open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
కౌతా ఆనందమోహనశాస్త్రి

**కౌతా ఆనందమోహనశాస్త్రి** (1908 - 1940) ప్రముఖ చిత్రకారులు.

వీరు కృష్ణా జిల్లాలోని మచిలీపట్నం లో కౌతా శ్రీరామశాస్త్రి, శేషమ్మ దంపతులకు జన్మించారు. ప్రాథమిక విద్యానంతరం అక్కడి జాతీయ కళాశాలలో విద్యార్ధిగా చేరి ప్రమోద కుమార్ ఛటర్జీ వద్ద చిత్రలేఖనం లో నాలుగు సంవత్సరాలు శిక్షణ పొందారు. తర్వాత మైసూరు వెళ్ళి అక్కడ రాజాస్థానంలో కళాచార్యులుగా మన్ననలు పొందిన వెంకటప్ప వద్ద చిత్రలేఖనంలో ఉన్నత స్థాయి శిక్షణను పొందారు. అహమ్మదాబాదులోని అంబాలాల్ సారాభాయి కళాశాలలో కళాచార్యులుగా 1930లో నియమితులై 1934 వరకు పనిచేశారు. వీరు వివిధ శైలీభేదాలను అనుసరించి నూటికి పైగా చిత్రాలను చిత్రించారు. సుప్రసిద్ధ చిత్రకారులు కౌతా రామమోహన శాస్త్రి వీరికి స్వయాన సోదరులు. 

వీరు ప్లూరసీ వ్యాధిచే పీడితులై చికిత్స చేసిననూ ప్రయోజనం లేక చివరికి మే 21, 1940 తేదీన అకాల మరణం పొందారు.

## పేర్కొనదగిన చిత్రాలు
* అజంతా నర్తకి
* ఏకలవ్యుడు
* కత్తిని పదును పెట్టువాడు
* గొర్రెల మేపు గొల్లపిల్ల
* గ్రామ వీధి
* తిక్కన సోమయాజి
* వీధి దీపాలు
* బుద్ధుడు
* రుద్రుడు
* లోయలో వటవృక్షం
* వరూధినీ ప్రవరులు
* శ్రీకృష్ణుడు
* సంత నుండి
* సతీ శిశువులు

## మూలాలు

వర్గం:1908 జననాలు
వర్గం:1940 మరణాలు
వర్గం:భారతీయ చిత్రకారులు
వర్గం:చిత్రకారులు
శిష్ట్లా ఉమామహేశ్వరరావు

thumb|right|300px|శిష్ట్లా ఉమామహేశ్వరరావు చిత్రపటం.
**శిష్ట్లా ఉమామహేశ్వరరావు** (1912 - 1953)  తెలుగు కవి.

## జీవిత విశేషాలు
**శిష్ట్లా ఉమామహేశ్వరరావు**  గుంటూరు జిల్లా మంచాల గ్రామంలో జన్మించాడు. ఆంగ్ల సాహిత్యంలో ఎం.ఎ పట్టా పొంది ఇంగ్లీషు భాషలోని నూతన కవితా పద్ధతుల్ని బాగా అవగతం చేసుకున్నాడు. వీరు 'విష్ణు ధనువు', 'నవమి చిలుక' అనే రెండు ఖండ కావ్య సంపుటాలను ప్రకటించాడు.

వీరు సైన్యంలో చేరి విచిత్రమైన అనుభవాలను పొంది 'సిపాయి కథలు' అను మౌలికమైన కథలను రచించాడు. వీరి 'కాళింగి పాటలు' తెలుగు కవిత్వానికి నూతన అలంకారాలు.

వీరు కొంతకాలం "శాంతిని" అనే పత్రికకు సంపాదకులుగా పనిచేశాడు.

## రచనలు

* సిపాయి కథలు
* కాళింగి పాటలు
* విష్ణుధనువు
* నవమి చిలుక

## కథలు
అతను రాసిన కథలు వివిధ పత్రికలలో ప్రచురించబడ్డాయి. 

## మూలాలు

వర్గం:1912 జననాలు
వర్గం:1953 మరణాలు
వర్గం:తెలుగు రచయితలు
పురాణం కనకయ్య శాస్త్రి

**పురాణం కనకయ్య శాస్త్రి** (1899 - 1954) ప్రముఖ గాయకులు.

వీరు కృష్ణా జిల్లాలోని పరిటాల గ్రామంలో జన్మించారు. వీరి తల్లిదండ్రులు పురుషోత్తమ శాస్త్రి, మంగమ్మ. వీరు తండ్రి దగ్గర కొంత సంగీతాన్ని అభ్యసించి, తర్వాత పాపట్ల లక్ష్మీకాంతయ్య వద్ద విశేష జ్ఞానాన్ని సంపాదించారు. దేశాటనం చేసి సంగీతంలో జ్ఞానాన్ని, మైసూరు మొదలైన సంస్థానాలలో సన్మానాలను పొందారు. మద్రాసులో తచ్చూరు సింగరాచార్యులు వద్ద ఫిడేలు వాదన నేర్చుకున్నారు. గద్వాల సంస్థానంలో వీరు ఆస్థాన విద్వాంసునిగా పనిచేశారు. వీరు ఆనంద భైరవి, ధన్యాసి మొదలైన రాగాలలో అనేక వర్ణాలను రచించారు.

వీరు 1954 సంవత్సరంలో గుంటూరులో పరమపదించారు. వీరు కుమారుడు పురాణం పురుషోత్తమ శాస్త్రి ప్రముఖ సంగీత విద్వాంసులు, సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీత.

## మూలాలు

వర్గం:1899 జననాలు
వర్గం:1954 మరణాలు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా సంగీత విద్వాంసులు
గాయకప్రియ రాగము

**గాయకప్రియ  కర్ణాటక సంగీతంలో ఒక రాగం.** కర్ణాటక సంగీతంలోని 72 మేళకర్త రాగాల వ్యవస్థలో ఇది 13వ రాగం. ముత్తుస్వామి దీక్షితులు కర్ణాటక సంగీత విధానంలో ఈ రాగాన్ని *గేయహెజ్జాజ్జి* అని  పిలుస్తారు.

కర్నాటక సంగీతంలో 13 వ మేళకర్త రాగము. ఈ రాగాన్ని *గేయహెజ్జాజ్జి* అని ముత్తుస్వామి దీక్షితులు వారి విధానమందు అంటారు.

## లక్షణాలు

ఈ రాగం మూడవ ఛక్రాగ్ని లోని మొదటి రాగం. 
* ఆరోహణం: **స రి గ మ ప ధ ని స** 
:::: (S R1 G3 M1 P D1 N1 S)

* అవరోహణం: **స ని ధ ప మ గ రి స** 
:::: (S N1 D1 P M1 G3 R1 S)

ఇందులోని స్వరాలు : *శుద్ధ రిషభం, అంతర గాంధారం, శుద్ధ మధ్యమం, శుద్ధ ధైవతం, శుద్ధ నిషాధం*.

ఇది ఏడు స్వరాలు కలిగిన ఒక సంపూర్ణమైన మేళకర్త రాగము. ఇది 49వ మేళకర్త రాగమైన ధవళాంబరి రాగానికి శుద్ధ మధ్యమ సమానమైనది.

## ఉదాహరణలు
ఇందులో కొన్ని ప్రముఖ రచనలున్నాయి.
# శ్రీ మహావిష్ణుం - మంగళంపల్లి బాలమురళీకృష్ణ
# నడ నీలై- కోటేశ్వర అయ్యర్

## మూలములు


వర్గం:మేళకర్త రాగాలు
జయలలిత (అయోమయ నివృత్తి)

* జయలలిత జయరాం - ప్రముఖ దక్షిణాది నటి, తమిళనాడు మాజీ ముఖ్యమంత్రి
* జయలలిత (నటి) - తర్వాత కాలంలోని ప్రముఖ సినీ నటి.
జయలలిత (నటి)

**జయలలిత** దక్షిణ భారత చలన చిత్ర నటి, శాస్త్రీయ నృత్యకారిణి. శృంగార, హాస్య పాత్రలను ఎక్కువగా పోషిస్తుంటుంది. జాతీయ పురస్కారం పొందిన గ్రహణం చిత్రంలో కీలక పాత్రలో నటించింది. అమ్మమ్మ డాట్ కామ్ అనే ధారావాహికలో కూడా నటించింది.
## నటించిన చిత్రాలు
### తెలుగు
* వెడ్డింగ్ డైరీస్ (2024)
* రుద్రంకోట 
*క్షేత్రం (2011)
* ఆటాడిస్తా (2008)
* గోపి గోపిక గోదావరి (2009)
* మాయాబజార్ (2008)
* గుండమ్మగారి మనవడు (2007)
* కితకితలు (2006)
* సర్దార్ పాపన్న (2006)
* రాధాగోపాలం (2005)
* అల్లరి బుల్లోడు (2005)
* గ్రహణం (2005)
* ఒక పెళ్ళాం ముద్దు రెండో పెళ్ళాం వద్దు (2004)
* ఇంక అంతా శుభమే పెళ్ళి జరిపించండి (2004)
* నేను పెళ్ళికి రెడీ (2003)
* ఖైదీ బ్రదర్స్ (2002)
* రాజకుమారుడు (1999)
* ఇంద్రుడు చంద్రుడు (1989)
* శ్రుతిలయలు (1987)
* లారీ డ్రైవర్
* ఏప్రిల్ 1 విడుదల (భాగ్య)

## సీరియళ్ళు
* దీపారాధన
* 'బంగారు గాజులు'
* 'ప్రేమ ఎంత మధురం'
* మౌనరాగం

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* గ్రహణం చిత్ర పాత్రికేయ సమావేశం

వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా శృంగార నటీమణులు
వర్గం:కన్నడ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:తమిళ సినిమా నటీమణులు
చట్టి చిన పూర్ణయ్య పంతులు

**చట్టి చిన పూర్ణయ్య పంతులు** (1885 - 1935) ప్రఖ్యాత రంగస్థల నటులు.  ఈయన 1885 సంవత్సరం శ్రీకూర్మం క్షేత్రంలో జన్మించాడు. వీరి తల్లిదండ్రులు వెంకటనర్సులు, వెంకట నరసమ్మ.  1901లో మెట్రిక్యులేషన్లో ఉత్తీర్ణులై 1911 సంవత్సరంలో పట్టభద్రులయ్యాడు. 1912లో ప్లీడరు పరీక్షలో ఉత్తీర్ణులై వృత్తిని ప్రారంభిచాడు. శ్రీకాకుళంలో 1905లో "హామ్లెట్" నాటకంలో హోరేషియా భూమికను పోషించడం ద్వారా నాటకరంగంలో ప్రవేశించాడు. 1907లో రమా విలాసినీ సమాజంలో చేరి గయోపాఖ్యానంలో బలరాముడు, పాండవోద్యోగ విజయాలలో కర్ణుడు మొదలైన పాత్రలను ధరించాడు. 1911లో మద్రాసులో చిత్రనళీయం నాటకంలో బహూక పాత్రపోషించి ధర్మవరం రామకృష్ణమాచార్యుల వారిని మెప్పించాడు.

1914 సంవత్సరంలో శ్రీకాకుళం పురపాలక సంఘానికి కౌన్సిలర్ గా ఎన్నికై 1921లో అధ్యక్షులయ్యాడు. ఆ తర్వాత వరుసగా నాల్గు సార్లు అధ్యక్షులుగా ఎన్నికకావడం అపూర్వం.  1928లో దేవిడీ జమిందారు గారి ఆదరణతో రమా విలాస అమెచ్యూర్ల్ అనే నాటక సమాజాన్ని ప్రారంభించాడు. వీరి తొలి నాటక ప్రదర్శనం ద్రౌపదీ వస్త్రాపహరణంలో దుర్యోధన పాత్రను పోషించాడు. 1925లో రోషనారలో శివాజీగా నటించాడు. వీరు శివాజీ వేషం చాలా ప్రసిద్ధి పొందినది. నాటి జిల్లా కలెక్టరు  గిల్లెట్ వీరిన్ శివాజీ మహారాజ్ అని సంబోధించేవాడు. వీరు గద్యానికి ప్రాముఖ్యం ఇచ్చి 1921 నుండి పద్యాలు పాడడం మానేశారు. పద్యాలున్న చోట వాటి భావం గద్యంలోనే చెప్పేవాడు.

1928లో యూనివర్సిటీ - ఆరనికీ డి ఫ్రాన్స్ లో భారతీయ నాటక శాస్త్రంలో గౌరవాచార్యుడిగా బిరుదుపొందాడు. 1929లో తెలుగు నాటకరంగ నిర్వాహకులు, కళాకారులు, కవులు, పోషకులలోని ముఖ్యులు కలిసి నాటకరంగ పునరుద్ధరణకు పెట్టిన ఆంధ్ర నాటక కళాపరిషత్తులో వ్యవస్థాపకుల్లో ఒకడు.. తెనాలిలో జరిగిన ఆంధ్ర నాటక కళా పరిషత్తు సమావేశానికి వీరు అధ్యక్షత వహించాడు.
## మూలాలు

వర్గం:1885 జననాలు
వర్గం:1935 మరణాలు
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల నటులు
వర్గం:శ్రీకాకుళం జిల్లా రంగస్థల నటులు
ఏలూరిపాటి అనంతరామయ్య

ఆంధ్ర వ్యాసునిగా పేరొందినవారు **ఏలూరిపాటి అనంతరామయ్య** (1935 - 2002). తెలుగు సాహిత్యం, పురాణాల విషయాలలో అఖండ కృషి చేశారు. ఈయన పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా కొవ్వూరు పట్టణానికి సమీపంలో ఉన్న తోగుమ్మి గ్రామంలో జన్మించారు. కొవ్వూరు సంస్కృత కళాశాలలో పట్టభద్రులైనారు. వీరి వాక్చాతుర్య ప్రతిభ, ఛలోక్తులు న భూతో న భవిష్యత్ అన్న విధంగా ఉండేవి.

దూరదర్శన్ డి డి 8 లో "పద్యాల తో రణం" అనే తెలుగు పద్య కార్యక్రమాన్ని విజయవంతంగా నిర్వహించారు.
ఆకాశవాణిలో మూడు దశాబ్దాలు పైబడి ప్రతి శ్రీరామనవమి నాడు శ్రీ భద్రాద్రి రామ కల్యాణ వైభోగ వ్యాఖ్యానం ప్రత్యక్షప్రసారరంలో శ్రోతలకు అందజేశారు.

వీరు క్రీ. శ. 2002 సంవత్సరంలో ఆషాఢ పూర్ణిమ రోజున పరమపదించారు.

వీరికి నలుగురు కుమార్తెలు ఏకైక కుమారుడు. పేరు ఏలూరిపాటి వెంకట రాజ సుబ్రహ్మణ్యం పాత్రికేయులు.

## రచనలు
* జైమిని భారతం
* అశ్వమేధ పర్వం
* విష్ణు పురాణం, 1, 2, 3 సంపుటాలు
* శ్రీ స్కాంద పురాణం సూత సంహిత
* శ్రీ శివ మహాత్మ్య ఖండం
* శ్రీ వామన పురాణం
* శ్రీ వరాహ పురాణం
* శ్రీ స్కాంద రేవా ఖండం
* శ్రీ మార్కండేయ పురాణం
* శ్రీ బ్రహ్మవైవర్త పురాణం
* శ్రీమద్భాగవతం, సప్తమ స్కందం
* జంఘాలశాస్త్రి క్ష్మాలోక యాత్ర

## మూలాలు

వర్గం:1935 జననాలు
వర్గం:2002 మరణాలు
వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా ఉపాధ్యాయులు
వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా రచయితలు
వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా ప్రవచనకర్తలు
వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా ఆకాశవాణి కళాకారులు
నాస్తిక కేంద్రం

కుడి|thumb|250x250px|ముదునూరులో నాస్తిక కేంద్ర స్థాపకులు గోరా దంపతులు
సామాజిక మార్పు సంస్థ **నాస్తిక కేంద్రం**  గోరా, సరస్వతీ గోరా చే 1940లో కృష్ణా జిల్లాలో ముదునూరు గ్రామంలో స్థాపించబడింది. స్వాతంత్ర్యం వచ్చే సమయాన విజయవాడకు తరలించబడి, నాస్తిక వాదం, మానవతా వాదం, సామాజిక మార్పులకు కేంద్రస్థానంగా మారింది. గోరా 1975 లో చనిపోయినతరువాత, సరస్వతీ గోరా మార్గదర్శకత్వంలో సమగ్ర గ్రామీణాభివృద్ధికి,, మతనిరపేక్ష, మానవాతవాద మూలాలపై జీవనాన్ని అలవరచుకోవాటానికి పాటుబడింది. ఈ కేంద్రం విజయవాడలో బెంజి సర్కిల్ దగ్గర ఉంది.

ప్రపంచంలోని హేతువాద, నాస్తికోద్యమాలను ఈ నాస్తిక కేంద్రం ప్రభావితం చేసింది. దేశం వ్యాప్తంగానే కాకుండా ప్రపంచ వ్యాప్తంగా కూడా అనేకమంది సభ్యులున్నారు. 2020లో 80 సంవత్సరాల మహోత్సవాలు జరుపుకున్నది .

## ధ్యేయం, లక్ష్యాలు
;ధ్యేయం
* మూఢనమ్మకాల నిర్మూలన, హేతువాద, శాస్త్రీయ, మతాతీత దృక్పధం నెలకొల్పట ద్వారా ధనాత్మక నాస్తికత్వాన్ని మానవతావాదాన్ని జీవనవిధానంగా మార్చటానికి తోడ్పడే సామాజిక మార్పు సంస్థ.
;లక్ష్యాలు (కొన్ని)
* విద్య ద్వారా శాస్త్రీయ, మతాతీత, ప్రజాస్వామిక, ప్రాపంచిక దృక్పధం పెంపొందిచటం ద్వారా బాధ్యత తెలిసిన, సమాజంలో విధులు తెలుసుకున్న మంచి పౌరులను తయారుచేయడం
* వివిధ స్థాయిలలో విద్యా సంస్థలు, శిక్షణ సంస్థలు ఏర్పాటు చేసి నియత, అనియత, ప్రయోగాత్మక విద్య ద్వారా, వయోజన విద్య, సామాజిక విద్య, స్వంత కాళ్లపై నిలబడడానికి నైపుణ్యాలు నేర్పటం
* హేతువాద, మతాతీత, శాస్త్రీయ, పౌర చైతన్యం పెంపొందించేందుకు సాహిత్యాన్ని సృష్టించడం, ముద్రించడం

## ఇవీ చూడండి
* నాస్తికులు
## వనరులు

వర్గం:ప్రభుత్వేతర సంస్థలు
వర్గం:నాస్తికత్వం
యార్లగడ్డ నాయుడమ్మ

**యార్లగడ్డ నాయుడమ్మ** ప్రఖ్యాతి గాంచిన శిశు వైద్యుడు.ప్రకాశం జిల్లా, కారంచేడు గ్రామములో జన్మించాడు. గుంటూరు వైద్యశాలలో పనిచేస్తున్నాడు. అతి కష్టమైన శస్త్ర చికిత్సలు చేయుటలో నిష్ణాతుడు. జన్మతోనే వివిధ రీతులలో అతుక్కుని పుట్టిన మూడు అవిభక్త కవలల విజయవంతముగా శస్త్ర చికిత్స చేసి వేరు చేశాడు. 2016లో వైద్యరంగంలో ఆయన చేసిన సేవలకుగాను పద్మశ్రీ పురస్కారం లభించింది.

## చదువు
నాయుడమ్మ యార్లగడ్డ సుబ్బారావు, రంగమ్మ దంపతులకు 1947 జూన్ 1న జన్మించాడు. 1970లో గుంటూరు వైద్య కళాశాల నుండి వైద్యశాస్త్రములో పట్టా పొందాడు. 1974 లో రోహతక్ వైద్య కళాశాల నుండి శస్త్రచికిత్సా శాస్త్రములో యం.యస్ పట్టా పొందాడు. పిమ్మట ఢిల్లీ లోని అఖిల భారత వైద్యవిజ్ఞాన సంస్థ నుండి బాల్యశస్త్రచికిత్సలో యం.సి.హెచ్ పట్టభద్రుడయ్యాడు. గుంటూరు వైద్య కళాశాలలో ఉప ప్రిన్సిపాల్ గా పనిచేశాడు.   ఆచార్య నాగార్జున విశ్వవిద్యాలయం కాన్వొకేషన్ లో నాయుడమ్మ. ఆయనకు మార్చి 2008 న డాక్టర్ ఆఫ్ సైన్స్ ప్రదానం చేయబడినది.

## పురస్కారాలు
* డా. తుమ్మల రామబ్రహ్మం పురస్కారము-2002- గుంటూరు వైద్య కళాశాల పాత విద్యార్థుల సంఘం-అమెరికా
* డా. వుళ్ళక్కి స్వర్ణ పురస్కారము-2003
* డా. డి. జె. రెడ్డి పురస్కారము-2003
* ప్రభావతి-వై.యస్. ప్రసాద్ స్మారక పురస్కారము- 2003
* విశిష్ట పురస్కారము- రామినేని సంస్థానము, అమెరికా - 2004
* చోడవరపు ధర్మ సంస్థ పురస్కారము - 2004
* విశిష్ట వ్యక్తి పురస్కారము - 2005- సిద్ధార్ఠ కళాపీఠము, విజయవాడ.
* విశ్వ తెలుగు సంఘటన పురస్కారము- 2005
* రోటరీ వృత్తి నిష్ణాత పురస్కారము - 2006 
* ఆచార్య నాగార్జున విశ్వవిద్యాలయము - గౌరవ డాక్టరేట్ పురస్కారము - 2008
* పద్మశ్రీ పురస్కారం - భారత ప్రభుత్వం - 2016

## ఉపన్యాసములు
* అతిథి ఉపన్యాసము - గుంటూరు వైద్య కళాశాల పాత విద్యార్థుల సంఘం, అమెరికా - స్వర్ణోత్సవ వేడుకలు - 1996
* అతిథి ఉపన్యాసము - భారత బాల్యశస్త్ర చికిత్సా విజ్ఞాన సంఘం, హైదరాబాదు - 2003
* రన్బాక్సీ ఉపన్యాసము - భారత వైద్య సంఘం - 78వ అఖిల భారత సమావేశము- 2003
* షణ్ముఖేశ్వరరావు స్మారక ఉపన్యాసము- భారత శస్రవైద్యుల సంఘము - 27వ వార్షిక సమావేశము
* డా. ఇ.యన్.బి. శర్మ స్మారక ఉపన్యాసము - ఆంధ్ర వైద్య కళాశాల - విశాఖపట్నం - 2004
* డా. బి. ధర్మారావు స్మారక ఉపన్యాస పురస్కారము - 2005 - భారత వైద్య సంఘము - విజయవాడ.
* డా. యస్.యస్. రావు స్మారక ఉపన్యాసము - 2005 - భారత వైద్య సంఘము - చీరాల.

## మూలాలు

వర్గం:1947 జననాలు
వర్గం:తెలుగువారిలో వైద్యులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:గుంటూరు వైద్య కళాశాల పూర్వ విద్యార్థులు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కారం పొందిన ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యక్తులు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా వైద్యులు
వర్గం:ప్రకాశం జిల్లా వైద్యులు
భోగరాజు నారాయణమూర్తి

**భోగరాజు నారాయణమూర్తి** (అక్టోబర్ 8, 1891 - ఏప్రిల్ 12, 1940) ప్రముఖ నవలా రచయిత, నాటక కర్త.

## జననం
ఈయన 1891, అక్టోబర్ 8 న గజపతినగరం, బొండపల్లి మండలం లోని దేవుపల్లి గ్రామంలో జన్మించాడు. ఇతని తల్లిదండ్రులు బాల ప్రసాదరావు, జోగమ్మ. విజయనగరం మహారాజా ఉన్నత పాఠశాలలో తెలుగు పండితుడుగా పనిచేశాడు.

## రచనలు
### నవలలు
* విమలాదేవి (1915)
* ఆంధ్ర రాష్ట్రం (1918) 
* అస్తమయము : ఆంధ్రుల ప్రాచీన వైభవాన్ని తెలిపే నవల
* ఆంగ్ల రాజ్య స్థాపన (1917) : దేశభక్తి ప్రబోధాత్మకమైన నవల
* ప్రచండ పాండవము
* చంద్రగుప్త
* కాలచక్రము (1949) : సమకాలీన సాంఘిక జీవనాన్ని ప్రతిబింబించే నవల
* అల్లాహో అక్బర్ : కాకతీయులకు, మహమ్మదీయులకు మధ్యగల మతరాజకీయాలను వివరించే నవల.
* ఉషఃకాలము : శివాజీ జీవితం ఇతివృత్తంగా సాగిన నవల
* పండుగ కట్నము (1927)

### పద్య కావ్యాలు
* కంకణము : నీటిబొట్టు చెప్పిన ఆత్మకథ
* కృష్ణకుమారి : రాజపుత్ర స్త్రీ జీవిత చరిత్ర
* వాసవీ పరిణయము : విజయనగరంలోని కన్యకా పరమేశ్వరీ ఆలయంలో ఆశువుగా చెప్పిన పద్యకావ్యం
* ప్రత్యక్ష రాఘవము : భద్రాచల రామదాసు కథ
* పార్థివలింగ శతకము

### నాటకాలు
* లక్షణ (సాంఘిక నాటకము) 
* లతాంగి (1915)
* ఉషా పరిణయము (1909)
* ఆంధ్ర భారతి (1911)
* నౌరోజ్ (1926)

## మరణం
1940, ఏప్రిల్ 10 న పరమపదించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:1891 జననాలు
వర్గం:1940 మరణాలు
వర్గం:తెలుగు నవలా రచయితలు
వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:తెలుగు నాటక రచయితలు
వర్గం:విజయనగరం జిల్లా రచయితలు
తెలుగు ప్రథమాలు

thumb|292x292px|రాజశేఖర చరిత్రము- తొలి నవల

## తెలుగు తొలిప్రొద్దు వెలుగులు లేక తెలుగు ప్రపంచంలో ప్రథమాలు
* శాసనాలలో తొలి తెలుగు పదం - నాగబు
* తొలి పూర్తి తెలుగు శాసనం - రేనాటి చోడులది
* తొలి తెలుగు కవి - నన్నయ
* తొలి తెలుగు కావ్యం - ఆంధ్రమహాభారతం
* తొలి తెలుగు నిర్వచన కావ్యం - నిర్వచనోత్తర రామాయణము
* తొలి తెలుగు ప్రబంధము -మనుచరిత్రము
* తొలి తెలుగు నవల - రాజశేఖర చరిత్రము
* తొలి తెలుగు కవయిత్రి - తాళ్ళపాక తిమ్మక్క
* తొలి తెలుగు వ్యాకరణము - ఆంధ్రభాషాభూషణము
* తొలి తెలుగు గణిత గ్రంథము -గణితసార సంగ్రహము
* తొలి తెలుగు ఛందశ్శాస్త్రము - కవి జనాశ్రయము
* తొలి తెలుగు శతకము - వృషాధిప శతకము
* తొలి తెలుగు నాటకము - మంజరీ మధుకీయము
* తొలి తెలుగు శృంగారకవయిత్రి - ముద్దుపళని
* తొలి తెలుగు కథానిక - దిద్దుబాటు
* తొలి తెలుగు దృష్టాంతశతకము - భాస్కర శతకము
* తొలి తెలుగు రామాయణము - రంగనాథ రామాయణము
* తొలి తెలుగు ద్వ్యర్థికావ్యము - రాఘవ పాండవీయము
* తొలి తెలుగు జంటకవులు - నంది మల్లయ, ఘంట సింగన
* తొలి తెలుగు పురాణానువాదము -మార్కండేయ పురాణము
* తొలి తెలుగు ఉదాహరణకావ్యము - బసవోదాహరణము
* తొలి తెలుగు పత్రిక - సత్యదూత
* తొలి తెలుగు నీతి శతకము - సుమతీ శతకము
* తొలి తెలుగు సాంఘిక నాటకము - నందకరాజ్యం
* తొలి తెలుగు వాగ్గేయకారుడు - అన్నమయ్య
* తొలి తెలుగు ద్విపదకవి - పాల్కురికి సోమన
* తొలి తెలుగు పద్యం (శాసనాలలో) - తరువోజ
* తొలి తెలుగు పద్యశాసనము - అద్దంకి శాసనము
* తొలి తెలుగు ధర్మశాస్త్రము - విజ్ఙానేశ్వరీయము
* తొలి తెలుగు పరిశోధనా వాఙ్మయ గ్రంథము - సకల నీతి సమ్మతము
* తొలి తెలుగు వ్యావహారిక నాటకము - కన్యాశుల్కం
* తొలి తెలుగు కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ బహుమతి - ఆంధ్రుల సాంఘిక చరిత్ర
* తొలి తెలుగు ఖురాన్ చిలుకూరి నారాయణరావు
* తొలి తెలుగు వ్యావహారికభాషా వచన గ్రంథం హితసూచని (1853) - స్వామినేని ముద్దునరసింహంనాయుడు (1792-1856).
* తొలి ఉరుదూ-తెలుగు నిఘంటువు - ఐ.కొండలరావు 1938
## తెలుగు ప్రముఖులు
* ఢిల్లీ దర్బారు (ఫిరొజ్ షా తుగ్లక్) లో తొలి వజీరు (ప్రధానమంత్రి)-- మాలిక్ మక్బూల్ / యుగంధర్ లేక దాది (సాగి) గన్నమ నాయకుడు.
* ప్రధాన మంత్రి అయిన తొలి తెలుగు వ్యక్తి--పి.వి.నరసింహారావు
* రాష్ట్రపతి అయిన తొలి తెలుగు వ్యక్తి--వి.వి.గిరి
* అంటార్కిటికాకు వెళ్ళిన తొలి తెలుగు వ్యక్తి--దాట్ల రామదాసు
* ఒలంపిక్ క్రీడలలో పథకం సాధించిన తొలి తెలుగు వ్యక్తి--కరణం మల్లేశ్వరి
## వనరులు
* ప్రముఖాంధ్ర వెబ్ పత్రికలో "తెలుగు - ప్రధమ విశేషాలు" వ్యాసము

వర్గం:తెలుగు
శంభో శివ శంభో

**శంభో శివ శంభో** అన్నది రవితేజ, అల్లరి నరేష్, శివ బాలాజీ, ప్రియమణిలు ప్రధాన తారాగణంగా సముద్రఖని రూపొందించిన తెలుగు చలనచిత్రం. ఇది*నాడోడిగల్* అన్న తమిళ సినిమాకి తెలుగులో పునర్నిర్మాణ చిత్రం.

## Cast

* రవితేజ (కర్ణాకర్ / కర్ణ)
* అల్లరి నరేష్ (మల్లి)
* శివ బాలాజీ (చందు)
* ప్రియమణి (మునియమ్మ)
* అభినయ (పవిత్ర)
* సూర్య తేజ (సంతోష్)
* నైనా దాస్ (సంతోష్ ప్రియురాలు)
* రోజా
* చంద్రమోహన్
* సునీల్
* కోట శ్రీనివాసరావు
* తనికెళ్ళ భరణి
* సుధ
* ముకేష్ రిషి
* రావు రమేశ్
* ఆహుతి ప్రసాద్
* ప్రవీణ్
* షామిలి సుందరరాజన్
* ఎల్. బి. శ్రీరామ్
*  అనితా నాథ్
*  చిత్ర లేఖ
*  తస్లీమ
*  షిర్లే
* సముద్రఖని
* ఎం. శశికుమార్

వర్గం:2010 తెలుగు సినిమాలు
వర్గం:రవితేజ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:అల్లరి నరేష్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:ప్రియమణి నటించిన సినిమాలు
వర్గం:రోజా నటించిన సినిమాలు
వర్గం:సునీల్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:చంద్రమోహన్ నటించిన సినిమాలు

వర్గం:కోట శ్రీనివాసరావు నటించిన సినిమాలు
వర్గం:సుధ నటించిన సినిమాలు
సమాచార సాధనాల విస్తృతి

## [[పత్రికలు]]
IRS Q1 2010 ప్రకారం తెలుగు పత్రికల సగటు చదువరుల సంఖ్యలు (క్రిందటి పత్రికని చదివినవారు) ఈ విధంగా ఉన్నాయి.

## [[టెలివిజన్]]
## [[రేడియో]]
## [[సినిమా]]
## [[ఇంటర్నెట్]]
;డిసెంబరు 2012
అంతర్జాల వాడుకరుల (ప్రాంతీయభాషల) నివేదిక  ప్రకారం 
* భారత జనాభా:1.2 బిలియన్లు
*కంప్యూటర్ వాడుటతెలిసినవారు: 224 మిలియన్లు
*అంతర్జాల వాడుకరులు: 150 మిలియన్లు (12%)
*అంతర్జాల (దేశీయ భాష) వాడుకరులు: 45 మిలియన్లు
*అంతర్జాల (గ్రామీణ, దేశీయ భాష) వాడుకరులు:24.3 మిలియన్లు (గ్రామీణ అంతర్జాల వాడుకరులలో 64%)
*అంతర్జాల (పట్టణ, దేశీయ భాష) వాడుకరులు:20.9మిలియన్లు (పట్టణ అంతర్జాల వాడుకరులలో 25%)
;వికీ గణాంకాలు
వికీ గణాంకాలు భారతదేశం నుండి 22.19 మిలియన్ల మంది వికీని వాడుతున్నారు. ఇంటర్నెట్ వాడేవారిలో 31.80 శాతం మందిమాత్రమే వికీవాడుతున్నారు
;సర్వే సమాచారము: ఇంటర్నెట్ వరల్డ్ స్టాట్స సంస్థ ప్రకారం, భారతదేశంలో 81మి అంతర్జాల వాడుకరులు (6.9% శాతం జనాభా) ఉన్నారు.
:భారత ఇంటర్నెట్ అండ్ మొబైల్ సముదాయ సంస్థ ప్రకారం, ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని గ్రామీణ ప్రాంతాలునుండి కనీసం నెలకొకసారి అంతర్జాల ము వాడే వాడుకరులు 6 లక్షల మంది వున్నారు. అదే విధంగాభారత పట్టణ ప్రాంతాలలో వున్న 266 మి లో 87మి కంప్యూటర్ వాడుకరులుకాగా, 71మి అంతర్జాల వాడుకరులని అంచనా వేయబడ్డారు.
:అంధ్ర ప్రదేశ్ లో IRS 2009 లెక్కల ప్రకారం: ఇంటి నుండి అంతర్జాల సౌకర్య కలిగి వున్న వారు: 3,74,000, స్వంత కంప్యూటర్ కలిగివున్నవారు:8,65,000. ఇంటి దగ్గర కంప్యూటర్ లేని వారు: 6,49,30,000.
:ఈనాడు లోనిలెక్కల ప్రకారం ఆ సైటుకి ఇండియాలో 32 లక్షల వాడుకరులున్నారు.

## ఇవీ చూడండి
*భారత దేశంలో సమాచార సాధనాల విస్తృతి

## మూలాలు

వర్గం:సమాచార సాధనాలు
వర్గం:తెలుగు పత్రికలు
26/11 ముంబై పై దాడి

2008లో దాదాపు పది మంది పాకిస్తాన్ జీహాదీలు ముంబై నగరంలో కాల్పులు, బాంబు దాడులు చేశారు. 26 నవంబరు నుండి 29 నవంబరు వరకూ మూడు రోజుల పాటు దారుణ మారణకాండ కొనసాగింది. ఈ దాడిలో 173 మంది చనిపోగా 308 మంది వరకూ గాయపడ్డారు. ఎనిమిది దాడులు దక్షిణ ముంబైలో జరిగాయి. ఛత్రపతి శివాజీ టర్మినస్, ఒబెరాయ్ ట్రైడెంట్, తాజ్‌మహల్ ప్యాలెస్, టవర్, లియోపాల్డ్ కేఫ్, కామా హాస్పటల్,  యూదు మతస్తుల ప్రార్థనా స్థలమైన నారిమన్ హోస్, మెట్రో సినిమా హాల్, టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా భవనం వెనుక సందులో, సెయింట్ జేవియర్స్ కాలేజీల పై దాడులు జరిగాయి. ముంబై పోర్టు ఏరియాలోని మాజగావ్ లో, విలే పార్లేలో ఒక టాక్సీలో కూడా పేలుళ్ళు సంభవించాయి.

ఉగ్రవాద దాడుల సమయంలో ముంబై పోలీసు కమీషనర్ హసన్ గఫూర్ నాయకత్వం సరిగా లేదన్న ఆరోపణలతో రామ్ ప్రధాన్ కమీషన్ నివేదికలో అభియోగాలు మోపబడడంతో హసన్ గపూర్ ముంబై పోలీసు కమీషనర్ హోదా నుండి మహారాష్ట్ర పోలీస్ హౌసింగ్, వెల్ఫేర్ కార్పోరేషన్ మేనేజింగ్ డైరెక్టర్‌గా బదిలీ చేయబడ్డాడు.

## ఇవి కూడా చూడండి
భారత్‌లో ఉగ్రవాద ఘటనల జాబితా

## మూలాలు

వర్గం:భారతదేశంలో ఉగ్రవాదుల దాడులు
వర్గం:2008 సంఘటనలు
జాతక సమ్మేళనము

thumb

## జాతక సమ్మేళనము
హిందూ ధర్మ శాస్త్రముల ప్రకారము పూర్వకాలములో వివాహము కావలసిన వధూవరుల ఇరువురు తరపున తల్లిదండ్రులు, పెద్దవారు, దగ్గరివారు, స్నేహితులు, సన్నిహితులు, హితులు లేదా బంధువులు ముందుగా వధూవరుల జాతక సమ్మేళనము లోని ముఖ్యమైన 17 జాతక వివరణ విభాగములు లేక మరికొన్ని విధములుతో పాటు, 20 వింశతి (కూట) వర్గములు అనే వివాహ పొంతనములు చూసిన పిదప సంబంధము నిశ్చయించుకునేవారు. 
# వధూవరుల జాతకములలో భాగ్యాధిపతులు పరస్పర కేంద్ర కోణములలో ఉన్నయడల భాగ్యప్రథము.
# వరుని యొక్క లగ్నానికి ఎనిమిదవ ఇంట వధువు యొక్క జాతకములో రవియున్న శుభము.
# శుక్రుడున్న స్థానాధిపతులు పరస్పర కేంద్ర కోణములలో వధూవరుల జాతకములలో వున్న మంచిది.
# వరుని యొక్క చంద్రరాశి వధువు లగ్నమయిననూ లేదా వధువు యొక్క చంద్రరాశి వరుని లగ్నమయిననూ శుభము.
# వధూవరుల ఒకరి జాతకములలో రవి వున్న రాశికి మరొకరి జాతకములో 1,3,4,8,10,11 స్థానములలో రవి వున్న శుభప్రథము.
# వధూవరుల రాశ్యాధిపతులు, లగ్నాధిపతులు పరస్పరము మిత్రులు అయినామంచిది.
# వధూవరుల జాతకములలో కుజుడు, శుక్రుడు, కుజశుక్రులు, కుజశనులు, శుక్రశనులు, శుకచంద్రులు యెవరైననూ ఒకే స్థానములో ఉన్ననూ సమ సప్తకములో వున్ననూ యోగ్యము.
# వధూవరుల చంద్రరాశులకు ఒకే గ్రహము అధిపతి అయిన శుభము.
# ఒకరి జాతకములో సప్తమాధిపతి మరొకరి జాతకములో చంద్రుడు పరస్పరము కేంద్ర కోణములలో ఉన్న మంచిది. 
# వధువు లేక వరుడు యొక్క జన్మలగ్నము నుండికాని, చంద్ర లగ్నము నందుండికాని; రెండవ వారి జాతకములో 5-9, 1-9, 1-5 లగ్నములలో కుజుడుశుక్రుడు మంచిది.
# వధూవరులది ఒకే లగ్నమయిననూ మంచిది.
# వధూవరుల ఏ ఒక్కరి జాతకములలో అయిననూ సప్తమ స్థానములో గురుడు కాని పూర్ణచంద్రుడు వున్నయడల మంచిది.
# వధూవరుల ఏ ఒకరి జాతకములలో నయినా 2,7 అధిపతులు కాని, 1-7 అధిపతులు కాని కలసి ఉన్న మంచిది.
# వధూవరుల జాతకములలో ఒకరి లగ్నము మరొకరికి ఎనిమిదవ స్థానము అయిననూ, శుక్రుడు వున్న రాశి అయిననూ, సప్తమాధిపతి యున్న రాశి అయిననూ అనుకూలము. 
# వరుని యొక్క లగ్నానికి ఎనిమిదవ ఇంట వధువు యొక్క జాతకములో రవియున్న శుభము. 
# లగ్నాధిపతి 7 స్థానాధిపతిని కాని, శుక్రుడిని కాని చూచిన అయినా మంచిది.
# ద్వితీయ సప్తమాధిపతులు, లగ్నసప్తమాధిపతులు అయిననూ కలసి వున్న మంచిది.

వర్గం:నమ్మకాలు
వర్గం:వేదాంగాలు
వర్గం:జ్యోతిష శాస్త్రం
పాపవిమోచన ఏకాదశి

**పాపవిమోచన ఏకాదశి** ని హిందువులు పాల్గుణ బహుళ / కృష్ణ ఏకాదశి] సూర్యోదయం కి ద్వాదశి తో ఉన్న రోజుని ఆరోగ్యం కోసం పాప విమోచన ఏకాదశి జరుపుకుంటారు. దీనినే **సౌమ్య ఏకాదశి**, **కామద ఏకాదశి**, **దమన ఏకాదశి** అని కూడా అంటారు. ఈ రోజున ఏకాదశి వ్రతాన్ని విష్ణుపూజ, ఉపవాసం, జాగరణ మొదలైన వాటితో చేస్తే పాపాలన్నీ తొలగిపోతాయని ధర్మ సింధులో చెప్పబడింది.మేధావి అనే ఋషి ఇంద్రుని ఆజ్ఞ తో తపో భంగం చేసి, ఋషి ప్రసన్న నివారణ ఉపాయం గా ఈ రోజు ఏకాదశి వ్రతం చేసి విమోచన పొందిన మంజు ఘోష అనే అప్సరస పాపాలను హరింపచేసే ఏకాదశి కాబట్టి యిది పాపవిమోచన ఏకాదశి అయింది.స్త్రీలు ఈ ఏకాదశి వ్రతాన్ని ఆచరిస్తే వైధవ్యం రాదని చెప్పబడింది.

ఈరోజునే శ్రీకృష్ణునిని ఆందోళికోత్సవము జరుపుతారు. ఉయ్యాలలోని కృష్ణుని దర్శించినంత మాత్రమున కలికాలపు దోషాలు పాతాయి. కృష్ణ ప్రతిమగల ఉయ్యాలను ఊచితే, వేయి అపరాధాలైనా క్షమింపబడతాయి, కోటి జన్మల పాపాలు తొలగడమే కాక అంతమునందు విష్ణు సాయుజ్యము లభించగలదు.

## మూలాలు
* ధర్మ సింధు - శ్రీ కాశీనాధోపాధ్యాయ విరచితము, శ్రీ భాగవతుల సుబ్రహ్మణ్యం, నవరత్న బుక్ హౌస్, విజయవాడ, 2009, పేజీలు: 86-7.. 

వర్గం:హిందువుల పండుగలు
ధర్మ సింధు

thumb|right|ధర్మసింధు పుస్తక ముఖచిత్రం.
**ధర్మ సింధు** శ్రీ కాశీనాథోపాధ్యాయుడు రచించిన ప్రామాణిక గ్రంథం. ఇది 1809లో రచించబడినది.

ఈ గ్రంథకర్త మనుస్మృతి, పురుషార్థ చింతామణి, కౌస్తుభము, కాలమాధవీయం అపరార్క వ్యాఖ్యానం, రామార్చన చంద్రిక మొదలైన ధర్మశాస్త్రాలను పరిశీలించి ఈ గ్రంథాన్ని రచించినట్లుగా పరిశీలకుల అభిప్రాయం. కావున ఇది సంకలన గ్రంథం కానీ స్వంత రచన కాదని తెలుస్తుంది.

శ్రీ కొల్లూరి కామశాస్త్రి ఉభయ భాషా ప్రవీణుడు, విజయనగర సంస్థానంలో పండితుడు. మహారాజా ఆనంద గజపతి గారి ఆనతి మేరకు ధర్మ సింధు గ్రంథాన్ని సంస్కృతం నుండి తెలుగులోనికి తెచ్చిన తొలి ఘనుడు ఈయనే. ఇది గ్రాంధిక భాషలో రచించబడినది.

ప్రస్తుత కాలంలో తెలుగు పండితులైన శ్రీ భాగవతుల సుబ్రహ్మణ్యం గారు కాలానుగుణమైన వ్యావహారిక భాషను ఉపయోగించి రచించారు.

## ముద్రణలు
* 1930 : వావిళ్ల రామస్వామి శాస్త్రులు అండ్ సన్స్ వారు మద్రాసులో ముద్రించారు.
* 1999 : శ్రీ జయలక్ష్మీ పబ్లికేషన్స్, హైదరాబాద్ వారు 760 పేజీల బౌండ్ పుస్తకంగా పునర్ముద్రించి విడుదల చేశారు.
* 2008 : బాలసరస్వతి బుక్ హౌస్ వారు 802 పేజీల బౌండ్ పుస్తకంగా పునర్ముద్రించారు.
* 2009 : దీనిని నవరత్న బుక్ హౌస్, విజయవాడ 2009 సంవత్సరంలో తొలిసారిగా ముద్రించారు.
*2020 : Dharma Sindhu ధర్మసింధు Author: Kolluri Kamasastry Pages: 552 mohan publications rajahmundry

## బయటి లింకులు
* ఎ.వి.కె.ఎఫ్.లో ధర్మ సింధు పుస్తక విశేషాలు.
*Dharma Sindhu ధర్మసింధు Author: Kolluri Kamasastry Pages: 552 mohan publications rajahmundry

వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
వర్గం:2009 పుస్తకాలు
భాద్రపద బహుళ అమావాస్య

**బాధ్రపద బహుళ అమావాస్య** అనగా బాధ్రపదమాసములో కృష్ణ పక్షము నందు అమావాస్య తిథి కలిగిన 30వ రోజు.

## సంఘటనలు
2007

## జననాలు
* 1946 వ్యయ : వంకరాజుకాల్వ వీరభద్రాచార్యులు - కవి, అవధాని, రచయిత. 

## మరణాలు
* శృంగేరి శారదా పీఠము : జగద్గురు శ్రీ చంద్రశేఖర భారతి III వారి విదేహ ముక్తి. (September 26, 1954)

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు
* పోలాల అమావాస్య లేదా మహాలయ అమావాస్య

## మూలాలు

వర్గం:భాద్రపదమాసము
పోలాల అమావాస్య

**పోలాల అమావాస్య**ను మహిళలు శ్రావణ మాసములో అమావాస్య రోజున జరుపుకుంటారు. సంతానాన్ని కోరుకునే ఇల్లాళ్లు దీనిని చేసుకోవాలని పెద్దలు చెబుతుంటారు. ద

## వ్రతకథ
ఒక ఊరిలో ఏడుగురు అన్నదమ్ములుండేవారు. వారికి పెళ్లిళ్లయి భార్యలు కాపురానికి వచ్చారు. చాలామంది పిల్లలతో వారంతా సుఖంగా కాలం గడుపుతున్నారు. కొంతకాలానికి ఆ ఏడుగురు తోడికోడళ్లూ పోలాల అమావాస్య నోము నోచుకోవాలని ప్రయత్నించారు. కానీ అదేరోజు చివరి కోడలి బిడ్డ మరణించడంతో నోచుకోలేకపోయారు. ఆ విధంగా వారు ఆరేళ్లు నోము నోచుకునే ప్రయత్నాలు చేయటం, చివరి కోడలి బిడ్డ మరణించటమూ జరిగాయి. ఏడవ ఏడాది కూడా అలాగే జరగటంతో చివరికి ఆమె భయపడి, మరణించిన బిడ్డౌ గదిలోపెట్టి తాళంవేసి, తక్కినవారితో కలసి నోము నోచుకున్నది వేడుక ముగిసి ఇంటికి తిరిగివచ్చి చివరి కోడలు, తన బిడ్డ శవాన్ని భుజాన వేసుకుని ఏడుస్తూ ఊరి చివరికి వెళ్ళి అక్కడున్న పోలేరమ్మ గుడి దగ్గర శవాన్ని పడుకోబెట్టి ఏడవసాగింది. inka story undi

వర్గం:హిందువుల పండుగలు
తల్లిపాలు

thumb|తల్లి పాలు - ఎడమ పక్క గ్లాసు లోది నిండుగా ఉన్న వక్షం తొట్టతొలిగా వచ్చే పాలు, కుడి వైపు దాని లోది దాదాపుగా ఖాళీ అయిన వక్షం నుండి వచ్చే చివరి పాలు. మొదటి దానిలో నీరు ఎక్కువగా, కొవ్వు తక్కువగా ఉండి, దాహం తీరుస్తుంది. రెండవ దానిలో నీరు తక్కువగా, కొవ్వు ఎక్కువగా ఉండి, ఆకలి తీరుస్తుంది.
**తల్లిపాలు** సృష్టిలో క్షీరద జాతికి చెందిన ప్రతి జీవి తన బిడ్డ జన్మించగానే ఇచ్చే మొదటి ఆహారం.
## తల్లిపాలు ఏర్పడానికి గృహవైద్యాలు
కొన్ని గ్రామాల్లో బాలింతలు మట్టి పొయ్యి లేదా గ్యాస్ స్టౌ మీద అన్నం ఉడికే సమయంలో పొంగే నురగను గ్లాసు నిండా సేకరించి మధ్యాహ్నం భోజన సమయంలో సేవిస్తారు. ఈ విధంగా సేకరించిన నురగను పొంగాపు నీళ్ళు అని అంటారు. 

సాధారణంగా ఎలక్ట్రిక్ కుక్కుర్ లో ఒక వంతు బియ్యనికి రెండు వంతులు నీళ్ళు పొయాల్సివస్తుంది. కాని పొంగాపు నీళ్ళకోసం మరో రెండు గ్లాసులు అనగా 1 వంతు బియ్యానికి 4 వంతులు నీళ్ళు అవసరమవుతాయి. అయితే ఆ 4 వంతుల నీళ్ళలో బియ్యం కొద్దిగా ఉడికి బుడగలు రావడం మొదలవ్వగానే అందులోంచి రెండు గ్లాసుల నీళ్ళను వేసి సేవించాలి. ఇది నగరాల్లో బాలింతలు అనుసరించవలసిన పద్ధతి. 

పొంగాపు నీళ్ళు సేవిస్తే బాలింతల్లో తల్లిపాలు అమోఘంగా అతి తక్కువ సమయంలో తయారవుతాయి. ఈ నీళ్ళలో చిటికెడు ఉప్పు లేదా పాలు లేదా మజ్జిగ కలుపుని సేవించవచ్చు. 

ఈ అవకాశం లేని వారు రెడ్డివారి నానుబాలు (యూఫోర్బియా హిర్తా)  మొక్కల ఆకులను కూరగా చేసుకొని తినాలి, లేదా పొన్నగంటి కూర ఆకులను లేదా పచ్చి బొప్పాయి కూర తినాలి లేదా ఒక కప్పు నీళ్ళ్లలో ఒక టేబుల్ స్పూన్ మెంతులు వేసి రాత్రి మొత్తం నానపెట్టి ఉదయం ఆ నీళ్ళని వేడి చేసి, వడపోసి ప్రతిరోజు తాగాలి. బాలింతలు ఎక్కువగా మసాలాలు, వాతం చేసే పదార్ధాలకు దూరంగా ఉండటం శ్రేయస్కరం.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* తల్లిపాలను భద్రపరిచే విధానము
* తల్లిపాలకు సంబంధించిన వెబ్సైటు
* తల్లిపాలు ఏర్పడానికి తీసుకోవాల్సిన ఆహారం 
*https://web.archive.org/web/20121117020026/http://www.ayurvedaconsultants.com/AyurvedaOils/Ayurveda-Herb-dugdhika-Oil.aspx
*http://en.wikipedia.org/wiki/Euphorbia_hirta
*https://web.archive.org/web/20150911164100/http://www.prota4u.org/protav8.asp?h=M26&t=Euphorbia_hirta&p=Euphorbia+hirta

వర్గం:ఆహార పదార్థాలు
కథనం

ఒక వ్యక్తి చెప్పిన మాటలను యథాతథంగా ఉన్నదున్నట్లు చెప్పటం **ప్రత్యక్ష కథనం**. వేరేవాళ్లు చెప్పిన దాన్ని మన మాటల్లో చెబితే అది **పరోక్ష కథనం**. అవి  రెండూ అనుకరణాలే. అనుకరణంలో అంతా చెప్పి చివరికి "అని" అనేదాన్ని వాడతాం. దీనికి **అనుకారకం** అని పేరు.

ఇతరులు చెప్పిన దాన్ని, లేక తాను చెప్పిన దాన్ని ఉన్నది ఉన్నట్లుగా అనుకరించి చెప్పడం **ప్రత్యక్షానుకృతి**. ఉదా: నేను నీతో "నేను రాను" అని చెప్పాను

అనుకరించిన దానిలోని విషయాన్ని లేదా అభిప్రాయాన్ని మాత్రమే అనుకరించడం **పరోక్షానుకృతి**. ఉదా: నేను నీతో రానని చెప్పాను.

## ఉదాహరణలు

వర్గం:తెలుగు వ్యాకరణం
ఆంగ్లనెలలు

thumb|12 నెలలకు గుర్తుగా ప్రతి రూపాలు
మనమిప్పుడు ఇంగ్లీషు నెలలలని వాడుతున్న నెలల పేర్లు అసలు ఇంగ్లీషు వారు ఏర్పరచినవి కావు. పెక్కు ఏండ్లకు ముందే అనేకవిధాలుగా సంస్కృతి సంప్రదాయాలు సంపాదించి ఆదర్శప్రాయంగా జీవించిన రోమన్ దేశస్థులు ఈ పేర్లను ఆదిలో ఏర్పరచుకునారు. వారు తాము ప్రతినిత్యం కొలుస్తూఉన్న వివిధ దేవతల పేర్లనే నెలల పేర్లకు అతికించుకొని. ఆయా పండగ పర్వదినాల్లో ఆయా దేవతలను ఆరాధిస్తూ ఉండేవారు. ఆయా ఋతువులకు అనుగుణంగానే ఈ నామకరణం జరిగినట్లు పరిశోధనలు చెబుతున్నాయి. అనేక సౌకర్యాలనుబట్టి అనేక జాతులు వారు ఇప్పటికీ ఈ పేర్లను వాడుకుంటున్నారు. ఆంగ్ల భాషా నెలలు 12.

## నెలలు జాబితా
1.జనవరి (రోజులు 31).

2.ఫిబ్రవరి (రోజులు 28 లీపు సంవత్సరం 29).

3.మార్చి (రోజులు 31).

4.ఏప్రిల్ (రోజులు 30).

5.మే (రోజులు 31).

6.జూన్ (రోజులు 30).

7.జూలై (రోజులు 31).

8.ఆగష్టు (రోజులు 31).

9.సెప్టెంబరు (రోజులు 30).

10.అక్టోబరు (రోజులు 31).

11.నవంబరు (రోజులు 30).

12.డిసెంబరు (రోజులు 31).

## మూలాలు

# Months in Order 

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:కేలండర్
వర్గం:కాల ప్రమాణాలు
చెరుకూరి లెనిన్

గుణదల, విజయవాడకు చెందిన **చెరుకూరి లెనిన్** ధనుర్ విద్యా శిక్షకుడిగా చిన్న వయసులోనే పేరు తెచ్చుకున్నాడు. 

ఇతని తండ్రి చెరుకూరి సత్యనారాయణకు ధనుర్విద్యలో చాల ఆసక్తి ఉంది. తన ఇద్దరు పిల్లలను ధనుర్విద్యా పారంగతులుగా తయారు చేశాడు. లెనిన్ అక్క వోల్గా ఆరు సంవత్సరముల క్రితం మరణించగా ఆమె పేరు మీద విజయవాడ, గుణదలలోని విజయలక్ష్మీకాలనీలో **వోల్గా ధనుర్ విద్యా శిక్షణా కేంద్రము** నెలకొల్పారు.

## పతకములు
* రజత పతకము- 2005 - ఆసియా గ్రాండ్ ప్రి- మలేసియా
* స్వర్ణ పతకము - ఆసియా క్రీడలు-ఢిల్లీ-
* రజత పతకము- 2005 - ఆసియా గ్రాండ్ ప్రి- బాంగ్ కాక్ - థాయ్ లాండ్.

కామన్ వెల్త్ ఆటలలో పతకములు గెల్చుకున్న రితుల్ ఛటర్జీ, చిట్టిబొమ్మ జిగ్నాస్ లకు శిక్షణ ఇచ్చాడు.

అక్టోబర్ 24, 2010 న ఇబ్రహీంపట్నం వద్ద జరిగిన రోడ్డు ప్రమాదములో మరణించాడు.

## మూలాలు

## యితర లింకులు
* ఆంగ్ల వికీ లో వ్యాసం

వర్గం:క్రీడాకారులు
వర్గం:2010 మరణాలు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా క్రీడాకారులు
వర్గం:విలువిద్య క్రీడాకారులు
వర్గం:రోడ్డు ప్రమాదంలో మరణించినవారు
జాకిర్ నాయక్

**జాకీర్ అబ్దుల్ కరీం నాయక్** (ఉర్దూ: **ذاکر عبدالکریم نائیک**; జననం 1965 అక్టోబరు 18) ప్రముఖ ఇస్లామీయ పండితుడు. ఇస్లామిక్ రీసెర్చ్ ఫౌండేషన్ స్థాపకుడు.పీస్ టీవీ టెలివిజన్ ఛానెల్ స్థాపించి ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఇస్లామీయ బోధనలు చేస్తున్నారు. దీనితోబాటుగా ఇస్లామీయ సాహిత్యంపై పలు గ్రంథాలు రచించారు.

## నేపధ్యము
నాయక్ ముంబై విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఎం.బి.బి.ఎస్ పట్టాను పొంది వైద్యుడిగా తన వృత్తి జీవితాన్ని ప్రారంభించారు. **అహ్మద్ దీదత్** నుండి స్ఫూర్తి పొంది మొదట ఇస్లామీయ ప్రసంగాలు చేసేవారు. తరువాత తన వృత్తి జీవితాన్ని వదిలి ఇస్లామీయ కార్యకలాపాలకు తను పూర్తి సమయాన్ని కేటాయించారు.

## చర్చలు , ప్రసంగాలు
డాక్టర్ నాయక్ ప్రపంచవ్యాప్తంగా పలు దేశాలలో పర్యటించి ఇస్లామీయ ప్రసంగాలు, పలు చర్చా కార్యక్రమాలలో పాల్గొన్నారు.వీటిలో ప్రముఖమైనవి..
*షికాగోలో 2007లో పెన్సిల్వేనియా కు చెందిన డాక్టర్ విలియం క్యాంప్‌బెల్ తో 'The Qur'an and the Bible: In the Light of Science' అన్న అంశంపై జరిగిన చర్చా కార్యక్రమము.
*మెల్బోర్న్ విశ్వవిద్యాలయం లో ఇస్లాంలో మహిళల ప్రాధాన్యత పై ప్రసంగం.
*2006 జనవరి 2లో బెంగుళూరులో ప్రముఖ హిందూ ఆచార్యులు శ్రీ శ్రీ రవిశంకర్ గారితో జరిగిన చర్చా కార్యక్రమము.
*2010 మార్చి 7లో ఎన్.డి.టి.వి లోని **ది పీపుల్** చర్చా కార్యక్రమంలో పాల్గొన్నారు. ఇదే కార్యక్రమంలో ప్రముఖ బాలీవుడ్ నటి సోహా అలీ ఖాన్ కూడా పాల్గొనడం జరిగింది.

## రచనలు
*2007లో సౌదీ అరేబియా ప్రచురణ సంస్థ *'సౌదీ పబ్లిషింగ్ హౌస్* వీరి రెండు రచనలను ప్రచురించారు.

## విమర్శలు

దీనిపై లేవనెత్తిన అభ్యంతరాలకు ఇస్లామిక్ రీసెర్చ్ ఫౌండేషన్ ఈ క్రింది వివరణను ఇచ్చింది.

## ఇవి కూడా చూడండి
*ఇస్లామిక్ రీసెర్చ్ ఫౌండేషన్
*పీస్ టీవీ
## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* ఇస్లామిక్ రీసెర్చ్ ఫౌండేషన్ 
* పీస్ టీవీ 
* డాక్టర్ జాకిర్ నాయక్ ప్రవేశంపై నిషేధం విధించిన బ్రిటన్ ప్రభుత్వాన్ని ప్రశ్నిస్తున్న డాక్టర్ నాయక్ , ఇతర ప్రముఖులు

వర్గం:1965 జననాలు
వర్గం:ముస్లిం పండితులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:ముంబై విశ్వవిద్యాలయం పూర్వవిద్యార్థులు
శ్రీ శ్రీ రవి శంకర్

**రవిశంకర్** (జననం 1956 మే 13) భారతీయ ఆధ్యాత్మిక గురువు. అతన్ని తరచుగా "శ్రీశ్రీ" అని, గురూజీ అనీ, గురుదేవ్ అనీ పిలుస్తారు. అతను 1981 లో ఆర్ట్ ఆఫ్ లివింగ్ ఫౌండేషన్ను స్థాపించాడు. అది ప్రజలకు సామాజిక సహాయాన్ని అందించే స్వచ్ఛంద సంస్థ. 1997 లో అతను జెనీవాలో *ఇంటర్నేషనల్ అసోసియేషన్ ఫర్ హ్యూమన్ వాల్యూస్* అనే స్వచ్ఛంద సంస్థను స్థాపించాడు. ఇది సహాయక చర్యలు, గ్రామీణాభివృద్ధిలో నిమగ్నమై ఉంది. ఆర్ట్ ఆఫ్ లివింగ్ శాఖలు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్నాయి. ప్రధాన శాఖ బెంగుళూరు సమీపంలోని జక్కూరు వద్ద ఉంది. వీరు కనుగొన్న *సుదర్శన క్రియ* బహు ప్రసిద్ధం.

## జీవిత విశేషాలు
రవిశంకర్ తమిళనాడులోని పాపనాశంలో విశాలాక్షి రత్నం, ఆర్ఎస్ వెంకట రత్నం దంపతులకు జన్మించాడు. ఈయనకు భానుమతి నరసింహన్‌ అనే సోదరి ఉంది. అతను పుట్టినది ఆదివారం కావడంతో "రవి" అని, ఎనిమిదవ శతాబ్దపు హిందూ గురువు అయిన ఆది శంకరుడి పేరు మీదుగా"శంకర్", అనీ పెట్టారు. రవి శంకర్ పుట్టినది ఆదిశంకరుని పుట్టిన రోజునే. అతని మొదటి గురువు, వేద పండితుడూ, మహాత్మా గాంధీ యొక్క సన్నిహితుడూ అయిన సుధాకర్ చతుర్వేది.  రవిశంకర్ బెంగళూరు విశ్వవిద్యాలయానికి అనుబంధంగా ఉన్న సెయింట్ జోసెఫ్ కళాశాల నుండి బ్యాచిలర్ ఆఫ్ సైన్స్ పట్టా పొందాడు. గ్రాడ్యుయేషన్ తరువాత, శంకర్ తన రెండవ గురువు మహర్షి మహేష్ యోగితో కలిసి ప్రయాణించాడు, ప్రసంగాలు చెయ్యడం, వేద శాస్త్రాలపై సమావేశాలు ఏర్పాటు చేయడం, భావాతీత ధ్యానం, ఆయుర్వేద కేంద్రాలను ఏర్పాటు చేయడం వంటివి చేసాడు.  

1980 వ దశకంలో, శంకర్ ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆధ్యాత్మికతపై ఆచరణాత్మక, అనుభవపూర్వక కోర్సులను ప్రారంభించాడు. 1982 లో కర్ణాటక రాష్ట్రంలోని షిమోగాలోని భద్రా నది ఒడ్డున పది రోజుల నిశ్శబ్దం తరువాత, తన సుదర్శన క్రియ అనే లయబద్ధమైన శ్వాస సాధన తనకు చేకూరిందని చెప్పాడు. అది "ఒక పద్యం లాగా, ఒక ప్రేరణగా" తనకు వచ్చిందని చెప్పాడు. "నేను దానిని నేర్చుకున్నాను, నేర్పించడం ప్రారంభించాను" అని అన్నాడు. 

1983 లో, స్విట్జర్లాండ్‌లో శంకర్ తన మొట్టమొదటి ఆర్ట్ ఆఫ్ లివింగ్ కోర్సును నిర్వహించాడు. 1986 లో, ఉత్తర అమెరికాలో మొట్ట మొదటి కోర్సు కోసం అతను కాలిఫోర్నియాలోని యాపిల్ వ్యాలీకి వెళ్ళాడు.

## ఇవి కూడా చూడండి

* శ్రీ శ్రీ విశ్వవిద్యాలయం

## బయటి లింకులు

* **ART OF LIVING Melody 26 Albums Link:**
https://archive.org/details/@sudarshan_reddy330/lists/36/art-of-living-bhajans

*అధికారిక వెబ్సైటు 

## మూలాలు

వర్గం:1956 జననాలు
వర్గం:పద్మవిభూషణ పురస్కారం పొందిన తమిళనాడు వ్యక్తులు
వర్గం:తమిళనాడు ఆధ్యాత్మిక గురువులు
గాజులరేగ

**గాజులరేగ**,ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం, విజయనగరం జిల్లా, విజయనగరం మండలములో మేజర్ పంచాయితి..

గ్రామ దేవత ముత్యాలమ్మ ఆలయం ఉంది.

:
## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
కనపాక

**కనపాక**, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం విజయనగరం జిల్లా, విజయనగరం గ్రామీణ  మండలం లోని జనగణన పట్టణం.

## జనాభా
కనపాక పట్టణ పరిధిలో 2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మొత్తం 5,960 మంది జనాభా నివసించుచున్నారు. వారిలో 2,909 మంది పురుషులు ఉండగా, 3,051 మంది మహిళలు ఉన్నారు.2011 భారత జనాభాలెక్కలు శాఖ విడుదల చేసిన నివేదిక ప్రకారం.0-6 సంవత్సరాల వయస్సు గల పిల్లల జనాభా 673, ఇది కనపాక పట్టణ మొత్తం జనాభాలో 11.29%.గా ఉంది. కనపాక సెన్సస్ టౌన్‌లో, స్త్రీ లింగ నిష్పత్తి 1049 రాష్ట్ర సగటు 993 కి వ్యతిరేకంగా ఉంది. అంతేకాకుండా ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర సగటు 993 తో పోలిస్తే కనపాకలో పిల్లల లింగ నిష్పత్తి 1003 గా ఉంది. కనపాక నగర అక్షరాస్యత రేటు రాష్ట్ర సగటు 67.02% కంటే 73.82.% ఎక్కువ.కనపాకలో, పురుషుల అక్షరాస్యత 82.98% కాగా, స్త్రీల అక్షరాస్యత 65.14.%.కనపాక సెన్సస్ టౌన్‌లో మొత్తం 1,554 ఇళ్లకు పైగా పరిపాలనను కలిగి ఉంది, వీటికి నీరు, మురుగునీరు వంటి ప్రాథమిక సదుపాయాలను స్థానిక స్వపరిపాలన సంస్థ అందిస్తుంది.దీనికి సెన్సస్ టౌన్ పరిధిలో రహదారులను నిర్మించడానికి, దాని పరిధిలో ఉన్న ఆస్తులపై పన్ను విధించడానికి అధికారం ఉంది.

2001 జనాభా లెక్కల ప్రకారం కనపాక జనసంఖ్య 6,684. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 51%, స్త్రీల సంఖ్య 49%. ఇక్కడి అక్షరాస్యత 70%, జాతీయ సగటు 59.5% కంటే ఎక్కువ. పురుషుల అక్షరాస్యత 81%, స్త్రీల అక్షరాస్యత 60%. పట్టణ పరిధిలోని మొత్తం జనాభాలో 9% మంది 6 సంవత్సరాలులోపు పిల్లలు ఉన్నారు.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:జనగణన పట్టణాలు
వర్గం:విజయనగరం జిల్లా
వర్గం:విజయనగరం జిల్లా జనగణన పట్టణాలు
పొట్లూరి వీరరాఘవయ్య చౌదరి

**పొట్లూరి వీరరాఘవయ్య చౌదరి** (1892 - 1942)  మృదంగ విద్వాంసుడు.

## జీవిత విశేషాలు
అతను  కృష్ణా జిల్లా గుడివాడ దగ్గర గల, పెదపారుపూడి మండలంలోని  జమిదింటకుర్రు గ్రామంలో జన్మించాడు. చిన్నతనం నుండి గ్రామ దేవాలయం నందు జరుగు భజన గానములకు వెళ్ళుచుండేవాడు. ఆ సమయం నందు అతనికి మృదంగ వాద్యమునందు అభిరుచి కలిగి ఎలాగైనా నేర్చుకోవాలని ధృఢ నిశ్చయం చేసుకొనెను. కొంతవరకు ఆ గ్రామమునందే ఒక మార్దంగికుని వద్ద నేర్చుకొన్నాడు. తరువాత ఆ కాలంలో పేరొందిన  మార్దాంగికాచార్యుడు బందరు నివాసి అయిన "మార్దంగి కాచార్య" అశ్వధాటి రామమూర్తి గారిని ఆశ్రయించి గురుభక్తితో గురువుకు శుశ్రూష చేసి మృదంగ వాద్యమునందు నైపుణ్యమును సంపాదించాడు. తనకు 25 సంవత్సరములు వయస్సు వచ్చేసరికే వారు పేరొందిన గాయకులకు ప్రక్క వాద్యకారునిగా మృదంగం వాయించినాడు. ఇంకనూ నేర్చుకొనదలచి రామమూర్తి గారి వద్ద అనుమతి పొంది దక్షిణ దేశానికి తరలి పోయాడు. పుదుక్కోట పట్టణంలో సంగీత విద్వాంసులచే నందీశ్వర అవతారముగా పరిగణింపబడుతున్న పుదుక్కోట దక్షిణామూర్తి పిళ్ళై ను ఆశ్రయించాడు. సుమారు నాలుగు సంవత్సరాలు అతని వద్ద శిక్షణ పొంది పరిపూర్ణ పాండిత్యమును గడించెను. తరువాత స్వంత ప్రాంతానికి వచ్చి ప్రప్రథమముగా కాకినాడలో కళా పోషకులు "దివాన్ బహద్దూర్"  కొమ్మిరెడ్డి సూర్యనారాయణమూర్తినాయుడుచే నిర్వహించబడుతున్న శ్రీ సరస్వతి గానసభ యందు మహా విద్వాంసులైన నైనా పిళ్లై కచేరీకి గోవిందస్వామి పిళ్లై ఫిడేలు, సుందరం అయ్యరు ఘటం, సీతారామయ్య మోర్సింగు, పుదుక్కోట దక్షిణామూర్తి పిళ్లై కంజీరా వాద్యములతో పాటు వీరరాఘవయ్య చౌదరి మృదంగం అత్యంత నైపుణ్యముతో వాయించి ప్రజల, విద్వాంసుల మన్ననలను పొందాడు. 

అతను జీవించి ఉన్నంత వరకు శ్రీ సరస్వతీ గానసభ యందు ప్రతి సంవత్సరము కచేరీలకు మృదంగము, కంజిరా వాయించేవాడు. చౌదరి దేశం నలుమూలల అనేక గానసభలలో గాయకులకు ప్రక్క వాయిద్యము వాయించాడు. కొన్ని సమయాలలో ఒక కచేరీలో చౌదరి కంజిరా, వారి ప్రథమ గురువులైన అశ్వధాటి రామమూర్తి మృదంగం వాయించుట కూడా జరుగు చుండెడిది. 

## ప్రత్యేకత
కచేరీలందు గాయకునితో మృదంగముపై ననుసరించుటలో అతనికతనే సాటి. పాటను పోషించుటలో నాదానుభవం, గంభీరత్వము, సున్నితము అక్కడి కక్కడె ముక్తాయి పంపకము చాలా  వివరణగా ఉండేవి.పల్లవికి వాయించుటలో వారు సిద్ధహస్తులు. ఎంత క్లిష్టమైన పల్లవినైనా అతను సునాయాసంగా వాయించేవాడు. అతను కచేరీలలో వాయించుట మొదలు పెట్టినప్పటి నుండి ప్రతీ కచేరీలో మార్దంగికునికి కూడా తన వాద్యమునకు అవకాశమిచ్చి గౌరవించుట మొదలైనది. అతను  అనేక సువర్ణ పతకాలను మార్దంగికాగ్రేసర గౌరవం పొందాడు. వీరి శిష్యులలో మహదేవు రాధాకృష్ణరాజు, నర్రా గోపాలకృష్ణయ్య మొదలైన వారున్నారు.  

అతను 1942 నవంబరు 10వ తేదీన విజయవాడ పట్టణమందు తన స్వగృహంలో మరణించెను.  ఇద్దరు కుమార్తెలు ఉన్నారు. 

## మూలాలు

వర్గం:1892 జననాలు
వర్గం:1942 మరణాలు
వర్గం:కళాకారులు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా సంగీత విద్వాంసులు
వర్గం:మృదంగ వాద్య కళాకారులు
భాద్రపద శుద్ధ పాడ్యమి

**బాధ్రపద శుద్ధ పాడ్యమి** అనగా బాధ్రపదమాసములో శుక్ల పక్షము నందు పాడ్యమి తిథి కలిగిన రోజు.

## సంఘటనలు
*

## జననాలు
2007

## మరణాలు
2007

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు

## బయటి లింకులు

వర్గం:భాద్రపదమాసము
భాద్రపద శుద్ధ తదియ

**భాద్రపద శుద్ధ తదియ** లేదా **భాద్రపద శుక్ల తదియ** అనగా భాద్రపదమాసములో శుక్ల పక్షము నందు తదియ తిథి కలిగిన రోజు.

## సంఘటనలు
*

## జననాలు
* నందన నామ సంవత్సరం త్రిపురారిభట్ల వీరరాఘవస్వామి - ప్రముఖ పండితులు.
* 1885 తారణ: శ్రీరాం వీరబ్రహ్మకవి - సహస్రావధాని, నానారాజస్య చరిత్ర కావ్యకర్త. (మ.1970)
* 1937 ఈశ్వర: గాడేపల్లి కుక్కుటేశ్వరరావు - అవధాని, నవలారచయిత.(మ.2000). 

## మరణాలు
2007

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు
* వరాహ జయంతి
* పదహారు కుడుముల నోము

## మూలాలు

వర్గం:భాద్రపదమాసము
భాద్రపద శుద్ధ పంచమి

**బాధ్రపద శుద్ధ పంచమి** అనగా భాద్రపదమాసములో శుక్ల పక్షము నందు పంచమి తిథి కలిగిన రోజు.

## సంఘటనలు
*

## జననాలు
* 1923 రుధిరోద్గారి: ఎన్.సి.హెచ్.కృష్ణమాచార్యులు - అష్టావధాని, వాయులీన విద్వాంసుడు.

## మరణాలు
2007

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు
* ఋషి పంచమి
* బుద్ధ జయంతి

## మూలాలు

వర్గం:భాద్రపదమాసము
భాద్రపద శుద్ధ దశమి

**బాధ్రపద శుద్ధ దశమి** అనగా భాద్రపదమాసములో శుక్ల పక్షము నందు దశమి తిథి కలిగిన రోజు. చంద్రమాన రీత్యా చంద్రుడు పౌర్ణమి నాడు పూర్వాభాద్ర లేదా ఉత్తరాభాద్ర నక్షత్రం ఉండడం వలన ఈ మాసాన్ని భాద్రపద మాసం అని పిలుస్తారు. భాద్రపద శుద్ద దశమి నాడు దశావతార వ్రతం ఆచరించడం దేవ, ఋషి , పితరులకు తర్పణాలు చేయడం ముఖ్యమైన విధులు.
*

## జననాలు
2007

## మరణాలు
2007

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు
* సింహాచలం శ్రీ వరాహ లక్ష్మీనరసింహస్వామివారి పవిత్రోత్సవం : దశమి నుండి చతుర్దశి వరకు. స్వామివారి నిత్యనైమిత్తికాలలో తెలిసిగాని, తెలియకగాని జరిగిన దోషనివారణ కోసం జరిపే ఉత్సవం.
* ఈరోజు దశావతార వ్రతం ఆచరించడం, దేవ-ఋషి-పితరులకు తర్పణాలు సమర్పించడం ముఖ్యమైన విధులు.

## విశేషాలు
ఈ దశమిని ఆషాఢ దశమి అంటారు.  ఆరోజు పూర్వాషాఢ లేదా ఉత్తరాషాఢ నక్షత్రం ఉంటుంది. ఆషాఢ అనగా వాస్తవంగా "ఆశాఢ" అని పేరు. అనగా ఆ పదం  ఆశ - ఆఢ అనే పదాల సముదాయం. అనగా ఆశలతో నిండినది అని అర్థం. పూర్వాషాఢ అనగా మొదటి ఆశలు. ఉత్తరాషాఢ అనగా తరువాతి ఆశలు అని అర్థం. బ్రతుకుని సాగించే ఆశ పూర్వాషాఢ అయితే, ఉత్తమ లోక ప్రాప్తి ఆశ ఉత్తరాషాఢ అవుతుంది. ఆనాడు వచ్చే దశమిని దశ హర అంటారు. అనగా పది పాపములను హరించేది అని అర్థం. శరీరంతో మూడు, మనసుతో నాలుగు, వాక్కుతో మూడు మొత్తం పది పాపాలు చేస్తాము. భాద్రపద శుద్ధ దశమి నాడు అదితిని, ఇంద్రుడిని, కశ్యప ప్రజాపతిని, సూర్య భగవానుని, అగ్నిహోత్రుని, వరుణుని, వాయువును, యముడు, కుబేరుడు, ఈశానుడు ఈ పదిమందిని ఆరాధించి వారి మధ్యన శ్రీమన్నారాయణున్ని ప్రతిష్టించి భక్తితో ఆరాధించి తమ పది పాపాలు తొలగించమని ప్రార్థించి లక్ష్మినారాయణ ప్రతిమను గురువుగారికి కానీ బ్రాహ్మణుడికి కానీ దానం చేసి బంధు మిత్రులతో కలిసి భోజనం చేయాలి. ఇది దశ హర వ్రతం.

## మూలాలు

వర్గం:భాద్రపదమాసము
భాద్రపద శుద్ధ త్రయోదశి

**బాధ్రపద శుద్ధ త్రయోదశి** అనగా భాద్రపదమాసములో శుక్ల పక్షము నందు త్రయోదశి తిథి కలిగిన రోజు.

## సంఘటనలు
* భీమవరం లోని మావూళ్ళమ్మ దేవస్థానం ఆధ్వర్యంలో గణపతి నిమజ్జనోత్సవం నిర్వహించబడుతుంది.

## జననాలు
2007

## మరణాలు
2007

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు

## బయటి లింకులు

## మూలాలు

వర్గం:భాద్రపదమాసము
భాద్రపద పూర్ణిమ

**బాధ్రపద శుద్ధ పూర్ణిమ** అనగా భాద్రపదమాసములో శుక్ల పక్షము నందు పూర్ణిమ తిథి కలిగిన రోజు.

## సంఘటనలు
*

## జననాలు
* 1912 - పరీధావి : కొండూరు వీరరాఘవాచార్యులు ప్రముఖ తెలుగు సాహితీవేత్త, పండితుడు (మ.1995)

## మరణాలు
2007

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు
* మహాలయ పౌర్ణమి
* ఉమామహేశ్వర వ్రతము

## బయటి లింకులు

వర్గం:భాద్రపదమాసము
భాద్రపద బహుళ తదియ

**బాధ్రపద బహుళ తదియ** అనగా బాధ్రపదమాసములో కృష్ణ పక్షము నందు తదియ తిథి కలిగిన రోజు.

## సంఘటనలు
*

## జననాలు
2007

## మరణాలు
2007

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు
* ఉండ్రాళ్ల తద్ది

## బయటి లింకులు

వర్గం:భాద్రపదమాసము
భాద్రపద బహుళ నవమి

**బాధ్రపద బహుళ నవమి** అనగా బాధ్రపదమాసములో కృష్ణ పక్షము నందు నవమి తిథి కలిగిన రోజు.

## సంఘటనలు
*

## జననాలు
* క్రీ. శ. 1841 : ప్లవంగ : ముడుంబ నృసింహాచార్యులు - ప్రముఖ సంస్కృతాంధ్ర కవి.

## మరణాలు
2007

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు

## బయటి లింకులు

వర్గం:భాద్రపదమాసము
భాద్రపద బహుళ దశమి

**బాధ్రపద బహుళ దశమి** అనగా బాధ్రపదమాసములో కృష్ణ పక్షము నందు దశమి తిథి కలిగిన రోజు.

## సంఘటనలు
*

## జననాలు
* ప్రమాదీచ నామ సంవత్సరం ఊటుకూరు ఆంజనేయ శర్మ - ఆదర్శ ఉపాధ్యాయులు

## మరణాలు
2007

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు

## బయటి లింకులు

వర్గం:భాద్రపదమాసము
భాద్రపద బహుళ ఏకాదశి

**బాధ్రపద బహుళ ఏకాదశి** అనగా బాధ్రపదమాసములో కృష్ణ పక్షము నందు ఏకాదశి తిథి కలిగిన రోజు.

## సంఘటనలు
*

## జననాలు
2007

## మరణాలు
* అంగీరస - పట్రాయని నరసింహశాస్త్రి సాలూరు పెదగురువుగా ప్రసిద్ధిచెందిన సంగీత విద్వాంసులు

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు
* ఇంద్ర ఏకాదశి

## బయటి లింకులు

వర్గం:భాద్రపదమాసము
హిస్‌స్‌స్‌

**'హిస్‌స్‌స్‌**' 2010 అక్టోబరు 22న విడుదలైన తెలుగు అనువాద చిత్రం. దీని మాతృక ఆంగ్ల చిత్రము **Hisss**. మల్లికా షెరావత్, దివ్యా దత్త, ఇర్ఫాన్ ఖాన్, ప్రియాంక రావంత్ నటించిన ఈ చిత్రానికి సంగీతం అలెగ్జాండర్ వోన్ బూబెన్షిమ్ సమకూర్చారు. ఈ చిత్రం జెన్నిఫర్ లించ్ దర్శకత్వంలో తెరకెక్కినది. ఈ చిత్రం ఇంగ్లీష్, హిందీ, తెలుగు, తమిళ, మలయాళ భాషల్లో నిర్మించబడింది. 

## తారాగణం

* మల్లికా షెరావత్ 
* దివ్యాదత్త 
* ప్రియాంక రావత్ 
* ఇర్ఫాన్ ఖాన్ 
* జెఫ్ డౌసెట్ 

## సాంకేతిక వర్గం

* దర్శకుడు: జెన్నిఫర్ లించ్
* సంగీతం: అలెగ్జాండర్ వోన్ బూబెన్షిమ్
* కూర్పు: టోనీ సిక్కోన్
* సినిమాటోగ్రఫీ:మధ్య అంబట్
* నిర్మాతలు: గోవింద్ మీనన్, విక్రమ్ సింగ్, రతన్ జైన్ ,విలియం సీస్ కీనన్
* విడుదల:22:10:2010.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
*అధికారిక వెబ్సైటు 
వర్గం:2010 తెలుగు సినిమాలు
ఆశ్వయుజ శుద్ధ విదియ

**ఆశ్వయుజ శుద్ధ విదియ** అనగా ఆశ్వయుజమాసములో శుక్ల పక్షము నందు విదియ తిథి కలిగిన రోజు. 

## సంఘటనలు
2007

## జననాలు

## మరణాలు
2007

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు

## బయటి లింకులు

వర్గం:ఆశ్వయుజమాసము
ఆశ్వయుజ శుద్ధ అష్టమి

**ఆశ్వయుజ శుద్ధ అష్టమి** అనగా ఆశ్వయుజమాసములో శుక్ల పక్షము నందు అష్టమి తిథి కలిగిన రోజు. 
right|thumb|100px|వానమామలై వరదాచార్యులు
## సంఘటనలు
2007

## జననాలు
* ముదలాళ్వారులు ద్వాపర యుగమున 8,60,900వ సంవత్సరమగు సిధ్ధార్థి సంవత్సరము జయవారము శ్రవణ నక్షత్రమున కాంచీ నగరములో తామర పుష్పమున అవతరించాడు.
* 1877 - ఈశ్వర :  వడ్డెపాటి నిరంజనశాస్త్రి, గుంటూరు జిల్లా నుండి వెలువడిన మొదటి పత్రిక ప్రబోధిని సంపాదకుడు. (మ.1937)
* 1943 స్వభాను : అష్టకాల నరసింహరామశర్మ - కవి, అవధాని, జ్యోతిష పండితుడు. 

## మరణాలు
* 1984 రక్తాక్షి : వానమామలై వరదాచార్యులు  సంస్కృతాంధ్ర పండితుడు, రచయిత.(జ.1912, పరీధావి)

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు
* దుర్గాష్టమి

## మూలాలు

వర్గం:ఆశ్వయుజమాసము
ఆశ్వయుజ పూర్ణిమ

thumb|మావూళ్ళమ్మ దేవస్థానం, భీమవరం
**ఆశ్వయుజ శుద్ధ పూర్ణిమ** లేదా **ఆశ్వయుజ పౌర్ణమి** అనగా ఆశ్వయుజమాసములో శుక్ల పక్షము నందు పూర్ణిమ తిథి కలిగిన రోజు. 

## సంఘటనలు
* భీమవరం లోని మావూళ్ళమ్మ దేవస్థానం ఆధ్వర్యంలో పౌర్ణమిరోజు చండీహోమం నిర్వహించబడుతుంది. భక్తులు అమ్మవారి మాలధారణను ప్రారంభిస్తారు.

## జననాలు
* 1920 కాళయుక్తి: గౌరీభట్ల రామకృష్ణశర్మ - అవధాని, *ఏకవీర కుమారీయము* అనే ద్వర్థికావ్య రచయిత.

## మరణాలు
2007

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు
* కోజగర్తి వ్రతం, గౌరీ పౌర్ణమి

## మూలాలు

వర్గం:ఆశ్వయుజమాసము
ఆశ్వయుజ బహుళ అష్టమి

**ఆశ్వయుజ బహుళ అష్ఠమి** అనగా ఆశ్వయుజమాసములో కృష్ణ పక్షము నందు అష్టమి తిథి కలిగిన రోజు. 

## సంఘటనలు
* ఖర :  తిరుపతి వేంకట కవులు కాకినాడ పిఠాపురం రాజావారి కళాశాలలో శతావధానము నిర్వహించారు.

## జననాలు

## మరణాలు
2007

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు
* జితాష్టమి

## మూలాలు

వర్గం:ఆశ్వయుజమాసము
ఆశ్వయుజ బహుళ నవమి

**ఆశ్వయుజ బహుళ నవమి** అనగా ఆశ్వయుజమాసములో కృష్ణ పక్షము నందు నవమి తిథి కలిగిన రోజు. 
right|thumb|100px|అందె వేంకటరాజము
## సంఘటనలు
2007

## జననాలు
* 1933 శ్రీముఖ : అందె వేంకటరాజము - అవధాని, గ్రంథకర్త, బహుభాషాకోవిదుడు(మ.2006). 

## మరణాలు
2007

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు

## మూలాలు

వర్గం:ఆశ్వయుజమాసము
ఆశ్వయుజ బహుళ ఏకాదశి

**ఆశ్వయుజ బహుళ ఏకాదశి** అనగా ఆశ్వయుజమాసములో కృష్ణ పక్షము నందు ఏకాదశి తిథి కలిగిన రోజు. 

## సంఘటనలు
2007

## జననాలు
* 1961 ప్లవ: గణపతి అశోకవర్మ - అవధాని, అధ్యాపకుడు, పరిశోధకుడు, రచయిత. 

## మరణాలు
2007

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు
* రమైకాదశి

## మూలాలు

వర్గం:ఆశ్వయుజమాసము
సిధ్ధార్థి

సిద్ధార్థి తెలుగు సంవత్సరం. అరవై సంవత్సరాల హిందూ చక్రంలో యాభై మూడవ **సంవత్సరం** పేరు.  ఇది ప్రతి 60 సంవత్సరాలకు ఒకసారి వస్తుంది, మరియు ఇది సా.శ. 1919-1920లో, 1979-1980లో, మరియు 2039-2040లో వస్తుంది. సిద్ధార్థి అంటే కోరికలు సిద్ధించినది అని అర్థం. ఈ చక్రం ప్రతి 60 సంవత్సరాలకు ఒకసారి పునరావృతమవుతుంది. 

1979 : సిద్ధార్థి నామ సంవత్సరం 28 మార్చి 1979 బుధవారం ఉగాది నాడు చైత్ర శుద్ధ పాడ్యమి తో  ప్రారంభమై  17 మార్చి 1980 సోమవారం రౌద్రి నామ సంవత్సరం ఉగాదికి ముందు గల ఫాల్గుణ బహుళ అమావాస్య వరకు ఉంది. 

తెలుగు వారికీ కొత్త సంవత్సరం  వసంత ఋతువు, చైత్ర మాసం  లోని పాడ్యమి రోజునుంచి ప్రారంభమవుతుంది. ఈరోజుని ఉగాది పర్వదినంగా హిందువులు  జరుపుకుంటారు. చైత్ర శుక్ల పాడ్యమి రోజున అనగా ఉగాది రోజున సృష్టి ప్రారంభించాడని పురాణాల కథనం. అందుకనే అందుకే చైత్రమాసంలో శుక్లపక్షంలో సూర్యోదయవేళకు పాడ్యమి తిథి ఉన్నరోజును ఉగాదిగా నిర్ణయిస్తారు. ఉగస్య ఆదిః ఉగాదిః అంటారు. ఉగ అంటే నక్షత్ర గమనం. దీనికి ప్రారంభమే ఉగాది అని అర్థం. బ్రహ్మకల్పం ప్రారంభమైన మొదటి ఉగాది ప్రభవ. తెలుగు సంవత్సరాలు 60. అందులో 53వ సంవత్సరం "సిద్ధార్థి"

## కొన్ని సిద్ధార్థి నామ సంవత్సరాలు

## సంఘటనలు

## జననాలు
* ఆశ్వయుజ శుద్ధ అష్టమి: ముదలాళ్వారులు ద్వాపర యుగమున 8,60,900వ సంవత్సరమగు జయవారము శ్రవణ నక్షత్రమున కాంచీ నగరములో తామర పుష్పమున అవతరించాడు.
* 1859 మార్గశిర శుద్ధ త్రయోదశి :రాకమచర్ల వేంకట దాసు తెలంగాణా ప్రాంతానికి చెందిన వాగ్గేయకారుడు. (జ.1808)
* 1919 శ్రావణ బహుళ ద్వాదశి: పుల్లాపంతుల వేంకటరామశర్మ - రాయలసీమ అవధాని, కవి, గ్రంథరచయిత. (మ.1975) 

## మరణాలు

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సంవత్సరాలు
కార్తీక శుద్ధ పాడ్యమి

**కార్తీక శుద్ధ పాడ్యమి** అనగా కార్తీక మాసములో శుక్ల పక్షములో పాడ్యమి తిథి కలిగిన మొదటి రోజు.

## సంఘటనలు
2007

## జననాలు
* 1882 చిత్రభాను: వారణాసి రామసుబ్బయ్య  గాయకుడు, వాగ్గేయకారుడు. (మ.1912)
* భావ నామ సంవత్సరం మద్ది వెంకట సుబ్బయ్య - ప్రముఖ దాత, ప్రజా సేవకులు.
* 1956 దుర్ముఖి : కోట రాజశేఖర్ - అవధాని, గణితశాస్త్ర ప్రవీణుడు. 

## మరణాలు
2007

## పండుగలు , జాతీయ దినాలు
* బలి పాడ్యమి

## మూలాలు

వర్గం:కార్తీకమాసము
ఆషాఢ బహుళ దశమి

**ఆషాఢ బహుళ దశమి** అనగా ఆషాఢమాసములో కృష్ణ పక్షములో దశమి తిథి కలిగిన 25వ రోజు.
## సంఘటనలు
*2007

## జననాలు
* ప్రమోదూత నామ సంవత్సరం రాయసం వెంకట శివుడు - ప్రముఖ రచయిత, పత్రికా సంపాదకులు, సంఘ సంస్కర్త.

## మరణాలు
*2007

## పండుగలు , జాతీయ దినాలు

## బయటి లింకులు

వర్గం:ఆషాఢమాసము
భావ

భావ  తెలుగు సంవత్సరాలలో  ఎనిమిదవ సంవత్సరం. ఇది ప్రతీ 60 సంవత్సరాలకొకసారి పునరావృతం అవుతుంది. దీనికి ముందున్న సంవత్సరం శ్రీముఖ, తర్వాత సంవత్సరం యువ. భావ అంటే భావ రూపుడిగా ఉన్న నారాయణుడు. ఈయనే భావ నారాయణుడు. ఈయన ఎవరని విశ్లేషిస్తే సృష్టికి ముందు సంకల్పం చేసే బ్రహ్మ అని పండితులు వివరిస్తున్నారు. ఈ సంవత్సరం చైత్ర శుద్ధ పాడ్యమి తో ప్రారంభమై ఫాల్గుణ బహుళ అమావాస్య తో పూర్తవుతుంది.

భావ నామ సంవత్సరం 60  తెలుగు సంవత్సరాలలో ఎనిమిదవది.   సా.శ. 1934-1935, 1994-1995లో వచ్చిన తెలుగు సంవత్సరానికి **భావ** అని పేరు. 

1994 : భావ నామ సంవత్సరం 11 ఏప్రిల్ 1994 సోమవారం ఉగాది నాడు చైత్ర శుద్ధ పాడ్యమి తో  ప్రారంభమై  1 ఏప్రిల్ 1995 శనివారం యువ నామ సంవత్సరం ఉగాదికి ముందు గల ఫాల్గుణ బహుళ అమావాస్య వరకు ఉంది. 

## తెలుగు సంవత్సరాలు
**తెలుగు సంవత్సరం** అనగా భారతదేశంలోని  ఆంధ్రప్రదేశ్ , తెలంగాణ , యానాం ప్రాంతాలలో  తెలుగు మాట్లాడే ప్రజల క్యాలెండర్ సంవత్సరం**.** ప్రభవ నుండి అక్షయ వరకు మొత్తం 60 సంవత్సరాలు.

ప్రతి యుగానికి ( యుగం ) 60 సంవత్సరాల చక్రం ఉంటుంది. ఉగాది సంవత్సరంలోని ప్రతి సంవత్సరం జ్యోతిషశాస్త్ర ప్రభావాలు,  సంవత్సరం పేరు ఆధారంగా పంచాంగంలో (ఖగోళ క్యాలెండర్) ఒక నిర్దిష్ట పేరు ఉంటుంది ; ఇది ఆ సంవత్సరం మొత్తం లక్షణాన్ని సూచిస్తుంది.  క్యాలెండర్‌లో 60 సంవత్సరాల పేర్లు ఉన్నాయి.  ప్రతి 60 సంవత్సరాలకు, ఒక నామ చక్రం పూర్తవుతుంది,  తదుపరి సర్వమానవ చక్రంలో పునరావృతమవుతుంది.

## వివిధ సంవత్సరాలలో "భావ"

## సంఘటనలు

## జననాలు
* కార్తీక శుద్ధ పాడ్యమి : మద్ది వెంకట సుబ్బయ్య - దాత, ప్రజా సేవకులు.
* పట్రాయని నరసింహశాస్త్రి సాలూరు పెదగురువుగా పేరొందిన సంగీత విద్వాంసులు.
* 1994 జ్యేష్ఠ శుద్ధ షష్ఠి : తాతా సందీప్ శర్మ - యువ అవధాని, పద్యకవి. 

## మరణాలు
2007-2008

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు

## బయటి లింకులు

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సంవత్సరాలు
ఐ.ఆర్.కండ్రిగ

**ఐ.ఆర్.కండ్రిగ**, చిత్తూరు జిల్లా, నింద్ర మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం. ఐ.ఆర్.కండ్రిగ పంచాయితి .ఈ గ్రామంలో యాదవులు ఉన్నారు.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు