భారత రసాయనాలు, ఎరువుల మంత్రిత్వ శాఖ

భారతదేశంలోని రసాయనాలు & ఎరువుల మంత్రిత్వ శాఖ మూడు విభాగాలపై పరిపాలనా పరిధిని కలిగి ఉన్న సమాఖ్య మంత్రిత్వ శాఖ:

*రసాయనాలు & పెట్రోకెమికల్స్ శాఖ
*ఎరువుల శాఖ.
*ఫార్మాస్యూటికల్స్ విభాగం.
ఈ మంత్రిత్వ శాఖకు రసాయనాలు, ఎరువుల శాఖ మంత్రి నేతృత్వం వహిస్తాడు. ప్రస్తుత మంత్రి జగత్ ప్రకాష్ నడ్డా.

## రసాయనాలు, ఎరువుల శాఖ
రసాయనాలు & పెట్రోకెమికల్స్ శాఖ 1989 డిసెంబరు వరకు పరిశ్రమల మంత్రిత్వ శాఖ క్రింద ఉంది, అది పెట్రోలియం & రసాయనాల మంత్రిత్వ శాఖ క్రిందకు తీసుకురాబడింది. 1991 జూన్ 5న, రసాయనాలు & పెట్రోకెమికల్స్ శాఖ రసాయనాలు & ఎరువుల మంత్రిత్వ శాఖకు బదిలీ చేయబడింది.

రసాయనాలు, పెట్రోకెమికల్స్ & ఫార్మాస్యూటికల్ పరిశ్రమ రంగానికి సంబంధించిన ప్రణాళిక, అభివృద్ధి & నియంత్రణల బాధ్యతను శాఖకు అప్పగించారు:

* ఇతర విభాగాలకు ప్రత్యేకంగా కేటాయించిన వాటిని మినహాయించి డ్రగ్స్ & ఫార్మాస్యూటికల్స్
* క్రిమిసంహారకాలు, పురుగుమందుల చట్టం, 1968 (46 ఆఫ్ 1968) యొక్క పరిపాలన మినహాయించి .
* మొలాసిస్
* ఆల్కహాల్ - మొలాసిస్ మార్గం నుండి పారిశ్రామిక & త్రాగదగినది.
* డైస్టఫ్స్ & డై ఇంటర్మీడియట్స్
* అన్ని సేంద్రీయ & అకర్బన రసాయనాలు ప్రత్యేకంగా ఏ ఇతర మంత్రిత్వ శాఖ లేదా విభాగానికి కేటాయించబడలేదు.
* భోపాల్ విపత్తు - ప్రత్యేక చట్టాలు
* పెట్రోకెమికల్స్
* నైలాన్, పాలిస్టర్ & యాక్రిలిక్ వంటి నాన్- సెల్యులోసిక్ సింథటిక్ ఫైబర్‌ల ఉత్పత్తికి సంబంధించిన పరిశ్రమలు
* సింథటిక్ రబ్బరు
* ప్లాస్టిక్ & అచ్చు వస్తువుల కల్పనలతో సహా ప్లాస్టిక్స్
* డిపార్ట్‌మెంట్ ద్వారా నిర్వహించబడే అన్ని పరిశ్రమల ప్రణాళిక, అభివృద్ధి & నియంత్రణ, సహాయం

శాఖ కింద వివిధ విభాగాలు ఉన్నాయి. ముఖ్యమైనది:

* రసాయన విభాగం
* పెట్రోకెమికల్స్ విభాగం
* పర్యవేక్షణ & మూల్యాంకన విభాగం (M&E విభాగం)

## ఫార్మాస్యూటికల్స్ విభాగం

### ప్రధాన మంత్రి భారతీయ జనౌషధి పరియోజన
ప్రధాన్ మంత్రి భారతీయ జనౌషధి పరియోజన (PMBJP) అనేది ప్రధాన మంత్రి భారతీయ జనౌషధి పరియోజన కేంద్రం అని పిలువబడే ప్రత్యేక కేంద్రాల ద్వారా ప్రజలకు సరసమైన ధరలకు నాణ్యమైన మందులను అందించడానికి భారత ప్రభుత్వ ఫార్మాస్యూటికల్స్ విభాగం ప్రారంభించిన ప్రచారం . ప్రధాన మంత్రి భారతీయ జనౌషధి పరియోజన కేంద్రం (PMBJPK) జనరిక్ ఔషధాలను అందించడానికి ఏర్పాటు చేయబడింది, ఇవి తక్కువ ధరలకు లభిస్తాయి, అయితే ఇవి ఖరీదైన బ్రాండెడ్ ఔషధాల వలె నాణ్యత & సమర్థతతో సమానంగా ఉంటాయి. BPPI (బ్యూరో ఆఫ్ ఫార్మా పబ్లిక్ సెక్టార్ అండర్‌టేకింగ్స్ ఆఫ్ ఇండియా) ఫార్మాస్యూటికల్స్ విభాగం, Govt కింద స్థాపించబడింది. ప్రధాన మంత్రి భారతీయ జనౌషధి పరియోజన కేంద్రం ద్వారా జనరిక్ ఔషధాల సేకరణ, సరఫరా & మార్కెటింగ్‌ను సమన్వయం చేయడం కోసం భారతదేశం అన్ని CPSUల మద్దతుతో.

## అనుబంధ కార్యాలయాలు

* నేషనల్ ఫార్మాస్యూటికల్ ప్రైసింగ్ అథారిటీ (NPPA)

## స్వయంప్రతిపత్త సంస్థలు

* సెంట్రల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ప్లాస్టిక్స్ ఇంజినీరింగ్ అండ్ టెక్నాలజీ (CIPET) 

సెంట్రల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ప్లాస్టిక్స్ ఇంజినీరింగ్ & టెక్నాలజీ (CIPET) భారతదేశంలోని ప్లాస్టిక్స్ & అనుబంధ పరిశ్రమల కోసం అకడమిక్, టెక్నాలజీ సపోర్ట్ & రీసెర్చ్ (ATR) కి అంకితమైన ఒక ప్రధాన జాతీయ సంస్థ. మొదటి CIPET క్యాంపస్‌ను భారత ప్రభుత్వం 1968లో చెన్నైలో స్థాపించింది & ఆ తర్వాత దేశంలో భారత ప్రభుత్వం 14 CIPET క్యాంపస్‌లను స్థాపించింది.

నేడు CIPET అనేక క్యాంపస్‌లను కలిగి ఉంది

* సెంట్రల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ప్లాస్టిక్స్ ఇంజనీరింగ్ & టెక్నాలజీ, అహ్మదాబాద్
* సెంట్రల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ప్లాస్టిక్స్ ఇంజనీరింగ్ & టెక్నాలజీ, అమృత్‌సర్
* సెంట్రల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ప్లాస్టిక్స్ ఇంజినీరింగ్ & టెక్నాలజీ, ఔరంగాబాద్
* సెంట్రల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ప్లాస్టిక్స్ ఇంజనీరింగ్ & టెక్నాలజీ, భోపాల్
* సెంట్రల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ప్లాస్టిక్స్ ఇంజనీరింగ్ & టెక్నాలజీ, భువనేశ్వర్
* సెంట్రల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ప్లాస్టిక్స్ ఇంజనీరింగ్ & టెక్నాలజీ, చెన్నై
* సెంట్రల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ప్లాస్టిక్స్ ఇంజనీరింగ్ & టెక్నాలజీ, గౌహతి
* సెంట్రల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ప్లాస్టిక్స్ ఇంజనీరింగ్ & టెక్నాలజీ, హైదరాబాద్
* సెంట్రల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ప్లాస్టిక్స్ ఇంజనీరింగ్ & టెక్నాలజీ, హాజీపూర్
* సెంట్రల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ప్లాస్టిక్స్ ఇంజనీరింగ్ & టెక్నాలజీ, హల్దియా
* సెంట్రల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ప్లాస్టిక్స్ ఇంజనీరింగ్ & టెక్నాలజీ, జైపూర్
* సెంట్రల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ప్లాస్టిక్స్ ఇంజనీరింగ్ & టెక్నాలజీ, ఇంఫాల్
* సెంట్రల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ప్లాస్టిక్స్ ఇంజనీరింగ్ & టెక్నాలజీ, లక్నో
* సెంట్రల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ప్లాస్టిక్స్ ఇంజనీరింగ్ & టెక్నాలజీ, మైసూర్
* సెంట్రల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ప్లాస్టిక్స్ ఇంజనీరింగ్ & టెక్నాలజీ, ఖుంటి
* సెంట్రల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ప్లాస్టిక్స్ ఇంజనీరింగ్ & టెక్నాలజీ, పానిపట్
* సెంట్రల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ప్లాస్టిక్స్ ఇంజనీరింగ్ & టెక్నాలజీ, మధురై
* సెంట్రల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ప్లాస్టిక్స్ ఇంజనీరింగ్ & టెక్నాలజీ, రాయ్‌పూర్
* సెంట్రల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ పెట్రోకెమికల్స్ ఇంజినీరింగ్ & టెక్నాలజీ, చంద్రపూర్

డిజైన్, CAD/CAM/CAE, టూలింగ్ & మోల్డ్ తయారీ, ప్లాస్టిక్ ప్రాసెసింగ్, టెస్టింగ్ & క్వాలిటీ కంట్రోల్ రంగాలలో ఏకరీతి మౌలిక సదుపాయాలను కలిగి ఉన్న పరిశ్రమలకు మరియు భారతదేశం & విదేశాలలో పరిశ్రమలకు ATR సేవల ద్వారా ఇవి సహకరిస్తున్నాయి.

CIPET చెన్నై ARSTPS (అడ్వాన్స్ రీసెర్చ్ స్కూల్ ఫర్ టెక్నాలజీ అండ్ ప్రోడక్ట్ సిమ్యులేషన్) అనే విభాగాన్ని కూడా ప్రారంభించింది, ఇది డిజైన్, CAD/CAM/CAE రంగాలలో సౌకర్యాలను అందిస్తుంది. ఇది CAD/CAM.A కోసం ME డిగ్రీ ప్రోగ్రామ్‌ను కూడా అందిస్తుంది

## కేంద్ర ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలు

* బెంగాల్ కెమికల్స్ అండ్ ఫార్మాస్యూటికల్స్ లిమిటెడ్ (BCPL)
* బ్రహ్మపుత్ర వ్యాలీ ఫర్టిలైజర్ కార్పొరేషన్ లిమిటెడ్ (BVFCL)
* FCI ఆరావళి జిప్సమ్ & మినరల్స్ ఇండియా లిమిటెడ్ (FAGMIL)
* ఫర్టిలైజర్స్ అండ్ కెమికల్స్ ట్రావెన్‌కోర్ లిమిటెడ్ (FACT)
* ఫెర్టిలైజర్ అసోసియేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (FAI)
* ఫెర్టిలైజర్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (FCIL) 
* హిందుస్థాన్ యాంటీబయాటిక్స్ లిమిటెడ్ (HAL)
* హిందుస్థాన్ ఇన్సెక్టిసైడ్స్ లిమిటెడ్ (HIL)
* హిందుస్థాన్ ఆర్గానిక్ కెమికల్స్ లిమిటెడ్ (HOCL)
* మద్రాస్ ఫెర్టిలైజర్స్ లిమిటెడ్ (MFL)
* నేషనల్ ఫెర్టిలైజర్స్ లిమిటెడ్ (NFL)
* ప్రాజెక్ట్స్ అండ్ డెవలప్‌మెంట్ ఇండియా లిమిటెడ్ (PDIL
* రాష్ట్రీయ కెమికల్స్ అండ్ ఫర్టిలైజర్స్ లిమిటెడ్ (RCF)
* బ్రహ్మపుత్ర క్రాకర్ అండ్ పాలిమర్ లిమిటెడ్ (BCPL)
* కర్ణాటక యాంటీబయాటిక్స్ & ఫార్మాస్యూటికల్స్ లిమిటెడ్

## క్యాబినెట్ మంత్రులు

## సహాయ మంత్రులు

## మూలాలు

వర్గం:భారత ప్రభుత్వం
వర్గం:భారత ప్రభుత్వ మంత్రిత్వ శాఖలు