open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
బహుజన్ ముక్తి పార్టీ

**బహుజన్ ముక్తి పార్టీ** భారతదేశంలోని రాజకీయ పార్టీ. ఇది 2012, డిసెంబరు 6న ప్రారంభించబడింది. ప్రవేంద్ర ప్రతాప్ సింగ్ బహుజన్ ముక్తి పార్టీ జాతీయ అధ్యక్షుడిగా ఉన్నాడు.

## లోక్‌తాంత్రిక్ జనతాదళ్‌లో విలీన ప్రతిపాదన
లోక్‌తాంత్రిక్ జనతా దళ్‌తో (2012 డిసెంబరు 6న స్థాపించబడింది) విలీనం ప్రతిపాదించబడింది, కానీ రద్దు చేయబడింది. ఆల్ ఇండియా బ్యాక్‌వర్డ్ (ఎస్సీ, ఎస్టీ, ఓబిసి), మైనారిటీ కమ్యూనిటీస్ ఎంప్లాయీస్ ఫెడరేషన్ రాజకీయ విభాగంగా ఏర్పాటు చేయబడింది. బహుజన్ ముక్తి పార్టీ ప్రస్తుత అధ్యక్షుడు ప్రవేంద్ర ప్రతాప్ సింగ్.

## బీహార్ ఎన్నికలు 2020
2020 నాటికి, పార్టీ 2020 బీహార్ శాసనసభ ఎన్నికల కోసం సిద్ధమయింది, దీని కోసం మాజీ ఎంపీ పప్పు యాదవ్, భీమ్ ఆర్మీ చీఫ్ ఆజాద్ సమాజ్ పార్టీ, చంద్రశేఖర్ ఆజాద్ రావణ్‌తో కలిసి ప్రోగ్రెసివ్ డెమోక్రటిక్ అలయన్స్‌ను ఏర్పాటు చేయడానికి కూటమిని ఏర్పాటు చేసింది, అయితే ఏ సీటు కూడా పొందలేకపోయింది.

## ఉత్తరప్రదేశ్ ఎన్నికలు 2022
2022 ఉత్తర ప్రదేశ్ శాసనసభ ఎన్నికలలో చిన్న పార్టీగా పరిగణించబడుతుంది,  బహుజన్ ముక్తి పార్టీ మహోబా, ఔరయ్యతో సహా కొన్ని ప్రాంతాలలో తన అభ్యర్థులను నిలబెట్టింది.

## ఇవికూడా చూడండి
* భారతదేశంలోని రాజకీయ పార్టీల జాబితా

## మూలాలు

వర్గం:భారతదేశ రాజకీయ పార్టీలు
వర్గం:2012 స్థాపితాలు
స్పీకర్ (భారతదేశం)

**శాసనసభ స్పీకర్** అనే పదవి, భారతదేశంలోని రాష్ట్ర శాసన సభలకు సభా కార్యకలాపాలను నిర్వహించేందుకు అధ్యక్షత వహించే అధికారం, ఇతర అత్యున్నత అధికారాలు కలిగిన ఒక పదవి. రాష్ట్ర శాసనసభ్యులు సభకు సమర్పించిన బిల్లు స్థితిని నిర్ణయించే అధికారం స్పీకరుకు ఉంది. శాసన సభ్యులచే ఎన్నుకోబడిన ఈ పదవిని ఇద్దరు రాజకీయ నాయకులు "స్పీకర్" "డిప్యూటీ స్పీకర్" వంటి రెండు ఒకే విధమైన పాత్రలను కలిగి ఉన్నారు. రాజీనామా, అనారోగ్యం లేదా మరణం వంటి కొన్ని అనిశ్చితి కారణంగా సెషన్‌కు హాజరు కావడంలో స్పీకర్ విఫలమైతే, కొత్త స్పీకర్‌ను ఎన్నుకునే వరకు డిప్యూటీ స్పీకర్ ప్రిసైడింగ్ అధికారిగా వ్యవహరిస్తారు.

ఇది భారత రాజ్యాంగంలోని  ప్రకారం రూపొందించబడింది. భారత రాజ్యాంగం అన్ని రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలకు స్పీకర్ నియామకాన్ని అనుమతిస్తుంది. రాష్ట్ర ఎన్నికలు ప్రకటించిన తర్వాత ఎప్పుడైనా ఇద్దరు సభ్యులు ఎన్నుకోబడతారు.భారత రాజకీయ వ్యవస్థలో, స్పీకర్, డిప్యూటీ స్పీకర్ ఎన్నిక కోసం కాలపరిమితిని రాష్ట్ర శాసనసభ్యులు స్వతంత్రంగా నిర్ణయిస్తారు. స్పీకర్ పదవికి ఎన్నికల తేదీని రాష్ట్ర గవర్నర్ నిర్ణయిస్తారు. డిప్యూటీ స్పీకర్ ఎన్నికల తేదీని స్పీకర్ నిర్దేశిస్తారు.

## స్పీకరు పాత్ర
శాసనసభ సమావేశాల చర్చలకు అధ్యక్షత వహించడానికి స్పీకర్ బాధ్యత వహిస్తారు. శాసనసభ సమావేశాల సమయంలో సభ క్రమాన్ని, క్రమశిక్షణను నిర్వహిస్తారు. అతను "ఒక సభ్యుడిని మాట్లాడటానికి  ఎప్పుడు పిలవాలి, అతను ఎంతసేపు మాట్లాడటానికి అనుమతించాలి" అని నిర్ణయిస్తాడు. సభలో సభ్యులు లేవనెత్తిన ప్రశ్నలుకు సంబందిత మంత్రుల ద్వారా సమాధానాలు ఇప్పించే, త్రోసిపుచ్చే అధికారం కలిగి ఉంటారు. శాసనసభ లోని లేదా శాసనసభ సభ్యులకు సంబంధించిన విషయాలకు సంబంధించి, రాజ్యాంగం, నియమాలను వివరించే హక్కు స్పీకరుకు ఉంది. భారత రాజ్యాంగం మంజూరు చేసిన క్రమశిక్షణా అధికారాలను పాటించడం ద్వారా సభలో క్రమశిక్షణ క్రమాన్ని నిర్వహించడం స్పీకర్ ప్రధాన బాధ్యత.

## ఇవి కూడా చూడండి

* ప్రస్తుత భారత శాసనసభ స్పీకర్‌లు ఛైర్‌పర్సన్‌ల జాబితా

## మూలాలు


## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:భారతదేశ రాష్ట్ర శాసనసభలు
వర్గం:భారతదేశం లోని దిగువ సభలు
వర్గం:భారత రాష్ట్రాల దిగువసభల స్పీకర్లు
బీహార్ శాసనమండలి చైర్మన్ల జాబితా

**బీహార్ శాసనమండలి ఛైర్మన్**  బీహార్ లెజిస్లేటివ్ కౌన్సిల్ ప్రిసైడింగ్ అధికారి.ఇది బీహార్ రాష్ట్రానికి ప్రధాన చట్టాలు రూపొందించే సంస్థ. ఛైర్మన్‌లు కౌన్సిల్‌లో సభ్యుడిగా వారి పదవీకాలం వరకు లేదా పదవికి రాజీనామా చేసే వరకు పదవిలో ఉంటారు. మండలి ఛైర్మన్‌ను ప్రభావవంతమైన అత్యధిక సభ్యులు ఆమోదించిన తీర్మానం ద్వారా ఛైర్మన్ పదవి నుండి తొలగించవచ్చు. చైర్మన్ గైర్హాజరైతే శాసన మండలి సమాేవేశాలకు డిప్యూటీ చైర్మన్ అధ్యక్షతన వహిస్తాడు.

## జాబితా

*   యాక్టింగ్ ఛైర్మన్‌లను సూచిస్తుంది

## ప్రస్తావనలు

వర్గం:భారతదేశ శాసనసభ స్పీకర్ల జాబితాలు
వర్గం:బీహార్ శాసన మండలి
ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనమండలి చైర్మన్ల జాబితా

**ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనమండలి** ఛైర్‌పర్సన్ ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభ ఎగువ సభకు అధ్యక్షత వహిస్తారు. చైర్‌పర్సన్ చర్చలు, సభ కార్యకలాపాలను నియంత్రిస్తారు.

ఈ కార్యాలయం 1958 నుండి 1985 మే 31 వరకు ఉనికిలో ఉంది. ఆ తరువాతి 2007 ఏప్రిల్ 1 నుండి తిరిగి ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనమండలి పునర్నిర్మించబడినప్పుడు ఉనికిలోకి వచ్చింది.1958 జూలై నుండి 2021 మే 31 వరకు 10 మంది శాసనమండలి చైర్‌పర్సన్‌లుగా పనిచేసారు.

విఠపు బాలసుబ్రహ్మణ్యం (ప్రొటెం స్పీకర్‌) - 2021 జూన్ 18 నుండి 2021 నవంబరు 19 వరకు 

## ప్రస్తుత చైర్‌పర్సన్‌
కొయ్యే మోషేను రాజు ప్రస్తుత శాసనమండలి చైర్‌పర్సన్‌గా 2021 నవంబరు 19 నుండి పదవిలో ఉన్నారు.

## చైర్‌పర్సన్‌ల జాబితా

## ఉపాధ్యక్షులు

## మూలాలు

వర్గం:భారతదేశ శాసనసభ స్పీకర్ల జాబితాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనమండలి అధ్యక్షులు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనమండలి
ఇందు గోస్వామి

**ఇందు గోస్వామి** భారతదేశానికి చెందిన రాజకీయ నాయకురాలు. ఆమె 2020లో హిమాచల్ ప్రదేశ్ నుండి రాజ్యసభ సభ్యురాలిగా ఎన్నికైంది.

## రాజకీయ జీవితం
ఇందు గోస్వామి భారతీయ జనతా పార్టీ ద్వారా రాజకీయాల్లోకి వచ్చి 1987-90 వరకు అఖిల భారతీయ జనతా పార్టీ కార్యకర్తగా, 1992లో బీజేపీ మహిళా మోర్చా ప్రధాన కార్యదర్శిగా పని చేసింది. ఆమె 1994 నుండి 1996 వరకు భారతీయ జనతా యువ మోర్చా రాష్ట్ర కార్యదర్శిగా, బీజేపీ యువమోర్చా ఉపాధ్యక్షురాలిగా, 2000 నుండి 2003 వరకు రాష్ట్ర సాంఘిక సంక్షేమ బోర్డు చైర్‌పర్సన్‌గా, 2013లో రాష్ట్ర కార్యదర్శిగా వివిధ హోదాల్లో పని చేసింది. ఇందు గోస్వామి 2017లో జరిగిన శాసనసభ ఎన్నికలలో పాలంపూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి బీజేపీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి కాంగ్రెస్ అభ్యర్థి ఆశిష్ బుటైల్ చేతిలో ఓడిపోయింది. ఆమె 2013 నుండి 2016 వరకు రాష్ట్ర మహిళా కమిషన్‌కు చైర్‌పర్సన్‌గా పని చేసింది.

ఇందు గోస్వామి 2020లో హిమాచల్ ప్రదేశ్ నుండి రాజ్యసభ సభ్యురాలిగా ఎన్నికైంది.

## మూలాలు

వర్గం:భారతీయ జనతా పార్టీ రాజకీయ నాయకులు
చారులత (కన్నడ నటి)

**చారులత** ఒక భారతీయ నటి. ఆమె ప్రధానంగా తమిళం, తెలుగు, మలయాళ చిత్రాలతో పాటు కన్నడ చిత్రాలలో నటించింది.

## కెరీర్
పంజాబ్‌లో పుట్టి, కేరళలో చారులత పెరిగింది. మోడల్‌గా కెరీర్ ప్రారంభించిన ఆమె చిన్నతనంలోనే ప్రకటనలలో నటించింది. వి. మనోహర్ దర్శకత్వం వహించిన కన్నడ చిత్రం ఓ మల్లిగే (1997)లో ఆమె మొదట కథానాయికగా నటించింది, దీనికి స్క్రీన్ పేరు చారులత.

## ఫిల్మోగ్రఫీ

## మూలాలు
వర్గం:భారతీయ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:కన్నడ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:మలయాళ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:తమిళ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు
ఈస్టన్ మెక్మోరిస్

**ఈస్టన్ డడ్లీ యాష్లే సెయింట్ జాన్ మెక్మోరిస్**  (ఏప్రిల్ 4, 1935 - ఫిబ్రవరి 1, 2022) 1958 నుంచి 1966 వరకు 13 టెస్టులు ఆడిన వెస్టిండీస్ క్రికెటర్. అతను కింగ్ స్టన్ కళాశాలలో చదివాడు.

ఓపెనింగ్ బ్యాట్స్ మన్ అయిన మెక్ మోరిస్ 1961-62 సిరీస్ లో తన సొంత మైదానం సబీనా పార్క్ లో భారత్ పై టెస్ట్ సెంచరీ సాధించి, రోహన్ కన్హాయ్ తో కలిసి రెండో వికెట్ కు 255 పరుగులు జోడించాడు. ఈ సిరీస్ అతని అత్యంత ఉత్పాదకమైనది: అతను ఆడిన నాలుగు మ్యాచ్ లలో అతను 58.16 సగటుతో 349 పరుగులు చేశాడు, అత్యల్ప స్కోరు 37. అతను 1963, 1966 లో వెస్టిండీస్ జట్టుతో ఇంగ్లాండ్ లో పర్యటించాడు, కాని నెమ్మదిగా, పచ్చని పిచ్ లపై తక్కువ విజయం సాధించాడు. 1963లో మిడిల్సెక్స్తో జరిగిన మ్యాచ్లో 190 పరుగులతో నాటౌట్గా నిలిచాడు.   

1966-67లో గయానాపై 218 పరుగుల అత్యధిక స్కోరుతో ఐదు దేశవాళీ సీజన్లలో 60కి పైగా సగటుతో జమైకా తరఫున భారీ స్కోరర్గా నిలిచాడు. అతను 1967-68 నుండి 1971-72 సీజన్ తరువాత పదవీ విరమణ చేసే వరకు జమైకాకు కెప్టెన్గా ఉన్నాడు, 1970 లో ఇంగ్లాండ్  చిన్న పర్యటనతో సహా.

జమైకా 1972లో మెక్ మోరిస్ కు ఆర్డర్ ఆఫ్ డిస్టింక్షన్ ను ప్రదానం చేసింది. 2022 ఫిబ్రవరి 1 న తన 86వ యేట మరణించాడు. 

## మూలాలు
వర్గం:2022 మరణాలు
వర్గం:1935 జననాలు

## బాహ్య లింకులు

* 
* ఈస్టన్ మెక్మోరిస్ వద్దక్రికెట్ ఆర్కైవ్  (సబ్స్క్రిప్షన్ అవసరం
ముంగమూరు శ్రీధర్ కృష్ణారెడ్డి

**ముంగమూరు శ్రీధర్ కృష్ణారెడ్డి** ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన 2009లో నెల్లూరు పట్టణ శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యాడు.
## రాజకీయ జీవితం
ముంగమూరు శ్రీధర్ కృష్ణారెడ్డి తెలుగుదేశం పార్టీ ద్వారా రాజకీయాల్లోకి వచ్చి నెల్లూరు మున్సిపల్ కార్పొరేషన్‌ లో రెండుసార్లు కౌన్సిలర్‌గా పని చేసి ఆ తరువాత నెల్లూరు జిల్లా తెలుగు యువత అధ్యక్షుడిగా, నెల్లూరు నగర తెలుగుదేశం పార్టీ అధ్యక్షుడిగా, నెల్లూరు తెలుగుదేశం పార్టీ అధ్యక్షుడిగా వివిధ హోదాల్లో పని చేశాడు. ఆయన ఆ తరువాత 2009లో ప్రజారాజ్యం పార్టీలో చేరి నెల్లూరు సిటీ నియోజకవర్గం నుండి పీఆర్‌పీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి కాంగ్రెస్ అభ్యర్థి అనిల్ కుమార్ యాదవ్‌పై 90 ఓట్ల స్వల్ప మెజారిటీతో గెలిచి తొలిసారి ఎమ్మెల్యేగా అసెంబ్లీకి ఎన్నికయ్యాడు. 

ముంగమూరు శ్రీధర్ కృష్ణారెడ్డి  2014 ఎన్నికలకు ముందు తెలుగు దేశం పార్టీలో చేరి ఆ పార్టీ తరఫున పోటీ చేసి వైసీపీ అభ్యర్థి అనిల్ కుమార్ యాదవ్‌ చేతిలో ఓడిపోయాడు.
## మరణం
శ్రీధర్ కృష్ణారెడ్డి  క్యాన్సర్‌తో బాధపడుతూ నెల్లూరులోని తన నివాసంలో 2022 జనవరి 31న మరణించాడు.
## మూలాలు

వర్గం:2022 మరణాలు
వర్గం:తెలుగుదేశం పార్టీ రాజకీయ నాయకులు
భూటియా-లెప్చా

**భూటా-లెప్చా** అనేది, భారతదేశం లోని సిక్కింలోని భూటియా, లెప్చా కమ్యూనిటీల ప్రజలతో కూడిన జాతి సమూహం. ఈ రెండు సమూహాలు భారత ప్రభుత్వంచే షెడ్యూల్డ్ తెగలుగా జాబితా చేయబడ్డాయి. 2002లో డీలిమిటేషన్ కమిషన్ సిఫార్సుల అమలు తర్వాత, సిక్కిం శాసనసభ లోని 32 సీట్లులో 12 సీట్లు ఈ వర్గానికి రిజర్వ్ చేయబడ్డాయి. 

## సిక్కింలో రిజర్వేషన్
భూటియా-లెప్చా (BL) ప్రజలకు రిజర్వేషన్లు 1953 సిక్కిం సాధారణ ఎన్నికలతో సిక్కిం స్టేట్ కౌన్సిల్‌లో రిజర్వ్ చేయబడిన ఆరు (18లో) స్థానాలతో ప్రారంభమయ్యాయి. ఇది 1970 సిక్కిమీస్ సాధారణ ఎన్నికల నాటికి ఏడు (24లో) స్థానాలకు మార్చబడింది. 1974 లో సార్వత్రిక ఓటు హక్కుపై ఆధారపడిన మొదటిఎన్నికలలో రిజర్వేషన్లు 15 (32లో) స్థానాలకు పెంచబడ్డాయి. 2006 నాటికి సిక్కిం శాసనసభలో 12 సీట్లు (32లో) BL కోసం రిజర్వ్ చేయబడ్డాయి. 

## సిక్కిం భూటియా లెప్చా అపెక్స్ కమిటీ
సిక్కిం భూటియా లెప్చా అపెక్స్ కమిటీ (SIBLAC) అనేది సిక్కిమీస్, భూటియా-లెప్చా (BL), సిక్కిమీస్ మూలానికి చెందిన నేపాలీల జాతి సమూహాల రాజకీయ హక్కుల కోసం పోరాడుతున్న సమూహం. సిక్కిం శాసనసభలో బిఎల్‌లకు రిజర్వేషన్‌తో పాటు, వారు స్థానిక సంస్థల (పంచాయత్) ఎన్నికలలో కూడా రిజర్వేషన్ కోసం కావాలని  వాదించారు.

## న్యాయ పోరాటాలు
1993లో, రైజింగ్ సన్ పార్టీకి చెందిన రామ్ చంద్ర పౌడ్యాల్  ద్వారా సిక్కింలోని BL నియోజకవర్గాలకు,సంఘ నియోజకవర్గాలకు రిజర్వేషన్‌ను సవాలుచేస్తూ భారతదేశ సుప్రీంకోర్టులో ఒక కేసు దాఖలు చేయబడింది. రాజ్యాంగంలోని 14, 170(2) లేదా 332 ఆర్టికల్‌లను రిజర్వేషన్లు (లేదా వాటి పరిమాణం) ఉల్లంఘించడం లేదని తీర్పునిస్తూ, సుప్రీంకోర్టులోని ఐదుగురు న్యాయమూర్తుల బెంచ్ ఈ పిటిషన్‌ను కొట్టివేసింది. 

2015లో, సిక్కింలో జరగనున్న పురపాలకసంఘ ఎన్నికలలో భూటి-లెప్చాకు కేటాయించినలాగేనే లింబూ-తమాంగ్ (LT) లకు రిజర్వేషన్‌ను కేటాయించాలని వాదిస్తూ మిస్టర్ ఫిగు షెరింగ్ భూటియా ద్వారా సిక్కిం హైకోర్టుకు ఒక పిటిషన్ దాఖలయింది. న్యాయమూర్తి మీనాక్షి మదన్ రాయ్, ఎన్నికల నియోజకవర్గాల్లో రిజర్వేషన్లు ఏ న్యాయస్థానం పరిశీలనకు లోబడి ఉండవనే దృష్టాంతాన్ని సమర్థిస్తూ పిటిషన్‌ను తోసిపుచ్చారు. 

## ఇది కూడ చూడు

* సిక్కిం స్థానిక ప్రజలు
* సిక్కిం శాసనసభ నియోజకవర్గాల జాబితా
* షెడ్యూల్డ్ తెగలు
* భారతదేశంలో రిజర్వు చేయబడిన రాజకీయ స్థానాలు

## మూలాలు

వర్గం:సిక్కిం
వర్గం:భారతదేశం లోని షెడ్యూల్డ్ తెగలు
వర్గం:రిజర్వేషన్లు
వర్గం:భారతదేశంలో రిజర్వేషన్లు
వర్గం:బౌద్ధ మతము
రాజ్యసభ సెక్రటరీ జనరల్

**రాజ్యసభ సెక్రటరీ జనరల్,** రాజ్యసభ సెక్రటేరియట్ పరిపాలనా అధిపతి.సెక్రటరీ జనరల్‌ను రాజ్యసభ ఛైర్మన్ (భారత ఉపరాష్ట్రపతి) నియమిస్తారు. ప్రాధాన్యత క్రమంలో, సెక్రటరీ జనరల్ పదవి కేబినెట్ సెక్రటరీ స్థాయికి చెందింది, అతను భారత ప్రభుత్వంలో అత్యంత సీనియర్ బ్యూరోక్రాట్.

## పాత్ర
రాజ్యసభ సెక్రటేరియట్ ప్రధాన పరిపాలనాధికారిగా, సెక్రటరీ జనరల్ రాజ్యసభ ఛైర్మన్‌కు ఇవ్వబడిన అధికారాన్ని ఉపయోగిస్తాడు. ఇందులో వివిధ వర్గాల పోస్టుల బలం, నియామక విధానం, అర్హతల నిర్ధారణ ఉంటుంది. సెక్రటరీ జనరల్ ఆర్థిక అధికారాలను వినియోగించుకుంటాడు. రాజ్యసభకు సంబంధించిన బడ్జెట్ ప్రతిపాదనలను చేపడతాడు. సెక్రటరీ జనరల్‌కు సెక్రటరీ, జాయింట్ సెక్రటరీలు, డైరెక్టర్‌ల వంటి అధికారుల శ్రేణి సహాయం చేస్తుంది. వారు సబార్డినేట్ అధికారుల సహాయంతో సెక్రటేరియట్ మొత్తం విధులను నిర్వహిస్తారు.

పార్లమెంటు సమావేశాలకు హాజరు కావడానికి ప్రతి రాజ్యసభ సభ్యుడిని పిలిపించడం సెక్రటరీ జనరల్ బాధ్యత. రాష్ట్రపతి పార్లమెంటును ఉద్దేశించి ప్రసంగించడానికి వచ్చినప్పుడు, ప్రధానమంత్రి, ఉపరాష్ట్రపతి, లోక్‌సభ స్పీకర్, పార్లమెంటరీ వ్యవహారాల మంత్రితో పాటు సెక్రటరీ జనరల్, రాష్ట్రపతిని పార్లమెంట్ హౌస్ గేటు వద్ద స్వాగతించి, రాష్ట్రపతిని పార్లమెంట్ సెంట్రల్ హాల్‌కు తీసుకువెళతారు.

సెక్రటరీ జనరల్ రాజ్యసభలో ప్రతి రోజు సెషన్‌కు సంబంధించిన కార్యకలాపాల జాబితాను సిద్ధం చేస్తారు.సెక్రటరీ జనరల్ రాజ్యసభ నుండి లోక్‌సభకు పంపాల్సిన సందేశాలపై సంతకం చేస్తారు.లోక్‌సభ నుండి అందిన సభ సందేశాలకు నివేదికలు పంపుతాడు. రాష్ట్రపతి, ఉపరాష్ట్రపతి ఎన్నికల కోసం, రాజ్యసభ లేదా లోక్‌సభ సెక్రటరీ జనరల్‌తో పాటు రిటర్నింగ్ అధికారిగా ఒకరు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది అసిస్టెంట్ రిటర్నింగ్ అధికారులను నియమించే అధికారం కలిగిఉంటారు.

## రాజ్యసభ జనరల్ సెక్రటరీల జాబితా

## ఇది కూడ చూడు

* భారత పార్లమెంటు
* రాజ్యసభ
* రాజ్యసభ సెక్రటేరియట్
* రాజ్యసభ ఛైర్మన్
* రాజ్యసభ డిప్యూటీ చైర్మన్
* రాజ్యసభలో సభా నాయకుడు
* రాజ్యసభలో ప్రతిపక్ష నాయకుడు
* లోక్‌సభ సెక్రటరీ జనరల్

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:రాజ్యసభ
వర్గం:భారత ప్రభుత్వ అధికారులు
నెల్లూరు శాసనసభ నియోజకవర్గం

**నెల్లూరు శాసనసభ నియోజకవర్గం** 1972 నుండి 2009 వరకు ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని నియోజకవర్గంగా ఉండేది. 2009లో జరిగిన నియోజకవర్గాల పునర్విభజనలో నెల్లూరు శాసనసభ సెగ్మెంట్‌ రదై నూతనంగా నెల్లూరు పట్టణ, నెల్లూరు గ్రామీణ నియోజకవర్గాలుగా నూతనంగా ఏర్పాటయ్యాయి.

## ఎన్నికైన శాసనసభ్యులు

; ఇంతవరకు ఈ నియోజకవర్గం నుంచి గెలుపొందిన శాసనసభ్యులు
;

## ఎన్నికల ఫలితాలు

### 2004

### మూలాలు

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభ నియోజకవర్గాలు
హిమాచల్ ప్రదేశ్ నుండి ఎన్నికైన రాజ్యసభ సభ్యుల జాబితా

హిమాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్రం నుండి ప్రస్తుత & గత రాజ్యసభ సభ్యుల జాబితా. రాష్ట్రం 6 సంవత్సరాల కాలానికి 3 సభ్యులను ఎన్నుకుంటుంది. 1952 సంవత్సరం నుండి రాష్ట్ర శాసనసభ్యులచే పరోక్షంగా ఎన్నుకోబడుతుంది.

## రాజ్యసభ సభ్యులందరి కాలక్రమ జాబితా
నియామక చివరి తేదీ నాటికి కాలక్రమ జాబితా

   ప్రస్తుత సభ్యులను సూచిస్తుంది

## మూలాలు

వర్గం:హిమాచల్ ప్రదేశ్ నుండి ఎన్నికైన రాజ్యసభ సభ్యులు
వర్గం:హిమాచల్ ప్రదేశ్‌కు సంబంధించిన జాబితాలు
వర్గం:రాజ్యసభ సభ్యుల జాబితాలు
వర్గం:రాజ్యసభ సభ్యులు
వర్గం:తరచూ నవీకరించవలసిన వ్యాసాలు
తాళ్లపాక రమేష్‌రెడ్డి

**తాళ్లపాక రమేష్‌ రెడ్డి** ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన 1994లో నెల్లూరు శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యాడు.
## రాజకీయ జీవితం
1982లో తెలుగుదేశం పార్టీ ఆవిర్భావం నుండి పార్టీలో వివిధ హోదాల్లో పని చేశాడు. ఆయన 1985, 1989లో జరిగిన శాసనసభ ఎన్నికలలో నెల్లూరు నుండి పోటీ చేసి ఓడిపోయి 1994లో జరిగిన శాసనసభ ఎన్నికలలో టీడీపీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి కాంగ్రెస్ అభ్యర్థి పి. వీ. ప్రసన్న కుమార్ రెడ్డిపై 9982 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలిచి తొలిసారి ఎమ్మెల్యేగా అసెంబ్లీకి ఎన్నికై ఎన్టీఆర్ మంత్రివర్గంలో మంత్రిగా పని చేశాడు.

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగుదేశం పార్టీ రాజకీయ నాయకులు
హరిశంకర్ బ్రహ్మ

**హరిశంకర్ బ్రహ్మ** (జననం 1950 ఏప్రిల్ 19  ) భారతదేశ 19వ ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్‌గా పనిచేశాడు. ఆయన 1975 బ్యాచ్ ఆంధ్రప్రదేశ్ కేడర్‌కు చెందిన విశ్రాంత ఐఏఎస్ అధికారి. 

2010 ఏప్రిల్‌ లో కేంద్ర విద్యుత్ మంత్రిత్వ సెక్రటరీగా పదవీ విరమణ చేసిన బ్రహ్మ,  2015 ఏప్రిల్ 19 వరకు పదవిలో ఉన్నాడు. JM లింగ్డో తర్వాత ఈశాన్య ప్రాంతం నుండి ఎన్నికల కమిషనర్ అయిన రెండవ వ్యక్తి అతను. 

## ప్రారంభ జీవితం, విద్య
1950 ఏప్రిల్ 19 న అస్సాంలోని కోక్రఝార్ జిల్లాలోని గోస్సైగావ్‌లో బోడో కుటుంబంలో జన్మించిన అతను గౌహతి విశ్వవిద్యాలయం నుండి పొలిటికల్ సైన్స్‌లో పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేషన్ చేసాడు. షిల్లాంగ్‌లోని సెయింట్ ఎడ్మండ్ కళాశాల నుండి పట్టభద్రుడయ్యాడు. గౌహతిలోని డాన్ బాస్కో స్కూల్ లో పాఠశాల విద్యను అభ్యసించాడు. అతను ఆంధ్ర ప్రదేశ్ కేడర్ కి చెందిన 1975 ఇండియన్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ సర్వీస్ అధికారి.

## కెరీర్
హరిశంకర్ బ్రహ్మ ఈ పదవిని చేపట్టడానికి ముందు భారత ప్రభుత్వం, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల్లో వివిధ సీనియర్ స్థాయి పదవులను నిర్వహించారు. విద్యుత్ మంత్రిత్వ శాఖ నుండి కార్యదర్శిగా పదవీ విరమణ చేసే ముందు బ్రహ్మ, జాయింట్ సెక్రటరీ (బోర్డర్ మేనేజ్‌మెంట్) వంటి పదవులను నాలుగు సంవత్సరాలకు పైగా నిర్వహించాడు. ఇండో-పాక్ - ఇండో-బంగ్లాదేశ్ సరిహద్దులో దాదాపు అన్ని సరిహద్దు ఫెన్సింగ్, ఇతర సరిహద్దు మౌలిక సదుపాయాల పనులను పూర్తి చేశాడు. అతను నేషనల్ డిజాస్టర్ మేనేజ్‌మెంట్ అథారిటీ (హోం వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ )లో ప్రత్యేక కార్యదర్శిగా, అదనపు కార్యదర్శిగా కూడా పనిచేశాడు. అతను ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర విద్యుత్ బోర్డు మెంబర్-సెక్రటరీగా పనిచేశాడు

* 4 సంవత్సరాలు జిల్లా కలెక్టర్ & మేజిస్ట్రేట్ ;
* కమిషనర్, హైదరాబాద్ మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ 3 న్నర సంవత్సరాలు;
* కమీషనర్ (రవాణా) & ఎక్స్-అఫిషియో సెక్రటరీ (రవాణా, రోడ్డు & భవనం), ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం 2న్నర సంవత్సరాలు;
* కమిషనర్ & ఎక్స్-అఫీషియో సెక్రటరీ (ఆహారం, పౌర సరఫరాలు & వినియోగదారుల వ్యవహారాలు) 5 సంవత్సరాలు; 
* ప్రిన్సిపల్ సెక్రటరీ (పర్యావరణ, అటవీ, సైన్స్ & టెక్నాలజీ), ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం. 

2010 ఆగస్టులో ఎన్నికల కమిషనర్‌గా నియమితుడయ్యాడు. అతను రెండు లోక్‌సభ ఎన్నికలను (2014), ప్రతి రాష్ట్రంలో కనీసం ఒక రాష్ట్ర శాసనసభ ఎన్నికలనూ పర్యవేక్షించాడు.

## 2012 అస్సాం హింసపై అభిప్రాయాలు
2012 జూలై 28 న ది ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్‌లో ఒక వ్యాసంలో, 2012 అస్సాం హింసకు బంగ్లాదేశ్ నుండి వచ్చిన అక్రమ వలసలే కారణమని ఆరోపించాడు. ఎన్నికల సంఘం కూడా ఈ సమస్యను ఎదుర్కొంటోందని ఆయన పేర్కొంటూ " భారత ఎన్నికల సంఘం కూడా ఈ సమస్య నుండి తప్పించుకోలేదు. అసోం ఎన్నికల జాబితాను సిద్ధం చేసేటపుడు, సుమారు 1.5 లక్షల మంది డి-ఓటర్ల (సందేహాస్పద ఓటర్లు) సమస్యను పరిష్కరించాల్సి వచ్చింది. ఈ సమస్య కోర్టుల పరిధిలో ఉంది. అది కూడా దేశానికి చాలా తీవ్రమైన భద్రతా ముప్పును కలిగిస్తుంది. కోర్టులు,. ట్రిబ్యునళ్లలో ఉన్న కేసులను ఒక కాలవ్యవధిలో పరిష్కరించాలి. అక్రమ వలసదారులుగా గుర్తించిన వ్యక్తులను పంపించెయ్యాలి. అక్రమ వలస అసమస్యను పరిష్కరించకపోతే, ఈ సమస్య పదేపదే వస్తూంటుంది, వివిధ ప్రాంతాల్లో వస్తూంటుంది" అని చెప్పాడు.

## మూలాలు

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1950 జననాలు
వర్గం:భారత ప్రధాన ఎన్నికల కమీషనర్లు
సయ్యద్ నసీమ్ అహ్మద్ జైదీ

**సయ్యద్ నసీమ్ అహ్మద్ జైదీ** 20వ భారత ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనరుగా పనిచేశాడు. అతను ఉత్తరప్రదేశ్ కేడర్‌కు చెందిన 1976 బ్యాచ్‌ విశ్రాంత ఐఎఎస్ అధికారి.

## చదువు
జైదీ హార్వర్డ్ యూనివర్సిటీలోని కెన్నెడీ స్కూల్ ఆఫ్ గవర్నమెంట్ నుండి పబ్లిక్ అడ్మినిస్ట్రేషన్‌లో మాస్టర్స్ డిగ్రీ పొందాడు. హార్వర్డ్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఫర్ ఇంటర్నేషనల్ డెవలప్‌మెంట్‌లో పబ్లిక్ పాలసీకి మేసన్ ఫెలోగా ఉన్నాడు.

## కెరీర్
డాక్టర్ జైదీ 2005 నవంబరు నుండి 2008 అక్టోబరు వరకు కౌన్సిల్ ఆఫ్ ICAO లో భారతదేశ శాశ్వత ప్రతినిధిగా పనిచేశాడు. సివిల్ ఏవియేషన్ డైరెక్టర్ జనరల్‌గా పనిచేశాడు. అతను 2012 జూలై 31 న పౌర విమానయాన మంత్రిత్వ శాఖలో భారత ప్రభుత్వ కార్యదర్శిగా పదవీ విరమణ చేశాడు. ఆయన హయాంలో జరిగిన మొదటి ఎన్నికలు 2015 బీహార్ శాసనసభ ఎన్నికలు. 

## మూలాలు

వర్గం:1952 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:భారత ప్రధాన ఎన్నికల కమీషనర్లు
అచల్ కుమార్ జ్యోతి

**అచల్ కుమార్ జ్యోతి** (జననం 1953 జనవరి 23) 2017 జూలై 6 నుండి 2018 జనవరి 23 వరకు భారతదేశానికి 21వ ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్‌గా పనిచేసాడు. అతను గుజరాత్ కేడర్‌కు చెందిన 1975 బ్యాచ్ విశ్రాంత IAS అధికారి .

## చదువు
అచల్ కుమార్ జ్యోతి కెమిస్ట్రీలో గ్రాడ్యుయేట్ ( BSc ), పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ ( MSc ) డిగ్రీలు పొందాడు.

## కెరీర్
భారత ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్‌గా పని చేయడంతో పాటు, అచల్ కుమార్ జ్యోతి, ఆ నియామకానికి ముందు భారత ఎన్నికల కమిషన్‌లో ఎన్నికల కమిషనర్‌లలో ఒకరిగా పనిచేశాడి.    

అతను గుజరాత్ ప్రధాన కార్యదర్శి, అదనపు ప్రధాన కార్యదర్శి (జనరల్ అడ్మినిస్ట్రేషన్), ప్రిన్సిపల్ సెక్రటరీ (ఫైనాన్స్), సర్దార్ సరోవర్ మేనేజింగ్ డైరెక్టర్ నర్మదా నిగమ్, సెక్రటరీ (పరిశ్రమలు), సెక్రటరీ (రెవెన్యూ), కార్యదర్శి (నీటి సరఫరా) వంటి కీలక పదవుల్లో కూడా పనిచేశాడు. గుజరాత్ ప్రభుత్వంలోని ఖేడా, పంచమహల్స్, సురేంద్రనగర్ జిల్లాల జిల్లా మేజిస్ట్రేట్, కలెక్టర్‌గాను, కేంద్ర ప్రభుత్వంలో కాండ్లా పోర్ట్ ట్రస్ట్ ఛైర్మన్‌గానూ పనిచేసాడు. 

అతను ఎన్నికల కమీషనర్‌గా 16 రాష్ట్రాల శాసనసభ ఎన్నికలను నిర్వహించాడు. వాటిలో ఐదు ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్‌గా ఉండగా నిర్వహించాడు. రాష్ట్రపతి, ఉపరాష్ట్రపతి ఎన్నికలను కూడా నిర్వహించాడు. 

2017 నవంబరు-డిసెంబరు లో హిమాచల్ ప్రదేశ్, గుజరాత్ శాసనసభలకు జరిగిన ఎన్నికల సమయంలో జ్యోతి, గుజరాత్ ఎన్నికల తేదీలను ప్రకటించడంలో ఆలస్యం చేసాడు. అంతకు ముందు 2012 లో ఆ రెండు రాష్ట్రాలకు జరిగిన ఎన్నికలలో తేదీలను ఒకే రోజు ప్రకటించారు. గుజరాత్‌లో వరద సహాయక చర్యలు ఆలస్యం కావడమే దీనికి కారణమని జ్యోతి తర్వాత స్పష్టం చేసాడు. అయితే, వరద ప్రభావిత జిల్లాల అధికారులతో మాట్లాడిన NDTV, వరద సహాయక చర్యలు వారాల క్రితమే పూర్తయ్యాయని చెప్పింది. అతని వాదన అబద్ధమనీ తేలింది. https://indianexpress.com/article/india/election-commission-himachal-pradesh-elections-17-gujarat-elections-date-schedule-congress-bjp-virbhadra-singh-vijay-rupani-4887853/ https://www.ndtv.com/india-news/flood-relief-delayed-gujarat-election-dates-this-is-what-officials-say-1766803

2017 డిసెంబరులో జరిగిన గుజరాత్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల సందర్భంగా, ఒక గుజరాతీ న్యూస్ ఛానెల్‌కి ఇంటర్వ్యూకు ఇవ్వడంతో మోడల్ ప్రవర్తనా నియమావళిని ఉల్లంఘించినందుకు రాహుల్ గాంధీకి భారత ఎన్నికల సంఘం (ECI) నోటీసు జారీ చేసింది. అనేక సందర్భాల్లో ప్రవర్తనా నియమావళిని ఉల్లంఘించినందుకు ప్రధాని, నరేంద్ర మోడీతో పాటు అమిత్ షా (బిజెపి పార్టీ చీఫ్), అరుణ్ జైట్లీ (ఆర్థిక మంత్రి)లను ఇసిఐ పట్టించుకోలేదని భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ పేర్కొంది.

## మూలాలు

వర్గం:1953 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:భారత ప్రధాన ఎన్నికల కమీషనర్లు
ఓం ప్రకాష్ రావత్

**ఓం ప్రకాష్ రావత్** (జననం 1953 డిసెంబరు 2) మధ్యప్రదేశ్ కేడర్‌కు చెందిన రిటైర్డ్ 1977 బ్యాచ్ ఇండియన్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ సర్వీస్ (IAS) అధికారి. ఆయన 22వ భారత ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్‌గా పనిచేశారు. అంతకు ముందు భారత ఎన్నికల కమీషనరుగా, పబ్లిక్ ఎంటర్‌ప్రైజెస్ కి సెక్రటరీగా కూడా పనిచేసాడు .

## చదువు
రావత్ బనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయం, వారణాసి (BHU) నుండి భౌతిక శాస్త్రంలో గ్రాడ్యుయేట్, పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్  చేసాడు. 1989 లో యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్‌లో సామాజిక అభివృద్ధి ప్రణాళికలో పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ డిగ్రీ చేసాడు.

## కెరీర్

### ఐఏఎస్ అధికారిగా
రావత్ భారత ప్రభుత్వం, మధ్యప్రదేశ్ ప్రభుత్వం రెండింటికీ ప్రిన్సిపల్ సెక్రటరీ (వాణిజ్యం, పరిశ్రమలు), మధ్యప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రికి ప్రిన్సిపల్ సెక్రటరీ, ప్రిన్సిపల్ సెక్రటరీ (మహిళా, శిశు అభివృద్ధి) ప్రిన్సిపల్ సెక్రటరీ (గిరిజన సంక్షేమం) వంటి వివిధ హోదాల్లో పనిచేశాడు. నర్మదా వ్యాలీ డెవలప్‌మెంట్ అథారిటీ వైస్ ఛైర్మన్, మధ్యప్రదేశ్ ఎక్సైజ్ కమీషనర్, మధ్యప్రదేశ్ ప్రభుత్వంలో నర్సింగపూర్, ఇండోర్ జిల్లాల కలెక్టర్‌గా, యూనియన్ పబ్లిక్ ఎంటర్‌ప్రైజ్ సెక్రటరీగా, భారత ప్రభుత్వంలో రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖలో సంయుక్త కార్యదర్శిగా పనిచేసాడు. మధ్యప్రదేశ్ ప్రభుత్వంలో గిరిజనాభివృద్ధి శాఖ ప్రిన్సిపల్ సెక్రటరీగా, అటవీ హక్కుల చట్టం, 2006 అమలులో అత్యుత్తమ, వినూత్నమైన కృషికి గాను ప్రధానమంత్రి పురస్కారాన్ని అందుకున్నాడు.

#### పబ్లిక్ ఎంటర్‌ప్రైజ్ సెక్రటరీ
రావత్‌ను 2012 మార్చిలో క్యాబినెట్ అపాయింట్‌మెంట్స్ కమిటీ యూనియన్ పబ్లిక్ ఎంటర్‌ప్రైజ్ సెక్రటరీగా నియమించింది, అతను 2012 మార్చి 3 న పదవీ బాధ్యతలు స్వీకరించాడు. ఆయన హయాంలో, 2013 ఏప్రిల్‌లో కార్పొరేట్ సామాజిక బాధ్యతపైన, కేంద్ర ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలకు సుస్థిరతపైనా మార్గదర్శకాలు అభివృద్ధి చేసారు. ఈ కొత్త విధానం భారతీయ కంపెనీల చట్టం (2014 ఫిబ్రవరి) సవరణకు పూర్వగామిగా మారింది. ఈ చట్టంతో దేశంలో, పెద్ద సంస్థలు తమ లాభాల్లో కనీసం 2 శాతాన్ని సామాజిక బాధ్యతాయుత కార్యకలాపాలకు ఖర్చు చేయడం తప్పనిసరి అయింది.

#### భారత ఎన్నికల కమీషనర్
[ఎడమ|thumb| 2015 ఆగస్టులో [భారత ఎన్నికల కమిషనరు|భారత ఎన్నికల కమిషనర్‌గా రావత్ బాధ్యతలు స్వీకరించారు]]
2015 ఆగస్టు 14 న రావత్, ఎన్నికల కమిషనరుగా పదవీ బాధ్యతలు చేపట్టాడు. ఆయన పదవీకాలంలో, బీహార్, తమిళనాడు, కేరళ, పశ్చిమ బెంగాల్, అస్సాం, పుదుచ్చేరి, ఉత్తరప్రదేశ్, గోవా, పంజాబ్, ఉత్తరాఖండ్, మణిపూర్, గుజరాత్, హిమాచల్ ప్రదేశ్, రాష్ట్రపతి, ఎన్నికలు జరిగాయి. ఆయన భారత ఎన్నికల కమిషనర్‌గా ఉన్న సమయంలో ఉపరాష్ట్రపతి ఎన్నికలు జరిగాయి.

#### భారత ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్
అచల్ కుమార్ జ్యోతి పదవీ విరమణ తర్వాత, రావత్ తదుపరి ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్‌గా 2018 జనవరి 21 న ప్రకటించారు. 2018 జనవరి 23 న భారత ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్‌గా బాధ్యతలు స్వీకరించాడు. మేఘాలయ, నాగాలాండ్, త్రిపుర, కర్ణాటక, మధ్యప్రదేశ్, రాజస్థాన్, తెలంగాణ, ఛత్తీస్‌గఢ్, మిజోరాం రాష్ట్రాల అసెంబ్లీలకు ఆయన ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్‌గా ఉన్న సమయంలో ఎన్నికలు జరిగాయి. అతను 65 సంవత్సరాల వయస్సులో 2018 డిసెంబరు 1 న పదవీ విరమణ చేసాడు.

## మూలాలు

వర్గం:బెనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయం పూర్వ విద్యార్థులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1953 జననాలు
వర్గం:భారత ప్రధాన ఎన్నికల కమీషనర్లు
సునీల్ అరోరా

[thumb| అరోరా 2017 సెప్టెంబరులో [భారత ఎన్నికల కమిషనరు|భారత ఎన్నికల కమిషనర్‌గా బాధ్యతలు చేపట్టారు|260x260px]]
**సునీల్ అరోరా** (జననం 1956 ఏప్రిల్ 13) భారతదేశ 23వ ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ . అతను అసోసియేషన్ ఆఫ్ వరల్డ్ ఎన్నికలు బాడీస్ (A-WEB) కు ఛైర్మన్‌గా కూడా ఉన్నారు. అతను రాజస్థాన్ కేడర్‌కు చెందిన రిటైర్డ్ 1980 బ్యాచ్ ఇండియన్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ సర్వీస్ (IAS) అధికారి. అతను రెండు సార్లు భారత ప్రభుత్వ కార్యదర్శిగా కూడా పనిచేశాడు&nbsp;మంత్రిత్వ శాఖలు.

## వ్యక్తిగత జీవితం
అతని ఇద్దరు సోదరులలో ఒకరు IAS అధికారి కాగా, మరొకరు ఇండియన్ ఫారిన్ సర్వీస్ కు చెందిన దౌత్యవేత్త.

## చదువు
అరోరా చండీగఢ్ యూనియన్ టెరిటరీలోని పంజాబ్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఆంగ్లంలో గ్రాడ్యుయేట్ ( BA ఆనర్స్), పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ ( MA ) డిగ్రీలను పొందాడు.

## కెరీర్

### ఐఏఎస్‌కు ముందు
సునీల్ అరోరా IAS అధికారిగా నియమితులు కాకముందు జలంధర్‌లోని DAV కళాశాలలో అసోసియేట్ ప్రొఫెసర్‌గా పనిచేశాడు.

### ఐఏఎస్ అధికారిగా
IAS అధికారిగా, అరోరా భారత ప్రభుత్వం, రాజస్థాన్ ప్రభుత్వాలలో వివిధ కీలక పదవుల్లో పనిచేశాడు. రాజస్థాన్‌లో అదనపు ప్రధాన కార్యదర్శి (హోమ్), ప్రిన్సిపల్ సెక్రటరీ (చిన్న పరిశ్రమలు), ప్రిన్సిపల్ సెక్రటరీ (పెట్టుబడి, ప్రోటోకాల్), రాజస్థాన్ స్టేట్ ఇండస్ట్రియల్ డెవలప్‌మెంట్ అండ్ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ కార్పొరేషన్ చైర్మన్, మేనేజింగ్ డైరెక్టర్, రాజస్థాన్ ముఖ్యమంత్రికి ప్రిన్సిపల్ సెక్రటరీ, రాజస్థాన్ ప్రభుత్వంలోని జోధ్‌పూర్, నాగౌర్, అల్వార్, ధోల్‌పూర్ జిల్లాల కలెక్టర్‌గా పనిచేసాడు.

కేంద్ర సమాచార, ప్రసార కార్యదర్శిగా, యూనియన్ స్కిల్ డెవలప్‌మెంట్ అండ్ ఎంటర్‌ప్రెన్యూర్‌షిప్ సెక్రటరీగా, ఇండియన్ ఎయిర్‌లైన్స్ చైర్‌పర్సన్, మేనేజింగ్ డైరెక్టర్‌గా, భారత ప్రభుత్వంలో పౌర విమానయాన మంత్రిత్వ శాఖలో జాయింట్ సెక్రటరీగా కూడా పనిచేసాడు.

అరోరా 2016 ఏప్రిల్ 30 న సేవ నుండి పదవీ విరమణ చేసాడు. పదవీ విరమణ తర్వాత అరోరా, ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ కార్పొరేట్ అఫైర్స్‌కి డైరెక్టర్ జనరల్, చీఫ్ ఎగ్జిక్యూటివ్ ఆఫీసర్‌గా నియమితుడయ్యాడు దాంతో IAS లో తిరిగి నియమించబడినట్లు భావించాడు.

### భారత ఎన్నికల కమీషనర్
అరోరా 2017 ఆగస్టు 31 న ఇద్దరు ఎన్నికల కమీషనర్‌లలో ఒకరిగా బాధ్యతలు స్వీకరించాడు. 2017 సెప్టెంబరు 1 న ఎన్నికల కమిషనర్‌గా బాధ్యతలు చేపట్టాడు. ఆయన హయాంలో 2019 భారత సాధారణ ఎన్నికలు జరిగాయి.

అతను అగ్రి-టెక్ స్టార్టప్ సంస్థ అయిన గ్రామ్ ఉన్నతిలో నాన్ ఎగ్జిక్యూటివ్ చైర్మన్‌గా చేరాడు.

## మూలాలు

వర్గం:1956 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:భారత ప్రధాన ఎన్నికల కమీషనర్లు
టి.ఎస్.కృష్ణమూర్తి

**తరువాయి సుబయ్య కృష్ణమూర్తి** (జననం 1941) భారతదేశ 13వ ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనరు(2004 ఫిబ్రవరి - 2005 మే) గా పనిచేసిన మాజీ భారతీయ రెవెన్యూ సర్వీస్ అధికారి.  సిఇసి గా 2004 లోక్‌సభ ఎన్నికలను పర్యవేక్షించాడు. అతను అంతకుముందు 2000 జనవరి నుండి భారత ఎన్నికల సంఘంలో కమిషనర్‌గా పనిచేశాడు.

## కెరీర్
కృష్ణమూర్తి ఇండియన్ రెవెన్యూ సర్వీస్ అధికారిగా తన కెరీర్‌ను ప్రారంభించాడు. కంపెనీ వ్యవహారాల శాఖ కార్యదర్శితో సహా వివిధ స్థాయిల్లో ప్రభుత్వానికి సేవలందించాడు. అతను భారత ప్రభుత్వ కార్యదర్శి, భారత ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్‌గా చేసిన మొదటి భారతీయ రెవెన్యూ సర్వీస్ అధికారి.

కంపెనీ వ్యవహారాల శాఖ కార్యదర్శిగా, కంపెనీల క్లెయిమ్ చేయని డివిడెండ్‌ల నుండి ఇన్వెస్టర్ ఎడ్యుకేషన్, ప్రొటెక్షన్ ఫండ్‌ను ఏర్పాటు చేసిన ఘనత ఆయనది.

కృష్ణమూర్తి 19 సంవత్సరాల వయస్సులో బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియాలో (జాతీయీకరణకు ముందు) ప్రొబేషనరీ అధికారిగా తన వృత్తిని ప్రారంభించాడు. అతను 1963 బ్యాచ్‌లో ఇండియన్ రెవెన్యూ సర్వీస్‌లో చేరాడు. ఆ తర్వాత మద్రాసులో ఆదాయపు పన్ను అధికారిగా నియమితుడయ్యాడు. షిప్పింగ్, ఫైనాన్స్‌తో సహా న్యూ ఢిల్లీలోని అనేక మంత్రిత్వ శాఖలకు సేవలందించిన అతను విశాఖపట్నంలోని హిందుస్థాన్ షిప్‌యార్డ్ లిమిటెడ్‌లో డిప్యూటీ జనరల్ మేనేజర్‌గా పనిచేసాడు. ముంబైలో ఇన్‌కమ్ ట్యాక్స్ చీఫ్ కమీషనరు పదవి అతను నిర్వహించిన కీలక ఉద్యోగాలలో ఒకటి.

అతను ఇథియోపియా, జార్జియాలలో అంతర్జాతీయ ద్రవ్యనిధి సంస్థకు సలహాదారుగా కూడా పనిచేశాడు. చీఫ్ ఎలక్షన్ కమీషనర్‌గా జింబాబ్వేలో జరిగిన ఎన్నికలకు, 2004లో జరిగిన అమెరికా అధ్యక్ష ఎన్నికలకు ఆయన పరిశీలకుడిగా ఉన్నాడు. 2005లో, భారత క్రికెట్ నియంత్రణ మండలిలో స్వేచ్ఛగా, నిష్పక్షపాతంగా ఎన్నికలు నిర్వహించడానికి భారత సుప్రీంకోర్టు కృష్ణమూర్తిని నియమించింది.

## ప్రారంభ జీవితం
కృష్ణమూర్తి స్వస్థలం తిరునల్వేలి జిల్లా తరువాయి. అతను తిరుచిరాపల్లిలో పుట్టి పెరిగాడు. బరోడాలో ఉన్నత పాఠశాల విద్య చదివాడు. బెంగుళూరులోని సెయింట్ జోసెఫ్ కళాశాలలో చదువుకున్నాడు. కృష్ణమూర్తి మైసూర్ విశ్వవిద్యాలయంలో చరిత్ర, ఆర్థిక శాస్త్రం, రాజకీయ శాస్త్రంలో బంగారు పతకాలను గెలుచుకున్నారు. అతను UK లోని యూనివర్శిటీ ఆఫ్ బాత్ నుండి ఫిస్కల్ స్టడీస్‌లో మాస్టర్స్ డిగ్రీ కూడా చేశాడు.

పదవీ విరమణ తర్వాత, అతను వివిధ కంపెనీలు, NGOల బోర్డులలో సభ్యుడుగా ఉన్నాడు. చెన్నై లోని భారతీయ విద్యాభవన్కు ఛైర్మన్‌గా ఉన్నాడు. అతను 2008లో ప్రచురించబడిన *మిరాకిల్స్ ఆఫ్ డెమోక్రసీ* పుస్తక రచయిత.

కృష్ణమూర్తి చెన్నైకి చెందిన వీణ కళాకారిణి గీతా కృష్ణమూర్తిని పెళ్ళి చేసుకున్నాడు.

## మూలాలు

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1941 జననాలు
వర్గం:భారత ప్రధాన ఎన్నికల కమీషనర్లు
బి.బి.టాండన్

**బ్రిజ్ బిహారీ టాండన్**, హిమాచల్ ప్రదేశ్ కేడర్‌కు చెందిన 1965 బ్యాచ్‌ విశ్రాంత ఇండియన్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ సర్వీస్ ఆఫీసరు. అతను 2005 మే 16 నుండి 2006 జూన్ 29 వరకు భారతదేశ 14వ ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనరుగా పనిచేశాడు. అంతకు ముందు 2001 జూన్‌లో ఎన్నికల కమిషనర్‌గా చేరాడు. పదవీ విరమణ తర్వాత ఫిలాటెక్స్ ఇండియా ప్రైవేట్ లిమిటెడ్‌లో ఇండిపెండెంట్ డైరెక్టర్‌గా పనిచేసాడు.

## జీవిత విశేషాలు
బి. బి. టాండన్ ఓరియంటల్ కార్బన్ & కెమికల్స్ లిమిటెడ్ కు నాన్-ఎగ్జిక్యూటివ్ ఇండిపెండెంట్ డైరెక్టర్. ఆయన ఆర్థిక శాస్త్రంలో పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్, న్యాయ శాస్త్రంలో గ్రాడ్యుయేట్.  ఆయన 1965 నుండి 2001 వరకు lAS సభ్యుడిగా ఉన్నారు.  అతను  భారత ప్రభుత్వం,  హిమాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం లలో వివిధ ఉన్నత స్థాయి పదవులను నిర్వహించారు. కంపెనీ వ్యవహారాల శాఖ అదనపు కార్యదర్శిగా, ఆయన సెక్యూరిటీస్ & ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా (SEBI)లో "ప్రత్యేక ఆహ్వానితులు"గా కూడా సభ్యుడిగా ఉన్నారు. 1956 కంపెనీల చట్టం యొక్క సమగ్ర సవరణపై వర్కింగ్ గ్రూపుకు కూడా ఆయన నాయకత్వం వహించారు,  రాష్ట్ర ప్రభుత్వ స్థాయిలో అతను ప్రిన్సిపల్ సెక్రటరీ (పవర్) మరియు ప్రిన్సిపల్ సెక్రటరీ (ఇండస్ట్రీస్) కీలక పదవులను నిర్వహించారు. ఆయన H.P. మినరల్ & ఇండస్ట్రియల్ డెవలప్‌మెంట్ కార్పొరేషన్ మరియు H.P. ఆగ్రో ఇండస్ట్రీస్ కార్పొరేషన్ వంటి రాష్ట్ర ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల (PSUలు) మేనేజింగ్ డైరెక్టర్‌గా కూడా పనిచేశారు. ప్రధాన కార్యదర్శి (విద్యుత్) మరియు HPSEB ఛైర్మన్‌గా, శ్రీ టాండన్ HPలో జల విద్యుత్ ప్రాజెక్టుల అమలులో ప్రైవేట్ రంగ భాగస్వామ్యం అనే విధానాన్ని ప్రారంభించారు. గనుల మంత్రిత్వ శాఖలో, ఆయన ముఖ్యమైన PSUలను నిర్వహించారు. ఆ రంగాన్ని నియంత్రణ నుండి తొలగించడం మరియు నియంత్రణలను తొలగించడం ద్వారా రంగాన్ని తెరవడానికి వివిధ విధాన చర్యలను ప్రారంభించారు. ఈ రంగం మొదటిసారిగా విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడులకు కూడా తెరవబడింది. గనుల మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలోని పైన పేర్కొన్న ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల పెట్టుబడుల ఉపసంహరణ మరియు ప్రైవేటీకరణకు కూడా ఆయన చర్యలు ప్రారంభించారు. 2001-06 కాలంలో, శ్రీ టాండన్ ఎన్నికల కమిషనర్ మరియు భారత ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ యొక్క రాజ్యాంగ పదవులను నిర్వహించారు. 2001లో ఎన్నికల కమిషనర్‌గా నియమితుడయ్యే ముందు, శ్రీ టాండన్ భారత ప్రభుత్వం, సిబ్బంది, ప్రజా ఫిర్యాదులు మరియు పెన్షన్ మంత్రిత్వ శాఖ కార్యదర్శి పదవిని సుమారు 2½ సంవత్సరాలు నిర్వహించారు. అంతకు ముందు ఆయన గనుల మంత్రిత్వ శాఖ కార్యదర్శిగా దాదాపు రెండు సంవత్సరాలు పనిచేశారు.

## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు

* New article dated 25-April-2005
* https://web.archive.org/web/20150907120434/http://www.filatex.com/promoters-management.html

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:భారత ప్రధాన ఎన్నికల కమీషనర్లు
బీహార్ నుండి ఎన్నికైన రాజ్యసభ సభ్యుల జాబితా

రాజ్యసభ ("రాష్ట్రాల మండలి" అని అర్థం) భారత పార్లమెంటు ఎగువ సభ. బీహార్ రాష్ట్రం 2002 ద్వైవార్షిక ఎన్నికల నుండి 16 మంది సభ్యులను ఎన్నుకుంది. ఇంతకు ముందు బీహార్ రాష్ట్రం 1952 ఏప్రిల్ నుండి 21 స్థానాలను, 1956 నుండి 22 స్థానాలను & బీహార్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2000, 2000 నవంబరు 15న కొత్త జార్ఖండ్ రాష్ట్ర ఏర్పాటు తర్వాత 16 మంది సభ్యులను ఎన్నుకుంది. వారు బీహార్ రాష్ట్ర శాసనసభ్యులచే పరోక్షంగా ఎన్నుకోబడ్డారు. సభ్యులు ఆరు సంవత్సరాలకు ఎన్నుకోబడతారు, ప్రతి రెండు సంవత్సరాల తర్వాత 1/3 మంది సభ్యులు పదవీ విరమణ చేస్తారు. పార్టీకి కేటాయించిన సీట్ల సంఖ్య నామినేషన్ సమయంలో పార్టీ కలిగి ఉన్న సీట్ల సంఖ్యను బట్టి నిర్ణయించబడుతుంది. పార్టీ ఓటు వేయడానికి సభ్యుడిని నామినేట్ చేస్తుంది. రాష్ట్ర శాసనసభలలోని ఎన్నికలు దామాషా ప్రాతినిధ్యంతో ఒకే బదిలీ చేయగల ఓటును ఉపయోగించి నిర్వహించబడతాయి.

ప్రస్తుత రాజ్యసభ సభ్యులు ఈ జాబితాలో వివరించబడ్డాయి.

## ప్రస్తుత రాజ్యసభ సభ్యులు
బీహార్ రాష్ట్రం నుండి రాజ్యసభకు 2024 ఏప్రిల్ 2 నాటికి ఎన్నికైన ప్రస్తుత సభ్యులు 16 మంది ఉన్నారు.వారి వివరాలు ఈ దిగువ పొందుపర్చబడ్డాయి.

**Keys:**

## రాజ్యసభ సభ్యులందరి కాలక్రమ జాబితా
ఇది బీహార్ నుండి మాజీ రాజ్యసభ సభ్యుల పదవీకాలం వారీగా జాబితా, సభ్యుని ఎన్నిక చివరి తేదీ నాటికి కాలక్రమానుసారంగా వివరించబడింది.

 ఉప ఎన్నికలో గెలిచిన సభ్యులను సూచిస్తుంది.
{| class="wikitable sortable"

## మూలాలజాబితా

బీహార్

వర్గం:బీహార్‌కు సంబంధించిన జాబితాలు
వర్గం:రాజ్యసభ సభ్యులు
వర్గం:తరచూ నవీకరించవలసిన వ్యాసాలు
ఛత్తీస్‌గఢ్ నుండి ఎన్నికైన రాజ్యసభ సభ్యుల జాబితా

**ఛత్తీస్‌గఢ్** రాష్ట్రం నుండి ప్రస్తుత & గత రాజ్యసభ సభ్యుల జాబితా. రాష్ట్రం 6 సంవత్సరాల కాలానికి 5 మంది సభ్యులను ఎన్నుకుంటుంది. 2000 సంవత్సరం నుండి రాష్ట్ర శాసనసభ్యులచే పరోక్షంగా ఎన్నుకోబడుతుంది.

## రాజ్యసభ సభ్యులందరి కాలక్రమ జాబితా
పదవీకాలం ముగింపు ప్రకారం చివరి తేదీ ద్వారా కాలక్రమ జాబితా.2024 ఏప్రిల్ 03 వరకు ఛత్తీస్‌గఢ్ నుండి ఎన్నికైన రాజ్యసభ సభ్యులు

* *  ప్రస్తుత సభ్యులను సూచిస్తుంది

## మూలాలు

వర్గం:రాజ్యసభ సభ్యుల జాబితాలు
వర్గం:ఛత్తీస్‌గఢ్ నుండి ఎన్నికైన రాజ్యసభ సభ్యులు
వర్గం:జాబితాలు
వర్గం:ఛత్తీస్‌గఢ్‌కు సంబంధించిన జాబితాలు
వర్గం:తరచూ నవీకరించవలసిన వ్యాసాలు
ఢిల్లీ నుండి ఎన్నికైన రాజ్యసభ సభ్యుల జాబితా

ఢిల్లీ రాష్ట్రం నుండి ప్రస్తుత, గత రాజ్యసభ సభ్యుల జాబితా. రాష్ట్రం 6 సంవత్సరాల కాలానికి 3 సభ్యులను ఎన్నుకుంటుంది. వారు 1956 సంవత్సరం నుండి రాష్ట్ర శాసనసభ్యులచే పరోక్షంగా ఎన్నుకోబడుతుంది.

## ప్రస్తుత రాజ్యసభ సభ్యులు

## రాజ్యసభ సభ్యులందరి కాలక్రమ జాబితా
అపాయింట్‌మెంట్ చివరి తేదీ ద్వారా కాలక్రమ జాబితా

* గమనిక: (*) రాష్ట్రం నుండి ప్రస్తుత రాజ్యసభ సభ్యులను సూచిస్తుంది.

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు

* Rajya Sabha homepage hosted by the Indian government
* List of Sitting Members of Rajya Sabha (Term Wise)
* MEMBERS OF RAJYA SABHA (STATE WISE RETIREMENT LIST)

ఢిల్లీ
వర్గం:ఢిల్లీ నుండి ఎన్నికైన రాజ్యసభ సభ్యులు
రాజ్యసభ
వర్గం:ఢిల్లీకి సంబంధించిన జాబితాలు
వర్గం:జాబితాలు
వర్గం:తరచూ నవీకరించవలసిన వ్యాసాలు
గుజరాత్ నుండి ఎన్నికైన రాజ్యసభ సభ్యుల జాబితా

రాజ్యసభ ("రాష్ట్రాల మండలి" అని అర్థం) భారత పార్లమెంటు ఎగువ సభ. గుజరాత్ 11 స్థానాలను ఎన్నుకుంటుంది, వారు గుజరాత్ రాష్ట్ర శాసనసభ్యులచే పరోక్షంగా ఎన్నుకోబడ్డారు. అంతకుముందు 1952 నుండి, బొంబాయి రాష్ట్రం 17 స్థానాలను, సౌరాష్ట్ర రాష్ట్రం 4 స్థానాలను, కచ్ రాష్ట్రం 1 స్థానాన్ని ఎన్నుకుంటుంది. 1956 రాజ్యాంగ (ఏడవ సవరణ) చట్టం తర్వాత, బొంబాయి రాష్ట్రం 27 స్థానాలను ఎన్నుకుంది. బాంబే పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం 1960 తర్వాత, మూడు సీట్లు పెంచబడ్డాయి, 1960 మే 1 నుండి అమలులోకి వచ్చాయి, కొత్త గుజరాత్ రాష్ట్రం 11 స్థానాలను ఎన్నుకోగా, కొత్త మహారాష్ట్ర రాష్ట్రం 19 స్థానాలను ఎన్నుకుంటుంది. పార్టీకి కేటాయించిన సీట్ల సంఖ్య, నామినేషన్ సమయంలో పార్టీ కలిగి ఉన్న సీట్ల సంఖ్యను బట్టి నిర్ణయించబడుతుంది, పార్టీ ఓటు వేయడానికి సభ్యుడిని నామినేట్ చేస్తుంది. రాష్ట్ర శాసనసభలలోని ఎన్నికలు దామాషా ప్రాతినిధ్యంతో ఒకే బదిలీ చేయగల ఓటును ఉపయోగించి నిర్వహించబడతాయి.

## ప్రస్తుత రాజ్యసభ సభ్యులు
**Keys:**  

## భారతీయ జనతా పార్టీకి చెందిన సభ్యులు
గమనిక:* ప్రస్తుత సభ్యులు

## కాంగ్రెస్ పార్టీకి చెందిన సభ్యులు

## ఇతర ఎంపీ  జాబితా

## మూలాలు

వర్గం:గుజరాత్‌కు సంబంధించిన జాబితాలు

వర్గం:రాజ్యసభ సభ్యులు
వర్గం:జాబితాలు
వర్గం:రాజ్యసభ సభ్యుల జాబితాలు
వర్గం:తరచూ నవీకరించవలసిన వ్యాసాలు
హర్యానా నుండి ఎన్నికైన రాజ్యసభ సభ్యుల జాబితా

హర్యానా రాష్ట్రం నుండి ప్రస్తుత & గత రాజ్యసభ సభ్యుల జాబితా. రాష్ట్రం 6 సంవత్సరాల కాలానికి 5 మంది సభ్యులను ఎన్నుకుంటుంది, 1966 సంవత్సరం నుండి రాష్ట్ర శాసనసభ్యులచే పరోక్షంగా ఎన్నుకోబడుతుంది.

## రాజ్యసభ సభ్యులందరి కాలక్రమ జాబితా
అపాయింట్‌మెంట్ చివరి తేదీ ద్వారా కాలక్రమ జాబితా

* గమనిక: ప్రస్తుత సభ్యులను సూచిస్తుంది

## మూలాలు

వర్గం:హర్యానా నుండి ఎన్నికైన రాజ్యసభ సభ్యులు
వర్గం:హర్యానాకు సంబంధించిన జాబితాలు
వర్గం:జాబితాలు
వర్గం:రాజ్యసభ సభ్యుల జాబితాలు
వర్గం:రాజ్యసభ సభ్యులు
వర్గం:తరచూ నవీకరించవలసిన వ్యాసాలు
జార్ఖండ్ నుండి ఎన్నికైన రాజ్యసభ సభ్యుల జాబితా

జార్ఖండ్ రాష్ట్రం నుండి ఎన్నికైన ప్రస్తుత & గత రాజ్యసభ సభ్యుల జాబితా. రాష్ట్రం నుండి ఆరు సంవత్సరాల కాలానికి ఆరుగురు సభ్యులను ఎన్నుకుంటుంది. వారని జార్ఖండ్ రాష్ట్ర శాసనసభ్యులు పరోక్షంగా ఎన్నుకుంటారు, 2002 నుండి రాజ్యసభకు ద్వైవార్షిక ఎన్నికల నుండి. బీహార్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2000 ప్రకారం ఆరు స్థానాలు జార్ఖండ్ రాష్ట్రానికి, బీహార్ రాష్ట్రం నుండి కేటాయించబడ్డాయి.2000 నవంబరు 15 నుండి బీహార్ సీట్లను 22 నుండి 16 సీట్లకు తగ్గించారు.

## ప్రస్తుత రాజ్యసభ సభ్యులు

## రాజ్యసభ సభ్యులందరి కాలక్రమ జాబితా
ఇంటిపేరు ద్వారా అక్షర జాబితా.

జాబితా అసంపూర్ణంగా ఉంది.

*   రాష్ట్రం నుండి ఎన్నికైన ప్రస్తుత రాజ్యసభ సభ్యులను సూచిస్తుంది.

## మూలాలు

వర్గం:జార్ఖండ్ నుండి ఎన్నికైన రాజ్యసభ సభ్యులు
వర్గం:జార్ఖండ్‌కు సంబంధించిన జాబితాలు
వర్గం:జాబితాలు
వర్గం:రాజ్యసభ సభ్యుల జాబితాలు
వర్గం:రాజ్యసభ సభ్యులు
వర్గం:తరచూ నవీకరించవలసిన వ్యాసాలు
జమ్మూ కాశ్మీర్ నుండి ఎన్నికైన రాజ్యసభ సభ్యుల జాబితా

జమ్మూ కాశ్మీర్ కేంద్రపాలిత ప్రాంతం నుండి ప్రస్తుత, గత రాజ్యసభ సభ్యుల జాబితా.ఇది కేంద్రపాలిత ప్రాంతం.ఇది 6 సంవత్సరాల కాలానికి 4 మంది సభ్యులను ఎన్నుకుంటుంది. వారిని జమ్మూ కాశ్మీర్ శాసనసభ సభ్యులు పరోక్షంగా ఎన్నుకుంటారు.

## ప్రస్తుత రాజ్యసభ సభ్యులు
2021 ఫిబ్రవరి నాటికి, కేంద్రపాలిత ప్రాంతం రాష్ట్రపతి పాలనలో ఉన్నందున, శాసనసభ రద్దు చేయబడినందున జమ్మూ, కాశ్మీర్ నుండి ఖాళీగా ఉన్న 4 స్థానాలకు ఫిబ్రవరిలో ఎన్నికలు జరగలేదు. జమ్మూ కాశ్మీర్ శాసనసభకు ఎన్నికైన వెంటనే కేంద్రపాలిత ప్రాంతం దాని ప్రాతినిధ్యాన్ని పొందుతుంది .

**కీలు:**   ఖాళీ (4)

## రాజ్యసభ సభ్యులందరి కాలక్రమ జాబితా (అక్షరమాల ప్రకారం)
ఇంటిపేరు ద్వారా అక్షర జాబితా. (*అసంపూర్ణంగా ఉంది)*

* నక్షత్రం (*) జమ్మూ కాశ్మీర్ రాష్ట్రం నుండి ప్రస్తుత రాజ్యసభ సభ్యులను సూచిస్తుంది.

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు

* Rajya Sabha homepage hosted by the Indian government
* List of Sitting Members of Rajya Sabha (Term Wise)
* MEMBERS OF RAJYA SABHA (STATE WISE RETIREMENT LIST)

వర్గం:జమ్మూ కాశ్మీరు నుండి ఎన్నికైన రాజ్యసభ సభ్యులు
వర్గం:జమ్మూ కాశ్మీరుకు సంబంధించిన మూసలు
వర్గం:రాజ్యసభ సభ్యుల జాబితాలు
వర్గం:రాజ్యసభ సభ్యులు
వర్గం:జాబితాలు
వర్గం:తరచూ నవీకరించవలసిన వ్యాసాలు
లోక్ ఇన్సాఫ్ పార్టీ

**లోక్ ఇన్సాఫ్ పార్టీ** అనేది పంజాబ్ లోని రాజకీయ పార్టీ. 2016లో సిమర్జిత్ సింగ్ బైన్స్ ఈ పార్టీని స్థాపించాడు. ఇది 2017 పంజాబ్ శాసనసభ ఎన్నికల్లో ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీతో పొత్తుతో ఐదు స్థానాల్లో పోటీ చేసింది.

## 2017 పంజాబ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికలు
ఈ పార్టీ 2017 పంజాబ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో ఐదు స్థానాల్లో పోటీ చేసింది. ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీతో కలిసి కూటమిగా ఏర్పడింది. ఐదు స్థానాలకు గానూ ఆ పార్టీ కేవలం రెండు సీట్లు మాత్రమే పొందగలిగింది. ఐదు స్థానాల్లో 26.46% ఓట్లు రాగా, మొత్తం 1.22% ఓట్లు వచ్చాయి. సిమర్జిత్ సింగ్ బైన్స్ ఆటమ్ నగర్ అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాన్ని, బల్వీందర్ సింగ్ బైన్స్ లుధియానా సౌత్ అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాన్ని గెలుచుకున్నారు.

## 2019 సాధారణ ఎన్నికలు
2019 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికలలో, పంజాబ్ డెమోక్రటిక్ అలయన్స్ సభ్యునిగా పంజాబ్‌లోని మూడు లోక్‌సభ స్థానాల్లో పార్టీ పోటీ చేసింది; అయితే, ఆ పార్టీ ఒక్క సీటు కూడా గెలవలేదు. ఇవి ఉన్నాయి:

* సంగ్రూర్
* లూధియానా
* ఫతేఘర్ సాహిబ్

## మూలాలు

వర్గం:భారతదేశ రాజకీయ పార్టీలు
వర్గం:2016 స్థాపితాలు
ఆల్ ఇండియా మహిళా ఎంపవర్‌మెంట్ పార్టీ

**ఆల్ ఇండియా మహిళా ఎంపవర్‌మెంట్ పార్టీ** (**అఖిల భారత మహిళా సాధికారత పార్టీ**) భారతీయ ప్రాంతీయ రాజకీయ పార్టీ. 2017, నవంబరు 12న నౌహెరా షేక్ ఈ పార్టీని స్థాపించాడు.

## చరిత్ర
క్రికెటర్ మహమ్మద్ అజారుద్దీన్, టెన్నిస్ క్రీడాకారిణి సానియా మీర్జా, నటులు సునీల్ శెట్టి, బాబీ డియోల్, అఫ్తాబ్ శివదాసాని, జీనత్ అమన్‌, పూనమ్ ధిల్లాన్, కొరియోగ్రాఫర్ ఫరా ఖాన్, కవయిత్రి లతా హయాలతో సహా వివిధ రంగాలకు చెందిన ప్రముఖుల సమక్షంలో 2017, నవంబరు 12న న్యూ ఢిల్లీలోని లలిత్‌లో ఆల్ ఇండియా మహిళా ఎంపవర్‌మెంట్ పార్టీ ప్రారంభమైంది.కుల, మత, ప్రాంతాలకు అతీతంగా మహిళలకు సాధికారత కల్పించడమే పార్టీ ప్రధాన అజెండా అని పేర్కొన్నారు. ఆవిర్భావ వేడుకల్లోనే, మహిళా రిజర్వేషన్ బిల్లును అమలు చేయాలని డిమాండ్ చేస్తూ భారత పార్లమెంటులో మహిళా ప్రాతినిధ్య సమస్యను పార్టీ చేపట్టింది.

## ఎన్నికలు
భారత ఎన్నికల సంఘం ఈ పార్టీని జాతీయ రాజకీయ పార్టీగా గుర్తించింది, దాని ఎన్నికల చిహ్నంగా "డైమండ్"ను కేటాయించింది. 2018 ఏప్రిల్ లో జరిగిన కర్ణాటక శాసనసభ ఎన్నికలలో ఈ పార్టీ మొత్తం 224 స్థానాల్లో పోటీ చేసింది. కర్నాటక ఎన్నికల్లో ఆమె పార్టీ ఘోర పరాజయం పాలైనప్పటికీ, తెలంగాణా ఎన్నికల్లో పోటీ చేస్తానని ఆమె ఇటీవల ప్రకటించింది. పార్టీ ప్రస్తుతం 2019లో దేశవ్యాప్తంగా జరిగే పార్లమెంటరీ ఎన్నికల్లో పోటీ చేయాలని భావిస్తోంది.

## నాయకత్వం
* ప్రెసిడెంట్: నౌహెరా షేక్
* ముంబై జిల్లాల అధ్యక్షుడు: నీలేష్ భూపేంద్ర పాటిల్
* ఢిల్లీ రాష్ట్ర అధ్యక్షుడు: మహ్మద్ అఖిల్
* తెలంగాణ రాష్ట్ర అధ్యక్షుడు శ్రీ జాన్
* ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్ర అధ్యక్షుడు శ్రీ మతియుర్ రెహమాన్
* మహారాష్ట్ర రాష్ట్ర అధ్యక్షురాలు శ్రీమతి సునీత
* కర్ణాటక రాష్ట్ర కోర్ కమిటీ ఇంచార్జి శ్రీ మహమ్మద్ జావేద్ ఇబ్రహీం

2018 అక్టోబరు 25న పార్టీ అధ్యక్షురాలు నౌహెరా షేక్‌ను ముంబై పోలీసుల ఆర్థిక నేరాల విభాగం అరెస్టు చేసింది. 2021 జనవరి 19న సుప్రీంకోర్టు ఆమెకు మధ్యంతర బెయిల్ మంజూరు చేయడంతో ఆమెకు ఊరట లభించింది. ఆమెకు ఆరు వారాల సమయం ఇస్తూ, చార్జిషీట్లు దాఖలు చేసిన లేదా ఫిర్యాదులు చేసిన కేసుల్లో ఫిర్యాదుదారులందరి బాధ్యతలను క్లియర్ చేయాలని కోర్టు ఆమెను ఆదేశించింది.

2024 లోక్‌సభ ఎన్నికల్లో ఎంఐఎం చీఫ్, 4వసారి ఎంపీ సీటు విజేత అయిన అసదుద్దీన్ ఒవైసీకి వ్యతిరేకంగా హైదరాబాద్ సీటు నుంచి పోటీ చేస్తానని ప్రకటించినప్పటి నుంచి ఆమె తనపై కొన్ని ఏజెన్సీలు నమోదు చేసిన ఎఫ్‌ఐఆర్‌లతో సహా వరుస వివాదాల్లో చిక్కుకున్నారు.

## ఇవికూడా చూడండి
* భారతదేశంలోని రాజకీయ పార్టీల జాబితా

## మూలాలు

వర్గం:భారతదేశ రాజకీయ పార్టీలు
వర్గం:2017 స్థాపితాలు
యునైటెడ్ ఫ్రంట్ (1967–1969, కేరళ)

**యునైటెడ్ ఫ్రంట్** (**సెవెన్ పార్టీ అలయన్స్**, **సప్త కక్షి మున్నాని**) అనేది భారతదేశంలోని కేరళ రాష్ట్రంలోని ఏడు రాజకీయ పార్టీల కూటమి. ఇది 1967 కేరళ శాసనసభ ఎన్నికలలో గెలిచి రెండవ ఈఎంఎస్ నంబూద్రిపాద్ మంత్రివర్గాన్ని ఏర్పాటు చేసింది. దీనికి కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా మార్క్సిస్ట్ నాయకత్వం వహించింది. సంకీర్ణ సభ్యులు:

133 (4 స్వతంత్రులతో సహా)లో 117 మంది సభ్యులతో సంకీర్ణానికి అనుకూలమైన మెజారిటీ ఉంది. ఈఎంఎస్ నంబూద్రిపాద్ 1967, మార్చి 6న రెండవసారి ముఖ్యమంత్రిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు. కానీ 30 నెలలు పూర్తి కాకముందే, అంతర్గత విభేదాలు బయటపడ్డాయి. అధికారం చేపట్టిన 32 నెలల తర్వాత 1969, అక్టోబరు 24న ప్రభుత్వం పడిపోయింది.

## ఇవికూడా చూడండి
* యునైటెడ్ ఫ్రంట్ (1970–1979, కేరళ)
* కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్క్సిస్ట్), కేరళ

## మూలాలు

వర్గం:భారతదేశ రాజకీయ పార్టీలు
ఆల్ ఇండియా హిందుస్థాన్ కాంగ్రెస్ పార్టీ

**ఆల్ ఇండియా హిందుస్థాన్ కాంగ్రెస్ పార్టీ** రాజస్థాన్ రాష్ట్రం, జైపూర్ కేంద్రంగా ఉన్న రాజకీయ పార్టీ. ఈ పార్టీని 2015లో బుధ్ ప్రకాష్ శర్మ స్థాపించాడు.

## సంస్థ, నిర్మాణం

### సెంట్రల్ వర్కింగ్ కమిటీ
అధ్యక్షుడు, సెంట్రల్ వర్కింగ్ కమిటీ వార్షిక జాతీయ సమావేశంలో రాష్ట్ర, జిల్లా పార్టీల నుండి ప్రతినిధులచే ఎన్నుకోబడతారు.

**అధ్యక్షుడు**

# బుద్ధ ప్రకాష్ శర్మ

**ఉపాధ్యక్షులు**

**ప్రధాన కార్యదర్శులు**

**కార్యదర్శులు**

**సంయుక్త కార్యదర్శులు**

**కోశాధికారి**

**న్యాయ సలహాదారు** 1 ప్రదీప్ మహేశ్వరి (అడ్వి)

### కేంద్ర ఎన్నికల కమిటీ

### సమన్వయ కమిటీ

### ఫ్రంటల్, విభాగం
* విద్యార్థి
* మహిళా
* యువత

### శాఖ, సెల్
* మీడియా విభాగం
* సోషల్ మీడియా విభాగం
* చట్టపరమైన, మానవ హక్కులు, ఆర్టీఐ శాఖ
* ఎస్సీ విభాగం
* ఎస్టీ విభాగం
* ఓబిసి విభాగం
* మైనారిటీ శాఖ
* రైతులు, కార్మికుల శాఖ
* ఉపాధ్యాయుల సెల్
* ప్రొఫెషనల్ సెల్
* వ్యాపారుల సెల్

## ఎన్నికల్లో పోటీ

### లోక్‌సభ ఎన్నికలు

### శాసన సభ ఎన్నికలు

## ఇవికూడా చూడండి
* భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ విడిపోయిన పార్టీలు
* భారతదేశంలో ఎన్నికలు
* భారతదేశంలోని రాజకీయ పార్టీల జాబితా

## బాహ్య లింకులు
* అధికారిక వెబ్‌సైట్
* జన్ వికల్ప్ అధికారిక వెబ్‌సైట్

## మూలాలు

వర్గం:భారతదేశ రాజకీయ పార్టీలు
వర్గం:2015 స్థాపితాలు
కొచ్చి రాజ్య ప్రజామండలం

**కొచ్చి రాజ్య ప్రజామండలం** అనేది భారత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమానికి సంబంధించి కేరళలోని త్రిస్సూర్‌లో 1941లో స్థాపించబడిన రాజకీయ పార్టీ. ఇ. ఇక్కండ వారియర్, విఆర్ కృష్ణన్ ఎజుతాచ్చన్, ఎస్. నీలకండ అయ్యర్, కురూర్ నీలకందన్ నంబూద్రిపాద్ తదితరులు ఈ పార్టీ ఏర్పాటులో కీలక వ్యక్తులుగా ఉన్నారు. పనంపిల్లి గోవింద మీనన్, కె. కరుణాకరన్ వంటి ప్రముఖ రాజకీయ నాయకులు కూడా ఈ పార్టీలో పనిచేశారు.

## చరిత్ర
పూర్వపు కొచ్చి రాష్ట్రంలో రాజకీయ ఉద్యమాల పనితీరు పట్ల అసంతృప్తితో ఉన్న యువకుల బృందం 26 జనవరి 1941న విఆర్ కృష్ణన్ ఎజుతాచ్చన్ నేతృత్వంలో జరిగిన సమావేశంలో కొచ్చి రాజ్య ప్రజామండలం ఏర్పాటు చేయాలని నిర్ణయించుకుంది. 1941, ఫిబ్రవరి 9న త్రిస్సూర్‌లోని మణికండనాల్తారలో పార్టీ అధికారికంగా ప్రారంభించబడింది. ఎస్. నీలకండ అయ్యర్‌ను అధ్యక్షుడిగా, ఎజుతాచన్ ప్రధాన కార్యదర్శిగా ఎంపిక చేశారు. కొచ్చిన్ రాజు రాజకీయ సార్వభౌమాధికారాన్ని అంతం చేయడం, ప్రజలకు సమానత్వం, రాజకీయ అధికారాన్ని పొందడం పార్టీ ప్రాథమిక లక్ష్యం. ఖాదీ వినియోగాన్ని వ్యాప్తి చేయడం, మద్యపాన నిషేధం, విద్యారంగంలో పురోగతి సాధించడం కోసం కూడా పార్టీ కృషి చేసింది.

1941 వరదల సమయంలో ప్రజలను విపత్తు నుండి రక్షించడానికి ప్రజామండలం చేసిన కృషి పార్టీకి ఆమోదం పొందింది. ఆ సమయంలో పార్టీ వరద సహాయక కమిటీని ఏర్పాటు చేసింది.

ప్రజామండలండ *కొచ్చిన్ కర్షక సభ* అనే సంస్థను ఏర్పాటు చేసింది. ఫ్యూడలిజం కారణంగా రైతులు ఎదుర్కొన్న ఇబ్బందులను అంతం చేయడానికి ఇది ప్రధానంగా పనిచేసింది. ఈ సంస్థ తమ క్షేత్రంలో రైతులకు శాశ్వత యాజమాన్యం కోసం నిలబడింది. వారి నిరసనలు 1943, ఫిబ్రవరి 13న కొచ్చిన్ లెజిస్లేటివ్ కౌన్సిల్‌లో 1943  బిల్లు వెరుంపట్ట కుడియన్ అంగీకారం కలిగించాయి.

ప్రజామండలం తన మొదటి వార్షిక సమావేశాన్ని 1942లో ఇరింజలకుడలో నిర్వహించాలని నిర్ణయించుకుంది, అయితే కొచ్చిన్ దివాన్ ఎ.ఎఫ్.డబ్ల్యూ డిక్సన్ దానిని నిషేధించారు. అయితే సభ నిర్వహణకు కొందరు నేతలు ముందుకు వచ్చారు. కరుణాకరన్‌తో సహా అనేక మంది నాయకులు అరెస్టు చేయబడి జైలులో క్రూరమైన హింసను ఎదుర్కొన్నారు.

1942 ఆగస్టు 5న క్విట్ ఇండియా ఉద్యమానికి సంబంధించి, బొంబాయిలో అఖిల భారత కాంగ్రెస్ కమిటీకి గాంధీజీ, నెహ్రూ నేతృత్వంలో ఒక సమావేశం జరిగింది. ప్రజామండలం తరపున అయ్యర్ మరియు ఎజుతచ్చన్ సదస్సుకు హాజరయ్యారు. క్విట్ ఇండియా ఉద్యమంలో భాగంగా ప్రజామండలం సమ్మెలో చురుకుగా పాల్గొన్నారు. ఆ సమయంలో ప్రెస్ పనితీరుపై బలమైన నిషేధం ఉంది, ప్రజామండలం *దీనబంధు* అనే వార్తాపత్రికను ప్రారంభించింది. వార్తాపత్రిక స్వాతంత్ర్య ఉద్యమాలను బలోపేతం చేయడానికి సహాయపడింది.

1945లో ప్రజామండలం ఎన్నికలను ఎదుర్కొని కొచ్చిన్ లెజిస్లేటివ్ కౌన్సిల్‌లో మెజారిటీ సాధించింది. ప్రజామండలం ప్రతిపక్షాన్ని ఎంచుకుని బాధ్యతాయుతమైన ప్రభుత్వం కోసం పని చేసింది. ఆలయ ప్రవేశ ఉద్యమం కోసం కూడా పార్టీ కృషి చేసింది.

ప్రజామండలం తన లక్ష్యం పూర్తయిన తర్వాత చెదిరిపోయిన మొదటి రాజకీయ పార్టీలలో ఒకటి. తరువాత ప్రజామండలం భారత జాతీయ కాంగ్రెస్‌లో విలీనమైంది.

## మూలాలు

## మరింత చదవడానికి
* కొచ్చి రాజ్య ప్రజామండలం ఏర్పాటు

వర్గం:భారత జాతీయ కాంగ్రెస్
వర్గం:1941 స్థాపితాలు
తిప్రాలాండ్ స్టేట్ పార్టీ

**తిప్రాలాండ్ స్టేట్ పార్టీ** అనేది త్రిపురలో ఒక ప్రాంతీయ రాజకీయ పార్టీ.

ఈ పార్టీ నమ్మకాలు త్రిపురి జాతీయవాదం, సామాజిక సంస్కరణ, త్రిపురి దేశం కోసం విప్లవానికి సంబంధించినవి. భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 3 ప్రకారం త్రిపుర ట్రైబల్ ఏరియాస్ అటానమస్ డిస్ట్రిక్ట్ కౌన్సిల్‌ను తిప్రాలాండ్ రాష్ట్ర హోదాగా పెంచాలన్నది పార్టీ ప్రధాన డిమాండ్. ఈ పార్టీ 2015, 2021 మధ్య త్రిపురలోని స్వదేశీ త్రిపురి ప్రాంతాల్లో చురుకుగా ఉండేది.
ఎడమ|thumb| పార్టీ ఆధ్వర్యంలో ర్యాలీ

## చరిత్ర
పార్టీని 2015, అక్టోబరు 25న రిటైర్డ్ త్రిపుర సివిల్ సర్వీస్ అధికారి చిత్త రంజన్ దెబ్బర్మ, ట్విప్రా స్టూడెంట్స్ ఫెడరేషన్ మాజీ వైస్ ప్రెసిడెంట్, అడ్వైజరీ బోర్డ్, టిఎస్ఎఫ్; ఒకప్పటి ప్రధాన కార్యదర్శి, త్రిపుర గిరిజన అధికారుల ఫోరం. శ్రీ సోనాచరణ్ డెబ్బర్మ ఉపాధ్యక్షులు.

వ్యవస్థాపక అధ్యక్షుడు డెబ్బర్మ.

ఈ పార్టీ నాయకులు 2018, ఏప్రిల్ 1న భారత ప్రధాన మంత్రి శ్రీ నరేంద్ర మోదీకి తిప్రాలాండ్‌ను రాష్ట్రంగా చేయాలని డిమాండ్ చేస్తూ ఒక మెమోరాండం సమర్పించారు. సమస్యను పరిశీలిస్తామని వారికి హామీ ఇచ్చారని, ఈ అంశంపై చర్చలు, సమావేశాలు కొనసాగాలని ఉద్ఘాటించారు.

ఇండిజినస్ నేషనలిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ట్విప్రా, తిప్రాలాండ్ స్టేట్ పార్టీ, తిప్రాహా 2021లో తిప్రాహా ఇండిజినస్ ప్రోగ్రెసివ్ రీజినల్ అలయన్స్ పార్టీతో విలీనమయ్యాయి.

## మూలాలు

వర్గం:2015 స్థాపితాలు
వర్గం:భారతదేశ రాజకీయ పార్టీలు
బెల్ ల్యాబ్స్

**బెల్ ల్యాబ్స్** అమెరికాకు చెందిన వైజ్ఞానిక పరిశోధన, వ్యాపార సంస్థ. ఇక్కడ పని చేసిన పరిశోధకులు, రేడియో ఆస్ట్రానమీ, ట్రాన్సిస్టర్, లేజర్, ఫోటో వోల్టాయిక్ సెల్, ఛార్జ్ కపుల్డ్ డివైస్ (సిసిడి), ఇన్‌ఫర్మేషన్ థియరీ, యునిక్స్ ఆపరేటింగ్ సిస్టం, B, C, C++, S, SNOBOL, AWK, AMPL లాంటి ప్రోగ్రామింగ్ భాషలను ఆవిష్కరించారు. ఇక్కడి పూర్తి చేసిన పరిశోధనలకు గాను 10 నోబెల్ పురస్కారాలు, 5 ట్యూరింగ్ పురస్కారాలు దక్కాయి.

ఈ సంస్థ 19వ శతాబ్దం చివరలో వెస్టర్న్ ఎలక్ట్రిక్ సంస్థ ఇంజనీరింగ్ విభాగంగా న్యూయార్క్ నగరంలో ప్రారంభమైంది. బెల్ సబ్సిడరీ సంస్థ అయిన వెస్టర్న్ ఎలక్ట్రిక్ కొన్ని సంవత్సరాల పాటు పరిశోధన, అభివృద్ధి సాగించిన తర్వాత ఆ ఇంజనీరింగ్ విభాగం 1925 లో బెల్ టెలిఫోన్ ల్యాబొరేటరీస్ పేరుతో ప్రత్యేక సంస్థగా అవతరించింది. ఇది వెస్టర్న్ ఎలక్ట్రిక్, అమెరికన్ టెలిఫోన్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ కంపెనీ (AT & T) సంస్థల సంయుక్త అజమాయిషీలో పనిచేసేది. 1960వ దశకంలో ఈ సంస్థ ప్రధాన కార్యాలయాలం న్యూ జెర్సీలోని ముర్రే హిల్స్ కి తరలించబడింది. 1984 లో బెల్ సిస్టమ్స్ విడిపోయిన తర్వాత బెల్ ల్యాబ్స్ AT & T నిర్వహణ కిందకు వచ్చింది. తర్వాత దీనికి నిధులు భారీగా తగ్గాయి.

## మూలాలు

వర్గం:వ్యాపార సంస్థలు
వర్గం:పరిశోధనా సంస్థలు