చంద్రకాంత్ శేథ్

**చంద్రకాంత్ షేత్** (3 ఫిబ్రవరి 1938 – 2 ఆగస్టు 2024) గుజరాత్ రాష్ట్రానికి చెందిన భారతీయ గుజరాతీ కవి, వ్యాసకర్త, విమర్శకుడు, అనువాదకుడు, సంపాదకుడు. అతని కలం పేర్లు ఆర్యపుత్ర, నంద్ సామవేది, బాలచంద్ర, దక్ష ప్రజాపతి. అతను తన *ధూల్‌మణి పగ్లియో* పుస్తకానికి 1986లో గుజరాతీలో సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం గెలుచుకున్నాడు.

## జీవిత చరిత్ర

షేత్ 1938 ఫిబ్రవరి 3న పంచ్‌మహల్ జిల్లాలోని కలోల్ గ్రామంలో త్రికమ్‌లాల్‌కు జన్మించాడు. అతని కుటుంబం ఖేడా జిల్లా థాస్రా గ్రామానికి చెందినది. అతను 1954లో మెట్రిక్యులేషన్ పూర్తి చేశాడు, గుజరాతీ, సంస్కృతం ప్రధాన విషయాలుగా గుజరాత్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి 1958లో బి.ఎ, 1961లో ఎం.ఎ పూర్తి చేశాడు. అతను ఉమాశంకర్ జోషిపై పరిశోధన వ్యాసంతో 1979లో గుజరాత్ విద్యాపీఠ్ నుండి పి.హెచ్.డి పూర్తి చేశాడు.

అతను 1961–62లో అహ్మదాబాద్‌లోని సెయింట్ జేవియర్స్ కళాశాలలో పార్ట్-టైమ్ లెక్చరర్‌గా పనిచేశాడు. అతను కపద్వాంజ్ కళాశాల (1962–63), గుజరాత్ విద్యాపీఠ్ (1963–1966), భక్త వల్లభ్ ధోలా కళాశాల (1966–1972), మళ్ళీ గుజరాత్ విద్యాపీఠ్ (1972–1979) వంటి గుజరాత్‌లోని వివిధ కళాశాలలలో ప్రొఫెసర్‌గా పనిచేశాడు. 1979 నుండి 1984 వరకు గుజరాతీ సాహిత్య పరిషత్ నిర్వహించే కె.ఎల్. స్వాధ్యాయ్ మందిర్‌కు మేనేజర్‌గా సేవలు అందించాడు, 'గుజరాతీ సాహిత్యకోశ్' సహ-సంపాదకుడిగా కూడా పనిచేశాడు. అతను మళ్ళీ గుజరాత్ విద్యాపీఠ్‌లో చేరి గుజరాతీ విభాగాధిపతిగా పదవీ విరమణ చేశాడు. అహ్మదాబాద్‌లోని గుజరాతీ విశ్వకోశ్ ట్రస్ట్‌లో గౌరవ సభ్యుడిగా పనిచేశాడు.

షేత్ తన 86వ ఏట 2024 ఆగస్టు 2న అహ్మదాబాద్‌లో మరణించాడు.

## రచనలు
షేత్ అనేక కవితా సంపుటాలను ప్రచురించాడు, *పవన్ రూపెరి* (1972), *ఉఘడతి దివాలో* (1974) అతని తొలి కవితా సంపుటాలు. *పదఘా ని పీలే పార్* (1948), *గగన్ ఖోలాటి బారి* (1990) అతని గీతాల సంపుటాలు, *ఏక్ టహుకో పాండమా* (1986) గజల్స్ సంపుటి కాగా *చందలియా ని గాడి* (1980), *హు తో చలు మారి జెమ్!* (2001) బాలల కవితల సంపుటాలు. అతని ఇతర సంపుటాలు *సాక్షరతా గీతో* (1990), *షాగే ఏక్ జల్హలీ* (1999), *ఉండన్మాథి ఆవే, ఉంచన్మా లై జాయ్* (2004), *జల్ వాదల్ అనే వీజ్* (2005). రమేష్ ఎం. త్రివేది ఎంచుకున్న కవితలను *చంద్రకాంత్ షేత్ నా కావ్యో* (2001) పేరుతో సవరించాడు.

షేత్ గొప్ప వ్యాసకర్త. అతని *నంద్ సమవేది* (1980, 2001) ఆధునిక వ్యాసాల సంపుటి; *చెహ్రా భితర్ చెహ్రా* (1986) 21 జీవిత చరిత్ర వ్యాసాల సంపుటి; *హెట్ అనే హల్వాష్* (1980), *వహల్ అనే వినోద్* (1995) వరుసగా 33, 24 వ్యాసాలను తేలికపాటి హాస్యంతో కలిగి ఉన్నాయి; *వానిను సత్, వానిని శక్తి* (1997) వేదాలు, ఉపనిషత్తుల పదాలపై చిన్న వ్యాసాల సంపుటి కాగా *గుణ్ అనే గరిమ* (1997) 31 వ్యాసాల సంపుటి. లాభశంకర్ థాకర్ ఎంచుకున్న వ్యాసాలను *ఆ-నంద్ పర్వ* (2002) గా సవరించి ప్రచురించాడు. అతని ఇతర హాస్య వ్యాసాల సంపుటాలు *హలవి కలమ్నా ఫుల్* (2005), *చంద్రకాంత్ షేత్ని ప్రతినిధి హాస్యరచనావో* (2007).

*ధూల్‌మణి పగలియో* (1984) అతని బాల్యానికి సంబంధించిన ఆత్మకథాత్మక రచన; *ధరతినా చంద్, ధరతినా సూరజ్* (1996,1997) జీవిత చరిత్ర వ్యాసాల సంపుటి; *అమెరికా భాస్ అభాస్* (2001) ఒక యాత్రాకథనం; *స్వప్నపింజర్* (1983) ఏకాంక నాటకాల సంపుటి; *ఈ బాల్కనీవాలీ ఛోకరీ అనే...* (1995) కథల సంపుటి కాగా *ఈ అనే హు* (1991) ఒక హాస్య కథ.

అతని విమర్శనాత్మక రచనలలో *కావ్యప్రత్యక్ష* (1976), *అర్థాంతర్* (1978), *రాంనారాయణ్ వి. పాఠక్* (1979), *ఐరనీ ను స్వరూప్ అనే సాహిత్యమా తేనో వినియోగ్* (1984), *కవితాని త్రిజ్యమా* (1986), *కాంత్* (1990), *సాహిత్య: ప్రాణ్ అనే ప్రవర్తన్* (1998), *స్వామి ఆనంద్* (1998), *శబ్ద దేశ్నో, శబ్ద విదేశ్నో* (2002) ఉన్నాయి. అతని ఇతర రచనలు *స్వామినారాయణ్ సంత్కవితా: అస్వద్ అనే అవ్బోధ్* (1984), *గుజరాతీమా విరామ్‌చిహ్నో* (మోహన్‌భాయ్ పటేల్‌తో, 1973), *మహాదేవ్ దేశాయ్: సత్వ అనే సాధన* (1994), *గుజరాతీ గామ్నామ్-సూచి* (1996), *ఉమాశంకర్ జోషి: జలక్ అనే జంఖి* (2003), *ఉమాశంకర్ నో వాగ్వైభవ్* (2008), *సాహిత్య- ప్రభావ్ అనే ప్రతి-భావ్‌* (2006).

షేత్ అనేక రచనలను అనువదించి, మార్పులు చేశాడు, వాటిలో *పండిట్ భత్‌ఖండే* (1967), *మలయాళ సాహిత్యని రూప్రేఖ* (1978), *అథామ్ని రాత్* (1994), *అను నామ్ జిందగీ* (1995), *లక్ష్మి* (1995) ఉన్నాయి. అతను మోహన్‌భాయ్ పటేల్‌తో కలిసి *బృహద్ గుజరాతీ కావ్య పరిచయ్* పార్ట్ I, II (1973, 1995), *బృహద్ గుజరాతీ గద్య పరిచయ్* పార్ట్ I, II (1973, 1995), *భాషా సాహిత్య ద్వారా రాష్ట్రీయ ఏకతా* (1977) లకు సంపాదకత్వం వహించాడు. అతను *ప్రియకాంత్ మనియార్ నా కావ్యో* (1998), *చుంతేలి కవితా: సుందరం* (2000), *మన్హరియాత్* (2000), *అమర్‌గీతో* (2000) లకు కూడా సంపాదకత్వం వహించాడు. అతను ఇతరులతో కలిసి *దాంపత్యమంగళ్* (1979), *మాతృదర్శన్* (1981), *పుష్టిదర్శన్* (1986), *హేమచంద్రాచార్య* (1989), *యుగద్రష్ట ఉమాశంకర్ జోషి* (1995), *అధిత్: ప్రముఖియ ప్రవచనో* (1997), *ప్రత్యయాన్: స్వాతంత్ర్య సువర్ణ జయంతి విశేషాంక్* (1998), *గుర్జర్ అద్యతన్ కావ్య సంచయ్* (1998), *గుర్జర్ ప్రణయ్ కావ్య సంచయ్* (1998), *గుర్జర్ గీత్ సంచయ్* (1998), *గుర్జర్ గజల్ సంగ్రహ* (1998), *గుర్జర్ కావ్య వైభవ్* (2005) లను సవరించాడు. *సంఖ్యా నిర్దేశక్ శబ్ద సంజ్ఞావో* (1983) కూడా అతని రచన.

## గుర్తింపు
షేత్ 1964లో కుమార్ చంద్రక్, 1964లో నర్మద్ సువర్ణ చంద్రక్, 1985లో రణజిత్‌రామ్ సువర్ణ చంద్రక్, 2005లో నర్సింహ మెహతా అవార్డు, 2006లో సాహిత్య గౌరవ్ పురస్కార్ గెలుచుకున్నాడు. అతని *ధూల్‌మణి పగ్లియో* (1984) పుస్తకానికి ఉమా-స్నేహరశ్మి బహుమతి (1984–85), కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు (1986) లభించాయి. 1986లో, అతను ధన్జీ కాంజీ గాంధీ సువర్ణ చంద్రక్ అందుకున్నాడు, దీనిని గుజరాతీ కవి రాజేంద్ర షాతో పంచుకున్నాడు. చంద్రశేఖర్ థక్కూర్ బహుమతి (1973), రామ్‌ప్రసాద్ బక్షీ బహుమతి (1998), అనంతరాయ్ రావల్ వివేచన్ అవార్డు (2000), నట్వర్‌లాల్ మాల్వి బహుమతి (2001) కూడా అందుకున్నాడు. 2018లో, గుజరాతీ బాలల సాహిత్యానికి అతను చేసిన కృషికి గాను సాహిత్య అకాడమీ అతనికి బాల సాహిత్య పురస్కారం ప్రదానం చేసింది.

## ఇవి కూడా చూడండి
* గుజరాతీ భాషా రచయితల జాబితా

## మూలాలు

వర్గం:2024 మరణాలు
వర్గం:1938 జననాలు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు