open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
అమ్మ (1991 సినిమా)

thumb|సుహాపిని
**అమ్మ** 1991 లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. ఉషాకిరణ్ మూవీస్ పతాకంపై రామోజీరావు నిర్మించిన ఈ చిత్రానికి సురేష్ కృష్ణ దర్శకత్వ వహించాడు.

## తారాగణం
*సుహాసిని, 
*బేబి సునయన
*శరత్ బాబు

## సాంకేతిక వర్గం

*సంగీతం: ఎం. ఎం. కీరవాణి
*చిత్రానువాదం, దర్శకత్వం: సురేష్ కృష్ణ
*నిర్మాత: రామోజీరావు
*సంస్థ: ఉషాకిరణ్ మూవీస్
*కథ: అక్కినేని కుటుంబరావు
*సంభాషణలు: గణేష్ పాత్రో
*పాటలు: వేటూరి సుందరరామమూర్తి
*నేపథ్యగానం: ఎస్.పి.బాలసుబ్రహ్మణ్యం, కె.ఎస్.చిత్ర, ఎస్. జానకి
*నృత్యాలు: రఘురాం
*కళ:భాస్కరరాజు
*కూర్పు: గౌతంరాజు
*ఛాయాగ్రహణం: ఎస్.ఎమ్‌.అన్వర్
*సంగీతం: ఎం.ఎం.కీరవాణి
*ఎగ్జిక్యూటివ్ ప్రొడ్యూసర్: అట్లూరి రామారావు 

## పాటల జాబితా
1.ఓయమ్మ లాలి పలకదే గాలి , రచన: వేటూరి సుందరరామమూర్తి, గానం.శిష్ట్లా జానకి  

2.మమతల మధురిమ తొలి ముద్దునే పెట్టగా , రచన: వేటూరి, గానం.కె ఎస్ చిత్ర   

3.మా జనని లోకపావని మా అవనిప్రేమ, రచన: వేటూరి, గానం.శిష్ట్లా జానకి, శ్రీపతి పండితారాద్యుల బాలసుబ్రహ్మణ్యం    

4.లల లలలా సంగీతమే కిల కిలల సంతోషమే, రచన: వేటూరి, గానం.శిష్ట్లా జానకి     

5.విచ్చలు విడి వయసులో నిప్పుల సెగ రగిలేనులే, రచన: వేటూరి, గానం ఎస్ పి బాలసుబ్రహ్మణ్యం, శిష్ట్లా జానకి.    

## మూలాలు
1.ఘంటసాల గళామృతము , కొల్లూరి భాస్కరరావు బ్లాగ్.

## బాహ్య లంకెలు
* 
* 

వర్గం:సుహాసిని నటించిన సినిమాలు
వర్గం:రామోజీరావు నిర్మించిన సినిమాలు
వర్గం:కీరవాణి సంగీతం కూర్చిన సినిమాలు
వర్గం:శరత్ బాబు నటించిన సినిమాలు
వర్గం:తెలుగు కుటుంబకథా సినిమాలు
సి.ఆర్.సుబ్బరామన్

**సి.ఆర్.సుబ్బరామన్** లేదా **సి.ఆర్.సుబ్బురామన్** (18,మే1916- 27,జూన్1952) సుప్రసిద్ధ తెలుగు సినిమా సంగీత దర్శకులు. వీరు చిన్ననాటి నుండే ప్రతిభావంతులుగా హార్మోనియం వాద్యంలో నిపుణత పొంది హెచ్.ఎం.వి. మ్యూజిక్ కంపెనీలో హార్మోనిస్టుగా సేవలు అందించారు. పియానోలో కూడా పట్టు సాధించారు. సుబ్బరామన్‌ తమిళనాడులో స్థిరపడ్డ తెలుగు సంతతికి చెందినవాడు. మదురై సమీపంలోని చింతామణి ఆయన స్వస్థలం. శంకర్‌గణేశ్‌ ద్వయంలోని శంకర్‌, సుబ్బరామన్‌కు తమ్ముడు.

1943లో తమిళనాడు టాకీస్ సంస్థ వారు చెంచులక్ష్మి చిత్రాన్ని నిర్మించారు. చిత్ర నిర్మాణ సమయంలో చిన్నయ్య మరణించడం, తరువాత ఆ బాధ్యతలు స్వీకరించిన ఎస్.రాజేశ్వరరావు తప్పుకోవడం జరిగింది. దానితో సముద్రాల రాఘవాచార్య గారి ప్రోత్సాహంతో వీరు మిగిలిన పాటలు పూర్తి చేశారు.

తరువాత తెలుగులో విడుదలైన రత్నమాల చిత్రానికి సంగీతం చేకూర్చి మధురమైన బాణీలతో అందరినీ అలరించారు. ఈ చిత్రంలో ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు గారు వీరి వద్ద సహాయకులుగా చేరారు. లైలా మజ్ను చిత్రం వీరిని ఆకాశానికెత్తింది. ఆ చిత్రానికి అరేబియన్ సంగీత పోకడలను ప్రవేశపెట్టారు. అలాగే పాశ్చాత్య సంగీతాన్ని మిళితం చేసి తెలుగు తెరకు నూతన వరవడిని దిద్దారు. సుబ్బరామన్‌కు సహాయకులుగా పనిచేసినవారంతా తరువాత గొప్ప సంగీతదర్శకులయారు. వారిలో ముఖ్యులు ఘంటసాల, విశ్వనాథన్‌, రామమూర్తి, సుసర్ల దక్షిణామూర్తి (వయొలిన్‌ వాయించేవారు), ఆర్‌.ఎస్‌.గోవర్ధనం, సుబ్రహ్మణ్యం (మేండొలిన్‌) రాజు, లింగప్ప తదితరులు.

1950లో వినోదా వారి చిత్ర నిర్మాణ సంస్థలో భాగస్వామి అయ్యారు. ఆ సంస్థ తెలుగు చిత్రాలలో మణిపూసగా పేర్కొనబడే దేవదాసు చిత్రాన్ని 1953లో విడుదల చేశారు. ఆ చిత్రానికి వీరి సంగీతం అత్యుత్తమమైనది.

చిన్ననాటి నుండి బాధిస్తున్న మూర్ఛవ్యాధితో వీరు 1952 సంవత్సరంలో 29వ ఏట పరమపదించారు. ఆయనకు బాగా తాగుడు అలవాటుండేది. దేవదాసు చిత్రనిర్మాణంలో ఆయన ఒక వాటాదారు. ఈయన దేవదాసు సినిమా నిర్మాణం పూర్తికాకుండానే మరణించాడు. ఆయనతో వివాహేతరసంబంధం ఉన్న ఒకావిడ ద్వారా సహనిర్మాతలు 1952లో ఆయనకు విష ప్రయోగం చేసి చంపించారని వదంతి.

## విశేషాలు
*రీరికార్డింగ్‌ జరుగుతున్నప్పుడు తెరమీద చిత్రం చూస్తూ సుబ్బరామన్‌ “ఆశువుగా” పియానో మీద వాయించేవారట

## చిత్రసమాహారం
* ప్రజారాజ్యం (1954)
*చండీరాణి (1953) 
*దేవదాసు (1953) 
*ధర్మదేవత (1952) 
*ప్రేమ (1952) 
*స్వప్నసుందరి (1950) 
*శ్రీ లక్ష్మమ్మ కథ (1950)
*లైలా మజ్ను (1949) 
*బాలరాజు (1948) 
*రత్నమాల (1947) 
*చెంచులక్ష్మి (1943)

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
*ఐ.ఎమ్.డి.బి.లో సుబ్బురామన్ పేజీ.
*C. R. Subburaman at IMDb.
*Tamil article on C. R. Subburaman
* ఆంగ్ల వికీ లో వ్యాసం

వర్గం:తెలుగు సినిమా సంగీత దర్శకులు
వర్గం:1921 జననాలు
వర్గం:1952 మరణాలు
రాజు నరిశెట్టి

**రాజు నరిశెట్టి** (జూన్ 26, 1966) ప్రఖ్యాత ఆంగ్ల పాత్రికేయుడు.

## జననం
రాజు జూన్ 26, 1966 న నరిశెట్టి ఇన్నయ్య, కోమల దంపతులకు జన్మించాడు. 
## గమనము

ఇండియానా విశ్వవిద్యాలయము నుండి పత్రికా వ్యాసంగములో పట్టభద్రుడయ్యాడు. 

13 సంవత్సరములు వాల్ స్ట్రీట్ జర్నల్ లో ఐరోపా సంపాదకునిగా పనిచేశాడు. 2006 నుండి 2008 వరకు మింట్ అను వ్యాపార పత్రికకు స్థాపక సంపాదకుడు. ఈ పత్రిక హిందూస్థాన్ టైమ్స్ కూటమి వారిచే నడపబడుతుంది. 
రాజు World Economic Forum వారిచే Young Global Leader-2007 గా ఎన్నిక కాబడ్డాడు.

జనవరి 14, 2009న ప్రఖ్యాతిగాంచిన వాషింగ్టన్ పోస్ట్ పత్రికకు ముఖ్య సంపాదకునిగా నియమించబడ్డాడు.  రాజు ఆ పాత్రలో నియమించబడిన మొట్టమొదటి వ్యక్తి.  రెండు మేనేజింగ్ ఎడిటర్లలో ఒకడిగా, అతను వాషింగ్టన్ పోస్ట్ కామ్ యొక్క అన్ని కంటెంట్, సిబ్బంది, డిజిటల్ కంటెంట్ వ్యూహం, పోస్ట్ యొక్క మొబైల్, టాబ్లెట్ వేదికలకి బాధ్యత వహించాడు. అతను పోస్ట్స్ సోషల్, సెర్చ్ అండ్ ఎంగేజ్మెంట్ జట్లను అలాగే పోస్ట్స్ ప్రెజెంటేషన్ టీమ్ (ఫోటో, గ్రాఫిక్స్, డిజైన్, వీడియో, మల్టీమీడియా) ను నిర్వహించాడు.  పోస్ట్ వద్ద, పోస్ట్ యొక్క 2009 ముద్రణ పునఃరూపకల్పనను పర్యవేక్షించేందుకు రాజు బాధ్యత వహించాడ.

ఏప్రిల్ 12, 2010 న, ది వాషింగ్టన్ పోస్ట్ 2009 లో చేసిన పనికి నాలుగు పులిట్జర్ బహుమతులు గెలుచుకుంది, ఆ సంవత్సరానికి ఏ ఒక్క వార్తాపత్రికకు గాను, పోస్ట్ మ్యాగజైన్ (జీన్ వీనింగ్టన్), స్టైల్ (సారా కాఫ్మాన్) కోసం రెండు విభాగాలు, రెండు విభాగాలు రాజు ద్వారా. 2011 ఏప్రిల్ 18 న ది పోస్ట్'స్ 2011 పులిట్జర్ ప్రైజ్ హైటి చిత్రాలకు ఫోటోగ్రఫీ బృందానికి వెళ్ళింది.   ఫోటో బృందం నరిసేటి నేతృత్వంలోని ప్రదర్శన సమూహం యొక్క భాగం.

జనవరి 2012 లో పోస్ట్ నుండి రాజు పదవికి రాజీనామా చేశారు.  రాజు యొక్క నిష్క్రమణ ప్రకటించిన పోస్ట్ మెమోలో జనవరి మెమోలో, మార్కస్ బ్రుచ్లి, పోస్టులో డిజిటల్ ప్రేక్షకుల వృద్ధి సాధించడానికి సహాయం చేయడానికి రాజుకి ధన్యవాదాలు తెలిపాడు.
అక్టోబరు 16, 2017 న రాజు వికీమీడియా ఫౌండేషన్ ట్రస్టీల బోర్డుకు నియమించబడ్డారు

## కుటుంబము
రాజు భార్య పేరొందిన పిల్లల పుస్తక రచయిత్రి కిమ్ బారింగ్టన్. వీరికి లైలా, జోలా అను ఇద్దరు కుమార్తెలు.

## మూలాలు

వర్గం:1966 జననాలు
వర్గం:సంపాదకులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా పాత్రికేయులు
బంధువు

రక్త సంబంధము కలిగిన మానవులు, ఇక్కడ రక్త సంబధమును విస్తృతార్థములో ఉపయోగించాలి. మన సమాజములో సాధారణంగా వ్యక్తికి గానీ కుటుంబము నకు గానీ మరియొక వ్యక్తితో గానీ, కుటుంబముతో గానీ రక్త సంబంధము కలిగిన వారందరినీ బంధువులుగా గుర్తిస్తాము.

## చుట్టరికాలు
* తల్లి : అమ్మ, మాతరం
* తండ్రి : నాన్న : అయ్య, పితరం 
* అన్న : వయసులో పెద్ద ఐన సహోదరుడు.
* తమ్ముడు : వయసులో చిన్న ఐన సహోదరుడు.
* అక్క : వయసులో పెద్ద ఐన సహోదరి.
* చెల్లెలు : వయసులో చిన్న ఐన సహోదరి.
* తాత : తల్లి/తండ్రి యొక్క తండ్రి.
* పితామహుడు : తండ్రి యొక్క తండ్రి., తాత
* మాతామహుడు : తల్లి యొక్క తండ్రి, తాత
* అమ్మమ్మ : తల్లి యొక్క తల్లి.
* నాయనయ్య : తండ్రి యొక్క తండ్రి.
* నాయనమ్మ : తండ్రి యొక్క తల్లి, మామ్మ, పితామహీం
* ముత్తాత : తాత యొక్క తండ్రి,. ప్రపితామహం
* తాతమ్మ : తాత యొక్క తల్లి, ప్రపితామహీం
* జేజెమ్మ : నాయనమ్మ/అమ్మమ్మ యొక్క తల్లి
* సవతి తల్లి : సాపత్నీమాతరం
* పెదనాన్న : తండ్రి యొక్క అన్న, అన్న వరస ఐన ఇతర బదుంవులు, తల్లి యొక్క అక్క భర్త.
* పెద్దమ్మ : తల్లి అక్క, అక్క వరస ఐన ఇతర బంధువులు, తండ్రి యొక్క అన్న భార్య.
* మేనత్త : తండ్రి యొక్క సోదరి.
* మేనమామ : తల్లి సోదరుడు.
* మామ / మామయ్య : మేనత్త యొక్క భర్త.
* అత్త / అత్తయ్య : మేనమామ భార్య.
* మామగారు : భర్త/భార్య యొక్క తండ్రి.
* అత్తగారు : భర్త/భార్య యొక్క తల్లి.
* పిన్ని: తల్లి యొక్క చెల్లెలు, తండ్రి యొక్క తమ్ముని భార్య.
* బాబాయి : తండ్రి యొక్క తమ్ముడు, తల్లి యొక్క చెల్లెలి భర్త.
* బావ : తన కంటే పెద్ద వాడైన అత్త లేక మామ కొడుకు, భర్త యొక్క అన్నగారు.
* బావమరిది : భార్య యొక్క సోదరుడు.
* మరిది : తన కంటే చిన్న వాడైన అత్త లేక మామ కొడుకు, భర్త యొక్క తమ్ముడు.
* తోడల్లుడు : భార్య యొక్క సహోదరి భర్త.
* మరదలు : తన కంటే చిన్న ఐన అత్త లేక మామ కూతురు, భార్య చెల్లెలు, తమ్ముని భార్య.
* వదిన : తన కంటే పెద్ద ఐన అత్త లేక మామ కూతురు, అన్నగారి భార్య.
* ఆడపడుచు /ఆడబిడ్ద : భర్త యొక్క సహోదరి
* తోడికోడలు/తోటికోడలు : భర్త యొక్క సహోదరుని భార్య.
* భర్త: వివాహమాడిన పురుషుడు.
* భార్య : వివాహమాడిన స్త్రీ.
* కోడలు/కోడలుగారు : కుమారుని భార్య.
* మేనకోడలు: భర్త సహోదరి కూతురు, భార్య సహోదరుని కూతురు.
* అల్లుడు/అల్లుడుగారు: కుమార్తె యొక్క భర్త.
* మేనల్లుడు : భర్త సహోదరి కొడుకు, భార్య సహోదరుని కొడుకు.

## దగ్గరి బంధువులు
ఒక వ్యక్తి/కుటుంబానికి సంబంధించిన సంతానము, అన్నదమ్ములు, అక్కచెల్లెళ్ళు, వారి సంతానము దగ్గరి బంధువులుగా పేర్కొంటాము. పైన పేర్కొనబడిన చుట్టరికం వున్న వాళ్ళని మనము దగ్గరి బంధువులు అంటాము.

## దూరపు బంధువులు
ఈ దగ్గరి బంధువుల బంధువులు, లేదా తాత, ముత్తాతల దగ్గరి బంధువులు మనకు దూరపు బంధువులు అయ్యే అవకాశం ఉంది.

## లింకులు
చూడు: చుట్టరికాలు

వర్గం:మానవ సంబంధాలు
కె.జమునారాణి

**[[కె. జమునారాణి]]** (మే 17, 1938) సుప్రసిద్ధ తెలుగు సినిమా గాయకురాలు. 1938 మే 15న ఆంధ్రప్రదేశ్ లో పుట్టారు. ఈమె తండ్రి వరదరాజులు నాయుడు ప్రైవేటు అధికారి, తల్లి ద్రౌపది వాయులీన కళాకారిణి. ఏడేళ్ల వయసులో జమునారాణి చిత్తూరు వి. నాగయ్య చిత్రం 'త్యాగయ్య'లో బాల నటుల కోసం *[[మధురానగరిలో|మధురానగరి]]లో* పాట పాడింది. పదమూడేళ్ల వయసు నుండే కథానాయకిలకు పాడటం ప్రారంభించింది. 1952లో ఆమె తొలిసారిగా మాడ్రన్ థియేటర్స్ వారి *వలయపతి* సినిమాలో కథానాయకి పాడారు. తెలుగు, తమిళం, కన్నడం, మలయాళం, సింహళం భాషల్లో ఆరు వేల గీతాలు పాడారు. ఆమె బ్రహ్మచారిణి. 1955లో తమిళ గుళేబకావళి సినిమాలో జమునారాణి పాడిన పాట ఆసయుమ్ ఎన్నేసముమ్ పాటతో విజయవంతమైన పాటల పరంపర ప్రారంభించింది.

జమునారాణి తొలిసారి సింహళ భాషలో 1953లో విడుదలైన గుణరత్నం సినిమా సుజాత సినిమాలో పాడింది. ఆ తరువాత సదసులాంగ్, వనమోహిని, సురయ, మాతలాంగ్, వరద కగెడ వంటి సినిమాలలో అనేక సింహళ పాటలు పాడింది. 1998లో తమిళనాడు ప్రభుత్వం జమునారాణిని కళైమామని పురస్కారంతో సత్కరించింది. 2002 సంవత్సరానికి అరైనార్ అన్నాదురై పురస్కారాన్ని కూడా అందుకున్నది.

## పాడిన సినిమాలు
*ఆత్మబలం (1964) 
*రాముడు భీముడు (1964) 
*ఆత్మ బంధువు (1962) 
*కులగోత్రాలు (1962) 
*మంచి మనసులు (1962) 
*శభాష్ రాజా (1961) 
*చివరకు మిగిలేది (1960) 
*భాగ్య దేవత (1959) 
*శభాష్ రాముడు (1959)
*సౌభాగ్యవతి (1959) 
*ద్రోహి (1948)

## కొన్ని పాటలు
#నాగమల్లి కోనలోన
#ముక్కుమీద కోపం - నీ ముఖానికే అందం
#*ఓ... దేవదా*
#'పదపదవె వయ్యారి గాలిపటమా,
#కోటు బూటు వేసిన బావ వచ్చాడయ్యా
#'సరదా సరదా సిగరెట్టు
#'ఎంత టక్కరి వాడు నారాజు

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
*ఐ.ఎమ్.డి.బి.లో జమునారాణి పేజీ.

వర్గం:తెలుగు సినిమా నేపథ్యగాయకులు
వర్గం:భారతీయ మహిళా గాయకులు
వర్గం:1938 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా మహిళా నేపథ్య గాయకులు
మల్లికార్జునరావు

*కందుల మల్లికార్జునరావు, సంగీత విద్వాంసులు.
*గ్రంధి మల్లికార్జునరావు, వ్యాపారవేత్త.
*పందిరి మల్లికార్జునరావు, వ్యాపారవేత్త, పత్రికా సంపాదకులు.
*పర్వతనేని మల్లిఖార్జునరావు, సినిమా నిర్మాత.
*పీలా కాశీ మల్లికార్జునరావు, తెలుగు రంగస్థల, సినిమా నటుడు.
*వీరమాచనేని మల్లికార్జునరావు , స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు. 
*ఎం.మల్లికార్జునరావు, తెలుగు సినిమా దర్శకులు
మంచం

**మంచం** మనము పడుకుని నిద్ర పోయే గృహోపకరణము. మంచం మీద పరుపు వేసి లేదా కొన్ని సందర్భాలలో దుప్పటి వేసి నిద్రిస్తాము. ఇంటిలో మంచం సామాన్యంగా పడక గదిలో ఉంటుంది.

## నిర్మాణము
మంచం కలపతో గాని లేదా ఇనుముతో గాని తయారుచేస్తారు. మంచానికి నాలుగు కోళ్ళు లేదా కాళ్ళు ఉంటాయి. వీటిని అడ్డంగా, నిలువుగా కలుపుతూ బద్దెలుంటాయి. పైభాగంలో ప్లైవుడ్ కానీ లేదా రేకు గాని వేస్తారు. కొన్నింటిలో దారంతో చేసిన నవారు పట్టీ నేస్తారు లేదా మందపు గుడ్డ రెండు వైపులా బిగిస్తారు. బద్దెల్ని, కాళ్ళను బిగిస్తూ పెద్ద మరలుంటాయి. 

## రకాలు
*మడత మంచం : పగటి సమయంలో నిద్రించిన తర్వాత మంచాన్ని మడిచిపెట్టుకోవడానికు అనువుగా తయారుచేసిన మంచాన్ని మడత మంచం అంటారు. దీనికి ఒకవైపుండే రెండు కాళ్ళు 'X' లాగా ఏర్పాటుచేసి మధ్యలో మర బిగిస్తారు. అడ్డ పట్టీ లేకుండా రెండు నిలువు పట్టీలను కలుపుతూ దళసరి దుప్పటి లాంటి గుడ్డతో కుడతారు.దీనిని మడతమంచం పట్టా అంటారు. మడత పెట్టినప్పుడు సన్నంగా ఉండి గోడకు ఆనించుకోవడానికి అనువుగా ఉంటుందు.
*నులక మంచం : నులక తాడుతో మంచం పట్టీలను వల లాగా అల్లుతూ పై భాగాన్ని తయారుచేస్తే వాటిని నులక మంచం అంటారు. నులకమంచం అనేది నులక అనే ఒకరకమైన పురికొస లాంటి తాడు సహాయంతో అల్లికతో తయారు చేసిన మంచం. పల్లెల్లొ ఈ నులక మంచాన్ని బాగా వాడుతారు. నులక మంచం తయారు చేయటం కొంచం శ్రమ తొకూడుకున్న పని. ఎక్కువ రోజులు వాడిన ఈ మంచాల్లొ నల్లులు చేరుతాయి !
*నవారు మంచం : మంచానికి పట్టీలను కలుపుతూ నవారు అల్లితే దానిని నవారు మంచం అంటారు. ఈ నవారు అనగా సన్నని మందపు దారంతో అల్లిన పట్టీ. దీనిని రెండు నిలువు పట్టీలను, రెండు అడ్డ పట్టీలను కలుపుతూ ఒక వల లాగా గట్టిగా అల్లుతారు.
*పందిరి మంచం : మంచానికి పైభాగంలో పందిరి లాగా కర్రతో చేసిన ఫ్రేమ్ నిర్మిస్తే దానిని పందిరి మంచం అంటారు. వీటిని దోమ తెరలు బిగించడానికి లేదా మంచాన్ని శోభనం మొదలైన శుభకార్యాల సమయంలో అలంకరించడానికి ఉపయోగిస్తారు. 
*హాస్పిటల్ మంచం : కొంత మంది మంచానికి రెండు వైపులా రైలింగ్ పైకి ఎత్తి పడుకుంటారు. ఇవి హాస్పిటల్ లో వ్యాధిగ్రస్తులు నిద్రలో క్రింద పడిపోకుండా ఆపుతుంది. వీటికి తల వైపు, కాళ్ళు వైపు అవసరం అయినప్పుడు పైకి క్రిందికి చేసుకోవడానికి ప్రత్యేకమైన ఏర్పాటు ఉంటుంది.

వర్గం:గృహోపకరణాలు
వర్గం:చెక్క వస్తువులు
గార్గి

**గార్గి** హిందూ పురాణాలలో యోగిని. బ్రహ్మజ్ఞానం పొందింది. సకల వేదాలు, శాస్త్రాలు అవగతం చేసుకొన్న జ్ఞాని. వచక్నుడి కుమార్తె. బ్రహ్మచారిణి. పరబ్రహ్మ యొక్క ఉనికిని ప్రశ్నిస్తూ సూక్తాలను రచించింది. జనకుని సభలో యాజ్ఞవల్క్యుని ఆత్మ, పరమాత్మ ల గురించి గార్గి వేసిన ప్రశ్నలకు జవాబు చెప్పలేక మమ్మల్ని ఇలా బ్రతకనివ్వు, చెప్పలేని ప్రశ్నలడుగుతున్నావు అంటాడు.

గార్గి వేదకాలం నాటి మహాయోగిని.ఈమె బ్రహ్మజ్ఞానం పొందిన సాధ్వి.ఈమె సకల వేదాలు,శాస్త్రాలు అవగతం చేసుకొన్న జ్ఞానిగా పేరు పొందినది.ఆ కాలంలోని మహా జ్ఞానులలో ఈమె ఒకరు.

ఈమె వచక్నుడు అనే మహాముని యొక్క కుమార్తె.చిన్నప్పటి నుండే గార్గి యొక్క విద్యాభిలాష ప్రస్ఫుటంగా కనిపించేది.ఈమె బ్రహ్మచారిణి.పరబ్రహ్మం యొక్క ఉనికిని అన్వేషిస్తూ ఈమె అనేక సూక్తాలను రచించింది.జనక మహారాజు యొక్క సభలోని నవరత్నాలలో ఈమె కూడా ఒకరు.ఈమె యొక్క పేరు, జనకమహారాజు నిర్వహించిన బ్రహ్మజ్ఞానుల సభ ద్వారా వ్యాప్తి చెందినది.ఆ సభలో ఆ కాలంలో అందరికన్నా గొప్పవాడైన "యాజ్ఞవల్క్య ముని"ని ఆత్మ,పరమకారణమైన పరమాత్మ ల గురించి గార్గి వేసిన ప్రశ్నలు అతడిని సంభ్రమాశ్చర్యాలకు గురిచేశాయి.

ఉపనిషత్తులలో గార్గి యొక్క ప్రస్తావన వస్తుంది. ముఖ్యంగా బృహదారణ్యక ఉపనిషత్తులో యాజ్ఞవల్క్యముని తో సంభాషణలలో ఈమె జ్ఞానపు వెలుగులు మనలను,అందరిని నిశ్చేష్టులను చేస్తాయి. ఉపనిషత్తులలో ఆమెను ఒక గొప్ప సహజ వేదాంతజ్ఞాని గా పేర్కొన్నారు.

బ్రహ్మవాదిని గార్గి వేదకాలం నాటిదైనందున ఇంతకన్నా ఎక్కువ వివరాలు దొరకడం లేదు. ఎవరికైనా తెలిస్తే చెప్పగలరు.

వర్గం:పురాణ పాత్రలు
వర్గం:ఆదర్శ వనితలు
తోట

**తోట** అనగా ఉద్యానవనం
----
*తోట తరణి, సుప్రసిద్ధ కళా దర్శకుడు.
*తోట సోమనాథరావు,
*తోట నరసయ్య నాయుడు, స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు.
*తోట నిరంజనరావు, సుప్రసిద్ధ నటులు.
*తోట వైకుంఠం, ప్రముఖ చిత్రకారుడు.
*తోట రాముడు, 1975లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా.
*తోట రామన్న ఊరు
----
*తోటకూర (అయోమయ నివృత్తి), అయోమయ నివృత్తి పేజీ.
ఉద్యానవనం

400px|thumb|right|ఉద్యానవనం
**ఉద్యానవనం** లేదా **[[తోట]]** (ఆంగ్ల భాష *Garden*) మొక్కలను సంరక్షించే సుందరమైన ప్రదేశము.

## రకాలు
* పెరటి తోటలు (Backyard gardens) : మన ఇంటికి పెరడు, నీటి వసతి ఉంటే పెరట్లో కూరగాయలు, పండ్ల మొక్కలను తోటలో లాగా పెంచడం చాలా ఉపయోగపడుతుంది.
* డాబా తోటలు (Roof gardens) : మేడ పైభాగంలో పెంచే తోటలను డాబా తోటలు అంటారు.
* పూల తోట (Flower gardens) : తోటలో ఎక్కువగా పువ్వులను పెంచితే వాటిని పూల తోటలు అంటారు. కొన్ని పూల తోటలలో ప్రత్యేకంగా గులాబీ పూలనే పెంచితే వాటిని 'గులాబీ తోట' అంటారు. తిరుమలలో శ్రీవారి పూలతోట నుండి రోజూ పూజ కోసం పూలను తెస్తారు.
* ముఘల్ తోటలు Mughal gardens) : ముఘల్ రాజుల కాలంలో నిర్మించిన తోటలు ఆగ్రా, కాశ్మీరు మొదలైన ప్రాంతాలలో ఉన్నాయి. వీటినన్నింటినీ ముఘల్ తోటలు అంటారు.
* రాతి తోటలు (Rock gardens) : కొండ ప్రాంతాలలో వివిధ రకాలైన రాళ్ళను అందంగా అలంకరించిన తోటలు. చండీఘర్ లోని రాతి తోటలు ప్రసిద్ధిచెందినవి.
* జంతు ప్రదర్శనశాలలు (Zoological gardens) : జంతు ప్రదర్శనశాలలను కూడా తోటలాగా ఏర్పాటుచేసినా అక్కడ జంతువుల సంరక్షణ ప్రధానమైనదిగా ఉంటుంది.
* జాతీయ ఉద్యానవనాలు (National Parks) : వివిధ దేశాలలోని జాతీయ ప్రాముఖ్యం గలిగిన ఉద్యానవనాలు.
Rir

Ghuiik
Yup

## చిత్రమాలిక

ఫైలు:Kew Gardens Pagoda.jpg|కీయ్ తోటలు, లండన్, ఇంగ్లాండ్ లో చైనీస్ పగోడా
ఫైలు:Rikugien3.jpg|జపాన్ తోటలు.


వర్గం:వృక్ష శాస్త్రము
వర్గం:ఉద్యానవనాలు
మసూమా బేగం

**మాసూమా బేగం** (అక్టోబరు 7, 1901 - మార్చి 2, 1990) సంఘ సేవకురాలు. సమైక్య ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్టంలో తొలి మహిళా మంత్రి. దేశంలో మంత్రి పదవిని అధిష్టించిన తొలి ముస్లిం మహిళ కూడా ఈమెనే! హైదరాబాదీ అయిన మాసూమా బేగం చిన్నప్పట్నుంచే సేవాకార్యక్రమాల్లో చురుగ్గా పాల్గొనేవారు. తల్లి ద్వారా సరోజనీనాయుడితో పరిచయం ఏర్పడింది. 1928లో బొంబాయిలో తొలిసారిగా నిర్వహించిన అఖిల భారత మహిళా సదస్సులో పాల్గొన్నారు. హైదరాబాద్ రాష్ట్రంలో 1952లో జరిగిన ఎన్నికల్లో శాలిబండ నియోజకవర్గం నుంచి పోటీ చేసి అసెంబ్లీలో అడుగుపెట్టారు. బూర్గుల రామకృష్ణారావు ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్నప్పుడు డిప్యూటీ ఫ్లోర్ లీడర్‌గా పనిచేశారు. ఆంధ్ర, హైదరాబాద్ రాష్ట్రాలు విలీనం తర్వాత ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో జరిగిన తొలి ఎన్నికల్లో పత్తర్‌గట్టి నుంచి ఎమ్మెల్యేగా విజయం సాధించారు. 1960 జనవరిలో రెండో ముఖ్యమంత్రి దామోదరం సంజీవయ్య ప్రభుత్వంలో మంత్రిగా చేరారు. కాంగ్రేసు పార్టీకి చెందిన రాజకీయనాయకురాలు.

## జననం
మసూమా బేగం 1901, అక్టోబరు 7 న హైదరాబాదులో విద్యావంతుల కుటుంబంలో జన్మించింది. ఈమె తండ్రి ఖదివే జంగ్ బహాదుర్ (మిర్జా కరీంఖాన్), తల్లి తయ్యబా బేగం భారతదేశపు ముస్లిం మహిళలలో తొలి పట్టభద్రురాలు. ఈమె మాతామహుడు హైదరాబాదులో రాష్ట్ర కేంద్ర గ్రంథాలయ స్థాపకుడైన ఇమాదుల్ ముల్క్ సయ్యద్ హుస్సేన్ బిల్‌గ్రామీ. ఈమె సోదరుడు అలీ యావర్ జంగ్ హైదరాబాద్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వంలో విద్యాశాఖ మంత్రిగా పనిచేశారు. ఈమెకు చిన్నతనం నుండి సంఘసేవలో ఆసక్తి ఎక్కువ. మసూమా విద్యాభ్యాసం మహబూబీయా బాలికల పాఠశాలలో జరిగింది.

## రాజకీయ జీవితం
వీరు ఇరవై సంవత్సరాల వయసులో 1921లో ఈమె తల్లి తయ్యబా బేగం మరణించడంతో,  తల్లిచే స్థాపించబడిన "అంజుమన్-ఏ-ఖవాతీన్" అనే జాతీయ మహిళా సంస్థకు అధ్యక్షురాలిగా ఎన్నికయ్యారు. 1927లో హైదరాబాదులో ఏర్పడిన అఖిల భారత మహిళా సంస్థ యొక్క ఆంధ్ర శాఖ కార్యదర్శిగా తరువాత అధ్యక్షురాలిగా పనిచేశారు.

ఈమె 1952లో శాలిబండ నియోజకవర్గం నుండి, 1957లో పత్తర్ ఘట్టీ నియోజకవర్గం నుండి శాసన సభకు ఎన్నికయ్యారు. ఈమె నీలం సంజీవరెడ్డి మంత్రివర్గంలో సాంఘిక సంక్షేమ శాఖా మంత్రిగా పనిచేసింది. 1962లో తిరిగి పత్తర్‌ఘట్టి నియోజకవర్గం నుండి పోటీచేసి స్వతంత్ర అభ్యర్థి సలావుద్దీన్ ఒవైసీ చేతిలో ఓడిపోయింది. ప్రపంచంలో ద్వేషం, అసూయ నిర్మూలించేందుకు ఐక్యరాజ్య సమితి ఏర్పాటు చేసిన సంఘంలో వీరు సభ్యురాలు.

## వ్యక్తిగత జీవితం
1922లో ఈమె ఆక్స్‌ఫర్డులో చదివి తిరిగివచ్చిన తన కజిన్ హుసేన్ అలీఖాన్‌ను పెళ్ళి చేసుకొంది. ఈమె భర్త డాక్టర్ హుసేన్ ఆలీ ఖాన్ ఆ తరువాతి కాలంలో ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలో ఆంగ్ల శాఖాధిపతిగా పనిచేశారు. వీరికి ఐదుగురు సంతానం (నలుగురు అబ్బాయిలు, ఒక అమ్మాయి) - అలీఖాన్, అనీస్ హస్నైన్, మీర్జా ఆసిఫ్ అలీఖాన్, నాసిర్ అలీఖాన్, రషీద్ అజర్ అలీఖాన్

## మరణం
మసూమా బేగం 1990, మార్చి 2 న హైదరాబాదులో మరణించింది.

## మూలాలు
*https://books.google.co.in/books?id=ERavqiLTu7cC&pg=PA91&lpg=PA91&dq=masuma+begum+minister&source=bl&ots=cPwsXFD5Rq&sig=Cgk0zM19F3vmuwMT3VEW2uYNmh4&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjP9Nv9nt7WAhXJL48KHSRDAbEQ6AEIXDAL#v=onepage&q=masuma%20begum%20minister&f=false

వర్గం:1901 జననాలు
వర్గం:1990 మరణాలు
వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లా మహిళా రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లా నుండి ఎన్నికైన ఆంధ్రప్రదేశ్ మహిళా శాసన సభ్యులు
వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లాకు చెందిన ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర మహిళా మంత్రులు
అష్ట దిక్కులు

కుడి|thumb|250x250px|ఎనిమిది దిక్కుల సూచిక.
పశ్చిమ దేశాల్లోలా కాకుండా .. భారతీయులు.. అందునా తెలుగు ప్రజలు ఏ అంశాన్నైనా అష్టదిక్కులతో ముడి పెడతారు. తూర్పు, పడమర (పశ్చిమ), దక్షిణ, ఉత్తర అనే నలు దిక్కులతో పాటుగా.. ఈశాన్యం, ఆగ్నేయం, నైఋతి, వాయువ్యం అని ఈ దిక్కుల మధ్య భాగాలుగా చెప్తారు. వీటికి ఒక్కో అధిపతిగా కొందరు దేవుళ్ళని చెప్పుకుంటారు. వారిని దిక్పాలకులు అంటారు. అంటే దిక్కులను పాలించే వారు అని అర్ధం. వారి దైనందిక జీవితాల్లో ఈ అష్ట దిక్కులకి తగిన ప్రాధాన్యాన్నీ కల్పించారు. వాస్తు, జ్యోతిష్యం, దైవ కార్యక్రమాల్లోనూ వీటి ప్రస్తావన ఉంటుంది.

*తూర్పు  - ఇంద్రుడు - ఇతని వాహనం ఐరావతం . ఆయుధం వజ్రాయుధము. భార్య శచీదేవి. వర్షాలు బాగా కురిసి పంటలు బాగా పండాలని ఇతనిని పూజిస్తారు. ఇండ్లు కొనేవారు ఎక్కువగా ఈ దిక్కునే కోరుకుంటారు.
*ఆగ్నేయం  - అగ్ని - అగ్ని దేవుడు. ఇతని వాహనం టగరు (పొట్టేలు). భార్య స్వాహాదేవి. నివాసం తేజోపతి. ఆయుధం శక్తి ఆయుధం.
*దక్షిణం  - యముడు - యమ ధర్మ రాజు. ఇతని వాహనం దున్నపోతు. భార్య శ్యామలాదేవి. నివాసం సంయమినీపురం. ఆయుధం దండం.
*నైఋతి  - నిరృతి - భార్య దీర్ఘాదేవి. ఇతని వాహనం కాకి. నివాసం కృష్టాంగన. ఆయుధం కుంతం.
*పడమర (పశ్చిమం) - వరుణుడు భార్య కాళికా దేవి. ఇతని వాహనం మొసలి. ఆయుధం పాశం.
*వాయవ్యం  - వాయుదేవుడు - వాయుదేవుడు.భార్య అంజనాదేవి. ఇతని వాహనం లేడి. నివాసం గంధవతి.  ఆయుధం ధ్వజం.
*ఉత్తరం  - కుబేరుడు. భార్య చిత్రరేఖాదేవి. ఆయుధం ఖడ్గం. ఇతని వాహనం నరుడు.
*ఈశాన్యం  - ఈశ్వరుడు  - భార్య పార్వతి. ఇతని వాహనం నంది. ఆయుధం త్రిశూలం.

## ఇవికూడా చూడండి
* అష్టదిక్కులు - దిక్పాలకులు - పట్టణాలు

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:దిక్కులు
వర్గం:సంఖ్యానుగుణ వ్యాసములు
లావు రత్తయ్య

**విజ్ఞాన్ రత్తయ్య** గా ప్రసిద్ధిచెందిన **లావు రత్తయ్య** గుంటూరు జిల్లా పెదనందిపాడులో మధ్యతరగతి కుటుంబంలో జన్మించారు. ముగ్గురు అన్నదమ్ముల్లో పెద్దవాడు. ప్రాథమిక విద్య పెదనందిపాడు జిల్లా పరిషత్ పాఠశాలలో పూర్తి చేశారు. గుంటూరు ఆంధ్ర లూథరన్ కళాశాల నుండి బి.ఇడీ, ఎం.ఇడీ, ఆంధ్ర. విశ్వవిద్యాలయము నుండి ఎం.ఎస్సీ చేశారు. భారతీయ విద్యా భవన్‌లో జర్నలిజం కోర్సు చేశారు. విజయవాడ ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్లో ప్రూఫ్ రీడింగ్ చేశారు. సెంట్‌ జోసెఫ్ మహిళా కళాశాలలో ఒక సంవత్సరం అధ్యాపకుడిగా పనిచేసిన పిదప స్వంతంగా 'విజ్ఞాన్' కోచింగ్ సెంటర్ పెట్టారు. నాగార్జునసాగర్ ప్రభుత్వ రెసిడెన్షియల్ కళాశాలవంటి విద్యావిధానంతో వడ్లమూడి వద్ద రెసిడెన్షియల్ కాలేజీ పెట్టారు.

విజ్ఞాన్ కళాశాలకు డిసెంబరు 2008లో విశ్వవిద్యాలయ హోదా లభించింది.

2009 లోక్ సభకు జరిగిన ఎన్నికలలో లోక్ సత్తా పక్షమున మల్కాజ్ గిరి స్థానము నుండి పోటీ చేసి ఓడిపోయారు.

## మూలాలు
*https://web.archive.org/web/20090602054110/http://andhrajyothy.com/sunday/sundayshow.asp?qry=2009%2F18-1%2Fheart

వర్గం:గుంటూరు జిల్లా విద్యావేత్తలు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా వ్యాపారవేత్తలు
వర్గం:లోక్‌నాయక్‌ ఫౌండేషన్‌ పురస్కార గ్రహీతలు
కాచి

**కాచి** బీ.సి.డి.గ్రూపు కులం. కాచిగూడ హైదరాబాదు‌ పాతబస్తీ నుంచి అంబర్‌పేట వరకు మూసి నది ఒడ్డున `కాచి' కులం వారు కనిపిస్తారు. 
## చరిత్ర
వీరి పూర్వీకులు వందల ఏళ్ల క్రిందట బుందేల్‌ ఖండ్‌ నుంచి హైదరాబాదు‌కు వలస వచ్చారు. కనుకనే వీరు గ్రేటర్‌ హైదరాబాదు‌ మినహా మరెక్కడా కనిపించరు. వీరి పూర్వీకులు కూరగాయలు పండించి జీవించేవారు. కనుకనే వీరు ఎక్కడున్నా నది ఒడ్డును నివాస ప్రాంతాలుగా ఎంచుకుంటారు. 
## సమకాలీనం
### రాజకీయాలలో

రాజస్థాన్‌ ముఖ్యమంత్రి అశోక్ గెహ్లాట్, మహారాష్ర్ట డిప్యూటీ ముఖ్యమంత్రి, మధ్యప్రదేశ్‌ సాంఘిక సంక్షేమ శాఖామంత్రి కాచి కులస్తులే. ఉత్తరప్రదేశ్‌లో 14 మంది ఎమ్మెల్యేలుగా ఎన్నిక కాగా వారిలో నలుగురు మంత్రులుగా కూడా బాధ్యతలు నిర్వహిస్తున్నారు. మన రాష్ర్టంలో మాత్రం కాచి కులస్తులలో ఒక్కరికి హైదరాబాదు‌లో కార్పొరేటర్‌గా ఎంఐఎం అవకాశం ఇచ్చింది. ఈ 60 ఏళ్ల చరిత్రలో ఆ ఒక్క కార్పొరేటర్‌ మినహా ప్రజా ప్రతినిధిగా ఎన్నికయిన వారు ఎవ్వరూ లేరు.
### సామాజిక జీవితం, వృత్తి
హైదరాబాదు‌లో ఇల్లు కట్టుకోవటానికే జాగా దొరకని పరిస్థితుల్లో వీరు కూరగాయలు పండించుకునే చోటు ఎక్కడుంటుంది. కనుకనే వీరు కుల వృత్తిని కోల్పోయారు. గతంలో తాము పండించిన కూరగాయలను మార్కెట్‌కు చేరవేసేవారు. కూరగాయల మార్కెట్‌లో వీరు వ్యాపారులుగా కనిపిస్తుంటారు. మహిళలు మెంతి కూర పండించి కట్టలు కట్టి మార్కెట్‌ చేస్తుంటారు. వీరికి ఉండటానికే ఇళ్లులేని కారణంగా మెంతి కూరను రోడ్డు పక్కన కూడా పండిస్తారు. వీరి పెళ్ళిళ్లు, శుభకార్యాలన్నీ వీరి కమ్యూనిటీ హాలులోనే జరిపిస్తారు. ఆ హాలు, అందులో ఉపయోగించుకునే వంట పాత్రలు వంటి వాటికి అద్దె కూడా చెల్లించాల్సిన అవసరం లేదు. ఎంత గొప్పవారైన పప్పు, వైట్‌ రైస్‌తో సింపుల్‌గా పెళ్ళి జరిపిస్తారు. ఆ పప్పన్నం తృప్తిగా తిని వధూవరులను దీవించి వెళతారు. పెళ్లయిన తర్వాత రిసెప్షన్‌కు కమ్యూనిటీ హాలు మాత్రం ఇవ్వరు. యువత పెడదారి పట్టకుండా పెద్దలు వారిపై ఒక కన్నేసి ఉంచుతారు. పాతబస్తీలో ఈ కులం నుంచి ఒక్క రౌడీ లేడు. ఒక్క కేసు కూడా నమోదు కాలేదు. వీరు ఎక్కడున్నా ఐక్యంగా ఉండటంతోపాటు, సమాజంలోని అన్ని వర్గాలతో కలిసి శాంతిని కోరుకుంటారు. 
## వినతులు
బి.సి-డి గ్రూప్‌ నుండి తమకులాన్ని బిసి-ఏ గ్రూప్‌లోకి మార్చాలి అని కోరుతున్నారు. తమ కులంలో వృద్ధ మహిళలు పెద్ద సంఖ్యలో ఉన్నారు కనుక వారికి వృద్ధాశ్రమాలు నిర్మించే ప్రయత్నం ప్రభుత్వం చేయాలని కోరుతున్నారు. రాష్ర్టంలో కాచి జనాభా 3 లక్షలు.

## ఇవీ చూడండి
* ఆంధ్ర ప్రదేశ్ వెనుకబడిన కులాల జాబితా

## మూలాలు
*http://www.suryaa.com/showsports.asp?ContentId=6937

వర్గం:కులాలు
పర్యావరణం

**పర్యావరణం **:మనం నివసించే ప్రదేశంలో చుట్టూ వుండే ప్రాంతాన్నే పరిసరాలని, దీనిలో వుండే మౌలిక విషయాలనే పర్యావరణం అని అంటారు. 
## మన కనీస బాధ్యతలు

నివసించే పరిసరాలను శుభ్రంగా ఉంచుకోవటం మన కనీస బాధ్యత. 

పర్యావరణ కాలుష్యన్ని నివారించాలి. మనం చేసే పనుల వలనే అన్నీ జరుగుతున్నాయి. దాన్ని నివారంచటం మన చేతుల్లోనే ఉంది. మనం వాడే పరికరాల వలనే ఇదంతా జరుగుతోంది.

*ఇంధనం వాడకాన్ని తగ్గించాలి. కాలుష్యాన్ని కలిగించే వస్తువుల వాడకం తగ్గించాలి. ముఖ్యంగా ప్లాస్టిక్స్ వాడకాన్ని తగ్గించాలి.
* మీకు తెలుసా? ప్లాస్టిక్స్ భూమిలో కొన్ని వేల సంవత్సరాల వరకు విలీనం కావు.మనం వదిలే కలుషిత గాలి వల్ల కూడా ఎంతో కాలుష్యం జరుగుతోంది.
* ఇదంతా కలగకుండా కాపాడాలి అంటే చెట్లను పెంచాలి. 
* మనం పీల్చే గాలి చెట్ల నుండి వస్తుంది. అదే ప్రాణ వాయువు. మనం చేసే పనుల వల్ల కాలుష్యం ఎంతో జరుగుతోంది. దీని వల్ల రోజూ కొన్ని వందల జీవరాశులు అంతరించిపోతున్నాయి.
* పారిశ్రామిక వ్యర్థ జలాలను శుబ్రం చేసి బతయటకు వదలాలి. 
*కారణం* భూమి వేడెక్కటం. అది కూడా మనం చేసే పనుల వలనే.
## కాలుష్య నివారణోపాయాలు

*మీ ఇంటి దగ్గరే చెట్లు నాటండి.
*మీ ఇంట్లో వుండే చెత్తను కాల్చవద్దు. చెత్త కుండీలో పడేయండి. రోడ్దు ప్రక్కన పెట్టిన చెత్త కుండీలను ఉపయోగంచుకోండి.
*ప్లాస్టిక్స్ వాడకాన్ని తగ్గించండి. మీరు ఏమైనా కొనాలి అనుకున్నప్పుడు మీతో ఒక సంచి తీసుకెళ్ళండి. మంచి నీరు కూడా ఇంట్లో నుండి తీసుకెళ్ళండి. ప్లాస్టిక్ బాటిల్స్ వాడకం కూడా తగ్గించండి.
*ఇంధనం వాడకాన్ని తగ్గించండి. చేరవలసిన గమ్యం దగ్గరే ఐతే నడచి వెళ్ళండి. ఆరోగ్యానికి కూడా మంచిది, కాలుష్యం తగ్గుతుంది.
* సుబ్రం గా ఉందాం 
* చత్త ను వెరు వెరు గా ఉంచాలి
*పాలిథిన్ కావర్స్ కి దూరంగా ఉందం 

పుస్సీ

## ఇవి కూడా చూడండి
*పర్యావరణం విజ్ఞాన విశ్వవిద్యాలయ సీరిస్
*భారతదేశంలో పర్యావరణ చట్టాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:పర్యావరణము
వర్గం:కాలుష్యం
వర్గం:భూగోళశాస్త్రం
కాచిగూడ

**కాచిగూడ** హైదరాబాదు నగరంలోని ప్రాంతము. ఇది మూసీ నదికి ఉత్తర ఒడ్డున ఉంది.
## విశేషాలు
నిజాం కాలంలో నిర్మించిన హైదరాబాదు లోని మూడవ అతి పెద్ద రైల్వేస్టేషను కాచిగూడ రైల్వేస్టేషను (Kachiguda Railway Station) ఇక్కడ ఉంది. సమీపంలోని కొండ మీద శ్యాం మందిర్ చాలా ప్రశాంతంగా ఉంటుంది. ఇక్కడ ప్రధానమైన కాచిగూడ రక్షకభట నిలయము (Police Station) ఉంది.

## వాణిజ్య ప్రాంతం
ఇది హైదరాబాదు లోని షాపింగ్ కోసం ఉన్న ఒక ప్రాంతం. సుల్తాన్ బజార్లో వస్త్రాలు లభిస్తాయి. తారకరామ, వెంకటరమణ, పద్మావతి మొదలైన సినిమా హాల్స్ ఇక్కడ ఉన్నాయి. టూరిస్ట్ హోటల్ ఈ మధ్యనే ఆధునీకరణ చేయబడింది.

## రవాణా సౌకర్యాలు

కాచిగూడ ప్రాంతం నుండి హైదరాబాదు లోని అన్ని ప్రాంతాలకు ఎ.పి.ఎస్.ఆర్.టి.సి. (APSRTC) బస్సు సర్వీసులు నడిపిస్తుంది. ఈ ప్రాంతంలో బస్ డిపో కూడా ఉంది. ఇక్కడ MMTS రైల్వేస్టేషను కూడా ఉంది.

ఇచట హోటల్ టూరిస్టు ప్లాజా హోటల్. దీనిని నూతనంగా నిర్మించారు. ఈ ప్రాంతంలో వైష్ణవీ హోటల్, పంచరత్న హోటల్, నంద్ ఇంటర్నేషనల్ లు ఉన్నాయి. ఇక్కడ శాకాహార హోటల్స్ అయిన హోటల్ స్వీకార్, ఇన్విటేషన్ రెస్టారెంట్, స్వాద్ రెస్టారెండు కూడా ఉన్నాయి

## విద్యాలయాలు
ఇక్కడ ప్రాచీనమైన అమృత్ కపాడియా డిగ్రీ కళాశాల (Amruth Kapadia Degree College) ఉంది. ఇక్కడ వైశ్యా వసతిగృహం (Vysya Hostel) ఉంది.

## వైద్యశాలలు
*శ్రీవెంకటేశ్ బర్గోంకర్ నర్సింగ్ హోమ్
*శ్రీసాయికృష్ణ న్యూరో హాస్పిటల్ 
## దేవాలయాలు
*శ్రీ శ్యామ్ మందిర్, వీరన్న గుట్ట అనే చిన్న కొండ మీద నిర్మించిన శ్రీకృష్ణుని దేవాలయం. దీనితోపాటు శివాలయం, గణపతి, ఆంజనేయ, నవగ్రహ, వీరభద్రుని దేవాలయాలు కూడా ఉన్నాయి. ఇదొక శృంగేరి మఠం ద్వారా నడపబడుతుంది. ఇది కాచిగూడ రైల్వే స్టేషనుకు ఎదురుగా ఉంది.
## మూలాలు

## ఇతర లింకులు

వర్గం:హైదరాబాదు
వర్గం:హైదరాబాదు పరిసర ప్రాంతాలు
పట్కర్

**పట్కర్‌** కులస్థులను **ఖత్రీ** అని కూడా అంటారు. వీరు మహబూబ్‌నగర్‌, నిజామాబాద్‌, కరీంనగర్‌, అదిలాబాద్‌, కర్నూలు, మెదక్‌ జిల్లాలలో ఎక్కువగా కనిపిస్తారు.

## చరిత్ర
పూర్వ కాలపు క్షత్రియ తెగకు చెందినవారు వీరు. పట్టు చీరలు నేయటంలో వీరి పూర్వీకులకు సాటి మరొకరు లేరట! 
## సామాజిక జీవితం, వృత్తి
రాఖీలు, గణేష్‌ మాలలు, నెక్లెస్‌ తాళ్లు, మొలదారాలు... వంటివి తయారుచేయటం వీరి కులవృత్తి. ఇప్పటికీ కంచిలో వీరి సామాజిక వర్గంవారు నేసిన పట్టు చీరలకు మంచి డిమాండ్‌ ఉంది. కాగా తెలంగాణ ప్రాంతంలోని వారు మాత్రం వలసలు పట్టారు. ముంబై, షోలా పూర్‌, భివాండి వంటి పట్టణాలకు వెళ్ళి జీవనం గడుపుతున్నారు. పట్కర్‌ కులస్థులు పట్టు, దారం వంటి ముడి సరుకు తీసుకొచ్చి గణేష్‌ మాలలు, రాఖీలు, నెక్లెస్‌ తాళ్లు వంటివి తయారు చేస్తుంటారు. ఆర్థికంగా కొద్దిగా నిలదొక్కుకున్నవారు ఇతర వ్యాపారాలు చేసుకుని అభివృద్ధి చెందారు. హైదరాబాద్‌ బేగంబజార్‌ లోని కాస్మాటిక్‌ వ్యాపారంలో ఈ కులం వారే పెద్ద సంఖ్యలో ఉన్నారు. చీరలకు వేసే ఫాల్సు, జాకెట్‌ లేసులు, వర్క్ శారీస్ (చీరలపై చేతి కళలు) ‌ వ్యాపారులలో కూడా ఈ సామాజిక వర్గానికి చెందినవారే పెద్ద సంఖ్యలో కనిపిస్తారు.

## విద్య
వీరు ఆర్థికంగా అభివృద్ధి చెందారు చదువుపై దృష్టి పెట్టారు. నిజామాబాద్‌ జిల్లాలోని ఆర్మూరులో ఈ కులస్థులు మగపిల్లలను డిగ్రీ వరకు, ఆడపిల్లలను కనీసం ఇంటర్‌మీడియట్‌ వరకు చదివించుకోవా లనే నియమం పెట్టుకున్నారు. దాన్ని తూచా తప్పకుండా పాటిస్తున్నారు. కనుకనే అక్కడ విద్యావంతుల సంఖ్య పెరగటంతోపాటు విదేశాలకు వెళ్లేవారి సంఖ్య కూడా గణనీయంగా పెరిగింది.. ముఖ్యంగా హిందీ పండిట్లుగా పనిచేసినవారు విద్య ప్రాధాన్యతను గుర్తించి తమ కులంవారిని చైతన్య పరిచే ప్రయత్నం చేశారు. కనుకనే నేడు హైదరాబాద్‌లో పెద్ద ఎత్తున వ్యాపారం చేస్తున్నవారిలో ఎంబిఎ పూర్తి చేసిన యువకులూ ఉన్నారు. పైగా వీరి కుల సంఘం కూడా పై చదువుల్లో ప్రథమ శ్రేణిలో ఉత్తీర్ణులైన విద్యార్థులను ప్రోత్సహించేందుకు ప్రతి ఏడాదీ దసరా సమ్మేళనాలలో బంగారు, రజిత పతకాలు ఇచ్చి ప్రోత్సహిస్తోంది. పాఠశాలల పునః ప్రారంభంలో కూడా పేద విద్యార్థులకు ఫీజులు చెల్లించి, పుస్తకాలు అందజేస్తోంది. హైదరాబాద్‌లోని రహిం పురాలో బాలికల జూనియర్‌ కళాశాల కోసం వీరి సంఘం భూమి కూడా కొనుగోలు చేసింది. చదువుకున్నవారిలో ఎక్కువమంది ఉపాధ్యాయులుగా స్థిరపడ్డారు.

## వ్యాపారం
మరికొందరు వ్యాపారాన్ని ఎంచుకున్నారు. కాగా కుల వృత్తిని నమ్ముకున్నవారికి 365 రోజులూ చేతినిండా పని వుంటుంది కనుక మరో వ్యాపకం పెట్టుకోవట్లేదు. పెళ్ళిళ్ల సీజన్‌ వచ్చిందంటే పెళ్ళి పత్రికలకు అవసరమైన చంకీ తాళ్లు, ఇతర సరుకును అందిస్తారు. నెక్కెస్‌ తాళ్లు ఆర్డర్ల ప్రకారం చేసిస్తారు. రాఖీల విషయానికి వచ్చేసరికి ఎప్పుడు అవకాశం దొరికితే అప్పు డు తయారు చేసి పెట్టుకుంటారు. అయితే ఈ రాఖీల తయారీలో మాత్రం సృజనాత్మకత చూపాలి. పాత మోడల్స్, డిజైన్లు చేస్తే మాత్రం అమ్ముడుపోవు కనుక పెద్దఎత్తున నష్టపోయే ప్రమాదం ఉంది. వీరు తాము తయారు చేసేవాటికోసం సూరత్‌, బరోడా, ఢిల్లీ వంటి ప్రాంతాల నుంచి పెద్ద ఎత్తున ముడి సరుకు తెచ్చుకుంటారు. కనీసం లక్ష రూపాయల వరకు పెట్టుబడి పెట్టాల్సి వస్తోంది. ఆ విధంగా పెట్టుబడి పెట్టలేనివారు తమ స్థాయికి తగ్గట్టుగా ముడిసరుకును స్థానికంగా కొనుగోలు చేసి తయారు చేస్తుంటారు. 
## రాజకీయాలు
పట్కర్‌ కులానికి రాజకీయ ప్రాధాన్యం అసలు లేదు.

## మూలాలు
*http://www.suryaa.com/showsports.asp?ContentId=6981

## ఇవీ చూడండి
* ఆంధ్ర ప్రదేశ్ వెనుకబడిన కులాల జాబితా

వర్గం:కులాలు
యేర్కాడ్

**యేర్కాడ్** (Yercaud) తమిళనాడు రాష్ట్రంలో తూర్పు కనుమలలోని హిల్ స్టేషను. తమిళంలో 'యేరి' అంటే సరస్సు, 'కాడు' అంటే అడవి అని అర్ధం. ఇది బ్రిటిష్ వారి వేసవి విడుదుల్లో ఒకటి. ఇది సేలం జిల్లా లో సేలం పట్టణం నుండి 31 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్నది. ఇది సముద్ర మట్టానికి 1,500 మీటర్లు (4,920 అడుగులు) ఎత్తులో సర్వారాయన్ కొండల్లో దట్టమైన అడవీ ప్రాంతంలో ఉన్నది.

ఈ ప్రాంతపు అత్యున్నత ప్రదేశం సర్వారాయుని గుడి సుమారు 5,326 అడుగుల ఎత్తులో ఉన్నది. దీని పేరు మీద ఈ కొండ ప్రాంతాన్ని సర్వారాయుని కొండలు అన్నారు.

## చూడవలసిన ప్రదేశాలు
*యేర్కాడ్ సరస్సు: ఇది సుమారు 380 చ.కి.మీ. విస్తరించిన విశాలమైన మంచి నీటి సరస్సు. దీనిలో అన్ని రకాల బోటు షికార్ సౌకర్యం కలదు. సమీప కొండ చరియల్లో కాఫీ తోటలు, కమలా పండ్లు, పనస, జామ తోటలు ఉన్నాయి. చందనం, టేకు, ఏలకులు, మిరియాలు కూడా పెంచుతారు. ఇక్కడి కాఫీ తోటలు 1820 లో మొదటిసారిగా బ్రిటిష్ కలక్టర్ యం.డి.కాక్ బర్న్ ఆఫ్రికా నుండి తెచ్చి పెంచారట. 

*బొటానికల్ గార్డెన్: దీనిలో కొన్ని వందల రకాల మొక్కలు ఉన్నాయి. ఇందులోనే ఆర్కిడేరియమ్ కూడా ఏర్పాటుచేశారు. కలకత్తా, షిల్లాంగ్ తర్వాత మన దేశంలోని అతిపెద్ద ఆర్కిడేరియమ్ ఇది. పన్నెండేళ్ళకోసారి పుష్పించే అరుదైన కురింజి పూలు తో సహా అనేక రకాల పూలు ఇక్కడ కనిపిస్తాయి.
*కావేరీ అమ్మవారి సహిత సర్వారాయుని గుడి: ఇది స్థానిక కొండజాతివారికి చాలా పవిత్రమైనది. ప్రతి సంవత్సరం ఇక్కడ పెద్ద జాతర జరుగుతుంది. ఇది కొండ గుహలో ఉంటుంది ఇక్కడనుండి వున్న సొరంగం 500 కి.మీ.దూరం వెళ్ళి కర్ణాటకలో బయల్పడుతుంది

## విద్యాసంస్థలు
*మౌంట్ ఫోర్ట్ పాఠశాల
*సేక్రెడ్ హార్ట్ పాఠశాల
*క్రిష్టియన్ రిట్రీట్

## రాజకీయాలు
యేర్కాడ్ శాసనసభా నియోజకవర్గం (ST) సేలం లోక్‌సభ నియోజకవర్గంలోని భాగము.

## మూలాలు

*డా.సుచరితా కొసరాజు రచించిన ఈనాడు ఆదివారం 18 జనవరి 2009 ప్రచురించబడిన వ్యాసం ఆధారంగా....

వర్గం:తమిళనాడు
రాకీ పర్వతాలు

**రాకీ పర్వతాలు** : (ఆంగ్లం : **Rocky Mountains**), సాధారణంగా "రాకీలు" అని వ్యవహరింపబడుతాయి. ఈ పర్వత శ్రేణులు, ఉత్తర అమెరికా లోని పశ్చిమ భాగాన గలవు. వీటి పొడవు 4,800 కి.మీ. (3,000 మైళ్ళు). ఉత్తర భాగాన కెనడా లోని బ్రిటిష్ కొలంబియా, వద్ద నుండి ప్రారంభమై అ.సం.రా. లోని న్యూ మెక్సికో వరకూ సాగుతాయి. ఈ పర్వత శ్రేణులలో ఎత్తైన శిఖరము కొలరాడో లోని మౌంట్ ఎల్బర్ట్, దీని ఎత్తు సముద్ర మట్టానికి 14,440 అడుగులు (4,401 మీటర్లు). ఉత్తర అమెరికా పసిఫిక్ కార్డిల్లెరా ప్రాంతానికి చెందిననూ, పసిఫిక్ తీర శ్రేణుల కంటే భిన్నంగా వుంటాయి.

[thumb|300px|left|[:en:Boulder, Colorado|బౌల్డర్, కొలొరాడో నుండి రాకీ పర్వతాల దృశ్యం.]]

## ఇవీ చూడండి
* అ.సం.రా.ల రాకీపర్వత విధాన భౌగోళికం.
** కెనడాలోని రాకీలు
** దక్షిణ రాకీ పర్వతాలు.
*** కొలొరాడో పర్వత మార్గాలు
*** కొలొరాడో పర్వత శిఖరాలు
*** కొలొరాడో పర్వత శ్రేణులు
* రాకీ పర్వతాల భూగర్భ శాస్త్రము.
* రాకీపర్వతాల శిఖరాలు
* రాకీ పర్వతాల ఉప-అల్పైన్ ప్రాంతం
* ఉత్తర అమెరికా భౌగోళికం
* ఉత్తర అమెరికా భూగర్భ శాస్త్రము.
* పర్వతాల జాబితా
* లిటిల్ రాకీ పర్వతాలు

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

* U.S. Geological Survey website on the Rocky Mountains
* Headwaters News—Headwaters News—Reporting on the Rockies
* Colorado Rockies Forests ecoregion images at bioimages.vanderbilt.edu (slow modem version)
* North Central Rockies Forests ecoregion images at bioimages.vanderbilt.edu (slow modem version)
* South Central Rockies Forests ecoregion images at bioimages.vanderbilt.edu (slow modem version)

వర్గం:భూగోళశాస్త్రం
వర్గం:పర్వతాలు
వర్గం:ఉత్తర అమెరికా
వర్గం:కెనడా
భారవి

**భారవి** (ఆంగ్లం : **Bharavi**) (సా.శ. 6వ శతాబ్దం) ఒక సంస్కృత భాష కవి. ఇతడు తన మహాకావ్యం *కిరాతార్జునీయం* వలన ప్రసిద్ధుడయ్యాడు. మహాభారతానికి చెందిన ఈ కావ్య విషయం సంస్కృత భాషలో వ్రాశాడు. భారవి దక్షిణభారత దేశానికి చెందినవాడు. పశ్చిమ గంగ సామ్రాజ్యము నకు చెందిన దుర్వినిత, పల్లవ రాజైన సింహవిష్ణు కాలంలో ఈ కావ్యరచన గావించాడు.
## పుట్టు పూర్వోత్తరాలు
చాలా మంది సంస్కృత కవులలాగానే భారవి జీవిత విశేషాల గురించి కూడా చాలా కొద్ది సమాచారం మాత్రమే లభ్యమవుతోంది. క్రీ.పూ 634 సంవత్సరానికి చెందిన చాళుక్యుల శాసనంలో కాళిదాసు, భారవి పేరు పొందిన కవులుగా పేర్కొన్నారు.
8వ శతాబ్దానికి చెందిన కవి మాఘ, భారవిచే ప్రభావితుడయ్యాడని ప్రతీతి.
## రచనలు
ఆయన రాసిన రచనల్లో కిరాతార్జునీయం మాత్రమే లభ్యమవుతోంది. కానీ ఆ ఒక్క కావ్యంతోనే ప్రఖ్యాతి గాంచాడు.
## మూలాలు
* ఎన్‌సైక్లోపీడియా బ్రిటానికా.
## బయట లంకెలు
* భారవి వ్రాసిన కిరాతార్జునీయం(మల్లినాథసూరి ఘంటాపథ వ్యాఖ్యా సహితం) గ్రంథ ప్రతి

వర్గం:భారతీయ కవులు
వర్గం:సంస్కృత కవులు
కంచరి

**కంచరి** బి.సి.బి. గ్రూపులోని కులం. విశ్వబ్రాహ్మణ కులంలోని ఐదు కులవృత్తుల్లో `కంచరి' ఒకటి. 

## వృత్తి, సామాజిక జీవితం
గ్లాసు మొదలు గంగాళం వరకు వీరు తయారు చేస్తారు. ఎన్ని అధునాతన యంత్రాలు వచ్చినా ఈ రోజుకూ కంచరి వృత్తి కొనసాగుతోంది. పూర్వం వీరు తయారు చేసిన వస్తువులకు బాగా గిరాకీ ఉండేది. ఇంట్లోని వంటపాత్రల్లో ఎక్కువ భాగం ఇత్తడి, రాగితో చేసినవే వాడేవారు. అల్యూమినియం, స్టెయిన్‌లెస్‌ స్టీల్‌ పాత్రలు రాకతో వీరి వృత్తి దెబ్బతింది. ఇత్తడి, రాగి బిందెలు అటకెక్కాయి. ఉదయాన్నే నిద్ర లేవగానే రాగి చెంబులో నీళ్ళు తాగితే ఆరోగ్యం బాగుంటుందనేవారు ఉపయోగిస్తున్నారే తప్ప, రాగి, ఇత్తడి పాత్రల వాడకం బాగా తగ్గిపోయింది. వీటిని తోమి శుభ్రం చేయాలంటే పెద్ద చాకిరీ కనుక మహిళలు కూడా వీటిని కొనుక్కునేందుకు మక్కువ చూపట్లేదు. స్టీలు బిందెలు వాడుతున్నారు. 

శ్రీకాకుళంలో `బుడితి' అనే గ్రామం కంచర వృత్తికి అత్యంత ప్రాధాన్యతనిస్తోంది. కనుకనే `బుడితిత్తడి' అని అక్కడి ఇత్తడి వస్తువులకు పేరు. దాదాపు 250 కుటుంబాలు ఇదే వృత్తిపై ఆధారపడి జీవిస్తుంటాయి. రాష్ట్రవ్యాప్తంగా స్పోర్ట్స్ షాపులలో విక్రయిస్తున్న షీల్డులను వీరే సప్ప్లై చేస్తారు. సరికొత్త డిజైన్లతోపాటు ఫినిషింగ్‌ బాగా ఉంటుందనే పేరు వీరి వస్తువులకు ఉంది. 

అదే విధంగా వరంగల్‌ జిల్లాలోని `పెంబర్తి' కూడా ఇత్తడి వస్తువులకు ప్రసిద్ధి చెందింది. వీరు తయారు చేసే బిందెలకు ప్రత్యేకత ఉంది. ఎక్కడా జాయింట్‌ కనిపించకపోవటమే ఈ ప్రత్యేకత. ఇత్తడి రేకును హైదరాబాద్‌, వరంగల్‌, విజయవాడ, రాజమండ్రి వంటి తమకు దగ్గర ఉన్న సెంటర్లలోని మిల్లుల నుంచి తీసుకొచ్చి కావలసిన సైజులో కట్‌ చేసి వస్తువులు తయారు చేస్తారు. ఈ రేకుల్లో కూడా గేజ్‌ ఉంటుంది. కావలసిన మందం ఉన్న గేజ్‌ను ఎంపిక చేసుకునే అవకాశం ఉంది. ప్రధానంగా వస్తువు మన్నిక ఈ గేజ్‌పై ఆధారపడి ఉంటుంది. బిందెలు తయారు చేయాలంటే మూడు పార్టులుగా తయారు చేసి అతికిస్తారు. కానీ ఎక్కడా అతుకు కనిపించకుండా తమ పనితనాన్ని చూపిస్తారు. మూతి, మధ్య భాగం, కింది భాగాలను విడివిడిగా తయారు చేస్తారు. మధ్య భాగాన్ని డొలక అంటారు. ఈ డొలకకుపై భాగంలో మూతి, కింది భాగంలో అడుగును అతికిస్తారు. ఈ విడిభాగాలను అతకటానికి రవ్వను ఉపయోగిస్తారు. సత్తు, తగరం, ఇత్తడి కలిపి రవ్వను తయారు చేస్తారు. తయారైన ఇత్తడి వస్తువులను `మెట్నా'తో మెరుగుపెట్టి, సల్ఫర్‌తో కడిగి సంగడి (ఫినిషింగ్‌) పట్టి ఆయా వస్తువులను ధగధగమని మెరిపిస్తారు. అయితే రాగి వస్తువుల జాయింట్లు కూడా ఇత్తడి తో చేస్తారు. కనుక రాగిబిందెలు, ఇతర రాగి వస్తువుల తయారీలో ఈ జాయింట్లు స్పష్టంగా కనిపిస్తాయి. ఇత్తడి రేకులపై దేవతా మూర్తుల ప్రతిరూపాయలను చెక్కడం, లతలూ, పూల డిజైన్లతో అలంకరణలు చేస్తారు.
## ఇవీ చూడండి
* ఆంధ్ర ప్రదేశ్ వెనుకబడిన కులాల జాబితా
* కులాలు
## మూలాలు
*http://www.suryaa.com/showsports.asp?ContentId=7048

వర్గం:కులాలు
విపుల

**విపుల** తెలుగు మాసపత్రిక. దీని నినాదం విశ్వ కథా వేదిక. దీనిని 1978లో ఈనాడు రామోజీరావు ప్రారంభించాడు.  ఈ పత్రిక కథలు మాత్రమే ప్రచురిస్తుంది. వీటిలో కొన్ని ప్రపంచ భాషల, భారతీయ భాషల కథలకు తెలుగు అనువాదాలుతో పాటు నేరు తెలుగు కథలు ఉంటాయి. 2020 జూన్ నుండి రామోజీ ఫౌండేషన్ నిర్వహించే పత్రికలలో చేర్చబడి అంతర్జాలంలో ఉచితంగా అందజేయబడుతున్నది. 2021 మార్చి సంచికతో పత్రిక మూతపడింది.
## శీర్షికలు
*బ్రహ్మకేశాలు : మేనకా గాంధీ, యాస్మిన్ సింగ్ రచించిన 'బ్రహ్మాస్ హెయిర్' కు తల్లావజ్ఝుల పతంజలి శాస్త్రి అనువాదం.
*సింగినాదం కథలు : ఆదివిష్ణు
*కథా ముత్యం : సేకరణ, వివరణ: డా.అక్కిరాజు రమాపతిరావు. తెలుగు సాహితీవనంలో గుబాళించే మేలిమి ముత్యాల వంటి నిన్న మొన్నటి కథలను పాఠకుల కోసం సాహితీ విశేషాలతో సహా అందించే శీర్షిక.

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు పత్రికలు
వర్గం:మూతబడిన తెలుగు పత్రికలు
వర్గం:తెలుగు మాసపత్రికలు
వర్గం:రామోజీ గ్రూప్
ఌ

**ఌ** (**Ḷ**) తెలుగు వర్ణమాలలోని ఒక అచ్చు. ఇది బ్రాహ్మీ లిపిలోని  అక్షరం నుండి రూపాంతరం చెందింది. ఇది కన్నడ లిపిలోని **ಌ** కి సమానమైనది. తెలుగు లిపిలోని ఇతర అచ్చుల మాదిరిగానే "ఌ"కు సంపూర్ణ అక్షరంతో పాటు, దీనికి గుణింత రూపంకూడా ఉన్నది. అయితే ఈ అచ్చు గుణింత రూపం హల్లులను ఏ విధంగా తాకకుండా, రూపాంతరం చేయకుండా, హల్లు క్రింద వ్రాయబడుతుంది. దేవనాగరిలో **ऌ** కలిగిన సంస్కృత పదాలను తెలుగులో వ్రాసేందుకు ఇది తెలుగు లిపిలో చేర్చబడిందని భావిస్తారు.

## ఉదాహరణలు
క్లుప్తము అనే పదము యొక్క అసలు రూపం కౢప్తము అని కకు  ఌ గుణింతం జేర్చి వ్రాయబడేది। కాలక్రమేణా ఈ వాడుక మూలపడింది. ఆంగ్లములో ఈ శబ్దం యొక్క వాడకము అధికము. కౢప్తములో వచ్చెడి 'కౢ'ను ఆంగ్ల పదము  వంటి పదాలలో గమనించవచ్చు.

## యూనీకోడు

* యూనీకోడు - ఌ  
* కోడు పాయింటు - U+0C0C   
* గుణింతం - ౢ   
* గుణింతం కోడుపాయింటు - U+0C62 

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు అక్షరాలు
తమ్మలి

**తమ్మలి** : అనగా ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ రాష్ట్రాలలో, వెనుకబడిన తరగతులలో డి - గ్రూపునకు  చెందిన ఒక శాఖ. తమ్మలి వారు శివాలయాల్లో శివుడికి అర్చనలు అభిషేకములు శివకళ్యాణములు నిర్వహిస్తూ ఉండేటువంటి ఆదిశైవ బ్రాహ్మణులు. వీరి స్వశాఖ ----శైవాగమ శాస్త్రం. వీరు ముందుగా స్మశాఖను అధ్యయనం

## చరిత్ర - సామాజిక జీవనం
వారు దేవాలయాలలో స్వార్థ, పరార్థ పూజలనువేదపారాయణరదారులుగా కారం కొనసాగించేవా.వీరు ఈ శాఖ వారు తమిళనాడు నుంచి వలస పోయి వచ్చి తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రాంతములలో శివాలయాలలో అర్చకత్వం చేస్తూ స్థిర పడటం చేత ........తమిళనాడు నుంచి వచ్చారు కావున తమిళ అయ్యంగార్లు అనే నామధేయంతో ఉంటూ కాలక్రమములో తమ్మలి వారుగా పిలవబడ్డారు. రు. కర్షణాది ప్రతిష్ఠాంతము, ప్రతిష్ఠాది ఉత్సవాం తము, ఉత్సవాది ప్రాయశ్చిత్తాంతము... వంటి పూజాకలాపాలను నిర్వహించేవారు. శివార్చకులని, వివద్విజులని, స్థాపకులని, శివాచార్యులని, దీక్షితులని, తమ్మళులని కూడా అంటారు. పూర్వం తమిళప్రాంతం నుంచి వలస వచ్చిన `తమ్మళి' కులస్థులు తెలుగు నేలపై స్థిరపడ్డారు. కనుకనే వీరిని తమ్మళులు, తంబళులు అని పిలిచేవారు. కాలక్రమేణా వీరు తమ్మళిలు అయ్యారు. శివుని ఆజ్ఞలేనిదే చీమ అయినా కుట్టదనేది వీరి భావన. ఇప్పటి తరంలోని తమ్మళివారిని చూపించి వీరు తమిళ ప్రాంతపు వారంటే ఎవ్వరూ నమ్మరు కూడా. వీరి కట్టూ బొట్టూ, ఆచార వ్యవహారాలు, మాట్లాడే తీరు... అన్నీ తెలుగుదనమే..

## వృత్తి
దేవాలయాలలో పూజలు అదేవిధంగా వైదిక స్మార్త పూజలు అర్చకులుగా గ్రామ పురోహితులు

## రిజర్వేషన్లు - ఉద్యమాలు
వైష్ణవ ఆలయాల్లోని అర్చకులు కూడా తమ్మలి వారికిచ్చిన రిజర్వేషన్‌ తమకూ వర్తింప చేయాలని కోర్టుకు వెళ్ళారు. పైగా తెలంగాణ ప్రాంతం మినహా మిగతా ప్రాంతా లలో తమ్మలి కులస్థులు లేరని అన్నారు. ఇందుకు ప్రభుత్వం స్పందించి 1997లో జీఓ నెం 20 విడుదల చేసింది. దీని ప్రకారం నల్గొండ, మహబూబ్‌నగర్‌, కరీంనగర్‌, ఆదిలాబాద్‌, నిజామాబాద్‌ జిల్లాలోని తమ్మలి వారికే రిజర్వేషన్‌ వర్తిస్తుం దనీ, రాష్ర్టంలోని మిగతా జిల్లాలలో నివసిస్తున్న తమ్మలి వారికి బిసి రిజర్వేషన్‌ వర్తించదని స్పష్టం చేసింది. తమ్మలివారు కోర్టును ఆశ్రయించటంతో స్టేటస్‌కో ఇవ్వటం జరిగింది. కనుక రాష్ర్ట వ్యాప్తంగా ఉన్న తమ్మళిలు ప్రస్తుతం రిజర్వేషన్‌ పొందగలుగుతున్నారు. కులవృత్తి దెబ్బతిన్నా, మరోవైపు కోర్టులో రిజర్వేషన్‌పై వ్యాజం నడుస్తున్నా, ఆదాయం వచ్చినా రాకపోయినా శైవాలయాల్లో సేవలు చేస్తూ కాలం గడుపుతున్నారు. పుట్టుస్వామి కమిషన్‌ ఎటువంటి సర్వే జరపక గుడ్డిగా తమ్మళి కులంవారు ఐదు జిల్లాలలోనే ఉన్నారని ప్రభుత్వానికి నివేదిక సమర్పించటం సమంజసం కాదంటున్నారు.
తమ సామాజిక వర్గానికి చెందిన వారందరికి‚ ఒకే ఇంటిపేరు ఉన్నప్పటికీ కులధ్రువీకరణ పత్రాలు మంజూరు చేసే అంశంలో అధికారులు వివక్ష చూపుతున్నారని వీరి మరోబాధ.

## ఇవీ చూడండి
* ఆంధ్ర ప్రదేశ్ వెనుకబడిన కులాల జాబితా
* కులాలు

## మూలాలు
*https://websitenew.tspsc.gov.in/preview/UFJFU1NOT1RFLzE1LUcuTy5Ncy5Oby4wMywwOTA5MjAyMDIwMjIwNTA2MTE0NjA0LnBkZg==r95v17a0y2d8i13v 
*http://www.suryaa.com/showsports.asp?ContentId=7122

వర్గం:కులాలు
అక్షతలు

thumb|అక్షింతలు, మంగళసూత్రం
**అక్షతలు** లేదా **అక్షింతలు** నీటితో తడిపిన బియ్యము. క్షతములు కానివి అక్షతలు అని అర్ధము. భగ్నముగాని బియ్యమును అక్షతలు అంటారు. నిండు గింజలైన అక్షతల వలె మీ జీవితము కూడా భగ్నము కాకుండా ఉండాలని నిండు నూరేళ్ళు జీవించాలని చెప్పడానికి సంకేతంగా అక్షతలను ఉపయోగిస్తాము. పెద్దలు పిన్నలను ఆశీర్వదించేటప్పుడు గాని, పూజాదికములందు గాని, వివాహోపనయనములందు గాని వాడుట హిందూ ఆచారము.
## శాస్త్రీయత
బియ్యము చంద్రునికి చెందిన ధాన్యము. మనః కారకుడైన చంద్రుడి ప్రభావం బియ్యంపై ఉంటుంది. మానవుని దేహం ఓ విద్యుత్ వలయం. ఆశీర్వదించేవారు చేతిలోకి బియ్యం తీసుకోగానే వారిలోని విద్యుత్ బియ్యానికి అందుతుంది.

ఆశీర్వాదించే వారికి చర్మవ్యాధులు ఉంటే ఆ ప్రభావం కూడా ఆశీర్వాదం తీసుకునే వారిపై పడుతుంది. అందుకే క్రిమిసంహరకమైన పసునుని కలిపి, కేవలం విద్యుత్ మాత్రమే స్వీకరించేలా చేసి పసుపు కలిపిన బియ్యాన్ని అనగా అక్షింతలనిచ్చి ఆశీర్వదించమంటారు.

పసుపు లేదా కుంకుమ గానీ, కలపని అక్షింతలను పూజాకార్యక్రమాల్లో గానీ, శుభకార్యల్లోగానీ వాడరు.

అక్షింతలు మూడు రకాలు:
# హరిద్రాక్షతలు: పసుపు కలిపిన బియ్యం: వీటిని పూజకు, ఆశీర్వదించేటప్పుడు ఉపయోగిస్తారు
# రక్షాక్షతలు: పసుపు సున్నము కలిపిన బియ్యం
# శ్వేతాక్షతలు: ఏమీ కలపని తెల్లని బియ్యం : అశుభకార్యాలకు ఉపయోగించునవి

## సూచికలు

వర్గం:హిందూ సాంప్రదాయాలు
మదర్ ఇండియా (హిందీ సినిమా)

**మదర్ ఇండియా** (ఆంగ్లం : ***Mother India***) (హిందీ: भारत माता, ఉర్దూ: بھارت ماتا) (తెలుగు: భారత్ మాతా), ఒక 1957 బాలీవుడ్ సినిమా, మహబూబ్ ఖాన్ చే దర్శకత్వం వహించబడినది. దీనిలో నటీనటులు నర్గిస్ దత్, సునీల్ దత్, రాజేంద్ర కుమార్, రాజ్ కుమార్. ఈ సినిమా 1958 లో అకాడమీ అవార్డు, ఉత్తమ విదేశీ భాషా చిత్రం కొరకు నామినేట్ చేయబడినది.

మహబూబ్ ఖాన్ 1940లో *[[:en:Aurat (1940 film)|ఔరత్]]* (స్త్రీ) అనే చిత్రం నిర్మించాడు, దాని ఆధారంగానే 1957లో 'మదర్ ఇండియా' అనే ఈ చిత్రం నిర్మించాడు. 
## చిత్ర కథావస్తువు
భారతదేశపు గ్రామ పరిసరాలను ప్రతిబింబించే చిత్రం. ఇందులో భారతీయ సగటు స్త్రీ, తన కుటుంబంకోసం, తన పిల్లలకోసం పడే పాట్లను చక్కగా చిత్రీకరించడమైనది.

రాధా (నర్గిస్) శ్యాము (రాజ్ కుమార్) నవీన దంపతులు, వీరి వివాహం కొరకు రాధ అత్త, ఓ వడ్డీవ్యాపారి 'సుఖీలాల్' వద్ద 500 రూ. అప్పు తీసుకుంటుంది. ఆ అప్పును తీర్చమని సుఖీలాల్ బలవంతం చేస్తూ పంచాయితీ పెడతాడు. పంచాయితీ వడ్డీవ్యాపారి పక్షానే తీర్పు ఇస్తుంది. అప్పు తీర్చేందుకు శ్యాము, రాధ, తమ పొలంలో పండే పంటలో మూడు వంతులు వడ్డీ రూపేణా ఇవ్వాలని తీర్మానం జరుగుతుంది.

పేదరికం, పంటలు సరిగా పండక పోవడం, గ్రామసీమలోని పేదరికాన్ని, వడ్డీవ్యాపారస్తుల మానవతావిహీనత్వాన్ని, పంచాయతీల కఠోరత్వాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది. అప్పుతీర్చలేని శ్యామూను చూసి అందరూ అవహేళణ చేస్తారు, ఈ అవహేళణను భరించలేక శ్యాము ఊరు విడిచి వెళ్ళిపోతాడు. శ్యాము తల్లి మరణిస్తుంది. రాధ తన ఇద్దరు బిడ్డలతో పస్తులతో కఠోర జీవితాన్ని అనుభవిస్తుంది. సుఖీలాల్ రాధను వివాహమాడమని కోరతాడు, రాధ తనను 'అమ్ముకోన'ని నిరాకరిస్తుంది. ఈ విపత్తులోనే, ఇంకో విపత్తు దాపురిస్తుంది. తుఫాను భీబత్సాన్ని సృష్టిస్తుంది, ఈ విపత్తులో గ్రామవాసులంతా వలస వెళతారు. కాని రాధ అభ్యర్థనపై గ్రామ పునర్నిర్మాణానికి పూనుకుంటారు.

రాధ తనతో మిగిలిన ఇద్దరు కుమారులు బిర్జూ(సునీల్ దత్), రాము ( రాజేంద్ర కుమార్ ) తో జీవనం సాగిస్తుంది. కుమారులు యౌవనులవుతారు, కథ అనేక మలుపులు తిరుగుతుంది. రాము ఓ ఇంటి వాడవుతాడు, బిర్జూ సుఖీలాల్ పట్ల విద్వేషి అవుతాడు. సుఖీలాల్ కుమార్తె వివాహం రోజున బిర్జూ సుఖీలాల్ ను చంపుతాడు, పెళ్ళికుమార్తెను బలవంతంగా తీసుకెళ్లడానికి ప్రయత్నించినపుడు, సగటు భారతనారియైన రాధ, బిర్జూ విఘాతానికి వ్యతిరేకియై, బిర్జూని కాల్చి చంపుతుంది. ఆవిధంగా ఓ పెండ్లికుమార్తె జీవితాన్ని కాపాడి మానవత్వాన్ని సగర్వంగా ప్రకటిస్తుంది.

## నటవర్గం
*నర్గిస్ దత్ ... రాధ 
*సునీల్ దత్ ... బిర్జూ 
*రాజేంద్ర కుమార్ ... రాము 
*రాజ్ కుమార్ ... శ్యాము (రాధ భర్త) 
*కన్హయ్యాలాల్ ... సుఖీలాలా 
*జిల్లూమా 
*కుంకుం ... చంపా 
*చంచల్  
*షీలా నాయక్ ... కమల 
*ముక్రీ ... శంభు 
*సిద్దీఖీ  
*రాం శాస్త్రి 
*ఫకీర్ ముహమ్మద్

## స్పందన
* ఈ చిత్రం ఆకాలంలో 4 కోట్ల రూపాయల వ్యాపారం చేసింది. ఈ చిత్రం నిర్మించిన 3 సం.ల తరువాత మొఘల్ ఎ ఆజం (1960) దీనిని అధిగమించింది.

## అవార్డులు, నామినేషన్లు
* అకాడమీ అవార్డు, ఉత్తమ విదేశీ భాషా చిత్రం: నామినేషన్ 
* జాతీయ ఉత్తమ హిందీ సినిమా
* Karlovy Vary International Film Festival: *Best Actress*: నర్గిస్ దత్
* Filmfare Best Movie Award
* Filmfare Best Director Award: Mehboob Khan
* Filmfare Best Actress Award: నర్గిస్ దత్
* Filmfare Best Cinematographer Award: ఫరెదూన్ ఇరానీ
* Filmfare Best Sound Award: R. Kaushik

## ఇతర భాషలలో
1971 లో తెలుగు భాషలో బంగారు తల్లి అనే పేరుతో రీమేక్ చేసారు.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* Background Information on Mother India published in the Internationalist Review
* Mother India - The Cinema of Mehboob Khan

వర్గం:హిందీ సినిమాలు
వర్గం:అకాడమీ పురస్కారాలు
యూరీ గగారిన్

**యూరీ గగారిన్** గా పేరు గాంచిన **యూరీ అలెక్సెయెవిచ్ గగారిన్** (ఆంగ్లం : **Yuri Alexeyevich Gagarin**) (రష్యన్ భాష Юрий Алексеевич Гагарин ) (మార్చి 9, 1934 - మరణం మార్చి 27, 1968)  ఒక సోవియట్ వ్యోమగామి. రష్యన్లు ఇతడిని సోవియట్ హీరోగా పరిగణిస్తారు. 1961 ఏప్రిల్ 12 న, అంతరిక్షంలోకి వెళ్ళిన మొట్టమొదటి మానవుడిగా చరిత్రపుటలకెక్కాడు, అలాగే మొదటి సోవియట్ కూడానూ. భూమి చుట్టూ కక్ష్యలో పరిభ్రమించినవాడుగానూ రికార్డులకెక్కాడు. అంతరిక్షంలోకి ప్రయాణించినందుకు, ప్రపంచంలోని అనేక దేశాలు, పతకాలు, బహుమానాలు ఇచ్చి, ఇతడిని గౌరవించాయి.

[thumb|180px|గగారిన్ తన [:en:space suit|అంతరిక్ష దుస్తులలో]]

## అంతరిక్ష యాత్ర
ఏప్రిల్ 12 1961 న, గగారిన్, అంతరిక్షంలో ప్రవేశించిన మొట్టమొదటి మానవుడిగా నమోదయ్యాడు. ఇతడు ప్రయాణించిన అంతరిక్ష నౌక *వోస్టోక్ 3KA-2* (వోస్టోక్ 1). అంతరిక్షంలో ఇతడి మొదటి మాట సంకేతం 'కెడ్ర్' (సెడార్; (రష్యన్ : Кедр). తన ప్రయాణంలో ప్రసిద్ధ గీతం "ద మదర్ ల్యాండ్ హీయర్స్, ద మదర్ ల్యాండ్ నోస్" అంతరిక్షంలో పాడాడు. (రష్యన్ భాష "Родина слышит, Родина знает"). 

ఆ కాలంలో మీడియాలో గగారిన్ వ్యాఖ్య గురించి ఓ వార్త సంచలనాన్ని సృష్టించింది. "నేను యే దేవుడినీ ఇక్కడ చూడడం లేదు" అని గగారిన్ అంతరిక్షంలో అన్నట్టు కథనం. కానీ, అంతరిక్ష నౌకలో 'వెర్బాటిమ్ రికార్డర్' లో అలాంటి వ్యాఖ్యలు గాని శబ్దాలు గాని లేవు. 

## మరణం
గగారిన్ వ్యోమగాముల శిక్షణా స్థలి స్టార్ సిటీ లో ఉప-శిక్షణాధికారిగా నియమితుడయ్యాడు. అదే సమయంలో ఇతను ఫైటర్ పైలట్ గా తిరిగి అర్హతపొందేందుకు ప్రయత్నించసాగాడు. మార్చి 27 1968, చకలోవ్‌స్కీ ఎయిర్ బేస్ నుండి శిక్షణా విమానంలో ఎగురుతూ వుండగా, ఇతను, ఇతని శిక్షకుడు వ్లాదిమీర్ సెరిఓజిన్ మిగ్ -15UTI విమానం కిర్జాచ్ పట్టణం వద్ద కూలిపోయి మరణించారు. వీరిరువురినీ రెడ్ స్క్వేర్ లోని క్రెమ్లిన్ గోడలు లో ఖననం చేసారు.

## ఇవీ చూడండి
* సోవియట్ అంతరిక్ష కార్యక్రమం
* అంతరిక్ష దౌడు
* యూరీ రాత్రి
* సోవియట్ అంతరిక్ష కార్యక్రమం - ఆరోపణలు
* కాస్మోనాట్ యూరీ గగారిన్ - స్పేస్ కంట్రోల్-మానిటరింగ్ షిప్

## మూలాలు

* 
* 

## బయటి లింకులు

* Yuri Gagarin - The First to Fly 
* Gagarin's photos
* Obituary, NY Times, 28 March 1968 ''Yuri Gagarin Killed As Test Plane Falls''
* Юрий Гагарин. Дорога в космос&nbsp;— his book in Russian (HTML)
* Photo, Audio and Video with Yuri Gagarin, online version of CD created to his 70th anniv. on the homepage of Russian state archive for scientific-technical documentation (RGANTD).
* Article in online Encyclopedia of cosmonautics A lot of information about the first human's flight to space.
* Gagarin's flight 3D visualization&nbsp;— contains the real record of his conversation with the Earth during the spaceflight
* Annotated transcript of Gagarin's radio conversations with ground stations, starting 2hrs (4:10 UTC) before launch
* Gagarin&nbsp;— detailed biography at Encyclopedia Astronautica
* List (with photos) of Gagarin statues 
* 11 minutes long interview of Yuri Gagarin by The Finnish Broadcasting Company in 1961 
* Yuri's Night - ప్రపంచ అంతరిక్ష పార్టీ

వర్గం:వ్యోమగాములు
వర్గం:1934 జననాలు
వర్గం:1968 మరణాలు
వర్గం:సోవియట్ యూనియన్