యానా, భారతదేశం

**యానా** భారతదేశం, కర్ణాటక రాష్ట్రం, ఉత్తర కన్నడ జిల్లాలోని మలెనాడు ప్రాంతంలో, కట్గల్ శ్రేణి అడవులలో ఉన్న ఒక పర్యాటక కేంద్రం. యానా ప్రపంచంలోని అత్యధిక వర్షపాతం నమోదయ్యే గ్రామాలలో ఒకటి. ఇది కర్ణాటకలో అత్యంత పరిశుభ్రమైన గ్రామం, భారతదేశంలో రెండవ అత్యంత పరిశుభ్రమైన గ్రామం. గ్రామం వద్ద ఉన్న రెండు సహజసిద్దమైన రాతి ఆకృతులు పర్యాటక ఆకర్షణలు. వీటిని రెండు మార్గాల ద్వారా సులభంగా చేరుకోవచ్చు. ఒకటి కుమటా-సిర్సి రహదారి నుండి సమీప రోడ్డు మార్గం వరకు వచ్చి అక్కడ నుండి దట్టమైన అడవుల గుండా  చిన్న ట్రెక్కింగ్ చేయడం, మరొకటి సిర్సి-అంకోలా రహదారి నుండి రావడం.

యానాలో భైరవేశ్వర శిఖరం, మోహిని శిఖరం అని పిలువబడే రెండు భారీ రాతి పర్వతాలు ఎంతో ప్రసిద్ధి చెందాయి. ఈ భారీ శిలా పర్వతాలు నల్లటి, స్పటికాకార సున్నపురాయితో ఏర్పడ్డాయి. భైరవేశ్వర శిఖరం  ఎత్తులో ఉండగా, దానికంటే చిన్నదైన మోహిని శిఖరం  ఎత్తులో ఉంది. భైరవేశ్వర శిఖరం కింద ఉన్న గుహాలయంలో స్వయంభు లింగం ఏర్పడటం వల్ల యానా పుణ్యక్షేత్రంగా కూడా ప్రసిద్ధి చెందింది. లింగంపై పైకప్పు నుండి నీరు చుక్కలుగా పడుతుండటం ఈ గుహాలయ ప్రత్యేకత.

ఇక్కడ శివరాత్రి సమయంలో ఇతర ఉత్సవాలతో పాటు రథోత్సవం జరుగుతుంది. ఈ ప్రదేశం, దాని చుట్టుపక్కల ఉన్న కొండలు నిత్యం పచ్చగా ఉండే అడవులకు ప్రసిద్ధి.

## భౌగోళిక స్వరూపం
దట్టమైన అడవులు, వాగులతో చుట్టుముట్టబడిన రెండు ఏకశిలలు లేదా కొండలు యానా గ్రామ సమీపంలోని ప్రాంతంలో ఎత్తుగా కనిపిస్తాయి. ఇవి దక్షిణ భారతదేశంలోని పశ్చిమ కనుమలలో ఉన్న సహ్యాద్రి పర్వత శ్రేణిలో భాగం. ఇవి యానాకు, మొత్తం పర్వత శ్రేణికి ఒక ప్రత్యేకమైన గుర్తింపును ఇస్తాయి. మొదటి రాతి కొండ అయిన భైరవేశ్వర శిఖరంలో, గుహలోకి వెళ్ళడానికి రాతి ముఖద్వారంలో  వెడల్పు గల రంధ్రం ఉంది. గుహ లోపల దుర్గాదేవి అవతారమైన 'చండిక' కాంస్య విగ్రహం ఉంది. గుహలో స్వయంభు ("స్వయంగా వెలసిన") శివ లింగం ("శివుని చిహ్నం") ఉంది. దీనిపై సొరంగం పైకప్పు నుండి ఊట నీరు చుక్కలుగా పడుతుంది. ఇది చండిహోలే అనే చిన్న వాగుగా బయటకు వచ్చి, చివరకు ఉప్పినపట్టణ వద్ద అఘనాశిని నదిలో కలుస్తుంది. స్థానిక ప్రజలు దీనిని నది ఆవిర్భావంగా, *గంగోద్భవ* (గంగ ఉద్భవించడం)గా భావిస్తారు. 3 కి.మీ పరిధిలో సుమారు 61 సున్నపురాయి రాతి నిర్మాణాలు ఉన్నాయి, వీటిలో రెండు చెప్పుకోదగ్గ పరిమాణంలో ఉన్నాయి.

గుహలో శివలింగం సహజ సృష్టిని, సున్నపురాయి నిర్మాణాలలో స్టాలక్టైట్స్, స్టాలగ్మైట్స్ ఏర్పడే భౌగోళిక ప్రక్రియగా శాస్త్రవేత్తలు పేర్కొంటారు. సిమెంట్ ఫ్యాక్టరీ వంటి పరిశ్రమల కోసం ఈ రాళ్లను ఉపయోగించుకోవాలనే ప్రతిపాదన ఉండేది.

సుమారు 8 కి.మీ దూరంలో ఉన్న విభూతి జలపాతం ("విభూతి" అంటే "బూడిద") కూడా పర్యాటకులను ఆకర్షిస్తుంది. మూడవ మలుపులో నీరు మూడు పాయలుగా విడిపోయి బూడిదను పోలి ఉండటం వల్ల దీనికి ఆ పేరు వచ్చింది.

## చరిత్ర
ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీకి చెందిన బ్రిటిష్ అధికారి ఫ్రాన్సిస్ బుకానన్-హమిల్టన్, 1801లో ఈ ప్రదేశాన్ని సర్వే చేశారు. ఆ సమయంలో, ఆయన నివేదికల ప్రకారం, ఈ ప్రదేశంలో, చుట్టుపక్కల పది వేలకు పైగా జనాభా ఉండేది. సంవత్సరాలు గడిచేకొద్దీ, ప్రజలు తమ వృత్తుల కోసం ఇతర ప్రాంతాలకు వలస వెళ్ళారు. ప్రస్తుతం, ఇక్కడ పూజారి కుటుంబంతో సహా కొన్ని కుటుంబాలు మాత్రమే నివసిస్తున్నాయి. 16 కి.మీ ట్రెక్కింగ్‌తో, 20వ శతాబ్దంలో యానా ట్రెక్కర్లకు ఇష్టమైన ప్రదేశంగా ఉండేది. నమ్మూర మందార హూవే అనే ప్రసిద్ధ కన్నడ చలనచిత్రం ఇక్కడ చిత్రీకరించబడిన తర్వాత, సులభంగా చేరుకోవడానికి అనువైన రోడ్డు వేయడంతో ఈ ప్రదేశం ప్రసిద్ధి చెందింది. ప్రతి వారం వేలాది మంది పర్యాటకులను ఆకర్షిస్తోంది.

## పురాణం

హిందూ పురాణాలు ఈ ప్రదేశాన్ని అసుర లేదా రాక్షస రాజు భస్మాసురుని జీవితంలోని ఒక సంఘటనతో ముడిపెడతాయి. భస్మాసురుడు కఠోర తపస్సు చేసి శివుని నుండి వరం పొందాడు. ఈ వరం ప్రకారం భస్మాసురుడు ఎవరి తల మీద చేయి పెడితే వారు కాలి బూడిద (భస్మం) అవుతారు. తన శక్తులను పరీక్షించుకోవడానికి, భస్మాసురుడు తన పోషకుడైన శివుని తలపైన చేతులు పెట్టాలనుకున్నాడని కథనం. అతను శివుణ్ణి వెంబడించాడు, దీనితో శివుడు భయపడి శ్రీ మహావిష్ణువు సహాయం కోరడానికి తన స్వర్గ నివాసం నుండి భూమికి వచ్చాడు. విష్ణువు శివునికి సహాయం చేయడానికి, మోహిని అనే అందమైన యువతి రూపం దాల్చి, తన అందంతో భస్మాసురుని ఆకర్షించింది. మోహిని పట్ల ఆకర్షితుడైన భస్మాసురుడు, ఆమె పెట్టిన నృత్య పోటీకి అంగీకరించాడు.

నృత్య పోటీ సమయంలో, మోహిని తెలివిగా తలపై చేయి ఉంచి నృత్య భంగిమ ("పోజ్") చేసింది. ఈ చర్య తీవ్రతను గ్రహించకుండా, రాక్షస రాజు కూడా తన తలపై చేయి ఉంచుకుని, తన చేతుల మంటతోనే మరణించి, బూడిదగా మారాడు. ఈ చర్య సమయంలో వెలువడిన మంటలు ఎంత తీవ్రంగా ఉన్నాయంటే యానా ప్రాంతంలోని సున్నపురాయి నిర్మాణాలు నల్లగా మారిపోయాయని నమ్ముతారు. ఈ ప్రాంతంలోని రెండు పెద్ద రాతి నిర్మాణాల చుట్టూ కనిపించే వదులుగా ఉన్న నల్ల మట్టి లేదా బూడిదను, మంటల కారణంగా, భస్మాసురుని మరణం వల్ల ఏర్పడిన బూడిదగా భక్తులు ఈ పురాణానికి నిదర్శనంగా పేర్కొంటారు. ఈ సంఘటన ఆధారంగా రెండు కొండలకు పేర్లు పెట్టారు: ఎత్తైన శిఖరం భైరవేశ్వర శిఖరం ("శివుని కొండ"), కొన్ని మెట్లు దిగువన ఉన్న చిన్న శిఖరం మోహిని శిఖరం ("మోహిని కొండ"). ఇక్కడ పార్వతి దేవి విగ్రహం ఉంది. సమీపంలో అనేక ఇతర చిన్న గుహలు కూడా ఉన్నాయి. పరిసరాల్లో ఒక గణేశ ఆలయం కూడా ఉంది.

## పండుగ
మహా శివరాత్రి సందర్భంగా ఇక్కడ 10 రోజుల పాటు వార్షిక ఉత్సవాలు జరుగుతాయి. ఈ సమయంలో, ఈ ప్రదేశానికి (భైరవ క్షేత్రం అని పిలుస్తారు) తీర్థయాత్రకు వచ్చే భక్తులు (సుమారు 10,000 మంది ఉంటారని అంచనా), స్నాన ఆచారాల తర్వాత, గుహలోని ఊట నుండి పవిత్ర జలాన్ని సమీపంలోని గోకర్ణ పట్టణానికి తీసుకువెళతారు. అక్కడ మహాబలేశ్వరుని మహా మస్తక అభిషేకం (పూజించే దైవం విగ్రహంపై ద్రవాలను పోయడం) నిర్వహిస్తారు. దీనివల్ల *భక్తులు పూజ కోసం గోకర్ణానికి పరుగులు తీస్తుంటే, ఆ ఊరి ప్రజలు అదే పని కోసం యానాకు వెళతారు!* అనే నానుడి వచ్చింది. గతంలో కన్నడలో *సొక్కిద్దవను యానక్కె హోగుత్తానె, రొక్కద్దవను గోకర్ణక్కె హోగుత్తానె* అనే సామెత కూడా ఉండేది. దీనర్థం: *ధైర్యం, పట్టుదల ఉన్నవాడు యానా వెళ్తాడు, డబ్బు సంచులు ఉన్నవాడు గోకర్ణం వెళ్తాడు*.

## ప్రత్యేక రక్షణ హోదా కోసం విన్నపాలు

ఉత్తర కన్నడలో చారిత్రక, ప్రధాన పర్యాటక కేంద్రంగా ఉన్నందున యానాను జాతీయ ప్రకృతి వారసత్వ ప్రదేశంగా ప్రకటించాలని ఈ ప్రాంత ప్రజలు అభిప్రాయపడ్డారు. ఈ ప్రదేశం సహ్యాద్రి పర్వత శ్రేణి జీవవైవిధ్య హాట్‌స్పాట్‌గా కూడా పరిగణించబడుతుంది, కాబట్టి జీవవైవిధ్య పరిరక్షణ చట్టం 2002 ప్రకారం ఈ ప్రాంతాన్ని రక్షించాలని సూచించారు.

## రవాణా
యానా గ్రామాన్ని కలిపే జాతీయ రహదారి 17 (NH 17)లో రోడ్డు దూరాలు: కుమటా - , సిర్సి - , గోకర్ణ - , హుబ్బళ్ళి - , మంగళూరు - . సమీప రైల్వే స్టేషన్ కుమటాలో, సమీప విమానాశ్రయం హుబ్లీలో ఉన్నాయి. బెంగళూరు నుండి సిర్సి మీదుగా - జాతీయ రహదారి 4 (NH-4) ద్వారా  దూరం ఉంటుంది. యానాకు వెళ్ళడానికి కుమటా లేదా సిర్సి నుండి ఉత్తమ మార్గం. హైవేపై ఈ రెండు పట్టణాల మధ్య కతగల గ్రామం దగ్గర రోడ్డు మలుపు ఉంటుంది. వడ్డి ఘాట్ మీదుగా దేవనహళ్లి, మత్తిఘట్ట ద్వారా యానా నుండి సిర్సి చేరుకోవడానికి ప్రత్యామ్నాయ మార్గం కూడా ఉంది. దట్టమైన అడవిలో ఒకే లేన్ రహదారిని నిర్మించారు, ఇది ట్రెక్కింగ్ దూరాన్ని  తగ్గిస్తుంది, ఎక్కువ మంది పర్యాటకులను ఆకర్షిస్తోంది.

## మూలాలు

వర్గం:కర్ణాటకలో పర్యాటక ఆకర్షణల జాబితాలు
వర్గం:కర్ణాటకలో పురావస్తు ప్రదేశాలు
వర్గం:కర్ణాటకలోని శివాలయాలు
వర్గం:కర్ణాటకలోని హిందూ గుహా ఆలయాలు