open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
మరుదమలై మరుదాచలమూర్తి ఆలయం

**మరుధమలై మురుగన్ ఆలయం**, లేదా మారుతమలై మరుధాచలమూర్తి ఆలయం, భారతదేశంలోని తమిళనాడులోని కోయంబత్తూరులో ఉన్న 12వ శతాబ్దపు కొండ పై గల దేవాలయం. పురాణనూరులో సూచించిన విధంగా సంగం కాలంలో తమిళ రాజులు నిర్మించారు, ఈ ఆలయం కార్తికేయ రూపమైన మురుగన్‌కు అంకితం చేయబడింది. ఇది సాంప్రదాయకంగా మురుగన్ యొక్క ఆరు నివాసాల జాబితాలో ఏడవదిగా పరిగణించబడుతుంది.

చాలా మురుగన్ దేవాలయాల మాదిరిగానే, ఈ ఆలయం కోయంబత్తూర్ నగరం కేంద్రం నుండి పశ్చిమాన 12 కిలోమీటర్ల దూరంలో పశ్చిమ కనుమలలో ఒక కొండపై ఉంది. దైవానికి అంకితం చేయబడిన తైపుసం, ఇతర పండుగలు ఇక్కడ జరుపుకుంటారు. చాలా సాయంత్రాలలో, భక్తులు రథంలో కూర్చున్న మురుగన్ విగ్రహంతో ఊరేగింపు (రథయాత్ర) కోసం గుమిగూడి, ఆలయం చుట్టూ ప్రదక్షిణ చేస్తారు.&nbsp;

ఈ ఆలయాన్ని తమిళనాడు ప్రభుత్వ హిందూ మత, స్వచ్ఛంద ఎండోమెంట్స్ విభాగం నిర్వహిస్తుంది.

## వ్యుత్పత్తి శాస్త్రం
మరుదమలై అనే పేరు, ఆలయం ఉన్న 600 అడుగుల (180 మీటర్ల) ఎత్తైన గ్రానైట్ కొండను సూచిస్తుంది. ఈ పేరు అక్కడ పెరిగే మరుదం లేదా మరుద మరం (టెర్మినాలియా అర్జున, దీనిని అర్జున వృక్షం అని కూడా పిలుస్తారు) అనే స్థానిక చెట్టు పేరు నుండి,  తమిళంలో కొండ లేదా పర్వతం అని అర్థం వచ్చే 'మలై' అనే పదం నుండి ఉద్భవించింది. కొండలపై ఉన్న ఇతర మురుగన్ ఆలయాల మాదిరి కాకుండా, ఈ ఆలయం కొండకు తూర్పు ముఖంగా ఉండటం వల్ల ఇది ఒక ప్రత్యేకతను సంతరించుకుంది..

### మరుదమలై అదివరం
మరుధమలై లేదా మరుధమలై అదివరం ("మరదుమలై పాదాల వద్ద" అని అర్ధం) కూడా కొండకు,  ఆలయానికి తూర్పున ఉన్న ప్రాంతం పేరు. ఇది కోయంబత్తూర్ కార్పొరేషన్  17వ వార్డులో భాగం.

## ప్రదేశం
ప్రధాన దేవతను మరుదమలై అండవర్, మరుదాచలపతి,  ధండాయుథన్ పాణి వంటి అనేక పేర్లతో సంబోధిస్తారు. ఈ ఆలయం చుట్టూ మరుద *తీర్థం,* స్కంద తీర్థం అనే పవిత్ర నీటి బుగ్గలు లేదా కొలనులు ఉన్నాయి, ఇవి ఔషధ లక్షణాలను కలిగి ఉన్నాయని నమ్ముతారు.
thumb|మరుదమలై ఆలయం

## పంబట్టి సిద్ధార్
thumb|రథం ఊరేగింపులో మరుతమలై దేవత
ఆలయానికి దక్షిణ చివరన, పాంబట్టి సిద్ధర్ గుహకు వెళ్లే ప్రాకార మెట్లు ఉన్నాయి. పాంబట్టి సిద్ధర్ తమిళ ఋషులైన 18 మంది సిద్ధులలో ఒకరు,  ఆయన 12వ శతాబ్దంలో జీవించారు. ఆయన మరుతమలై కొండపై తపస్సు చేశారని భావిస్తారు. పురాణాల ప్రకారం, మురుగన్ ఆయనకు పాము రూపంలో దర్శనమిచ్చారు, ఆ తర్వాత తన భార్యలైన వల్లి, దేవసేనతో కలిసి మళ్ళీ ప్రత్యక్షమై, సిద్ధుడికి మరుత తీర్థాన్ని ఇచ్చి ఆశీర్వదించారని చెబుతారు. మురుగన్ గర్భగుడికి,  సిద్ధుడి గుహకు మధ్య ఒక సొరంగ మార్గం ఏర్పడింది, దీనిని సిద్ధుడు దైవాన్ని పూజించడానికి ఉపయోగించాడని నమ్ముతారు.

## చిత్రమాలిక

దస్త్రం:Maruthamalai_Murugan_Temple.jpg|మరుతమలై ఆలయం
దస్త్రం:Valampuri_Vinayagar.jpg|రాతి స్తంభంపై వలంపురి వినాయకుడు
దస్త్రం:Pambatti_siddhar_sannidhi_1.jpg|పంబట్టి సిద్ధర్ పుణ్యక్షేత్రం
దస్త్రం:Maruthamalai_Pancha_virutcha_Vinayagar.jpg|పంచ వృక్ష వినాయకుడు
దస్త్రం:Marudhamalai_full_view.JPG|దేవాలయం యొక్క ముందు భాగం దృశ్యం (పునరుద్ధరణకు ముందు)
దస్త్రం:Marudamalai_Temple-01r.jpg|దేవాలయం యొక్క పక్క వీక్షణ
దస్త్రం:Maruthamalai_Temple-Munmandapam.jpg|దేవాలయం యొక్క ముందు గ్యాలరీ
దస్త్రం:Mayilmuga_vilakku_1.jpg|వలంపురి వినాయగర్ ముందున్న నెమలి ముఖం గల దీపంపై ఉన్న సర్ప కళాకృతి.
దస్త్రం:Mayilmuga_vilakku_base.jpg|Tవలంపురి వినాయగర్ ముందున్న నెమలి ముఖం గల దీపం యొక్క తాబేలు ఆకారపు ఆధారం
దస్త్రం:Pambatti_siddhar_sannidhi.jpg|పంబట్టి సిద్ధర్ గుహ ఆలయం


## మూలాలు

వర్గం:తమిళనాడులోని మురుగన్ ఆలయాలు
వర్గం:Coordinates on Wikidata
శ్యామ్ బిహారి లాల్

**శ్యామ్ బిహారి లాల్** (1 జనవరి 1966 – 2 జనవరి 2026) భారతీయ రాజకీయ నాయకుడు.  
ఆయన ఉత్తరప్రదేశ్లోని బరేలీ జిల్లాకు చెందిన ఫరిద్‌పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గంను ప్రాతినిధ్యం వహించారు. ఫరిద్‌పూర్ నుంచి ఆయన రెండు సార్లు శాసనసభ సభ్యుడు (ఎంఎల్ఏ)గా ఎన్నికయ్యారు.

## ప్రారంభ జీవితం మరియు విద్య
లాల్ ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని బరేలీలో జన్మించారు.  
ఆయన వివాహితుడు. ఆయనకు ఒక కుమారుడు మరియు ఇద్దరు కుమార్తెలు ఉన్నారు.  
ఆయన పీజీ పూర్తి చేసి, పీహెచ్‌డీ పట్టా కూడా పొందారు.

## రాజకీయ జీవితం
లాల్ 2022 ఉత్తరప్రదేశ్ శాసనసభ ఎన్నికల్లో సమాజ్‌వాది పార్టీ అభ్యర్థి విజయ్ పాల్ సింగ్‌ను 2921 ఓట్ల తేడాతో ఓడించి విజయం సాధించారు.

## మరణం
లాల్ 2 జనవరి 2026న బరేలీ, ఉత్తరప్రదేశ్‌లో గుండెపోటుతో మరణించారు. ఆయన 60వ పుట్టినరోజు జరిగిన ఒక రోజు తర్వాత ఆయన మృతి చెందారు.

## మూలాలు
ఎల్. గణేశన్

**ఎల్. గణేశన్** (24 ఏప్రిల్ 1934 – 4 జనవరి 2026) భారతీయ రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన భారతదేశ 14వ లోక్ సభ సభ్యుడిగా పనిచేశారు.  
ఆయన తమిళనాడులోని తిరుచిరాపల్లి నియోజకవర్గాన్ని ప్రాతినిధ్యం వహించారు మరియు డీఎంకే సభ్యుడిగా ఉన్నారు. ఆయనను కొన్నిసార్లు **మొఴిపోర్ తలపతి** అని కూడా పిలిచేవారు.

స్వాతంత్ర్యం అనంతర కాలంలో తమిళనాడు రాజకీయాల్లో, లోక్ సభ (ఎంపీ), రాజ్యసభ (ఎంపీ), తమిళనాడు శాసనసభ (ఎంఎల్ఏ), తమిళనాడు శాసన మండలి (ఎంఎల్సీ) — ఈ నాలుగు స్థానాల్లోనూ ప్రాతినిధ్యం వహించిన ఏకైక రాజకీయ నాయకుడిగా గణేశన్ గుర్తింపు పొందారు.

## రాజకీయ జీవితం
గణేశన్ న్యాయ విద్య చదువుతున్న సమయంలో డీఎంకేలో చేరారు. ఆయన మీసా చట్టం కింద కారాగార శిక్షను కూడా అనుభవించారు. 1965లో జరిగిన హిందీ వ్యతిరేక ఉద్యమానికి ఆయన ముఖ్య నాయకుడిగా వ్యవహరించారు.

డిసెంబర్ 2006లో, మారుమలర్చీ ద్రావిడ మున్నేట్ర కజగం (ఎండీఎంకే) ప్రధాన కార్యదర్శి వైకో, పార్టీకి వ్యతిరేక కార్యకలాపాల్లో పాల్గొన్నారనే కారణంతో, పార్టీ ప్రెసిడియం చైర్మన్ ఎల్. గణేశన్ మరియు ఉప ప్రధాన కార్యదర్శి జింజీ ఎన్. రామచంద్రన్‌లను “తాత్కాలికంగా” అన్ని పదవుల నుంచి తప్పించారు.

జూలై 2008లో, యూపీఏ ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా ఓటు వేసిన కారణంగా ఆయనను ఎండీఎంకే నుంచి బహిష్కరించారు.

తమిళనాడు ముఖ్యమంత్రి కరుణానిధి వద్ద సేవలందించిన అనంతరం, కలైగ్నార్ మరియు ఇతర డీఎంకే నాయకులతో విభేదించి, వైకో, జింజీ రామచంద్రన్, ఎన్. కన్నప్పన్ మరియు నంజిల్ సంపత్లతో కలిసి ఎండీఎంకేను స్థాపించారు.

## మరణం
గణేశన్ 4 జనవరి 2026న తమిళనాడులోని తంజావూరులో 91 ఏళ్ల వయసులో మరణించారు.

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు
* భారత పార్లమెంట్ వెబ్‌సైట్ – 14వ లోక్ సభ సభ్యుల వివరాలు
సింగంపల్లి అశోక్ కుమార్

**సింగంపల్లి అశోక్ కుమార్** కవి, ప్రచురణ కర్త. 'శ్రీశ్రీ సాహిత్యనిధి' వ్యవస్థాపకుడు.

## జననం
సింగంపల్లి అశోక్ కుమార్ 1950, తూర్పు గోదావరి జిల్లా ఒక మధ్య తరగతి కుటుంబంలో జన్మించాడు. తల్లి సింహాచలమమ్మ, తండ్రి బంగారయ్య.

## కవిగా
సామ్యవాద సిద్ధాంతాన్ని ఒంటబట్టించుకొని, హేతువాదధోరణిలో, అభ్యుదయ భావాలతో రచనలు చేస్తున్న ఈయన 25 కవితా సంపుటాలు వెలువరించారు.
* శ్రీబాలాజీమహత్యం 
* బాలయోగీశ్వర సందర్శనం 
* తల్లీ ఎవరు నువ్వు? 
* మతప్రస్థానం 
* గ్లోబలి 
* తంత్రం 
* పోరు 
* ఎరుపు, 
* అక్షరాలు, 
* ఆధ్యాత్మిక రహస్యాలు, 
* వ్యూహం, 
* జ్ఞానగుళికలు, 
* పొద్దు పూసింది, 
* శతగ్ని,  
* దేవుడు, 
* ఔరా! కరోనా!!

## శ్రీశ్రీ సాహిత్యనిధి
శ్రీశ్రీ సాహిత్యం, శ్రీశ్రీ పై సాహిత్యం పోగుచేసి భావితరాలకు అందించాలన్న లక్ష్యంతో 'శ్రీశ్రీ సాహిత్యనిధి' ని ప్రారంభించారు. ఇప్పటి వరకు 190 పుస్తకాలు ప్రచురించారు.

## మూలాలు

* https://www.thehindu.com/news/cities/Vijayawada/sri-sris-works-a-big-hit-at-vijayawada-book-festival/article5557475.ece
* https://www.exoticindiaart.com/publisher/sri-sri-sahitya-nidhi-vijayawada/?srsltid=AfmBOoohkmsIdCqDX1pf_jwXXLggVk2qdo3p5fpyYsgQ6wt5ewZ95YIT

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:1950 జననాలు
వర్గం:భారతీయ కవులు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా వ్యక్తులు
బిక్రమ్‌జిత్ దేబ్‌నాథ్

**బిక్రమ్‌జిత్ దేబ్‌నాథ్** (జననం 26 డిసెంబర్ 1998) భారతీయ క్రికెటర్. అతను సెప్టెంబర్ 19, 2018న 2018–19 విజయ్ హజారే ట్రోఫీలో త్రిపుర తరపున లిస్ట్ A అరంగేట్రం చేశాడు. ప్రధానంగా కుడిచేతి వాటం బ్యాటింగ్, కుడిచేతి మీడియం-ఫాస్ట్ బౌలింగ్, త్రిపుర తరపున ఆల్ రౌండర్ ఆటగాడు.

## కెరీర్
దేబ్‌నాథ్ 2018 సెప్టెంబర్ 19న 2018–19 విజయ్ హజారే ట్రోఫీలో త్రిపుర తరపున లిస్ట్ A అరంగేట్రం చేశాడు, 2023–24లో T20, ఇటీవల 2023–24 రంజీ ట్రోఫీ సీజన్‌లో ఫస్ట్-క్లాస్ క్రికెట్‌లో, 2024 జనవరి 5 నుండి 8 వరకు గోవాతో ఆడాడు.

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు

* 
వర్గం:త్రిపుర క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:భారతీయ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1998 జననాలు
కమలాపతి త్రిపాఠి

**కమలాపతి త్రిపాఠి** (3 సెప్టెంబర్ 1905 – 8 అక్టోబర్ 1990) భారతీయ రాజకీయ నాయకుడు, రచయిత, జర్నలిస్టు మరియు స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు. ఆయన భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ పార్టీకి చెందిన సీనియర్ నాయకుడు. ఉత్తరప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రిగా మరియు రెండు సార్లు భారత రైల్వే మంత్రిగా పనిచేశారు. 1983–1986 మధ్య భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ వర్కింగ్ అధ్యక్షుడిగా వ్యవహరించారు.

## కుటుంబం
కమలాపతి త్రిపాఠి 3 సెప్టెంబర్ 1905న బెనారస్లో జన్మించారు.  
ఆయన సార్యుపరీన్ బ్రాహ్మణ కుటుంబానికి చెందినవారు.  
తండ్రి పేరు పండిత్ నారాయణ పతి త్రిపాఠి.  
ఆయనకు ముగ్గురు కుమారులు, ఇద్దరు కుమార్తెలు ఉన్నారు.

## ప్రారంభ జీవితం
త్రిపాఠి తన వృత్తిని జర్నలిస్టుగా ప్రారంభించి *[[ఆజ్ (పత్రిక)|ఆజ్]]* మరియు *సంసార్* పత్రికల్లో పనిచేశారు.

## రాజకీయ జీవితం

### భారత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమం
1921లో అసహకార ఉద్యమంలో పాల్గొన్నారు.  
పౌర అవిధేయత ఉద్యమంలో పాల్గొని జైలుశిక్ష అనుభవించారు.  
1942లో క్విట్ ఇండియా ఉద్యమంలో పాల్గొనడానికి వెళ్తుండగా అరెస్టయ్యారు.  
ఆయన రాజ్యాంగ సభ సభ్యుడిగా ఎన్నికై భారత రాజ్యాంగ రూపకల్పనలో భాగస్వామి అయ్యారు.

### ఉత్తరప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి
1971 ఏప్రిల్ 4 నుండి 1973 జూన్ 12 వరకు ఉత్తరప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రిగా పనిచేశారు.  
1973 ప్రావిన్షియల్ ఆర్మ్డ్ కాన్స్టబులరీ తిరుగుబాటు అనంతరం రాజీనామా చేశారు.

### భారత రైల్వే మంత్రి
1975–1977 మరియు 1980లో భారత రైల్వే మంత్రిగా పనిచేశారు.  
ఆయన హయాంలో ప్రారంభమైన రైళ్లు:
* సబర్మతి ఎక్స్‌ప్రెస్
* గంగా కావేరి ఎక్స్‌ప్రెస్
* తమిళనాడు ఎక్స్‌ప్రెస్
* కాశీ విశ్వనాథ్ ఎక్స్‌ప్రెస్

### భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ వర్కింగ్ అధ్యక్షుడు
ఇందిరా గాంధీ నియామకంతో కాంగ్రెస్ వర్కింగ్ అధ్యక్షుడిగా వ్యవహరించారు.  
1986లో పదవికి రాజీనామా చేశారు.

## రచనలు
* *బండి కి చేతన* (1946)
* *బాపూ ఔర్ భారత్* (1945)
* *బాపూ ఔర్ మానవతా* (1945)
* *Gandhi and Humanity*
* *Freedom Movement and Afterwards*

## మరణం
8 అక్టోబర్ 1990న వారణాసిలో మరణించారు.

## సూచనలు

వర్గం:భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రులు
వర్గం:1905 జననాలు
వర్గం:1990 మరణాలు
అపర్ణ నంచెర్ల

**అపర్ణ నంచెర్ల**, ఒక అమెరికన్ స్టాండ్-అప్ హాస్యనటి. ఆమె *బోజాక్ హార్స్మన్*, కార్పొరేట్ వంటి టెలివిజన్ సిరీస్లలో పునరావృత పాత్రలు పోషించింది. లేట్ నైట్ విత్ సేథ్ మేయర్స్, టోటల్లీ బయాస్డ్ విత్ డబ్ల్యూ. కామౌ బెల్ వంటి కార్యక్రమాలను రూపొందించింది. అపర్ణ నంచెర్ల తన తొలి హాస్య ఆల్బం జస్ట్ పుటింగ్ ఇట్ అవుట్ దేర్ ను టిగ్ నోటారో బెంట్జెన్ బాల్ రికార్డ్స్ ద్వారా 2016 జూలై 8న విడుదల చేసింది.

## ప్రారంభ జీవితం
అపర్ణ నాంచెర్ల యునైటెడ్ స్టేట్స్ లోని వాషింగ్టన్, డి. సి. లో ఒక భారతీయ తెలుగు హిందూ కుటుంబంలో జన్మించింది, ఆమె తల్లిదండ్రులు 1970లలో భారతదేశంలోని హైదరాబాదు నుండి అమెరికా వలస వెళ్ళారు. ఆమెకు భావన అనే అన్నయ్య ఉన్నాడు. 

ఆమె వర్జీనియాలోని ఫెయిర్ఫాక్స్ కౌంటీలోని థామస్ జెఫెర్సన్ హై స్కూల్ ఫర్ సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీలో చదివింది. ఆమె అమ్హెర్స్ట్, మసాచుసెట్స్ అమ్హెర్స్ట్లో చదివి మనస్తత్వశాస్త్రం అభ్యసించింది. ఆమె 2005 లో పట్టభద్రురాలైంది.
## కెరీర్
కళాశాల చదువు తరువాత ఆమె వాషింగ్టన్, డి. సి. కి తిరిగి వచ్చింది, అక్కడ ఆమె తన స్టాండ్ అప్ కెరీర్ ని ప్రారంభించింది. ఆమె 2015లో లేట్ నైట్ విత్ సేథ్ మేయర్స్ కోసం రచయితగా పనిచేసింది.

అపర్ణ నంచెర్ల క్రెడిట్లలో యువర్ మెయిన్ థింగ్ విత్ జాన్ ఎర్లీ సహా అనేక వెబ్ సిరీస్లు ఉన్నాయి. హాస్యనటుడు జో ఫైర్స్టోన్ తో వ్యంగ్య సలహా సిరీస్ అయిన వుమన్హుడ్ లో ఆమె నటించింది.

2019లో ఆమె ఫన్నీ ఆర్ డై సహకారంతో సోల్పాంకేక్ రూపొందించిన 30 నిమిషాల యూట్యూబ్ డాక్యుమెంటరీ లాఫింగ్ మాటర్స్ లో కనిపించింది, ఇందులో వివిధ రకాల హాస్యనటులు మానసిక ఆరోగ్యం గురించి చర్చించారు.

## ఫిల్మోగ్రఫీ

### సినిమా

## మూలాలు

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
బ్లాక్-క్యాప్డ్ చికాడీ

**బ్లాక్-క్యాప్డ్ చికాడీ** (***Poecile atricapillus***) ఉత్తర అమెరికాలో కనిపించే చిన్న పరిమాణంలోని, వలస వెళ్లని పాసరైన్ పక్షి. ఇది Paridae కుటుంబానికి చెందుతుంది. ఆకురాలే మరియు మిశ్రమ అరణ్యాలలో సాధారణంగా నివసిస్తుంది.

ఈ పక్షికి తలపై నల్లటి “క్యాప్”, గొంతు వద్ద నల్లటి “బిబ్”, తెల్లని చెంపలు ప్రత్యేక లక్షణాలు. దీని శబ్దాలలో ప్రసిద్ధమైనవి *fee-bee* పాట మరియు *chick-a-dee-dee-dee* పిలుపు.

---

## వ్యాప్తి మరియు నివాసం
బ్లాక్-క్యాప్డ్ చికాడీ ఉత్తర అమెరికా అంతటా విస్తృతంగా వ్యాపించింది. ఉత్తర అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల ఉత్తర భాగాలు, దక్షిణ కెనడా, అలాస్కా మరియు యూకాన్ వరకు ఇది కనిపిస్తుంది.

---

## ఆహారం మరియు ప్రవర్తన
ఇది ప్రధానంగా కీటకాలు, విత్తనాలు తింటుంది. శీతాకాలంలో ఉపయోగించుకునేందుకు ఆహారాన్ని దాచుకునే (క్యాషింగ్) స్వభావం కలిగి ఉంటుంది.  
ఈ దశలో దీని హిప్పోక్యాంపస్ భాగం పరిమాణం పెరుగుతుందని శాస్త్రవేత్తలు గుర్తించారు, ఇది దాచిన ఆహారాన్ని గుర్తుంచుకోవడంలో సహాయపడుతుంది.

ఈ పక్షి సామాజిక స్వభావం కలది; గుంపులుగా జీవిస్తుంది మరియు గుంపులో స్పష్టమైన ఆధిపత్య క్రమం ఉంటుంది. తీవ్రమైన చలికాలంలో శక్తిని ఆదా చేసేందుకు శరీర ఉష్ణోగ్రతను తగ్గించుకునే సామర్థ్యం కలిగి ఉంటుంది.

---

## గూడు మరియు ప్రজনనం
బ్లాక్-క్యాప్డ్ చికాడీలు చెట్లలోని గుహల్లో గూళ్లు నిర్మిస్తాయి.  
గూడు కాలం సాధారణంగా ఏప్రిల్ చివర నుంచి జూన్ చివరి వరకు ఉంటుంది.  
ఒక్కసారి 6–8 గుడ్లు పెడతాయి; అవి 11–14 రోజుల్లో పొదుగుతాయి. పిల్లలు 12–16 రోజుల్లో గూడును విడిచిపెడతాయి.

---

## సంరక్షణ స్థితి
ఈ జాతి జనాభా పెరుగుతున్నట్లుగా భావించబడుతోంది.  
అంతర్జాతీయ ప్రకృతి సంరక్షణ సంఘం (IUCN) ప్రకారం ఇది అల్ప ప్రమాదం (LC) కేటగిరీలో ఉంది.

ఇది అమెరికాలోని మసాచుసెట్స్ మరియు మెయిన్ రాష్ట్రాల అధికారిక రాష్ట్ర పక్షి. కెనడాలోని న్యూ బ్రన్స్విక్ ప్రావిన్స్‌కు ప్రావిన్షియల్ పక్షి.

---

## వర్గీకరణ (Taxonomy)
1760లో ఫ్రెంచ్ జంతుశాస్త్రవేత్త మథ్యురిన్ జాక్ బ్రిస్సన్ ఈ పక్షిని మొదటగా వర్ణించాడు.  
1766లో కార్ల్ లిన్నేయస్ దీనికి *Parus atricapillus* అనే ద్వినామ శాస్త్రీయ నామాన్ని ఇచ్చాడు.

తరువాత కాలంలో జన్యు మరియు ఆకృతి అధ్యయనాల ఆధారంగా దీనిని *Parus* నుండి *Poecile* వర్గానికి మార్చారు.

---

## వివరణ
ఈ పక్షికి నల్లటి తల, తెల్లని చెంపలు, బూడిద రంగు రెక్కలు మరియు తోక ఉంటాయి. మగ, ఆడ పక్షులు దాదాపు ఒకేలా కనిపిస్తాయి. బరువు సాధారణంగా 10–14 గ్రాముల మధ్య ఉంటుంది.

---

## సూచనలు
వరాహగిరి వెంకట భగీరథి

వరాహగిరి వెంకట భగీరథి (Varahagiri Venkata Bhagirathi) ఇరవయ్యవ శతాబ్దపు తొలి అర్థభాగంలో ప్రసిద్ధి చెందిన భారతీయ చిత్రకారుడు. నీటిరంగుల చిత్రకళలో , ప్రకృతి దృశ్యాలను చిత్రించడంలో  గుర్తింపు పొందారు. తెలుగు నేలకు చెందిన ఈ  చిత్రకారుడి ప్రతిభను విమర్శకులు అంతర్జాతీయ చిత్రకారులైన కాట్‌మన్, టర్నర్ మరియు నికొలాయి రోరిక్ వంటి వారితో పోలుస్తారు.

## బాల్యం మరియు విద్యాభ్యాసం
భగీరధి  1901 జూలై 21న అనకాపల్లి సమీపంలోని మామిడిపల్లి అనే చిన్న గ్రామంలో జన్మించారు. గ్రామీణ వాతావరణంలో పెరిగిన ఆయన బాల్యం ప్రకృతితో మమేకమై గడిచింది. విద్యాభ్యాసం కోసం రాజమండ్రిలోని తన మేనమామల వద్ద నివసించారు. భార్య రత్నమాణిక్యం ఇంకా ఐదుగురు సంతానం. భగీరధి  1949, నవంబర్ 19న తన 49వ ఏట మరణించారు.

చిన్నప్పటి నుంచే పాఠశాల విద్యపై ఆసక్తి తక్కువగా ఉండేది. పుస్తకాల కంటే ప్రకృతిని గమనించడం, దాని అందాలను ఆస్వాదించడం, వాటిని చిత్రరూపంలో ప్రతిబింబించడం ఆయనకు ఎక్కువ మక్కువ. ఈ ఆసక్తి ఆయనను చిత్రకళ వైపు మళ్లించింది. అనంతరం ముంబయిలోని ప్రసిద్ధ **[[జె.జె. స్కూల్ ఆఫ్ ఆర్ట్]]** లో చిత్రకళను అభ్యసించడం ఆయన కళా ప్రస్థానానికి బలమైన పునాది వేసింది.ఈయన చిత్రకళా ఉపాధ్యాయునిగా మరియు వ్యాయామ ఉపాధ్యాయునిగా కూడా పనిచేశారు.

## కళా ప్రస్థానం
భగీరధి గారి చిత్రకళా నైపుణ్యాన్ని విమర్శకులు అంతర్జాతీయ ఖ్యాతి గడించిన కాట్‌మన్, టర్నర్ మరియు నికొలాయి రోరిక్ వంటి మహనీయుల శైలితో పోలుస్తారు. మరీ ముఖ్యంగా, కాంతి మరియు నీడల సమ్మేళనంతో ప్రకృతిలోని గాంభీర్యాన్ని, మంచును ప్రతిబింబించే నీటిరంగుల చిత్రణలో ఈయన ప్రత్యేక ముద్ర వేశారు.ఆంధ్రదేశపు ఆధునిక చిత్రకళా పితామహుడు దామెర్ల రామారావు గారి ప్రోత్సాహంతో భగీరధి చిత్రకళలో రాణించారు. రామారావు స్థాపించిన 'ఆంధ్ర సొసైటీ ఆఫ్ ఇండియన్ ఆర్ట్స్' ద్వారా ఈయన శిక్షణ పొందారు,ఈయన సమకాలీనులు భారతీయు ఇతిహాసాలు, పురాణాలలోని కథాంశాలను చిత్రించగా, భగీరధి మాత్రం అధికంగా ప్రకృతి దృశ్యాలను, నిశ్చల జీవన చిత్రాలను చిత్రించారు.

### ప్రసిద్ధ చిత్రాలు

* **ఏలేశ్వరం వద్ద తిమ్మరాజు చెరువు:** ఏలేశ్వరం ప్రాంతంలోని జలాశయాన్ని, ప్రకృతి సౌందర్యాన్ని ప్రతిబింబించే జలవర్ణ చిత్రం.
* **బెజవాడ ఆధ్యాత్మిక శక్తి కేంద్రం:** విజయవాడ నగరంలోని ఆధ్యాత్మిక వాతావరణాన్ని ప్రతిబింబించేలా గీసిన చిత్రం.

### సాహిత్య సేవ
భగీరధి భగవద్గీతలోని 18 అధ్యాయాలను తెలుగులోకి అనువదించారు. దీనిని ఈయన శిష్యులు 'భగీరథ గీత' గా ప్రచురించారు, కృష్ణ శతకము, జగదాంబా శతకము, రామచంద్ర శతకము మరియు 'నా ఏజెన్సీ ప్రయాణము' (విశాఖపట్నం ఏజెన్సీ ప్రాంత పర్యటన వివరాలు) వంటి గ్రంథాలను రచించారు.

## చారిత్రక అంశాలు
మహాత్మా గాంధీ రాజమండ్రి పర్యటనలో ఉన్నప్పుడు, భగీరధి గారి చిత్ర ప్రదర్శనను స్వయంగా ప్రారంభించారు. ఆ సందర్భంలో భగీరధి గీసిన మంచు పర్వతాల చిత్రాన్ని చూసి, అది ఎంతో సహజంగా ఉందన్న ఉద్దేశంతో "ఆ మంచును చూస్తుంటే నాకు నిజంగానే చలి పుడుతోంది" అని గాంధీజీ ప్రశంసించారు. ఒక చిత్రకారుడి ప్రతిభకు ఇది గొప్ప నిదర్శనంగా నిలిచింది.

## '''పురస్కారాలు'''
1933-34లో జరిగిన 'ఆల్ ఇండియా స్వదేశీ ప్రదర్శన' లో ఈయన గీసిన 'ఒంటరి గుడిసె' చిత్రానికి ప్రకృతి దృశ్యాల విభాగంలో ప్రథమ బహుమతి లభించింది.సాలార్‌జంగ్ మ్యూజియం ఏర్పాటు చేసిన తొలి రోజుల్లో, భారతీయ చిత్రకళా విభాగం ప్రవేశ ద్వారానికి ఇరువైపులా ఈయన చిత్రాలను ఉంచడం భగీరధి విశిష్టతకు నిదర్శనం.

## మూలాలు

వర్గం:చిత్రకారులు
పెద్ది రమాదేవి

**డాక్టర్ పెద్ది రమాదేవి**  ఆయుర్వేద వైద్యురాలు,  రచయిత్రి మరియు ఆరోగ్య విశ్లేషకురాలు. గత 38 ఏళ్లుగా ఆమె ఆయుర్వేద వైద్య రంగంలో ముఖ్యంగా ఆహార నియమాలు, జీవనశైలి మార్పుల ద్వారా సంపూర్ణ ఆరోగ్యాన్ని ఎలా పొందవచ్చో సామాన్య ప్రజలకు శాస్త్రీయంగా వివరించిన తొలితరం మహిళా ఆయుర్వేద వైద్యులలో ఆమె ఒకరు. 

### బాల్యం మరియు విద్యాభ్యాసం
డాక్టర్ రమాదేవి ఉమ్మడి వరంగల్ జిల్లాలో జన్మించారు. ప్రాథమిక విద్య కాజీపేటలోని ఫాతిమా గర్ల్స్ హైస్కూల్‌లో సాగింది. అనంతరం హనుమకొండలోని ప్రభుత్వ పింగళి మహిళా కళాశాలలో ఇంటర్మీడియట్ పూర్తి చేశారు. వరంగల్‌లోని అనంత లక్ష్మి ప్రభుత్వ ఆయుర్వేద వైద్య కళాశాల (కాకతీయ విశ్వవిద్యాలయం) నుండి 1982-1987 మధ్య కాలంలో BAMS (బ్యాచిలర్ ఆఫ్ ఆయుర్వేదిక్ మెడిసిన్ అండ్ సర్జరీ) పట్టా పొందారు. అదనంగా వెల్లూరులోని IICT నుండి హాస్పిటల్ మేనేజ్‌మెంట్‌లో డిప్లొమా చేశారు.

### వ్యక్తిగత జీవితం
కుటుంబానికి ఆయుర్వేదంలో పూర్వీకుల నుండి అనుభవం ఉంది (తాత కూడా ఆయుర్వేద వైద్యులు). భర్త రాజేంద్ర కృష్ణ ప్రసాద్  టెక్నికల్ కన్సల్టెంట్‌గా పనిచేస్తున్నారు. ఒక కుమారుడు శ్రీహర్ష పెద్ది, ఫార్మా రంగంలో సీనియర్ మేనేజర్‌గా బాధ్యతలు నిర్వహిస్తున్నారు.

### వృత్తిపరమైన ప్రస్థానం
ఆయుర్వేదం అంటే కేవలం 'నాటు మందు' లేదా 'కటిక పథ్యం' అనే అపోహలు ఉన్న రోజుల్లో, ఆయుర్వేదాన్ని ఆధునిక శాస్త్రీయ దృక్పథంతో ప్రజల్లోకి తీసుకెళ్లారు.

**క్లినిక్:** 1997లో హైదరాబాద్‌లోని సంజీవరెడ్డి నగర్‌లో 'సురక్ష ఆయుర్వేదిక్ హెల్త్ సెంటర్' స్థాపించి, అనేక దీర్ఘకాలిక వ్యాధులకు చికిత్స అందిస్తున్నారు.

**వైద్య విధానం:** రోగులకు వ్యాధి స్వభావాన్ని ఆధునిక వైద్య పరిభాషలో వివరిస్తూనే, ఆయుర్వేద ఔషధాల ద్వారా చికిత్స చేయడం ప్రత్యేకత. అనేక వ్యాధులకు అవసరమైన ఔషధాలను స్వయంగా రూపొందిస్తారు.

### మీడియా మరియు సామాజిక అవగాహన
ప్రజల్లో ఆరోగ్య చైతన్యం కల్పించేందుకు వివిధ మాధ్యమాల ద్వారా కృషి చేశారు:

**పత్రికలు:** 1998 నుండి 'ఈనాడు' పత్రికలో 'ఆహారం–ఆరోగ్యం' శీర్షికన వందలాది వ్యాసాలు రాశారు. వీటితో పాటు డెక్కన్ క్రానికల్, వార్త, ఆంధ్రజ్యోతి, నమస్తే తెలంగాణ వంటి ప్రముఖ పత్రికల్లో ఆయుర్వేద ప్రాశస్త్యంపై వ్యాసాలు ప్రచురితమయ్యాయి.

**టెలివిజన్:** ఈటీవీ (సుఖీభవ), టీవీ9, జెమిని టీవీ, దూరదర్శన్, ఎన్టీవీ వంటి అనేక ఛానళ్లలో ఆరోగ్య చర్చా కార్యక్రమాల్లో పాల్గొని, ఆహార నియమాలు మరియు ఆయుర్వేద జీవనశైలిపై అవగాహన కల్పించారు.

### రచనలు
"ఆయుర్వేద ఆహార ఔషధ నిధి" అనే పుస్తకం ఎంతో ప్రాచుర్యం పొందింది. ఇందులో మనం నిత్యం తీసుకునే ఆహార పదార్థాల పోషక విలువలు మరియు ఆయుర్వేద సిద్ధాంతాలను ఆధునిక శాస్త్రంతో సమన్వయం చేస్తూ వివరించారు.

### పురస్కారాలు
వైద్య రంగంలో చేసిన సేవలకు గాను పలు అవార్డులు వరించాయి:

* టీవీ7 హెల్త్ ఛానెల్ వారి బెస్ట్ డాక్టర్ అవార్డు
* ఆరోగ్యనిధి అవార్డు

## మూలాలు

వర్గం:ఆయుర్వేద వైద్యులు
కరువాకి

**కరువాకి**, మూడవ మౌర్య చక్రవర్తి అశోకుడు నాల్గవ భార్య, రెండవ రాణి. ఆమె అశోకుని నాల్గవ కుమారుడు యువరాజు తివాలాకు తల్లి. అలహాబాద్ స్థంభం గా పిలువబడే రాణి శాసనం కరువాకి దాతృత్వ పనులను సూచిస్తుంది.

## జీవిత చరిత్ర
కరువాకి రాణి శాసనంలో ప్రస్తావించబడింది, ఇందులో ఆమె మతపరమైన, స్వచ్ఛంద విరాళాలు నమోదు చేయబడ్డాయి. ఇది ఆమె స్వీయ-స్వాధీన, బలమైన-సంకల్పం గల భార్యగా నివేదించింది, ఆమె ప్రత్యేకంగా తనదిగా నమోదు చేయబడిన దాతృత్వ చర్యను వివరిస్తుంది.

ఈ శాసనం ఆమెను వారి కుమారుడు యువరాజు తివాలా తల్లిగా గుర్తించింది. అశోకుడికి ఏకైక కుమారుడు తివారా అని పేర్కొన్నది.

అశోకుడికి చాలా మంది రాణులు ఉన్నప్పటికీ, అతని శాసనాల ప్రకారం ఆయనకు ఏకైక రాణి కరువాకి.
## ప్రజాదరణ పొందిన సంస్కృతిలో

* 2001లో వచ్చిన బాలీవుడ్ చిత్రం అశోకాలో కరీనా కపూర్ కరువాకి పాత్రను పోషించింది.
* కలర్స్ టీవీ 2015 చారిత్రక నాటకం, *చక్రవర్తిన్ అశోక సామ్రాట్* లో సౌమ్య సేథ్ కరువాకి పాత్రను పోషించగా, రీమ్ షేక్ యువ కరువాకి పాత్రని పోషించింది.
* శ్రేయాస్ భావే రచించిన ది *అశోక త్రయం*, ది ప్రిన్స్ ఆఫ్ పాటలీపుత్రలో ఆమె ప్రధాన పాత్ర పోషించింది.
* గొప్ప యోధురాలైన కళింగ యువరాణిని గౌరవించటానికి కళింగ సాహిత్య ఉత్సవం ద్వారా కళింగ కరువాకి అవార్డు స్థాపించబడింది 
* కలర్స్ టీవీ ఏక్తా కపూర్ చారిత్రక డ్రామా సిరీస్ *ప్రచండ్ అశోక్* లో మల్లికా సింగ్ కరువాకి పాత్రను పోషించింది.

## మూలాలు

వర్గం:ఒడిశా చరిత్ర
వర్గం:ఒడిశా మహిళలు
వర్గం:మౌర్య సామ్రాజ్యం
కుశాల్ భుర్టెల్

**కుశాల్ భుర్టెల్** (జననం 1997 జనవరి 22) నేపాల్ క్రికెట్ ఆటగాడు. అతను 2021 ఏప్రిల్ 17న నెదర్లాండ్స్‌పై తన T20I లోను, 2021 సెప్టెంబరు 7న పాపువా న్యూ గినియాపై తన వన్‌డేల్లోనూ రంగప్రవేశం చేసాడు.

2019 నవంబరులో బంగ్లాదేశ్‌లో జరిగిన 2019 ACC ఎమర్జింగ్ టీమ్స్ ఆసియా కప్ కోసం నేపాల్ జట్టులో అతను ఎంపికయ్యాడు. 2019 నవంబరు 14న భారతదేశంతో జరిగిన ఎమర్జింగ్ టీమ్స్ కప్‌లో తన తొలి లిస్ట్ A మ్యాచ్ అడాడు. దానికి ముందు, 2016 అండర్-19 క్రికెట్ ప్రపంచ కప్ కోసం నేపాల్ జట్టులో చోటు సాధించాడు. 2019 దక్షిణాసియా క్రీడల్లో పురుషుల క్రికెట్ టోర్నమెంట్ కోసం నేపాల్ జట్టులో కూడా అతను సభ్యుడిగా ఉన్నాడు. మూడవ స్థానం కోసం జరిగిన ప్లేఆఫ్ మ్యాచ్‌లో నేపాల్ జట్టు ఐదు వికెట్ల తేడాతో మాల్దీవులను ఓడించి కాంస్య పతకాన్ని గెలుచుకుంది.

కుశాల్ 2020–21 నేపాల్ ట్రై-నేషన్ సిరీస్ కోసం నేపాల్ ట్వంటీ20 ఇంటర్నేషనల్ (T20I) జట్టులో ఉన్నాడు.  మాజీ కెప్టెన్ పరాస్ ఖడ్కా గాయం పాలవడంతో, కుశాల్ ఆ మ్యాచ్‌లో ఓపెనర్‌గా అవకాశం పొందాడు. అప్పటి నుండి అతను నేపాల్ తరపున ప్రముఖ ఆటగాడిగా ఉన్నాడు. 2021 ఏప్రిల్ 17న నెదర్లాండ్స్‌తో జరిగిన మ్యాచ్‌లో నేపాల్ తరపున తొలి T20I ఆడాడు. ఆ మ్యాచ్‌లో నేపాల్ నెదర్లాండ్స్‌ను తొమ్మిది వికెట్ల తేడాతో ఓడించింది. భుర్టెల్ 62 పరుగులు చేసి అత్యధిక స్కోరు సాధించాడు. అతను ఆడిన ఐదు మ్యాచ్‌లలో 69.50 సగటుతో 278 పరుగులు చేసి, మ్యాన్ ఆఫ్ ది సిరీస్‌గా ఎంపికయ్యాడు. 2021 మేలో, ట్రై-సిరీస్‌లో అతని ప్రదర్శన తర్వాత, భుర్టెల్ ICC పురుషుల ప్లేయర్ ఆఫ్ ది మంత్ అవార్డుకు నామినేట్ అయ్యాడు. 

2021 ఆగస్టులో భుర్టెల్, ఒమన్‌లో పాపువా న్యూ గినియాతో జరిగిన సిరీస్ కోసం నేపాల్ వన్డే ఇంటర్నేషనల్ జట్టుకు ఎంపికయ్యాడు. ఒమన్ లోనే జరిగిన 2019–2023 ICC క్రికెట్ వరల్డ్ కప్ లీగ్ 2 టోర్నమెంటు ఆరో రౌండు కోసం కూడా ఎంపికయ్యాడు. 2021 సెప్టెంబరు 7న నేపాల్ తరపున పాపువా న్యూ గినియాతో జరిగిన మ్యాచ్‌లో తన మొట్టమొదటి వన్డే ఆడాడు. 

2022 ఫిబ్రవరిలో, ఒమన్‌లో జరిగే 2022 ICC పురుషుల T20 ప్రపంచ కప్ గ్లోబల్ క్వాలిఫైయర్ A టోర్నమెంట్ కోసం అతన్ని నేపాల్ T20I జట్టులోకి తీసుకున్నారు. ఫిలిప్పీన్స్‌తో జరిగిన నేపాల్ రెండవ మ్యాచ్‌లో, భుర్టెల్ T20I లలో తన మొదటి సెంచరీని సాధించాడు. 

## మూలాలు

వర్గం:నేపాల్ టీ20 క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1997 జననాలు
తివాలా

**తివాలా** (జననం క్రీ. పూ. 3వ శతాబ్దం), మౌర్య సామ్రాజ్యం చక్రవర్తి అశోకుడు రెండవ రాణి కరువాకి దంపతుల నాల్గవ కుమారుడు. అశోకుడి ఏకైక కుమారుడు అయిన ఆయన రాణి శాసనంలో తన తల్లితో పాటు తన శాసనాలలో పేరు ప్రస్తావించబడింది.

అశోకుడి ఏకైక కుమారుడు తివాలా, అతని ఉనికి చారిత్రక ఆధారాల ద్వారా ధృవీకరించబడింది. అతను తన తండ్రికి వారసుడు, ఇష్టమైన సంతానంగా కూడా పరిగణించబడ్డాడు.

## మూలాలు
వర్గం:మౌర్య సామ్రాజ్యం
నినాద్ కదమ్

**నినాద్ కదమ్** (జననం 16 నవంబర్ 1992) భారతీయ క్రికెటర్. అతను అక్టోబర్ 3, 2018న 2018–19 విజయ్ హజారే ట్రోఫీలో త్రిపుర తరపున లిస్ట్ A అరంగేట్రం చేశాడు. అతను నవంబర్ 1, 2018న 2018–19 రంజీ ట్రోఫీలో త్రిపుర తరపున ఫస్ట్-క్లాస్ అరంగేట్రం చేశాడు. అతను ఫిబ్రవరి 21, 2019న 2018–19 సయ్యద్ ముష్తాక్ అలీ ట్రోఫీలో త్రిపుర తరపున ట్వంటీ20 అరంగేట్రం చేశాడు.

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు

* 

వర్గం:ముంబై క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:త్రిపుర క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:భారతీయ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1992 జననాలు
అరణ్య దేవి ఆలయం, ఆరా

**అరణ్యదేవి ఆలయం**, భారతదేశంలోని బీహార్ రాష్ట్రంలోని ఆరాలో ఉన్న ఒక హిందూ దేవాలయం. భోజ్‌పూర్ జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయమైన ఆరాకు ఈ ఆలయ దేవత పేరు పెట్టారు. వనదేవత ఆలయంలోని అమ్మవారు ఆరా నగర గ్రామదేవతగా స్థానికులు పరిగణిస్తారు. ఇక్కడ ఆదిశక్తి శిల్పం ఉంది. ఆదిశక్తి శిల్పాన్ని పాండవులు ప్రతిష్ఠించారని భావిస్తారు.

దేవీభాగవతము ప్రకారం, సత్యయుగం నుండి కలియుగం వరకు గుర్తించబడిన ఈ సిద్ధ పీఠం 108 శక్తి పీఠాలతో కూడినది. ఈ ఆలయాన్ని 2005లో నిర్మించారు. ఇది మహాభారత కాలానికి సంబంధించినది. ఇది శ్రీరాముడు జనక్‌పూర్‌  సందర్శన సందర్భంతో కూడా ముడిపడి ఉంది.

ఆలయ భవనం శిథిలావస్థలో ఉన్న కారణంగా, 2022 నాటికి పాత భవనాన్ని కూల్చివేసి కొత్త బహుళ అంతస్తుల భవనం నిర్మాణంలో ఉంది.
## పురాణాలు
2005లో స్థాపించబడిన ఈ ఆలయం నగరం ఈశాన్యంలో షీష్ మహల్ చౌక్ వద్ద ఉంది. శ్రీరాముడు, లక్ష్మణుడు, మహర్షి విశ్వామిత్రుడు ధనుష్ యజ్ఞం కోసం బక్సర్ మీదుగా జనక్‌పూర్‌  వెళ్తుండగా, మహర్షి విశ్వామిత్రుడు అరణ్య దేవి మహిమ గురించి శ్రీరాముడు, లక్ష్మణుడికి చెప్పినట్లు చెబుతారు. ఆ తరువాత, వారు ఇక్కడ గంగానదిలో స్నానం చేసి, దేవి ఆదిశక్తిని పూజించి, తరువాత సోన్ భద్ర నదిని దాటారు.

పురాతన కాలంలో ఆ ప్రదేశంలో ఆదిశక్తి విగ్రహం మాత్రమే ఉండేదని కూడా కథ ఉంది. ఈ ఆలయం చుట్టూ అడవి ఉండేది. పాండవులు తమ వనవాస సమయంలో ఆరాలోనే ఉన్నారు. పాండవులు ఆదిశక్తిని పూజించారు. తన కలలో యుధిష్ఠిరుడికి, ఆ అమ్మ అరణ్య దేవి విగ్రహాన్ని స్థాపించాలని సూచించింది. అప్పుడు ధర్మరాజు యుధిష్ఠిర ఇక్కడ అరణ్య దేవి విగ్రహాన్ని స్థాపించాడు. ద్వాపర యుగం మయూర్ధ్వాజ్ రాజు ఈ ప్రదేశాన్ని పరిపాలించేవాడు. ఆయన పాలనలో, పాండు కుమారుడు అర్జునుడితో కలిసి శ్రీకృష్ణుడు ఇక్కడకు వచ్చాడు. శ్రీకృష్ణుడు, రాజు దానధర్మమును పరీక్షిస్తూ, తన సింహం ఆహారం కోసం తన కుమారుడి కుడి అవయవం మాంసం కోసం రాజును అడిగాడు. రాజు, రాణి తమ కొడుకును మాంసం కోసం రంపంతో చీల్చడం ప్రారంభించినప్పుడు, దేవత వచ్చి వారికి దర్శనం ఇచ్చింది.

ఈ ఆలయంలో ఏర్పాటు చేసిన పెద్ద విగ్రహం సరస్వతిదేవి రూపమని, చిన్న విగ్రహం శ్రీమహాలక్ష్మి అమ్మవారి రూపమని చెప్పబడింది.

## మూలాలు

వర్గం:Coordinates on Wikidata
వర్గం:బీహార్ నగరాలు పట్టణాలు
వర్గం:హిందూ మతము
గుల్షన్ ఝా

**గుల్షన్ కుమార్ ఝా** (జననం 2006 ఫిబ్రవరి 17) నేపాల్ జాతీయ జట్టుకు బౌలరుగా ఆడే క్రికెట్ ఆటగాడు. 15 సంవత్సరాల 212 రోజుల వయసులో అమెరికాతో జరిగిన వన్డే మ్యాచ్‌లో ఆడినప్పుడు ఝా, మూడవ అతి పిన్న వయస్కుడైన వన్డే ఆటగాడిగా నిలిచాడు. 18 సంవత్సరాల వయస్సులో, 20 ఏళ్ల వయసు లోపే 5 వికెట్లు తీసి అదే మ్యాచ్‌లో అర్ధ సెంచరీ సాధించిన మొదటి ఆటగాడిగా, వన్డేలో ఈ ఘనత సాధించిన మొదటి నేపాలీ ఆటగాడిగా నిలిచాడు.

## అంతర్జాతీయ కెరీర్
thumb|ఆండ్రూ లియోనార్డ్‌తో ఇంటర్వ్యూలో గుల్షన్ ఝా
నేపాల్ స్థానిక దేశవాళీ టోర్నమెంట్‌లో బౌలింగ్ ప్రదర్శన తర్వాత, ఝా సోషల్ మీడియాలో వైరల్ సంచలనంగా మారాడు.  దేశీయ టోర్నమెంట్‌లో కేవలం రెండు మ్యాచ్‌లు ఆడిన తర్వాత, ఝా ఒమన్‌లో పాపువా న్యూ గినియాతో జరిగిన సిరీస్ కోసం నేపాల్ వన్డే ఇంటర్నేషనల్ (ODI) జట్టులో చోటు దక్కించుకున్నాడు.  ఒమన్‌లో జరిగిన 2019–2023 ICC క్రికెట్ ప్రపంచ కప్ లీగ్ 2 టోర్నమెంట్‌లో ఆరో రౌండ్ కోసం నేపాల్ జట్టులో కూడా అతను చోటు దక్కించుకున్నాడు.  2021 సెప్టెంబరు 17న యునైటెడ్ స్టేట్స్‌తో జరిగిన మ్యాచ్‌లో నేపాల్ తరపున తన తొలి వన్డే ఆడాడు. అతను U19 ఆసియా కప్ కోసం నేపాల్ U19 జట్టులో కూడా చోటు దక్కించుకున్నాడు. 

2022 ఫిబ్రవరిలో, అతను ఒమన్‌లో జరిగిన 2022 ICC పురుషుల T20 ప్రపంచ కప్ గ్లోబల్ క్వాలిఫైయర్ A టోర్నమెంట్ కోసం నేపాల్ ట్వంటీ20 అంతర్జాతీయ (T20I) జట్టుకు ఎంపికయ్యాడు. 2022 ఫిబ్రవరి 19న ఫిలిప్పీన్స్‌తో జరిగిన మ్యాచ్‌లో నేపాల్ తరపున తన తొలి T20I ఆడాడు.

నేపాల్ జాతీయ క్రికెట్ జట్టు, 2023 లో జరిగిన ఆసియా కప్ లో చోటు దక్కించుకుంది. 2023 ఆగస్టు 30న, నేపాల్ జాతీయ క్రికెట్ జట్టు తొలిసారిగా పాకిస్తాన్‌తో ఆసియా కప్ 2023లో ఆడింది. దీనితో ఆసియా కప్ టోర్నమెంట్‌లో నేపాల్ రంగప్రవేశం చేసింది. తర్వాత, 2023 సెప్టెంబరు 4న, శ్రీలంకలోని పల్లెకెలె క్రికెట్ స్టేడియంలో నేపాల్ భారత్‌తో ఆడింది. ఝా 35 బంతుల్లో మూడు బౌండరీలతో సహా 23 పరుగులు చేసి, మహమ్మద్ సిరాజ్ చేతిలో ఔటయ్యాడు. 2023 నవంబరు 5న జరిగిన ICC T20 ప్రపంచ కప్ క్వాలిఫైయర్‌లో టోర్నమెంట్‌లో ఝా ఉత్తమ యువ ఆటగాడిగా ఎంపికయ్యాడు.

2024 మేలో, 2024 ICC పురుషుల T20 ప్రపంచ కప్ టోర్నమెంట్‌లో నేపాల్‌కు ప్రాతినిధ్యం వహించడానికి ఎంపికయ్యాడు.

## ఫ్రాంచైజ్ క్రికెట్

* ఖాట్మండు కింగ్స్ XI : గుల్సన్ ఝా ఎవరెస్ట్ ప్రీమియర్ లీగ్‌లో ఫ్రాంచైజ్ జట్టు అయిన ఖాట్మండు కింగ్స్ XIతో ఆడాడు
* లుంబిని ఆల్ స్టార్స్ : అతను ఎక్కువగా నేపాల్ దేశీయ క్రికెట్‌లోని మరొక ఫ్రాంచైజ్ జట్టు అయిన లుంబిని ఆల్ స్టార్స్‌తో ఆడాడు.
* కర్నాలి యాక్స్ : గుల్సన్ ఝా నేపాల్‌లో ఫ్రాంచైజీ ఆధారిత T20 క్రికెట్ లీగ్ అయిన నేపాల్ ప్రీమియర్ లీగ్ (NPL)లో భాగంగా ఉన్నాడు. అతను NPLలో కర్నాలి యాక్స్ తరపున ఆడాడు. 

## మూలాలు

వర్గం:నేపాల్ టీ20 క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:2006 జననాలు
టైసన్ గోర్డాన్

**టైసన్ జార్జ్ గోర్డాన్** (జననం 31 జనవరి 1982) జమైకాలో జన్మించిన మాజీ కెనడియన్ అంతర్జాతీయ క్రికెటర్. గోర్డాన్ ఎడమచేతి బ్యాట్స్‌మన్,  కుడిచేతి ఫాస్ట్-మీడియం బౌలర్. ఆయన ప్రస్తుతం కెనడా తరపున అంతర్జాతీయ క్రికెట్ ఆడుతున్నాడు, జమైకాలోని సెయింట్ మేరీలో జన్మించాడు.

గోర్డాన్ తన స్వస్థలమైన జమైకా తరపున మే 2005లో పర్యాటక దక్షిణాఫ్రికా జట్టుతో జరిగిన మ్యాచ్‌లో ఒకే ఒక లిస్ట్ ఆ మ్యాచ్ ఆడాడు. తన తొలి లిస్ట్ ఎ మ్యాచ్‌లో అతను 70 పరుగులు చేసి షాన్ పొల్లాక్ చేతిలో ఔటయ్యాడు. ఇది జమైకా ఇన్నింగ్స్‌లో అత్యధిక స్కోరు. ఆ తరువాత కెనడాకు వెళ్లి 2010 కరేబియన్ ట్వంటీ20లో ట్రినిడాడ్ & టొబాగోతో జరిగిన మ్యాచ్‌లో కెనడా తరపున అరంగేట్రం చేశాడు. గోర్డాన్ తరువాతి సీజన్ పోటీలో కెనడా అన్ని మ్యాచ్‌లను ఆడాడు.  టైసన్ కెనడా 2011 ఐసీసీ క్రికెట్ ప్రపంచ కప్ జట్టులో భాగంగా ఎంపికయ్యాడు, టోర్నమెంట్‌కు కొన్ని రోజుల ముందు మాత్రమే అంతర్జాతీయ క్రికెట్ ఆడటానికి అర్హత సాధించాడు.  

గోర్డాన్ తన వన్డే ఇంటర్నేషనల్, లిస్ట్ ఎ అరంగేట్రం కెనడా తరపున శ్రీలంకతో జరిగిన మ్యాచ్‌లో మహింద రాజపక్స ఇంటర్నేషనల్ స్టేడియంలో ఆడాడు. ఈ మ్యాచ్‌లో గోర్డాన్ 10 బంతుల్లో 4 పరుగులు చేసి నువాన్ కులశేఖర చేతిలో ఔటయ్యాడు.  నాలుగు వన్డేల తర్వాత అతని సగటు కేవలం 5.75 మాత్రమే ఉంది.
## మూలాలు

వర్గం:క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:1982 జననాలు
వర్గం:కెనడా టీ20 క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:కెనడా క్రికెట్ క్రీడాకారులు
ప్రీషియస్ మారాంజ్

**ప్రీషియస్ మారాంజ్** (జననం 26 నవంబర్ 1982) జింబాబ్వే క్రికెట్ క్రీడాకారిణి. ఆమె ఎడమచేతి వాటం బ్యాట్స్‌మన్, కుడిచేతి ఫాస్ట్-మీడియం బౌలర్.  ఆమె ఐసిసి ఉమెన్స్ వరల్డ్ ట్వంటీ20 క్వాలిఫైయర్, ఉమెన్స్ క్రికెట్ వరల్డ్ కప్ క్వాలిఫైయర్‌లో జింబాబ్వేకు ప్రాతినిధ్యం వహించింది.  

ప్రీషియస్ మారాంజ్ దక్షిణాఫ్రికాలో జరిగిన 2008 మహిళల క్రికెట్ ప్రపంచ కప్ క్వాలిఫైయర్ కోసం జింబాబ్వే జట్టులో చోటు దక్కించుకుంది. ఆమె 2019 జనవరి 5న నమీబియా మహిళలతో జరిగిన మ్యాచ్‌లో జింబాబ్వే తరపున మహిళల ట్వంటీ20 ఇంటర్నేషనల్ లో అరంగేట్రం చేసింది. ప్రీషియస్ మారాంజ్ ఫిబ్రవరి 2021లో పాకిస్తాన్‌తో జరిగిన స్వదేశీ సిరీస్ కోసం జింబాబ్వే జట్టులో చోటు దక్కించుకుంది.

ప్రీషియస్ మారాంజ్ ఏప్రిల్ 2021లో జింబాబ్వే ఐసీసీ నుండి వన్డే హోదా పొందిన తర్వాత అక్టోబర్ 2021లో ఐర్లాండ్‌తో జరిగిన నాలుగు మ్యాచ్‌ల సిరీస్ కోసం జింబాబ్వే మహిళల వన్డే ఇంటర్నేషనల్ జట్టుకు ఎంపికైంది. ఆమె 2021 అక్టోబర్ 5న ఐర్లాండ్‌తో జరిగిన మ్యాచ్‌లో వన్డేలో అరంగేట్రం చేసింది.

ప్రీషియస్ మారాంజ్ నవంబర్ 2021లో జింబాబ్వేలో జరిగే 2021 మహిళల క్రికెట్ ప్రపంచ కప్ క్వాలిఫైయర్ టోర్నమెంట్ కోసం జింబాబ్వే జట్టులో చోటు దక్కించుకుంది. 
## మూలాలు

వర్గం:1982 జననాలు
వర్గం:క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:జింబాబ్వే క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:జింబాబ్వే మహిళలు
వర్గం:జింబాబ్వే వన్డే క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:జింబాబ్వే టీ20 క్రికెట్ క్రీడాకారులు
ఆంటోనియస్ స్టాల్

**ఆంటోనియస్ జె స్టాల్** (జననం 30 మార్చి 1996)  డచ్ క్రికెటర్. ఆయన 2018 జూలై 29న మేరీల్‌బోన్ క్రికెట్ క్లబ్‌తో జరిగిన 2018 ఎంసీసీ ట్రై-నేషన్ సిరీస్‌లో నెదర్లాండ్స్ తరపున తన ట్వంటీ20 అరంగేట్రం చేశాడు. 

ఆంటోనియస్ స్టాల్ జూలై 2019లో యూరో టీ20 స్లామ్ క్రికెట్ టోర్నమెంట్ ప్రారంభ ఎడిషన్‌లో ఆమ్స్టర్డామ్ నైట్స్ తరపున ఆడటానికి ఎంపికయ్యాడు. ఆయన యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్‌తో జరిగిన ట్వంటీ20 ఇంటర్నేషనల్ (టీ20ఐ) సిరీస్ కోసం డచ్ జట్టులో చోటు దక్కించుకున్నాడు. ఆయన 2019 ఆగస్టు 3న యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్‌తో జరిగిన మ్యాచ్‌లో నెదర్లాండ్స్ తరపున తన టీ20ఐ అరంగేట్రం చేశాడు. 

ఆంటోనియస్ స్టాల్ యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్‌లో జరిగిన 2019 ఐసీసీ టీ20 ప్రపంచ కప్ క్వాలిఫైయర్ టోర్నమెంట్ కోసం డచ్ జట్టులో సభ్యుడిగా ఉన్నాడు. ఆయన ఏప్రిల్ 2020లో జట్టు సీనియర్ జట్టులో ఎంపికైన పదిహేడు మంది డచ్-ఆధారిత క్రికెటర్లలో ఒకడు. ఆయన ఐర్లాండ్ పర్యటనలో ఐర్లాండ్ వోల్వ్స్‌తో జరిగిన నెదర్లాండ్స్ ఏ జట్టు తరపున 2021 మే 11న లిస్ట్ ఏ లో అరంగేట్రం చేశాడు. అదే నెల తరువాత స్కాట్లాండ్‌తో జరిగిన సిరీస్ కోసం డచ్ వన్డే ఇంటర్నేషనల్ (వన్డే) జట్టులో చోటు దక్కించుకున్నాడు. 

ఆంటోనియస్ స్టాల్ మే 2022లో వెస్టిండీస్‌తో జరిగిన సిరీస్ కోసం డచ్ వన్డే జట్టులో చోటు లభించింది.  
## మూలాలు

వర్గం:1996 జననాలు
వర్గం:క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:నెదర్లాండ్స్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:నెదర్లాండ్స్ టీ20 క్రికెట్ క్రీడాకారులు
ఆర్యన్ లక్రా

**ఆర్యన్ లక్రా** (జననం 13 డిసెంబర్ 2001) భారతదేశంలో జన్మించిన క్రికెటర్, ఆయన యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ జాతీయ క్రికెట్ జట్టు తరపున ఆడుతున్నాడు. ఆర్యన్ 2020 అండర్-19 క్రికెట్ ప్రపంచ కప్ కోసం యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ జట్టుకు కెప్టెన్‌గా ఎంపికయ్యాడు. ఆయన టోర్నమెంట్‌లో ఆడిన ఆరు మ్యాచ్‌లలో పన్నెండు వికెట్లు పడగొట్టాడు. 

ఆర్యన్ లక్రా డిసెంబర్ 2020లో ఎమిరేట్స్ క్రికెట్ బోర్డు ఏడాది పొడవునా పార్ట్-టైమ్ కాంట్రాక్ట్ పొందిన పది మంది క్రికెటర్లలో ఒకరు. ఆయన జనవరి 2021లో ఐర్లాండ్‌తో ఆడటానికి యూఏఈ వన్డే ఇంటర్నేషనల్ (వన్డే) జట్టులో చోటు దక్కించుకున్నాడు. ఆర్యన్ లక్రా మార్చి 2022లో 2022 యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ ట్రై-నేషన్ సిరీస్ కోసం యూఏఈ వన్డే జట్టులో చోటు దక్కించుకున్నాడు. ఆయన ఆగస్టు 2022లో స్కాట్లాండ్‌లో జరిగిన 2019–2023 ఐసీసీ క్రికెట్ వరల్డ్ కప్ లీగ్ 2 రౌండ్ 15 కోసం యూఏఈ వన్డే ఇంటర్నేషనల్ (వన్డే) జట్టులో స్థానం పొందాడు.

లక్రా 2022 ఆగస్టు 11న యునైటెడ్ స్టేట్స్‌తో జరిగిన మ్యాచ్‌లో తన వన్డే అరంగేట్రం చేశాడు. ఆయన ఏ తరువాత అదే నెలలో 2022 ఆసియా కప్ క్వాలిఫైయర్ కోసం యూఏఈ టీ20ఐ జట్టులో చోటు దక్కించుకున్నాడు. ఆయన తన టీ20ఐ అరంగేట్రం 22 ఆగస్టు 2022న సింగపూర్‌తో జరిగిన మ్యాచ్‌లో ఆడాడు. 
## మూలాలు

వర్గం:2000 జననాలు
వర్గం:క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
మైఖేల్ వాన్ లింగెన్

**మైఖేల్ వాన్ లింగెన్** (జననం 24 అక్టోబర్ 1997) నమీబియా క్రికెటర్. ఆయన జనవరి 2016లో 2016 అండర్-19 క్రికెట్ ప్రపంచ కప్ కోసం నమీబియా జట్టులో చోటు దక్కించుకున్నాడు. ఆయన టోర్నమెంట్‌లో అత్యంత విజయవంతమైన బౌలర్లలో ఒకడు, అంపైర్ అవుట్ ఇవ్వకపోయినా క్యాచ్ వెనుకబడి వెళ్ళిపోయినప్పుడు దక్షిణాఫ్రికాపై నమీబియా ఆశ్చర్యకరమైన విజయం సాధించినప్పుడు ప్రశంసలు అందుకున్నాడు. మైఖేల్ వాన్ లింగెన్ 2016 మార్చి 3న సన్‌ఫాయిల్ 3-డే కప్ టోర్నమెంట్‌లో నార్తర్స్ తరపున తన ఫస్ట్-క్లాస్ అరంగేట్రం చేశాడు.

మైఖేల్ వాన్ లింగెన్ మార్చి 2021లో ఉగాండాతో జరిగిన సిరీస్ కోసం నమీబియా ట్వంటీ20 అంతర్జాతీయ (టీ20ఐ) జట్టులో, సెప్టెంబర్ 2021లో 2021 ఐసీసీ పురుషుల టీ20 ప్రపంచ కప్ కోసం నమీబియా జట్టులో చోటు దక్కించుకున్నాడు. ఆయన ప్రపంచ కప్‌కు ముందు ఆడిన 2021 సమ్మర్ టీ20 బాష్ కోసం నమీబియా టీ20ఐ జట్టులో  చేర్చబడ్డాడు. ఆయన 2021 అక్టోబర్ 10న నమీబియా తరపున పాపువా న్యూ గినియాపై తన టీ20ఐ అరంగేట్రం చేశాడు.

మైఖేల్ వాన్ లింగెన్ నవంబర్ 2021లో 2021 నమీబియా ట్రై-నేషన్ సిరీస్ కోసం నమీబియా వన్డే ఇంటర్నేషనల్ (వన్డే) జట్టులో చోటు దక్కించుకున్నాడు. ఆయన 2021 నవంబర్ 26న ఒమన్‌తో జరిగిన మ్యాచ్‌లో నమీబియా తరపున తన వన్డే అరంగేట్రం చేశాడు.  

మైఖేల్ వాన్ లింగెన్ మే 2024లో 2024 ఐసీసీ పురుషుల టీ20 ప్రపంచ కప్ టోర్నమెంట్ కోసం నమీబియా జట్టులో చోటు దక్కించుకున్నాడు. 
## మూలాలు

వర్గం:1997 జననాలు
వర్గం:క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:నమీబియా టీ20 క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:నమీబియా క్రికెట్ క్రీడాకారులు
భద్రకాళి అమ్మన్ దేవాలయం, శివకాశి

దక్షిణ భారత రాష్ట్రమైన తమిళనాడు రాష్ట్రం విరుదునగర్ జిల్లాలో శివకాశిలోని **భద్రకాళి అమ్మన్ ఆలయం** హిందూ దేవత భద్రకాళికి అంకితం చేయబడింది. ద్రావిడ శైలిలో నిర్మించిన ఈ ఆలయాన్ని 18వ శతాబ్దంలో నిర్మించారని, ఆ తరువాత 19వ, 20వ శతాబ్దాలలో విస్తరించారని నమ్ముతారు.

ఈ ఆలయంలో ఐదు అంచెల గోపురం, ప్రవేశ ద్వారం వద్ద గోపురం, ఆలయం చుట్టూ గ్రానైట్ గోడ ఉన్నాయి. ఈ ఆలయం ఉదయం 6 నుండి మధ్యాహ్నం 12 గంటల వరకు, అమావాస్య రోజులలో తప్ప అన్ని రోజులలో సాయంత్రం 5 నుండి 8.30 గంటల వరకు తెరిచి ఉంటుంది. ఆలయంలో నాలుగు రోజువారీ ఆచారాలు, అనేక వార్షిక పండుగలు జరుగుతాయి, వీటిలో పంగుని పొంగల్, చిత్తిరై పొంగల్ పండుగలు అత్యంత ప్రముఖమైనవి.

## ఆర్కిటెక్చర్
thumb|250x250px|ప్రధాన ద్వారానికి దారితీసే స్తంభాల హాల్
భద్రకాళి అనేది మహాశివుని భార్య అయిన పార్వతిదేవి భయంకరమైన అభివ్యక్తి. భద్రకాళి అమ్మన్ ఆలయం శివకాశికి అత్యంత ప్రముఖమైన మైలురాయి. ఈ ఆలయ రాజగోపురం 44 అడుగుల వెడల్పు, 110 అడుగుల ఎత్తు కలిగి ఉంది. ఇతర దేవాలయాల మాదిరిగా కాకుండా, గోపురం గర్భగుడి వైపు అక్ష దిశలో లేదు. ప్రధాన దేవత, భద్రకాళి అమ్మన్, ప్రవేశ ద్వారం గోపురానికి ఎడమ వైపున ఉత్తర ముఖంగా ఉన్న గర్భగుడిలో కూర్చున్న భంగిమలో ఉంచబడింది. ఆలయ విమానానికి బంగారంతో పూత ఉంటుంది. గర్భగుడికి అక్షం వైపున ఒక పెద్ద నీటి కొలను, ఒక గంట టవర్ ఉన్నాయి. ఐదు తలలతో వినాయకుని భయంకరమైన అభివ్యక్తి అయిన హెరంబ వినాయక మందిరం ఉంది. సాధారణంగా ఈ ఆవిర్భావాన్ని సింహం తన తల్లి పార్వతిదేవి నుండి పొందిన వాహనంగా ఉంటుంది. ఈ ఆలయంలో, అతను తన పందికొక్కు వాహనంతో ఉంటాడు. గర్భగుడి చుట్టూ ఒక ఆలయంలో ఎనిమిది రకాల లక్ష్మీదేవి మందిరాలు ఉన్నాయి. కొలను ప్రక్కనే అయ్యప్ప, మురుగన్, అగోర మూర్తి వంటి ఇతర దేవతల ఉప ఆలయాలు ఉన్నాయి.

## చరిత్ర
thumb|250x250px|ఆలయంలో ట్యాంక్
1800లలో, నాదర్లు పట్టణంలో తమ వాణిజ్య స్థావరాన్ని స్థాపించారు. 19వ శతాబ్దం చివరి నాటికి, వ్యాపార సమాజంగా నాదర్లు వేగంగా ఎదిగి మారవార్లతో ఘర్షణకు దారితీసింది. పట్టణానికి ఉత్తరాన ఉన్న భద్రకాళి ఆలయం, ఇతర చిన్న పుణ్యక్షేత్రాల యాజమాన్యాన్ని నాదర్లు కలిగి ఉన్నారు. నాదర్లకు కాశీ విశ్వనాథర్ ఆలయంలో ప్రవేశం నిరాకరించబడింది, 1899లో వారు ప్రవేశించడానికి ప్రయత్నించినప్పుడు, ఇది వరుస అల్లర్లకు దారితీసింది. అల్లర్ల సమయంలో భద్రకాళి ఆలయాన్ని చాలా రోజులు మూసివేసి, పండుగలు రద్దు చేయబడ్డాయి. అల్లర్లలో మొత్తం 22 మంది మరణించారు, 8 వందల ఇళ్లు, ఒక రథం తగలబెట్టబడ్డాయి. చివరికి 1899 జూలై మధ్యలో సైన్యం జోక్యం తరువాత అల్లర్లు ముగిశాయి. 

## పండుగలు
ఆలయంలో రోజువారీగా పూజలు చేస్తారు. వార, నెలవారీ, పక్షం రోజుల ఆచారాలు కూడా నిర్వహించబడతాయి. ఈ ఆలయం ఉదయం 6 నుండి మధ్యాహ్నం 12 గంటల వరకు, అమావాస్య రోజులలో రోజంతా తెరిచి ఉన్న సమయంలో తప్ప అన్ని రోజులలో సాయంత్రం 5 నుండి రాత్రి 8.30 గంటల వరకు తెరిచి ఉంటుంది. పంగుని పొంగల్, చిత్తిరై పొంగల్ అనేవి మరియమ్మన్, భద్రకాళి అమ్మన్ దేవతలకు వరుసగా ఏప్రిల్, మే నెలల్లో జరుపుకునే వార్షిక పండుగలు, ఈ రెండింటినీ పది రోజుల పాటు జరుపుకుంటారు.

## మూలాలు

వర్గం:Coordinates on Wikidata
వర్గం:దేవాలయాలు
వర్గం:తమిళనాడు
ఎస్తేర్ మ్బోఫానా

**ఎస్తేర్ మ్బోఫానా** (జననం 23 నవంబర్ 1992) జింబాబ్వే క్రికెటర్. ఆమె ఫిబ్రవరి 2017లో 2017 మహిళల క్రికెట్ ప్రపంచ కప్ క్వాలిఫైయర్‌లో జింబాబ్వే మహిళల జాతీయ క్రికెట్ జట్టు తరపున ఆడింది. ఆమె ఫిబ్రవరి 2021లో పాకిస్తాన్‌తో జరిగిన స్వదేశీ సిరీస్ కోసం జింబాబ్వే జట్టులో పేరు పెట్టారు.
 

ఎస్తేర్ మ్బోఫానా సెప్టెంబర్ 2021లో బోట్స్వానాలో జరిగిన 2021 ఐసీసీ మహిళల టీ20 ప్రపంచ కప్ ఆఫ్రికా క్వాలిఫైయర్ టోర్నమెంట్ కోసం జింబాబ్వే మహిళల ట్వంటీ20 ఇంటర్నేషనల్ జట్టులో ఎంపికైంది. ఆమె 2021 సెప్టెంబర్ 11న జింబాబ్వే తరపున ఎస్వాటినిపై జరిగిన టీ20ఐ మ్యాచ్‌లో అరంగేట్రం చేసింది. ఈ మ్యాచ్‌లో ఐదు వికెట్లు పడగొట్టి, తన నాలుగు ఓవర్లలో పదకొండు పరుగులకు ఆరు వికెట్లు పడగొట్టింది.

ఎస్తేర్ మ్బోఫానా అక్టోబర్ 2021లో ఐర్లాండ్‌తో జరిగిన నాలుగు మ్యాచ్‌ల సిరీస్ కోసం జింబాబ్వే మహిళల వన్డే ఇంటర్నేషనల్ జట్టులో ఎంపికైంది. ఏప్రిల్ 2021లో జింబాబ్వే ఐసీసీ నుండి వన్డే హోదా పొందిన తర్వాత ఈ మ్యాచ్‌లు మొదటి వన్డే మ్యాచ్‌లు. ఆమె 2021 అక్టోబర్ 5న ఐర్లాండ్‌తో జరిగిన మ్యాచ్‌లో జింబాబ్వే తరపున వన్డే అరంగేట్రం చేసింది. 

ఎస్తేర్ మ్బోఫానా నవంబర్ 2021లో జింబాబ్వేలో జరిగే 2021 మహిళల క్రికెట్ ప్రపంచ కప్ క్వాలిఫైయర్ టోర్నమెంట్ కోసం జింబాబ్వే జట్టులో చోటు దక్కించుకుంది.

## మూలాలు

వర్గం:1992 జననాలు
వర్గం:క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:జింబాబ్వే టీ20 క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:జింబాబ్వే వన్డే క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:జింబాబ్వే క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:జింబాబ్వే వ్యక్తులు
బైజ్‌నాథ్ ఆలయ సముదాయం, ఉత్తరాఖండ్

**బైజ్‌నాథ్ ఆలయ సముదాయం**, భారతదేశంలోని ఉత్తరాఖండ్ రాష్ట్రం బైజ్‌నాథ్ పట్టణంలో ఉన్న 18 హిందూ దేవాలయాల సమూహం. ఈ సముదాయం బాగేశ్వర్ జిల్లా గోమతి నది ఒడ్డున సగటు సముద్ర మట్టానికి 1125 మీ. ఎత్తులో ఉంది. ఈ పార్వతిదేవి, శివుడు ఆలయ సముదాయం ప్రపంచంలోని అతి తక్కువ దేవాలయాలలో ఒకటిగా ప్రసిద్ధి చెందింది. శివరాత్రి, మకర సంక్రాంతి పర్వదినాల సందర్భంగా యాత్రికులు ఇక్కడకు ఎక్కువగా వస్తారు.

ఇది గోమతి నది ఎడమ ఒడ్డున ఉన్న 18 రాతి దేవాలయాల సమూహం. 102 రాతి విగ్రహాలు ఉన్నాయి, వీటిలో కొన్ని నిత్యపూజకు నోచుకోగా, మరికొన్ని ఆర్కియాలజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా ద్వారా రిజర్వు చేయబడ్డాయి. బైజ్‌నాథ్ ఆలయ సముదాయంలో ప్రధాన దేవతలు వైద్యనాథ్ (శివుడు), *[[పార్వతి|పార్వతిdofr]]*, *[[వినాయకుడు|నృత్య గణపతి]]*, *[[షణ్ముఖుడు|కార్తికేయ]]*, *[[నరసింహావతారం|నరసింహ]]*, *[[బ్రహ్మ]]*, మహిషాసుర్మర్దిని, సప్త నార్తికులు, *సూర్య*, గరుడ, కుబేరులు ఉన్నారు.

## నిర్మాణం
ఎడమ|thumb|ఈ ఆలయ సముదాయం బైజ్‌నాథ్ పట్టణానికి తూర్పు భాగంలో ఉంది.

బైజ్‌నాథ్ ఆలయ సముదాయం బైజ్‌నాథ్ పట్టణ తూర్పు భాగంలో 29°55′12′′N 79°37′30′′E/29.92 °N 79.625 °E, గోమతి నది ఎడమ ఒడ్డున ఉంది. ఇది బాగేశ్వర్ జిల్లా బాగేశ్వర్ నుండి 22 కి. మీ. ల దూరంలో, కౌసాని నుండి 16 కి. మీ దూరంలో ఉంది. కత్యూరి రాణి ఆదేశాల మేరకు నిర్మించిన రాళ్లతో చేసిన మెట్ల ద్వారా ఈ ఆలయానికి నది ఒడ్డున నుండి చేరుకోవచ్చు.

ఈ సముదాయంలోని ప్రధాన మందిరం లింగం రూపంలో వైద్యనాథ్ శివుడికి అంకితం చేయబడింది. బూడిద రంగు క్లోరైడ్ షిస్ట్ తో చేసిన పార్వతిదేవి వర్ణన కళలో ఒక అద్భుతం. వైద్యనాథ్ ఆలయం వెలుపల కూర్చున్న విలాసంలో కాలభైరవుడు, జీవిత పరిమాణ చిత్రం మరొక శిల్ప అంశం.

## చరిత్ర
కత్యూరి రాజులు తమ రాజధానిని జోషిమఠ్ నుండి కార్తికేయపురకు మార్చినప్పుడు, లకులిష, నాథ్, *[[జంగం (కులం)|జంగం]]*, *[[సన్యాసాశ్రమం|వైరగి]]*, *[[సన్యాసాశ్రమం|సన్యాసి]]* వంటి ఈస్టోరిక్ శైవ శాఖల అనుచరులు కూడా పెద్ద సంఖ్యలో వారిని అనుసరించారు. వారికి పునరావాసం కల్పించడానికి, కత్యూరిలు వైద్యనాథ్ శివుడికి అంకితం చేసిన పెద్ద దేవాలయాల సముదాయాన్ని నిర్మించారు, తరువాత ఈ పేరు బైజ్‌నాథ్ గా మారింది.

1202 CE నాటి అనేక శాసనాలు ఆలయ సముదాయంలో కనుగొనబడ్డాయి. జ్ఞాన్ చంద్ రాజు పాలనలో ఈ దేవాలయాలు పునరుద్ధరించబడ్డాయి. ఈ ఆలయ సముదాయాన్ని రోహిల్లాలు క్రీ. శ. 1743-1744 లో దోచుకున్నారు, ఇది ప్రధాన మందిరం శిఖరం నాశనానికి దారితీసింది.

## మూలాలు

వర్గం:Coordinates on Wikidata
వర్గం:ఉత్తరాఖండ్
వర్గం:దేవాలయాలు
రాజేష్ రాన్‌పురా

**రాజేష్‌కుమార్ జగదీశ్‌చంద్ర రాన్‌పురా** (జననం 17 జూలై 1983) ఒమన్ జాతీయ క్రికెట్ జట్టు తరపున ఆడే భారతీయ సంతతికి చెందిన క్రికెటర్. ఆయన జనవరి 2011లో ఒమన్ జాతీయ జట్టు తరపున అరంగేట్రం చేసి అప్పటి నుండి క్రమం తప్పకుండా ఆ జట్టు తరపున ఆడుతున్నాడు. యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్‌లో జరిగిన 2012 ప్రపంచ ట్వంటీ20 క్వాలిఫైయర్‌లో ఒమన్ ఆడిన ఎనిమిది మ్యాచ్‌లలో ఆడాడు, వీటికి ట్వంటీ20 హోదా లభించింది .

రాజేష్‌కుమార్ గుజరాత్‌లోని పాలన్‌పూర్‌లో జన్మించాడు, ఆయన ఒమన్ తరఫున 2011 జనవరిలో జరిగిన 2011 వరల్డ్ క్రికెట్ లీగ్ డివిజన్ త్రీ టోర్నమెంట్‌లో అరంగేట్రం చేశాడు. ఆ సంవత్సరం చివరిలో జరిగిన 2011 ఏసీసీ ట్వంటీ20 కప్‌లో ఒమన్ జట్టులోని ఆరు మ్యాచ్‌లలోనూ ఆడాడు, 71 పరుగులు చేసి రెండు వికెట్లు తీసుకున్నాడు. రాంపురను 2012 వరల్డ్ ట్వంటీ20 క్వాలిఫైయర్ కోసం ఒమన్ జట్టులో సభ్యుడిగా ఉన్నాడు. ఒమన్ టోర్నమెంట్‌లో గ్రూప్‌లోని ఏడు మ్యాచ్‌ల్లోనూ ఓడిపోయి గ్రూప్ బిలో అట్టడుగు స్థానంలో నిలిచింది, కానీ 15వ స్థానంలో ఉన్న ప్లేఆఫ్‌లో డెన్మార్క్‌ను ఓడించింది. 

రాజేష్‌కుమార్ ఒమన్ జట్టులోని అన్ని మ్యాచ్‌లలో పాల్గొన్న  అమీర్ అలీ, అమీర్ కలీమ్, సుల్తాన్ అహ్మద్, జీషన్ సిద్ధిఖీ, రాంపుర ఐదుగురు ఆటగాళ్లలో ఒకడు. ఆయన టోర్నమెంట్‌లో 29.40 సగటుతో ఐదు వికెట్లు పడగొట్టాడు, ఒమన్ తరఫున జీషన్ (12 వికెట్లు), హేమల్ మెహతా (8) తర్వాత ఉన్నారు. అతని అత్యుత్తమ గణాంకాలు, నాలుగు ఓవర్లలో 2/24, ఐర్లాండ్‌పై వచ్చాయి.  

రాజేష్‌కుమార్ 2012 ప్రపంచ ట్వంటీ20 క్వాలిఫైయర్ నుండి 2012 ఏసీసీ ట్రోఫీ ఎలైట్  2013 & 2015 ఏసీసీ ట్వంటీ20 కప్‌లు, 2014 ఏసీసీ ప్రీమియర్ లీగ్, 2013 వుమన్ క్రికెట్ లీగ్ డివిజన్ త్రీ, 2014 వుమన్ క్రికెట్ లీగ్ డివిజన్ ఫోర్ టోర్నమెంట్‌లతో సహా ఏసీసీ, ఐసీసీ పరిమిత ఓవర్ల టోర్నమెంట్‌లలో ఒమన్ తరపున క్రమం తప్పకుండా ఆడాడు. ఆయన 2015 జూలై 25న 2015 ఐసీసీ వరల్డ్ ట్వంటీ20 క్వాలిఫైయర్ టోర్నమెంట్‌లో ఆఫ్ఘనిస్తాన్‌పై తన ట్వంటీ20 అంతర్జాతీయ అరంగేట్రం చేశాడు.

రాజేష్‌కుమార్ అక్టోబర్ 2016లో యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్‌తో జరిగిన మూడు మ్యాచ్‌ల సిరీస్‌లో ఒమన్ తరపున లిస్ట్ ఏ అరంగేట్రం చేశాడు.

## మూలాలు

వర్గం:1983 జననాలు
వర్గం:క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:ఒమన్ టీ20 క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:ఒమన్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
లలిత్ రాజ్‌బన్షీ

**లలిత్ నారాయణ్ రాజ్‌బన్షి** (జననం 1999 ఫిబ్రవరి 27) నేపాల్ క్రికెట్ ఆటగాడు.  అతను 2018 మార్చి 4 న, 2018 క్రికెట్ ప్రపంచ కప్ క్వాలిఫైయర్‌లో జింబాబ్వేతో జరిగిన మ్యాచ్‌లో నేపాల్ తరపున లిస్ట్ Aలో రంగప్రవేశం చేశాడు.

## అంతర్జాతీయ కెరీర్
2018 జూలైలో, అతను నెదర్లాండ్స్‌తో జరిగిన వన్డే ఇంటర్నేషనల్ (ODI) సిరీస్ కోసం నేపాల్ జట్టులో చోటు దక్కించుకున్నాడు, కానీ ఆడే ఎలెవెన్‌లో చోటు దక్కించుకోలేదు. 2018 క్రికెట్ ప్రపంచ కప్ క్వాలిఫైయర్ సమయంలో వన్డే హోదా పొందిన తర్వాత నేపాల్ డిన మొదటి వన్డే మ్యాచ్‌లు ఇవి.

అతను 2018 జూలై 29 న నెదర్లాండ్స్‌తో జరిగిన 2018 MCC ట్రై-నేషన్ సిరీస్‌లో ట్వంటీ20 అంతర్జాతీయ పోటీల్లో అడుగు పెట్టాడు.

అతను 2019 జనవరి 25న యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్‌తో జరిగిన మ్యాచ్‌లో తన తొలి వన్డే ఇంటర్నేషనల్ మ్యాచి ఆడాడు.

2019 జూన్లో, అతను 2018–19 ICC T20 ప్రపంచ కప్ ఆసియా క్వాలిఫైయర్ టోర్నమెంటు రీజినల్ ఫైనల్స్ కోసం నేపాల్ జట్టుకు ఎంపికయ్యాడు.  2019 నవంబరు 6న, మేరీల్‌బోన్ క్రికెట్ క్లబ్ (MCC) నేపాల్ పర్యటన సందర్భంగా  జరిగిన మ్యాచ్‌లో తన తొలి ఫస్ట్-క్లాస్ మ్యాచ్‌ ఆడాడు.  అదే నెలలో, బంగ్లాదేశ్‌లో జరిగే 2019 ACC ఎమర్జింగ్ టీమ్స్ ఆసియా కప్ కోసం, 2019 దక్షిణాసియా క్రీడలలో పురుషుల క్రికెట్ టోర్నమెంట్ కోసం నేపాల్ జట్టులో స్థానం పొందాడు. మూడవ స్థానంలో నిలిచిన ప్లేఆఫ్ మ్యాచ్‌లో మాల్దీవులను ఐదు వికెట్ల తేడాతో ఓడించి నేపాల్ జట్టు కాంస్య పతకాన్ని గెలుచుకుంది.

2024 మేలో, అతను 2024 ICC పురుషుల T20 ప్రపంచ కప్ టోర్నమెంటు కోసం నేపాల్ జట్టులో చోటు దక్కించుకున్నాడు. 

## రికార్డులు
2024 నేపాల్ ప్రీమియర్ లీగ్ మొదటి ఎడిషన్‌లో 17 వికెట్లు తీసి కలీమ్, స్కాట్ కుగ్గెలీజ్న్‌తో పాటు అత్యధిక వికెట్లు తీసిన బౌలరుగా నిలిచాడు.

## మూలాలు

వర్గం:నేపాల్ టీ20 క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1999 జననాలు
వర్గం:నేపాల్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:క్రికెట్ క్రీడాకారులు
కలీమ్ సనా

**కలీమ్ సనా** (జననం 1994 జనవరి 1) పాకిస్తాన్‌లో జన్మించిన క్రికెటర్, అతను కెనడా జాతీయ క్రికెట్ జట్టులో ఫాస్ట్ బౌలర్‌గా ఆడుతున్నాడు.

## కెరీర్
సనా పాకిస్తాన్ తరపున అండర్-19 క్రికెట్ ఆడాడు. అతను 2009 జనవరి 9న 2008–09 క్వాయిడ్-ఎ-అజామ్ ట్రోఫీలో పాకిస్తాన్ కస్టమ్స్ తరపున తన తొలి ఫస్ట్-క్లాస్ మ్యాచ్ ఆడాడు. 2012 మార్చి 12 న 2011–12 జాతీయ వన్డే ఛాంపియన్‌షిప్‌లో రావల్పిండి రామ్స్ తరపున లిస్ట్ A ల్లోకి ప్రవేశించాడు.

2021 అక్టోబరులో, అతను ఆంటిగ్వాలో జరిగిన 2021 ICC పురుషుల T20 ప్రపంచ కప్ అమెరికాస్ క్వాలిఫైయర్ టోర్నమెంట్ కోసం కెనడా ట్వంటీ20 అంతర్జాతీయ (T20I) జట్టులో చోటు సంపాదించుకున్నాడు.  2022 ఫిబ్రవరిలో ఒమన్‌లో జరిగిన 2022 ICC పురుషుల T20 ప్రపంచ కప్ గ్లోబల్ క్వాలిఫైయర్ A టోర్నమెంట్ కోసం కెనడా T20I జట్టులో అతన్ని తీసుకున్నారు. 2022 ఫిబ్రవరి 18న ఫిలిప్పీన్స్‌పై కెనడా తరపున తన తొలి T20I ఆడాడు.

2023 మార్చిలో అతను 2023 క్రికెట్ ప్రపంచ కప్ క్వాలిఫైయర్ ప్లే-ఆఫ్ కోసం కెనడా జట్టుకు ఎంపికయ్యాడు. అతను 2023 మార్చి 27న ఆ టోర్నమెంట్‌లో జెర్సీపై కెనడా తరపున తన వన్డే ఇంటర్నేషనల్ (ODI) రంగప్రవేశం చేశాడు.

2024 మేలో అతను 2024 ICC పురుషుల T20 ప్రపంచ కప్ టోర్నమెంట్ కోసం కెనడా జట్టులో చోటు సాధించాడు.

2025 ఏప్రిల్‌లో కేమన్ ఐలాండ్స్‌లో జరిగిన 2025 నార్త్ అమెరికన్ కప్ కోసం కలీమ్, కెనడా జట్టుకు ఎంపికయ్యాడు. టోర్నమెంటులో కెనడా తరపున అత్యధిక వికెట్లు తీసిన బౌలరుగా నిలిచాడు. 2025 మేలో 2025 యునైటెడ్ స్టేట్స్ ట్రై-నేషన్ సిరీస్ కోసం కెనడా జట్టులో అతనికి స్థానం లభించింది.

## మూలాలు

వర్గం:కెనడా టీ20 క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:పాకిస్తాన్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1994 జననాలు
ఉమర్ భట్టి

**ఉమర్ భట్టి** (జననం 4 జనవరి 1984) పాకిస్తాన్‌లో జన్మించిన కెనడియన్ క్రికెటర్. ఆయన లాహోర్ నగరంలోని పంజాబ్ ప్రావిన్స్‌లో జన్మించాడు, ఎడమచేతి బ్యాట్స్‌మన్ & ఎడమచేతి మీడియం-పేస్ బౌలర్.

ఉమర్ భట్టి మొదట 2004 అండర్-19 ప్రపంచ కప్‌లో కెనడా తరపున ఆడాడు, అక్కడ అతను తన తొలి ప్రపంచ కప్ ప్రదర్శనలో ఏడవ స్థానంలో బ్యాటింగ్ చేసి 30 నాటౌట్‌గా నిలిచాడు. ఆయన ప్రపంచ కప్‌లో లోయర్-మిడిల్ ఆర్డర్‌లో బ్యాటింగ్ చేస్తూ ఆరు మ్యాచుల్లో ఆడాడు, 2004 అండర్-19 ప్రపంచ కప్‌లో కెప్టెన్‌గా ఉన్నాడు. ఆయన ఆ తరువాత 2005 ఐసీసీ ట్రోఫీలో కెనడా తరపున ప్రాతినిధ్యం వహించగా, ఈ టోర్నమెంట్‌లో కెనడా నాల్గవ స్థానంలో నిలిచింది, ఇది ఐర్లాండ్‌లో జరిగింది.

ఉమర్ భట్టి 2006లో జింబాబ్వేతో జరిగిన తన వన్డే అంతర్జాతీయ అరంగేట్రం, 2008లో పాకిస్తాన్‌తో జరిగిన తన టీ20 అంతర్జాతీయ అరంగేట్రం చేశాడు. ఆయన 36 వన్డే అంతర్జాతీయ మ్యాచ్‌లు ఆడాడు, దీనిలో అతను 17.18 సగటుతో 378 పరుగులు చేశాడు, అత్యధిక స్కోరు 46, 34.81 సగటు, 4.22 ఎకానమీ రేటుతో 33 వికెట్లు తీసుకున్నాడు. ఆయన 7 టీ20 అంతర్జాతీయ మ్యాచ్‌లు ఆడాడు, అందులో 12.25 సగటుతో 49 పరుగులు, అత్యధిక స్కోరు 12, 6.43 ఎకానమీ రేటుతో 19.50 సగటుతో 8 వికెట్లు తీసుకున్నాడు. 

ఉమర్ భట్టి 2006 ఐసిసి ఇంటర్ కాంటినెంటల్ కప్ ఫైనల్లో, మే 2007న ఐర్లాండ్‌తో జరిగిన మ్యాచ్‌లో ఐదు బంతుల్లో నాలుగు వికెట్లు పడగొట్టాడు, అందులో పూర్తిగా ఎల్‌బిడబ్ల్యు నిర్ణయాలతో కూడిన హ్యాట్రిక్ ఉంది. 
## మూలాలు

వర్గం:1984 జననాలు
వర్గం:క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:పాకిస్తాన్ వ్యక్తులు
వర్గం:కెనడా టీ20 క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:కెనడా క్రికెట్ క్రీడాకారులు
జాయ్‌లార్డ్ గుంబీ

**జాయ్‌లార్డ్ గుంబీ** (జననం 25 డిసెంబర్ 1995) జింబాబ్వే అంతర్జాతీయ క్రికెటర్. ఆయన 2014 ఐసీసీ అండర్-19 క్రికెట్ ప్రపంచ కప్ కోసం జింబాబ్వే జట్టులో సభ్యుడిగా ఉన్నాడు. ఆయన డిసెంబర్ 2020లో 2020–21 లోగాన్ కప్‌లో మౌంటెనీర్స్ తరపున ఆడటానికి ఎంపికయ్యాడు. జాయ్‌లార్డ్ గుంబీ ఏప్రిల్ 2021లో పాకిస్తాన్‌తో జింబాబ్వే టెస్ట్ మ్యాచ్‌లకు అతను స్టాండ్‌బై ప్లేయర్‌గా ఎంపికయ్యాడు. ఆయన జూలై 2021లో బంగ్లాదేశ్‌తో జరిగిన ఏకైక మ్యాచ్ కోసం జింబాబ్వే టెస్ట్ జట్టులో స్థానం దక్కింది.
 

## అంతర్జాతీయ కెరీర్
జాయ్‌లార్డ్ గుంబీ జూన్ 2023లో 2023 క్రికెట్ ప్రపంచ కప్ క్వాలిఫైయర్ కోసం వన్డే ఇంటర్నేషనల్ (వన్డే) జట్టులోకి ఎంపికయ్యాడు. ఆయన 2023 జూన్ 18న జరిగిన టోర్నమెంట్ నేపాల్‌తో జరిగిన మొదటి మ్యాచ్‌లో జింబాబ్వే తరపున తన వన్డే అరంగేట్రం చేశాడు. ఆయన జూలై 2024లో బెల్‌ఫాస్ట్‌లో జరిగిన ఐర్లాండ్‌తో జరిగిన మొదటి టెస్ట్ మ్యాచ్‌లో ఆడాడు. 

## మూలాలు

వర్గం:1995 జననాలు
వర్గం:క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:జింబాబ్వే క్రీడాకారులు
వర్గం:జింబాబ్వే వన్డే క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:జింబాబ్వే టీ20 క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:జింబాబ్వే టెస్ట్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:జింబాబ్వే వ్యక్తులు
ఏంజెల్ మేరీ జోసెఫ్

**ఏంజెల్ మేరీ జోసెఫ్** (జననం 24 సెప్టెంబర్ 1953) ఒక భారతీయ ట్రాక్ అండ్ ఫీల్డ్ క్రీడాకారిణి. ఈమె 100 మీటర్ల హర్డిల్స్, లాంగ్ జంప్, పెంటాథ్లాన్ లలో ప్రత్యేకత కలిగి ఉంది. ఈమె ఈ మూడు ఈవెంట్లతో పాటు హై జంప్,  హెప్టాథ్లాన్ లలో జాతీయ రికార్డులను కలిగి ఉంది. బ్యాంకాక్ లో జరిగిన 1978 ఆసియా క్రీడలలో, ఈమె లాంగ్ జంప్, పెంటాథ్లాన్లలో రజత పతకాలు గెలుచుకుంది. 1979లో టోక్యోలో జరిగినఆసియా అథ్లెటిక్స్ ఛాంపియన్షిప్స్‌లో వీణా చందోల, రీటా సేన్, శ్రీరూపా ఛట్టర్జీలతో కలిసి 4×100 మీ. రిలే పరుగును 46.93 సెకెన్లలో పూర్తి చేసి కాంస్య పతకాన్ని గెలుచుకుంది.

ఈమె జాతీయ ఛాంపియన్షిప్స్‌లో బాస్కెట్ బాల్ ఆడుతూ కర్ణాటక, రైల్వే జట్లకు ప్రాతినిధ్యం వహించింది. 

ట్రాక్ అండ్ ఫీల్డ్‌లో ఈమె సాధించిన విజయాలను గుర్తించి, మేరీకి 1979లో భారత ప్రభుత్వం అర్జున అవార్డు ప్రదానం చేసింది.

## పతకాలు
వివిధ జాతీయ, అంతర్జాతీయ పోటీలలో ఈమె గెలుచుకున్న పతకాలు ఈ విధంగా ఉన్నాయి.

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు

* 
వర్గం:అర్జున అవార్డు గ్రహీతలు
వర్గం:కర్ణాటక మహిళా క్రీడాకారులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1953 జననాలు
వర్గం:ఆసియా అథ్లెటిక్స్ ఛాంపియన్‌షిప్స్‌లో పతకం సాధించిన భారతీయులు
వర్గం: ఆసియా క్రీడలలో పతకం సాధించిన క్రీడాకారులు
వర్గం:ఆసియా క్రీడలలో పతకం సాధించిన భారతీయులు