కోజికోడ్

**కోజికోడ్,** ఆంగ్లంలో **కాలికట్** అని కూడా పిలుస్తారు.ఇది భారతదేశం, కేరళ రాష్ట్రం లోని మలబార్ తీరం వెంబడి ఉన్న నగరం.ఇది నగరపాలక సంస్థ పరిమితి జనాభా 2 మిలియన్ల కంటే Z 6,09,224 ఎక్కువ జనాభాతో ఉన్న మహానగరం.ఇది కేరళలో రెండవ అతిపెద్ద మహానగర ప్రాంతం. ఇది భారతదేశంలోని నగరాలలో 19వ అతిపెద్దది. కోజికోడ్ భారత ప్రభుత్వంచే టైర్ 2 నగరంగా వర్గీకరించింది. ఇది మలబార్ అని పిలువబడే ప్రాంతంలో అతిపెద్ద నగరం. బ్రిటిష్ కాలం నాటి మలబార్ జిల్లాకు రాజధాని. పురాతన, మధ్యయుగ కాలాలలో, కోజికోడ్ భారతీయ మసాలా దినుసులకు ప్రధాన వ్యాపార కేంద్రం. దాని పాత్ర కోసం సుగంధ ద్రవ్యాల నగరం అని పిలువబడింది. ఇది సమూతిరిస్ (జామోరిన్స్) పాలించిన స్వతంత్ర రాజ్యానికి రాజధాని. కోజికోడ్‌లోని ఓడరేవు చైనీయులు, పర్షియన్లు, అరబ్బులు, చివరకు యూరోపియన్లకు మధ్యయుగ దక్షిణ భారత తీరానికి ప్రవేశ ద్వారం వలె పనిచేసింది. 2009లో ఆర్థికశాస్త్ర పరిశోధన సంస్థ ఇండికస్ అనలిటిక్స్ నివాసాలు, ఆదాయాలు, పెట్టుబడులపై సంకలనం చేసిన డేటా ప్రకారం, కోజికోడ్ భారతదేశంలో నివసించడానికి రెండవ ఉత్తమ నగరంగా ఎంపికచేసింది.

## పేరు వ్యుత్పత్తి శాస్త్రం
కోళికోడ్ అనే పేరు కచ్చితమైన మూలం అనిశ్చితంగా ఉంది. అనేక మూలాల ప్రకారం, కోళికోడ్ అనే పేరు కోయిల్-కోట (కోట) నుండి ఉద్భవించింది, దీని అర్థం బలవర్థకమైన ప్యాలెస్. కోయిల్ లేదా కోయిల్ లేదా కోవిల్ అనేది హిందూ దేవాలయానికి మలయాళం/తమిళ పదం. ఇది తాలి శివాలయాన్ని సూచిస్తుంది. ఈ పేరు కోలికోడ్‌గా లేదా దాని అరబ్ వెర్షన్ ఖాలిఖూట్‌గా, తర్వాత దాని ఆంగ్లీకరించిన కాలికట్‌గా మారింది. తమిళులు దీనిని కల్లికోట్టై అని పిలుస్తారు. ఈ నగరానికి అధికారికంగా మలయాళంలో కోజికోడ్ అని పేరు పెట్టారు.ఆంగ్లంలో దీనిని కాలికట్ అనే ఆంగ్లీకరణ ద్వారా పిలుస్తారు. కాలికో అనే పదం, కోజికోడ్ నౌకాశ్రయం నుండి ఎగుమతి చేయబడిన చేతితో నేసిన నూలు వస్త్రం, ఇది కాలికట్ నుండి ఉద్భవించిందని భావిస్తారు.

## బ్రిటీష్ పాలనలో కోజికోడ్
1615వ సంవత్సరంలో కెప్టెన్ విలియం కీలింగ్ నాయకత్వంలోని ఒక బృందం మూడు నౌకలతో కోజికోడ్‌కు చేరుకున్నప్పుడు కేరళలో బ్రిటిష్ వారి రాకను గుర్తించవచ్చు. ఈ నౌకల్లోనే సర్ థామస్ రో బ్రిటీష్ రాయబారిగా నాల్గవ మొఘల్ చక్రవర్తి జహంగీర్‌ను సందర్శించడానికి వెళ్ళాడు. 1755లో పురక్కాడ్ యుద్ధంలో కోజికోడ్‌కు చెందిన జామోరిన్‌ను ఓడించడం ద్వారా ట్రావెన్‌కోర్ కేరళలో అత్యంత ఆధిపత్య రాష్ట్రంగా అవతరించింది.

సా.శ. 18వ శతాబ్దం చివరిలో మలబార్‌ను మైసూర్‌వారు స్వాధీనం చేసుకున్న తర్వాత కోళికోడ్ బ్రిటిష్ పాలనలోకి వచ్చింది.. బ్రిటీష్ వారు మలబార్‌లో తమ సైనిక కార్యకలాపాలను ఎదుర్కోవడానికి తియ్యర్ రెజిమెంట్ అనే రెజిమెంట్‌ను కూడా ఏర్పాటు చేశారు.

కోళికోడ్ మలబార్ జిల్లా రాజధాని నగరం, మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ లోని పశ్చిమ తీరం (మలబార్ తీరం) లోని రెండు జిల్లాలలో ఒకటి. బ్రిటీష్ పాలనలో, మలబార్ ప్రాంతం మిరియాలు, కొబ్బరి, పలకలు, టేకు ఉత్పత్తిలో ప్రధాన ప్రాముఖ్యతలో ఉంది. కోళికోడ్ పురపాలక సంఘం 1866 నవంబరు1 న బ్రిటిష్ ఇండియన్ ఎంపైర్ 1865 మద్రాస్ చట్టం 10 ప్రకారం (పట్టణాల మెరుగుదలల చట్టం 1850) ప్రకారం ఏర్పడింది. ఇది రాష్టంలో మొదటి ఆధునిక పురపాలక సంఘంగా మారింది.

### స్వాతంత్ర్యం తరువాత
కోజికోడ్ పురపాలక సంఘం 1962 సంవత్సరంలో కోజికోడ్ నగరపాలక సంస్థగా ఉన్నతస్థాయికి మారింది. ఇది రాష్ట్రంలో రెండవ పురాతన నగరపాలకసంస్థగా నిలిచింది.

## చరిత్ర, జనాభా
కోజికోడ్ నగరపాలక సంస్థ పరిధిలోని మొత్తం జనాభా 5,50,440. అందులో పురుషులు 47.7% మంది ఉండగా, స్త్రీలు 52.3% మంది ఉన్నారు.కోళికోడ్ ప్రారంభ మధ్యయుగ కాలం నుండి బహుళ జాతి, మత పట్టణంగా ఉంది. హిందువులు అతిపెద్ద మత సమూహంగా ఉన్నారు. వారి తరువాత ముస్లింలు, క్రైస్తవులు ఉన్నారు. హిందువులు 3,15,807 మంది జనాభాతో 57.37% మంది మెజారిటీతో ఉన్నారు. ముస్లింలు 2,07,298 మంది జనాభాతో 37.6% మంది ఉన్నారు. సగటు అక్షరాస్యత రేటు 96.8% (జాతీయ సగటు 74.85%). పురుషుల అక్షరాస్యత రేటు 97.93%, స్త్రీల అక్షరాస్యత రేటు 95.78%గా ఉంది

ఆధునిక పూర్వ కోళికోడ్ ఇప్పటికే అనేక సంఘాలు, ప్రాంతీయ సమూహాలతో నిండిపోయింది. ఈ కమ్యూనిటీలలో చాలా వరకు 20వ శతాబ్దం వరకు వారి సాంప్రదాయ వృత్తులు, ఆచారాలను అనుసరించడం కొనసాగించారు. బ్రాహ్మణులు కూడా నగరంలో ఎక్కువగా హిందూ దేవాలయాల చుట్టూ నివసించారు. తమిళ బ్రాహ్మణులు, గుజరాతీలు, మార్వాడీ జైనులు వంటి ప్రాంతీయ సమూహాలు నగర నివాసులలో భాగమయ్యాయి. వారు వారి పుణ్యక్షేత్రాల చుట్టూ నివసించారు.

కోజికోడ్‌కు పాలకులు నాయర్లు, యోధులు, భూస్వామ్య పెద్దలను ఏర్పరచారు. తియ్యలు వైద్యులను (ఆయుర్వేద వైద్యులు), స్థానిక మిలీషియా వారు కోజికోడ్ వ్యాపారాలను ఏర్పాటు చేశారు. సమూతిరికి పదివేల మంది బలమైన నాయర్ అంగరక్షకులు కోజిక్కొట్టు పతినాయిరం (కోళికోడ్‌కు చెందిన 10,000 మంది) ఉన్నారు, వారు రాజధానిని రక్షించారు. నగరంలో పరిపాలనకు మద్దతు ఇచ్చారు. అతను ఎరనాడు యువరాజుగా 30,000 మంది నాయర్ల పెద్ద సైన్యాన్ని కలిగి ఉన్నాడు.దీనిని కోజిక్కొట్టు ముప్పటినాయిరం (కోళికోడ్ 30,000) అని పిలుస్తారు. నాయర్లు ఆత్మాహుతి దళం (చావర్) సభ్యులను కూడా ఏర్పాటు చేశారు. కోజికోడ్‌లోని ముస్లింలను మాప్పిలాస్ అని పిలుస్తారు. అధికారిక కోజికోడ్ వెబ్‌సైట్ ప్రకారం "వారిలో ఎక్కువ మంది సున్నీలు షఫీ ఆలోచనా విధానాన్ని అనుసరిస్తారు. ముస్లింలలో గుజరాతీ మూలానికి చెందిన దావూదీ బోహ్రాస్ వంటి కొన్ని చిన్న సంఘాలు ఉన్నాయి. నగరంలోని చారిత్రాత్మక ప్రాంతంలో నివసిస్తున్న అనేక మంది ముస్లింలు మాతృస్వామ్యాన్ని అనుసరిస్తారు. వారి దైవభక్తితో ప్రసిద్ది చెందారు. క్రైస్తవ మతం సా.శ. 1వ శతాబ్దంలో కేరళలో ప్రవేశపెట్టబడిందని నమ్ముతున్నప్పటికీ, మలబార్‌లోని సమాజ పరిమాణం (ఉత్తర కేరళ) 15వ శతాబ్దపు చివరిలో పోర్చుగీస్ మిషనరీల రాక తర్వాత మాత్రమే పెరగడం ప్రారంభమైంది.తిరువిటంకూర్, కొచ్చికి చెందిన కొంతమంది క్రైస్తవులు ఇటీవల జిల్లాలోని కొండ ప్రాంతాలకు వలస వెళ్లి అక్కడ స్థిరపడ్డారు.

తమిళ బ్రాహ్మణులు ప్రధానంగా తాలి శివాలయం చుట్టూ స్థిరపడ్డారు. వారు కోజికోడ్‌కు ముఖ్యులపై ఆధారపడినవారు.వంటవారు, బట్టల వ్యాపారులు, వడ్డీ వ్యాపారులు పనిచేశారు. వారు తమ తమిళ భాష, మాండలికాలతో పాటు కుల ఆచారాలను నిలుపుకున్నారు. గుజరాతీ కమ్యూనిటీ ఎక్కువగా వల్లియంగడి, చుట్టుపక్కల జైన దేవాలయం చుట్టూ స్థిరపడింది. వారు అనేక సంస్థలను కలిగి ఉన్నారు, ముఖ్యంగా వస్త్ర, స్వీట్ షాపులను కలిగి ఉన్నారు. వారు కనీసం 14వ శతాబ్దపు ప్రారంభం నుంచీ కోజికోడ్‌కు వచ్చి ఉండాలి. వారు హిందూ లేదా జైన సమాజానికి చెందినవారు. ప్రాథమికంగా వడ్డీ వ్యాపారులుగా ఉండే కొన్ని మార్వాడీ కుటుంబాలు కోజికోడ్‌లో కూడా ఉన్నాయి.

## పౌర పరిపాలన
నగరం మేయర్ నేతృత్వంలోని కోజికోడ్ కార్పొరేషన్ ద్వారా నిర్వహించబడుతుంది. పరిపాలనా ప్రయోజనాల కోసం, నగరం 75 వార్డులుగా విభజించబడింది, కార్పొరేషన్ కౌన్సిల్ సభ్యులు ఐదు సంవత్సరాలకు ఎన్నుకోబడతారు. ఇటీవల పొరుగున ఉన్న శివారు ప్రాంతాలైన బేపూర్, ఎలత్తూరు, చెరువన్నూరు - నల్లాల నగరపాలక సంస్థలో విలీనం చేయబడ్డాయి.

కేరళ రాష్ట్రం ఏర్పడిన తర్వాత కోజికోడ్ నగరపాలక సంస్థ కేరళలో మొదటి నగరపాలక సంస్థ.1962లో స్థాపించబడిన కోజికోడ్ నగరపాలక సంస్థ మొదటి మేయర్ హెచ్ మంజునాథరావు.కోజికోడ్ నగరపాలక సంస్థ కోజికోడ్ నార్త్, కోజికోడ్ సౌత్, బేపూర్, ఎలత్తూర్ అనే నాలుగు శాసనసభ నియోజకవర్గాలలో భాగంగా ఉంది. ఇవన్నీ కోజికోడ్‌ లోక్‌సభ నియోజకవర్గంలో ఒక భాగం.

### కోజికోడ్  నగరపాలకసంస్థ  ఎన్నికలు - 2020

## శాంతి భద్రతలు
కోజికోడ్ సిటీ పోలీస్‌కి ఒక కమిషనర్, ఇండియన్ పోలీస్ సర్వీస్ (ఐపిఎస్) అధికారి నేతృత్వం వహిస్తారు. ఒక సర్కిల్ అధికారి ఆధ్వర్యంలో నగరాన్ని ఆరు జోన్‌లుగా విభజించారు.నిరంతర శాంతి భద్రతలుతోపాటు, నగరంలో వాహనాల ప్రయాణ రద్దీ, బాంబ్ స్క్వాడ్, డాగ్ స్క్వాడ్, ఫింగర్ ప్రింట్ బ్యూరో, మహిళా సెల్, జువైనల్ వింగ్, నార్కోటిక్స్ సెల్, అల్లర్ల దళం, సాయుధ రిజర్వ్ క్యాంపులు, జిల్లా క్రైమ్ రికార్డ్స్ బ్యూరో, మహిళా స్టేషను ఉన్నాయి. ఇది కేరళ ప్రభుత్వ హోం మంత్రిత్వ శాఖ ఆధ్వర్యంలో 16 పోలీసు స్టేషన్లను నిర్వహిస్తోంది.

## రవాణా

### రహదారులు

#### జాతీయ రహదారులు
జాతీయ రహదారి 66 కోజికోడ్‌ను ఉత్తరాన మంగళూరు , ఉడిపి, గోవా మీదుగా ముంబైకి, భారతదేశ పశ్చిమ తీరం వెంబడి దక్షిణాన తిరువనంతపురం సమీపంలోని కొచ్చి, కన్యాకుమారిని నగరాలను కలుపుతుంది. ఈ రహదారి నగరాన్ని ఇతర ముఖ్య పట్టణాలైన కాసరగోడ్, కన్హంగాడ్, కన్హంగాడ్ తలస్సేరి, మాహే, వడకర, కోయిలాండి  రామనట్టుకర, కొట్టక్కల్, కుట్టిప్పురం, పొన్నాని, కొడంగల్లూర్, నార్త్ పరవూర్, ఎర్నాకుళం, కొడంగళూర్ వంటి ఇతర ముఖ్యమైన పట్టణాలతో కలుపుతుంది. భారతదేశ దక్షిణ కొన, కన్యాకుమారి వద్ద ముగుస్తుంది.

జాతీయ రహదారి 766, తిరుమకూడలు నరసపుర, మైసూర్, గుండ్లుపేట్, సుల్తాన్ బతేరి, కల్పేట, తామరస్సేరి మీదుగా కర్ణాటకలోని కొల్లేగల్ ద్వారా కోజికోడ్ నుండి బెంగళూరు నగరాన్ని కలుపుతుంది.

జాతీయ రహదారి 966 కోజికోడ్ నుండి మలప్పురం, పెరింతల్మన్న మీదుగా పాలక్కాడ్‌ను కలుపుతుంది. ఇది  నిడివి కలిగి, కోజికోడ్ శివారు ప్రాంతమైన రామనట్టుకర వద్ద, ఇది జాతీయ రహదారి 66లో కలుస్తుంది. ఇది కొండోట్టి, పెరింతల్మన్న, మన్నార్క్కాడ్, మలప్పురం వంటి ప్రధాన పట్టణాల గుండా వెళుతుంది. ఇది నగరాన్ని, కాలికట్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయాన్ని కలుపుతుంది.

#### రాష్ట్ర రహదారులు
రాష్ట్ర రహదారి 29 నగరం గుండా వెళుతుంది. ఇది జాతీయ రహదారి 212, మలబార్ క్రిస్టియన్ కాలేజ్, సివిల్ స్టేషన్, కున్నమంగళం, తామరస్సేరి, చెలోట్, చిత్రగిరి, రోడ్డును కేరళ సరిహద్దు నుండి గూడల్లోర్‌కు కలుపుతుంది.

రాష్ట్ర రహదారి 38 పావంగాడ్ నుండి ఉల్లియేరి, పెరంబ్రా, కుట్టియాడి, నాదపురం, పనూరు, కూతుపరంబ గుండా వెళుతుంది.కన్నూర్‌లోని చొవ్వ వద్ద ముగుస్తుంది. ఈ రహదారి 107 కిమీ పొడవు ఉంది.జిల్లాలో అత్యంత రద్దీగా ఉండే మార్గాలలో ఇది ఒకటి.

రాష్ట రహదారి 54 నగరాన్ని కల్పేటకు కలుపుతుంది.రహదారి  హైవే పావంగాడ్, ఉల్లియేరి, పెరంబ్రా, పూజితోడు, పెరువన్నముజి, పడింజరేతర గుండా వెళుతుంది. రాష్ట్రరహదారి 68 కప్పడ్ నుండి ప్రారంభమై  ఆదివరంలో ముగుస్తుంది.

#### బస్సులు ద్వారా

ప్రధానంగా వ్యక్తిగత యజమానులచే నడపబడే బస్సులు నగరంలోని అన్ని మార్గాలలో తిరుగుతాయి. కేరళ రాష్ట్ర రోడ్డు రవాణా సంస్థ రాష్ట్రంలోని అనేక గమ్యస్థానాలకు, పొరుగు రాష్ట్రాల లోని ప్రధాన నగరాలకు బస్సులను నడుపుతోంది. నగరంలో మూడు బస్టాండ్లు ఉన్నాయి. సమీప పట్టణాలకు అన్ని ప్రైవేట్ బస్సులు పాళయం బస్టాండ్ నుండి నడుస్తాయి. చుట్టుపక్కల జిల్లాలకు ప్రైవేట్ బస్సులు ఇందిరా గాంధీ రోడ్ (మావూరు రోడ్)లోని మోఫుసిల్ బస్టాండ్ నుండి నడుస్తాయి.కేరళ రాష్ట్ర రోడ్డు రవాణా సంస్థ నడుపుతున్న బస్సులు కె.ఎస్.ఆర్.టి.సి.బస్టాండ్ నుండి ఇందిరాగాంధీ రోడ్డులో నడుస్తాయి. కె.ఎస్.ఆర్.టి.సి. బస్టాండ్ కోజికోడ్ 36,036.47 మీటర్ల చదరపు విస్తీర్ణంలో కేరళలో అతిపెద్ద బస్ స్టాండ్.

#### రైలు ద్వారా
కోజికోడ్‌లో ప్రధాన రైల్వే స్టేషన్ ఉంది. అక్కడ ప్రయాణిస్తున్న రైళ్లన్నీ ఆగుతాయి. నగర పరిధిలో ఇతర రైల్వే స్టేషన్లు ఉన్నాయి. అవి ఎలత్తూర్, వెస్ట్ హిల్,వెల్లయిల్, కల్లాయి. ఈ స్టేషన్లలో స్థానిక ప్యాసింజర్ రైళ్లు మాత్రమే ఆగుతాయి. కోజికోడ్ నుండి దేశంలోని దాదాపు అన్ని గమ్యస్థానాలకు ప్రయాణించవచ్చు. కేరళలోని రైల్వేల చరిత్ర 1861లో తిరూర్, బేపూర్ మధ్య మొదటి లైన్లు వేయబడిన నాటిది.

#### వాయుమార్గం
కాలికట్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం  మలప్పురం జిల్లాలోని కొండొట్టిలోని కరిపూర్‌లో ఉంది.ఇది 1988లో దాని కార్యకలాపాలు ప్రారంభించింది.దేశీయ సేవలు ప్రధాన భారతీయ నగరాలకు నిర్వహించబడతాయి. ఇది 2006లో అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయ హోదాను పొందింది 

## ఆర్థిక వ్యవస్థ
కాలికట్ కేరళలో అతిపెద్ద ఆర్థిక కేంద్రాలలో ఒకటి. పరిశ్రమల తర్వాత ఆర్థిక వ్యవస్థలో సేవా రంగం ఆధిపత్యం చెలాయిస్తుంది. ఆధునిక కేరళ రాష్ట్రంలో మొదటి, పురాతన బ్యాంకు అయిన నెడుంగడి బ్యాంక్, 1899లో కోజికోడ్‌లో అప్పు నెడుంగడి స్థాపించాడు. కేరళ ప్రభుత్వ సంస్థ సైబర్‌పార్క్, ఐటి పార్కులను స్థాపించటానికి, అభివృద్ధి కోసం, నిర్వహించడానికి, కేరళలోని మలబార్ ప్రాంతంలో ఐటి, ఐటిఇఎస్ పరిశ్రమలలో పెట్టుబడి పెట్టటానికి ప్రణాళికలు రూపొందించింది. దానిలో భాగంగా కోజికోడ్‌లోని సైబర్‌పార్క్ హబ్‌ను, కన్నూర్ కాజర్‌గోడ్ ఐటీ పార్కులతో అభివృద్ధి చేయడం మొదటి ప్రాజెక్ట్. ఇది కేరళ రాష్ట్రంలో మూడో ఐటీ హబ్ అవుతుంది. రెండు ఐటీ పార్కులలో లక్ష మందికి ప్రత్యక్ష ఉద్యోగాలను ఇవ్వాలనే లక్ష్యంతో ఈ ప్రాజెక్టు రూపొందించబడింది.

## ప్రముఖులు

* ఎం.ఎస్. బాబురాజ్: భారతీయ సంగీత స్వరకర్త.

## ఇవి కూడా చూడండి

* కోజికోడ్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం 
* కోజికోడ్ సౌత్ శాసనసభ నియోజకవర్గం
* కోజికోడ్ నార్త్ శాసనసభ నియోజకవర్గం
* కోజికోడ్ సౌత్ శాసనసభ నియోజకవర్గం
* ఎలత్తూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం 
* ఒయరతు చందు మీనన్ 
* వలస భారతదేశం

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు