open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
కూచికాయలపూడి

కుచికాయలపూడి, కృష్ణా జిల్లా, గుడ్లవల్లేరు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.గుడివాడ నుండి 9 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. నేషనల్ హైవే 214 నుండి 2 కి.మీ, దూరంలో ఉంటుంది.

## సమీప గ్రామాలు
గుడివాడ, పెడన, హనుమాన్ జంక్షన్, మచిలీపట్నం

## గ్రామానికి రవాణా సౌకర్యాలు
గుడ్లవల్లేరు, పామర్రు నుండి రోడ్దురవాణా సొకర్యం ఉంది. రైల్వేస్టేషన్ విజయవాడ 56 కి.మీ

## గ్రామంలో విద్యా సౌకర్యాలు
జిల్లాపరిషత్ హైస్కూల్, వడ్లమన్నాడ, పెంజెండ్ర
## గ్రామానికి సాగు/త్రాగునీటి సౌకర్యం
మంచినీటి చెరువు 
ఏడు ఎకరాలలో విస్తరించియున్న ఈ చెరువులో దశాబ్దాలుగా, పూడికతీయక చెరువు పూడిపోయి నీటి నిలువలు ఉండేఋవికావు. త్రాగునీటికి, వాడుకనీటికీ గ్రామస్థులు నానా అవస్థలూ పడేవారు. జనవరి/2017లో నీరు-చెట్టు కార్యక్రమంలో భాగంగా 3.3 లక్షల వ్యయంతో, చెరువులో పూడిలతీత కార్యక్రమం చేపట్టినారు.దాని ఫలితంగా, ప్రస్తుతం వేసవిలో గూడా ఈ చెరువు జలకళను సంతరించుకొన్నది. గ్రామస్థుల అవసరాలను తీర్చుచున్నది. [5]

## గ్రామ పంచాయతీ
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి నిర్వహించిన ఎన్నికలలో శ్రీ కొడాలి రామరాజు, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. [2]

## గ్రామంలోని దర్శనీయ ప్రదేశాలు/దేవాలయాలు
### శ్రీ సీతారామస్వామివారి ఆలయం
ఈ ఆలయంలో ధ్వజస్తంభం శిథిలావస్థకు చేరడంతో, నూతన ధ్వజస్థ్సంభ ప్రతిష్ఠా కార్యక్రమాలు, 2015,మే-28వతేదీ గురువారంనాడు ప్రారంభించారు. ఆ రోజు రాత్రి, అంకురార్పణ, వాస్తుపూజ, వాస్తుహోమం, విష్వక్సేనపూజ నిర్వహించారు. 29వ తేదీ శుక్రవారంనాడు ప్రత్యేకపూజలు నిర్వహించారు. 31వ తేదీ ఆదివారం ఉదయం 9 గంటలకు ధ్వజస్తంభ ప్రతిష్ఠ నిర్వహించారు. ఈ సందర్భంగా రత్నన్యాసం, యంత్రస్థాపన, పూర్ణాహుతి, పెద్ద ఎత్తున అన్నసమారాధన ఏర్పాటుచేసారు. శనివారంనాడు రాత్రి ఏర్పాటుచేసిన సంగీతవిభావరి, ఆదివారం ఏర్పాటుచేసిన చిన్నారుల సంప్రదాయ కోలాటం అందరినీ ఆకట్టుకున్నవి. ఆలయంలో ధ్వజస్తంభ ప్రతిష్ఠను పురస్కరించుకొని, ఆదివారం రాత్రి, శ్రీ సీతారాముల దివ్య కళ్యాణాన్ని కన్నులపండువగా నిర్వహించారు. ఈ కార్యక్రమంలో 20 మంది దంపతులు ఉభయదాతలుగా పాల్గొనడం విశేషం. [1]

### శ్రీ నాగేంద్రస్వామివారి ఆలయం
#ఈ ఆలయంలో, 2015,ఆగష్టు-19వతేదీ బుధవారంనాడు, నాగపంచమి వేడుకలను వైభవంగా నిర్వహించారు. [3]
#ఈ ఆలయంలో ప్రతి సంవత్సరం, సుబ్రహ్మణ్య షష్టి వైభవంగా నిర్వహించెదరు. ఈ సందర్భంగా స్వామివారి కళ్యాణం కన్నులపండువగా నిర్వహించెదరు. అనంతరం స్వామివారి గ్రామోత్సవం నిర్వహించెదరు. [4]

## గ్రామంలోని ప్రధాన పంటలు
ఈ ఊరు వ్యవసాయరంగంలో బాగా అభివృద్ధి సాధించింది. 
## గ్రామంలో ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం

## గ్రామ ప్రముఖులు
#ఈ ఊరిలో పొట్లూరి, కోగంటి, వల్లభనేని, బొప్పన, తాతినేని ఇంటి పేర్లు గల వారు ఉన్నారు.
#క్వాలిటీ ఫీడ్స్ (రామనపూడి) అధినేతలు శ్రీ కోగంటి గోపాలకృష్ణ, శ్రీ ఆంజనేయులు.

## గ్రామ విశేషాలు
ఈ ఊరు డప్పు కళాకారులకు ప్రసిద్ధి చెందినది. ఈ గ్రామంలో **పూర్ణ ** అను ఒక డప్పు కళాకారుల బృందం ఉంది.
## మూలాలు
## వెలుపలి లింకులు
[1] ఈనాడు అమరావతి; 2015,జూన్-1&2; 29వపేజీ.
[2] ఈనాడు అమరావతి; 2015,ఆగష్టు-17; 26వపేజీ. 
[3] ఈనాడు అమరావతి; 2015,ఆగష్టు-20; 25వపేజీ.
[4] ఈనాడు అమరావతి; 2015,డిసెంబరు-19; 25వపేజీ.
[5] ఈనాడు అమరావతి/గుడివాడ; 2017,మే-21; 1వపేజీ.
లంగా ఓణి

**లంగా, ఓణి** దక్షిణ భారతదేశంలోని స్త్రీలు ధరించే సాంప్రదాయక దుస్తులు.ముఖ్యంగా ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణా, కర్ణాటక, తమిళనాడు, కేరళ రాష్ట్రాలలో యుక్తవయస్సులోని అవివాహితులైన స్త్రీలు ధరిస్తారు. దీనిని తమిళులు ధావనిగా పిలుస్తారు.

ఓణి లేదా లంగా ఓణి లేదా పైట పావడ, అవివాహిత యువతులు ధరించే దక్షిణ భారత సాంప్రదాయిక దుస్తులు. ఓణి చీర అంత పెద్దగా ఉండదు. కాబట్టి ఇది నడుము నుండి పాదాల వరకు/ముందు వైపు సింహ భాగం, వెనుక కొంత భాగం ఆచ్ఛాదన నివ్వదు. అందుకే దీని క్రింద (లోపలి లంగా పైన) పై లంగా వేసుకొంటారు. చీర వలె దీనికి కుచ్చిళ్ళు కట్టరు. ఉదరం నుండి నడుము మీదుగా ఒకే ఒక చుట్టుగా వెళ్ళి మరల ఉదరం నుండి వక్షోజాలను కప్పుతూ భుజం పైకి వెళ్ళి మిగిలిన భాగం పైటగా వెనక్కి వెళ్తుంది. దీనిని వివాహిత స్త్రీలు ధరించరు. ఆంగ్లంలో దీనిని హాఫ్ సారీ (Half Saree) అని సంబోధిస్తారు.

## వాడుక
సాధారణంగా ఆడపిల్లలు పుష్పవతి అయిన తర్వాత జరిపే వేడుకలో (బాల్యం నుండి యౌవనం లోనికి అడుగు పెట్టిన సందర్భ సూచికగా) భాగంగా యువతి దీనిని మొదటి సారి ధరిస్తుంది. పుష్పించే వరకు బాలిక లంగా, నడుము వరకు కప్పివుండేలా రూపొందించిన (హుక్స్/కొండీలు వెనుక వైపు ఉండే) జాకెట్టునే ధరిస్తుంది. పుష్పవతి వేడుక ముగిసిన తర్వాత యువతులు లంగా ఓణిలను రోజూవారీ వస్త్రధారణలో భాగంగా ధరిస్తూ ఉంటారు. అంతేగాకుండా కాకుండా గుళ్ళకు, ఉత్సవాలకి, పండుగలకి, శుభకార్యాలకి (ప్రత్యేక సందర్భాలలో పట్టు వంటి ఖరీదైనవి) ప్రత్యేకంగా లంగాఓణీని ధరించడం ఆనవాయితీ. అయితే ఆడపిల్లకు పెళ్లికాగానే, దీనికి బదులుగా చీరలు ఉపయోగించటం మొదలు పెడతారు. పెళ్లి అయిన స్త్రీలు లంగాఓణీని ధరించరు. ఇది కేవలం యుక్తవయసుకు వచ్చి, పెళ్లికాని అమ్మాయిలకు మాత్రమే ప్రత్యేకించబడిన వస్త్రధారణగా దీనిని మనం పేర్కొనవచ్చు. నిజానికి తెలుగు ఆడపడుచులు యుక్త వయస్సు రాగానె మొదటగా ఓణి ధరింప జేసె రోజుని ఒక ఘనమైన వేడుకగా, ఒక పండుగగా జరుపుతారు. ఆ తర్వాత చీరను ధరింప జేసే రోజును కూడా ఒక ఉత్సవంగా జరుపుతారు. ప్రస్తుత కాలంలో లంగా ఓణి ధరించే ఆడపిల్లలు అసలు లేరనే చెప్పాలి. దానికి కారణం పాశ్చాత్య దుస్తుల ప్రభావం కావచ్చు, సౌకర్యవంతంగా ఉండటం కావచ్చు, లేదా మరేదో కారణం కావచ్చు... ఏదేమైనా లంగా ఓణి వస్త్రధారణ అనేది ప్రస్తుత కాలంలో కనుమరుగైందనడంలో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
thumb|లంగా ఓణి వస్త్రాధారణలో  కోలాటం కళాకారులు
కాని ఈ మధ్యకాలంలో అక్కడక్కడా ప్యాషన్ పెరేడ్ లలో, సినిమాలలోను లంగాఓణీలు దర్శనమిస్తున్నాయి. ప్యాషన్ డిజైనర్ల కృషో, సినిమాల ప్రభావమో, నాగరికతలో మార్పో ..... కారణమేదైనా లంగా ఓణీ లకు పూర్వ వైభవం తప్పక వచ్చే చూచనలు కనిపిస్తున్నాయి. స్త్రీల వస్త్రధారణలో ఎన్నెన్నో మార్పులు వచ్చినా చీర కట్టులోని సౌకర్యం, అందం, నిండుదనం, మరేదానిలో లేనట్టే..... లంగా ఓణీల నిండుతనం మరెందులోను వుండదనిపిస్తుంది. కర్ణాటక, తమిళనాడు, ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణాలో దీని వాడకం ఎక్కువ. అయితే కేరళలో మాత్రం ఆడపిల్లలు లంగా ఓణిని చాలా తక్కువ సందర్భాలలో మాత్రమే ధరిస్తారు..

## మూలాలు

## యితర లింకులు

వర్గం:దుస్తులు
వర్గం:భారతీయ దుస్తులు
కె.బి. తిలక్

**కె.బి. తిలక్** (1926 - 2010) పూర్తి పేరు **కొల్లిపర** **బాలగంగాధర్ తిలక్** స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, దర్శకుడు, నిర్మాత.

## జననం
**తిలక్** పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా దెందులూరులో కొల్లిపర వెంకటాద్రి సుబ్బమ్మ దంపతులకు 1926, జనవరి 14న జన్మించాడు. ఆయన తండ్రి వెంకటాద్రి స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు. ఏలూరులో చదివేటప్పుడు తిలక్ స్వాతంత్ర్యోద్యమం పట్ల ఆకర్షితులయ్యాడు. చదువు వదిలి 16 ఏళ్ళ వయస్సులోనే క్విట్ ఇండియా ఉద్యమంలో పాల్గొని 1942లో జైలుకి వెళ్లాడు.

## సినిరంగ ప్రవేశం
ముదిగొండ జగ్గన్నశాస్త్రి ప్రోత్సాహంతో ప్రజా నాట్యమండలిలో సభ్యునిగా చేరి అనేక నాటకాలను ప్రదర్శించాడు. మేనమామలు ఎల్.వి.ప్రసాద్, అక్కినేని సంజీవిల ప్రోత్సాహంతో తొలుత కొన్ని సినిమాలకు ఎడిటర్‌గా పనిచేసి, జ్యోతి సినిమాతో అనుకోకుండా దర్శకుడిగా మారాడు. తరువాత **అనుపమ** చిత్ర నిర్మాణ సంస్థను ఏర్పాటు చేశాడు. ఈ నిర్మాణ సంస్థద్వారా అభ్యుదయ భావాలతో అనేక చలన చిత్రాలు నిర్మించాడు.

## అభ్యుదయ భావాలతో సినిమాలు
#ముద్దుబిడ్డ (1956)
#ఎం.ఎల్.ఏ. (1957)
#అత్తా ఒకింటి కోడలే (1958) 
#చిట్టి తమ్ముడు (1962)
#ఈడుజోడు (1962)
#ఉయ్యాల జంపాల (1965)
#పంతాలు పట్టింపులు (1968)
#ఛోటీ బహు, కంగన్ (1971)
#భూమి కోసం (1974)
#కొల్లేటి కాపురం (1976)
#ధర్మవడ్డీ (1982)

## విశేషాలు
*1974లో 'భూమి కోసం ' సినిమాను నక్సలైట్ ఉద్యమంలో మరణించిన తన సోదరుడు కొల్లిపర రామనరసింహారావుకు అంకితమిచ్చాడు.
*జయప్రదను వెండితెరకు పరిచయం చేశాడు.
*యు.విశ్వేశ్వర రావు దర్శకత్వం వహించి, నిర్మించిన నగ్నసత్యం సినిమాలో ఒక పాత్ర ధరించాడు.

## అవార్డులు, గుర్తింపులు
*2008 సంవత్సరపు బి.ఎన్.రెడ్డి అవార్డు లభించింది.

## మరణం
కె.బి. తిలక్ గారు 2010, సెప్టెంబరు 23న మరణించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:1926 జననాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నిర్మాతలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా దర్శకులు
వర్గం:2010 మరణాలు
వర్గం:తెలుగువారిలో స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా సినిమా దర్శకులు
వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా సినిమా నిర్మాతలు
వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా సినిమా నటులు
వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా ప్రజానాట్యమండలి కళాకారులు
సింహాద్రి సత్యనారాయణ

**సింహాద్రి సత్యనారాయణ** (అక్టోబర్ 19, 1929 - సెప్టెంబర్ 24, 2010). మాడుమార్లు ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వంలో మంత్రిగా పనిచేశారు. ఆయన లా చదివారు. 30 ఏళ్ల పాటు న్యాయవాదిగా ఆవనిగడ్డలోనే పనిచేశారు.

## జననం
1929లో అవనిగడ్డ మండలం లోని బందలాయిచెరువు గ్రామంలో పుట్టారు.

## రాజకీయ జీవితం
ఆనంతరం ఎన్టీఆర్ స్థాపించిన తెలుగు దేశం పార్టీపై అభిమానంతో మొదటినుండి ఆ పార్టీలో పనిచేశారు. 1985లో తెలుగు దేశం పార్టీ ఆయనకు అవనిగడ్డనుండి పోటీ చేయడానికి టిక్కెట్ ఇచ్చింది. మొదటిసారి పోటీ చేసిన ఆయన గెలిచారు. ఆనంతరం 1988లో పోటీ చేసి గెలిచాడు. ఎన్టీఆర్ సింహాద్రి ఈమారు దేవాదాయశాఖను అప్పగించారు. 1989లో కాంగ్రెస్ పార్టీ గాలి వీస్తున్న తరుణంలో సైతం ఆయన స్వల్ప ఆధిక్యంతో గెలిచారు. 1995లో విజయవాడనుంచి పోటీ చేసి గెలిచారు. వాణిజ్య మంత్రిత్వ శాఖను ఆయనకు అప్పగించారు. 1999లో రాజకీయాలంటే విరక్తి పుట్టిన ఆయన రాజకీయాలకు స్వస్తీ చెప్పారు. ఆయితే 2004లో ఇండిపెండెంట్ గా పోటీ చేసి నేటి అవినీతి రాజకీయాలతో పోటీ పడి గెలవలేక పోయారు. రెండుసార్లు దేవాదాయ శాఖను చేపట్టడంతో విజయవాడ పరిసర ప్రాంతాల్లోని ప్రజలు ఆయన్ను దేవుడి మంత్రిగా పిలుస్తారు.ఆ ప్రాంతంలో ఆయన హయాంలో పలు టిటిడి మండపాలు కట్టించారు. ఎత్తిపోతల పథకాలకు భారీ నిధులు కేటాయించారు.
## నిజాయితీ,విలువలు
నిజాయితీకి ఆయన నిలువుటద్దం. ఎన్నికల్లో వాగ్ధానాలు చేస్తే వాటిని తప్పకుండా ఆమలు పరిచేవారు. ఇప్పటి రాజకీయ నాయకులలాగా ఏరు దాటిన తర్వాత తెప్ప తగలెయ్యటంలా కాకుండా గెలిచిన తర్వాత ప్రజల్లో ఉండి వారి సాధక బాధలను గమనించేవాడు.లోక్ సత్తా పార్టీ రాష్ట్రంలోని నిజాయితీగల రాజకీయ నాయకుల పేర్లను ప్రకటించింది. అందులో సింహాద్రి సత్యనారాయణనే మొదటి స్థానంలో ఉండటం ఆయన రాజకీయ జీవితం ఎంత స్వచ్ఛమైనదో చెబుతుంది.

## వ్యక్తిగత జీవితం
సింహాద్రి సత్యనారాయణకు భార్య, ఏకైక కుమారుడు చంద్రశేఖరరావు ఉన్నారు.కుమారుడు డా.సింహాద్రి చంద్రశేఖరరావు దేశంలోనే క్యాన్సర్‌ చికిత్సా నిపుణులలో ఒకరిగా ప్రఖ్యాతి చెందారు. వైద్యవృత్తిలో పేదలపట్ల కరుణారసం చూపించే చంద్రశేఖరరావు తన తండ్రి తనకు ఉగ్గుపాలతో నేర్పిన గుణం పేదలకు సహాయం చేయడం.

## మరణం
అస్వస్ధతగా వున్న ఆయనను విజయవాడ నాగార్జున ఆసుపత్రిలో చేర్పించారు.శుక్రవారం సెప్టెంబరు 24, 2010 మధ్యాహ్నం 2.20 నిమిషాలకు తుదిశ్వాస విడిచారు.

## మూలాలు


వర్గం:1929 జననాలు
వర్గం:2010 మరణాలు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా న్యాయవాదులు
వర్గం:తెలుగువారిలో న్యాయవాదులు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా నుండి ఎన్నికైన శాసన సభ్యులు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లాకు చెందిన రాష్ట్ర మంత్రులు
ఇ.ఎస్.ఎల్.నరసింహన్

**ఈ.ఎస్.ఎల్.నరసింహన్** (ఈక్కాడు శ్రీనివాసన్ లక్ష్మీ నరసింహన్) (తమిళం: ஈக்காடு சீனிவாசன் லக்ஷ்மி நரசிம்மன்) (జననం1946) మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయములో భౌతికశాస్త్రంలో పట్టా పుచ్చుకున్నాడు. రాజకీయ శాస్త్రంలో ఉన్నత పట్టా చదివారు. మద్రాసు న్యాయ విశ్వవిద్యాలయము నుండి ఎల్ఎల్బి పూర్తి చేశారు. 1968లో భారత పోలీసు సేవలో చేరి, ఆంధ్రప్రదేశ్ విభాగానికి మారాడు. ఇంటిలిజెన్స్ బ్యూరో ప్రధాన అధికారిగా పనిచేసి 2006 లో ఉద్యోగ విరమణ చేశారు. ఆ తరువాత మాస్కో రాయబారిగా ప‌నిచేశారు.  ఛత్తీస్ఘర్ కి మూడవ గవర్నర్ గా పనిచేసి, 2009 డిసెంబరు 28న న అదనపు బాధ్యతగా 22 వ ఆంధ్రప్రదేశ్ గవర్నర్ గా ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు. 2010 జనవరి 22 న పూర్తి బాధ్యతలు స్వీకరించారు. ఈయన తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్టాలకు మాజీ గవర్నరు.
thumb|270x270px|ఉపరాష్ట్రపతి వెంకయ్యనాయుడుని సన్మానిస్తున్న నరసింహన్

## మూలాలు

## బయటి లంకెలు

* Ekkadu Srinivasan Lakshmi Narasimhan – thepresident.in

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ మాజీ గవర్నర్లు
వర్గం:1946 జననాలు
వర్గం:తెలంగాణ మాజీ గవర్నర్లు
భారత డిజిటల్ లైబ్రరీ

right|thumb|భారత డిజిటల్ లైబ్రరీ ముఖపత్రం
**భారత డిజిటల్ లైబ్రరీ** (Digital Library of India)  
 ప్రాజెక్టులో మనదేశములోని వివిధ భాషలలోని పుస్తకాలను డిజిటల్ రూపంలోకి మార్చి అంతర్జాలం ద్వారా ఎవరైనా చదివే లేక పొందే ఏర్పాటు కలది. ఈ ప్రాజెక్టు సార్పత్రిక డిజిటల్ లైబ్రరీలో భాగంగా చేపట్టబడింది. భారత డిజిటల్ లైబ్రరీప్రాజెక్టులో భాగంగా, రాష్ట్ర కేంద్ర గ్రంథాలయం, నగర కేంద్ర గ్రంథాలయం లోని ఎంపిక చేసిన 
పుస్తకాలను స్కానింగు చేసి అందజేస్తున్నారు. ఏప్రిల్ 2010 నాటికి రాష్ట్ర కేంద్ర గ్రంథాలయం, నగర కేంద్ర గ్రంథాలయం తరపున 14,343 తెలుగు పుస్తకాలు లభ్యమవుతున్నాయి.జులై 2012 నాటికే మొత్తం భాగస్వామ్యాలద్వారా 23361	పైగా తెలుగు పుస్తకాలు 4,480,653 మొత్తం పేజీలతో డిజిటల్ రూపంలో (బొమ్మ) అందుబాటులో ఉన్నాయి. అన్ని భాషలలో కలిపి 3,47,462	 పుస్తకాలు, 123,390,315 మొత్తం పేజీలు డిజిటైజ్ చేయబడ్డాయి..  పన్నెండవ పంచవర్ష ప్రణాళికలో డిజిటల్ లైబ్రరీ ఫథకాలకు 70కోట్ల రూపాయల ప్రణాళిక తయారుచేయబడింది.
## చదువుటకు సూచనలు
వెబ్సైట్ లో చదువుటకు టిఫ్ (TIFF) బొమ్మలు చూపెట్టగలిగే ఉపకరణము, మీ విహరిణిలో స్థాపించుకోవాలి. ఇంటర్నెట్ ఎక్సోప్లోరర్ వాడితే ఆల్టెర్నాటిఫ్ (alternatiff) వాడాలి. లినక్స్ ఫైర్‌ఫాక్స్ వాడుకరులు, మొజ్‌ప్లగ్గర్ (mozplugger) పొడిగింతను స్థాపించుకోవాలి. ఫైర్పాక్స్ (3.6.3) లో ఒక పేజి చూపించే లింకు మాత్రమే పనిచేస్తున్నది. పేజీలు తిప్పడానికి, క్రింద వున్న వచ్చే ప్రేమ్లో క్రిందదాక పోవాలి ( పేజీ డౌన్ చేయాలి).

## ఇతర లభ్య స్థలాలు
డిఎల్ఐ వెబ్సైటు ఆగష్టు 2017 నుండి కొంతమంది కాపీరైట్ అభ్యంతరాలవలన ఆపివేయబడినా,   చాలా పుస్తకాలు ఆర్కైవ్. ఆర్గ్ లో నవంబర్ 2016 నుండి  అందుబాటులో ఉన్నాయి.  వీరి పుస్తకపు పేజీలను చూపించే సాఫ్ట్వేర్ వాడుకరులకు సులభంగా, అన్ని విహరిణులలో పనిచేస్తుంది. 'నడుపు' బొత్తాము నొక్కితే, పేజీలు స్వయంచాలకంగా తిప్పబడతాయి.

## వాడుకరుల గణాంకాలు
ఏప్రిల్ 2012 లో ఐఐఎస్సి నిర్వహించే సైటులో నెలరోజుల గణాంకాలను పరిశీలించితే  అన్ని భాషల పుస్తకాలమొత్తానికి సగటు గణాంకాలు ఇలా ఉన్నాయి.
* రోజుకి సగటు వాడుకరులు: 1800 
* ఇంతకు ముందు వాడి మరలా వాడేవారు:1020
* రోజు కొత్తగా వచ్చేవారు: 778
* సగటు రోజు పేజీవీక్షణలు:57674

## ఇవీ చూడండి
*డిజిటల్ లైబ్రరీ ఆఫ్ ఇండియా (DLI ) లో ఉన్న తెలుగు పుస్తకాల వివరాలు (కొన్ని)
* వికీపీడియా:WikiProject/పుస్తకాలు
*వికీపీడియా:పుస్తకాలు
*వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/తెలుగు సమాచారం అందుబాటులోకి

## వనరులు

వర్గం:గ్రంథాలయాలు
రాష్ట్ర కేంద్ర గ్రంథాలయం

తెలంగాణ రాష్ట్ర కేంద్రీయ గ్రంథాలయం( **స్టేట్ సెంట్రల్ లైబ్రెరీ** )  హైదరాబాద్ నగరంలో ఉన్న సార్వజనిక గ్రంథాలయం. ఈ గ్రంథాలయం స్వాతంత్ర్యానికి ముందు అసాఫియా లైబ్రెరీగా ప్రసిద్ధం. ఈ గ్రంథాలయం ప్రస్తుతమున్న భవనాన్ని 1891లో నవాబ్ ఇమాదుల్‌ముల్క్ సయ్యద్ హుస్సేన్ బిల్‌గ్రామీ కట్టించాడు. ఈ భవనం అపూర్వ కళాఖండం, ఇంటాక్ హైద్రాబాద్ వారు ఈ భవనాన్ని సంప్రదాయ పారంపరిక వారసత్వ కట్టడంగా 1998లో ప్రకటించింది.

ఈ గ్రంథాలయం మూసీ నది తీరంలో అఫ్జల్‌గంజ్ లో ఉంది. దాదాపు ఐదు లక్షల పుస్తకాలు, పత్రికలు, తాళపత్ర గ్రంథాలు ఈ గ్రంథాలయంలో ఉన్నాయి.

## చరిత్ర
1891లో మౌల్వీ సయ్యద్ హుస్సేన్ బిల్‌గ్రామీ తన సొంత పుస్తకాలతో ఈ గ్రంథాలయానికి నాంది పలికారు. గ్రంథాలయ భవనం 72,247 చదరపు గజాల విస్తీర్ణంలో నెలకొని ఉంది. అజీజ్ ఆలీ అనే ఆర్కిటెక్ట్ ద్వారా భవన నిర్మాణం జరిగింది. శంకుస్థాపన 1932లో మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్ చేయగా, 1936లో గ్రంథాలయాన్ని ఈ భవనంలోకి తరలించారు. పెద్ద గదులతో, ఎత్తైన పైకప్పుతో రాజప్రాసాదాన్ని తలపించేలా ఉంటుందీ భవనం. 1941లో ఈ గ్రంథాలయం గోల్దేన్ జూబిలీ (50 ఏళ్ళ ఉత్సవం) జరుపుకుంది. 1955లో స్టేట్ సెంట్రల్ లైబ్రెరీగా పేరు మార్పు పొంది ప్రభుత్వ ఆధీనంలోకి వచ్చింది.

## లక్ష్యాలు
# విజ్ఞానం, టెక్నాలజీ, తదితర విషయాలకు సంబంధించిన సాహిత్యాన్ని సమీకరించడం.
# ఈ గ్రంథాలయం తెలంగాణాలో ఉన్న పరిశోధకులకు, విద్యావేత్తలకు ప్రముఖ వనరు కావాలి.
# అన్ని గ్రంథాలయాల మధ్య పుస్తకాల లావాదేవీకి కేంద్రంగా ఉండాలి.
# కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల పుస్తకాలన్నీ ఇక్కడ అందుబాటులో ఉండాలి
# పుస్తక ప్రదర్శనలు, సెమినార్లు, గ్రంథాలయ వారోత్సవాలు, సదస్సులు నిర్వహించటం
# జాతీయ పుస్తక వారోత్సవాల సందర్భంగా విద్యార్థుల్లో, సాధారణ ప్రజలలో చదివే ఆసక్తిని పెంపొందించడం.
# అంధులతో సహా అన్ని వర్గాల చదువరులకు పుస్తకాలనందించడం.

## పుస్తకాల వివరాలు
ఈ గ్రంథాలయంలో ఐదు లక్షల పుస్తకాలున్నాయి. 19వ శతాబ్దం తొలినాళ్ళ నుండి నేటి వరకు ప్రచురితమైన అన్ని పుస్తకాలు దొరుకుతాయి. వీటిలో ఆంగ్లం, హిందీ, తెలుగు, తమిళం, కన్నడ, మరాఠీ, సంస్కృతం, ఉర్దూ, అరబ్బీ, పర్షియన్ భాషల పుస్తకాలున్నాయి. దాదాపు 17 వేల చేవ్రాత  తాళపత్రాలు ఇక్కడి నుండి తెలంగాణ ఓరియంటల్ మానుస్క్రిప్ట్ లైబ్రరీ కి 1967 లో తరలించబడ్డాయి. 1941లో అప్పటి నిజాం నడిపిన పత్రిక - "హైదరాబాద్ సమాచార్" ప్రతులు కూడా ఇక్కడ లభ్యమవుతాయి.

## కంప్యూటరీకరణ/డిజిటలైజేషన్
నేషనల్ ఇన్ఫర్మాటిక్స్ సెంటర్ వారు రూపొందించిన ఈ-గ్రంథాలయ అనే సాఫ్టువేరు వాడి మొదటి దశ కంప్యూటరీకరణ చేయడం జరిగింది. కార్నెగీ-మెల్లన్ యూనివర్సిటీతో భారతప్రభుత్వం సంయుక్తంగా నిర్వహించిన భారత డిజిటల్ లైబ్రరీ ప్రాజెక్టు పధకం కింద దాదాపు 40,000 పుస్తకాలు డైజిటైజ్ చేయబడ్డాయి. హిందీ, ఆంగ్లం, తెలుగు, ఉర్దూ, పర్షియా భాషల పుస్తకాలు డిజిటైజ్ చేసారు.

## ఇవీ చూడండి
*నగర కేంద్ర గ్రంథాలయం

## వనరులు


## బయటి లింకులు
* షెహర్-ఎ-నాజ్ వెబ్సైట్లో స్టేట్ సెంట్రల్ లైబ్రెరీ గురించి
* ఆంధ్రప్రదేశ్ సార్వజనిక లైబ్రెరీల విభాగం - https://web.archive.org/web/20141220124509/http://publiclibraries.ap.nic.in/

వర్గం:గ్రంథాలయాలు
నగర కేంద్ర గ్రంథాలయం

right|thumb|నగర కేంద్ర గ్రంథాలయం
**నగర కేంద్ర గ్రంథాలయం**, హైద్రాబాద్ లో 1961 ప్రారంభమైంది. భారత డిజిటల్ లైబ్రరీ ప్రాజెక్టు లో భాగంగా,  దీని లోని ఎంపిక చేసిన పుస్తకాలను స్కానింగు చేశారు. భారత డిజిటల్ లైబ్రరీ లో   ఏప్రిల్ 2010 నాటికి 14343 తెలుగు పుస్తకాలు లభ్యమవుతున్నాయి.

ఈ గ్రంథాలయం హైదరాబాద్ మహానగర గ్రంథాలయ సంస్థ  ఆధ్వర్యంలో నిర్వహించబడుతున్నది. ఇది చిక్కడపల్లి లో వున్నది. దీనితో పాటు మొత్తం  85 పౌర గ్రంథాలయాలు నగర ప్రజలకు సేవలందిస్తున్నాయి. తెలంగాణలో గ్రంథాలయ ఉద్యమ వ్యాప్తికి కృషి చేసిన వట్టికోట ఆళ్వారు స్వామికి నివాళిగా ఈ గ్రంథాలయానికి ఆయన పేరు పెట్టారు.  

## విభాగాలు
గ్రంథాలయంలో  సాధారణ, రిఫరెన్స్, పత్రికలు, విద్యార్ధి, పిల్లల విభాగాలు, రెండు అంతస్తుల భవనంలో విస్తరించి వున్నాయి. ఇవేకాక గ్రంథాలయాధికారులు కృతులను ఇతర రూపాలలోకి మార్చి భద్రపరచడానికి ప్రత్యేక విభాగం కూడా వుంది.  సాధారణ విభాగంలో వివిధ విషయాలపై  వివిధ భాషల గ్రంథాలు లభ్యమవుతాయి. పత్రికల విభాగంలో 1964 నుండి ప్రచురితమైన వివిధ భాషల పత్రికలు దొరుకుతాయి.   పిల్లల విభాగంలో పిల్లలకు సౌకర్యంగా వుండే కుర్చీలు, బల్లలున్నాయి. సమాచార సాంకేతిక విభాగంలో  25 కంప్యూటర్ ల ద్వారా, అతి వేగ ఇంటర్నెట్ అందుబాటులో వుంది.  ఇక్కడ సమావేశ మందిరం వుంది. 150 రూపాయల సభ్యత్వ రుసుముతో పుస్తకాలు అరువు తెచ్చుకోవచ్చు. విద్యార్ధులు ఇక్కడ ప్రశాంత వాతావరణంలో చదువుకోవటానికి వస్తారు. 

## పనిచేయు వేళలు
ఉదయం 8 నుండి సాయంత్రం 8 వరకు గ్రంథాలయం పనిచేస్తుంది. ప్రజా సెలవుదినాలు, సోమవారం మాత్రం దినపత్రికల విభాగమే పనిచేస్తుంది.

## పుస్తకాల వివరాలు

## ఇవీ చూడండి
*రాష్ట్ర కేంద్ర గ్రంథాలయం

## వనరులు

వర్గం:గ్రంథాలయాలు
వర్గం:1961 స్థాపితాలు
వర్గం:హైదరాబాదు
నోవహు

## నోవహు
thumb|నోవహు
నోవహు నీతిపరుడును తన తరములో నిందారగహితుడునై ఉండెను. నోవహు దేవునితో కూడా నడిచినవాడు. దేవునియందు భయభక్తులు గలవాడు. ఇతని కుమారుల పేర్లు షేము, హాము, యాపేతు 
## దేవుని ఆలోచన
నరుల చెడుతనము భూమిమీద గొప్పదనియు, వారి హృదయము చెడుతలంపులలో ఊహ అంతయు ఎల్లప్పుడు కేవలము చెడ్డదనియు యెహోవాచూచి భూమిమీద గల నరులను చేసినందుకు యెహోవా సంతాపము నొంది తన హృదయములో నొచ్చుకొనెను. అందుకు దేవుడు నేను సృజించిన నరులను, జంతువులను, పురుగులను, ఆకాశపక్ష్యాదులను భూమిమీద ఉండ కుండ తుడిచివేయుదుననుకొనెను. 
## నోవహుకు దేవుని హెచ్చరిక
కానీ నోవహు నీతిపరుడు గనుక అతనితో సమస్త శరీరుల మూలముగా భూమి బలాత్కారముతో నిండియున్నది గనుక నా సన్నిదిని వారి అంతము వచ్చియున్నది ఇదిగో వారిని భూమితో కూడా నాశనము చేయుదునని దేవుడు చేప్పెను. నీకొరకు చితిసారకపు మ్రానుతో ఓడను చేసికొనుము, అరలు పెట్టి ఆ ఓడను చేసి లోపటను, వెలుపటను కీలును పూయమని చేప్పెను. 
## ఓడ తయారు చేయు విధానం
ఆ ఓడ 300 మూరల పొడుగు, 50 మూరల వెడల్పును, 30 మూరల యెత్తును గలదై ఉండవలెను. 
ఆ ఓడకు కిటికీ చేసి పైనుండి మూరెడు క్రిందికి దాని ముగించవలెను. దాని ప్రక్కనే ఓడ యెక్క తలుపు ఉండవలెను.3 అంతస్తులుండవలెను. జలప్రవాహమును రప్పించెదను. సమస్త శరీరులను ఆకాశము క్రింద నుండి తుడిచివేయుదును. లోకమందున్న సమస్తమును చనిపోవును.
__NOEDITSECTION__

వర్గం:బైబిల్ పాత్రలు
సమాచార, పౌర సంబంధాల శాఖ (ఆంధ్రప్రదేశ్)

**సమాచార, పౌర సంబంధాల శాఖ**  ప్రజలకు, ప్రభుత్వ విధానాలు, ప్రణాళిక వివరాలను తెలియచేయటానికి బహుముఖ మాధ్యామాల ద్వారా కృషిచేస్తుంది. అంతేకాకుండా ప్రజల స్పందనలను, అభిప్రాయాలను ప్రభుత్వం దృష్టికి తీసుకురావటానికి కృషి చేస్తుంది.
## విధులు
1. ప్రభుత్వ కార్యకలాపాలను మాధ్యమలలో ప్రచారం చేయటం. దీనికొరకు ప్రెస్ యాత్రలు, ప్రకటనలజారీ, ప్రదర్శనల ఏర్పాటు, ఆట, పాట కార్యక్రమాలు, ఛాయాచిత్ర, చలనచిత్ర సేవలు అందిస్తుంది. అంతేకాక ఏ.పి జర్నల్ అనే పత్రిక నిర్వహణ, మాధ్యమాల సమాచార గమనింపు, విశ్లేషణ వ్యవస్థ, శిక్షణ, సామాజిక రేడియో, టెలివిజన్ పరికరాల నిర్వహణ, సమావేశాలకు దృశ్యశ్రవణ వ్యవస్థల ఏర్పాటు, ఎలెక్ట్రానిక్ వార్తల నమోదు, విశ్లేషణ, శాఖపర కంప్యూటర్, వెబ్ సేవల నిర్వహణ

2. ప్రజలకు ప్రభుత్వ సేవల గురించి తెలపడం

3. సామాజిక దుర్మార్గాలైన అంటరానితనం, వరకట్నం, బాల్యవివాహాలు, జోగిని, వెట్టిచాకిరీ, బాల్యశ్రమ, బాణామతి మొదలైనవాటిగురించి ప్రచారం.

## ప్రెస్ అకాడమీ
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ప్రెస్ అకాడమీ  1996 లో ఏర్పాటయింది. వృత్తిపర విలేకరుల నైపుణ్యాలు, ప్రమాణాలు పెంచడం, వార్తల విషయంలో బోధన, పరిశోధనను ప్రోత్సహించడానికి, సమన్వయ పరచడం, దీని ముఖ్యోద్దేశాలు.

2014 జూన్ 2న తెలంగాణ రాష్ట్రం చారిత్రాత్మకంగా ఏర్పడిన వెంటనే మీడియా అకాడమీ ఆఫ్ తెలంగాణ స్థాపించబడింది.

## వనరులు

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం
ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రెస్ అకాడమీ

**ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రెస్ అకాడమీ**  1996లో ఏర్పాటయింది. వృత్తిపర విలేకరుల నైపుణ్యాలు, ప్రమాణాలు పెంచడం, వార్తల విషయంలో బోధన, పరిశోధనను ప్రోత్సహించడానికి, సమన్వయ పరచడం, దీని ముఖ్యోద్దేశాలు. ఆంధ్రప్రదేశ్ విభజన తర్వాత తెలంగాణ ప్రెస్ అకాడమీ, తెలంగాణ రాష్ట్ర మీడియా అకాడమీ (మీడియా అకాడమీ ఆఫ్ తెలంగాణ స్టేట్)గా ఏర్పడింది. ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రెస్ అకాడమీ పేరును సి.రాఘవాచారి ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రెస్ అకాడమీగా మార్చారు.

ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర విభజన తరవాత 2015 లో తొలి ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రెస్ అకాడమీ చైర్మన్ గా వాసుదేవ దీక్షితులు నియమితులయ్యాడు. 2017 లో ఆయన రెండేళ్ల పదవీకాలం పూర్తయ్యింది.

2020 నవంబరు 8న ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రెస్ అకాడమీ చైర్మన్ గా దేవిరెడ్డి శ్రీనాథ్ రెడ్డి నియమితులయ్యాడు. 2021 నవంబరు 7తో ఆయన రెండేళ్ల పదవీకాలం పూర్తయిన సందర్భంలో మరో ఏడాదిపాటు పదవీ కాలాన్ని పొడగిస్తూ ప్రభుత్వం నిర్ణయం తీసుకుంది. కాగా 2022 అక్టోబరు 27న సీనియర్‌ జర్నలిస్ట్‌ కొమ్మినేని శ్రీనివాసరావును చైర్మన్ గా నియమిస్తూ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయం తీసుకుంది. దీంతో ఆయన 2022 నవంబరు 10న బాధ్యతలు తీసుకున్నాడు. అయితే, వ్యక్తిగత కారణాలతో ఆయన 2024 జనవరిలో రాజీనామా చేసాడు. 

## చరిత్ర
1992లో నల్గొండ జిల్లా సూర్యపేటలో జరిగిన ఆంధ్రప్రదేశ్ యూనియన్ ఆఫ్ వర్కింగ్ జర్నలిస్ట్స్ వార్షిక సమావేశంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రెస్ అకాడమీ ఏర్పాటుకు తీర్మానం చేసింది. అప్పటి ముఖ్యమంత్రి నేదురుమల్లి జనార్ధనరెడ్డి తీర్మానాన్ని అంగీకరించాడు.సియాసత్ సంపాదకుడు అబిద్ ఆలీ ఖాన్ నాయకత్వంలో ఏర్పాటైన జట్టు పశ్చిమబెంగాల్, కేరళ, కర్ణాటక ప్రెస్ అకాడమీల పనితీరుని పరిశీలించి ఇచ్చిన నివేదిక ఆధారంగా 1996 మార్చి 19 న కె. శ్రీనివాసరెడ్డి ప్రెస్ అధ్యక్షునిగా తొలి పాలకమండలి సమావేశం జరిగింది. అకాడమీ 1996 జూలై 20 న లాంఛనంగా చంద్రబాబు నాయుడు ప్రారంభించాడు. 1996 ఫిబ్రవరి 22 నుండి 1998 ఫిబ్రవరి 21వరకు కె.శ్రీనివాసరెడ్డి వ్యవస్థాపక అధ్యక్షుడిగా బాధ్యతలు నిర్వహించాడు. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నిధులు పొందుతున్నా, ఛైర్మన్ నియమాకం మినహా స్వయంపాలక సంస్థగా తీర్చిదిద్దాడు. 1999 ఫిబ్రవరి 12 నుండి 2002 మే 2 వరకు పొత్తూరి వెంకటేశ్వరరావు అధ్యక్షుడిగా చంద్రబాబు నియమించాడు. ఈయన హయాంలో పాత పత్రికల డిజిటలీకరణ జరిగింది. 
## కొన్ని పుస్తకాలు
ఇది అవిభక్త ప్రెస్ అకాడమి ప్రచురించిన పుస్తకాలు, 
# గ్రామీణ విలేఖరులు-వార్తా వనరులు
# విలేఖరి యోగ్యతలు: సత్య నిష్ఠ
# పత్రికా భాష
# విలేఖరి వ్యక్తిత్వ వికాసం
# కంప్యూటరే ఇక కలం కాగితం - పొత్తూరి వెంకటేశ్వరరావు
# ప్రభుత్వం - పత్రికలు, డా సివి నరసింహారెడ్డి
# జర్నలిస్టుల నైతిక ప్రవర్తనా నియమావళి, (ప్రెస్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ ఇండియా)
# విలేఖరి- చట్టాలు
# తెలుగు పత్రికల భాష - కొన్ని సూచనలు, నండూరి రామమోహన రావు, 2004
# సమాచార హక్కు చట్టం, 2005, వర్కింగ్ జర్నలిస్టుల శిక్షణ మాన్యువల్
# పత్రికా పదకోశం ఇంగ్లీషు-తెలుగు -చేకూరి రామారావు, ద్వితీయ ముద్రణ,2004 

## ఇవీచూడండి

* సమాచార, పౌర సంబంధాల శాఖ
* నిఘంటువు
* తెలంగాణ ప్రెస్ అకాడమీ

## వనరులు

## బయటి లింకులు
* 

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం
జె. గీతారెడ్డి

**జె. గీతారెడ్డి** భారీ పరిశ్రమల శాఖ, చక్కెర, వాణిజ్యం, ఎగుమతులు శాఖల మంత్రి. ఇదివరలో సమాచార, పౌర సంబంధాల శాఖ  మంత్రిగా పనిచేశారు.

## విద్య, వృత్తి
గీతారెడ్డి,  జెట్టి ఈశ్వరీ బాయి కుమార్తె, మాజీ లెజిస్లేటివ్ అసెంబ్లీ సభ్యురాలు, రిపబ్లికన్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా అధ్యక్షురాలు. ఆమె హైదరాబాద్‌లోని ఉస్మానియా మెడికల్ కాలేజీలో వైద్య విద్యను అభ్యసించింది. 1989లో లండన్‌లోని రాయల్ కాలేజ్ ఆఫ్ అబ్‌స్టెట్రిషియన్స్ అండ్ గైనకాలజిస్ట్స్‌లో సభ్యురాలుగా చేరింది.

గీతారెడ్డి గైనకాలజిస్ట్‌గా పనిచేశారు. ఆమె 1971 నుండి 1977 వరకు ఆస్ట్రేలియాలో, 1977 నుండి 1980 వరకు లండన్‌లో ఉన్నారు. 1980 నుండి 1982 వరకు సౌదీ అరేబియాలో నివసించారు. తర్వాత ఆమె భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చారు.

## రాజకీయ జీవితం
గీతారెడ్డి 1989లో కాంగ్రెస్ పార్టీలో చేరి, 1989 ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో పోటీ చేసి గజ్వేల్ నియోజకవర్గం నుంచి గెలిచి తొలిసారి ఎమ్మెల్యేగా అసెంబ్లీకి ఎన్నికైంది. ఆమె  గజ్వేల్ నియోజకవర్గం  నుండి 1994, 1999 అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో పోటీ చేసి ఓడిపోయింది. గీతారెడ్డి 2004 అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో పోటీ చేసి  గజ్వేల్ నియోజకవర్గం  గెలిచి, వై.ఎస్.రాజశేఖర్ రెడ్డి, రోశయ్య ప్రభుత్వాల్లో పర్యాటక, సమాచార, పౌర సంబంధాల శాఖ మంత్రిగా పని చేసింది. ఆమె 2009లో జహీరాబాద్ నియొజకవర్గం నుండి పోటీ చేసి గెలిచి, 2014లో తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడ్డాక 2014 తెలంగాణ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో జహీరాబాద్ నియొజకవర్గం నుండి పోటీ చేసి గెలిచింది. ఆమె 2016లో శాసనసభ ప్రజాపద్దుల కమిటీ (పీఏసీ) చైర్మన్‌గా నియమితురాలైంది.   ఆమె 2018 అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో జహీరాబాద్ నియొజకవర్గం నుండి పోటీ చేసి ఓడిపోయింది.

## వివాదాలు
లేపాక్షి నాలెడ్జ్ హబ్ భూకేటాయింపుల వ్యవహారంలో జే గీతారెడ్డికి సీబీఐ సమన్లు జారీ చేసింది. ఆగస్టు 26, 2013 మంగళవారం గీతారెడ్డిని సిబిఐ అధికారులు విచారించారు.

## వనరులు

వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లా మహిళా రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:సిద్దిపేట జిల్లా నుండి ఎన్నికైన ఆంధ్రప్రదేశ్ మహిళా శాసన సభ్యులు
వర్గం:సంగారెడ్డి జిల్లా నుండి ఎన్నికైన ఆంధ్రప్రదేశ్ మహిళా శాసన సభ్యులు
వర్గం:సంగారెడ్డి జిల్లాకు చెందిన ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర మహిళా మంత్రులు
వర్గం:సంగారెడ్డి జిల్లా నుండి ఎన్నికైన మహిళా శాసన సభ్యులు
వర్గం:సిద్దిపేట జిల్లాకు చెందిన ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర మహిళా మంత్రులు
వర్గం:తెలంగాణ శాసన సభ్యులు (2014)
భైరవ (2010 సినిమా)

**భైరవ**  2010లో విడుదలైన తెలుగు  చలన చిత్రం. ఆదిత్య మూవీస్ పతాకంపై నట్టి కుమార్ నిర్మించిన ఈ చిత్రంలో శ్రీహరి, సింధు తులాని ముఖ్య పాత్రలు పోషించారు.ఈ చిత్రానికి దర్శకత్వం పౌరి శ్రీనివాసరెడ్డి ,సంగీతం ఎం.ఎం.శ్రీలేఖ .

శ్రీహరి కుమారుడు మేఘాంశ్ ఈ సినిమాతో బాలనటుడిగా పరిచయమయ్యాడు.

ఈ సినిమాలోని ప్రారంభ సన్నివేశాలకు, మరికొన్ని సన్నివేశాలకు అగ్ర దర్శకుడు ఎస్.ఎస్. రాజమౌళి వాయిస్ ఓవర్ ఇచ్చారు.

## తారాగణం

* శ్రీహరి 
* సింధూ తులాని 
* తనికెళ్ళ భరణి 
* వేణు మాధవ్ 
* ఎం.ఎస్. నారాయణ 
* జీవా . 

## సాంకేతిక వర్గం

* దర్శకుడు: పౌరి శ్రీనివాసరెడ్డి 
* సంగీతం: ఎం.ఎం.శ్రీలేఖ 
* రచన: త్రివిక్రమ్ శ్రీనివాస్ 
* గీత రచయిత: హబిడ్ అలీ
* డైరెక్టర్ ఆఫ్ ఫోటోగ్రఫి: జశ్వంత్ 
* సమర్పణ:రమేష్ గుప్తా 
* నిర్మాత : నట్టికుమార్ 
* నిర్మాణ సంస్థ: ఆదిత్యా మూవీస్ 
* విడుదల:24:09:2010.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
*చిత్ర మాలిక
*చిత్ర సమీక్ష
వర్గం:2010 తెలుగు సినిమాలు
మాడా వెంకటేశ్వరరావు

**మాడా వెంకటేశ్వరరావు** (1950 అక్టోబర్ 10 - 2015 అక్టోబర్ 24) తెలుగు నటుడు. ఇతను "మాడా" అనే తన ఇంటిపేరు తోనే ప్రసిద్ధుడు. ఇతడు నపుంసక పాత్రలకు పెట్టింది పేరు.

## జీవిత విశేషాలు
1950, అక్టోబర్ 10 న వెంకటేశ్వరరావు తూర్పు గోదావరి జిల్లా, కడియంలో జన్మించారు. సినిమాల్లోకి రాకముందు విద్యుత్ సంస్థలో ఉద్యోగం చేసేవారు. ఆ సమయంలో పలు నాటకాల్లో నటించారు. ముత్యాలముగ్గు, చిల్లరకొట్టు చిట్టెమ్మ సినిమాలతో మాడకు మంచి గుర్తింపు లభించింది. లంబాడోళ్ల రాందాసు, మాయదారి మల్లిగాడు, ముత్యాలముగ్గు, సఖియా, శివయ్య వంటి చిత్రాలలో నటించారు. మాడాకు అభినయ కళానిధి అనే బిరుదు ఉంది. చూడు పిన్నమ్మ అనే పాత్రతో మాడాకు మంచి గుర్తింపు వచ్చింది.
## నేపథ్యము
చలన చిత్రాలలో నటించడానికి ముందు ఇతడు ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వ విద్యుత్ విభాగంలో ఉప సాంకేతిక అధికారిగా పనిచేశాడు. 
## నటించిన సినిమాలు
ఇతడు నటించిన తెలుగు సినిమాల పాక్షిక జాబితా:
# మాయదారి మల్లిగాడు (1973)
# ముత్యాలముగ్గు (1975)
# చిల్లరకొట్టు చిట్టెమ్మ (1978)
# లంబాడోళ్ళ రాందాసు (1978) 
# మూగకు మాటొస్తే (1980)
# కోరుకున్న మొగుడు (1982)
# మెరుపు దాడి (1984)
# కృష్ణ గారడీ (1986)
# ఆస్తులు అంతస్తులు (1988)
# ఆయుధం (1990)
# శివయ్య (1998)
# సాహసవీరుడు - సాగరకన్య (1996)
# దేవి నాగమ్మ (2002)
# సఖియా (2004)

## పేరుపడ్డ సంభాషణలు
*ఏంటి బాయ్యా?
## సన్మానం
# 2012 అక్టోబరు 7, ఆదివారం నాడు, మాడా వెంకటేశ్వరరవుకు అనంతపురంలో అనంతకళావాహిని సంస్థ దశమ వార్షికోత్సవం సందర్భంగా స్వర్ణకంకణ ధారణ జరిపి,అభినయ కళానిధి బిరుదును ప్రదానం చేశారు.
# ఉగాది పురస్కారం (ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం, హైదరాబాదు, 2013 ఏప్రిల్ 11)

## మరణం
కొంతకాలంగా ఆనారోగ్యంతో బాధపడుతున్న ఆయన హైదరాబాద్‌ అపోలో ఆస్పత్రిలో చికిత్సపొందుతూ 2015, అక్టోబర్ 24 శనివారం రాత్రి తుదిశ్వాస విడిచారు.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

వర్గం:తెలుగు సినిమా హాస్యనటులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు
వర్గం:1950 జననాలు
వర్గం:2015 మరణాలు
వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా సినిమా నటులు
నృత్య నాటిక

thumb|290x290px|తెలంగాణ రాష్ట్ర ఆవిర్భావ ఉత్సవాలలో  తెలంగాణ ఉద్యామన్ని గురించిన 'జయ జయహే తెలంగాణ' నృత్యనాటిక
**నృత్య నాటిక** అనునది ఒక విశిష్టమైన నృత్య కళ.  ఈ కళారూపంలో గాయకులు, సంగీతకారులు, నర్తకులు కలిసి ఒక కథను లేక ఒక ఘట్టాన్ని ఒక నృత్యరూపంలో ప్రదర్శిస్తారు. ఇందులో పాటలకే కాక పద్యాలకు, పదములకు కూడా స్థానం ఉంది. ఈ కళ యందు హావ-భావాలు, నటన, దుస్తులకు ఎక్కువ ప్రాధాన్యత ఉంటుంది అప్పుడప్పుడూ మాత్రమే నాట్యం ప్రధానాంశం అవుతుంది. ప్రతి వాగ్గేయకారుడు తన కృతిలలో కచ్చితంగా ఒక నృత్యనాటకాన్ని రచించడం కద్దు. 
* మన రంగస్థల నాటకములు, కన్నడిగుల యక్షగానము, ఇదే కోవకు చెందినవి.
* అయితే త్యాగరాజులు వారు రాసిన నౌకా చరితము అను నృత్యనాటిక చాలా ప్రసిద్ధమైనది.
* ఇంకా ఇదే కోవలో వస్తాయి- భామా కలాపము.
కూచిపూడి నాట్యకళాకారులు ప్రదర్శించే నృత్యరూపకాలో అలంకారయుక్తంగా, దేశ ఛందస్సుతో రచించబడ్డాయి.  నృత్యరూపకాలలో దరువులకు ప్రత్యేకస్థానం ఉంది.  దరువంటే మాత్రా ఛందస్సుతో, సాధ్యమైనంత వరకు చతురస్రంలో నడుస్తూ పల్లవి, అనుపల్లప్లవి చరణాలతో కూడి    ఉండే సంగీత రచన. 

## మూలాలు

*

వర్గం:నాటకాలు
కుట్ర సిద్ధాంతం

thumb|The Eye of Providence, or the all-seeing eye of God, seen here on the US $1 bill, has been taken by some to be evidence of a conspiracy involving the founders of the United States and the Illuminati.
కుట్రవాదం https://www.universalis.fr/encyclopedie/conspirationnisme/ ఒక సంఘటననుగానీ, లేదా పరిస్థితిని గానీ విశ్లేషించే క్రమంలో, దానికి కుట్ర కోణాన్ని ఆపాదిస్తూ చెప్పడమే **కుట్ర సిద్ధాంతం**. ఈ కుట్ర సిద్ధాంతంలో సాధారణంగా ప్రభుత్వంగానీ, బాగా శక్తిమంతులైన వ్యక్తులుగానీ చేసిన చట్టవ్యతిరేకమైన పని గురించిన వివరణ ఉంటుంది. కుట్ర సిద్ధాంతాలు చరిత్ర గురించి, సార్వత్రిక వాస్తవాల గురించీ ప్రజల్లో ఉన్న అవగాహనను వ్యతిరేకిస్తూ ఉంటాయి. 

ఈ మాట నిందాపూర్వకమైనది.

రాజకీయ శాస్త్రవేత్త మైకెల్ బార్కన్ ప్రకారం, విశ్వం మూడు సూత్రాలపై పనిచేస్తుంది అని కుట్ర సిద్ధాంతాలు నమ్ముతాయి: దానంతటదే ఏదీ జరగదు. ఏదీ కూడా మనకు కనబడుతున్నట్లుగా ఉండదు, ప్రతిదీ ఒకదానికొకటి అనుసంధానమై ఉంటుంది. మరో సామాన్య అంశం ఏంటంటే, ఈ కుట్ర సిద్ధాంతాలు తమకు వ్యతిరేకంగా ఉన్న సాక్ష్యాలను కూడా కలుపుకుని తయారవుతాయి. ఈ పద్ధతిలో అవి కల్పన అని చెప్పలేనంత కట్టుదిట్టంగా, ఓ ప్రబల విశ్వాసంగా  తయారవుతాయి అని బార్కన్ చెప్పాడు. 

## పదం వాడుక
సామాజిక వర్గాల మధ్య సంబంధాలు, దుష్టశక్తుల ఉనికీ లాంటి వాటిని వివరించేందుకు కుట్ర సిద్ధాంతాలను కల్పిస్తూ ఉంటారు. ప్రధానంగా కుట్ర సిద్ధాంతాలకు మూలాలు మానసిక, సామాజిక రాజకీయ రంగాల్లో ఉన్నాయి. ఒక విశిష్ట సంఘటనను ఒక విశిష్ట కారణంతో ముడిపెట్టి వివరించాలనే వ్యక్తిగత ఆవశ్యకత, మానసిక మూలాల్లో ఒకటి. బాగా ముదిరినపుడు దీన్ని మానసిక జాడ్యంగా భావించవచ్చు. అనుకోకుండా జరిగే సంఘటనలకు సామాజిక రాజకీయ కారణాలను ఆపాదించి విశ్లేషిస్తూంటారు, కొందరు. కుట్ర సిద్ధాంతాలను నమ్మడంలోనూ సంబద్ధత ఉండవచ్చని కొందరు తాత్వికులు వాదిస్తారు.

### చరిత్ర
ఆక్స్‌ఫర్డ్ ఇంగ్లీషు నిఘంటువు కుట్ర సిద్ధాంతాన్ని స్థూలంగా ఇలా నిర్వచిస్తోంది: "పరస్పర ప్రయోజనాలున్న వర్గాలు కుట్ర చేయడం వలననే ఫలానా ఘటన లేదా పరిణామాలు సంభవించాయనే సిద్ధాంతం. హేతువు తెలియని సంఘటనకు కారణం, ప్రచ్ఛన్నంగా ఉన్న ఏదైనా సంస్థ అని నమ్మడం." దీనికి తొట్టతొలి ఉదాహరణగా 1909 నాటి ది అమెరికన్ హిస్టారికల్ రివ్యూలో వచ్చిన వ్యాసాన్ని ఈ నిఘంటువు పేర్కొంది. 

## ఉదాహరణలు
ఎన్నో కుట్ర సిద్ధాంతాలు ప్రస్తుతం ప్రచారంలో ఉన్నాయి -బాగా ప్రచారం పొందినవి, తక్కువగా ప్రచారంలో ఉన్నవీను. ప్రభుత్వాల రహస్య ప్రణాళికలు, హత్యల కుట్రలు, అత్యద్భుత సాంకేతిక ఆవిష్కరణలను తొక్కిపెట్టడం, పెద్ద పెద్ద సంఘటనలకు అసలు కారణం ఫలానా పన్నాగాలు అని చెప్పడం లాంటి కుట్ర సిద్ధాంతాలు ప్రచారంలో ఉన్నాయి. సాధారణంగా కుట్ర సిద్ధాంతాలు విస్తృతంగా ప్రచారంలో ఉన్న అభిప్రాయానికి విరుద్ధంగాఉంటాయి. వాటిని నిరూపించలేం. 

ప్రస్తుతం, కుట్ర సిద్ధాంతాలు అంతర్జాలంలో బ్లాగులు, యూ ట్యూబ్ వీడియోల రూపంలో, సామాజిక మధ్యమాల్లోనూ విస్తృతంగా ఉన్నాయి. అసలు అంతర్జాలం కారణంగానే కుట్ర సిద్ధాంతాలు పెరిగాయా అనేది శోధించాల్సిన సంగతి. సెర్చి ఇంజన్ల ఫలితాల్లో వచ్చే కుట్ర సిద్ధాంతాలను పర్యవేక్షించి, పరిశీలించగా, వాటిలో మంచి, నాణ్యమైన లింకులు తక్కువగా ఉన్నట్లు తెలిసింది.

## గమనికలు

## మూలాలు

వర్గం:మూలాలు లేని పాఠ్యమున్న వ్యాసాలు
వర్గం:కుట్ర సిద్ధాంతాలు
రాయచోటి గిరిరావు

**రాయచోటి గిరిరావు** (ఆగష్టు 25, 1865 - సెప్టెంబరు 8, 1918) ప్రసిద్ధ సంఘ సేవకులు, విద్యావేత్త.

## జననం
వీరు 1865, ఆగష్టు 25 తేదీన బెంగుళూరు నగరంలో వినాయక చవితి పర్వదినాన జన్మించారు. వీరి తల్లిదండ్రులు నాగేశ్వరరావు, నాగమ్మ. వీరు 1881లో మెట్రిక్యులేషన్ పరీక్షలో ఉత్తీర్ణులైనారు. తర్వాత మద్రాసులోని ప్రెసిడెన్సీ కళాశాలలో చేరి ఎఫ్.ఎ. పరీక్షలో ప్రథములుగాను పిదప 1887లో బి.ఎ. పరీక్షలోను ఉత్తీర్ణులయ్యారు.

వీరు తన జీవితాన్ని దేశ సేవకై అంకితం చేయదలచి మొదటి మెట్టుగ విద్యావ్యాప్తికై కృషి చేశారు. అందుకోసం మదనపల్లిని తన కార్యక్షేత్రంగా ఎన్నుకొన్నారు. అక్కడ కొందరు వ్యక్తులతో ఒక సంఘంగా ఏర్పడి 1888న ఆ గ్రామంలోని వేంకటేశ్వరాలయంలో ఒక పాఠశాలను నెలకొల్పారు. దానికి కాంగ్రస్ హై స్కూలు అని పేరు ఉండేది. తరువాత 1891లో జాన్ కాంగ్రెస్ హై స్కూలుగా పేరు మారింది. అది క్రమంగా వృద్ధిచెంది మదనపల్లి హై స్కూలుగా మరిణమించింది. దాని నిర్వహణ లక్షణ శర్మ అనే మితృని సహాయంతో వీరే నిర్వహించారు. పాఠశాల అభివృద్ధికోసం భవనాలను నిర్మించడానికి ఆర్థిక పరమైన ఇబ్బందుల మూలంగా 1910లో అనీబిసెంట్ ఆధ్వర్యంలోని దివ్య జ్ఞాన సమాజానికి యాజమాన్యానికి అప్పగించారు. తర్వాత కూడా వీరు ఆ పాఠశాలతో అధికారిక ప్రతిపత్తితో హెడ్ మాస్టర్ గా సంబంధాన్ని నిలబెట్టుకొని దాని అభివృద్ధికి కృషిచేశారు. ఈ పాఠశాలను 1915 సంవత్సరంలో దివ్యజ్ఞాన సమాజం దీనిని గిరిరావు దివ్యజ్ఞాన కళాశాల (Giri Rao Theosophical College) గా అభివృద్ధి పరచి మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయానికి అనుబంధ సంస్థగా చేశారు.

## మరణం
వీరు 1918 లో బొంబాయిలో జరిగిన దివ్యజ్ఞాన సభలకు హాజరై, తిరుగు ప్రయాణంలో అస్వస్థులై, తన కుమారుడున్న హంగరిలో దిగారు. మరునాడు వినాయక చవితి పర్వదినాన 1918, సెప్టెంబరు 8 న వీరు దివంగతులయ్యారు. వీరు ఆధ్వర్యంలో మదనపల్లెలో రూపొందిన ఆ పాఠశాల నేడు గిరిరావు థియసాఫికల్ హై స్కూలు అనే పేరుతో రాష్ట్రంలోని ఉత్తమ పాఠశాలలో ఒకటిగా పేరుపొందింది.

## మూలాలు

వర్గం:1865 జననాలు
వర్గం:1918 మరణాలు
టేకుమళ్ళ అచ్యుతరావు

**టేకుమళ్ళ అచ్యుతరావు** (ఏప్రిల్ 18, 1880 - ఫిబ్రవరి 12, 1947) ప్రముఖ విమర్శకులు, పండితులు.

వీరు విశాఖపట్టణం జిల్లాలోని పోతనవలస గ్రామంలో కామయ్య, వెంకమ్మ దంపతులకు విక్రమ నామ సంవత్సరం చైత్ర శుద్ధ నవమి రోజున జన్మించారు. వీరు ఎఫ్.ఎ.ను పర్లాకిమిడి లోను, బి.ఎ.ను విజయనగరంలోను పూర్తిచేశారు. బి.ఎ. పరీక్షలో ఆంగ్లంలో ప్రథముడిగా నెగ్గి మెక్డోనాల్డ్ మెడల్ సాధించారు. తర్వాత రాజమండ్రిలోని ప్రభుత్వ శిక్షణ కళాశాలలోచేరి ఎల్.టి. పరీక్షలో ఉత్తీర్ణులై అక్కడనే ఉపాధ్యాయులుగా పనిచేశారు. వీరు పాఠశాలల అసిస్టెంట్ ఇన్ స్పెక్టర్ పదవిని అలంకరించి క్రమంగా ఉపాధ్యాయ ట్రయినింగ్ కళాశాల హెడ్ మాస్టరు పదవిని పొంది 1934లో పదవీ విరమణ చేసేవరకు ఆ పదవిలోనే ఉన్నారు. వీరు కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఎమ్.ఎ. పూర్తిచేశారు. వీరు 1900లో భమిడిపాటి ద్వారకా విశాలాక్షిని పరిణయమాడారు.

వీరు రచించిన "విజయనగర ఆంధ్ర వాజ్మయ చరిత్ర", కవి జీవిత విశేషాలను, కవికృత కావ్యాల విమర్శలను సమానంగా పర్యాలోకించిన సారస్వ గ్రంథంగా పేరుపొందినది. పింగళి సూరన రచించిన గ్రంథాల గురించి వీరు ఆంగ్లంలో విపులమైన విమర్శను రచించి దానికి "పింగళి సూరనార్యుని జీవితం, కృతులు" అను ఆంగ్ల నామంతో 1941లో ప్రచురించారు. దీనిని పిఠాపురం మహారాజా సూర్యారావు బహదూరు వారికి అంకితమిచ్చారు. వీరు "ఆంధ్ర పదములు - పాటలు", "ఆంధ్ర నాటకాలు - రంగ స్థలాలు" అనే గ్రంథాల్ని కూడా రచించారు.

వీరు 1947 ఫిబ్రవరి 12లో మద్రాసులో పరమపదించారు. వీరికి ఇద్దరు కుమారులు, ఒక కుమార్తె. ప్రముఖ రచయిత టేకుమళ్ళ కామేశ్వరరావు వీరి కుమారుడు.

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:1880 జననాలు
వర్గం:1947 మరణాలు
వర్గం:విశాఖపట్నం జిల్లా రచయితలు
వర్గం:విశాఖపట్నం జిల్లా సాహితీ విమర్శకులు
వర్గం:విశాఖపట్నం జిల్లా ఉపాధ్యాయులు
వర్గం:తెలుగువారిలో ఇంగ్లీషు రచయితలు
స్ట్రట్స్

**స్ట్రట్స్** అనునది అంతర్జాల ఆధార అప్లికేషన్లను (వెబ్ బేస్డ్ అప్లికేషన్స్) ను వేగంగా అభివృద్ధి చేయుటకు అపాచే సాఫ్ట్‌వేర్ ఫౌండేషన్ ద్వారా పరిచయం చేయబడ్డ ఒక ఉచితంగా ఉపయోగించుకోగల వెబ్ ఫ్రేమ్‌వర్క్. 

స్ట్రట్స్ అనునది ఒక సులువైన విధానము ద్వారా అన్తర్ జాథీయ అప్లికషన్స్ ను అభివ్రుధి ఛేయుటకు కావలసిన అన్ని సదుపాయములను కలికిస్థున్ది. ఇన్దులో మనము మ్.వి.సి. అర్కిటెక్ఛర్ ను ఉపయొగిస్తాము. మనము వ్రాసే ప్రతి క్లాస్ ను ఒక action గా అన్టారు. అనగా మనము వ్రాసే ప్రతి క్లాస్ సు Action అనె Struts క్లాస్ తొ Extend చేస్తాము.

## ఇవి కూడా చూడండి
*అపాచే టాంక్యాట్

## బయటి లింకులు
* అధికారిక వెబ్సైటు
* స్ట్రట్స్2 ప్లగిన్ రిజిష్ట్రీ
* స్ట్రట్స్2 నేర్చుకుందాం
* స్ట్రట్స్2 శిక్షణ జేబాస్ పై 
* స్ట్రట్స్2 ఆక్షన్ ని కంటైనర్ లేకుండా పరీక్షించండి

వర్గం:ఓపెన్ సోర్స్ సాఫ్ట్‌వేర్లు
వర్గం:జావా సాఫ్ట్‌వేర్లు
వర్గం:వెబ్ అప్ప్లికేషన్ ఫ్రేమ్‌వర్కులు
విక్రమ

విక్రమ  తెలుగు సంవత్సరాలలో  పదునాల్గవ సంవత్సరం. ఇది ప్రతీ 60 సంవత్సరాలకొకసారి పునరావృతం అవుతుంది. దీనికి ముందున్న సంవత్సరం ప్రమాది, తర్వాత సంవత్సరం వృష. దీని అర్థం విక్రమం కలిగిన వాడు. మధ్యమ వర్షపాతము ఉంటుంది. ఈ సంవత్సరం చైత్ర శుద్ధ పాడ్యమి తో ప్రారంభమై ఫాల్గుణ బహుళ అమావాస్య తో పూర్తవుతుంది.

సా.శ. 1880-1881, 1940-1941లో వచ్చిన తెలుగు సంవత్సరానికి **విక్రమ** అని పేరు.

2000 : విక్రమ నామ సంవత్సరం 5 ఏప్రిల్ 2000 బుధవారం ఉగాది నాడు చైత్ర శుద్ధ పాడ్యమి తో  ప్రారంభమై  26 మార్చి 2001 సోమవారం వృష నామ సంవత్సరం ఉగాదికి ముందు గల ఫాల్గుణ బహుళ అమావాస్య వరకు ఉంది.

## తెలుగు సంవత్సరాలు
**తెలుగు సంవత్సరం** అనగా భారతదేశంలోని  ఆంధ్రప్రదేశ్ , తెలంగాణ , యానాం ప్రాంతాలలో  తెలుగు మాట్లాడే ప్రజల క్యాలెండర్ సంవత్సరం**.** ప్రభవ నుండి అక్షయ వరకు మొత్తం 60 సంవత్సరాలు.

ప్రతి యుగానికి ( యుగం ) 60 సంవత్సరాల చక్రం ఉంటుంది. ఉగాది సంవత్సరంలోని ప్రతి సంవత్సరం జ్యోతిషశాస్త్ర ప్రభావాలు,  సంవత్సరం పేరు ఆధారంగా పంచాంగంలో (ఖగోళ క్యాలెండర్) ఒక నిర్దిష్ట పేరు ఉంటుంది ; ఇది ఆ సంవత్సరం మొత్తం లక్షణాన్ని సూచిస్తుంది.  క్యాలెండర్‌లో 60 సంవత్సరాల పేర్లు ఉన్నాయి.  ప్రతి 60 సంవత్సరాలకు, ఒక నామ చక్రం పూర్తవుతుంది,  తదుపరి సర్వమానవ చక్రంలో పునరావృతమవుతుంది.

## వివిధ సంవత్సరాలలో "విక్రమ"

## సంఘటనలు
* సా.శ. 1940 : కార్తీక శుద్ధ సప్తమి : నాళం కృష్ణారావు గారు రచించిన తెలుగు జాతీయములు పుస్తకం తెనాలి లక్ష్మీ గ్రంథమండలి వారిచే ప్రచురించబడింది.

## జననాలు
* ఝాన్సీ లక్ష్మీబాయి ప్రథమ స్వాతంత్ర్య సమరయోధురాలు.
* చైత్ర శుద్ధ నవమి : టేకుమళ్ళ అచ్యుతరావు, ప్రముఖ విమర్శకులు, పండితులు.

## మరణాలు

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సంవత్సరాలు
కుమార్ మంగళం బిర్లా

***కుమార్ మంగళం బిర్లా*** (జననం: 14 జూన్ 1967) ఒక భారతీయ వ్యాపారవేత్త. ఆయన భారతదేశంలోని అతిపెద్ద వ్యాపార సంస్థలలో ఒకటైన ఆదిత్య బిర్లా గ్రూప్ ఛైర్మన్‌గా ఉన్నారు. ఆయన బిర్లా ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ అండ్ సైన్స్, పిలానీ (BITS Pilani) ఛాన్సలర్‌గా మరియు ఐఐఎమ్ అహ్మదాబాద్ మాజీ ఛైర్మన్‌గా కూడా వ్యవహరించారు. 2023లో బిర్లాకు భారత ప్రభుత్వం దేశంలోని మూడవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారమైన పద్మభూషణ్ అందజేసింది. 
డిసెంబర్ 2024 నాటికి, *[[ఫోర్బ్స్]]* పత్రిక అంచనా ప్రకారం ఆయన నికర ఆస్తి విలువ 23.1 బిలియన్ అమెరికన్ డాలర్లు.

ఆదిత్య విక్రమ్ బిర్లా దంపతులకు జన్మించిన ఆయన, తన తండ్రి మరణానంతరం 1995లో, 28 సంవత్సరాల వయస్సులో ఆదిత్య బిర్లా గ్రూప్ ఛైర్మన్‌గా బాధ్యతలు స్వీకరించారు. బిర్లా నేతృత్వంలో గ్రూపు వార్షిక టర్నోవర్ 1995లో 2 బిలియన్ డాలర్ల నుండి మార్చి 2024 నాటికి 66 బిలియన్ డాలర్లకు పెరిగింది. ప్రస్తుతం ఈ సంస్థ 40 దేశాలలో కార్యకలాపాలు నిర్వహిస్తోంది.

## జీవితం, వృత్తి
కుమార మంగళం బిర్లా రాజస్థాన్ రాష్ట్రంలో మార్వాడీ వ్యాపారులైన బిర్లాల కుటుంబంలో జన్మించారు. చార్టర్డ్ అకౌంటంట్ అయిన కుమార మంగళం బిర్లా లండన్ బిజినెస్ స్కూల్‌లో ఎంబిఎ చేసాడు. ప్రస్తుతం అక్కడ గౌరవ సభ్యుడు కూడా. అతని భార్య నీరజ కస్లివాల్. వారికి అనన్యశ్రీ, అర్యమన్ విక్రం,, అద్వైతేశ అని ముగ్గురు పిల్లలు ఉన్నారు.

### పురస్కారాలు, గౌరవాలు
ఆదిత్య బిర్లా గ్రూప్‌కు అధిపతిగా ఉంటూ పరిశ్రమకు, యాజమాన్య పద్ధతులకు కుమార్ మంగళం బిర్లా అందించిన సేవలకు గాను గుర్తింపుగా అనేక పురస్కారలు గౌరవాలు పొందాడు.

**2006** 
* ఎర్నెస్ట్ అండ్ యంగ్ వారి అకాడమీలో సభ్యత్వం.

**2005** 
* "ఎర్నెస్ట్ అండ్ యంగ్ వారి ఈ ఏటి మేటి ప్రపంచ పారిశ్రామికవేత్త - భారతదేశం"
* బిజినెస్ టుడే వారిచే "ఉత్తమ యువ నిర్వాహకుడు"గా ఎంపిక.
* PHD చాంబర్ ఆఫ్ కామర్స్ అండ్ ఇండస్ట్రీ — ఉద్యోగ రత్న

**2004** 
* దావోస్ లోని వరల్డ్ ఎకనామిక్ ఫోరం వారు యువ ప్రపంచ నేతగా గుర్తించారు. 
* వ్యాపార రంగానికి చేసిన విశిష్టమైన సేవలకుగాను, బెనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయం ఇతనికి గౌరవ డి.లిట్. పట్టాను ఇచ్చింది.
* అల్ ఇండియా మేనేజ్ మెంట్ అసోసియేషన్ వారు గౌరవ ఫెలోషిప్ తో సత్కరించారు.

**2003** 
* ఎకనామిక్ టైమ్స్ పురస్కారాలలో "ఈ ఏడాది వ్యాపార నాయకుడు"గా గుర్తింపు 
* బిజినెస్ ఇండియా వారిచే "ఈ ఏడాది వ్యాపార వేత్త - 2003"గా నామకరణం. ఒకే సంవత్సరంలో ఈ రెండు పురస్కారాలను వేరెవరూ అందుకొకపోవడం విశేషం.

**2002** 
* క్విమ్ప్రో ఫౌండషన్ వారి "క్విమ్ప్రో ప్లాటినం స్టాండర్డ్ అవార్డ్".

**2001** 
* ద నేషనల్ HRD నెట్వర్క్ (పూణే) వారి "ఈ ఏటి అత్యుత్తమ వ్యాపార వేత్త"
* "వ్యాపార దక్షతకు , పరిశ్రమకు చేసిన సేవ"కు గుర్తింపుగా ద జైన్ట్స్ ఇంటర్నేషనల్ అవార్డ్
* ద ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ డైరెక్టర్స్ వారి "వ్యాపార నాయకత్వానికి గాను బంగారు నెమలి పురస్కారం"

**2000** 
* ద బోంబే మేనేజమేంట్ అసోసియేషన్ వారి "ద మేనేజమేంట్ మెన్ ఆఫ్ ద ఇయర్ 1999-2000" .

**1999** 
* లయన్స్ క్లబ్ ఇంటర్నేషనల్ వారి "ద అచీవర్ ఆఫ్ ద మిలీనియం"
* అహమదాబాద్ రోటరీ క్లబ్ వారి "ద లెజెండ్ ఆఫ్ ద కార్పోరేట్ వరల్డ్"

## బాహ్య లింకులు
* ఆదిత్య బిర్లా గ్రూప్
* హిందాల్కో
* గ్రాసిం 
* ఆదిత్య బిర్ల నువో 
* నోవెలిస్
* ఐడియా సెల్యులర్ 
* ఆదిత్య బిర్ల రిటైల్
* ఆదిత్య బిర్ల మినక్స్
* ఫోర్బ్స్.కం: ఫోర్బ్స్ వారి ప్రపంచంలో ధనికులు 
* రిడిఫ్ వారి బిర్ల యొక్క జీవితచరిత్ర
*బిట్స్ పిలానికి కుమార్ మంగళం బిర్లా కులపతి , శోబన భారతీయ సహాయక కులపతి 

## వివరణ

వర్గం:భారతీయ వ్యాపారవేత్తలు
వర్గం:భారతీయ శతకోటీశ్వరులు
వర్గం:1967 జననాలు
వర్గం:భారతీయ హిందువులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:బిర్ల కుటుంబం
వర్గం:భారతీయ అకౌంటెంట్స్
థింపూ

**థింపూ** ( Tibetan script: ཐིམ་ཕུག།, Dzongkha :ཐིམ་ཕུ ) భూటాన్ లోని అతి పెద్ద నగరం, ఆ దేశ రాజధాని. పడమటి మధ్య భాగంలోని థింపూ జిల్లాలో గల ఈ నగరం చుట్టూ ఉన్న లోయ పేరు డ్జోంగ్ఖాగ్. 1961 నుండి థింపూ యే దేశ రాజధాని. 2005 నాటికి ఈ జిల్లా జనాభా 98,767 కాగా, నగరంలో జనాభా 79, 185.
thumb|250px|right|థింపూలో మంచు

 
వాంగ్ చూ నది వలన ఏర్పడ్డ పడమటి లోయకి ఉత్తర దిక్కు నుండి దక్షిణ దిక్కు వరకు థింపూ నగరం వ్యాపించి ఉంది. అయితే ఇతర దేశ రాజధానులవలె థింపూకు విమానాశ్రయం లేదు. పారో విమానాశ్రయం నుండి థింపూకు క్యాబ్ ల ద్వారా ప్రయాణించవచ్చును.thumb|250px|left|థింపూ నగరంలో ఒక ప్రధాన రహదారి.

రాజకీయ, ఆర్థిక శక్తి గల థింపూ వ్యవసాయంలోను ముందుండటంతో దేశ GNP కి 45% తోడ్పడుతుంది. పర్యాటకం దేశ ఆదాయనికి అతి ముఖ్యమైనప్పటికీ ఈ రంగం వలన దేశ సంప్రదాయాలకి ఎటువంటి భంగం కలగకుండా జాగ్రత్తలు తీసుకొన్నది.thumb|250px|right|థింపూలో క్లాక్ టవర్

సాహిత్యంలో, మతంలో, పద్ధతుల్లో, జాతీయ వస్త్రధారణలో, సంగీతంలో, నృత్యంలో, ప్రకటనా రంగంలో థింపూ భూటాన్ సంస్కృతిని పుణికి పుచ్చుకుంటుంది.
## చరిత్ర
1960 కి పూర్వం థింపూ పల్లెటూళ్ళ సమూహంగా ఉండేది. 1885 లో ఇప్పటి చాంగ్లిమిథాంగ్ మైదానంలో ఒక యుద్ధం జరిగింది. ఈ యుద్ధంలో ఉగ్యెన్ వాంగ్చుక్ గెలుపొందాడు. అప్పటి నుండి ఈ మైదానం చాలా ప్రాముఖ్యత సంపాదించుకొన్నది. ఇందులో ఇప్పుడు క్రికెట్, ఫుట్ బాల్, విల్లంబుల పోటీలు నిర్వహింపబడతాయి. 1974 లో ఈ మైదానం పునర్నిర్మింపబడింది. వాంగ్చూ వంశస్థులు సంఘ శ్రేయోభిలాషులు కావటంతో దేశమంతా శాంతి సౌభాగ్యాలతో వర్థిల్లినది. మూడవ రాజు జిగ్మే దోర్జీ వాంగ్చుక్ జమీందారీ వ్యవస్థను నిర్మూలించి, పన్ను విధానాలను మార్చి అభివృద్ధికి దోహదపడ్డాడు. 1952లో పునాఖా నుండి రాజధానిని థింపూకి మార్చారు. నాల్గవ రాజు జిగ్మే సింగ్యే వాంగ్చుక్ దేశాభివృద్ధికి భారతదేశం సహాయ సహకారాలను పొందాడు. 1961 లో థింపూ భూటాన్ రాజధానిగా ఏర్పడినది.
thumb|250px|left|రాయల్ ఇన్స్యురెన్స్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ భూటాన్ భవనము.

వర్గం:భూటాన్
వర్గం:భౌగోళిక ప్రాంతాలు
వి. ఎస్. రమాదేవి

***వి. ఎస్. రమాదేవి***' (జనవరి 15, 1934 - ఏప్రిల్ 17, 2013) భారతదేశపు మొట్టమొదటి మహిళా ప్రధాన ఎన్నికల కమీషనరు, హిమాచల్ ప్రదేశ్, కర్ణాటక రాష్ట్రాల గవర్నరు. భారతదేశం గర్వించతగ్గ అడ్మినిస్ట్రేటర్ గా ఖ్యాతికెక్కారు. ఒక తెలుగు మహిళ దేశం గర్వించతగ్గ బ్యూరోక్రాట్ గా ఎదిగిన తీరు నేటి మహిళలకు ఎల్లప్పుడూ స్ఫూర్తినిస్తూనే వుంటుంది. 
 
వీరు పశ్చిమగోదావరి జిల్లా చేబ్రోలులో 1934, జనవరి 15 తేదీన జన్మించారు. వీరి తల్లిదండ్రులు వి.వి. సుబ్బయ్య, వి. వెంకట రత్నమ్మ. ఏలూరు, హైదరాబాదు నగరాలలో ఎమ్.ఎ., ఎల్.ఎల్.ఎమ్. పూర్తిచేశారు. వీరు 1959లో ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టులో న్యాయవాదిగా పనిచేయడం మొదలుపెట్టారు. తరువాత గ్రూప్ ఎ ఆఫీసర్ గా కేంద్ర ప్రభుత్వంలో నియమితులయ్యారు. ఇండియన్ లీగల్ సర్వీసులో నియుక్తులై వివిధ హోదాలలో పనిచేశారు. లెజిస్లేటివ్ శాఖ ప్రత్యేక కార్యదర్శిగా, లా కమిషన్ మెంబర్ కార్యదర్శిగా, లెజిస్లేటివ్ శాఖ కార్యదర్శిగా పనిచేశారు. వీరు కస్టమ్స్ ఎక్సైజు అప్పీళ్ల ట్రిబ్యునల్ సభ్యులుగా పనిచేశారు.

వీరు భారతదేశపు మొట్టమొదటి మహిళా ప్రధాన ఎన్నికల కమీషనరుగా నవంబరు 1993 సంవత్సరంలో కొంతకాలం ( 26.11.1990 నుండి 11.12.1990 వరకు) పనిచేశారు. జూలై 1993లో రాజ్య సభ సెక్రటరీ జనరల్ గా నియమితులై 1997 వరకు ఆ పదవిలో ఉన్నారు. 1997లో హిమాచల్ ప్రదేశ్ గవర్నర్ (26.07.1997 నుండి 01.12.1999 వరకు) గా నియమితులయ్యారు. వీరు ఈ పదవిలో 1997 జూలై 25 నుండి 01 డిసెంబరు 1999 వరకు పనిచేశారు. 1999లో కర్ణాటక గవర్నరుగా పదవీ బాధ్యతలు స్వీకరించారు. కర్ణాటక రాష్ట్రానికి తోలి మహిళా గవర్నర్ ఈవిడే (02.12.1999 నుండి 20.08.2002 వరకు)  2002 ఆగస్టు 21 వరకు ఆ పదవిలో కొనసాగారు. ఈమె కామన్ వెల్త్ అసోసియేషన్ ఆఫ్ లెజిస్లేటివ్ కౌన్సిల్ కు అధ్యక్షులుగా ఎన్నికైన తొలి ఆసియా దేశస్తులు.

ఈమె తెలుగు భాషలో ఇరవైకి పైగా గ్రంథాలు, నవలలు, కథానికలు, వ్యాసాలు, నాటకాలు రచించారు. ముఖ్యంగా స్త్రీలు-చట్టాలు అంశాలుపై అనేక వ్యాసాలు రాసారు. రచయిత్రిగా వీరిని అఖిల భారత రచయిత్రుల సదస్సులో సత్కరించారు. వీరు ఢిల్లీ ఆంధ్ర వనితా మండలి అధ్యక్షులుగా పనిచేశారు. ఈమె వి. ఎస్. రామావతార్ ను వివాహమాడారు. వీరికి ఒక కుమారుడు, ఇద్దరు కుమార్తెలు. వీరిని శ్రీకృష్ణదేవరాయ విశ్వవిద్యాలయం గౌరవ డాక్టరేట్ తో సత్కరించింది.

## రచనలు

* రాజీ
* మలుపులు
* మజిలీ
* అనంతం

పై నవలలను కలిపి ఆమె "నవలా చతురస్రం" అని పిలిచారు. ఈ నాలుగు నవలలలో ప్రధాన పాత్ర రాజేశ్వరి కాబట్టి వీటిని "రాజేశ్వరి నవలా చతురస్రం" అని పేరు పెట్టారు.

## మరణం
2013, ఏప్రిల్ 17 న తన 79వ ఏట అనారోగ్యంతో బెంగుళూరులో మరణించారు.

## మూలాలు

వర్గం:1934 జననాలు
వర్గం:కర్ణాటక గవర్నర్లు
వర్గం:హిమాచల్ ప్రదేశ్ గవర్నర్లు
వర్గం:మహిళా గవర్నర్లు
వర్గం:2013 మరణాలు
వర్గం:తెలుగు రచయిత్రులు
వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాకు చెందిన మహిళా ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు
వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా రచయిత్రులు
వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాకు చెందిన మహిళా గవర్నర్లు
వర్గం:భారత ప్రధాన ఎన్నికల కమీషనర్లు
పర్వతనేని ఉపేంద్ర

**పర్వతనేని ఉపేంద్ర** (సెప్టెంబర్ 27, 1936 - నవంబర్ 17, 2009) మాజీ పార్లమెంటు సభ్యులు, మాజీ కేంద్ర మంత్రి.

## జననం
ఇతను తూర్పు గోదావరి జిల్లాలోని పోతునూరు గ్రామంలో జన్మించాడు. ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఎం.ఎ. పట్టాను పొందాడు. రైల్వే మంత్రిత్వ శాఖలో కలకత్తాలో జాయింట్ డైరెక్టర్ గా పనిచేశాడు. జనతా పార్టీ లోని మధుదండావతే రైల్వే మంత్రిగా ఉన్నసమయంలో 1977-79లో స్పెషల్ అసిస్టెంట్ గా పేరుపొందాడు.

తెలుగు దేశం పార్టీ స్థాపించిన తొలి రోజుల్లో కార్యదర్శిగా పార్టీ రూపురేఖలు తీర్చి దిద్దడంలో నందమూరి తారక రామారావుకు సహకరించి మంచి పేరు సంపాదించాడు. 1984 నుండి 1990 ల మధ్య రాజ్యసభ సభ్యుడిగా తెలుగు దేశం పార్టీ నాయకులుగా వ్యవహరించాడు. 1989లో జనతాదళ్ ప్రభుత్వ నేతృత్వంలో విశ్వనాధ ప్రతాప్ సింగ్ మంత్రివర్గంలో ఇతను కేంద్ర సమాచార ప్రసార మంత్రిత్వ శాఖను చేపట్టి (1989 - 1990) సమర్ధవంతంగా నిర్వహించాడు. ఆ కాలంలో ప్రసార భారతి బిల్లు ప్రవేశ పట్టడంలోకీలక పాత్ర వహించాడు. 1990లో తిరిగి రాజ్యసభ సభ్యులయ్యారు. కాంగ్రెస్ పార్టీలో చేరి 1996, 1998లలో విజయవాడ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుండి 11వ, 12వ లోక్‌సభకు ఎన్నికయ్యాడు.
2009 ఎన్నికల ముందు ఇతను ప్రజా రాజ్యం పార్టీలో చేరాడు.
తన రాజకీయ అనుభవాల గురించి ఇతను "గతం స్వగతం" అనే పుస్తకాన్ని రచించాడు.

## మరణం
ఇతను 2009, నవంబర్ 17 తేదీన పరమపదించాడు. ఇతనికి ముగ్గురు కుమారులు, ఒక కుమార్తె. ప్రముఖ రాజకీయ నాయకుడు లగడపాటి రాజగోపాల్ ఇతని అల్లుడు.

## మూలాలు

వర్గం:1936 జననాలు
వర్గం:2009 మరణాలు
వర్గం:11వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:12వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:పార్టీలు ఫిరాయించిన రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లాకు చెందిన రాజ్యసభ సభ్యులు
వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లాకు చెందిన కేంద్ర మంత్రులు
వర్గం:రాజ్యసభ సభ్యులు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు
ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ శాఖలు

thumb|ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ చిహ్నం

* వ్యవసాయ మరియు సహకార శాఖ
* పశుసంవర్ధక, పాడి పరిశ్రమాభివృద్ధి మరియు మత్స్య శాఖ
* వెనుకబడిన తరగతుల సంక్షేమ శాఖ
* ముఖ్యమంత్రి కార్యాలయం
* వినియోగదారుల వ్యవహారాలు, ఆహార మరియు పౌర సరఫరాల శాఖ 
* ఆర్థికంగా బలహీన వర్గాల సంక్షేమ శాఖ
* ఇంధన శాఖ
* పర్యావరణం, అటవీ, శాస్త్ర మరియు సాంకేతిక విజ్ఞాన శాఖ
* ఆర్ధిక శాఖ
* సాధారణ పరిపాలన శాఖ
* గ్రామ సచివాలయాలు మరియు వార్డు సచివాలయాల శాఖ 
* ఆరోగ్య, వైద్య మరియు కుటుంబ సంక్షేమ శాఖ
* అంతరంగిక (హోమ్) శాఖ
* గృహ నిర్మాణ శాఖ
* మానవ వనరుల అభివృద్ధి (పాఠశాల విద్యా శాఖ)
* మానవ వనరుల అభివృద్ధి (ఉన్నత విద్యా శాఖ)
* పరిశ్రమలు మరియు వాణిజ్య శాఖ
* సమాచార సాంకేతిక, ఎలక్ట్రానిక్స్ మరియు కమ్యూనికేషన్ల శాఖ
* మౌలిక సదుపాయాలు మరియు పెట్టుబడుల శాఖ
* కార్మిక, కర్మాగారాలు, బాయిలర్లు మరియు బీమా వైద్య సేవల శాఖ
* న్యాయ శాఖ
* శాసన వ్యవస్థ
* పురపాలక పరిపాలన మరియు పట్టణాభివృద్ధి శాఖ
* అల్పసంఖ్యాక వర్గాల సంక్షేమ శాఖ
* పంచాయతీ రాజ్ మరియు గ్రామీణాభివృద్ధి శాఖ
* ప్రణాళిక శాఖ
* ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల శాఖ
* నిజ సమయ పాలన శాఖ
* రెవెన్యూ శాఖ
* నైపుణ్యాభివృద్ధి మరియు శిక్షణ శాఖ
* సాంఘిక సంక్షేమ శాఖ
* రవాణా, రహదారులు మరియు భవనముల శాఖ
* జల వనరుల శాఖ
* అనుసూచిత జన జాతుల (గిరిజనుల) సంక్షేమ శాఖ 
* స్త్రీ, శిశు, విభిన్న ప్రతిభావంతుల మరియు వయోవృద్ధుల సంక్షేమ శాఖ
* యువజన, పర్యాటక మరియు సాంస్కృతిక శాఖ

## వనరులు
*మంత్రి మండలి

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం
ఉన్నత విద్యాశాఖ (ఆంధ్రప్రదేశ్)

alt=Telugu Academy - Hyderabad|thumb|260x260px|తెలుగు అకాడమి, హైదరాబాదు
30.06.1975 నాడు రాష్ట్రంలోని అన్ని స్థాయిలలో విద్యను పర్యవేక్షించే డైరెక్టరేట్ ఆఫ్ పబ్లిక్ ఇన్స్ట్రక్షన్ (డిపిఐ) విభజించి పాఠశాల విద్యాశాఖ, ఉన్నత విద్యా శాఖ ఏర్పాటు చేశారు. రాష్ట్రంలోని డిగ్రీ, జూనియర్ కళాశాలల నిర్వహణ బాధ్యతను ఉన్నత విద్యాశాఖ నిర్వహిస్తుంది. కళాశాలల సంఖ్య విపరీతంగా పెరిగినందున, పరిపాలన వికేంద్రీకరణకు గుంటూరు, రాజమండ్రి, కడపలలో ప్రాంతీయ కార్యాలయాలు ఏర్పాటయ్యాయి 

## ముఖ్య భాగాలు
*విద్యాశాఖ
*రాష్ట్ర సాంకేతిక విద్య , శిక్షణ మండలి 
*కళాశాల విద్య
*ఇంటర్మీడియట్ విద్య కమీషనర్ కార్యాలయము
*ఇంటర్మీడియట్ విద్యా మండలి 
*తెలుగు అకాడమీ
*ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర ఉన్నత విద్యా మండలి
* పాఠశాల విద్యా సంఘం

## మూలాలు

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ శాఖలు
పంచాగ్నుల ఆదినారాయణ శాస్త్రి

**పంచాగ్నుల ఆదినారాయణ శాస్త్రి** (1890 - 1951) సంస్కృతాంధ్ర ప్రాకృత భాషా పండితులు.

## జీవిత సంగ్రహం
వీరి తల్లిదండ్రులు వేంకటేశ్వర్లు, అలమేల్మంగ. వీరి అన్నయ్య పంచాగ్నుల దక్షిణామూర్తి శాస్త్రి.

వీరు మద్రాసులోని ఆంధ్ర పత్రిక కార్యాలయంలో పనిచేశారు. 1908 నుండి ఆ పత్రిక ఉగాది సంచికలు వీరి పర్యవేక్షణలోనే విదులయ్యాయి. వీరు 1930లో ఆర్య భారతీ గ్రంథమాలను నెలకొల్పి కొన్ని సంస్కృత గ్రంథాలను ప్రకటించారు. తర్వాత బరంపురంలోని కళ్లికోట రాజా కళాశాలలో ఆంధ్ర పండిత పదవిని జీవితాంతం అలంకరించారు.

## రచనలు
వీరు రాజశేఖరుని కావ్యమీమాంస; వ్యాత్సాయనుని కామసూత్రాలు, గౌతముని ధర్మసూత్రాలు విశేషాంశాలను చేర్చి సులభమైన ఆంధ్ర వివరణలతో ప్రకటించారు. కౌటిల్యుని అర్థశాస్త్రానికి అపూర్వ విశేషాలతో తెలుగు వ్యాఖ్యను, ఆంధ్ర లిపి పరిణామం అను గ్రంథాన్ని రచించారు. వీరికి నవ్య సాహిత్యంలోను, వ్యవహారిక భాషలోను మక్కువ ఎక్కువ. గిడుగు వెంకట రామమూర్తి పంతులు గారికి తోడుగా ఉండి వ్యవహారిక భాషోద్యమంలోను, నవ్య సాహిత్య పరిషత్తు వారితో ఎంతో కృషిచేసి అనేక వ్యాసాలు రచించారు. వీరు "ప్రతిభ" పత్రికలో నవ్య సాహిత్య స్వరూప స్వభావాలను విపులంగా చర్చించారు.
* శ్రీ వేమనయోగి జీవితము (1917) 

## మూలాలు

## యితర లింకులు
పంచాగ్నుల ఆదినారాయణ శాస్త్రి జీవిత విశేషాలు

వర్గం:1890 జననాలు
వర్గం:1951 మరణాలు
వర్గం:సంస్కృత కవులు
వర్గం:జన్మస్థలం తెలియని వ్యక్తులు
వర్గం:తెలుగు రచయితలు