నిజామాబాదు

**నిజామాబాదు** తెలంగాణలోని ఒక నగరం. 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత నిజామాబాదు జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది. రాష్ట్రంలో జనాభా ప్రాతిపదికన మూడవ అతిపెద్ద నగరమైన నిజామాబాదు పురపాలక సంస్థ చేత పాలించబడుతోంది. ఇది నిజామాబాదు జిల్లా ప్రధాన నగరం. గతంలో హైదరాబాద్ రాష్ట్రంలో, తరువాత ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో భాగమైనప్పటికీ, నిజామాబాదు ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014 ద్వారా కొత్తగా ఏర్పడిన తెలంగాణ రాష్ట్రంలో భాగమైంది.

## పేరు చరిత్ర
ఉర్దూ భాషలో *నిజాం* అంటే హైదరాబాద్ నిజాం అని, *ఆబాద్* అంటే నగరం అని అర్థం. కొన్నిసార్లు ఈ ప్రాంతాన్ని "నిజాం రాజు నగరం" అని కూడా పిలుస్తారు.

## చరిత్ర
నిజామాబాదు 1905 సంవత్సరంలో స్థాపించబడింది. దీనిని *ఇందూరు* అని పిలుస్తారు. 18వ శతాబ్దంలో నిజాం రాజవంశం ఈ దక్కన్ ప్రాంతాన్ని పరిపాలించింది.

1724లో నిజామాబాదు హైదరాబాద్ రాజ్యంలో ఒక భాగంగా ఉంటూ, 1948 వరకు నిజాం ఆధిపత్యంలో భాగంగా కొనసాగింది. 1947లో భారతదేశం స్వాతంత్ర్యం పొందిన తరువాత, భారత సాయుధ దళాలు హైదరాబాద్‌ను స్వాధీనం చేసుకుని, ఆపరేషన్ పోలోలో నిజాం పాలనను ముగించాయి. 1876లో నిజామాబాదు ప్రత్యేక జిల్లాగా మారింది, హైదరాబాద్ రాష్ట్రంలోని జిల్లాలను అప్పటి ప్రధానమంత్రి సాలార్ జంగ్ -1 పునర్వ్యవస్థీకరించారు. 1905లో సికింద్రాబాదు, మన్మాడ్ మధ్య రైల్వేలైన్ వేయబడింది. ఈ నగరానికి హైదరాబాద్ రాష్ట్రంలోని నాల్గవ నిజాం నిజాం ఉల్ ముల్క్ పేరు పెట్టారు. చివరి నిజాం పాలనలో, నిజాం సాగర్ ఆనకట్టను 1923లో మంజీరా నది మీదుగా అచ్చంపేట గ్రామంలో నిర్మించారు. ఇందులో  నిజామాబాదు జిల్లాకు చెందినవి.

## భౌగోళికం
నిజామాబాదు  వద్ద ఉంది. ఈ నగరానికి ఉత్తరాన నిర్మల్, తూర్పున జగిత్యాల, కరీంనగర్, దక్షిణాన కామారెడ్డి, పశ్చిమాన మహారాష్ట్ర రాష్ట్రానికి చెందిన నాందేడ్ సరిహద్దులు ఉన్నాయి. 

ఈ నగరం 3 మండలాలతో ఉంది.* [[నిజామాబాద్ సౌత్ మండలం]]*, *[[నిజామాబాద్ నార్త్ మండలం]] మండలాలు [[నిజామాబాదు (పట్టణ) శాసనసభ నియోజకవర్గం]]లో, [[నిజామాబాద్ గ్రామీణ మండలం]] [[నిజామాబాదు (గ్రామీణ) శాసనసభ నియోజకవర్గం]]లో ఉన్నాయి. [[నిజామాబాదు నగరపాలక సంస్థ]] పరిధిలో  వైశాల్యం ఉంది. నిజామాబాదు పట్టణంలో నిజామాబాదు ఉత్తర, దక్షిణ మండల శివారు ప్రాంతాలు ఉన్నాయి.

ఇక్కడ [[గాంధీ చౌక్]] ప్రాంతం ఉంది.

== జనాభా ==


2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం నిజామాబాదు జనాభా 311,152.  జనాభాలో పురుషులు 49 శాతం, ఆడవారు 51 శాతం ఉన్నారు. నిజామాబాదు సగటు [[అక్షరాస్యత]] 78.52 శాతం, జాతీయ  సగటు 74.04 శాతం కంటే ఎక్కువ; పురుషుల అక్షరాస్యత 85.11 శాతం, స్త్రీ అక్షరాస్యత 72.02. నిజామాబాదులో 13 శాతం జనాభా ఆరేళ్ల లోపు  వారు నగరంలో మాట్లాడే ప్రధాన భాషలు [[తెలుగు]] (53.8%), [[ఉర్దూ భాష|ఉర్దూ]] (37.6%) అధికారిక భాషలు. [[మరాఠీ భాష|మరాఠీ]] జనాభాలో దాదాపు 4.2% మంది మాట్లాడుతున్నారు.



== పరిపాలన ==

=== నిజామాబాదు పట్టణ అభివృద్ధి సంస్థ (నుడా) ===
[[నిజామాబాదు నగరపాలక సంస్థ]]<nowiki/>ను ఆరు మండలాల్లో ఉన్న 60 గ్రామాలను అభివృద్ధి చేయడానికి [[నిజామాబాదు పట్టణ అభివృద్ధి సంస్థ|నిజామాబాదు పట్టణ అభివృద్ధి సంస్థ (నుడా)]]<nowiki/>ఏర్పాటుకు 2017లో [[తెలంగాణా ప్రభుత్వం|తెలంగాణ ప్రభుత్వం]] జివో విడుదల చేసింది. ఈ నుడా  భౌగోళిక విస్తీర్ణంతో  లోని నగరం ఉత్తర, దక్షిణ, గ్రామీణ మండలాల్లో వ్యాపించి, దాని అధికార పరిధిలోని 633,933  నివాసితుల కోసం మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి, ప్రణాళికను చూస్తుంది.

=== నిజామాబాదు నగరపాలక సంస్థ ===
[[నిజామాబాదు నగరపాలక సంస్థ]] నిజామాబాదు నగరపాలక మండలి, ఈ మండలిలో ప్రజాస్వామ్యయుతంగా ఎన్నుకోబడిన సభ్యులు ఉంటారు. నగర మేయర్ నేతృత్వంలో నగర మౌలిక సదుపాయాలు, పౌర పరిపాలన, నీటి సరఫరాను ఈ సంస్థ నిర్వహిస్తుంది. నిజామాబాదు మునిసిపాలిటీ 1931 సంవత్సరంలో ఏర్పడింది. 1987లో స్పెషల్ గ్రేడ్ మునిసిపాలిటీగా, జివో నం: 109 అనుసరించి 2005 మార్చి 5న కార్పోరేషన్‌గా అప్‌గ్రేడ్ చేయబడింది. పౌరసంఘం అధికార పరిధి  విస్తీర్ణంలో ఉంది. ఇందులో 60 మునిసిపల్ వార్డులున్నాయి.

=== ఇ-గవర్నెన్స్ సేవలు ===
ప్రజలకు సౌకర్యాలు కల్పించడం కోసం [[తెలంగాణా ప్రభుత్వం]] నగరాలు, రాష్ట్రవ్యాప్తంగా [[మీ సేవా (తెలంగాణ)|మీ సేవ]] (మీ సేవ వద్ద) కేంద్రాలను ప్రారంభించింది. ప్రజా సేవలను ప్రజల వద్దకే తీసుకుపోవడం ఈ సౌకర్యాలు ముఖ్య ఉద్దేశ్యం. ఆదాయ ధృవీకరణ పత్రాలు, నివాస ధృవీకరణ పత్రాలు, ల్యాండ్ రికార్డ్స్, ఇతర రిజిస్ట్రేషన్ రికార్డులు వంటి ఆన్‌లైన్ సంతకం చేసిన డిజిటల్ ధృవపత్రాలను మీసేవా అందిస్తుంది. ఈ రికార్డులు డేటాబేస్ కోసం ఆన్‌లైన్‌లో  నిల్వ చేయబడతాయి. హైదరాబాదుతోపాటు నిజామాబాదు తమ సొంత [[భారతదేశంలో పాస్పోర్ట్ కార్యాలయాల జాబితా|పాస్‌పోర్ట్ సేవా కేంద్రాలు]] ఉన్న జిల్లా.  ఈ కార్యాలయాలు తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని ఇతర జిల్లాల అవసరాన్ని తెలియజేస్తాయి.

=== శాంతిభద్రతలు ===
[[దస్త్రం:Nizamabad_Police_Vehicle.jpg|right|thumb|నిజామాబాద్ సిటీ పోలీస్ వాహనం]]
[[నిజామాబాదు పోలీసు]] కమిషనరేట్ నగరానికి స్థానిక చట్ట అమలు సంస్థకు [[పోలీసు కమీషనర్]] నేతృత్వం వహిస్తుంది. 1847లో [[హైదరాబాద్ రాజ్యం|హైదరాబాద్ రాష్ట్రం]]<nowiki/>లో ఇక్కడ పోలీసు వ్యవస్థ ఏర్పడింది. వివిధ ట్రాఫిక్ జంక్షన్లలో 72 సిసిటివి కెమెరాలు ఏర్పాటు చేయబడ్డాయి. మౌలిక సదుపాయాలలో ఇంటర్‌సెప్టర్ వెహికల్స్, ఆన్‌లైన్ ప్రెజెన్స్, మహీంద్రా బొలెరో వాహనాలు ఉన్నాయి. క్రైమ్ బ్రాంచ్ కాకుండా, పోలీసులకు ట్రాఫిక్ బ్రాంచ్, [[షి టీమ్స్|షీ టీం]] బృందాలు, బ్లూ కోల్ట్స్, మొబైల్ పెట్రోలింగ్ వాహనాలు కూడా ఉన్నాయి.

=== ఆరోగ్య సంరక్షణ ===
రాష్ట్రంలో మూడవ అతిపెద్ద నగరంగా, నిజామాబాదు ఉత్తర తెలంగాణ ప్రాంతంలో వైద్య సంరక్షణకు పేరొందింది. [[నిజామాబాదు ప్రభుత్వ ఆసుపత్రి]] రాష్ట్రంలోని అతిపెద్ద ప్రభుత్వ ఆసుపత్రిలో ఒకటిగా ఉంటూ నగరాలు, పొరుగు జిల్లాలైన [[నాందేడ్ జిల్లా|నాందేడ్]], [[ఆదిలాబాద్ జిల్లా|ఆదిలాబాద్]] ప్రాంతాల రోగులకు సేవలు అందిస్తుంది. *డాక్టర్స్* *లేన్* అని కూడా పిలువబడే *ఖలీల్వాడి ప్రాంతంలో* 200 కంటే ఎక్కువ ప్రధాన ప్రైవేట్ ఆసుపత్రులు,  అనేక ప్రయోగశాలు ఉన్నాయి. మెరుగైన మౌలిక సదుపాయాలు, వనరులతో కూడిన నిజామాబాదు [[నిజామాబాదు ప్రభుత్వ వైద్య కళాశాల]] 2012లో స్థాపించబడింది. ప్రసూతి సంరక్షణ కోసం ప్రత్యేక ఆసుపత్రులు, ఛాతీ ఆస్పత్రులు, మేఘనా హాస్పిటల్ ఫర్ డెంటల్ కేర్, ఇందూర్ క్యాన్సర్ హాస్పిటల్ ఉన్నాయి. నగరంలోని ఈ మల్టీ-స్పెషాలిటీ ఆస్పత్రులే కాకుండా, ప్రగతి ఆసుపత్రి పొరుగు జిల్లాలలో ఉన్న ఏకైక ఆసుపత్రులలో ఒకటి, ఇది ఇటీవల గుండె మార్పిడి విభాగాన్ని ఏర్పాటు చేసింది.

=== కలక్టరేట్ భవన ప్రారంభం ===
ఈ గ్రామంలోని 25 ఎక‌రాల విస్తీర్ణంలో 53.52 కోట్ల రూపాయలతో 1,59,306 చదరపు అడుగుల విస్తీర్ణంలో జిల్లాస్థాయి శాఖల అధికారులు ఉండేలా సమీకృత జిల్లా కార్యాలయాల సముదాయం నిర్మించబడింది. 2022, సెప్టెంబరు 5న తెలంగాణ రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి [[కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖరరావు|కేసీఆర్]] కలెక్టరేట్‌ నూతన భవన సముదాయాన్ని (సమీకృత జిల్లా కార్యాలయాల సముదాయం) ప్రారంభించాడు. కలెక్టరేట్‌ శిలాఫలకాన్ని ఆవిష్కరించి, కార్యాలయంలో ప్రత్యేక పూజలు నిర్వహించాడు. అనంతరం కలెక్టర్‌ చాంబర్‌లోని సీట్‌లో కలెక్టర్‌ సీ నారాయణరెడ్డిని కూర్చోబెట్టి, పుష్పగుచ్ఛం అందించి శుభాకాంక్షలు తెలిపాడు. ఈ కార్యక్ర‌మంలో శాసనసభ స్పీకర్ [[పోచారం శ్రీనివాసరెడ్డి|పోచారం శ్రీనివాస్‌రెడ్డి]], రాష్ట్ర రోడ్డు భవనాల శాఖామంత్రి [[వేముల ప్ర‌శాంత్ రెడ్డి|వేముల ప్రశాంత్‌రెడ్డి]], [[తెలంగాణ రాష్ట్ర రోడ్డు రవాణా సంస్థ|ఆర్టీసీ]] చైర్మన్‌ [[బాజిరెడ్డి గోవర్దన్|బాజిరెడ్డి గోవర్ధన్‌]], ప్రభుత్వ విప్‌ [[గంప గోవర్ధన్|గంప గోవర్ధన్‌]], [[జుక్కల్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|జుక్కల్]] ఎమ్మెల్యే [[హన్మంత్ షిండే|హన్మంత్‌ షిండే]], [[ఆర్మూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఆర్మూర్]] ఎమ్మెల్యే [[ఎ. జీవన్‌రెడ్డి|ఆశన్నగారి జీవన్‌రెడ్డి]], [[నిజామాబాదు (పట్టణ) శాసనసభ నియోజకవర్గం|నిజామాబాద్ అర్బన్]] ఎమ్మెల్యే [[బిగాల గ‌ణేష్ గుప్తా|బిగాల గణేశ్‌ గుప్తా]], [[బోధన్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|బోధన్]] ఎమ్మెల్యే [[మహ్మద్ షకీల్ ఆమేర్|షకీల్‌ అహ్మద్‌]], [[ఎల్లారెడ్డి శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఎల్లారెడ్డి]] ఎమ్మెల్యే [[జాజుల సురేందర్]], ఎమ్మెల్సీలు, ప్రజాప్రతినిధులు, సీఎస్ సోమేశ్ కుమార్, సీఎంవో అధికారి [[స్మితా సబర్వాల్|స్మితా సబర్వాల్‌]], కలెక్టర్‌, స్థానిక ప్రజాప్రతినిధులు, అధికారులు పాల్గొన్నారు.

== రవాణా ==

=== రహదారులు ===
నగరం వివిధ [[జాతీయ రహదారి|జాతీయ]], రాష్ట్ర రహదారుల ద్వారా ప్రధాన గమ్యస్థానాలకు కలిసివుంది. ఉత్తర, దక్షిణ భారతదేశాన్ని కలిపే ప్రధాన జాతీయ రహదారైన [[జాతీయ రహదారి 44 (భారతదేశం)|జాతీయ రహదారి 44]] ఈ నగరం మీదుగా పోతుంది.  పొడవైన [[జాతీయ రహదారి 63 (భారతదేశం)|జాతీయ రహదారి 63]], నిజామాబాదు వద్ద ప్రారంభమై [[ఛత్తీస్‌గఢ్]] లోని [[జగదల్‌పుర్]] వద్ద ముగుస్తుంది.,  ,   అపరిమితమైన రహదారులతో నగర కార్పోరేషన్ మొత్తం  పొడవు గల రహదారులను నిర్వహిస్తుంది. [[తెలంగాణ రాష్ట్ర రోడ్డు రవాణా సంస్థ]] నగరంలోని [[నిజామాబాదు బస్ స్టేషన్]] నుండి వివిధ గమ్యస్థానాలకు బస్సులను నడుపుతుంది. నగరంలో బస్సుల రాకపోకల కోసం 2 బస్ డిపోలు ఉన్నాయి.

=== రైల్వేలు ===
[[నిజామాబాదు రైల్వే స్టేషను|నిజామాబాద్]] జంక్షన్ [[దక్షిణ మధ్య రైల్వే]] విబాగం హైదరాబాద్ రైల్వే డివిజన్ క్రింద నిర్వహించబడుతుంది. నిజామాబాద్-పెద్దపల్లి విభాగానికి, కాచిగూడ-మన్మాడ్ విభాగంతో జంకంపేట-బోధన్ లైన్ కి కన్వర్జెన్స్ స్టేషన్ గా ఉంది.

ఈ నిజామాబాద్-పెద్దపల్లి విభాగం నిజామాబాద్‌ను [[ఢిల్లీ-చెన్నై రైలు మార్గము]] *గ్రాండ్ ట్రంక్ మార్గంతో* కలుపుతుంది, దీంతో నిజామాబాదు నుండి [[కరీంనగర్ జిల్లా|కరీంనగర్]], [[వరంగల్ (పట్టణం)|వరంగల్‌కు]] దూరం చాలా వరకు తగ్గింది.

=== వాయుమార్గం ===
నిజామాబాద్‌కు ప్రస్తుతం సొంత విమానాశ్రయం లేదు, అయితే తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నిజామాబాద్‌లోని జక్రాన్‌పల్లి వద్ద విమానాశ్రయాన్ని ప్రతిపాదించింది. సమీపంలో హైదరాబాద్‌లోని [[రాజీవ్ గాంధీ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం]] 200 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పాక్షికంగా పనిచేసే దేశీయ విమానాశ్రయం 110 కి.మీ. దూరంలో [[మహారాష్ట్ర]] రాష్ట్రంలోని [[నాందేడ్|నాందేడ్‌లో]] ఉంది. నగరంలోని నాగరం స్టేడియం, పరేడ్ గ్రౌండ్స్, డిచ్‌పల్లి, జిజి కాలేజీ (రెండు) ప్రాంతాలలో 5 హెలిప్యాడ్‌లు ఉన్నాయి.

== ఆర్థిక వ్యవస్థ ==
నగరం యొక్క ఆర్ధికవ్యవస్థ ఎక్కువగా పరిశ్రమలు, ప్రైవేట్ వ్యాపారాలపై ఆధారపడి ఉంది. ఇవి ప్రభుత్వ, ప్రభుత్వ రంగంలో ఉన్నాయి. చాలా కుటుంబాలకు ప్రధాన ఆదాయ వనరు ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలు, గల్ఫ్ దేశాలలో పనిచేయడం. [[ఆంధ్రప్రదేశ్]], తెలంగాణల విభజన తరువాత, వెనుకబడిన జిల్లాలను అభివృద్ధి చేసే ప్రక్రియలో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం గ్రామీణ ప్రాంతాలైన సారంగ్పూర్, నెహ్రూ నగర్ వంటి ప్రాంతాలలో పారిశ్రామిక పార్కులను ఏర్పాటు చేసింది.

=== రియల్ ఎస్టేట్ ===
నిజామాబాదులో రియల్ ఎస్టేట్ ఒక దశాబ్దం నుండి అభివృద్ధి చెందుతోంది. అధిక సంఖ్యలో ఎత్తైన అపార్ట్‌మెంట్లు, వాణిజ్య సముదాయాలు నిర్మాణం చేయబడుతున్నాయి. కొన్నేళ్లుగా నగరం చుట్టూ నిర్మాణాల పెరుగుదల కూడా ఉంది.

== వాతావరణం ==
ఈ నగరం తీరం నుండి చాలా దూరంలో ఉన్నందున, ఉష్ణమండల సవన్నా వాతావరణం వల్ల జూన్ నుండి అక్టోబరు వరకు ఎక్కువ వర్షపాతం ఉంటుంది. శీతాకాలంలో వేసవి కంటే తక్కువ వర్షపాతం ఉంటుంది. మే 2015 నెలలో నిజామాబాదులో  నమోదైంది. ఈ వేసవిలో తెలంగాణలో అత్యధికంగా నమోదైన ఉష్ణోగ్రత ఇది. ఉష్ణోగ్రత  తక్కువగా ఉంటుంది. సగటు  శీతాకాలంలో, వేసవిలో ఉష్ణోగ్రత  పెరుగుతుంది. సగటు . సగటు వార్షిక ఉష్ణోగ్రత . సగటు వార్షిక వర్షపాతం 1108 మీమీ.



== సంస్కృతి ==
[[దస్త్రం:Chicken_Hyderabadi_Biryani.JPG|thumb|హైదరాబాదీ బిర్యానీ]]
నిజాంల పాలనలో నిజామాబాదు సంస్కృతి విరసిల్లింది. నగర జనాభాలో ఎక్కువ భాగం హిందువులు. ముస్లింలతో విభిన్న సంస్కృతి ఉంది. ఈ మతాల సమస్వయంతో నిజామాబాదులో [[వినాయక చవితి]], [[దీపావళి]], [[ఈద్-ఉల్-ఫితర్]], [[ఈదుల్ అజ్ హా]] వంటి అనేక పండుగలు జరుపుకుంటారు. తెలుగు, ఉర్దూ ఇక్కడి ప్రజలు మాట్లాడే ప్రధాన భాషలు, కమ్యూనికేషన్ కోసం ఇంగ్లీష్ కూడా విస్తృతంగా ఉపయోగించబడుతుంది. నగరంలో వేర్వేరు మతాల వారు ఉన్నప్పటికీ, నిజామాబాదు ప్రజలు సామరస్యంతో కలిసివుంటారు.

== వంటకాలు ==
నిజామాబాది వంటకాల్లో ప్రధానంగా బియ్యం, గోధుమలు, [[మాంసము|మాంసం]] మొదలైన వాటితో వండిన వంటకాలు ఉంటాయి. [[దోసె]], [[గారె|వడ]], [[పూరీ]], [[ఇడ్లీ|ఇడ్లీలతో]] కూడిన దక్షిణ భారత వంటకాలు ఇక్కడి అల్పాహారం వస్తువులు. మొఘలాయ్, అరబ్, *తహారీల విధానంలో* [[హైదరాబాద్ బిర్యానీ|హైదరాబాదీ బిర్యానీ]] కూడా ఉంటుంది. హరీస్, [[హలీమ్]], నిహారీ వంటి సాంప్రదాయ ఆహార పదార్థాలు [[రంజాన్]] సందర్భంగా తయారుచేస్తారు.

== పర్యాటకం ==
10వ శతాబ్దంలో రాష్ట్రకూట రాజులు నిర్మించిన [[నిజామాబాదు కోట|నిజామాబాద్ కోట]] ఈ నగరానికి నైరుతి దిశలో ఉంది, ఈ కోటను [[నిజాం|హైదరాబాద్ నిజాంలు]] అయిన అసఫ్ జాహిస్ స్వాధీనం చేసుకున్నాడు, ఆ తరువాత ఈ కోటను పునరుద్ధరించారు. *తిలక్ గార్డెన్* ప్రాంగణంలో 2001 అక్టోబరులో పురావస్తు, వారసత్వ [[నిజామాబాదు మ్యూజియం|మ్యూజియం]] ప్రారంభించబడింది. ఈ మ్యూజియంలో [[పాతరాతియుగం]] నుండి [[విజయనగర సామ్రాజ్యము|విజయనగర సామ్రాజ్యం]] (అనగా 16 వ. AD) వరకు మానవ నాగరికత పరిణామానికి ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న వివిధ కళాఖండాలు, పురాతన వస్తువులు ఉన్నాయి. మ్యూజియం మూడు విభాగాలుగా విభజించబడింది, 1. పురావస్తు విభాగం, 2. శిల్పకళా గ్యాలరీ, 3. కాంస్య అలంకార గ్యాలరీ. బిద్రి కథనాలు, విస్తృతమైన ఆయుధాలు ఈ మ్యూజియంలో ఉన్నాయి.

నిజామాబాదుకి 13 కి.మీ., నిజామాబాదు-బోధన్ రహదారికి 2 కి.మీ. దూరంలో అలిసాగర్ ఉద్యానవనం పర్యాటక ప్రాంతంగా ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలుస్తోంది. ఈ ఉద్యానవనం 33 ఎకరాలలో విస్తరించి ఉంది. ఇందులో జింకల పార్క్, ట్రెక్కింగ్, వాటర్ స్పోర్ట్స్ సౌకర్యాలు కూడా ఉన్నాయి. ఇందులో నిజాం నిర్మించిన హిల్‌టాప్ గెస్ట్ హౌస్‌ను కూడా ఉంది. అశోక్ సాగర్ సరస్సు, ఉద్యానవనం, పర్యాటక ప్రాంతం మరో ప్రత్యేక ఆకర్షణ, ఇది జంకంపేట ప్రాంతంలో ఉంది. నగరం మధ్యనుండి 7 కి.మీ. దూరంలో ఉన్న ఈ ఉద్యానవనంలో ప్రకాశవంతమైన రాళ్ళతో కూడిన రాక్ గార్డెన్, బోటింగ్ సౌకర్యాలు కూడా ఉన్నాయి. హద్రాత్ సయ్యద్ హుస్సేని జ్ఞాపకార్థం నిర్మించిన పురాతన ముస్లిం యాత్రికుల కేంద్రాలలో [[చందూర్ (వర్ని)|బడా పహాడ్]] దర్గా ఒకటి. ఇది నిజామాబాదుకు 38 కి.మీ. దూరంలో ఉన్న ఒక కొండపైన ఉంది.

=== ఇందూరు కళాభారతి ===
[[తెలంగాణా ప్రభుత్వం|తెలంగాణ ప్రభుత్వం]] నిజామాబాదు జిల్లా కేంద్రంలో 50 కోట్ల రూపాయలతో నిర్మించనున్న ఇందూరు కళాభారతి ఆడిటోరియం డిజైన్‌కు ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్ ఆమోదం లభించగా, 2023 జనవరి 28వ తేదీన ఉదయం 11 గంటలకు తెలంగాణ రాష్ట్ర [[తెలంగాణ సమాచార, సాంకేతిక శాఖ|ఐటీ]], పురపాలక శాఖామంత్రి [[కల్వకుంట్ల తారక రామారావు]]  శంకుస్థాపన చేశాడు. ఈ కార్యక్రమంలో రాష్ట్ర రోడ్లు భవనాల శాఖామంత్రి [[వేముల ప్ర‌శాంత్ రెడ్డి|వేముల ప్రశాంత్ రెడ్డి]], రాజ్యసభ ఎంపీ [[కేతిరెడ్డి సురేష్‌రెడ్డి|కెఆర్ సురేష్ రెడ్డి]], [[తెలంగాణ రాష్ట్ర రోడ్డు రవాణా సంస్థ|ఆర్టీసీ]] చైర్మన్‌ ఎమ్మెల్యే [[బాజిరెడ్డి గోవర్దన్|బాజిరెడ్డి గోవర్ధన్]], [[నిజామాబాదు (పట్టణ) శాసనసభ నియోజకవర్గం|నిజామాబాద్ అర్బన్]] ఎమ్మెల్యే [[బిగాల గ‌ణేష్ గుప్తా|బిగాల గణేశ్‌ గుప్తా]], [[ఆర్మూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఆర్మూర్]] ఎమ్మెల్యే [[ఎ. జీవన్‌రెడ్డి|ఆశన్నగారి జీవన్‌రెడ్డి]], [[బోధన్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|బోధన్]] ఎమ్మెల్యే [[మహ్మద్ షకీల్ ఆమేర్|షకీల్‌ అహ్మద్‌]], ఎమ్మెల్సీ [[వి.గంగాధర్ గౌడ్]], కలెక్టర్‌ నారాయణరెడ్డి, సీపీ నాగరాజు, అదనపు కలెక్టర్లు చిత్రామిశ్రా, చంద్రశేఖర్‌ ఇతర ప్రజాప్రతినిధులు, అధికారులు పాల్గొన్నారు.

== చదువు ==
[[దస్త్రం:VREC,A_Block.jpg|right|thumb|విఆర్‌ఇసి, ఎ బ్లాక్, నిజామాబాద్]]
నిజామాబాదు తెలంగాణలో ఒక ప్రధాన విద్యా కేంద్రం. ఈ నగరంలో 10 ఇంజనీరింగ్ కళాశాలు ఉన్నాయి. హైదరాబాదులోని [[జవహర్ లాల్ నెహ్రూ సాంకేతిక విశ్వవిద్యాలయం|జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ సాంకేతిక విశ్వవిద్యాలయం]] (జెఎన్‌టియుహెచ్) కు అనుబంధ కళాశాల విజయ్ రూరల్ ఇంజనీరింగ్ కళాశాల (విఆర్‌ఇసి) నగరంలోని పేరొందిన విద్యాసంస్థ. నిజామాబాదులోని కాకతీయ సంస్థల పాఠశాలలు, కళాశాలలు తెలంగాణ రాష్ట్రంలో ఉన్నత స్థానాలను పొందినవిగా గుర్తింపును సంపాధించాయి. [[నిజామాబాదు ప్రభుత్వ వైద్య కళాశాల]],  ఆర్కే కాలేజ్ ఆఫ్ ఇంజనీరింగ్ అండ్ టెక్నాలజీ, క్షత్రియ కాలేజ్ ఆఫ్ ఇంజనీరింగ్, కాకతీయ ఇంజనీరింగ్ కాలేజ్ ఫర్ ఉమెన్, గంగా ఫార్మసీ కళాశాల, నిషితా డిగ్రీ కళాశాల మొదలైనవి నగరంలోని ఉన్నత విద్యాసంస్థలు. పొరుగు జిల్లాలైన నాందేడ్, ఆదిలాబాదు, కరీంనగర్ నుండి చాలా మంది విద్యార్థులు తమ ఉన్నత విద్యకోసం ఇక్కడి కళాశాలలకు వస్తారు. ఆంగ్ల మాధ్యమంలో ఉచిత విద్యను అందించడానికి 2013 సంవత్సరంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం 15 మోడల్ పాఠశాలలను స్థాపించింది.

తెలంగాణ ప్రభుత్వ ఆధ్వర్యంలో [[డిచ్‌పల్లి]] లో [[తెలంగాణ విశ్వవిద్యాలయం]] ఏర్పాటు చేయబడింది. తెలంగాణ విశ్వవిద్యాలయం పరిధిలో 149 కళాశాల అనుబంధాలు ఉన్నాయి, వీటిలో 86 కళాశాలలు నిజామాబాదు జిల్లాలో ఉండగా, 63 కళాశాలలు ఆదిలాబాదు జిల్లాలో ఉన్నాయి. విద్యార్థులు, ఉపాధ్యాయుల బదిలీల కోసం చికాగో రాష్ట్ర విశ్వవిద్యాలయంతో అవగాహన ఒప్పందం (ఎంఓయు) కూడా చేసుకుంది. ముఖ్యమంత్రి [[కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖరరావు|కె. చంద్రశేఖర్ రావు]] సమక్షంలో రెండు విశ్వవిద్యాలయాల అధికారులు ఈ అవగాహన ఒప్పందంపై సంతకం చేశారు.

== ఐటీ టవర్ ==
రాష్ట్రంలోని ద్వితీయ శ్రేణి నగరాలకు ఐటీ సేవలు విస్తరించాలన్న ఉద్దేశ్యంతో నిజామాబాదు పట్టణంలో 49,460 చదరపు అడుగుల విస్తీర్ణంలో 50 కోట్ల వ్యయంతో జీప్లస్‌ 3 అంతస్తులతో [[తెలంగాణా ప్రభుత్వం|తెలంగాణ ప్రభుత్వం]] [[నిజామాబాదు ఐటీ టవర్]] ను నిర్మించింది. ఈ ఐటీ టవర్‌ను 2023, ఆగస్టు 9న తెలంగాణ రాష్ట్ర [[తెలంగాణ సమాచార, సాంకేతిక శాఖ|ఐటీ]], పరిశ్రమల, పురపాలక శాఖామంత్రి [[కల్వకుంట్ల తారక రామారావు]] ప్రారంభించి, అందులోని వివిధ కంపెనీల్లో ఎంపికైనవారికి నియామక పత్రాలు అందజేశాడు.

== జిల్లా నైపుణ్యాభివృద్ధి కేంద్రం ==
యువతకు నైపుణ్య శిక్షణ ఇచ్చేందుకు నగరంలోని సమీకృత కలెక్టరేట్‌ భవనం, ఐటీ టవర్‌కు ఆనుకొని 37,557 చదరపు అడుగుల విస్తీర్ణంలో 6.15 కోట్ల రూపాయలతో *జిల్లా నైపుణ్యాభివృద్ధి కేంద్రం (నేషనల్‌ అకాడమీ ఆఫ్‌ కన్‌స్ట్రక్షన్‌ సెంటర్‌)* ను ప్రభుత్వం ఏర్పాటుచేసింది. జీ ప్లస్‌ 2 పద్ధతిలో ప్రతి అంతస్తు 12,519 చదరపు అడుగుల విస్తీర్ణంలో ఉన్న ఈ భవనంలో ఐదు స్మార్ట్‌ క్లాస్‌ గదులు, మూడు ప్రయోగశాలలు, 1 కంప్యూటర్‌ ల్యాబ్‌, 120 మంది అభ్యర్థులకు వసతి, భోజన సౌకర్యానికి వీలుగా వసతి గృహం, 1 కౌన్సిలింగ్‌ గది, 1 ప్లేస్‌మెంట్‌ రూమ్‌, 8 కార్యాలయ గదులు ఉన్నాయి. ఈ కేంద్రంలో మేసన్‌ జనరల్‌, అసిస్టెంట్‌ బార్‌ బెండర్‌ అండ్‌ స్టీల్‌ ఫిక్చర్‌, షట్టరింగ్‌ కార్పెంటరీ, కన్‌స్ట్రక్షన్‌ పెయింటర్‌ అండ్‌ డెకొరేటర్‌, అసిస్టెంట్‌ టెక్నీషియన్‌ డ్రై వాల్‌ అండ్‌ ఫాల్స్‌ – సీలింగ్‌, అసిస్టెంట్‌ ఎలక్ట్రిషన్‌, ప్లంబర్‌(జనరల్‌), అసిస్టెంట్‌ సర్వేయర్‌, అసిస్టెంట్‌ వర్క్‌ సూపర్‌వైజర్‌, ఆర్క్‌ అండ్‌ గ్యాస్‌ వెల్డర్‌, అసిస్టెంట్‌ స్టోర్‌ కీపర్‌ అండ్‌ స్టోర్‌ కీపర్‌, సూపర్‌వైజర్‌ స్ట్రక్చర్‌, టైలరింగ్‌ వంటి వాటిల్లో శిక్షణ ఇస్తారు. దీనిని 2023, ఆగస్టు 9న తెలంగాణ రాష్ట్ర [[తెలంగాణ సమాచార, సాంకేతిక శాఖ|ఐటీ]], పరిశ్రమల, పురపాలక శాఖామంత్రి [[కల్వకుంట్ల తారక రామారావు]] ప్రారంభించాడు.

== ప్రముఖ వ్యక్తులు ==
<small>*నగరం కాకుండా నిజామాబాద్ జిల్లా ప్రజల కోసం, దయచేసి నిజామాబాద్ జిల్లా చూడండి.''
* పాగల్ అదిలాబాదీ, ఉర్దూ కవి
* నితిన్, సినీ నటుడు
* నిఖాత్ జరీన్, అంతర్జాతీయ బాక్సింగ్ టోర్నమెంట్లలో బంగారు పతకాలు సాధించిన భారతీయ బాక్సర్ 
* శ్రీముఖి, టెలివిజన్ వ్యాఖ్యాత, నటి
* మొహమ్మద్ హుస్సాముద్దీన్, 2018 కామన్వెల్త్ క్రీడల్లో కాంస్య పతకం సాధించిన భారతీయ బాక్సర్ 
* దిల్ రాజు, సినీ నిర్మాత
* మలావత్ పూర్ణ, పర్వతారోహకురాలు

## ఇతర వివరాలు
ఇక్కడ నిజామాబాదు వ్యవసాయ మార్కెట్ కూడా ఉంది.

## చిత్రమాలిక

File:Reliance Mall Nizamabad.jpg|రిలయన్స్ మాల్
File:Shopping Mall Nizamabad.jpg|ఆర్.పి. రోడ్డులోని షాపింగ్ మాల్
File:Walmart Nizamabad.jpg|thumb|వాల్ మార్టు స్టోర్
File:Nizamabad City Panorama.jpg|నిజామాబాదు తూర్పు నగరం
File:Gurudwar Nizamabad.jpg|గురుద్వారా
File:Sri Ram Sagar Project (Pochampahad).jpg|శ్రీరాంసాగర్ (పోచంపాడు)


## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు

* నిజామాబాద్ పర్యాటకం 
* నిజామాబాద్ అధికారిక వెబ్సైట్ 

## ఇతర లంకెలు

* నిజామాబాదు అధికారిక జాలగూడు 

వర్గం:తెలంగాణ నగరాలు, పట్టణాలు