నర్గిస్ దత్

**నర్గిస్ దత్** (ఆంగ్లం :**Nargis Dutt**) (హిందీ: नर्गिस, ఉర్దూ: نرگس) (జూన్ 11929 – మే 3, 1981), వెండితెర పేరైన *నర్గిస్* తోనే ప్రసిద్ధి., భారతీయ సినిమారంగ నటి. 1940 నుండి 1960 వరకూ ప్రస్థానం. తన విజయవంతమైన కెరీర్ తో విమర్శకులు సైతం అభినందించారు. అనేక కమర్షియల్ చిత్రాలలో పనిచేసింది. ఈమె విజయంతమైన సినిమా మదర్ ఇండియా (1957), అకాడమీ అవార్డుకు నామినేట్ చేయబడింది. ఈ చిత్రంలో తనకు ఫిలింఫేర్ ఉత్తమనటి అవార్డు లభించింది. 1958 లో నర్గిస్ పెళ్ళి సునీల్ దత్ తో జరిగింది. 1967లో నటించిన *[[:en:Raat Aur Din|రాత్ ఔర్ దిన్]]*లో ఈమెకు జాతీయ ఉత్తమనటి అవార్డు లభించింది.

## జీవితం
నర్గిస్ అసలు పేరు **ఫాతిమా రషీద్**, అలహాబాదుకు చెందిన ముస్లిం-గాయని జద్దన్ బాయి, తండ్రి హిందువు మోహ్‌యాల్ రావల్పిండికి చెందినవాడు నర్గిస్ అన్న అన్వర్ హుసేన్, హిందీ నటుడు.

## ప్రస్థానం
thumb|355x355px|నర్గీస్ దత్ 1993 భారతదేశ స్టాంపు
నర్గిస్ తన కెరీర్ ను పసితనంలోనే ప్రారంభించింది. బాలనటిగా 1935 లో *[[:en:Talashe Haq|తలాషె హక్]]* తన ఆరవయేట నటించింది. ఈ చిత్రంలో ఈమె పేరు *బేబీ నర్గిస్*, ఇదే పేరు తరువాత స్థిరపడిపోయింది.
ఆ తరువాత ఎన్నో సినిమాలలో నటించింది. తన 14వ యేట మెహబూబ్ ఖాన్ సినిమా *తక్దీర్* (1943) లో నటించింది. ఈమె విజయవంతమైన హిందీ-ఉర్దూ సినిమాలు 1940 - 1950 ల మధ్య విడుదలైన *[[:en:Barsaat (1949 film)|బర్సాత్]]* (1949), *[[:en:Andaz|అందాజ్]]* (1949), *[[:en:Awaara|ఆవారా]]* (1951), *[[:en:Deedar|దీదార్]]* (1951), *[[:en:Shree 420|శ్రీ 420]]* (1955), *[[:en:Chori Chori|చోరీ చోరీ]]* (1956). ఈమె చాలా సినిమాలు రాజ్‌కపూర్, దిలీప్ కుమార్ సరసన నటించినవే.

తన ప్రసిద్ధిగాంచిన చిత్రం మెహబూబ్ ఖాన్ నిర్మించిన ఆస్కార్-అవార్డుకు నామినేట్ చేయబడిన జానపద-కథ *[[మదర్ ఇండియా (హిందీ సినిమా)|మదర్ ఇండియా]]* (1957). ఈ చిత్రంలో నటనకు ఫిలింఫేర్ ఉత్తమనటి అవార్డు తెచ్చిపెట్టింది. 1958లో సునీల్ దత్ తో వివాహమైన తరువాత నర్గిస్ సినిమాలలో నటించడం దాదాపు మానేసింది. తన ఆఖరు చిత్రం 1967 నాటి *[[:en:Raat Aur Din|రాత్ ఔర్ దిన్]]*, ఈ చిత్రం ఈమెకు జాతీయ ఉత్తమ నటి బహుమతి తెచ్చి పెట్టింది.

## మరణం
తరువాతి కాలంలో ఈమె పాంక్రియాటిక్ కేన్సర్ వ్యాధి బారిన పడింది. 1981 మే 2 కోమాలోకి వెళ్ళింది, 1981 మే 3 న మరణించింది.

## పురస్కారాలు
* 1957 - ఫిలింఫేర్ ఉత్తమనటి అవార్డు, *[[మదర్ ఇండియా (హిందీ సినిమా)|మదర్ ఇండియా]]*
* 1958 - పద్మశ్రీ - *పద్మశ్రీ అవార్డు పొందిన మొదటి సినిమా వ్యక్తి*.
* 1968 - జాతీయ ఉత్తమనటి అవార్డు, *[[:en:Raat Aur Din|రాత్ ఔర్ దిన్]]*
* ఊర్వశి అవార్డు.
* కార్లోవి వేరీ అవార్డు సాధించిన తొలి నటి. ఈమె రాజ్యసభకు నామినేట్ చేయబడింది. (1980-81), 
* జాతీయ సినిమాటోగ్రఫీ అవార్డు. భారతీయ సినిమాకు విశిష్ట సేవలందించినందుకు గాను.
* జనవరి 8, 2001, అమితాబ్ బచ్చన్ లను కలిపి "మిలీనియం కు చెందిన విశిష్ట కళాకారులు" అవార్డు హీరోహోండా కంపెనీ, సినీపత్రిక స్టార్‌డస్ట్ లు ప్రదానం చేశాయి.

## ఫిల్మోగ్రఫీ
* *[[:en:Talashe Haq|తలాషె హక్]]* (1935)
* *[[తమన్నా (1942 సినిమా)|తమన్నా]]* (1942) 
* *[[:en:Taqdeer|తక్దీర్]]* (1943)
* *[[:en:Humayun (film)|హుమాయూన్]]* (1945) 
* *[[:en:Bisvi Sadi|బీస్వీఁ సదీ]]* (1945) 
* *[[:en:Nargis (film)|నర్గిస్]]* (1946) 
* *[[:en:Mehandi (film)|మెహందీ]]* (1947) 
* *[[:en:Mela (1948 film)|మేలా]]* (1948)
* *[[:en:Anokha Pyar|అనోఖా ప్యార్]]* (1948) 
* *[[:en:Anjuman (film)|అంజుమన్]]* (1948) 
* *[[:en:Aag (1948 film)|ఆగ్]]* (1948) 
* *[[:en:Roomal|రుమాల్]]* (1949) 
* *[[:en:Lahore (film)|లాహోర్]]* (1949) 
* *[[:en:Darogaji|దారోగాజీ]]* (1949) 
* *[[:en:Barsaat|బర్సాత్]]* (1949)
* *[[:en:Andaz|అందాజ్]]* (1949) 
* *[[:en:Pyaar|ప్యార్]]* (1950) 
* *[[:en:Meena Bazaar|మీనా బజార్]]* (1950) 
* *[[:en:Khel (film)|ఖేల్]]* (1950) 
* *[[:en:Jogan (1950 film)|జోగన్]]* (1950) 
* *[[:en:Jan Pahchan|జాన్ పెహ్‌చాన్]]* (1950) 
* *[[:en:Chhoti Bhabbi|ఛోటీ భాబి]]* (1950) 
* *[[:en:Babul (1950 film)|బాబుల్]]* (1950) 
* *[[:en:Aadhi Raat|ఆధీ రాత్]]* (1950) 
* *[[:en:Saagar (1951 film)|సాగర్]]* (1951) 
* *[[:en:Pyar Ki Baaten|ప్యార్ కీ బాతేఁ]]* (1951) 
* *[[:en:Hulchul (1951 film)|హల్‌చల్]]* (1951) 
* *[[:en:Deedar|దీదార్]]* (1951) 
* *[[:en:Awaara|ఆవారా]]* (1951) 
* *[[:en:Sheesha (film)|షీషా]]* (1952) 
* *[[:en:Bewafaa|బేవఫా]]* (1952) 
* *[[:en:Ashiana|ఆషియానా]]* (1952) 
* *[[:en:Anhonee|అన్‌హోనీ]]* (1952) 
* *[[:en:Amber (film)|అంబర్]]* (1952) 
* *[[:en:Shikast|షికస్త్]]* (1953) 
* *[[:en:Paapi|పాపి]]* (1953) 
* *[[:en:Dhoon|ధున్]]* (1953) 
* *[[:en:Aah (film)|ఆహ్]]* (1953) 
* *[[:en:Angarey|అంగారే]]* (1954) 
* *[[:en:Shree 420|శ్రీ 420]]* (1955) 
* *[[:en:Jagte Raho|జాగ్తేరహో]]* (1956) 
* *[[:en:Chori Chori|చోరీ చోరీ]]* (1956) 
* *[[:en:Pardesi (1957 film)|పర్దేసీ]]* 
* *[[మదర్ ఇండియా (హిందీ సినిమా)|మదర్ ఇండియా]]* (1957)
* *[[:en:Lajwanti|లాజ్‌వంతి]]* (1958) 
* *[[:en:Ghar Sansar|ఘర్ సంసార్]]* (1958) 
* *[[:en:Adalat (film)|అదాలత్]]* (1958)
* *[[:en:Yaadein (1964 film)|యాదేఁ]]* (1964)
* *[[:en:Raat Aur Din|రాత్ ఔర్ దిన్]]* (1967)

## ఇతర పఠనాలు
* *Mr. and Mrs. Dutt: Memories of our Parents*, Namrata Dutt Kumar and Priya Dutt, 2007, Roli Books. ISBN 9788174364555.
* *Darlingji: The True Love Story of Nargis and Sunil Dutt*, Kishwar Desai. 2007, Harper Collins. ISBN 9788172236977.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
*
*నర్గిస్ దత్ మెమోరియల్ ఫౌండేషన్.

వర్గం:ఇస్లాంను వదిలేసిన వారు
వర్గం:1929 జననాలు
వర్గం:1981 మరణాలు
వర్గం:భారతీయ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:కళారంగంలో పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు