open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1562

**1562** గ్రెగోరియన్‌ కాలెండరు యొక్క మామూలు సంవత్సరము.

## సంఘటనలు

* ఫిబ్రవరి 6: రాజా భర్మల్, తన కుమార్తె హర్కా భాయి (జోధాబాయి) ని అక్బరుకు ఇచ్చి వివాహం చేసాడు.
* మార్చి: ఆంగ్ల వ్యాపారి ఆంథోనీ జెంకిన్సన్ మాస్కోలోని ఇవాన్ ది టెర్రిబుల్ దర్శనం చేసుకుని, తన రెండవ యాత్రను మాస్కో గ్రాండ్ డచీ ద్వారా పర్షియాలోని సఫావిడ్ రాజవంశం రాజధాని కజ్విన్ వరకు కొనసాగించాడు.
* సెప్టెంబర్ 20: ఇంగ్లాండ్ రాణి ఎలిజబెత్ I, హుగెనోట్ నాయకుడు లూయిస్, ప్రిన్స్ ఆఫ్ కొండే మధ్య హాంప్టన్ కోర్టు ఒప్పందం కుదిరింది. 
* సెప్టెంబర్ 22: ఫెర్డినాండ్ I చక్రవర్తి కుమారుడు మాక్సిమిలియన్ బోహేమియా రాజ్యానికి రాజుగా విజయం సాధించాడు.
* అక్టోబర్: జాన్ హాకిన్స్ ఇంగ్లీష్ ట్రాన్స్-అట్లాంటిక్ బానిస వ్యాపారాన్ని ప్రారంభించాడు, గినియా తీరంలో సియెర్రా లియోన్ నుండి కరేబియన్‌లోని హిస్పానియోలాకు బానిసలను రవాణా చేశాడు.  తత్ఫలితంగా, స్పానిష్ వారు తమ కొత్త ప్రపంచ నౌకాశ్రయాలలో ఇంగ్లీష్ నౌకలను వర్తకం చేయడాన్ని నిషేధించింది.
* అక్టోబర్ 4: ఆంబ్రోస్ డడ్లీ, వార్విక్ 3 వ ఎర్ల్ నాయకత్వంలోని ఇంగ్లీషు సేనలు హ్యుగెనాట్స్ సహాయంగా లే హ్యావ్ర్ చేరుకున్నాయి. 
* అక్టోబర్ 19: లా హెరాదురా నావికాదళ విపత్తు : ఇరవై ఐదు నౌకలు తుఫానులో మునిగిపోయి సుమారు 5,000 మంది మరణించారు.
* అక్టోబర్ 26: నవార్రే రాజు అంటోయినే డి బోర్బన్ నేతృత్వంలోని రాచరిక దళాలు రూయెన్ ను స్వాధీనం చేసుకున్నాయి. అంటోయినే గాయపడి మరణించాడు. 
* నవంబర్ 20: బోహేమియాకు చెందిన మాక్సిమిలియన్ రోమన్ల రాజుగా ఎన్నికయ్యాడు.
* డిసెంబర్ 19: డ్రూక్స్ యుద్ధం : హ్యూగెనోట్, కాథలిక్ దళాల యుద్ధంలో, కాథలిక్ పక్షం తృటిలో గెలిచింది. ఇరు సైన్యాల అధికారిక నాయకులు యుద్ధంలో పట్టుబడ్డారు. 

* మొఘల్ చక్రవర్తి అక్బర్ మాల్వాను జయించాడు. దాని చివరి సుల్తాన్ బాజ్ బహదూర్ పారిపోయాడు.
* చర్చ్ ఆఫ్ ఇంగ్లాండ్ ముప్పై తొమ్మిది ఆర్టికల్స్ ఆఫ్ రిలిజియన్ను ఆమోదించింది, దాని సిద్ధాంత వైఖరిని నిర్వచించింది. 
* డడ్లీ గ్రామర్ స్కూల్ ను స్థాపించారు. గ్రెషామ్ స్కూల్‌కు ఇంగ్లాండ్‌లో అనుమతి ఇచ్చారు. 

*హుస్సేన్ సాగర్ను నిర్మించారు
* హుమాయూన్ సమాధి నిర్మాణం మొదలైంది.
* 60 సంవత్సరాల వయస్సులో, వైష్ణవ సంగీతకారుడు తాన్‌సేన్, అక్బరు దర్బారులో చేరాడు.

## జననాలు

## మరణాలు

* గాబ్రియల్ ఫెలోపియో, ఇటలీకి చెందిన శరీర నిర్మాణ శాస్త్రవేత్త, వైద్యుడు. (జ. 1523)

## పురస్కారాలు

## మూలాలు


*
1591

**1591** గ్రెగోరియన్‌ కాలెండరు యొక్క మామూలు సంవత్సరము.

## సంఘటనలు

* ఏప్రిల్ 10: ఇంగ్లీష్ వ్యాపారి జేమ్స్ లాంకాస్టర్ ఈస్ట్ ఇండీస్‌కు సముద్రయానంలో బయలుదేరాడు. 
* మే 15: రష్యాలో, ఇవాన్ ది టెర్రిబుల్ కుమారుడు త్సారెవిచ్ డిమిత్రి సందేహాస్పద పరిస్థితులలో, ఉగ్లిచ్ లోని ప్యాలెస్ వద్ద చనిపోయాడు. మూర్ఛ సమయంలో అతను తన గొంతును తానే కోసుకున్నాడని అధికారిక వివరణ. కానీ అతడి ప్రత్యర్థి, తరువాతి క్జాలంలో జార్ అయిన బోరిస్ గోడునోవ్ అతన్ని హత్య చేశాడని చాలామంది నమ్ముతారు.
* జూలై: గుజరాత్‌లో భూచార్ మోరి యుద్ధం : మొఘల్ సామ్రాజ్యం నవానగర్ రాష్ట్రంపై నిర్ణయాత్మక విజయం సాధించింది.
* జూలై 22: డర్ట్‌నెల్ కుటుంబం ఇంగ్లాండు, కెంట్ లోని బ్రాస్టెడ్‌లో నిర్మాణ కాంట్రాక్టర్లు పని ప్రారంభించింది. 2019 లో వ్యాపారం నిలిపివేసే వరకు వారి వ్యాపారం పదమూడు తరాల పాటు కొనసాగింది. 

* అక్టోబర్ 26: జాఫ్నా రాజ్యంపై పోర్చుగీస్ దాడి ప్రారంభమైంది.నార్
* అక్టోబర్ 29: పోప్ గ్రెగొరీ XIV తరువాత 230 వ పోప్గా పోప్ ఇన్నోసెంట్ IX పదవి లోకి వచ్చాడు 

*హైదరాబాదు నగరంలో చార్మినారు నిర్మించారు.
*ఆంటోనియో డా పోంటే రూపొందించిన వెనిస్‌లోని రియాల్టో వంతెన పూర్తయింది.

## జననాలు

* జూన్ 16: జోసెఫ్ సోలమన్ డెల్మెడిగో, ఇటాలియన్ వైద్యుడు, గణిత శాస్త్రవేత్త, సంగీత సిద్ధాంతకర్త (మ 1655 )
* జూన్ 24: ఒట్టోమన్ సామ్రాజ్యపు సుల్తాన్ ముస్తఫా I (మ .1639 )

## మరణాలు

## పురస్కారాలు

## మూలాలు


*
అక్ష రాజ్యాలు

రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో ఒక పక్షం వహించిన దేశాల కూటమిని **అక్ష రాజ్యాలు** (Axis powers, Axis alliance, Axis nations, Axis countries) అంటారు. వీరి కూటమి మిత్ర రాజ్యాల కూటమికి వ్యతిరేకంగా యుద్ధం సాగించింది. అక్షరాజ్యాల కూటమిలోని మూడు ప్రధాన దేశాలు - నాజీ నాయకుడు హిట్లర్ నాయకత్వంలో ఉన్న జర్మనీ, ఫాసిస్టు నాయకుడు ముస్సోలినీ నాయకత్వంలో ఉన్న ఇటలీ, జపాన్. 1940లో వారి మధ్య జరిగిన "త్రిపక్ష ఒడంబడిక" (Tripartite Pact) ద్వారా అక్షరాజ్యాల కూటమి ఏర్పడింది. ఈ మూడు దేశాలే కాకుండా వారి అధినంలో ఉన్న వలస రాజ్యాలు లేదా మిత్ర దేశాలు కూడా ఈ అక్షరాజ్యాల పక్షాన యుద్ధంలో పాల్గొన్నాయి. అక్ష రాజ్యాల పూర్తి ఓటమితో రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం ముగిసింది.

మొట్ట మొదటిసారి "అక్షం" లేదా "ఇరుసు" (axis) అనే పదం ముస్సోలినీ వ్యాఖ్యనుండి వచ్చింది. నవంబరు 1936లో జర్మనీ, ఇటలీల మధ్య జరిగిన మైత్రీ ఒప్పందం తరువాత "ఇటలీ, జర్మనీ అనే దేశల ఇరుసు చుట్టూరా మిగిలి ఐరోపా దేశాలు భ్రమిస్తాయని" ముస్సోలినీ అన్నాడు. అంతవరకూ ఇటలీకి వ్యతిరేకమైన జర్మనీ అబిసీనియా యుద్ధంలో ఇటలీని సమర్ధించింది. తత్ఫలితంగా ఇరు దేశాల మధ్య స్నేహం నెలకొని 1939లో రెండు దేశాల కూటమి లేదా "అక్షం" ఏర్పడింది. 

1940 సెప్టెంబరు 27లో జర్మనీ, ఇటలీ, జపాన్ దేశాలు చేసుకొన్న మైత్రి ఒప్పందం తరువాత "అక్ష రాజ్యాలు" అనే పదం వాడుకలోకి వచ్చింది. తరువాత హంగెరీ, రొమేనియా, స్లొవేకియా, బల్గేరియా దేశాలు 1940-41 మధ్యకాలంలో ఈ కూటమిలో చేరాయి. అయితే మిలిటరీ పరంగా ఈ కూటమిలో జర్మనీ, జపాన్‌లు శక్తివంతమైన దేశాలు.

## ఇవి కూడా చూడండి

* రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం
* రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం - పూర్వరంగం
* రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం - మొదలు
* రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం - అక్షరాజ్యాల ముందంజ
* రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం - ప్రపంచ యుద్ధంగా రూపాంతరం
* రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం - మిత్రరాజ్యాల తొలి విజయం
* రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం - మిత్రరాజ్యాల విజయ పరంపర
* రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం - ఓటమి దిశగా అక్షరాజ్యాలు
* రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం - ముగింపు
* రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం - యుద్ధ నష్టాలు
* రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం - అనంతర పరిణామాలు

## మూలాలు

## యితర లింకులు

* Axis History Factbook
* Full text of The Tripartite Pact
* Silent movie of the signing of The Tripartite Pact

వర్గం:రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం
వర్గం:సైనిక కూటములు
ఆంధ్రప్రదేశ్ పురావస్తు, సంగ్రహాలయ శాఖ

thumb|250x250px|ఉండవల్లి గుహలలో పద్మనాభస్వామి పరుండిన విగ్రహం

**ఆంధ్రప్రదేశ్ పురావస్తు, సంగ్రహాలయాల శాఖ, ** ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి చెందిన సంస్థ. ఆంధ్రప్రాంతం మద్రాసు ప్రిసిడెన్సీలో ఉండేది.1904 పురావస్తు చట్టం ప్రకారం విధులు మద్రాసు ప్రిసెడెన్సీలో పరిశీలించబడ్డాయి.1956 ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం ఏర్పడిన తరువాత పూర్వ హైదరాబాదుకు చెందిన పురావస్తు శాఖ ఇందులో విలీనం చేయబడింది.ఆంధ్రప్రదేశ్ పురావస్తు శాఖ అనే పేరుతో ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో కార్యకలాపాలను విస్తరించింది.ఆంధ్రప్రదేశ్ పురావస్తు, సంగ్రహాలయాల శాఖగా 1960 సంవత్సరంలో మార్చబడింది. ఆంధ్రప్రదేశ్ పురావస్తు. సంగ్రహాలయాల శాఖ విభాగం పరిధి పెంచబడింది. దీని ప్రధాన కార్యాలయం విజయవాడలోని గోళ్లపూడిలో ఉంది.

## శాఖ ప్రధాన విధులు
పురావస్తు, ప్రదర్శనల శాలల ప్రధాన విధులు పురావస్తు సంపదను కనుగొనడం, శాస్త్రీయ, క్రమబద్ధమైన పద్ధతి ద్వారా పురావస్తు సంపదను, సాంస్కృతిక వారసత్వాన్ని సంరక్షించడం, విదేశీ పురావస్తు అన్వేషణలు, వారసత్వ ప్రదేశాలు, ప్రదర్శనల శాలల నిర్వహణ పరిశీలించటం, పర్యేవేక్షించటం ఈ శాఖ అజమాయిషీలో జరుగుతాయి.ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని ప్రదర్శనల శాలల ప్రధాన లక్ష్యం రాష్ట్ర పురాతన సంపదను కాపాడటం, మ్యూజియంలలో నేపథ్యంగా వాటిని ప్రదర్శించడం, రాష్ట్ర సాంస్కృతిక, చారిత్రక వారసత్వం గురించి ప్రజలలో అవగాహన కల్పించడం ఈ శాఖ ద్వారా జరుగుతుంది.

## ఆంధ్రప్రదేశ్ విభజన తరువాత
thumb|250x250px|ఉండవల్లి గుహలు
2014 జూన్ జూన్ లో ఆంధ్రప్రదేశ్ నుండి తెలంగాణ ప్రత్యేక రాష్ట్రంగా విభజించిన తరువాత, అవశేష విభాగంలో 6 సబార్డినేట్ కార్యాలయాలు, 13 మ్యూజియాలు దీని నియంత్రణ ఉన్నాయి. ఈ విభాగం ప్రధాన కార్యకలాపాలు, సర్వేలు, అన్వేషణలు, తవ్వకాలు, చారిత్రక కట్టడాలు, ప్రదేశాల సంరక్షణ, ట్రెజర్ ట్రోవ్స్ సముపార్జన, రక్షిత స్మారక కట్టడాల శిల్ప పరిరక్షణ, ఎపిగ్రాఫికల్ సర్వే, గ్రామాల వారీగా ఎపిగ్రాఫికల్ సర్వే శిల్పాలను మార్చడం, తవ్వకం నివేదికల తయారీ, ప్రతి జిల్లాకు ఎపి స్మారక కట్టడాల డైరెక్టరీ తయారు చేయటం, స్మారక చిహ్నాల డాక్యుమెంటేషన్ చేపట్టటం, విభాగం చేపట్టిన పరిశోధనా పనులపై డిపార్ట్‌మెంటల్ ప్రచురణలను తీసుకురావడం ప్రధాన ఉద్దేశం.

## ప్రధాన విభాగాలు
పురావస్తు శాఖను ఏడు విభాగాలు ఉన్నాయి. 
* (1) సర్వే, త్రవ్వకాలు నిర్వహించడం,
* (2) శిథిలాల పరిరక్షణ,
* (3) శాసనాల సర్వే,
* (4) పరిశోధన, ప్రచురణ,
* (5) గ్రంథాలయాల అభివృద్ధి,
* (6) జిల్లా మ్యూజియంలను స్థాపించి నిర్వహించడం,
* (7) పరిపాలన, లెక్కలు

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
*ఆంధ్రప్రదేశ్ పురావస్తు శాఖ అధికారిక వెబ్ సైటు.

వర్గం:ప్రభుత్వరంగ సంస్థలు
వర్గం:పురావస్తు శాస్త్రము
1590

**1590** గ్రెగోరియన్‌ కాలెండరు యొక్క మామూలు సంవత్సరము.

## సంఘటనలు

* మే &#x2013; ఆగస్టు: ఫ్రాన్స్‌కు చెందిన హెన్రీ IV పారిస్‌ను ముట్టడించడంలో విఫలమయ్యాడు. అలెగ్జాండర్ ఫర్నేస్, డ్యూక్ ఆఫ్ పర్మా తన స్పానిష్ సైన్యంతో రక్షణగా రావడంతో హెన్రీ ముట్టడిని ఎత్తెయ్యాల్సి వచ్చింది.
* మే 17: ఎడిన్‌బర్గ్‌లోని హోలీరూడ్ అబ్బే వద్ద డెన్మార్క్‌కు చెందిన అన్నేకు స్కాట్లాండ్ పట్టపు రాణిగా పట్టాభిషేకం చేశారు. 
* మే 21: కాన్స్టాంటినోపుల్ ఒప్పందం కుదిరింది. 

* ఆగష్టు 18: రోనోకే వలస స్థావరం గవర్నరైన జాన్ వైట్, ఇంగ్లాండ్కు సరఫరాల కోసం ఇంగ్లాండు వెళ్ళి తిరిగి వచ్చేసరికి అతడి స్థావరం నిర్జనమైందని కనుగొన్నాడు. అన్వేషణ విఫలమవడంతో, అతడు అక్టోబర్ 24 న ఇంగ్లాండ్కు తిరిగి వస్తాడు.
* సెప్టెంబర్ 5: అలెగ్జాండర్ ఫర్నేస్ సైన్యం బలంగా ఎదుర్కోవడంతో ఫ్రాన్స్‌కు చెందిన హెన్రీ IV పారిస్ ముట్టడిని ఎత్తివేసాడు.
* సెప్టెంబర్ 15: సిక్స్టస్ V తరువాత అర్బన్ VII 228 వ పోప్ అయ్యాడు. అతను పన్నెండు రోజుల తరువాత మలేరియాతో మరణించాడు.
* సెప్టెంబర్ 15: దిగువ ఆస్ట్రియా, వియన్నాలో న్యూలెంగ్‌బాచ్ భూకంపం గణనీయమైన నష్టాన్ని, కొంత ప్రాణనష్టాన్నీ కలిగించింది. బోహేమియా, సిలేసియా వరకు ఈ భూకంప ప్రభావం కనిపించింది.
* డిసెంబర్ 5: అర్బన్ VII తరువాత గ్రెగొరీ XIV 229 వ పోప్ అయ్యాడు. 
* టయోటోమి హిడెయోషి జపాన్‌ను సమైక్య పరచాడు
* డచ్చి దళాలు స్పానిష్ వారిని దక్షిణ గెల్డర్‌ల్యాండ్ నుండి బయటకు నెట్టివేస్తాయి. 

*హైదరాబాదు నగరాన్ని స్థాపించారు.

* ఓట్టోమన్ సుల్తాను పర్షియాతో చేస్తున్న యుద్ధంలో అవసరమైన ఇనుము, స్టీల్, ఇత్తడి, టిన్ లను సరఫరా చేసే ఒప్పందంపై .కొందరు ఆంగ్ల వ్యాపారులకు తన సామ్రాజ్యంలో వ్యాపారం చేసుకునేందుకు అనుమతించాడు.  

## జననాలు

## మరణాలు

## పురస్కారాలు

## మూలాలు


*
అఫ్జల్ ఉద్దౌలా

**అఫ్జల్ ఉద్దౌలా** - **మీర్ టెహ్నియత్ అలీ ఖాన్** (11 అక్టోబర్ 1827 - 26 ఫిబ్రవరి 1869) నాసిర్ ఉ ద్దౌలా కుమారుడు నిజాం పరిపాలకులలో ఐదవ అసఫ్ జా. ఇతడు హైదరాబాదును సా.శ. 1857 నుండి 1869 వరకు పరిపాలించెను.

అసఫ్ జహ V హైదరాబాద్ రాబడి, న్యాయ వ్యవస్థలు సంస్కరించింది, ఒక పోస్టల్ సర్వీస్ రూపొందించినవారు, మొదటి రైలు, టెలిగ్రాఫ్ నెట్వర్క్లు నిర్మించారు.

## సిపాయిల తిరుగుబాటు
ఈతని పరిపాలన కాలంలోనే సిపాయిల తిరుగుబాటు జరిగింది. బ్రిటిష్ వారికి వ్యతిరేకంగా ముస్లిం ప్రజలను రెచ్చగొడుతున్న అల్లాఉద్దీన్ మౌల్వీని బంధించి అండమాన్ దీవులకు పంపారు.

ఈ తిరుగుబాటు సమయంలో నిజాం, సాలార్ జంగ్లు కంపెనీకి పూర్తి సహకారం అందించి బ్రిటిష్ వారికి తోడ్పడినందుకు ప్రతిఫలంగా షోలాపూర్ను తిరిగి నిజాంకు స్వాధీనం చేశారు. నిజాం కంపెనీకి చెల్లించవలసిన 50 లక్షల రూపాయలు రద్దుచేశారు. బ్రిటిష్ వారు నిజాంకు "స్టార్ ఆఫ్ ఇండియా" అనే బిరుదును ఇచ్చి సత్కరించారు.

## నిర్మాణాలు
# అఫ్జల్ దర్వాజా: ఇది హైదరాబాదు సరిహద్దు గోడకు ఆఖరున 1861లో నిర్మించబడింది.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
*Brief biography

వర్గం:అసఫ్ జాహీ రాజులు
వర్గం:1827 జననాలు
వర్గం:1869 మరణాలు
వర్గం:నిజాం వంశపాలకులు
వర్గం:నిజాం పరిపాలన
కర్మాగారం

**కర్మాగారం** (ఆంగ్లం: factory), అనేది ఒక పారిశ్రామిక ప్రదేశంలో,లేదా ఏదేని ఒక ప్రాంతంలో కొంతమంది పనివారు లేదా కార్మికులతో వ్యాపారార్థం వస్తువులను ఉత్పత్తి చేయటానికి  ఉపయోగించే ఇల్లు లేదా భవనం. దీనిని కర్మాగారం, పరిశ్రమాలయం, యంత్రాగారం, కార్ఖనా అని  అంటారు.కొన్ని దేశాలలో ఫ్యాక్టరీ భవనాన్ని "షెడ్" అని పిలవడం సాధారణం. కర్మాగారంగా ఉపయోగించే భవనాలు,లేదా సాధారణంగా అనేక భవనాలను కలిగి ఉన్న సముదాయంలో సాధారణంగా భారీ యంత్రాలను కలిగి ఉంటుంది. 

పరికరాల అవసరాలుకు బాగా అంతరం ఏర్పడినప్పుడు, పారిశ్రామిక విప్లవం సందర్భంగా కుటీర పరిశ్రమకు లేదా వర్క్‌షాపులకు మూలధనం సదుపాయంతో కర్మాగారాలు చాలా ఎక్కువుగా పుట్టుకొచ్చాయి.ఒకటి లేదా రెండు స్పిన్నింగ్ మ్యూల్స్ వంటి చిన్న మొత్తంలో యంత్రాలను కలిగి ఉన్న ప్రారంభ కర్మాగారాలు డజను కంటే తక్కువ మంది కార్మికులను " గ్లోరిఫైడ్ వర్క్‌షాప్‌లు " అని పిలుస్తారు. 

మిల్లు అనే పదాన్ని మొదట ధాన్యం మరబెట్టే యంత్రాలుకలిగిన దానికి " మిల్లింగ్ " అని వాడారు.19 వ శతాబ్దంలో స్పిన్నింగ్, నేత, ఐరన్ రోలింగ్, కాగితం తయారీ వంటి అనేక ప్రక్రియలు మొదట ఆవిరి శక్తి, పవన శక్తి ద్వారా నడిచేవి కాబట్టి, మిల్లు అనే పదంతో స్టీల్ మిల్లు, పేపర్ మిల్లు అని వాడబడింది 

భారత దేశంలో మొదటగా 1949 ఏప్రియల్ 1 నుండి ప్యాక్టరీల చట్టం-1948 అమలులోకి వచ్చింది. 

## ఆధునిక కర్మాగారాలు
ఆధునిక కర్మాగారాల్లో వస్తువులు తయారుచేయటానికి కర్మాగారానికి అవసరమైనట్లుగా   గిడ్డంగులు ఉంటాయి.వీటిలో ఉత్పత్తిని తయారుచేయటానికి భారీ యంత్ర పరకరాలు అమర్చబడి ఉంటాయి.పెద్ద కర్మాగారాలకు అవసరమైన బహుళ రవాణా మార్గాల ప్రాధాన్యత ప్రాప్యత కలిగివుంటాయి. కొన్ని రైలు, హైవే, నీటి సరఫరా,దిగుమతి సదుపాయాలను కలిగి ఉంటాయి. విభిన్నమైన ఉత్పత్తులు రసాయనాలు, కాగితం గుజ్జు, చమురు శుద్ధిలాంటి,  అవి తయారుచేసే ఉత్పత్తులనుబట్టి కొన్ని రకాలు కర్మాగారాలు నిరంతరం పనిచేస్తాయి.

## కర్మాగారాల రకాలు
*ఉక్కు కర్మాగారాలు: విశాఖపట్నం
*ఎరువుల కర్మాగారాలు: రామగుండం
*పంచదార కర్మాగారాలు: అనకాపల్లి
*సిమెంటు కర్మాగారాలు: మిర్యాలగూడ
*చమురు శుద్ధి కర్మాగారాలు: విశాఖపట్నం
*కాగితం కర్మాగారాలు: సిర్పూరు
*సిగరెట్టు కర్మాగారాలు: హైదరాబాదు

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:కట్టడాలు
వర్గం:కర్మాగారాలు
సుత్తి

right|thumb|ఆధునిక సుత్తి

**సుత్తి** (ఆంగ్లం: Hammer) ఒక రకమైన పరికరం. దీనిని ఒక వస్తువుపై ఒత్తిడిని కలిగించడానికి ఉపయోగిస్తారు.
సాధారణంగా గోడకు మేకులు కొట్టడానికి, కొన్ని వస్తువులను బిగించడానికి లేదా కొన్నింటిని విరగగొట్టడానికి ఉపయోగిస్తారు. చేసే పనినిబట్టి ఇవి వివిధ ఆకారాలలో, పరిమాణాలలో లభిస్తాయి. ఎక్కువ వాటిలో బరువైన లోహాలతో చేసిన తల కర్రతో చేసిన పిడికి బిగించి ఉంటుంది. వీటిని ఎక్కువగా చేతి పని కోసం వాడతారు. కొన్ని భారీ పరికరాలను యంత్రాలలో ఉపయోగిస్తారు. 

సుత్తి అనేది చాలా రకాల వృత్తి పనులకు ఉపయోగిస్తారు. కానీ కొన్ని సమయాలలో ఆయుధంగా కూడా ఉపయోగిస్తారు. సుత్తిని కొన్ని రకాల తుపాకులలో గుండుకి శక్తిని ప్రయోగించడానికి వాడతారు.

## చరిత్ర
ఆదిమ మానవులు కొన్ని రకాల రాతితో చేసిన సాధనాలు క్రీ.పూ. 2,400,000 కాలం నుండి ఉపయోగిస్తున్నారు. అయితే రాళ్ళను కర్రకు బిగించి సుత్తి మాదిరిగా వాడడం ఇంచుమించు క్రీ.పూ. 30,000 నుండి మొదలైనది. ఈ రకంగా మనిషి ఉపయోగించిన అతి పురాతనమైన పరికరం సుత్తి అని చెప్పవచ్చును.

## గ్యాలరీ

image:hammer2.jpg|Claw hammer
Image:Framing hammer.jpg|Framing hammer
Image:GeologicalHammerSolidForgedHead.png|Geologist's hammer
Image:Hammer tapissier.jpg|Upholstery hammer
Image:Hammer-1.jpg|Cross-peen hammer
Image:Ball-peen hammer 380mm.JPG|Ball-peen hammer
Image:Mallet.jpg|Rubber mallet
Image:Wooden mallet.jpg|Wooden mallet

image:Hammer stone tapping.jpg|Stone tapping hammer
Image:Hammer stone head.jpg|Perforated hammer head of stone
Image:Hammer Long cross-face.jpg|Long cross-face hammer (blacksmithing)
Image:Hammer twist.jpg|Twist hammer (blacksmithing)
Image:Hammer dog-head.jpg|Dog-head hammer (blacksmithing)
Image:Hammer ball pane.jpg|Ball pane hammer
Image:Hammer straight pane sledge.jpg|Straight pane sledgehammer


## ఇవి కూడా చూడండి

* సేనం

## బయటి లింకులు

* Hammer types images and descriptions.
* The Hammer Museum The world's only museum about the place of the hammer in human history.
* Hammers for telephony  The Hammer product family by Empirix.

వర్గం:చేతి పనిముట్లు
ఱంపం

thumb|right|250px|చేతి రంపము.
**ఱంపము** (ఆంగ్లం: Saw) వడ్రంగి వారు కలపను కోయడానికి ఉపయోగిస్తారు. కోసిన ముక్కల్ని అతికించి కావలసిన సామాన్లను తయారుచేస్తారు. ఇది చేతి పరికరంగా వాడతారు. పెద్ద పెద్ద దుంగలను కోయడానికి పెద్ద రంపాలు యంత్రాల సాయంతో కోస్తారు. 

## ఱంపం తయారీ
అన్ని రంపాలకు ఒకవైపు లేదా రెండు వైపులా పళ్ళు ఉంటాయి. చిన్నవాటిని ఒక వైపు, పెద్దవాటిని రెండు వైపులా పట్టుకోడానికి పిడిని కలిగివుంటాయి.

## ఉపయోగాలు
శస్త్రచికిత్స లో శరీర భాగాలు తొలగించవలసిన అవసరం వస్తే అందుకోసం ప్రత్యేకమైన రంపాలున్నాయి. ఉదాహరణకు ఏదైనా ప్రమాదంలో శరీర భాగాలు బాగా నలిగిపోయినప్పుడు వాటిని తొలగించడం తప్పనిసరి అవుతుంది. వీటికి మామూలు రంపాల కన్నా ఎక్కువ పదును ఉంటుంది. దీని వల్ల వైద్యులు ఎక్కువ శ్రమ లేకుండా తమ పని నిర్వర్తించుకోగలుగుతారు.

## బయటి లింకులు
* Saw Blade Tooth Shape
* Number of Teeth You Should Have on your Saw Blade
* Diamond Blade Patents
* Saw Filing - A Beginner's Primer

వర్గం:చేతి పనిముట్లు
వర్గం:రంపాలు
సికిందర్ జా

**సికిందర్ జా** - (ఉర్దూ - سکندر جاہ نظام سوم ) (జ: 11 నవంబర్ 1768 - మ: 21 మే, 1829) మూడవ నిజాంగా హైదరాబాదును 1803 నుండి 1829 వరకు పరిపాలించెను.

ఇతడు రెండవ నిజాం రెండవ అసఫ్ జాకు రెండవ కుమారునిగా జన్మించాడు.

ఇతని కాలంలోనే బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం హైదరాబాదులో కంటోన్ మెంట్ ను స్థాపించింది. ఈ ప్రాంతాన్ని నిజాం జ్ఞాపకార్థం సికింద్రాబాదు అని పేరుపెట్టారు. ఈ కాలంలోనే రెండవ మహారాష్ట్ర యుద్ధం కూడా జరిగింది.

సా.శ.1804 లో అజీం ఉల్ ఉమర్ మరణించడంతో బ్రిటిష్ వారి అభీష్టానుసారంగా మీర్ ఆలంను దివానుగా నియమించాడు. హైదరాబాదులోని మీర్ ఆలం చెరువు ఈతని పేరుమీద నిర్మించబడింది. సా.శ. 1808 మీర్ ఆలం మరణించడంతో అతని అల్లుడైన మునీర్ ఉల్ ముల్క్ ను దివానుగా నియమించాడు.

సా.శ. 1811 లో హైదరాబాదులో బ్రిటిష్ ప్రతినిధిగా నియమించబడిన హెన్రీ రస్సెల్ శాంతి భద్రతలను కాపాడటానికి రస్సెల్ దళమును తయారుచేశాడు. ఈ దళమే తరువాతి కాలంలో హైదరాబాదు సైన్యంగా ప్రసిద్ధిచెందినది. ఈ సైన్యం సా.శ. 1817లో జరిగిన పిండారీ యుద్ధం లోనూ, సా.శ. 1818 లో జరిగిన మహారాష్ట్ర యుద్ధం లోనూ పాల్గొన్నది.

## బయటి లింకులు
*Brief biography
*University of Queensland

## మూలాలు

వర్గం:అసఫ్ జాహీ రాజులు
వర్గం:1768 జననాలు
వర్గం:1829 మరణాలు
1768

**1768** గ్రెగోరియన్‌ కాలెండరు యొక్క లీపు సంవత్సరము.

## సంఘటనలు

* జనవరి 9: ఫిలిప్ ఆస్ట్లీ లండన్‌లో పరుగెత్తుతున్న గుర్రాలపై విన్యాసాలు చేస్తూ మొట్టమొదటి ఆధునిక సర్కస్‌ను ప్రారంభించాడు .
* ఫిబ్రవరి 24: రష్యా దళాలు దేశాన్ని ఆక్రమించడంతో, జాతీయ శాసనసభ యొక్క ప్రతిపక్ష శాసనసభ్యులను బహిష్కరించడంతో, పోలాండ్ ప్రభుత్వం పోలిష్-లిథువేనియన్ కామన్వెల్త్‌ను రష్యన్ సామ్రాజ్యపు రక్షిత ప్రాంతంగా మార్చే ఒక ఒప్పందంపై సంతకం చేసింది. 
* మార్చి 17: రాజా మాధో సింగ్ మరణించిన 12 రోజుల తరువాత, పృథ్వీ సింగ్ జైపూర్ కొత్త రాజా (ఆధునిక భారత రాష్ట్ర రాజస్థాన్‌లో భాగం ) గా 10 సంవత్సరాల పాలనను ప్రారంభించాడు.
* ఏప్రిల్ 4: ఈక్వెడార్‌లో కోటోపాక్సి అగ్నిపర్వతం విస్ఫోటనం చెందింది, (ఆ సమయంలో ఈ ప్రాంతం స్పానిష్ వైస్రాయల్టీ ఆఫ్ న్యువా గ్రెనడాలో భాగంగా ఉండేది). హంబాటో, టాకుంగా పట్టణాలను బూడిదతో కప్పేసింది. కాని మరణాలేమీ జరగలేదు.
* మే 15 &ndash; వెర్సైల్లెస్ ఒప్పందం తరువాత, కార్సికా ద్వీపాన్ని జెనోవా ఫ్రాన్స్‌కు అప్పగించింది.
* ఆగష్టు 7: కాన్స్టాంటినోపుల్‌లో ఒట్టోమన్ గ్రాండ్ విజియర్ ప్యాలెస్ అగ్నిప్రమాదంలో నాశనమైంది 
* ఆగష్టు 7: కాన్స్టాంటినోపుల్‌లో ఒట్టోమన్ గ్రాండ్ విజియర్ ప్యాలెస్ అగ్నిప్రమాదంలో నాశనమైంది 
* ఆగస్టు 26: *HMS ఎండీవర్*లో జేమ్స్ కుక్ ప్లైమౌత్ నుండి తన మొదటి సముద్రయానం మొదలు పెట్టాడు.
* ఆగస్టు 30: వాటికన్ లైబ్రరీలో ఎక్కువ భాగం మంటలు చెలరేగాయి.
* డిసెంబర్ 10: లండన్లో రాయల్ అకాడమీ స్థాపించారు. జాషువా రేనాల్డ్స్ దాని మొదటి అధ్యక్షుడిగా ఉన్నాడు.
* డిసెంబర్ 10: విలియం స్మెల్లీ సంపాదకీయం చేసిన *[[బ్రిటానికా విజ్ఞాన సర్వస్వము|ఎన్సైక్లోపీడియా బ్రిటానికా]]* వారపు సంచికల్లో మొదటి దాన్ని ఎడిన్బర్గ్లో ప్రచురించారు. 
* డిసెంబర్ 21: ఆధునిక నేపాల్‌ను స్థాపించడానికి పృథ్వీ నారాయణ్ షా అనేక చిన్న రాజ్యాలను ఏకం చేశాడు; ఈ రాజ్యం 2008లో కూలిపోయింది.

## జననాలు

* సికిందర్ జా
* మార్చి 21: జోసెఫ్ ఫోరియర్, ఫ్రాన్స్కు చెందిన గణిత, భౌతిక శాస్త్రవేత్త. (మ.1760)

## మరణాలు

## పురస్కారాలు

## మూలాలు


*
గరిమెళ్ళ (అయోమయ నివృత్తి)

## ఇంటిపేర్లు
**గరిమెళ్ళ -**  అనునది తెలుగు వారిలో వైదిక, బ్రాహ్మణలకు చెందిన ఇంటి పేరు.

## ప్రముఖ వ్యక్తులు
* గరిమెళ్ళ సత్యనారాయణ - ప్రముఖ గాయకుడు, స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు.
* గరిమెళ్ళ బాలకృష్ణ ప్రసాద్ - సుప్రసిద్ధ గాయకుడు.
* గరిమెళ్ళ రామమూర్తి - నటుడు, నాటకసంస్థ నిర్వాహకుడు.
ఆకెళ్ళ

**ఆకెళ్ళ** అనునది తెలుగు, వైదిక, బ్రాహ్మణ ఇంటి పేరు.

*ఆకెళ్ళ కృష్ణమూర్తి, ప్రసిద్ధ రచయిత.
*ఆకెళ్ళ వంశీకృష్ణ : తెలుగు సినిమా దర్శకుడు
*ఆకెళ్ళ రాఘవేంద్ర, ప్రముఖ రచయిత, పాత్రికేయుడు, ఐ.ఏ.యస్ శిక్షకుడు.
*ఆకెళ్ళ వెంకట సూర్యనారాయణ, ప్రసిద్ధ సినీ రచయిత.
మీర్ ఆలం చెరువు

**మీర్ ఆలం చెరువు** హైదరాబాదు నగరంలో నెహ్రూ జంతు ప్రదర్శనశాలకు అనుబంధంగా ఉన్న పెద్ద చెరువు. ఇది మూసీ నదికి దక్షిణాన ఉంది. ఉస్మాన్ సాగర్, హిమాయత్ సాగర్ నిర్మించడానికి ముందు ఇది హైదరాబాదు నగరానికి ప్రధానమైన నీటి వనరుగా ఉండేది. దీనికి సమీపంలో మీర్ ఆలం మండి మార్కెట్ ఉంది.

## చరిత్ర
మీర్ ఆలం చెరువు హైదరాబాదును పరిపాలించిన 3వ నిజాం సికిందర్ జా వద్ద 1804 నుండి 1808 వరకు దివానుగా పనిచేసిన మీర్ ఆలం బహదూర్ పేరు మీద నిర్మించారు. మీర్ ఆలం 1804 జూలై 20 న ఈ చెరువు నిర్మాణానికి శంకుస్థాపన చేసాడు. రెండేళ్ళ తరువాత 1806 జూన్ 8 న దీని నిర్మాణం పూర్తైంది.

ఈ చెరువును రాజేంద్ర నగర్‌ సమీపంలో అర్థచంద్రాకారంలో నిర్మించారు. మైలార్‌దేవ్‌పల్లి, హసన్‌ నగర్‌, శంషాబాద్‌, రాజేంద్రనగర్‌ తదితర ప్రాంతాల్లో కురిసిన వర్షపు నీరు ఈ చెరువు లోకి చేరుతుంది.

## సౌకర్యాలు
ఈ చెరువును ఆనుకుని నెహ్రూ జూలాజికల్‌ పార్కును నెలకొల్పారు. 1959లో మీరాలం ట్యాంక్‌ వద్ద జూ గార్డెన్‌ను ఏర్పాటు చేసేందుకు ప్రభుత్వం అనుమతినివ్వగా 1963 అక్టోబరు 6న ఈ జూ ప్రారంభమైంది. జూపార్కు లోని జంతువులకు ఈ చెరువు తాగు నీటి సౌకర్యంగా ఉంది. చెరువులో పర్యాటక సంస్థ నిర్వహించే పడవ ప్రయాణం చెయ్యాలంటే జూపార్కు నుండే ప్రవేశించాలి.

చెరువు ఒడ్డున జిహెచ్‌ఎమ్‌సి మీర్ ఆలం పార్కును నిర్మించింది. దక్కనీ శైలిలో నిర్మించిన ఈ పార్కులో గోడలపై కుతబ్ షాహీ శైలిలో 3D చిత్రాలు ఉన్నాయి. చెరువును కొంత పూడ్చి ఈ పార్కును నిర్మించారు.  

### మ్యూజికల్‌ ఫౌంటెన్‌
మీర్‌ఆలం చెరువు వద్ద ఏర్పాటుచేసిన మ్యూజికల్‌ ఫౌంటెన్‌ను 2022 ఏప్రిల్ 9న తెలంగాణ రాష్ట్ర హోంమంత్రి మహ్మద్ మహమూద్ అలీ, రాష్ట్ర పురపాలక, పట్టణాభివృద్ది, ఐటీ, పరిశ్రమల శాఖ మంత్రి కె.టి. రామారావు ప్రారంభించారు. ఈ కార్యక్రమంలో హైదరాబాదు పార్లమెంట్‌ సభ్యులు అసదుద్దీన్‌ ఒవైసీ, బహదూర్‌పూరా ఎమ్మెల్యే మహ్మద్ మొజం ఖాన్, ఎమ్మెల్సీ సురభి వాణీదేవి, ఇతర ప్రజాప్రతినిధులు, అధికారులు పాల్గొన్నారు.

## రవాణా సౌకర్యం
హైదరాబాదు సిటీ బస్సు సర్వీసులు నగరం లోని వివిధ ప్రాంతాల నుండి ఇక్కడికి బస్సులు నడుపుతోంది.

## బయటి లింకులు
*The Hindu feature 

## మూలాలు

వర్గం:హైదరాబాదు
వర్గం:తెలంగాణ చెరువులు
అగ్నిపూలు (అయోమయనివృత్తి)

* అగ్నిపూలు (సినిమా), 1981 లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా.
* అగ్నిపూలు (ధారావాహిక) - జెమినీ టీవీలో ప్రసారమైన ధారావాహిక.
సెక్స్ (అయోమయ నివృత్తి)

**సెక్స్** (Sex
) గురించి బహువిధాలైన వ్యాసాలున్నాయి:

* సెక్స్ ను లింగమును సూచించుటకు కూడా వాడతారు. ఇవి మూడు రకాలు. స్త్రీ లింగము, పుం లింగము, ఏదీ కాదు.
* సెక్స్ అనగా సాధారణంగా రతి క్రీడ లేదా సంభోగం అని భావిస్తారు.
* సైబర్ సెక్స్ ఒక విధమైన మానసిక ప్రవృత్తి.
* సెక్స్ ద్వారా సంక్రమించే అంటువ్యాధుల్ని సుఖ వ్యాధులు అంటారు.
ప్రకాష్ కొఠారి

ప్రకాశ్ నానాలాల్ కొఠారీ  భారతదేశంలోని  సెక్స్ స్పెషలిస్టు. అతను కింగ్ ఎడ్వర్డ్ మెమోరియల్ హాస్పిటల్,  ముంబైలోని సేథ్ గోర్దాండాస్ సుందర్‌దాస్ మెడికల్ కాలేజీలో లైంగిక వైద్యా విభాగం అధిపతి. ముంబై విశ్వవిద్యాలయంలో గ్రాడ్యుయేట్ అయిన కొఠారికి లైంగిక శాస్త్రానికి సంబంధించిన అనేక పుస్తకాలు , వ్యాసాలు రాసాడు.  వరల్డ్ అసోసియేషన్ ఆఫ్ సెక్సాలజీ (WAS) 1989 లో అతన్ని *మ్యాన్ ఆఫ్ ది ఇయర్*‌గా ఎంపిక చేసింది. 2002 లో భారత ప్రభుత్వం పద్మశ్రీకి నాల్గవ అత్యున్నత భారతీయ పౌర పురస్కారంతో సత్కరించింది. అతనికి ఆసియన్ ఫెడరేషన్ ఆఫ్ సెక్సాలజీ "ది  సెక్సాలజిస్టు ఆఫ్ ఆసియా" గా గౌరవించింది. సెక్సాలజీలో అతను చేసిన విశేష కృషికి గానూ వరల్డ్ అసోసియేషన్ ఆఫ్ సెక్సాలజీ (WAS)  1997లో "ద వాస్ గోల్డ్ మెడల్" అందజేసింది.

అతను మెడికల్ గ్రాడ్యుయేషన్ చేసాడు. 1981లో పి.హెచ్.డి చేసాడు. అతను "ఇండియన్ అసోసియేషన్ ఆఫ్ సెక్స్ ఎడ్యుకేటర్స్, కౌన్సిలర్స్, థెరపిస్ట్స్" కు వ్యవస్థాపక అధ్యక్షుడు. అతను 1985లో జరిగిన  7వ వరల్డ్ కాంగ్రెస్ ఆఫ్ సెక్సాలజీ సభలకు, 1981లో జరిగిన మొదటి ఇంటర్నేషనల్ కాన్ఫరెన్స్ ఆఫ్ ఆర్గాస్మ్ లకు అద్యక్షత వహించాడు. అతను "ఆర్గాస్మ్:న్యూ డైమన్షన్స్" అనే పరిశోధనా పత్రాన్ని వెలువరించాడు. అతను స్కాండినేవియా దేశంలోని  "స్కాండినేవియన్ జర్నల్ ఆఫ్ సెక్సాలజీ" పత్రికలో కౌన్సిలింగ్ ఎడిటర్ గా ఉన్నాడు. అతను యు.కె లోని   "బ్రిటిష్ జర్నల్ ఆఫ్ సెక్సువల్ అండ్ రిలేషన్ షిప్ థెరపీ" కి సలహాదారుడు. అతని వాస్తవ పరిశోధనలు "స్కలనం" పై చేసాడు. అతను వాత్సాయన కామసూత్రాలపై కూడా పరిశోధనలు చేసాడు.

అతని కుమార్తె  డా. రచనా కొఠారితో కలిసి కొంతకాలంగా స్వాతి సచిత్రవారపత్రికలో "సెక్స్ అండ్ సైకాలజీ" అనే శీర్షికలో పాఠకుల ప్రశ్నలకు సమాధానాలు ఇస్తుంది.

## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు
* 
* 

వర్గం:భారతీయ వైద్యులు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
నచికేతుడు

thumb|నచికేతుడికి బోధిస్తూ యముడు
**నచికేతుడు** (సంస్కృతం:नचिकेता, IAST: Naciketā) వాజశ్రవుడు అనే బ్రాహ్మణుని కుమారుడు.

"నాకు నచికేతుడిలా చెప్పినది మారుమాటాడక చేసే వాళ్ళుంటే ఒక పదిమందిని ఇవ్వండి. నేను ఈ ప్రపంచాన్నే ఉర్రూతలూగిస్తాను" అన్నాడు స్వామి వివేకానంద.

ఇంతకూ నచికేతుడు అంటే ఎవరు? అతని గొప్పతనం ఏమిటి?

కఠోపనిషత్తులో నచికేతుడి ప్రస్తావన వస్తుంది.

వాజశ్రవుడు (ఉద్దాలకుడు) అను బ్రాహ్మణుడు ఒక యాగం చేయ సంకల్పించాడు. ఆ యాగంలో తనకు గల సర్వసంపదలనూ దానం చేయాలి. కాని వాజశ్రవుడు ఎందుకూ పనికిరాని గోవులను, గొడ్డులను, ముసలి ఆవులను దానం చేయసాగాడు. ఇది గ్రహించిన అతని కుమారుడు నచికేతుడు తన తండ్రిని పాపం నుండి విముక్తున్ని చేయదలచి "నాన్నా! నేనూ నీకు గల సంపదనే కదా. మరి నన్ను కూడా దానం చెయ్యి" అన్నాడు. దీన్ని ఒక బాల్యచేష్టగా తీసుకుని వాజశ్రవుడు విసిగించవద్దని అన్నాడు. కాని కొడుకు యొక్క పోరు పడలేక విసుగుతో "నిన్ను యముడికి ఇస్తున్నాను" అని అన్నాడు. (ఇప్పుడు కూడా మనం ఏమైనా కోపం వస్తే "చావు పో" అని వాడతాము కదా అలా అన్న మాట).

కాని యజ్ఞం తర్వాత వాజశ్రవుడు తను కొడుకుతో అన్న మాటలు గుర్తొచ్చి చాలా భాధపడ్డాడు. అప్పుడు నచికేతుడు తండ్రితో "నాన్నా! ఈ ప్రపంచంలో మాట నిలుపుకోకపోవడం వలన అసత్య దోషం వస్తుంది. మీరు ఏమీ భాధపడకుండా నన్ను యముడి వద్దకు పంపండి." అని యముని వద్దకు వెళ్ళాడు.

నచికేతుడు యముని వద్దకు వెళ్ళిన సమయంలో యముడు ఏదో పనిమీద వెళ్ళి అక్కడ లేడు. నచికేతుడు యముడు వచ్చేవరకు మూడు రోజులు నిరాహారంగా ఉన్నాడు. యముడు వచ్చి విషయం తెలుసుకొని "వచ్చిన అతిథిని మూడు రోజులు నిరాహారంగా ఉంచి పాపం చేసాను. అందుకు ప్రాయశ్చిత్తం గా మూడు వరాలిస్తాను" అని అనుకొని నచికేతుడితో మూడు వరాలు కోరుకొమ్మన్నాడు.

అప్పుడు నచికేతుడు " ఓ యమధర్మరాజా! మొదటి వరంగా నేను ఇక్కడి నుండి ఇంటికి తిరిగి వెళ్ళినప్పుడు మా తండ్రి నన్ను సంతోషంగా ఆహ్వానించాలి (ఈ వరం ఎందుకంటే తన తండ్రి తన మీద అనుమానపడకుండా ఉండడానికి), అతని పాపాలన్నీ పోవాలి. రెండవ వరంగా స్వర్గ ప్రాప్తికి సంబంధించిన యజ్ఞాన్ని, దానికి సంబంధించిన క్రతువుని నేర్పించమని అన్నాడు. యముడు సంతోషంతో నేర్పించి అప్పటినుండి ఆ యజ్ఞానికి నాచికేత యజ్ఞం అని పేరొస్తుందని వరమిచ్చాడు. ఇక మూడవ వరంగా మరణానంతర జీవితం గురించి, బ్రహ్మఙ్ఞానం గురించి ఆడిగాడు. యముడు అది చెప్పడం ఇష్టం లేక ధన, వస్తు, కనక, వాహన, కాంతలను అనుగ్రహిస్తానని అన్నాడు. కాని నచికేతుడు నిరాకరించడం వలన యముడు ఎంతో సంతోషించి తను కోరుకున్న వరంగా బ్రహ్మజ్ఞానం ఉపదేశించాడు.

తర్వాత నచికేతుడు సంతోషంతో తన ఇంటికి రాగా తన తండ్రి ఎంతో సంతోషంతో ఆహ్వానించాడు.

ఈ కథను కఠోపనిషత్తు నుండి గ్రహించడం జరిగింది.

## మూలాలు
* Sister Nivedita & Ananda K.Coomaraswamy: Myths and Legends of the Hindus and Bhuddhists, Kolkata, 2001 ISBN 81-7505-197-3
* Sri Krishna Prem: The Yoga of the Kathopanishad, London, John M. Watkins, 1955 (No ISBN)
* కఠఉపనిషత్తు

## ఇవి కూడా చూడండి
* పంచాగ్నులు

## బయటి లింకులు
* నచికేతుని_పితృభక్తి

వర్గం:పురాణ పాత్రలు
వర్గం:హిందూ ఋషులు
దేశభక్తి

[thumb|right|240px|విద్యార్థులు మాతృభూమిని రక్షించడం:[పారిస్ లోని శిల్పం.]] 
**దేశభక్తి** ప్రజలకు వారు జన్మించిన దేశం (మాతృభూమి లేదా పితృభూమి) మీద గల మక్కువ. ఇది ఒక ప్రాంతం లేదా పట్టణం లేదా గ్రామం కూడా కావచ్చును. ఇలాంటి దేశభక్తులు వారి దేశం సాధించిన ప్రగతి, సంప్రదాయాలు మొదలైన వాటిని గర్వంగా భావిస్తారు. దేశభక్తి, జాతీయతా భావం ఒకటే. దేశభక్తిలో వ్యక్తికంటే దేశానికే ప్రాధాన్యత ఎక్కువ. ఇది ముఖ్యంగా జాతీయ రక్షణ వ్యవస్థలో స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. ప్రాణాన్ని కూడా త్యాగం చేయడాన్ని వీరు గర్వంగా భావిస్తారు. దేశభక్తి  నిర్వచిస్తూ  దేశం పట్ల ప్రేమ,  విధేయత అని చెప్పడం జరిగింది. 

## అవలోకనం
దేశభక్తి అంటే దేశం, చరిత్ర, సంప్రదాయాల పట్ల ప్రేమ, గౌరవం భావన. దేశభక్తులు  తమ దేశ అభివృద్ధికి, దాని చారిత్రక వారసత్వాన్ని పరిరక్షించడానికి కృషి చేస్తారు,దేశ సంస్కృతి పట్ల ప్రేమను పెంపొందించడం.  దేశ భక్తి కొరకు చరిత్రలో  చాలా మంది తమ దేశాలకు సేవ చేసి, ప్రాణాలను కూడా అర్పించారు. ఇప్పటికీ చాలా మంది అంతే భక్తి శ్రద్ధలతో తమ దేశానికి  నిస్వార్థంగా సేవ చేస్తూనే ఉన్నారు. దీనికి ఉదాహరణగా  భారత స్వాతంత్ర్య సమరంలో ఎంతో మంది ప్రజలు తమ ప్రాణాలు కోల్పోవడం జరిగింది.

## చరిత్ర
దేశభక్తి 19 వ శతాబ్దంలో జాతీయవాదం ఉద్భవించడానికి సుమారు 2,000 సంవత్సరాల ముందు మూలాలను కలిగి ఉంది.దేశభక్తి అనేది గ్రీకు పదమైన పత్రిస్ నుండి వచ్చింది, దీని అర్థం మాతృభూమి. గ్రీకు ముఖ్యంగా రోమన్ ప్రాచీనత ఒక రాజకీయ దేశభక్తికి మూలాలను అందిస్తుంది. దేశభక్తి అంటే దేశం పట్ల ప్రేమ, విధేయత అనే దానిని బట్టి  ఈ  నిర్వచనం జాతీయ విధేయత భావనను సూచిస్తుంది. దేశభక్తి అనేది గ్రీకు పదమైన పత్రిస్ నుండి వచ్చింది, దీని అర్థం మాతృభూమి. దేశభక్తి (ప్రేమ), జాతీయవాదం (విధేయత)  పర్యాయపదాలుగా పరిగణించబడతాయి.   
thumb|దేశభక్తి ని తెలుపుతూ
దేశభక్తి అనే భావన బహుముఖమైనది, వివిధ మార్గాల్లో వ్యక్తులకు  ఉండటం జరుగుతుంది. దేశభక్తులు ప్రభుత్వ విధానాలకు మద్దతిచ్చే వ్యక్తులుగా  వారిగా పేర్కొనవచ్చును. అందులో భాగంగా  ప్రజల కోసం అధికార ప్రతినిధిగా ఉండి  వ్యక్తీకరణ  ప్రభుత్వ  అన్యాయంగా చేసే చర్యలకు వ్యతిరేకంగా మాట్లాడడం  దేశభక్తుడి కర్తవ్యం అని ప్రజలు కోరుకుంటారు. 

## ఉదాహరణ
దేశభక్తి కి నిదర్శనంగా జాతీయ గీతం కోసం నిలబడటం, విధేయత ప్రతిజ్ఞను పఠించడం స్పష్టంగా కనిపిస్తాయి.దీనిని మనం  ప్రయోజనకరమైన దానిగా,  దేశాన్ని ఐకమత్యంగా,  గౌరవించేవి, బలోపేతం చేసే చర్యలుగా ఉంటాయి. ఎన్నికలలో ఓటు వేయడానికి నమోదు చేసుకోవడం ద్వారా ప్రాతినిధ్య ప్రజాస్వా మ్యంలో పాల్గొంటారు. దేశం కోసం స్వచ్ఛందంగా పనిచేయడం లేదా ఎన్నుకోబడిన ప్రభుత్వ పదవికి పోటీ చేయడం, దేశ లోని అన్ని చట్టాలను గౌరవించి. పాటించి సహేతుకరమైన పన్నులు చెల్లిస్తున్నారు. దేశ  రాజ్యాంగంలో పొందుపరిచిన హక్కులు, స్వేచ్ఛలు, బాధ్యతలను అర్థం చేసుకోవడం వంటివి గా పేర్కొనవచ్చును    . 

వర్గం:దేశభక్తి
వర్గం:సమాజం

## మూలాలు
ఆంధ్రప్రదేశ్ కాలుష్య నియంత్రణ మండలి

image = 
**ఆంధ్రప్రదేశ్ కాలుష్య నియంత్రణ మండలి** (Andhra Pradesh Pollution Control Board) మన రాష్ట్రంలో అన్ని రకాల కాలుష్యాన్ని నియంత్రించడమే ధ్యాయంగా పనిచేసే ప్రభుత్వ సంస్థ.

## చరిత్ర
ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం శాసనసభలో నీరు చట్టం-1975లో ప్రవేశపెట్టిన తరువాత 22 జూలై 1976న నీటి కాలుష్య నియంత్రణ మండలిని ప్రారంభించింది.

భారత పార్లమెంటులో నీటి సెస్ చట్టం-1977 ప్రవేశపెట్టిన తరువాత ఈ సంస్థ 1981 నుండి నీటి సెస్ ద్వారా ఆర్థిక వనరులను పెంపొందించుకుంటుంది.

ప్రభుత్వం 1981లో ఈ మండలికి గాలిలోని కాలుష్యాన్ని నియంత్రించే బాధ్యతను కూడా అప్పగించింది. ఆ తరువాత బోర్డు పేరును "ఆంధ్రప్రదేశ్ కాలుష్య నియంత్రణ మండలి"గా మార్చింది.

## కాలుష్య నియంత్రణ మండలి కొత్త టోల్ ఫ్రీ నంబరు (10741)
నియంత్రణ మండలి కొత్త టోల్ ఫ్రీ నంబరు (10741) ను అందుబాటులోకి తెచ్చింది. గతంలో ఈ సౌకర్యం ఉన్నా నంబరు ఎక్కువ అంకెల్లో ఉండటం... జనానికీ అంతగా తెలియకపోవటంతో సమస్యలు చెప్పుకోవడానికి ఇబ్బంది పడుతున్నారు. సభ్య కార్యదర్శిగా అనిల్ కుమార్ వచ్చిన తర్వాత అందరూ సులభంగా గుర్తుపెట్టుకునేలా అయిదంకెల నంబరు ఉండాలని భావించారు. ఈ నేపథ్యంలో తాజాగా ఇది వినియోగంలోకి వచ్చింది. ప్రస్తుతం ఐడియా, ఎయిర్‌టెల్, బీఎస్ఎన్ఎల్ నెట్‌వర్క్ ఫోన్ల నుంచి చేస్తేనే పనిచేస్తుంది. ఇతర నెట్‌వర్క్ వినియోగదారులకు అందుబాటులోకి రావడానికి కొంత సమయం పడుతుందని అధికారులు చెబుతున్నారు. వారు అప్పటివరకు 040-23812600కు ఫోన్ చేయవచ్చు. ఈ నంబరుకైతే బిల్లు పడుతుంది. సిబ్బంది 24 గంటలూ విధుల్లో ఉంటూ ఫిర్యాదులను నమోదు చేసుకుంటారు.
పీసీబీ ప్రధానంగా పరిశ్రమల నుంచి వాయు, జల కాలుష్యం వెలువడుతుంటే చర్య తీసుకుంటుంది.ఫలానా పరిశ్రమ వల్లే ఇబ్బందని చెబితే అధికారులను పంపించి తనిఖీ చేయిస్తుంది. రసాయన వాసనలు వస్తున్నాయంటే మాత్రం ఎక్కడి నుంచి వస్తున్నాయో తెలియక స్పందనకు ఆలస్యమయ్యే అవకాశముంది. మున్సిపల్ వ్యర్థాల కాల్చివేత, మురుగు పొంగి దుర్వాసన ప్రబలటం, వాహనాల నుంచి అధికంగా పొగ వంటి సమస్యలతో సంబంధం ఉండదు.

## ఇవీ చూడండి
* వాతావరణం
* కాలుష్యం
* తెలంగాణ రాష్ట్ర కాలుష్య నియంత్రణ మండలి
## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* అధికార వెబ్ సైటు.

వర్గం:ప్రభుత్వరంగ సంస్థలు
వర్గం:పర్యావరణము
వర్గం:కాలుష్యం
వర్గం:వాతావరణం
నీరసం

దైనందిక జీవితంలో చురుకుదనం తగ్గిపోవడాన్ని **నీరసం** అంటాము.

## కారణాలు
### వైద్య కారణాలు
* రక్తహీనత
* హైపోథైరాయిడిజం
* క్షయ వ్యాధి
* పార్కిన్ సన్ వ్యాధి
* క్యాన్సర్
* కాలేయం సంబంధించిన వ్యాధులు
* గుండెకు సంబంధించిన వ్యాధులు

### జీవనశైలికి సంబంధించిన కారణాలు
* సరైన నిద్ర లేకపోవడం లేదా ఎక్కువగా నిద్రపోవడం లేదా నిద్రలో అవరోధాలు.
* వ్యాయామం లేకపోవడం
* వ్యక్తిగత కారణాలు
* మద్యపానం, మత్తు పదార్ధాలు సేవించడం.

### మానసిక కారణాలు
* డిప్రెషన్ తో ఎక్కువకాలం విషాద భావన లేదా నిస్సహాయత అనుభవించడం.
* ఒత్తిడి ఎక్కువగా ఉండి కూడా బాగా నీరసం వస్తుంది.
* బాగా సన్నిహితులను కోల్పోవడం, ఒంటరితనం.

## పిల్లలలో చురుకుదనం తగ్గుదల
పిల్లలు డల్ గా ఉంటూ, తమ చుట్టూ ప్రక్కల్ జరిగే విషయాల మీద ఆసక్తి ప్రదర్శించకుండా ఉంటుంటే… అది తప్పకుండా పట్టించుకోవలసిన విషయమే. ఇలా పిల్లలు అనాసక్తికరంగా ప్రవర్తించడాన్ని. ఎటెన్షన్ డిఫిసిట్ హైపర్ ఆక్టివిటీ డిజార్డర్ (ఎ.డి. హెచ్ . డి.) ( Attention Deficit Hyper Activity Disorder) అంటారు.

### ఎ.డి. హెచ్ . డి. అంటే…
పిల్లల్లో మొదట్లో చాలా చురుగ్గా అంటే ఆక్టివ్ గా ఉంటారు. కాలక్రమేణా చప్పబడిపోతారు. ఇలా ఒక్కసారిగా వారి ప్రవర్తనలో విపరీతమయిన మార్పు సంభావిస్తుందన్న మాట. మెదడు ఎదుగుదల సక్రమంగా లేనప్పుడే ఈ పరిస్థితి సంభవిస్తుందని శాస్త్రవేత్తలు స్పష్టీకరిస్తున్నారు. మెదడు మొదటి అయిదేళ్ళలో అత్యధిక ఎదుగుదల రికార్డు చేస్తుంది. శరీరంలోని హార్మోన్లు, తినే ఆహారంలోని విటమిన్లు ఈ విషయంపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతాయి. జన్యు సంబంధం అంటే తల్లిదండ్రులతో ఎవరికైనా మెదడు సరిగా లేకపోతే పిల్లలకు ఈ పరిస్థితి రావచ్చు. మేనరిక వివాహలలో జన్మించిన పిల్లలు సాధారణంగా ఇవి తక్కువగా ఉండటానికి కారణం ఈ రకమైన జన్యు సంబంధమైన లోపాలే…

### పసికట్టడమెలా..
క్లాస్ రూమ్ లో తోటి పిల్లలతో వీరి ప్రవర్తన ఎలా వుందో తెలుసుకుంటూ వుండాలి. పిల్లల స్నేహితులేవరు.. వాళ్ళు మన పిల్లలతో ఎలా ఉంటున్నారు? ఈ విషయాలు తెలిస్తే పిల్లాడి ప్రవర్తన అంచనా వేయవచ్చు.

### జాగ్రత్తలు
ఆరోగ్యకరమైన ప్రశాంత వాతావరణాన్ని పిల్లలచుట్టూ ఏర్పరచాలి.
క్రియేటివిటీకి స్థానం ఉండేటట్లు చేయాలి.
సంగీతం నేర్పడం… పెయింటింగ్ వేయడం… డ్యాన్స్ అంటే నృత్యం… మ్యూజిక్ అనుగుణంగా చిందులు వేయడం నేర్పితే వాళ్ళల్లో ఆహ్లాదకర భావాలు మొదలవుతాయి. కొంత వారి మానసిక పరిస్థితిని అదుపు చేయడానికి, ఎదుగుదలకు తోడ్పడుతుంది.

## బయటి లింకులు
*Fatigue -- Information for Patients, U.S. National Cancer Institute

వర్గం:వ్యాధులు
వర్గం:వ్యాధి లక్షణాలు
రాబర్ట్ కోచ్

**డాక్టర్ రాబర్ట్ కోచ్** (జ: డిసెంబర్ 11 1843 – మ: మే 27 1910) జర్మనీకి చెందిన ప్రపంచ ప్రసిద్ధ వైద్యుడు, శాస్త్రవేత్త. ఇతడు ఆంథ్రాక్స్ వ్యాధి కారకమైన బాసిల్లస్ ఆంథ్రసిస్ను (1877), క్షయ వ్యాధి కారకమైన మైకోబాక్టీరియాను (1882), కలరా వ్యాధి కారకమైన విబ్రియో కలరాను (1883) తొలిసారిగా గుర్తించాడు. ఇతడే వ్యాధులకు వాటి కారకాలకు సంబంధించిన కోచ్ ప్రతిపాదితాలను సూచించాడు.

క్షయ వ్యాధికి సంబంధించిన దానిపై 1905లో వైద్యశాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతి పొందాడు. ఇతడు సూక్ష్మ జీవశాస్త్రంలో ప్రముఖులైన పాల్ ఎర్లిష్ వంటి ప్రముఖులకు మార్గదర్శకులు.

## బయటి లింకులు
* Robert Koch Biography at the Nobel Foundation website
* Robert Koch Biography and bibliography in the Virtual Laboratory of the Max Planck Institute for the History of Science

వర్గం:వైద్యశాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతి గ్రహీతలు
వర్గం:1843 జననాలు
వర్గం:1910 మరణాలు
మైకోబాక్టీరియా

**మైకోబాక్టీరియా** (లాటిన్ Mycobacteria) ఒక రకమైన వ్యాధి కారకమైన బాక్టీరియా. ఇది మైకోబాక్టీరియేసి కుటుంబానికి చెందినది.

ఈ క్రిములు జంతువులలో క్షయ, కుష్టు వంటి ప్రమాదకరమైన వ్యాధులు కలిగిస్తాయి. లాటిన్ లో *"మైకో"* అనగా శిలీంద్రం, మైనం; ఇది బాక్టీరియా కణత్వచంలో ఉండే మైనపు పొరను ఉద్దేశించినది. 

### గుర్తించే విధానం

మైకోబాక్టీరియా ఆమ్ల ద్రావణాల వలన ప్రభావం చెందవు (acid-fast or acid-resistant). వీటిని గుర్తించడానికి ఉపయోగించే రంజనాలు: ఫైట్ రంజనం (Fite's stain), జీల్-నీల్సెన్ రంజనం (Ziehl-Neelsen stain) మొదలైనవి. 

## మూలాలు

వర్గం:బాక్టీరియా
గజ్జి

thumb|right|A scabies burrow under magnification. The scaly patch at the left is due to scratching of the original papule. The mite traveled from there to the upper right, where it can be seen as a dark spot at the end of the burrow.

**గజ్జి** (ఆంగ్లం: scabies) ఒక విధమైన పరాన్న జీవి వలన కలిగే అంటు వ్యాధి. ఇది చర్మంలో సొరంగాలు చేసి దాని మూలంగా విపరీతమైన దురద, పుండ్లు, వాపు కలుగుతుంది. ఈ పరాన్న జీవి పేరు "సార్కాప్టిస్ స్కేబీ" (Sarcoptes scabei). స్కేబీస్ అనే పదం లాటిన్ *స్కేబెర్* అనగా గోకడం నుండి వచ్చింది.

## గజ్జి పరాన్నజీవి
సార్కాప్టిస్ స్కేబీ కొన్ని జంతువులలో, మనుషులలో గజ్జి వ్యాధిని కలుగజేస్తుంది. ఇవి ఒకవిధమైన పరాన్నజీవి కీటకాలు. ఇవి కంటికి కనిపించనంత సూక్ష్మంగా 0.3-0.4 మిల్లీమీటర్ల పరిమాణంలో ఉంటాయి. ఇవి చర్మంలోని పల్చని పైపొర (స్ట్రేటమ్ కార్నియమ్) క్రిందనే ఉండి అక్కడ 2-3 మి.మీ. బొరియల్లాంటివి ఏర్పరచి వాటిలో గుడ్లు పెడుతుంది. చర్మంపై వీటి జీవిత చక్ర కాలం (life cycle) రెండు వారాలు మాత్రమే ఉండవచ్చును. స్కేబీస్‌తో బాధపడే వ్యక్తి శరీరంపై ఒక డజన్ కంటే ఎక్కువ ఈ విధమైన క్రిములు ఉండవు. అరుదుగా ఒక రకమైన నార్వీజియన్ స్కేబీస్ (Norwegian scabies) లో వీటి సంఖ్య లక్షల్లో ఉండవచ్చును. ఇవి ఎయిడ్స్, మధుమేహం మొదలైన వారిలో ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది.

## వ్యాధి లక్షణాలు
చర్మం లోపలికి తొలుచుకుపోయి ఈ క్రిములు పెట్టే గ్రుడ్ల వలన చాలా తీవ్రమైన ఎలర్జీ సంభవిస్తుంది. కాని వీటి కారణంగా కలిగే తీవ్రమైన దురద కారణంగా చర్మాన్ని గోకడం వలన మరింత బాధ కలుగుతుంది. గోకడం వలన చర్మంపై బాక్టీరియా చేరి గజ్జికి కారణం అవుతుంది. ఈ క్రిములు పందులలో ఎక్కువగా ఉంటాయి.

## చికిత్స
* బెంజైల్ బెంజయేట్ (Benzyl Benzoate) అనే లోషను లేదా క్రీము ముఖము తప్పించి ఒళ్ళంతా రాసుకొని రాత్రంతా అలాగే ఉంచుకొని ఉదయాన్నే శుభ్రంగా స్నానం చేయాలి.

## మందులు

* క్రోటమిటన్

## బయటి లింకులు
* American Academy of Dermatology pamphlet on Scabies
* Scabies FAQ from the National Pediculosis Association

## మూలాలు

వర్గం:చర్మ వ్యాధులు
కుర్చీ

**కుర్చీ** (ఆంగ్లం Chair) మన ఇంటిలో, కార్యాలయాలలో చాలా ఉపయోగకరమైన వస్తువు. వీటిని మేజాతో కలిపి ఉపయోగిస్తారు.

సాధారణంగా కుర్చీకి నాలుగు కాళ్ళు, బల్ల ఉండి చేరబడడానికి వెనుక భాగంతో, చేతులు పెట్టుకోవడానికి అనువుగా ఉంటుంది. ఒక్క కూర్చోడానికి మాత్రమే ఉండే దానిని స్టూలు (Stool) అంటారు. ఒకరి కంటే ఎక్కువమంది కూర్చోడానికి అనువుగా ఉండేదానిని బెంచి, సోఫా అంటారు. వాహనాలలో లేదా సినిమా హాలులో బిగించియున్న కుర్చీలను సీట్లు అంటారు. కుర్చీలు ఎక్కడికైనా సులువుగా తీసుకొనివెళ్ళడానికి వీలవుతుంది. కుర్చీ వెనుకభాగానికి, /లేదా సీటుకి గాలి తగలడానికి వీలుగా కన్నాలుంటాయి.

కొన్ని కుర్చీలకు వెనుక భాగం తల ఉన్నంత ఎత్తు వరకు ఉంటుంది; మరికొన్నింటికి తల భాగం కోసం వేరుగా చిన్న మెత్త అతికించి ఉంటుంది. మోటారు వాహనాలలో ఈ మెత్త భాగం ప్రమాదం జరిగినప్పుడు మెడ, తల భాగాలను రక్షిస్తుంది. 
చారిత్రికంగా మనదేశంలో ప్రాచీనకాలంలో మహారాజులు, చక్రవర్తులు సభలో కూర్చోవడానికి ఎత్తైన వేదికమీద కళాత్మకమైన అలంకరణలతో చేతులు ఆనుకొనే భాగాల వద్ద సింహం తలలు అలాగే కుర్చీ కాళ్ళ చివర్లలో సింహపు గోళ్ళూ చేక్కిన కుర్చీలను "సింహాసనం" పేరుతో వ్యవహరించేవారు.
సాధారణంగా కుర్చీల తయారీలో చెక్కను వాడే సాప్రదాయం వున్నా ఆధునిక కాలంలో కుర్చీల తయారీకి ఇనుము, ప్లాస్టిక్, ఫైబర్లను వాడుతున్నారు.

చక్రాల కుర్చీ (Wheel Chair) కాళ్ళతో నడవలేని వారు ఉపయోగిస్తారు. చక్రాలను చేతులతో తిప్పుతూ వీరు ముందుకు కదుల్తారు. కొన్నిటికి ఆపడానికి బ్రేకులు కూడా ఉంటాయి.

వర్గం:గృహోపకరణాలు
వర్గం:కార్యాలయ సామాగ్రి
యంత్రం

ఒక పనిని చేయడానికి శక్తిని ఉపయోగించే పరికరాలను **[[యంత్రము]]** అంటారు. ఏ రకమైన సాధనంలోనైనా ఇలాంటి పరికరాలుంటే వానిని యంత్రాలు అనవచ్చును. వీనిలో సరళ యంత్రాలు ఇలాంటి శక్తియొక్క దిక్కును మార్చుతాయి గాని శక్తిని ఉపయోగించవు. 

## భాషా విశేషాలు
తెలుగు భాషలో యంత్రము అనే పదానికి వికృతి పదం **జంత్రము**. "Machine" అనే పదం లాటిన్ *machina* నుండి ఉద్భవించినది.

## యంత్రాలలో రకాలు
* సరళ యంత్రాలు (Simple Machines): చక్రం, మర, కప్పీ మొదలైనవి
* ముద్రణా యంత్రాలు (Printing Machines): 
* కాల యంత్రాలు (Time Machines): గడియారాలు
* ఉష్ణ యంత్రాలు (Heat Engines):
* ఆవిరి యంత్రాలు (Steam Engines): రైలు, ఓడ మొదలైనవి.
* రవాణా యంత్రాలు: బస్సు, కారు, ఓడ, రైలు, విమానం మొదలైనవి.
* ఎలక్ట్రానిక్ యంత్రాలు (Electronic Machines): ట్రాన్సిస్టర్, డయోడ్ 
* కంప్యూటరు (Computer), మర మనిషి (Robot)
* టర్బైన్లు (Turbines): గాలి మర
* పంపులు (Pumps): సైకిల్ పంపు
* గానుగ (Mill): నూనె, చెఱకు, రాయి మొదలైనవి.

## మూలాలు

వర్గం:యంత్రాలు
సప్తగిరి (పత్రిక)

thumb|right|2006 సప్తగిరి పత్రిక ముఖచిత్రం.
**సప్తగిరి**  అనేది తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానములు ప్రచురిస్తున్న ఆధ్యాత్మిక మాసపత్రిక. 1965లో డిసెంబరు 1 నుంచి ఈ పత్రిక తిరుపతి పట్టణంలో ముద్రించబడుతున్నది. 

సప్తగిరి మాస పత్రిక తెలుగు, , కన్నడ ,హిందీ, ఇంగ్లీష్, సంసృతం , తమిళ భాషలలో ప్రచురితమవు తున్నది.

## శీర్షికలు
***ధారావాహికలు** : ప్రస్తుతం ఉషశ్రీ రచించిన భారతం, తిరుమల ఆలయం గురించి విశేషాలను తెలియజేస్తున్నారు.
*సందేహాలు - సమాధానాలు శ్రీ రేవూరు అనంత పద్మనాభ రావు నిర్వహించెదరు 
***బాల ప్రబోధం** : ఇందులో పిల్లలు అలవరచుకోవలసిన సద్గుణాలను, వారిని ఉత్తేజపరిచే పురాణ పురుషుల చరిత్రల గురించి వ్యాసాలు వస్తాయి. 
***మన దేవాలయాలు** : ఇందులో ప్రాచీనమైన హిందూ దేవాలయాలు గురించి స్థల పురాణం మొదలైన చారిత్రాత్మక విషయాలు తెలియజేస్తారు.
***శ్రీ వేంకటేశ్వర లీలలు** : ఇందులో కొందరు భక్తుల స్వంత అనుభవాలను తెలియజేస్తారు.
 

వేద వాఙ్మయం , ఉపనిషత్ వాక్యం గురించి శ్రీ         సామవేదం షణ్ముఖశర్మ గారు తెలిపెదరు 

ప్రత్యేక వ్యాసాలు 

## ప్రత్యేక సంచికలు
* మాతల్లి గోదావరి - శ్రీ సుభాను సంవత్సర పుష్కర ప్రత్యేక సంచిక - 2003.
* కృష్ణవేణి తరంగాలు - శ్రీ తారణ సంవత్సర పుష్కర ప్రత్యెక సంచిక - 2004.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
*తి.తి.దే.వారి అధికారిక వెబ్ సైట్ లో సప్తగిరి పత్రిక కాపీలు. 

వర్గం:తెలుగు ఆధ్యాత్మిక పత్రికలు
వర్గం:1965 స్థాపితాలు
వర్గం:తిరుపతి నుండి ప్రచురితమైన తెలుగు పత్రికలు
వర్గం:తెలుగు మాసపత్రికలు
తరగతి (జీవశాస్త్రం)

right|150px|The hierarchy of scientific classification
**తరగతి** లేదా **విభాగం** (ఆంగ్లం *Class*) అనేది జీవుల శాస్త్రీయ వర్గీకరణ పద్ధతిలో ఒక వర్గం. కొన్ని తరగతులకు చెందిన ఒకే లక్షణాలు కలిగిన జీవులను ఒక వర్గములో ఉంచుతారు.

## ముఖ్యమైన తరగతులు
### మొక్కలు
* ఏకదళబీజాలు
* ద్విదళబీజాలు

### జంతువులు
* సారాప్సిడా : సరీసృపాలు
* ఏంఫీబియా : ఉభయచరాలు

## మూలాలు
*జంతుశాస్త్ర నిఘంటువు, తెలుగు అకాడమి, హైదరాబాదు.

వర్గం:జీవ శాస్త్రము
జంతర్ మంతర్ (ఢిల్లీ)

**జంతర్ మంతర్** ఢిల్లీలోని ఒక ఖగోళ వేధశాల. 
## చరిత్ర
13 రకాలైన ఖగోళ పరికారాలు ఉన్న మరో జంతర్‌ మంతర్‌ దేశరాజధాని ఢిల్లీలో ఉంది. ఈ వేదశాలను కూడా జైపూర్‌ మహారాజు మహారాజా జైసింగ్‌-2 నిర్మించాడు. ఇది జైపూర్‌లో ఉన్న జంతర్‌ మంతర్‌ వేదశాల నిర్మాణానికి నాలుగేళ్ళ ముందే ఈ జంతర్‌ మంతర్‌ నిర్మాణాన్ని మొదలు పెట్టారు. క్యాలెండర్‌, ఖగోళ శాస్త్రానికి సంబంధించిన వివిధ రకాల గణాంకాల కోసం మొఘల్‌ చక్రవర్తి మహమ్మద్‌ షా సూచనల మహారాజా జైసింగ్‌ ఈ జంతర్‌ మంతర్‌ను నిర్మించాడు. ఖగోళ గణాంకాలు ప్రధాన అవసరంగా ఈ అబ్జర్వేటరీని నిర్మించారు. సూర్యుడు, చంద్రుడు, గ్రహాల గతులను ఈ అబ్జర్వేటరీ ద్వారా లెక్కగట్టవచ్చు. ఈ వేదశాలలో సామ్రాట్‌, రామ్‌, జైప్రకాష్‌, మిశ్ర యంత్రాలు ముఖ్యమైనవి.

## ఇవి కూడా చూడండి
* జంతర్ మంతర్
*జంతర్ మంతర్ (సినిమా)

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:ఖగోళ శాస్త్రం
వర్గం:ఖగోళ వేధశాలలు
వర్గం:ఢిల్లీ
వర్గం:భారత ఖగోళ వేధశాలలు
తరగతి

**తరగతి** [ taragati ] tara-gati. సంస్కృతం - తరము+గతి.] n. A class, grade, rank, order. తరమును తెలిపే భాగము. తరగతి లెక్కలు classified accounts. తరగతిగా according to (its) class. 

*తరగతి గుండ్లు taragati-gunḍlu. n. A kind of necklace worn by women.
* తరగతి (విద్య)
* తరగతి (జీవశాస్త్రం)
ఆల్చిప్ప

**ఆల్చిప్పలు** మొలస్కా జాతికి చెందిన జంతువులు. ఇవి బైవాల్వియా తరగతికి చెందినవి. ఈ తరగతిని పెలిసిపోడా అని కూడా పిలుస్తారు. వీటికి ద్విపార్శ్వ సౌష్టవం కలిగిన రెండు భాగాలు కలిగిన కర్పరాలు ఉంటాయి. ఈ తరగతిలో సుమారు 30,000 జాతులు ఉన్నాయి.

ఆల్చిప్పలు నీటిలో నివసించే జీవులు. ఇవి సముద్రంలోను, మంచి నీటి ఆవాసాలలోను నివసిస్తాయి.

వర్గం:మొలస్కా
అష్టపది

**అష్టపది** (, from గ్రీకు  (*oktapous*) "eight-footed",  ఒక విధమైన మొలస్కా జాతికి చెందిన జంతువులు. ఇవి సెఫలోపోడా తరగతిలో **[[ఆక్టోపోడా]]** క్రమంలో ఉన్నాయి. ఇవి సముద్రంలో వివిధ ప్రాంతాలలో నివసిస్తాయి, ముఖ్యంగా కోరల్రీఫ్లు కనిపించే ప్రాంతాలు. అష్టపది ప్రజాతికి చెందిన జీవులకు కూడా ఈ పేరు ఉపయోగిస్తారు. విస్తృత ప్రయోగంలో ప్రపంచవ్యాప్తంగా సుమారు 300 అష్టపది జాతులు ఉన్నాయి.

## మూలాలు

వర్గం:మొలస్కా
నత్త

**నత్తలు** (ఆంగ్లం Snail) మొలస్కా జాతికి చెందిన ఒక రకమైన జంతువులు. నత్త అనేది గాస్ట్రోపోడా తరగతికి చెందిన జీవులన్నింటికి ఉపయోగించే సాధారణమైన పేరు. కర్పరం లేని నత్తలను స్లగ్ (slug) లు అంటారు. నత్తలు కీటకాల తర్వాత ఎక్కువ జాతులున్న జీవుల తరగతి. 

నత్తలు ఎడారుల నుండి లోతైన సముద్రాల మధ్య విభిన్న పరిసరాలలో జీవిస్తాయి. నత్తలలో కొన్ని సముద్రంలోను, కొన్ని భూమి మీద, మరికొన్ని మంచినీటిలోను నివసిస్తాయి. చాలా నత్తలు శాకాహారులు; కొన్ని సముద్ర నత్తలు మాత్రం ఆమ్నీవోర్లు. సామాన్యంగా మనం ఎక్కువగా చూసే సముద్ర నత్తలు పరిమాణంలో చాలా ఎక్కువగా ఉంటాయి. 

కొన్ని నత్తలు ఊపిరితిత్తులతో శ్వాసక్రియ జరిపితే, మరి కొన్నింటికి చేపలవలె మొప్పలు ఉంటాయి.

File:The snail 1 నత్త.jpg|thumb|నత్త
File:SeaSnails.ogv|thumb|సముద్రపు అడుగుభాగంలో ఆహారం తీసుకుంటున్న నత్తలు (50 సెకన్లు)
File:Snail Melc melc codobelc.ogv|thumb|వర్షం తర్వాత నత్త వీడియో (31 సెకన్లు)
File:Snail moving on ground.webm|thumb|తడి నేలపై కదులుతున్న నత్త
File:Snail moving across leaves.webm|thumb|నత్త ఆకుల మీదుగా కదులుతోంది.

## ఇవి కూడా చూడండి
*అచాటినా అచాటినా
## చిత్రమాలిక

Image:Snail2.JPG|*Cornu aspersa*, the Garden snail, in the USA
Image:GardenSnail1.jpg|*Cornu aspersa*, the Garden snail, Hampshire, UK
Image:European brown snail.jpg|*C. aspersa*, a brown Garden snail from Europe
Image:Gardensnail.jpg|*C. aspersa*, Garden snail from England
Image:Snail-WA edit02.jpg|White-lipped snail (*Cepaea hortensis*)
Image:Snail WA.jpg|White-lipped snail (*Cepaea hortensis*)
Image:Cepaea_nemoralis_pair_banded_shells.jpg|Two grove snails, *Cepaea nemoralis*
Image:Achatina fulica Thailand.jpg|Giant East African Snail (*Achatina fulica*)
Image:NATTA_for_wikipedia.JPG|తిరుమల కోండలలోని నత్త
image:Nattagulla.|నత్తగుల్ల


వర్గం:మొలస్కా
శాంతి స్వరూప్ భట్నాగర్ శాస్త్ర సాంకేతిక పురస్కారం

**[[శాంతి స్వరూప్ భట్నాగర్]]** (SSB) శాస్త్ర, సాంకేతిక పురస్కారం భారతదేశంలో ప్రతీ సంవత్సరం కౌన్సిల్ ఆఫ్ సెంటిఫిక్ అండ్ ఇండస్ట్రియల్ రీసెర్చ్ (CSIR) ద్వారా ప్రముఖ శాస్త్ర పరిశోధకులకు అందజేయబడుతున్న శాస్త్ర పురస్కారం. ఈ పురస్కారాలను శాస్త్ర రంగాలైన జీవశాస్త్రం, రసాయన శాస్త్రం, పర్యావరణ శాస్త్రం, ఇంజనీరింగ్, గణితశాస్త్రం, వైద్యరంగం, భౌతిక శాస్త్రాలలో అసమాన ప్రతిభ కనబరచిన వారికి అందజేస్తారు. ఈ పురస్కారం భారతీయ శాస్త్ర, సాంకేతిక రంగాలలో మంచి గుర్తింపు తెచ్చిన వారికి అంజజేయబడుతుంది. ఇది భారతదేశంలోని శాస్త్ర రంగంలో అతి గౌరవనీయమైన పురస్కారం. ఈ పురస్కారానికి భారతదేశ కౌన్సిల్ ఆఫ్ సెంటిఫిక్, ఇండస్ట్రియల్ రీసెర్చ్ స్థాపకుడైన శాంతిస్వరూప్ భట్నాగర్ పేరును పెట్టారు. ఈ పురస్కారం మొదటిసారి 1958 లో యివ్వబడింది.

భారతదేశ పౌరినిగా ఉన్న వ్యక్తి తన 45 సంవత్సరాల వయసు వరకు శాస్త్ర, సాంకేతిక రంగాలలో పరిశోధన చేస్తూ ఉంటే ఈ పురస్కారానికి అర్హత పొందుతాడు. ఈ పురస్కారాన్ని పొందవలసిననాటి నుండి ముందు ఐదు సంవత్సరాలపాటు ఆయన చేసిన కృషి ఆధారంగా ఎంపిక చేస్తారు.

ఈ పురస్కారం ఒక పతకం, నగదు బహుమతి . అందజేయబడుతుంది. అదనంగా ఆ పురస్కార గ్రహీత 65 వ సంవత్సరం వరకు ప్రతీ నెలా రూ. 15,000 అందజేయబడుతుంది.

## బహుమతి రంగాలు
* జీవ శాస్త్రాలు
* భూమి, వాతావరణ, అఘాత, ఖగోళ శాస్త్రాలు
* భౌతిక శాస్త్రాలు
* వైద్య శాస్త్రాలు
* రసాయన శాస్త్రాలు
* సాంకేతిక శాస్త్రాలు
* గణిత శాస్త్రాలు
## బహుమతి గ్రహీతలు
### జీవశాస్త్రాలు

### రసాయనశాస్త్రాలు

### భూమి, వాతావరణ, అఘాత , ఖగోళ శాస్త్రాలు

### సాంకేతిక శాస్త్రాలు

### గణిత శాస్త్రాలు

### వైద్య శాస్త్రాలు

### భౌతిక శాస్త్రాలు

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* Winners of Shanti Swarup Bhatnagar Prize 2006
* Regulations & Pro-forma SSB 2007
* List of awardees

వర్గం:పురస్కారాలు
జైగోమైకోటా

**జైగోమైకోటా** ఒక విధమైన శిలీంధ్రము.

వర్గం:శిలీంధ్రాలు
ఏస్కోమైకోటా

**ఏస్కోమైకోటా** ఒక విధమైన శిలీంధ్రము. ఇది  శిలీంధ్రాల (రాజ్య శిలీంధ్రాలు) సమూహం, ఇది మంచినీటి ఆవాసాల నుండి ఎడారులు, అడవుల వరకు దాదాపు ప్రతి వాతావరణంలో జీవించగలదు. ఇది ప్రస్తుతం 64000 కంటే ఎక్కువ జాతులను కలిగి ఉంది, ఇది శిలీంధ్రాల యొక్క అతిపెద్ద ఫైలమ్‌గా మారింది. 

ఫైలమ్‌లో ఆస్కస్ లాంటి నిర్మాణం ఉన్నందున సభ్యులను సాధారణంగా శాక్ శిలీంధ్రాలు అని పిలుస్తారు. ఈ నిర్మాణంలో అస్కోమైసెట్‌ల లైంగిక అవయవం అయిన ఎనిమిది అస్కోస్పోర్‌లు ఉన్నాయి. ఆస్కస్ తేమతో కూడిన పరిస్థితులలో గాలిలోకి విడుదలవుతుంది, అక్కడ అవి వస్తువులపై దిగి శిలీంధ్రాలను వ్యాప్తి చేయగలవు.ఆస్కస్ సమూహాన్ని నిర్వచిస్తుంది మరియు దానిని ఇతర శిలీంధ్రాల నుండి వేరు చేస్తుంది.

ఇది జన్యుశాస్త్రంలో ఉపయోగించబడింది ఎందుకంటే ఇది క్రోమోజోమ్‌ల మధ్య క్రాసింగ్-ఓవర్ ఫలితాలను కలిగి ఉంటుంది.

అస్కోమైకోటాలో ప్రస్తుతం మూడు ఆమోదించబడిన తరగతులు ఉన్నాయి, అవి సాచరోమైకోటినా, టాఫ్రినోమైకోటినా , పెజిజోమైకోటినా. సాచరోమైకోటినాలో ఎక్కువగా బేకర్స్ ఈస్ట్ (బేకింగ్‌లో సాధారణంగా ఉపయోగించే ఈస్ట్‌లు మరియు ఉత్పత్తి పెరగడానికి కారణమయ్యే ఈస్ట్‌లు) మరియు కాండిడా (ప్రపంచంలో అత్యధిక ఫంగల్ ఇన్ఫెక్షన్లకు కారణమయ్యే ఈస్ట్‌లు) వంటి ఏకకణ (ఏకకణ) జాతులు ఉంటాయి. సాచరోమైకోటినాలోని జాతులు మొగ్గ ద్వారా పునరుత్పత్తి చేస్తాయి, అంటే ఒక జీవి 'మొగ్గ'ను ఏర్పరచడం ద్వారా పునరుత్పత్తి చేసినప్పుడు, ఈ మొగ్గ పూర్తి జీవిగా అభివృద్ధి చెందుతుంది. టాఫ్రినోమైకోటినా అనేది మొక్కల పరాన్నజీవులు, ఇవి మొక్కలను సంక్రమించేటప్పుడు ఏకకణ స్థితి మరియు తంతువు (పొడవైన, దారం లాంటి నిర్మాణం) స్థితి రెండింటినీ కలిగి ఉంటాయి. వాటి నిర్మాణంలో వాటికి ఆస్కస్ ఉంటుంది కానీ అస్కోమాటా కాదు. అస్కోమైసెట్స్‌లో అతిపెద్ద సబ్‌ఫైలం పెజిజోమైకోటినా, ఇది ఫలాలు కాసే శరీరాలు కలిగిన అన్ని జాతులను కలిగి ఉంటుంది (నియోలెక్టా మినహా). సబ్‌ఫైలమ్ యొక్క కొన్ని ఉదాహరణలు కప్ ఫంగస్ మరియు ట్రఫుల్స్.ఈ శిలీంధ్రాలు బైనరీ ఫిషన్ ద్వారా పునరుత్పత్తి చేస్తాయి, ఈ సమయంలో బాక్టీరియం రెండు (లేదా అంతకంటే ఎక్కువ)గా విభజించబడుతుంది మరియు ప్రతి భాగం అసలు కణాన్ని పోలి ఉండే కొత్త కణంగా పునరుత్పత్తి అవుతుంది.

## మూలాలు

వర్గం:శిలీంధ్రాలు
వర్గము (జీవశాస్త్రం)

**వర్గం** (ఆంగ్లం Phylum) అనేది జీవుల శాస్త్రీయ వర్గీకరణ పద్ధతిలో ఒక వర్గం. కొన్ని విభాగాలకు చెందిన ఒకే లక్షణాలు కలిగిన జీవులను ఒక వర్గంలో ఉంచుతారు.

జీవుల యొక్క జీవసంబంధ వర్గీకరణలో ఉపయోగించే మూడవ అత్యున్నత శ్రేణి ఫైలం (బహువచనం: ఫైలా). రెండవ శ్రేణి రాజ్యం మరియు అత్యున్నత శ్రేణి డొమైన్ ఉంటాయి. సాధారణంగా జీవశాస్త్రవేత్తలు దాదాపు 32 వర్గాల జంతువులను, దాదాపు 14 మొక్కలను మరియు దాదాపు 8 ఫైలా ఫంగస్‌లను లెక్కిస్తారు, కానీ నిర్వచనాలు మారుతూ ఉంటాయి.

జన్యు విశ్లేషణతో, ఫైలా సమూహాలను పరిణామ సంబంధాల ఆధారంగా కలిపి ఉంచారు. ఇవి అనధికారికమైనవి, ప్రామాణిక వర్గీకరణలో భాగం కాదు.

వృక్షశాస్త్రజ్ఞులు సాధారణంగా ఫైలంకు బదులుగా విభజన అనే పదాన్ని ఇష్టపడతారు.

## ఉదాహరణలు

* మానవులు ఒక జీవ జాతి, దీని శాస్త్రీయ నామం హోమో సేపియన్స్.
* హోమో అనేది మానవులు మరియు నియాండర్తల్ వంటి మానవులతో సమానమైన అనేక ఇతర జాతులు ఉన్న ఒక జీవ జాతి. ఆధునిక కాలంలో, మానవులు తప్ప ఈ జాతిలోని అన్ని ఇతర జాతులు అంతరించిపోయాయి.
* అడవి మనిషి అని పిలువబడే హోమినిడే, మానవులు, చింపాంజీలు, గొరిల్లాలు మరియు ఒరంగుటాన్లు వంటి అన్ని పెద్ద ప్రైమేట్ జాతులను కలిగి ఉన్న ఒక జీవ కుటుంబం.
* హిందీలో "నర్వానర్" అని పిలువబడే ప్రైమేట్స్, మానవులు మరియు అన్ని ఆంత్రోపోయిడ్ కోతులతో పాటు అన్ని కోతులు, లెమర్లు మరియు టార్సియర్‌లను కలిగి ఉన్న ఒక జీవ క్రమం.
* క్షీరదం అనేది అన్ని క్షీరద జంతువులను కలిగి ఉన్న ఒక జీవ తరగతి - అంటే, ఈ తరగతిలో మానవులు, తోడేళ్ళు, తిమింగలాలు, ఎలుకలు, గుర్రాలు మరియు కుక్కలు ఉన్నాయి.

## మూలాలు
*జంతుశాస్త్ర నిఘంటువు, తెలుగు అకాడమి, హైదరాబాదు.

వర్గం:జీవ శాస్త్రము
నేల బండ

నేల-బండ  గ్రామీణ ప్రాంతాలలో వీధి పిల్లలు ఆడుకొనే ఆట. ఈ ఆట హిందీలో "ఊంచ్ నీచ్" అనే పేరుతో పిలుస్తారు. ఈ ఆటను ఉత్తర భారతదేశంలో, పాకిస్తాన్ లో కూడా ఆడుతారు Thank you   

## ఆట విశేషాలు
ఈ ఆట ముఖ్యంగా 6 నుండి 13 వరకు వయసు గల బాల బాలికలు ఆడు ఆట. ఈ ఆటను ఎంతమందయినా ఆడవచ్చును. మొదటగా పంటలు వేసుకుని ఒకరిని దొంగగా నిర్ణయిస్తారు. ఈ ఆట ఆడేచోట మట్టి ప్రదేశం (నేల), రాతి ప్రదేశం (బండ) ఉండాలి. ముందుగా దొంగని నేల కావాలో బండ కావాలో కోరుకోమంటారు. ఉదాహరణకి దొంగ నేల కోరుకున్నచో, దొంగ నేల మీద, మిగిలిన వారందరు బండ మీద ఉంటారు. బండ మీద ఉన్నవారు నేల మీదకి వచ్చి దొంగని ఆటపట్టిస్తూ ఉంటారు. దొంగ బండ మీదకి వెళ్లకుండా నేల మీదకి వచ్చిన వాళ్లని పట్టుకోవటానికి ప్రయత్నించాలి. ఇదే దొంగ ముఖ్య లక్ష్యం. దొంగకి చిక్కిన వారు దొంగ అవుతారు. కొత్త దొంగతో మళ్ళీ ఆట మొదలౌతుంది.  ఈ ఆట చిన్న పిల్లలకు బాగా ఇష్టమైన ఆట. ఆటలో ఆటగాళ్ళు పట్టుకొనే వాడిని  "హం తుమ్హారీ నేచ్ పె లేదా హం తుమ్హారీ ఊంచ్ పె" అని ఆట పట్టిస్తుంటారు. అనగా తెలుగులో "నీ నేలంట పప్పు సుద్ద" లేదా "నే బండంట పప్పు సుద్ద" అని అర్థం. 

ఆంధ్రప్రదేశ్ లో కూడా ఈ ఆట ఉత్తర భారత దేశ ప్రభావంతో  ఆడుతున్నారు. ఈ ఆటాలో నలుగురు గానీ అంతకన్నా ఎక్కువ మంది పిల్లలు పాల్గొంటారు. ఈ ఆటను ఫుట్ పాత్ ను బండగానూ, దిగువ భాగం నేలగానూ తీసుకుని ఆడుతుంటారు. కొన్ని ప్రాంతాలలో నేలకు ఎత్తుగా ఉన్న భూమిని బండగానూ, దిగువ భాగం నేలగానూ భావించి ఈ ఆటను ఆడుతుంటారు.

మహారాష్ట్రలో ఈ ఆటను "దగాడ్ కా మాటీ" అనే ఆటగా ఆడతారు. దీని అర్థం "రాయి లేదా ఇసుక" 

## మూలాలు

వర్గం:గ్రామీణ క్రీడలు
వర్గం:తెలుగు సాంప్రదాయిక ఆటలు

## బాహ్య లంకెలు

* Up and Down (Oonch Neech)
*OONCH NEECH KA PAHAAR 🤣🤣🤣 VILLAGE GAMES