open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
అనుప్పూర్ జిల్లా

thumb|అమర్‌కంటక్, నర్మదానదికి మూలం
మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో అనుప్పూర్ జిల్లా ఒకటి. జిల్లా వైశాల్యం 667,155 చ.కి.మీ. 2001 గణాంకాల ప్రకారం జిల్లాలో షెడ్యూల్డ్ తెగలకు చెందిన ప్రజలు 48,376 ఉన్నారు. 
## సరిహద్దులు
జిల్లా తూర్పు సరిహద్దులో చత్తీస్‌గఢ్ రాష్ట్రానికి చెందిన కొరియా జిల్లా, ఆగ్నేయ సరిహద్దులో చత్తీస్‌గఢ్ రాష్ట్రానికి చెందిన బిలాస్‌పూర్ జిల్లా, నైరుతీ సరిహద్దులో దిండోరీ జిల్లా, పశ్చిమ సరిహద్దులో ఉమరియా జిల్లా, ఉత్తర, ఈశాన్య సరిహద్దులో షాడోల్ జిల్లా ఉన్నాయి. అనుప్పూర్ పట్టణం జిల్లాకు కేంద్రంగా ఉంది.

## ఇతర వివరాలు
జిల్లాలో అమర్కంటక్ వద్ద జవహర్ నవోదయ విద్యాలయ పాఠశాల ఉంది. జిల్లాలో నర్మదానది, సోన్ నది ప్రవహిస్తున్నాయి. 2003 ఆగస్టు 15న షహ్‌డోల్ జిల్లాలోని కొంత భూభాగం వేరుచేసి అనుప్పూర్ జిల్లా రూపొందించబడింది. జిల్లా షహ్‌డోల్ డివిజన్‌లో భాగం. అనుప్పూర్ జిల్లాలో అధికంగా కొండలు, అరణ్యాలు ఉన్నాయి. అమర్కంటకు లోని మైకల్ కొండలలో జనించిన నర్మాద నది జిల్లా గుండా ప్రవహిస్తుంది. దీనికి సమూపంలో సన్ నది ప్రవహిస్తుంది.

## [[2001]] లో గణాంకాలు

### భాషలు
వర్నాక్యులర్లు బెంగాలీ భాషతో అనుప్పూర్ (ఇది 72-91% హిందీ భాషను పోలి ఉంటుంది) భాషలను మాట్లాడుతుంటారు. 
ఈ భాషలను జిల్లాలోని బేగల్‌ఖండ్ భూభాగంలో 7- 8,00,000 

## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు

* Anuppur - official website

## వెలుపలి లింకులు

వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ జిల్లాలు

వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
బుర్హాన్‌పూర్ జిల్లా

**బుర్హాన్‌పూర్ జిల్లా** మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని జిల్లాల్లో ఒకటి. బుర్హాన్‌పూర్ పట్టణం, జిల్లాకు ముఖ్యపట్టణం

ఖాండ్వా జిల్లా దక్షిణ ప్రాంతం నుండి కొంత భాగాన్ని విడదీసి బుర్హాన్‌పూర్ జిల్లాను 2003 ఆగస్టు 15 న ఏర్పాటు చేసారు. తప్తీ నది జిల్లా గుండా తూర్పు నుండి పడమరగా ప్రవహిస్తుంది. ఉత్తరాన ఈ జిల్లాను ఖాండ్వా జిల్లా నుండి సాత్పురా ప్రవత శ్రేణి ద్వారా విభజించబడింది, ఇది నర్మదా నది లోయ, తప్తీ లోయ మధ్య విభజన. బుర్హాన్‌పూర్, కలిపే Satpuras ద్వారా పాస్ ఖండ్వా కనెక్ట్ ఉత్తర, దక్షిణ భారతదేశం ప్రధాన మార్గాలు ఒకటి,, Asirgarh పాస్ ఆదేశాలను ఇది కోట, "కీకి అంటారు డెక్కన్ ".

## జనాభా వివరాలు
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం బుర్హాన్‌పూర్ జిల్లా జనాభా 7,57,847. ఇది జిబౌటి జనాభాకు, అమెరికా రాష్ట్రమైన అలాస్కా జనాభాకూ సమానం. జనాభా పరంగా ఇది  భారతదేశ జిల్లాల్లో 490 వ స్థానంలో ఉంది.  జిల్లా జనసాంద్రత 221.  2001-2011 దశాబ్దంలో జిల్లా జనాభా వృద్ధి రేటు 19.23%.  బురహన్పూర్‌లో లింగ నిష్పత్తి - 1000 మంది పురుషులకు 900 మంది స్త్రీలు.  అక్షరాస్యత రేటు 65,28%. షెడ్యూల్డ్ కులాల జనాభా 8.5%, షెడ్యూల్డ్ తెగల జనాభా 30.4%.

2011 భారత జనగణన ప్రకారం, జిల్లాలో జనాభాలో 26,97% మంది మరాఠీ, 17,18% మంది హిందీ, 16,52% మంది ఉర్దూ, 10,42% మంది  కోర్కు, 6.23% మంది బరేలి, 5.33% భిలాలీ, 3.78% మంది బంజారీ, 2.81% భిలీ, 2.54 గుజరాతీ తమ మొదటి భాషగా మాట్లాడుతారు.

## సంస్కృతి
జిల్లాలో ప్రధానంగా దావుదీ బొహ్రా సమూహానికి చెందిన ప్రజలు అధికంగా ఉన్నారు. జిల్లాలో పవిత్రమైనదీ , అతి విశాలైనదీ అయిన " దర్గా ఈ హకిమీ " మదీదు ఉంది. పాత బురహ్‌పూర్ ద్వారబంధాలతో కోటను తలపింపజేస్తూ ఉంటుంది.

## మూలాలు

వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ జిల్లాలు
చెన్నారెడ్డిపల్లె (పొదలకూరు)

**చెన్నారెడ్డిపల్లె** నెల్లూరు జిల్లా పొదలకూరు మండలానికి చెందిన గ్రామం.

ఈ గ్రామంలోని పంచలింగేశ్వరస్వామి దేఆలయంలో మహాశివరాత్రి ఉత్సవాలు, వైభవంగా నిర్వహించెదరు. ఆ రోజున ప్రత్యేకపూజలు, అభిషేకాలు భారీ యెత్తున నిర్వహించెదరు.  [1]

## మూలాలు

వర్గం:పొదలకూరు మండలంలోని రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు
దిండిగల్ జిల్లా

**దిండిగల్ జిల్లా, ** భారతదేశం తమిళనాడు రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో ఇది ఒకటి. దిండిగల్ జిల్లా తిరువణ్ణామలై జిల్లా తర్వాత వైశాల్యం ప్రకారం తమిళనాడులో రెండవ అతిపెద్ద జిల్లా. ఈ జిల్లా 1985 సెప్టెంబరు 9న మధురై జిల్లా నుండి వేరు చేయబడింది. ఇది 6266.64 కిమీ2 వైశాల్యం కలిగి ఉంది. జిల్లా పరిధిలో 3 రెవెన్యూ డివిజన్లు, 10 తాలూకాలు 361 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి. పంచాయతీ బ్లాకులు 14,  గ్రామ పంచాయితీలు 306,  పట్టణ పంచాయితీలు 23 ఉన్నాయి. జిల్లా వాయవ్య సరిహద్దులో తిరుప్పూర్ జిల్లా, ఈశాన్యంలో కరూర్ జిల్లా, తూర్పున తిరుచిరాపల్లి జిల్లా, దక్షిణాన మధురై, థేనీ జిల్లాలు, పశ్చిమాన కేరళలోని ఇడుక్కి జిల్లాలు సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి.

## గణాంకాలు
2011 గణాంకాలను అనుసరించి దిండిగల్ జనసంఖ్య 2,161,367. దిండిగల్ జనసంఖ్య దాదాపు నమీబియా దేశానికి. లేక అమెరికా లోని న్యూమెక్సికో రాష్ట్ర జనసంఖ్యకు సమానంగా ఉంటుంది. భారతదేశ జీల్లాలలో (640) దిండిగల్ 211వ స్థానంలో ఉంది. జిల్లా జనసాంద్రత చదరపు కిలోమీటరుకు 357.

2001-2011 నుండి దశాబ్ధకాలంలో దిండిగల్ జిల్లా జనసంఖ్య అభివృద్ధి శాతం 12.39%. దిండిగల్ జిల్లా స్త్రీ పురుష నిష్పత్తి 998:1000. అలాగే అక్షరాస్యత శాతం 76.85%. 2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, దిండిగల్ జిల్లా జనాభా 2,159,775, లింగ నిష్పత్తి ప్రతి 1,000 మంది పురుషులకు 998 స్త్రీలు ఉన్నారు. ఇది జాతీయ సగటు 929 కంటే చాలా ఎక్కువ.

మొత్తం జనాభాలో 37.41% పట్టణ ప్రాంతాల్లో నివసిస్తున్నారు.జిల్లా లోని మొత్తం జనాభాలో 216,576 మంది ఆరు సంవత్సరాల కంటే తక్కువ వయస్సు గలవారు ఉన్నారు. వీరిలో 111,955 మంది పురుషులు కాగా, 104,621 మంది స్త్రీలు ఉన్నారు.

జనాభాలో షెడ్యూల్డ్ కులాలు ప్రజలు 20.95% మంది ఉండగా, షెడ్యూల్డ్ తెగలు ప్రజలు 0.37% మంది ఉన్నారు. జిల్లా సగటు అక్షరాస్యత 68.61%, దీనిని జాతీయ సగటు 72.99%.అక్షరాస్యత పోల్చగా తక్కువగ ఉంది. జిల్లాలో మొత్తం 560,773 గృహాలు ఉన్నాయి.

మొత్తం 1,105,155 మంది కార్మికులు ఉన్నారు, వీరిలో 155,332 మంది రైతులు, 388,725 మంది ప్రధాన వ్యవసాయ కార్మికులు, 25,253 గృహ పరిశ్రమలు, 393,707 మంది ఇతర కార్మికులు, 142,138 మంది ఉపాంత కార్మికులు, మార్జినల్ కార్మికులు 10,072, మార్జినల్ కార్మికులు 10,072 కార్మికులు.

2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, జనాభాలో 91.52% మంది తమిళం, 5.45% తెలుగు, 1.69% కన్నడం వారి మొదటి భాషగా మాట్లాడతారు.

## ఆర్థిక స్థితి
2006లో పంచాయితీ మంత్రిత్వశాఖ 640 భారతదేశ జిల్లాలలో 250 జిల్లాలు వెనుకబడిన జిల్లలుగాగుర్తించింది. వీటిలో దిండిగల్ జిల్లా ఒకటి. అలాగే 30 తమిళనాడు జిల్లాలలో 6 జిల్లాలను వెనుకబడిన జిల్లాలలో ఒకటిగా గుర్తించిన " బ్యాక్ వర్డ్ రీజియన్ గ్రాంట్ ఫండ్ " (బి.ఆర్.జి.ఎఫ్) నుండి నిధులను అందుకుంటుంది. .

## పర్యాటక ఆకర్షణలు
alt=ప్రఖ్యాత పర్యాటక కేంద్రమైన కొడైకెనాల్ లోని సరసు|thumb|333x333px|ప్రఖ్యాత పర్యాటక కేంద్రమైన కొడైకెనాల్ లోని సరసు
alt=పళని కొండ|thumb|250x250px|పళని కొండ
* సౌందరరాజపెరుమాళ్ ఆలయం, తాడికొంబు
* కొడైకెనాల్
* పళని 
* సిరుమలై 
* దిండిగల్ ఫోర్ట్

## విభాగాలు

### తాలూకాలు
దిండిగల్ జిల్లాలో 10 తాలూకాలు ఉన్నాయి.

* దిండిగల్ తూర్పు
* నిలక్కోట్టై
* నాథమ్
* అథూర్
* పళని
* ఒద్దంచత్రం
* వేదసందూర్
* కొడైకెనాల్
* దిండిగల్ వెస్ట్
* గుజిలియంపరై

### పంచాయితీ యూనిట్లు
జిల్లాలో 14 పంచాయితీ బ్లాకులు ఉన్నాయి

* దిండిగల్
* అత్తూర్
* రెడ్డియార్చత్రం
* శనర్పట్టి
* నాథమ్
* నీలకోట్టై
* బట్లగుండు
* పళని
* ఒద్దంచత్రం
* తోప్పంపట్టి
* వేదసందూర్
* వడమదురై
* గుజిలియాంపరై
* కొడైకెనాల్

## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు

వర్గం:తమిళనాడు నగరాలు, పట్టణాలు
వర్గం:తమిళనాడు జిల్లాలు
మన లిపి పుట్టు పూర్వోత్తరాలు

మన లిపి పుట్టు పూర్వోత్తరాలు పుస్తకాన్ని ప్రముఖ పాత్రికేయుడు, సంపాదకుడు, రచయిత, పరిశోధకుడు తిరుమల రామచంద్ర రచించారు. ఆయన హంపి కమలాపురం నుండి పంజాబ్ హరప్ప వరకు అనేక సాహిత్య సాంస్కృతిక  పాండిత్య ప్రకర్ష గల పండితుల మధ్య ఉన్న మేధావి
## రచన నేపథ్యం
తిరుమల రామచంద్ర రచించిన మన లిపి పుట్టు పూర్వోత్తరాలు గ్రంథాన్ని మొదట 1957లో విశాలాంధ్ర పబ్లిషింగ్ హౌస్ ప్రచురించింది. అనంతరం 1990, 1993, 1999, 2012ల్లో పునర్ముద్రణ పొందింది. ఈ గ్రంథాన్ని తిరుమల రామచంద్ర ఆంధ్ర రాజవంశాల చరిత్ర గురించి విశేష కృషి సాగించిన ప్రముఖ చరిత్ర పరిశోధకులు మల్లంపల్లి సోమశేఖర శర్మకు, తెలుగుపత్రికలు/ప్రచురణ సంస్థలు విశాలాంధ్ర, ప్రజాశక్తిలకు అంకితమిచ్చారు.

## ప్రధానాంశాలు
ప్రపంచంలో తొలుత లిపి పుట్టడం, వివిధ భాషలలో లిపులు అభివృద్ధి జరగడం మొదలుకొని భారతీయ భాషల్లో లిపి అభివృద్ధి, తెలుగులో లిపి పుట్టుక, అభివృద్ధి వంటి అనేకాంశాలతో ఈ గ్రంథం రాశారు. తిరుమల రామచంద్ర వివిధ గ్రంథాలను మథించి అక్షరాస్యులైన తెలుగు వారంతా చదువుకునే వీలుండేలా తేలికైన భాషలో ఈ గ్రంథాన్ని రచించారు.
### అధ్యాయాలు
ఈ గ్రంథాన్ని మూడు భాగాలుగా, ఆయా భాగాలను వివిధ ప్రకరణాలుగా విభజించారు.

**ప్రథమ భాగం**
* **ప్రథమ ప్రకరణం**
:ప్రాణాలతో ఉన్న పుస్తకం
:సజీవ గ్రంథాలయం కథ
* **ద్వితీయ ప్రకరణం**
:జ్ఞాపకానికి గుర్తులు
* **తృతీయ ప్రకరణం**
:మాట్లాడే వస్తువులు
:కథచెప్పే కాయితం
* **చతుర్థ ప్రకరణం**
:బొమ్మల జాబు
:దారితప్పిన దండు
* **పంచమ ప్రకరణం**
:ససేమిరా వ్రాతలు
* **షష్థ ప్రకరణం**
:ఈజిప్టు అక్షరాల యాత్ర

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
వర్గం:తిరుమల రామచంద్ర రచనలు
తిరువారూర్ జిల్లా

**తిరువారూర్ జిల్లా,** తమిళనాడు రాష్టం లోని జిల్లాలలో ఒకటి. జిల్లా వైశాల్యం 2161 చ.కి.మీ. ఉంది.జిల్లా కేంద్రంగా తిరువారూర్ పట్టణం ఉంది. 2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం జిల్లాలో  1,264,277 మంది జనాభా ఉన్నారు. ప్రతి 1,000 మంది పురుషులకు 1,017 స్త్రీల లింగ నిష్పత్తి ఉంది. 

## చరిత్ర
1991 వరకు తిరువారూర్, నాగపట్టణం జిల్లాలు తంజావూరు జిల్లాలో భాగంగా ఉన్నాయి. తరువాత తంజావూరు జిల్లా నుండి తిరువారూర్, నాగపట్టినం జిల్లాలు విభజించబడి నాగపట్టినం జిల్లా రూపొందించబడింది. 1997 లో నాగపట్టినం జిల్లాను విభజించుటద్వారా తిరువారూర్ జిల్లా రూపొందించబడింది. 

## గణాంకాలు
2011 భారత  జనాభా లెక్కల ప్రకారం, తిరువారూర్ జిల్లాలో 1,264,277 జనాభా ఉంది. ప్రతి 1,000 మంది పురుషులకు 1,017 స్త్రీల లింగ నిష్పత్తిగా ఉంది. ఇది జాతీయ సగటు 929 కంటే చాలా ఎక్కువ. మొత్తం జనాభాలో 20.39% పట్టణ ప్రాంతాల్లో నివసిస్తున్నారు. జనాభా మొత్తములో 121,973 మంది ఆరు సంవత్సరాల కంటే తక్కువ వయస్సు గలవారు ఉన్నారు. వీరిలో 62,280 మంది పురుషులు కాగా, 59,693 మంది స్త్రీలు ఉన్నారు. జనాభాలో షెడ్యూల్డ్ కులాలు వారు 34.08% మంది ఉన్నారు.అలాగే షెడ్యూల్డ్ తెగలు వారు 0.24% మంది ఉన్నారు. జిల్లా సగటు అక్షరాస్యత 74.86% ఉంది.ఇది జాతీయ సగటు 72.99% కంటే ఎక్కువ ఉంది. జిల్లాలో మొత్తం 3,27,219 గృహాలు ఉన్నాయి. మొత్తము జనాభాలో 5,40,168 మంది కార్మికులు ఉన్నారు, వీరిలో 60,508 మంది సాగుదారులు, 2,00,126 మంది ప్రధాన వ్యవసాయ కార్మికులు, 7,264 మంది గృహ పరిశ్రమలపై ఆధారపడినవారు, 144,527 మంది ఇతర కార్మికులు, 127,743 మంది ఉపాంత కార్మికులు, 9,375 మంది ఉపాంత కార్మికులు ఉన్నారు. 99.40% జనాభా మాట్లాడే భాష తమిళం. భారతదేశ 640 జిల్లాలలో జనాభా పరంగా తిరువారూర్ 382వ స్థానంలో ఉంది. జిల్లా జనసాంద్రత చదరపు కిల్లోమీటరుకు 533. 2011 గణాంకాలను అనుసరించి కుటుంబ నియంత్రణ శాతం 8.43%. అలాగే అక్షరాస్యత శాతం 83.26%. 2011 తిరువారూరు నగరీకరణ శాతం 20.29% ఉంది.

## జిల్లా లోని ప్రధాన పట్టణాలు
తిరువారూర్, మన్నార్గుడి, తిరుతురైపూండి, కూతనల్లూర్, ముత్తుపేట, కుడవాసల్,  నీడమంగళం

## జిల్లా లోని ప్రసిద్ధ వ్యక్తులు
* కె బాలచందర్,  త్యాగరాజు శ్రీనివాస అయ్యర్, ధనరాజ్ పిళ్ళై, కర్నాటక సంగీత త్రిమూర్తులు, ఎస్.ఎస్.. వాసన్, కె అంబళగన్,  టి ఆర్.బాలు

## దేవాలయాలు

* కోనేశ్వరర్ ఆలయం, కుడవాసల్
* వాంచీనాథస్వామి ఆలయం, తిరువాంచియం
* అపత్సహయేశ్వర ఆలయం, అలంగుడి
* ముదికొండన్ కోదండరామ ఆలయం
* రాజగోపాలస్వామి ఆలయం, మన్నార్గుడి

## పాలనా విభాగాలు
తిరువారూరు జిల్లా 8 తాలూకాలుగా విభజించబడి ఉన్నాయి. 
* కుడైవాసల్
* మన్నార్కుడి
* నన్నిలం
* నీడామంగళం
* తిరుతురైపూండి
* తిరువారూర్
* వలంగైమన్
* కూతనల్లూర్
## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు

వర్గం:తిరువారూర్ జిల్లా
వర్గం:తమిళనాడు జిల్లాలు
విరుదునగర్ జిల్లా

**విరుదునగర్ జిల్లా,** దక్షిణ భారతదేశం, తమిళనాడు రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో విరుదునగర్ జిల్లా ఒకటి. ఈ జిల్లాకు **విరుదునగర్** ప్రధాననగరంగా ఉంది. 1947లో రామనాథపురం జిల్లాలోని కొంత భూభాగం విభజించుట ద్వారా విరుదునగర్ జిల్లా రూపొందించబడింది. విరుదునగర్ జిల్లాను సాధారణంగా " కర్మవీరర్ కామరాజర్ జిల్లా "గా పిలువబడుతుంది.2011 నాటికి, విరుదునగర్ జిల్లాలో 19,42,288 జనాభా ఉంది, ప్రతి 1,000 మంది పురుషులకు 1,007 మంది స్త్రీల లింగ నిష్పత్తి ఉంది. జిల్లాలో శివకాశి అత్యధిక జనాభాతో ఉన్న అతిపెద్ద నగరం.

## భౌగోళికం
విరుదునగర్ జిల్లా ఉత్తర సరిహద్దులో శివగంగ జిల్లా, మదురై జిల్లా, దక్షిణం సరిహద్దులో తిరునెల్వేలి జిల్లా, టుటికార్న్ జిల్లా, దక్షిణా సరిహద్దులో రామనాథపురం జిల్లా, పడమర సరిహద్దులో కేరళ రాష్ట్రం, వాయవ్య సరిహద్దులో థేని జిల్లాలు ఉన్నాయి.

## జనాభా గణాంకాలు
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, విరుదునగర్ జిల్లా జనాభా 19,42,288, upభారత జనాభా లెక్కలు 2001 లెక్కలు ప్రకారం 17,51,301 జనాభా ఉన్న నగరం 2011 నాటికి దాదాపు 11% పెరుగుదలతో 19,42,288 మంది జనాభాకు పెరిగింది, or లింగ-నిష్పత్తి ప్రతి 1,000 మంది పురుషులకు 1,007 మంది స్త్రీలు ఉన్నారు, జాతీయ సగటు 929 కంటే చాలా ఇది చాలా ఎక్కువ ఉంది, కానీ 2001 లింగ నిష్పత్తి 1,012తో పోల్చగా తగ్గింది. మొత్తం జనాభాలో 197,134 మంది ఆరు సంవత్సరాల కంటే తక్కువ వయస్సు గలవారు, 10,0,827 మంది పురుషులు ఉండగా, 96,307 మంది స్త్రీలు ఉన్నారు. జనాభాలో షెడ్యూల్డ్ కులాలు వారు 20.59% మంది ఉండగా, షెడ్యూల్డ్ తెగలు జనాభా 0.12% మంది ఉన్నారు. జిల్లా సగటు అక్షరాస్యత 72.02%, ఇది దాదాపు జాతీయ సగటు 72.99% తో సమంగా ఉంది.జిల్లాలో మొత్తం 537,748 గృహాలు ఉన్నాయి. మొత్తం జనాభాలో 9,50,158 మంది కార్మికులు ఉన్నారు, వీరిలో 52,361 మంది సాగుదారులు, 1,68,174 మంది ప్రధాన వ్యవసాయ కార్మికులు, 30,292 మంది గృహ పరిశ్రమలపై ఆధారపడినవారు, 6,03,239 ఇతర కార్మికులు, 96,092 ఉపాంత కార్మికులు, 4,792 ఉపాంత కార్మికులు ఉన్నారు.

## నిర్వహణ
విరుదునగర్ జిల్లా రెండు రెవెన్యూ విభాగాలుగా విభజించబడింది. విరుదునగర్ జిల్లాలో 8 తాలూకాలు ఉన్నాయి. అవి వరుసగా: అరుప్పుకోట్టై, కరియపట్టి, రాజపాళయం, సాత్తూరు, శివకాశి, శ్రీవిల్లిపుత్తూరు, తిరుచ్చి, విరుదునగర్.  జిల్లాలో మొత్తం 600 గ్రామాలు ఉన్నాయి. అలాగే 9 పట్టణ పంచాయితీలు ఉన్నాయి. అవి వరుసగా సైదూరు, వతిరైరుప్పు, చెట్టియార్పట్టి, కరియపట్టి, మంసపురం, సుందరపాండియం, మల్లాంకిణరు, ఎస్.కొడికుళం, వి.పుదుపట్టి. విరుదునగర్ జిల్లాలో ఒక పార్లమెంటు నియోజకవర్గం ఉంది.

## ఆర్ధికం
భారతదేశం మొత్తంలో విరుదునగర్ జిల్లా అగ్గిపెట్టల, టపాసులతయారీకి, ప్రింటింగ్ పరిశ్రమలకు ప్రసిద్ధిచెందింది. ఈ పరిశ్రమలు శివకాశి లోపల, సమీప పరిసరాలలో కేంద్రీకృతమై ఉన్నాయి. నువ్వుల నూనె, చికరీ, కాఫీ గింజలు, ఎండుమిరప, పప్పుధాన్యాల వ్యాపారానికి విరుదునగర్ జిల్లా ప్రధానకేంద్రంగా ఉంది. జిల్లాలో వ్యాపారాణుగుణంగా విరుదునగర్‌లో ఒక సరుకుల గిడ్డంగి, రాజపాళయంలో ఒక సరుకుల గిడ్డంగులు ఉన్నాయి. విరుదునగర్ జిల్లలో జిన్నింగ్, ఫ్యాక్టరీలు, స్పిన్నింగ్ మిల్లులు, పవర్‌లూములు, చేనేత పరిశ్రమలు ఉన్నాయి. వస్త్రపరిశ్రమకు కోయంబత్తూరు తరువాత స్థానంలో జిల్సా లోని రాజపాళయం ఉంది. మద్రాసు సిమెంటు ఒక శాఖ జిల్లా లోని ఆర్.ఆర్ నగరులో ఉండగా, రెండవది శివకాశి తాలూకా లోని ఆలంకుళంలో ఉంది.

## ఇవి కూడా చూడండి

* నింద్ర నారాయణ పెరుమాళ్ దేవాలయం

## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు

*Virudhunagar District - Govt. Website
*Website for Virudhunagar 

వర్గం:తమిళనాడు జిల్లాలు

వర్గం:1987 స్థాపితాలు
బర్గఢ్ జిల్లా

ఒడిషా రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో **బర్గఢ్** జిల్లా ఒకటి. 1993లో సంబల్‌పూర్ జిల్లా నుండి కొంత భాగాన్ని వేరుచేసి ఈ జిల్లాను ఏర్పాటు చేసారు.

## భౌగోళికం
జిల్లా వైశాల్యం 5832 చ.కి.మీ ఉంటుంది. జిల్లా ఈశాన్య సరిహద్దులో సంబల్పూర్ జిల్లా, దక్షిణ సరిహద్దులో బలంగీర్ , సంబల్పూర్ జిల్లాలు, ఆగ్నేయ సరిహద్దులో నౌపడా , పశ్చిమ సరిహద్దులో చత్తీస్‌ఘడ్ రాష్ట్రం ఉన్నాయి.

## ఆర్ధికం
హిరాకుడ్ ఆనకట్ట నుండి సంవత్సరం అంతా నీటిపాదుల సౌకర్యం లభిస్తుంది. మహానది నది ఉత్తరార్ధ బర్గఢ్ జిల్లాను వ్యవసాయపరంగా సుసంపన్నం చేస్తుంది. ప్రత్యేకంగా వరిపంట విస్తారంగా పండించబడుతుంది. జిల్లా శతాబ్ధాల పురాతనమైన చేనేత పరిశ్రమకు , శంబలపురి చీరెలకు ప్రసిద్ధి చెందింది.

## విభాగాలు
* బర్గఢ్ జిల్లా 2 ఉపవిభాగాలుగా విభజించబడింది : బర్గఢ్ , పదంపూర్.
* జిల్లాలో 12 మండలాలు ఉన్నాయి : బర్గర్హ్, బర్పలి, అత్తబిర, భెదెన్, సొహెల్ల, బిజెపుర్, పదంపుర్, గైసిలెత్, పైక్మల్, ఝర్బంధ్, అంబభొన , మ్హత్లి

.

## [[2001]] లో గణాంకాలు

జిల్లాలో గుర్తించతగినంత నేతవారు ఉన్నారు. వారిలో కొంతమంది పద్మశ్రీ వంటి జాతీయ బహుమతి గ్రహీతలు. జిల్లాలో గంగాధర్ మెహర్, హేమచంద్ర ఆచార్య, డాక్టర్ ప్రఫుల్ల కుమార్ , హల్దర్ నాగ్ వంటి సాహిత్యకారులు ఉన్నారు.
### భాషలు
జిల్లాలో ప్రజలు కొయిస్లి భాష (సంబల్పురి), ఒరియా మాట్లాడుతుంటారు. బర్గఢ్ జిల్లా సరిహద్దులో చత్తీస్గఢీ హిందీ మాట్లాడుతుంటారు.

## సంస్కృతి
బర్గఢ్ పట్టణం జీరా నదీ తీరంలో ఉంది. పట్టణం మద్యలో హౌరా - ముంబై రహదారి-6 పయనిస్తుంది. ఈ రహదారి "10 రోజుల పాటు సాగిన బహిరంగ వేదిక నాటకం " ధనుయాత్రా ప్రదర్శనకు గుర్తింపు పొందింది. ధనుయాత్రా నాటకం ఇతివృత్తం శ్రీకృష్ణుడు కంసుని వధించిన సన్నివేశానికి చెందినది. 
### పర్యాటకం
జిల్లాలో ఉన్న గంధమర్ధన్ పర్వతపాదాల వద్ద 13వ శతాబ్ధానికి చెందిన నృసింగనాథ్ ఆలయం ఉంది. విష్ణుమూర్తి ఇక్కడ పిల్లి రూపంలో ఆరాధించబడుతున్నాడు. ప్రపంచంలో ఇలాంటి మూర్తి ఉన్న ఆలయం ఇది మాత్రమే.

## రాజకీయాలు

### విభాగాలు

The following is the 5 Vidhan sabha constituencies of Bargarh district and the elected members of that area

## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు

* Bargarh District website
* 
*http://www.onefivenine.com/india/villag/Bargarh List of places in Bargarh

## వెలుపలి లింకులు

వర్గం:బర్గఢ్ జిల్లా
వర్గం:ఒడిశా జిల్లాలు
వర్గం:ఒడిశా నగరాలు పట్టణాలు
వర్గం:1993 స్థాపితాలు
అబ్బరాజు మైథిలి

right|thumb|250px|అబ్బరాజు మైథిలి
'*డాక్టర్ *'అబ్బరాజు మైథిలి****  ( 27-7-1966 )అంతర్జాలంలో ప్రసిద్ధి  చెందినరచయిత్రి. ఆమె ప్రస్తుతం బెంగళూరు స్పర్శ్  హాస్పటల్స్ లో ప్రసూతి, స్త్రీ వైద్య  విభాగంలో పనిచేస్తున్నారు.

## వ్యక్తిగత జీవితం
మైధిలి వినుకొండ నిర్మల బాలికల ఉన్నత పాఠశాలలో ఉన్నత విద్యను అభ్యసించారు. నెల్లూరు వి.అర్ కళాశాలలో ఇంటర్, గుంటూరు వైద్య కళాశాల లో  ఎంబిబిఎస్ చదివారు. ఎన్.టి.ఆర్ వైద్య విశ్వవిద్యాలయంలో  పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేషన్  చేశారు. 1988 జనవరి 24తేదీన  ఎముకల వైద్యనిపుణులు డాక్టర్ చీమలమర్రి శ్రీనివాస్ ను వివాహం చేసుకున్నారు. ఇరవై ఏళ్ళకు పైగా పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాలోని తాడేపల్లిగూడెం లో అమృత హాస్పిటల్స్ ను విజయవంతం గా నిర్వహించి 2014 లో విరమించుకొని బెంగుళూరు లో స్థిరపడ్డారు. వీరికి ఇద్దరు పిల్లలు. ఒక అమ్మాయి, అబ్బాయి. వాళ్ళ అమ్మాయి చీమలమర్రి సాంత్వన తెలుగులోను, ఇంగ్లీష్ లోనూ ఎన్నో వ్యాసాలు రాశారు.స్వాప్నిక్ చీమలమర్రి పుస్తకం. నెట్ లో సాహిత్య వ్యాసాలు రాశారు.

## సాహిత్యరంగం
### రచన రంగం
ఆంధ్ర మహాభారత నిఘంటువు ను రచించిన అబ్బరాజు సూర్యనారాయణ ఈమె తాతగారు. 19 వ శతాబ్దంలో నెల్లూరు నుంచి అముద్రిత గ్రంథ చింతామణి అనే పత్రిక ను నడిపిన ప్రసిద్ధ సాహిత్య వేత్త పూండ్లరామకృష్ణయ్య ఈమె ముత్తాత. 
 మొదట్లో చలం ,  కొడవటిగంటి కుటుంబరావు రచనలను బాగా చదివేవారు. తరువాతి కాలంలో విశ్వనాధ సత్యనారాయణ రచనలు చదివి ఆయన అభిమానులయ్యారు. ఆంగ్ల సాహిత్యం లో కూడా అభినివేశం ఉంది.  సాహిత్యంతో పాటు సంగీతం, చిత్రలేఖన పట్ల అభిరుచి, అవగాహన ఉన్నాయి.
2016  లో '  నిమగ్న '  సారస్వత వ్యాసాల సంపుటాన్ని ప్రచురించారు. వ్యాసాలు, అనువాదాలు, కథలు అన్నిటిలోనూ కృషి చేస్తున్నారు. H.Rider Haggard నవల ' She' ని ,L.M.Montgomery నవల ' Anne Of Green Gables ' ను పూర్తిగా తెలుగు లోకి అనువదించారు. చాలా fairy tales ను పిల్లల కోసం అనుసృజన చేశారు. సంస్కృత సాహిత్యం లో కృషి చేస్తున్నారు. 
2022 లో ' తన్మాత్ర' పేరుతో కథాసంకలనం వచ్చింది.

## పురస్కారాలు
* **క్షీరసాగరం** కథకు యద్దనపూడి సులోచనారాణి అందించే **జ్యోతి పురస్కారం** 2014లో అందుకున్నారు.
2018 లో తెలుగు తల్లి కెనడా పురస్కారం ' స్వాధీన ' కథకు వచ్చింది.

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు రచయిత్రులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:తెలుగు కథా రచయితలు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా రచయిత్రులు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా మహిళా వైద్యులు
జగత్‌సింగ్‌పూర్ జిల్లా

ఒడిషా రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో **జగత్‌సింగ్‌పూర్ జిల్లా** ఒకటి ఒకటి. జగత్‌సింగ్‌పూర్ పట్టణం ఈ జిల్లాకు కేంద్రం.

## చరిత్ర
2011లో సౌత్ కొరియా " పొహాంగ్ ఇరన్ & స్టీల్ కో " నిర్మించడానికి జగత్‌పుర్ జిల్లా ప్రజలు వ్యతిరేకించారు.

## భౌగోళికం
ఈ జిల్లాలో ఫులపతన, హరిష్పుర్, ఒడిషా నహరన్, మరిచ్పుర్, బలిపతన, భనుహర్ బెలరి మొదలైన గరమాలు బే ఆఫ్ బెంగాల్ ఉన్నాయి.
### వాతావరణం
1999 అక్టోబరులో సంభవించిన పెను తుఫానులో ఘోరంగా దెబ్బతిన్న జిల్లాలలో జగత్‌సింగ్‌పూర్ జిల్లా ఒకటి. ఈ తుఫానులో 10,000 కంటే ఎక్కువ మంది మరణించారు.

## ఆర్ధికం
1960లో అధునిక డీప్‌ వాటర్ పోర్ట్ పరదీప్ నిర్మించారు. ఇది ప్రస్తుతం విదేశీ పెట్టుబడులకు కేంద్రంగా ఉంది. పి.ఒ.ఎస్.సి.ఒ రవాణా అవసరాలకు స్వంతగా రేవు నిర్మించడానికి ప్రయత్నిస్తోంది.

## విభాగాలు
జిల్లాలో 8 ఉపవిభాగాలుగా ఉన్నాయి: జగత్‌సింగ్‌పూర్ తాలూకా, కుజంగ్, తిర్తల్, బైలికుడా, బిరిది, నౌగావ్, ఎర్స్మ, రఘునాథ్‌పూర్. చివరి నాలుగిటిని 2008లో ఏర్పరచారు.

## [[2001]] లో గణాంకాలు

## సస్కృతి
జగత్‌సింగ్‌పూర్‌లో ప్రఖ్యాత సరళ ఆలయం ఉంది. జిల్లా ఒడిషా సాంస్కృతిక కేంద్రంగా ఖ్యాతి గడించి ఉంది. ఒడిషా రాష్ట్రంలో ఈ జిల్లా వైశాల్యపరంగా అతి చిన్నది. జిల్లాలో సరళాదాసా, బిరాకిషోర్, గోపాల్ చొతరే, ప్రతిభా రే, బిభుతి పాట్నాయక్ వంటి సాహిత్యకారులు జన్మించారు. పంచసఖాలలో ఒకడైన జషోబంటా దాస్ (మిగిలిన నలుగురు అచుటా, అనంత్, బలబంటి, జగన్నాథ్) ఒకరు. జషోబంటా దాస్ రచన మలికా. జిల్లాలో జాత్రా కళాకారులు బహిరంగంగా ప్రదర్శిస్తారు. ఈ కళాకార బృందాలు క్రమంగా ఒడిషా రాష్ట్ర ప్రధాన వినోద ప్రవాహంలో భాగంగా మారారు.

## రాజకీయాలు
### అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాలు
జిల్లాలో కింది నాలుగు శాసనసభ స్థానాలున్నాయి.

## జిల్లా ప్రముఖులు

* బిశ్వంభర్ పరిదా

## బయటి లింకులు
* 

## మూలాలు


వర్గం:ఒడిశా జిల్లాలు
ఝార్సుగూడా జిల్లా

ఒడిషా రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో **ఝార్సుగూడా జిల్లా** ఒకటి. రెండవప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో ఝార్సుగూడా జిల్లాలో " ఝార్సుగూడా విమానాశ్రయం " ఉంది. జిల్లాలో బొగ్గు, ఇతర ఖనిజ నిక్షేపాలు పుష్కలంగా ఉన్నాయి. ఝార్సుగూడా పట్టణానికి సమీపంలో చిన్నతరహా, మద్యతరహా పరిశ్రమలు స్థాపించబడ్డాయి. జిల్లాలో ఉన్న సహజసంపదలు పరిశ్రమల అభివృద్ధికి సహకరిస్తుంది.

## భౌగోళికం
ఝార్సుగూడా జిల్లాలో 3 పట్టణాలు ఉన్నాయి: ఝార్సుగూడా పట్టణం, బ్రజ్రజ్నగర్, బెల్పహర్.

## ఆర్ధికం
జిల్లాలో పలు బొగ్గుగనులు ఉన్నాయి.బ్రజ్రజ్నగర్ ఒక పారిశ్రామిక నగరం. " ఓపన్ కాస్ట్ కోయిల్ మైన్ " ఐ.బి వెల్లీ కోయెల్ ఫీల్డ్ ఆఫ్ మహానది కోయెల్‌ఫీల్డ్ లిమిటెడ్.కు ప్రధాన కేంద్రంగా ఉంది. " బ్రజ్రజ్నగర్‌లో ఉన్న " ఓరియంట్ పేపర్ మిల్స్ ఆఫ్ బిర్లా గ్రూప్ ఆఫ్ ఇండస్ట్రీస్ " లార్జ్ స్కేల్ పేపర్ తయారీ పరిశ్రమలలో ఒకటిని భావిస్తున్నారు. ఈ మిల్లు ఒకదశాబ్ధం కంటే అఫ్హికంగా మూసివేయబడి ఉంది. బ్రజ్రజ్నగర్‌ పర్యాటక కేంద్రంగా కూడా ప్రసిద్ధి వెందింది.

2006 గణాంకాలను అనుసరించి పచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశ జిల్లాలు (640) లో వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో ఝార్సుగూడా జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న ఒడిషా రాష్ట్ర 19 జిల్లాలలో ఈ జిల్లా ఒకటి.

## ఆలయాలు
బ్రజ్రజ్నగర్‌లో రైల్వే స్టేషను సమీపంలో ఉన్న బ్రజేశ్వరి ఆలయం, రామచండి మందిర్, లక్ష్మీనారాయణ్ మందిర్, జగన్నధ్ ఆలయం, లంతి మహల్‌లో ఉన్న శివాలయం, కాలేజ్ రోడ్డులో ఉన్న షాని మందిర్, హిల్ టాప్ కాలనీలో ఉన్న ముకేశ్వర్ ఆలయం, రాంపూర్‌లో ఉన్న శివాలయం, జి.ఎం ఆఫీస్ రోడ్డులో ఉన్న శివాలయం, ఝార్సుగూడా రోడ్డులో ఉన్న ఆదిత్యా మందిర్,  కాలేజ్ రోడ్డులో ఉన్న మంగళ, తరిణి మందిర్

## విభాగాలు
జిల్లాలో 5 మండలాలు ఉన్నాయి : లఖన్పూర్, కొలబిరా, లైకెరా, కిర్మా (ఒడిషా), ఝార్సుగూడా. 
* బెల్‌పహర్ ఉప విభాగంలో 12 గ్రామాలు, 2 పట్టణాలు ఉన్నాయి. ప్రబలమైన గ్రామం చుయాలిబెర్మ. చులిబెర్మాలో జరిగే ప్రధాన పండుగలలో డిసెంబర్ మాసంలో నిర్వహించే నరసింగ్ పూజ ఒకటి. 
* బ్రజ్రజ్నగర్‌లో రాంపూర్ లోని నదీ తీరంలో ఉన్న రామచండీ మందిరం, రాంపూర్‌లో ఉన్న బొగ్గు గనులు దేశంలో అతి పురాతనమైనవని భావిస్తున్నారు.

,

## [[2001]] లో గణాంకాలు

## రాజకీయాలు
### అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాలు
The following is the 2 Vidhan sabha constituencies of Jharsuguda district and the elected members of that area

## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు

* 
*http://www.onefivenine.com/india/villag/Jharsuguda list of places in Jharsuguda

## వెలుపలి లింకులు


వర్గం:భారతదేశంలో బొగ్గు గనులున్న జిల్లాలు
వర్గం:ఒడిశా జిల్లాలు
కేంద్రపడా జిల్లా

ఒడిషా రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో **కేంద్రపడా** జిల్లా ఒకటి. జిల్లాకేంద్రంగా కేంద్రపడా పట్టణం ఉంది. జిల్లా ఉత్తర సరిహద్దులో భద్రక్ జిల్లా, తూర్పు సరుహద్దులో బంగాళాఖాతం, దక్షిణ సరిహద్దులో జగత్‌సింగ్‌పూర్ జిల్లా, పశ్చిమ సరిహద్దులో కటక్ జిల్లా, జాజ్‌పూర్ (ఒడిషా) జిల్లాలు ఉన్నాయి.

## భౌగోళికం
కేంద్రపడా జిల్లా ఒడిషా రాష్ట్ర తీరప్రాంత జిల్లాలలో ఒకటి. 20° 20’ ఉత్తర నుండి 20° 37’ డిగ్రీల ఉత్తర అక్షాంశం, 86° 14’ తూర్పు నుండి 87° 01’ డిగ్రీల తూర్పు రేఖాంశంలో ఉంది. జిల్లా తూర్పు సరిహద్దులో బంగాళాఖాతం ఉంది. జిల్లాలో 48కి.మీ సముద్రతీరం (ధంరా ముహాన్ నుండి బతిఘర్) ఉంది. కేంద్రపడా, రాష్ట్ర రాజధాని భువనేశ్వర్ నుండి 85 కి.మీ దూరంలో ఉంది. కేంద్రపడా జిల్లాలో బ్రహ్మణి, బైతరిణి, మహానది నదులు ప్రవహిస్తున్నాయి. బైతర్కణిక మాంగ్రోవ్, బైతరికనిక నేషనల్ పార్క్, గహిర్మాతా బీచ్,, బలదేవ్ ఆలయం ఉన్నాయి. జిల్లాలో శుక-పరీక్షిత ఆశ్రమం, కూడనగరి, పెంథ సీ బీచ్, హరిహర్ క్షేత్ర మహాల, గాంధార గిసైన్ పీఠం, కొరుయా మొదలైన సుందర ప్రదేశాలు ఉన్నాయి. జిల్లాలో 9 మండలాలు ఉన్నాయి: అవుల్, డెరబిష్, గరద్పుర్, మహాకలపద,మర్షఘై,కెంద్రపర తలుకా, రాజనగర్,రాజ్కనిక, పతముందై.

## విభాగాలు
జిల్లాలో 6 తాలూకాలు, 9 మండలాలు ఉన్నాయి:-  అవి వరుసగా :

* తాలూకాలు * 
* అవుల్ 
* కనికా 
* కేంద్రపడా
* మార్షఘై
* పట్టముందై 
* ఋజ్ఞగర్ 
* మహాకల్పద 
* బ్లాకులు:-
* పెరుగుదల 
* డెబ్రిస్ 
* ఘొరద్పుర్ 
* కేంద్రపడా
* మాహకల్పద 
* మార్షఘై 
* ఫతముందై 
* రాజకనిక 
* ఋజ్ఞగర్

## [[2001]] లో గణాంకాలు

జిల్లాలో ఒరియా భాష ప్రధానభాషగా ఉంది. అంతేకాక జిల్లాలో బెంగాలీ, ఉర్దూ భాషలు వాడుకలో ఉన్నాయి. జిల్లా అంతటా హిందీ భాష అర్ధం చేసుకుంటారు.

## సస్కృతి

### పర్యాటకం
కేంద్రపడా జిల్లాలో పలు పర్యాటక ప్రదేశాలు ఉన్నాయి. జిల్లాలో ఉన్న బతిఘ్రర లైట్‌హౌస్ తూర్పు భారతదేశ తీరప్రాంతాలలో మొదటి లైట్ హౌస్‌గా గుర్తించబదుతుంది. దీని చుట్టూ సహజ సౌందర్యం ప్రతిబింబిస్తూ ఉంటుంది. జిల్లా కేంద్రం కేంద్రపడాకు ఇది 50కి.మీ దూరంలో ఉంది. ఈ నౌకాశ్రయం 1855 లో స్థాపినచబడుతుంది. కేంద్రపడా జిల్లాలో అత్యధిక ప్రాముఖ్యత కలిగిన పర్యాటక ప్రదేశాలలో " కనిక ప్యాలెస్ " ముఖ్యమైనది. రాజభవనం అందచందాలు సాటిలేనిది, అద్భుతమైనది. ఇది రాజ్కనిక మండలంలో ఉంది. కేంద్రపడా నుండి 50 కి.మీ దూరంలో ఉంది. 40 ఎకరాల వైశాల్యంలో నిర్మించబడిన పురాతన మైన అవుల్ ప్యాలెస్ పర్యాటక ఆకర్షణలో మరొకటి. జిల్లాలో రాజ్బతి, రాణిమహల్, గోడశాల, భందర్, ఉదయన్ దేబాలయ, దేవి మందిర్ వంటి ప్రదేశాలు కూడా ఉన్నాయి. కనిక ప్యాలెస్‌కు 5 కి.మీ దూరంలో దామోదర్ నదీతీరంలో ఉన్న నైకాశ్రయం అతి పురాతనమైనదిగా భావించబడుతుంది. సముద్రతీర వ్యాపారకేంద్రంగా
పత్కురా నియోజకవర్గంలో ఉన్న కూడనగర్ భావించబడుతుంది. ఇక్కడ అటవీ ప్రాంతంలో 15 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో 25 అడుగుల ఎత్తున ఉన్న ఇసుక తిన్నెలు పర్యాటకులు సందర్శించే ప్రదేశాలలో ఒకటి.

### పర్యాటక ఆకర్షణలు
* భలదేవ్‌జ్యూ ఆలయం, కేంద్రపడా టౌన్.
* లక్ష్మణ్‌జెవ్ ఆలయం ఇన్ భలిపత్న, పట్టణానికి 4కి.మీ దూరంలో ఉంది.
* లక్ష్మీ వరాహ ఆలయం, ఆవుల్, కేంద్రపడా పట్టణానికి 40 కి.మీ దూరంలో ఉంది.
* ఘహిర్మథ బీచ్
* ఖుదనగరి శుక ఫరీక్షిత ఆశ్రమం
* హరిహర్ క్షేత్ర, మహల్
* మా దక్షిణ ఖాళి ఆలయం ( ఖుదనగరి)
* మల్లికేశ్వర్ శివాలయం, ఆధంగమల్లికేశ్వర్ పుర్ (ఛందొల్), 
* భతిఘర్
* ఖనిక ప్యాలెస్
* ఆవుల్ ప్యాలెస్
* డెరబిష్ ప్యాలెస్

## రాజాకీయాలు

### అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాలు
జిల్లాలో 5 ఒరిస్సా అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాలు ఉన్నాయి. 

## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు
* 

## వెలుపలి లింకులు


వర్గం:ఒడిశా జిల్లాలు
ముదిగొండ విశ్వనాధం

thumb|ముదిగొండ విశ్వనాధం
**ముదిగొండ విశ్వనాధం** (జనవరి 23, 1906- ఏప్రిల్ 25, 1984) ప్రముఖ గణితశాస్త్రజ్ఞడు, శివపూజా దురంధురుడు.

వీరు 1906 జనవరి 23 తేదీన ఈమని గ్రామంలో జన్మించారు. వీరి తల్లిదండ్రులు: ముదిగొండ కొండయ్య, లింగమ్మ గార్లు. వీరు అలహాబాదు విశ్వవిద్యాలయంలో డిగ్రీ చేస్తుండగా వారి చూపు మందగించడం వలన స్వాతంత్ర్య సమరం వలన పూర్తిచేయలేకపోయారు.

వీరు 1950వ దశాబ్దంలో పురాణ మీమాంస అను భారతీయ తత్త్వశాస్త్రం గురించి ఒక పుస్తకాన్న్ని రచించి ప్రచురించారు. దానిని అప్పటి ఉపరాష్ట్రపతి సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణన్ గారికి పంపియున్నారు.ఉపరాష్ట్రపతి ఆ పొత్తమును ప్రశసించుతూ స్వయముగా లేఖ వ్రాసియున్నారు.

వీరు ఉపాధ్యాయునిగా ఆంగ్లం, గణితం, హిందీ, సంస్కృతం భాషాల్లో పట్టభద్రులకు బోధించేవారు.

## మూలాలు

వర్గం:1906 జననాలు
వర్గం:1984 మరణాలు
వర్గం:భారతీయ గణిత శాస్త్రవేత్తలు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా ఉపాధ్యాయులు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా శాస్త్రవేత్తలు
దేవ్‌గఢ్ జిల్లా (ఒడిశా)

ఒడిషా రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో **దేవగఢ్** జిల్లా ఒకటి. దేవగఢ్ పట్టణం జిల్లాకు కేంద్రంగా ఉంది. జిల్లా వైశాల్యం 2781.66 చ.కి.మీ. 2001 గణాంకాలను అనుసరించి జిల్లా జనసంఖ్య 274,095. 2011 గణాంకాలను అనుసరించి ఈ జిల్లా రాష్ట్రంలో అత్యల్ప జనసంఖ్య కలిగిన జిల్లాగా గుర్తింపు పొందింది. భద్రత చాలా ముఖ్యం. వివిధ రకాల భద్రత ఉన్నాయి.

## చరిత్ర
1994 జనవరి 1న సంబల్‌పూర్ జిల్లా నుండి కొంతభూభాగం వేరుచేసి ఈ జిల్లా రఒందొంచబడింది. ప్రస్తుతం ఈ జిల్లా " రెడ్ కార్పెట్ "లో భాగంగా ఉంది.

## ఆర్ధికం
2006 గణాంకాలను అనుసరించి పచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశ జిల్లాలు (640) లో వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో దేవ్‌గఢ్ జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. . బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న ఒడిషా రాష్ట్ర 19 జిల్లాలలో ఈ జిల్లా ఒకటి.

## విద్య
ప్రద్తుతం జిల్లాలో పలు విద్యా సంస్థలు ఉన్నాయి. వాటిలో దేవ్‌గఢ్ పట్టణంలో ఉన్న రాజా వాసుదేవ్ ఉన్నత పాఠశాల, ప్రభుత్వ కాలేజ్ ఒకటి.

## [[2001]] లో గణాంకాలు

## రాజకీయాలు
### అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాం

జిల్లాలో ఒక పార్లమెంటు నియోజకవర్గం ఉంది. జిల్లాలో ఎన్నికైన సభ్యుల జాబితా 

## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు
* 
* Debagarh at a Glance

## వెలుపలి లింకులు


వర్గం:1994 స్థాపితాలు
వర్గం:ఒడిశా జిల్లాలు
అలీగఢ్ జిల్లా

thumb|సెంటినరీ గేట్, అలీఘర్ ముస్లిం విశ్వవిద్యాలయం
ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని జిల్లాల్లో **అలీగఢ్** జిల్లా (హిందీ:अलीगढ़ ज़िला) (ఉర్దూ: علی گڑھ ‏ضلع) ఒకటి. అలీగఢ్ పట్టణం జిల్లాకు కేంద్రంగా ఉంది.

## [[2001]] లో గణాంకాలు

## తాలూకాలు
* కొలి
* ఖైర్
* అత్రౌలి
* ఇగ్లాస్
* గభన

## మండలాలు
*'జిల్లాలో 13 మండలాలు ఉన్నాయి:- 
* ధనపూర్
* అక్రాబాద్
* గొండా
* ఇగ్లాస్
* తప్పల్
* ఖైర్
* అత్రౌలి
* చందౌస్
* లోధా
* జవాన్
* బిజౌలి
* గంగిరి
* ఖైర్ నగరం
* డండన

## విద్య
అలీగఢ్ ముస్లిం యూనివర్శిటీలో 30 వేల మంది విద్యార్థులు ఉన్నారు. యూనివర్శిటీ ఆధునిక, సాంప్రదాయిక (250) కోర్సులు అందిస్తుంది. జిల్లాలో అదనంగా పాఠశాలలు, కాలేజీలు ఉన్నాయి.

## అలీగఢ్ జిల్లా లోని పట్టణాలు
* హర్దూగంజ్
* జతరి 
* గభన
* ఖైర్
* అత్రౌలి
* ఈగ్లస్

## అలిగర్ జిల్లా పవర్ మొక్కలు
* హర్దుయాగంజ్ థర్మల్ పవర్ స్టేషను
* సుమేరా జలవిద్యుత్ ప్లాంట్

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ జిల్లాలు
వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
బుదౌన్ జిల్లా

thumb|కచ్లా వద్ద గంగ
ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో బుదౌన్ జిల్లా (హిందీ:बदायूँ जिला) ఒకటి. బుదౌన్ పట్టణం ఈ జికుల్లా కేంద్రం. ఇది బరైలి డివిజన్‌లో భాగంగా ఇంది. జిల్లా వైశాల్యం 5168 చ.కి.మీ

## పేరు వెనుక చరిత్ర
యునైటెడ్ కింగ్డం చారిత్రక పరిశోధకుడు " గార్జ్ స్మిత్ " వ్రాతలను అనుసరించి ఈ ప్రాంతానికి అహిర్ రాకుమారుడు బుధ్ ఙాపకార్ధం ఈ నగరం స్థాపించబడిందని భావిస్తున్నారు.

## చరిత్ర
1911 ఎంసైక్లోపీడియా బ్రిటానికా బదాయూన్ గురించి వ్రాసింది. ఈ ప్రాంతం బ్రిటిష్ ఇండియాలో " యునైటెడ్ ప్రోవింస్ ఆఫ్ ఆగ్రా , ఔధ్ " లోని రోహిల్‌ఖండ్ భూభాగంలో ఉంది. ఈ పట్టణం సాత్ నది ఏడమ తీరంలో ఉంది. 1901లో జనసంఖ్య 39,031. ఇక్కడ బృహత్తరమైన కోటశిథిలాలు, 1223లో నిర్మించబడిన అందమైన మసీదు ఉన్నాయి. శిలాశాసనాల ఆధారంగా 905లో బౌధ్ స్థాపించబడింది. 12 వ శతాబ్దం వరకూ సాగిన బౌధ్ పాలనలో 12 మంది రాధోడ్ రాజులు ఈ ప్రాంతాన్ని పాలించారని భావిస్తున్నారు. 1196లో మొదటిసారిగా ఈప్రాతం మీద కుతుబుద్దీన్ ఇతుత్మిష్ దాడిచేసి ఈ ప్రాంతాన్ని ఆక్రమించాడు. తరువాత ఈ ప్రాంతం ఢిల్లి సామ్రాజ్య ఉత్తర భూభాగంలో ప్రముఖ స్థానం వహించింది.13వ శతాబ్దంలో ఈ ప్రాంతాన్ని పాలించిన రాజప్రతినిధులు షాంసుద్ధీన్ ఇతుతుమిష్ ఆయన కుమారుడు రుకుద్దీన్ ఫిరుజ్ సిహాసనం అధిష్టించారు. 1571లో ఈ పట్టణం అగ్నిప్రదానికి లోనైంది. ఒక శతాబ్దం తరువాత షాజహాన్ చక్రవర్తి అధికారాన్ని షహస్పూర్ - బిలరికి బదిలీ చేసాడు.

ప్రొఫెసర్. గోతి జాన్ ఈ నగరానికి " బేదామూథ్ " (बेदामूथ) అని పేరున్నట్లు పేర్కొన్నాడు. లక్నో మ్యూజియంలో ఉన్న పురాతన శిలాశాసనంద్వారా ఈ ప్రాంతం పాంచాల రాజ్యంలో భాగంగా ఉందని తెలుస్తుంది. నగరానికి సమీపంలో ఉన్న శిలాశాసనం అనుసరించి ఈ ప్రాంతం పేరు బద్గౌన్లక్ అని ఉంది. ముస్లిం పరిశోధకుడు (इतिहासकार), రోజ్ ఖాన్ లోడి ఇక్కడ అశోకుడు బుధ్‌మౌ (बुद्धमउ) పేరుతో బుద్ధ విహారం నిర్మించాడని భావిస్తున్నారు. బదాయూన్ నగరం పవిత్ర గంగా తీరంలో ఉంది..

## ఆర్ధికం
2006 గణాంకాల ప్రకారం పచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశ జిల్లాలు (640) లో వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో బదాయూన్ జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. . బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న ఉత్తర ప్రదేశ రాష్ట్ర 36 జిల్లాలలో ఈ జిల్లా ఒకటి.

## విభాగాలు
* జిల్లాలో 6 ఉపవిభాగాలు ఉన్నాయి: సహస్వన్, దతగంజ్,బిల్సి, బిసౌలి, బదాయూన్,
* జిల్లాలో 7 శాసనసభ జియోజక వర్గాలు ఉన్నాయి:- బిసౌలి, సహస్వన్, బిల్సి, బదాయూన్, షెఖుపుర్, దతగంజ్.
* అయొన్ల పార్లమెంటు నియోజకవర్గంలో: షెఖుపుర్, దతగంజ్ ఉన్నాయి.
* బదాయూన్ పార్లమెంటు నియోజకవర్గంలో: మిగిలిన శాసనసభ జియోజక వర్గాలు ఉన్నాయి.

## [[2001]] లో గణాంకాలు

జిల్లాలో ముస్లిములు, యాదవులు అధికంగా ఉన్నారు. బదయూన్ నగర జనసంఖ్య (3.61 లక్షలు), ఉజ్జయిని (2.01లక్షలు),సహస్వన్ (2.24 లక్షలు), కక్రాల (1.24 లక్షలు).
బదయూన్ 27% నగరప్రాంత, 28% నగర శివారు ప్రాంతం మిగిలిన 45% గ్రామీణప్రాంతాలకు చెందినవారు.

## బయటి లింకులు

*

## మూలాలు


వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ జిల్లాలు
వర్గం:బదాయూన్ జిల్లా
వర్గం:వెనుకబడిన ప్రాంతాల అభివృద్ధి నిధులు పొందుతున్న జిల్లాలు
వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
బహ్‌రైచ్ జిల్లా

thumb|టాప్: కదమ్-ఎ-రసూల్ దర్గా, బహ్రైచ్ దిగువన: కతర్నియాఘాట్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యంలోని పక్షులు
ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో **బహ్‌రైచ్** జిల్లా (హిందీ:जनपद बहराइच) (ఉర్దూ: ضلع بہرائچ) ఒకటి. బహ్‌రైచ్ పట్టణం ఈ జిల్లా కేంద్రం. జిల్లా దేవీపటన్ డివిజన్‌లో భాగం.

## చరిత్ర
బహ్‌రైచ్ జిల్లా అవధ్‌ ప్రాంతంలో భాగం. ఈ జిల్లా నాంపరా సామ్రాజ్యంలో భాగంగా ఉండేది. అరణ్యప్రాంతంతో కూడిన 100 గ్రామాల కంటే అధికంగా ఉన్న ఈ ప్రాంతం కొంతమంది వంశానుగత రాజుల పాలనలో ఉండేది. దివంగత రాజా సదత్ ఈ ప్రాంతంలో పాఠశాలలు నిర్మించి, విద్యాభివృద్ధికి కృషి చేసాడు.

## భౌగోళికం
బహ్‌రైచ్ జిల్లా వాయవ్య సరిహద్దులో నేపాల్ దేశంలోని బర్దియా జిల్లా, ఈశాన్య సరిహద్దులో నేపాల్ దేశంలోని బంకే జిల్లా, పశ్చిమ సరిహద్దులో లఖింపూర్ ఖేరి, సీతాపూర్ జిల్లాలు, పశ్చిమ సరిహద్దులో సీతాపూర్ జిల్లా, నైరుతీ సరిహద్దులో హర్దోయీ, ఆగ్నేయ సరిహద్దులో గోండా, తూర్పు సరిహద్దులో శ్రావస్తి జిల్లాలు ఉన్నాయి.

## ఆర్ధికం
2006 గణాంకాల ప్రకారం పచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశ జిల్లాలు (640) లో వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో బహ్‌రైచ్ జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర 32 జిల్లాలలో ఈ జిల్లా ఒకటి.

## [[2001]] లో గణాంకాలు

### ప్రజలు
జిల్లాలో మొత్తం ప్రజలలో మైనారిటీ ప్రజలు 36% ఉన్నారు. ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర ఎ వర్గానికి చెందిన జిల్లాలలో బహ్‌రైచ్ జిలా ఒకటి.బహ్‌రైచ్ పట్టణం జిల్లాకేంద్రంగా ఉంది. 2001 సంఘిక, ఆర్థిక సూచికలు, అత్యవసర వసతుల సూచికలు ఈ జిల్నులా అల్పసంఖ్యాక ప్రజలు అధికంగా కేంద్రీకృతమైన జిల్లాగా గుర్తించింది.

## విద్య
* ఎస్.టి. పీటర్ ఇంటర్ కాలేజ్ (నంపద)

## బయటి లింకులు
* 

## మూలాలు


వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ జిల్లాలు
వర్గం:అవధ్
వర్గం:బహ్‌రైచ్ జిల్లా
వర్గం:వెనుకబడిన ప్రాంతాల అభివృద్ధి నిధులు పొందుతున్న జిల్లాలు
వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
బల్లియా జిల్లా

thumb|జిల్లాలోని మనియార్ పట్టణం
ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో బలియా జిల్లా (హిందీ:बलिया ज़िला) (ఉర్దు:بالیا ضلع) ఒకటి. బలియా ఈ జిల్లాకు కేంద్రం. బలియా జిల్లా అజంగఢ్ డివిజన్‌లో భాగం.

జిల్లాప్రజల ప్రధాన వృత్తి వ్యవసాయం. బలియా పట్టణం వ్యవసాయ ఉత్పత్తులకు ప్రధాన వ్యాపార కూడలిగా ఉంది. జిల్లాలో బలియా, బన్స్దిహ్, రస్ర, బైరియా, సికందర్పూర్, బెల్థారా అనే 6 తాలూకాలు ఉన్నాయి. జిల్లాలో ఒక చక్కెర మిల్లు. ఒక పత్తి మిల్లు, పలు చిన్నతరహా పరిశ్రమలు ఉన్నాయి. మనియర్‌లో పెద్ద ఎత్తున బిందీ తయారు చేస్తారు.

## [[2001]] లో గణాంకాలు

### భాషలు
జిల్లాలో సాధారణ ప్రజలలో భోజ్పురి () భాష వాడుకలో ఉంది. ఆంగ్లం కూడా నాగరికులలో వాడుకలో ఉంది. ముస్లిములలో ఉర్దూ భాష వాడుకలో ఉంది.

## సంస్కృతి
ప్రముఖ హిందీ సాహిత్యకారులు అనేక మంది బలియాలో జన్మించారు. వీరిలో హజారీ ప్రసాద్ ద్వివేది, పరశురాం చతుర్వేది, అమర్‌కాంత్ మొదలైన వారు ప్రముఖులు. ఈ జిల్లా గంగానది రెండు ప్రధాన నదులు గంగా, ఘఘ్రా (సరయు) మధ్యలో ఉంది. ఇవి ఈ భూమిని అధికంగా సారవంతం చేస్తున్నాయి. బలియా హిందూ పవిత్ర నగరాలలో ఒకటిగా భావించబడుతుంది. భృగు ఆలయం ఉన్న ప్రదేశంలో భృగు మహర్షి నివసించాడని భావిస్తున్నారు. భృగు ఆశ్రమం ముందు గంగానది ప్రవహిస్తుంది. శీతాకాలంలో ఒక మాసకాలం ఉత్సవం నిర్వవహించబడుతుంది. ఈ ఉత్సవానికి 
పరిసర గ్రామాల నుండి వస్తుంటారు. ప్రతి సంవత్సరం ఫిబ్రవరి 15 నాడు జరిగే బలియా సోనాదిహ్ మేళాకి కూడా ప్రత్యేక గుర్తింపు ఉంది.
### రాజకీయం
బలియా స్వాతంత్ర్యసమరవీరులు ఉన్నారు. చిట్టూ పాండే నాయకత్వంలో సాగించిన ఉద్యమంలో బలియాలో 1942 ఆగస్టు 19 నుండి కొన్ని రాజులపాటు బ్రిటిష్ రాజ్‌ రద్దు చేయడంలో సఫలమైయ్యారు. స్వాతంత్ర్యసమరవీరుడు ప్రఖ్యాత మంగల్ పాండే ఈ జిల్లాలో జన్మించాడు. బ్రిటిష్ ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా తుపాకిని నిలిపిన మొదటి వ్యక్తిగా మంగల్ పాండేకు ప్రత్యేక గురింపు ఉంది. చిటు పాండే, మురలి మనోహర్, తారకేశ్వర్ పాండే, గౌరి శంకర్ రాయ్, వందలాది ప్రజలు ఈ జిల్లా నుండి స్వతంత్ర సమరంలో పోరాడారు. మురలి మనోహర్, తారకేశ్వర్ పాండే, గౌరి శంకర్ రాయ్ పార్లమెంటు సభ్యులుగా ఎన్నికచేయబడ్డారు. గౌరి శంకర్ రాయ్ యు.పి శాసనసభ్యుడుగా, యు.పి కౌన్సిల్, ఇండియన్ పార్లమెంటు పార్లమెంటు సభ్యుడు ఆయన ఐక్యరాజ్య సమితికి అద్యక్షత వహించాడు. ఐక్యరాజ్యసమితిలో హిందీలో మాట్లాడిన మొదటి సభ్యుడుగా ఆయనకు ప్రత్యేకత ఉంది.

## మూలాలు

వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ జిల్లాలు

వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
బాందా జిల్లా

thumb|కలైంజర్ కోట
ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో **బాందా** జిల్లా ఒకటి. బాందా పట్టణం జిల్లా కేంద్రంగా ఉంది. బాందా జిల్లా చిత్రకూట్ డివిజన్‌లో భాగం. ఆభరణాల తయారీలో ఉపయోగించే షాజర్ రాళ్ళకు బాందా జిల్లా ప్రసిద్ధి చెందింది. చారిత్రకంగా, ఆర్కిటెక్చరల్‌గా ప్రాధాన్యత కలిగిన ఖజూరహో, కలింజర్ లకు ప్రత్యేక గుర్తింపు ఉంది. ఖజూరహో (కుడ్యశిల్పాలయం) ప్రపంచ వారసత్వ సంపదగా గుర్తించారు. కాలింజర్‌కు, అరణ్యాలు దాని యుద్ధచరిత్ర, అద్భుత రాతి శిల్పాలు ప్రత్యేక గుర్తింపును ఇస్తున్నాయి.

## చరిత్ర
1998లో కర్వి, మౌ తాలూకాలు గతంలో బాందా జిల్లాలో భాగంగా ఉండేది. బ్రిటిష్ ఇండియా అలహాబాద్ డివిజన్‌లో చిత్రకూట్ జిల్లా రూపొందించిన సమయంలో బాందా పట్టణం అందులో భాగంగా ఉంది. 1901లో జనసంఖ్య 22,565. ఇది కొంతకాలం మిలటరీ కంటోన్మెంట్‌గా ఉండేది. ఈ ప్రాంతం గతంలో బుండేల్‌ఖండ్ రాజకుటుంబానికి చెందిన రావ్‌బహదూర్ రాయ్ పి.టి మాన్యుయల్ అవాషి (183 గ్రామాలు) పాలిత ప్రాంతంగా ఉండేది. 1920 - 1930 మద్య కాలంలో ఇది అతిపెద్ద జారీర్దారుగా ఉండేది. దీనికి వారసుడు అమిత బాజ్‌పాయ్. బాందా 1947 వరకు జిల్లా వాసులలో 75% పి.టి మాన్యుయల్ అవాషి కుటుంబానికి చెందిన వారే.

## భౌగోళికం
భౌగోళికంగా జిల్లాలో ఎగుడు దిగుడు భూభాగం ఉంది. దిగువ భూభాగంలో వర్షాకాలంలో నీరు నిలుస్తుంది. జిల్లాలో ప్రధానంగా బఘెయిన్ నది నైరుతీ నుండి ఈశాన్యం దిశగా ప్రవహిస్తుంది. జిల్లాలో తూర్పు భాగంలో ప్రవహిస్తున్న ప్రధాన నదులలో కెన్‌నది, ఉత్తర భూభాగంలో యమునా నది ప్రవహిస్తున్నాయి. జిల్లాలో క్షత్రియులు, పఠేల్, చంద్రౌల్, చండేల్, బండేలా ప్రజలు అధికంగా నివసిస్తున్నారు.

## ఆర్ధికం
జిల్లా ఆర్థికంగా వ్యవసాయ ఆధారితమైనది. జిల్లాలో ప్రధానంగా వరి, గోధుమ, కూరగాయలు పండిస్తారు.

2006 గణాంకాల ప్రకారం పచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశంలో వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో బాందా జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. . బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర 36 జిల్లాలలో ఈ జిల్లా ఒకటి.

## విభాగాలు
* జిల్లాలో 4 తాలూకాలు ఉన్నాయి: బాందా, నరియన్, బబెరు, అతర్న.

## [[2001]] లో గణాంకాలు

### భాషలు
జిల్లాలో బుండెలి భాష . (జర్మన్ భాషతో పోలిస్తే జర్మన్ భాష 60% ఆంగ్లభాషను పోలి ఉంటుంది )  ఈ భాష 7 800 000 మంది బుండెలిఖండ్ ప్రజలకు వాడుక భాషగా ఉంది

## సంస్కృతి
కలింజర్ మహోత్సవ్: ప్రతిసంవత్సరం బాందా జిల్లాలో కలింజర్ మహోత్సవం ఒక వారం కాలం నిర్వహించబడుతుంది. కలింజర్ మహోత్సవంలో పలు సాంస్కృతిక, సాంఘిక కార్యకలాపాలను నిర్వహిస్తుంటారు. ఈ ఉత్సవం కలింజర్ ప్రాంతంలో లోని కోటలు, వారసత్వ సంపద ప్రాముఖ్యతను పర్యాటకులకు వివరించడానికి ఇది నిర్వహించబడుతుంది.
## బయటి లింకులు

* 

## మూలాలు

వర్గం:బాందా జిల్లా
వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ జిల్లాలు
వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
చిత్రకూట్ జిల్లా

ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో **చిత్రకూట్** జిల్లా (హిందీ:चित्रकूट जिला) ఒకటి. చిత్రకూట్ పట్టణం జిల్లాకేంద్రంగా ఉంది. చిత్రకూట్ జిల్లా చిత్రకూట్ డివిజన్‌లో భాగంగా ఉంది. జిల్లావైశాల్యం 3,45,291 చ.కి.మీ.2011 గణాంకాల ప్రకారం జిల్లా జనసంఖ్య 990,626.
thumb|బార్‌గర్‌లోని కళాశాల
2011 గణాంకాల ప్రకారం ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర జిల్లాలలో జనసంఖ్యాపరంగా చిత్రకూట్ జిల్లా అత్యల్ప జనసంఖ్య కలిగిన జిల్లాలలో రెండవదిగా గుర్తించబడింది.మొదటి స్థానంలో మహోబా జిల్లా ఉంది..

## చరిత్ర
1997 మే 6 న బంద జిల్లా నుండి కర్వి, మౌ తాలూకాలు వేరుచేసి ఈ జిల్లా రూపొందించబడింది. గతంలో జిల్లాకు " ఛత్రపతి షాహూజీ నగర్ " జిల్లా అని ఉండేది. తరువాత 1998 సెప్టెంబరు 4 న జిల్లా పేరును చిత్రకూట్ అని మార్చారు.

## ఆర్ధికం
2006 గణాంకాల ప్రకారం పచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశ జిల్లాలు (640) లో వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో చిత్రకూట్ జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. . బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర 36 జిల్లాలలో ఈ జిల్లా ఒకటి. భరతదేశ సుదూర ప్రాంతాలలో ఒకటైన ఈ జిల్లాలో 
అభివృద్ధిపనులు జరగడంలో జాప్యం జరుగుతూనే ఉంది. .

## [[2001]] లో గణాంకాలు

## బయటి లింకులు
*

## మూలాలు


వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ జిల్లాలు
వర్గం:Chitrakoot district
వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
డియోరియా జిల్లా

ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో **దేవరియా జిల్లా** ఒకటి. దేవరియా పట్టణం జిల్లా ముఖ్యపట్టణం. దేవరియా జిల్లా గోరఖ్‌పూర్ డివిజన్‌లో భాగంగా ఉంది.
thumb|దేవరియాలోని శ్యామ్ మందిర్
## ఆసియా
దేవరియా ప్రాంతం కోసల రాజ్యంలో భాగంగా ఉండేది. కోసల రాజ్యం ఆర్య సంప్రదాయ రాజ్యాలలో ఒకటి. 
### సరిహద్దు
జిల్లా సరిహద్దులో హిమాలయాలు, దక్షిణ సరిహద్దులో ష్యండిక నది, పశ్చిమ సరిహద్దులో మగధ్ రాజ్యం, తూర్పు సరిహద్దులో బీహార్ రాష్ట్రం ఉన్నాయి.పురాణాలలో ఈ ప్రదేశ ప్రస్తావన ఉంది. జిల్లాలోని పలు ప్రదేశాలలో ఆర్కియాలజీ అవశేషాలు, శిల్పాలు, నాణ్యాలు, ఇటుకలు, ఆలయాలు, బుధ్ మఠాలు కనుగొనబడ్డాయి.

పురాతన చరిత్ర ఆధారంగా ఈ నగరం గురించి రామాయణ కావ్యంలో ప్రస్తావించబడింది. రాముడు తన కుమారుడైన కుశుని కుశ్వంతి రాజ్యానికి పట్టాభిషిక్తుని చేసాడు. అదే ప్రస్తుత ల్హుషీనగర్. 
మహాభారత కాలానికి ముందు ఈ ప్రాంతం మహాసుదర్శన్ మల్లు రాజ్యంలో భాగంగా ఉందని విశ్వసిస్తున్నారు. ఈ జిల్లాకు సమీపంలో దట్టమైన అరణ్యం ఉంది. ఖుషినగర్ సకలసమృద్ధితో తులతూగిందని భావిస్తున్నారు. ఈ ప్రాంతం సా.శ. 1114- 1154 మధ్యకాలంలో మయూర రాజులు, మౌర్యరాజులు, గుప్తరాజులు, బీహార్ రాజులు,, గార్వార్ రాజుల పాలనలో ఉండేది.

### ఆధునిక కాలం
1946 మార్చి 16 న గోరక్‌పూర్ జిల్లా నుండి కొంత భూభాగాన్ని వేరుచేసి దేవరియా జిల్లాను ఏర్పరచారు. దేవారణ్య, దేవిపురా అనే పేరు దేవరియా అయిందని భావిస్తున్నారు. జిల్లాకేంద్రం దేవరియా పేరే జిల్లా పేరుగా నిర్ణయించారు. ఇక్కడ పలు ఆలయాలు ఉన్నాయి. అందుకే ఇది దేవిపురం అయింది. జిల్లాలోని దేహ్రౌలి (రుద్రపూర్) కి చెందిన బిభూతి మణి త్రిపాఠీ నాయకత్వంలో జిల్లా ప్రజలు భారతస్వాతంత్ర్య సమరంలో పాల్గొన్నారు. ఆయన యువకులలో ఉత్తేజం కలిగించడానికి సుభాస్ చంద్రబోసుని ఈ జిల్లాకు ఆహ్వానించాడు. దేవరియా జిల్లా లోని ఈశాన్య ప్రాంతాన్ని వేరుచేసి 1994 మేలో కుశినగర్ జిల్లా రూపొందించారు.

## భౌగోళికం
దేవరియా జిల్లా 26° 6' నుండి 27° 8' ఉత్తర అక్షాంశం, 83° 29' నుండి 84° 26' తూర్పు రేఖాంశం ఉంది. జిల్లా ఉత్తర సరిహద్దులలో ఖుషినగర్, తూర్పు సరిహద్దులలో బీహార్ రాష్ట్రం లోని గోపాల్‌గంజ్, శివన్ జిల్లాలు, దక్షిణ సరిహద్దులలో మౌ, బలియా జిల్లా జిల్లాలు, పశ్చిమ సరిహద్దులలో గోరఖ్‌పూర్ జిల్లా ఉన్నాయి.. జిల్లాలో ప్రధానంగా ఘఘర నది, పశ్చిమ రప్తి నది, చోటీ గందక్ నదులు ప్రవహిస్తున్నాయి. జిల్లాలో అదనంగా సాలెంపూర్ బర్హజ్, భాత్పర్ రాణి వంటి ప్రధాన నగరాలు ఉన్నాయి.

దేవరియా జిల్లా 16 బ్లాకులను కలిగి:
* బైతల్పూర్
* బంకత
* బర్హజ్
* భాగల్పూర్
* భలుబని
* భత్ని
* భత్పర్ రాణి
* దేవరియా
* దేశాయ్ దేవరియా
* గౌరీ బజార్
* లర్
* పదార్థెవ
* రాంపూర్ కర్ఖన
* రుద్రపూర్
* సలెంపుర్
* తర్కుల్వ
* రామ్ నగర్
* నుంఖర్
* అహిలీపుర్

## [[2001]] లో గణాంకాలు

### భాషలు
జిల్లాలో తూర్పు హిందీ భాషాకుటుంబానికి చెందిన భోజ్‌పురి భాష 4,00,00,000 మంది ప్రజలలో వాడుకలో ఉంది.ఇది వ్రాయడానికి దేవనాగరి, కైతి లిపిని ఉపయోగిస్తున్నారు.

## బయటి లింకులు
*

## మూలాలు


వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ జిల్లాలు
వర్గం:దియోరియ జిల్లా
వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
ఎటా జిల్లా

thumb|సున్నసిహోరి గ్రామంలోని శివ మందిరం
ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో.ఎటా జిల్లా (హిందీ:एटा ज़िला) (ఉర్దు:ایٹا ضلع) ఒకటి. ఎటా పట్టణం జిల్లాకేంద్రంగా ఉంది. ఎటా జిల్లా అలీగఢ్ డివిజన్‌లో భాగంగా ఉంది. ఇది ఢిల్లీ నుండి 207 కి.మీ దూరంలో ఉంది.

## ఆర్ధికం
2006 గణాంకాల ప్రకారం పచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశంలో వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో ఎటా జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర 34 జిల్లాలలో ఈ జిల్లా ఒకటి.

## [[2001]] లో గణాంకాలు

## మూలాలు

వర్గం:ఎటావా జిల్లా
వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ జిల్లాలు
ఎటావా జిల్లా

ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో **ఎటావా** జిల్లా (హిందీ:एटा ज़िला) (ఉర్దు:یٹا ضلع) ఒకటి. ఎటావా పట్టణం జిల్లాకేంద్రంగా ఉంది. జిల్లా కాన్పూర్ డివిజన్‌లో భాగంగా ఉంది.

## [[2001]] లో గణాంకాలు

## మూలాలు


వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ జిల్లాలు
వర్గం:ఎటావా జిల్లా
వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
బులంద్‌షహర్ జిల్లా

thumb|అనుప్‌షహర్ వద్ద గంగా నది
ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని జిల్లాల్లో **బులంద్‌షహర్** జిల్లా (హిందీ:बुलन्दशहर ज़िला) (ఉర్దూ:بلند شہر ضلع) ఒకటి. బులంద్‌షహర్ పట్టణం జిల్లా కేంద్రంగా ఉంది.

## భౌగోళికం
బులంద్‌షహర్ జిల్లా మీరట్ డివిజన్‌లో భాగంగా ఉంది. ఇది గంగా యమునా నదుల మద్య ఉంది. జిల్లా 28.4 0 నుండి 28.0 0 డిగ్రీల ఉత్తర అక్షాంశాలు, 77.0 0 నుండి 78.0 0 తూర్పు రేఖాంశాల మధ్య ఉంది. జిల్లా 84 కి.మీ పొడవు 62 కి.మీ వెడల్పు ఉంది. సముద్రమట్టం నుండి ఇది సగటున 237.44 అడుగుల ఎత్తున ఉంది. బులంద్‌షహర్ పట్టణం జిల్లా కేంద్రంగా ఉంది. జిల్లాలో దిబై, షికార్పూర్, సియన, బుగ్రసి, అనూప్షహ్ర్, జహంగీరాబాద్, ఖుర్జ, బులంద్షహర్ వంటి ప్రధాన పట్టణాలు ఉన్నాయి.

## సరిహద్దులు
జిల్లా తూర్పు సరిహద్దులో అమ్రోహా, బదాయూన్ జిల్లాలు, దక్షిణ సరిహద్దులో అలీగఢ్ జిల్లా, పశ్చిమ సరిహద్దులో గౌతమ బుద్ధ నగర్ జిల్లా జిల్లా, ఉత్తర సరిహద్దులో ఘాజియాబాద్ జిల్లా ఉన్నాయి.

## చరిత్ర
సా.శ. 1018కు ముందు బులంద్‌షహర్ ప్రాంతం గురించిన చరిత్ర స్పష్టంగా లభించడం లేదు. 1018 లో మహమ్మద్ గజని బరన్ ముందు నిలిచి హిందూ రాజును లొంగదీసుకున్నాడు. 1193లో ఈ నగరాన్ని కుతుబుద్దీన్ స్వాధీనపరచుకున్నాడు. 14వశతాబ్దంలో ఈ నగరం రాజపుత్రులు, మంగోల్ దండయాత్రలకు ఈ నగరం వేదికగా నిలిచింది. తరువాత ఈ ప్రాంతం 
ముగల్ సామ్రాజ్యంలో భాగం అయింది. ఔరంగజేబు తరువాత ముగల్ సంరాజ్యం పతనం ప్రారంభం అయింది. పొరుగున ఉన్న జాట్, గుజార్ వంటి పలువురు రాజప్రతినిధులు చిన్న చిన్న రాజ్యాలను ఏర్పరచుకున్నారు. ఈ సమయంలో బరన్‌కు ప్రత్యేక చరిత్ర ఏదీ లేదు. అయినప్పటికీ ఇది కొయిల్ మీద ఆధారపడుతూ మరాఠీ ప్రభువుల ఆధీనంలో ఉంది. కొయిల్, అలిగఢ్ కోట 1803లో బ్రిటిష్ ప్రభుత్వానికి స్వాధీనం అయింది. తరువాత బులంద్‌షహర్, పరిసరప్రాంతం 1805లో కొత్తగా ఏర్పాటు చేయబడిన అలిగఢ్ జిల్లాలో భాగం అయింది.1901లో జిల్లా జనసంఖ్య 11,38,101.

## [[2001]] లో గణాంకాలు

## బయటి లింకులు
* Official site

## మూలాలు


వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ జిల్లాలు
వర్గం:మీరట్ డివిజన్
వర్గం:బులంద్‌షహర్ జిల్లా
వర్గం:వెనుకబడిన ప్రాంతాల అభివృద్ధి నిధులు పొందుతున్న జిల్లాలు
వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
చందౌలీ జిల్లా

thumb|రాజదారి జలపాతాలు
ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో **చందౌలి** జిల్లా (హిందీ:चंदौली ज़िला) (ఉర్దూ: چندولی ضلع) ఒకటి. చందౌలి పట్టణం జిల్లాకేంద్రంగా ఉంది.
చందౌలి జిల్లా వారణాసి డివిజన్‌లో భాగంగా ఉంది. 1997 మే మాసంలో ఈ జిల్లా రూపొందించబడింది. 2004 జనవరిలో అప్పటి ముఖ్యమంత్రి మాయావతి చేత ఇది రద్దుచేయబడి వారణాసిలో విలీనం చేయబడింది. ఈ నిర్ణయం సవాళ్ళను ఎదుర్కొన్నందున 204 జూన్ 17న ఈ నిర్ణయం రద్దుచేయబడింది.

## ప్రత్యేకతలు
జిల్లాలోని ముగల్ సరాయ్ నగరంలోని రైల్వే స్టేషను తూర్పు భారతదేశంలో రద్ది అయిన స్టేషను. జిల్లాలో సుంఫరమైన " చంద్రప్రభా శాంక్చ్యురీ " ఉంది. జిల్లాలో దేవ్‌దారి, రాజ్‌దారి జలపాతాలు ఉన్నాయి. జిల్లాలో వరి, గోధుమ, వంటి ధాన్యాలు పండించబడుతున్నాయి. జిల్లా " ధాన్ కా కటోరా ఆఫ్ ఉత్తర ప్రదేశ్ " (ఉత్తర ప్రదేశ్ ధాన్యాగారం) గా గుర్తించబడుతుంది. జిల్లాలో అత్యధికంగా గంగామైదానం ఉండడమే ఇందుకు కారణం. భారతస్వాతంత్ర్య సమరంలో చైందౌలి జిల్లా ప్రధానపాత్ర వహించింది. చందౌలీ జిల్లాలో అభివృద్ధి తగినంత జరగలేదు. జిల్లాలో మౌలిక సౌకర్యాలు, విద్యావసతుల కొరత అధికంగా ఉంది. ప్రస్తుతం ప్రజలలో చౌతన్యం వచ్చింది. జిల్లాలో అభివృద్ధి పనులు కొనసాగుతున్నాయి. జిల్లాలో ఖఖారా గ్రామానికి స్వాతంత్ర్య సమరంలో ప్రధాన పాత్ర వహించిన ప్రత్యేకత ఉంది. జిల్లా ప్రస్తుతం రెడ్ కార్పెట్‌లో భాగంగా ఉంది.

## భౌగోళికం
జిల్లా 25,27 ° ఉత్తర అక్షాంశం, 83,27 ° తూర్పు రేఖాంశంలో ఉంది. జిల్లా ఎత్తు సముద్రమట్టానికి 70 మీ ఎత్తులో ఉంది.

* తాలుకాలు సంఖ్య: 3: చందౌలి, సకల్దీహ, చకీ
* మండలాల సంఖ్య: 9: బరహని, చందౌలీ, నియంతబద్, చహనియ, సకల్దీహ, ధనపుర్ చకియ, షహబ్గంజ్, నౌఘర్. 
* థనస్: 12: మొఘల్సరాయ్, అలినగర్, బలూ, చకియ, చందౌలీ, సైయ్యద్రజ, సకల్దీహ, షహబ్గంజ్, బబురి, ధీన, ధనపుర్, నౌఘర్.
* గ్రామాల సంఖ్య: 1651;
* నదులు: గంగ, ఖర్మనష, ఛంద్రప్రభ, ఇతరులు.
* ఆనకట్టలు: నౌఘర్, ంఉషఖర్ద్, ఛంద్రప్రభ, ళతిఫ్షహ్, భైసొద.
* పెద్ద కాలువలు: ఛంద్రప్రభ, ంఉషఖద్, నారాయణపూర్ కెనాల్ ఎత్తండి. 
* జలపాతాలు: రాజ్ దారి, దేవదారి, ఆఉర్వతర్ద్, ఖర్మనష జలపాతం, ఇతరులు. 
* లేక్స్: ఛంద్రప్రభ, భైసొద, నౌఘర్, ంఉషఖర్ద్, ళతిఫ్షహ్, ఇతరులు.
* పంటలు: వరి, గోధుమ.

## ఆర్ధికం
2006 గణాంకాల ప్రకారం పచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశ జిల్లాలు (640) లో వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో చందౌలి జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. . బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర 34 జిల్లాలలో ఈ జిల్లా ఒకటి.

## [[2001]] లో గణాంకాలు

## ఇవికూడా చూడండి
* పార్సి కలన్

## బయటి లింకులు

* 

## మూలాలు


Chandauli district
వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ జిల్లాలు
వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
గౌతమ బుద్ద నగర్ జిల్లా

ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో గౌతమ బుద్ధ నగర్ జిల్లా (హిందీ:गौतम बुद्ध नगर ज़िला) (ఉర్దు: رگوتم بدھ نگ) ఒకటి. గ్రేటర్ నోయిడా పట్టణం ఈ జిల్లాకు కేంద్రంగా ఉంది. జాతీయ రాజధాని ప్రాంతంలో ఇది భాగంగా ఉంది. 2011 గణాంకాల ప్రకారం జిల్లా దశాబ్దిక జనాభా వృద్ధి 51,52% ఉంది. . 

## భౌగోళికం
జిల్లా యమునా నదీతీరంలో ఉంది. జిల్లాను యమునానది ఢిల్లీ, ఫరీదాబాద్ జిల్లాలను వేరుచేస్తూ ఉంది. జిల్లా ఉత్తర సరిహద్దులో ఢిల్లి, దక్షిణ సరిహద్దులో ఘాజియాబాద్ జిల్లా, తూర్పు సరిహద్దులో బులంద్‌షహర్ జిల్లా ఉన్నాయి.

## [[2001]] లో గణాంకాలు

## మౌళిక వసతులు
గౌతం బుద్దా జిల్లా " ఢిల్లీ- ముంబాయి ఇండస్ట్రియల్ కారిడార్ " ప్రకటించబడింది. గ్రేటర్ నోడియా ఎక్స్‌ప్రెస్ వే, యమునా ఎక్స్‌ప్రెస్ వే " జిల్లా గుండా పయనిస్తున్నాయి.

## రాజకీయాలు
* జిల్లా మొత్తం గౌతం బుద్ధా పార్లమెంటు నియోజక వర్గంలో భాగంగా ఉంది.

## బయటి లింకులు
* 

## మూలాలు

వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ జిల్లాలు
వర్గం:గౌతం బుద్ధా నగర్ జిల్లా
వర్గం:మీరట్ డివిజన్
వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
ఘాజీపూర్ జిల్లా

thumb|ఘాజీపూర్‌లోని లార్డ్ కార్న్‌వాలిస్ సమాధి
ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో **ఘాజీపూర్** జిల్లా (హిందీ:ग़ाज़ीपुर ज़िला ) (ఉర్దూ: غازیپور ضلع) ఒకటి.ఘాజీపూర్ పట్టణం జిల్లాకేంద్రంగా ఉంది. ఘాజీపూర్ జిల్లా వైశాలి డివిజన్‌లో భాగంగా ఉంది. జిల్లాలో గులాబీ సెంటు (గులాబీ తాల్) తయారీకి ప్రత్యేక గుర్తింపు ఉంది. జిల్లాలో లార్డ్ కార్న్ వాల్ సమాధి ఉంది. లార్డ్ కార్న్ వాల్ ఇక్కడ మరణించాడు. ఘాజీపూర్‌లో ఆయన సమాధి నిర్మించారు. ఇది ఆర్కియాలజీ శాఖ పరిరక్షణలో ఉంది. ఘాజీ పూర్‌లో ది గవర్నమెంటు ఓపియమ్ ఆల్కలాయిడ్ వర్క్స్ స్థాపించారు. ఆసియాలో అతిపెద్ద ఓపియమ్ తయారీ సంస్థగా దీనికి గుర్తింపు ఉంది.

## [[2001]] లో గణాంకాలు

### భాషలు
ఘాజీపూర్ జిల్లాలో వర్నాక్యులర్లలో!బీహారీ భాషాకుటుంబానికి చెందిన భోజ్పురి భాష వాడుకలో ఉంది. ఈ భాష దాదాపు 4,00,00,000 మంది ప్రజలలో వాడుకలో ఉంది. ఈ భాషను దేవనాగరి మమరియు కైతీ భాషలలో వ్రాస్తుంటారు.

## బయటి లింకులు

## మూలాలు

వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ జిల్లాలు
Ghazipur district
వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
గోరఖ్‌పూర్ జిల్లా

ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో **గోరఖ్‌పూర్ జిల్లా** (హిందీ:गोरखपुर ज़िला) ఒకటి. గోరఖ్‌పూర్ పట్టణం జిల్లాకేంద్రంగా ఉంది.
thumb|గోరఖ్‌నాథ్ మఠం
## చరిత్ర
జిల్లా ప్రాంతాన్ని అవధ్ నవాబు బ్రిటిష్ ఈస్ట్ ఇండియాకు 1600లో ఇచ్చాడు. ఇది 1801 వరకు వారి ఆధీనంలోనే ఉంది. బ్రిటిష్ దీనిని గోరఖ్‌పూర్ జిల్లాగా రూపొందించబడింది.మిస్టర్ రూట్లెడ్జ్ ఈ జిల్లాకు మొదటి కలెక్టర్‌గా నియమించబడ్డాడు. 1829లో గోరఖ్‌పూర్ కేంద్రంగా గోరఖ్‌పూర్ డివిజన్‌ ఏర్పాటైంది. గోరఖ్‌పూర్ డివిజన్‌లో గోరఖ్‌పూర్, ఘాజీపూర్, ఆజంగఢ్ జిల్లాలు ఉన్నాయి. గోరఖ్‌పూర్ డివిజన్‌కు ఆర్. ఎం బియాడ్ మొదటి కమీషనర్‌గా నియమించబడ్డాడు.

1865లో గోరఖ్‌పూర్ జిల్లా నుండి కొంత భూభాగాన్ని వేరుచేసి బస్తీ జిల్లాను ఏర్పాటు చేసారు. తరువాత 1946లో మరికొంత భూభాగం వేరుచేసి దేవరియా జిల్లాను ఏర్పాటు చేసారు. మూడవసారిగా 1989లో గోరఖ్‌పూర్ జిల్లా లోని మరికొంత భూభాగంతో మహారాజ్‌గంజ్ జిల్లా ఏర్పాటైంది.

## భౌగోళికం
గోరఖ్‌పూర్ జిల్లా 26° 46´ ఉత్తర అక్షాంశం, 83° 22´ తూర్పు రేఖాంశంలో ఉంది. జిల్లా వైశాల్యం 7483 చ.కి.మీ. జిల్లా ఉత్తర సరిహద్దులో మహరాజ్‌గంజ్ జిల్లా, తూర్పు సరిహద్దులో ఖుషీనగర్ జిల్లా, దియోరియా జిల్లా, దక్షిణ సరిహద్దులో అంబేద్కర్ నగర్ జిల్లా, ఆజంగఢ్ జిల్లా రాజాసుల్తాన్‌పూర్ జిల్లా,, దియోరా జిల్లా, మైయు పశ్చిమ సరిహద్దులో సంత్ కబీర్ నగర్ జిల్లా ఉన్నాయి.

## ఆర్ధికం
2006 గణాంకాల ప్రకారం పచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశ జిల్లాలు (640) లో వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో గోరఖ్‌పూర్ జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. . బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర 36 జిల్లాలలో ఈ జిల్లా ఒకటి.

## [[2001]] లో గణాంకాలు

### భాషలు
గోరఖ్‌పూర్ జిల్లాలో హిందీ భాషతో చేర్చి వర్నాక్యులర్ భాష వాడుకలో ఉంది. ఈ భాష 4,00,00,000 మంది ప్రజలలో వాడుకలో ఉంది.

## బయటి లింకులు
* 

## మూలాలు

వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ జిల్లాలు
వర్గం:గోరఖ్‌పూర్ జిల్లా
వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు