open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
జమ్మూ కాశ్మీర్ జిల్లాల జాబితా

భారత కేంద్రపాలిత ప్రాంతం జమ్మూ కాశ్మీర్ జమ్మూ డివిజన్, కాశ్మీర్ డివిజన్, అనే రెండు విభాగాలను కలిగి ఉంది.దీని పరిధిని పరిపాలనా సౌలభ్యంకోసం 2023 నాటికి 20 జిల్లాలుగా విభజించబడింది.

## చరిత్ర

### జమ్మూ కాశ్మీర్ రాచరిక రాష్ట్రం
1947కి ముందు, కాశ్మీర్ బ్రిటీష్ ఇండియన్ ఎంపైర్ పారామౌంట్సీ క్రింద ఒక రాచరిక రాష్ట్రంగా ఉంది.రాచరిక రాష్ట్ర మధ్య భాగం పరిపాలనాపరంగా జమ్మూ, కాశ్మీర్ ప్రావిన్సులుగా విభజించబడింది.అదనంగా సరిహద్దు జిల్లాలు సెమీ అటానమస్ *జాగీర్లు* (ప్రధానాలు) ఉన్నాయి.అవి క్రింది విధంగా ఉపవిభజన చేయబడ్డాయి: 

* కాశ్మీర్ ప్రావిన్స్: శ్రీనగర్, అనంతనాగ్, బారాముల్లా, ముజఫరాబాద్ జిల్లాలు. (ముజ్జఫరాబాద్ తర్వాత ఆజాద్ కాశ్మీర్‌లో భాగమైంది.)
* అంతర్గత *జాగీర్లు*: పూంచ్ (దానిలో సగం తరువాత ఆజాద్ కాశ్మీర్‌లో భాగమైంది), చెనాని, భదర్వా
* జమ్మూ ప్రావిన్స్: జమ్మూ, ఉదంపూర్, మీర్పూర్ జిల్లాలు (తరువాత ఆజాద్ కాశ్మీర్‌లో భాగమయ్యాయి)
* సరిహద్దు జిల్లాలు:

:* మూడు ఉప-జిల్లాలతో లడఖ్ జిల్లా: లేహ్, కార్గిల్, స్కర్దు (స్కర్దు తరువాత గిల్గిత్-బాల్టిస్తాన్‌లో భాగమైంది.)
:* రెండు ఉప-జిల్లాలతో గిల్గిట్ జిల్లా: గిల్గిట్, అస్టోర్. (ఆ తర్వాత రెండూ గిల్గిట్-బాల్టిస్తాన్‌లో భాగమయ్యాయి.)
:* పునియాల్, ఇష్కోమన్, యాసిన్, కుహ్ ఘిజార్, హుంజా, నగర్, చిలాస్ లతో కూడిన ఫ్రాంటియర్ *ఇలాకాస్* . (ఈ ప్రాంతాలన్నీ తరువాత గిల్గిట్-బాల్టిస్తాన్‌లో భాగమయ్యాయి.)

గిల్గిట్ జిల్లా, సరిహద్దు *ఇలాఖాలు* బ్రిటిష్ పరిపాలనచే గిల్గిట్ ఏజెన్సీగా నిర్వహించబడ్డాయి. ఇవి భారతదేశ విభజనకు ముందు రాచరిక రాష్ట్రానికి తిరిగి వచ్చాయి.

### విభజన
భారతదేశ విభజన, తరువాత భారతదేశం, పాకిస్తాన్ స్వాతంత్ర్యం తర్వాత, 1947 అక్టోబరులో, కొత్తగా స్వతంత్ర పాకిస్తాన్ నుండి గిరిజనుల దండయాత్రతో పాటు తిరుగుబాటు తరువాత, జమ్మూ, కాశ్మీర్ మహారాజు సాయుధ సహాయం కోసం ప్రతిఫలంగా భారతదేశానికి చేరాడు. భారతదేశం, పాకిస్తాన్ 1948 వరకు కొనసాగిన మొదటి కాశ్మీర్ యుద్ధంలో పోరాడాయి, దీని ముగింపులో మూడు పశ్చిమ జిల్లాలైన మీర్పూర్, పూంచ్, ముజఫరాబాద్, గిల్గిట్ ఏజెన్సీ మొత్తం, లడఖ్‌లోని స్కర్దు ఉప జిల్లా పాకిస్తాన్ నియంత్రణలోకి వెళ్లాయి. రాచరిక రాష్ట్రంలోని మిగిలిన భాగం జమ్మూ కాశ్మీర్ పేరుతో భారతదేశ రాష్ట్రంగా ఏర్పాటు చేయబడింది.

### భారతదేశం లోపల
thumb|350x350px|
భారత నియంత్రణలో ఉన్న భూభాగం:  

* జమ్మూ డివిజన్: జమ్మూ, కతువా, ఉధంపూర్, రియాసి జిల్లాలు; చెనాని, భదర్వా జాగీర్లు; మీర్పూర్ జిల్లాలో 11 శాతం, పూంచ్ జాగీర్‌లో 40 శాతం. 
* కాశ్మీర్ డివిజన్: కాశ్మీర్ సౌత్ ( అనంతనాగ్), కాశ్మీర్ ఉత్తరం (బారాముల్లా) ; ముజఫరాబాద్ జిల్లాలో 13 శాతం. 
* లడఖ్ డివిజన్: కార్గిల్, లేహ్ జిల్లాలు. ( 2019 అక్టోబరు 31న లడఖ్ కేంద్రపాలిత ప్రాంతంగా మారింది.)

1968 నాటికి జిల్లాలు పునర్వ్యవస్థీకరించబడ్డాయి. కొన్ని పెద్ద జిల్లాలను పరిపాలనాసౌలభ్యం కోసం విభజించారు. 2006లో కిష్త్వార్, రాంబన్, రియాసి, సాంబా, బందిపోరా, గందర్బల్, కుల్గామ్, షోపియాన్ అనే ఎనిమిది కొత్త జిల్లాలు సృష్టించబడ్డాయి.

2019 ఆగస్టులో, జమ్మూ కాశ్మీర్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టాన్ని భారత పార్లమెంటు ఉభయ సభలు ఆమోదించాయి. బిల్లులో ఉన్న నిబంధనలు ప్రకారం జమ్మూ, కాశ్మీర్ రాష్ట్రాన్ని రెండు కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలుగా పునర్వ్యవస్థీకరించాయి. జమ్మూ, కాశ్మీర్ అలాగే లడఖ్ 2019 అక్టోబరు 31 అఖ్టోబరు 31 నుండి కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలుగా అమలులోకి వచ్చాయి.

## జిల్లాలు

### జమ్మూ డివిజను

### కాశ్మీర్ డివిజను

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:జాబితాలు
వర్గం:భారతదేశ జిల్లాల జాబితాలు
వర్గం:కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల జిల్లాలు
వర్గం:జమ్మూ కాశ్మీర్‌కు సంబంధించిన జాబితాలు
వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
మణిపూర్ జిల్లాల జాబితా

భారతదేశ రాష్ట్రమైన మణిపూర్‌లో 16 పరిపాలనా జిల్లాలు ఉన్నాయి. 2016 డిసెంబరుకు ముందు 9 జిల్లాలు ఉన్నాయి. 2016 డిసెంబరు 9 న, ప్రభుత్వం 7 కొత్త జిల్లాలను సృష్టించింది. వాటితో రాష్ట్రం లోని మొత్తం జిల్లాల సంఖ్య 16కు (2023 ఏప్రిల్ నాటికి) చేరుకుంది.

## జిల్లా పరిపాలన
భారతీయ రాష్ట్రానికి చెందిన జిల్లా అనేది జిల్లా మేజిస్ట్రేట్ లేదా డిప్యూటీ కమిషనర్, ఇండియన్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ సర్వీస్‌కు చెందిన అధికారి నేతృత్వంలోని పరిపాలనా భౌగోళిక ప్రాంతం. జిల్లా మేజిస్ట్రేట్ లేదా డిప్యూటీ కమీషనర్‌కు రాష్ట్ర పరిపాలనా సేవలలోని వివిధ విభాగాలకు చెందిన అనేక మంది అధికారులు పరిపాలనలో సహాయం చేస్తారు.

## శాంతి భద్రతలు
పోలీసు సూపరింటెండెంట్, ఇండియన్ పోలీస్ సర్వీస్‌కు చెందిన అధికారికి శాంతిభద్రతలు, సంబంధిత సమస్యలను నిర్వహించే బాధ్యతను అప్పగించారు.

## మణిపూర్ జిల్లాలు జాబితా

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:భారతదేశ జిల్లాల జాబితాలు
వర్గం:జాబితాలు
వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
వర్గం:మణిపూర్‌కు సంబంధించిన జాబితాలు
మధ్య ప్రదేశ్ జిల్లాల జాబితా

మధ్య ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో 2023 జూలై నాటికి 52 జిల్లాలు ఉన్నాయి. ఇది 1956 నవంబరు 1న మధ్య ప్రదేశ్ అనే పేరుతో భారతీయ రాష్ట్రంగా అస్తిత్వంలోకి వచ్చింది. మధ్య ప్రదేశ్ అధికారిక పరిపాలనా ప్రభుత్వ హోదా లేని వివిధ భౌగోళిక ప్రాంతాలను కలిగి ఉంది. కొన్ని చారిత్రక దేశాలు, రాష్ట్రాలు లేదా ప్రావిన్సులకు అనుగుణంగా ఉంటాయి. పరిపాలనా సౌలభ్యం కోసం విభాగాలు, జిల్లాలు, తహసీల్లుగా విభజించబడ్డాయి.

ప్రస్తుతం రాష్ట్రంలో జిల్లాల సంఖ్య 52. ఈ జిల్లాలు పది పరిపాలనా విభాగాలుగా విభజించబడ్డాయి. జిల్లాలు తహసీల్‌లుగా విభజించబడ్డాయి. ఇవి రాష్ట్రంలో 428 ఉన్నాయి.

## జిల్లాల జాబితా
మధ్యప్రదేశ్‌లో 53 జిల్లాలు ఉన్నాయి, వీటిని పది విభాగాలుగా వర్గీకరించారు.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:భారతదేశ జిల్లాల జాబితాలు
వర్గం:జాబితాలు
వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్‌కు సంబంధించిన జాబితాలు
మేఘాలయ జిల్లాల జాబితా

భారతదేశంలోని మేఘాలయ రాష్ట్రం 12 జిల్లాలుగా విభజించబడింది.
## మేఘాలయ జిల్లాలు
మేఘాలయ రాష్ట్రంలో 2023 ఆగస్టు నాటికి 12 జిల్లాలు ఉన్నాయి. రాష్ట్టం లోని జిల్లాల వివరాలు దిగువ వివరించబడ్డాయి.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:భారతదేశ జిల్లాల జాబితాలు
వర్గం:జాబితాలు
వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
వర్గం:మేఘాలయకు సంబంధించిన జాబితాలు
మిజోరం జిల్లాల జాబితా

భారతదేశం లోని మిజోరం రాష్ట్రం 11 జిల్లాలుగా విభజించబడింది.

## చరిత్ర
1972 జనవరి 21న మిజోరాం కేంద్రపాలిత ప్రాంతంగా అవతరించినప్పుడు, అది ఐజ్వాల్, లంగ్‌లై జిల్లా , చిమ్తుయిపుయ్ అనే మూడు జిల్లాలుగా విభజించబడింది. ఆ తర్వాత 1998లో ఇప్పటికే ఉన్న మూడు జిల్లాల నుంచి మరో ఐదు జిల్లాలు ఏర్పడ్డాయి. 2019లో మరో మూడు జిల్లాలు కొత్తగా ఏర్పడ్డాయి. వాటితో రాష్ట్రంలోని జిల్లాల సంఖ్య 11 కు చేరుకుంది.

## పరిపాలనా నిర్మాణం
మిజోరాంలోని జిల్లాకు ఆ నిర్దిష్ట జిల్లాలో పరిపాలన బాధ్యత వహించే డిప్యూటీ కమీషనర్ నాయకత్వం వహిస్తాడు. డిప్యూటీ కమీషనర్, జిల్లా మేజిస్ట్రేట్, జిల్లా కలెక్టర్‌గా మూడు పదవులను కలిగి ఉన్నందున, అతను ట్రిపుల్ విధులు నిర్వహించవలసి ఉంటుంది. డిప్యూటీ కమిషనర్‌గా జిల్లా కార్యనిర్వాహక అధిపతి. జిల్లాలో శాంతిభద్రతల పరిరక్షణ బాధ్యత జిల్లా మేజిస్ట్రేట్‌దే. కలెక్టర్‌గా రెవెన్యూ వసూళ్లు, రికవరీ బాధ్యతకు ప్రధాన రెవెన్యూ అధికారిగా విధులు నిర్వహిస్తాడు.

### శాంతి భద్రత
పోలీసు సూపరింటెండెంట్ ప్రతి జిల్లా పోలీసు పరిపాలనను నియంత్రిస్తాడు.

### విభాగాలు
జిల్లా ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఉపవిభాగాలుగా విభజించబడి, తహసీల్‌లు, బ్లాక్‌లుగా విభజించబడింది.

## జిల్లాలు జాబితా

గమనికలు: మిజోరాం ప్రభుత్వం 2019 జూన్ 3 నాటి నోటిఫికేషన్ ద్వారా హన్నాథియల్, ఖాజాల్, సైతువాల్ జిల్లాల డిప్యూటీ కమీషనర్‌ల కార్యాలయాలను రూపొందించాలని ఆదేశించింది, ఆ తర్వాత మూడు జిల్లాలు పని చేయడం ప్రారంభించాయి.

* లంగ్‌లై జిల్లా నుండి హన్నాథియల్ జిల్లా ఏర్పడింది.
* చంఫై జిల్లా నుండి ఖాజాల్ జిల్లా ఏర్పడింది.
* ఐజాల్ జిల్లా, చంపై జిల్లా నుండి సైతువాల్ జిల్లా ఏర్పడింది

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:భారతదేశ జిల్లాల జాబితాలు
వర్గం:జాబితాలు
వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
వర్గం:మిజోరంకు సంబంధించిన జాబితాలు
నాగాలాండ్ జిల్లాల జాబితా

భారతదేశంలోని **[[నాగాలాండ్]]** రాష్ట్రం, 2022 నాటికి 16 పరిపాలనా జిల్లాలను కలిగి ఉంది. అవి చుమౌకెడిమా, దిమాపూర్, కిఫిరే, కోహిమా, లాంగ్‌లెంగ్, మోకోక్‌చుంగ్, మోన్, నియులాండ్, నోక్లాక్, పెరెన్, ఫేక్, షామటోర్, టుయెన్‌సాంగ్, త్సెమినియు, జున్ వోక్హెటో.
## చరిత్ర
1957 డిసెంబరు 1న, అస్సాంలోని నాగా హిల్స్ జిల్లా, ఈశాన్య సరిహద్దు ఏజెన్సీ (ప్రస్తుతం అరుణాచల్ ప్రదేశ్) టుయెన్‌సాంగ్ ఫ్రాంటియర్ డివిజన్ కేంద్ర పాలిత నాగా హిల్స్ టుయెన్‌సాంగ్ ప్రాంతాన్ని ఏర్పరిచాయి. ఆ సమయంలో మునుపటి ఉపవిభాగాలు కోహిమా జిల్లా, మోకోక్‌చుంగ్ జిల్లా, ట్యూన్‌సాంగ్ జిల్లాగా మారాయి.1961 ఫిబ్రవరిలో నాగా హిల్స్ ట్యూన్‌సాంగ్ ప్రాంతం పేరు "నాగాలాండ్"గా మార్చబడింది. భారతదేశం లోని 16వ రాష్ట్రంగా నాగాలాండ్ 1963 డిసెంబరులో అవతరించింది .

1973 డిసెంబరు 19న మొకోక్‌చుంగ్ జిల్లా నుండి కొన్ని భూభాగాలు విభజించుట ద్వారా వోఖా జిల్లా, జున్‌హెబోటో జిల్లా, ట్యూన్‌సాంగ్ జిల్లా విభజించుట ద్వారా మోన్ జిల్లా, కొహిమా జిల్లా విభజించుట ద్వారా ఫేక్ జిల్లా సృష్టించబడ్డాయి.

1997 డిసెంబరు 2న, కోహిమా జిల్లా విభజించుట ద్వారా దిమాపూర్ జిల్లా ఏర్పడింది.ఇది 1998 ఏప్రిల్లో ప్రారంభించబడింది 

2003లో అక్టోబరు 24 న కిఫిరే జిల్లా, లాంగ్‌లెంగ్ జిల్లా, పెరెన్ జిల్లా అనే మరో మూడు జిల్లాలు కొత్తగా జోడించబడ్డాయి. కిఫిరే, లాంగ్‌లెంగ్ జిల్లాలు తుయెన్‌సాంగ్ జిల్లా నుండి కొన్ని ప్రాంతాలు విభజించుట ద్వారా ఏర్పడ్డాయి. పెరెన్ జిల్లా కొహిమా జిల్లా నుండి విభజింపబడింది.

నోక్లాక్ జిల్లా  2021 జనవరి 20న సృష్టించబడింది. గతంలో ఇది ట్యూన్‌సాంగ్ జిల్లాకు ఉప-జిల్లాగా ఉంది.

2021 డిసెంబరు 18న మూడు కొత్త జిల్లాలు సృష్టించబడ్డాయి: దిమాపూర్ జిల్లాను విభజించగా చమౌకెడిమా జిల్లా, నియులాండ్ జిల్లా. అలాగే  కొహిమా జిల్లా విభజించగా త్సెమినియు జిల్లా ఏర్పడ్డాయి.

2022 జనవరి 19 న, ట్యూన్‌సాంగ్ విభజించంగా షామటోర్ జిల్లా నాగాలాండ్‌లోని 16వ జిల్లాగా సృష్టించబడింది.

## జిల్లాలు
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం,  నాగాలాండ్‌ లోని పదహారు జిల్లాలు, వాటి ప్రధాన కార్యాలయాలు, జనాభా, విస్తీర్ణం వివరాలు దిగువ విరంచబడ్డాయి.

## మూలాలు


## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:నాగాలాండ్ జిల్లాలు
వర్గం:జాబితాలు
వర్గం:భారతదేశ జిల్లాల జాబితాలు
వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
వర్గం:భారతదేశానికి సంబంధించిన జాబితాలు
ఒడిశా జిల్లాల జాబితా

**ఒడిశా**,ఇది భారతదేశం తూర్పు తీరంలో ఉన్న రాష్ట్రం. ఈ రాష్ట్రంలో 2023 ఆగస్టు నాటికి 30 *[[భారతదేశ జిల్లాల జాబితా|జిల్లాలు]]* ఉన్నాయి. ఈ 30 జిల్లాల పాలనను క్రమబద్ధీకరించడానికి తిరిగి మూడు పరిపాలనా విభాగాలు సెంట్రల్ డివిజను, నార్త్ డివిజను, సౌత్ డివిజను అనే వేర్వేరు విభాగాలు ఉన్నాయి.వాటి ప్రధాన కార్యాలయాలు వరుసగా కటక్ (*సెంట్రల్ డివిజన్*), సంబల్‌పూర్ (*నార్త్ డివిజన్* ), బెర్హంపూర్ (*దక్షిణ డివిజన్*) ఉన్నాయి. ప్రతి విభాగంలో 10 జిల్లాలు ఉంటాయి. దాని పరిపాలనా నిర్వహణకు ప్రధాన అధికారిగా రెవెన్యూ డివిజనల్ కమీషనర్ (ఆర్.డి.సి) గా, ఇండియన్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ సర్వీస్ సీనియర్ ర్యాంక్ కలిగిన అధికారి ఉంటారు. పరిపాలనా శ్రేణిలో ఆర్.డి.సి. స్థానం, జిల్లా పరిపాలన, రాష్ట్ర సచివాలయం మధ్య ఉంటుంది. ప్రతి *జిల్లా పరిపాలన* *కలెక్టర్,* *జిల్లా మేజిస్ట్రేట్* చేత నిర్వహించబడింది. వీరి నియామకం ఇండియన్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ సర్వీస్ ద్వారా జరుగుతుంది. కలెక్టర్ & జిల్లా మేజిస్ట్రేట్ జిల్లాలో ఆదాయాన్ని సేకరించడం, జిల్లాలో శాంతిభద్రతల నిర్వహణకు బాధ్యత వహిస్తాడు. ప్రతి జిల్లా ఉప విభాగాలుగా విభజించబడింది, ప్రతి ఒక్క ఉపవిభాగ పరిపాలన *సబ్-కలెక్టర్* & *సబ్-డివిజనల్ మేజిస్ట్రేట్ ద్వారా జరుగుతుంది*. ఉప-విభాగాలు తహసిల్‌లుగా విభజించారు. *తహసీల్దార్‌* నేతృత్వంలో *తహసీల్‌లు* ఉంటారు. ఒడిశాలో 03 *డివిజన్లు*, 30 *జిల్లాలు*, 58 *సబ్ డివిజన్లు*, 317 *[[మండలం|తాహసీల్లు]],* 314 *బ్లాక్‌లు* ఉన్నాయి.

## విభాగాలు వారీగా జిల్లాల జాబితా

## పరిపాలన

ప్రతి జిల్లాకు ఒక కలెక్టర్, జిల్లా మేజిస్ట్రేట్ జిల్లా రెవెన్యూ సేకరణ, పరిపాలనకు బాధ్యత వహించటానికి ఇండియన్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ సర్వీస్ (ఐఎఎస్) అధికారి, శాంతిభద్రతలు, సంబంధిత సమస్యలను నిర్వహించడానికి ఒక ఇండియన్ పోలీస్ సర్వీస్ (ఐ.పి.ఎస్.) అధికారిగా పోలీసు సూపరింటెండెంట్ (ఎస్.పి.) బాధ్యత వహిస్తారు. అన్ని శాఖలు పరిపాలనకు జిల్లా స్థాయిలో జిల్లా అధికారులు ఉంటారు. వీరు అందరిపై జిల్లా కలెక్టరు పర్వేక్షణ ఉంటుంది.

## జిల్లాలు
ఒడిశాలో 2023 ఆగస్టు నాటికి 30 జిల్లాలు ఉన్నాయి. విస్తీర్ణం ప్రకారం మయూర్‌భంజ్ అతి పెద్ద జిల్లా, జగత్‌సింగ్‌పూర్ అతి చిన్న జిల్లా. ఒడిశాలో జనాభా ప్రకారం గంజాం అతి పెద్ద జిల్లా. దేవగఢ్ జిల్లా అతి చిన్న జిల్లా. ఒడిశా రాజధాని భుబనేశ్వర్, ఇది ఖుర్ధా జిల్లాలో ఉంది. 30 జిల్లాల వైశాల్యంతో జనాభా వివరాలు ఈ క్రింద పట్టికలో ఇవ్వబడ్డాయి.

## మూలాలు


## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:ఒడిశా జిల్లాలు
వర్గం:జాబితాలు
వర్గం:భారతదేశ జిల్లాల జాబితాలు
వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
వర్గం:ఒడిశాకు సంబంధించిన జాబితాలు
పంజాబ్ జిల్లాల జాబితా

భారతదేశం, పంజాబ్ రాష్ట్రంలో 2021 మే 14 న సంగ్రూర్ జిల్లా నుండి కొన్ని భూభాగాలు లేదా ప్రాంతాలు విభజింటుట ద్వారా కొత్తగా మలేర్‌కోట్ల జిల్లా ఏర్పడిది.దీనితో పంజాబ్ రాష్ట్రంలో జిల్లాల సంఖ్య 23కు పెరిగింది.
## జిల్లాలు జాబితా

## మూలాలు


## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:భారతదేశ జిల్లాల జాబితాలు
వర్గం:పంజాబ్ జిల్లాలు
వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
వర్గం:జాబితాలు
వర్గం:పంజాబ్‌కు సంబంధించిన జాబితాలు
పుదుచ్చేరి జిల్లాల జాబితా

పుదుచ్చేరి భారతదేశం లోని ఒక కేంద్రపాలిత ప్రాంతం.ఇందులో నాలుగు ఎన్‌క్లేవ్, ఎక్స్‌క్లేవ్ జిల్లాలు ఉన్నాయి. పుదుచ్చేరి జిల్లా, కారైకాల్ జిల్లా తమిళనాడు రాష్ట్రం చుట్టూముట్టబడి ఉంటుంది. మాహె జిల్లా చుట్టూ కేరళ రాష్ట్రం, యానాం జిల్లా చుట్టూ ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం చుట్టూముట్టబడి ఉంటుంది. పాండిచ్చేరి జిల్లా అత్యధిక విస్తీర్ణం, జనాభాను కలిగి ఉంది. మాహే జిల్లా, అతి చిన్న ప్రాంతంతో జనాభా కలిగిఉంది. నాలుగు జిల్లాలు ఫ్రెంచ్ భారతదేశం సరిహద్దులను నిలుపుకున్నాయి.1954లో ఫ్రెంచ్ భారతదేశం భూభాగాల వాస్తవ బదిలీ తర్వాత రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఇండియాలో విలీనం చేయబడ్డాయి.

center|467x467px

## పుదుచ్చేరి జిల్లాలు

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:భారతదేశ జిల్లాల జాబితాలు
వర్గం:జాబితాలు
వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
వర్గం:పుదుచ్చేరి జిల్లాలు
వర్గం:పుదుచ్చేరికి సంబంధించిన జాబితాలు
వర్గం:భారతదేశానికి సంబంధించిన జాబితాలు
జార్ఖండ్ జిల్లాల జాబితా

భారతదేశం లోని జార్ఖండ్ రాష్ట్రం ఇరవై నాలుగు (2023 నాటికి) పరిపాలనా జిల్లాలను కలిగి ఉంది.

## పరిపాలన
భారతీయ రాష్ట్రానికి చెందిన జిల్లా అనేది జిల్లా మేజిస్ట్రేట్ లేదా డిప్యూటీ కమిషనర్, ఇండియన్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ సర్వీస్‌కు చెందిన అధికారి నేతృత్వంలోని పరిపాలనా భౌగోళిక ప్రాంతం.జిల్లా మేజిస్ట్రేట్ లేదా డిప్యూటీ కమీషనర్‌కు వివిధ శాఖలకుచెందిన అధికారులు పరిపాలనలో సహాయం చేస్తారు.పోలీస్ సూపరింటెండెంట్, ఇండియన్ పోలీస్ సర్వీస్‌కు చెందిన అధికారికి శాంతిభద్రతలు, సంబంధిత సమస్యలను నిర్వహించే బాధ్యత కలిగి ఉంటారు

## చరిత్ర
జార్ఖండ్ రాష్ట్ర ఏర్పాటు సమయంలో 18 జిల్లాలు ఉండేవి. తరువాత, ఈ జిల్లాలను పునర్వ్యవస్థీకరించడం ద్వారా మరో ఆరు జిల్లాలు ఏర్పడ్డాయి. వీటితో రాష్టంలో జిల్లాల సంఖ్య 24కు పెరిగింది.

జిల్లా పరిపాలనా విభాగాలు

జార్ఖండ్‌లో 24 జిల్లాలు ఉన్నాయి.ఇవి 5 డివిజన్లుగా విభజించబడ్డాయి. ఈ విభాగాలు:

# పాలము డివిజన్ - 3 జిల్లాలు: పాలము, గర్హ్వా, లతేహార్ - ప్రధాన కార్యాలయం: మేదినీనగర్
# ఉత్తర చోటానాగ్‌పూర్ డివిజన్ - 7 జిల్లాలు: చత్రా, హజారీబాగ్, కోడెర్మా, గిరిదిహ్, రామ్‌ఘర్, బొకారో, ధన్‌బాద్ - ప్రధాన కార్యాలయం: హజారీబాగ్
# దక్షిణ చోటానాగ్‌పూర్ డివిజన్ - 5 జిల్లాలు: లోహర్దగా, గుమ్లా, సిమ్‌డేగా, రాంచీ, ఖుంటి - ప్రధాన కార్యాలయం: రాంచీ
# కొల్హన్ డివిజన్ - 3 జిల్లాలు: పశ్చిమ సింగ్‌భూమ్, సరైకేలా ఖర్సవాన్, తూర్పు సింగ్‌భూమ్ - ప్రధాన కార్యాలయం: చైబాసా
# సంతాల్ పరగణా డివిజన్ - 6 జిల్లాలు: జమ్తారా, డియోఘర్, దుమ్కా, పాకుర్, గొడ్డ, సాహెబ్‌గంజ్ - ప్రధాన కార్యాలయం: దుమ్కా

జిల్లాల జాబితా క్రింద ఉంది:

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:జార్ఖండ్ జిల్లాలు
వర్గం:భారతదేశ జిల్లాల జాబితాలు
వర్గం:జాబితాలు
వర్గం:జార్ఖండ్‌కు సంబంధించిన జాబితాలు
వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
రాజస్థాన్ జిల్లాల జాబితా

భారతదేశంలోని వాయవ్య భాగంలో ఉన్న రాజస్థాన్ రాష్ట్రం 23°30'N, 30°12'N అక్షాంశం, 69°30'E, 78°17'E రేఖాంశం మధ్య విస్తరించి ఉంది. 2025 జనవరి 1 నాటికి, పరిపాలనా ప్రయోజనాల కోసం రాష్ట్రం 41 జిల్లాలు, 7 విభాగాలుగా విభజించబడింది. భారతదేశంలో ఉత్తరప్రదేశ్ 75 జిల్లాలతో మొదటి స్థానంలో ఉండగా, మధ్య ప్రదేశ్ 57 జిల్లాలతో రెండవ స్థానంలో ఉండగా, వాటి తర్వాత, జిల్లాల సంఖ్య పరంగా రాజస్థాన్ భారతదేశంలో మూడవ స్థానంలో ఉంది. రాజస్థాన్ పశ్చిమ, వాయవ్య దిశలో పాకిస్తాన్‌తో సరిహద్దును కలిగి ఉంది. పంజాబ్, హర్యానా, ఉత్తర ప్రదేశ్, మధ్య ప్రదేశ్, గుజరాత్ వంటి ఇతర భారతీయ రాష్ట్రాలతో సరిహద్దులను పంచుకుంటుంది. రాజస్థాన్ 342,239 చ.కి.మీటర్లు (132,139 చదరపు మైళ్ళు) విస్తరించి భారతదేశంలో విస్తీర్ణంలో అతిపెద్ద రాష్ట్రంగా నిలిచింది.

జిల్లా నిర్వహణ బాధ్యతలను అఖిల భారత అధికారులు, రాష్ట్ర నియమిత అధికారులు నిర్వహిస్తారు. ప్రతి జిల్లాలో అఖిల భారత అధికారులు డిప్యూటీ కమిషనర్ లేదా జిల్లా మేజిస్ట్రేట్ (భారత పరిపాలనా సేవ నుండి), సూపరింటెండెంట్ ఆఫ్ పోలీస్ (భారత పోలీసు సేవ నుండి) డిప్యూటీ కన్జర్వేటర్ ఆఫ్ ఫారెస్ట్స్ (భారత అటవీ సేవ నుండి), వీరిలో ప్రతి ఒక్కరికి వివిధ రాజస్థాన్ రాష్ట్ర సేవల అధికారులు సహాయం చేస్తారు. రాష్ట్రం నియమించిన అధికారులు ఆరోగ్యం, విద్య ఇతర ప్రాథమిక సౌకర్యాల వంటి విషయాలకు బాధ్యత వహిస్తారు.

## జిల్లాల జాబితా

## కొత్తగా ఏర్పడిన జిల్లాలు

## విభాగాలు
thumb|450x450px| రాజస్థాన్ విభాగాలు|center

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:రాజస్థాన్ జిల్లాలు
వర్గం:భారతదేశ జిల్లాల జాబితాలు
వర్గం:జాబితాలు
వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
వర్గం:రాజస్థాన్‌కు సంబంధించిన జాబితాలు
సిక్కిం జిల్లాల జాబితా

భారత రాష్ట్రమైన సిక్కింలో 6 (2023 నాటికి) జిల్లాలు ఉన్నాయి. ప్రతి జిల్లాలను కేంద్ర ప్రభుత్వం నియమించిన జిల్లా కలెక్టర్ పర్యవేక్షిస్తారు. వీరు జిల్లాల పౌర ప్రాంతాల పరిపాలనకు బాధ్యత వహిస్తారు. సిక్కిం రాష్ట్రం సున్నితమైన సరిహద్దు ప్రాంతం కావడంతో భారత సైన్యం ఎక్కువ ప్రాంతంపై నియంత్రణ కలిగి ఉంది. అనేక ప్రాంతాలు పరిమితం చేయబడ్డాయి. వాటిని సందర్శించడానికి అనుమతులు అవసరం ఉంటుంది. సిక్కింలో మొత్తం ఎనిమిది పట్టణాలు, తొమ్మిది ఉప విభాగాలు ఉన్నాయి.

2021 డిసెంబరు 21న, సిక్కిం ప్రభుత్వం 2 కొత్త జిల్లాల ఏర్పాటుతో పాటు ప్రస్తుతం ఉన్న 4 జిల్లాల పేర్లను మారుస్తున్నట్లు ప్రకటించింది. సిక్కిం ప్రభుత్వం ఉత్తర సిక్కిం జిల్లాను ఇప్పుడు మంగన్ జిల్లా, పశ్చిమ సిక్కిం జిల్లాను గ్యాల్‌షింగ్ జిల్లా, తూర్పు సిక్కిం జిల్లాను, గాంగ్‌టక్ జిల్లా, దక్షిణ సిక్కిం జిల్లాను, నాంచి జిల్లా అనే పేర్లుతో అధికారికంగా మార్చింది.
thumb|450x450px| కాంచన్‌జంగ్ జాతీయ ఉద్యానవనం మంగన్ జిల్లాలో ఉంది|center

**ఆరు జిల్లాలు జాబితా**

## మూలాలు


## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:భారతదేశ జిల్లాల జాబితాలు
వర్గం:జాబితాలు
వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
వర్గం:సిక్కింకు సంబంధించిన జాబితాలు
ఉత్తరాఖండ్ జిల్లాల జాబితా

జిల్లా అనేది ఇండియన్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ సర్వీస్‌కు చెందిన అధికారి జిల్లా కలెక్టర్ నేతృత్వంలోని పరిపాలనా భౌగోళిక విభాగం. జిల్లా కలెక్టరుకు డిప్యూటీకలెక్టర్, అసిస్టెంట్ కలెక్టర్, అదనపు జిల్లాకలెక్టరు, సబ్-డివిజనల్ మేజిస్ట్రేట్, తహసీల్దార్, ఉత్తరాఖండ్ సివిల్ సర్వీసుకు చెందిన చెందిన అనేక శాఖల అధికారులు సహాయం చేస్తారు.

2000 నవంబరులో ఉత్తరాఖండ్ కొత్త రాష్ట్రంగా ఏర్పడినప్పుడు 13 జిల్లాలను వారసత్వంగా పొందింది.

2022 నవంబరు నాటికి, ఇతర రాష్ట్రాలు వేగవంతమైన అభివృద్ధి కోసం కొత్త జిల్లాల సంఖ్యను దాదాపు రెట్టింపు చేసినప్పటికీ, 2000 నవంబరు నుండి ఉత్తరాఖండ్ రాష్ట్రంలో కొత్త జిల్లాలు ఏవీ సృష్టించబడలేదు.

## జిల్లాల జాబితా
ఉత్తరాఖండ్ రాష్ట్రంలో 2023 ఆగస్టు నాటికి 13 జిల్లాలు ఉన్నాయి.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:భారతదేశ జిల్లాల జాబితాలు
వర్గం:జాబితాలు
వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
వర్గం:ఉత్తరాఖండ్‌‌కు సంబంధించిన జాబితాలు
గుజరాత్ జిల్లాల జాబితా

1960లో రాష్ట్రం ఏర్పడిన సమయంలో అసలు 17 జిల్లాల అనేక విభజనల తర్వాత పశ్చిమ భారత రాష్ట్రం గుజరాత్‌లో 33 జిల్లాలు ఉన్నాయి. కచ్ గుజరాత్‌లో అతిపెద్ద జిల్లా అయితే డాంగ్ చిన్నది. అహ్మదాబాద్ అత్యధిక జనాభా కలిగిన జిల్లా అయితే డాంగ్ అతి తక్కువ. గుజరాత్‌లో 252 తాలూకాలు (జిల్లాల ఉపవిభాగాలు) ఉన్నాయి.

## చరిత్ర

### 1960
గుజరాత్ రాష్ట్రం 1960 మే 1 న, బొంబాయి రాష్ట్రంలోని 17 ఉత్తర జిల్లాలలో భాషా ప్రాతిపదికన విభజించబడినప్పుడు (మరాఠీ మాట్లాడే మహారాష్ట్రను కూడా సృష్టించడం ) సృష్టించబడింది .

అవి క్రింది విధంగా ఉన్నాయి: అహ్మదాబాద్, అమ్రేలి, బనస్కాంత, బరూచ్, భావ్ నగర్, డాంగ్, జామ్ నగర్, జునాగఢ్, ఖేడా, కచ్ఛ్, మెహసానా, పంచమహల్, రాజ్ కోట్, సబర్కాంత, సూరత్, సురేంద్రనగర్, వడోదర .

### 1964
1964లో అహ్మదాబాద్, మెహసానా ప్రాంతాల నుండి గాంధీనగర్ ఏర్పడింది .

### 1966
1966లో, వల్సాద్ సూరత్ నుండి విడిపోయింది .

### 1997
 1997 అక్టోబరు 2న, ఐదు కొత్త జిల్లాలు సృష్టించబడ్డాయి:

* ఆనంద్ ఖేడా నుండి విడిపోయారు .
* దాహోద్ పంచమహల్ నుండి విభజించబడింది .
* నర్మదా భరూచ్ నుండి విడిపోయింది .
* నవసారి వల్సాద్ నుండి విడిపోయింది .
* పోర్బందర్ జునాగఢ్ నుండి విడిపోయింది .

### 2000
2000లో, పటాన్ జిల్లా బనస్కాంత, మెహసానా ప్రాంతాల నుండి ఏర్పడింది .

### 2007
 2007 అక్టోబరు 2న, తాపి సూరత్ నుండి రాష్ట్ర 26వ జిల్లాగా విభజించబడింది .

### 2013
 2013 ఆగస్టు 15న, ఏడు కొత్త జిల్లాలు సృష్టించబడ్డాయి.

* ఆరావళి సబర్‌కాంత నుండి విడిపోయింది .
* బొటాడ్ అహ్మదాబాద్, భావనగర్ జిల్లాల నుండి సృష్టించబడింది .
* ఛోటా ఉదయపూర్ వడోదర జిల్లా నుండి విడిపోయింది .
* దేవభూమి ద్వారక జామ్‌నగర్ నుండి విభజించబడింది .
* మహిసాగర్ ఖేడా, పంచమహల్ ప్రాంతాల నుండి సృష్టించబడింది .
* రాజ్‌కోట్, సురేంద్రనగర్, జామ్‌నగర్ జిల్లాల నుండి మోర్బీ సృష్టించబడింది .
* గిర్ సోమనాథ్ జునాగఢ్ నుండి విడిపోయారు .

## గుజరాత్ జిల్లాలు

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:భారతదేశ జిల్లాల జాబితాలు
వర్గం:జాబితాలు
వర్గం:గుజరాత్‌కు సంబంధించిన జాబితాలు
వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
వంకాయల సత్యనారాయణమూర్తి

**వంకాయల సత్యనారాయణ** ఒక తెలుగు నటుడు. సహాయ నటుడిగా దాదాపు 180 తెలుగు సినిమాలలో నటించాడు.

## జీవిత విశేషాలు
ఈయన 1940 డిసెంబరు 28న విశాఖపట్నంలో జన్మించాడు. బి. కాం లో బంగారు పతకం సాధించాడు. 1960 లో షూటింగ్‌ పోటీలో భారతదేశంలోనే మొదటి స్థానం పొందాడు. చదువు, క్రీడల్లో ప్రతిభ ఆధారంగా ఆయనకు హిందుస్థాన్ షిప్ యార్డులో ఉద్యోగం వచ్చింది. 1970 లో నాటకరంగంలోకి ప్రవేశించాడు. 1976 లో నీడ లేని ఆడది సినిమాతో సినీరంగ ప్రవేశం చేశాడు.  దాదాపు 180కి పైగా సినిమాల్లో ఎక్కువగా సహాయ నటుడి పాత్రలు పోషించాడు. సీతాకోక చిలుక, సూత్రధారులు, సీతామాలక్ష్మి, దొంగకోళ్ళు, ఊరికిచ్చిన మాట, విజేత, స్టేషన్ మాస్టర్, మావి చిగురు లాంటి సినిమాల్లో ఆయన చెప్పుకోదగ్గ పాత్రలు పోషించాడు. పలు టెలివిజన్ ధారావాహికల్లో కూడా కనిపించాడు. ఆయన చివరి సినిమా కారం దోసె.

ఆయన భార్య శకుంతల. వీరికి ఇద్దరు కుమార్తెలు.

## సినిమాల జాబితా
ఈయన నటించిన తెలుగు సినిమాల పాక్షిక జాబితా:

# అయినవాళ్ళు (1976)
# అర్ధాంగి (1977)
# సీతామాలక్ష్మి (1978)
# కమలమ్మ కమతం (1979)
# కుక్క కాటుకు చెప్పు దెబ్బ (1979)
# మా ఊళ్ళో మహాశివుడు (1979)
# రతీమన్మథ (1979)
# ఊరికిచ్చిన మాట (1981)
# కోరుకున్న మొగుడు (1981)
# శుభలేఖ (1982)
# శివుడు శివుడు శివుడు (1983)
# నవమోహిని (1984)
# మంత్ర దండం (1985)
# విజేత (1985)
# ఊరేగింపు (1988)
# జానకిరాముడు (1988)
# మహారాజశ్రీ మాయగాడు (1988)
# సూత్రధారులు (1990)
# అత్తింట్లో అద్దెమొగుడు (1991)
# ఆశయం (1993)
# రుక్మిణి (1997)
# కారందోశ (2016)

## ఇతర విశేషాలు
* 1958లో కొచ్చిన్‌లో ఎన్‌సిసి క్యాడెట్లకు జరిగిన పోటీలలో ఆలిండియా ఉత్తమ జూనియర్‌ క్యాడెట్‌గా నిలిచారు. 
* 1958లో కొచ్చిన్‌లో ఎన్‌సిసి క్యాడెట్లకు జరిగిన పోటీలలో ఆలిండియా ఛాలెంజ్‌ బోట్‌ రోయర్‌ బహుమతిని గెలుచుకున్నారు. 
* 1960లో ఢిల్లీ రిపబ్లిక్‌ డే కవాతులో పాల్గొన్నారు. 
* 1960 ఆగస్టులో షూటింగ్‌ కాంపిటీషన్‌లో భారతదేశంలోనే మొదటి స్థానం పొందారు. 
* బి.కాంలో బంగారు పతకం అందుకున్నారు.
* జిల్లాస్థాయి కందుకూరి పురస్కారం - ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం, 30 ఏప్రిల్ 2017.

## మరణం
కొంతకాలంగా శ్వాస సంబంధిత వ్యాధితో బాధ పడుతున్న వంకాయల సత్యనారాయణమూర్తి 2018 మార్చి 12 న మరణించారు.

## వనరులు

## బయటి లంకెలు
* వంకాయల సత్యనారాయణమూర్తి - నా బాల్యం శీర్షిక

వర్గం:1940 జననాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు
వర్గం:2018 మరణాలు
వర్గం:విశాఖపట్నం జిల్లా సినిమా నటులు
వర్గం:విశాఖపట్నం జిల్లా టెలివిజన్ నటులు
వర్గం:విశాఖపట్నం జిల్లా నాటక ప్రయోక్తలు
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల దర్శకులు
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల నటులు
పల్నాటి పులి

**పల్నాటి పులి** 1984 నాటి యాక్షన్ సినిమా. తాతినేని ప్రసాద్ దర్శకత్వంలో, సాయి చక్ర ప్రొడక్షన్స్ పతాకంపై గోగినేని ప్రసాద్ నిర్మించాడు. ఇందులో నందమూరి బాలకృష్ణ, భానుప్రియ ముఖ్యపాత్రల్లో నటించగా చక్రవర్తి సంగీతం సమకూర్చాడు.

## పాత్రధారులు

* రాజుగా నందమూరి బాలకృష్ణ
* రాణిగా భానుప్రియ
* భూపతిగా సత్యనారాయణ
* న్యాయవాది ముకుందం పాత్రలో జగ్గయ్య
* కన్నయ్యగా గోకిన రామారావు
* కోదండంగా మాడా
* గంగులుగా భీమరాజు
* ఐటెమ్ పాటలో జయమాలిని
* గౌరీగా శ్యామల గౌరీ
* పార్వతిగా టి. ఎ. ప్రమీల
* శారదగా అనిత
* సరోజగా బిందు మాధవి

## సాంకేతిక సిబ్బంది

* **కళ**: బి.ఎన్.కృష్ణ, ఎస్.హనుమంతరావు
* నృత్యాలు: శివ శంకర్
* **స్టిల్స్**: విజయ్ కుమార్
* **పోరాటాలు**: రాజు, పరశురాం
* **సంభాషణలు**: పరుచూరి సోదరులు
* **సాహిత్యం**: వేటూరి సుందరరామమూర్తి
* **నేపథ్య గానం**: ఎస్పీ బాలు, పి.సుశీల, మాధవపెద్ది రమేష్
* **సంగీతం**: చక్రవర్తి
* **కథ**: భీశెట్టి లక్షణరావు
* **కూర్పు**: నాయని మహేశ్వరరావు
* **ఛాయాగ్రహణం**: నవకాంత్
* **నిర్మాత**: గోగినేని ప్రసాద్
* **స్క్రీన్ప్లే &nbsp; - దర్శకుడు**: తాతినేని ప్రసాద్
* **బ్యానర్**: సాయి చక్ర ప్రొడక్షన్స్
* **విడుదల తేదీ**: 1984 అక్టోబరు 28

## పాటలు
వేటూరి సుందరరామ మూర్తి రాసిన పాటలకు చక్రవర్తి సంగీతం సమకూర్చాడు. AVM ఆడియో కంపెనీ ఈ పాటలను విడుదల చేసింది.

## మూలాలు


వర్గం:నందమూరి బాలకృష్ణ సినిమాలు
వర్గం:జగ్గయ్య నటించిన సినిమాలు
వర్గం:సత్యనారాయణ నటించిన సినిమాలు
కోడూరు

**కోడూరు** పేరుతో చాలా వ్యాసాలు ఉన్నాయి. ఆ వ్యాసాల జాబితా:

## మండలాలు

* కోడూరు మండలం (కృష్ణా)- కృష్ణా జిల్లాకు చెందిన మండలం
* కోడూరు మండలం - తిరుపతి జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం

## గ్రామాలు
*రైల్వే కోడూరు - వైఎస్ఆర్ జిల్లాకు చెందిన గ్రామం
* బి. కోడూరు - వైఎస్ఆర్ జిల్లాకు చెందిన గ్రామం
* కోడూరు (కృష్ణా) - కృష్ణా జిల్లాకు చెందిన గ్రామం.
*కోడూరు (ముదినేపల్లి) - కృష్ణా జిల్లా, ముదినేపల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామం
*కోడూరు (ఏ.కొండూరు) - కృష్ణా జిల్లా, ఏ.కొండూరు మండలం లోని గ్రామం. 
*కోడూరు (జి.కొండూరు) - కృష్ణా జిల్లా, జి.కొండూరు మండలం లోని గ్రామం.
* కోడూరు (కొండాపురం) - వైఎస్ఆర్ జిల్లా, కొండాపురం మండలానికి చెందిన గ్రామం
* కోడూరు (యర్రగుంట్ల) - వైఎస్ఆర్ జిల్లా, యర్రగుంట్ల మండలానికి చెందిన గ్రామం
*కోడూరు (తూర్పు) - వైఎస్ఆర్ జిల్లా, కోడూరు మండలానికి చెందిన గ్రామం 
*కోడూరు (పడమర) - వైఎస్ఆర్ జిల్లా, కోడూరు మండలానికి చెందిన గ్రామం.
* కోడూరు (బాడంగి) - విజయనగరం జిల్లా, బాడంగి మండలానికి చెందిన గ్రామం
* కోడూరు (పోలాకి) - శ్రీకాకుళం జిల్లా, పోలాకి మండలానికి చెందిన గ్రామం
* కోడూరు (చిలమతూరు) - అనంతపురం జిల్లా, చిలమతూరు మండలానికి చెందిన గ్రామం
* కోడూరు (రౌతులపూడి) - తూర్పు గోదావరి జిల్లా, రౌతులపూడి మండలానికి చెందిన గ్రామం .
*కోడూరు-1 - శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా, తోటపల్లిగూడూరు మండలం లోని గ్రామం.
*కోడూరు -2 - శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా, తోటపల్లిగూడూరు మండలం లోని గ్రామం
సాల్వేషన్ ఆర్మీ

thumb|right|200px|సాల్వేషన్ ఆర్మీ యొక్క బల్లెము
**సాల్వేషన్ ఆర్మీ** ఒక సైనికేతర క్రైస్తవ సువార్తిక సంస్థ. 1865లో ఇకప్పటి మెథడిస్టు మతగురువైన విలియం బూథ్ లండన్ లోని ఈస్టెండ్ లో క్రైస్తవ మిషనును స్థాపించాడు. 1878లో ఈ మిషనును సైనిక తరహాలో పునర్వ్యవస్థీకరించి *సాల్వేషన్ ఆర్మీ* (రక్షణ సైన్యం) అని నామకరణం చేశారు https://web.archive.org/web/20080610083229/http://www.spartacus.schoolnet.co.uk/REsalvation.htm. కొన్నిసార్లు ఈ సంస్థను కేవలం ధర్మాదాయ లేదా సామాజిక సేవా సంస్థ గా గుర్తిస్తుంటారు కానీ ఇది ప్రధాన స్రవంతిలోని క్రైస్తవ చర్చిలో భాగమే,  దీని ప్రధాన ఉద్దేశ్యాలలో ఒకటి.

సాల్వేషన్ ఆర్మీ యొక్క అంతర్జాతీయ ప్రధాన కార్యాలయం 101 క్వీన్ విక్టోరియా వీధి, లండన్, ఇంగ్లాండు వద్ద ఉన్నది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఈ సంస్థకు వేలాది అనుబంధ చర్చిలు ఉన్నాయి. కొన్ని సందర్భాలలో ఆప్యాయతతో ఈ సంస్థను *శాల్లీ ఆన్* (కెనడాలో), *శాల్లీ ఆర్మీ* (యునైటెడ్ కింగ్డమ్, న్యూజీలాండ్లలో), *సాల్వోస్* (ఆస్ట్రేలియా, అమెరికాలలో) అని కూడా పిలుస్తారు.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

* సాల్వేషన్ ఆర్మీ (అంతర్జాతీయ)
* సాల్వేషన్ ఆర్మీ భారతదేశం యొక్క వెబ్సైటు
* సాల్వేషన్ ఆర్మీకి సంబంధించిన ఒక ప్రైవేటు మ్యూజియం 

వర్గం:1878 స్థాపితాలు
వర్గం:అంతర్జాతీయ వ్యాపార సంస్థలు
పోతుమర్రు

**పోతుమర్రు** పేరుతో చాలా వ్యాసాలు ఉన్నాయి. ఆ వ్యాసాల జాబితా ఈ క్రింద ఇవ్వబడింది.

* పోతుమర్రు (వేమూరు) - బాపట్ల జిల్లా, వేమూరు మండలానికి చెందిన గ్రామం
* పోతుమర్రు (కలిదిండి) - కృష్ణా జిల్లా, కలిదిండి మండలాలికి చెందిన గ్రామం
రాజుపాలెం

**రాజుపాలెం** పేరుతో చాలా వ్యాసాలు ఉన్నాయి. ఆ వ్యాసాల జాబితా ఈ క్రింద ఇవ్వబడింది.

## ఆంధ్రప్రదేశ్ మండలాలు
* రాజుపాలెం మండలం (వైఎస్‌ఆర్) - వైఎస్ఆర్ జిల్లాలోని ఒక మండలం
* రాజుపాలెం మండలం (పల్నాడు జిల్లా) - పల్నాడు జిల్లాలోని ఒక మండలం

## ఆంధ్రప్రదేశ్ గ్రామాలు
; తూర్పు గోదావరి జిల్లా
* రాజుపాలెం (ముమ్మిడివరం) - ముమ్మిడివరం మండలానికి చెందిన గ్రామం 
* రాజుపాలెం (కిర్లంపూడి) - కిర్లంపూడి మండలానికి చెందిన గ్రామం 
* రాజుపాలెం (పెదపూడి) - పెదపూడి మండలానికి చెందిన గ్రామం 
; వైఎస్ఆర్ జిల్లా
* రాజుపాలెం (కలసపాడు) - కలసపాడు మండలానికి చెందిన గ్రామం 
* రాజుపాలెం (బద్వేలు) - బద్వేలు మండలానికి చెందిన గ్రామం 
*రాజుపాలెం (వైఎస్ఆర్ జిల్లా) రాజుపాలెం మండలానికి చెందిన గ్రామం.
; నెల్లూరు
* రాజుపాలెం (ఓజిలి) - ఓజిలి మండలానికి చెందిన గ్రామం 
; విశాఖపట్నం
* రాజుపాలెం (అనకాపల్లి) - అనకాపల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామం
;బాపట్ల జిల్లా
* రాజుపాలెం(బల్లికురవ) - బల్లికురవ మండల గ్రామం
* రాజుపాలెం (మార్టూరు) - మార్టూరు మండల గ్రామం
* కె.రాజుపాలెం- బల్లికురవ మండల గ్రామం
;పల్నాడు జిల్లా
* రాజుపాలెం (పల్నాడు జిల్లా) - రాజుపాలెం మండలం గ్రామం
అల్లిపూర్ (జహీరాబాద్)

**అల్లిపూర్**,తెలంగాణ రాష్ట్రం, సంగారెడ్డి జిల్లా, జహీరాబాద్ మండలంలోని గ్రామం.

## జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణలో
2016 అక్టోబరు 11న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత మెదక్ జిల్లాలోని ఇదే మండలంలో ఉండేది.
## గ్రామ జనాభా
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 	11,276 - పురుషుల సంఖ్య 	5,674 - స్త్రీల సంఖ్య 	5,602 - గృహాల సంఖ్య 	2,292

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
ఈపూరు (అయోమయ నివృత్తి)

**ఈపూరు** పేరుతో అనేక ప్రదేశాలున్నాయి. అవి

*ఈపూరు - గుంటూరు జిల్లా మండలం
*ఈపూరు (పెదపాడు) - పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, పెదపాడు మండలానికి చెందిన గ్రామం
*ఈపూరు (కొల్లూరు) - గుంటూరు జిల్లా, కొల్లూరు మండలానికి చెందిన గ్రామం
చంద్రగిరి (అయోమయ నివృత్తి)

**చంద్రగిరి** పేరుతో ఈ క్రింది వ్యాసాలు ఉన్నాయి

## ఆంధ్రప్రదేశ్

*చంద్రగిరి - చిత్తూరు జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం
*చంద్రగిరి శాసనసభ నియోజకవర్గం - చిత్తూరు జిల్లా
*చంద్రగిరి కోట - చిత్తూరు జిల్లాకు చెందిన కోట
*చంద్రగిరి (మెళియాపుట్టి) - శ్రీకాకుళం జిల్లా మెళియాపుట్టి మండలానికి చెందిన గ్రామం

## తెలంగాణ

*చంద్రగిరి (వేములవాడ మండలం) - కరీంనగర్ జిల్లా వేములవాడ మండలంలోని గ్రామం
*చంద్రగిరి (గార్ల) - ఖమ్మం జిల్లా, గార్ల మండలానికి చెందిన గ్రామం.
శ్రీరంగరాజపురం (అయోమయ నివృత్తి)

**శ్రీరంగరాజపురం** పేరుతో ఉన్న ప్రాంతాలు:

*శ్రీరంగరాజపురం (చిత్తూరు జిల్లా) - చిత్తూరు జిల్లాలోని గ్రామం
*శ్రీరంగరాజపురం (పార్వతీపురం మండలం) - విజయనగరం జిల్లాలోని గ్రామం
*శ్రీరంగరాజపురం (బలిజిపేట మండలం) - విజయనగరం జిల్లాలోని గ్రామం
ప్రభ (అయోమయ నివృత్తి)

**ప్రభ** పేరు ఈ క్రింది వాటిలో దేనినైనా సూచించవచ్చు:

*ప్రభ, తెలుగు సినీ నటి, నర్తకి.
*ప్రభ, నహుషుడు తల్లి.
*ఆంధ్రప్రభ, తెలుగు వార్తాపత్రిక.
స్థానం నరసింహారావు

**స్థానం నరసింహారావు** (ఆంగ్లం: Sthanam Narasimha Rao) (సెప్టెంబర్ 23, 1902 - ఫిబ్రవరి 21, 1971) ప్రసిద్ధ రంగస్థల, తెలుగు సినిమా నటుడు. సత్యభామ, చిత్రాంగి మొదలైన అనేక స్త్రీ పాత్రలను సుమారు 40 సంవత్సరాలకు పైగా ధరించి ప్రేక్షకాభిమానంతో సహా పద్మశ్రీ పురస్కారం పొందాడు.

## జననం
స్థానం నరసింహారావు 1902, సెప్టెంబర్ 23 న హనుమంతరావు, ఆదెమ్మ దంపతులకు గుంటూరు జిల్లా బాపట్లలో జన్మించాడు.

## రంగస్థల ప్రస్థానం
1920 సంవత్సరంలో ఒకనాడు బాపట్లలో ప్రదర్శించే హరిశ్చంద్రలో చంద్రమతి పాత్రధారి రానందున ఆ కొరత తీర్చడానికి తానే ఆ పాత్రను ధరించి తన నట జీవితాన్ని ప్రారంభించాడు. తెనాలిలోని శ్రీరామ విలాస సభలో ప్రవేశించి ఆకాలంలోని గొప్ప నటులందరి సరసన పాత్రలు ధరించి దేశమంతటా పర్యటించి అపారమైన అనుభవం సంపాదించాడు.

ఆంధ్రదేశంలో దాదాపు 3,000 సార్లు రంగస్థలం మీద పౌరాణిక, చారిత్రక, సాంఘిక నాటకాలలో స్త్రీ పాత్రలను ధరించి ప్రజాభిమానాన్ని చూరగొన్నాడు. శృంగార రసాన్ని ప్రతిబింబించే రీతిలో సత్యభామ పాత్ర, ప్రణయానికి చిత్రాంగిగా, వీరరసాన్ని చిత్రించడంలో రోషనార నాటకంలో రోషనారగా, వలపుల చింతామణిగా, ప్రణయదేవతగా, భక్తురాలిగా, దేవదేవిగా, మధురాతి మధురమైన మధురవాణిగా నవరసాలు కలిగిన పాత్రలను ప్రతిభావంతంగా పోషించాడు. వేషధారణ, వస్త్రాలంకరణలో స్థానం వారిది ఒక ప్రత్యేకత. రకరకాల చీరకట్టు సొగసులతో మనోహరంగా రంగస్థానం మీదకు ప్రవేశించి ప్రేక్షకుల్ని మంత్రముగ్ధుల్ని చేశేవాడు.

వీరు సినీ రంగంలో రాధాకృష్ణ (1939), సత్యభామ (1942) వంటి కొన్ని సినిమాలలో నటించాడు. తన నటనానుభవాలను చేర్చి "నటస్థానం" అనే గ్రంథాన్ని ఆయన రచించాడు.

## మరణం
స్థానం 1971 ఫిబ్రవరి 21 తేదీన మరణించాడు.

## ఇతర విశేషాలు
* 1956లో భారత ప్రభుత్వం ఆయనను పద్మశ్రీ పురస్కారంతో సత్కరించింది. ఆయన ఈ బహుమతిని పొందిన తొలి ఆంధ్రుడు, కళాకారుడు. 
* ఆయన రంగ స్థలం పై చూపించిన సమయస్పూర్త్రి పై ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం 10వ తరగతి తెలుగు వాచకంలో ఒక పాఠం కూడా ఇచ్చింది.
* వీరి నటనకు ముగ్ధులైన రంగూన్ ప్రజలు 1938లో బంగారు కిరీటాన్ని బహూకరించారు.
* వీరి షష్టిపూర్తి మహోత్సవాన్ని 1962 సంవత్సరంలో ఘనంగా హైదరాబాదులో నిర్వహించారు.

## మూలాలు

* నటరత్నాలు, మిక్కిలినేని రాధాకృష్ణమూర్తి, రెండవ ముద్రణ, 2002, పేజీలు 20-23.
* 20వ శతాబ్ది తెలుగు వెలుగులు, పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం, హైదరాబాదు, 2005.

## బయటి లింకులు
* ఐ.ఎమ్.డి.బి.లో స్థానం పేజీ.

వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల నటులు
స్థానం
స్థానం
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కారం పొందిన ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యక్తులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా పాటల రచయితలు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా సినిమా నటులు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా రంగస్థల నటులు
వర్గం:రంగస్థలంపై స్త్రీ పాత్ర ధరించిన పురుషులు
వర్గం:కళారంగంలో పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
తరలము

## తరలము
### ఉదాహరణ 1
ప్రవిమలాగమతత్త్వవేది తపఃప్రభాసి జగత్త్రయీ

శివకరుండు హితోపదేశము సేయఁగాఁ గడువేడ్కతో

దివిజవంద్యుఁడు బ్రీతితోఁ జనుదెంచె నారదుఁ డంబుజో

ద్భవతనూజుఁడు భానుతేజుఁడు పాండవేయులపాలికిన్

### లక్షణములు
* పాదాలు : నాలుగు
* ప్రతి పాదంలోని గణాలు : న భ ర స జ జ గ
*యతి : ప్రతిపాదంలోనూ 12 వ అక్షరము
*ప్రాస: పాటించవలెను, ప్రాస యతి చెల్లదు

### నడక
*మతత కోకిల మత్త కోకిల మత్త కోకిల కోకిలా
*తనన తానన తాన తానన తాన తానన తాన తా
### ఉదాహరణ 2
"క్రతుశతంబుల బూర్ణకుక్షివి కాని, నీవిటు క్రేపులున్

సుతులు నై - చనుబాలు ద్రావుచు, జొక్కియాడుచు, గౌతుక

స్థితి జరింపగ, దల్లు లై విరసిల్లు గోవుల, గోపికా

సతులధన్యత, లెట్లు సెప్పగ జాలువాడ? గృపానిధీ!

పోతన భాగవతము - 10 - 569"

### గ్రహించగలరు
*ఇది మత్తకోకిలకి జంట వృత్తము
*మత్తకోకిలలోని మొదటి గురువు తరలములో రెండు లఘువులుగా మారుతుంది.

## మూలాలు

వర్గం:పద్యము
వర్గం: ఛందస్సు
మత్తకోకిల

## మత్తకోకిల

```
సత్తయౌ రసజాభరల్ భవసంఖ్య విశ్రమ మొప్పినన్
మత్తకోకిల వృత్తమౌన సమానరంగనృపాలకా.
```

### ఉదాహరణ 1
రాజభూషణ నిత్యసత్య సరస్వతీవిలసన్ముఖాం

భోజ రాజమనోజ భూజనపూజ్యమాన మహాయశో

రాజహంస పయోజినీవనరమ్య దిఙ్ముఖ విక్రమో

ద్వేజితాహిత విష్ణుసన్నిభ విష్ణువర్ధనభూపతీ

### లక్షణములు
* పాదాలు : నాలుగు
* ప్రతి పాదంలోని గణాలు : ర స జ జ భ ర
*యతి : ప్రతిపాదంలోనూ 11 వ అక్షరము
*ప్రాస: పాటించవలెను, ప్రాస యతి చెల్లదు 

### నడక
*మత్త కోకిల మత్త కోకిల మత్త కోకిల కోకిలా
*తాన తానన తాన తానన తాన తానన తాన తా
### ఉదాహరణ 2
అన్యసన్నుత సాహసుండు మురారి యొత్తె యదూత్తముల్‌

ధన్యులై వినఁ బాంచజన్యము దారితాఖిల జంతు చై

తన్యము¦ భువనైకమాన్యము దారుణస్వన భీత రా

జన్యమున్‌ బరిమూర్ఛితాఖిలశత్రు దానవసైన్యమున్

### గ్రహించగలరు
మత్త కోకిల గణాలు రాసి చూస్తే అది యెంత "symmetric"గా ఉందో అర్థమవుతుంది. కొంచెం నేర్పుగా రాస్తే ఈ వృత్తంలో "palindromes" రాయ వచ్చు!

## మూలాలు

వర్గం:పద్యము
వర్గం: ఛందస్సు
పశ్చిమ వర్జీనియా

thumbnail|
పశ్చిమ వర్జీనియా అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలలో ఒకటి. ఈ రాష్ట్రం అప్పలాచియా ప్రాంతంలో ఉన్నది. అమెరికా అంతర్యుద్ధ కాలంలో ఈ రాష్ట్రం విర్జీనియా నుండి వేరు పడింది. మరలా జూన్ 20, 1863 సంవత్షరంలో అమెరికాలో భాగం అయింది. అంతర్యుద్ధ ప్రత్యక్ష ఫలంగా ఏర్పడ్డ ఏకైక రాష్ట్రం ఇది ఒక్కటే. ఒక రాష్ట్రం నుండి విడిపోయి సొంత రాష్ట్రంగా ఏర్పడిన రెండు రాష్ట్రాలలోనూ ఇది ఒకటి. (మరొక రాష్ట్రం వెర్మాంట్.
## మూలాలు

వర్గం:అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు
వెర్మాంట్

**వెర్మాంట్**, అమెరికా లోని రాష్ట్రాలలో ఒకటి. ఈ రాష్ట్రం అమెరికా ఈశాన్య భాగంలో న్యూ ఇంగ్లండు ప్రాంతంలో ఉంది. వెర్మాంట్ కు దక్షిణాన మస్సాచుసెట్స్, తూర్పున న్యూ హాంప్ షైర్, పడమరన న్యూయార్క్, ఉత్తరాన కెనడా భూభాగం క్యూబెక్ ఉన్నాయి. న్యూ ఇంగ్లండు ప్ర్ంతంలోని రాష్ట్రాల్లో అట్లాంటిక్ మహాసంముద్ర తీరం లేని రాష్ట్రం ఇదొక్కటే. అమెరికా రాష్ట్రాలన్నింటిలోకీ అత్యల్ప జనాభా కలిగిన రాష్ట్రాల్లో ఇది రెండవది. (ప్రథమ స్థానంలో వ్యోమింగ్ ఉంది). అతి తక్కువ విస్తీర్ణం గల రాష్ట్రాల్లో ఆరవది. 

17 వ శతాబ్దంలో ఫ్రెంచి వలసదారులు తమ న్యూ ఫ్రాన్సులో భాగంగా ఇక్కడ స్థావరాలను నెలకొల్పారు. అ తరువాత బ్రిటిషు వారు తూర్పు తీరంలో న్యూ ఇంగ్లండును స్థాపించి విస్తరించదం మొదలుపెట్టినపుడూ ఇద్దరి మధ్య ఆధిఒపత్య పోరు జరుగుతూండేది. 1763 లో ఏడు సంవత్సరాల యుద్ధంలో ఓడిపోయాక, ఫ్రెంచి వారు, మిసిసిపీ నదికి తూర్పున తమ అధీనంలో ఉన్న ప్రాంతమంతటినీ బ్రిటిషు వారికి అప్పగించారు. ఆ తరువాత న్యూ హాంప్‌షైర్, వెర్మాంట్‌లను కూడా అప్పగించారు. 

1777 లో ఈ ప్రాంతం లోని నివాసులు వెర్మాంట్ రిపబ్లిక్ అనే స్వతంత్ర రాజ్యాన్ని స్థాపించుకున్నారు. అమెరికా లోని రాష్ట్రాలన్నిటి కంటే ముందు బానిసత్వాన్ని రద్దు చేసినది వెర్మాంటే. అమెరికాలో నల్లజాతి వారికి చెందిన తొట్టతొలి గ్రాడ్యుయేటు అలెగ్జాండర్ ట్విలైట్, 1823 లో గ్రాడ్యుయేటయింది వెర్మాంట్ లోనే.

వెర్మాంట్ 1791 లో అమెరికా 14 వ రాష్ట్రంగా చేరింది. అమెరికా రాష్ట్రంగా చేరకముందు సార్వభౌమిక రాజ్యంగా ఉన్న నాలుగు రాష్ట్రాల్లో వెర్మాంట్ ఒకటి. మిగతావి టెక్సాస్, కాలిఫోర్నియా, హవాయి

భౌగోళికంగా వెర్మంట్‌ గ్రీన్ పర్వతాలతో కూడుకుని ఉంది. రష్ట్రంలో చాలా ప్రాంతం అడవులున్నాయి. మిగతా భూమిలో ఎక్కువ భాగం వ్యవసాయం కింద ఉంది. తేమతో కూడి వేడిగా ఉండే వేసవి, చల్లగా, మంచు పడుతూ ఉండే శీతాకాలాలు ఇక్కడీ శీతోష్ణస్థితి లక్షణాలు.

2018 లో వెర్మాంట్ రాష్ట్రాల జిడిపి పరంగా, $34&nbsp;బిలియన్లతో, అమెరికా లోని అన్ని రాష్ట్రాల్లోకీ అట్టడుగున ఉంది.తలసరి జిడిపిలో 34 వ స్థానంలో ఉంది. 


దస్త్రం:Burlington, Vermont.jpg
దస్త్రం:Bartonsville Covered Bridge.jpg
దస్త్రం:FirstCongChurchTownshend.JPG
దస్త్రం:Map of USA VT.svg


## మూలాలు


వర్గం:అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు
న్యూయార్క్ రాష్ట్రం

thumbnail|
న్యూయార్క్ అమెరికా లోని రాష్ట్రాలలో ఒకటి. ఈ రాష్ట్రం అమెరికా ఈశాన్య భాగంలో మధ్య అట్లాంటిక్లో ఉంది. ఈ రాష్ట్రం అమెరికా రాష్ట్రాలన్నింటిలోకీ తృతీయ అత్యధిక జనాభా కలిగి ఉంది. వెర్మాంట్, మస్సాచుసెట్స్, కనెక్టికట్, న్యూజెర్సీ, రోడ్ ఐలండ్, పెన్సిల్వేనియా రాష్ట్రాలు న్యూయార్క్ సరిహద్దుల్లో ఉన్నాయి. కెనడా భూభాగాలయిన క్యూబెక్, ఒంటారియోలు న్యూయార్కుకు అంతర్జాతీయ సరిహద్దులు. న్యూయార్క్ నగరం, బఫెలో, రోచెస్టర్, యాంకర్స్, సైరాక్యూస్ ఈ రాష్ట్రపు అయిదు అతి పెద్ద నగరాలు.

అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు అనే దేశంగా ఏర్పడిన తొలి 13 రాష్ట్రాల్లో న్యూయార్కు ఒకటి. 2019 లో ఈ రాష్ట్ర జనాభా 1.9 కోట్లు. అత్యధిక జనాభా కలిగిన రాష్ట్రాల్లో ఇది నాలుగవది. 

రాష్ట్ర జనాభాలో మూడింట రెండు వంతుల మంది న్యూయార్కు మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతంలోనే నివసిస్తారు. 2019 లో 83.4 లక్షల జనాభాతో న్యూయార్కు, అమెరికాలో అత్యధిక జనాభా కలిగిన నగరం. న్యూయార్కులో ఐరాస ప్రధాన కార్యాలయం ఉంది. న్యూయార్కును ప్రపంచానికి సంస్కృతిక, ఆర్థిక, ద్రవ్య, మీడియా రాజధానిగా భావిస్తారు. ఆర్థికంగా ఇదిద్ అత్యంత బలమైన నగరం. 

విస్తీర్ణంలో న్యూయార్కు అమెరికా రాష్ట్రాల్లో 27 వ స్థానంలో ఉంది. భౌగోళికంగా న్యూయార్కు వైవిధ్యమైనది. దక్షిణ ప్రాంతంలో అట్లాంటిక్ తీర మైదానం, న్యూయార్కు నగరం, హడ్సన్ నదీ లోయ ఉండగా, ఉత్తర ప్రాంతం అప్పలాచియన్ పర్వతాలతో కూడుకుని ఉంటుంది. రాష్ట్ర పశ్చిమ ప్రాంతాన్ని మహా సరస్సుల ప్రాంతంలో భాగంగా పరిగణిస్తారు. ఈ ప్రాతం ఒంటారియో సరస్సు, ఎరీ సరస్సు, నయాగరా జలపాతాలకు సరిహద్దుల్లో ఉంది.రాష్ట్రం లోని మధ్య ప్రాంతం ఫింగర్ సరస్సులతో కూడుకుని పర్యాటక ప్రదేశంగా ప్రజాదరణ పొందుతోంది.

17 వ సతాబ్ది తొలినాళ్లలో డచ్చి వారు ఇక్కడ వలసలను స్థాపించారు. 1664 లో బిటిషు వారు దీన్ని ఆక్రమించుకున్నారు. అమెరికా స్వాతంత్ర్య యుద్ధంలో వలసదారులపై విజయం సాధించి స్వాతంత్ర్యం ప్రకటించుకుంది. 

దాదాపు 200 కాలేజీలు విశ్వవిద్యాలయాలతో రాష్ట్రం విద్యా రంగంలో ప్రముఖ స్థానంలో ఉంది. బఫలో లోని స్టేట్ యూనివర్సిటీ, కొలంబియా యూనివర్సిటీ, కార్నెల్ యూనివర్సిటీ, న్యూ యార్క్ యూనివర్సిటీ మొదలైనవి రాష్ట్రం లోని ప్రముఖ విద్యా సంస్థలు.

## మూలాలు


వర్గం:అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు
వర్గం:న్యూయార్క్
కమలాపురం (అయోమయ నివృత్తి)

**కమలాపురం** పేరుతో అనేక ప్రాంతాలున్నాయి. అవి

## ఆంధ్రప్రదేశ్
*కమలాపురం - కడప జిల్లాకు చెందిన మండలం
*కమలాపురం (అనంతగిరి) - విశాఖపట్నం జిల్లా, అనంతగిరి మండలానికి చెందిన గ్రామం

## తెలంగాణ
*కమలాపురం (సింగరేణి) - ఖమ్మం జిల్లా, సింగరేణి మండలానికి చెందిన గ్రామం
*కమాలాపురం - ములుగు జిల్లాకు చెందిన జనగణన పట్టణం
కమలాపురం (మంగపేట)

**కమలాపురం**,తెలంగాణ రాష్ట్రం, ములుగు జిల్లా మంగపేట మండలానికి చెందిన గ్రామం. ఇది జనగణన పట్టణం.2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు  ముందు ఈ గ్రామం పాత వరంగల్ జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండేది.  పునర్వ్యవస్థీకరణలో దీన్ని కొత్తగా ఏర్పాటు చేసిన జయశంకర్ జిల్లా లోకి  చేర్చారు. ఆ తరువాత 2019 లో, కొత్తగా ములుగు జిల్లాను ఏర్పాటు చేసినపుడు ఈ గ్రామం, మండలంతో పాటు కొత్త జిల్లాలో భాగమైంది.

ఈ గ్రామం పేరుకు గ్రామమైనప్పటికి నగర నాగరికత కనపడుతుంది.గోదావరి నది ఒడ్డున, దట్టమైన అడవుల మధ్య నెల కొన్న చక్కటి గ్రామం. ఇక్కడ ఎ పి రెయాన్స్ (బలార్ పుర్ ఇండస్ట్రీస్ లిమిటెడ్ BIL) అను కర్మాగారం ఉంది. ఈ కర్మాగారం పై కొన్ని వేల కుటుంబాలు ఆధారపడి ఉన్నాయి.

## గ్రామ జనాభా
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 11,493 - పురుషుల సంఖ్య 5,776 - స్త్రీల సంఖ్య 5,717 - గృహాల సంఖ్య 	3,018.

## ప్రధాన పంటలు
వరి, అపరాలు, కాయగూరలు

## ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు
## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:జనగణన పట్టణాలు
వర్గం:ములుగు జిల్లా జనగణన పట్టణాలు
కాచిగూడ రైల్వేస్టేషను

thumb|250px|కాచిగూడ రైల్వే స్టేషను
**కాచిగూడ రైల్వేస్టేషను**, (నిలయ సంకేతము: KCG) దక్షిణమధ్య రైల్వే (South Central Railway) విభాగానికి చెందిన హైదరాబాదులోని ప్రధాన రైల్వేస్టేషన్లలో ఒకటి. శిల్పశైలి పరంగా దక్షిణ మధ్య రైల్వే విభాగములో అందమైన స్టేషన్లలో ఇది ఒకటి. 1916లో అప్పటి హైదరాబాదు నిజాం చేత కట్టించబడిన ఈ స్టేషను నిజాం రాష్ట్ర గ్యారంటీడ్ రైల్వే ప్రధాన కేంద్రంగా ఉంది. సికింద్రాబాదు రైల్వే జంక్షన్ నుంచి 8 కిలోమీటర్ల దూరంలో విద్యానగర్, మలక్‌పేట రైల్వే స్టేషన్ల మధ్యలో కాచిగూడ ప్రాంతంలో ఉంది.నిజాం పరిపాలనలో ఉన్న మన్మాడ్ నాందేడ్, పర్భని, ఔరంగాబాద్ (ప్రస్తుతం ఇవి మహారాష్ట్రలో ఉన్నాయి) ప్రాంతాలను హైదరాబాద్‌తో అనుసంధానించడానికి ఈ రైల్వే మార్గం కీలకం. ప్రజల రద్దీ ఒక అంశం అయితే, ఇక్కడ ఉన్న నల్ల రేగడి నేల ప్రాంతాల నుండి పత్తిని రవాణా చేయడంలో ఈ రైల్వే మార్గం కీలక పాత్ర పోషించింది. ఈ ప్రాంతాన్ని గోదావరి వ్యాలీ రైల్వేమార్గం అని పిలుస్తారు. బ్రిటీష్ పాలకులకు, లండన్ నుండి పెట్టుబడిదారులకు నష్టపరిచేది అయినప్పటికీ వారి పెట్టుబడిపై నిజాం హామీ ఇవ్వడంతో దీనికి నిజాం గ్యారెంటీడ్ రైల్వే అని పేరు పెట్టారు.

	ఒక కేంద్ర ప్రధాన గుమ్మటము, రెండు ప్రక్క గుమ్మటాలు, మినార్లతో, ఈ కట్టడము గోథిక్ శైలిలో కట్టబడింది. రాజా ప్రసాదములాగా కట్టబడిన కాచిగూడా రైల్వేస్టేషను హైదరాబాదు చిహ్నాలలో ఒకటి. ఆధునిక ప్రయాణ సౌకర్యాలు కలిగిన ఈ స్టేషను ప్రస్తుతం దక్షిణ మధ్య రైల్వేలోని హైదరాబాదు విభాగానికి కేంద్రముగా పనిచేస్తున్నది. ఇచ్చటి నుండి బెంగుళూరు ఎక్స్‌ప్రెస్, తుంగభద్ర ఎక్స్‌ప్రెస్, చెంగల్పట్టు ఎక్స్‌ప్రెస్, వేంకటాద్రి ఎక్స్‌ప్రెస్, యశ్వంతపుర్ ఎక్స్‌ప్రెస్, మధురై ఎక్స్‌ప్రెస్, నాగర్కోవిల్ ఎక్స్‌ప్రెస్, మంగుళూరు ఎక్స్‌ప్రెస్, అకోలా ఎక్స్‌ప్రెస్, నార్ఖేడ్ ఎక్స్‌ప్రెస్ మొదలగునవి బయలుదేరును.

### పరీవాహక ప్రాంతాలు

## మూలాలు

వర్గం:దక్షిణ మధ్య రైల్వే స్టేషన్లు
వర్గం:తెలంగాణ రైల్వే స్టేషన్లు
వర్గం:హైదరాబాదు రైల్వే స్టేషన్లు
వర్గం:భారతదేశపు రైల్వే స్టేషన్లు
జంద్యము

మను స్మృతి ప్రకారం ఉపనయనం (ఒడుగు) జరిగి యజ్ఞోపవీత ధారణ చేస్తే తప్ప వేదాలను అభ్యసించే అధికారం కాని, నిత్య కర్మలు (పితృ సంస్కారాలతో సహా) అనుష్ఠానం చేసే అవకాశం గాని లేదు. బ్రాహ్మణులకు తల్లి గర్భంతో కూడి 8వ ఏట, క్షత్రియులకు 
సూర్యవంశం రాజులు, చంద్రవంశం రాజులు, భట్ట రాజులు గర్భధారణతో కలిపి 11 ఏట, వైశ్యులకు గర్భధారణ సంవత్సరంతో కలిపి 12వ ఏట ఉపనయనం చేయాలని వేదం చెబుతోంది. యజ్ఞోపవీతాన్ని వాడుకలో **జందెం**, **జందియం**, **జంద్యం** అని కూడా అంటారు.

యజ్ఞోపవీతం బ్రాహ్మణకన్య చేత భమిడి ప్రత్తితో వడక బడి బ్రాహ్మణుడి చేత మెలికలు వేయబడుతుంది. జంద్యం యొక్క ప్రతి విషయానికి అత్యంత ప్రాముఖ్యత ఉంది. జంద్యం పొడవు నాలుగు వ్రేళ్ళ వెడల్పుకి 24 రెట్లు అంటే సుమారుగా సాధారణ వ్యక్తి ఎత్తుకు సమానంగా ఉంటుంది (ఆరు అడుగులు). నాలుగు వ్రేళ్ళు మనిషి యొక్క జాగరణ, స్వప్న, నిస్వపన, బ్రాహ్మ (తురీయ ) స్థితులు అనే నాలుగు ఆత్మ స్థితులను తెలియజేస్తాయి. ప్రతి జంద్యానికి మూడు పోగులు ఒక ముడి చేత కట్టబడి ఉంటాయి ఈ ముడినే బ్రహ్మ గ్రంధి అని అంటారు. ఈ మూడు పోగులు సత్త్వము, రజస్సు, తమస్సు అనే మూడు గుణాలను తెలియ జేస్తాయి. ఈ మూడు పోగులను ధరించినప్పుడు అవి మనకు ఋషి ఋణం, పితృ ఋణం, దేవ ఋణాలను గుర్తు చేస్తాయి. ఆ మూడు పోగులను కలిపి ముడి వేయబడిన బ్రహ్మ గ్రంథి త్రిమూర్తులైన బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరు లను కలిసి ఏకంగా ఉండడాన్ని సూచిస్తుంది.

మామూలు సమయములోను, శుభ కార్యాలలోను యజ్ఞోపవీతాన్ని ఎడమ భుజం మీద నుండి వ్రేలాడుతూ కుడి వైపు నడుము చేరేటట్లు (సవ్యంగా) వేసుకుంటారు. అశుభ కర్మలప్పుడు కుడి భుజం మీదుగా ఎడమ వైపు నడుమును తగిలేటట్లు (ప్రాచీనావీతిగా) వేసుకుంటారు. మూత్ర, మల విసర్జన సమయాలలో మెడలో దండ లేదా తావళం (నివీతం) లాగా ఉండేటట్లు వేసుకుంటారు. సంవత్సరానికి ఒక సారైనా, శ్రావణ పూర్ణిమ నాడు తప్పకుండా నూతన యజ్ఞోపవీతధారణ చేస్తుంటారు. అందుకే ఆ రోజుకు *[[జంద్యాల పూర్ణిమ]]* అని పేరుకూడా వచ్చింది. పాల్కురికి సోమనాథుడు రచించిన పండితారాధ్య చరిత్రలో జంద్యాల పూర్ణిమ గురించి సవివరంగా వర్ణించాడు.

ఈ విధంగా జపిస్తూ క్రొత్త జంద్యం వేసుకోవాలి.
ఉపవీతం ఛిన్నతంతుం జీర్ణం కశ్మలదూషితం విసృజామి యశోబ్రహ్మవర్భో దీర్ఘాయురస్తుమే
ఈ విధంగా జపిస్తూ పాత జంద్యం తీసి వేయాలి.

## మూలాలు

వర్గం:హిందూ సాంప్రదాయాలు
నాగూరు

**నాగూరు** పేరుతో అనేక ప్రదేశాలున్నాయి. అవి
*నాగూరు (గరుగుబిల్లి) - విజయనగరం జిల్లా, గరుగుబిల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామం.
*నాగూరు (వేంపల్లె) - వైఎస్ఆర్ జిల్లా, వేంపల్లె మండలానికి చెందిన గ్రామం.
ఆక్లాండ్ గ్రామర్ స్కూలు

**ఆక్లాండ్ గ్రామర్ స్కూల్** న్యూజిలాండ్‌లోని ఆక్లాండ్‌లో 9 నుండి 13 సంవత్సరాల వయస్సు గల బాలురకు ఒక రాష్ట్ర మాధ్యమిక పాఠశాల. ఇది 2013 నవంబరు నాటికి 2541 మందిని కలిగి ఉంది, ఇందులో సమీపంలోని టిబ్స్ హౌస్‌లో నివసించే అనేక మంది బోర్డర్లు ఉన్నారు, ఇది న్యూజిలాండ్‌లోని అతిపెద్ద సింగిల్-సెక్స్ పాఠశాలగా మారింది, దేశంలోని ఆరు అతిపెద్ద పాఠశాలల్లో ఒకటిగా నిలిచింది.

వ్యాకరణం న్యూజిలాండ్‌లోని ప్రముఖ విద్యాసంబంధ మాధ్యమిక పాఠశాలగా పరిగణించబడుతుంది. మెట్రో మ్యాగజైన్ "కేంబ్రిడ్జ్ సిస్టమ్‌లోని గ్రామర్ ఫలితాలు చాలా ప్రైవేట్ పాఠశాలలతో పోల్చదగినవి  , స్కాలర్‌షిప్‌లో కూడా ఇది చాలా బాగా స్కోర్ చేస్తుంది" అని రాసింది.

ఆక్లాండ్ గ్రామర్ స్కూలు న్యూజీలాండ్ దేశంలోని ఆక్లాండ్ నగరంలో ఉన్న ఏకైక ప్రభుత్వసెకండరీ బాలుర పాఠశాల. ఈ పాఠశాలలో 9-13 తరగతులు ఉన్నాయి. పాఠశాలకు అనుబంధంగా ఉన్న హాస్టలులో పరిమిత సంఖ్యలో విద్యార్థులు ఉండడానికి అవకాశం ఉంది. న్యుజీలాండ్‌లోని పెద్ద పాఠశాలలో ఈ పాఠశాల ఒకటి.

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు
* Official school website
* Regularly updated school intranet 
* Education Review Office (ERO) reports for the school
* Biography of past Headmaster J.W. Tibbs

వర్గం:1868 స్థాపితాలు
వర్గం:పాఠశాల
వర్గం:న్యూజీలాండ్
వైశ్యులు

దానమధ్యయనం యజ్ఞోధర్మః క్షత్రియ వైశ్యయౌః

డణ్డోయుద్ధ క్షత్రియస్య కృషి వైశ్యస్య శస్యతే

**వైశ్యులు** : చతుర్వర్ణాలలో మూడవ వర్ణం.వీరిని ఆర్య వైశ్యులు అని కూడా పిలుస్తారు.మనుధర్మ శాస్త్రం ప్రకారం వీరు బ్రహ్మ దేవుడి ఉదరం నుండి ఉద్భవించినట్టుగా చెప్పబడింది. వీరు ప్రధానంగా వాణిజ్య వర్తక వృత్తులలో ఉన్నారు. వీరిలో 10 2గోత్రాల వారు మాత్ర౦ ప్రస్తుత౦ ప్రసిధ్ధి చె౦దియున్నారు. వీరి కుల దేవత కన్యకా పరమేశ్వరి దేవి. ఆర్యుల వర్ణ వ్యవస్థ ప్రకారం బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ కులాల తర్వాత మూడవ ఉన్నత కులంగా వైశ్య అని చెప్పవచ్చు. బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ కులాల వలే వైశ్యులు కూడా జంద్యము ధరించడానికి అర్హత కలిగినవారు. 
వీరిని కొన్ని ప్రదేశాలలో కోమటి వారనీ, శెట్టి గార్లని పిలుస్తారు.

## ప్రముఖులు
*మహాత్మా గాంధీ, జాతిపిత
*రాం మనోహర్ లోహియ
*సుభాష్ చంద్రబోస్
*పొట్టి శ్రీరాములు,
*కొణిజేటి రోశయ్య, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి, తమిళనాడు గవర్నర్

*అమిత్ షా
*పైడిశెట్టి బసవరాజు
*తంగుడు గణపతి
*కోరాడ నగేష్
*ముఖేష్ అంబానీ
*వేముల శ్రీనివాసులు, జాయింట్ ఐజి, స్టాంపులు, రిజిస్ట్రేషన్ శాఖ, తెలంగాణా 

వర్గం:చతుర్వర్ణాలు
వర్గం:కులాలు
శూద్రులు

thumb|ఒక గుర్ఖా  బ్రాహ్మణుడు ఇంకా శూద్రుడు , 1868లో తీసిన చిత్రం
]
**శూద్రులు** - చతుర్వర్ణాలలో నాల్గవ వర్ణం. వీరు బ్రాహ్మణులకు, క్షత్రియులకు, వైశ్యులకు సేవకులు. చరిత్ర ప్రకారం వీరిలో ద్రావిడులు, నాగులు వంటి తెగలున్నాయి.

**నేటి శూద్రులు**
రాజ్యలు జమిందారి సంస్థానాదీసులుగా పాలించిన వారు శూద్రులుగా పరిగణించ బడరు రాజరిక వ్యవస్థలైన రాజులు జమిందారులకు సేవచేసే వారు బ్రహ్మణులు. రాజరిక వ్యవస్థలైన రాజులు జమిందారులకు సేవ చేస్తూ రాజులు, జమీందారుల వద్ద దానాలు తీసుకుని కృతులయేవారు వీరి చెంత ఉంటూ వీరి సేవ చేసి ఉచ్చారణ చేస్తూ ఉన్న వారు శూద్రులు 
వైస్యులు అనగా వ్యవసాయదారులు వ్యవసాయనుండి వచ్చిన పంట ధాన్యము పప్పు మొదలగు వస్తు సామాగ్రిని ప్రజలకు అమ్మే వ్యక్తులు వీరికి సాయమొనర్చె వ్యక్తులు శూద్రులు. నేటి శూద్రులుగా పరిగణించేవారు బ్రహ్మణ, కోయ బ్రహ్మణ, చాకలి, కోయరాజు, కొండరాజు, మాదిగ, మాల మొదలగు కులాలు.

## చరిత్ర

:డణ్డోయుద్ధ క్షత్రియస్య కృషి వైశ్యస్య శస్యతే
:శుశ్రూషైవ ద్విజాతీనాం శూద్రాణం ధర్మసాధనం

అన్న దాని ప్రకారం వేదాలు, చదువులు తెలిసిన వారు బ్రాహ్మణులయ్యారు; యుద్ధ విద్యలు , పరిపాలన తెలిసినవారు క్షత్రియులైయ్యారు; వ్యాపారం తెలిసినవారు వైశ్యులయ్యారు.

ఆర్యులు వచ్చేనాటికి భారత దేశంలొ కిరాత జాతులు ఉండేవారు. ఆర్యులు వీరిని అనాగరికులుగా భావించేవారు. ఆర్యులకు వీరి భాష తెలియనందున వీరికి భాష లేదని చెప్పారు. ఆర్యులకు, కిరాత జాతులకు తరచూ యుద్ధలు జరుగుతుండేవి. ఆర్యులు బలవంతులగుట చేత అనార్యులను తమ ప్రాంతాల నుండి వెళ్ళగొట్టేవారు. అనార్యులు ఆర్యుల ఎదుట ముఖాముఖి నిల్చుని పోరాడలేక అరణ్యాలలో పర్వత గుహల్లో దాక్కొని రాత్రులయందు వారి నివాసస్థలాలపై పడి పశువు ధాన్యాదులను దోచుకొనుచూ యజ్ఞాతికర్మలు ద్వంసం చేయుచూ స్త్రీలను ఎత్తుకెళ్ళిపోయేవారు. అయినప్పటికీ ఆర్యులు వీరితో యుద్ధం చేసి గెలిచేవారు.

వర్గం:కులాలు
అలబామా

thumbnail|
**అలబామా** అమెరికా దేశపు ఆగ్నేయ ప్రాంతపు రాష్ట్రాలలో ఒకటి. అమెరికా కూటమిలో చేరిన ఇరవై రెండవ రాష్ట్రం ఇది. 1861 అంతర్యుద్ధ కాలంలో ఈ రాష్ట్రం కూటమి నుండి వేరుపడి అమెరికా ఐక్య రాష్ట్రాల సరసన చేరింది. అంతర్యుద్ధానంతరం 1868లో ఈ రాష్ట్రం మరలా కూటమిలో అంతర్భాగమయ్యింది. 

విస్తీర్ణం పరంగా అలబామా అమెరికా రాష్ట్రాల్లో 30 వ స్థానంలో ఉంటుంది. జనాభా పరంగా 24 వ స్థానంలో ఉంటుంది. రాష్ట్రంలో 2,400 కి.మీ. జలమార్గాలున్నాయి. అత్యంత పొడవైన జలమార్గాలున్న రాష్ట్రాల్లో ఇది రెండవ స్థానంలో ఉంది. 

అలబామా రాజధాని మాంట్‌గొమరీ. జనాభా పరంగా రాష్ట్రంలోని అతిపెద్ద పట్టణం బర్మింగ్‌హాం. ఇది పారిశ్రామిక కేంద్రం కూడా. విస్తీర్ణం పరంగా అతిపెద్ద పట్టణం హంట్స్‌విల్ల్. అత్యంత పురాతన పట్టణం మోబిలే. ఈ పట్టణాన్ని 1702 లో ఫ్రెంచి వారు స్థాపించారు. గ్రేటర్ బర్మింగ్‌హాం, రాష్ట్రం లోని అతిపెద్ద ఆర్థిక కేంద్రం.

అమెరికా జనగణన విభాగం ప్రకారం 2019 జూలై 1 న అలబామా జనాభా 49,03,185. 

## భౌగోళికం
అలబామా విస్తీర్ణం 1,35,760 చ.కి.మీ. అందులో 3.2% నీరు. రాష్ట్రం లోని ఐదింట మూడొంతుల భూమి మైదాన ప్రాంతం. ఉత్తర ప్రాంతం పర్వతాలతో కూడుకుని ఉంటుంది. టెన్నెసీ నది ఈ ప్రాంతంలో ఒక విస్తారమైన లోయను ఏర్పరచింది.

అలబామాకు ఉత్తరాన టెన్నెసీ, తూర్పున జార్జియా, దక్షిణాన ఫ్లోరిడా, పడమటన మిస్సిసిప్పీ రాష్ట్రాలు ఉన్నాయి. రాష్ట్రానికి దక్షిణ కొసన మెక్సికో సింధుశాఖ వద్ద సముద్ర తీరం ఉంది. రాష్ట్రంలో అత్యంత ఎత్తైన ప్రదేశం చియాహా పర్వతం ఇది సముద్ర తీరానికి 735 మీ. ఎత్తున ఉంది.

అలబామాలో 67% భూమి (89,000 చ.కి.మీ.) అటవీ ప్రాంతం. 

## ఆర్థికం
రాష్ట్రంలో ఏరోస్పేస్, విద్య, ఆరోగ్యం, బ్యాంకింగు, భారీ పరిశ్రమలు, ఆటోమొబైళ్ళు, ఖనిజాలు, ఉక్కు, ఫ్యాబ్రికేషను వంటి రంగాల్లో పెట్టుబడులు పెట్టారు. 2006 నాటికి వ్యవసాయ రంగం ఉత్పత్తి, పశుపోషణను కూడా కలుపుకుని $1.5 బిలియన్లుంది. ఇది రాష్ట్ర స్థూల ఉత్పత్తిలో 1% మాత్రమే. గత శతాబ్దంలో ప్రధాన రంగంగా ఉన్న వ్యవసాయం ఇప్పుడు ఈ స్థాయికి పడిపోయింది. 1960 నుండి ప్రైవేటు కమతాల సంఖ్య క్రమేణా తగ్గుతూ వచ్చింది. భూమిని డెవలపర్లకు, కలప సంస్థలకు, పెద్ద వ్యవసాయ సంస్థలకూ అమ్మేసుకున్నారు.

2008 వ్యవసాయేతర రంగాల్లో ఉపాధి ఇలా ఉంది: 1,21,800 మేనేజిమెంటు స్థానాల్లో, 71,750 వాణిజ్య, బ్యాంకింగు రంగాల్లో, 36,790 కంప్యూటరు రంగంలో, 44,200 ఆర్కిటెక్చరు, ఇంజనీరింగు రంగాల్లో, 12,410 భౌతిక, సామాన్య శాస్త్రాల్లో; 32,260 సంఘసేవా రంగంలో, 12,770 న్యాయ రంగంలో, 116,250 విద్యా రంగంలో, 27,840 కళలు, మీడియా రంగాల్లో, 1,21,110 ఆరోగ్య సేవారంగంలో, 44,750 పోలీసు, అగ్ని మాపక రంగాల్లో, 1,54,040 ఆహార రంగంలో, 76,650 నిర్మాణ రంగంలో, 53,230 వ్యక్తిగత సేవారంగంలో, 244,510 సేల్స్ రంగంలో, 338,760 కార్యాలయసహాయకులుగా, 20,510 వ్యవసాయ సంబంధిత రంగాల్లో, 1,20,155 గనులు, చమురు రంగాల్లో, 1,06,280 నిర్వహణ, రిపేరు రంగాల్లో, 2,24,110 ఉత్పాదక రంగంలో, 167,160 రవాణా రంగంలోనూ ఉన్నారు.

2008 లో రాష్ట్ర స్థూల జాతీయోత్పత్తి $170 బిలియన్లు. తలసరి ఉత్పత్తి $29,411. అలబామాలో కనీస జీత నిబంధన లేదు. రాష్ట్రం లోని మునిసిపాలిటీలు ఈ నిబంధన పెట్టకూడదని 2016 లో రాష్ట్రం ఒక చట్టం చేసింది.

## మూలాలు

వర్గం:అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు
వర్గం:అలబామా