కేదాపై చోళుల దండయాత్ర

వీరరాజేంద్ర చోళ తమిళ భాషలో "కదరం" (ఇప్పుడు మలేషియా ఆధునిక కేదా) అని పిలువబడే ప్రారంభ పురాతన కేదా మీద నౌకాదళ దండయాత్ర గురించి నమోదు చేయబడింది, దీనికి మధ్యవర్తులు మరియు పురాతన తమిళులు 1068లో చోళులు కూడా పేరు పెట్టారు. సింహాసనాన్ని సంపాదించడంలో సహాయం కోసం వీరరాజేంద్ర చోళుడిని సంప్రదించిన ఒక కదారం యువరాజుకు సహాయం చేయడానికి ఈ దండయాత్ర చేపట్టినట్లు మూలాలు పేర్కొంటున్నాయి. కదరం రాజ్యం శ్రీవిజయ సామ్రాజ్యం లాంటిదని నమ్ముతారు, అయితే కొంతమంది పండితులు దీనిని అంగీకరించరు.

## మూలాలు
ఈ ప్రచారానికి సంబంధించిన అత్యంత వివరణాత్మక సమాచారం మొదటి రాజేంద్ర చోళుడి తమిళ శిలాశాసనం. ఆ పద్యం ఇలా చెబుతోంది:
:ఎవరు ఉప్పొంగుతున్న సముద్రం మధ్యలో అనేక ఓడలను పంపి, కదారం రాజు సంగ్రామ-విజయోత్తుంగ-వర్మను, అతని అద్భుతమైన సైన్యంలోని ఏనుగులను పట్టుకుని, ఆ రాజు న్యాయంగా కూడబెట్టిన పెద్ద సంపదల కుప్పను (తీసుకున్నాడు); తన విశాలమైన నగరం యొక్క "యుద్ధ ద్వారం" వద్ద ఉన్న విద్యాధరతోరణను శ్రీ విజయ అని పిలిచే శబ్దంతో స్వాధీనం చేసుకున్నాడు గొప్ప వైభవంతో అలంకరించబడిన "రత్నాల ద్వారం" & "పెద్ద రత్నాల ద్వారం" కలిగినవాడు; స్నానపు ఘాట్లలో నీటితో ఉన్న పణ్ణై; దాని ప్రాకారంగా బలమైన పర్వతం ఉన్న పురాతన మలయూర్; లోతైన సముద్రం కందకం చుట్టూ ఉన్న మాయురిడింగం; ఇలంగాశక అంటే లంకాశక భయంకరమైన యుద్ధాలలో ధైర్యంగా లేదు; రక్షణగా సమృద్ధిగా లోతైన నీటిని కలిగి ఉన్న మాపప్పళం; రక్షణగా చక్కటి గోడలు కలిగిన మేవిళింబంగం; విళప్పండూరు కలిగిన వళైప్పండూరు; శాస్త్రాలలో ప్రావీణ్యం ఉన్న గొప్ప వ్యక్తులచే ప్రశంసించబడిన తలైత్తక్కోలం; గొప్ప & భయంకరమైన యుద్ధాలలో దృఢంగా ఉన్న మాదమాలింగం; యుద్ధంలో భయంకరమైన బలం పెరిగిన ఇళామురిదేశం; విస్తృతమైన పూల తోటలలో తేనె సేకరించిన మనక్కవరం; లోతైన సముద్రం ద్వారా రక్షించబడిన భయంకరమైన బలం కలిగిన కదారం

మొదటి రాజేంద్ర చోళుడి పద్నాలుగో సంవత్సరం నుండి వచ్చిన తిరువలంగాడు ఫలకాలు ఆయన కదారంను జయించినట్లు పేర్కొన్నాయి, కానీ వివరాల్లోకి వెళ్ళలేదు. ఈ ప్రచారంతో సంబంధం ఉన్న ప్రదేశాలను గుర్తించడానికి భారతదేశం వెలుపల నుండి ఒకరు చేసిన మొదటి ప్రయత్నం 1891లో శిలాఫలకాన్ని ప్రచురించిన శిలాఫలక శాస్త్రవేత్త హల్ట్జ్ చేశారు. పాండ్యుల రాజవంశం పాలించిన ప్రదేశాలతో శాసనంలో పేర్కొన్న సంస్థానాలను హల్ట్జ్ గుర్తించారు. ఆయన 1903లో తన సిద్ధాంతాన్ని ఉపసంహరించుకున్నాడు, శిలాఫలకం రాజేంద్ర చోళుడు I బర్మాలో బాగోను జయించడాన్ని వివరించిందని పేర్కొన్నాడు. అనేక సంవత్సరాల పరిశోధన తరువాత 1918లో ప్రచురించబడిన జార్జ్ కోయడేస్ లే రోయామ్ డి శ్రీ విజయ, ఈ రెండు సిద్ధాంతాలను తిరస్కరించి, మొదటి రాజేంద్ర చోళుడు ఆగ్నేయాసియాను జయించిన మొదటి నమ్మకమైన వివరణను అందించాడు.

## నేపథ్యం
ఈ నౌకాదళ దండయాత్రకు కారణాలు అస్పష్టంగా ఉన్నాయి, చరిత్రకారుడు నీలకంఠ శాస్త్రి ఈ దాడి బహుశా తూర్పుతో చోళ వాణిజ్యానికి అడ్డంకులు సృష్టించే శ్రీవిజయన్ ప్రయత్నాల వల్ల జరిగి ఉండవచ్చని సూచించారు (ముఖ్యంగా చైనా) లేదా రాజేంద్ర తన దిగ్విజయను సముద్రం మీదుగా ఉన్న దేశాలకు విస్తరించాలని, తద్వారా తన కిరీటానికి మెరుపును జోడించాలని కోరుకున్నాడు. మరొక సిద్ధాంతం ప్రకారం దండయాత్రకు కారణాలు బహుశా భౌగోళిక రాజకీయాలు, దౌత్య సంబంధాల ద్వారా ప్రేరేపించబడి ఉండవచ్చు. ఖైమర్ సామ్రాజ్యానికి చెందిన రాజు సూర్యవర్మన్ I తాంబ్రలింగ రాజ్యానికి వ్యతిరేకంగా చోళ రాజవంశానికి చెందిన రాజేంద్ర చోళ I నుండి సహాయం కోరాడు. రాజేంద్ర చోళుడితో సూర్యవర్మన్ పొత్తు గురించి తెలుసుకున్న తరువాత, తాంబ్రలింగ రాజ్యం శ్రీవిజయ రాజు సంగ్రామ విజయతుంగవర్మన్ నుండి సహాయం కోరింది.

## దండయాత్ర
మలేషియాలోని మలయూర్, "దాని బలమైన పర్వతం"తో, నేటి బటాంఘరి నదీ లోయలోని జాంబి ప్రావిన్స్‌లోని మలయుతో గుర్తించబడింది, ఆ సమయంలో అక్కడ బలమైన రాజ్యం అభివృద్ధి చెందింది. మరొక సూచన ఏమిటంటే మలయ్ ద్వీపకల్పంలోని దక్షిణ భాగాన్ని చోళులు స్వాధీనం చేసుకుంటారు. మయిలుడింగం అనేది శ్రీ విజయపై ఆధారపడిన నగరాల్లో చైనీస్ రచయిత చౌ జు-కువా జాబితా చేసిన జి-లో-టింగ్ మాదిరిగానే ఉంటుందని నమ్ముతారు. మలయ్ ద్వీపకల్పం మధ్యలో ఉన్న చియా నగరంతో గుర్తించబడింది. శాసనాలలో పేర్కొన్న ఇలాంగసోకా (లాంగ్కాసుకా) భూమి మలయ్ ద్వీపకల్పం తూర్పు తీరంలో ఉంది మరియు చౌ జు-కువా జాబితాలో పేర్కొన్న లింగ్-యా-స్యూ-కియా ప్రావిన్స్ మాదిరిగానే ఉంటుందని నమ్ముతారు. బంగారు చెర్సోనీస్లో టోలెమీ ఒక వాణిజ్య సామ్రాజ్యంగా పేర్కొన్న తక్కోలాను తలైట్టక్కోలం పోలి ఉంటుందని నమ్ముతారు, దీనిని ట్రాంగ్ లేదా క్రా యొక్క భూసంధి లోని ఆధునిక టకువాపా నగరంగా గుర్తిస్తారు. చివరకు కదారం, ఈ నగరాలన్నీ చోళ సామ్రాజ్యం స్వాధీనం చేసుకుని లొంగిపోయాయి.

## తరువాతి పరిణామం
చోళులు శ్రీ విజయన్ భూభాగాల్లోకి తమ దండయాత్రను కొనసాగించారు. శ్రీవిజయ 5 శతాబ్దాలకు పైగా సముద్ర శక్తిని ఆధిపత్యం చేస్తూ, మలక్కా జలసంధి, సుండా జలసంధి రెండింటినీ నియంత్రించారు 1025లో భారత ఉపఖండంలోని ఆధిపత్య సముద్ర శక్తి అయిన చోళ సామ్రాజ్యం శ్రీవిజయను ఆక్రమించినప్పుడు ఈ ఆధిపత్యం క్షీణించడం ప్రారంభమైంది. ఈ ప్రాంతంలో దండయాత్ర అధికారాన్ని, వాణిజ్యాన్ని పునర్నిర్మించింది, ఫలితంగా ఖైమర్ సామ్రాజ్యం & కహురిపాన్ వంటి కొత్త ప్రాంతీయ శక్తులు పుట్టుకొచ్చాయి. ఈ ప్రాంతంలో శ్రీవిజయ ప్రభావం క్షీణించడంతో, భారతీయీకరించబడిన హిందూ ఖైమర్ సామ్రాజ్యం 11 నుండి 13వ శతాబ్దం వరకు స్వర్ణయుగాన్ని అనుభవించింది. సామ్రాజ్యం రాజధాని అంగ్కోర్ వాట్, బయోన్ వంటి గంభీరమైన స్మారక చిహ్నాలను కలిగి ఉంది . ఆగ్నేయాసియా అంతటా నేడు కనిపించే హిందూ సాంస్కృతిక ప్రభావానికి అనేక ఉదాహరణలు చోళ దండయాత్రల ఫలితమే మలక్కా జలసంధిపై తమిళ వలసరాజ్యం ఒక శతాబ్దం పాటు కొనసాగినట్లు తెలుస్తోంది. చోళులు ఉత్తర సుమత్రా, మలయ్ ద్వీపకల్పంలో అనేక శాసనాలు వదిలివేశారు. కళాకృతులలో (శిల్పం& ఆలయ నిర్మాణం) తమిళ ప్రభావాన్ని చూడవచ్చు, ఇది వాణిజ్యం కంటే ప్రభుత్వ కార్యకలాపాలను సూచిస్తుంది. ఉత్తర సుమత్రా. మలయ్ ద్వీపకల్పంపై చోళుడి పట్టు 12వ శతాబ్దంలో తగ్గింది - సుమారు 1120 కీ.శ నాటి తమిళ కవిత కళింగతుప్పరాణి కులోత్తుంగ కదరం (కేదా) నాశనం గురించి ప్రస్తావించింది. ఆ తరువాత, కేదా భారతీయ మూలాల నుండి అదృశ్యమైంది
## ఇవి కూడా చూడండి
* శ్రీవిజయపై చోళుల దండయాత్ర
* మొదటి రాజేంద్ర చోళుడు
* పరి పెరుమాళ్

## మూలాలు

వర్గం:చోళ సామ్రాజ్యం
వర్గం:చోళ రాజులు