రావు బహదూర్

[thumb|275x275px| రావు బహదూర్ [బ్రిటిషు భారతదేశంలో బిరుదు పతకాలు|బిరుదు పతకం]]
**రావు బహదూర్** అనేది భారతదేశంలో బ్రిటిషు పాలనలో ఉన్నపుడు వ్యక్తులకు విశ్వాసపూర్వక సేవ చేసినందుకు లేదా సామ్రాజ్యానికి ప్రజా సంక్షేమ కృషి చేసినందుకు ఇచ్చిన గౌరవ బిరుదు. దీన్ని దక్షిణ భారతదేశంలో **రావు బహదూర్** అనగా, ఉత్తర భారతంలో **రాయ్ బహదూర్** అంటారు. 1911 నుండి, బిరుదుతో పాటు పతకాన్ని కూడా ఇచ్చేవారు. *రావు* అంటే "రాజు" అని *బహదూర్* అంటే "ధైర్యవంతుడు" లేదా "అత్యంత గౌరవప్రదమైన" అనీ అర్థం. దీన్ని ప్రధానంగా హిందువులకు ఇచ్చేవారు. ముస్లింలకు, పార్సీలకూ దీనికి సమానమైన బిరుదు *ఖాన్ బహదూర్* . సిక్కులకు *సర్దార్ బహదూర్* .

రావు బహదూర్ బిరుదు పొందే వ్యక్తులను సాధారణంగా, దీనికంటే తక్కువ స్థాయి బిరుదైన రాయ్ సాహిబ్ బిరుదు పొందిన వారి నుండి ఎంపిక చేసేవారు. ఈ రెండు బిరుదులూ దివాన్ బహదూర్ కంటే తక్కువ స్థాయికి చెందినవి. ఈ బిరుదులన్నీ స్థాయిలో నైట్ హుడ్ లోని రెండు ఆర్డర్ల - ఆర్డర్ ఆఫ్ ది ఇండియన్ ఎంపైర్, ఆర్డర్ ఆఫ్ ది స్టార్ ఆఫ్ ఇండియా - కంటే దిగువన ఉంటాయి.

## కొందరు రావు బహదూర్ బిరుదు గ్రహీతలు

### విద్యావేత్తలు

* సదాశివ జైరామ్ దేహద్రాయ్, సంస్కృత ప్రొఫెసర్, జబల్పూర్ కళాశాల.
* యర్రమిల్లి నారాయణ మూర్తి పంతులు గారు, నరసాపురం, పశ్చిమగోదావరి జిల్ల. Advocate, సామాజిక కార్యకర్త. 
* ప్రియా నాథ్ దత్, అసిస్టెంట్ రిజిస్ట్రార్, పంజాబ్ యూనివర్సిటీ 
* SN (సత్య నంద్) ముఖర్జీ ఎస్క్, BA (కాంటాబ్), MA (కాంటాబ్), సెయింట్ స్టీఫెన్స్ కాలేజ్ 6 వ ప్రిన్సిపాల్, రాంగ్లర్ కేంబ్రిడ్జిలోని క్వీన్స్ కాలేజీ నుండి గణితశాస్త్ర ట్రిపోస్. లిండ్సే కమిషన్ సభ్యుడు.

### సామాజిక కార్యకర్తలు, రాజకీయ నాయకులు

* SA సమీనాథ అయ్యర్, స్వాతంత్ర్యోద్యమ కార్యకర్త.
* దామోదర్ బంగేరా, స్వాతంత్ర్య సమర యోధుడు
* మాణిక్ లాల్ జోషి, బుంది ముఖ్యమంత్రి 
* జస్వంత్ రాజ్ మెహతా  రాజకీయ నాయకుడు, లోక్‌సభకు ఎన్నికయ్యాడు ; 1947 లో జోధ్‌పూర్ రాష్ట్ర శాసనసభకు ఎన్నికయ్యాడు
* సి. జంబులింగం ముదలియార్ (1857 - 1906), రాజకీయవేత్త, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు
* TM జంబులింగం ముదలియార్ (1890 - 1970), NLC ఇండియా లిమిటెడ్ స్థాపించడానికి 620 ఎకరాల భూమిని ఇచ్చిన పరోపకారి, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు
* కూర్మా వెంకట రెడ్డి నాయుడు, మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ ముఖ్యమంత్రి.
* సేఠ్ విశందాస్ నిహల్‌చంద్, సింధీ రాజకీయవేత్త, సంఘ సంస్కర్త, పరోపకారి
* చోటూ రామ్, పంజాబ్ వ్యవసాయ, హోం వ్యవహారాల మంత్రి, 1945. పంజాబ్ శాసనసభకు తొలి భారతీయ స్పీకర్.

### పౌర సేవకులు, ప్రభుత్వ అధికారులు

* జగన్ నాథ్ భండారి రాజ్ రతన్, ఇదార్ స్టేట్ దివాన్ 
* లాడా దామోదర్ దాస్, పంజాబ్‌లో అసిస్టెంట్ కమిషనర్ 
* దివాన్ జగ్గత్‌నాథ్, డేరా ఇస్మాయిల్ ఖాన్ మునిసిపల్ కమిటీ, జిల్లా బోర్డుల కార్యదర్శి 
* సాహు పర్సోతం సరన్ కోఠీవాలా, జిల్లా బోర్డు సభ్యుడు, మొరాదాబాద్ 
* లాలా జై లాల్, మున్సిపల్ కమిటీ సభ్యుడు, సిమ్లా 
* ఎ. సవరినాథ పిళ్లై, మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీ ఆదాయ పన్ను సహాయ కమిషనర్; విశిష్ట ప్రజా సేవ, రాజు పట్టాభిషేక అవార్డు విజేత, లండన్ 
* అక్షయ్ కుమార్ సర్కార్, సూపరింటెండెంట్, వాణిజ్య పరిశ్రమల శాఖ, భారత ప్రభుత్వం 
* బేతారం శర్మ, సబ్-డిప్యూటీ కలెక్టర్, తేజ్‌పూర్, అస్సాం 

### వాణిజ్యం, పరిశ్రమ

* జమ్నాలాల్ బజాజ్, పారిశ్రామికవేత్త (తరువాత బిరుదును వెనక్కి ఇచ్చేసాడు) 
* దివాన్ బహదూర్ పి. సోమసుందరం చెట్టియార్, కోయంబత్తూర్ - పారిశ్రామికవేత్త, వస్త్రపరిశ్రమకు మార్గదర్శకుడు.
* జగ్మల్ రాజ చౌహాన్, పారిశ్రామికవేత్త, ప్రముఖ రైల్వే కాంట్రాక్టర్
* జైరామ్ వాల్జీ చౌహాన్, పారిశ్రామికవేత్త
* సేథ్ సరూప్‌చంద్ హుకంచంద్, (1874-1959) ఇండోర్ వ్యాపారి, భారతీయ పరిశ్రమకు సితార, జైన సమాజ నాయకుడు 
* గుజార్ మల్ మోడీ, మోడీ గ్రూప్ వ్యవస్థాపకుడు
* మోహన్ సింగ్ ఒబెరాయ్, ఒబెరాయ్ గ్రూప్ వ్యవస్థాపకుడు

### ఇంజనీరింగ్, సైన్స్, మెడిసిన్

* గోడే వెంకట జగ్గారావు - గణిత, ఖగోళ శాస్త్రవేత్త
*అంకితం వెంకట నరసింగరావు - ఖగోళ శాస్త్రవేత్త
*దయా రామ్ సాహ్నీ - పురావస్తు శాస్త్రవేత్త
*కైలాష్ చంద్రబోస్, CIE, OBE, మొదటి నైట్ ఇండియన్ వైద్యుడు.
* ఉపేంద్రనాథ్ బ్రహ్మచారి, బెంగాల్ ప్రెసిడెన్సీ, కాలా అజార్ చికిత్స కోసం యూరియా స్టిబమైన్ ఆవిష్కరణ
* బాల్కిషెన్ కౌల్, సర్జన్, లెక్చరరు, లాహోర్ మెడికల్ కాలేజీ సూపరింటెండెంటు 
* పుట్టన వెంకట్రమణ రాజు (1894-1975), సివిల్ ఇంజనీర్, భారత ప్రభుత్వ పారిశ్రామిక సలహాదారు, విద్యావేత్త.
* రామ్ ధన్ సింగ్ (డా.), అగ్రగామి వ్యవసాయ శాస్త్రవేత్త, ప్రిన్సిపాల్, కాలేజ్ ఆఫ్ అగ్రికల్చర్, ల్యాల్‌పూర్, పూర్వ పంజాబ్, 1947.

### చట్టం, న్యాయం

* బాబూ రామ్ సదన్ భట్టాచార్జీ, డిప్యూటీ మేజిస్ట్రేట్, బెంగాల్ 
* చౌదరి దివాన్ చంద్ సైని MBE, పంజాబ్ గురుదాస్‌పూర్, పంజాబ్ హైకోర్టు ప్రముఖ న్యాయవాది, క్రిమినల్ బార్ నాయకుడు; వలసరాజ్యాల పంజాబ్ శాసన మండలి సభ్యునిగా ఎన్నికయ్యాడు
* రాజేంద్రనాథ్ దత్, న్యాయమూర్తి, బెంగాల్ 
* సోతి రఘుబన్స్ లాల్, సబార్డినేట్ జడ్జి, షాజెహాన్పూర్ 
* సాధ్ అచరాజ్ లాల్, గౌరవ మేజిస్ట్రేట్, మునిసిపల్ బోర్డు సభ్యుడు, మీర్జాపూర్ 
* జ్వాలా ప్రసాద్, ప్రభుత్వ ప్లీడర్ 
* రఘునాథ్ శరణ్, బీహార్‌లో జిల్లా న్యాయమూర్తి 
* బాబు బహదూర్ సింగ్, గౌరవ మేజిస్ట్రేట్, పిలిభిత్ 
* బాబు షుహ్రత్ సింగ్, చంద్‌పూర్‌ జమీందార్, గౌరవ మేజిస్ట్రేట్, బస్తీ 
*గోపాల్ హరి దేశ్‌ముఖ్, గుజరాత్‌లోని అహ్మదాబాద్‌లో న్యాయమూర్తి

### సాహిత్యం, కళలు

* మలయాళంలో ప్రచురించబడిన మొదటి నవల కుండలత రచయిత అప్పు నేడుంగడి

### దాతృత్వం, మతం, సేవ

* రాంచోడ్‌లాల్ చోటాలాల్, టెక్స్‌టైల్ మిల్లు మార్గదర్శకుడు, పరోపకారి
* ధర్మరత్నాకర ఆర్కాట్ నర్రెయిన్‌సామి ముదలియార్, పరోపకారి.
* అంబ ప్రసాద్, ఢిల్లీ పరోపకారి
* సాలిగ్ రామ్ (రాయ్ సాలిగ్రామ్) ), (1829-1898) పోస్ట్ మాస్టర్-జనరల్, వాయవ్య ప్రావిన్సులు, శివ్ దయాల్ సింగ్ సేథ్ శిష్యుడు.
* రణదప్రసాద్ సాహా, పరోపకారి
* ఏలే మల్లప్ప శెట్టారు, పరోపకారి, 1887, బెంగళూరులో మొట్టమొదటి ప్రసూతి ఆసుపత్రిని నిర్మించాడు. వాణి విలాస్ హాస్పిటల్ నిర్మాణానికి నిధులు సమకూర్చాడు. బెంగళూరు లోని కాడు మల్లేశ్వర ఆలయాన్ని పునరుద్ధరించాడు 
* సర్దార్ బహదూర్ జగత్ సింగ్ (సంత్) (1884-1951), లియాల్‌పూర్, విభజనకు ముందు పంజాబ్ సూరత్ శబ్ద్ యోగా అభ్యాసకుడు, గురువు
* వ్యాపారవేత్త, పరోపకారి అయిన గుబ్బి తోటడప్ప, ధర్మచాత్ర (ప్రయాణికులకు ఉచిత బస స్థలాలు), కర్ణాటక అంతటా విద్యార్థులకు ఉచిత హాస్టల్స్ స్థాపించాడు.
* ఎ. వీరియా వండయార్, పరోపకారి.

### పోలీసు, అత్యవసర సేవలు

* తీరత్ సింగ్ బక్షి, డిప్యూటీ ఇన్స్పెక్టర్ జనరల్ ఆఫ్ పోలీస్, యునైటెడ్ ప్రావిన్స్
* పూర్ణ చంద్ర లాహిరి, ఇండియన్ పోలీస్ ఆఫీసర్, కలకత్తా
* PK మొన్నప్ప, మూడు రాష్ట్రాల దక్షిణ భారత పోలీసు చీఫ్, మద్రాస్, హైదరాబాద్, మైసూర్.
* సత్యన్ నాథ్ (SN) ముఖర్జీ, కలకత్తాకు మొదటి భారతీయ పోలీసు డిప్యూటీ కమిషనర్.

### ఇతరులు

* బాబు నళిని కాంత రే, అస్సాం దస్తీదార్ 

## ఇవి కూడా చూడండి

* రాయ్ సాహిబ్
* దివాన్ బహదూర్
* రాజరత్న
* బిరుదు పతకాలు

## మూలాలు


వర్గం:బ్రిటిషు భారతదేశంలో పురస్కారాలు