నెం . 221 స్క్వాడ్రన్ భారతీయ వాయు సేన

నం. 221 స్క్వాడ్రన్ భారత వాయుసేనకు చెందిన ఒక యుద్ధ విమాన స్క్వాడ్రన్. ఈ స్క్వాడ్రన్ సుఖోయ్ యెస్ యౌ -30యెం కె I యుద్ధ విమానాలతో సన్నద్ధంగా ఉంటుంది. ఇది హల్వారా వాయుసేన స్థావరంలో  ఉంది.

## చరిత్ర.
ఈ స్క్వాడ్రన్‌ను 14 ఫిబ్రవరి 1963న బరాక్‌పూర్‌లో దాడుల  యుద్ధ స్క్వాడ్రన్‌గా ఏర్పాటు చేశారు. మొదటి కమాండింగ్ ఆఫీసర్‌గా స్క్వాడ్రన్ లీడర్ ఎన్. చాత్రథ్ బాధ్యతలు చేపట్టారు. తరువాత కాలంలో ఈ స్క్వాడ్రన్‌కు సూపర్‌మెరైన్  స్పిట్‌ఫైర్, డి హావిలాండ్ వ్యాంపైర్, సుఖోయ్ ఎస్ యు -7 యుద్ధ విమానాలను కేటాయించారు.
స్థాపన తరువాతి 54 సంవత్సరాలలో ఈ స్క్వాడ్రన్ అనేక స్థావరాలకు మారింది. 1971 భారత–పాకిస్తాన్ యుద్ధ సమయంలో ఎస్ యు-7 యుద్ధ విమానాలు బంగ్లాదేశ్ ప్రాంతంలో యుద్ధ చర్యల్లో పాల్గొన్నాయి. కార్గిల్ యుద్ధ సమయంలో ఈ స్క్వాడ్రన్ మిగ్-23 యుద్ధ విమానాలతో ఆపరేషన్లలో పాల్గొంది. మిగ్-23 విమానాలను 2009లో సేవల నుంచి ఉపసంహరించారు.

2017 ఏప్రిల్ 24న ఈ స్క్వాడ్రన్‌లో ఎస్ యు-30ఎమ్ కే I యుద్ధ విమానాలను అధికారికంగా ప్రవేశపెట్టారు. ఆ సమయంలో వింగ్ కమాండర్ హెచ్.ఎస్. లుత్రా కమాండింగ్ ఆఫీసర్‌గా ఉన్నారు. దీర్ఘకాల సేవలలో ఈ స్క్వాడ్రన్‌కు చెందిన అనేక మంది పైలట్లు వీరోచిత సేవలకుగాను వివిధ గౌరవ పురస్కారాలు పొందారు.

## 1971 భారత–పాకిస్తాన్ యుద్ధం
1971 భారత–పాకిస్తాన్ యుద్ధ సమయంలో, సుఖోయ్ యెస్ యు -7 భూదాడి విమానాలతో సన్నద్ధంగా ఉన్న నం. 221 స్క్వాడ్రన్ భారత వాయుసేన తూర్పు రంగంలో మోహరించబడింది. తూర్పు పాకిస్తాన్‌లో (ప్రస్తుతం బంగ్లాదేశ్) భారత సైన్యానికి మద్దతుగా ఈ స్క్వాడ్రన్ ఆపరేషన్లు నిర్వహించింది. కలైకుందా, డమ్‌డమ్ వంటి స్థావరాల నుంచి విమానాలు ఎగిరాయి. సమీప గగన మద్దతు, అంతరాయం సృష్టించే దాడులు ప్రధాన లక్ష్యాలుగా సాగాయి.

ఈ స్క్వాడ్రన్ డాకా విమానాశ్రయంపై కౌంటర్-ఎయిర్ మిషన్లు, తూర్పు రంగంలోని ఒక పెట్రోలియం డిపోపై దాడులతో  సహా కీలక దాడులు నిర్వహించింది. ఈ చర్యలు తూర్పు రంగంలో గగనాధిక్యాన్ని సాధించడంలో తోడ్పడ్డాయి. అనేక శత్రు లక్ష్యాలు ధ్వంసమయ్యాయి. అనవసర నష్టాలు తగ్గించేలా ఆపరేషన్లు సాగాయి.

అయితే నష్టాలు కూడా చోటుచేసుకున్నాయి. తేజ్గావ్ విమానాశ్రయంపై దాడి సమయంలో ఒక Su-7 విమానం పాకిస్తానీ యాంటీ–ఎయిర్‌క్రాఫ్ట్ కాల్పులకు గురై కూలిపోయింది. ఆ విమానాన్ని నడిపిన స్క్వాడ్రన్ లీడర్ వి. భూటానీ యుద్ధ ఖైదీగా పట్టుబడ్డారు. ఈ యుద్ధంలో స్క్వాడ్రన్‌కు చెందిన ఏ పైలట్ కూడా యుద్ధంలో మరణించలేదు. ఈ ప్రతికూలతలున్నప్పటికీ, స్క్వాడ్రన్ నిర్వహించిన ఖచ్చితమైన బాంబింగ్ మిషన్లు పాకిస్తానీ దళాల వేగవంతమైన లొంగుబాటుకు దోహదపడ్డాయి. బంగ్లాదేశ్ విముక్తికి ఈ ఆపరేషన్లు ముఖ్య పాత్ర పోషించాయి.

ఈ ఆపరేషన్లలో ప్రదర్శించిన ధైర్యసాహసాలకు గాను స్క్వాడ్రన్ సిబ్బందికి పలు వీరోచిత పురస్కారాలు లభించాయి. కౌంటర్-ఎయిర్ మిషన్లలో పాత్రకు ఫ్లైట్ లెఫ్టినెంట్ దినేష్ చంద్ర నయ్యర్‌కు వీర్ చక్ర ప్రదానం చేశారు. తీవ్ర కాల్పుల మధ్య అసాధారణ సేవలకుగాను పలువురు పైలట్లకు వాయు సేన పతకాలు లభించాయి. ఈ గౌరవాలు యుద్ధంలోని తూర్పు రంగంలో స్క్వాడ్రన్ కీలక పాత్రను ప్రతిబింబించాయి.

## 1999 కార్గిల్ యుద్ధం
1999 కార్గిల్ యుద్ధ సమయంలో “వేలియంట్స్”గా ప్రసిద్ధమైన నం. 221 స్క్వాడ్రన్, భారత వాయుసేన ఆపరేషన్ సఫేద్ సాగర్‌లో ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించింది. కాశ్మీర్ పర్వత ప్రాంతాల్లో పాకిస్తానీ చొరబాటుదారులపై భారత సైన్యానికి గగన మద్దతు అందించడం ఈ ఆపరేషన్ లక్ష్యం. హల్వారా వాయుసేన స్థావరంలో ఉన్న ఈ స్క్వాడ్రన్, మిగ్-23బీఎన్ భూదాడి విమానాలతో సన్నద్ధంగా ఉండేది. యుద్ధ ఆరంభ దశలోనే శ్రీనగర్ వాయుసేన స్థావరానికి ఏడు విమానాల డిటాచ్‌మెంట్‌ను పంపి వేగవంతమైన సమీప గగన మద్దతు సాధ్యం చేసింది.

1999 జూన్ 18 నుంచి వింగ్ కమాండర్ ఆశిత్ ఈశ్వర్‌లాల్ మెహతా కమాండ్‌లో ఉన్న స్క్వాడ్రన్, డ్రాస్, బటాలిక్ రంగాల్లో శత్రు స్థావరాలపై ఖచ్చితమైన దాడులు నిర్వహించింది. బంకర్లు, మిషన్ గన్ స్థావరాలు, మోర్టార్ నెస్టులు, సంగార్లు, సరఫరా మార్గాలు ప్రధాన లక్ష్యాలుగా నిలిచాయి. ఫార్వర్డ్ ఎయిర్ కంట్రోలర్లతో సమన్వయంతో పగలు రాత్రి బాంబింగ్ మిషన్లు సాగాయి. తక్కువ ఎత్తు మైదాన ఆపరేషన్లకు రూపకల్పన చేసిన మిగ్-23బీఎన్‌ను, ఎత్తైన హిమాలయ ప్రాంతాలకు అనుగుణంగా మార్చేందుకు జీపీఎస్ సహాయంతో మధ్య ఎత్తులో లెవల్ బాంబింగ్ పద్ధతులు ఉపయోగించారు. ఈ దాడులు శత్రు లాజిస్టిక్స్ కేంద్రాలను ధ్వంసం చేసి భూదళాల పురోగతికి దోహదపడ్డాయి.

కఠిన పర్వత భూభాగంలో నావిగేషన్ వ్యవస్థ డ్రిఫ్ట్, భుజాలపై మోసుకెళ్లే ఎయిర్ డిఫెన్స్ ఆయుధాల ముప్పు, యాంటీ–ఎయిర్‌క్రాఫ్ట్ కాల్పులు, రాత్రి ఆపరేషన్లలో తక్కువ దృశ్యమానత వంటి సవాళ్లు ఎదురయ్యాయి. 14,000 అడుగులకుపైగా సురక్షిత ఎత్తులో ఆపరేషన్లు సాగించాల్సి వచ్చింది. ఖచ్చితత్వం పెంచేందుకు ఒక్కో మిషన్‌లో బాంబుల లోడును తగ్గించారు. అవలాంచ్ ప్రమాదాలు, స్నేహబల నష్టాలు నివారించేలా చర్యలు తీసుకున్నారు. నిరంతర గ్రౌండ్ క్రూ శ్రమ వల్ల 90 శాతం కంటే అధిక సేవార్హత సాధించారు. ఉదయం 6 గంటల నుంచి తెల్లవారుజామున 3 గంటల వరకు మిషన్లు కొనసాగాయి. పైలట్లు చేతిలో పట్టుకునే జీపీఎస్ పరికరాలు, సైన్యం నుంచి రియల్ టైమ్ మార్గనిర్దేశం ఆధారంగా లక్ష్యాలను గుర్తించారు.

ఆపరేషన్ సఫేద్ సాగర్‌లో నిర్వహించిన మొత్తం యుద్ధ మిషన్లలో 28 శాతం నం. 221 స్క్వాడ్రన్ ద్వారా ఎగరబడ్డాయి. మొత్తం ఆయుధాల వినియోగంలో 30 శాతం ఈ స్క్వాడ్రన్ ద్వారా జరిగింది. పాకిస్తానీ కమ్యూనికేషన్లలో “నరకం వస్తోంది” అనే వ్యాఖ్యలు నమోదవడం ద్వారా శత్రువుపై మానసిక ప్రభావం స్పష్టమైంది. సరఫరా మార్గాల అంతరాయంలో ఈ స్క్వాడ్రన్ నిర్ణాయక పాత్ర పోషించింది.

ఈ ప్రదర్శనకు గుర్తింపుగా నం. 221 స్క్వాడ్రన్‌కు కార్గిల్ యుద్ధానికి సంబంధించిన బ్యాటిల్ ఆనర్స్ లభించాయి. ఆరు మంది అధికారులు వీరోచిత గౌరవాలు పొందారు. అధిక ప్రమాద ఆపరేషన్లలో నాయకత్వానికి గాను వింగ్ కమాండర్ మెహతాను డిస్పాచ్‌లలో ప్రస్తావించారు. మిగ్-23బీఎన్ విమాన దళాన్ని 2009లో సేవల నుంచి ఉపసంహరించారు.

## విమానాలు

thumb|ఎస్ యు 30 సహాయంతో రుద్రమ్ క్షిపణి  పరీక్ష

## బాహ్య మూలాలు
నెం_._221_స్క్వాడ్రన్ డాటా బేస్ 

నెం_._221_స్క్వాడ్రన్ గురించి 

## మూలాలు


వర్గం:Short description is different from Wikidata
వర్గం:Articles with short description