ఉత్పత్తి పరిజ్ఞానాలు

thumb|'''చలువ పందిరి'''

## చలువ పందిరి (షేడ్ హౌస్)
షేడ్ హౌస్ అనేది ఒక నీడనిచ్చే పందిరి వంటిది – నాలుగు ప్రక్కలా అగ్రోనెట్ (సాధారణంగా ఆకుపచ్చని రంగులో కనిపించే వలలు) తో గానీ లేక ఇతర విధంగా నేయబడిన వలల వంటి వాటితో గాని, కప్పివేయబడివుండి, అవసరమైన మేరకు సూర్యరశ్మి, తేమ, గాలి, ఆ వలలోని సందులగుండా ప్రసరించే విధంగా ఉంటుంది. ఇది మొక్కల పెరగుదలకు అనువైన సూక్ష్మ వాతారవరణాన్ని కల్పిస్తుంది. దీనినే షేడ్ నెట్ లేక నెట్ హౌస్ అని కూడా అంటారు.

**ఈ షేడ్ హౌస్ యొక్క ఉపయోగాలు**
* పూలమొక్కలు, గుబురు ఆకులు గల మొక్కలు, ఔషధగుణాలు గల మొక్కలు, కూరగాయలు, సుగంధ ద్రవ్యాల మొక్కలు పెంచడానికి పనికివస్తుంది.
* పళ్లు, కూరగాయ మొక్కల నర్సరీలకు, అలాగే అడవుల పెంపకానికి పనికి వచ్చే జాతుల మొక్కలను పెంచడానికి కూడా ఉపయోగించబడుతుంది
* వివిధ వ్యవసాయోత్పత్తులను నాణ్యమైన విధంగా ఆరబెట్టడానికి కూడా ఇది పనికివస్తుంది.
* చీడపురుగుల, తెగుళ్ల బారినుండి రక్షణకై ఉపయోగించబడుతుంది.
* సహజంగా వాతావరణంలో సంభవిస్తూ వుండే ఒడిదుడుకులనుండి - అంటే గాలులు, వర్షం, మంచు వంటి వాటినుండి రక్షణ కల్పిస్తుంది.
* అంటుమొక్కల పెంపకానికి, వాటిని అధికమైన వేసవికాలపు వేడినుండి కాపాడడానికీ ఉపయోగింపబడుతుంది.
* కణజాల ప్రవర్ధన విధానం (టిష్యూ కల్చర్) లో పెంచబడే లేత మొక్కలను గట్టిపరచడానికి ఉపయోగించబడుతుంది.

**షేడ్ హౌస్ నిర్మాణానికి ప్రణాళిక**
పెంచబడే మొక్కల రకాలను, స్థానికంగా లభించే సామాగ్రి, స్థానిక వాతావరణ పరిస్ధితులను పరిగణనలోకి తీసుకుని ఇటువంటి షేడ్ హౌస్ నిర్మాణాన్ని చేపట్టాలి. భవిష్యత్తులో దీనిని ఇంకా విస్తృతపరచే వీలు ఉండాలి.

**సరైన ప్రదేశాన్ని ఎంచుకోవడం**
ఈ షేడ్ హౌస్ మార్కెట్ కు దగ్గరగా ఉండాలి - కావలసిన వనరులు (ఇన్ పుట్స్) అందుబాటులో వుండడానికి, దాని ఉత్పత్తులను అమ్మడానికి కూడా అనువుగా ఉంటుంది. దీని నిర్మాణాన్ని భవనాలు, చెట్లు ఉన్నచోటుకి దూరంగా ఉండేటట్లు చూసుకోవాలి, అలాగే పారిశ్రామిక ప్రాంతం నుండి, వాహనాల నుండి వెలువడే కాలుష్యానికీ కూడా దూరంగా ఉండాలి. ఈ ప్రదేశం మురుగు నీటి పారుదల కలిగి ఉండాలి. విద్యుత్తు, మంచి నాణ్యత కలిగిన నీరు కూడా అందుబాటులో ఉండాలి. అయితే, ఈ షేడ్ హౌస్ నిర్మాణానికి గాలి అవరోధాలు కూడా 30 మీటర్లకు దూరంగానే ఉండాలి.

**నిర్మాణం ఉండే దిశ**
ఈ షేడ్ హౌస్ ని ఏ దిశగా నిర్మించాలి అన్న దానికి ముఖ్యంగా రెండు ప్రామాణకాలున్నాయి. ఒకటి ఈ పందిరిలోకి వచ్చే వెలుతురు ఒకే విధంగా ఉండడం. రెండవది గాలి ప్రసరించే దిశ. ఒకే ఒక అడ్డదూలంతో ఉండే షేడ్ హౌస్ తూర్పు-పడమర దిశలో గాని లేక ఉత్తర-దక్షిణ దిశలో గాని నిర్మితమై ఉండాలి. వెలుతురు ఒక క్రమ పధ్దతిలో, సమ తీవ్రతతో పడే లాగ చూడడానికి అవి ఉత్తర-దక్షిణ దిశలో వుండాలి,

**నిర్మాణానికుపయోగించే సామగ్రి**
ఇటువంటి షేడ్ హౌస్ నిర్మాణం ప్రధానంగా రెండు అంశాలతో ముడిపడి ఉంటుంది. అవి చట్రం (ఫ్రేమ్), చుట్టూ కప్పడానికి ఉపయోగించే వస్త్రం. ఈ షేడ్ హౌస్ యొక్క ఫ్రేమ్, చుట్టూ కప్పబడినదానికి సపోర్టుగా ఉండి, గాలి నుండి, వర్షం నుండి కాపాడే విధంగా రూపకల్పన చేయబడి ఉంటుంది. ఈ షేడ్ హౌస్ నిర్మాణానికుపయోగించే ఎమ్.ఎస్. స్టీల్ యాంగిల్ ఫ్రేము ఒక క్రమమైన కాలవ్యవధితో తుప్పును నిరోధించే పధ్దతిని అనుసరించినట్లయితే 25 ఏళ్ల దాకా ఉంటుంది. కానీ, గెడబొంగులతో నిర్మించబడినట్లయితే, అది ఒక మూడేళ్ల కాలం వరకూ ఉండవచ్చు. ఈ వ్యవసాయ సంబంధిత షేడ్ హౌస్ వాతావరణ పరిస్థితులననుసరించి మూడు నుండి ఐదేళ్ల వరకూ ఉండవచ్చు. ఈ షేడ్ నెట్స్ అనేవి వివిధ రంగులలో, 25, 30, 35, 50, 60, 75, 90 శాతం రంగుతో విస్తృతమైన రంగులశ్రేణిలో లభిస్తాయి, . ఈ పందిరి యొక్క ఫ్రేముల రూపకల్పన అవసరాన్ని బట్టి, ఇంజినీరింగ్ నైపుణ్యాన్ని బట్టి ఉంటుంది. నిర్మాణానికి ఉపయోగపడే క్వోన్ సెట్ (అర్ధచంద్రాకారంలో), వాలుగా ఉండే ఇంటి కప్పు ఆకారంలో లేక విల్లు వంపు ఆకారం, లేక స్వల్ప మార్పులతో ప్రాంతీయ పరిస్ధితులకు అనువుగా ఉండే ఫ్రేములు ఒడిషా వంటి అత్యధిక వర్షపాతం ఉండే ప్రదేశాలకు సిఫార్సు చేయబడుతున్నాయి.

**షేడ్ హౌస్ రూపకల్పన, నిర్మాణం**
ఒడిషా వ్యవసాయ, సాంకేతిక విశ్వవిద్యాలయం, భువనేశ్వర్, లోని సూక్ష్మమాన సేద్య అభివృధ్ది కేంద్రంలో రెండు రకాలైన షేడ్ హౌస్ డిజైన్లకు రూపకల్పన చేయడం జరిగింది. ఇటువంటి షేడ్ హౌస్ ల ప్రధాన లాభం ఏమిటంటే నిర్మాణం జరిగే ప్రదేశంలో వీటిని నిర్మించడానికి ఏ విధమైన వెల్డింగ్ చేయవలసిన అవసరం లేదు. మరొక లాభం ఏమిటంటే, పునాది స్తంభాలు చెదల బారి నుండి కాపాడే రీతిలో ఎంచుకోబడి ఉంటాయి.
ఈ షేడ్ హౌస్ ల యొక్క వివరాలు ఈ క్రింద ఇవ్వబడ్డాయి.

**S నీడనిచ్చే పందిరి-I**
ఈ డిజైన్ (చిత్రం-1) లో నిర్మాణ చట్రంగా ఎమ్.ఎస్. (మైల్డ్ స్టీల్) యాంగిల్ (35 మి.మి. x 35 మి.మి .x 6 మి.మి.), గెడబొంగు వాడబడ్డాయి. ఈ స్ధంభం చివరి పై భాగం గెడబొంగును గట్టిగా పట్టుకుని వుండే విధంగా ‘U’ క్లిప్ ను కలిగివుంటుంది. గెడబొంగును అడ్డంగాను, పైకప్పు నిర్మాణానికి, ఉభయత్రా ఉపయోగించవచ్చు. లే అవుట్ ప్లాన్ లో ఉన్న విధంగా ఈ పందిరిని నిర్మించడానికుపయోగించే స్ధలాన్ని చదును (లెవెలింగ్) చేసిన తరువాత లే అవుట్ ప్లాన్ గీయడం జరుగుతుంది. పునాది స్ధంభాలను నిలువుగా పాతడానికి గోతులు తీయడం జరుగుతుంది. ఈ గోతులు కొంతవరకు ఇసుక, కంకరతో నింపి గట్టి చేయబడతాయి. అటు తర్వాత స్ధంభాలను సమానాంతరంగా ఉండే మూడు వరుసలలో, ఎత్తు సమాన స్ధాయిలో ఉండే విధంగా, సిమెంట్, కాంక్రీటుతో నిలబెట్టడం జరుగుతుంది.
గెడబొంగులను నీటితో తడిపిన తరువాత, సరైన సైజునకు ముక్కలుగా చేసి పై కప్పుకు అడ్డంగాను, విల్లు ఆకారంలో ఒంగదీసి ఆర్చ్ గానూ ఉపయోగించి, గట్టిగా కట్టివేయడం జరుగుతుంది. ముందుగా తయారుచేయబడిన వెనుక ఫ్రేము, ద్వారబంధాలున్న ఫ్రేము, నట్లు, బోల్టులతో ప్రధాన నిర్మాణానికి బిగించబడతాయి తరువాత 50 – 75 శాతం వరకు వుండే ఆగ్రో షెడ్ నెట్ పైకప్పు భాగానికి బిగించబడుతుంది. అలాగే, ఫ్రేమ్ పక్క భాగాలకు 30 శాతం వరకూ కప్పగలిగి ఉండే వలలను బిగించడం జరుగుతుంది. వెనుక వైపు, ముందు వైపు ఉండే ఫ్రేములు, తలుపులు కూడా షేడ్ నెట్ తో కప్పబడి ఉంటాయి. చివరిగా, ఈ నిర్మాణానికి మధ్యభాగంలో నడవడానికి వీలుగా ఉండే చిన్న కాలిబాట వంటి దారిని నిర్మించడంతో బాటుగా ఈ మొత్తం నిర్మాణానికి చుట్టూ కూడా ఇటుకలతో ఒక గట్టు వంటిది సరిహద్దులాగ కట్టబడుతుంది.

**సామగ్రి జాబితా (షేడ్ హౌస్ -I) **

**సామగ్రి జాబితా (షేడ్ హౌస్ -II) **
ఈ డిజైన్ (చిత్రం-2) లో పునాది స్ధంభాలు, పైకప్పుకు సరిపోయే అడ్డంగా ఉండే దూలం, వెనుక వైపు ఫ్రేమ్, షేడ్ హౌస్ యొక్క తలుపుల కోసం ఎమ్.ఎస్. యాంగిల్ (40 ఎమ్.ఎమ్ x40 ఎమ్.ఎమ్ x 6 ఎమ్.ఎమ్) ను ఉపయోగించడం జరుగుతుంది. నాలుగుపక్కలా కప్పడానికుపయోగించే సామగ్రికి సపోర్టునిచ్చే చట్రాలకి (హుప్స్) ఎమ్.ఎస్. ఫ్లాట్ ఉపయోగించబడుతుంది. పునాది స్ధంభాలపై ఈ చట్రం వంటి దానిని, పైకప్పు దూలాన్ని నట్స్ తోను, బోల్ట్స్ తోను బిగించడానికి వీలు కలిగివుంటుంది. అదే విధంగా, ఎమ్.ఎస్. ఫ్లాట్ ను ఉపయోగించే ఈ చట్రాలు ఈ అడ్డు దూలాన్ని బిగించడానికి వీలును కలిగివుంటాయి. నిర్మాణం జరుగుతూ వుండే ప్రదేశంలో భూమిని చదును (లెవెలింగ్) చేయడం, ప్లాన్ లే అవుట్, వగైరా ఇంతకు ముందు వివరించిన మాదిరిగానే ఉంటుంది. పునాది స్ధంభాలను గోతులలో నిలబెట్టి, సిమెంట్, కాంక్రిట్ తో వాటిని నింపడం జరుగుతుంది, అలాగే వరుసగా 7 రోజులపాటు నీటితో వీటిని తడుపుతూ ఉండడం కూడా చేయబడుతుంది. నట్లను, బోల్టులను ఉపయోగిస్తూ, అడ్డు దూలాలను, చట్రాన్ని, వెనుక వైపు ఫ్రేమును, తలుపుల ఫ్రేమును బిగించడం జరుగుతుంది.
అటు తరువాత, ఈ నిర్మాణానికి వలలు బిగించబడతాయి. చివరిగా నిర్మాణానికి మధ్యలో కాలిబాట నిర్మింపబడుతుంది, మొత్తం నిర్మాణానికి చుట్టూ ఒక గట్టువంటిది, సరిహద్దులాగ ఇటుకలతో కట్టబడుతుంది. ఈ మాదిరి నీడనిచ్చే పందిరి నిర్మాణానికి అయ్యే ఖర్చు ఒక యూనిట్ కు ఇంచుమించుగా. రు. 500/చ.మీ. అవుతుంది ఇటువంటి నిర్మాణానికి ఉపయోగించవలసిన సామగ్రి వివరాలు టేబుల్-II లో ఇవ్వబడ్డాయి.

క్రమ
సంఖ్య	వివరాలు	ఐటమ్	కొలతల వివరాలు
(స్పెసిఫికేషన్స్)	పరిమాణం
(క్వాంటిటీ)
1.	పునాది స్ధంభాలు	ఎమ్.ఎస్.యాంగిల్	40ఎమ్.ఎమ్.x40 ఎమ్.ఎమ్x6 ఎమ్.ఎమ్.	336 కి.గ్రా.
2.	అడ్డు దూలాలు,
వెనుక వైపు ఫ్రేములు	ఎమ్.ఎస్.యాంగిల్	40ఎమ్.ఎమ్.x40 ఎమ్.ఎమ్x6 ఎమ్.ఎమ్.	305 కి.గ్రా.
3.	తలుపుల ఫ్రేములు	ఎమ్.ఎస్.యాంగిల్	40ఎమ్.ఎమ్.-40 ఎమ్.ఎమ్x6 ఎమ్.ఎమ్.	41 కి.గ్రా.
4.	ఇనుప చట్రాలు	ఎమ్.ఎస్.ఫ్లాట్	30ఎమ్.ఎమ్.x6 ఎమ్.ఎమ్.	159 కి.గ్రా.
5.	పైకప్పు, సైడ్ కవర్	ఆగ్రో షేడ్ నెట్	50 శాతం, - 70 శాతం, 30 శాతం.	328 చ.మీ.
6.	పునాదిని తవ్వడం, నింపడం	సిమెంట్, కాంక్రీట్	1:2:4, 12 ఎమ్.ఎమ్. చిన్న రాళ్లతో	1.8 ఎమ్3
7.	కాలిబాట (పేవ్ మెంట్)	ఇటుకతో కట్టడం	సిమెంట్ మోర్టర్ (1:6)	2.4 ఎమ్3
8	నిర్మాణాన్ని నిలబెట్టడం (ఎరక్షన్ ఆఫ్ స్ట్రక్చర్)	(1) నట్లు, బోల్టులు, (ii) జి.ఐ.వైర్	3/8x 1”
4 ఎమ్.ఎమ్.
4 కి.గ్రా.
4 కి.గ్రా.
9.	తుప్పు పట్టకుండా తీసుకునే వివారణ చర్యలు	ఎనామెల్ పెయింట్, తిన్నర్		8 లీటర్లు

## విత్తన శుద్ధి
**విత్తన శుద్ధివల్ల ప్రయోజనాలు**
* భూమిలో, విత్తనాలలో వుండే, సూక్ష్మ క్రిములనుంచి, మొలకెత్తే విత్తనాలను, చిరుమొక్కలను కాపాడుతుంది
* ఎక్కువ విత్తనాలు మొలకెత్తుతాయి
* త్వరగా, ఒకే రీతిలో మొలకలు వచ్చి, ఎదుగుతాయి
* పప్పు జాతి పంటలలో ఎక్కువ కణుపులు రావడానికి తోడ్పడుతుంది
* భూమిలో కాని, మొక్కలకు కాని మందుచల్లడం కంటే మెరుగైనది
* ప్రతికూల పరిస్థితులలో కూడా (గాలిలో తేమశాతం తక్కువగా / ఎక్కువగా వున్నప్పుడు కూడా) పంట ఒకే తీరులో వుంటుంది

**విత్తన శుద్ధికి అనుసరించవలసిన విధానం**
విత్తన శుద్ధి అనే మాట ఇటు ఉత్పత్తులకు, అటు ప్రక్రియలకు రెండిటికీ వర్తిస్తుంది. విత్తనాలను ఈ కింది విధానాలలో శుద్ధిచేయవచ్చు.
* విత్తనాలకు పైపూత: ఇది సర్వ సాధారణంగా అనుసరించే విత్తన శుద్ధి విధానం. తడి లేదా పొడి పదార్ధాలను విత్తనాలకు పైపూతగా వాడవచ్చు. పొలంలోను, పరిశ్రమలలోను కూడా ఈ పైపూతను వేయవచ్చు. విత్తనాలను, క్రిమిసంహారక ( పురుగు ) మందులను కలపడానికి చౌకగా లభించే మట్టి కుండలను రైతులు వాడవచ్చు. లేదా విత్తనాలను ఒక పాలిథిన్ షీటుమీద పరచి, తగిన పరిమాణంలో రసాయనికాలను ఆ విత్తనాల రాశిపై చిలకరించి, యంత్రాల సహాయంతో వాటిని బాగా కలపవచ్చు.
* విత్తనాలకు దళసరి పైపూత ( సీడ్ కోటింగ్ ) : శుద్ధిచేసే పదార్థం విత్తనానికి అంటుకుని వుండడంకోసం, ఒక ప్రత్యేక జిగురు లాంటి మిశ్రమాన్ని ఉపయోగిస్తారు. కోటింగ్‌కు మరింత ఆధునిక సాంకేతిక పరిజ్ఞానం అవసరం.
* విత్తనం చుట్టూ గుళికను ఏర్పాటుచేయడం (సీడ్ పెల్లెటింగ్) : మిక్కిలి అధునాతనమైన విత్తన శుద్ధి ప్రక్రియ. దీనివల్ల విత్తనపు స్వరూపం మారుతుంది. యంత్రాల ద్వారా విత్తడం తేలికవుతుంది.అయితే, ఈ పెల్లెటింగ్ ప్రక్రియకు ప్రత్యేక యంత్రాలు, ప్రత్యేక పరిజ్ఞానం అవసరం. విత్తనాల శుద్ధిలో ఇది అన్నిటికంటే ఖరీదైన పద్ధతి.

**వివిధ పంటలలో సిఫారసు చేయబడిన విత్తన శుద్ధి విధానాలు**

పంట
తెగులు / వ్యాధి
విత్తన శుద్ధి విధానం
వివరణ
చెరకు
వేరు కుళ్ళు తెగులు,
ఎండు తెగులు
కార్బెంఢాజిం (0.1%) 
2 గ్రాములు / కిలోవిత్తనానికు
ట్రైకోడెర్మా ఎస్‌పిపి.
4-6 గ్రాములు/కిలో విత్తనాని కి
విత్తనాల పైపూతకు ఇనుప డబ్బాలు /
మట్టి కుండలు / పాలిథిన్ సంచులను ఉపయోగిస్తారు
వరి
వేరు కుళ్ళు తెగులు
ట్రైకోడెర్మా 5-10 గ్రాములు/ కిలోవిత్తనాలకు
(నారు నాటడానికి ముందు)
 
 
 
విత్తనాల పైపూతకు ఇనుప డబ్బాలు /
మట్టి కుండలు / పాలిథిన్ సంచులను ఉపయోగిస్తారు
ఇతర క్రిములు / తెగుళ్ళు
క్లోరో పైరిఫాస్ 3 గ్రాములు / కిలో విత్తనంకు
 
ఎండు తెగులు
సూడోమోనాస్ ఫ్లోరిసెన్స్ 0.5% డబ్ల్యు . పి. 10 గ్రాములు / కిలో విత్తనానికు
వేరు ముడుత తెగులు
0.2 % మోనోక్రోటోఫాజ్ లో 6 గంటలపాటు విత్తనాలను నాననివ్వాలి
పొడ తెగులు
0.2 % మోనోక్రోటోఫాజ్ లో విత్తనాలను నాననివ్వాలి
మిరప
నారుకుళ్ళు తెగులు
విత్తన శుద్ధి : ట్రైకోడెర్మా విరిడే 4 గ్రాములు / కిలో విత్తనాలకు
కార్బెండజైం 1గ్రాము / 100 గ్రాముల విత్తనాలకు
విత్తనాల పైపూతకు ఇనుప డబ్బాలు /
మట్టి కుండలు / పాలిథిన్ సంచులను ఉపయోగిస్తారు
భూమి నుండి సంక్రమించే ఫంగస్ కుళ్ళు తెగులు
ట్రైకోడెర్మా విరిడే 2 గ్రాములు / కిలో విత్తనాలకు ;
సూడోమోనాస్ ఫ్లోరిసెన్స్ 10 గ్రాములు / కిలో విత్తనాలకు ;
కాప్టాన్ 75డబ్ల్యు ఎస్ 1.5-2.5 గ్రాములు ఏ ఐ / లీటరు
రసం పీల్చు పురుగు,
పచ్చ దోమ, తెల్లనల్లి, తామరపురుగులు
ఇమిడాక్లోరోఫిడ్ 70 డబ్ల్యు ఎస్ 10-15 గ్రాములు ఏ ఐ / కిలో విత్తనాలకు
కంది
ఎండు తెగులు,
వేరు కుళ్ళు తెగులు
ట్రైకోడెర్మారకాలు 4 గ్రాములు / కిలో విత్తనానికు
వేరుశనగ
వేరుకుళ్ళు తెగులు
విత్తన శుద్ధి :
బాసిల్లస్ సబ్ట్ లిస్ 
; సూడోమోనాస్ ఫ్లోరిసెన్స్
భూమిలో వేయడానికి: 2.5-5.0 కిలోల / వందగ్రాముల పశువుల పెంటలో … 
లేదా
కార్బెండాజిం లేదా కాప్టాన్
2 గ్రాములు/కిలో విత్తనానికి
తెల్ల మచ్చ
థైరాం+కార్బెండజైం2 గ్రాములు / కిలో విత్తనాలకు
కార్బెండజైం లేదా కాప్టాన్ 2 గ్రాములు / కిలో విత్తనాలకు
బెండ
వేరు ముడుత తెగులు
పేసిలో మైసెస్ లిలాసినస్ +
సూడోమోనాస్ ఫ్లోరిసెన్స్ 10 గ్రాములు / కిలో విత్తనాలకు ...పైపూతగా
విత్తనాల పైపూతకు ఇనుప డబ్బాలు /
మట్టి కుండలు / పాలిథిన్ సంచులను ఉపయోగిస్తారు
టొమాటో
మొదలుకుళ్ళు తెగులు
ఎండుతెగులు
బూజుతెగులు
నారుకుళ్లు తెగులు
 
టి.విరైడ్ 2 గ్రాములు / 100 గ్రాముల విత్తనాలకు
కాప్టాన్ 75డబ్ల్యు ఎస్ 1.5-2.0 గ్రాములు ఏ ఐ / లీటరుకు
సూడోమొనాస్ ఫ్లోరసెన్స్ +
వి. క్లమైడో స్పోరియం 10 గ్రాములు / కిలో విత్తనాలకు.....పైపూతగా
ధనియాలు
ఎండుతెగులు
ట్రైకోడెర్మా విరైడ్ 4 గ్రాములు / కిలో విత్తనాలకు
వంకాయ
బాక్టీరియా ఎండుతెగులు
సూడోమోనాస్ ఫ్లోరిసెన్స్ 10గ్రాములు / కిలో విత్తనాలకు
పఫ్పుజాతి (లెగ్యూమినస్) పంటలు
నేల ద్వారా సంక్రమించే తెగులు
ట్రైకోడెర్మా విరైడ్ 2 గ్రాములు / 100 గ్రాముల విత్తనాలకు
వేరు ముడుత తెగులు
కార్బోఫ్యురాన్/ కార్బోసల్ఫాన్ 3% (డబ్ల్యు /డబ్ల్యు)
పొద్దు తిరుగుడు
విత్తనం కుళ్ళు
ట్రైకోడెర్మా విరైడ్ 6 గ్రాములు / కిలో విత్తనాలకు
రసం పీల్చు పురుగు,
తెల్ల దోమ
ఇమిడాక్లోప్రిడ్ 48 ఎఫ్ ఎస్ 5-9 గ్రాములుఏ ఐ/ కిలో విత్తనాలకు 
ఇమిడాక్లోప్రిడ్ 70 డబ్ల్యు ఎస్
7గ్రాములుఏఐ/కిలో విత్తనాలకు
గోధుమ
చెదపురుగులు
విత్తడానికి ముందుగా, ఈ కిందపేర్కొన్న పురుగు మందులలో దేనితోనైనా విత్తనాలను శుద్ధి చేయాలి.
క్లోరోపైరిఫాస్ 4 మి.లీ/కిలో విత్తనాలకు లేదా
ఎండోసల్ఫాన్ 7 మి.లీ/కిలో విత్తనానికు
విత్తనాల పైపూతకు ఇనుప డబ్బాలు /
మట్టి కుండలు / పాలిథిన్ సంచులను ఉపయోగిస్తారు
నల్ల వెన్ను తెగులు/
నల్ల గింజ తెగులు
థైరాం 75 % డబ్ల్యు పి
కార్బాక్సిన్ 75 % డబ్ల్యు పి
టెబ్యుకోనజోల్ 2 డి ఎస్ 1.5-1.87 గ్రాములు ఏఐ / కిలో విత్తనాలకు
టి. విరైడ్ 1.15 % డబ్ల్యు పి 
4 గ్రాములు / కిలో విత్తనాలకు
క్యాబేజి, కాలీ ఫ్లవర్, నూల్‌కోల్, ముల్లంగి, బ్రొకోలి
(క్రూసిఫెరస్ కూరగాయలు)
భూమికి / విత్తనానికి సంబంధించిన తెగుళ్ళు (బూజు తెగులు)
వేరు ముడత తెగులు
ట్రైకోడెర్మా విరైడ్ 2 గ్రాములు / 100 గ్రాముల విత్తనాలకు
కాప్టాన్ 75%డబ్ల్యు ఎస్ 1.5-2.0 గ్రాములు ఏఐ/ లీటరుకు భూమిని తడపడానికి
సూడోమోనాస్ ఫ్లోరిసెన్స్ +
వర్టీసీలియం క్లామిటోస్పోరియం 10గ్రాములు / కిలో విత్తనాలకు
శనగ
ఎండుతెగులు,
కుళ్లు తెగులు
ట్రైకోడెర్మా విరైడి1 % డబ్ల్యు పి
9 గ్రాములు/కిలో విత్తనాలకు +
కార్బెండజైం+కార్బోసల్ఫాన్ 0.2%
కార్బెండజైం+థైరాం+ కార్బోసల్ఫాన్ం.2% 
క్లోరోపైరిఫాస్20 ఇ సి
15-30 మి.లీ ఏ ఐ / కిలో విత్తనాలకు

విత్తనాల పైపూతకు ఇనుప డబ్బాలు /
మట్టి కుండలు / పాలిథిన్ సంచులను ఉపయోగిస్తారు
బంగాళా దుంప లేదా ఆలు
భూమి దుంప ద్వారా వ్యాపించే శిలీంధ్రాలు
నిల్వచేయడానికి 20 నిమిషాల ముందు ఈ క్రింది రసాయనాలు దేనితోనైనా విత్తన శుద్ధి చేయాలి ఎం ఇ ఎం సి 3% డబ్ల్యు ఎస్ 0.25 % లేదా
బోరిక్ ఆమ్లము3%
బార్లీ
నల్ల వెన్ను తెగులు/
నల్లగింజ తెగులు 
ఆకులకు పొడలు
చెదపురుగులు
కార్బాక్సిన్ 75 % డబ్ల్యు పి
థైరాం 75 % డబ్ల్యు పి 1.5-1.87 గ్రాములు ఏ ఐ / కిలో విత్తనాలకు
క్లోరోపైరిఫాస్ 4 మి.లీ / కిలో విత్తనాలకు
 
కాప్సికం
వేరు ముడత తెగులు
సూడోమొనాస్ ఫ్లోరసెన్స్
1% డబ్ల్యు పి, పేసిలో మైసెస్ లిలాసినస్ +వర్టీసీలియం క్లామిటోస్పోరియం 1% డబ్ల్యు పి 10గ్రాములు / కిలో విత్తనాలకు

వర్గం:వ్యవసాయ పరిరక్షణా పద్ధతులు