పద్మ భూషణ్ అవార్డు గ్రహీతల జాబితా (2010–2019)

పద్మ భూషణ్ భారత గణతంత్రంలో మూడవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం. 1954 జనవరి 2న స్థాపించబడిన ఈ అవార్డును జాతి, వృత్తి, స్థానం లేదా లింగ భేదం లేకుండా "ఉన్నత శ్రేణి విశిష్ట సేవ" కోసం ఇస్తారు. గ్రహీతలు భారత రాష్ట్రపతి సంతకం చేసిన సర్టిఫికేట్ అయిన సనద్, ద్రవ్య సంబంధం లేని వృత్తాకార ఆకారపు పతకాన్ని అందుకుంటారు. గ్రహీతలను ప్రతి సంవత్సరం గణతంత్ర దినోత్సవం జనవరి 26న ప్రకటిస్తారు, ది గెజిట్ ఆఫ్ ఇండియాలో నమోదు చేస్తారు — ఇది అధికారిక ప్రభుత్వ నోటీసుల కోసం ఉపయోగించే ప్రచురణ పట్టణాభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ ఆధ్వర్యంలోని ప్రచురణ శాఖ ద్వారా వారానికొకసారి విడుదల చేయబడుతుంది.  గెజిట్‌లో ప్రచురించకుండా అవార్డు ప్రదానం అధికారికంగా పరిగణించబడదు. అవార్డులు రద్దు చేయబడిన లేదా పునరుద్ధరించబడిన గ్రహీతల పేర్లు, ఈ రెండు ప్రక్రియలకు అధ్యక్షుడి అధికారం అవసరం, ఆర్కైవ్ చేయబడతాయి, రిజిస్టర్ నుండి వారి పేరు తొలగించబడినప్పుడు వారు తమ పతకాన్ని అప్పగించాల్సి ఉంటుంది; 

2000–2009 మధ్య కాలంలో పద్మభూషణ్ అవార్డులు ఏవీ రద్దు చేయబడలేదు లేదా పునరుద్ధరించబడలేదు. అన్ని రాష్ట్ర, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల ప్రభుత్వాల నుండి , అలాగే భారత ప్రభుత్వ మంత్రిత్వ శాఖలు, భారతరత్న, పద్మవిభూషణ్ అవార్డు గ్రహీతలు, ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఎక్సలెన్స్, మంత్రులు, ముఖ్యమంత్రులు & రాష్ట్ర గవర్నర్లు, ప్రైవేట్ వ్యక్తులతో సహా పార్లమెంటు సభ్యుల నుండి సిఫార్సులు అందుతాయి.  

1954లో స్థాపించబడినప్పుడు, పద్మ భూషణ్‌ను మూడు-స్థాయి పద్మ విభూషణ్ అవార్డుల క్రింద "దసరా వర్గ్" (తరగతి II)గా వర్గీకరించారు, వీటికి ముందు సోపానక్రమంలో భారతరత్న ఉండేది. 1955 జనవరి 15న పద్మ విభూషణ్, పద్మ భూషణ్ & పద్మశ్రీగా మూడు వేర్వేరు అవార్డులుగా తిరిగి వర్గీకరించారు. ఈ ప్రమాణాలలో "ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు అందించే సేవతో సహా ఏ రంగంలోనైనా ఉన్నత శ్రేణి విశిష్ట సేవ" ఉంది, కానీ వైద్యులు,  శాస్త్రవేత్తలను మినహాయించి ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలతో పనిచేసే వారిని మినహాయించారు. 1954 శాసనాలు మరణానంతర అవార్డులను అనుమతించలేదు; దీనిని తరువాత జనవరి 1955 శాసనంలో సవరించారు. డిజైన్ ప్రస్తుతం వాడుకలో ఉన్న రూపానికి కూడా మార్చబడింది; ఇది వృత్తాకార ఆకారంలో ఉన్న టోన్డ్ కాంస్య పతకాన్ని చిత్రీకరిస్తుంది 1+3/4 అంగుళాలు (44 మిమీ) వ్యాసం, 1/8 అంగుళాలు ( 3.2 మిమీ) మందం. 1 చదరపు బయటి రేఖలతో తయారు చేయబడిన మధ్యలో ఉంచబడిన నమూనా .+3 ⁄ 16 అంగుళాల (30 మిమీ) వైపు నమూనా ప్రతి బయటి కోణాలలో చెక్కబడిన నాబ్‌తో ఎంబోస్ చేయబడింది. వ్యాసం 1 కలిగిన పెరిగిన వృత్తాకార స్థలం.+అలంకరణ మధ్యలో 1 ⁄ 16 అంగుళాలు (27 మిమీ) ఉంచబడింది. పతకం ముందు వైపున మధ్యలో ఉన్న కమలం పువ్వును చిత్రించబడి, పైన "పద్మ" అనే పాఠం ఉంచబడి, దేవనాగరి లిపిలో వ్రాసిన కమలం క్రింద "భూషణ్" అనే పాఠం ఉంచబడింది. వెనుక వైపు మధ్యలో భారతదేశ రాష్ట్ర చిహ్నం ప్రదర్శించబడింది, భారతదేశ జాతీయ నినాదం " సత్యమేవ జయతే " (సత్యమే గెలుస్తుంది) దేవనాగరి లిపిలో, దిగువ అంచున చెక్కబడి ఉంది. అంచు, అంచులు ఇరువైపులా ఉన్న అన్ని ఎంబాసింగ్ ప్రామాణిక బంగారంతో తయారు చేయబడింది, బంగారు పూతతో "పద్మ భూషణ్" అనే పాఠంతో ఉంటుంది. పతకం గులాబీ రంగు రిబ్బన్‌తో వేలాడదీయబడింది 1+1 ⁄ 4 అంగుళాలు (32 మిమీ) వెడల్పుతో మధ్యలో విశాలమైన తెల్లటి గీత ఉంటుంది. భారత పౌర, సైనిక అవార్డుల పతకాలు, అలంకరణలను ధరించే క్రమంలో ఇది ఐదవ స్థానంలో ఉంది. 

2019 నాటికి  2010లలో మొత్తం 218 మందికి ఈ అవార్డు ప్రదానం చేయబడింది - 2010లో నలభై మూడు, తరువాత 2011లో ముప్పై ఒకటి, 2012లో ఇరవై ఎనిమిది, 2013లో ఇరవై మూడు, 2014లో ఇరవై నాలుగు, 2015లో ఇరవై, 2016లో పంతొమ్మిది, 2017లో ఏడు, 2018లో తొమ్మిది, 2019లో పద్నాలుగు అవార్డులు ప్రదానం చేయబడ్డాయి. 2010 నుండి, పద్మభూషణ్ అవార్డులను ముప్పై విదేశీ గ్రహీతలకు ప్రదానం చేశారు - యునైటెడ్ స్టేట్స్ నుండి ఇరవై, యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ నుండి ముగ్గురు, బంగ్లాదేశ్, జర్మనీ, ఐర్లాండ్, రష్యా, సింగపూర్, దక్షిణాఫ్రికా & థాయిలాండ్ నుండి ఒక్కొక్కరికి. పది వేర్వేరు రంగాలకు చెందిన వ్యక్తులకు అవార్డులు ప్రదానం చేయబడ్డాయి, ఇందులో అరవై మంది కళాకారులు, ముప్పై ఐదుగురు సాహిత్యం & విద్య నుండి, ఇరవై నాలుగు మంది సైన్స్ & ఇంజనీరింగ్ నుండి, ఇరవై ఒక్కరు వాణిజ్యం & పరిశ్రమ నుండి, పద్దెనిమిది మంది వైద్యం నుండి, పదిహేను మంది పౌర సేవకులు, పదిహేడు మంది ప్రజా వ్యవహారాల నుండి, పది మంది క్రీడాకారులు, ఎనిమిది మంది సామాజిక సేవ నుండి పదకొండు మంది ఇతర రంగాల నుండి అవార్డులు అందుకున్నారు 2019 జనవరి 25న ఈ అవార్డును పద్నాలుగు మంది గ్రహీతలకు అందజేశారు.
## అవలోకనం

## గ్రహీతలు

## వివాదాలు & తిరస్కరణలు
2010లో భారతీయ-అమెరికన్ వ్యాపారవేత్త సంత్ సింగ్ చత్వాల్‌కు ఇచ్చిన అవార్డు చాలా వివాదాన్ని సృష్టించింది. ప్రజా వ్యవహారాల రంగంలో అవార్డు పొందిన చత్వాల్, అమెరికా మాజీ అధ్యక్షుడు బిల్ క్లింటన్, ఆయన భార్య హిల్లరీ క్లింటన్‌తో ఉన్న అనుబంధానికి ప్రసిద్ధి చెందారు, అమెరికా అధ్యక్ష ఎన్నికల సమయంలో ఫెడరల్ ఎన్నికల ప్రచార చట్టాన్ని ఉల్లంఘించినందుకు, సాక్షిని తారుమారు చేసినందుకు నేరాన్ని అంగీకరించారు. ప్రధానమంత్రి కార్యాలయం (పీఎంఓ), యునైటెడ్ స్టేట్స్ కాంగ్రెస్‌లో తనకున్న పరిచయాలను ఉపయోగించుకుని అవార్డు కోసం లాబీయింగ్ చేశాడని కూడా ఆయనపై ఆరోపణలు ఉన్నాయి. అయితే భారత ప్రభుత్వం ఈ అవార్డును సమర్థిస్తూ ఒక పత్రికా ప్రకటన విడుదల చేసింది. ఆ ప్రకటనలో చత్వాల్‌ను అమెరికాపై దేశ ప్రయోజనాలకు "అలుపెరుగని న్యాయవాది"గా పేర్కొన్నారు. 1992, 1994 మధ్య ఐదు సెంట్రల్ బ్యూరో ఆఫ్ ఇన్వెస్టిగేషన్ (సిబిఐ) అతనిపై నమోదు చేసిన కేసుల్లో మూడింటిని సిబిఐ స్వయంగా మూసివేసిందని, మిగిలిన రెండు కేసుల్లో, చత్వాల్‌ను కోర్టు విడుదల చేసిందని, ఎంపిక కమిటీకి అందుబాటులో ఉంచిన నివేదికల ప్రకారం, "అతనికి వ్యతిరేకంగా ఎటువంటి ప్రతికూల రికార్డులు లేవు" అని స్పష్టం చేసింది. మీడియా నివేదికల ప్రకారం ఏప్రిల్ 2009 తర్వాత అనేక కేసులు దాఖలు చేయబడ్డాయి లేదా నమోదు చేయబడ్డాయి, వీటిలో కేరళ పోలీసులతో మూడు క్రిమినల్ ఫిర్యాదులు, ఢిల్లీ హైకోర్టు, కేరళ హైకోర్టులో నాలుగు కేసులు ఉన్నాయి. చత్వాల్ 2010 జనవరిలో కూడా సమన్లు ​​జారీ చేశారు. అయితే అప్పటి కేంద్ర హోం కార్యదర్శి గోపాల్ కృష్ణ పిళ్లై "ఎటువంటి దర్యాప్తునకు ఆదేశించబడలేదు లేదా ఎవరి నుండి ఎటువంటి నివేదిక కోరలేదు" అని అన్నారు.

2008 ప్రారంభంలో చత్వాల్‌ను పద్మశ్రీకి పరిగణించారు, కానీ వాషింగ్టన్, డి.సి.లోని భారత రాయబార కార్యాలయం పి.ఎం.ఓ. అడిగినప్పుడు చత్వాల్‌ను నామినేట్ చేయడానికి నిరాకరించింది. రెండు దేశాలలో చత్వాల్ ఆర్థిక లావాదేవీలకు సంబంధించిన వివాదం కారణంగా ఈ కాన్ఫరల్ సముచితం కాదని అమెరికాలో భారత రాయబారిగా పనిచేస్తున్న రోనెన్ సేన్ పి.ఎం.ఓ.కు తెలిపారు. సానుకూలంగా ఉన్నప్పటికీ, చత్వాల్ సహకారం ఇతర భారతీయ-అమెరికన్లతో పోలిస్తే చాలా తక్కువగా ఉందని, ఈ దానం "చాలా ఎక్కువ చేసిన ఇతరులను నిరాశపరచడమే కాకుండా" "భారతదేశం ఆర్థిక లావాదేవీలలో పారదర్శకత లేకపోవడాన్ని దాని అత్యున్నత గౌరవాలకు అనర్హతగా పరిగణించలేదనే అభిప్రాయాన్ని" సృష్టిస్తుందని సేన్ పేర్కొన్నారు.

2013లో నేపథ్య గాయని ఎస్. జానకి తన అవార్డును స్వీకరించడానికి నిరాకరించింది  "తన ఐదున్నర దశాబ్దాల కెరీర్‌లో ఈ అవార్డు ఆలస్యంగా వచ్చింది" అని పేర్కొంది. గాయని కూడా తాను ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకం కాదని, గుర్తింపు పొందినందుకు సంతోషాన్ని వ్యక్తం చేసింది, కానీ " దేశంలోని దక్షిణ ప్రాంతాల కళాకారులకు మరికొంత శ్రద్ధ చూపించాలని " ప్రభుత్వాన్ని అభ్యర్థించింది. 2014లో భారతదేశ 27వ ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా పనిచేసిన జె.ఎస్. వర్మ కుటుంబ సభ్యులు మరణానంతర ప్రదానోత్సవాన్ని తిరస్కరించారు, ఎందుకంటే "వర్మ స్వయంగా ఈ గౌరవాన్ని అంగీకరించి ఉండేవాడు కాదు" ఎందుకంటే అతను "ఎప్పుడూ ప్రశంసలు, బహుమతి లేదా అనుకూలంగా కోరుకోలేదు". ఖ్ని తెలిపారు.

## ఇవి కూడా చూడండి
* పద్మవిభూషణ్ అవార్డు గ్రహీతల జాబితా
* మినోరు హర
* సయ్యద్ మహ్మద్ షర్ఫుద్దీన్ క్వాద్రీ
* పద్మ భూషణ్ అవార్డు గ్రహీతల జాబితా (1970–1979)
* పద్మ భూషణ్ అవార్డు గ్రహీతల జాబితా (2000–2009)
* పద్మ భూషణ్ అవార్డు గ్రహీతల జాబితా (2020–2029)
## మూలాలు

వర్గం:పద్మభూషణ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:1954 స్థాపితాలు
వర్గం:భారత జాతీయ పురస్కారాలు