సి. కృష్ణ పిళ్ళై

**సి. కృష్ణ పిళ్ళై** (1851 – 8 జూలై 1916), అతని ఆద్యక్షరాలు **CKP** ద్వారా ప్రసిద్ధి చెందాడు. అతను భారతీయ సామాజిక సంస్కర్త, విద్యావేత్త, ట్రావెన్‌కోర్ సంస్థానంలో కమ్యూనిటీ నిర్వాహకుడు. కేరళ రాష్ట్రంలోని నాయర్ సంఘాన్ని సంస్కరించడానికి, ఉద్ధరించడానికి దాదాపు అర్ధ శతాబ్దం పాటు అతను చేసిన మార్గదర్శక కృషికి గాను అతను **సముదాయోత్తేజకన్** (మలయాళం: సముదాయోత్తేజకన్, "కమ్యూనిటీని ప్రేరేపించేవాడు" లేదా "కమ్యూనిటీ లిఫ్టర్" అని అర్థం) అనే బిరుదుతో సత్కరించబడ్డాడు.
మలయాళీ సోషల్ యూనియన్, మలయాళీ సభ, ట్రావెన్‌కోర్ నాయర్ సమాజం, కేరళీయ నాయర్ సమాజ్ వంటి సంస్థలను స్థాపించడం ద్వారా, కుల ఆధారిత విద్యా పరిమితులు, మాతృస్వామ్య వారసత్వ వ్యవస్థ, బాల్య వివాహాలు, బహుభార్యాత్వం, బహుభర్తృత్వం, ఉపకుల-ఆధారిత సామాజిక బహిష్కరణలకు వ్యతిరేకంగా పిళ్ళై ప్రచారం చేశాడు. అతని సంస్థాగత పునాది, మన్నత్ పద్మనాభన్ వంటి యువ నాయకులకు మార్గదర్శకత్వం 1914 లో నాయర్ సర్వీస్ సొసైటీ (NSS) ఏర్పాటుకు నేరుగా మార్గం సుగమం చేసింది.

## ప్రారంభ జీవితం, విద్య
సి. కృష్ణ పిళ్ళై 1851 లో ట్రావెన్‌కోర్ సంస్థానంలోని తిరువనంతపురం (త్రివేండ్రం) శివార్లలోని కరమనలో జన్మించాడు. అతని తండ్రి కుంచుక్కలి పిళ్ళై. అతను చిన్నతనంలో మలయాళం, అంకగణితంలో ప్రాథమిక విద్యను పొందాడు. పన్నెండేళ్ల వయసులో, అతను క్లర్క్‌గా ఉద్యోగం సంపాదించాడు, అక్కడ అతని శ్రద్ధ, సామర్థ్యం అతని యజమానిని ఆకట్టుకున్నాయి, ఆ తర్వాత అకౌంటెంట్‌గా నియామకానికి దారితీసింది.

ఆ రోజుల్లో, ఆంగ్ల-మాధ్యమ విద్య ఎక్కువగా బ్రాహ్మణులు, ట్రావెన్‌కోర్‌లోని ఇతర ఉన్నత-కుల ప్రభువులకే పరిమితమై ఉండేది. దివాన్ బహదూర్ ఎ. గోవింద పిళ్ళై నివాసంలో జరిగిన ఒక ప్రార్థనా సమావేశంలో పిళ్ళై ప్రారంభ ప్రతిభను మున్సిఫ్ అట్టుకల్ శంకర పిళ్ళై గుర్తించాడు. అతను యువకుడి వాగ్ధాటికి ముగ్ధుడయ్యాడు. ఈ ప్రోత్సాహంతో, పిళ్ళై ప్రభుత్వ ఉన్నత పాఠశాలలో, ఆ తర్వాత మహారాజా కళాశాలలో (ప్రస్తుత యూనివర్సిటీ కాలేజ్ తిరువనంతపురం) చదవగలిగాడు. అతను 1875 లో బ్యాచిలర్ ఆఫ్ ఆర్ట్స్ పరీక్షలో క్రెడిట్‌తో ఉత్తీర్ణుడయ్యాడు.

## విద్యా రంగంలో కెరీర్
గ్రాడ్యుయేషన్ తర్వాత, పిళ్ళై ట్రావెన్‌కోర్ ప్రభుత్వ విద్యాశాఖలో చేరాడు. చాలైలోని త్రివేండ్రం సెంట్రల్ వెర్నాక్యులర్ స్కూల్‌కు ప్రధానోపాధ్యాయుడిగా నియమితుడయ్యాడు. ఆ తర్వాత 1880 లో ఇన్‌స్పెక్టర్ ఆఫ్ స్కూల్స్ పోస్టుకు పదోన్నతి పొందాడు.

ఇన్‌స్పెక్టర్‌గా పనిచేస్తున్నప్పుడు, పిళ్ళై తన సామాజిక సంస్థల కార్యకలాపాలను రాష్ట్రవ్యాప్తంగా విస్తరించడానికి ప్రయత్నించాడు. దివాన్ రామారావు పిళ్ళై సామాజిక క్రియాశీలతను అసంతృప్తితో చూసి, త్రివేండ్రంలో అతని ప్రభావాన్ని తగ్గించే ప్రయత్నంలో అతనిని కొట్టాయం, మావేలిక్కర వంటి సుదూర ప్రాంతాలకు బదిలీ చేశాడు. అయితే, ఈ బదిలీలు "మారువేషంలో ఆశీర్వాదం"గా నిరూపించబడ్డాయి, ఎందుకంటే పిళ్ళై ప్రతి పోస్టింగ్‌ను సెంట్రల్, నార్త్ ట్రావెన్‌కోర్‌లో మలయాళీ సభ కొత్త శాఖలను స్థాపించడానికి ఉపయోగించాడు.

పిళ్ళై అధికారిక కెరీర్ 1906 లో రేంజ్ ఇన్‌స్పెక్టర్ ఆఫ్ స్కూల్స్‌గా పదవీ విరమణతో ముగిసింది. పదవీ విరమణ అతని జీవితంలో మిగిలిన దశాబ్దం పాటు సామాజిక సంస్కరణల పనికి తన శక్తులన్నింటినీ అంకితం చేయడానికి అతన్ని విడిపించింది.

## సామాజిక, రాజకీయ నేపథ్యం

### ట్రావెన్‌కోర్‌లో బ్రాహ్మణ ఆధిపత్యం
ట్రావెన్‌కోర్‌లో పంతొమ్మిదవ శతాబ్దం ప్రారంభంలో పరిపాలన అంతటా బ్రాహ్మణ ఆధిపత్యం ఉండేది. ట్రావెన్‌కోర్ ఏకైక రెసిడెంట్ దివాన్ (1810-1814) అయిన కల్నల్ జాన్ మన్రో, తమిళ బ్రాహ్మణులు, తులు బ్రాహ్మణులను సీనియర్ ప్రభుత్వ పదవులకు, ముఖ్యంగా దివాన్ పదవికి నియమించే విధానాన్ని ప్రారంభించాడు. ట్రావెన్‌కోర్ చరిత్రలో "రావు కాలం"గా పిలువబడే ఈ కాలంలో, బ్రాహ్మణేతర వర్గాలను ప్రభావవంతమైన పదవుల నుండి క్రమపద్ధతిలో మినహాయించడం జరిగింది. ఈ నేపథ్యంతోటే పిళ్ళై విద్య, వ్యవస్థీకృత ఆందోళన ద్వారా నాయర్ల స్థితిగతులను మెరుగుపరచడానికి తన ప్రయత్నాలను ప్రారంభించాడు.

### నాయర్లలో సామాజిక రుగ్మతలు
పంతొమ్మిదవ శతాబ్దం చివరలో నాయర్ సమాజం అనేక సామాజిక వైకల్యాలతో బాధపడుతోంది. మరుమక్కతాయం (మాతృస్వామ్య) వారసత్వ వ్యవస్థ అంటే ఒక వ్యక్తి భార్య, పిల్లలకు అతని సంపద లేదా ఆస్తిపై చట్టపరమైన హక్కు లేదు. ఇది తల్లి వంశం ద్వారా అతని మేనల్లుళ్లకు సంక్రమిస్తుంది. ఆచరణలో, కారణవర్ (తారావాడ్‌కు చెందిన అతిపెద్ద మగ తల) అతని కుటుంబం ఉమ్మడి కుటుంబ ఆస్తి నిర్వహణ నుండి లాభాలను సొంతం చేసుకున్నారు, ఇది తరాల మధ్య ఆగ్రహాన్ని సృష్టించింది.

ఉపకులాల సంస్థ ఈ ఇబ్బందులను మరింత జటిలం చేసింది. సామాజిక ప్రత్యేకతను కొనసాగించడం, సామాజిక చలనశీలతను నిరోధించడం జరిగింది. వివిధ నాయర్ ఉపకులాలు, ఉప సమూహాల సభ్యుల మధ్య కులాంతర వివాహం లేదా సహపంక్తి భోజనాలు అనుమతించబడలేదు. తాళికెట్టు కళ్యాణం (యౌవనానికి పూర్వం వివాహ వేడుక), తిరందుకూలి (రుతుస్రావం సంబంధిత సామాజిక నిషిద్ధాలు), బాల్య వివాహాలు, బహుభార్యాత్వం, బహుభర్తృత్వం వంటి ఖరీదైన, అహేతుకమైన సామాజిక ఆచారాలను పాటించడం వల్ల ఈ వర్గాలు ఆర్థిక లేమితో బాధపడ్డాయి.

నాయర్ కమ్యూనిటీలోని కులీన వర్గాలు ఈ ఆచారాలు, పద్ధతుల నుండి లబ్ది పొందాయి, అయితే పేదలు, తక్కువ ప్రభావవంతమైన సభ్యులు తీవ్రంగా నష్టపోయారు. ఈ అసమానతే పిళ్ళై జీవితకాలం సామాజిక సంస్కరణల ప్రచారానికి ప్రేరేపించింది.

## సంస్థాగత పని

### మలయాళీ సోషల్ యూనియన్, మలయాళీ సభ
త్రివేండ్రంలోని మహారాజా కళాశాలలో విద్యార్థిగా ఉన్నప్పుడు, ఉన్నత విద్య కోసం నగరానికి వచ్చిన చాలా మంది యువ నాయర్ పురుషులకు వసతి స్థోమత లేదని, కొన్నిసార్లు రోజుల తరబడి భోజనం లేకుండా వెళుతున్నారని పిళ్ళై గమనించాడు. ఒక మద్దతు నిర్మాణం అత్యవసర అవసరాన్ని గుర్తిస్తూ, అతను 1877 లో కళాశాలలో **మలయాళీ సోషల్ యూనియన్**ను నిర్వహించాడు. యూనియన్ త్రివేండ్రం వెలుపల నుండి వచ్చే విద్యార్థులకు సమావేశ స్థలం, పరస్పర సహాయ కేంద్రంగా పనిచేసింది. ప్రొఫెసర్లు జాన్ రాస్, డాక్టర్ హార్వే, కళాశాల వరుస ప్రిన్సిపాల్స్, పిళ్ళై చొరవను ప్రోత్సహించి మద్దతు ఇచ్చారు.

1886 లో, మలయాళీ సోషల్ యూనియన్, అర్హులైన విద్యార్థులను ప్రోత్సహించడం, విద్యా సంస్థలను స్థాపించడం, సామాజిక సంక్షేమాన్ని ప్రోత్సహించడం వంటి విస్తృత లక్ష్యాలతో **మలయాళీ సభ**గా పునర్వ్యవస్థీకరించబడింది. సభకు మహారాజా ఆయిల్యం తిరునాళ్ (క్రీ.శ. 1860–1880) పోషణ లభించింది, ఇది సెంట్రల్, నార్త్ ట్రావెన్‌కోర్‌కు తన కార్యకలాపాలను వేగంగా విస్తరించింది. దాని శిఖరాగ్రాన, మలయాళీ సభ రాష్ట్రవ్యాప్తంగా 890 మంది సభ్యులు, 25 పాఠశాలలు, 14 బ్రాంచ్ అసోసియేషన్లతో ఒక శక్తివంతమైన సంస్థగా ఉండేది.

సభ *ద మలయాళీ* అనే వార్తాపత్రికను కూడా ప్రారంభించింది. దీనికి మలయాళీ సభ కార్యదర్శిగా కూడా పనిచేసిన ప్రముఖ మలయాళ నవలా రచయిత, ట్రావెన్‌కోర్ కోర్టు సభ్యుడైన సి.వి. రామన్ పిళ్ళై (1858-1922) సంపాదకత్వం వహించాడు.

పిళ్ళై నాయకత్వంలో, నాయర్ విద్యార్థులను సంస్కృత పాఠశాలలో చేర్చుకోవాలని డిమాండ్ చేస్తూ మలయాళీ సభ ఆందోళనలను నిర్వహించింది. అప్పటివరకు వారు శూద్రులు అనే కారణంతో ప్రవేశాన్ని నిరాకరించబడ్డారు.

### ట్రావెన్‌కోర్ నాయర్ సమాజం
పిళ్ళై సామాజిక క్రియాశీలతకు ప్రతీకారంగా ప్రభుత్వం నార్త్ ట్రావెన్‌కోర్‌కు బదిలీ చేసినప్పుడు, అతను 1903 లో **ట్రావెన్‌కోర్ నాయర్ సమాజం**ను స్థాపించాడు. అన్ని వర్గాల సభ్యులను చేర్చుకున్న మలయాళీ సభలా కాకుండా, సమాజం నాయర్లకు మాత్రమే ఉద్దేశించబడింది. దాని సభ్యులు నాయర్ సమాజ ప్రయోజనాల కోసం మాత్రమే అంకితభావంతో, ప్రభుత్వం నుండి ఎలాంటి ప్రయోజనాలు లేదా లాభదాయక పదవులను అంగీకరించలేదు. తక్కువ కాల వ్యవధిలో, రాష్ట్రవ్యాప్తంగా 12 యూనిట్లతో 380 మంది సభ్యులను సమాజం చేర్చుకుంది.

### కేరళీయ నాయర్ సమాజ్, నాయర్ సదస్సులు
నాయర్ సమాజ ప్రయోజనాలకు బలం చేకూర్చడానికి, జనవరి 1905 లో మలయాళీ సభ, ట్రావెన్‌కోర్ నాయర్ సమాజం మధ్య ఒక రాజీ కుదిరింది. ఆ రెండింటిని ఏకం చేసి **కేరళీయ నాయర్ సమాజ్**గా పేరు మార్చారు.

అక్టోబర్ 1905 లో, పిళ్ళై అధ్యక్షతన త్రివేండ్రంలో పూర్తిస్థాయి **నాయర్ సదస్సు** జరిగింది. నాయర్ సామాజిక సంస్థ చరిత్రలో ఇది ఒక మైలురాయి. రెండవ నాయర్ సదస్సు అక్టోబర్ 1907 లో సర్ ఎం. కృష్ణ నాయర్ అధ్యక్షతన జరిగింది, అతను తరువాత వైస్రాయ్ ఎగ్జిక్యూటివ్ కౌన్సిల్ సభ్యునిగా పనిచేశాడు.

## ప్రధాన సంస్కరణ ప్రచారాలు

### సంస్కృత విద్య ప్రవేశం
పిళ్ళై చేసిన తొలి ప్రచారాలలో ఒకటి, నాయర్ విద్యార్థులను సంస్కృత పాఠశాలల్లో చేర్చుకోవాలన్న ఆందోళన, కుల ప్రాతిపదికన వారికి ప్రవేశం నిరాకరించబడింది. మలయాళీ సభ ద్వారా, ఈ అడ్డంకి తొలగిపోయే వరకు అధికారులపై నిరంతర ఒత్తిడి తెచ్చాడు.

### పైవస్త్ర వివాదం
పంతొమ్మిదవ శతాబ్దం చివరలో, నాయర్ మహిళా సేవకులు ఆలయ ఆవరణలోకి, ముఖ్యంగా పద్మనాభస్వామి ఆలయంలో ఉత్సవాల సమయంలో తమ శరీర పైభాగాన్ని కప్పుకోకుండా నిషేధించబడ్డారు. ఆత్మాభిమానం ఉన్న నాయర్ మహిళలకు ఇది చాలా అవమానకరంగా అనిపించింది. పిళ్ళై వారి పక్షాన నిలబడి ఈ అభ్యాసానికి వ్యతిరేకంగా ఆందోళన చేపట్టాడు. అతని ప్రయత్నాలు పంతొమ్మిదవ శతాబ్దం ముగిసే సమయానికి ఫలించాయి. అయితే ఇది శానార్లు (నాడార్లు) చేసిన పైవస్త్ర తిరుగుబాటు కంటే ముందే జరిగింది.

### మాతృస్వామ్య వ్యవస్థ సంస్కరణ
పిళ్ళై అత్యంత నిరంతర, పరిణామాలతో కూడిన ప్రచారం మరుమక్కతాయం వ్యవస్థ, దానికి అనుబంధంగా ఉన్న సామాజిక దురాచారాలకు వ్యతిరేకంగా సాగింది. వారసత్వం, వివాహ చట్టాలలో చట్టపరమైన సంస్కరణలు చేయాలని కోరుతూ ట్రావెన్‌కోర్ ప్రభుత్వానికి ఆయన వినతిపత్రాలు సమర్పించారు. తాళికెట్టు కళ్యాణం, తిరందుకూలి, ఇతర అభ్యాసాల చుట్టూ ఉన్న సామాజిక ఆచారాలను ఛేదించడానికి ఆయన తన అనుచరులను సమీకరించారు. సంస్కరణలను వ్యతిరేకించిన వారిని నాయర్ పురోగతికి శత్రువులుగా బహిరంగంగా గుర్తించారు. వ్యక్తిగత రిస్క్‌తో ఆంక్షలు విధించే ఆచారాలను ఆయన స్వయంగా తెగతెంపులు చేసుకున్నారు.

పిళ్ళై, అతని సంస్థల నిరంతర ఆందోళనల కారణంగా, మాతృస్వామ్య వ్యవస్థను అధ్యయనం చేయడానికి ట్రావెన్‌కోర్ ప్రభుత్వం 1908 లో ముగ్గురు సభ్యుల **మరుమక్కతాయం కమిటీ**ని నియమించింది. ఈ కమిటీలో న్యాయమూర్తి ఎం. కృష్ణ పిళ్ళై, హైకోర్టు వకీళ్ళు కె. పి. పద్మనాభ మీనన్, కె. కృష్ణన్ పండల ఉన్నారు. దీనికి హైకోర్టు న్యాయమూర్తి ఎ. గోవింద పిళ్ళై అధ్యక్షత వహించగా, ఎక్సైజ్ కమీషనర్ ఎన్. రామన్ పిళ్ళై కార్యదర్శిగా పనిచేశారు. కమిటీ రాష్ట్రమంతటా పర్యటించి, 1,021 మంది సాక్షులను విచారించి, బహుభార్యాత్వం, బహుభర్తృత్వాన్ని రద్దు చేయాలని సిఫార్సు చేస్తూ సంవత్సరాంతానికి తన నివేదికను సమర్పించింది.

కమిటీ సిఫార్సులు **నాయర్ చట్టం 1912** కు దారితీశాయి, ఇది నాయర్లలో మాతృస్వామ్య వ్యవస్థను ఉద్దేశించి చేసిన మొదటి చట్టం. అయినప్పటికీ, చట్టం ప్రగతిశీల సంస్కర్తలను పూర్తిగా సంతృప్తిపరచలేదు: ఇది తారావాడ్ ఆస్తి వ్యక్తిగత విభజనకు వీలు కల్పించడంలో విఫలమైంది. ఒక వ్యక్తి స్వయంగా సంపాదించిన ఆస్తిలో సగం మాత్రమే అతని పిల్లలకు ఇచ్చింది, మిగిలిన సగం అతని మేనల్లుళ్లకు వెళుతుంది.

పిళ్ళై, అతని సంఘం పోరాటాన్ని తీవ్రతరం చేయడం కొనసాగించారు. ఈ నిరంతర ప్రచారం చివరకు మరింత సమగ్రమైన **నాయర్ చట్టం 1925** కు దారితీసింది, ఇది ఉమ్మడి కుటుంబ ఆస్తి వ్యక్తిగత విభజనకు వీలు కల్పించింది, మేనమామలు స్వయంగా సంపాదించిన ఆస్తిపై మేనల్లుళ్ల హక్కులను తొలగించింది. ఎళవ చట్టం 1925, వెల్లాల చట్టం 1926, కొచ్చిన్ నాయర్ నిబంధనలు 1919-1920, 1937-1938, మప్పీల చట్టం 1939 సహా సంబంధిత చట్టాలు అనుసరించబడ్డాయి. క్రమంగా కేరళ కమ్యూనిటీల అంతటా మాతృస్వామ్య వ్యవస్థను రద్దు చేశాయి.

### సహపంక్తి భోజనాల వివాదం
1909 లో, పిళ్ళై సహపంక్తి భోజనాల ప్రశ్నను తెరపైకి తెచ్చారు. తంపిలు (కులీన నటలతో కూడిన నాయర్ ఉపకులం) ఇతర నాయర్లతో కలిసి భోజనం చేయాలని డిమాండ్ చేశారు. రెండు గ్రూపులు ఒకే మూలాన్ని పంచుకున్నాయని వాదించారు. తంపిలు నిరాకరించినప్పుడు, పిళ్ళై, అతని మద్దతుదారులు నిరసనగా ప్యాలెస్ విందును బహిష్కరించారు. సమాజంలో అంటరానితనం ఆచరణపై గట్టిగా మందలించారు.

## మలయాళీ మెమోరియల్‌తో సంబంధం
పిళ్ళై సంస్థాగత పని సమకాలీనమైనది, ట్రావెన్‌కోర్‌లోని స్థానిక హక్కుల కోసం విస్తృత ఉద్యమానికి సంబంధించినది. పాశ్చాత్య విద్యావంతుడైన ట్రావెన్‌కోరియన్, *మద్రాస్ స్టాండర్డ్* సంపాదకుడు అయిన బారిస్టర్ జి.పి. పిళ్ళై, "ట్రావెన్‌కోరియన్‌ల కోసం ట్రావెన్‌కోర్" అనే నినాదంతో స్థానిక ట్రావెన్‌కోరియన్‌ల హక్కుల కోసం ప్రచారం చేశాడు. ఈ ప్రచారం **మలయాళీ మెమోరియల్**లో (ట్రావెన్‌కోర్ మెమోరియల్ అని కూడా పిలుస్తారు) ముగిసింది, మహారాజా శ్రీ మూలం తిరునాళ్ (క్రీ.శ. 1885-1924) కు సమర్పించబడింది, దాదాపు 10,037 మంది వ్యక్తులు దీనిపై సంతకం చేశారు.

ఐదు సంవత్సరాల తరువాత 1896 లో, ఎళవ అభ్యున్నతికి మార్గదర్శకుడైన డాక్టర్ పి. పల్పు (1863-1950) ప్రసిద్ధ **ఎళవ మెమోరియల్**ను మహారాజాకు సమర్పించాడు. ట్రావెన్‌కోర్‌లోని స్థానిక వర్గాలకు హక్కులు సాధించే ఉమ్మడి ప్రయత్నంలో పిళ్ళై, డాక్టర్ పల్పు, మరో ప్రముఖ ఎళవ నాయకుడు సి.వి. కుంజిరామన్‌తో సన్నిహిత సంబంధాలు కొనసాగించాడు. ఈ కాలంలో సంతకాల సేకరణ, మెమోరియల్‌ల సమర్పణలో పిళ్ళై కీలక పాత్ర పోషించాడు.

## మార్గదర్శకత్వం, వారసత్వం

### తర్వాతి నాయకులపై ప్రభావం
దశాబ్దాల పాటు పిళ్ళై చేసిన క్రియాశీలత, సంస్థాగత పనులు కొత్త తరం నాయర్ నాయకులకు మార్గదర్శకత్వం, స్ఫూర్తిని అందించాయి, వారిలో చాలామంది కేరళ రాజకీయ, సామాజిక చరిత్రలో నిర్ణయాత్మక పాత్రలు పోషించారు. అతని ప్రముఖ అనుచరులలో:

* **మన్నత్ పద్మనాభన్** (1878-1970), ఇతను 1914 అక్టోబర్ 31 న నాయర్ సర్వీస్ సొసైటీ (NSS) ని స్థాపించాడు. కేరళ చరిత్రలో అత్యంత ప్రభావవంతమైన సామాజిక సంస్కర్తలలో ఒకరిగా ఎదిగాడు.
* **చంగనాస్సేరి పరమేశ్వరన్ పిళ్ళై** (1877-1940), ఇతను NSS ప్రెసిడెంట్‌గా, తరువాత కేరళ హైకోర్టు న్యాయమూర్తిగా పనిచేశాడు.
* **స్వదేశాభిమాని రామకృష్ణ పిళ్ళై** (1877-1916), ధైర్యవంతుడైన పాత్రికేయుడు, అతను తన వార్తాపత్రిక *స్వదేశాభిమాని* ద్వారా దివాన్ పి. రాజగోపాలాచారి విధానాలను వ్యతిరేకించాడు. 1910 లో ఎగ్జిక్యూటివ్ ఆర్డర్ ద్వారా ట్రావెన్‌కోర్ నుండి బహిష్కరించబడ్డాడు, అతని ప్రెస్‌ను జప్తు చేశారు.

### నాయర్ సర్వీస్ సొసైటీ స్థాపన
సంస్థలను స్థాపించడం, మెమోరియల్స్ సమర్పించడం, శాసన సంస్కరణల కోసం ప్రచారం చేయడం, సామాజిక మార్పు అవసరం గురించి కమ్యూనిటీకి అవగాహన కల్పించడం వంటి పిళ్ళై అర్ధ శతాబ్దపు కృషి - అక్టోబర్ 31, 1914 న మన్నత్ పద్మనాభన్ చేత నాయర్ సర్వీస్ సొసైటీ స్థాపనకు ప్రత్యక్ష పునాది వేసింది. పిళ్ళై తన జీవితాంతం సాధించిన సంస్కరణల ఎజెండాను NSS ముందుకు తీసుకువెళ్లింది. కేరళలో ఒక ప్రధాన కమ్యూనిటీ సంస్థగా పనిచేస్తూనే ఉంది.

## మరణం
సి. కృష్ణ పిళ్ళై 8 జూలై 1916 న 65 ఏళ్ల వయసులో మరణించాడు. అతని మరణానంతరానికి, కేరళీయ నాయర్ సమాజ్, అతను నిర్మించడానికి సహాయపడిన ఇతర సంస్థలు బాగా స్థాపించబడ్డాయి. కేవలం రెండేళ్ల ముందు స్థాపించబడిన నాయర్ సర్వీస్ సొసైటీ - అప్పటికే అతని సంస్కరణవాద వారసత్వాన్ని ముందుకు తీసుకువెళ్ళే శక్తివంతమైన సంస్థగా ఎదగడం ప్రారంభించింది.

## గుర్తింపు
ఆధునిక కేరళ సామాజిక చరిత్రలో పిళ్ళై అత్యంత ముఖ్యమైన, అయినప్పటికీ తరచుగా విస్మరించబడిన వ్యక్తులలో ఒకరిగా పరిగణించబడతాడు. చరిత్రకారుడు టి.పి. శంకరన్‌కుట్టి నాయర్, ఆధునిక కేరళలోని నాయర్లు సి. కృష్ణ పిళ్ళైకి గణనీయమైన రుణపడి ఉన్నారని, అతని నిరంతర ప్రచారం లేకుంటే వారు ఈ రోజు అనుభవిస్తున్న సామాజిక స్వేచ్ఛను సాధించలేరని వాదించాడు. "గాఢనిద్ర"గా సమకాలీనులు అభివర్ణించిన దాని నుండి ట్రావెన్‌కోర్ నాయర్లను మేల్కొల్పిన వ్యక్తిగా అతని పాత్రను సమాజం గుర్తించినట్లు ఆయనకు ఉన్న *సముదాయోత్తేజకన్* అనే గౌరవ బిరుదు ప్రతిబింబిస్తుంది.

## ఇవి కూడా చూడండి
* కుంజాలి మరక్కార్
* మరుమక్కతాయం
* ట్రావెన్‌కోర్

## మూలాలు

## మరింత చదవడానికి
* 
* 
* 
* 
* *Mahacharitha Samgraha Sagaram* by Pallippattu Kunjukrishnan
* 

వర్గం:1851 జననాలు
వర్గం:1916 మరణాలు
వర్గం:కేరళ వ్యక్తులు