లలితా సహస్ర నామములు- 401-500

లలితా సహస్ర నామ స్తోత్రములోని అయిదవ నూరు నామములకు సంక్షిప్త వివరణ ఇక్కడ ఇవ్వబడింది.

## శ్లోకం 87

 thumb|లలితా త్రిపుర సుందరి|192x192pxవ్యాపినీ - వ్యాపనత్వ లక్షణము కలది.
 వివిధాకారా - వివిధములైన ఆకారములతో నుండునది.
 విద్యావిద్యాస్వరూపిణీ - విద్యకు సంబంధించిన భాగమును, అవిద్యకు సంబంధించిన భాగమును తన రూపముగా గలది.
 మహాకామేశ నయన కుముదాహ్లాద కౌముదీ - మహాకామేశ్వరుని కన్నులనెడు కలువపువ్వులకు ఆనంద వికాసమును కలిగించు వెన్నెలవెల్లువ.


## శ్లోకం 88

 భక్తహార్దతమోభేద భానుమద్భాను సంతతిః - భక్తుల హృదయగతమైన అంధకార అజ్ఞానమును భేదించునట్టి కాంతితో కూడిన సూర్యకిరణ పుంజము.
 శివదూతీ - శివుని వద్దకు పంపిన దూతిక.
 శివారాధ్యా - శివునిచే ఆరాధింపబడునది.
 శివమూర్తిః - శివునియొక్క స్వరూపము.
 శివంకరీ - శుభములు చేకూర్చునది.


## శ్లోకం 89

 శివప్రియా - శివునికి ఇష్టమైనది.
 శివపరా - శివుని పరమావధిగా కలిగినది.
 శిష్టేష్టా - శిష్టజనులు అనగా సజ్జనుల యందు ఇష్టము గలిగినది.
 శిష్టపూజితా - శిష్టజనుల చేత పూజింపబడునది.
 అప్రమేయా - ప్రమాణము లేనిది; ప్రమాణములకు లొంగనిది.
 స్వప్రకాశా - తనంతట తానే ప్రకాశించునది.
 మనోవాచామగోచరా - మనస్సు చేత వాక్కుల చేత గోచరము కానిది అనగా గ్రహింప వీలుకానిది.


## శ్లోకం 90

 చిచ్ఛక్తిః - చైతన్య శక్తి.
 చేతనారూపా - చలించు తెలివి యొక్క రూపము.
 జడశక్తిః - ఒక స్థితిలో ఉండి పోవునట్లు చేయు శక్తి.
 జడాత్మికా - జడశక్తి యొక్క స్వరూపము.
 గాయత్రీ - గానము చేసిన వారిని రక్షించునది.
 వ్యాహృతిః - ఉచ్చరింపబడి వ్యాప్తి చెందునది.
 సంధ్యా - చక్కగా ధ్యానము చేయబడునది.
 ద్విజబృంద నిషేవితా - ద్విజుల చేత నిశ్శేషముగా సేవింపబడునది.


## శ్లోకం 91

 తత్త్వాసనా - తత్ సంబంధమైన భావమే ఆసనముగా గలది.
 తత్ - ఆ పరమాత్మను సూచించు పదము.
 త్వమ్‌ - నీవు.
 అయీ - అమ్మవారిని సంబోధించు పదము.
 పంచకోశాంతరస్థితా - ఐదు కోశముల మధ్యన ఉండునది.
 నిస్సీమ మహిమా - హద్దులు లేని మహిమ గలది.
 నిత్యయౌవనా - సర్వకాలములందును యవ్వన దశలో నుండునది.
 మదశాలినీ - పరవశత్వముతో కూడిన శీలము కలది.


## శ్లోకం 92

 మదఘూర్ణిత రక్తాక్షీ - పరవశత్వము వలన తిరుగుటచే ఎర్రదనమును పొందిన కన్నులు గలది.
 మదపాటల గండభూః - ఆనంద పారవశ్యము వలన తెలుపు, ఎరుపుల సమిశ్ర వర్ణములో ప్రకాంశించు చెక్కిళ్లు కలది.
 చందన ద్రవదిగ్ధాంగీ - మంచి గంధపు రసముతో పూయబడిన శరీరము గలది.
 చంపేయ కుసుమ ప్రియా - సంపెంగ పుష్పములందు ప్రీతి కలది.


## శ్లోకం 93

 కుశలా - క్షేమము, కౌశల్యమును గలది.
 కోమలాకారా - సుకుమారమైన లేదా మృదులమైన స్వరూపము గలది.
 కురుకుల్లా - శ్యామలా దేవి 
 కులేశ్వరీ - కులమార్గమునకు ఈశ్వరి.
 కులకుండాలయా - కులకుండమును నిలయముగా గలది.
 కులతత్పరసేవితా - కౌలమార్గమును అనుసరించువారిచే సేవింపబడునది.


## శ్లోకం 94

 కుమార గణనాథాంబా - కుమారస్వామికి, గణపతికి తల్లి అయినది.
 తుష్టిః - తృప్తి, సంతోషముల రూపము.
 పుష్టిః - సమృద్ధి స్వరూపము. 
 మతిః - బుద్ధి
 ధృతిః - ధైర్యము.
 శాంతిః - తొట్రుపాటు లేని నిలకడతనము గలది.
 స్వస్తిమతీ - మంచిగా లేదా ఉండవలసిన విధానములో ఉండు మనోలక్షణము గలది.
 కాంతిః - కోరదగినది.
 నందినీ = ఆనందిని అంటే ఆనందమును అనుభవించునది.
 విఘ్ననాశినీ - విఘ్నములను నాశము చేయునది.


## శ్లోకం 95

 తేజోవతీ - తేజస్సు కలది.
 త్రినయనా - మూడు కన్నులు కలది.
 లోలాక్షీ కామరూపిణీ - స్త్రీలకు కూడా మోహము పుట్టు రూపము గలది. 
 మాలినీ - మాలికారూపము చెల్లునది. లేదా మాల గలది.
 హంసినీ - హంసను (శ్వాసను) గలిగినది.
 మాతా - తల్లి.
 మలయాచల వాసినీ - మలయపర్వమున వసించునది.


## శ్లోకం 96

 సుముఖీ - మంగళకరమైన ముఖము కలది.
 నళినీ - నాళము గలిగినది.
 సుభ్రూః - శుభప్రధమైన కనుబొమలు కలిగినది. 
 శోభనా - సౌందర్యశోభ కలిగినది.
 సురనాయికా - దేవతలకు నాయకురాలు.
 కాలకంఠీ - నల్లని కంఠము గలది.
 కాంతిమతీ - ప్రకాశవంతమైన శరీరము కలది.
 క్షోభిణీ - క్షోభింపచేయునది అనగా మథించునది.
 సూక్ష్మరూపిణీ - సూక్ష్మశక్తి స్వరూపిణి.


## శ్లోకం 97

 వజ్రేశ్వరీ - వజ్రేశ్వరీ నామంగల ఒక అతిరహస్యశక్తి.
 వామదేవీ - అందముగా నున్న దేవత.
 వయోవస్థా వివర్జితా - వయస్సు యొక్క ప్రభావం గాని అవస్థా ప్రభావం గాని లేనిది.
 సిద్ధేశ్వరీ - సిద్ధులకు అధికారిణి.
 సిద్ధవిద్యా - సిద్ధిని ప్రసాదించు విద్యారూపిణి.
 సిద్ధమాతా - సిద్ధులకు తల్లి, సిద్ధులను కొలుచునది.
 యశస్వినీ - యశస్సంపన్నురాలు అనగా కీర్తిమంతురాలు.

## శ్లోకం 98

 విశుద్ధి చక్రనిలయా - విశుద్ధి చక్రములో వసించునది.
 ఆరక్తవర్ణా - రక్తవర్ణములో నుండునది.
 త్రిలోచనా - మూడు లోచనములు కలది.
 ఖట్వంగాది ప్రహరణా - ఖట్వాంగాది ఆయుధములు ధరించునది.
 వదనైక సమన్వితా - ఒకే ఒక నోటితో సమన్వయింపబడిన రూపము గలది.


## శ్లోకం 99

 పాయసాన్న ప్రియా - పాయసాన్నములో ప్రీతి గలది.
 త్వక్ స్థా - చర్మధాతువును ఆశ్రయించి ఉండునది.
 పశులోక భయంకరీ - పశుప్రవృత్తికి భయమును కలుగచేయునది.
 అమృతాది మహాశక్తి సంవృతా - అమృతా మొదలైన మహాశక్తులచేత పరివేష్టింపబడి యుండునది.
 ఢాకినీశ్వరీ - ఢాకినీ అని పేరుగల విశుద్ధి చక్రాధిష్టాన దేవత.


## శ్లోకం 100

 అనాహతాబ్జ నిలయా - అనాహత పద్మములో వసించునది.
 శ్యామభా - శ్యామల వర్ణములో వెలుగొందునది.
 వదన ద్వయా - రెండు వదనములు కలది.
 దంష్ట్రోజ్వలా - కోరలతో ప్రకాశించునది.
 అక్ష్మమాలాదిధరా - అక్షమాల మొదలగు వాటిని ధరించి యుండునది.
 రుధిర సంస్థితా - రక్త ధాతువును ఆశ్రయించి ఉండునది.


## శ్లోకం 101

 కాళరాత్ర్యాది శక్త్వౌఘవృతా - కాళరాత్రి మొదలైన పన్నెండి మంది శక్తి దేవతలచే పరివేష్టింపబడి యుండునది.
 స్నిగ్థౌదన ప్రియా - నేతితో తడిపిన అన్నములో ప్రీతి కలది.
 మహావీరేంద్ర వరదా - శ్రేష్ఠులైన ఉపాసకులకు అవసరమైన వన్నీ సమకూర్చునది.
 రాకిణ్యంబా స్వరూపిణీ - రాకిణీ దేవతా స్వరూపిణి.


## శ్లోకం 102

 మణిపూరాబ్జనిలయా - మణిపూర పద్మములో వసించునది.
 వదన త్రయ సంయుతా - మూడు ముఖములతో కూడి యుండునది.
 వజ్రాదికాయుధోపేతా - వజ్రం మొదలైన ఆయుధములను ధరించి ఉండునది.
 డామర్యాదిభిరావృతా - డామరము, ఆదిభి మొదలైన శక్తి దేవతలచే పరివేష్టింపబడి యుండునది.


## శ్లోకం 103

 రక్తవర్ణా - ఎర్రని రక్త వర్ణంలో ఉండునది.
 మాంసనిష్ఠా - మాంస ధాతువును ఆశ్రయించి ఉండునది.
 గుడాన్న ప్రీతమానసా - గుడాన్నములో ప్రీతి కలది.
 సమస్త భక్త సుఖదా - అన్ని రకముల భక్తులకు అవసరమైన సుఖసంతోషాలను ప్రసాదించునది.
 లాకిన్యంబా స్వరూపిణీ - లాకినీ దేవతా స్వరూపముగా నున్నది.


## మూలాలు