నోబెల్ బహుమతి గ్రహీతలు

270x270px|2012 నోబెల్ గ్రహీతలు – ఆల్విన్ E. రోత్, బ్రియాన్ కోబిల్కా, రాబర్ట్ J. లెఫ్‌కోవిట్జ్, డేవిడ్ J. వైన్‌ల్యాండ్, సెర్జ్ హరోచే – వేడుకలో తీసిన చిత్రం|alt=2012 నోబెల్ గ్రహీతలు – ఆల్విన్ E. రోత్, బ్రియాన్ కోబిల్కా, రాబర్ట్ J. లెఫ్‌కోవిట్జ్, డేవిడ్ J. వైన్‌ల్యాండ్, సెర్జ్ హరోచే – వేడుకలో తీసిన చిత్రం|thumb

నోబెల్ బహుమతులు (రాయల్ స్వీడిష్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్, స్వీడిష్ అకాడమీ, కరోలిన్స్కా ఇన్స్టిట్యూట్ , నార్వేజియన్ నోబెల్ కమిటీ ప్రతి సంవత్సరం రసాయన శాస్త్రం, భౌతిక శాస్త్రం, సాహిత్యం,శాంతి,శరీరధర్మ శాస్త్రం లేదా వైద్య రంగాలలో విశేష కృషి చేసిన వ్యక్తులుకు,సంస్థలకు ప్రదానం చేస్తాయి. ఆ రంగాలలో నోబెల్ బహుమతులు ఇచ్చే సంప్రదాయం 1895 ఆల్ఫ్రెడ్ నోబెల్ వీలునామా ద్వారా ఏర్పడింది. వీలునామాలో ఈ అవార్డుల ఎంపిక నోబెల్ ఫౌండేషన్ నిర్వహించాలని నిర్దేశించింది. ఆల్ఫ్రెడ్ నోబెల్ జ్ఞాపకార్థం అదనపు బహుమతిని 1968లో స్వెరిజెస్ రిక్స్‌బ్యాంక్ (స్వీడన్ సెంట్రల్ బ్యాంక్ ) ఆర్థిక రంగంలో విశిష్ట సేవలందించినందుకు ఏర్పాటు చేసింది. ప్రతి, **నోబెలిస్టుకు** లేదా *[[గ్రహీత|గ్రహీతకు]]*, బంగారు పతకం,అర్హత ధృవపత్రం నోబెల్ ఫౌండేషన్ ద్వారా నిర్ణయించబడే నగదు మొత్తంతో అందుకుంటారు. 

## బహుమతి
thumb|ఎమిల్ అడాల్ఫ్ బెహ్రింగ్ (15 మార్చి 1854 - 31 మార్చి 1917), జర్మన్ ఫిజియాలజిస్ట్, 1901 లో ఫిజియాలజీ లేదా మెడిసిన్ నోబెల్ బహుమతి అందుకున్నాడు,|389x389px
ప్రతి బహుమతిని ప్రత్యేక కమిటీ ప్రదానం చేస్తుంది. రాయల్ స్వీడిష్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్ ఫిజిక్స్, కెమిస్ట్రీ, ఎకనామిక్స్‌లో బహుమతులను ప్రదానం చేస్తుంది. కరోలిన్‌స్కా ఇన్‌స్టిట్యూట్, ఫిజియాలజీ లేదా మెడిసిన్‌లో బహుమతిని ప్రదానం చేస్తుంది. నార్వేజియన్ నోబెల్ కమిటీ, శాంతి బహుమతిని ప్రదానం చేస్తుంది.  ప్రతి గ్రహీత పతకం, అధికార పత్రంతోపాటు, ప్రతి సంవత్సరం మారుతూ ఉండే నగదు పురస్కారం అందుకుంటారు.  1901లో, మొదటి నోబెల్ బహుమతుల గ్రహీతలకు 150,782 స్వీడిష్ క్రోన్ ఇవ్వబడింది.ఇది 2017 డిసెంబరులో 8,402,670 Sస్వీడిష్ క్రోన్ కు సమానం. 2017లో, గ్రహీతలకు 9,000,000 స్వీడిష్ క్రోన్ బహుమతిని అందించారు.  నోబెల్ వర్ధంతి డిసెంబరు 10న స్టాక్‌హోమ్‌లో జరిగే వార్షిక వేడుకలో ఈ అవార్డులను అందజేస్తారు. 

బాహ్య సంఘటనలు లేదా ఎంపిక కొరత కారణంగా నోబెల్ బహుమతిని అందించని సంవత్సరాల్లో,బహుమతి డబ్బు సంబంధిత బహుమతికి కేటాయించిన నిధులకు తిరిగి ఇవ్వబడుతుంది.  రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం కారణంగా 1940, 1942 మధ్య నోబెల్ బహుమతిని ఇవ్వలేదు. 

## గ్రహీతలు
1901 నుండి 2017 మధ్య, నోబెల్ బహుమతులు, ఆర్థిక శాస్త్రాలలో నోబెల్ మెమోరియల్ బహుమతి 923 మంది వ్యక్తులు, సంస్థలకు 585 సార్లు అందించబడ్డాయి. కొందరికి ఒకటి కంటే ఎక్కువసార్లు నోబెల్ బహుమతి లభించడంతో, ఇది మొత్తం 892 మంది గ్రహీతలకు వారిలో 844 మంది పురుషులు, 48 మంది మహిళలు, 24 సంస్థలుకు అందజేయబడింది.[8] నోబెల్ బహుమతిని స్వీకరించడానికి ఆరుగురు నోబెల్ గ్రహీతలను వారి ప్రభుత్వాలు అనుమతించలేదు. అడాల్ఫ్ హిట్లర్, నలుగురు జర్మన్లు, రిచర్డ్ కుహ్న్ (కెమిస్ట్రీ, 1938), అడాల్ఫ్ బుటెనాండ్ట్ (కెమిస్ట్రీ, 1939), గెర్హార్డ్ డొమాగ్క్ (ఫిజియాలజీ లేదా మెడిసిన్, 1939), కార్ల్ వాన్ ఒసియెట్జ్కీ (శాంతి, 1936) వారిని నోబెల్‌ను అందుకోవటానికి అంగీకరించకుండా నిషేధించారు. లియు జియాబో నోబెల్ బహుమతిని (శాంతి, 2010) [9] స్వీకరించకుండా చైనా ప్రభుత్వం నిషేధించింది.  సోవియట్ యూనియన్ ప్రభుత్వం బోరిస్ పాస్టర్నాక్ (సాహిత్యం, 1958) అతని అవార్డును తిరస్కరించాలని ఒత్తిడి చేసింది. లియు జియాబో, కార్ల్ వాన్ ఒసిట్జ్కీ , ఆంగ్ సాన్ సూకీ  వారు అందరూ జైలులో లేదా నిర్బంధంలో ఉన్నప్పుడు నోబెల్ బహుమతిని పొందారు.[10] ఇద్దరు నోబెల్ గ్రహీతలు, జీన్-పాల్ సార్త్రే (సాహిత్యం, 1964), ఫాన్ ఖాయ్  (శాంతి, 1973), అవార్డును తిరస్కరించాడు.అన్ని అధికారిక గౌరవాలను తిరస్కరించినందున సార్త్రే అవార్డును తిరస్కరించాడు. ఆ సమయంలో వియత్నాం ఉన్న పరిస్థితుల కారణంగా థో అవార్డును తిరస్కరించాడు.

ఏడుగురు గ్రహీతలు ఒకటి కంటే ఎక్కువ బహుమతులు పొందారు.ఈ ఏడుగురిలో, అంతర్జాతీయ రెడ్‌క్రాస్ కమిటీ నోబెల్ శాంతి బహుమతిని మూడు సార్లు అందుకుంది. ఇది మిగతా వాటి కంటే ఎక్కువ.[11] యు.ఎన్.హెచ్.సి.ఆర్. రెండుసార్లు నోబెల్ శాంతి బహుమతిని అందుకుంది. ఫిజిక్స్‌లో నోబెల్ బహుమతిని జాన్ బార్డీన్‌కు రెండుసార్లు అందించారు. అలాగే రసాయన శాస్త్రంలో ఫ్రెడరిక్ సాంగర్, కార్ల్ బారీ షార్ప్‌లెస్‌లకు నోబెల్ బహుమతి లభించింది. ఇద్దరు గ్రహీతలు రెండుసార్లు అవార్డులు పొందారు. కానీ ఒకే రంగంలో కాదు. మేరీ క్యూరీ (భౌతికశాస్త్రం, రసాయన శాస్త్రం), లైనస్ పాలింగ్ (కెమిస్ట్రీ , శాంతి). 892 మంది నోబెల్ గ్రహీతలలో 48 మంది మహిళలు ఉన్నారు. నోబెల్ బహుమతిని పొందిన మొదటి మహిళ మేరీ క్యూరీ, ఆమె 1903లో భౌతిక శాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతిని అందుకుంది.[12] ఆమె రెండు నోబెల్ బహుమతులు పొందిన మొదటి వ్యక్తి , రెండవ పురస్కారం రసాయన శాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతి 1911లో ఇవ్వబడింది.[11]

## నోబెల్ బహుమతి గ్రహీతలు జాబితా

## మూలాలు
వర్గం:నోబెల్ బహుమతి
వర్గం:నోబెల్ బహుమతి గ్రహీతలు


## వెలుపలి లంకెలు