open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
బర్రె సుగంధిపాల

thumb|బర్రె సుగంధిపాల
**బర్రె సుగంధిపాల** లేదా **మారేడు గడ్డలు** ఒక రకమైన ఔషధ మొక్క. దీని శాస్త్రీయనామం డెకాలెపిస్ హెమిల్ టోనై (Decalepis hamiltonii). ఇది అపోసైనేసి కుటుంబానికి చెందినది.

దీని మాదిరిగా ఉండే నిజమైన సుగంధి పాల మొక్క హెమిడెస్మస్ ఇండికస్ ఆంధ్రప్రదేశ్ అంతటా విస్తారంగా పెరుగుతుంది.

## ప్రాంతీయ నామాలు
* సంస్కృతం : స్వేత సెరివా
* కన్నడం : మహాకాలి బిరు
* తమిళం : మాహాలి కిజాంగు
* మలయాళం : నన్నారి, నారు నింతి

## లక్షణాలు
* ఈ తీగ జాతికి చెందిన బహువార్షిక మొక్క 5-15 మీటర్ల ఎత్తు పెరుగుతుంది.
* ఆకులు కణుపుకు రెండు చొప్పున చివర భాగము ఎక్కువ వెడల్పుగా ఉంటాయి.
* పుష్పాలు చిన్నవిగా నూగు కలిగివుంటార్యి. ఇవి ఆకుల మొదలులో గుత్తులుగా ఉండి ఆకుపచ్చ లేదా గోధుమ రంగు అంచులతో ఉంటాయి.
* ఫలదీకరణం తర్వాత పుష్పం నుంచి జంటగా కాయలు ఏర్పడతాయి. వీటిని డైవారికేట్ ఫాలికిల్స్ అంటారు. కాయలు పసుపు రంగులోకి మారి ఎండి ఒకవైపు పగిలి విత్తనాలు వెదజల్లుతాయి.
* విత్తనాలు అండాకారంలో ఉండి తెలుపురంగు పట్టులాంటి కేశాలను కలిగివుంటాయి. వీటిని కోమోన్ విత్తనాలు అంటారు. 
* వేర్లు మొక్క మొదలౌ నుండి ఒక గుత్తిలాగ 8-15 మీటర్ల వరకు వచ్చి 5-10 సెం.మీ. లావు అవుతూ భూమిలోకి 2-3 అడుగుల వరకు సమాంతరంగా పెరుగుతూ పోతాయి. వీటిని గిచ్చితే పాలు వస్తాయి.

## ఉపయోగాలు
వీటి వేర్లలో 2-హైడ్రాక్సీ 4-మిథాక్సీ బెంజాల్డిహైడ్ ఉంటుంది. ఇది రక్త శుద్ధి, రక్తహీనత, కామెర్లు, దగ్గు, జ్వరం, ఊపిరితిత్తుల వ్యాధులు, చర్మవ్యాధులు, వేసవి పానీయాల తయారీలో ఉపయోగిస్తున్నారు.

వర్గం:ఔషధ మొక్కలు
వర్గం:అపోసైనేసి కుటుంబ మొక్కలు
పాషాణ భేది

**పాషాణ భేది** లేదా **కోలియస్** (Indian Coleus) ఒక రకమైన ఔషధ మొక్క. దీని శాస్త్రీయనామం కోలియస్ ఫోర్స్ కోలి (Coleus forskohlii). ఇది లామియేసి కుటుంబానికి చెందినది. 

## లక్షణాలు
* ఇది నిటారుగా పెరిగే నూగు కలిగిన మొక్క.
* దీని మెత్తని కాండం శాఖాయుతంగా ఉంటుంది.
* పత్రాలు అభిముఖంగా, పొడవుగా కేశయుతంగా ఉంటాయి.
* పుష్పాలు నీలిరంగులో ఉంటాయి.
* దుంపవేర్లు సుమారు 20 సెం.మీ. పొడవు, 1-3 సెం.మీ. మందం కలిగివుంటాయి. ఇవి పసుపు-నారింజ రంగును కలిగి అల్లం వంటి సువాసనను ఇస్తాయి.

## ఉపయోగాలు
* ఈ మొక్క దుంపలలో ఫోర్స్ కోలిన్ (Forskolin) అనే ఆల్కలాయిడ్ ఉంటుంది. దీనిని అధిక రక్తపోటు, ఊబకాయం, గ్లాకోమా, ఉబ్బసం, గుండె జబ్బులు మొదలయిన వ్యాధుల చికిత్సలో ఉపయోగిస్తున్నారు. ఆయుర్వేదంలో దీనిని తీవ్రమైన నొప్పి నుండి, మూత్ర సంబంధ వ్యాధులలో ఉపయోగిస్తున్నారు.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* Research on suntanning effect of forskolin 

వర్గం:లామియేసి
వర్గం:ఔషధ మొక్కలు
గ్లోరియోసా

**గ్లోరియోసా** (Gloriosa) పుష్పించే మొక్కలలో కోల్చికేసి కుటుంబానికి చెందిన ప్రజాతి.గ్లోరియోసా  ఆకురాల్చే, వేసవిలో పెరుగుతున్న 1.5 మీటర్ల ఎత్తు వరకు, దుంప మూలాలతో ఉంటుంది. సన్నని కాడలు ,4 మీటర్ల పొడవు వరకు పెరుగుతాయి.  కాండములు  వసంతకాలంలో మొలకెత్తుతాయి,  ఒక గడ్డ దినుసు 1 నుండి 6 కాండం వరకు పంపుతుంది. 

## చరిత్ర
ఆకులు  ఆకుపచ్చ రంగులో ఉంటాయి.  పువ్వులు వేసవిలో  వస్తాయి. పసుపు, నారింజ, నారింజ-ఎరుపు నుండి వంకాయ రంగు ఉంటాయి. ఈ పండు పెద్ద, తోలు తో  పక్వానికి 6-10 వారాలు సమయం పడుతుంది. గ్లోరియాస    సముద్ర తీరప్రాంతములలో ,  అటవీప్రాంతాలు, గడ్డి భూములలో పెరుగుతుంది. గ్లోరియోసా,క్వాజులు-నాటాల్,  లింపోపో,  స్వాజిలాండ్, బోట్స్వానా, నమీబియా, జింబాబ్వే   ఆఫ్రికా, భారత దేశమములలో కనబడుతుంది.  గ్లోరియోసా సూపర్బా,  వసంతఋతువు ,వేసవిలో  నిస్సారమైన నేలలలో   పెరుగ గలదు. 

### ఉపయోగము
గ్లోరియాసా మొక్క   విషపూరితమైనది అయినప్పటికీ, ఈ మొక్క  ఆసియాలో,  ఆఫ్రికాలో సాంప్రదాయ వైద్యంలో ఉపయోగించబడుతుంది. దీని  ఆకులతో మందులు తయారు చేస్తారు.చిన్న పరిమాణంలో  గడ్డ దినుసును అబార్టిఫేసియంట్, ఆల్టరేటివ్, యాంటీ ఆర్థరైటిక్, యాంటీహైమోర్హాయిడ్, యాంటిలెప్రోటిక్, యాంటిపెరియోడిక్, వ్యాధుల్లో వాడతారు. అల్సర్  కుష్టు, పైల్స్, మంటలు, కడుపు నొప్పులు,  చర్మ సంభందిత  చికిత్సలో వాడతారు.  ఆఫ్రికా లాంటి దేశములలో  ఉదర రుగ్మతలకు చికిత్స చేయడానికి, గర్భస్రావం చేయటానికి, టానిక్‌గా కషాయాల  రూపకం గాను తీసుకుంటారు.  గ్లోరియోసా మొక్కలు, విత్తనములను కూడా మందుల తయారీలో వాడతారు.  గ్లోరియోసా పెంపకం వాణిజ్య పరముగా రైతుల కు అధిక మొత్తములో లాభదాయకం గా ఉంటుంది . 250-300 కిలోల గ్లోరియోసా విత్తనములతో  ఒక  హెక్టారుకు  2.5-3 టన్నులతో , ఖర్చు రూ .1,45,000 / - (ఐదేళ్లలో),  5 సంవత్సరముల  తర్వాత హెక్టారుకు  రూ. 4.05 లక్షలు రాగలవు. సరాసరి  ఆదాయం రూ. 2.70 లక్షలు (2001 సంవత్సర లెక్కల ప్రకారం)    
* గ్లోరియోసా సుపర్బా (అడవి నాభి

## మూలాలు

వర్గం:కోల్చికేసి

## మూలాలు
కోల్చికేసి

**కోల్చికేసి** (Colchicaceae) పుష్పించే మొక్కలలో ఏకదళబీజాలకు చెందిన ఒక కుటుంబం. వీనిలోని కొన్ని జాతులలో కోల్చిసిన్ (Colchicine) అనే ఆల్కలాయిడ్ ఉండటం వలన ఈ పేరు వచ్చింది. కొల్చికేసి   0.2 m (0ft 8in) నుండి 0.2 m (0ft 8in) వరకు పెరుగుతుంది. ఇది ఫిబ్రవరి నుండి జూలై వరకు ఆకుతో , ఆగస్టు నుండి అక్టోబర్ వరకు పువ్వు  తో  ఉంటుంది . ఈ జాతి హెర్మాఫ్రోడైట్ (మగ, ఆడ అవయవాలను కలిగి ఉంది) తేనెటీగలను , ఈగలను  పరాగసంపర్కం చేస్తుంది. మొక్క సారవంతమైనది.వన్యప్రాణులను ( తేనెటీగలు , సీతాకోకచిలుకల) వాటిని             ఆకర్షించగలదు . ఈ  మొక్క   బంక మట్టి నెలలు,  తేలిక పాటి అడవులలో  పెరగ గలదు. తేమతో కూడిన మట్టిని లో కూడా ఇది పెరగ గలదు.  నీడ,పొడి నేలలలో ఈ మొక్క పెరగలేదు .  మొక్కలు -20 ° c  ఉంటాయి.నేల ఉష్ణోగ్రతను కనీసం -5 ° c వరకు తట్టుకుంటాయి.  ఇది పొదల మధ్య , అడవులలోని అంచుల ద్వారా కూడా బాగా పెరుగుతుంది .  కొల్చికేసి  మొక్క  బ్రిటన్,ఆగ్నేయ ఐరోపా, డెన్మార్క్ నుండి స్పెయిన్ వరకు, తూర్పు మాసిడోనియా వరకు విస్తరించింది 

**కోల్చికేసి  ఉపయోగములు** కొల్చికమ్ జాతులు, మందులుగా  చికిత్సలో టర్కీ దేశములో వాడుతున్నారు.  ఇప్పటికీ  కూల్చీకేసి మొక్కలను  కొన్ని వాడటానికి పండిస్తారు. మందుల తయారీ  వాటిలో ట్రోపోలోన్ ఆల్కలాయిడ్స్ కంటెంట్ కు  సహాయపడతాయి. అమిలోయిడోసిస్, సిరోసిస్, బెహెట్స్ వ్యాధి, సోరియాసిస్,హాడ్కిన్ లింఫోమా, మైలోయిడ్ లుకేమియా ,చర్మ క్యాన్సర్లు వంటి వ్యాధుల నివారణ లో ప్రపంచంలో టర్కీ దేశములో   శాస్త్రవేత్తలు  అధ్యయనం, పరిశోధనలను జరుపుతున్నారు   హోమియోపతి వైద్య విధానములో కొల్చికేసి  మొత్తం శరీరాన్ని సమన్వయం చేయడానికి పనిచేస్తుంది, తిరిగి సమతుల్యతలోకి తీసుకురావడానికి మన శరీరాలను నయం చేసే సామర్ధ్యాలను  కలిగి ఉంటుంది, ఇది చాలా సున్నితమైన  అంశం హోమియోపతి మందుల తయారి విధానం లో ,ఇది వ్యక్తిని బట్టి మారవచ్చు  

## ప్రజాతులు
The following is a list of genera that are sometimes included in this family :
* *[[Androcymbium]]*
* *[[Baeometra]]*
* *[[Bulbocodium]]*
* *[[Burchardia]]*
* *[[Camptorrhiza]]*
* *[[Colchicum]]*
* *[[Disporum]]*
* *[[గ్లోరియోసా]] (Gloriosa)* - అడవి నాభి
* *[[Hexacyrtis]]*
* *[[Iphigenia (plant)|Iphigenia]]*
* *[[Kuntheria]]*
* *[[Littonia]]*
* *[[Merendera]]*
* *[[Neodregea]]*
* *[[Onixotis]]*
* *[[Ornithoglossum]]*
* *[[Petermannia]]*
* *[[Sandersonia]]*
* *[[Schelhammera]]*
* *[[Tripladenia]]*
* *[[Uvularia]]*
* *[[Wurmbea]]*

## మూలాలు

వర్గం:కోల్చికేసి
వర్గం:ఏకదళబీజాలు
వడ్లమూడివారిపాలెం

**వడ్లముడి వారిపాలెం**, గుంటూరు జిల్లా, రొంపిచర్ల మండలానికి చెందిన గ్రామం. పిన్ కోడ్: 522617.

ఇది ఒక చక్కని పల్లెటూరు. రొంపిచెర్ల మండల కేంద్రానికి 2 మైళ్ల దూరములో ఉంటుంది. నరసరావుపెటకు 12 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది.
వరి పంట ప్రధానమైనది. మంచి పాడిపంటలతో తులతూగే గ్రామమిది. రెడ్డి, కమ్మ, వడ్డెర, యానాది, మాదిగ, చాకలి ప్రధాన కులములు. నాగార్జున సాగరు నీరు అందుతుంది. హత్యలు చేసుకునేంత కాదు కాని 1983 తరువాత గ్రామంలో రెడ్డి, కమ్మ ల మధ్య వర్గ పోరు వలన గొడవలు కొట్లాటలు తరచుగా జరుగుతుంటాయి. తెలుగుదేశం అధికారములో ఉన్నప్పుడే గొడవలు జరుగుతాయి.కొంతమంది చెప్పేదేమంటే కోడెల శివప్రసాద్ వలనే ఇదంతా జరుగుతుంది అని. ఈ గ్రామం రికార్డ్ ఏమంటే 2 వర్గాలు కలిపి 82 మందికి ఒక కేసులో యావజ్జీవ శిక్ష పడింది.

పొలిటికల్గా మండలంలో మంచి గుర్తింపు వున్న గ్రామం. ప్రస్తుత కాంగ్రెస్ పార్టీ మండల ప్రెసిడెంట్ 'అన్నెం పున్నారెడ్డి' ఈ గ్రామానికి చెందినవాడు.

:



వర్గం:రొంపిచర్ల (గుంటూరు జిల్లా) మండలం లోని రెవిన్యూయేతర గ్రామాలు
అడవినాభి

**అడవి నాభి** గా పిలువబడే **గ్లోరియోసా సుపర్బా** (Gloriosa) పుష్పించే మొక్కలలో కోల్చికేసి కుటుంబానికి చెందిన ఔషధ మొక్క. 

## ఇతర భాషలలో పేర్లు
సంస్కృతం : అగ్నిముఖి, హిందీ : కలిహిరీ, కన్నడ : అగ్నిశిఖ, మలయాళం : కన్ టాల్, తమిళం : అక్కిని చిలం, బెంగాలి : బిష, ఇంగ్లీష్ : గ్లోరీ లిల్లీ

## విస్తరణ
దేశంలోని అన్ని ప్రాంతాలలో పెరుగుతుంది.

వర్షాకాలంలో పూలు పూస్తుంది.

## మొక్క వర్ణన
ఉద్యానవనాలలో పెంచదగిన వార్షికపు మొక్క. ఇది ప్రక్కన ఉండే చెట్లను, మొక్కలను ఆధారంగా ప్రాకుతుంది. ఆకులు కాండానికి ఎదురుబదురుగా ఉంటాయి. ఆకు మొదలు భాగం అర్థ హృదయాకారంలో ఉండి బారుగా ఉంటుంది. ఆకుల చివరి కొసలు తీగలాగా ఉండి ప్రక్క మొక్కలను పట్టుకొనేందుకు అనుకూలంగా ఉంటుంది. ఈ మొక్క పువ్వులు అనేక రంగులతో ప్రత్యేకతతో కూడిన ఆకర్షణ కలిగి ఉంటాయి. ఈ పూవులు చెట్టు పైన కనీసం ఏడు రోజుల పాటూ ఉంటాయి. ఈ పూవులు పెద్దవిగా ఉండి వాటి ఆకర్షణ పత్రాలు సన్నగా పొడవుగా అగ్ని కీలలు వలె వంకెలు తిరిగి ఉంటాయి. వాటి పుప్పొడి కీలాగ్రాలు 13 సెంటీమీటర్ల బారుగా ఉంటాయి. ఆకర్షణ పత్రాలు పువ్వు తొడిమ వద్ద ఆకు పచ్చ రంగులో ఉండి, క్రమంగా పసుపుపచ్చ, కాషాయ రంగు, కొసలు పూర్తి ఎరుపు రంగులో ఉంటాయి. దీని వేర్లు 15 నుండి 30 సెంటి మీటర్ల బారున కారెట్ దుంపల వలె ఉండి కొసలు సన్నగా మొనదేలి ఉంటాయి. ఈ మొక్క కాండము 3 నుండి 6 మీటర్లు బారున గట్టి తీగలుగా పెరుగుతుంది. 

## ఉపయోగపడే భాగాలు
వేరు భాగాలు.

## ఉపయోగాలు
ఉదర క్రిములను బైటకు కొట్టివేస్తుంది. భేది మందుగానూ, పురిటి నెప్పులను అధికం చేసేందుకు, లేదా గర్భస్రావానికి ఉపయోగపడుతుంది. దీర్ఘకాలిక వ్రణాలు, కుష్టు, శరీరపు మంటలు, పైల్స్, పొత్తి కడుపు నొప్పి, దురదలను తగ్గిస్తుంది. శరీరానికి బలవర్థకము, వీర్యవృద్ధికి దివ్యౌషధము. మలాశయములోని జిగురును హరింపజేస్తుంది. నరాల నొప్పులకు, చర్మ వ్యాధులకు పై పూతలకు ఉపయోగపడుతుంది. ఇది విషపూరితమైనది. అందుచేత ఇది తగు మోతాదులలో వైద్యుని సలహాపై వాడవలసిన ఔషధము.

## లక్షణాలు
* ఇది 3.5 నుండి 6 మీటర్లు పొడవుదాకా బలహీనంగా ప్రాకే మొక్క.
* ఆకుల చివర్లలో మెలి తిరిగి ప్రాకడానికి అనువుగా ఆధారాన్ని పట్టుకోవడానికి అనుకూలంగా ఉంటాయి.
* పుష్పాలు ఎరుపుతో కూడిన నారింజ రంగు, పసుపుతో కూడిన తెలుగు రంగులో ఉంటాయి.
* కాయలు సుమారు 7-8 సెం.మీ. పొడవును కలిగి 40-50 విత్తనాలను కలిగివుంటాయి. విత్తనాలు ఎరుపుతో కూడిన నారింజ రంగులో ఉంటాయి.

## ఉపయోగాలు
ఈ మొక్క విత్తనాలలో కోల్చిసిన్ అనే ఆల్కలాయిడ్ ఉంటుంది.
* దీనిని గౌటు వ్యాధిలో విరివిగా ఉపయోగిస్తారు.
* దుంపలను అల్సర్ల, పైల్స్, గనేరియా నివారణకు, గర్భస్రావానికి, పాము, తేలు కాటుకు ఉపయోగిస్తారు.

## ఇవి కూడా చూడండి

## బయటి లింకులు

* FOREST FLORA OF ఆంధ్ర ప్రదేశ్
## మూలాలు

వర్గం:కోల్చికేసి
వర్గం:ఔషధ మొక్కలు
వర్గం:పుష్పించే మొక్కలు
పాముల గద్ద

**పాముల గద్ద** ను షార్ట్-టూడ్ ఈగిల్ (సిర్కాటస్ గాలికస్) అని కూడా పిలుస్తారు, ఇది అక్సిపిట్రిడే కుటుంబంలో ఒక మధ్యస్థ పరిమాణం గల పక్షి. దీనిలో కైట్స్, బజార్డ్స్, హారియర్స్ వంటి అనేక ఇతర రోజువారీ కనిపించే గ్రద్దలు కూడా ఉన్నాయి.

## పరిథి, ఆవాసాలు
ఇది మధ్యధరా బేసిన్ అంతటా, రష్యా, మధ్యప్రాచ్యం,, పశ్చిమ ఆసియాలోని కొన్ని ప్రాంతాలు, భారత ఉపఖండంలో, కొన్ని ఇండోనేషియా ద్వీపాలలో తూర్పున కనిపించే పురాతన ప్రపంచ జాతి.

మధ్యధరా, ఐరోపాలోని ఇతర ప్రాంతాల ఉత్తర అంచున ఉన్న ఈ జాతి ప్రధానంగా భూమధ్యరేఖకు ఉత్తరాన ఉప-సహారా ఆఫ్రికాకు వలస వెళ్తాయి. ఇవి సెప్టెంబరు / అక్టోబరులో బయలుదేరి ఏప్రిల్ / మేలో తిరిగి వస్తాయి. మధ్య, దూర ప్రాచ్యంలో వీటి జనాభా నివసిస్తుంది. ఐరోపాలోని స్పెయిన్లో ఇవి చాలా సాధారణంగా ఉంటాయి. 1999 అక్టోబరులో బ్రిటన్లోని ఐల్స్ ఆఫ్ స్సిల్లీలో ఒక పక్షి ఆ దేశంలో మొదటి ధ్రువీకరించబడినట్లు తెలియుచున్నది.

షార్ట్-టూడ్ ఈగిల్ బహిరంగ సాగు మైదానాలు, నిర్జల రాతి ప్రాంత ఆకురాల్చే పొదల ప్రాంతాలు, పర్వత ప్రాంతాలు, పాక్షిక ఎడారి ప్రాంతాలలో కనిపిస్తుంది. దీనికి గూళ్ళు కట్టుకొనుటకు, బహిరంగ ఆవాసాల కోసం అవసరం, సాగు, గడ్డి భూములు వంటి చెట్లు అవసరం.

## వర్ణన
పెద్దవి 62–67 సెం.మీ పొడవు 170–185 సెం.మీ రెక్కలు, 1.2–2.3 కిలోల (2.6–5.1 పౌండ్లు) బరువు కలిగి ఉంటాయి. వీటి క్రింద భాగం తెల్లగా, పై భాగం బూడిద రంగులో ఉండటాన్ని మనం గుర్తించవచ్చు. గడ్డం, గొంతు, ఎగువ రొమ్ము లేత, మట్టి గోధుమ రంగు కలిగి ఉంటుంది. తోకలో 3 లేదా 4 బార్‌లు ఉన్నాయి.

## ప్రవర్తన
దీని ఆహారం ఎక్కువగా సరీసృపాలలో ప్రధానంగా పాములు, కొన్ని బల్లులు. కొన్నిసార్లు అవి పెద్ద పాములతో చిక్కుకుపోయి, భూమిపై యుద్ధం చేస్తాయి. అప్పుడప్పుడు, అవి కుందేలు పరిమాణం వరకు చిన్న క్షీరదాలను, అరుదుగా పక్షులు, పెద్ద కీటకాలను వేటాడతాయి.

ఈ డేగ సాధారణంగా చాలా నిశ్శబ్దంగా ఉంటుంది. కొన్ని సందర్భాలలో ఇది వివిధ రకాల సంగీత విజిల్ శబ్దాలను విడుదల చేస్తుంది. సంతానోత్పత్తి చేసినప్పుడు ఇది ఒక గుడ్డు మాత్రమే పెడుతుంది. ఇది 17 సంవత్సరాల వరకు జీవించగలదు.

## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు

* Short-toed-Eagle.net
*Ageing and sexing (PDF; 3.3 MB) by Javier Blasco-Zumeta & Gerd-Michael Heinze

వర్గం:పక్షులు
వర్గం:ఐ.యు.సి.ఎన్. కనీస ఆందోళనకర ఎర్ర జాతులు జాబితా
నల్లపాముల గద్ద

thumb|Subspecies '''''S. c. pallidus''''' from the lowlands of northern Borneo

**నల్లపాముల గద్ద** (Crested Serpent-eagle) ఒక రకమైన గద్ద.

గద్దలలో చాలా లా రకాలైన గద్దలు కలవు. అందులో నల్ల పాముల గద్ద ఒకటి. ఈ గద్దలు ఆకాశంలో నుండి భూమికి ఎంత దూరంలో ఉన్న క్షుణ్ణంగా కంటితో చూడగలిగేవి గద్దలు. గద్దలు వాటి రెక్కల సహాయంతోనే ఎగరగలవు.

ప్రస్తుతం సమాజంలోగానీ, పర్యావరణంలో గానీ, మరి ఎక్కడైనా గానీ, గద్దలు అంతరించిపోయాయి. దీనికి కారణం ఒకరకంగా మానవుడు చేసిన కార్యకలాపాల వల్లనే.

గద్దలు పగటిపూట కంటే రాత్రిపూట క్షుణ్ణంగా చూడగలుగుతాయి.

## మూలాలు

వర్గం:పక్షులు
వర్గం:ఐ.యు.సి.ఎన్. కనీస ఆందోళనకర ఎర్ర జాతులు జాబితా
నామాల పిల్లి

**నామాల పిల్లి** (Rusty-spotted Cat) ఒక రకమైన పిల్లి.

## మూలాలు
పర్ఫెక్ట్ ప్రిడేటర్స్

పిల్లులు నాలుగు పాదాలు మరియు మీసాలతో భూమిపై అత్యంత ఘోరమైన వేటగాళ్ళు అని మీకు తెలుసా?

పెద్ద పిల్లులు నిస్సందేహంగా చక్కగా గౌరవించబడిన వేటగాళ్ళు. అవి భయంకరమైన పంజాలు మరియు శక్తివంతమైన దవడలతో కూడిన అగ్ర మాంసాహారులు. చిరుతపులులు అద్భుతమైన అధిరోహకులు, కాబట్టి వారు వేట సమయంలో వివిధ రకాల ప్రకృతి దృశ్యాలను కవర్ చేయవచ్చు. నామాల పిల్లి తూర్పు కనుమల కొండ శ్రేణుల అంతటా చూడగలిగే ప్రపంచంలోనే అతి చిన్న పిల్లి.

వర్గం:క్షీరదాలు
వసనాభి

**నాభి** లేదా **వసనాభి** (Indian Aconite) ఒక రకమైన విషపూరితమైన మొక్క. వాసనాభి  అనేది రానన్కులేసి కుటుంబానికి చెందిన ఒక జాతి. 

## చరిత్ర
వాసనాభి ని భారతదేశ మొక్క  గా  పేర్కొంటారు .హిమాలయముల నుంచి , నేపాల్ , భూటాన్ వరకు విస్తరించి ఉన్న మొక్కలలో సాంద్రత ఎక్కువగా ఉంటుంది.  ప్రజలు ఈ మొక్క యొక్క మూలం ను  సాంప్రదాయిక మందుల తయారీ లో వాడతారు.  మందుల తయారీ కొరకు మొక్కలను  అడవి నుండి  సేకరిస్తారు.  దీనితో దాదాపుగా ఈ మొక్క అంతరించే ప్రమాదం లో  ఉన్నదని  డేటా బుక్ ఆఫ్ ఇండియా వారి సర్వేలో  లో  సూచిస్తుంది.  వాసనాభి మొక్క  అడవులు, తోటలు  మధ్యస్తంగా మొక్కలు బాగా పెరుగుతాయి. బంకమట్టి నేలల్లో బాగా పెరుగుతుంది, ఎండలో తేమగా ఉండే సున్నపు మట్టి లో కూడ పెరుగగలదు .2100-4500 మీ. సాధారణంగా 3000-3500 మీటర్ల ఎత్తులో కనిపిస్తుంది.  భారతదేశములో  హిమాలయాలలో ,జమ్మూ కాశ్మీర్ ,హిమాచల్ ప్రదేశ్, ఉత్తరాఖండ్, సిక్కిం, పశ్చిమ బెంగాల్ (డార్జిలింగ్), అస్సాం, అరుణాచల్ ప్రదేశ్ లలో మనకు వాసనాభి మొక్క కనిపిస్తుంది.  ఈ  మొక్క 50-100నిటారుగా ఉన్న కాండంతో సెం.మీ, పువ్వులు ( ఆగష్టు, సెప్టెంబర్ మధ్యలో వస్తాయి , ఇవి నీలం, వంకాయ  రంగులో ఉంటాయి

వాసనాభి ని హోమియోపతి మందుల తయారీ లో ఉపయోగిస్తున్నారు. జ్వరం , బలహీనత , మానసిక ఆందోళన , వంటి మందులలో వాడుతున్నారు  ఆయర్వేద మందుల తయారీ లో జ్వరం.ఆకలి లేకపోవడం , మధుమేహ , శ్వాసకోశ  అం టువ్యాధులు,అజీర్ణం.ఉబ్బసం,దగ్గు. జలుబు, మలబద్ధకం, ఎలుకల ,తేలు కాటు మందుల వంటి వాటి కొరకు వాసనాభి ని వాడుతున్నారు. కీళ్ళ నొప్పులు, వెన్ను నొప్పి వంటి వాటికీ తైలముగా ( శరీరం ఫై మర్దన ) వాడతారు  

### వాసనాభి జాతి- నామములు
సాధారణ పేర్లు - మాంక్ హుడ్, వోల్ఫ్స్బేన్, మౌస్బేన్,హెల్మెట్ ఫ్లవర్, సోల్జర్ క్యాప్, ఓల్డ్ భార్య హుడ్, ఫ్రియర్స్టోపీ,   అకోనిటమ్ ఫిరాక్స్ ,వాల్ ఎక్స్ సెరింగే.

## మూలాలు

వర్గం:పుష్పించే మొక్కలు
వర్గం:వృక్ష శాస్త్రము
వర్గం:రానన్కులేసి
భారత దేశములో  సంస్కృతం లో వత్సనాబ్, హిందీ లో బిష్, బచ్చనాగ్ ,బెంగాల్ లో కాట్బిష్, తమిళం లో వశనాభి, తెలుగులో అవసనాభి , కన్నడంలో వాసనాభి , మలయాళం లో వస్తరాభి అని అంటారు     

## మూలాలు
నారాయణ పక్షి

**నారాయణ పక్షి** (Grey Heron) ఒక అందమైన పక్షి.

## మూలాలు

వర్గం:పక్షులు
వర్గం:ఐ.యు.సి.ఎన్. కనీస ఆందోళనకర ఎర్ర జాతులు జాబితా
మంత్రి పాలెం

* మంత్రిపాలెం(నగరం మండలం)‎, గుంటూరు జిల్లా లోని గ్రామం.
* మంత్రిపాలెం(మొవ్వ మండలం), కృష్ణా జిల్లా లోని గ్రామం.
* మంత్రిపాలెం(పరవాడ మండలం) , విశాఖపట్నం జిల్లా లోని గ్రామం.
పుణ్యము (అయోమయ నివృత్తి)

**పుణ్యము** అనగా సంస్కృతం n. Virtue, holiness, merit, excellence, purity ధర్మము.
----

* ఏది పాపం? ఏది పుణ్యం? 1979 తెలుగు సినిమా.
* పుణ్యం కొద్దీ పురుషుడు 1984 తెలుగు సినిమా.
* పుణ్య దంపతులు 1987 తెలుగు సినిమా.
* పుణ్యకవ్రతము ఒక విశిష్టమైన వ్రతము.
* పుణ్యగిరి క్షేత్రం ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో గల విజయనగరం జిల్లాలో ఎత్తయిన తూర్పు కనుమలలో ఉంది.
* పుణ్యపురం, ఖమ్మం జిల్లా, వైరా మండలానికి చెందిన గ్రామం.
* పుణ్యభూమి నాదేశం 1995 తెలుగు సినిమా.
* పుణ్యసముద్రం, చిత్తూరు జిల్లా, తవణంపల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామం.
* పుణ్యస్త్రీ 1986 తెలుగు సినిమా.
* పుణ్యవతి 1967 తెలుగు సినిమా.
గ్రద్ద

తెలుగు భాషలో **గద్ద** లేదా **Eagle** అన్న పేరుతో చలామణీ అవుతున్న పక్షిని ఇంగ్లీషులో black kite (*Milvus migrans*) అంటారు. ఇది మధ్యస్థ పరిమాణము లో ఉండే ఏక్సీపెట్రిడే  జాతి కి చెందిన ఒక మాంసాహార పక్షి. ఇది ప్రపంచంలోని అత్యంత సమృద్ధిగా ఉన్న అక్సిపిట్రిడే జాతి పక్షిగా భావిస్తారు, అయినప్పటికీ వీటి సంఖ్య కొంత నాటకీయ క్షీణత లేదా హెచ్చుతగ్గులను అనుభవించింది. ప్రస్తుతమ్ ప్రపంచ వ్యాప్తంగా వీటి సంఖ్య 60 లక్షల వరకు ఉన్నట్లు అంచనా. ఇతర మాంసాహార పక్షుల మాదిరిగా కాకుండా, ఈ గ్రద్దలు అవకాశవాద వేట పక్షులు, అధికంగా చనిపోయిన జీవులని భుజిస్తుంటాయి.ఇవి యురొపు ఖండములొ తక్కువ సంఖ్య లొనూ దక్షిణ ఆసియా ఖండము లొ హెచ్చు  సంఖ్య లొనూ ఉన్నాయి.

## విధి విదానాలు, వర్గీకరణ

### ఉప జాతులు

:

Black kite (Milvus migrans migrans) in flight.jpg|*M. m. migrans*, Morocco
Milvus migrans -Japan -flying-8.jpg|*M. m. lineatus*, Japan
Black Kite (Milvus migrans), Jalpaiguri.jpg|*M. m. govinda*, India
Black Kite June09.jpg|*M. m. affinis*, Australia


## వివరణ
జగతి (అయోమయనివృత్తి

**జగతి**, **జగత్తు** లేదా **[[జగము|జగం]]** jagati. సంస్కృతం n. The world: the earth. ప్రపంచం, భూలోక. people. Men in general జనం. 
* జగజ్జ్యోతి -  jagaj-jyōti. adj. Bright, radiant flaring. ఆ వజ్రము జగజ్జ్యోతిగానున్నది that diamond is a paragon of brilliancy.
* జగత్ప్రాణుడు -  jagat-prāṇuḍu. n. Air, వాయువు.
* జగద్విదితము - celebrated: known to the world.
* జగన్నాధుడు -jagan-nādhuḍu. n. Lord of the world, an epithet of Vishṇu as worshipped at the shrine in Puri in Orissa.
* జగన్నుత -  celebrated.
* జగచ్చక్షువు -  jagach-chakshuvu. [Skt. జగత్+చక్షువు.] n. The eye of the world, i.e., the sun సూర్యుడు.
* జగతి - తెలుగు పత్రిక.
----
జగతి పేరుతోనున్న కొన్ని గ్రామాలు:
* జగతి (గ్రామం)
* జగతికేసపురం
* జగతిపల్లి
* జగతిపాడు

వర్గం:సంస్కృత పదజాలము
జత్రుక

**జత్రుక** లేదా **జత్రువు** (clavicle) మన శరీరంలోని ఒక ఎముక.

## జత్రుక నిర్మాణం

The clavicle is a doubly curved short bone that connects the arm (upper limb) to the body (trunk), located directly above the first rib. It acts as a strut to keep the scapula in position so the arm can hang freely. Medially, it articulates with the manubrium of the sternum (breast-bone) at the sternoclavicular joint. At its lateral end it articulates with the acromion of the scapula (shoulder blade) at the acromioclavicular joint. It has a rounded medial end and a flattened lateral end.

From the roughly pyramidal sternal end, each clavicle curves laterally and anteriorly for roughly half its length. It then forms a smooth posterior curve to articulate with a process of the scapula (acromion). The flat, acromial end of the clavicle is broader than the sternal end. The acromial end has a rough inferior surface that bears prominent line, Trapezoid line and a small rounded projection, Conoid tubercle. These surface features are attachment sites for muscles and ligaments of the shoulder.

It can be divided into three parts: Medial end, lateral end and shaft.

## విధులు
జత్రుక చాలా విధులను నిర్వహిస్తుంది:
* It serves as a rigid support from which the scapula and free limb (arm) are suspended; an arrangement that keeps the upper limb away from the thorax so that the arm has maximum range of movement. Acting as flexible, crane-like strut, it allows the scapula to move freely on the thoracic wall.
* మెడ నుండి చంక ద్వారా చేయికి వెళ్ళే ముఖ్యమైన నాడులు, రక్తనాళాలకు బలమైన రక్షణ కల్పిస్తుంది. 
* భౌతికంగా దండచేయి నుండి యాంత్రికశక్తిని అక్షాస్థిపంజరానికి చేరుస్తుంది.

## వ్యాధులు, ప్రమాదాలు

*పుట్టుకతోనే కొందరిలో జత్రుక పాక్షికంగా లేదా పూర్తిగా లోపిస్తుంది. దీనిని క్లీడో-క్రేనియల్ డిసాస్టోసిస్ (Cleidocranial dysostosis) అంటారు.
*డిస్లొకేషన్ (Dislocation) :
**Acromioclavicular dislocation ("AC Separation")
**Sternoclavicular dislocations
*ఎముక విరుపు (Bone fracture)
*Degeneration of the clavicle
*ఆస్టియోలైసిస్ (Osteolysis)

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

* Fractures

వర్గం:ఎముకలు
మొగుడు పెళ్లాం ఓ దొంగోడు

**మొగుడు పెళ్ళాం ఓ దొంగోడు** 2005 లో విడుదలైన సినిమా. ఈ చిత్రంలో 3 పాత్రలు మాత్రమే ఉన్నాయి, ఇది మామూలుగా వచ్చే చిత్రాల కంటే భిన్నంగా ఉంటుంది.

## కథ
శ్రీ రామ చంద్ర మూర్తి ( రాజా ) సత్యభామ ( శ్రియ ) తో ప్రేమలో పడి పెళ్ళి చేసుకుంటాడు. మూర్తి ఒక ఎన్నారై, సత్యభామ బాగా చదువుకున్న గ్రామీణ యువతి. వారి మొదటి రాత్రి సమయంలో, సత్యభామ రాత్రి 10 గంటలకు గదిలోకి ప్రవేశించి, ముహూర్తం 12 గంటలకు ఉన్నందున అర్ధరాత్రి వరకు కలుసుకో కూడదని తన అమ్మమ్మ సలహా ఇచ్చిందని చెబుతుంది. ఇద్దరూ గడియారం 12 కొట్టడం కోసం ఆత్రంగా ఎదురుచూస్తారు. రాత్రి 11 గంటలకు కరెంటు పోయినపుడు దంపతులకు తెలియకుండానే జీవితంలో మొట్టమొదటి దొంగతనం చేస్తున్న ఓ దొంగ (బ్రహ్మానందం) గదిలోకి ప్రవేశిస్తాడు. దీంగలెవరూ లోపలికి రాకుండా, సత్యభామ తలుపుకు తాళం వేసి, తాళం చెవిని తన వద్ద ఉంచుకుంటుంది. దొంగ అప్పటికే వారి పడకగదిలో దూరి ఉన్నాడని తెలియదు పాపం. దొంగ సత్యభామ నుండి తాళం చెవిని లాక్కొని గది నుండి బయటపడటానికి ప్రయత్నిస్తాడు. ఒకరితో ఒకరు మాట్లాడుకుంటూ సమయం గడుపుతుండగా, రాత్రి 11.30 గంటల సమయంలో సత్యభామ ముహూర్తం గురించి చెప్పినది అబద్దం అని తెలిసి మూర్తికి కోపం వస్తుంది. అప్పుడు, క్లైమాక్సులో దొంగ బయటకు వచ్చి వారి తగువును పరిష్కరించి తప్పించుకుంటాడు. ఈ జంట ఒకటి కావడంతో కథ ముగుస్తుంది.

## తారగణం

* శ్రీ రామ చంద్ర మూర్తి (భర్త) గా రాజా
* సత్యభమ మామ్‌ఫిల్ (భార్య) గా శ్రీయా
* దొంగగా బ్రహ్మానందం

## సాంకేతిక వర్గం

* కథ . . . వెంకీ
* దిశ . . . వెంకీ
* సంభాషణ . . . వెంకీ
* చిత్రానువాదం . . . వెంకీ
* నిర్మాత . . . వకాడ అంజన్ కుమార్
* కూర్పు . . . కె.రమేష్
* బ్యానర్. . . శ్రీ రామాలయం వేరి
* సాహిత్యం . . . చంద్రబోస్, పెద్దాడ మూర్తి

## మూలాలు


వర్గం:తెలుగు హాస్య సినిమాలు
వర్గం:శ్రియా సరన్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:బ్రహ్మానందం నటించిన సినిమాలు
పెళ్ళాం పిచ్చోడు

**పెళ్ళాం పిచ్చోడు** జొన్నవిత్తుల రామలింగేశ్వరరావు దర్శకత్వంలో 2005లో విడుదలైన తెలుగు హాస్యచిత్రం. ఇందులో రాజేంద్ర ప్రసాద్, రిచా, సృజన ముఖ్యపాత్రలు పోషించారు. ఈ చిత్రాన్ని రాంపల్లి రామభద్రశాస్త్రి, బొగ్గారం వెంకటశ్రీనివాస్ కలిసి శ్రీ గాయత్రి సినిమా పతాకంపై నిర్మించారు. ఈ చిత్రానికి కథానాయకుడు రాజేంద్రప్రసాద్ సంగీతాన్నందించడం విశేషం.

## కథ
కథానాయకుడు శ్రీనివాస్ ఓ చిట్ ఫండ్ కంపెనీలో పనిచేస్తూ ఉంటాడు. మాధవి అనే అమ్మాయి ప్రేమలో పడతాడు. ఓ స్నేహితుడి సహకారంతో అబద్ధాలు చెప్పి ఆమెని నమ్మించి పెళ్ళి చేసుకుంటాడు. ఆమెను సంతోష పెట్టడానికి ఏ పని చేయడానికైనా వెనుకాడడు. పెళ్ళాంతో సహా కొత్త ఇంటికి మారతాడు. అక్కడ ముగ్గురు చుట్టుపక్కల వారు వీళ్ళని చూసి అసూయపడతారు. శీను పనిచేసేది కంపెనీలో గుమాస్తాగా అయినా భార్యకు తాను ఏజెంసీ నడుపుతున్నట్లు చెబుతుంటాడు. ఆమెకు విషయం తెలిసేలోగా అతను ఉద్యోగం మానేసి సొంత ఏజెన్సీ నడపాలని అనుకుంటూ ఉంటాడు. ఈ లోపుగా పీకల్లోరు అప్పుల్లో కూరుకుపోతాడు. దీంతో వారి వివాహ బంధం బీటలు వారుతుంది. ఈ లోపున శ్రీను చిన్ననాటి స్నేహితురాలు కనిపించి అతన్ని సమస్యల నుంచి బయటపడేసి అతను స్వంతంగా వ్యాపారం ప్రారంభించి తన కాళ్ళమీదతాను నిలబడేలా చేస్తుంది. దాంతో భార్యాభర్తల మధ్య మరింత అగాధం ఏర్పడుతుంది. చివరికి వారి జీవితం ఎలా చక్కబడిందన్నని మిగతా కథాంశం.

## తారాగణం
* శ్రీనివాస్/శ్రీనుగా రాజేంద్రప్రసాద్
* రిచా
* మాధవిగా సృజన
* మురళీకృష్ణగా ధర్మవరపు సుబ్రహ్మణ్యం
* శివారెడ్డి
* గిరిబాబు
* రఘుబాబు
* సూర్య
* సత్యం రాజేష్
* రమణమూర్తి
* వైజాగ్ ప్రసాద్
* అనంత్
* కె.కె.శర్మ
* శంకర్ మెల్కోటే
* గుండు సుదర్శన్
* జూనియర్ రేలంగి
* అన్నపూర్ణ
* తెలంగాణ శకుంతల
* హేమ
* రజిత
* సురేఖావాణి
* జ్యోతి
* అనితా చౌదరి
* పద్మ జయంతి

## మూలాలు
వాలెంటైన్

వాలెంటైన్  2008 జనవరి 4న విడుదలైన తెలుగు సినిమా. సినిమా కార్ఖానా పతాకంకింద ఈ సినిమాను శ్రీపాద విశ్వకర్మ తన స్వీయ దర్శకత్వంతో నిర్మించాడు. శివరామ్, సుజానే డినెల్, విక్రమ్ 2, పావని లు ప్రధాన తారాగణంగా నటించిన ఈ సినిమాకు మోహన వంశీ సంగీతాన్నందించాడు.  

## తారాగణం

* శివరామ్ 
* సుజానే డినెల్
* విక్రమ్.2 
* పావని 

## సాంకేతిక వర్గం

* కథ, స్క్రీన్ ప్లే, నిర్మాత,దర్శకుడు: శ్రీపాద విశ్వకర్మ
* సంగీతం: మోహన వంశీ 
* కూర్పు: కె.రమేష్ 
* గ్రాఫిక్స్: గుండుమూర్తి
* కోడైరక్టర్ : సాయిజ్యోతి
* కొరియోగ్రఫీ: సతీష్ రాజ్
* ప్రొడక్షన్ కంట్రోలర్ : బాబ్జి
* నిర్మాణ సంస్థ: కార్జాన పతాకం 
* విడుదల:04:01:2008.

## మూలాలు

## బాహ్యలంకెలు

* యూ ట్యూబ్ లో సినిమా
తోడుదొంగలు (1993 సినిమా)

తోడు దొంగలు 1993 డిసెంబరు 3న విడుదలైన తెలుగు సినిమా.  శ్రీ తేజ ఆర్ట్స్ బ్యానర్ కింద కళ్యాణ్, రామకృష్ణ రెడ్డి లు నిర్మించిన  ఈ సినిమాకు ఆర్.ఎస్. రామరాజు దర్శకత్వం వహించాడు. సుమన్, ఆమని, సిల్క్ స్మితలు ప్రధాన తారాగణంగా నటించిన ఈ సినిమాకు మాధవపెద్ది సురేష్ సంగీతాన్నందించాడు.

## తారాగణం

* సుమన్, 
* ఆమని, 
* తరుణ్, 
* సిల్క్ స్మిత, 
* బాబు మోహన్,
* తనికెళ్ల భరణి,
* వై. విజయ, 
* నిర్మలమ్మ,
* నర్రా వెంకటేశ్వరరావు

## సాంకేతిక వర్గం

* స్టూడియో: శ్రీ తేజ ఆర్ట్స్
* నిర్మాతలు: కళ్యాణ్, రామకృష్ణ రెడ్డి; 
* స్వరకర్త: మాధవపెద్ది సురేష్
* దర్శకుడు: ఆర్‌ఎస్‌ రామరాజు
* బ్యానర్: శ్రీకాంత్ క్రియేషన్స్

## మూలాలు
జటామాంసి

**జటామాంసి** (Spikenard) ఒక రకమైన ఔషధ మొక్క.

## ప్రాంతీయ నామాలు
* ఆంగ్లం : Muskroot
* బెంగాలీ : జటామాన్సి
* గుజరాతీ : కాలిచాద్, జటామాసి
* హిందీ : బల్-చీర్, జటామాసి
* కన్నడం : బల్-చీర్, జటామాసి
* మలయాళం : బల్-చీర్, జటామాసి
* ఒరియా : జటామాన్సి
* తమిళం : జటామాన్షీ

## లక్షణాలు
* ఇది నిటారుగా పెరిగే బహువార్షిక గుల్మం, 10-60 సెం.మీ. ఎత్తు పెరుగుతుంది. కాండం దృఢంగా ఉంటుంది.
* పత్రాల కాడలు ఎర్రని-గోధుమ వర్ణపు నూగు కలిగివుంటాయి. పత్రాలు నలువైపులకు విస్తరించి సమాంతర ఈనెలతో ఉంటాయి.
* పుష్పాలు లేత గులాబీ రంగులో లేదా నీలి రంగులో ఉంటాయి. 

## ఉపయోగాలు
* గుంప చేదు, తీపి, వగరు కలగలిసి ఉంటుంది. ఇది చలువచేసే గుణాన్ని కలిగివుంటుంది.
* దీనిని దగ్గు, ఉబ్బసం, శ్వాసకోశ సమస్యలు, భుజపుటెముక నొప్పి, తలనొప్పి, అజీర్తి, శూల, కడుపు ఉబ్బరం, కాలేయ, మూత్ర సంబంధ వ్యాధులకు, బహిష్టు నొప్పి, రక్తపోటు, తలనెరియడం, జుట్టురాలిపోవడం వంటి వాటి చికిత్సకు ఉపయోగిస్తారు.

## మూలాలు

వర్గం:ఔషధ మొక్కలు
జ్యోతి (అయోమయ నివృత్తి)

**[[జ్యోతి]]** - దీపం నుండి వచ్చే జ్వాల . **జ్యోతి** పేరుతోనూ లేదా అందుకు దగ్గరగా ఉన్న పేరుతోనూ పలు వ్యాసాలున్నాయి.

## సినిమాలు
*జ్యోతి (1954 సినిమా)
*జ్యోతి (1976 సినిమా)
*జీవనజ్యోతి

## వ్యక్తులు
*జ్యోతి (నటి) - తెలుగు సినిమా నటి
*జ్యోతిలక్ష్మి - తెలుగు సినిమా నటి.

## గ్రామాలు
*జ్యోతి (సిద్ధవటం మండలం) - వైఎస్ఆర్ జిల్లా
*జ్యోతి (కాశీనాయన మండలం) - వైఎస్ఆర్ జిల్లా

## ఇతరాలు
*ఆంధ్రజ్యోతి - దిన, వార పత్రిక.
*జ్యోతినృత్యం - జానపద కళారూపం.
ఓబులాపురం (గిద్దలూరు)

**ఓబులాపురం** మార్కాపురం జిల్లా, గిద్దలురు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

* గిద్దలూరు - పోరుమామిళ్ల (వైఎస్ఆర్ జిల్లా) మార్గమున దొడ్డంపల్లె నుండి ఒక మైలు దూరములో పడమర దిక్కున ఉంది. ఓబులాపురం గ్రామ పంచాయతీ, 1955లో ఏర్పాటయినది. 
## గ్రామ వివరాలు
* జనాభా = 1056
* పంచాయతి = ఓబులాపురం
* పోస్ట్ = ఓబులాపురం
* ఓబులాపురం పంచాయతి పరిధిలోని గ్రామాలు= ఓబులాపురం, ఓబులాపురం తండా, దొడ్డంపల్లె.
* ఓబులాపురం సర్పంచ్ = శీలం పోట్టి రెడ్డి (వై.సి.పి పార్టి).

ఓబులాపురం గ్రామంలో విలేజ్ సేవ 11.10.2011 లో స్థాపించ బడింది. స్థాపించినవారు. బండి రాజశేఖరరెడ్డి, నాగరత్నమ్మ. సహాయకులు: టి . ప్రభుదాస్ రెడ్డి, యస్. సుబ్బా రెడ్డి, టి. వెంకట రెడ్డి, గ్రామ
ప్రజలు.
 
## విలేజ్ సేవ ద్వారా జరిగిన సేవ
*గ్రామంనకు సింగిల్ ఫేజ్ మోటర్, నిర్వహణ.
*పేద, విదవరాండ్రకు వడ్డి లేని రుణాలు [10,000/- నుండి 15,000/-].
*రోజు రొండు వార పత్రికలు .
*ఓవర్ ట్యాంక్ మైంటేనెన్స్/నిర్వహణ కొరకు 1.80 లక్షలు ఫిక్స్ డ్ డిపాజిట్ [నెల నెల వడ్డి 1800/- వస్తుంది]
*ఆట వస్తువులు.
*వీధి దీపాలు, వాటి నిర్వహణ.
*స్కూలు పిల్లలకు ప్లేట్లు, గ్లాసులు 100 సేట్లు.
*స్కూలు పిల్లలకు ఉచిత సమ్మర్ క్లాసులు.
*స్కూలు పిల్లలకు నీటి ట్యాంకి, పైపులతో .
*స్కూలులో స్కూలు పిల్లలకు ప్యానులు, కంప్యూటర్.
* ఓబులాపురంలో గవర్ణమెంట్ స్కూలు 1 వ తరగతి నుండి 6 వ తరగతి వరకు ఉంది.
## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
తెడ్డుమూతి కొంగ

**తెడ్డుమూతి కొంగ** (ఆంగ్లం: స్పూన్‌బిల్‌) అనేది కొంగ జాతికి చెందిన పక్షి. వీటికి పొడవాటి కాళ్లు ఉంటాయి. ఇవి  ప్రపంచవ్యాప్తంగా విస్తరించి ఉన్నాయి. ఒక్క అంటార్కిటికా ఖండంలో తప్ప మిగతా అన్ని ఖండాల్లోనూ దీని ఉనికి ఉంది. ఇవి ప్లాటేలియా జాతికి చెందినవి. దీనికి గ్రీకులో "వెడల్పైనది" అని అర్థం. ఇది వాటి విలక్షణమైన ముక్కు ఆకారాన్ని సూచిస్తుంది. సాధారణంగా ఆరు రకాలుగా గుర్తించబడినప్పటికీ, వర్గీకరణలో వీటన్నిటినీ ఒకే ప్రజాతిలో చూపించినప్పటికీ, కొన్నిసార్లు వాటిని మూడు వేర్వేరు ప్రజాతులలో చూపించడం కూడా కద్దు.

తెడ్డుమూతి కొంగల ముక్కులు పెద్దవిగా, చదునైనవిగా, గరిటెలాంటి ఆకారంలో ఉంటాయి. అవి లోతు తక్కువ ఉండే నీటిలో తిరుగుతూ, పాక్షికంగా తెరిచిన తమ ముక్కులను ఒక వైపు నుండి మరొక వైపుకు ఊపుతూ నీటిలోని ఆహారాన్ని పట్టుకుంటాయి. ఏదైనా చిన్న జీవి ముక్కు లోపలి భాగాన్ని తాకిన క్షణంలో అది మూసుకుపోతుంది. తెడ్డుమూతి కొంగలు సాధారణంగా ఉప్పు కంటే మంచినీటిని ఇష్టపడతాయి. కానీ రెండింటిలోనూ కనిపిస్తాయి. అవి ప్రతిరోజూ చాలా గంటలు ఆహారం కోసం వెతుకుతాయి.

## వివరణ
తెడ్డుమూతి కొంగలను, ఐబీస్‌ పక్షులనూ వాటి ముక్కు ఆకారంలో ఉన్న తేడాల వల్ల తేలికగా గుర్తించవచ్చు. తెడ్డుమూతి కొంగల ముక్కు ఆకారం పొడవుగా, చదునుగా, చివర వెడల్పుగా ఉంటుంది. శ్వాస తీసుకునే రంధ్రాలు ముక్కు వెనక భాగంలో ఉంటాయి. తద్వారా అది ముక్కును నీటిలో ముంచి ఆహారం వెతుకుతున్నప్పుడు కూడా శ్వాస తీసుకోవడం సాధ్యమవుతుంది. అయితే, ఆహారం వెతుకుతున్నప్పుడు. వీటి కళ్ళు, ఒక వస్తువును ఒకే సమయంలో రెండు కళ్ళ తోటీ చూసేలా (బైనాక్యులర్ విజన్) అమరి ఉన్నాయి. స్పర్శేంద్రియాలు కూడా ముఖ్యమే ఐబిస్‌ల మాదిరిగానే, తెడ్డుమూతి కొంగలకు కూడా ముక్కు చుట్టూ, కళ్ళ చుట్టూ ఉన్న చర్మంపై బేర్ ప్యాచ్‌లు ఉంటాయి.

## సంతానోత్పత్తి
తెడ్డుమూతి కొంగలు ఏకస్వామ్య జీవులు. ఇవి చెట్లు లేదా రెల్లు పడకలలో గూడు కట్టుకుంటాయి, తరచుగా ఐబిస్‌లు లేదా హెరాన్‌లతో కలిసి గూడు కట్టుకుంటాయి. మగ పక్షి గూడు కట్టుకునే పదార్థాలను సేకరిస్తుంది. ఎక్కువగా కర్రలను, రెల్లును, కొన్నిసార్లు పాత గూడు నుండి తెస్తాయి. ఆడ పక్షి వాటిని పెద్ద, లోతు లేని గిన్నె లాగా నేస్తుంది. వివిధ జాతుల పక్షులు నేసే గూడు ఆకారం, నిర్మాణ సమగ్రతలో తేడాలుంటాయి.

ఆడ పక్షి దాదాపు మూడు మృదువైన, అండాకారపు తెల్లటి గుడ్లను పెడుతుంది. ఆడ, మగ పక్షులు రెండూ కలిసి గుడ్లను పొదుగుతాయి. ఇవి గుడ్లను అన్నిటిని కలిపి కాకుండా ఒక్కొక్కటిగా పొదుగుతాయి. అప్పుడే పొదిగిన పిల్లలు గుడ్డిగా ఉంటాయి. పుట్టిన వెంటనే తమను తాము చూసుకోలేవు. తల్లిదండ్రులు పిల్లలకు పాక్షికంగా తినే ప్రక్రియ ద్వారా ఆహారం అందిస్తారు. కొత్తగా పొదిగిన పిల్లల ముక్కులు పొట్టిగా, నిటారుగా ఉంటాయి. అవి పరిపక్వం చెందుతున్నప్పుడు మాత్రమే విలక్షణమైన గరిటె లాంటి ఆకారాన్ని పొందుతాయి. గూడును విడిచిపెట్టిన తర్వాత కూడా పిల్ల పక్షులకు వాటి తల్లిదండ్రులు ఆహారం ఇవ్వడం కొన్ని వారాల పాటు కొనసాగుతుంది. వీటిలో భ్రూణ మరణాలకు ప్రధాన కారణం వేటాడటం కాదు, ఆకలి.

## జాతులు
వీటి ఆరు జాతులు ప్రపంచంలోని చాలా ప్రాంతాలలో విస్తరించి ఉన్నాయి.

## మూలాలు

వర్గం:పక్షులు
వర్గం:ఐ.యు.సి.ఎన్. కనీస ఆందోళనకర ఎర్ర జాతులు జాబితా
దొడ్డంపల్లె

**దొడ్డంపల్లె** మార్కాపురం జిల్లా, గిద్దలూరు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

* దొడ్డంపల్లె గ్రామం, ఓబులాపురం గ్రామ పంచాయతీ పరిధిలో ఉన్నది. ఈ గ్రామం, [గిద్దలూరు ([మార్కాపురం జిల్లా)|గిద్దలూరు]] - పోరుమామిళ్ల (వైఎస్ఆర్ జిల్లా) మార్గమున ఉన్నది. 
* ఈ గ్రామంలో ప్రతి సంవత్సరం, శ్రీరామనవమికి శ్రీ సీతారాముల కళ్యాణం వైభవంగా నిర్వహించెదరు. ఈ సందర్భంగా గ్రామంలో ఎడ్ల బలప్రదర్శన పోటీలు నిర్వహించి, గెలుపొందిన ఎడ్ల యజమానులకు బహుమతులు అందజేస్తారు. 

## విద్యా సౌకర్యాలు
దొడ్డంపల్లి ఎంపీపీఎస్ పాఠశాల 1959లో స్థాపించబడింది.  దీనిని స్థానిక సంస్థ నిర్వహిస్తుంది. ఇది గ్రామీణ ప్రాంతంలో ఉంది. ఇది ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని మార్కాపురం జిల్లాలోని గిడ్డలూరు బ్లాక్‌లో ఉంది. ఈ పాఠశాలలో 1 నుండి 5 తరగతులు ఉన్నాయి. ఈ పాఠశాల సహ-విద్యాపరమైనది,  దీనికి అటాచ్డ్ ప్రీ-ప్రైమరీ విభాగం లేదు.  ఈ పాఠశాలలో తెలుగు బోధనా మాధ్యమం.  

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
దుప్పి

thumb|చుక్కల దుప్పి వివరాలు
దుప్పిని (Chital or Spotted Deer) మచ్చల జింక లేదా స్వర్ణ మృగ, చుక్కల దుప్పి అని కూడా పిలుస్తారు. ఇది భారత ఉపఖండానికి చెందిన జింక జాతి . 1777లో జర్మన్ ప్రకృతి శాస్త్రవేత్త జోహన్ క్రిస్టియన్ పాలీకార్ప్ ఎర్క్స్‌లెబెన్ దీనిని మొదటిసారిగా వర్ణించాడు. ఇది శ్రీలంక, నేపాల్, భూటాన్, బంగ్లాదేశ్, భారతదేశంలో కనిపిస్తుంది. ఇవి పాకిస్తాన్‌ లోని కొన్ని ప్రాంతాలలో కూడా చాలా అరుదుగా కనిపిస్తాయి. ఇవి గంటకు 60 కిలోమీటర్ల వేగంతో పరిగెత్తగలవు. రామాయణంలో మారీచుడు చుక్కల దుప్పి (బంగారు లేడి) గా మారి రాముని చేత చంపబడ్డాడు.

## వివరణ
దీని చర్మం గోధుమ రంగులో తెల్లటి మచ్చలతో ఉంటుంది. అందుకే దీనిని మచ్చల జింక అంటారు. దీని పొత్తికడుపు దిగువ భాగం తెలుపు రంగులో ఉంటుంది. ఈ జింక జాతికి చెందిన మగవాటికి మాత్రమే కొమ్ములు ఉంటాయి. ఈ కొమ్ములు సంవత్సరానికి ఒకసారి రాలిపోతాయి. దీని కొమ్ములు రెండున్నర అడుగుల పొడవు వరకు పెరుగుతాయి, అవి మూడు కోణాలుగా ఉంటాయి. మచ్చల జింకలు మూడు అడుగుల పొడవు వరకు పెరుగుతాయి. వాటి శరీర పొడవు 1 -1.5 మీ (3.25 - 5 అడుగులు), తోక పొడవు 10 - 25 సెం.మీ (4 - 10 అంగుళాలు) మధ్య ఉంటుంది. వీటి బరువు సుమారు 85 కిలోల వరకు ఉంటుంది. మగ జింకలు బక్స్ కంటే పెద్దవిగా ఉంటాయి. ఇవి 8 నుండి 14 సంవత్సరాల వరకు జీవిస్తాయి. ఇవి ప్రధానంగా ఉదయం, సాయంత్రం, రాత్రి సమయంలో చురుకుగా ఉంటాయి, రోజులో అత్యంత వేడిగా ఉండే సమయాల్లో విశ్రాంతి తీసుకుంటాయి. వీటి గర్భధారణ కాలం 210 - 225 రోజులు. మగవి ఆడ దుప్పిల కంటే పెద్దవిగా ఉంటాయి.

## నివాసం
దుప్పి ఆవాసాలు భారతదేశంలో 8-30° ఉత్తర అక్షాంశంలో, నేపాల్, భూటాన్, బంగ్లాదేశ్, శ్రీలంకలలో కనిపిస్తాయి. ఇవి రాజస్థాన్, గుజరాత్, సముద్ర మట్టానికి 1,100 మీటర్ల ఎత్తులో ఉన్న హిమాలయాల (ఉత్తరాఖండ్, ఉత్తరప్రదేశ్, నేపాల్, ఉత్తర పశ్చిమ బెంగాల్, సిక్కిం, భూటాన్, పశ్చిమ అస్సాంలోని అటవీ ప్రాంతాలు) పాదాల దగ్గర ఉన్న బాభర్- తెరాయ్ ప్రాంతంలో ఉన్నాయి. భారత ద్వీపకల్పంలోని ఇతర అటవీ ప్రాంతాలలో ఇవి అప్పుడప్పుడు కనిపిస్తాయి. బంగ్లాదేశ్‌లో ఇవి ఇప్పుడు సుందర్‌బన్ లో మాత్రమే ఉన్నాయి, ఎందుకంటే ఇవి మధ్య, ఈశాన్య, ఆగ్నేయ ప్రాంతాలలో అంతరించిపోయాయి. ఇవి బహిరంగ గడ్డి భూములు, పాక్షిక-సతత హరిత అడవులలో గుంపులుగా కనిపిస్తాయి. పొడవాటి గడ్డి, పొదలు లభించే అడవులలో ఇవి ఎక్కువ సంఖ్యలో కనిపిస్తాయి. నక్కలు, పులులు, సింహాలు వీటిని ప్రధానంగా ఆహారం కోసం వేటాడతాయి. ఇవి వేటాడే జంతువులను చూడగానే పారిపోతాయి.

## ఆహారం
ఇవి ఏడాది పొడవునా గడ్డిని తింటాయి, ఎక్కువగా చిగుళ్ళను తింటాయి.

## ఇవి కూడ చూడండి

* ఉడుము

## మూలాలు


వర్గం:క్షీరదాలు
వర్గం:ఐ.యు.సి.ఎన్. కనీస ఆందోళనకర ఎర్ర జాతులు జాబితా
కనకాంబరాలు

కనకాంబరాలు ఒక రకమైన పూల మొక్క. కనకాంబర పూలు   శ్రీలంక  దక్షిణ భారతదేశానికి చెందినది. ఇది ఇరుకైన, దీర్ఘచతురస్రాకార ఆకులు  పగడపు పువ్వులను కలిగి ఉంటుంది.

## చరిత్ర
ఉష్ణమండల, మోతాదు ఉష్ణ మండలములలో  పెరుగుతుంది.  కనకాంబరం పూల మొక్క ఇంటి  లోపల  పెంచవచ్చు.   వసంత ఋతువులో  పెంచ వచ్చును. కనకాంబరం  మొక్క ఏడు నెలల్లో రావాలి.  కనకాంబరం మొక్క 1 నుండి 3 అడుగుల పొడవు, 1 నుండి 2 అడుగుల వెడల్పు లో ఉంటుంది . కనకాంబరం పువ్వులు నారింజ , నేరేడు, ఎరుపు , పసుపు రంగులలో  మనము చూడ వచ్చును. కనకాంబరం  మొక్క ఏడు నెలల్లో రావాలి పూలు వచ్చే సమయం  ఏప్రిల్ మే నుంచి అక్టోబర్ వరకు  పెరుగుదలకు 30 - 35 ° C ఉష్ణోగ్రత అవసరం.  కొంతవరకు నీడను తట్టుకోగలదు. ఒక విధముగా చెప్పాలంటే గృహములో పెంచే మొక్క అని మనము చెప్పవచును. వివాహములకు, మహిళలు కేశాలంకరణ  కొరకు ,  కనకాంబరం పువ్వులు దక్షిణ భారత దేశములో వీటి వాడకం  మనము చూస్తుంటాము  

### వైద్య రంగములో వాడకం
కనకాంబరం మొక్కలను  హెర్బల్ వైద్య విధానం లో దగ్గు, అల్సర్ వంటి చికిత్సలకు వాడతారు  పైన చెప్పినవే కాక కనకాంబరాల పూల  మొక్క లతో  ఆయుర్వేద మందులలో కూడా ఉపయోగిస్తూన్నారాని మనకు పరిశోధనల ద్వారా తెలుస్తున్నది   పూనా(మహారాష్ట్ర)  ఉన్న మోడరన్ కాలేజీ , బయోటెక్నాలజీ వారు తమ ప్రచురణ జర్నలో కనకాంబరం మొక్కలు , పూలు సెల్ ఫోన్ ల పై వచ్చే బాక్టీరియా ను కూడా  నిర్మూలించ వచ్చని తెలుపుతున్నారు   
 

## మూలాలు

వర్గం:పుష్పాలు
వర్గం:అకాంథేసి కుటుంబ మొక్కలు
దుర్గం (అయోమయ నివృత్తి)

**[[దుర్గము]]** అనగా కోట.
----
*దుర్గం*' పేరుతో చాలా వ్యాసాలు ఉన్నాయి. ఆ వ్యాసాల జాబితాను ఇక్కడ ఇచ్చారు.

* దుర్గం (గాంధారి) - నిజామాబాదు జిల్లాలోని గాంధారి మండలానికి చెందిన గ్రామం
* దుర్గం (నార్పాల) - అనంతపురం జిల్లాలోని నార్పాల మండలానికి చెందిన గ్రామం
* దుర్గం (గూడెం కొత్తవీధి) - విశాఖపట్నం జిల్లాలోని గూడెం కొత్తవీధి మండలానికి చెందిన గ్రామం
* దుర్గం (హుకుంపేట) - విశాఖపట్నం జిల్లాలోని హుకుంపేట మండలానికి చెందిన గ్రామం
న్యాయస్థానం

**న్యాయస్థానం** పక్షాల మధ్య వివాదాలను చర్చించి న్యాయం చెప్పే ప్రదేశం. ఇవి చాలా వరకు ప్రభుత్వానికి చెందినవిగా ఉంటాయి. ఈ వివాదాలు సివిల్, క్రిమినల్ లేదా అడ్మినిస్ట్రేషన్ కు సంబంధించినవిగా ఉండవచ్చును. ఇవి ఆయా ప్రాంతాలకు లేదా దేశాలకు చెందిన న్యాయశాస్త్ర విధానాల్ని పాటిస్తాయి. ప్రాథమిక హక్కులను పరిరక్షించే బాధ్యత కూడా న్యాయస్థానాలు చేపడతాయి. ఒక న్యాయస్థానములో ఒకరు లేదా కొందరు న్యాయమూర్తులు కలిసికట్టుగా తీర్పు చెప్తారు. వివిధ పక్షాల తరపున న్యాయవాదులు వారి వారి వాదనలు వినిపిస్తారు.

## వివిధ స్థాయిలు
* గ్రామ న్యాయస్థానాలు
* జిల్లా న్యాయస్థానాలు
* హైకోర్టు లేదా ఉన్నత న్యాయస్థానం
* సుప్రీంకోర్టు లేదా అత్యున్నత న్యాయస్థానం
* అంతర్జాతీయ న్యాయస్థానం

## న్యాయస్థానాల పరిధి
ప్రతి న్యాయస్థానానికి ఒక పరిధి (Jurisdiction) ఉంటుంది. దీనిని ఆ దేశ లేదా రాష్ట్ర ఉన్నత న్యాయస్థానాలు నిర్దేశిస్తాయి. ఉదాహరణకు: జిల్లా న్యాయస్థానాలు ఆ జిల్లాకు సంబంధించినంత వరకు వివాదాలను స్వీకరిస్తాయి.

## ఇవి కూడా చూడండి
* న్యాయవాద పదజాలము

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:న్యాయ శాస్త్రము
ఇసలపురం (పెనుకొండ)

**ఇసలపురము**, అనంతపురం జిల్లా, పెనుకొండ మండలం లోని రెవెన్యూయేతర గ్రామం. ఇస్లాపురం అని పిలువబడుచున్న ఈ ఊరు పెనుకొండకు అతి దగ్గరలో ఉంది

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
సింహాద్రి (సినిమా)

**సింహాద్రి** 2003 లో ఎస్. ఎస్. రాజమౌళి దర్శకత్వంలో విడుదలైన విజయవంతమైన చిత్రం. జూనియర్ ఎన్. టి. ఆర్, భూమిక ఇందులో ప్రధాన పాత్రలు పోషించారు. ఈ చిత్రానికి ఎం.ఎం కీరవాణి సంగీతం అందించగా, సినిమాటోగ్రఫీ రవీంద్రబాబు, ఎడిటింగ్ కోటగిరి వెంకటేశ్వరరావులు అందించారు.

2003 జూలై 9న విడుదలైన ఈ చిత్రం ఇండస్ట్రీ హిట్‌గా నిలిచింది. ఈ చిత్రం ₹8.5 కోట్ల (US$1.8 మిలియన్లు) బడ్జెట్‌తో నిర్మించబడింది. డిస్ట్రిబ్యూటర్స్ షేర్ ₹26 కోట్లు (US$5.6 మిలియన్లు) వసూలు చేసింది. ఈ చిత్రం తరువాత తమిళంలో గజేంద్ర (2004)గా కన్నడలో కంఠీరవ (2012), బంగ్లాదేశ్‌లో బెంగాలీలో దుర్దోర్షో (2005) గా రీమేక్ చేయబడింది.

## కథ

## నిర్మాణం
### అభివృద్ధి
వసంత కోకిల సినిమా క్లైమాక్స్ లో హీరో హీరోయిన్ ను వదిలివెళ్ళిపోయిన సన్నివేశాన్ని గురించి మాట్లాడుకుంటూ "హీరోయిన్ హీరోని వదిలి వెళ్ళిపోతూంటే, గుండెల్లో గునపంతో పొడిచేసినట్టు లేదూ" అని విజయేంద్రప్రసాద్ చేసిన వ్యాఖ్యతో ఈ సినిమా కథకు బీజం పడింది. ఆ మాట పట్టుకుని ఆయన అసిస్టెంట్ అమ్మ గణేశ్ హీరోని తాను అమితంగా ప్రేమిస్తున్న హీరోయిన్నే గుండెల్లో గునపంతో పొడిచినట్టుగా కథ రాసుకుందాం అనడంతో అలా చేసేందుకు దారితీసే కారణాలు ఏమిటన్న పద్ధతిలో ఈ కథ రాసుకున్నారు. అయితే కథలో కీలకమైన ఫ్లాష్ బాక్ కు వేరేదైనా ప్రదేశాన్ని నేపథ్యంగా తీసుకోవాలని భావించి కేరళను ఎంచుకున్నారు. ఈ కథని బాలకృష్ణ కథానాయకునిగా బి.గోపాల్ దర్శకత్వంలో సినిమాగా తీద్దామని భావించినా వారు వేరే కథను ఎంచుకోవడంతో దొరైస్వామిరాజా నిర్మాతగా ఈ సినిమా తీస్తానని ముందుకువచ్చారు. దాంతో జూనియర్ ఎన్.టి.ఆర్. కథానాయకునిగా ఎస్.ఎస్.రాజమౌళి దర్శకత్వంలో సినిమా ప్రారంభం అయింది.

## నటీ నటులు
*జూనియర్ ఎన్.టి.ఆర్
*భూమిక
* అంకిత
*నాజర్
*కోట శ్రీనివాసరావు
*బ్రహ్మానందం
*భానుచందర్
* వేణుమాధవ్
* శరత్ సక్సేనా
* వల్లం నరసింహారావు
* మహేంద్రన్

## పాటలు
* అమ్మైనా నాన్నైనా, కళ్యాణ్ మాలిక్, రచన: సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి 
* ఏదేదో సెయ్యమాకే , కీరవాణి, సునీత, రచన: చంద్రబోస్ 
* చిరాకు అనుకో పరాకు అనుకో, ఎస్ పి చరణ్, చిత్ర, రచన: చంద్రబోసు 
* చీమ చీమ చీమ చీమా , గంగ, ఎస్ పి. చరణ్ , బ్రంహానందం, రచన: వేటూరి సుందర రామమూర్తి 
* చిన్నదమ్మే చీకులు కావాలా, నా సామిరంగా చీకులమ్మే చిన్నది కావాలా , మనో, శ్రేయా ఘోషల్, రచన: వెన్నెలకంటి రాజేశ్వర రావు 
* సింగమలై , కళ్యాణ్ మాలిక్, రచన: వేటూరి సుందర రామమూర్తి.
* నువ్వు విజిలేస్తే ఆంధ్రా సోడా బుడ్డి , తిప్పు, చిత్ర, రచన: చంద్రబోస్

## సాంకేతిక సిబ్బంది
* దర్శకత్వం: ఎస్.ఎస్.రాజమౌళి
* సంగీతం: ఎం.ఎం. కీరవాణి

## మూలాలు

వర్గం:ఎస్.ఎస్.రాజమౌళి దర్శకత్వం వహించిన సినిమాలు
వర్గం:తెలుగు కుటుంబకథా సినిమాలు
వర్గం:జూనియర్ ఎన్.టి.ఆర్ సినిమాలు
వర్గం:భూమిక నటించిన సినిమాలు
వర్గం:నాజర్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:ఎమ్.ఎమ్. కీరవాణి సంగీతం అందించిన సినిమాలు
వర్గం:బ్రహ్మానందం నటించిన సినిమాలు
వర్గం:వేణుమాధవ్ నటించిన సినిమాలు

## ఇతర మూలాలు
స్వర్ణలత

* స్వర్ణలత (కొత్త) కేరళకు చెందిన దక్షిణ భారత నేపథ్యగాయని.
* స్వర్ణలత (పాత) ఆంధ్రప్రదేశ్కు చెందిన నేపథ్యగాయని.
స్వర్ణలత (పాత)

**[[స్వర్ణలత]]** (జ: మార్చి 10, 1928 - మ: మార్చి 10, 1997) పాతకాలపు తెలుగు సినిమా గాయనీమణి. ఈమె 1950లు నుండి 1970లు మధ్య కాలంలో ఎక్కువగా హాస్యభరితమైన గీతాలు పాడారు. తెలుగులోనే కాకుండా తమిళ, కన్నడ, మళయాళ, హిందీ, మొదలగు భాషల్లో కూడా పాటలు పాడారు. ఈమె అసలు పేరు మహాలక్ష్మి. ఈమె పరమానందయ్య శిష్యులు చిత్రం ద్వారా చిత్ర పరిశ్రమకు పరిచయమయ్యారు. అయినప్పటికీ మొదట విడుదలైన చిత్రం ఎన్టీఆర్‌ తొలిసారిగా పౌరాణిక పాత్ర పోషించిన మాయా రంభ.

## జీవిత విశేషాలు
స్వర్ణలత అసలు పేరు మహాలక్ష్మి. ఈమె కర్నూలు జిల్లా, చాగలమర్రి గ్రామంలో 1928 సంవత్సరంలో మార్చి 10 తేదీన జన్మించింది. చిన్నతనంలో ఎనిమిదేళ్లపాటు క్షుణ్ణంగా సంగీతం నేర్చుకుంది. నాట్యం కూడా అభ్యసించింది. పౌరాణిక నాటకాల్లో పద్యాలు చదువుతూ నటించింది. గాత్రకచేరీలు చేసింది. తొలిసారిగా మాయా రంభ (1950) సినిమా కోసం కస్తూరి శివరావు కలిసి ‘రాత్రీ పగలనక...’ అనే పాటద్వారా తెలుగు సినిమారంగంలోకి ప్రవేశించింది. కాశీకి పోయాను రామా హరీ, ఓ కొంటె బావగారూ అప్పుచేసి పప్పుకూడు (1959), అంచెలంచెలు లేని మోక్షము శ్రీకృష్ణార్జున యుద్ధం (1963), తడికో తడికో అత్తా ఒకింటి కోడలే (1958) వంటి పాటలు పాడారు.

ఈమె భర్త పేరు డా. అవరాథ్. వీరికి 1956 లో వివాహమైనది.  వీరికి 9 మంది పిల్లలు: 6 కొడుకులు, 3 కూతుర్లు. ఒక కొడుకు సినీ నటుడు ఆనంద్‌రాజ్‌. నలుగురు కొడుకులు అమెరికాలో డాక్టర్లుగా స్థిరపడ్డారు. ఇంకొక కొడుకు డాన్సర్‌ నటరాజ్‌ (ఇప్పుడు అనిల్‌రాజ్‌). ఒక కూతురు అమెరికాలో డాక్టరు. భారతీయుడులో మాయామశ్ఛీంద్రా, ప్రేమికుడు లో ముక్కాల ముక్కాబులా, కలిసుందాం రా లో నచ్చావే పాలపిట్ట, చూడాలని వుంది లో రామ్మాచిలకమ్మా మొదలెన పాటలు పాడారు.

## మరణం
ఈమె 1997 సంవత్సరంలో మార్చి 10 తేదీన దోపిడీ దొంగలచే హత్య చేయబడ్డారు.

## సినిమాలు

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* ఐ.ఎమ్.డి.బి.లో పాత స్వర్ణలత పేజీ
* గాయని స్వర్ణలతగారి వివరాలకోసం http://www.singerswarnalatha.com అనే సైటుని చూడవచ్చు.

వర్గం:తెలుగు సినిమా నేపథ్యగాయకులు
వర్గం:1928 జననాలు
వర్గం:1997 మరణాలు
వర్గం:కర్నూలు జిల్లా మహిళా గాయకులు
వర్గం:హత్య చేయబడ్డ ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యక్తులు
వర్గం:పేరు మార్చుకున్న ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యక్తులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా మహిళా నేపథ్య గాయకులు
రామప్ప చెరువు

**రామప్ప చెరువు, ** తెలంగాణ రాష్ట్రం లోని ప్రాచీనమైన చెరువులలో ఒకటి. రామప్ప చెరువు ములుగు జిల్లా,వెంకటాపూర్ మండలం, పాలెంపేట గ్రామ శివార్లలో ఉంది.ఇది వరంగల్లుకు సుమారు 70 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రామప్ప చెరువును సా.శ. 1213 లో కాకతీయులకాలంలో కాకతీయ సేనాని రేచర్ల రుద్రుడు నిర్మించాడు.  ఈ చెరువు ప్రక్కనే ఉన్న రామప్ప దేవాలయంతో పాటే ఈ చెరువును నిర్మించారు. ఈ చెరువు ద్వారా ప్రస్తుతం 10 వేల ఎకరాలకు సాగునీరు అందుతుంది.

ఒకవైపు కొండను సరిహద్దుగా చేసుకుని ఈ చెరువునునిర్మించారు. అనేక ఊట కాలువలు ఈ చెరువు లోకి నీటిని చేరవేస్తాయి. ఆ విధంగా ఇది వర్షాభావ పరిస్థితులను తట్టుకుని నీటితో కళకళ లాడుతూ ఉంటుంది.

## పర్యాటక ప్రాధాన్యత
13 వ శతాబ్దంలో నిర్మించిన రామప్ప చెరువుకు, దాన్ని ఆనుకుని ఉన్న రామప్ప దేవాలయానికీ ఎంతో చారిత్రిక ప్రాధాన్యత ఉంది. దానితో ఈ ప్రాంతం చారిత్రిక పర్యాటక ప్రాంతంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. రామప్ప చెరువు పరిసరాల్లో ఉన్న ప్రకృతి సౌందర్యం కారణంగా పర్యావరణ పర్యాటకంగా కూడా ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది. ఇప్పటికే అక్కడ రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి చెందిన హరిత లేక్ వ్యూ రిసార్టు ఉంది. పర్యాటక విలువను మరింతగా పెంపొందించే ఉద్దేశంతో 2019 నవంబరులో ప్రభుత్వం ఇక్కడ కొన్ని కొత్త ప్రాజెక్టులను కూడా ప్రతిపాదించింది. చెరువు మధ్యలో ఉన్న ఒక ద్వీపంపై మహాశివుని విగ్రహాన్ని నెలకొల్పే ప్రతిపాదన వీటిలో ఒకటి. ఒక త్రీ స్టార్ రెస్టారెంటు నిర్మించే ప్రతిపాదన కూడా ఉంది 

## మూలాలు

వర్గం:తెలంగాణ చెరువులు
వర్గం:ములుగు జిల్లా పర్యాటక ప్రదేశాలు
కాగ్

**కంప్ట్రోలర్ అండ్ ఆడిటర్ జనరల్** కు సంక్షిప్త రూపమే కాగ్ (CAG). కేంద్ర రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల ఖర్చులు, ఖాతాలను తనిఖీ చేసి కేంద్రానికి సంబంధించిన నివేదికను రాష్ట్రపతికి, రాష్ట్రాలకు సంబంధించిన నివేదికను ఆయా రాష్ట్రాల గవర్నర్లకు సమర్పించటం కాగ్ యొక్క ప్రధాన విధి. భారత రాజ్యాంగంలో 148 నుంచి 151 వరకు ఉన్న అధికరణలు కాగ్ గురించి తెలుపుతున్నాయి.

## చరిత్ర

విక్టోరియా మహారాణి ప్రకటన ద్వారా 1858లో మొదటిసారి మన దేశంలో అక్కౌంటెంట్ జనరల్ పేరుతో ఈ అధికారిక స్థానాన్ని ఏర్పాటు చేసారు. 1919 చట్టం ద్వారా కాగ్ చట్టబద్ధతను సంతరించుకుంది. 1935 చట్టంతో ఈ పదవికి సంపూర్ణత చేకూరింది. భారత రాజ్యాంగం అమల్లోకి వచ్చిన కొత్తలో కాగ్ ను కంప్ట్రోలర్ ఎక్కౌంటెంట్ అండ్ ఆడిటర్ జనరల్ గా వ్యవహరించేవారు. 1976లో అక్కౌంట్స్ ను దీనినుంచి వేరు చేసారు.

## నియామకం-జీతభత్యాలు

కంప్ట్రోలర్ అండ్ ఆడిటర్ జనరల్ ను రాష్ట్రపతి నియమిస్తారు. పదవీకాలం 6 సంవత్సరాలు లేదా 65 సం. వయస్సు ఏది ముందుగా పూర్తయితే అది వర్తిస్తుంది. కాగ్ వేతనాన్ని రాష్ట్రపతి నిర్ణయిస్తారు. రాష్ట్రపతి లేదా ఆయన నియంత్రించే అధికారి సమక్షంలో కాగ్ ప్రమాణ స్వీకారం చేస్తారు. సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తితో సమాన వేతనం కాగ్ కు లభిస్తుంది. కాగ్ జీత భత్యాలపై ఎలాంటి ఓటింగ్ ను పార్లమెంటులో ప్రవేశపెట్టరాదు. 

## అర్హతలు

కాగ్ గా నియమితులయ్యె వారికి అక్కౌంటెంట్ విషయాల్లో పదేళ్ళకుపైగా అనుభవం ఉండాలి. అసమర్థత, దుష్ప్రవర్తన వంటి ఆరోపణలపై కాగ్ ను పదవినుంచి తొలగించాలంటే సుప్రీంకోర్టు, హైకోర్టు న్యాయమూర్తులను తొలగించే పద్ధతిని అనుసరించాలి.

## అధికారాలు-విధులు

కాగ్ భారత అక్కౌంట్ అండ్ ఆడిట్ శాఖ తరపున విధులు నిర్వర్తిస్తారు. భారత రాజ్యాంగం 148 అధికరణం ద్వారా కాగ్ కు స్వతంత్ర ప్రతిపత్తి అధికారి స్తాయిని కల్పించారు. పదవీ విరమణ తర్వాత దేశంలో ఎలాంటి ఉద్యోగాన్నీ చేపట్టరాదు. 1971లో రూపొందించిన కంప్ట్రోలర్ అండ్ ఆడిటర్ జనరల్ అధికారాలు, విధులు సర్వీసు నిబంధనల చట్టాన్ని అనుసరించి విధులను నిర్వర్తిస్తారు. కాగ్ యొక్క ప్రధాన విధులు:

•	కేంద్ర రాష్ట్రాల ఆదాయాలు, సంఘటిత నిధులనుంచి చేసిన ఖర్చులను తనిఖీ చేయడం

•	కంటింజెన్సీ నిధులనుంచి చేసిన ఖర్చులను తనిఖీ చేయడం

•	ప్రభుత్వ శాఖలకు సంబంధించిన వ్యాపారం, ఉత్పత్తి, లాభాలు, నష్టాల లెక్కలను తనిఖీ చేయడం

•	ప్రభుత్వ స్టొర్స్, కంపెనీలు, కార్పొరేషన్లు, సంస్థల లెక్కలను తనిఖీ చేయడం
## మూలాలు

వర్గం:నిర్వాహక పదవులు
అటార్నీ జనరల్

alt=K K Venugopal, Attorney General for India|ఎడమ|thumb|220x220px|కె కె వేణుగోపాల్, అటార్నీ జనరల్
భారత దేశంలో అత్యున్నత న్యాయాధికారి **అటార్నీ జనరల్** (ఆంగ్లం: **Attorney General of India**). కేంద్ర ప్రభుత్వానికి ప్రధాన న్యాయ సలహాదారుగా వ్యవహరిస్తారు. భారత రాజ్యాంగంలోని 76వ అధికరణ అటార్నీ జనరల్ గురించి తెలుపుతుంది.

## నియామకం, జీతభత్యాలు

అటార్నీ జనరల్ ను రాష్ట్రపతి నియమిస్తారు. వేతనాలు, ఇతర సౌకర్యాలపై నిర్ణయం తీసుకునే అధికారం రాష్ట్రపతికి ఉంటుంది. సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తికి లభించే వేతనాన్ని అటార్నీ జనరల్ పొందుతారు. వేతనం కేంద్ర సంఘటిత నిధినుండి చెల్లిస్తారు.

## అర్హతలు, పదవీకాలం

సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తిగా నియమితులవడానికి కావలసిన అన్ని అర్హతలు అటార్నీ జనరల్ కు ఉండాలి. రాష్ట్రపతి విశ్వాసం ఉన్నంతవరకూ అధికారంలో కొనసాగవచ్చు. సాధారనంగఅ పదవీ కాలం 6 సంవత్సరాలు లేదా 65 సం. వయస్సు పూర్తయ్యేవరకూ. అయినప్పటికీ మధ్యలోనే రాష్ట్రపతి తొలగించవచ్చు. అటార్నీ జనరల్ పదవీ విరమణ చేసిన తర్వాత ఎలాంటి ఉద్యోగాలనూ స్వీకరించరాదు. ఇతర కమిషన్లకు ఛైర్మన్ గా వ్యవహరించవచ్చు.

## అధికారాలు

పార్లమెంటు ఉభయ సభల సమావేశాల్లో, దేనిలోనైనా జరిగే చర్చల్లో పాల్గొనే అధికారం అటార్నీ జనరల్ కు ఉంటుంది. కానీ ఓటు వేసే అధికారం ఉండదు. దేశంలోని ఏ న్యాయస్థానంలోనైనా ప్రభుత్వం తరపున వాదించే అధికారం ఉంటుంది. రాష్ట్రపతి సుప్రీంకోర్టు న్యాయ సలహాలను అటార్నీ జనరల్ ద్వారానే తీసుకుంటారు. శాసన, రాజ్యాంగ సంబంధమైన విషయాలు, రాష్ట్రపతి, కేంద్ర మంత్రి మండలి అప్పగించే వివిధ అంశాలపై తన అభిప్రాయాలు, న్యాయ సలహాలు తెలియజేస్తారు. 
అటార్నీ జనరల్ కు సహాయ సహకారాలందించటానికి ప్రభుత్వం సొలిసిటర్ జనరల్, అదనపు సొలిసిటర్ జనరల్ ను నియమించవచ్చు.

## అటార్నీ జనరల్

The Attorneys General of India since independence are listed below: 

## మూలాలు

వర్గం:భారతీయ న్యాయవ్యవస్థ
ఎంగ్లర్-ప్రాంటల్ విధానము

thumb|160x160px|కారల్ ప్రాంటల్
thumb|112x112px|అడాల్ఫ్ ఎంగ్లర్
**ఎంగ్లర్-ప్రాంటల్ విధానము** (Engler-Prantl system) వృక్ష శాస్త్రజ్ఞులను విశేషంగా ఆకర్షించిన మొట్టమొదటి వర్గ వికాస వర్గీకరణ విధానము.

జర్మనీ దేశస్థులైన అడాల్ఫ్ ఎంగ్లర్ (Adolf Engler) (1844-1930), కారల్ ప్రాంటల్ (Karl Prantl) (1849-1893) లు కలిసి వృక్ష సామ్రాజ్యంలోని అన్ని రకాల మొక్కలకు ఒక వర్గవికాస విధానాన్ని ప్రచురించారు. వీరి విధానం 20 సంపుటాలుగా "డి నేచుర్లిచెన్ ప్లాంజెన్ ఫామిలియాన్" (Die Naturtichen Pflanzenfamilien) 1887-1891 మధ్యకాలంలో వివరించారు.
వీరి వర్గీకరణకు ఐక్లర్ వర్గీకరణ ఆధారము. విత్తనాలు గల మొక్కలను వివృతబీజాలు, ఆవృతబీజాలుగా గుర్తించారు. ఆవృతబీజాఅలలో ద్విదళబీజాలను ఏకదళబీజాల తరువాత ఉంచారు. ద్విదళబీజాలను ఆర్కిక్లామిడే, మెటాక్లామిడే అనే రెండు తరగతులుగా విభజించారు. వీరి వర్గీకరణలో సరళ నిర్మాణం నుండి సంక్లిష్ట నిర్మాణం చూపే కుటుంబాలను ఒక ఆరోహక క్రమంలో అమర్చారు. క్లిష్ట నిర్మాణం గల పుష్పాలు సరళ పుష్పాల నుండి పరిణామం చెందినట్లుగా భావించారు. ద్విలింగ పుష్పాలు, ఏకలింగ పుష్పాల నుండి, పరిపత్రరహిత పుష్పాల నుండి ఏకపత్రయుత పుష్పాలు, తరువాత ద్విపరిపత్రయుత పుష్పాలు ఉద్భవించినట్లు తెలిపాలు. వాయు పరాగ సంపర్కాన్ని ఆదిమ లక్షణంగా పేర్కొన్నారు.

వీరి వర్గీకరణకు ఐక్లర్ వర్గీకరణ ఆధారము. విత్తనాలు గల మొక్కలను వివృతబీజాలు, ఆవృతబీజాలుగా గుర్తించారు. ఆవృతబీజాఅలలో ద్విదళబీజాలను ఏకదళబీజాల తరువాత ఉంచారు. ద్విదళబీజాలను ఆర్కిక్లామిడే, మెటాక్లామిడే అనే రెండు తరగతులుగా విభజించారు. వీరి వర్గీకరణలో సరళ నిర్మాణం నుండి సంక్లిష్ట నిర్మాణం చూపే కుటుంబాలను ఒక ఆరోహక క్రమంలో అమర్చారు. క్లిష్ట నిర్మాణం గల పుష్పాలు సరళ పుష్పాల నుండి పరిణామం చెందినట్లుగా భావించారు. ద్విలింగ పుష్పాలు, ఏకలింగ పుష్పాల నుండి, పరిపత్రరహిత పుష్పాల నుండి ఏకపత్రయుత పుష్పాలు, తరువాత ద్విపరిపత్రయుత పుష్పాలు ఉద్భవించినట్లు తెలిపాలు. వాయు పరాగ సంపర్కాన్ని ఆదిమ లక్షణంగా పేర్కొన్నారు.

వర్గం:వృక్ష వర్గీకరణము
బంగారు రథం

**బంగారు రథం** (The Golden Chariot) భారతీయ రైల్వేలు నడుపుతున్న విలాసవంతమైన రైలు.

ఇది భారతదేశంలోని దక్షిణాది రాష్ట్రాలలో నడుస్తుంది. ఇది మొదటి సారిగా 2008 మార్చి 10 ప్రారంభించబడింది.

ఇందులోని 11 పాసింజర్ బోగీలలో ప్రతిదానిలోను ప్లాస్మా టీవీ, స్నానాల గది, సామాన్లు పెట్టుకోవడానికి అల్మరాలు, 6 డి.వి.డి. చానల్లు, 6 ఉపగ్రహ చానల్లు ఏర్పాటుచేశారు. మొత్తం ప్రయాణీకులు 88 మంది మాత్రమే.

## సదరన్ స్ప్లెండర్
ఇది తమిళనాడు, పాండిచ్చేరి, కేరళ గుండా సాగుతుంది. మొదటి రోజు బెంగుళూరులో బయలుదేరి మద్రాసు, మహాబలిపురం చూపించి రెండవరోజు పాండిచ్చేరి చేరుతుంది. మూడోరోజు తంజావూరు తీసుకెళ్తారు. బృహదీశ్వరాలయం మధురై మీనాక్షి ఆలయం చూసి నాలుగవరోజు నాగర్ కోయిల్ చేరతారు. ఆరవ రోజు కన్యాకుమారి దర్శించి తిరువనంతపురం వెళ్తారు. అక్కడి అనంతపద్మనాభ స్వామి దర్శనం కోవలం, అల్లెప్పీ వెళ్తారు. అక్కడి నుండి తిరిగి చర్చిలు, డచ్ కోట దర్శించి తిరిగి బెంగుళూరు చేరతారు.

## ప్రైడ్ ఆఫ్ సౌత్
ఇది బెంగళూరులో మొదలై 7-8 రోజులపాటు సాగి తిరిగి బెంగళూరు చేరుతుంది.

మొదటిరోజు రాత్రి బందీపూర్ బయలుదేరుతుంది. రెండవరోజు కబిని లోని అడవి బోట్ సఫారీ చూసి మూడవ రోజు మైసూర్ చేరుతుంది. మైసూర్ కోట శ్రీరంగపట్టణం, లలితా మహల్ పాలెస్ చూసి హసన్ బయలుదేరుతుంది. గోమఠేశ్వరుడి విగ్రహం చూపించి హళేబీడు వెళ్తుంది. అయిదో రోజు హంపీలో విరూపాక్ష దేవాలయం చారిత్రక ప్రదేశాలు, విఠలాలయం చూపిస్తారు. మర్నాడు బాదామి చేరతారు. గుహలు చూసిన తర్వాత రాత్రికి గోవా చేరుతారు. అక్కడి ప్రముఖ చర్చిలు, బీచ్ లు చూసి బెంగుళూరు చేరుతుంది.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

* The Golden Chariot Official website
* The Royal Orient page at Indian Railways website
* The Golden Chariot Booking Information

వర్గం:భారతీయ రైల్వేలు ప్రయాణీకుల రైళ్లు
టైఫేసి

**టైఫేసి** (Typhaceae) పుష్పించే మొక్కలలో ఒక కుటుంబం.

The APG II system, (1998, 2003) ప్రకారం ఈ కుటుంబాన్ని ఏకదళబీజాలు తరగతిలో పోయేలిస్ క్రమంలో వర్గీకరించారు, ఈ కుటుంబంలో ఒకే ప్రజాతి టైఫా (Typha) ఉండేది. ఆ తర్వాత స్పార్గానియం *(Sparganium)* ప్రజాతిని దీనీలో చేర్చారు.

క్రాన్ క్విస్ట్ విధానము (Cronquist system) కూడా దీనిని గుర్తించింది.

## బయటి లింకులు
* Typhaceae  in L. Watson and M.J. Dallwitz (1992 onwards). *[http://delta-intkey.com/angio/ The families of flowering plants] : descriptions, illustrations, identification, information retrieval.* Version: 27 April 2006. http://delta-intkey.com 
* NCBI Taxonomy Browser
* links at CSDL 

వర్గం:టైఫేసి