇద్దరు పిల్లలు - అక్షయ్ ,  అదితి (తరువాత క్రికెటర్ అజయ్ జడేజాను వివాహం చేసుకున్నారు ).  ఆమె ,  అశోక్ జైట్లీ విడాకులు తీసుకున్నారు, జయ జైట్లీ రాజకీయాల్లో చురుకైన పాత్ర పోషించడం విడిపోవడానికి ప్రధాన కారణం.  25 సంవత్సరాలకు పైగా, జార్జ్ ఫెర్నాండెజ్ ఆమెకు భాగస్వామిగా ఉన్నారు.

ఆమెను వ్యతిరేకించిన ఫెర్నాండెజ్ బంధువులపై హైకోర్టులో పిటిషన్ వేయాల్సి వచ్చిన తరువాత, 2012లో, అల్జీమర్స్ వ్యాధి బాధపడుతున్న ఫెర్నాండేజ్ను సందర్శించడానికి ఆమెను అనుమతించారు.

## మూలాలు

వర్గం:21వ శతాబ్దపు భారతీయ రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:1942 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు