ఎస్. బాలేష్

పండిట్ ఎస్. బాలేష్ భజంత్రి (జననం బల్లప్ప సన్నా భారమప్ప భజంత్రి), ఒక ప్రముఖ భారతీయ శాస్త్రీయ హిందూస్థానీ షెహనాయ్ వాయిద్యకారుడు. ఆయన షెహనాయ్ వాయిద్యకారుడు ఉస్తాద్ బిస్మిల్లా ఖాన్ శిష్యుడు. ఆయన బెనారస్ ఘరానా షెహనాయి వాయిద్యకారకుడు, పటియాలా ఘరానా హిందుస్తానీ గాయకుడు, గజల్ గాయకుడు, భారతీయ నేపథ్య గాయకుడు, సంగీతకారుడు. ఆయన షెహనాయ్ ను ప్రాచుర్యంలోకి తెచ్చిన ఘనత పొందాడు, ఇది ఒక చెక్క వాయిద్యం. ఆయన ప్రసార భారతి ఆల్ ఇండియా రేడియో, దూరదర్శన్ 'టాప్' గ్రేడ్ షెహనాయ్ కళాకారుడు, హిందుస్తానీ గాయకుడు కూడా.

[thumb|పండిట్ బాలేష్ కు భారత రాష్ట్రపతి [రామ్‌నాథ్ కోవింద్ పద్మశ్రీ పురస్కారం ప్రదానం చేస్తున్న దృశ్యం.]]2022లో, కళారంగంలో భారతదేశపు నాల్గవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీ అందుకున్నాడు. ఉస్తాద్ బిస్మిల్లా ఖాన్ తర్వాత షెహనాయ్ వాయిద్యకారుడిగా ఈ అవార్డును అందుకున్న భారతదేశపు రెండవ శాస్త్రీయ సంగీతకారుడు ఆయన. ఆయన ఇళయరాజా, ఎ. ఆర్. రెహమాన్ లతో కూడా పనిచేసాడు.

## ప్రారంభ జీవితం
కర్ణాటకలో బెల్గాం జిల్లా కిత్తూరులోని షెహనాయ్ వాయిద్యకారుడు సన్నా భరమణ్ణ, ఎల్లమ్మ దంపతులకు బాలేష్ జన్మించాడు. ఆయన తన తండ్రి నుండి షెహనాయ్ నేర్చుకోవడం ప్రారంభించాడు, ఆ తరువాత తన (తండ్రి పెద్ద సోదరుడు దొడ్డ భరమణ్ణ), డి. పి. హీర్మేత్, పుట్టరాజ్ గవాయి ల వద్ద నేర్చుకున్నాడు. ఆయన బిస్మిల్లా ఖాన్ శిష్యుడు కూడా, బిస్మిల్లా ఖాన్ ఒకసారి బల్లెష్ "భారతీయ శాస్త్రీయ సంగీతంలో షెహనాయ్ భవిష్యత్తుకు హామీ" అని వ్యాఖ్యానించాడు.
## కెరీర్

### షెహనాయ్
thumb|సంగీత కచేరీలో ఎస్. బాలేష్, ఆయన కుమారుడు
బాలేష్ షెహనాయిపై వివిధ శైలులను వాయిస్తాడుః ఖ్యాల్ గానం వంటి ఆలాపి, ఆకార్, సితార్, సరోద్ వంటి ఝాలా, కథక్ నృత్యకారుల వంటి తత్కర్, సారంగి, వయోలిన్ వంటి మీండ్, హార్క్యాట్స్, బన్సూరి వంటి నిరంతర స్వరాలు. ఆయన సితారిస్ట్ ఉస్తాద్ షాహిద్ పర్వేజ్, మోహన్ వీణ వాయిద్యకారుడు పండిట్ విశ్వ మోహన్ భట్ పాటు జుగల్బందీలను కూడా ప్రదర్శించాడు. తబలా విద్వాంసుడు యోగేష్ సంసి, శుభంకర్ బెనర్జీలతో కలిసి ప్రదర్శించాడు. అతని కీర్తి కారణంగా, యునెస్కో చెన్నై నగరాన్ని క్రియేటివ్ సిటీస్ నెట్వర్క్లో ప్రపంచ సాంస్కృతిక పటంలో 2017 నవంబరు 8న చేర్చినందుకు జరుపుకునే చారిత్రాత్మక గౌరవం కోసం చెన్నైలోని నారద గణ సభ 'నడాలహరి' వేడుకకు ప్రదర్శన ఇవ్వడానికి ఎంపికయ్యాడు. ఆయన సంగీతం ప్రతి యునెస్కో అంతర్జాతీయ దినోత్సవం (రాగ్ మారు బిహాగ్లో) టెలివిజన్లో వినిపించేది.

#### స్పిక్ మేకే (SPIC MACAY)
పండిట్ బాలేష్, పార్టీ షెహనాయ్ వాయించే కళ, దాని వారసత్వం, పాఠశాలలు, కళాశాలలు, విశ్వవిద్యాలయాలలో భారతీయ శాస్త్రీయ సంగీతం, సంస్కృతి గురించి ప్రోత్సహించడంలో భారతదేశం అంతటా అనేక స్పిక్ మాకే కచేరీలకు ప్రదర్శనలు ఇచ్చాడు.

### సినిమా
హిందీ, తెలుగు, మలయాళం, తమిళం, కన్నడ, బెంగాలీ, గుజరాతీ, మరాఠీ, రాజస్థానీ, పంజాబీ, ఒరియా, సంస్కృతం, ఇంగ్లీష్, తుళు, కొంకణి, భోజ్‌పురి సినిమా ఇలా వివిధ భాషల్లోని అనేక మంది సంగీత దర్శకులకు బాలేష్ సంగీతకారుడు. ఆయరన ప్రధానంగా నౌషాద్ అలీ, ఎం. ఎస్. విశ్వనాథన్, సత్యం, జి. కె. వెంకటేష్, రవీంద్ర జైన్, రవీంద్ర మాస్టర్, ఇళయరాజా, ఎ. ఆర్. రెహమాన్ ల వద్ద చేసాడు. ఆయన అనేక భాషలలో 12 వేలకి పైగా చిత్రాలకు నేపథ్య సంగీతాలు, 85 వేల చలనచిత్ర పాటలకు , అనేక మతాలు, భాషలకు లక్షా యాభై వేల భక్తి పాటలు, ఆయన అనేక భాషల్లో యాభై వేలకి పైగా స్వామి అయ్యప్పన్ పాటలకు షెహనాయ్ వాయించాడు, ఆయన చిత్రాల కోసం హిందూస్థానీ సంగీతాన్ని ఆలప్స్ పాడాడు, రికార్డింగ్లలో అంతర్జాతీయ సంగీతకారులు, స్వరకర్తలతో కలిసి షెహనాయ్ పై కూడా పనిచేసాడు. ఆయన కె. జె. ఏసుదాసు, ఎస్. జానకి, ఎస్. పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం, ఇళయరాజా, ఎం. ఎం. కీరవాణి, ఎ. ఆర్. రెహమాన్ లతో కలిసి అనేక పాటలను పాడాడు. ఎ. ఆర్. రెహమాన్ సంగీతం అందించిన హిందీ చిత్రం *రాంఝణా* కోసం బల్లేష్ షెహనాయ్ వాయిస్తూ కనిపించాడు. ఆయన ఇంతియాజ్ అలీ 2011 హిందీ చిత్రం రాక్ స్టార్ లో "ది డిచోటోమీ ఆఫ్ ఫేమ్" పాట కోసం షెహనాయ్ కూడా వాయించాడు. హిందీ చిత్రం స్వాదేస్ కోసం *యే జో దేస్ హై తేరా* పాట కోసం కూడా పనిచేసాడు, సంగీతం ఎ. ఆర్. రెహమాన్ అందించాడు. అనిరుధ్ రవిచందర్ తో కలిసి జవాన్ చిత్రానికి కూడా ఆయన సంగీతం అందించాడు. ఆయన జషాన్-ఎ-సూఫీ ఆల్బమ్లో గాయకుడు, సంగీత దర్శకుడు కైలాష్ ఖేర్ తో పనిచేసాడు.

### సంగీత విద్య
బాలేష్ తాన్సేన్ అకాడమీ ఆఫ్ మ్యూజిక్ ను స్థాపించాడు, ఇది హిందుస్తానీ శాస్త్రీయ సంగీత పాఠశాల, అతని సంగీత పనిని అతని ముగ్గురు కుమారులు ప్రకాష్, కృష్ణ, శివానంద్ బాలేష్ కొనసాగిస్తున్నారు.

## దాతృత్వ కార్యకలాపాలు
బాలేష్, తన కుమారులు, స్నేహితులు, అతని సంగీత అభ్యాస విద్యార్థులతో కలిసి, తన గురువుల జ్ఞాపకార్థం 2011లో స్థాపించబడిన 'తాన్సేన్ అకాడమీ ఆఫ్ మ్యూజిక్ ట్రస్ట్' అనే లాభాపేక్షలేని సంస్థను స్థాపించారు, ఇది తమిళనాడులోని చెన్నైలో కళ, సంస్కృతిని ప్రోత్సహిస్తుంది. ఈ ట్రస్ట్ భారతీయ శాస్త్రీయ సంగీతాన్ని ప్రోత్సహిస్తుంది, యువ కళాకారులకు స్కాలర్షిప్లతో సహాయం చేస్తుంది. అవసరమైన కళాకారులకు ఆర్థిక సహాయం అందిస్తుంది. ఇది వార్షిక సంగీత ఉత్సవం "రాస్ బార్సే ఉత్సవ్" తో సహా వివిధ సంగీత కచేరీలు, పండుగలను కూడా నిర్వహిస్తుంది. తన తండ్రి పండిట్ సన్న భరమణ్ణ భజంత్రి, అతని గురువు ఉస్తాద్ బిస్మిల్లా ఖాన్ జ్ఞాపకార్థం ఇవి నిర్వహిస్తున్నారు. బాలేష్ మేనేజింగ్ ట్రస్టీగా వ్యవహరిస్తాడు. సహాయం అవసరమైన శాస్త్రీయ సంగీతకారులు, సినీ సంగీతకారులకు వైద్య సహాయం అందించడంలో కూడా ఆయన స్వచ్ఛందంగా పాల్గొంటాడు, కళాకారులకు సహాయం చేస్తాడు.

## పురస్కారాలు

### జాతీయ పౌర పురస్కారాలు

* 2022, భారత ప్రభుత్వం ద్వారా పద్మశ్రీ పురస్కారం

### రాష్ట్ర పౌర పురస్కారాలు

* కర్ణాటక ప్రభుత్వంచే 2024 కర్ణాటక రాజ్యోత్సవ ప్రశస్తి 
* 2021 ఉస్తాద్ బిస్మిల్లా ఖాన్ కళా రత్న సమ్మాన్ (జాయింట్ అవార్డు) ఇండియా టూరిజం వారణాసి
* 2020 కలైమామణి, తమిళనాడు ప్రభుత్వం సంయుక్త పురస్కారం 
* 2019 కర్ణాటక కళశ్రీ, కర్ణాటక ప్రభుత్వం 
* "ఎ" "టాప్ గ్రేడ్" "అనేది ఆల్ ఇండియా రేడియో (AIR), దూరదర్శన్ (DD) వేదికల ద్వారా భారత ప్రభుత్వ ప్రసార సంస్థ అయిన ప్రసార భారతి ద్వారా భారతీయ శాస్త్రీయ సంగీతకారులకు ఇచ్చే అత్యున్నత పురస్కారం".

### ఇతర అవార్డులు

* విశ్వ కళా పురస్కార్, 2022, విశ్వ కళా సంగమ, చెన్నై. 
* కిత్తూర్ చెన్నమ్మ మెమోరియల్ అవార్డు 2022, కర్ణాటక రాష్ట్ర ప్రభుత్వ అవార్డు కన్నడ, సాంస్కృతిక శాఖ బెలగావి 
* బెలావాడి మల్లమ్మ మెమోరియల్ అవార్డు 2022, కన్నడ, సాంస్కృతిక శాఖ ఆధ్వర్యంలో కర్ణాటక రాష్ట్ర ప్రభుత్వ అవార్డు బెలగావి 
* జీ తమిళ టీవీ ఎక్సలెన్స్ ఇన్ మ్యూజిక్ అవార్డు 2019, 
* భీమ్సేన్ సమ్మన్ ఇంటర్నేషనల్ అవార్డు, గడగ్ 2017 కృష్ణబల్లేష్తో సంయుక్త అవార్డు 
* మిర్చి మ్యూజిక్ అవార్డ్స్, 2016, జ్యూరీ అవార్డు ఫర్ ఔట్స్టాండింగ్ కంట్రిబ్యూషన్ తెలుగు ఇండస్ట్రీ 
* సనాది అప్పన్న కళాశ్రీ పురస్కార్, 2016 
* 2011లో రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ 150వ జయంతి సందర్భంగా డాక్టర్ ఎంజీఆర్ యూనివర్సిటీ ఎక్సలెన్స్ వొకేషనల్ అవార్డు ప్రదానం చేసింది.
* మిర్చి మ్యూజిక్ అవార్డ్స్, 2009, కన్నడ పరిశ్రమకు అత్యుత్తమ సహకారం అందించిన జ్యూరీ అవార్డు 

### గుర్తింపు

* రాణి చన్నమ్మ విశ్వవిద్యాలయం, బెలగావి, బెలగావిలో గౌరవ డాక్టరేట్ 2024. 
* బెంగళూరు ఉత్తర విశ్వవిద్యాలయం, కోలార్ 2022 నుండి గౌరవ డాక్టరేట్. 

## ప్రదర్శనలు

* కోల్కతాలోని రవీంద్ర సరోబార్లోని నజ్రుల్ మంచాలో జరిగిన 73వ డోవర్ లేన్ మ్యూజిక్ కాన్ఫరెన్స్ 2025లో ప్రదర్శన ఇచ్చాడు 
* మహారాష్ట్ర మండల్ క్రీడా సంకుల్, ముకుంద్ నగర్, పూణేలో జరిగిన 70వ సవాయి గాంధర్వ భీమ్సేన్ మహోత్సవ్లో 2024 ప్రదర్శన 
* కర్ణాటకలోని మైసూర్ ప్యాలెస్ ప్రాంగణంలో జరిగిన మైసూర్ దసరా ఉత్సవం కోసం 2022 ప్రదర్శన 
* 2016 ఉస్తాద్ బిస్మిల్లా ఖాన్ 100వ పుట్టినరోజు వేడుకలకు ప్రదర్శన 
* 2016 "సవాయి గాంధర్వ భీమ్సేన్ మహోత్సవ్" 64వ వార్షికోత్సవం సందర్భంగా ప్రదర్శించబడింది 
* 2015 లో జలంధర్ లోని శ్రీ దేవి తలాబ్ మందిర్ లో ప్రారంభమైన 140 వ బాబా హర్బల్లభ్ సంగీత సమ్మేళనం ప్రదర్శన ఇచ్చాడు
* 2006లో హుబ్లిలోని సవాయి గంధర్వ హాల్లో జరిగిన మొదటి కృష్ణ హంగల్ మెమోరియల్ అవార్డు ప్రదానోత్సవంలో గంగూబాయి హంగల్ కుమార్తె కృష్ణ హంగల్ కు సంగీత నివాళి అర్పించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:మలయాళ సినిమా నేపథ్యగాయకులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నేపథ్యగాయకులు
వర్గం:తమిళ సినిమా నేపథ్యగాయకులు
వర్గం:కన్నడ సినిమా నేపథ్యగాయకులు
వర్గం:1958 జననాలు
వర్గం:కళారంగంలో పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు