open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
96 ( సినిమా)

96 సినిమా 2018 ప్రేమకధా చిత్రం. ఈ చిత్రంలో విజయ్ సేతుపతి, త్రిష ముఖ్య పాత్రల్లో నటించారు. ఈ చిత్రానికి సి. ప్రేమ్ కుమార్ రచన, నందగోపాల్ నిర్మించారు. ఈ చిత్రం అక్టోబర్ 04, 2018 న విడుదలైంది. ఈ సినిమా 2022 ఫిబ్రవరి 18 నుండి ఆహా ఓటీటీలో స్ట్రీమింగ్‌ ప్రారంభమైంది.

## కధ
రామచంద్రన్ (విజయ్ సేతుపతి), జానకి దేవి ( త్రిష ) 1996 లో 10వ తరగతి వరకు కలిసి చదువుకున్నారు. వీరు ప్రేమికులు. కుటుంబ సమస్యల కారణంగా రామ్ 10 వ తరగతి తర్వాత పాఠశాల వదిలి కుటుంబంతో చెన్నై వెళ్తాడు. ఆ తరువాత వారు మళ్ళీ కలవలేకపోతున్నారు. ట్రావెల్ ఫోటోగ్రాఫర్‌గా 22 సంవత్సరాల తరువాత, రామ్ తన చిన్ననాటి నుండి అన్ని ప్రదేశాలను చూడటానికి  తన పాఠశాల స్నేహితులతో  సంభాషించడానికి తన స్వగ్రామమైన తంజావూరుకు వెళ్తాడు. వారు రెండు నెలల తరువాత చెన్నైలో ఒకరినొకరు కలవడానికి ఏర్పాట్లు చేస్తారు. స్కూల్‌ ఫ్రెండ్స్‌ రెండు నెలల తరువాత చెన్నైలో ఏర్పాటు చేస్తారు. ఈ గెట్‌ టు గెదర్‌ పార్టీలో ఇద్దరూ కలుస్తారు. ఇంతకీ ఆ ఇద్దరు ఎందుకు విడిపోయారు? అప్పుడు ఇద్దరూ తిరిగి కలుస్తారా? అది కాదా సినిమా కథ.

## తారాగణం
*విజయ్ సేతుపతి - కె. రామచంద్రన్ 
*త్రిష - జానకి దేవి (జాను)
*ఆదిత్య భాస్కర్ - పాఠశాల విద్యార్థి 
*గౌరీ జి. కిషన్ - పాఠశాల విద్యార్థి జాను
*దేవదర్శిని - సుభాసిని
*జనకరాజ్ - కాపలాదారు
*భగవతి పెరుమాళ్ - మురళి
*మురుగదాస్ - సతీస్

## మూలాలు


వర్గం:విజయ్ సేతుపతి నటించిన సినిమాలు
కాజల్‌గావ్

**కాజల్‌గావ్**, అసోం రాష్ట్రంలోని చిరాంగ్ జిల్లా ముఖ్య పట్టణం, జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయం. బోడోలాండ్ టెరిటోరియల్ కౌన్సిల్ పరిధిలో ఈ పట్టణం ఉంది. బోడోలాండ్ టెరిటోరియల్ కౌన్సిల్ అస్సాం రాష్ట్రంలోని బోడోలాండ్ టెరిటోరియల్ ఏరియా జిల్లాలను నియంత్రిస్తుంది. రాష్ట్ర రాజధానికి 152 కి.మీ.ల దూరంలో ఉంది.

## భౌగోళికం
కాజల్‌గావ్ పట్టణం దక్షిణం వైపు డాంగ్‌టోల్ తహసీల్, బొంగైగావ్ తహసీల్, శ్రీజాంగ్రామ్ తహసీల్, తూర్పు వైపు బోరోబజార్ తహసీల్ ఉన్నాయి. బొంగైగావ్, కోక్రఝార్, బిలాసిపారా, గోల్‌పారా వంటి నగరాలు కాజల్‌గావ్‌కు సమీపంలో ఉన్నాయి. ఈ స్థలం చిరాంగ్ జిల్లా, బొంగైగావ్ జిల్లాల సరిహద్దులో ఉంది.

## పరిపాలన
ఈ పట్టణం పరిపాలన, అభివృద్ధి కార్యకలాపాలను కాజల్‌గావ్ పట్టణ కమిటీ నిర్వర్తిస్తోంది. కాజల్‌గావ్ పిన్ కోడ్ 783385 కాగా, పోస్టల్ ప్రధాన కార్యాలయం ధాలిగావ్ వద్ద ఉంది.

## రవాణా
**రైలు మార్గం**
డాంగ్టాల్ రైల్వే స్టేషను, న్యూ బొంగైగావ్ యార్డ్ రైల్వే స్టేషను కాజల్‌గావ్‌ పట్టణానికి చాలా దగ్గరలో ఉన్న రైల్వే స్టేషన్లు.

## మూలలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:అసోం నగరాలు, పట్టణాలు
రామనగర

**రామనగర** (ఆంగ్లం:**Ramanagara**) భారత రాష్ట్రమైన కర్ణాటకలోని ఒక నగరం.ఇది రామనగర జిల్లా కేంద్రం .ఇది బెంగళూరు నుండి సుమారు 45 కి.మీ.దూరంలో ఉంది. బస్సు, రైలు, ప్రజా రవాణా సౌకర్యాలు ఉన్నాయి.బెంగుళూరు నుండి చేరుకోవటానికి సుమారు 90 నిమిషాలు పడుతుంది. 

బాలీవుడ్ చిత్రం షోలే 1975 లో రామనగర చుట్టుపక్కల కొండల వద్ద చిత్రీకరించబడింది, ఇప్పుడు దీనిని రామగిరి కొండలు అని పిలుస్తారు, కానీ షోలే కొండల మారుపేరు కూడా ఉంది.

టిప్పు సుల్తాన్ పాలక సమయంలో ఈ పట్టణాన్ని షంసెరాబాద్ అని పిలిచేవారు.స్వాతంత్ర్యానికి పూర్వం సర్ బారీ క్లోజ్ (1756-1813) తరువాత దీనిని క్లోస్‌పేట్ అని పిలిచేవారు. ఈ పేరు భూగర్భ శాస్త్రంలో నిలుపుకుంది. అప్పుడు క్లోస్‌పేట్‌ను రామనగర అని పిలిచేవారు. *[[రామాయణము|రామాయణ]]* చారిత్రక కథ ఆధారంగా రామనగర పేరు వచ్చింది. 

## జనాభా
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, రామనగర జనాభా 79,365. అందులో పురుషులు 52%, స్త్రీలు 48% ఉన్నారు. రామనగర సగటు అక్షరాస్యత రేటు 63%, జాతీయ సగటు 59.5% కంటే ఎక్కువ: పురుషుల అక్షరాస్యత 67%, స్త్రీల అక్షరాస్యత 58%. రామనగర జనాభాలో 13% మంది 6 సంవత్సరాల కంటే తక్కువ వయస్సు ఉన్నవారు ఉన్నారు. 

thumb| రామ్‌నగర వీధి దృశ్యం
రామనగర సెరికల్చర్‌కు చెందింది. దీనికి **పట్టు నగరం**, అని మారుపేరు ఉంది. ఈ ప్రాంతంలో ఉత్పత్తి చేయబడిన పట్టు మైసూర్ సిల్క్ కోసం ఇన్పుట్ను రూపొందిస్తుంది. ఆసియాలో పట్టు, కొబ్బరికాయలకు రామనగర అతిపెద్ద మార్కెట్. రోజుకు 50 టన్నుల కొబ్బరికాయ పట్టణానికి చేరుకుంటాయి.  రామనగర్‌లో విస్తృతమైన గ్రానైట్ నిలువలు గల ప్రాంతాలు ఉన్నాయి.

## క్లోస్పెట్, గ్రానైట్స్
thumb| రామనగర కొండలు
thumb| క్లోస్‌పేట్ గ్రానైట్‌ల పంపిణీ

క్లోస్‌పేట్, గ్రానైట్‌లు ఈ ప్రాంతం ప్రధాన భౌగోళిక లక్షణం ఇవి దిగువ ప్రొటెరోజాయిక్ యుగానికి చెందినవి. ఈ రాళ్ళ నిది ఉత్తర-దక్షిణ దిశలో సమారు 50 కి.మీ. పరిదిలో విస్తరించి ఉంది. ఈ బెల్ట్‌లో చిన్న పొటాసిక్ గ్రానైట్‌లు ఉన్నాయి. ఆర్కియన్ యుగం రెండు విభిన్న క్రస్ట్ బ్లాక్‌లను వేరు చేస్తాయని నమ్ముతారు. పశ్చిమాన ఉన్న బ్లాక్‌లో ఇనుము-మాంగనీస్ ఖనిజాలతో తక్కువ-గ్రేడ్ గ్రానైట్-గ్రీన్‌స్టోన్ బెల్ట్‌లు ఉన్నాయి తూర్పున బంగారు-బేరింగ్ స్కిస్ట్ బెల్ట్‌లతో గ్రానైటిక్ గ్రానోడియోరిటిక్ కూర్పు చిన్న గ్నిసెస్ ఉన్నాయి.

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు
హోజాయ్ జిల్లా

**హోజాయ్ జిల్లా**, అస్సాంలో నూతనంగా ఏర్పడిన ఒక జిల్లా. ఇది 2015, ఆగస్టు 15న ఏర్పడింది. జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయం హోజాయ్ పట్టణంలో ఉంది. నాగావ్ జిల్లాలోని హోజై, డోబోకా, లంక అనే మూడు తహసిల్స్ కలిపి హోజాయ్ జిల్లా ఏర్పడింది. అప్పటి అస్సాం ప్రావిన్స్ అవిభక్త నౌగాంగ్ జిల్లాలో హోజాయ్ (ఇప్పుడు నాగావ్) ఒక భాగంగా ఉండేది.

## చరిత్ర
పురాతన కామరూప చరిత్రలో ఉన్నట్లుగా ప్రస్తుతం హోజాయ్ జిల్లా, దాని పరిసర ప్రాంతాలలో ఉన్న భౌగోళిక ప్రాంతాన్ని దావక రాజ్యం లేదా కపిలి వ్యాలీ రాజ్యం అని పిలిచేవారు. చరిత్రకారులు ఈ రాజ్యాన్ని ‘దబక్’, ‘కపిలి’, ‘ట్రైబెగ్’ అని పేర్కొన్నారు. ఈ రాజ్యం సా.శ. 6వ శతాబ్దం వరకు స్వతంత్ర హోదాను పొందింది.

బరాహి పాల రాజవంశ కశ్యప్ (సా.శ. 1365-1400) పాలనలో కపిలి-జమునా లోయలో కాచారి ఆధిపత్యపు కొత్త శకం ప్రారంభమైందని మధ్యయుగ చారిత్రక వర్గాలు పేర్కొన్నాయి. బ్రహ్మపుత్ర నది ఉత్తర ఒడ్డున బెహాలి ప్రాంతానికి చెందిన రాజు భూమపాల సేవలో కచారి రాజ్యానికి చెందిన మంత్రి బిరోచన, రాజుతో వివాదం తరువాత తన రాజ్యం నుండి పారిపోవలసి వచ్చింది. బ్రహ్మపుత్ర దక్షిణ ఒడ్డుకు వచ్చి కొత్త రాజ్యాన్ని స్థాపించాడు. కచారి పాలన మొత్తం కపిలి-జమునా లోయకు వ్యాపించి, ఆ రాజ్యం కచారిపార్ గా పిలువబడింది.

అహోమ్స్ రాజ్యం విస్తరణ కారణంగా, కచారి రాజులు వారితో విభేదించారు. కచారి రాజు తామ్రాధ్వాజ నారాయణ్ పాలనలో కచారి పాలించిన ప్రాంతాలు స్వర్గాడియో గదధర్ సింఘ ఆధ్వర్యంలో అహోంస్‌కు వెళ్ళాయి. ‘హోజాయ్’ అనే పదం దిమాసాకు చెందినది. దిమాసాలోని అర్చక వర్గాన్ని ‘హోజా’ లేదా ‘హోజైసా’ అని పిలుస్తారు. వారు నివసించిన స్థలాన్ని హోజాయ్ అని పిలుస్తారు. ఇప్పుడు కూడా హోజాయ్ ప్రాంతంలో దిమాసాస్ జనాభా ఎక్కువగా ఉండగా, వారిలో కొందరు ఇంటిపేరు ‘హోజాయ్’ అని కూడా ఉంది.

## జనాభా
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, హోజాయ్ జిల్లాలో 9,31,218 జనాభా ఉంది. ఇందులో 4,99,565 (53.65%) మంది ముస్లింలు... 4,24,065 (45.53%) మంది హిందువులు ఉన్నారు.

అప్పటి అస్సాం ప్రావిన్స్ నుండి సిల్హెట్ విభజన తరువాత, అనేకమంది బెంగాలీ హిందువులు అప్పటి తూర్పు పాకిస్తాన్ నుండి ఈ ప్రాంతానికి వలస వచ్చి ఎక్కువగా లుమ్డింగ్, లంకా (పట్టణం), హోజయ్ వంటి పట్టణాల్లో స్థిరపడ్డారు.

## భాష

2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, హోజయ్ పట్టణంలో బెంగాలీ భాష మాట్లాడేవారు ఎక్కువగా ఉన్నారు. వీరిలో ఎక్కువ మంది సిల్హేటి భాష మాట్లాడతారు. మిగతా వారు అస్సామీ భాష మాట్లాడుతారు.

## హోజాయ్ వర్గం
**హోజాయ్** అనేది సాధారణంగా డిమాసా సంఘం ఉపయోగించే ఇంటిపేరు.

## రాజకీయాలు
హోజాయ్ జిల్లాలో జమునాముఖ్, హోజాయ్, లమ్డింగ్ అనే మూడు అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాలు ఉన్నాయి. హోజాయ్ జిల్లా కూడా నౌగాంగ్ నియోజకవర్గంలో భాగంగా ఉంది.

## మూలాలు

## ఇతర లంకెలు
* అధికారిక వెబ్‌సైట్

వర్గం:విలీనం చేసిన అసోం జిల్లాలు
విశ్వనాథ్ చారియాలి

**విశ్వనాథ్ చారియాలి**, అస్సాం రాష్ట్రంలోని విశ్వనాథ్ జిల్లా లోని ఒక నగరం, పురపాలక సంఘం. 2015 ఆగస్టు 15న విశ్వనాథ్ జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయంగా ఏర్పాటు చేయబడింది. విశ్వనాథ్ ఘాట్ నుండి ఈ నగరం పేరు వచ్చింది.

ఇక్కడ అస్సాంలోని మొట్టమొదటి "క్లాక్ టవర్" (ఘంటఘర్, సాధారణంగా ఉత్తర భారత పట్టణాల్లో కనుగొనబడింది) ఏర్పాటు చేశారు. దీని తరువాత డిబ్రూగర్లో క్లాక్ టవర్ ఏర్పాటు చేశారు.

## జనాభా
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం,  విశ్వనాథ్ చారియాలిలో 19,145మంది జనాభా ఉండగా అందులో పురుషులు 51% మంది, స్త్రీలు 49% మంది ఉన్నారు. 2001 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, విశ్వనాథ్ చారియాలి సగటు అక్షరాస్యత 80% కాగా, ఇది జాతీయ సగటు 59.5% కంటే ఎక్కువగా ఉంది. ఇందులో పురుషుల అక్షరాస్యత 85% ఉండగా, స్త్రీ అక్షరాస్యత 75% ఉంది. ఈ మెత్తం జనాభాలో 9% మంది 6 సంవత్సరాల కంటే తక్కువ వయస్సు గలవారు ఉన్నారు.

## చరిత్ర
విశ్వనాథ్ ప్రాంతం చాలా చారిత్రక ప్రాముఖ్యతను కలిగివుంది. ఈ ప్రాంతం కామతా రాజ్యం, చుటియా రాజ్యాల మధ్య, ఆ తరువాత కోచ్ రాజ్యం, అహోం రాజ్యాల మధ్య సరిహద్దుగా ఉండేది. చుటియా రాజులు నిర్మించిన ప్రతాప్‌గర్, బురోయ్ మొదలైన కోటల శిథిలాలు ఇప్పటికీ ఇక్కడ ఉన్నాయి.

## విశ్వనాథ్ దృశ్యాలు

### విశ్వనాథ్ ఘాట్
thumb|విశ్వనాథ్ ఆలయం
thumb|ఉమతుముని ద్వీపం
thumb|విశ్వనాథ్ ఘాట్ నుండి సూర్యాస్తమయ దృశ్యం
విశ్వనాథ్ చారియాలికి దక్షిణం వైపున, విశ్వనాథ్ ఘాట్ ఉంది, దీనిని "గుప్తా కాశీ" అని కూడా పిలుస్తారు. ఇక్కడున్న పురాతన విశ్వనాథ్ మందిరం పేరునే ఈ నగరానికి పేరు పెట్టారు. ఈ ఘాట్‌లో వివిధ దేవతల దేవాలయాలు ఉన్నాయి. బృధగంగ (బురిగోంగా) నది బ్రహ్మపుత్రా నదిలో కలిసే ప్రాంతం దగ్గర పాణి విశ్వనాథ్ అనే శివాలయం ఉంది. కానీ ప్రస్తుతం ఇక్కడ రాతి గోటలు, ఇతర శిథిలాలు మాత్రమే మిగిలాయి. వేసవికాలంలో ఈ ఆలయం నీటిలోనే ఉంటుంది. బిహు మూడవరోజు పాణి భరాల్ అనే ప్రదేశంలో ఉత్సవం జరుగుతుంది. విశ్వనాథ్ ఘాట్ నుండి దేవతను ఒక రోజు ఈ ప్రదేశానికి తీసుకెళ్ళి అక్కడ ఘాట్ కు తిరిగి వస్తారు. ఇక్కడ ఉన్న ఎత్తైన మైదానంలో మరో శివాలయం నిర్మించబడింది. కానీ 1897లో వచ్చిన భూకంపం సమయంలో ఆ శివాలయం భూమిలో మునిగిపోయింది. ఆ తరువాత దానికి బదులుగా ప్రస్తుత విశ్వనాథ్ ఆలయం నిర్మించబడింది.

### నాగసంకర్ మందిరం
విశ్వనాథ్ చారియాలి నుండి 15 కి.మీ.ల దూరంలో 52వ జాతీయ రహదారిలో ఉన్న నాగసంకర్ గ్రామంలో సా.శ. 4వ శతాబ్దంలో నిర్మించబడిన నాగసంకర్ ఆలయం ఉంది. ఈ ఆలయ ప్రాంగణంలో "మోహన్" పేరుకు ప్రతిస్పందించే తాబేలులతో కూడిన అందమైన చెరువు ఉంది.

## ఆర్థిక వ్యవస్థ
మోనాబరీ, పెర్టుబ్‌ఘర్, సకోమాత, నిల్పూర్, పావోయి, కలాపాని, జిన్జియా, కేటెలా, బిహాలి, హెలెం, గోహ్‌పూర్, బోర్గాంగ్, ధోలీ, మిజికాజన్, మజులీగర్ అనే పచ్చని గ్రీన్ టీ తోటలు ఈ నగరం చుట్టూ ఉన్నాయి.

## రాజకీయాలు
విశ్వనాథ్ చారియాలి నగరం తేజ్పూర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గ పరిధిలో ఉంది. విశ్వనాథ్ చారియాలికి ప్రస్తుతం ఎమ్మెల్యేగా ప్రమోద్ బర్తకూర్ (2016-2021) ప్రాతినిధ్యం వహిస్తుండగా, ఎంపిగా పల్లాబ్ లోచన్ దాస్ (2019-2024) లోక్‌సభలో ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్నాడు.

## ప్రముఖులు

* అన్షుమాన్ భగవతి

## మూలాలు

వర్గం:అసోం నగరాలు, పట్టణాలు
సోనారీ

**సోనారీ**, అస్సాం రాష్ట్రంలోని చరాయిదేవ్ జిల్లా లోని ఒక నగరం, పురపాలక సంఘం. 2015, ఆగస్టు 15న చరాయిదేవ్ జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయంగా ఏర్పాటు చేయబడింది.

## భౌగోళికం
సోనారీ పట్టణం  అక్షాంక్షరేఖాంశాల మధ్య ఉంది. ఇది సముద్రమట్టానికి 97 మీటర్ల (318 అడుగుల) ఎత్తులో ఉంది. అహోమ్ రాజులు నిర్మించిన 500 సంవత్సరాల పురాతన "ధోదర్ అలీ" లో ఇదీ ఒక ప్రధాన పట్టణం. సోనారీ పట్టణం తౌకాక్ నది ప్రక్కన ఉంది. ఈ పట్టణానికి సుమారు 3 కి.మీ.ల దూరంలోని చారిత్రక దిసాంగ్ నది ఒడ్డున భోజో రైల్వే స్టేషను ఉంది. రహదారి మార్గం ద్వారా శివసాగర్ పట్టణం నుండి ధోదర్ అలీ మీదుగా ఈ పట్టణానికి చేరుకోవచ్చు. దీనికి సమీపంలోనే చరాయిదేవ్ అహోం రాజుల సమాధి ఉంది. సోనారీ పట్టణం టీ, కలప పరిశ్రమలకు ప్రధాన కేంద్రంగా ఉంది.

## చరిత్ర
సోనారీ అసలు పేరు సోనాపూర్. మణిరామ్ దేవాన్ ఏర్పాటు చేసిన మొదటి రెండు టీ ఎస్టేట్లలో ఒకటైన టీ రీసెర్చ్ అసోసియేషన్ టోక్లాయ్ ప్రయోగాత్మక స్టేషనును డాక్టర్ ప్రదీప్ బారువా కనుగొన్నాడు. 1845లో సోనారీలోని సఫ్రీ సమీపంలో జోర్హాట్, సెంగ్లంగ్ టిఇ వద్ద దేవన్ సిన్నమారా టిఇని స్థాపించారు. మణిరామ్ దేవాన్ మొదటి భారతీయ వాణిజ్య టీ ప్లాంటర్. ఈ పట్టణం మధ్యలో బోర్ పుఖూరి అనే చారిత్రాత్మక అహోం కింగ్డమ్ ట్యాంక్ చుట్టూ ఒక ఉద్యానవనం ఉంది. అహోం కాలంలోని అస్సాం జనరల్ విగ్రహం ఇక్కడ నిర్మించబడినందున, పోస్ట్ ఆఫీస్ సమీపంలో ఉన్న ఈ పార్కును లచిత్ నగర్ పార్కు అని పిలుస్తున్నారు. తవ్కాక్ నది వంతెన సమీపంలో కోచ్ జనరల్ చిలరాయ్ విగ్రహాం ఏర్పాటుచేయబడింది. 2004లో గీతికావి పార్వతి ప్రసాద్ బారువ జయంతి సందర్భంగా ఆయన విగ్రహాన్ని సోనారీ వద్ద ఏర్పాటుచేశారు.

## జనాభా
2001 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, సోనారి పట్టణంలో 17,430 జనాభా ఉంది. ఈ జనాభాలో పురుషులు 55% మంది, స్త్రీలు 45% మంది ఉన్నారు. సోనారీ సగటు అక్షరాస్యత రేటు 92% కాగా, జాతీయ సగటు 59.5% కంటే ఎక్కువగా ఉంది. ఇందులో పురుషుల అక్షరాస్యత 79%, స్త్రీ అక్షరాస్యత 72% గా ఉంది. ఈ జనాభాలో 12% మంది, 6 సంవత్సరాల కంటే తక్కువ వయస్సు గలవారు ఉన్నారు.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:అసోం నగరాలు, పట్టణాలు
పేజావర

అదమారు మఠమునకు సమీపంలోవున్న మఠం. అష్టమఠములలో ఇది ప్రముఖమయిన, పేరున్న మఠం. ఉడుపికి 55 కిలోమీటర్ల దూరంలో దక్షిణ కర్ణాటకలోని పెజావరు అనే గ్రామలో ఈ మఠ ప్రధాన శాఖ ఉంది. శ్రీఅధోక్షజ తీర్థులు దీనికి మొదటి పీఠాధిపతి. శ్రీవిశ్వ ప్రసన్నతీర్థులు ప్రస్తుత పీఠాచార్యులు. ఈయనకు ముందర పీఠాధిపతిగా వున్న శ్రీవిశ్వేశతీర్థులు 2019 డిసెంబర్ 29న కృష్ణఐక్యము పొందారు. ఈయనను భారత ప్రభుత్వం పద్మవిభూషణ్ అవార్డుతో సత్కరించింది.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
పలిమారు

పలిమారు  కర్ణాటకలోని ఉడుపి జిల్లాలోని గ్రామం.  ఉడుపికి సుమారు 40 కిలోమీటర్ల దూరంలో పాడుబిద్రి తాలూకాలోని పలిమారు గ్రామంలో ప్రధాన శాఖ ఉంది. ఉడుపిలోని అష్టమఠములలో పలిమారు మఠము మొట్టమొదటిది. శ్రీహృషీకేశ తీర్థులు మొదటి పీఠాధిపతి. శ్రీమధ్వాచార్యులు ప్రధాన అర్చనవిధుల కొరకు కోదండపాణి శ్రీరామ,లక్ష్మణ, సీతాంజనేయులుతో  కూడిన విగ్రహాన్ని ఈ మఠమునకు ప్రసాదించారు.

## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు

* The Eight Tulu Monasteries of Udupi by Neria Harish Hebbar, MD at Boloji.com
* Research by the Rochester Institute of Technology

వర్గం:ఉడిపి జిల్లా
సావిర కంబద బసది

**సావిర కంబద దేవాలయం** (సావిర కంబద బసది) లేదా త్రిభువన తిలక చూడామణి,భారతదేశంలోని కర్ణాటక రాష్ట్రానికి చెందిన మూడబిద్రి లో గల 1000 స్థంబాల జైన దేవాలయం. ఈ దేవాలయాన్ని జైన తీర్థంకరుడు చంద్రప్రభ గౌరవార్థం "చంద్రనాథ దేవాలయం" అని కూడా పిలుస్తారు. అతని  ఎనిమిది అడుగుల విగ్రహాన్ని పుణ్యక్షేత్రంలో పూజిస్తారు.
మూడబిద్రి పట్టణం 18 జైన దేవాలయాలకు ప్రసిద్ది చెందింది.  అయితే సావిర కంబద ఆలయం వాటిలో అత్యుత్తమమైనదిగా పరిగణించబడుతుంది..
## చరిత్ర
సావిర అనగా కన్నడ భాషలో వేయి అని అర్థం. కంబద  అంటే స్తంభము అని అర్థం.ఇది వేయి స్తంభములు గల జైన మందిరము. మంగళూరు పట్టణమునకు 34 కిలోమీటర్ల దూరంలో మూడుబిద్రి గ్రామశివారుల్లో ఈ జైన మందిరం వున్నది. భారతదేశంలోని అతిపెద్ద, ప్రముఖ జైనమందిరాలలో ఇది ఒకటి. కర్ణాటకలోని జైన మందిరాలను బసదిగా వ్యవహరిస్తారు. త్రిభువన తిలక చూడామణి బసది అని మరొక పేరు కూడా వుంది. ఇరవై నాల్గు మంది జైన తీర్థంకరులలో ఎనిమిదివ తీర్థంకరుడైన చంద్రప్రభుని బసది ఇది. మందిరంలోని ఏ రెండు స్తంభములలోని శిల్పచాతుర్యం ఒకదానినొకటి పోలిక ఉండకపోవడం విశేషం. క్రీస్తు శకం 1430వ సంవత్సరంలో దేవరాయ ఒడియార్ అనే రాజు నిర్మించాడు. ప్రాచీన కన్నడలిపిలోని అనేక శిలాశాసనాలు ఈ బసదిలో వున్నాయి.
## చిత్రమాలిక

Mahavir-Jain-Fame-1000-Pillar-Temple-_Moodbidri.JPG|8వ తీర్థంకరుడు, చంద్రప్రభ విగ్రహం 
3-Lokas-Wall-Painting-In-Jain-Basadi-Moodbidri.JPG|జైన విశ్వోద్భవ శాస్త్రం ప్రకారం విశ్వాన్ని వర్ణించే చిత్రలేఖనం
File:Eratuvare-Dweepa-Wall-Painting-In-Jain-Basadi-Moodbidri.JPG|జంబుద్వీపను చిత్రీకరించే పెయింటింగ్
Image: Saavira Kambada Basadi.jpg|బసది లోపల స్తంబాలు 
Kallu-Basadi-Moodbidri.JPG|కల్లు బసది 
Koti-Basadi-and-Guru-Basadi-Moodbidri.JPG|కోటి బసది
Gurubasati front view,.JPG|గురు బసది
Leppada-Basadi-Moodbidri.JPG|లెప్పద బసది
Vikram-Setty-Basadi-Moodbidri.JPG|విక్రంశెట్టి బసది
Image:Deremma-Setty-Basadi-Moodbidri.JPG|దెరెమ్మ శెట్టి బసది 


## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు

వర్గం:జైనమత చారిత్రక ప్రదేశాలు
శ్రీశైలం (అయోమయ నివృత్తి)

## దేవాలయం
* మల్లికార్జున జ్యోతిర్లింగం, : శ్రీ భ్రమరాంబా మల్లికార్జున స్వామి దేవాలయం, శ్రీశైలం

## గ్రామాలు
* శ్రీశైలం (శ్రీశైలం మండలం)
* శ్రీశైలం మండలం
*శ్రీశైల శిఖరం

## సినిమాలు
* శ్రీశైలం (సినిమా)
* శ్రీశైల మహాత్మ్యం (సినిమా)
*శ్రీశైల భ్రమరాంబికా కటాక్షం

## రచనలు
* శ్రీశైలప్రభ
* శ్రీశైలవాసా! శివా!

## ఇతరములు
*శ్రీశైలం శాసనసభ నియోజకవర్గం
*శ్రీశైలం ప్రాజెక్టు
హోజాయ్

**హోజాయ్**, అస్సాం రాష్ట్రంలోని హోజాయ్ జిల్లా లో ముఖ్య పట్టణం, పురపాలక సంఘం. 2016, ఆగస్టు 15న జిల్లా ముఖ్య పట్టణంగా ఏర్పాటు చేయబడింది.

## పద వివరణ
**హోజాయ్** అనే పదం దిమాసా ప్రజలలోని ఒక వంశం నుండి వచ్చింది.

## భౌగోళికం
హోజాయ్ పట్టణం  అక్షాంశరేఖాంశాల మధ్య ఉంది. ఇది సముద్ర మట్టానికి 59 మీటర్ల (193 అడుగుల) ఎత్తులో ఉంది.

## చరిత్ర
మధ్యయుగ కాలంలో హోజాయ్ పట్టణం దిమాసా కచారి రాజ్యంలో ఒక భాగంగా ఉండేది. హోజాయ్ ప్రాంతంలో నివసిస్తున్న దిమాసా కచారీలను "హోజాయ్-కచారీస్" అని పిలిచేవారు. దిమాసా తెగకు చెందిన వంశాలలో "హోజాయ్" (సెంగ్‌ఫాంగ్స్) వంశం ఒకటి. ఈ వంశం పేరుమీదుగా ఈ పట్టణానికి "హోజాయ్" పట్టణమని పేరు వచ్చింది. 1983, ఆగస్టు 15న దీనిని నాగావ్ జిల్లా ఉపవిభాగంగా చేశారు. 2016, ఆగస్టు 15న మరో 3 కొత్త జిల్లాలతో పాటు దీనిని రాష్ట్ర కొత్త జిల్లాగా ప్రకటించారు.

## జనాభా
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, హోజాయ్ పట్టణంలో 36,638 జనాభా ఉంది. ఇందులో 18,762 మంది పురుషులు, 17,876 మంది మహిళలు ఉన్నారు. పట్టణ జనాభాలో 0 నుండి 6 సంవత్సరాల వయస్సు గలవారు 3,869 మంది ఉన్నారు. పట్టణ అక్షరాస్యత 29,708 కాగా, మొత్తం జనాభాలో ఇది 81.1% గా ఉంది. ఇందులో పురుష అక్షరాస్యత 83.9%, స్త్రీ అక్షరాస్యత 78.1% గా ఉంది. పట్టణంలో షెడ్యూల్డ్ కులాల జనాభా 3,158 మంది, షెడ్యూల్డ్ తెగల జనాభా 197 మంది ఉన్నారు. 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం హోజాయ్‌ పట్టణంలో 7049 గృహాలు ఉన్నాయి.

### భాష

ఈ పట్టణంలో 69.6% మంది బెంగాలీ, 16.0% మంది హిందీ, 10.7% మంది అస్సామీ, 1.6% మణిపురి భాషలు మాట్లాడేవారు ఉన్నారు.

## మతాలు
పట్టణ జనాభాలో 81.11% మంది హిందువులు, 18.28% మంది ముస్లీంలు ఉన్నారు. సిక్కు మతం, క్రైస్తవ మతం, ఇతర మతాల వాళ్ళు పట్టణ జనాభాలో ఒక శాతం కన్నా తక్కువ ఉన్నారు.

thumb| ఈస్ట్-వెస్ట్ కారిడార్ లో హోజాయ్ జిల్లా గుండా నాలుగు లైన్లరోడ్డు.
thumb| కొత్తగా నిర్మించిన విమానాశ్రయం లాంటి హోజాయ్ రైల్వే స్టేషన్
right|thumb| హోజాయ్ రైల్వే స్టేషను

### జిల్లా పరిపాలన
పట్టణ డిప్యూటీ కమిషనర్ గా సద్నెక్ సింగ్,  పోలీసు సూపరింటెండెంట్ గా అంకుర్ జైన్ ఉన్నారు.

## రవాణా

### రోడ్డుమార్గం
హోజాయ్ పట్టణం ద్వారా రాష్ట్ర రహదారులు, ఇతర రాష్ట్రాలకు కలుపబడుతున్నాయి. దీనికి సమీపంలో 54వ జాతీయ రహదారి ఉంది.

### రైల్వేమార్గం
లమ్డింగ్ డివిజన్‌లోని గౌహతి-లమ్డింగ్ సెక్షన్ లైనులో హోజాయ్ రైల్వే స్టేషను  ఉంది. ఈ స్టేషను ద్వారా భారతదేశంలోని వివిధ నగరాలకు రైల్వే సర్వీసులు ఉన్నాయి.

### విమానాశ్రయం
ఈ పట్టణానికి సుమారు 120&nbsp;కి.మీ దూరంలో తేజ్పూర్ విమానాశ్రయం ఉంది. 

190 కి.మీ. దూరంలోని గువహాటిలో ఎల్‌జిబి అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం ఉంది.

## మూలాలు

## ఇతర లంకెలు
హోజాయ్ అధికారిక వెబ్‌సైట్ 

వర్గం:అసోం నగరాలు, పట్టణాలు
అమీన్‌గావ్

**అమీన్‌గావ్**, అస్సాం రాష్ట్రంలోని కామరూప్ జిల్లా ముఖ్య పట్టణం, జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయం. ఇది ఉత్తర గువహాటిలో ఉంది. గువహాటి మెట్రోపాలిటన్ నగర విస్తరణ వల్ల అమింగావ్ ప్రాంతం అనేక పెద్ద ప్రాజెక్టులకు నిలయంగా మారింది.

## భౌగోళికం
అమీన్‌గావ్ పట్టణం  అక్షాంశరేఖాంశాల మధ్య ఉంది. సముద్ర మట్టానికి 31 మీటర్ల (102 అడుగుల) ఎత్తులో ఉంది.

## జనాభా
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, అమీన్‌గావ్ పట్టణ జనాభా 8,855 మంది ఉండగా, ఇందులో 4,561 మంది పురుషులు, 4,294 మంది మహిళలు ఉన్నారు. ఇందులో 0-6 సంవత్సరాల వయస్సు గలవారు 995 ఉండగా, ఇది మొత్తం జనాభాలో 11.24% గా ఉంది. పట్టణ స్త్రీ పురుష నిష్పత్తి 941 ఉండగా, రాష్ట్ర సగటు 958 కంటే తక్కువగా ఉంది. బాలబాలికల నిష్పత్తి 839 ఉండగా, అస్సాం రాష్ట్ర సగటు 962 తో పోలిస్తే తక్కువగా ఉంది. పట్టణ అక్షరాస్యత 80.33% కాగా, రాష్ట్ర సగటు 72.19% కంటే కంటే ఎక్కువగా ఉంది. ఇందులో పురుషుల అక్షరాస్యత 86.27% కాగా, మహిళా అక్షరాస్యత రేటు 74.11%గా ఉంది.

అమీన్‌గావ్ పట్టణంలో మొత్తం 2,037 గృహాలకు ఉన్నాయి. స్థానిక సంస్థల ఆధ్వర్యంలో నగర పరిపాలన సాగుతోంది. ఇది త్రాగునీరు, మురుగునీటి వంటి ప్రాథమిక సౌకర్యాలను అందిస్తోంది. పట్టణ పరిమితుల్లో రహదారులను నిర్మించడానికి, దాని పరిధిలోకి వచ్చే ఆస్తులపై పన్ను విధించడానికి కూడా ఈ స్థానిక సంస్థలకు అధికారం ఉంది.

## మతాలు
అమీన్‌గావ్ పట్టణ జనాభాలో 95.83% హిందువులు, 3.83% ముస్లింలు, 0.20% క్రైస్తవులు, 0.07% సిక్కులు, 0.01% బౌద్ధులు, 0.06% ఇతరులు ఉన్నారు.

## రవాణా
అమీన్‌గావ్ పట్టణం మీదుగా 31వ జాతీయ రహదారి వెళుతుంది. అమింగావ్ పట్టణానికి గువహాటి రైల్వే స్టేషను, కమాఖ్యా జంక్షన్ రైల్వే స్టేషను సమీపంలో ఉన్న రైల్వే స్టేషన్లు. దీనికి సమీప విమానాశ్రయం గువహాటిలో ఉంది.

## మూలాలు

## ఇతర లంకెలు
* అమీన్‌గావ్ గురించి
* అమీన్‌గావ్ ఉపగ్రహ పటం

వర్గం:అసోం నగరాలు, పట్టణాలు
హాట్సింగరి

**హాట్సింగరి**, అస్సాం రాష్ట్రంలోని దక్షిణ సల్మారా జిల్లా ముఖ్య పట్టణం, జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయం. గతంలో ఇది దక్షిణ సల్మారా సబ్ డివిజన్ ప్రధాన కార్యాలయంగా ఉండేది. 2016, జనవరి 16న అస్సాం ముఖ్యమంత్రి శ్రీ తరుణ్ గొగోయ్, ఇతర 4 జిల్లాలతోపాటు దక్షిణ సల్మారాను పరిపాలనా జిల్లాగా ప్రకటించాడు. 2016, ఫిబ్రవరి 9న జిల్లాను ప్రారంభించారు.

## జనాభా
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం ఈ పట్టణంలో 3445 మంది జనాభా ఉన్నారు. పట్టణ సగటు అక్షరాస్యత రేటు 77.73% కాగా, ఇది జాతీయ సగటు అక్షరాస్యత 73.72% కంటే ఎక్కువగా ఉంది. 

## పద వివరణ
*హాట్*, *సింగిమరి* అనే రెండు వేర్వేరు పదాల నుండి హాట్సింగరి అనే పేరు వచ్చింది. హాట్ అనే పదానికి *వారపు సంత* అని అర్ధం. ఇక్కడ ప్రతి ఆదివారం సంత నిర్వహించబడుతుంది. అందుకే దీనికి హాట్ అనే పదం వచ్చింది. *సింగిమారి* అంటే క్యాట్ ఫిష్ ఫిషింగ్ అని అర్థం,

అస్సాం రాష్ట్ర దక్షిణ ఒడ్డున పశ్చిమ భాగంలో ఈ పట్టణం ఉంది. దీనికి దక్షిణాన మంకాచార్ పట్టణం, పశ్చిమాన బ్రహ్మపుత్రా నది ఉపనది జింజిరామ్ నది, తూర్పున మేఘాలయ రాష్ట్రం ఉంది. ఈ పట్టణం ఇండో-బంగ్లాదేశ్ సరిహద్దు నుండి కేవలం 3 కి.మీ.ల దూరంలోనే ఉంది.

## సంత
ప్రతి ఆదివారం ఉదయం 7 నుండి సాయంత్రం 6 వరకు ఇక్కడ వారపు సంత జరుగుతుంది. 2 చ.కి.మీ.ల విస్తీర్ణంలో ఉన్న ఈ మార్కెటు అస్సాం రాష్ట్రంలోని అతిపెద్ద మార్కెట్లలో ఒకటిగా గుర్తించబడింది. ఇక్కడ పశువులు, కూరగాయలు, జీడిపప్పు, ఐరన్ స్టీల్ వస్తువులు, కలప, పండ్లు, పౌల్ట్రీ, జనపనార, దుస్తులు, బొమ్మలు, అపరాలు, పప్పుధాన్యాలు, చేపలు, పాలు, పాల ఉత్పత్తులు, మెకానికల్ వస్తువులు, అనేక ఇతర వస్తువులు అమ్ముతారు.

### షాపింగ్ మాల్
ఎం బజార్ అనే షాపింగ్ మాల్ 2019, డిసెంబరు 28న ప్రారంభించబడింది.

## మూలాలు

## ఇతర లంకెలు
* 
* 
* 
* 

వర్గం:అసోం నగరాలు, పట్టణాలు
మజులి జిల్లా

**మజులి జిల్లా**, అసోం రాష్ట్ర్రంలోని జిల్లా. దీని ముఖ్య పట్టణం గారమూర్. ఈశాన్య అసోంలోని  బ్రహ్మపుత్రా నదిపై ఉన్న ఈ ప్రాంతం ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద నది ద్వీపం కాగా, దేశంలోని మొదటి ద్వీప జిల్లా.

## ఏర్పాటు
2016, జూన్ 27న సర్బానంద సోనోవాల్ ఈ జిల్లాను ప్రకటించాడు. జోర్హాట్ ఉత్తర భాగాలతో మజులిని ఏర్పాటుచేసిన తరువాత అస్సాం రాష్ట్ర జిల్లాల సంఖ్య 33కి చేరుకుంది.

## విస్తీర్ణం - జనాభా
మజులి జిల్లా విస్తీర్ణం 880 చ.కి.మీ. (340 చ.మై.) కాగా, జిల్లాలో 1,57,304 జనాభా ఉంది.

## ఆర్థిక వ్యవస్థ
ఇక్కడ ప్రజల ప్రధాన వృత్తి వ్యవసాయం కాగా, వరి ప్రధాన పంటగా ఉంది. మజులిలో విభిన్నమైన వ్యవసాయ సంప్రదాయం ఉంది, పురుగుమందులు, కృత్రిమ ఎరువులు లేకుండా ఇక్కడ 100 రకాల వరిని పండిస్తారు.

గ్రామీణ ప్రాంత జనాభాలో చేనేత ప్రధాన వృత్తిగా ఉంది. ఇది వాణిజ్యేతర వృత్తి అయినప్పటికీ, చాలామంది ఈ వృత్తిపై ఆధారపడి జీవిస్తున్నారు. పత్తి, పట్టు, ముఖ్యంగా ముగా పట్టుకు వివిధ రంగులు అద్ది, అల్లికలను ఉపయోగించి బట్టలను నేస్తారు.

ఇక్కడ పండించే కోమల్ సాల్ వరి ప్రత్యేకమైనది. ధాన్యాలను వెచ్చని నీటిలో 15 నిమిషాలు నానబెట్టి తినవచ్చు. చాలామంది వీటిని అల్పాహారం ధాన్యంగా తింటారు. చేపలు పట్టడం, పాడిపరిశ్రమ, కుండలు, చేనేత, పడవ తయారీ ఇతర ముఖ్యమైన వృత్తులు.

## రాజకీయాలు
మజులి శాసనసభ నియోజకవర్గం అసోంలోని అసెంబ్లీలోని 99వ నియోజకవర్గం. ఇది షెడ్యూల్డ్ తెగలకు (ఎస్టీ) కేటాయించినన సీటు. లఖింపూర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గ పరిధిలోని 9 అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాలలో మజులి ఒకటి.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
* అధికారిక వెబ్‌సైట్ 

వర్గం:అసోం జిల్లాలు
వర్గం:మజులి జిల్లా
వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
గారమూర్

**గారమూర్**, అస్సాంలోని మజులి జిల్లా ముఖ్య పట్టణం. 2011వ భారతదేశ జనాభా లెక్కల ప్రకారం ఇక్కడ 5,085 జనాభా ఉంది.

## భౌగోళికం
రాష్ట్ర రాజధాని దిస్పూర్ నుండి 301 కి.మీ.ల దూరంలో, జోర్హాట్ నుండి ఉత్తరం వైపు 25 కి.మీ.ల దూరంలో, మజులి నుండి 10 కి.మీ.ల దూరంలో ఈ గారమూర్ పట్టణం ఉంది. జోర్హాట్, మరియాని, సిబ్సాగర్, నహర్‌లాగన్ నగరాలు గారమూర్‌కు సమీపంలో ఉన్నాయి. జోర్హాట్, నిమాటిఘాట్, ధోకువాఖానా, లూయిట్-ఖబోలుఘాట్ నుండి గారమూర్ పట్టణానికి సులభంగా చేరుకోవచ్చు.

## సంస్కృతి
ఈ చిన్న పట్టణం ప్రపంచంలోని అతిపెద్ద నదీ ద్వీపమైన మజులిలోని అనేక సత్రాలలో ఒకటి. మజులి ప్రాంతం ఒకప్పుడు అహోం రాజ్యానికి సాంస్కృతిక కేంద్రంగా ఉండేది. నృత్యం, నాటకం, మాస్కుల తయారీ, వైష్ణవ సంస్కృతి అన్నీ ఇక్కడ ప్రజల రోజువారీ జీవితం.

ఇక్కడి గిరిజనులు తయారుచేసే చేనేత వస్త్రాలు చూడ ముచ్చటగా ఉంటాయి. గారమూర్ పట్టణానికి 5 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న జోర్హాట్‌లో అహోం రాజులకు చెందిన అనేక మత, సాంస్కృతిక, చారిత్రక ప్రదేశాలు ఉన్నాయి. పర్యాటకులు ఇక్కడి తేయాకు తోటలలో విహారం చేయవచ్చు.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:అసోం నగరాలు, పట్టణాలు
ఉదల్గురి

**ఉదల్గురి**, అస్సాం రాష్ట్రంలోని ఉదల్గురి జిల్లా ముఖ్య పట్టణం, జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయం.

## పద వివరణ
ఉదల్గురి అనే పేరు 'ఓడాల్ చెట్టు' నుండి వచ్చిందని కొందరు, ఉద్దలక్ ముని అనే రుషి ఇక్కడ ఉన్నందున ఈ ప్రాంతానికి ఉదలగురి అనే పేరు వచ్చిందని మరికొందరి చరిత్రకారుల అభిప్రాయం. 'ఓర్డ్లా+ గుంద్రీ' (ఓర్డలగుంద్రి > ఓర్డలగుండి > ఒడాల్గురి > ఉదలగురి) అనే రెండు బోడో భాష పదాల నుండి వచ్చిందని మరికొందరి నమ్మకం. బోడో ప్రజలు ఇప్పటికీ దీనిని ఓదల్‌గురి అని పిలుస్తారు. బోడో భాషలో 'ఓర్డ్లా' అంటే విశాలమైనదని, 'గుంద్రీ' అంటే పొడి వస్తువని అర్థం.

## భౌగోళికం
ఉదల్గురి పట్టణం  అక్షాంశరేఖాంశాల మధ్య ఉంది. ఇది సముద్ర మట్టానికి 180 మీటర్ల (590 అడుగుల) ఎత్తులో ఉంది. పట్టణ విస్తీర్ణం 4.69 చ.కి.మీ. (1.81 చ.మై.) ఉంది.

## జనాభా
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం ఉదల్గురి పట్టణంలో 15,279 జనాభా ఉంది. ఈ జనాభాలో పురుషులు 52% మంది, స్త్రీలు 48% మంది ఉన్నారు. పట్టణ సగటు అక్షరాస్యత రేటు 74% కాగా, జాతీయ సగటు 59.5% కంటే ఎక్కువగా ఉంది. ఇందులో పురుషుల అక్షరాస్యత 80% కాగా, స్త్రీ అక్షరాస్యత 67%గా ఉంది. పట్టణ జనాభాలో 12% మంది 6 సంవత్సరాల కంటే తక్కువ వయస్సు గలవారు ఉన్నారు.

## రాజకీయాలు
ఉదల్గురి పట్టణం, మంగల్‌దాయి లోక్‌సభ నియోజకవర్గ పరిధిలోఉంది.

## మూలాలు

## ఇతర లంకెలు
* ఉదల్గురి జిల్లా అధికారిక వెబ్‌సైట్

వర్గం:అసోం నగరాలు, పట్టణాలు
పశ్చిమ కర్బి ఆంగ్లాంగ్ జిల్లా

**పశ్చిమ కర్బి ఆంగ్లాంగ్ జిల్లా**, అసోం రాష్ట్ర్రంలోని నూతనంగా ఏర్పడిన ఒక జిల్లా. 2015లో కర్బి ఆంగ్లాంగ్ జిల్లా నుండి ఈ కొత్త జిల్లా ఏర్పడింది. జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయం హమ్రెన్.

## భౌగోళికం
ఈ ప్రాంతంలో జూన్ నెల నుండి సెప్టెంబరు నెల వరకు నైరుతి వేసవి రుతుపవనాల ద్వారా గరిష్ఠ వర్షపాతం కురుస్తుంది. ఈ ప్రాంత తూర్పు భాగం మైదానాలతో, పశ్చిమ భాగం ఎక్కువగా కొండలతో కప్పబడి ఉంటుంది. ఈ జిల్లాలో మైంట్రియాంగ్ నది, కర్బి లాంగ్పి నది, కోపిలి నది, అమ్రేంగ్ నదులు ప్రవహిస్తున్నాయి. మైంట్రియాంగ్, కర్బి లాంగ్పి నదులపై జల విద్యుత్ ప్రాజెక్ట్ ఏర్పాటు చేయబడింది.

## పరిపాలన
జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయం హమ్రెన్ పట్టణంలో ఉండగా, జిల్లాలో ఒక ఉపవిభాగం (హమ్రెన్ సబ్ డివిజన్) మాత్రమే ఉంది.

### పోలీసు స్టేషను
పశ్చిమ కర్బి ఆంగ్లాంగ్ జిల్లాలో హమ్రెన్, బైతలాంగ్సో, ఖెరోని ప్రాంతాలలో మూడు పోలీస్ స్టేషన్లు ఉన్నాయి.

## జనాభా
ఇక్కడి జనాభాలో కర్బి, హిల్ తివాస్, బోడో, గారో లకు చెందిన ప్రజలు ఎక్కువగా ఉన్నారు. బ్రిటిష్ పాలనలో పశ్చిమ కర్బి ఆంగ్లాంగ్ జిల్లాకు వలస వచ్చినవారిలో బెంగాలీలు, బిహారీలు, నేపాలీలు అధికంగా ఉన్నారు.

### భాష
ఇక్కడ కర్బీ భాషతోపాటు, గారో, తివా, ఇంగ్లీష్, హిందీ, అస్సామీ, బెంగాలీ వంటి భాషలను మాట్లాడుతారు.

### జనాభా
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, పశ్చిమ కర్బీ ఆంగ్లాంగ్ జిల్లాలో 3,00,320 జనాభా ఉండగా, అందులో 1,53,763 మంది పురుషులు, 1,46,557 మంది స్త్రీలు ఉన్నారు. స్త్రీ పురుష నిష్పత్తిలో 1000 పురుషులకు 973 స్త్రీలు ఉన్నారు. జిల్లా అక్షరాస్యత రేటు 85.19% ఉండగా, అందులో 90.19% మంది పురుషులు, 80.19% మంది స్త్రీలు ఉన్నారు.

## రవాణా
జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయమైన హమ్రెన్ పట్టణం రహదారి మార్గం ద్వారా ఇతర ప్రాంతాలకు కలుపబడి ఉంది. జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయం నుండి గువహాటి, నాగావ్, దిఫు, లంకా, హోజాయ్, జోవాయి వంటి ముఖ్యమైన ప్రాంతాలకు క్రమం తప్పకుండా బస్సులు నడుస్తాయి.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:అసోం జిల్లాలు
వర్గం:పశ్చిమ కర్బి ఆంగ్లాంగ్ జిల్లా
వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
హమ్రెన్

**హమ్రెన్**, అస్సాం రాష్ట్రంలోని పశ్చిమ కర్బి ఆంగ్లాంగ్ జిల్లా ముఖ్య పట్టణం. కొండపైన ఈ పట్టణం ఉంది.

## జనాభా
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, హమ్రెన్ పట్టణంలో 8,694 జనాభా ఉంది. ఈ జనాభాలో 4,406 (50.5%) మంది పురుషులు, 4,288 (49.5%) మంది స్త్రీలు ఉన్నారు. హమ్రెన్ పట్టణ సగటు అక్షరాస్యత రేటు 86% కాగా, ఇది జాతీయ సగటు అక్షరాస్యత 74% కంటే ఎక్కువగా ఉంది. ఇందులో పురుషుల అక్షరాస్యత 90%, స్త్రీ అక్షరాస్యత 82% ఉంది.

## పరిపాలన
హమ్రెన్ పట్టణంలో 7 వార్డులుగా విభజించారు. పట్టణంలో 1,798 ఇళ్ళు ఉన్నాయి. హమ్రెన్ పట్టణ కమిటీ ఆధ్వర్యంలో త్రాగునీరు, మురుగునీటి వంటి ప్రాథమిక సౌకర్యాలను సరఫరా చేస్తోంది. కమిటీ పరిమితుల్లో రహదారులను నిర్మించడానికి, తన పరిధిలోకి వచ్చే ఆస్తులపై పన్ను విధించడానికి కూడా కమిటీకి అధికారం ఉంది.

## మతాలు
అమింగావ్ పట్టణ జనాభాలో 73.67% హిందువులు, 0.91% ముస్లింలు, 25.09% క్రైస్తవులు, 0.01% సిక్కులు, 0.15% బౌద్ధులు, 0.02% జైనులు, 0.14% ఇతరులు ఉన్నారు.

## పర్యాటక ప్రాంతాలు
హమ్రెన్ పట్టణం చుట్టూ పచ్చని కొండలు ఉన్నాయి. ఈ పట్టణం మీదుగా కోపిలి నది ప్రవహిస్తోంది. పట్టణ దక్షిణ సరిహద్దు వైపు మేఘాలయ కొండలు, బోరపాని సరస్సు ఉన్నాయి.

## రవాణా
* వాయుమార్గం: హమ్రెన్ పట్టణానికి 170 కి.మీ.ల దూరంలో ఉన్న గువహాటిలో విమానాశ్రయం ఉంది. విమానాశ్రయం నుండి పట్టణానికి చేరుకోవడానికి సుమారు 4 గం 30 నిమిషాలు పడుతుంది.
* రైలుమార్గం: హమ్రెన్‌ పట్టణంలో రైల్వే స్టేషను లేదు. సమీప రైల్వే స్టేషను గువహాటిలో ఉంది.
* రోడ్డుమార్గం: హమ్రెన్ పట్టణం రోడ్డుమార్గం ద్వారా అన్ని ఇతర ప్రధాన నగరాలు, పట్టణాలకు కలుపబడి ఉంది.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:అసోం నగరాలు, పట్టణాలు
మంగన్

**మంగన్**, సిక్కిం రాష్ట్రంలోని ఉత్తర సిక్కిం జిల్లా ముఖ్య పట్టణం. సిక్కిం రాజధాని గాంగ్‌టక్ నగరానికి 65 కి.మీ.ల దూరంలో ఉన్న ఈ పట్టణం రహదారి మార్గం ద్వారా కలుపబడి ఉంది. విస్తీర్ణం ప్రకారం సిక్కిం రాష్ట్రంలో ఇది అతిపెద్ద జిల్లా. జిల్లాగా మారిన తరువాత, సేంద్రీయ వ్యవసాయం కారణంగా మంగన్ పట్టణం ఆర్ధికవ్యవస్థలో పురోగతి సాధించింది. ఈ పట్టణం ఉత్తరాన ఉన్న లాచుంగ్, చుంగ్తాంగ్, లాచెన్ పట్టణాలకు కూడా సేవలు అందిస్తోంది. ఎత్తులో ఉన్న ఈ పట్టణం సమశీతోష్ణ వాతావరణాన్ని కలిగి ఉంటుంది.

## భౌగోళికం
మంగన్ పట్టణం  అక్షాంశరేఖాంశాల మధ్య ఉంది. సముద్రమట్టానికి 956 మీటర్ల (3,136 అడుగుల) ఎత్తులో ఉంది.

## జనాభా
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, మంగన్ పట్టణంలో 4,644 జనాభా ఉంది. ఈ జనాభాలో 55% మంది పురుషులు, 45% మంది స్త్రీలు ఉన్నారు. మంగన్ సగటు అక్షరాస్యత రేటు 83.81% కాగా, రాష్ట్ర సగటు 81.42% కంటే ఎక్కువగా ఉంది. ఇందులో పురుషుల అక్షరాస్యత 87.80% కాగా, స్త్రీ అక్షరాస్యత 79.34% గా ఉంది.

## పర్యాటక వివరాలు
ఇక్కడ అనేక సాంస్కృతిక ఆకర్షణలు, చారిత్రక కట్టడాలు ఉన్నాయి. వాటిల్లో లాబ్రాంగ్ మొనాస్టరీ, ఫోడాంగ్ గొంప, రోంగ్ లుంగ్టెన్ లీ మ్యూజియం ముఖ్యమైనవి. దట్టమైన అడవి మధ్యలో జొంగ్ మౌంట్ ప్రాంతం ఉంటుంది. ప్రతిఏటా డిసెంబరు నెలలో మూడు రోజులపాటు సంగీత ఉత్సవం నిర్వహించబడుతోంది. సిక్కింలోనే పేరొందిన సంగీత బృందాలు వచ్చి ఇక్కడి వేదికపై ప్రదర్శన ఇస్తాయి. ఈ వేడుకలో స్థానిక హస్తకళల ప్రదర్శన, ఫుడ్ ఫెస్టివల్, సాంప్రదాయ సాంస్కృతిక సంగీతం, నృత్య ప్రదర్శన వంటి కార్యక్రమాలు ఉంటాయి.

### పర్యాటక ప్రాంతాలు
# సింగిక్
# లాబ్రాంగ్ మొనాస్టరీ
# సిరిజోంగా యుమా మంగీమ్
# రోంగ్ లుంగ్టెన్ లీ

## ఇతర వివరాలు
దీనిని భారతదేశం యొక్క ఏలకులు రాజధాని అని కూడా పిలుస్తారు.

## మూలాలు

## ఇతర లంకెలు

వర్గం:మంగన్ జిల్లా
వర్గం:సిక్కిం నగరాలు, పట్టణాలు
వర్గం:సిక్కిం
సోలో బ్రతుకే సో బెటర్

**సోలో బ్రతుకే సో బెటర్**, 2020 డిసెంబరు 25న విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. శ్రీ వెంక‌టేశ్వ‌ర సినీ చిత్ర ఎల్ఎల్‌పి పతాకంపై బివిఎస్ఎన్ ప్రసాద్ నిర్మాణ సారథ్యంలో సుబ్బు దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో సాయి ధరమ్ తేజ్, నభా నటేష్, రాజేంద్ర ప్రసాద్, విజయ నరేష్ ముఖ్యపాత్రల్లో నటించగా, తమన్ సంగీతం అందించాడు. ఈ చిత్రం 2020, మే 1న విడుదలకావాల్సి ఉంది, కాని కరోనా-19 మహమ్మారి కారణంగా వాయిదా పడింది. 2020, డిసెంబరు 25న జీ స్టూడియోస్ సంస్థ ద్వారా థియేటర్లలో విడుదలయింది.

## నటవర్గం
* సాయి ధరమ్ తేజ్ (విరాట్)
* నభా నటేష్ (అమృతం)
* రాజేంద్ర ప్రసాద్
* రావు రమేశ్ (విరాట్ మామ)
* వెన్నెల కిశోర్ (గోవింద్)
* నరేష్
* అజయ్
*కల్పలత
* సత్య (విరాట్ స్నేహితుడు)
* కళ్యాణి నటరాజన్

## సాంకేతికవర్గం
* రచన, దర్శకత్వం: సుబ్బు
* నిర్మాత: బివిఎస్ఎన్ ప్రసాద్
* సంగీతం: తమన్
* ఛాయాగ్రహణం: వెంకట్ సి దిలీప్
* కూర్పు: నవీన్ నూలి
* నిర్మాణ సంస్థ: శ్రీ వెంకటేశ్వర సినీ చిత్ర
* పంపిణీదారు: జీ స్టూడియోస్

## నిర్మాణం
తేజ్ నటించిన ప్రతిరోజూ పండగే సినిమా సందర్భంగా సాయి ధరమ్ తేజ్ తో ఒక సినిమాను చేస్తున్నట్టు శ్రీ వెంకటేశ్వర సినీ చిత్ర యూనిట్ ప్రకటించింది. 2019, అక్టోబరు 7న జరిగిన చిత్ర ప్రారంభోత్సవ వేడుకకు చిత్రబృందం హాజరయింది.

### చిత్రీకరణ
2019, నవంబరు 19న అంతర్జాతీయ పురుషుల దినోత్సవం సందర్భంగా అధికారికంగా ఈ చిత్ర షూటింగ్ ప్రారంభమయింది. విశాఖపట్నం లోని కైలాసాగిరి ప్రాంతంలో 20 రోజులకు పైగా చిత్రీకరణ జరిగింది. ఆ తరువాత ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం, గీతంలలో 15 రోజుల పాటు చిత్రీకరణ జరిగింది.

## పాటలు

ఈ చిత్రానికి ఎస్.ఎస్. తమన్ సంగీతం అందించాడు.  అర్మాన్ మాలిక్ పాడిన "నో పెళ్ళి" పాట మొదటగా 2020 మే 25న విడుదలైంది. వరుణ్ తేజ్, రానా దగ్గుబాటి ఈ పాట ప్రమోషనల్ వీడియోలో కనిపించారు. సిద్ శ్రీరామ్ పాడిన "హే ఇది నేనేనా" పాట రెండవ పాటగా 2020 ఆగస్టు 25న విడుదల చేశారు. నకాష్ అజీజ్ పాడిన "అమృతా" పాట మూడవ పాటగా 2020, అక్టోబరు 15న విడుదల చేశారు. విశాల్ దాద్లానీ పాడిన "సోలో బ్రతుకే సో బెటర్" పాట చివరి పాటగా 2020, డిసెంబరు 11న విడుదల చేశారు.

## మార్కెటింగ్
2019, నవంబరు 11న న సింగిల్స్ డే సందర్భంగా సాయి ధరమ్ తేజ్ ఉన్న ఫస్ట్ లుక్ పోస్టర్ విడుదలయింది. 2020, ఫిబ్రవరి 14న ప్రేమికుల దినోత్సవం సందర్భంగా "సోలో బ్రతుకే సో బెటర్ థీమ్" అనే థీమ్ వీడియో విడుదల చేయబడింది. 2020, డిసెంబరు 25న జీ స్టూడియోస్ ద్వారా థియేటర్లలో విడుదలయింది.

## మూలాలు

## ఇతర లంకెలు

* 

వర్గం:2020 తెలుగు సినిమాలు
వర్గం:రాజేంద్ర ప్రసాద్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:విజయ నరేష్ నటించిన సినిమాలు
గ్యాల్‌షింగ్

**గ్యాల్‌షింగ్**, సిక్కిం రాష్ట్రంలోని పశ్చిమ సిక్కిం జిల్లా ముఖ్య పట్టణం. సిక్కిం రాజధాని గాంగ్‌టక్ నగరానికి సుమారు 112 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న ఈ పట్టణం రహదారి మార్గం ద్వారా కలుపబడి ఉంది. ఈ పట్టణంలో నేపాలీలు ఎక్కువగా ఉన్నారు, నేపాలీ భాష మాట్లాడేవారి సంఖ్య కూడా ఎక్కువే. 6,500 అడుగుల (1,900 మీ.) ఎత్తులో ఈ పట్టణం ఉంది. సంవత్సరంలో ఎక్కువ కాలం సమశీతోష్ణ వాతావరణాన్ని కలిగివుండే ఈ పట్టణంలో కొన్నిసార్లు మంచు కురుస్తుంది.

## భౌగోళికం
గ్యాల్‌సింగ్ పట్టణం  అక్షాంశరేఖాంశాల మధ్య ఉంది. ఇది సముద్రమట్టానికి 823 మీటర్ల (2700 అడుగుల) ఎత్తులో ఉంది.

## చరిత్ర
1642లో నిర్మించిన సిక్కిం రాజ్య పురాతన రాజధాని యుక్సోమ్ పట్టణం ఈ పట్టణ సమీపంలోనే ఉంది. 1640లో నిర్మించిన పెమియాంగ్ట్సే మొనాస్టరీ, సిక్కిం పురాతన ఖేచిపాల్రి సరస్సు ఇక్కడ ఉన్నాయి. పర్యాటకులు హిమాలయాల పర్వతాల ట్రెక్కింగ్ కు, కాంచన్‌జంగా పర్వత యాత్రలకు ఈ పట్టణం నుండి వెళుతారు.

## జనాభా
2001 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, గ్యాల్‌సింగ్ పట్టణంలో 828 జనాభా ఉంది. ఈ జనాభాలో 59% మంది పురుషులు, 41% మంది స్త్రీలు ఉన్నారు. ఈ పట్టణ సగటు అక్షరాస్యత రేటు 72% కాగా, జాతీయ సగటు 59.5% కంటే ఎక్కువగా ఉంది. ఇందులో పురుషుల అక్షరాస్యత 75% కాగా, స్త్రీల అక్షరాస్యత 68% గా ఉంది. మొత్తం జనాభాలో 9% మంది 6 సంవత్సరాల కంటే తక్కువ వయస్సు గలవారు ఉన్నారు.

## పరిపాలన
ఇక్కడి స్థానిక సంస్థ గ్యాల్‌సింగ్ నగర పంచాయితీ ఆధ్వర్యంలో జరుగుతోంది.

## మూలాలు


## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:గ్యాల్‌షింగ్ జిల్లా
వర్గం:సిక్కిం నగరాలు, పట్టణాలు
కళ్లకురిచి

**కళ్లకురిచి,**  తమిళనాడు రాష్ట్రం, కళ్లకురిచి జిల్లా లోని పట్టణం.ఇది ఒక జిల్లా కేంద్రం. కళ్లకురిచి పూర్వం విలుప్పురం జిల్లాలో భాగంగా ఉండేది. విలుప్పరం జిల్లాను విభజించుటద్వారా, కళ్లకురిచి జిల్లా 2019 నవంబరు 26న ఏర్పడింది. దానిలో భాగంగా కల్లకురిచి పట్టణం ఇది అధికారికంగా జిల్లా కేంద్రంగా మారింది. ఈ ప్రాంతంలో వరి, మొక్కజొన్న, చెరకు, నల్లరేగడి తదితర ప్రధాన పంటలు సాగుచేస్తారు. ప్రధానంగా గోముఖి, మణిముక్త నదుల ఆనకట్టలతో పాటు, వర్షాధారం, ఇతర చెరువులు ద్వారా నీటిపారుదల సౌకర్యాలు ఉన్నాయి.

## వాతావరణం
వాతావరణం వేడిగా ఉంటుంది, గరిష్ట ఉష్ణోగ్రత 38° సెంటీగ్రేడ్ వద్ద,  కనిష్ట 21 సెంటీగ్రేడ్ వద్ద ఉంటుంది. శీతాకాలంలో ఈశాన్య ఋతుపవనాల నుండి, వేసవి నెలల్లో నైరుతి ఋతుపవనాల నుండి ఈ పట్టణంలో వర్షపాతం కురుస్తుంది. సగటు వార్షిక వర్షపాతం 1,070 మి.మీ. 

## ఆర్థికం
కల్లకురిచికి 2020లో తమిళనాడు హస్తకళా అభివృద్ధి సంస్థ లిమిటెడ్, “పూంపుహార్” (తమిళనాడు ప్రభుత్వం అండర్‌టేకింగ్) ద్వారా “వుడ్ కార్వింగ్స్”, “గంధపు చెక్కల” కోసం జిఐ ట్యాగ్ పొందింది. 

## జనాభా
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, కల్లకూరిచి జనాభా 52,508, ప్రతి 1,000 మంది పురుషులకు 984 మంది స్త్రీలు, ఇది జాతీయ సగటు 929 కన్నా ఎక్కువ.  మొత్తం జనాభాలో 5,541 మంది ఆరేళ్ల లోపు వారు ఉన్నారు. 

వారిలో 2,914 మంది పురుషులు, 2,627 మంది మహిళలు ఉన్నారు. వెనకబడిన కులాలు జనాభా 15.49% మంది, వెనకబడిన తెగలు జనాభా  27% మంది  ఉన్నారు. పట్టణం సగటు అక్షరాస్యత 77.08%,ఇది జాతీయ సగటు 72.99% తో పోలిస్తే తక్కువ.  

కల్లకురిచి పట్టణంలో మొత్తం 12801 గృహాలు ఉన్నాయి. మొత్తం 19,013 మంది కార్మికులు, 471 మంది సాగుదారులు, 840 మంది ప్రధాన వ్యవసాయ కూలీలు, 537 గృహనిర్మాణ పరిశ్రమలు , 14,673 మంది ఇతర కార్మికులు, గృహ పరిశ్రమలలో కార్మికులు 1,943 మంది ఇతర కార్మికులు ఉన్నారు. 

2011 మత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, కల్లకురిచిలో 83.87% హిందువులు, 13.4% ముస్లింలు, 1.72% క్రైస్తవులు, 0.04% సిక్కులు, 0.02% బౌద్ధులు, 0.17% జైనులు, 0.71% ఇతర మతాలను అనుసరిస్తున్నారు. 

## పట్టణ ప్రముఖులు

* **ఉదయ్‌కుమార్‌  ధర్మలింగం,** ఇతను భారతీయ విద్యావేత్త,  రూపాయి చిహ్నం రూపకల్పనకు ప్రసిద్ధి చెందిన రూపకర్త  డి. ఉదయ్‌కుమార్‌ ఈ పట్టణంలో జన్మించాడు

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:భారతీయ నగరాలు పట్టణాలు
నాంచి

**నాంచి**, సిక్కిం రాష్ట్రంలోని దక్షిణ సిక్కిం జిల్లా ముఖ్య పట్టణం.

## భౌగోళికం
నాంచి పట్టణం  అక్షాంశరేఖాంశాల మధ్య ఉంది. సముద్రమట్టానికి 1,315 మీ.ల (4,314 అ.) ఎత్తులో ఉంది.

ఈ పట్టణం రాష్ట్ర రాజధాని గాంగ్‌టాక్ నుండి 78 కి.మీ. (48 మై.) దూరంలో, సిలిగురి పట్టణం నుండి 100 కి.మీ. (62 మై.) దూరంలో ఉంది. ఈ పట్టణం పశ్చిమ బెంగాల్ లోని ఇతర పట్టణాలకు కలుపబడి ఉంది. నాంచి నుండి గాంగ్‌టాక్, పెల్లింగ్, జోరేతాంగ్, కాలింపాంగ్, సిలిగురి పట్టణాల మధ్య జీపులు, బస్సులు ద్వారా రవాణా సౌకర్యం ఉంది.

## జనాభా
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, ఈ పట్టణంలో 12,194 జనాభా ఉంది. ఈ జనాభాలో 52% మంది పురుషులు, 48% మంది స్త్రీలు ఉన్నారు. నాంచి సగటు అక్షరాస్యత రేటు 78% కాగా, జాతీయ సగటు 59.5% కంటే ఎక్కువగా ఉంది. ఇందులో పురుషుల అక్షరాస్యత 81% కాగా, స్త్రీ అక్షరాస్యత 73% గా ఉంది. మొత్తం జనాభాలో 9% మంది 6 సంవత్సరాల కంటే తక్కువ వయస్సు గలవారు ఉన్నారు.

నాంచి ప్రజలలో ఎక్కువమంది హిందువులు, బౌద్ధులు ఉన్నారు. ఇక్కడ ఎక్కువగా నేపాలీ భాష మాట్లాడుతారు.

## పర్యాటకం
నాంచి పట్టణం పర్యాటక ప్రదేశంగా, తీర్థయాత్ర కేంద్రంగా అభివృద్ధి చెందుతోంది. నాంచి మొనాస్టరీ, రాలాంగ్ మొనాస్టరీ, టెండాంగ్ హిల్ మొదలైనవి స్థానికంగా ఉన్న బౌద్ధ తీర్థయాత్ర కేంద్రాలు. నాంచికి ఎదురుగా ఉన్న సామ్‌డ్రప్ట్ కొండపై (ది విష్ ఫల్ఫిల్లింగ్ హిల్) సిక్కిం సెయింట్ గురు రిన్‌పోచే అని పిలువబడే బౌద్ధ పద్మసంభవుడి అతిపెద్ద విగ్రహం (118 అడుగుల వద్ద) ఉంది. దీని నిర్మాణం 2004, ఫిబ్రవరిలో పూర్తయింది. సామ్‌డ్రప్ట్ కొండను అగ్నిపర్వతం అని కూడా అంటారు. బౌద్ధ సన్యాసులు ఆ కొండపైకి వెళ్లి అగ్నిపర్వతం ప్రశాంతంగా ఉండటానికి ప్రార్థనలు చేస్తున్నారని పురాణాలు చెబుతున్నాయి. సామ్‌డ్రప్ట్‌కు వెళ్ళే మార్గంలో పట్టణం నుండి కొన్ని కిలోమీటర్ల దూరంలో రాక్ గార్డెన్ కూడా ఉంది.

2011, నవంబరులో ప్రారంభించిన *సిద్ధేశ్వర ధామం* అనేది సిక్కిం ప్రభుత్వ తీర్థయాత్ర-పర్యాటక సంస్థ "పిల్గ్రిమ్ కమ్ కల్చరల్ సెంటర్" గా అభివృద్ధి చేయబడింది. ఇక్కడ 87 అడుగుల శివుడి విగ్రహం ఉంది. నాంచిలోని సోలోఫోక్ కొండపై ఉన్న ఈ ధామంలో భక్తులకు, పర్యాటకులకు ఆకర్షించే విధంగా ఈ అద్భుత సముదాయంలో హిందువులు అత్యంత భక్తి కనబరిచే చార్‌ ధామ్‌ ఏర్పాటు చేయబడ్డాయి. ధామం పవిత్రత కోసం శ్రీ జగద్గురు శంకర్యాచార్య, స్వామి స్వరూపానంద సరస్వతి, ముఖ్యమంత్రి పవన్ చామ్లింగ్, అతని భార్య టికా మాయ చామ్లింగ్ సమక్షంలో ధామం "ప్రాణ ప్రతిష్ఠ" జరిగింది.

## చిత్రమాలిక

File:Sai Temple in Namchi, Sikkim.jpg|నాంచిలోని సాయి ఆలయం
File:Lordshiva.JPG|సిక్కిం నాంచిలోని సిద్ధేశ్వర ధామం వద్ద ఉన్న శివుడి విగ్రహం
File:Namchi.jpg|సెంట్రల్ పార్క్, నాంచి
File:Cherry Resort inside Temi Tea Garden, Namchi, Sikkim.jpg|చెర్రీ రిసార్ట్, టెమి టీ గార్డెన్, నాంచి


## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:నాంచి జిల్లా
వర్గం:సిక్కిం నగరాలు, పట్టణాలు
శ్రేయా ధన్వంతరి

**శ్రేయా ధన్వంతరి**, భారతీయ సినిమా నటి, మోడల్, రచయిత్రి, దర్శకురాలు. తెలుగు, హిందీ భాషా చిత్రాలలో, వెబ్ సిరీస్‌లతో నటించిన శ్రేయా తెలుగులో జోష్, స్నేహగీతం చిత్రాలలో నటించింది. 2019లో అమెజాన్ ప్రైమ్ వీడియోలో వచ్చిన *ది ఫ్యామిలీ మ్యాన్* వెబ్ సిరీస్ లో జోయా పాత్రలో, 2020లో సోనీ ఎల్ఐవి వారి *స్కామ్ 1992* వెబ్ సిరీస్ లో సుచేతా దలాల్ పాత్రలో నటించింది.

## జీవిత విషయాలు
హైదరాబాదులోని తెలుగు కుటుంబంలో జన్మించిన శ్రేయా ధన్వంతరి, ఢిల్లీ నగరంలో పెరిగింది. వరంగల్లులోని నిట్ లో ఇంజనీరింగ్ విద్యను పూర్తిచేసింది.

## సినిమారంగం
శ్రేయా, ఇంజనీరింగ్ మూడవ సంవత్సరం విద్యార్థిగా ఉన్నప్పుడు ఫెమినా మిస్ ఇండియా సౌత్ 2008 పోటీలో పాల్గొన్నది. ఈ పోటీలో శ్రేయా 2వ స్థానంలో నిలిచింది. ఆ తర్వాత మిస్ ఇండియా 2008 పోటీలో ఫైనలిస్ట్‌గా పోటీ పడింది. 

ఎయిర్‌టెల్, పాంటలూన్స్, సఫీ, ప్రోవోగ్, వోగ్ ఐవేర్, గీతాంజల్ మాయ బంగారు ఆభరణాలు, డిడామాస్ ఆభరణాలు, జాష్న్ చీరలు, లిబర్టీ ఫుట్వేర్ వంటి సంస్థల ప్రచార చిత్రాలలో నటించింది.

మిస్ ఇండియా 2008 పోటీ తరువాత, *[[స్నేహగీతం]]* సినిమాలో నటించింది. ఇమ్రాన్ హష్మి నటించిన *వై చీట్ ఇండియా* చిత్రంతో హిందీ సినిమారంగంలోకి అడుగుపెట్టింది.

*ఫేడ్ టు వైట్* అనే పుస్తకాన్ని కూడా రాసింది.

2020లో *స్కామ్ 1992* వెబ్ సిరీస్ లో సుచేతా దలాల్ పాత్రను పోషించింది.

## సినిమాలు

### వెబ్ సిరీస్

## మూలాలు

## ఇతర లంకెలు

* 
* 

*

వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు
వర్గం:హిందీ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:రచయిత్రులు
వర్గం:హిందీ సినిమా రచయితలు
వర్గం:హిందీ సినిమా దర్శకులు
వర్గం:హిందీ సినిమా నిర్మాతలు
వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లా టెలివిజన్ నటులు
తెన్‌కాశి జిల్లా

**తెన్‌కాశి జిల్లా లేదా తెన్కాసి జిల్లా, ** తమిళనాడు రాష్ట్రం లోని జిల్లాల్లో ఇది ఒకటి. దీనిని 2019 నవంబరు 22న న తిరునల్వేలి జిల్లా నుండి వేరు చేసారు. తమిళనాడు ప్రభుత్వం దానిని 2019 జూలై 18న ప్రకటించింది. జిల్లా ప్రధాన కేంద్రం తెన్కాసి పట్టణం.

## భౌగోళికం
ఈ జిల్లా దక్షిణాన తిరునల్వేలి జిల్లా, ఉత్తరాన విరుదునగర్ జిల్లా, తూర్పున తూత్తుకుడి జిల్లా, పశ్చిమాన కేరళలోని కొల్లం పతనమిట్ట జిల్లాల సరిహద్దులతో ఉంది.

## గణాంకాలు
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, తెన్కాసి జిల్లా జనాభా 1,384,937. జనాభాలో షెడ్యూల్డ్ కులాల జనాభా 20.23% మంది ఉన్నారు. షెడ్యూల్డ్ తెగల జనాభా 0.25% ఉన్నారు. 42.75% మంది జనాభా పట్టణ ప్రాంతాల్లో నివసిస్తున్నారు.తమిళం ప్రధాన భాష. 2011 జనాభా లెక్కలు ప్రకారం జిల్లాలో 95% మంది తమిళం, 5% మంది మలయాళం మాట్లాడతారు.

## పరిపాలన
thumb|280x280px|తెన్‌కాశి జిల్లా లోని తిరుమలై నాయక్కర్ ప్యాలెస్ మోనోక్రోమ్
శివగిరి, శంకరన్‌కోవిల్, వీరకేరళంపుత్తూరు, అలంగుళం, తెన్‌కాసి షెంకోట్టై అనే 6 తాలూకాల నుండి తెన్‌కాశి ఏర్పడింది. ఆ తర్వాత మరో రెండు తాలూకాలు సృష్టించబడ్డాయి: కడయనల్లూరు, తిరువెంగడం.

## రాజకీయాలు
తెన్కాసి అసెంబ్లీ నియోజకవర్గం తెన్కాసి లోక్‌సభ నియోజకవర్గంలో భాగం. తెన్కాసి తమిళనాడులోని లోక్‌సభ (భారత పార్లమెంటు) నియోజకవర్గం. ఈ సీటు వెనుకబడిన కులాలకు కేటాయించబడింది.

### పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గం

### తమిళనాడు అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాలు

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:తమిళనాడు జిల్లాలు
వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
సారాయి వీర్రాజు

**సారాయి వీర్రాజు**, 2009 డిసెంబరు 4న విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. విశాలాక్షి క్రియేషన్స్ పతాకంపై పి.ఆర్.కె. రావు నిర్మాణ సారథ్యంలో డి.ఎస్. కన్నన్ దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో అజయ్, రమ్య నంబీశన్, మధులిక ముఖ్యపాత్రల్లో నటించగా, శ్రీసాయి సంగీతం అదించాడు. డిఎస్ కన్నన్ గతంలో ఎస్. ఎస్. రాజమౌళి, కృష్ణవంశీ దగ్గర సహాయ దర్శకుడిగా పనిచేశాడు. ఈ చిత్రం ఒకేసారి తెలుగు, తమిళ (తమిళచిత్రం: *వెట్టట్టం*) భాషలలో చిత్రీకరించబడింది.

## కథా నేపథ్యం
వీర్రాజు దుబాయ్ వెళ్ళడానికి డబ్బు ఆదా చేస్తుంటాడు. ఒక అమ్మాయిని రక్షించే ప్రయత్నంలో వీర్రాజు తన జీవితాన్ని కోల్పోవడమేకాకుండా కొత్త శత్రువులు ఏర్పడతారు. దుబాయ్ కి వెళ్ళేటప్పుడు ఎయిర్ హోస్టెస్ ప్రీతి (మధులిక)ను చూసి ఆకర్షితుడై, ఆమె ప్రేమకోసం తిరుగుతుంటాడు. విష్ణు అనే వ్యక్తిని చంపడంకోసం దుబాయ్‌ వెళ్ళిన వీర్రాజు, అతన్ని చంపడానికి ముందు నర్సిపట్నం, ధనలక్ష్మి (రెమ్య నంబీషన్) గుర్తుందా అని అడుగుతాడు. నర్సిపట్నంలో ఏం జరిగింది, ధనలక్ష్మి ఎవరు అనేది, విష్ణును వీర్రాజు ఎందుకు చంపాడు అనేది మిగతా కథ.

## నటవర్గం
* అజయ్ (సారాయి వీర్రాజు)
* రమ్య నంబీశన్ (ధనలక్ష్మి)
* మధులిక (ఎయిర్ హోస్టెస్ ప్రీతి)
* ముమైత్ ఖాన్ (ఒక పాటలో నృత్యకారిణిగా)
* జోగి నాయుడు
* ధన్‌రాజ్
* షాని
* గిరిధర్
* అజయ్ ఘోష్
* సంతోష్ యాదవ్
* అంజి వల్గుమాన్

## సాంకేతికవర్గం
* దర్శకుడు: డి.ఎస్. కన్నన్
* సహాయ దర్శకుడు: అమిన్ జాఫరిజాదే
* నిర్మాత: పి.ఆర్‌.కె. రావు
* సంగీత దర్శకుడు: శ్రీసాయి
* మ్యూజిక్ మిక్సర్: అమిన్ జాఫరిజాదే
* కెమెరా: డి.బి. విశ్వ

## పాటలు
ఈ చిత్రానికి శ్రీసాయి సంగీతం అందించాడు. కృష్ణ చైతన్య, ఉమామహేశ్వరరావు పాటలు రాశారు.

## మూలాలు

వర్గం:2009 తెలుగు సినిమాలు
వర్గం:తెలుగు ప్రేమకథా సినిమాలు
హర్దా

**హర్దా** మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రం హర్దా జిల్లా లోని పట్టణం, ఈ జిల్లా ముఖ్యపట్టణం..

## భౌగోళికం
హర్దా  వద్ద  సముద్ర మట్టం నుండి 296&nbsp;మీటర్ల ఎత్తున ఉంది.

## జనాభా వివరాలు
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, హర్దాలో మొత్తం జనాభా 68,162, వీరిలో 34,970 మంది పురుషులు, 33,192 మంది మహిళలు. ఆరేళ్ళ లోపు పిల్లల సంఖ్య 8,205. హర్దాలో అక్షరాస్యత 52,771, ఇది జనాభాలో 77.4%, పురుష అక్షరాస్యత 80.9%, స్త్రీల అక్షరాస్యత 73.7%. హర్దాలో ఏడేళ్ళకు పైబడిన వారిలో అక్షరాస్యత 88.0%. పురుషుల అక్షరాస్యత  92.3%, స్త్రీల అక్షరాస్యత 83.5%. షెడ్యూల్డ్ కులాల జనాభా 8,758, షెడ్యూల్డ్ తెగల జనాభా 2,390. 2011 లో హర్దాలో 13,493 గృహాలు ఉన్నాయి. 

2001 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, హర్దాలో 61,712 జనాభా ఉంది. జనాభాలో పురుషులు 52%, స్త్రీలు 49%. హర్దా సగటు అక్షరాస్యత 73.6%, పురుషుల అక్షరాస్యత 79.7%, స్త్రీల అక్షరాస్యత 66.7%. హర్దా జనాభాలో 14% మంది ఆరేళ్ళ లోపు పిల్లలే.

## మూలాలు

వర్గం:Coordinates on Wikidata
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ నగరాలు పట్టణాలు
ఝాబువా

thumb| ఇంపీరియల్ గెజిటీర్ ఆఫ్ ఇండియాలో ఝాబువా సంస్థానం
**ఝాబువా,** మధ్య ప్రదేశ్ రాష్ట్రం ఝాబువా జిల్లా లోని పట్టణం. ఇది, ఈ జిల్లాకు ముఖ్యపట్టణం.

## చరిత్ర
బ్రిటిష్ పాలనలో మధ్య భారతంలో భోపావర్ ఏజెన్సీ సంస్థానానికి రాజధాని. దాని సామంత ప్రాంతం రతన్‌మల్‌తో కలిపిఈ సంస్థానం విస్తీర్ణం సుమారు 3,460 చ.కి.మీ.  ఝాబువా రాజులు రాథోడ్ వంశానికి చెందినవారు. 

## భౌగోళికం
ఝాబువా సముద్ర మట్టం నుండి 318&nbsp;మీటర్ల ఎత్తున ఉంది.  

## జనాభా వివరాలు
2001 జనగణన ప్రకారం, ఝాబువా జనాభా 30,577. జనాభాలో పురుషులు 52%, స్త్రీలు 48% ఉన్నారు. 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, ఝాబువా సగటు అక్షరాస్యత 44%. పురుషుల అక్షరాస్యత 54%, స్త్రీల అక్షరాస్యత 34%. ఝాబువా జనాభాలో ఆరేళ్ళ లోపు పిల్లలు 20% ఉన్నారు. 

## మూలాలు

వర్గం:Coordinates on Wikidata
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ నగరాలు పట్టణాలు
హోషంగాబాద్

**హోషంగాబాద్** మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రం హోషంగాబాద్ జిల్లా లోని పట్టణం, ఈ జిల్లాకు ముఖ్యపట్టణం. దీన్ని **నర్మదాపురం** అని కూడా అంటారు  ఇది  నర్మదాపురం డివిజన్ ప్రధాన కార్యాలయం ఇక్కడే ఉంది. ఇది మధ్య భారతదేశంలో, నర్మదా నదికి దక్షిణ ఒడ్డున ఉంది. రాష్ట్ర రాజధాని భోపాల్ నుండి 76.7 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. 

## చరిత్ర
మాళ్వా ప్రాంత మొదటి పాలకుడైన గోండు రాజు  హోషంగ్ షా పేరిట నగరానికి ఈ పేరు వచ్చింది. హోషంగాబాద్ జిల్లా కేంద్ర ప్రావిన్స్, బెరార్ యొక్క నెర్బుద్దా (నర్మదా) విభాగంలో భాగంగా ఉండేది. 1947 లో స్వాతంత్ర్యం వచ్చాక, మధ్య భారత్ రాష్ట్రంగాను ఆ తరువాత మధ్యప్రదేశ్ గానూ మారింది. 

నర్మదా నది ఒడ్డున ఉన్న అందమైన ఘాట్లకు ఈ నగరం ప్రసిద్ది చెందింది. సేథాని ఘాట్ ఒక ప్రధాన ఆకర్షణ. నర్మదా జయంతి సందర్భంగా నగరంలో రంగురంగుల వేడుకలు ఉన్నాయి. ఈ సంవత్సరం వేడుకల సందర్భంగా ముఖ్యమంత్రి, ఈ పట్టణం పేరు మార్చే ప్రతిపాదనను ప్రకటించారు. ఘాట్ వద్ద ఉన్న సత్సంగ్ భవన్ లో మత ప్రవచనాలు జరుగుతూ ఉంటాయి.

## భౌగోళికం
హోషంగాబాద్  వద్ద  సముద్ర మట్టం నుండి 278&nbsp;మీటర్ల ఎత్తున ఉంది.

## శీతోష్ణస్థితి
హోషంగాబాద్ జిల్లా శీతోష్ణస్థితి సాధారణంగా మధ్య భారతదేశ శీతోష్ణస్థితి లాగానే ఉంటుంది. కర్కటరేఖకు దగ్గరగా ఉండటం వల్ల ఇక్కడ వేడిగా, పొడిగా ఉంటుంది. వేసవిలో ఉష్ణోగ్రత గరిష్టంగా 40 - 42 డిగ్రీల సెల్సియస్ (ఏప్రిల్ - జూన్) ఉంటుంది. దీని తరువాత వర్షాకాలం వర్షాలు కురుస్తాయి. శీతాకాలం పొడిగా, తేలిగ్గా ఉంటుంది (నవంబర్ నుండి ఫిబ్రవరి వరకు). సముద్ర మట్టం నుండి సగటు ఎత్తు 331&nbsp;మీ. ఉంటుంది. సగటు వర్షపాతం 134&nbsp;సెం.మీ.

## రవాణా సౌకర్యాలు
హోషంగాబాద్ నుండి రాష్ట్ర రాజధాని భోపాల్ కు చక్కటి రైలు రోడ్డు సౌకర్యాలున్నాయి. హోషంగాబాద్ రైల్వే స్టేషన్ రాష్ట్రంలోని అన్ని ప్రధాన నగరాలకు రైళ్ళున్నాయి. జిల్లా లోని తహసీళ్లలో ఒకటైన ఇటార్సి జంక్షన్ ద్వారా నగరం దేశంలోని అన్ని ప్రధాన నగరాలతో అనుసంధానించబడి ఉంది. ఈ కూడలి భారత రైల్వేల ప్రధాన మార్గాల్లో ఉంది. ఇది జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయం నుండి 18 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. మధ్య ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని ఏకైక హిల్ స్టేషన్ పచ్‌మఢీ హోషంగాబాద్ జిల్లాలోనే ఉంది. నగరానికి సమీపంలో ఉన్న విమానాశ్రయం భోపాల్.

## జనాభా వివరాలు
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, హోషంగాబాద్ జనాభా 1,17,988; వీరిలో 61,716 మంది పురుషులు, 56,272 మంది మహిళలు. హోషంగాబాద్ అక్షరాస్యత 87.01%. ఇది జాతీయ సగటు కంటే ఎక్కువ: పురుషుల అక్షరాస్యత 91.79%, స్త్రీల అక్షరాస్యత 81.79%.

## మూలాలు

వర్గం:Coordinates on Wikidata
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ నగరాలు పట్టణాలు
భోపాల్ జిల్లా

**భోపాల్ జిల్లా** మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని జిల్లా. భోపాల్ నగరం దాని ముఖ్యపట్టణం. ఈ జిల్లా భోపాల్ డివిజన్‌లో భాగం.

## చరిత్ర
భోపాల్ జిల్లా భోపాల్ డివిజన్ లోని మాజీ సెహోర్ జిల్లా నుండి విడదీసి 1972 సెప్టెంబరు 13 న ఏర్పాటు చేసారు. మధ్యప్రదేశ్ రాజధాని అయిన భోపాల్ జిల్లాకు ముఖ్య పట్టణం కూడా. భోపాల్ అనే పదం యొక్క శబ్దవ్యుత్పత్తి శాస్త్రం దాని పూర్వపు పేరు భూపాల్ నుండి వచ్చింది. 

## జనాభా
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, భోపాల్ జిల్లా జనాభా 23,71,061,  లాట్వియా దేశానికి  లేదా అమెరికా లోని న్యూ మెక్సికో రాష్ట్ర జనాభాతో సమానం.  ఇది భారతదేశపు 640 జిల్లాల్లో 189 వ స్థానంలో ఉంది.

జిల్లా జనసాంద్రత 855/చ.కి.మీ. 2001-2011 దశాబ్దంలో జిల్లా జనాభా వృద్ధి రేటు 28.46%. భోపాల్ జిల్లాలో లింగ నిష్పత్తి 918. అక్షరాస్యత రేటు 80.37% 

2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, జిల్లాలో 85.54% మంది హిందీ, 6.76% ఉర్దూ, 2.61% మరాఠీ, 2.23% సింధీ, 0.60% మలయాళం, 0.54% పంజాబీ, 0.52% బెంగాలీ మొదటి భాషగా మాట్లాడేవారు ఉన్నారు. 

## భౌగోళికం
జిల్లా విస్తీర్ణం 2,772 కిమీ 2 . 

భోపాల్ జిల్లా సరిహద్దులుగా ఉత్తరాన గునా, ఈశాన్యాన విదిశ, తూర్పున, ఆగ్నేయంలో రాయ్సేన్,  నైరుతి, పశ్చిమాల్లో సీహోర్, వాయవ్యంలో రాజ్‌గఢ్ జిల్లాలు ఉన్నాయి.

భోపాల్ నగరం, జిల్లాకు దక్షిణ భాగంలో ఉంది. జిల్లా జనాభాలో ఎక్కువ భాగం భోపాల్ నగరంలొనే నివసిస్తున్నారు. బెరాసియా పట్టణం జిల్లాకు ఉత్తర భాగంలో ఉంది.

## మూలాలు

వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ జిల్లాలు
ఐజాల్ జిల్లా

**ఐజాల్ జిల్లా**, భారత దేశంలోని మిజోరాం రాష్ట్ర పదకొండు జిల్లాల్లో ఒక జిల్లా. ఈ జిల్లాకు ఉత్తరం వైపు కొలాసిబ్ జిల్లా, పశ్చిమం వైపు మమిట్ జిల్లా, దక్షిణం వైపు సెర్ఛిప్ జిల్లా, నైరుతి వైపు లంగ్‌లై జిల్లా, తూర్పు వైపు చంపై జిల్లా ఉన్నాయి. జిల్లా విస్తీర్ణం 3,577 చ.కి.మీ. (1,381 చ.మీ.) ఉంది. మిజోరాం రాష్ట్ర రాజధాని ఐజాల్ నగరం, ఈ జిల్లా ముఖ్య పట్టణం. 2011 నాటికి మిజోరాం రాష్ట్ర జిల్లాల్లో అత్యధిక జనాభా కలిగిన జిల్లా ఇది.

## పద వివరణ
జిల్లాకు ప్రధాన కార్యాలయానికి ఐజాల్ అనే పేరు పెట్టారు. మిజో భాషలో ఐ (ఎయిడు) అంటే అనే పదం పసుపు జాతిని సూచిస్తుంది. జాల్ అంటే క్షేత్రం అని అర్థం.

## జనాభా
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం ఐజాల్ జిల్లాలో 4,00,309 జనాభా ఉంది. ఇది బ్రూనై దేశానికి సమానం. జనాభా సంఖ్యలో భారతదేశంలోని 640 జిల్లాల్లో ఈ జిల్లా 557వ స్థానంలో ఉంది. జిల్లాలో జనాభా సాంద్రత 113/చ.కి.మీ. (290/చదరపు మైళ్ళు) ఉంది. 2001-2011 దశాబ్దంలో దాని జనాభా వృద్ధిరేటు 24.07%గా ఉంది. ఐజాల్ జిల్లాలో ప్రతి 1000 మంది పురుషులకు 1009 మంది స్త్రీలు ఉన్నారు. జిల్లా అక్షరాస్యత 98.5%గా ఉంది.

## విభాగాలు
ఈ జిల్లాలో ఆర్డీ బ్లాక్స్, ఐబాక్, డార్లాన్, ఫుల్లెన్, థింగ్సుల్త్లియా, త్లాంగ్నుమ్ అనే 5 విభాగాలు ఉన్నాయి.

ఈ జిల్లాలో తుయివాల్, చల్ఫిల్హ్, తవి, ఉత్తర ఐజాల్-1, ఉత్తర ఐజాల్-2, ఉత్తర ఐజాల్-3, తూర్పు ఐజాల్-1, తూర్పు ఐజాల్-2, పశ్చిమ ఐజాల్-1, పశ్చిమ ఐజాల్-2, పశ్చిమ ఐజాల్-3, దక్షిణ ఐజాల్-1, దక్షిణ ఐజాల్-2, దక్షిణ ఐజాల్-3 అనే 14 శాసనసభ నియోజకవర్గాలు ఉన్నాయి.

### వాతావరణం

## రవాణా
ఐజాల్ నగరానికి 32 కిలోమీటర్ల దూరంలో లెంగ్‌పుయి విమానాశ్రయం ఉంది. ఇక్కడినుండి కోల్‌కతా, గువహాటి నగరాలకు రోజువారీ విమానాలు, ఇంఫాల్ నగరానికి వారానికి మూడు విమానాలు నడుపబడతున్నాయి.

## భాషలు
ఐజాల్ జిల్లాలో మాట్లాడే మిజో భాషలు:

* పైట్ భాష
* రాల్టే భాష
* బైట్ లాంగ్వేజ్
* బామ్ భాష
* హాఖా చిన్ భాష
* హమర్ భాష
* పంఘు భాష
* ఫలాం చిన్ భాష
* టెడిమ్ చిన్ భాష
* థాడో భాష
* జూ భాష
* సరళమైన భాష
* ఐమోల్ భాష
* హ్రాంగ్‌ఖోల్ భాష
* మిజో భాష

రాష్ట్ర అధికారిక భాష మిజో భాషను ఎక్కువమంది మాట్లాడుతారు. దీనిని 'లూసీ/లుషాయ్' లేదా 'డుహ్లియన్' అని కూడా పిలుస్తారు.

## మూలాలు

## ఇతర లంకెలు
* ఐజాల్ జిల్లా అధికారిక వెబ్‌సైట్

వర్గం:మిజోరం జిల్లాలు
సోదె మఠ

**సోదె మఠం** గొప్ప గొప్ప మహాత్ములైన ద్వైత స్వాములు పీఠాధిపత్యం వహించిన మఠం . ఈ మఠం  ప్రధాన శాఖ, ఉడుపికి 224 కిలోమీటర్ల దూరంలో సిరిసి తాలూకా సోదె గ్రామంలో వుంది. పూర్వపు రోజులలో కుంభాషి అను ప్రాంతంలో సోదె మఠం వుండేదట. అందువలన దీనికి  కుంభాషి మఠమని మరొక పేరు కలదు. గొప్ప హయగ్రీవోపాసకులయిన వాదిరాజస్వామి సోదె మఠ పీఠాధిపతులలో ఒకడు. అతను  సంస్కృతంలో ద్వైతమత సిద్ధాంతములకు సంబంధించిన అనేక గ్రంథములు రచించాడు. శ్రీమధ్వాచార్యుని సోదరులయిన శ్రీవిష్ణుతీర్థులు సోదె మఠమునకు ప్రధమ పీఠాధిపతి.  భూవరాహస్వామి విగ్రహమును సోదె మఠ ప్రధానార్చన కొరకు శ్రీమధ్వాచార్యులు నియోగించారు.  శ్రీవిష్ణుతీర్థులు  తరువాత అనిరుద్ధ తీర్థులవారికి పీఠాధిపత్య భాద్యతలు అప్పగించి, కుక్కె క్షేత్రంలో, కుమార పర్వత సమీప సిద్ధ పర్వతంపై నేటికీ తపమాచరిస్తూ వున్నారని ప్రాంతీయ ప్రజలు, మాధ్వులు విశ్వసిస్తున్నారు. శ్రీవిశ్వ వల్లభతీర్థులు సోదెమఠమునకు ప్రస్తుత మఠాధిపతి.

## మూలాలు

వర్గం:ద్వైతం