ఫూల్బాసన్ బాయి యాదవ్

**ఫూల్‌బసన్ బాయి యాదవ్** (జననం 1969 డిసెంబరు 5) భారతీయ సామాజిక కార్యకర్త, ప్రభుత్వేతర సంస్థ, *మా బమ్లేశ్వరి జనహిత్ కరే సమితి స్థాపకురాలు, [[భారతదేశం]]<nowiki/>లోని* ఛత్తీస్‌గఢ్‌లో ఆర్థికంగా, సామాజికంగా వెనుకబడిన మహిళల అభివృద్ధికి ఆమె చేసిన కృషికి ప్రసిద్ధి చెందింది .  ఆమెను 2012లో భారత ప్రభుత్వం నాల్గవ అత్యున్నత భారతీయ పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీతో సత్కరించింది .  ఆమె విజన్ ఇండియా ఫౌండేషన్‌కు గురువుగా కూడా వ్యవహరిస్తుంది .  ఆమె రేణుకా షహానేతో కలిసి కౌన్ బనేగా కరోడ్‌పతి (సీజన్ 12) యొక్క కర్మవీర్ ప్రత్యేక ఎపిసోడ్‌లో కనిపించింది.

## జీవితచరిత్ర
*"మేము కడుపులో ఒక ముక్క కూడా లేకుండా నిద్రపోయిన అనంతమైన రాత్రులను ఎదుర్కొన్నాము, ఆకలి, పేదరికం యొక్క బాధను గ్రహించాము, నా పరిస్థితిని మాత్రమే కాకుండా చుట్టూ నివసిస్తున్న అటువంటి కుటుంబాలన్నింటినీ మెరుగుపరుస్తానని నేను ప్రతిజ్ఞ చేసాను, మన రాష్ట్రంలో అలాంటి వారు లెక్కలేనన్ని మంది ఉన్నారని నేను మీకు చెప్తున్నాను" అని* ఫూల్‌బసన్ బాయి యాదవ్ తన ప్రారంభ రోజుల గురించి చెప్పారు.
ఫూల్‌బసన్ బాయి యాదవ్ 1970 డిసెంబరు 5న భారతదేశంలోని ఛత్తీస్‌గఢ్ రాష్ట్రంలోని రాజ్‌నంద్‌గావ్ జిల్లాలోని సుకుల్దైహాన్ అనే మారుమూల కుగ్రామంలో ఆర్థికంగా వెనుకబడిన కుటుంబంలో జన్మించారు .  ఆమె 10 సంవత్సరాల వయసులో బాల్యంలోనే వివాహం చేసుకుంది, ఏడవ తరగతి వరకు మాత్రమే విద్యను కలిగి ఉంది.

జిల్లాలోని స్వయం సహాయక బృందాల కార్యకలాపాలలో పాల్గొనడం ప్రారంభించినప్పుడు యాదవ్ సామాజిక జీవితం ప్రారంభమైంది. వెంటనే, ఆమె *ప్రజ్ఞా మహిళా సమూహ్*, *కిరాయా భండార్*, *బజార్ థెకా* వంటి తన సొంత సమూహాలను ఏర్పాటు చేసి, దారిద్య్ర రేఖకు దిగువన ఉన్న ప్రజలకు ఆహార పంపిణీ కోసం రేషన్ దుకాణాలను ఏర్పాటు చేసింది. తరువాత, ఆమె **మా బమ్లేశ్వరి జనహిత్ కార్య సమితి** అనే ప్రభుత్వేతర సంస్థ ఏర్పాటు చేయడం ద్వారా ఒకే గొడుగు కింద కార్యకలాపాలను ఏకీకృతం చేసింది. అప్పటి నుండి ఈ సంస్థ 12000 మహిళా స్వయం సహాయక బృందాలను కవర్ చేయడానికి పెరిగింది, మొత్తం 200,000 మంది సభ్యులతో. ప్రతి వ్యక్తికి ₹ 2 సేకరించడం ద్వారా, సంస్థ ₹ 150 మిలియన్ల కార్పస్ ను సేకరించింది, ఇది US$3 మిలియన్లకు సమానం. పాల్గొనే సమూహాలు ఆరోగ్య కార్యక్రమాలు, విద్య, పారిశుద్ధ్యం, సామాజిక సంస్కరణలు వంటి కార్యకలాపాలలో పాల్గొంటాయి. క్రమం తప్పకుండా పోలియో వ్యాక్సిన్ క్లినిక్లు నిర్వహించడం, పాఠశాలలు, అంగన్వాడీలు తెరవడం, బాల్ భోజ్ వంటి ఆహార కార్యక్రమాలను నిర్వహించడం, మహిళలకు కుట్టు కేంద్రాలు వంటి జీవనోపాధి సంపాదించే కార్యక్రమాలను ఏర్పాటు చేయడం, బాల్య వివాహాలకు వ్యతిరేకంగా ప్రచారం చేయడం వంటివి చేస్తున్నారు. 54 మంది పిల్లలను దత్తత తీసుకున్న ఈ సంస్థ ఛత్తీస్ గఢ్ అంతటా ఉనికిని కలిగి ఉంది, షరాబ్ బంద్ (స్టాప్ లిక్కర్) వంటి సామాజిక ప్రచారాలను ప్రారంభించింది, దీని ద్వారా రాష్ట్రంలోని 250 మద్యం దుకాణాలను మూసివేయడంలో టై విజయం సాధించినట్లు సమాచారం. ఈ సంస్థను రాజస్థాన్ ప్రభుత్వం ఆడ భ్రూణహత్యలకు బ్రాండ్ అంబాసిడర్లుగా నియమించింది.

యాదవ్ తన ప్రయత్నాలలో అనేక అడ్డంకులను ఎదుర్కొంది, ఆమె భర్త నుండి కూడా, యాదవ్ తన పని నుండి ఆలస్యంగా వచ్చినప్పుడు ఆమెను కొట్టి ఇంట్లోకి ప్రవేశించడానికి నిరాకరించాడని నివేదించబడింది.  అయితే, ఆమె పట్టుదలతో ఉన్నట్లు తెలిసింది, పురుషాధిక్య సమాజంలో గ్రామ సభలలో ( గ్రామసభలు ) మహిళల భాగస్వామ్యాన్ని చివరకు ప్రోత్సహించడంలో ఆమె సంస్థ కృషికి ఘనత పొందింది. రాజకీయ వాదన ద్వారా, బాల్య వివాహాలను ఆపడంలో కూడా ఈ బృందం విజయం సాధించింది, ఈ నివేదిక ప్రకారం ఈ సంఖ్య 250 కంటే ఎక్కువగా ఉంది.  ఆమె తన సందేశాన్ని ప్రచారం చేయడానికి సెమినార్లలో పాల్గొంటుంది, వాటిలో కొన్నింటిలో కీలక ప్రసంగాలు చేసింది.

ఫూల్బాసన్ బాయి యాదవ్ భర్త వృత్తిరీత్యా పశువుల మేత, ఈ దంపతులకు నలుగురు పిల్లలు ఉన్నారు.

## అవార్డులు, గుర్తింపులు
మహిళా సాధికారత కోసం ఆమె చేసిన కృషికి గాను 2004లో ఫూల్‌బసన్ యాదవ్ ఛత్తీస్‌గఢ్ మినిమాత అలంకారన్ అవార్డును అందుకున్నారు, తరువాత 2008లో జీ ఎంటర్‌టైన్‌మెంట్ ఎంటర్‌ప్రైజెస్ నుండి జమ్నాలాల్ బజాజ్ అవార్డు, జీ టీవీ ఆస్తిత్వ అవార్డు అందుకున్నారు. 2010 సంవత్సరం ఆమెకు రెండు అవార్డులు, భారత ప్రభుత్వం నుండి కన్నగి స్త్రీ శక్తి అవార్డు, సద్గురు జ్ఞానానంద జాతీయ అవార్డు వచ్చాయి. మరుసటి సంవత్సరం, 2011 లో, ఆమె సామాజిక సేవా విభాగంలో గాడ్ఫ్రే ఫిలిప్స్ నేషనల్ బ్రేవరీ అవార్డును గెలుచుకుంది (అమోదినీ అవార్డు). భారత ప్రభుత్వం 2012లో ఆమెకు పద్మశ్రీ ప్రదానం చేసింది. ఛత్తీస్గఢ్ ప్రభుత్వం *జనానా సురక్ష యోజన* అనే ప్రసూతి కార్యక్రమానికి యాదవ్ను బ్రాండ్ అంబాసిడర్గా నియమించింది. ఆమె 2014 సంవత్సరంలో భగవాన్ మహావీర్ ఫౌండేషన్ సమర్పించిన మహావీర్ అవార్డులను కూడా అందుకున్నారు.

## మూలాలు

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1969 జననాలు