మారెడ్డి రంగారెడ్డి

**ప్రొఫెసర్ మారెడ్డి రంగారెడ్డి ** వ్యవసాయ రంగానికి చెందిన శాస్త్రవేత్త, పత్తి వంగడాల సృష్టికర్త. వంగడాల రూపకల్పన, పరిశోధనా రంగాల్లో కృషిచేశారు. వీరు ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయంలో  శాస్త్రవేత్తగా పనిచేశారు.  
## కుటుంబ నేపథ్యం
మారెడ్డి రంగారెడ్డి సాధారణ రైతు కుటుంబంలో 1936 ఏప్రిల్ ఒకటవ తేదీన ప్రకాశం జిల్లా కంభంలో జన్మించాడు. మారెడ్డి బాలరంగారెడ్డి - కాశమ్మ దంపతులు వీరి తల్లిదండ్రులు. వీరి సోదరుడు  కోటిరెడ్డి. రంగారెడ్డి వివాహం 1960 లో రాజకుమారితో జరిగింది.ఈ దంపతులకు ఒక కుమారుడు ఎం. ఎల్. కుమార్ రెడ్డి, ఇద్దరు కుమార్తెలు విజయ - భారతి ఉన్నారు. 1990 అక్టోబర్ 3 న తన 54 వ ఏట రంగారెడ్డి మరణించారు. అప్పటికి వారు ఉద్యోగ నిర్వహణలో ఉన్నారు. నేల స్వభావాన్ని, పంటరకాలను పరిశీలిస్తూ పొలాల్లో తిరుగుతున్న సమయంలో కేవలం మేకు గుచ్చుకుని గాయం విషమించడం ద్వారా రంగారెడ్డిగారి  ప్రాణాలకు ముప్పు వాటిల్లింది. 
## విద్యాభ్యాసం
చిన్నతనం నుండే  వ్యవసాయం మీద ఆసక్తి ఉండటంతో పాఠశాల మీద పెద్దగా ఆసక్తి కనబర్చలేదు రంగారెడ్డి. తన సోదరుడు పాఠశాలకు వెళ్తుంటే, తాను మాత్రం వ్యవసాయ పొలాలు, పంటలు, పాడి, వీటి మీద ఇష్టం ఉండటం వలన ఆలస్యంగా పాఠశాలలో చేరాడు.  అగ్రికల్చర్ బిఎస్సి తర్వాత  1960 -1966 లలో వ్యవసాయ కళాశాల బాపట్ల నుండి జన్యుశాస్త్రంలో పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేషన్ చేశాడు. ఆ తర్వాత  పిహెచ్‌.డి అవార్డు పొందారు.  
## వృత్తిజీవితం
రంగారెడ్డి  మొదట ఫారెస్ట్ విభాగంలో ఉద్యోగంలో చేరినప్పటికీ, తర్వాత తనకు ఎంతో ఇష్టమైన వ్యవసాయం కోసం వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయం ఎంచుకున్నాడు. 1980 లో ఉమ్మడి  ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయంలో   రీసెర్చ్ అసిస్టెంట్‌గా తన వృత్తిని ప్రారంభించారు. పత్తి బ్రీడర్‌గా సేవలందించారు.  కాటన్ స్పెషలిస్ట్, కాటన్ బ్రీడర్ వంటి వివిధ పదవులకు ఎదిగిన రంగారెడ్డి, ఆచార్య ఎన్.జి.రంగా వ్యవసాయవిశ్వవిద్యాలయం నంద్యాల శాఖలో సీనియర్ సైంటిస్టుగా  చాలా కాలం పనిచేసాడు. ఇక్కడి నుండే వ్యవసాయాధారితమైన భావి భారతానికి  కొత్త వంగడాలను సృష్టించాడు. ఈ క్రమంలో  పత్తి , నూనె గింజలు , జొన్న, మొక్కజొన్న రకాల్లో దిగుబడిని పెంచే రకాలకు సృష్టించారు.
దర్శి, తెనాలి, మాధోల్, ఆదిలాబాద్,  నంద్యాల్ వంటి పరిశోధనా స్టేషన్లలో పనిచేశాడు.  R.A.R.S. నంద్యాలకు ఒక గౌరవప్రదమైన స్థానం దక్కడంలో రంగారెడ్డి కృషి ఉన్నది. 
### ▪️కనుగొన్న వంగడాలు :
పత్తి ప్రాజెక్టుకు ఇన్‌చార్జిగా, పత్తి రకాలు సంకరజాతుల అభివృద్ధిలో వీరి కృషి గణనీయమైనది. వీరు కనుగొన్న అనేక పత్తి రకాలు రైతులకు మేలుచేశాయి. NA  - 1280 (తెల్ల పురుగు నివారిణి)
NA  -  1325 ( నరసింహ్మ), NA  - 920   (ప్రియ), HYPS - 152, మహాలక్ష్మి, విజయలక్ష్మి, దేశవాళి రకాలైన శ్రీశైలం, అరవింద కనుగొన్నారు. పత్తి సంకరాల్లో NHH 390,  NCA 212 ,భాగ్యలక్ష్మి  (ఇంటర్ స్పెసిఫిక్ హైబ్రిడ్)మొదలగుణవి. దేశీ సంకరాల్లో  NCA 176, NCA 205, NCA 212. మొదలగునవి. 
న్యూక్లియస్ &  ఫౌండేషన్ సీడ్ ప్రొడక్షన్, మంచి నాణ్యమైన న్యూక్లియస్, బ్రీడర్ సీడ్‌ను ఉత్పత్తి చేయడం ద్వారా వీరు దేశానికి సహాయం చేసిన శాస్త్రవేత్తల వరసలో నిలబడ్డాడు వీరు సృష్టించిన  రకాలు అధిక దిగుబడికి, లాభాలకు ఆమోదయోగ్యంగా ప్రయోగశాలల నుండి నాణ్యతా గుర్తింపును సంపాదించుకున్నాయి.

### RARS నంద్యాల్లో రంగారెడ్డి కృషి
1) HYPS - 152  ( Big Boll & Good Staple Length )
2) NA 1325 (నరసింహ) 
ఈ రెండు రకాలు కాటన్ హైబ్రిడ్ సీడ్ ప్రొడక్షన్‌లో తల్లిదండ్రులుగా విస్తృతంగా ఉపయోగించబడుతున్నాయి. 
విత్తన పరిశ్రమల చేత కాటన్ హైబ్రిడ్ విత్తనోత్పత్తిలో నోటిఫై చేయని HYPS152 పేరెంట్‌గా విస్తృతంగా ఉపయోగించబడుతున్న పరిస్థితుల్లో   జాతీయ, అంతర్జాతీయ స్థాయిలో పత్తి పండించే రైతులు వీటి కారణంగా ఉత్తమ ఫలితాలు సాధిస్తున్నారు.

## అవార్డులు :
ఉత్తమ శాస్త్రవేత్తగా ఎ.పి. వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయం మాత్రమే కాకుండా, జాతీయ స్థాయిలో కూడా ఆయనకు అవార్డులు లభించాయి.     
సెప్టెంబర్ 30, 2009 న సీడ్స్‌మెన్ అసోసియేషన్ హైదరాబాద్ -  ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ వారు తమ 14 వ వార్షిక సర్వసభ్య సమావేశంలో  రంగారెడ్డి సేవలను గుర్తిస్తూ జీవిత కాల సాఫల్య పత్రాన్ని ప్రకటించారుర.
.
## మూలాలు

వర్గం:వ్యవసాయ శాస్త్రవేత్తలు