మక్సిమ్ స్ట్రిఖా

**మాక్సిమ్ విటాలియోవిచ్ స్త్రిఖా** ( Ukrainian   ; జననం 24 జూన్ 1961) ఒక ఉక్రేనియన్ భౌతిక శాస్త్రవేత్త, రచయిత, అనువాదకుడు, ప్రచారకర్త, ప్రజా వ్యక్తి. అతను 2008 నుండి 2010 వరకు, 2014 నుండి 2019 వరకు విద్య, విజ్ఞాన శాస్త్ర డిప్యూటీ మంత్రిత్వ శాఖగా పనిచేశాడు. ఆయన ఉక్రేనియన్ ఫిజికల్ సొసైటీ అధ్యక్షుడు, PEN ఉక్రెయిన్, నేషనల్ రైటర్స్ యూనియన్ ఆఫ్ ఉక్రెయిన్ (NSPU) సభ్యుడు కూడా.

## ప్రారంభ జీవితం, విద్య
స్ట్రిఖా 1961 జూన్ 24న కీవ్‌లో శాస్త్రవేత్తల కుటుంబంలో జన్మించారు. అతని తల్లిదండ్రులు Vitalii Strikha [UK], Gula Maksymivna [యుకె] . అతను తన ప్రాథమిక విద్యను కీవ్‌లోని సెకండరీ స్కూల్ నంబర్ 58లో పొందాడు. 1983లో, అతను కీవ్ విశ్వవిద్యాలయం (KNU)లోని రేడియోఫిజిక్స్, ఎలక్ట్రానిక్స్, కంప్యూటర్ సిస్టమ్స్ ఫ్యాకల్టీ నుండి పట్టభద్రుడయ్యాడు. తరువాత ఆయన ఐయోఫ్ ఇన్స్టిట్యూట్‌లో పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ విద్యను అభ్యసించారు, ఉక్రెయిన్‌లోని నేషనల్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్‌కు చెందిన లష్కరేవ్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సెమీకండక్టర్ ఫిజిక్స్‌లో డాక్టరల్ అధ్యయనాలను పూర్తి చేశారు.

## కెరీర్
స్ట్రిఖా 1983 నుండి ఉక్రెయిన్‌లోని నేషనల్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్‌కు చెందిన VE లష్కరేవ్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సెమీకండక్టర్ ఫిజిక్స్‌లో పనిచేస్తున్నారు, అక్కడ లోపాలు, వైకల్యాలు, కూర్పు అసంపూర్ణతలతో ప్రభావితమైన నిజమైన సెమీకండక్టర్లలో ఫోటోనిక్, పునఃసంయోగ ప్రక్రియల పొందికైన సిద్ధాంతాన్ని అభివృద్ధి చేశారు. తన శాస్త్రీయ వృత్తికి మించి, 1980ల చివరి నుండి రాజకీయ, ప్రజా రంగాలలో చురుకుగా ఉన్నారు. 1988–89లో ఉక్రేనియన్ భాషా సంఘం, ఉక్రెయిన్ పీపుల్స్ మూవ్‌మెంట్ (NRU) స్థాపనకు ఆయన దోహదపడ్డారు. అతను 1989లో ఎన్నికైన తారాస్ షెవ్‌చెంకో ఉక్రేనియన్ లాంగ్వేజ్ సొసైటీ అసలు ఆడిట్ కమిటీ సభ్యుడిగా కూడా పనిచేశాడు, 1990 నుండి 1994 వరకు కీవ్ సిటీ కౌన్సిల్ మొదటి ప్రజాస్వామ్య సమావేశానికి డిప్యూటీగా ఉన్నాడు.

స్ట్రిఖా అప్పటి సాంస్కృతిక మంత్రి ఇవాన్ డిజిబాకు సలహాదారుగా పనిచేశారు, 1994లో NSPUలో సభ్యురాలిగా చేరారు, తరువాత దాని కీవ్ శాఖకు సమన్వయకర్తగా పనిచేశారు. 1995 నుండి 2008 వరకు, ఆయన ఉక్రేనియన్ సెంటర్ ఫర్ కల్చరల్ రీసెర్చ్‌లో సాంస్కృతిక విధానం పద్దతి సమస్యల ప్రయోగశాలకు కూడా నాయకత్వం వహించారు. 1997లో, అతను PEN ఉక్రెయిన్‌లో చేరాడు, అదే సంవత్సరం జనవరి 1న సెమీకండక్టర్స్, డైఎలెక్ట్రిక్స్ భౌతిక శాస్త్రంలో ప్రత్యేకత కలిగిన భౌతిక, గణిత శాస్త్రాల డాక్టర్ డిగ్రీని పొందాడు. 1999లో, ఆయన ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఓపెన్ పాలిటిక్స్‌లో శాస్త్రీయ కార్యక్రమాలకు నాయకత్వం వహించడం ప్రారంభించారు.

2005 నుండి 2010 వరకు, స్ట్రిఖా ఉక్రేనియన్ రిపబ్లికన్ పార్టీ (URP) డిప్యూటీ హెడ్‌గా పనిచేశారు. జనవరి 9, 2007న, అతను రష్యా-బెలారస్ ఇంధన వివాదంపై వ్యాఖ్యానించాడు, ఈ సంక్షోభం బెలారస్‌ను ఉక్రెయిన్‌తో సన్నిహిత సంబంధాల వైపు నెట్టవచ్చని సూచించాడు. బెలారస్ రష్యా అధీన ప్రాంతంగా మారడానికి ప్రత్యామ్నాయంగా "మెజ్మోరీ యూనియన్" ఆలోచనను ఇది పునరుద్ధరించగలదని ఆయన ప్రతిపాదించారు. ఫిబ్రవరి 2008 ప్రారంభంలో, స్ట్రిఖా ఉక్రెయిన్ విద్య, విజ్ఞాన శాస్త్ర డిప్యూటీ మంత్రిగా నియమితులయ్యారు. ఆ సంవత్సరం తరువాత, అతను KNU లోని ఫిజికల్ ఎలక్ట్రానిక్స్ విభాగంలో ప్రొఫెసర్ అయ్యాడు.
ఎడమ|thumb| 2017లో ఉక్రేనియన్ వికీపీడియా తొమ్మిదేళ్లు పూర్తి చేసుకున్న సందర్భంగా జరిగిన సమావేశంలో స్ట్రిఖా (కుడి నుండి రెండవ స్థానంలో కూర్చున్నారు)
1 జనవరి 2010 నుండి 1 జనవరి 2014 వరకు, స్ట్రిఖా సైద్ధాంతిక భౌతిక శాస్త్ర విభాగంలో చీఫ్ రీసెర్చ్ ఫెలోగా పనిచేశారు. 2010, 2021 మధ్య, అతను ఉక్రెయిన్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్ ఆఫ్ హయ్యర్ ఎడ్యుకేషన్ మొదటి వైస్-ప్రెసిడెంట్ పదవిని నిర్వహించారు. అంతకుముందు, 2005 నుండి 2007 వరకు, అతను ఉక్రెయిన్‌లోని నేషనల్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఎన్‌సైక్లోపీడిక్ రీసెర్చ్‌లో పార్ట్‌టైమ్ ప్రాతిపదికన చీఫ్ రీసెర్చ్ ఫెలోగా, అలాగే 2010 నుండి 2012 వరకు బోరిస్ గ్రిన్‌చెంకో కీవ్ మెట్రోపాలిటన్ విశ్వవిద్యాలయంలో అనువాద విభాగానికి అధిపతిగా, తరువాత 2012 నుండి 2014 వరకు అక్కడ ప్రొఫెసర్‌గా, పార్ట్‌టైమ్‌గా కూడా పనిచేశాడు. 2013 నుండి 2016 వరకు, అతను ఉక్రేనియన్ ఫిజికల్ సొసైటీ అధ్యక్షుడిగా ఉన్నాడు. 2015 లో ఉక్రెయిన్ చట్టాన్ని "శాస్త్రీయ, శాస్త్రీయ-సాంకేతిక కార్యకలాపాలపై" రూపొందించడానికి బాధ్యత వహించే వర్కింగ్ గ్రూపుకు ఆయన నాయకత్వం వహించారు, అదే సంవత్సరంలో, షెవ్‌చెంకో సైంటిఫిక్ సొసైటీలో పూర్తి సభ్యుడయ్యారు. 2015, 2019 మధ్య, అతను జాతీయ ఆర్థోగ్రఫీ కమిషన్‌కు సహ-అధ్యక్షుడిగా ఉన్నాడు, దీని పని ఉక్రేనియన్ ఆర్థోగ్రఫీ కొత్త ఎడిషన్ ఆమోదంతో ముగిసింది.

డాన్బాస్‌లో యుద్ధం కారణంగా స్థానభ్రంశం చెందిన శాస్త్రవేత్తలు, విద్యార్థులు ఎదుర్కొంటున్న సవాళ్లను స్ట్రిఖా చురుకుగా పరిష్కరిస్తోంది. చాలా మంది ఉక్రెయిన్‌లో ఆశ్రయం పొందినప్పటికీ, వారు తరచుగా తాత్కాలిక స్థానాల్లో ఉంటారని, పరిమిత వనరుల కారణంగా తమ పరిశోధనను కొనసాగించలేకపోతున్నారని ఆయన పేర్కొన్నారు. ఆర్థిక ఇబ్బందులతో నిర్బంధించబడిన ఉక్రెయిన్ ప్రభుత్వం తక్కువ మద్దతును అందించగలదని స్ట్రిఖా నొక్కిచెప్పారు. స్థానభ్రంశం చెందిన పరిశోధకుల ప్రవాహంతో మునిగిపోయిన ప్రయోగశాలలను సన్నద్ధం చేయడం, విశ్వవిద్యాలయ సౌకర్యాలను పునరుద్ధరించడం ప్రస్తుత అతి పెద్ద అవసరాన్ని ఆయన గుర్తించారు. జూన్ 2015 లో ఇబ్బందులు ఉన్నప్పటికీ, స్ట్రిఖా జాగ్రత్తగా ఆశావాదంగా ఉంది, "శుభవార్త ఏమిటంటే మేము పట్టుకొని ఉన్నాము" అని చెబుతోంది.
thumb|210x210px| 2017 ఉక్రేనియన్‌లో జరిగిన వరల్డ్ క్లాసిక్ పోటీలో స్ట్రిఖా (కుడి నుండి రెండవ స్థానంలో నిలిచింది)
2018 జనవరి 1న, స్ట్రిఖాకు ప్రొఫెసర్ అనే విద్యా బిరుదు లభించింది. ఆ సంవత్సరం తరువాత, ఆగస్టు 23న, సోవియట్ యుగం " రస్సిఫికేషన్ " విధానాలు అమల్లోకి రాకముందే, ఉక్రేనియన్ స్పెల్లింగ్‌ను 1919కి ముందు ఉన్న రూపానికి పునరుద్ధరించే లక్ష్యంతో కొత్త భాషా నిబంధనలను ప్రవేశపెడతామని ఆయన ప్రకటించారు. ఈ మార్పులు భాష నాణ్యతను పెంచుతాయని, ఉక్రేనియన్ సంప్రదాయాలను బాగా ప్రతిబింబిస్తాయని ఆయన వాదించారు. సోవియట్ లిప్యంతరీకరణ పద్ధతులను తిప్పికొట్టడానికి ప్రయత్నించిన సంస్కరణలను పాఠశాలలు, మీడియా ఛానెళ్ల ద్వారా అమలు చేయాలి. ఉక్రేనియన్ భాషా గుర్తింపును బలోపేతం చేయడానికి విస్తృత ప్రయత్నంలో భాగమైన ఈ చొరవ మాస్కోలోని వ్యాఖ్యాతల నుండి విమర్శలను ఎదుర్కొంది. అదే సంవత్సరం, రష్యాలో జరిగే 2018 FIFA ప్రపంచ కప్‌ను రాజకీయంగా బహిష్కరించాలని విజ్ఞప్తి చేయడంలో ఆయన ఇతర ప్రముఖులతో కలిసి సంతకం చేశారు, ఉక్రేనియన్ రాజకీయ ఖైదీలను హింసించడాన్ని ఖండించారు, వారిలో చలనచిత్ర దర్శకుడు ఒలేహ్ సెంత్సోవ్ కూడా ఉన్నారు, ఆయన తమ విడుదలను డిమాండ్ చేస్తూ నిరాహార దీక్ష ప్రారంభించారు.

ఫిబ్రవరి 2019లో, స్ట్రిఖా, ఇవాన్ మాల్కోవిచ్ PEN ఉక్రెయిన్ కొత్త నాయకత్వం చేసిన ఏకపక్ష ప్రకటనకు నిరసనగా దాని నుండి రాజీనామా చేశారు. ఈ ప్రకటన నేషనల్ అకాడమీ ఆఫ్ విజువల్ ఆర్ట్స్ అండ్ ఆర్కిటెక్చర్ విద్యార్థిని, యాంటీ-టెర్రరిస్ట్ ఆపరేషన్ (ATO) నుండి అనుభవజ్ఞుడైన బోధకుడిని ఎగతాళి చేసినందుకు మద్దతు ఇచ్చింది, ఇది కొంతమంది సభ్యులలో ఆగ్రహాన్ని రేకెత్తించింది. ఆ సంవత్సరం తరువాత, అక్టోబర్ 17న, స్ట్రిఖా మాక్సిమ్ టిమోషెంకోకు మరొక బహిరంగ లేఖ రాశారు, ఉక్రేనియన్ నేషనల్ చైకోవ్స్కీ అకాడమీ ఆఫ్ మ్యూజిక్ ఉక్రేనియన్ భాషా ప్రదర్శనలను నిషేధించి, అసలు భాష-మాత్రమే నిర్మాణాలకు అనుకూలంగా ఉండటాన్ని విమర్శించారు. నవంబర్ 25న, స్ట్రిఖా ప్రముఖ ఉక్రేనియన్ శాస్త్రవేత్తలు, రచయితలు, భాషావేత్తలు, సాంస్కృతిక ప్రముఖుల బృందంతో కలిసి సంస్కృతి, యువత, క్రీడల మంత్రి వోలోడిమిర్ బోరోడియాన్స్కీకి బహిరంగ లేఖను పంపారు. జాతీయ ఒపెరా హౌస్‌లు, సంగీత విద్యలో ఉక్రేనియన్ భాష పెరుగుతున్న అణచివేతపై ఆ లేఖ తీవ్ర ఆందోళనను వ్యక్తం చేసింది.

## అక్షరాస్యత వృత్తి
1980ల ప్రారంభం నుండి స్త్రీఖా సాహిత్య అనువాదంలో చురుకుగా పాల్గొంటోంది. ఆయన రచనలలో రెండు సాహిత్య మోనోగ్రాఫ్‌లు, *సొనెట్స్ అండ్ ఆక్టేవ్స్* (1991) అనే కవితల పుస్తకం, సాహిత్యం, సాహిత్య విమర్శపై అనేక వ్యాసాలు ఉన్నాయి. అనువాద అధ్యయన రంగంలో ఉక్రేనియన్ సాహిత్యాన్ని అనువదించడంలో జాతి నిర్మాణ పాత్ర అనే భావనను ఆయన అభివృద్ధి చేసి, దానికి మద్దతు ఇచ్చారు.

జెఫ్రీ చౌసర్ రాసిన *ది కాంటర్బరీ టేల్స్ ను* ఉక్రేనియన్ భాషలోకి అనువదించినందుకు స్ట్రిఖాకు ప్రతిష్టాత్మకమైన హ్రైహోరి కొచూర్ అవార్డు లభించింది. ఈ గుర్తింపు అతని పని లోతు, నాణ్యతను హైలైట్ చేసింది, ఇది చౌసర్ అసలు రచనలోని సూక్ష్మ నైపుణ్యాలు, హాస్యం, చారిత్రక సందర్భాన్ని విజయవంతంగా సంగ్రహించింది. హ్రైహోరీ కొచూర్ వద్ద చదువుకుని, కొచూర్ జీవితంలోని చివరి దశాబ్దంలో అతనితో సన్నిహిత సంబంధాన్ని కొనసాగించిన స్ట్రిఖా, తన గురువు తనపై చూపిన గాఢమైన ప్రభావానికి తరచుగా కృతజ్ఞతను వ్యక్తం చేసేవాడు. సాహిత్యం ద్వారా జాతీయ గుర్తింపును రూపొందించడంలో, వారి మేధో వారసత్వాన్ని కాపాడుకోవడంలో కీలక పాత్ర పోషించినందుకు కొచూర్‌తో పాటు ఇతర ప్రముఖ ఉక్రేనియన్ అనువాదకులను ఆయన తరచుగా ప్రశంసించారు. గతంలో, డాంటే అలిఘీరి రాసిన *డివైన్ కామెడీ* అనువాదానికి స్ట్రిఖాకు మాక్సిమ్ రైల్స్కీ బహుమతి లభించింది, *ఉక్రేనియన్ ట్రాన్స్లేషన్ అండ్ ట్రాన్స్లేటర్స్: బిట్వీన్ లిటరేచర్ అండ్ నేషన్-బిల్డింగ్ అనే* మోనోగ్రాఫ్ రచయిత. 

ఈ రచనలతో పాటు, స్ట్రిఖా *మార్టిన్ లై*, జియాన్ కార్లో మెనోట్టి ఒపెరా (2018) లిబ్రెట్టో, *ఫ్రాన్సిస్కా డా రిమిని*, సెర్గీ రాచ్మానినోఫ్ ఒపెరా (2019) లిబ్రెట్టో,, *సోఫ్రోనియా ఆన్ ది ఫైర్* ( *జెరూసలేం డెలివర్డ్* నుండి) వంటి ముఖ్యమైన రచనలను అనువదించారు, ఇది ఒక్సానా యెవ్స్యుకోవా ఒపెరా (2023) లిబ్రెట్టోకు ఆధారం అయ్యింది.

## వ్యక్తిగత జీవితం
స్ట్రిఖా Natalia Starchenko వివాహం చేసుకుంది., ఉక్రెయిన్ చరిత్ర సంస్థలో సీనియర్ పరిశోధకుడు. వారికి Iaroslava Strikha అనే కుమార్తె ఉంది., హార్వర్డ్ విశ్వవిద్యాలయంలో అనువాదకుడు, సాహిత్య విమర్శకుడు, డాక్టర్ ఆఫ్ ఫిలాసఫీ. అతను బహుభాషావేత్త, ఇంగ్లీష్, ఇటాలియన్, పోలిష్, రష్యన్, ఫ్రెంచ్ మాట్లాడగలడు.

## అవార్డులు
అతనికి ఈ క్రింది అవార్డులు, గౌరవాలు లభించాయి:

* *లారో డాంటెస్కో* (2013)
* మాక్సిమ్ రిల్స్కీ బహుమతి (2015)
* 50x50px ఆఫీసర్ ఆఫ్ ది ఆర్డర్ ఆఫ్ అకడమిక్ పామ్స్ (2019)
* హ్రిహోరీ కొచూర్ అవార్డు (2021) 
* 50x50px ఆర్డర్ ఆఫ్ మెరిట్ ఆఫ్ ది ఇటాలియన్ రిపబ్లిక్ (2023)
* SI పెకర్ బహుమతి (2024)

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు

* Media related to Maksym Strikha at Wikimedia Commons
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1961 జననాలు