open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ఎముక విరుపు

ప్రమాదాలు జరిగినప్పుడు లేదా ఎత్తైన ప్రదేశం నుండి క్రింద పడినప్పుడు ఎముకలు విరిగిపోతుంటాయి. ఎక్కువగా చేతులు, కాళ్ళ ఎముకలు ఇలా విరుగుతుంటాయి. ఇలా ఏ కారణం చేతనైనా ఎముకలు విరగడాన్ని **ఎముక విరుపు** (Bone Fracture) అంటారు. అయితే కొన్నిసార్లు ఏ కారణం లేకుండానే ఎముకలు బలహీనంగా ఉన్నందువలన కూడా విరగవచ్చును. ఆస్టియోపోరోసిస్ (Osteoporosis), కాన్సర్ (Cancer) దీనికి ఉదాహరణలు.

## ఎముక విరుపులోని రకాలు
* సామాన్య ఎముక విరుపు (Simple or Closed fracture) : ఈ రకమైన విరుపులో ఎముక పూర్తిగా లేదా కొమ్త భాగం విరగవచ్చును. విరిగిన చోట ఎలాంటి గాయం కనిపించదు. దీనినే మూసివున్న ఎముక విరుపు అని కూడా అంటారు.
* చాలాచోట్ల ఎముక విరుపు (Compound or Open fracture) : ఇందులో ఎముక విరిగిన దగ్గర కొన్ని ముక్కలుగా అయి, దానితో పాటు ఆ ప్రదేశంలో గాయం కనిపిస్తుంది. విరిగిన ఎముక కొనలు చర్మాన్ని చీల్చుకొని బయటకు వస్తాయి. జరిగిన రక్తస్రావం బయటకు తెలుస్తుంది.
* జటిలమైన ఎముక విరుపు (Complicated fracture) : ఈ రకమైన విరుపులో ఎముక విరగడంతో పాటు ముఖ్య అవయవాలైన కాలేయం, మెదడు, పేగులు మొదలైన భాగాలు దెబ్బతింటాయి.
* విఖండిత విరుపు:
* లేత ఎముక విరుపు: ఇందులో ఎముకకు ఒకవైపు భాగం మాత్రమే విరిగి ఎముక వంగుతుంది. ఇది లేతగా ఉండే చిన్నపిల్లలలో కనిపిస్తుంది.

## ఎముక విరుపు గుర్తించడం
* ఎముక విరిగిన చోట నొప్పిగా ఉంటుంది. ఒత్తిడిని ఏ మాత్రం భరించలేదు.
* విరిగిన చోట చుట్టూ వాపు ఉంటుంది.
* విరిగిన శరీర భాగాన్ని మామూలుగా కదల్చలేరు.
* విరిగిన చోట విరిగిన లేదా రాసుకున్న శబ్దం వస్తుంది లేదా తెలుస్తుంది.
* విరిగిన చోట కదలక అసామాన్యంగా ఉంటుంది.
* చెయ్యి లేదా కాలు వంకరపోవచ్చును. దీనికి కారణం ఎముక విరిగినప్పుడు దానికి అంటిపెట్టుకొని వున్న కండరాలు సంకోచించి, విరిగిన ఎముకల కొనలను ఒక దానిపై మరొకటి వచ్చేలా లాగుతాయి. దానితో ఆ భాగం పొట్టిగా అవుతుంది.

## వ్యాధి నిర్ధారణ
ఎముక విరుపు(Bone fracture)ను కొన్ని X-రే లేదా ఎక్స్ రే (X-ray) చిత్రపటాలను చూసి నిర్ధారిస్తారు. దీని గురించి విరిగిన శరీర భాగాన్ని నిర్ధిష్టమైన విధంగా ఉంచి రెండు కంటే ఎక్కువ కోణాల నుండి చిత్రపటాల్ని తీయవలసి వుంటుంది.

## చికిత్స
### ఎముక విరుపుకు ప్రథమ చికిత్స
[thumb|X-ray showing the proximal portion of a fractured [tibia with an intramedular nail.]]
* ప్రమాదం జరిగిన చోటనే ప్రథమ చికిత్స చేయాలి.
* రక్తస్రావం జరుగుతున్నప్పుడు గాయాన్ని శుభ్రపరచి రక్తస్రావాన్ని అరికట్టాలి.
* దెబ్బ తగిలిన భాగానికి కర్రబద్దలతో ఆధారం కల్పించాలి. జాగ్రత్తగా, గట్టిగా కట్టుకట్టాలి.
* విరిగిన ఎముక కదలకుండా కర్రబద్దలు ఉపయోగింగి కట్టుకట్టాలి. బ్యాండేజీ విరిగిన ఎముక మీద కాకుండా దానికి అటూ, ఇటూ కట్టాలి. అయితే రక్త ప్రసరణ ఆగిపోయేంత గట్టిగా కట్టకూడదు.
* ప్రమాదానికి గురైన వ్యక్తిని దగ్గరలోని వైద్యుని వద్దకు తీకుకొని వెళ్ళాలి.

## ఇవికూడా చూడండి

* ట్రాపజోయిడ్ ఫ్రాక్చర్

## బయటి లింకులు
* First Aid for Fractures - From Wildernessmanuals.com
* Fracture and Dislocation Compendium of the Orthopaedic Trauma Association
* Bone fractures 
* Bone fracture Videos
* Long bone fracture and healing
* Authoritative information in orthopaedic surgery for patients and doctors
* Questions and videos about fractures

వర్గం:ఎముకల వ్యాధులు
విరోధి (సంవత్సరం)

**విరోధి**  తెలుగు సంవత్సరాలలో  23వ సంవత్సరం. ఇది ప్రతీ 60 సంవత్సరాలకొకసారి పునరావృతం అవుతుంది. దీనికి ముందున్న సంవత్సరం సర్వధారి, తర్వాత సంవత్సరం వికృతి. దీని అర్థం విరోధం కలిగినట్టువంటిది. మేఘాలను హరించి వర్షము పడకుండా చేస్తుంది. ఈ సంవత్సరం చైత్ర శుద్ధ పాడ్యమి తో ప్రారంభమై ఫాల్గుణ బహుళ అమావాస్య తో పూర్తవుతుంది.

సా.శ. 1949-1950, 2009-2010లో వచ్చిన తెలుగు సంవత్సరానికి **విరోధి** అని పేరు.

2009 : విరోధి నామ సంవత్సరం 27 మార్చి 2009 శుక్రవారం ఉగాది నాడు చైత్ర శుద్ధ పాడ్యమి తో  ప్రారంభమై  16 మార్చి 2010 మంగళవారం వికృతి నామ సంవత్సరం ఉగాదికి ముందు గల ఫాల్గుణ బహుళ అమావాస్య వరకు ఉంది.

## తెలుగు సంవత్సరాలు
**తెలుగు సంవత్సరం** అనగా భారతదేశంలోని  ఆంధ్రప్రదేశ్ , తెలంగాణ , యానాం ప్రాంతాలలో  తెలుగు మాట్లాడే ప్రజల క్యాలెండర్ సంవత్సరం**.** ప్రభవ నుండి అక్షయ వరకు మొత్తం 60 సంవత్సరాలు.

ప్రతి యుగానికి ( యుగం ) 60 సంవత్సరాల చక్రం ఉంటుంది. ఉగాది సంవత్సరంలోని ప్రతి సంవత్సరం జ్యోతిషశాస్త్ర ప్రభావాలు,  సంవత్సరం పేరు ఆధారంగా పంచాంగంలో (ఖగోళ క్యాలెండర్) ఒక నిర్దిష్ట పేరు ఉంటుంది ; ఇది ఆ సంవత్సరం మొత్తం లక్షణాన్ని సూచిస్తుంది.  క్యాలెండర్‌లో 60 సంవత్సరాల పేర్లు ఉన్నాయి.  ప్రతి 60 సంవత్సరాలకు, ఒక నామ చక్రం పూర్తవుతుంది,  తదుపరి సర్వమానవ చక్రంలో పునరావృతమవుతుంది.

## వివిధ సంవత్సరాలలో "విరోధి"

## సంఘటనలు
* 1950: సా.శ. 1949 - గోన బుద్ధారెడ్డి రచించిన రంగనాథ రామాయణమును రాయలు అండ్ సన్స్ వారు ముద్రించారు.

* 1950: జనవరి 24 - జనగణమన గీతాన్ని జాతీయ గీతంగా భారత ప్రభుత్వం స్వీకరించింది.
* 1950: జనవరి 25 - భారత గవర్నర్ జనరల్ పదవిని రద్దుచేసారు.
* 1950: జనవరి 26 - భారత రాజ్యాంగం అమల్లోకి రావడంతో భారత్ గణతంత్ర రాజ్యంగా అవతరించింది.
* 1950: జనవరి 26 - భారత తొలి రాష్ట్రపతిగా రాజేంద్ర ప్రసాద్ అధికారంలోకి వచ్చాడు.
* 1950: జనవరి 26 - ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం అవతరించింది.
* 1950: జనవరి 26 - భారత సుప్రీం కోర్టు పనిచెయ్యడం మొదలుపెట్టింది.
* 1950: జనవరి 26 - ఎం కె వెల్లోడి, హైదరాబాదు రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రిగా భారత ప్రభుత్వముచే నియమించబడ్డాడు.

## జననాలు
* సా.శ.1949 వైశాఖ శుద్ధ పాడ్యమి : అవధానం రంగనాథ వాచస్పతి - అవధాని, కవి, పరిశోధకుడు, విమర్శకుడు. 
* సా.శ.1949 శ్రావణ శుద్ధ పాడ్యమి : తిరుకోవలూరు శ్రీరంగస్వామి తెలంగాణా ప్రాంతంలో విశేషమైన కృషి చేస్తున్న సాహితీవేత్త. 
* సా.శ.1949 మార్గశిర శుద్ధ దశమి : పణిదపు వీరబ్రహ్మం - అష్టావధాని, సరసకవి బిరుదాంకితుడు. 
* సా.శ.1950 ఫాల్గుణ శుద్ధ త్రయోదశి : గండ్లూరి దత్తాత్రేయశర్మ- శతావధాని. 

* సా.శ.1950 : జనవరి 7: శాంతా సిన్హా, సంఘ సంస్కర్త, బాల కార్మికులపై చేసిన కృషికి రామన్ మెగస్సే అవార్డు గ్రహీత.
* సా.శ.1950 : జనవరి 7: అనిల్ బాబర్, శివసేనకు చెందిన మహారాష్ట్ర మాజీ శాసనసభ్యుడు. (మ.2024)
* సా.శ.1950 : జనవరి 18 - అదృష్ట దీపక్‌, సినీ గేయ రచయిత, అభ్యుదయ కవి.
* సా.శ.1950 : మార్చి 1: షాహిద్ ఇస్రార్, పాకిస్థానీ మాజీ క్రికెటర్ (మ.2013)

## మరణాలు

* 1950 : జనవరి 7: పెండ్యాల వేంకట సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి, సంస్కృతాంధ్ర పండితులు, విమర్శకులు, పరిశోధకులు. (జ.1877)
* 1950 : జనవరి 21: జార్జ్ ఆర్వెల్, బ్రిటీష్ రచయిత.

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు
* చైత్ర శుద్ధ పాడ్యమి (మార్చి 27) - ఉగాది: విరోధి నామ సంవత్సరం ప్రారంభం.

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సంవత్సరాలు
విబ్రియో

**విబ్రియో** (లాటిన్ **Vibrio**) ఒక రకమైన బాక్టీరియా (Bacteria) ప్రజాతి (Genus). ఇవి కామా (, ) ఆకృతిలోని గ్రామ్ నెగిటివ్ బాక్టీరియా. విబ్రియో సూక్ష్మజీవులు ఉప్పునీటిలో నివసిస్తాయి, ఆక్సిడేజ్ (Oxidase) ను కలిగియుండి సిద్ధబీజాలు (Spores) ను ఏర్పరచవు. వీటిలో అన్ని జీవులు కశాభాలు (Flagellum) తో చలిస్తాయి. విబ్రియో జీవులలో అతి ముఖ్యమైనది విబ్రియో కలరే (Vibrio cholerae), ఇవి కలరా (Cholera) అనే ప్రమాదకరమైన అతిసార వ్యాధిని కలగజేస్తాయి.

## మూలాలు

వర్గం:బాక్టీరియా
కశాభము

thumb|బాక్టీరియా కశాభ నిర్మాణము 

**కశాభాలు** (*Flagellum*; plural: *flagella*) ఒక విధమైన జీవుల చలనాంగాలు. ఇవి తోక మాదిరిగా ఉండి కణదేహం నుండి బయటకు పొడుచుకొని వస్తాయి. ఇవి ప్రోకారియోటిక్, యూకారియోటిక్ జీవులలో కనిపిస్తాయి. *ఫ్లెజెల్లమ్* అంటే లాటిన్ లో కొరడా అని అర్ధం. 

యూకారియోటిక్ కణాలలో వీర్య (Sperm) కణాలకున్న కశాభాల సహాయంతో స్త్రీ జననేంద్రియ వ్యవస్థలో చలించి అండాన్ని చేరుతుంది. కశాభాలు కలిగిన బాక్టీరియా హెలికోబాక్టర్ పైలోరి (Helicobacter pylori) జీర్ణాశయంలో అల్సర్ కలుగజేస్తుంది. అయితే ఈ రెండింటికి మాంసకృత్తులు, నిర్మాణం, చలించే విధానాలలో భేదాలున్నాయి. యూకారియోటిక్ కశాభాలు నిర్మాణంలో శైలికలు (cilia) ఒకే మాదిరిగా ఉంటాయి.

## మూలాలు

వర్గం:జంతు శాస్త్రము
శైలిక

[thumb|250px|right|[SEM micrograph of the cilia projecting from respiratory epithelium in the lungs]]
**శైలికలు** (Cilium; pleural: Cilia) కొన్ని సూక్ష్మజీవుల చలనాంగాలు. ఇవి కొన్నిజీవకణాలలో బయటకు పొడుచుకొని వచ్చే సుక్ష్మ నిర్మాణము. ప్రోటోజోవా వర్గంలోని సీలియేటా (Ciliata) విభాగానికి చెందిన జీవులు ఈ రకమైన చలనాన్ని ప్రదర్శిస్తాయి.

శైలికలలో రెండు రకాలు: కదిలే శైలికలు (*motile* cilia) : ఇవి ఒకే దిక్కుగా కదుల్తాయి. కదలని లేదా ప్రాథమిక శైలికలు (*non-motile* or *primary* cilia) కదలిక లేనివి. ప్రాథమిక శైలికలు జీవకణానికి ఏంటిన్నాలాగా పనిచేసి బయటనుండి సంకేతాలను గ్రహిస్తాయి."

## శైలికా చలనం
శైలికల అమరిక, వాటి చలనం కూడా క్రమబద్దంగా ఉంటుంది. శైలికల కదలిక ఆయత అక్షానికి లంబకోణం ( Right Angle) లో ఉంటుంది. ఇది నిర్ణీతకాల వ్యవధులలో మారుతూ ఉంటుంది. ఈ చలనాన్ని ప్రకంపనం (Vibration), డోలక చలనం (Oscillatory movement), తెడ్డువేత కదలిక (Rowing movement) అని అంటారు. ఈ చలనాన్ని రెండు దశలుగా విభజించవచ్చును. మొదటిది క్రియాదశ. ఈ దశలో శైలిక పటిష్ఠంగా ఉండి హెచ్చు శక్తితో పరిసర ద్రవం మీద ఆఘాతం లేదా దెబ్బను వేస్తుంది. ఫలితంగా ద్రవం కదలి, జీవి వ్యతిరేక దిశలో ప్రయాణిస్తుంది. రెండవ యధాస్థితి దశలో (Recovery stroka) లో శైలిక ఆధారభఅగం వెనుకకు వంగటం ప్రారంభిస్తుమ్ది. ఈ వంపుదేరటం క్రమమ్గా శైలిక అంత్యానికి విస్తరించి శైలిక తిరిగి దృఢంగా అవుతుంది. మళ్ళీ క్రియాదశ మొదలవుతుంది. ఈ విధంగా శైలికలు ఒకే సమయంలో ఒకే దిశలో చలించడాన్ని ఏకకాలిక లయ అంటారు.

## మూలాలు

వర్గం:జీవ శాస్త్రము
బిట్స్, పిలానీ

**బిట్స్ పిలాని (ఆంగ్లం: Birla Institute of Technology and Science, Pilani)** భారతదేశంలో అత్యంత పేరుగాంచిన ఉన్నత విద్యాలయాలలో ఒకటి. బిట్స్ పిలాని విశ్వవిద్యాలయానికి నాలుగు ప్రాంగణాలు ఉన్నాయి. అవి పిలాని, హైదరాబాద్, గోవా, దుబాయిలలో ఉన్నాయి.

## గత చరిత్ర
265x265px|thumb|క్లాక్ టవర్, బిట్స్ పిలానీ
ఈ విద్యాసంస్థను జి.డి. బిర్లా ప్రారంభించారు. రెండో ప్రపంచయుద్ధంలో దీనిని భారత ప్రభుత్వం ఉపయోగించింది.

## మూలాలు birla


వర్గం:భారతదేశంలో విద్య
వర్గం:విద్యాలయాలు
ఎన్. గోపి

thumb|260x260px|2021 స్వతంత్ర భారత వజ్రోత్సవాల సందర్భంగా, హైదరాబాదులోని రవీంద్రభారతిలో నిర్వహించిన కార్యక్రమంలో ఎన్. గోపికి సత్కారం
thumb|260x260px|తెలంగాణ ప్రభుత్వం అందించే దాశరథి సాహితీ పురస్కారంలో 2017, జూలై 22న రవీంద్రభారతిలో జరిగిన పురస్కార కార్యక్రమంలో పాల్గొన్న ఎన్. గోపి, కుటుంబ సభ్యులు
thumb|260x260px|తెలంగాణ అవతరణ దశాబ్ది ఉత్సవాలలో భాగంగా 2023, జూలై 11న హైదరాబాదులోని రవీంద్రభారతిలో జరిగిన తెలంగాణ సాహిత్య దినోత్సవం కార్యక్రమంలో ఎన్.గోపి, సలావుద్దీన్ నయ్యర్ లకు సత్కారం
**ఆచార్య ఎన్. గోపి** (జ. జూన్ 25, 1950) తెలుగు పండితుడు, కవి, కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు గ్రహీత. ఈయన ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలో తెలుగు విభాగానికి అధ్యక్షుడిగాను, పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం ఉపసంచాలకునిగాను పనిచేశాడు. నాలుగు ఫంక్తులు మొత్తం 20 నుండి 25 అక్షరాలతో సాగే *[[నానీలు]]* అనే సూక్ష్మ కవితా పద్ధతిని తెలుగు సాహిత్యంలో ప్రవేశపెట్టాడు.
 
గోపి జూన్ 25, 1950లో యాదాద్రి - భువనగిరి జిల్లా భువనగిరిలో జన్మించాడు. ఈయన పూర్తిపేరు ఎన్.గోపాల్. అధ్యాపక వృత్తిలో చాలా ఏళ్లు పనిచేశాడు. ఇతని భార్య ఎన్.అరుణ కుడా పేరు పొందిన కవయిత్రి. పదవీ విరమణ చేసేటప్పడికి ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలో ఆర్ట్స్ అండ్ హ్యుమానిటీస్ విభాగంలో డీన్ గా పనిచేశాడు. గోపీ దాదాపు ముప్ఫై పుస్తకాలు దాకా ప్రచురించాడు. అందులో 11 కవితా సంకలనాలు కూడా ఉన్నాయి.

## రచనలు
; కవిత్వం :
* తంగేడుపూలు (1976)
* మైలురాయి (1982)
* చిత్రదీపాలు (1989)
* వంతెన (1993)
* కాలాన్ని నిద్రపోనివ్వను (1998)
* చుట్టకుదురు (2000)
* ఎండపొడ (2002)
* జలగీతం (2002) - దీర్ఘకావ్యం
* నానీలు (2002)
* మరో ఆకాశం (2004)
* అక్షరాల్లో దగ్ధమై (2005)
* మళ్ళీ విత్తనంలోకి (2014)

; విమర్శనా గ్రంథాలు : 
* వేమన (1980)
* వేమనవాదం (1979) 
* వ్యాసనవమి (1987) 
* వేమన పద్యాలు - పారిస్ ప్రతి (1990) 
* జ్ఞానదేవుడు
* గవాక్షం (1995) 
* సాలోచన-పీఠికలు (1989)
* నిలువెత్తు తెలుగుసంతకం సినారె వ్యక్తిత్వం
ఇవేకాక నాలుగు యాత్రాగ్రంథాలు (ట్రావెలాగ్లు), అనేక అనువాదాలు

## పురస్కారాలు
* తంగెడు పూలు కవితా సంపుటికి 1980లో కృష్ణశాస్త్రి అవార్డు
* మైలురాయి కవితాసంపుటికి 1982లో ఫ్రీవర్స్ ఫ్రంట్ పురస్కారం
* మైలురాయికి తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం ధర్మనిధి పురస్కారం
* చిత్రదీపాలు కవితాసంపుటికి సినారె కవితాపురస్కారం
* చిత్రదీపాలు కవితాసంపుటికి తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం వారి ఉత్తమకవితాసంపుటి బహుమతి (1990)
* 2006 సంవత్సరానికి సనాతన ధర్మ ఛారిటబుల్ ట్రస్ట్ వారి శివానంద ఉత్తమ సిటిజన్ అవార్డ్
* దాశరథి సాహితీ పురస్కారం (2017) - తెలంగాణ ప్రభుత్వం

## మూలాలు

వర్గం:నానీల కవులు
వర్గం:1948 జననాలు
వర్గం:తెలుగు కవులు
వర్గం:ఫ్రీవర్స్ ఫ్రంట్ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం పొందిన తెలుగు రచయితలు
వర్గం:కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం పొందిన తెలంగాణ రచయితలు
వర్గం:పొట్టిపేరుతో పేరుపొందిన తెలంగాణ వ్యక్తులు
వర్గం:యాదాద్రి భువనగిరి జిల్లా కవులు
వర్గం:యాదాద్రి భువనగిరి జిల్లా సాహితీ విమర్శకులు
వర్గం:యాదాద్రి భువనగిరి జిల్లా ఉపాధ్యాయులు
వర్గం:యాత్రా చరిత్ర రచయితలు
పెన్సిలిన్

thumb|Penicillin core structure. "R" is variable group.
thumb|Penicillin core structure, in 3D. Purple is variable group.

**పెన్సిలిన్** లేదా **పెనిసిలిన్** (ఆంగ్లం Penicillin) ఒక రకమైన మందు. ఇవి పెన్సిలియమ్ *(Penicillium)* అనే శిలీంద్రము నుండి తయారుచేయబడిన సూక్ష్మజీవి నాశకాలు (Antibiotic). వీటిని బాక్టీరియాకు సంబంధించిన ఇన్ఫెక్షన్స్ లో విరివిగా ఉపయోగిస్తారు.

ప్రకృతిలో తయారైన కొన్ని పదార్ధాల సమ్మేళనాలను కూడా "పెనిసిలిన్" అని వ్యవహరిస్తారు.

పెన్సిలిన్ కు "పెనమ్" (Penam) అనేది మూల నిర్మాణం. దీని ఫార్ములా R-C9H11N2O4S, ఇందులో R నిర్మాణాన్ని బట్టి మారుతుంది.

## చరిత్ర

## వైద్య ఉపయోగాలు

## ప్రాముఖ్యత

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* Model of Structure of Penicillin, by Dorothy Hodgkin et al., Museum of the History of Science, Oxford

వర్గం:మందులు
దప్పిక

**దాహం**, **దప్పిక** లేదా **పిపాస** (Thirst) అనగా నీరు లేదా ఇతర ద్రవాలు తాగాలని కోరిక కలగడం. ఇది శరీరంలోని ద్రవాల సమతూల్యం (Fluid balance) సాధించడానికి ముఖ్యమైన ప్రతిచర్య. మన శరీరంలో ద్రవాలు తగ్గినా లేదా లవణాలు (Salts) పెరిగినా మెదడు సంకేతాలు పంపి మనకు దాహం వేస్తుంది.

నీరు త్రాగకుండా ఉంటే చాలా రకాల శారీరక ఇబ్బందులు కలుగుతాయి. వానిలో ఫిట్స్ రావడం, మూత్ర పిండాల సమస్యలు మొదలవుతాయి. 
 
దాహం అధికంగా ఉండడాన్ని పోలీడిప్సియా (Polydipsia) అంటారు. ఇది గనక అతిమూత్రం (Polyuria) తో కలిసి వస్తే మధుమేహం (Diabetes) ఉన్నదని భావించాలి.

శరీరంలో తగిన నీటి ఘనపరిమాణం తగ్గిన  లేదా పెరిగిన ఓస్మోలైట్ గాఢతను గుర్తించే గ్రాహకాలు, ఇతర వ్యవస్థలు ఉన్నాయి. కొన్ని వనరులు "బాహ్య కణ దాహం"ను "అంతర్గత దాహం" నుండి వేరు చేస్తాయి, ఇక్కడ బాహ్య కణ దాహం అంటే ఘనపరిమాణం తగ్గడం వల్ల కలిగే దాహం మరియు కణాంతర దాహం అంటే పెరిగిన ఓస్మోలైట్ గాఢత వల్ల కలిగే దాహం.

## ఇవి కూడా చూడండి
*ఆకలి
*నీరు

## మూలాలు

## ఇతర పఠనాలు

* 

వర్గం:శరీర ధర్మ శాస్త్రము
విభవ

విభవ  తెలుగు సంవత్సరాలలో  రెండవ సంవత్సరం. ఇది ప్రతీ 60 సంవత్సరాలకొకసారి పునరావృతం అవుతుంది. దీనికి ముందున్న సంవత్సరం ప్రభవ, తర్వాత సంవత్సరం శుక్ల. దీని అర్థం వైభవంగా ఉండేది. ఈ సంవత్సరం జనులు సుఖముగా ఉంటారు. ఈ సంవత్సరం చైత్ర శుద్ధ పాడ్యమి తో ప్రారంభమై ఫాల్గుణ బహుళ అమావాస్య తో పూర్తవుతుంది.

సా.శ. 1808 - 1809, 1868 - 1869, 1928-1929, 1988-1989లో వచ్చిన తెలుగు సంవత్సరానికి **విభవ** అని పేరు.

1988 : విభవ నామ సంవత్సరం 18 మార్చి 1988 శుక్రవారం ఉగాది నాడు చైత్ర శుద్ధ పాడ్యమి తో  ప్రారంభమై  6 ఏప్రిల్ 1989 గురువారం శుక్ల నామ సంవత్సరం ఉగాదికి ముందు గల ఫాల్గుణ బహుళ అమావాస్య వరకు ఉంది.

## తెలుగు సంవత్సరాలు
**తెలుగు సంవత్సరం** అనగా భారతదేశంలోని  ఆంధ్రప్రదేశ్ , తెలంగాణ , యానాం ప్రాంతాలలో  తెలుగు మాట్లాడే ప్రజల క్యాలెండర్ సంవత్సరం**.** ప్రభవ నుండి అక్షయ వరకు మొత్తం 60 సంవత్సరాలు.

ప్రతి యుగానికి ( యుగం ) 60 సంవత్సరాల చక్రం ఉంటుంది. ఉగాది సంవత్సరంలోని ప్రతి సంవత్సరం జ్యోతిషశాస్త్ర ప్రభావాలు,  సంవత్సరం పేరు ఆధారంగా పంచాంగంలో (ఖగోళ క్యాలెండర్) ఒక నిర్దిష్ట పేరు ఉంటుంది ; ఇది ఆ సంవత్సరం మొత్తం లక్షణాన్ని సూచిస్తుంది.  క్యాలెండర్‌లో 60 సంవత్సరాల పేర్లు ఉన్నాయి.  ప్రతి 60 సంవత్సరాలకు, ఒక నామ చక్రం పూర్తవుతుంది,  తదుపరి సర్వమానవ చక్రంలో పునరావృతమవుతుంది.

## వివిధ సంవత్సరాలలో విభవ

## సంఘటనలు
* 1928: ఆంధ్రపత్రిక సంవత్సరాది సంచిక ప్రచురణ.

## జననాలు
* సా.శ. 1268 : వేదాంతదేశికులు - వైష్ణవమత ప్రబోధకుడు. (మ.1369)
* సా.శ. 1808 : మంత్రిప్రెగడ సూర్యప్రకాశ కవి - తెలుగు కవి, పండితుడు.
* సా.శ. 1868 శ్రావణ బహుళ పాడ్యమి : మాస్టర్ సి.వి.వి. - యోగాభ్యాస ప్రముఖులు. (మ.1922)

## మరణాలు
2007-2008

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు
* చైత్ర శుద్ధ పాడ్యమి - ఉగాది: విభవ నామ సంవత్సరం ప్రారంభం.

## బయటి లింకులు

వర్గం:తెలుగు సంవత్సరాలు
ట్రకోమా

**ట్రకోమా** (ప్రాచీన గ్రీకు: "rough eye") (Trachoma) ఒక విధమైన కంటి వ్యాధి. ఇది ప్రపంచవ్యాప్తంగా కనిపించే అంధత్వానికి దారితీసే అంటు వ్యాధి.

## చరిత్ర
విశ్వవ్యాప్తంగా సుమారు 84 మిలియన్ మంది ఈ వ్యాధితో బాధపడుతున్నట్లు అంచనా. ట్రాకోమా అంటు వ్యాధికి ప్రధాన కారణం" క్లామిడియా ట్రాకోమాటిస్" అని పిలువబడే కణాంతర కణాంతర బాక్టీరియం వల్ల వస్తుంది. ఇది సోకిన వ్యక్తుల యొక్క కంటి, ముక్కు ఉత్సర్గ ప్రత్యక్షంగా లేదా పరోక్షంగా సంక్రమిస్తుంది. ట్రాకోమా చిన్న వయస్సు పిల్లలలో సాధారణం, వీరి ద్వారా అంటుకునే 60-90% వరకు ఉంటాయి. పెరుగుతున్న వయస్సు పిల్లలు ట్రకోమా నుంచి కొంత వరకు రాకుండే ఆస్కారం ఉన్నది . అంటూ వ్యాధితో ఇతరులకు దగ్గరగా నివసించేటప్పుడు తొందరగా అంటుకుంటుంది . అనేక సంవత్సరాల పునరావృత సంక్రమణ తరువాత, కనురెప్ప లోపలి భాగంలో చాలా మచ్చలు ఏర్పడతాయి (ట్రాకోమాటస్ కండ్లకలక మచ్చలు) అది లోపలికి తిరుగుతుంది, వెంట్రుకలు కనుబొమ్మ (ట్రాకోమాటస్ ట్రిచియాసిస్) కు వ్యతిరేకంగా రుద్దడానికి కారణమవుతాయి, నొప్పి, తేలికపాటి అసహనం ఏర్పడుతుంది. ఇది కంటి యొక్క ఇతర మార్పులు కార్నియా యొక్క మచ్చలకు దారితీస్తుంది. చికిత్స చేయకుండా వదిలేస్తే, మనిషి కి కను చూపు పోయే ప్రమాదం ఉన్నది . 30-40 సంవత్సరాల మధ్య దృష్టి లోపం బలహీనంగా ఉండటం చాలా విలక్షణమైనప్పటికీ, కానీ ఇది బాల్యంలోనే వచ్చే అవకాశం ఎక్కువ ఎందు కంటే వ్యాధికి పర్యావరణ లోపం, సరిపోని పరిశుభ్రత, రద్దీగా ఉండే ఇల్లు ( ఎక్కువ మంది నివసించడం ) పారిశుద్ధ్యానికి తగిన ప్రాముఖ్యత ఇవ్వక పోవడం వంటి వి " ట్రాకోమా వ్యాధి " వ్యాప్తికి ప్రధాన కారణం గా చెప్ప వచ్చును 

### కారణములు
ట్రకోమా రెండు కళ్ళను ప్రభావితం చేసే కంటి సంక్రమణ (ఇన్ఫెక్షన్) . దీనికి ప్రధాన కారణం" **క్లామిడియా** **ట్రాకోమాటిస్** " అనే బాక్టీరియ ట్రాకోమాకు కారణమవుతుంది. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (డబ్ల్యూహెచ్‌ఓ) ప్రకారం, ట్రాకోమా వల్ల **1.8 మిలియన్ల మందికి దృష్టి లోపం ఏర్పడింది**. ఆ వ్యక్తులలో, **4,50,000** మంది మనుషులు తమ కన్నులను పోగుట్టుకున్నారు . ట్రకోమా రావడానికి ప్రధాన కారణం " కండ్లకలక" రావడం, దీని ప్రారంభ లక్షణాలు బాక్టీరియ బయట పడిన **5 రోజుల నుండి 12 రోజులలో కనబడతాయి** .వీటిలో తే లికపాటి దురద, కళ్ళు, కనురెప్పల చికాకు, కళ్ళ నుండి కారడం, కళ్ళు ఎర్రగా కావడం, తెరవ లేక పోవడం, ఇది వ్యాపిస్తున్న కొద్ది కళ్ళలో నొప్పి, మసకగా కనపడటం, కార్నియా దెబ్బ తినడం వంటివి జరుగు తాయి . ఇది కార్నియల్ పూతల అభివృద్ధికి, దృష్టి నష్టానికి దారితీస్తుంది. నేత్ర వైద్యులు అంటువ్యాధులు మచ్చలు, అంధత్వ సమస్యలకు దారితీస్తాయని అంటారు .ట్రకోమా దృష్టి కోల్పోవటానికి చాలా సంవత్సరాలు పడుతుంది. ట్రకోమా యొక్క ప్రారంభములో **యాంటీబయాటిక్స్ మందులు** ఎక్కవ ప్రభావం ఉంటాయి, ప్రారంభ చికిత్సతో దీర్ఘకాలిక సమస్యలను నివారించవచ్చు. ఆధునిక కేసులకు శస్త్రచికిత్స అవసరం కావచ్చు. శస్త్రచికిత్స కంటి వైపు లోపలికి పెరుగుతున్న వెంట్రుకలను స్థాపించి, ఇది కార్నియా యొక్క మరింత మచ్చలను పరిమితం చేయడానికి, దృష్టి కోల్పోకుండా నిరోధించడానికి సహాయపడుతుంది 

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* International Trachoma Initiative
* New York Times article ''Preventable Disease Blinds Poor in Third World'' Published: March 31, 2006
* Photographs of trachoma patients

వర్గం:కంటి వ్యాధులు
బసవరాజు అప్పారావు

* ఇదే పేరు గల ఇతర వ్యక్తుల కొరకు అయోమయనివృత్తి పేజీ [[అప్పారావు]] చూడండి.* 

**బసవరాజు వెంకట అప్పారావు** (1894 - 1933) కవి. భావకవితాయుగంలోని కవుల్లో ఒకనిగా ఆయన తెలుగు సాహిత్యంలో ముఖ్య స్థానాన్ని పొందారు.

## జీవిత విశేషాలు
**బసవరాజు అప్పారావు ** (1894-1933) విజయవాడ సమీపంలోని పటమట గ్రామంలో, 13 - 12 - 1894 న జన్మించాడు. మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ కళాశాలలో బి.ఏ. పాసైనాడు. 1916లో రాజ్యలక్ష్మమ్మని వివాహం చేసుకొన్నాడు. గాంధీ ఉద్యమంతో సంబంధం పెట్టుకొని, జాతీయ గీతాలు వ్రాశాడు. 1921 ప్రాంతంలో ఆంధ్రపత్రిక, భారతికి సహాయ సంపాదకుడుగా పనిచేశాడు.

### సంసారిక జీవితం
ఆయన భార్య రాజ్యలక్ష్మి *సౌదామిని* కలం పేరుతో కవితలు వెలువరించారు. ఆమె భర్త ప్రముఖ కవి బసవరాజు అప్పారావు సాంగత్యంలో కవిత్వం పట్ల ఆసక్తి పెంపొందించుకుని కవయిత్రిగా ఎదిగానని స్వయంగా చెప్పుకున్నారు. ఈ క్రమంలో ఆమె హృదయాన్ని కదిలించే కవితలు రాశారు. **అప్పారావు గారు - నేను** పేరుతో ఆత్మకథ రచించారు.
పూర్తిస్థాయి వ్యాసం: బసవరాజు రాజ్యలక్ష్మి

## రచన రంగం
బసవరాజు అప్పారావు, దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి, నండూరి సుబ్బారావులు "భావకవులు" అనబడేవారు ఆ కాలంలో. అప్పారావు సరళ శైలిలో గీతాలు వ్రాస్తే, నండూరి జానపద శైలిలో గేయాలు వ్రాసేవాడు. అందుకే దేవులపల్లి ఇలా అన్నాడు."సుబ్బారావు పాట నిభృత సుందరం, అప్పారావు పాట నిసర్గ మనోహరం" అని.

### అప్పారావుగారి గీతాలు
బసవరాజు అప్పారావు గారి మరణానంతరం బెజవాడలోని అప్పారావు మెమోరియల్ కమిటీ వారు 1934 సంవత్సరంలో ముద్రించిన "బసవరాజు అప్పారావు గీతములు" పుస్తకంలో ప్రచురించబడినవి.

## ప్రాచుర్యం
అప్పారావు వ్రాసిన పాటలను గూడవల్లి రామబ్రహ్మం తన సినిమా మాలపిల్లలో (1938) పరిచయం చేశాడు.సూరిబాబు పాడిన "కొల్లాయి గట్టితేనేమి? మా గాంధి మాలడై తిరిగితేనేమి?" అప్పట్లో ప్రతి గొంతుకలో మారుమ్రోగింది. కాంచనమాల సుందరమ్మలు పాడిన "నల్లవాడే గొల్లపిల్లవాడే" చాలా ప్రాచుర్యం పొందిన పాట. "గుత్తొంకాయ్ కూరోయ్ బావా, కూరి వండినానోయ్ బావా" అనే పాటను బందా కనకలింగేశ్వరరావు పాడాడు. తాజ్‌మహల్ను దర్శించినప్పుడే, "మామిడి చెట్టును అల్లుకొన్నదీ మాధవీలతొకటి" అనే పాటను రాశాడు. ఆయన వ్రాసిన లలితగీతాలను టంగుటూరి సూర్యకుమారి, బాలమురళీకృష్ణ, రావు బాలసరస్వతీ దేవి మధురంగా పాడారు. అప్పారావు 1933 లోమరణించాడు.

## మూలాలు



వర్గం:తెలుగు కవులు
వర్గం:1894 జననాలు
వర్గం:1933 మరణాలు
వర్గం:తెలుగు లలిత సంగీత ప్రముఖులు
వర్గం:సంపాదకులు
వర్గం:తెలుగువారిలో న్యాయవాదులు
వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా పాటల రచయితలు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా కవులు
వర్గం:భావకవులు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా సినిమా పాటల రచయితలు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా పాత్రికేయులు
మాయా చతురస్రం

**మాయా చతురస్రం** (magic square) అనగా రిక్రియేషనల్ మ్యాథమేటిక్స్ లో కొన్ని ప్రత్యేక ధర్మాలు కలిగిన సంఖ్యలతో ఏర్పాటైన ఒక చదరం. ఈ చదరంలో ఏ నిలువ వరుసలోని సంఖ్యలను కూడినా, ఏ అడ్డు వరుసలోని సంఖ్యలను కూడినా, కర్ణాలలోని సంఖ్యలను కూడినా వాటి మొత్తం ఒకే సంఖ్య వస్తుంది. ఈ స్థిర సంఖ్యను  మాయా చతురస్ర స్ధిరాంకము *M* అంటారు.

## చతురస్ర స్థిరాంకం
మాయా చతురస్ర స్ధిరాంకమును ఈ క్రింది సూత్రం ద్వారా తెలుసుకొనవచ్చును.
:M(n) = \frac{n(n^2+1)}{2}.

"n" అనగా నిలువు వరుసలు లేక అడ్డు వరుసలు.  మాయా చతురస్ర స్ధిరాంకము *n* = 3, 4,&nbsp;5, …, వరుసగా:
:15, 34, 65, 111, 175, 260, …

బేసి గడి మాయా చతురస్రాల వివరాలు ఈ క్రింది పట్టిక చూడండి.


 





ఉదాహరణ:


 





## తెలుగు పద్యం

తెలుగులో మాయా చతురస్రం మీద ఒక పద్యం వాడుకలో


ఆరున్నొక్కటి ఎనిమిది
సారసముగ ఏడు ఐదు సదరుగున మూడున్ 
ధీరతముగ రెండు తొమ్మిది
శ్రీరాముని కడకు నాల్గు శ్రీ హనుమంతా


### 3X3మాయా చతురస్రం

3X3మా య చతురస్రాన్ని తయారు చేసే విధానం
మొదట వరుస మధ్య గడి 1 వేయాలి.

నిలువుగా క్రిందకు వెళ్ళి కుడి ప్రక్క గడిలో 2 వేయాలి.

అడ్డంగా వెనక్కు వెళ్ళి పైన గడిలో 3 వేయాలి.

మూలగా తరువాత సంఖ్యను వేయాలి కాని మూలగా ఉన్న గడి ఖాళి లెనపుడు, మూలగా గడి లెనపుడు క్రింద గడిలో తరువాత సంఖ్యను వేయాలి.మూలగా తరువాత సంఖ్యలను వేయాలి.

మూలగా గడి లెనపుడు క్రింద గడిలో తరువాత సంఖ్యను వేయాలి.

అడ్డంగా వెనక్కు వెళ్ళి పైన గడిలో తరువాత సంఖ్య వేయాలి.

నిలువుగా క్రిందకు వెళ్ళి కుడి ప్రక్క గడిలో తరువాత సంఖ్య వేయాలి.

### 5X5 మా య చతురస్రం
5X5 మా య చతురశ్రాన్ని తయారు చేసె విధానం
మోదట వరుస మధ్య గడి 1 వేయాలి.

నిలువుగా క్రిందకు వెళ్ళి కుడి ప్రక్క గడిలో 2 వేయాలి.మూలగా తరువాత సంఖ్య వేయాలి.

అడ్డంగా వెనక్కు వెళ్ళి పైన గడిలో తరువాత సంఖ్య వేయాలి.మూలగా తరువాత సంఖ్యలు వేయాలి కాని మూలగా ఉన్న గడి ఖాళిగా లేనపుడు, మూలగా గడి లెనపుడు క్రింద గడిలో తరువాత సంఖ్యను వేయాలి.మూలగా తరువాత సంఖ్యలను వేయాలి.

నిలువుగా క్రిందకు వెళ్ళి కుడి ప్రక్క గడిలో తరువాత సంఖ్య వేయాలి.

అడ్డంగా వెనక్కు వెళ్ళి పైన గడిలో తరువాత సంఖ్య వేయాలి.మూలగా తరువాత సంఖ్యలు వేయాలి కాని మూలగా ఉన్న గడి ఖాళిగా లేనపుడు, మూలగా గడి లెనపుడు క్రింద గడిలో తరువాత సంఖ్యను వేయాలి.మూలగా తరువాత సంఖ్యలను వేయాలి.

మూలగా గడి లెనపుడు క్రింద గడిలో తరువాత సంఖ్యను వేయాలి

అడ్డంగా వెనక్కు వెళ్ళి పైన గడిలో తరువాత సంఖ్య వేయాలి.

నిలువుగా క్రిందకు వెళ్ళి కుడి ప్రక్క గడిలో తరువాత సంఖ్య వేయాలి.మూలగా తరువాత సంఖ్యలు వేయాలి కాని మూలగా ఉన్న గడి ఖాళిగా లేనపుడు, మూలగా గడి లెనపుడు క్రింద గడిలో తరువాత సంఖ్యను వేయాలి.మూలగా తరువాత సంఖ్యలను వేయాలి.

అడ్డంగా వెనక్కు వెళ్ళి పైన గడిలో తరువాత సంఖ్య వేయాలి.మూలగా తరువాత సంఖ్యలు వేయాలి.

నిలువుగా క్రిందకు వెళ్ళి కుడి ప్రక్క గడిలో తరువాత సంఖ్య వేయాలి.

ఈ విధంగా 7X7, 9X9 ఏ బేసి గడి మా య చతురశ్రా లైనా తయారు చేయవచ్చును.

### భారతదేశం

వేద కాలం నుంచి 3x3 మా య చతురస్రాలు వాడుకలో ఉన్నాయి.భారతదేశం లోఖజురహోలో, పార్శవనాధుడు జైన మందిరంలో ప్రాచుర్యం పొందిన 4x4 మా య చతురస్రాలు ఉన్నాయి. ఇవి పదవ శతాబ్దం నాటివిగా భావిస్తున్నారు.

ఈ పైన ఉదహరించిన 4x4 మాయా చతురస్రాన్ని శుద్ద మాయా చతురస్రం అన వచ్చును. దీని ప్రత్యేకత ఏ 2x2 చతురస్రం మొత్తం, ఏ 3x3 మాయా చతురస్రం మూలలు మొత్తం 4x4 మాయా చతురస్రం లోని నిలువు వరుస, అడ్డు వరుసల మొత్తం 34.

## యివి కూడా చూడండి
* వింత చదరాలు

## మరింత సమాచారం కోసం
* Charney, Noah *The Art Thief* Atria (2007), a novel with a key plot point involving a magic square.
* 
* 

వర్గం:గణిత శాస్త్రము
వర్గం:తమాషా లెక్కలు
మొద్దులగూడం

**మొద్దులగూడెం** : ఖమ్మం జిల్లా, వేంసూరు మండలానికి చెందిన గ్రామం.. బీరపల్లి గ్రామం గూడూరు గ్రామం మధ్యన ఉన్నది

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
లాలాజలం

thumb|బిడ్డ పెదాలపై లాలాజలం (ఉమ్మి)
**లాలాజలం** (Saliva) లాలాజల గ్రంధులు నుండి తయారయే స్రావాలు.

ప్రతి రోజూ సుమారు 0.75 నుండి 1.5 లీటర్ల వరకు లాలాజలం తయారౌతుంది. అయితే ఇది వ్యక్తుల్ని బట్టి వారి ఆహారపు అలవాట్లను బట్టి మారుతుంది. మనం నిద్ర పోయినప్పుడు అతి తక్కువగా మాత్రమే ఊరుతుంది. 

## విధులు
*నోరు, ఆహార నాళాన్ని తేమగా ఉంచుతుంది. 
*ఆహారంలోని పిండిపదార్ధాలను విచ్ఛిన్నం చేస్తుంది. 
*నోటినుండి ఆహారం జీర్ణకోశం వరకు సాఫీగా జారడానికి సాయపడుతుంది. 
*నోటిలోని ఆమ్లాల్ని సమానంచేసి దంతక్షయాన్ని నిరోధిస్తుంది.

**లాలాజలం అద్భుతం**

లాలాజలం మనకే కాదు జంతువులకు కూడా ఇది అద్భుత ఔషధమే. జంతువులకు గాయాలు తగిలితే అవి డాక్టర్ దగ్గరకు పోలేవుకదా. అవి తమ నాలుకతో గాయాన్ని నాకుతాయి. గాయాలు మానుతాయి. మానవులకు కూడా ఇది వర్తిస్తుంది కానీ నాలుకతో నాకవలసిన అవసరంలేదు. నోటిలోని లాలాజలాన్ని గాయం చేతితో తీసి గాయం మీద పూయండి. ఎంత త్వరగా మానుతుందో చూడండి. కండ్లకలక వస్తే చాలాబాధగా ఉంటుంది. కండ్లకలక వస్తే కళ్ళు ఎర్రగా మారడం, మంటలు జిలలు విపరీతమైన బాధఉంటుంది. నోటిలో లాలాజలాన్ని కళ్ళకు కాటుకలాగా పెట్టండి. ఒక్కరోజులో ఎర్రదనం తగ్గుతుంది, మంటలు, జిలలు తగ్గుతాయి. 
ఈ రోజుల్లో చిన్న పిల్లలకు కళ్ళద్ధాలు పెట్టకోవలసిన పరిస్థితులు ఏర్పడుతున్నాయి. అటువంటి పిల్లలకు రోజూ ఉదయంలేవగానే వారినోటిలోని లాలాజలం వారికంటికి కాటుకలాగా పెట్టండి. ఇలా మూడునెలలు చేస్తే పిల్లలు కళ్ళద్ధాలు పెట్టుకునే అవస్థ తప్పుతుంది. 
అతిభయంకరమైన చర్మవ్యాధులు కూడా లాలాజలం పూయడం వలన నయమౌతాయి. సొరియాసిస్ కూడా నయమైన సంఘటనలు ఉన్నాయి
భగవంతుడు మన నోట్లోనే మన జబ్బులకు ఔషధాన్ని ఏర్పాటుచేశాడు. ఇంత గొప్ప ఔషధన్ని మన అలవాట్లవల్ల ఉమ్మి, ఉమ్మి వృధా చేసుకుంటున్నాం. ఇది స్వతసిద్దంగా భగవంతుడు మన నోట్లో ఏర్పాటుచేసిన ఔషధం. jaibhaarat.org

## ఉమ్మేస్తే రూ.వెయ్యి జరిమానా
స్వైన్‌ఫ్లూతో వణికిపోతున్న పుణె నగరంలో వ్యాధిని అరికట్టడానికి బహిరంగ ప్రదేశాల్లో ఉమ్మి వేస్తే రూ.1000 జరిమానా విధించనున్నట్లు నగర పాలక సంస్థ ప్రకటించింది. అంతకుముందు ఈ జరిమానా రూ.25గా ఉండేది. ఉమ్మిలో వైరస్ ఎనిమిది నుంచి తొమ్మిది గంటలదాకా సజీవంగా బతికుండే అవకాశం ఉండటం వల్ల ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నారు. (ఈనాడు27.9.2009) 

వర్గం:శరీర ధర్మ శాస్త్రము
కుంచె

**కుంచె** లేదా **కుంచి** (ఆంగ్లం Brush) ఒక విధమైన సాధారణ పరికరము.

వీటిలో సన్నని పోగులు (Bristles) చీపురు మాదిరిగా కట్టబడి ఉంటాయి. ఇవి వివిధ రకాలుగా శుభ్రం చేయడానికి, వ్యక్తిగత అలంకరణలోను, చిత్రకళ మొదలైన పనులకు విస్తృతంగా ఉపయోగంలో ఉన్నాయి.

## కుంచెల రకాలు
### చిత్రలేఖన కుంచెలు
వీటిని వివిధరకాల జంతువుల వెంట్రుకలతో తయారు చేసారు
### పరిశుభ్రత కొరకు
వీటిని ప్లాస్టిక్,, నార, బట్టలతో తయారు చేస్తారు
## అలంకరణ సాధనాలు
సున్నితమైన వెంట్రుకలతో చేస్తారు

### శుభ్రంచేసే కుంచెలు
ఈ కుంచెలు శుభ్రం చేసే పరికరాల్ని బట్టి వివిధ పరిమాణాలలో ఉంటాయి. ఉదాహరణకు గడియారాలు వంటి సున్నితమైన పరికరాలను చిన్న కుంచెలు ఉపయోగిస్తారు. పండ్లు తోముకునే కుంచెలు (toothbrushes) ఒక హాండిల్ కు అమర్చబడి వుంటాయి. చీపురు (broomstick) కూడా ఒక విధమైన కుంచెగానే భావించాలి. మూత్రశాలలు, ఇంటి గచ్చులు, రహదార్లు శుభ్రంచేసేవి పెద్దవిగా నిలబడి పనిచేసుకోవడానికి తయారుచేయబడి వుంటాయి.

వర్గం:గృహోపకరణాలు
జాని

**జాని ** పవన్ కళ్యాణ్ స్వీయ కథా కథన దర్శకత్వంలో రూపొందించబడ్డ తెలుగు చలన చిత్రం. ఈ చిత్రం 2003 ఏప్రిల్ 25న విడుదల అయింది.. అల్లు అరవింద్ నిర్మించిన ఈ చిత్రంలో పవన్ కళ్యాణ్ టైటిల్ రోల్ పోషించగా, రేణు దేశాయ్, రఘువరన్, రజా మురాద్ కీలక పాత్రలు పోషించారు. బ్లడ్ క్యాన్సర్‌తో బాధపడుతున్న తన భార్యను రక్షించడానికి అవసరమైన పోటీలలో ప్రైజ్ మనీ సంపాదించడానికి తన నైపుణ్యాలను ఉపయోగించాలని నిర్ణయించుకున్న మార్షల్ ఆర్ట్స్ కోచ్ చుట్టూ ఈ చిత్రం తిరుగుతుంది. అమెరికాతో సహా ప్రపంచవ్యాప్తంగా 250కి పైగా ప్రింట్‌లతో విడుదలైన మొట్టమొదటి తెలుగు చిత్రంగా కూడా ఇది నిలిచింది. ఈ చిత్రం ఇంటర్నేషనల్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్ ఆఫ్ ఇండియాలో ప్రదర్శించబడింది.

ఈ చిత్రం డిస్ట్రిబ్యూషన్ హక్కులు 21 కోట్లకు అమ్ముడై ఇప్పటిదాకా ఏ తెలుగు సినిమా చేయని రికార్ద్ సాధించింది. 

## కథ
చిన్ననాటనే తల్లిని కోల్పోయిన జానీ (పవన్ కళ్యాణ్) ను అతని తండ్రి (రఘువరన్) కూడా పెద్దగా పట్టించుకోడు. పైగా సిగరెట్లు ఎక్కువ కాలుస్తూ ఉండటం, మద్యం ఎక్కువ సేవిస్తున్న తండ్రిని భరించలేక జానీ ఇంటి నుండి పారిపోతాడు. పెరిగి పెద్దవాడైన జానీ మార్షల్ ఆర్ట్స్ కోచ్ అవుతాడు. జానీ ఒకరిని దేహశుద్ధి చేయటం చూచిన గీత (రేణు దేశాయ్) అతనిపై పోలీసులకి ఫిర్యాదు చేస్తుంది. అది అపార్థమని తెలుసుకొన్న గీత అతనిని క్షమాపణలు కోరుతుంది. ఇరువురి మధ్య సఖ్యత నెలకొని ప్రేమ, పెళ్ళి ల వరకు దారితీస్తుంది. వివాహానంతరం గీతకు క్యాన్సర్ సోకుతుంది. స్నేహితుల వద్ద నుండి సేకరించిన కొంత మొత్తం డబ్బుతో జానీ గీత వైద్యం కొరకు ముంబై వెళతాడు.

ముంబయిలో ప్రతి రోజు బాక్సింగ్ ఫైట్ లు జరుగుతాయని, జానీకి తెలిసిననూ, తొలుత వద్దనుకొంటాడు. కానీ గీత పరిస్థితి నానాటికి విషమించి, ఒకే రోజులో రెండు లక్షల రూపాయలు అవసరం అవుతాయి. దీనితో జానీ ఒప్పుకొంటాడు. జానీ గీతను బ్రతికించుకొన్నాడా, లేదా అన్నదే తర్వాతి కథ.

## ప్రయోగాలు
ఈ చిత్రం పై పవన్ కళ్యాణ్ చేసినన్ని ప్రయోగాలు బహుశ: భారతదేశంలో ఏ దర్శకుడూ చేసి ఉండరు. మచ్చుకి కొన్ని.
***లైవ్ రికార్డింగ్:** సాధారణంగా చిత్రాలు షూటింగ్ అయిన తర్వాత డైలాగులను రికార్డు చేస్తారు. కానీ ఈ చిత్రానికి డైలాగులను అక్కడికక్కడే రికార్డు చేసారు.
***రీ-మిక్స్:** చిట్టి చెల్లెలు చిత్రంలోని *ఈ రేయి తీయనిది* గీతాన్ని రీ-మిక్స్ చేశారు
***పేరడీ:** *రావోయి మా ఇంటికి* పాటని *రావోయి మా కంట్రీకి* అని చమత్కరించాడు. ఈ పాట స్వయంగా పవనే ఆలపించటం విశేషం.
***పూర్తి నిడివి ఆంగ్ల గీతం:** *లెట్స్ గో జానీ* పూర్తి నిడివి ఆంగ్ల గీతం
***ఆంగ్ల తెలుగుల మేళవింపు:** *దేర్ వాజ్ ఎ కూల్ అండ్ లవ్లీ బ్రీజీ ఈవెనింగ్* గీతం సగభాగం ఆంగ్లంలో సగభాగం తెలుగులో ఉంటుంది
సగటు తెలుగు సినీ ప్రేక్షకుడు ఇందులోని సాంకేతిక విలువలను అభినందించలేక పోయాడు. బాక్స్ ఆఫీసు వద్ద విజయానికి నోచుకోలేకపోయినా "జానీ" సినీ విమర్శకుల అభిమానాన్ని చూరగొంది. క్యాన్సర్ బారిన పడ్డ భార్యని రక్షించుకోవటానికి పడ్డ కష్టాలకి జానీ చాలా మంది మహిళా ప్రేక్షకుల హృదయాలలో నిలిచిపోయాడు.
## ఈ చిత్రంలొని గీతాలు
ఈ చిత్రంలోని పాటలు ఆదిత్య మ్యూజిక్ ద్వారా విడుదల అయ్యాయి. 

## విశేషాలు
మార్షల్ ఆర్ట్స్లో భాగమయిన ఐకిడో అనే విద్యని పవన్ ఈ చిత్రం కోసం ప్రత్యేకంగా జపాన్కి వెళ్ళి నేర్చుకుని వచ్చాడు.

## మూలాలు
* http://www.rediff.com/movies/2003/may/17pawan.htm

వర్గం:తెలుగు ప్రేమకథా సినిమాలు
వర్గం:పవన్ కళ్యాణ్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:అల్లు అరవింద్ నిర్మించిన సినిమాలు
వర్గం:రఘువరన్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:ఎం.ఎస్.నారాయణ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:ఆలీ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:మల్లికార్జునరావు నటించిన సినిమాలు
ఎడినోమా

**ఎడినోమా** అనేది గ్రంధులకు (Glands) సంబంధించిన బినైన్ ట్యూమర్ (Benign tumor).

ఎడినోమాలు మన శరీరంలో పెద్దప్రేగు, అధివృక్క గ్రంథి, మొదలైన చాలా అవయవాలకు రావచ్చును. ఇవి కొంతకాలం తర్వాత మాలిగ్నెంట్ ట్యూమర్ (కాన్సర్) గా మారే అవకాశం ఉంటుంది. అప్పుడు వాటిని ఎడినోకార్సినోమా (Adenocarcinoma) అంటారు. ఈ ట్యూమర్లు వాపు మూలంగా కొన్ని ప్రదేశాలలో ఇబ్బంది కలిగిస్తాయి. ఉదాహరణకు పేగులలో ఆహార పదార్ధాల కదలికలకు అడ్డంగా మారవచ్చును. కొన్నిసార్లు రక్తస్రావం జరగవచ్చును. కొన్ని ట్యూమర్లు హార్మోన్లు ఉత్పత్తిచేసి మిగిలిన శరీరంలో వ్యాధి లక్షణాల్ని కలుగజేస్తాయి.

## బయటి లింకులు
*Adrenal adenoma description at 
* Photos (colon adenoma) at Atlas of Pathology

వర్గం:వ్యాధులు
వీరభద్రుడు (అయోమయ నివృత్తి)

* వీరభద్రుడు, శివుని ప్రమథ గణాలకు అధిపతి.

* వీరభద్రుడు (సినిమా)
* వీరభద్రులు
అమేఠీ

**అమేఠీ** ఉత్తర ప్రదేశ్ సుల్తాన్‌పూర్ జిల్లాలో ఒక నగరపంచాయితీ. ఫైజాబాద్ డివిజను లోని అమేఠీ జిల్లాలో ఇదొక పెద్ద పట్టణం. నెహ్రూ-గాంధీ కుటుంబానికి చెందిన పలువురు, ఎన్నికల్లో పోటీ చేసేందుకు ఈ స్థానాన్ని ఎంచుకున్నందున, అమేఠీ తరచూ వార్తలలో వస్తూంటూంది. ఈ లోక్‌సభ స్థానం నుండి, జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ, సంజయ్ గాంధీ, రాజీవ్ గాంధీ, సోనియా గాంధీలు ఎన్నికల బరిలో దిగారు. 2004 లో రాహుల్ గాంధీ కూడా ఈ స్థానంనుండి పోటీ చేసి గెలుపొందాడు. ఈ నగరంలో ఐఐఐటి ఉంది. విద్యాకేంద్రంగా విరాజిల్లుతోంది.

గతంలో అమేఠీని రాయ్‌పూర్-అమేఠీ అని పిలిచేవారు. అమేఠీ రాజు కోట రాయ్‌పూరులో ఉండేది. రాజు పూర్వీకులు రాయ్‌పూర్-ఫుల్వారీలో నివసించేవారు. అక్కడ పాతకోట ఇప్పటికీ ఉంది. పట్టణానికి దగ్గర్లో హనుమన్‌గఢీ అలయం ఉంది. అమేఠీలోని మసీదు, ఈ దేవాలయం రెండూ వంద సంవత్సరాల నాటివి. అమేఠీ నుండి 3 కి.మీ. దూరంలో మాలిక్ మహమ్మద్ జయాసీ అనే కవి సమాధి ఉంది.

అమేఠీ లోక్‌సభ నియోజకవర్గానికి, అమేఠీ శాసనసభ నియోజక వర్గానికీ అమేఠీ పట్టణం కేంద్రం.

## జనాభా వివరాలు
2011 జనగణన ప్రకారం అమేఠీ పట్టణ జనాభా 13,530. వారిలో పురుషులు 7,093, స్త్రీలు 6,437. ఆరేళ్ళ లోపు పిల్లలు 1,850. అక్షరాస్యత 51.1%. పురుషుల అక్షరాస్యత 55.6% కాగా, స్త్రీలలో 46.2%గా ఉంది. ఏడేళ్ళ పైబడ్డ వారిలో అక్షరాస్యత 64.7%. అమేఠీలో మొత్తం 2158 .జనగణన ప్రకారం పట్టణ జనాభా 12,808.

## విద్యా సంస్థలు, ఇతర సంస్థలు
పట్టణంలో రాజీవ్ గాంధీ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ పెట్రోలియం టెక్నాలజీ ఉంది. పెట్రోలియం టెక్నాలజీలో ఇంజనీరింగు విద్యను ఈ కళాశాల అందిస్తుంది. దీన్ని 2008 లో స్థాపించారు.

## రవాణా
అమేఠీ రైల్వే స్టేషను నుండి ఉత్తర భారతదేశంలోని ప్రధాన నగరాలకూ, బెంగళూరుకూ రవాణా సౌకర్యం ఉంది. రాష్ట్ర రోడ్డు రవాణా సంస్థ బస్సులు మేథీ నుండి ఇతర నగరాలకు, ప్రాంతాలకూ తిరుగుతాయి. అలహాబాదు, అమేఠీకి 95 కి.మీ. దూరంలో ఉన్న విమానాశ్రయం.

## మూలాలు

వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్
చిత్తజల్లు శ్రీనివాసరావు

**సి.ఎస్.రావు**గా ప్రసిద్ధిచెందిన **చిత్తజల్లు శ్రీనివాసరావు** సుప్రసిద్ధ తెలుగు సినిమా దర్శకుడు, నటుడు. ఇతడు సుప్రసిద్ధ దర్శకుడు చిత్తజల్లు పుల్లయ్య దంపతుల పుత్రుడు. ఇతని భార్య ప్రముఖ నాట్యకళాకారిణి, నటీమణి రాజసులోచన.
thumb|శ్రీ వేమన చరిత్ర

## చిత్ర సమాహారం
### దర్శకుడిగా
*శ్రీ వేమన చరిత్ర (1986)
*గృహలక్ష్మి (1984) 
*రాజా హరిశ్చంద్ర (1984) 
*సత్య హరిశ్చంద్ర (1984)
*భయంకర భస్మాసుర (1983) 
*మరో మాయాబజార్ (1983) 
*రాధమ్మ మొగుడు (1982) 
*అల్లరి పిల్లలు (1978) 
*పరశురామన్ (1978) 
*శ్రీ రేణుకా దేవి మహాత్మ్యం (1977) 
*మహాకవి క్షేత్రయ్య (1976) 
*మంచికి మరోపేరు (1976) 
*పునర్దత్త (1976) 
*దేవుడులాంటి మనిషి (1975) 
*స్వందం కరియు జిందాబాద్ (1975) 
*యశోదకృష్ణ (1975) 
*ఆడంబరాలు అనుబంధాలు (1974) 
*అనగనగా ఒక తండ్రి (1974) 
*బంధాలు అనుబంధాలు (1974) 
*దేశోద్ధారకులు (1973) 
*ధనమా దైవమా (1973) 
*శ్రీకృష్ణాంజనేయ యుద్ధం (1972)
*భాగ్యవంతుడు (1971) 
*జీవిత చక్రం (1971) 
*రంగేళీ రాజా (1971) 
*దేశమంటే మనుషులోయ్ (1970) 
*మళ్ళీ పెళ్ళి (1970) 
*మారిన మనిషి (1970) 
*పెత్తందార్లు (1970) 
*రెండు కుటుంబాల కథ (1970) 
*ఏకవీర (1969) 
*మామకు తగ్గ కోడలు (1969) 
*బంగారు గాజులు (1968) 
*గోవుల గోపన్న (1968) 
*గ్రామదేవతలు (1968) 
*మన సంసారం (1968) 
*నిలువు దోపిడి (1968) 
*నిండు సంసారం (1968) 
*కంచుకోట (1967) 
*పల్లవ సెవెంగళ్ (1967) 
*కీలు బొమ్మలు (1965) 
*ప్రచండ భైరవి (1965) 
*ప్రతిజ్ఞా పాలన (1965) 
*లవకుశ (1963) 
*వాల్మీకి (1963/I) 
*టైగర్ రాముడు (1962) 
*శాంతి నివాస్ (1962) 
*పెళ్ళి కాని పిల్లలు  (1961)
*అభిమానం (1960) 
*శాంతినివాసం (1960) 
*నారద కల్యాణం (1959) 
*శభాష్ రాముడు (1959) 
*అన్న తమ్ముడు (1958) 
*మంచి మనసుకు మంచి రోజులు (1958) 
*శ్రీకృష్ణ మాయ (1958) 
*శ్రీకృష్ణ తులాభారం (1955/II) 
*పొన్ని (1953)

### నటుడిగా
*ఇంట్లో రామయ్య వీధిలో కృష్ణయ్య(1982)
*అభిమన్యుడు(1984)
*పల్నాటి సింహం(1985)
*జేబు దొంగ(1987)
*కోకిల(1989)   
*పెళ్ళి సందడి(1959) 
*పక్కింటి అమ్మాయి(1953) 
*అనసూయ(1936)(బాల నటుడిగా) 
*ధృవ(1936)(బాల నటుడిగా)

### రచయితగా
*పక్కింటి అమ్మాయి (1953) (screen adaptation)

## బయటి లింకులు
* ఐ.ఎమ్.డి.బి.లో సి.ఎస్.రావు పేజీ.
* ఆంగ్ల వికీ లో వ్యాసం

వర్గం:తెలుగు సినిమా దర్శకులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు
వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా సినిమా నటులు
వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా సినిమా దర్శకులు
వర్గం:తెలుగు రచయితలు
సి.ఎస్.రావు

* చిత్తజల్లు శ్రీనివాసరావు సుప్రసిద్ధ తెలుగు సినిమా దర్శకుడు.
* చింతపెంట సత్యనారాయణరావు సుప్రసిద్ధ తెలుగు సినిమా రచయిత.
రహదారి ప్రమాదం

[thumb|301x301px|[యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్‌లో ప్రమాదాలకు గురైన కొన్ని కార్లను రహదారి కూడలి వద్ద ప్రదర్శించుతున్నారు. ప్రయాణీకులలో భద్రత అవసరం పట్ల అవగాహనను పెంచడానికి ఇలా చేస్తున్నారు|alt=]]

**రహదారి ప్రమాదాలు (Road accidents), ** రహదారి మీద సంభవించే ప్రమాదాలును రహదారి ప్రమాదాలు అంటారు.రహదారి ప్రమాదాలలో సాధారణంగా వాహనాలు ఒకదానినొకటి గాని, లేదా రహదారి మీద నడిచే పాదాచారుల్ని లేదా జంతువుల్ని 'డీకొట్టి' ద్వారా జరుగతాయి.రహదారి ప్రమాదాల వలన రహదారి మీద ప్రయాణించే ప్రయాణికులకు, జంతువులుకు గాయాలు, కొన్ని సందర్భాలలో మరణాలు సంభవిస్తాయి.వాహనాలకు నష్టం జరుగు సందర్భాలు ఉంటాయి.

## ఇందుకు గల కారణాలు
### చోదకుని వైఫల్యాలు
thumb|220x220px|ఒక నిముషం సమయం ఆదాచేయడం ఇంతదాకా తెస్తుందని ఒక హెచ్చరిక|alt=
రహదారి మీద వాహనాలు నడిపే వ్యక్తుల సామర్థ్యం వారి యొక్క భౌతిక, మానసిక స్థితిగతుల మీద ఆధారపడి ఉంటుంది. పరిశోధనల ద్వారా గుర్తించిన కొన్ని ముఖ్యమైన కారణాలుట  
thumb|220x220px|ప్రమాదానికి గురైన ఒక కారు|alt=
* దృష్టి లోపాలు, శారీరీక వైకల్యాలు - ఈ కారణాల వలన జరిగే ప్రమాదాలను నివారించడానికి చాలా అధికార సంస్థలు విపులమైన పరీక్షలు నిర్వహిస్తుంటారు. కొన్ని విధాలైన వైకల్యాలున్నవారు తమకు అనుగుణంగా వాహనాలలో ప్రత్యేకమైన మార్పులు చేసుకోవలసి ఉంటుంది;
* వృద్ధాప్యం - ఈ కారణాల వలన జరిగే ప్రమాదాలను నివారించడానికి అధికార సంస్థలు ఒక వయసు మించిన చోదకులు తిరిగి పరీక్షలకు హాజరు కావలసి ఉంటుంది. వేగం, దృష్టి సునిశితలను ప్రత్యేకంగా పరీక్షిస్తుంటారు. ;
* అలసట - ఆపకుండా ఎక్కువ దూరం వాహనాన్ని నడపడం, నిద్రలేమి, ఇతర కారణాలవలన అలసట వంటివాటి వలన చోదకుని ఏకాగ్రత దెబ్బ తింటుంది. కనుక ప్రతి రెండు గంటల తరువాత కనీసం 15 నిముషాలు విశ్రాంతి తీసుకోవడం మంచిదని అంటారు. 
* మద్యపానం వంటి మత్తు పదార్ధాల సేవనం. ;
* కొన్ని మందుల వాడకం - ఉదాహరణకు జలుబు, జ్వరం, వంటి నొప్పులు వంటి అనారోగ్యాలకు వాడే మందులు మత్తును కలుగజేస్తాయి.

## మూలాలు



## వెలుపలి లింకులు

వర్గం:ప్రయాణ సాధనాలు
వర్గం:ప్రమాదాలు
వర్గం:పాదచారులు
వర్గం:మ


రణాలు
వర్గం:వాహనాలు
వర్గం:ప్రయాణికులు
బంతిపువ్వు

**బంతిపువ్వు** (Tagetes) . బంతి పువ్వు  మెక్సికో , దక్షిణ  అమెరికా, భారత్ లలో పంట గా వేస్తారు. ఇవి బంగారు , పసుపుపచ్చ , నారింజ రంగులలో లభ్యమవుతుంది.   బంతి పూవులును భారత దేశములో  పూజలలో, పెళ్లిళ్లలో అలంకరణ చేస్తారు.బంతి పువ్వు వాణిజ్య పంట. బంతి పువ్వును  ఆధారం గా చేసుకొని ఆచార్య ఆత్రేయ తెలుగులో మూగ మనసులు చిత్రములో " ముద్ద  బంతి పువ్వులు మూగ కళ్ళ ఊసులు " అనే పాటను వ్రాశారు .   

## చరిత్ర
ప్రపంచ దేశాలలో గాక మన దేశం లో తెలంగాణ ,   ఆంధ్ర ప్రదేశ్ , కర్ణాటక , తమిళనాడు, ఉత్తర్ ప్రదేశ్,పశ్చిమ బెంగాల్ , సిక్కిం, మధ్య ప్రదేశ్ , గుజరాత్  వివిధ రాష్ట్రములో లలో పండిస్తారు  .  బంతి పువ్వు విత్తనాలు త్వరగా మొలకలుగా వస్తాయి. సాధారణంగా  8 వారములలో  మొలకలు అందుబాటులో ఉంటాయి. ఈ బంతి పువ్వలను మనము కూర గాయల తోటల  మధ్యలో వేయగలుగుతే తోటకు  అందం గా ఉంటుందని చెప్పవచ్చును. తోటలకు   తెగుళ్లను  రాకుండా అరికట్టుతుంది . తగినంత సూర్యరశ్మిలో బంతి పువ్వుల  తోట  రాగలదు   .   

### బంతి పువ్వులు పెరుగుదల -  సంరక్షణ
బంతిపువ్వుల కు నీళ్లు పోసినప్పుడు కొంత మేరకు మధ్యలో ఎక్కువగా నీరు లేకుండా చూడ వలెను. ఎక్కువ ఎండలో నీటిని గమనిస్తుండాలి. తడి వాతావరణం లో కుళ్ళి పోవడానికి ఆస్కారం ఉంటుంది.   బంతి పువ్వుల   తోట అలంకరణ కోసం సాధారణంగా పెరిగే పువ్వులలో ఒకటి  సామాజిక కార్యక్రమాల కోసం దండలు తయారు చేయడానికి  వాడతారు.  బంతి పువ్వుల పెరుగుదలకు కావలసిన  ఉష్ణోగ్రత  18-20  డిగ్రీలు . 35  డిగ్రీల  కంటే ఎక్కువ ఉష్ణోగ్రతలు ఉంటే  మొక్కల పెరుగుదల అంత గా ఉండవు .శీతాకాలంలో, మొక్కలు , పువ్వులు మంచుతో దెబ్బతింటాయి. బంతి పువ్వును వివిధ రకాల నేలలలో  పెంచవచ్చు.2. ఫ్రెంచ్ (మరగుజ్జు) బంతి పువ్వులు (ఫ్రెంచ్ మరగుజ్జు)   తేలికపాటి  నెలలో పండిస్తారు. అయితే బాగా ఎండిపోయిన, తేమతో కూడిన నేలలు ఆఫ్రికన్ (పొడవైన) బంతి పువ్వులకు బాగా సరిపోతాయి.  నీటిపారుదల వారానికి ఒకసారి లేదా  రెండు సార్లు అవసరము . నీటి స్తబ్దతను నివారించాలి. బంతి పువ్వుల  పంటను 7-8 రోజుల వ్యవధిలో సేద్యం చేయ వలెను .దీనికి నేల  పరిమాణం,  ఋతువుల(  సీజన్)  పై ఆధారపడి ఉంటుంది.  వేసవిలో 4,5 రోజుల విరామం తర్వాత నీటిపారుదల అవసరం, శీతాకాలంలో 10-12 రోజుల విరామం. వర్షాకాలంలో వాతావరణం అవసరమైన  ప్రకారం నీటిని వాడవలెను.  బంతి పువ్వు నాట్లు వేసిన తరువాత పుష్పానికి 40-50 రోజులు  సమయం పడుతుంది. పువ్వులు ఉదయం వేళల్లో కోయాలి,  తీసే ముందు నీటిపారుదల మంచి  పూల ఎక్కువగా రావడానికి ఆస్కారం ఉంటుంది . క్రమం తప్పకుండా పువ్వులు తీయడం ,ఎండిన పువ్వుల తొలగింపు దిగుబడిని పెంచుతాయి. కొమ్మతో ఉన్న పువ్వులు కట్టలుగా కట్టి మార్కెట్‌కు రవాణా చేయబడతాయి. ఒక మొక్క దగ్గర 100 నుండి 150 పువ్వులు పొందవచ్చు.  బంతి పువ్వులు  వచ్చే వ్యవధి సుమారు 3 నెలలు.  పంట కోసిన తరువాత, పువ్వులను చల్లని ప్రదేశంలో ఉంచడం మంచిది. బంతి పువ్వు   రవాణా, దగ్గర మార్కెట్ల  కోసం గోనె సంచులలో ప్యాక్ చేస్తారు ,దూర  ప్రాంతములకు  వెదురు బుట్ట ను వాడతారు      

దస్త్రం:French marigold.jpg|French marigold
దస్త్రం:Tagetes.png|African Marigold flower - "Tagetes Spp."
దస్త్రం:Tagetes-anatomy.jpg|Tagetes-anatomy
దస్త్రం:Tagetes-flower grow-1.jpg|Tagetes-flower grow
దస్త్రం:Tagetes-flower grow-2.jpg|Tagetes-flower grow
దస్త్రం:Tagetes-flower grow-3.jpg|Tagetes-flower grow


## మూలాలు

వర్గం:ఆస్టరేసి
వర్గం:పుష్పాలు
ది ఫాక్స్ ఎండ్ ది హౌండ్

1981లో వాల్ట్ డిస్నీ ప్రొడక్షన్సు చేత **ది ఫాక్స్ ఎండ్ ది హౌండ్** చిత్రం నిర్మించబడినది. ఇది ఒక యానిమేషన్ చిత్రం. ఒక నక్క, ఒక వేట కుక్క, వాటి మధ్య ఉన్న అసాధారణ స్నేహమును ఆధారంగా చేసుకొని రాయబడిన **ది ఫాక్స్ ఎండ్ ది హౌండ్** అనే నవల ఈ చిత్రానికి ఆధారం.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* అధికారిక వెబ్‌సైట్
* 

వర్గం:హాలీవుడ్ సినిమాలు
వర్గం:యానిమేషన్ సినిమాలు
వర్గం:డిస్నీ సినిమాలు
వర్గం:ఆంగ్ల భాషా సినిమాలు
ఉలిపిరి కాయలు

**ఉలిపిరి కాయలు** (Wart) ఒక విధమైన వైరస్ వలన కలిగే అంటు వ్యాధి.

ఇవి చిన్న పొక్కులు, లేదా కాయల మాదిరిగా ఎక్కువగా చేతులు, పాదాల మీద, మరి ఇతర ప్రదేశాలలో కనిపిస్తాయి. ఇవి మానవ పాపిల్లోమా వైరస్ (Human Papilloma Virus-HPV) అనే వైరస్ వలక చర్మం మీద ఒక దగ్గర నుండి మరొక దగ్గరికి వ్యాపించే ప్రమాదం ఉంటుంది. అలాగే తువ్వాళ్ళు మొదలైన గృహోపకరణాల ద్వారా, రతి ద్వారా ఒకరి నుండి మరొకరికి వ్యాపిస్తుంది. కొన్ని కాయలు కొంతకాలం తర్వాత రాలిపొవచ్చును, మళ్ళీ తిరిగి వస్తాయి.

## వ్యాధి కారకం
Warts are caused by a virus called human papilloma virus or HPV. There are approximately 100 strains of human papilloma viruses. Type 1, 2, and 3 causes most of the common warts. Type 1 is associated with deep plantar (sole of the feet) and palmar warts (palm of the hand). Type 2 causes common warts, filiform warts, plantar warts, mosaic plantar warts. Type 3 causes plane warts, or commonly known as flat warts.. Anogenital warts are caused by types 6, 11, 16, 18, 30, 31, 33, 34, 35, 39, 40 and others. HPV types 6 and 11 cause about 90% of genital warts cases. HPV types 16 and 18 currently cause about 70% of cervical cancer cases, and also cause some vulvar, vaginal,  penile and anal cancers. Gardasil, a vaccine for HPV is designed to prevent infection with HPV types 16, 18, 6, and 11; it is claimed to prevent infections to other strains of anogenital warts through cross protection against other types of HPVs. HPV is associated with oral cancer, laryngeal cancers, tracheal and lung cancers.

## మూలాలు

వర్గం:వైరల్ వ్యాధులు
క్లాస్ట్రీడియం

**క్లాస్ట్రీడియం** (లాటిన్ Clostridium) ఒక విధమైన వ్యాధికారక బాక్టీరియా.

## వ్యాధి కారకాలు
*క్లాస్ట్రీడియం* క్రిములు సాధారణంగా స్వేచ్ఛా జీవులు, ముఖ్యమైన్ వ్యాధికారకాలు (Pathogens). మానవులలోఆతి ప్రమాదకరమైన వ్యాధులను కలిగించేవి నాలుగు జాతులున్నవి:

* *[[క్లాస్ట్రీడియం బాట్యులినం]]*, ఈ బాక్టీరియా ఉత్పత్తిచేసిన టాక్సిన్ (Toxin) ఆహార పదార్ధాల్ని లేదా గాయలద్వారా వ్యాపించి బాట్యులిజం (Botulism) వ్యాధిని కలుగజేస్తుంది.
* *[[క్లాస్ట్రీడియం డిఫిసిల్]]*, ఏంటీబయోటిక్ వైద్యం మూలంగా పేగులలోని బాక్టీరియా నిర్మూలన కారణంగా వృద్ధిచెంది సూడో మెంబ్రేనస్ కొలైటిస్ (Pseudomembranous colitis) వ్యాధిని కలుగజేస్తాయి.
* *[[క్లాస్ట్రీడియం పెర్ఫ్రింజెన్స్]]* లేదా *[[క్లాస్ట్రీడియం వెల్చి]]*, మూలంగా ఆహార పదార్ధాలు విషాహారంగా (Food poisoning) మారతాయి లేదా గ్యాస్ గాంగ్రీన్ (Gas gangrene) అనే వ్యాధి కలుగుతుంది.
* *[[క్లాస్ట్రీడియం టెటని]]*, వలన ధనుర్వాతం (Tetanus) అనే వ్యాధి కలుగుతుంది.

## మూలాలు

వర్గం:బాక్టీరియా
నాయకపోడులు

**నాయకపోడులు** : నాయకపోడులు నివసించే ఆదిలాబాద్ జిల్లాలోని కొండలోయలు, అటవీ ప్రాంతంలోనే మరొక తెగ నివాసముంటోంది. వీరే నాయకపోడ్లు.
అయితే కొలాములు నివసించే ప్రాంతంలోనే అక్కడక్కడా చిన్న సమూహాలుగా నాయకపోడ్లు నివసిస్తున్నప్పటికీ శరణార్థుల్లాగే బతుకు
తుంటారు వాళ్ళు. 1940 వరకూ కూడా పోడు వ్యవసాయ పద్ధతిలో పంటసాగు చేసుకునే నాయకపోడ్లు గుంతలు తవ్వే కర్ర, పారలనే 
సాగుకు వినియోగిస్తారు. ప్రభుత్వ ఫారెస్ట్ విధానానికి నాయకపోడ్లు బలి అయ్యారు. ఈ రోజు కొండ ప్రాంతాల్ల
కొద్దిమంది మాత్రమే నాయకపోడ్లు నివసిస్తున్నారు. తక్కిన వారంతా సమీప మైదాన ప్రాంతాలలోని గ్రామాల్లో బతుకుతున్నారు.
అక్కడ వాళ్ళంతా రోజువారీ రైతు కూలీలుగానో లేదా కౌలు (గుత్త) రైతులుగానో బతుకు లీడుస్తున్నారు. చాలా తక్కువ మందికి మాత్రమే 
చిన్నపాటి స్వంత భూములున్నాయి. చెట్టుకొకరు పుట్టకొకరుగా విసిరి వేయబడ్డ నాయకపోడ్లు కరీంనగర్, వరంగ్‌ల్, ఖమ్మం, జిల్లాలలో కూడా అలాగే ఆంధ్రప్రదేశ్లో పశ్చిమగోదావరి జిల్లాలో ఏలూరు జిల్లా 
చెదురుమదురుగా కనిపిస్తారు. నాయకపోడ్లకు కూడా తమదైన ప్రత్యేక భాష ఉండేది.

అయితే ఎక్కడో ఆదిలాబాద్ జిల్లాలోని పశ్చిమభాగంలో ఉండే కొంతమంది నాయకపోడ్లకు పొరుగు రాష్ట్రమైన మహారాష్ట్రలోని సరిహద్దు తాలూకాలలో నివసిస్తున్న మరికొంత మంది నాయకపోడ్లకూ తమ పూర్వభాష రావొచ్చు.దాదాపు . ఆ విధంగా సమీప హిందూసమాజంలో నాయకపోడ్లు కలిసిపోయారు.

నాయకపోడ్లకు ప్రత్యేకమైన ఆచారాలు ప్రత్యేకమైన దేవతలను కొలుస్తారు నాయక పోడు తెగకు చెందినవారు పెద్దమ్మతల్లి  కోర్రాజుల స్వామిని పూజిస్తారు పాండవులను భీమన్నను మైసమ్మను మొదలగు దేవతలను కొలుస్తారు విలువంటూ ప్రత్యేక పండగలు కొత్తల కొత్తల పండగ అని ఉంటుంది అంటే పంట పండిన తర్వాత మొదటిగా వచ్చిన పంట పంటను వీళ్ళ దేవుళ్లకు పెట్టిన తర్వాత తింటారువీరికంటూ ప్రత్యేక నాట్యం తప్పుడు గుళ్ళు డప్పునుత్యం వంటి ప్రత్యేక నాట్యకలలో కూడా ఉండేవి ఇప్పుడు మారుతున్న సమాజంలో ఆ కలలు అంతరించిపోతున్ాయి గోండు రాజ్ గుండు నాయకపోడు అని మూడో కాలంలో ఉండవలసిన వాళ్లను నాయక్ ఇన్ ఏజెన్సీ ట్రాక్ 22వ కాలములోకి మార్చేశారు ఇది కొందరు వీళ్లను విద్యలోనూ ఉద్యోగా లలోను ఎలా హక్కుల్లో ఇటువంటి ముందడుగు లేకుండా ఉండడం కోసం ినట్లు అనిపిస్తుందని కొందరు అభిప్రాయం 

***'బొద్దు పాఠ్యం***'==మూలాలు==
* ఆంగ్ల మూలం : Tribes of India : The Struggle for Survival, Cristoph Von Furer-Haimendorf, అనువాదం : వెంకట్ 
* మనుగడ కోసం పోరాటం,
* ఆంధ్రప్రదేశ్ ఆదివాసులు

అధివాసి నయకపొడ్స్ థిర్యనిలో కూడా నివసిదస్థినారు

వర్గం:కులాలు
వర్గం:గిరిజనులు
జాగర్లమూడి (అయోమయ నివృత్తి)

*జాగర్లమూడి - బాపట్ల జిల్లా, యద్దనపూడి మండలానికి చెందిన గ్రామం.
*జాగర్లమూడివారిపాలెం -  బాపట్ల జిల్లా జే.పంగులూరు మండలానికి చెందిన గ్రామం. 
*జాగర్లమూడి కుప్పుస్వామి చౌదరి, మహాదాత, గొప్ప విద్యాపోషకుడు.
*జాగర్లమూడి వీరాస్వామి, హేతువాది.
బోయీ ద్రవము

**బోయీ ద్రవము** (Bouin's fluid) ఒక ప్రత్యేకమైన ద్రవ పదార్ధము. దీనిని హిస్టోపెథాలజీ (Histopathology) విభాగంలో ఉపయోగిస్తారు. దీనిని ఫ్రెంచ్ జీవశాస్త్రవేత్త పోల్ బౌయిన్ కనుగొన్నాడు. పిక్రిక్ ఆమ్లం, ఎసిటిక్ ఆమ్లం, ఫార్మాల్డిహైడ్లతో కూడిఉన్న జల ద్రావణం. జీర్ణశయాంతర ప్రేగుల బయాప్సీల స్థిరీకరణకు బౌయిన్ ద్రవం ముఖ్యంగా ఉపయోగపడుతుంది. జీర్ణశయాంతర ప్రేగుల బయాప్సీల స్థిరీకరణకు బౌయిన్ యొక్క ద్రవం ముఖ్యంగా ఉపయోగపడుతుంది. ఎందుకంటే ఈ ఫిక్సేటివ్ 10% తటస్థ-బఫర్డ్ ఫార్మాలిన్ కంటే క్రిప్సర్, మంచి నూక్లియర్ స్టైనింగ్‌కు అనుమతిస్తుంది. ఎలక్ట్రాన్ మైక్రోస్కోపీ కోసం కణజల అల్ట్రాస్ట్రక్చర్ తప్పనిసరిగా సంరక్షించబడినప్పుడు ఇది మంచి స్థిరకారి కాదు. అయినప్పటికీ, మృదువైన, సున్నితమైన ఆకృతితో కణజాల నిర్మాణం సంరక్షించబడినప్పుడు ఇది మంచి ఫిక్సేటివ్. ఈ ఫిక్సేటివ్‌లోని ఎసిటిక్ ఆమ్లం ఎర్ర రక్త కణాలను లయం చేస్తుంది. కణజాలంలో చిన్న ఇనుము, కాల్షియం నిక్షేపాలను కరిగిస్తుంది. కణజాల స్థిరీకరణ, డీకాల్సిఫికేషన్ రెండింటికీ ఎసిటిక్ ఆమ్లాన్ని ఫార్మిక్ ఆమ్లంతో భర్తీ చేసే ఒక వైవిధ్యంగా ఉపయోగించవచ్చు.  బౌయిన్ ద్రావణంలోని మూడు రసాయనాల ప్రభావాలు ఒకదానికొకటి సమతుల్యం చేస్తాయి. ఫార్మాలిన్ సైటోప్లాజమ్ బాసోఫిలిక్ కావడానికి కారణమవుతుంది, అయితే ఈ ప్రభావం పిక్రిక్ ఆమ్లం ప్రభావంతో సమతుల్యమవుతుంది. ఇది అద్భుతమైన న్యూక్లియర్, సైటోప్లాస్మిక్ *హెచ్ అండ్ ఇ స్టెయినింగ్‌*కు దారితీస్తుంది. ఫార్మాలిన్ కణజాల గట్టిపడే ప్రభావం పిక్రిక్, ఎసిటిక్ ఆమ్లాల మృదు కణజాల స్థిరీకరణ ద్వారా సమతుల్యమవుతుంది. ఎసిక్టిక్ ఆమ్లం యొక్క కణజాల వాపు ప్రభావం పిక్రిక్ ఆమ్లం యొక్క కణజాల కుదించే ప్రభావంతో సమతుల్యమవుతుంది.

## మూలాలు

వర్గం:జీవ కణజాల శాస్త్రం
వర్గం:ద్రవ పదార్థాలు
ముసలమ్మ మరణము

thumb
**ముసలమ్మ మరణం** కట్టమంచి రామలింగారెడ్డి రచించిన పద్యకావ్యం. కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులు లాగానే, కట్టమంచి రామలింగారెడ్డి ఆంగ్ల సాహిత్యం వలన ప్రభావితుడై చార్లెస్ పి. బ్రౌన్ రచించిన *The History of Anantapuram* (అనంతపుర చరితం) నుండి కథాంశాన్ని తీసుకొని, ఈ కావ్యాన్ని వ్రాశాడు. ఇది ముసలమ్మ అనబడే ఒక గ్రామవనిత యొక్క త్యాగమయ గాథ. ఆమె తమ ఊరి చెరువు కట్ట చిన్నగా తెగిపోతూ ఉండడం చూసి ఊరి వారిని ఆపద నుంచి తప్పించడం కోసం, తనకు తానే అడ్డుపడి, తన ప్రాణాలను అర్పిస్తుంది.

## నేపథ్యం
ఇందులో కథ ఎవరో తెలుగువారి రాసి, బ్రౌన్ దొరచే ప్రచురింపబడిన *అనంతపుర చరిత్ర* అనే గ్రంథం నుండి స్వీకరించబడినది. అనంతపురానికి సమీపంలో బుక్కరాయ సముద్రమని ఒక ఊరున్నది. ఆఊరి చెరువుకట్టకు *ముసలమ్మ కట్ట* యని పేరు. అక్కడ ప్రతి యేటా ముసలమ్మను గ్రామదేవతగా పూజించుచు పొంగళ్ళు పెడుతారు. ఇదే విషయమై ఆ పల్లెలో శిలాశాసనమున్నట్లు రామలింగారెడ్డి గ్రంథ పీఠికలో రాశాడు. అనంతపురంలో నివసించిన ఆయన స్నేహితుడు నారాయణ స్వామి నాయని ద్వారా ఆ పుస్తకం చదివాడు.

## ప్రచురణ
సమర్థి రంగయ్య సెట్టి  చెన్నపట్టణంలోని క్రైస్తవ కళాశాలకు అనుబంధంగా శ్రీమదాంధ్రభాషాభిరంజని అనే సంస్థ స్థాపించాడు. ఈ సంస్థ నిర్వహించిన పోటీలో ఇది బహుమాన కావ్యంగా ఎంపికైంది. మొదటిసారిగా 1900 లో అచ్చయ్యింది. మరల 1940లో రామలింగారెడ్డి షష్టిపూర్తి సందర్భంగా ఆంధ్ర గ్రంథాల సంఘంలో సభ్యుడైన గాడిచర్ల హరిసర్వోత్తమ రావు మరికొంతమంది దాతల సహకారంతో ప్రచురించాడు.

## బహుమతులు
*1899లో ఆంధ్ర భాషాభిరంజిని వారి పోటీలో బహుమతి గెల్చుకొంది. 1900లో అచ్చయ్యింది.

## మూలాలు

* ఆర్కీవులో ముసలమ్మ మరణం 1940 లోని షష్ఠిపూర్తి ముద్రణము.

వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
వర్గం:1900 పుస్తకాలు
వర్గం:1940 పుస్తకాలు
వర్గం:కవిత్వం
జోర్హాట్

**జోర్హాట్** (ఆంగ్లం: Jorhat) ఎగువ అస్సాంలో ఒక ముఖ్యమైన నగరం , జోర్హాట్ జిల్లా ముఖ్యపట్టణం.

## చరిత్ర
భొగ్దోయ్ నది కిరువైపులా ఉన్న జోడు (జోర్) సంత (హాట్) ల నుంచి జోర్హాత్ అన్న పేరు వచ్చింది. ఈ జోడు సంతల పేర్లు చొకి హాట్, మాసొర్ హాట్. 18 వ శతాబ్ధాంతంలో తుంఖుంగియా అసొం రాజ వంశానికి కొత్త రాజధానిగా ఉండేది.

## విద్య
ఇక్కడ 
* అస్సాం వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయం, 
* ప్రాంతీయ శాస్త్ర పరిశోధనాలయం ఉన్నాయి. 
*జోర్హాట్ ఇంజనీరింగ్ కాలేజి ఇక్కడే ఉంది.
* జగన్నాథ్ బరువా (జె.బి) కళాశాల - సైన్స్, ఆర్ట్స్, కామర్స్ (డిగ్రీ, పోస్టుగ్రాడ్యుయేషన్లు) ఇక్కడ ఉన్నాయి.

## విశేషాలు
* డెఖియాఖువా బోర్ నాంఘర్ (ప్రార్థనా స్థలం): దీనిని మాధబ్ దేబ్, 1461 లో స్థాపించాడు. ఇది జోర్హాత్ కి దగ్గర డెఖియాఖువా అనే గ్రామంలో ఉంది. డెఖియా (ఒక రకమైన ఆకు) ఆకులతో వండి ఇక్కడ భోజనం చేసినందున, ఈ ఊరి పేరు డెఖియా ఖువా (డెఖియా తిన్న) అయింది. వంట చేసినప్పుడు పొయ్యి కోసమని ఉపయోగించిన మూడు కట్టెలు అక్కడ నాటుకుని ఇప్పుడు మూడు పెద్ద వృక్షాలుగా ఎదిగాయి. ఆ మూడు వృక్షాల దగ్గర దీపాలు వెలిగిస్తారు. బాధ్రపద మాసంలో ఈ నాంఘర్ (ప్రార్థనా స్థలం) లో ప్రత్యేక ప్రార్థనలు చేస్తారు.
* రాజా మైదాం
* ప్రపంచంలోనే అత్యంత పెద్దదైన నదీ ద్వీపం, మజూలి జోర్హాత్ జిల్లాలోనే ఉంది.
* **లచిత్ బర్ఫుకన్ స్మారక స్థలం**: 1671లో సరాయ్‌ఘాట్ యుధ్ధంలో మొఘలులను ఓడించి 1672లో మరణించిన లచిత్ బర్ఫుకన్ మరణించిన ప్రాంతం.జోర్హాట్ నగరానికి తూర్పున 16 కి.మీ.ల దూరంలో ఉంది.

## ప్రముఖులు

* తెంసుల ఏవో: అస్సాంకి చెందిన కవి, కాల్పనిక రచయిత్రి, ఎథ్నోగ్రాఫర్.

## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు

వర్గం:అసోం
వర్గం:అసోం నగరాలు, పట్టణాలు