open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1529

**1529** గ్రెగోరియన్‌ కాలెండరు యొక్క మామూలు సంవత్సరము.

## సంఘటనలు

* ఏప్రిల్ 9: స్వీడన్‌లో వెస్ట్రోగోథియన్ తిరుగుబాటు చెలరేగింది .
* ఏప్రిల్ 22: జరగోజా ఒప్పందంతో తూర్పు అర్ధగోళాన్ని స్పానిష్, పోర్చుగీసు వారు పంచుకున్నారు. విభజన రేఖ ఇండోనేషియా లోని మోలుక్కాకు తూర్పున 17° దూరంలో ఉంటుంది.
* మే 10: హంగేరీపై మరోసారి దాడి చేయడానికి సులేమాన్ I నేతృత్వంలోని ఒట్టోమన్ సైన్యం కాన్స్టాంటినోపుల్ నుండి బయలుదేరింది.
* సెప్టెంబర్ 1: అర్జెంటీనాలో మొట్టమొదటి యూరోపియన్ స్థావరమైన సాంక్టి స్పిరిటు స్థానిక స్థానికులు నాశనం చేసారు.
* సెప్టెంబర్ 8: ఒట్టోమన్ సామ్రాజ్య ఆక్రమణ శక్తులు బుడాను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకున్నారు.
* సెప్టెంబర్ 27: వియన్నా ముట్టడి : ఒట్టోమన్ దళాలు వియన్నాను ముట్టడించాయి .
* అక్టోబర్ 15: ఋతువు ఆలస్యం కావడంతో, సులేమాన్ వియన్నా ముట్టడిని విడిచిపెట్టాడు (ఐరోపాలో ఒట్టోమన్ యుద్ధాలలో ఇదొక మలుపు). 
* ఫ్లోరైట్‌ను మొట్టమొదటిగా జార్జ్ అగ్రికోలా వర్ణించాడు.
*

## జననాలు

## మరణాలు

* శ్రీ కృష్ణదేవ రాయలు మృతి. 

వర్గం:1529
జంగావారిపల్లె

**జంగావారిపల్లె,** అన్నమయ్య జిల్లా కురబలకోట మండలం. నకు చెందిన గ్రామం. .

## మూలాలు
సందిరెడ్దిపల్లె

**సందిరెడ్డిపల్లె** అన్నమయ్య జిల్లా మదనపల్లె మండలం లోని ఒక గ్రామం. .

## మూలాలు
తుకారాం

**తుకారాం** (Tukaram) (1608 - 1650) మహారాష్ట్రకు చెందిన మహాభక్తుడు. విఠోబాను పూజించే వాడు. ఇతడు 17వ శతాబ్దంలో జీవించాడు. ఇతడు పరమ పుణ్యప్రథమైన పండరీని మ్రొక్కుబడిగా దర్శించే భక్తులైన వరకారీ లకు చెందినవాడు. తుకారాం పూర్వులు రైతులు. తర్వాతివారు వ్యాపారం చేసారు. ఇతని తండ్రి బల్హోబా గ్రామాధికారిగా పనిచేశారు. భయంకరమైన కరువు మూలంగా ఇతని మొదటి భార్య పిల్లవాడు మరణించాడు. శివాజీ ఇవ్వజూపిన సంపదను తుకారాం నిరాకరించాడు. భగవత్ సాక్షాత్కారం కోసం పట్టుదలతో దీక్ష సాగించాడు. చివరికి పండరీపురం చేరాడు. ఇతడు రచించిన భక్తి గీతాలను అభంగాలు అంటారు. "మానవసేవయే మాధవసేవ" అని తుకారాం భావించాడు.

## జీవితం
తుకారం తన జీవితంలో ఎక్కువ భాగంలో దేహూ అనే గ్రామంలో నివసించాడు. ఇది మహారాష్ట్రలోని పూనాకు దగ్గర్లోని చిన్న పట్టణం. తుకారాం మొదటి భార్య వారి పెళ్ళయిన కొద్ది రోజులకే మరణించింది. ఆయన రెండో భార్య జీజీబాయి. వారికి నలుగురు సంతానం. మహదేవుడు, విఠోబా, నారాయణ అనే ముగ్గురు కొడుకులు, భాగీరథి అనే కూతురు ఉన్నారు. 

### కొన్ని సూక్తులు
* సాధువులు దీపావళి, దసరా పండుగలలో మన ఇండ్లకు వస్తారు. వారి రాక వైకుంఠం కలివచ్చినట్లే వుంటుంది.
* మనసుకు కొంచెంగా దైవభక్తి రుచి గనుక చూపిస్తే అది దానిని ఇంక వదలనే వదలదు.
* విగ్రహాన్ని మనస్సులో ప్రతిష్టించు, అది అక్కడే పూజలందుకుంటుంది.
* దశరథ పుత్రుడు రాముడు మొన్నటివాడు కాగా, ఆత్మారాముడు శాశ్వతుడు.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* తుకారాం ఆన్ లైన్.
* తుకారాం కథ మరాఠీ భాషలో 
*తుకారాం (1608-1650), దక్షిణాది భక్తపారిజాతాలు, శ్యామప్రియ, యస్.వి.యస్.గ్రాఫిక్స్, హైదరాబాదు, 2003.

వర్గం:మహారాష్ట్ర
పుట్టగొడుగు మేఘం

[thumb|250px|[1945, ఆగస్టు 9, జపాన్ లోని నాగసాకి పై అమెరికా, అణుబాంబు ప్రయోగించినపుడు ఏర్పడిన 'పుట్టగొడుగు మేఘం' లేదా 'మష్రూం మేఘం'.]]

[right|thumb|250px|[1989, అలాస్కా లోని 'రిడౌట్ పర్వతం' పై పేలిన అగ్ని పర్వతం. ఫలితంగా యేర్పడిన 'పుట్టగొడుగు మేఘం'.]]

**పుట్టగొడుగు మేఘం** (ఆంగ్లం : **Mushroom Cloud**), అణుపరీక్షలో ఒకటైన 'వాతావరణ అణుపరీక్ష' చేపట్టినపుడు, లేదా అణు బాంబు ప్రయోగించినపుడు, లేదా అగ్నిపర్వతం బ్రద్దలైనప్పుడు, లేచే మేఘం.

1945 సెప్టెంబరు 13, లండన్ లోని ద టైమ్స్, ప్రచురించిన విషయంలో "1945 ఆగస్టు 13, జపాన్ పై ప్రయోగించిన అణు బాంబు (లిటిల్ బోయ్) వల్ల *పుట్టగొడుగు లాంటి పొగ , ధూళి* ఏర్పడింది, అని వ్రాసింది. ఈ పుట్టగొడుగు ఎత్తు 45,000 అడుగులు.

[thumb|300px|left|'కాసెల్ రోమియో' వద్ద జరిపిన [హైడ్రోజన్ బాంబు పరీక్ష సమయంలో యేర్పడిన 'పుట్టగొడుగు మేఘం'.]]

 
కుక్కగొడుగు మేఘం ఏర్పడుట.  

## మూలాలు

* Batchelor, G. K. *An Introduction to Fluid Dynamics*, Cambridge, UK: Cambridge University Press, 1967.
* Glasstone, Samuel, and Dolan, Philip J. *The Effects of Nuclear Weapons,* 3rd edn. Washington, DC: United States Department of Defense and Energy Research and Development Administration, 1977. (esp. "Chronological development of an air-burst" and "Description of Air and Surface Bursts" in Chapter II) (This entire book is available here: https://web.archive.org/web/20090227073933/http://www.princeton.edu/~globsec/publications/effects/effects.shtml .) 
* Vigh, Jonathan. *Mechanisms by Which the Atmosphere Adjusts to an Extremely Large Explosive Event*, 2001. (See: https://web.archive.org/web/20080905132727/http://euler.atmos.colostate.edu/~vigh/other_works/at735/vigh_adjustment_mechanisms.pdf .)
* Weart, Spencer. *Nuclear Fear: A History of Images.* Cambridge, MA: Harvard University Press, 1988.

## బయటి లింకులు
* Carey Sublette's Nuclear Weapon Archive has many photographs of mushroom clouds
* DOE Nevada Site Office has many photographs of nuclear tests conducted at the Nevada Test Site and elsewhere

వర్గం:అణ్వాయుధాలు
వర్గం:అణుపరీక్షలు
ఓడ

[thumb|250x250px|[ఇటలీకి చెందిన నౌక న్యూయార్కు హార్బర్ ]]
**ఓడ** (ఆంగ్లం : **ship**), నీటిపై తేలియాడు ఓ ప్రయాణ సాధనం. వీటికి పరిమాణాన్ని బట్టీ, ఆకారాన్ని బట్టీ, వాడుకని బట్టీ ఇంగ్లీషులో రకరకాల పేర్లు ఉన్నాయి. అంతే కాని వీటికి నిర్దిష్టమయిన వర్గీకరణ అంటూ ఏదీ లేదు. ఉదాహరణకు, సరస్సులు, సముద్రాలు వంటి బహు పెద్ద జలాశయాల మీద ప్రయాణం చేసే యానకాలని 'ఓడలు' అనిన్నీ, నదులు, కాలువలు, చెరువులు మొదలైన చిన్న నీటి వనరుల మీద తిరుగాడే వాటిని పడవలు (boat) అనిన్నీ అనటం ఇంగ్లీషు సంప్రదాయంలో ఉంది. అయినా సరే 'పడవ' అనే మాటని చిన్న తెరచాప పడవకీ వాడుతారు, పెద్ద పెద్ద యుద్ధ నౌకలకీ వాడుతారు. సంస్కృతంలో 'నావ', ఇంగ్లీషులో 'నేవీ' (navy) జ్ఞాతి పదాలు కనుక యుద్ధ విన్యాసాలలో వాడే పెద్ద పెద్ద పడవలని నౌకలు అంటే బాగుంటుందేమో.

## చరిత్ర
thumb|ఒక 'రాఫ్ట్' బోటు నిర్మాణ డిజైన్.|250x250px
10,000 సంవత్సరాలకు పూర్వమే, మానవునికి ఓడలను తయారు చేసి ఉపయోగించడం తెలుసు. వాటిని, వేట కొరకు, మరీ ముఖ్యంగా చేపల వేటకు ఉపయోగించేవాడు. ప్రయాణ సాధనంగానూ ఉపయోగించేవాడు.

## ఓడల రకాలు
* రవాణా ఓడలు (వాణిజ్య ఓడలు)
* మిలిటరీ ఓడలు
* మత్స్యకార ఓడలు


దస్త్రం:Line0534.jpg|రెండు నవీన వాణిజ్య ఓడలు, శాన్ ఫ్రాన్సిస్కో వద్ద.
దస్త్రం:Hkstarferry.JPG|హాంకాంగ్లో ఓ ఫెర్రీ
దస్త్రం:Pilot boat.JPG|రోటర్‌డామ్ వద్ద ఓ పైలట్ బోట్
దస్త్రం:IFREMER - Pourquoi pas ?.JPG|ఫ్రాన్స్కు చెందిన ఓ పరిశోధనా నౌక. 



దస్త్రం:USS Harry S. Truman alongside USNS John Lenthall.jpg|అమెరికాకు చెందిన ఒక విమాన వాహక నౌక
దస్త్రం:Uss iowa bb-61 pr.jpg|అమెరికాకు చెందిన ఓ యుద్ధ నౌక
దస్త్రం:SeehundeTroika.jpg|జర్మనీకి చెందిన *సీహుండె* 'మైన్ స్వీపర్ ఓడ*.
దస్త్రం:FS Rapiere.jpg|[[ఫ్రాన్స్]]కు చెందిన విమాన వాహక నౌక. 
</gallery>

<gallery class="center" caption="*'మత్స్యకార ఓడలకు ఉదాహరణ'''">
దస్త్రం:Fishing boat in Cap-Haitien.jpg|హైతీ వద్ద చేపలు పడుతున్న ఓడ.
దస్త్రం:Chalutier.JPG|వాణిజ్య ఓడ
దస్త్రం:Bateau ostreicole.jpg|ముత్యాలు వేటాందుకు ఓ ఓడ.
దస్త్రం:Albatun Dod.jpg|పనిలో నిమగ్నమైయున్న ఓ ఓడ.


## ఇవీ చూడండి

* పుట్టి
* బల్లకట్టు
* తెప్ప
* పడవ
* నౌక
* ఓడరేవు
* నౌకాశ్రయం
* ప్రయాణ సాధనాలు
* సముద్రమార్గాలు
* హిందుస్తాన్ షిప్ యార్డు
* జలాంతర్గామి
* సెవెన్ సీస్ ఎక్స్‌ప్లోరర్

### జాబితాలు
* ప్రసిద్ధ ఓడల జాబితా
## మూలాలు

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:ఓడలు
వర్గం:ప్రయాణ సాధనాలు
వర్గం:వాహనాలు
సరస్సు

[thumb|right|250px|[అర్జెంటీనాలో లేక్.]]
[thumb|right|250px|పర్వతాల నడుమ "బ్లోడౌన్ సరస్సు", [:en:Pemberton, British Columbia|పెంబర్టన్, బ్రిటిష్ కొలంబియా .]]
[right|thumb|250px|[కొల్లేరు సరస్సు ఒక దృశ్యం.]]

**సరస్సు** లో భాగం నీటితో నింపబడివుండే దానికి సరస్సు అంటారు. ఇది సముద్రం కాదు. ఇది చెరువుకంటే లోతైనదిగా వుండును. వైశాల్యంలో ఒక హెక్టేరు కంటే ఎక్కువ గనుక వుంటే వాటిని మనం సరస్సులు అనవచ్చును. వైశాల్యం ఒక హెక్టేరుకు తక్కువ ఉంటే అవి చెరువులని అర్థం.

## కొన్ని విశేషాలు
* పెద్ద సరస్సుల కన్నా చిన్న చిన్న సరస్సుల సంఖ్య ఎక్కువ. 
* ప్రపంచంలో గల సరస్సులలో 60% కెనడా దేశంలోనే గలవు.
* *వెయ్యి సరస్సుల ప్రదేశం* అని ఫిన్లాండ్ను అంటారు.
* ప్రపంచంలో కెల్లా పెద్ద సరస్సు విక్టోరియా సరస్సు.
* భారత్ లో పెద్ద మంచినీటి సరస్సు ఊలార్ సరస్సు

## ఇవీ చూడండి
* భూగోళ శాస్త్రము
*
* కొల్లేరు సరస్సు
* పులికాట్ సరస్సు
* యేర్కాడ్ సరస్సు
* పోవై సరస్సు
* చిలక సరస్సు
* ప్రపంచ సరస్సుల జాబితా
* భారతదేశ సరస్సుల జాబితా
* మంచినీటి సరస్సు
* ఉప్పునీటి సరస్సు
* ఆంధ్రప్రదేశ్ సరస్సులు జాబితా

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* సరస్సుల సమాచారం
* సరస్సుల వర్గీకరణ-విధానము
* UKLakes Database 
* LV Lakes Database
* Midwest Lakes Policy Center
* కాశ్మీర్ సరస్సులు
* Ponds and Lakes: definitions 
* Some interesting Islands and Lakes 
* The Azores Islands, site with abundant information about Lakes in Azores Islands

వర్గం:భూగోళశాస్త్రం
వర్గం:సరస్సులు
బల్లకట్టు

thumb|సాంప్రదాయక బల్లకట్టు కు ఉదాహరణ.

**బల్లకట్టు** అనేది బల్లలని కాని, చెక్కలని కాని, ఒకదానితో మరొకదానిని తాడుతో కట్టి నీటిలో తేలియాడే విధంగా తయారు చేసిన బల్లపరుపుగా ఉండే ఉపకరణం. పురాతన కాలం నుండి ఇప్పటివరకూ వాడుకలో ఉన్న ఉపకరణాలలో ఇది ఒకటి. దీనితో సమానార్ధాలు కల ఇంగ్లీషు మాటలు: raft, pontoon, flat-bottom boat. 

దీని సాధారణ వాడుక కాలవలను చిన్న చిన్న ఏరులను దాటటం. పలుప్రాంతాలలో వంతెనలు లేని చోట్ల దీనినివాడుతుంటరు.

దీనిని పోలిన పురాతన కాలపు మరొక ఉపకరణం పేరు పుట్టి. పుట్టి అనేది వెదురుతో కట్టిన గుండ్రటి తొట్టి ఆకారంలో ఉంటుంది. తొట్టిలోకి నీరు రాకుండా అడుగున చర్మంతో చేసిన గుడ్డతో కట్టి నీటి మీద తేలేటట్లు చేస్తారు. దీనిని ముందుకి నడపటానికి ఈతగాళ్ళు ముందుకి తోసుకు వెళతారు. 'పుట్టి మునిగిందా?' 'మరేమీ పుట్టి మునగలేదు' మొదలయిన మాటలకి మూలం ఇదే.

## ఇవీ చూడండి
* పుట్టి
* తెప్ప
* పడవ
* ఓడ

వర్గం:నీటిపై ప్రయాణ సాధనాలు
పుట్టి

**పుట్టి**  అనేది వెదురుతో కట్టిన గుండ్రటి తొట్టి ఆకారంలో ఉంటుంది. తొట్టిలోకి నీరు రాకుండా అడుగున చర్మంతో చేసిన గుడ్డతో కట్టి నీటి మీద తేలేటట్లు చేస్తారు. దీనిని ముందుకి నడపటానికి ఈతగాళ్ళు ముందుకి తోసుకు వెళతారు. 

పుట్టి (కోరాకిల్)  అనేది వేల్స్, ఐర్లాండ్, ముఖ్యంగా బోయ్న్ నదిపై,,  స్కాట్లాండ్, ముఖ్యంగా స్పే నదిపై సాంప్రదాయకంగా ఉపయోగించే చిన్న, గుండ్రని, తేలికైన పడవ. ఈ పదం భారతదేశం, వియత్నాం, ఇరాక్ మరియు టిబెట్‌లలో కనిపించే ఇలాంటి పడవలకు కూడా ఉపయోగించబడుతుంది.  కోరాకిల్ అనే పదం ఐరిష్,  స్కాటిష్ గేలిక్ కర్రాచ్‌తో సంబంధం ఉన్న అసలు వెల్ష్ cwrwgl యొక్క ఆంగ్ల స్పెల్లింగ్, పదహారవ శతాబ్దం ప్రారంభంలోనే ఆంగ్ల వచనంలో నమోదు చేయబడింది. ఇతర చారిత్రక ఆంగ్ల స్పెల్లింగ్‌లలో కోరోగుల్, కొరాకిల్, కర్రికల్ మరియు కోరికల్ ఉన్నాయి. 

## నిర్మాణం
ఒక సాధారణ కోరాకిల్ నిర్మాణం విల్లో బెరడుతో ముడిపడి ఉన్న విడిపోయిన, అల్లిన విల్లో కర్రలతో చట్రం కలిగి ఉంటుంది. బయటి పొర మొదట గుర్రం లేదా ఎద్దు చర్మం (కోరియం) వంటి జంతువుల చర్మం,  దీనిని జలనిరోధకత కోసం పలుచని తారు పొరతో తయారు చేస్తారు; నేడు తారు కాలికో, కాన్వాస్ లేదా ఫైబర్‌గ్లాస్ ద్వారా తయారు చేస్తున్నారు. . కోరాకిల్ యొక్క వియత్నామీస్/ఆసియన్ వెర్షన్ కోరాకిల్‌ను అల్లిన వెదురుతో తయారు చేస్తారు,  రెసిన్ మరియు కొబ్బరి నూనెను ఉపయోగించి జలనిరోధకంగా తయారు చేస్తారు. దీర్ఘ వృత్తాకార ఆకారంలో మరియు సగం గా చేయబడిన కొండ గానుక కాయ కవచానికి  చాలా దగ్గరగా పోలి ఉంటుంది, కోరాకిల్ నిర్మాణం అంతటా భారాన్ని సమానంగా వ్యాప్తి చేయడానికి మరియు అవసరమైన నీటి లోతును తగ్గించడానికి కీల్-తక్కువ ఫ్లాట్ బాటమ్‌ను కలిగి ఉంటుంది; తరచుగా కొన్ని అంగుళాలు మాత్రమే. ఈ నిర్మాణం పడవను మరింత యుక్తిగా మార్చడానికి మరియు ఇరుకైన మరియు/లేదా నిస్సారంగా నెమ్మదిగా నడిచే జలమార్గాలపై ఉపయోగించినప్పుడు చిక్కుకునే అవకాశం తక్కువగా ఉండటానికి సహాయపడుతుంది.

ప్రతి కోరాకిల్ స్థానిక నది పరిస్థితులకు అనుగుణంగా ఉంటుంది. సాధారణంగా నదికి ఒక డిజైన్ ఉంటుంది, కానీ ఇది ఎల్లప్పుడూ అలా ఉండదు. ఉదాహరణకు, టీఫీ కోరాకిల్ చదునైన అడుగు భాగం కలిగి ఉంటుంది, ఎందుకంటే ఇది వేసవిలో నదిపై సాధారణంగా కనిపించే నిస్సారమైన ఘర్షణలను  దాటడానికి రూపొందించబడింది, అయితే కార్మార్థెన్ కోరాకిల్ గుండ్రంగా మరియు లోతుగా ఉంటుంది, ఎందుకంటే ఇది టైవిలోని అలల  నీటిలో ఉపయోగించబడుతుంది, ఇక్కడ ఘర్షణలు ఉండవు. . టీఫీ కోరాకిల్స్ స్థానికంగా పండించిన కలపతో తయారు చేయబడతాయి: లాత్‌లకు విల్లో (పడవ యొక్క శరీరం), నేత కోసం హాజెల్ (వెల్ష్‌లో వై బ్లెత్.) టైవీ కోరాకిల్స్ చాలా కాలంగా సాన్ బూడిదతో తయారు చేయబడ్డాయి. పని చేసే పడవలు ఈ రోజుల్లో ఫైబర్‌గ్లాస్‌తో తయారు చేయబడ్డాయి. టీఫీ కోరాకిల్స్ ఎటువంటి మేకులను ఉపయోగించవు, నిర్మాణాత్మక పొందిక కోసం లాత్‌ల ఇంటర్‌వీవింగ్‌పై ఆధారపడి ఉంటాయి, అయితే కార్మార్థెన్ రాగి మేకులు మరియు ఇంటర్‌వీవింగ్‌ను ఉపయోగిస్తాయి.

## జాతీయాలు

'పుట్టి మునిగిందా?' 'మరేమీ పుట్టి మునగలేదు' మొదలయిన మాటలకి మూలం ఇదే.

## ఇవి కూడా చూడండి

* తెప్ప

* బల్లకట్టు
* పడవ
* ఓడ

## మూలాలు

వర్గం:నీటిలో ప్రయాణించే సాధనాలు
హరిశ్చంద్ర

## వ్యక్తులు
* హరిశ్చంద్రుడు - పురాణ పురుషుడు. సత్యపాలనకు ప్రసిద్ధుడు.

## సినిమాలు

*హరిశ్చంద్ర (1935 సినిమా) 
*హరిశ్చంద్ర (1956 సినిమా) 
*హరిశ్చంద్ర (1999 సినిమా)
* సత్య హరిశ్చంద్ర (1965 సినిమా) 

## నాటకాలు
* సత్యహరిశ్చంద్రీయము ప్రసిద్ధి చెందిన నాటకం.
సముద్రమట్టం

[thumb|300x300px|''23 long [:en:tide gauge|tide gauge రికార్డులలో తీసుకొన్న సముద్ర మట్టం కొలతల ప్రకారం 20వ శతాబ్దంలో సముద్రమట్టం 20 సెంటీమీటర్లు (8 అంగుళాలు) పెరిగినట్లు తెలుస్తుంది..అంటే సంవత్సరానికి 2 మిల్లీమీటర్లచొప్పున.పెరుగుతుంది*]]

*'సముద్రమట్టం''' (ఆంగ్లం Sea level) భూమి మీద ఎత్తైన లేదా లోతైన ప్రదేశాలను కొలవడానికి ఉపయోగించే ప్రమాణం.సముద్రమట్టం అనగా "నిశ్చలమైన నీటి ఉపరితలం" - అనగా సముద్రం మీద గాలి ప్రభావం లేకుండా, అలల యొక్క సగటు ఎత్తుల్ని కొంతకాలం కొలిచి నిర్ణయిస్తారు. ఇది ఆ ప్రదేశంలోని భూమి ఎత్తును బట్టి కూడా ఆధారపడి ఉంటుంది. అయితే అలల ఆటుపోట్లు, మారుతున్న భూతల స్వరూపం వంటి అనేక అంశాలు కారణంగా సముద్ర మట్టం కొలత చాలా క్లిష్టం అవుతుంది.సముద్రతీరానికి దూరంగా ఉన్న ప్రాంతాల ఎత్తు (ఎలివేషన్) సముద్రమట్టం రిఫరెన్సుగా చెబుతారు. అయితే నిజానికి వివిధ ప్రదేశాలలో సముద్రమట్టం ఒకటిగా ఉండదు. కనుక సాపేక్షంగా చెప్పడానికి ఒక "level" reference surface కావాలి. దానిని datum లేదా geoid అంటారు. వేరే విధమైన external forces లేకుండా ఉంటే గనుక mean sea level ఈ geoid surface కు సమతలంలో ఉంటుంది. ఇది భూమియొక్క గురుత్వాకర్షణ శక్తికి ఇది ఒక సమస్థితి తలం (equipotential surface) అవుతుంది. కాని వాస్తవ పరిస్థితిలో ఇది జరుగదు. సముద్ర ప్రవాహాలు, గాలి వీచడం, వాతావరణంలో ఒత్తిడి తేడాలు, ఉష్ణోగ్రతలో తేడాలు, ఉప్పదనంలో తేడాలు వంటి అనేక కారణాలవలన సముద్రమట్టం అన్నిచోట్లా ఒకవిధంగా ఉండదు. దీర్ఘకాలిక కొలతలలో కూడా ఈ అంతరాలను సమం చేయడం కుదరదు. ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ఇలా సముద్రతలంలో ± 2 మీటర్ల తేడా ఉంటుంది. ఉదాహరణకు పనామా కాలువకు ఒక ప్రక్క అట్లాంటిక్ మహాసముద్రం వైపు కంటే రెండవ ప్రక్క పసిఫిక్ మహాసముద్రం వయపు సముద్రతలం ఎత్తు 20 సెంటీమీటర్లు ఎక్కువ ఉంటుంది.సగటు సముద్రమట్టంను (Mean Sea Level) ఆధారంగా చేసుకొని భూగోళం మీద నిమ్నోన్నతాలను అంటే వివిధ ఖండ, సముద్ర భాగాల యొక్క స్థలాకృతులను సూచించే రేఖాచిత్రాన్ని హిప్సోగ్రాఫిక్ వక్రం అంటారు.

## ఇవి కూడా చూడండి
* మహాసముద్రం

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* Sea Level Rise:Understanding the past - Improving projections for the future
* Permanent Service for Mean Sea Level
* Global sea level change: Determination and interpretation 
* Environment Protection Agency Sea level rise reports 
* Properties of isostasy and eustasy
* Measuring Sea Level from Space
* Rising Tide Video: Scripps Institution of Oceanography

వర్గం:భూగోళశాస్త్రం
కొండవీటి దొంగ (అయోమయ నివృత్తి)

*కొండవీటి దొంగ (1958 సినిమా)
*కొండవీటి దొంగ (1990 సినిమా)
బిర్లా మందిరం (ఢిల్లీ)

[thumb|300px|[ఢిల్లీలోని బిర్లా మందిరం.]]
** శ్రీ లక్ష్మీనారాయణ మందిరం**, (***బిర్లా మందిరం***) ఢిల్లీలో నిర్మించబడిన హిందూ దేవాలయం. దీనిలో లక్ష్మీదేవి సహితంగా విష్ణుమూర్తి సేవించబడతాడు. గుడి చుట్టూ కొన్ని ఇతర దేవాలయాలు, విశాలమైన తోట ఉన్నది. శ్రీకృష్ణ జన్మాష్టమి వైభవంగా జరుపుకుంటారు. ఇక్కడికి సమీపంలో న్యూఢిల్లీ కాళిబరి దేవాలయం దేవాలయం ఉంది. 

## దేవాలయం
right|thumb|250px|ఢిల్లీలోని లక్ష్మీనారాయణ మందిరం.
* మధ్యలోని ప్రధాన మందిరంలో విష్ణుమూర్తి లక్ష్మీదేవి సహితంగా దర్శనమిస్తారు. 
* ఎడమవైపు మందిరంలో దుర్గాదేవి నిర్మిమ్ఛబదిఉన్నది
* కుడివైపు మందిరంలో శివుడు ధ్యానముద్రలో కానవచ్చును.
* ముఖద్వారానికి కుడివైపున వినాయకుడు, ఎడమవైపు రామభక్త హనుమాన్ స్థాపించబడ్డాడు. 
* దేవాలయపు మొత్తం విస్తీర్ణం ఇంచుమించు 7.5 ఎకరాలు ఉంటుంది.

## ఇవి కూడా చూడండి
* బిర్లా మందిరం, హైదరాబాదు

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* లక్ష్మీనారాయణ మందిరం వెబ్ సైటు.

వర్గం:దేవాలయాలు
వర్గం:ఢిల్లీ
వర్గం:ఢిల్లీ పర్యాటక ప్రదేశాలు
వర్గం:హిందూ దేవాలయాలు
2004 వేసవి ఒలింపిక్ క్రీడలు

right|thumb|చిహ్నం

ప్రతి నాలుగేళ్లకు ఒకసారి జరిగే వేసవి ఒలింపిక్ క్రీడలు 2004లో గ్రీసు రాజధాని ఎథెన్స్లో జరిగాయి. వీటికే **2004 ఒలింపిక్ క్రీడలు** లేదా 2004 వేసవి ఒలింపిక్ క్రీడలు అని వ్యవహరిస్తారు. ఈ క్రీడలు 2004, ఆగష్టు 13 నుంచి ఆగష్టు 29 వరకు జరిగాయి. ఇందులో 10,625 క్రీడాకారులు, 5501 అధికారులు 201 దేశాల నుంచి పాల్గొన్నారు. 1896లో తొలి ఒలింపిక్ క్రీడలు జరిగిన ఎథెన్స్‌లోనే మళ్ళీ 100 సంవత్సరాల తరువాత 1996లో కూడా ఒలింపిక్స్ నిర్వహించాలనే ఆశ నెరవేరకున్ననూ 2004 క్రీడల నిర్వహణ మాత్రం లభించడం గ్రీసు దేశానికి సంతృప్తి లభించింది.

## అత్యధిక పతకాలు సాధించిన దేశాలు
2004 వేసవి ఒలింపిక్ క్రీడలలో 28 క్రీడలు, 301 క్రీడాంశాలలో పోటీలు జరగగా అత్యధికంగా 36 స్వర్ణ పతకాలను సాధించి అమెరికా తొలి స్థానంలో నిలిచింది. ఆ తరువాతి స్థానాలు చైనా, రష్యాలు పొందినాయి.

:::

## క్రీడలు

* 20px ఆర్చెరీ  (4) 
* 20px అథ్లెటిక్స్  (46) 
* 20px బ్యాడ్మింటన్  (5) 
* 20px బేస్‌బాల్  (1) 
* 20px బాస్కెట్ బాల్  (2) 
* 20px బాక్సింగ్  (11) 
* 20px కనోయింగ్  (16) 
* 20px సైక్లింగ్  (18) 

* 20px దైవింగ్  (8) 
* 20px ఈక్వెస్ట్రియన్  (6) 
* 20px ఫెన్సింగ్  (10) 
* 20px మైదాన హాకీ  (2) 
* 20px ఫుట్‌బాల్  (2) 
* 20px జిమ్నాస్టిక్  (18) 
* 20px హ్యాండ్‌బాల్  (2)  
* 20px జూడో  (14) 

* 20px పెంటాథ్లాన్  (2) 
* 20px రోయింగ్  (14) 
* 20px సెయిలింగ్  (11) 
* 20px షూటింగ్  (17) 
* 20px సాప్ట్‌బాల్  (1) 
* 20px స్విమ్మింగ్  (32) 
* 20px సింక్రోనైజ్డ్ స్విమ్మింగ్  (2) 
* 20px టేబుల్ టెన్నిస్  (4) 

* 20px టేక్‌వాండో  (8) 
* 20px టెన్నిస్  (4) 
* 20px ట్రయాథ్లాన్  (2) 
* 20px వాలీబాల్  (4) 
* 20px వాటర్ పోలో  (2) 
* 20px వెయిట్ లిప్టింగ్  (15) 
* వీల్ చెయిర్ రేసింగ్
* 20px రెజ్లింగ్  (18) 

## 2004 ఒలింపిక్ క్రీడలలో భారత్ స్థానం
2004 ఎథెన్స్ ఒలింపిక్స్‌లో భారత్‌కు ఒకే ఒక్క పతకం లభించింది. పురుషుల డబుల్ ట్రాప్ షూటింగ్‌లో రాజ్య వర్థన్ సింగ్ రాథోడ్ ఒక్కడే రజత పతకం సంపాదించి భారత్‌ పేరును పతకాల పట్టికలో చేర్చాడు. అథ్లెటిక్స్‌లో పలువులు భారతీయ క్రీడాకారులు తొలి రౌండ్‌లోనే నిష్క్రమించారు. జాతీయ క్రీడ హాకీలో 7 వ స్థానం లభించింది.టెన్నిస్‌లో మహేష్ భూపతి, లియాండర్ పేస్ జోడి పురుషుల డబుల్స్‌లో నాల్గవ స్థానం పొంది తృటిలో కాంస్యపతకం జారవిడుచుకున్నారు.

## ఇవీ చూడండి

* ఎలిసా బ్లాంచీ

## బయటి లింకులు
* IOC page on Athens
* Athens 2004 Olympic Games coverage by Community-online.com
* Costs of hosting the 2004 Olympics
* Pictures from the opening ceremony
* Pictures backstage from the opening ceremony
* Open Directory Project - 2004 Athens Olympics directory category
* Media coverage:BBC, CBC NBC, and Seven Network 
* Athens Athlete NOC pins
* History of a stay during the Athens 2004 Olympic Summer Games
* Athens 2004 Olympic pins
* Apology letter to Athens from SI.com

## మూలాలు

వర్గం:ఒలింపిక్ క్రీడలు
వర్గం:2004
భారతదేశంలో దర్గాలు

**భారతదేశంలో దర్గాలు** : దర్గాహ్ లేదా దర్గా లు, ఔలియాల సమాధులు. ఔలియాలు సూఫీ తత్వము అవలంబించే అల్లాహ్ మిత్రులు. వీరి సమాధులు దర్శించడానికి ఏలాంటి నిషేధాలు ఇస్లాం కలిగించదు. ఇస్లాం ఏకేశ్వరోపాసనకు నిలయం. బహుఈశ్వరవాదన (షిర్క్) విగ్రహారాధనలు ఇస్లాంలో నిషేధం. దర్గాహ్ అనునది విగ్రహంగాదు. దర్గాహ్ అనగా సమాధి స్థలము. ఈ స్థలాన్ని గౌరవంగా సందర్శించవచ్చు గాని, దీనిని పూజ చేయరాదు.

భారతదేశంలో దర్గాలు సూఫీ తత్వమునకు చెందిన సూఫీల ద్వారా వ్యాపించినవి. సూఫీ తరీఖాలు నాలుగు. అవి చిష్తియా, ఖాదరియా, నఖ్ష్ బందియా, సహర్ వర్దియా. ఈ తరీఖాలకు చెందిన సూఫీ సంతులు ఇస్లాంను భారతదేశంలో ప్యాపింపజేశారు. ఈ మహనీయుల సంస్మణార్థం వీరి సమాధులను జనులు సందర్శించి, ఆధ్యాత్మిక ఆనందాన్ని పొందుతారు.

## భారత దేశంలో దర్గాల జాబితా
* మాలిక్ బిన్ దీనార్ దర్గా కొడంగళూర్, కేరళ
* తమీమ్ అన్సారి దర్గా చెన్నై తమిళనాడు
* ఖ్వాజా మొయినుద్దీన్ చిష్తి దర్గా (అజ్మీర్)
* నిజాముద్దీన్ ఔలియా దర్గా (ఢిల్లీ)
* దాదా హయాత్ కలందర్ దర్గా
* ఖ్వాజా బందానవాజ్ దర్గా
* అబ్దుల్ ఖాదిర్ (ఖాదర్ వలీ) దర్గా
* హైదర్ అలీ దర్గా ములబాగళ్ కర్నాటక

## ఆంధ్రప్రదేశ్ లో దర్గాల జాబితా
* బాబా ఫకృద్దీన్ దర్గా పెనుకొండ, అనంతపురం జిల్లా.
* ఆస్తానయె షామీరియా కడప
* హజరత్ మస్తాన్ వలి దర్గాహ్ మదనపల్లె, చిత్తూరు జిల్లా.
* ఆస్తానయె మగ్దూమె ఇలాహి కడప.
* వేనాడు దర్గా, నెల్లూరు జిల్లా(ప్రస్తుతం తిరుపతి జిల్లా)
* బారా షాహిద్ దర్గా,నెల్లూరు 
* కసుమూరు దర్గా, కసుమూరు,నెల్లూరు జిల్లా,
* ఎ.యస్.పేట దర్గా, నెల్లూరు జిల్లా

## తెలంగాణాలో దర్గాల జాబితా
* జహంగీర్ పీర్ దర్గా
* షా అలీ పహిల్వాన్ దర్గా
* కాజీపేట హజ్రత్ సయ్యద్ షా అఫ్జల్ బియబాని దర్గా
* ఖాదర్ పాషా దర్గా
* సయ్యద్ యూసుఫ్ షా ఖాద్రి దర్గా
* షాదుల్లా బాబా దర్గా
* దర్వేష్ అలీ సాహెబ్ దర్గా
* హజ్రత్ నాయబ్ షహీద్ చిష్తి ర.అ -వికారాబాద్ 
* హజ్రత్ మీరా ఇంజెమామ్ అన్సారి కలందర్ ర.అ 
* హజ్రత్ యూసుఫ్ అలీ అన్సారి ఇంజీమామి ఖలందర్ ర.అ 
* హజ్రత్ సయ్యద్ మాషుక్ ఎ రబ్బానీ సాని అల్ జిలానీ, ఉర్స్ జాగిర్, వరంగల్ 
*

## ఇవీ చూడండి
* సూఫీ తత్వము
* దర్గాహ్
* ఔలియా
* భారతదేశంలో ఇస్లాం
* తెలంగాణాలోని దర్గాల జాబితా

వర్గం:భారతదేశంలో ఇస్లాం
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఇస్లాం
వర్గం:భారతదేశంలో దర్గాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ దర్గాలు
వర్గం:దర్గాలు
ఇల్లాలి ముచ్చట్లు

ఈ పేరుతో రెండు పేజీలు ఉన్నాయి.

*ఇల్లాలి ముచ్చట్లు (శీర్షిక)
*ఇల్లాలి ముచ్చట్లు (సినిమా)
అబ్బూరి ఛాయాదేవి

**అబ్బూరి ఛాయాదేవి** (అక్టోబరు 13, 1933 - జూన్ 28, 2019) తెలుగు కథా రచయిత్రి, స్త్రీవాద రచయిత. ఈమె భర్త అబ్బూరి వరదరాజేశ్వరరావు కూడా తెలుగు రచయిత.

## జీవిత విశేషాలు
ఛాయాదేవి రాజమహేంద్రవరంలో1933 అక్టోబరు 13 లో సాంప్రదాయ బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో జన్మించారు. 1951-53 మధ్య నిజాం కళాశాల నుండి ఎం.ఏ. చదివారు. 1953లో కాలేజీ మాగజైన్ లో ప్రచురించిన *అనుభూతి* వీరి మొదటి కథ. అప్పటి నుంచి ఛాయాదేవి గారు చాలా వరకు మధ్య తరగతి కుటుంబాలలోని స్త్రీలు ఎదుర్కొనే సమస్యల గురించి, పురుషాధిక్యతకు లోబడిన స్త్రీల గురించి చాలా కథలు రాసారు. కొన్ని కథలు హిందీ, తమిళ, మరాఠి, కన్నడ భాషలలోకి అనువదించబడ్డాయి. వీరి కథల్లో బోన్‌సాయ్ బ్రతుకు, ప్రయాణం సుఖాంతం, ఆఖరికి ఐదు నక్షత్రాలు, ఉడ్‌రోజ్ కథలు చాలా ప్రసిద్ధిపొందాయి. ఆడపిల్లల పెంపకంలోను, మగపిల్లల పెంపకంలోను వివక్ష చూపిస్తూ ఆడవాళ్ళ బ్రతుకుల్ని బోన్ సాయ్ చెట్టులా ఎదగనివ్వటం లేదని చెప్పే కథ బోన్ సాయ్ బ్రతుకు. ఈ కథని 2000 సంవత్సరంలో ఆంధ్రపదేశ్ ప్రభుత్వం 10వ తరగతి తెలుగు వాచకంలో చేర్చింది. సుఖాంతం అనే కథ నేషనల్ బుక్ ట్రస్ట్ వారి కథాభారతి అనే సంకలనంలో 1972లో ప్రచురించబడింది.

ఛాయాదేవి వృత్తిరీత్యా న్యూఢిల్లీలోని జవహర్ లాల్ నెహ్రూ విశ్వవిద్యాలయంలో డిప్యూటీ లైబ్రేరియన్ గా పనిచేసి 1982లో స్వచ్ఛందంగా పదవీ విరమణ చేశారు.

1993లో వాసిరెడ్డి రంగనాయకమ్మ సాహిత్య పురస్కారం, 1996లో మృత్యుంజయ పుస్తకానికి తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఉత్తమ రచయిత్రి అవార్డు అందుకున్నారు. 2000 సంవత్సరంలో కళాసాగర్ పందిరి సాహితీ పురస్కారాలు అందుకున్నారు. 2005 సంవత్సరంలో తనమార్గం అనే కథాసంకలనానికి కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు గెలుచుకున్నది.

## మూలాలు
*కథాకిరణాలు : మన తెలుగు కథకులు, పైడిమర్రి రామకృష్ణ, పైడిమర్రి కమ్యూనికేషన్స్, ఖమ్మం, 2002.

రచనలు :

కథలు :
1.మున్నాళ్ళ ముచ్చట 1973 
2.మృత్యుంజయ కాంత 1973 
3.బోన్సాయి బ్రతుకులు 1974
4.శ్రీమతి ఉద్యోగిని 1975
5.కర్త కర్మ క్రియ 1975
6.సుఖాంతం 1996
7.ఉపగ్రహం 1996 
8.ప్రయాణము 1995

అనువాదాలు :                      
1. అనగనగా                         
2. ప్రపంచ జానపదగాథలు 1995

ఇతర రచనలు : 
1.విన్నావా 
2.అపరిచిత లేఖ                                          3.తనమార్గం

## బయటి లింకులు
* ఛాయాదేవి రచనలు : వ్యాసచిత్రాలు,
*  వరదస్మృతి, 
* బొమ్మలు చేయడం,    
*  TheJourney

వర్గం:1933 జననాలు
వర్గం:కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:తెలుగు రచయిత్రులు
వర్గం:తెలుగు కథా రచయితలు
వర్గం:నిజాం కళాశాల పూర్వవిద్యార్ధులు
వర్గం:కళాసాగర్ అవార్డు గ్రహీతలు
వర్గం:ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం పూర్వ విద్యార్ధులు
వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా రచయిత్రులు
వర్గం:2019 మరణాలు
వర్గం:కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం పొందిన తెలుగు రచయిత్రులు
వర్గం:రాజమండ్రి వ్యక్తులు
వర్గం:కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం పొందిన ఆంధ్రప్రదేశ్ రచయిత్రులు
వర్గం:వాసిరెడ్డి రంగనాయకమ్మ స్మారక పురస్కార గ్రహీతలు
బులుసు

**బులుసు** తెలుగువారిలో కొందరి ఇంటి పేరు. వీరు వెలానాటి వైదీక బ్రాహ్మణులు (వైదీకీ వెలనాట్లు). వీరు గోదావరి తీర ప్రాంతాల నుంచి వచ్చారు.

## ప్రముఖ వ్యక్తులు
* బులుసు అప్పన్నశాస్త్రి, ప్రసిద్ధ తర్కశాస్త్ర పారంగతులు.
* బులుసు పాపయ్యశాస్త్రి, వేద పండితులు
* బులుసు వెంకటేశ్వర్లు, సాహిత్య అకాడమీ బహుమతి గ్రహీత.
* బులుసు లక్ష్మణ దీక్షితులు, పద్మశ్రీ బహుమతి గ్రహీతలు.
* బులుసు సాంబమూర్తి, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు.
* బులుసు సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రులు, ఫ్రెంచి యానాంలో సుప్రసిద్ధ రాజకీయ ప్రముఖులు.
* బులుసు సూర్యనారాయణ మూర్తి, సుప్రసిద్ధ వైద్యులు, కథా రచయిత.
* బులుసు సీతారామశాస్త్రి, తెలుగు పండితులు, ఫైవ్ పండిత్స్ గైడ్స్ పబ్లిషర్లు.
* బులుసు సోమయాజులు, గణిత శాస్త్రజ్ఞులు, గ్రంథకర్త, అధ్యాపకులు.
* బులుసు వేంకటరమణయ్య
* బులుసు శివశంకరరావు, హైకోర్టు న్యాయమూర్తి.

వర్గం:ఇంటిపేర్లు
బులుసు సూర్యనారాయణ మూర్తి

**బి.ఎస్.ఎన్.మూర్తి** పేరుతో తెలుగు సాహితీ ప్రియులందరికీ పరిచయులైన **బులుసు సూర్యనారాయణ మూర్తి** మంచి కథకులు. విశాఖపట్టణం లోని ఆంధ్ర వైద్య కళాశాల నుండి వైద్య విద్యనభ్యసించిన తరువాత చిరకాలంగా విజయనగరం జిల్లాలోని సాలూరులో రోగులకు విశిష్ట సేవలందిస్తున్నారు.

మూర్తి గారి కథలు విజయ, గీతాంజలి, జ్యోతి, స్వాతి, ఆహ్వానం, చందమామ, మందాకిని మొదలైన మాసపత్రికలలోను, ఆంధ్రప్రభ, ఆంధ్రభూమి, ఆంధ్రజ్యోతి, కృష్ణాపత్రిక, స్రవమ్తి, స్వాతి వారపత్రికలలోను, ఈనాడు దినపత్రికలోను ప్రచురించబడ్డాయి. జూలై 2000 సంవత్సరంలో తన కథలలో ఆణిముత్యాలుగా గుర్తించబడిన 36 కథలతో 'గాంధీ మేకు' అనే కథాసంపుటిని జ్యేష్ఠ లిటరరీ ట్రస్టు ద్వారా పాఠకులకు అందించారు.

సగటు మనిషి జీవితంలోని దారిద్ర్యం, భయం, అజ్ఞానం, నైరాశ్యం, రాజకీయం లాంటి ఇబ్బందులున్నా ప్రేమ, కృషి, ఆశ, హాస్యం లాంటి వాటితో ఊరట చెందే స్నేహవాది డా.మూర్తి. పంతుల జోగారావు, పోతుబరి నారాయణరావు గార్లతో స్నేహం, ప్రోత్సాహం తనను కథకుడిగా నిలబెట్టాయని అంటారీయన.

మూర్తి గారి కథలలో గాంధీమేకు, జీవిత చరిత్రలు, బ్రెయిన్ ఫర్ సేల్, బ్ర బాబాగారి దర్శనం, రంగుల రాట్నం, గదిలో చేమంతి, కాకి-కుక్క, మహానటుడు, జాంగీరు జమా జమా కథలు తప్పక చదవవలసినవి.

## మూలాలు
* కథా కిరణాలు: మన తెలుగు కథకులు, పైడిమర్రి రామకృష్ణ, పైడిమర్రి కమ్యూనికేషన్స్, ఖమ్మం, 2002.

వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:విజయనగరం జిల్లా వైద్యులు
వర్గం:విజయనగరం జిల్లా రచయితలు
జానమద్ది హనుమచ్ఛాస్త్రి

**జానమద్ది హనుమచ్ఛాస్త్రి** (జూన్ 5, 1926 - ఫిబ్రవరి 28, 2014)  తెలుగులో ఒక విశిష్టమైన బహు గ్రంథ రచయిత. సి. పి. బ్రౌన్ స్మారక గ్రంథాలయాన్ని 1995 లో నెలకొల్పాడు.

## జీవిత విశేషాలు
ఇతడు జూన్ 5, 1926 లో అనంతపురం జిల్లా రాయదుర్గం లో జన్మించాడు.
రాయదుర్గం జిల్లా బోర్డు హైస్కూలులో ఎస్.ఎస్.ఎల్.సి చదివాడు. ప్రైవేటుగా బి.ఎ. ఉత్తీర్ణుడైనాడు. బి.ఇడి. కూడా పూర్తి చేశాడు. స్వయంకృషితో తెలుగు, ఇంగ్లీషు భాషలలో ఎం.ఏ. పట్టా పొందాడు.

1946లో బళ్ళారి లోని ప్రభుత్వ పాఠశాలలో సెకండరీ గ్రేడు ఉపాధ్యాయునిగా ఉద్యోగ జీవితం ప్రారంభించాడు. కడప లో సి.పి.బ్రౌన్ స్మారక గ్రంథాలయ ట్రస్టును నెలకొల్పి, దాని కార్యదర్శిగా అహర్నిశలూ పాటుపడి 10 లక్షల రూపాయల విరాళాలు సేకరించాడు. వీరి కృషితో అది వాస్తవ రూపం ధరించింది. ఈ కేంద్రానికి 15 వేల గ్రంథాలను శాస్త్రి సేకరించి, బ్రౌన్ ద్విశతి మహోత్సవాన్ని ఘనంగా నిర్వహించాడు. 'బ్రౌన్ శాస్త్రి'గా పేరు గడించాడు. కడపజిల్లా రచయితల సంఘం 1973లో స్థాపించి 20ఏళ్లు కార్యదర్శిగా పనిచేశాడు. రాష్ట్రంలోని సుప్రసిద్ధ రచయితలను కడపజిల్లాకు పరిచయం చేసిన ఘనత ఇతనిదే. బెజవాడ గోపాలరెడ్డి, ఆరుద్ర, దాశరథి, కుందుర్తి, పురిపండా అప్పలస్వామి, శ్రీశ్రీ, సి.నా.రె.,దేవులపల్లి రామానుజరావు,దివాకర్ల వెంకటావధాని మొదలైన రచయితలను, విద్వాంసులను రప్పించి అద్భుతమైన కార్యక్రమాలను ఏర్పాటు చేశాడు.

## రచనలు
జానమద్ది కథా రచనే కాకుండా వివిధ పత్రికలలో, సంచికలలో 2,500 పైగా వ్యాసాలు రాసాడు. 16 గ్రంథాలు వెలువరించాడు.

### గ్రంథాల జాబితా
# మా సీమకవులు 
# నాట్యకళాప్రపూర్ణ బళ్ళారి రాఘవ (జీవిత చరిత్ర) 
# కస్తూరి కన్నడ సాహిత్య సౌరభం 2 
# కడప సంస్కృతి- దర్శనీయ స్థలాలు 
# రసవద్ఘట్టాలు 
# మన దేవతలు 
# భారతరత్న మోక్షగుండం విశ్వేశ్వరయ్య జీవిత చరిత్ర 
# సి.పి.బ్రౌన్ చరిత్ర 
# మొండి గోడలనుంచి మహా సౌధం దాకా
# విదురుడు 
# త్యాగమూర్తులు
# మనిషీ నీకు అసాధ్యమేదీ
# ఎందరో మహానుభావులు
# భారత మహిళ
# శంకరంబాడి సుందరాచారి

## పురస్కారాలు, సత్కారాలు
శాస్త్రి కి అనేక అవార్డులు లభించాయి. 
# పొట్టిశ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం వారి గౌరవ డాక్టరేటు
# లోకనాయక్ ఫౌండేషన్ సాహితీపురస్కారం (2011)
# గుంటూరులో అయ్యంకి వెంకటరమణయ్య అవార్డు
# అనంతపురం లలిత కళా పరిషత్ అవార్డు
# ధర్మవరం కళాజ్యోతి వారి సిరిసి ఆంజనేయులు అవార్డు 
# కడప సవేరా ఆర్ట్స్ వారి సాహితీ ప్రపూర్ణ అవార్డు 
# మదనపల్లి భరతముని కళారత్న అవార్డు 
# తెలుగు విశ్వవిద్యాలయ ప్రతిభా పురస్కారం 
# బెంగళూరులో అఖిల భారత గ్రంథాలయ మహాసభ పురస్కారం
# ఉడిపి పెజావరు పీఠాధిపతిచే 'ధార్మికరత్న' బిరుదు 
మొదలైన అనేక పురస్కారాలు ఇతనికి లభించాయి.

## మరణం
కడపలోని రిమ్స్ ఆసుపత్రిలో చికిత్స పొందుతూ 2014, ఫిబ్రవరి 28 న వీరు పరమపదించారు.

## మూలాలు
*శాస్త్రి గారిని గురించి ఆచార్య రాచపాలెం చంద్రశేఖర్ రెడ్డి రాసిన నివాళి వ్యాసం

వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:1926 జననాలు
వర్గం:2014 మరణాలు
వర్గం:అనంతపురం జిల్లా రచయితలు
వర్గం:రాయలసీమ రచయితలు
వర్గం:అనంతపురం జిల్లా సాహితీ పరిశోధకులు
వర్గం:అనంతపురం జిల్లా గ్రంథాలయోద్యమ నేతలు
వర్గం:లోక్‌నాయక్‌ ఫౌండేషన్‌ పురస్కార గ్రహీతలు
1996 వేసవి ఒలింపిక్ క్రీడలు

right|thumb|250px|<center> అట్లాంటా ఒలింపిక్ స్టేడియంలో మహిళల 100మీ. హార్డిల్స్ పోటీ దృశ్యం </center>
1996లో 26వ వేసవి ఒలింపిక్ క్రీడలు అమెరికాలోని అట్లాంటాలో జరిగాయి. ఇవి ఒలింపిక్ క్రీడల యొక్క శత ఉత్సవాలు కావడం గమనార్హం. 1896లో తొలి ఒలింపిక్ క్రీడలను నిర్వహించిన ఎథెన్స్ మళ్ళీ 1996లో కూడా శతవార్షిక క్రీడలను నిర్వహించాలను పట్టుపట్టిననూ ఆ కోరిక నెరవేరలేదు. 1990 సెప్టెంబర్లో జరిగిన ఓటింగ్‌లో అట్లాంటా నగరం ఎథెన్స్, బెల్‌గ్రేడ్, మాంచెస్టర్, మెల్బోర్న్, టొరంటో నగరాలను ఓడించి ఈ క్రీడల నిర్వహణ బాధ్యతను చేపట్టింది. 2000, జూలై 19న ప్రారంభమైన ఈ క్రీడలు ఆగష్టు 9 వరకు వైభవోపేతంగా జరిగాయి. మొత్తం 197 దేశాల నుంచి 10,320 క్రీడాకారులు పాల్గొని తమ ప్రతిభా పాటవాలను నిరూపించుకున్నారు. నిర్వహణ దేశమైన అమెరికా 44 స్వర్ణాలతో పాటు మొత్తం 101 పతకాలను సాధించి ఎవరికీ అందనంత ఎత్తులో ప్రథమ స్థానంలో నిలిచింది.
## అత్యధిక పతకాలను సాధించిన దేశాలు
26 క్రీడలు, 271 క్రీడాంశాలలో పోటీలు జరుగగా అమెరికా క్రీడాకారులు 44 క్రీడాంశాలలో ప్రథమ స్థానం పొంది బంగారు పతకాలను సాధించిపెట్టారు. ఆ తరువాతి స్థానం రష్యాకు దక్కింది. ఆసియా ఖండం తరఫున చైనా ప్రథమస్థానంలో ఉంది. మొత్తంపై 16 స్వర్ణాలతో నాలుగవ స్థానం పొందింది. అమెరికా ప్రక్కన్ ఉన్న చిన్న దేశం క్యూబా 9 స్వర్ణాలతో 8వ స్థానం పొందినది.
:::
## క్రీడలు

* 20px ఆర్చెరీ 
* 20px అథ్లెటిక్స్ 
* 20px బ్యాడ్మింటన్ 
* 20px బేస్‌బాల్ 
* 20px బాస్కెట్ బాల్ 
* 20px బాక్సింగ్ 
* 20px కనోయింగ్ 
* 20px సైక్లింగ్ 

* 20px దైవింగ్ 
* 20px ఈక్వెస్ట్రియన్ 
* 20px ఫెన్సింగ్ 
* 20px మైదాన హాకీ 
* 20px ఫుట్‌బాల్ 
* 20px జిమ్నాస్టిక్ 
* 20px హ్యాండ్‌బాల్ 
* 20px జూడో 

* 20px పెంటాథ్లాన్ 
* 20px రోయింగ్ 
* 20px సెయిలింగ్ 
* 20px షూటింగ్ 
* 20px సాప్ట్‌బాల్ 
* 20px స్విమ్మింగ్ 
* 20px సింక్రోనైజ్డ్ స్విమ్మింగ్ 
* 20px టేబుల్ టెన్నిస్ 

* 20px టెన్నిస్ 

* 20px వాలీబాల్ 
* 20px వాటర్ పోలో 
* 20px వెయిట్ లిప్టింగ్ 
* వీల్ చెయిర్ రేసింగ్
* 20px రెజ్లింగ్ 

## అట్లాంటా ఒలింపిక్స్‌లో భారత్ స్థానం
టెన్నిస్కు చెందిన యువకిశోరం లియాండర్ పేస్ ఒక్కడే కాంస్యపతకం సాధించి భారత్కు పతకాల పట్టికలో స్థానం కల్పించాడు. పర్గత్ సింగ్ నాయకత్వంలోని హాకీజట్టు పూర్తిగా చివరన 8వ స్థానం పొందినది. మిగితా క్రీడాకారులు పతకాలకు అందనంత దూరంలో నిలిచారు. పతకాలు సాధించిన 79 దేశాలలో ఒకే ఒక్క కాంస్య పతకం సాధించిన 9 దేశాలతో పాటు భారత్ కూడా సంయుక్తంగా చిట్టచివరి 71వ స్థానాన్ని పొందినది.

## ఇవి కూడా చూడండి
* ఒలింపిక్ క్రీడలు

## బయటి లింకులు
* Time article 
* New York Times article
* IOC Site on 1996 Summer Olympics
* Official Report Vol. 1  Digital Archive from the Amateur Athletic Foundation of Los Angeles
* Official Report Vol. 2  Digital Archive from the Amateur Athletic Foundation of Los Angeles
* Official Report Vol. 3 Digital Archive from the Amateur Athletic Foundation of Los Angeles

వర్గం:ఒలింపిక్ క్రీడలు
వర్గం:1996
1992 వేసవి ఒలింపిక్ క్రీడలు

1992లో స్పెయిన్ లోని బార్సిలోనాలో జరిగిన 25వ ఒలింపిక్ క్రీడలకే **1992 ఒలింపిక్ క్రీడలు** లేదా 1992 వేసవి ఒలింపిక్స్ అని పిలుస్తారు. 169 దేశాల నుంచి 9356 క్రీడాకారులు హాజరైన ఈ ఒలింపిక్ క్రీడలు 1996, జూలై 25న ప్రారంభమై ఆగష్టు 9 వరకు జరిగాయి. 1991లో సోవియట్ యూనియన్ ముక్కలు కావడంతో ఎస్టోనియా, లాట్వియా, లిథువేనియాలు మినహా మిగితా మాజీ సోవియట్ భూభాగంలోని దేశాలు సంయుక్త జట్టుగా ఈ ఒలింపిక్ బరిలో పాల్గొని పతకాల పట్టికలో ప్రథమ స్థానం పొందింది. అమెరికాకు ద్వితీయ స్థానం లభించింది. ఆసియా ఖండం తరఫున చైనా, దక్షిణ కొరియాలు అత్యధిక పతకాలు పొందిన తొలి పది దేశాల పట్టికలో స్థానం పొందినాయి.
## అత్యధిక పతకాలు పొందిన దేశాలు
32 క్రీడలు, 286 క్రీడాంశాలలో పోటీలు జరుగగా మాజీ సోవియట్ దేశాలు కలిసి ఉమ్మడిగా సంయుక్త జట్టు పేరుతో బరిలో దిగి 45 స్వర్ణాలతో పాటు మొత్తం 112 పతకాలు పొంది ప్రథమస్థానంలో నిలిచాయి. ఆ తరువాతి స్థానాలు అమెరికా, జర్మనీ, చైనాలు పొందాయి. చిన్న దేశమైన క్యూబా 14 స్వర్ణాలతో 5 వ స్థానం పొంది అందరినీ ఆశ్చర్యపరిచింది.
:::
## క్రీడలు

* 20px ఆర్చెరీ 
* 20px అథ్లెటిక్స్ 
* 20px బ్యాడ్మింటన్ 
* 20px బేస్‌బాల్ 
* 20px బాస్కెట్ బాల్ 
* 20px బాక్సింగ్ 
* 20px కనోయింగ్ 
* 20px సైక్లింగ్ 

* 20px దైవింగ్ 
* 20px ఈక్వెస్ట్రియన్ 
* 20px ఫెన్సింగ్ 
* 20px మైదాన హాకీ 
* 20px ఫుట్‌బాల్ 
* 20px జిమ్నాస్టిక్ 
* 20px హ్యాండ్‌బాల్ 
* 20px జూడో 

* 20px పెంటాథ్లాన్ 
* 20px రోయింగ్ 
* 20px సెయిలింగ్ 
* 20px షూటింగ్ 
* 20px స్విమ్మింగ్ 
* 20px సింక్రోనైజ్డ్ స్విమ్మింగ్ 
* 20px టేబుల్ టెన్నిస్ 

* 20px టెన్నిస్ 
* 20px వాలీబాల్ 
* 20px వాటర్ పోలో 
* 20px వెయిట్ లిప్టింగ్ 
* 20px రెజ్లింగ్ 

## 1992 ఒలింపిక్ క్రీడలలో భారత్ స్థానం
53 మంది సభ్యులు కల భారత బృంధం బార్సిలోనా వెళ్ళి ఎలాంటి పతకాలు లేకుండా తిరిగివచ్చింది. జాతీయ క్రీడ హాకీలో కూడా 7వ స్థానమే పొందినది. ఆర్చెరీలో ఆశలు చిగురించిన లింబారాం 23వ స్థానంతో సరిపెట్టుకున్నాడు. అథ్లెటిక్స్ ఆశాకిరణం షైనీ విల్సన్ పరుగు పతకం వరకు సాగలేదు. టెన్నిస్‌లో లియాండర్ పేస్, రమేశ్ కృష్ణన్లు తొలి రౌండ్‌లోనే నిష్క్రమించారు. అయితే డబుల్స్‌లో వీరిరువురు కలిసి క్వార్టర్ ఫైనల్స్ వరకు వెళ్ళగలిగారు.
## ఇవికూడా చూడండి
* ఒలింపిక్ క్రీడలు
* బార్సిలోనా

## బయటి లింకులు
* IOC Site on 1992 Summer Olympics
* Barcelona Olympic Foundation
* Official Report Vol. 1 
* Official Report Vol. 2 
* Official Report Vol. 3 
* Official Report Vol. 4 
* Official Report Vol. 5 
* ''Olympic Review'' 1992 - Official results 
* Barcelona Olympic Stadium
* Barcelona 1992 Olympic pins

వర్గం:ఒలింపిక్ క్రీడలు
వర్గం:1992
ఏచర్

**ఏచర్**, హంగేరీ దేశంలో బుడాపెస్ట్ సమీపంలోని *పెస్ట్* అనే ప్రాంతం లోని ఒక గ్రామం.

## స్థానం

**ఏచర్** (Ecser, సుమారుగా "acher" అని ఉచ్ఛరింపబడుతుంది), స్లొవేకియన్ భాషలో **Ečer** అనబడుతుంది. ఇక్కడ స్లొవేకియన్ జనులు అల్పసంఖ్యలో ఉన్నారు. ఇది బుడాపెస్ట్‌కు ఆగ్నేయంగా, ఫెరిహెజీ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం దగ్గరలో ఉంది. మాగ్లోడ్, వెచెస్, గ్యోమ్రో, యుల్లో అనేవి దీని చుట్టుప్రక్కల జనావాసాలు. M0 రహదారి ఈ గ్రామం దగ్గరనుండి వెళుతుంది. 
ఈ గ్రామం బుడాపెస్ట్-యుజస్జాస్జ్-స్జోల్నోక్ రైల్వేలైను 120a పై ఉంది.

## చరిత్ర

హంగరియన్లు తమ దేశంలో 896 లో ప్రవేశించినప్పటి నుండిఈ గ్రామం వున్ననూ, వ్రాతపూర్వకంగా ఏచర్ చరిత్ర 1315 డిసెంబరు 15 నుండి లభ్యమవుతున్నది. ఓ కథనం ప్రకారం దీనికి ఆపేరు, హంగరియన్ తెగల యువరాజు, పెట్టాడు. ఏచర్ కు అర్థం లోకల్ భాషలో 'ఓక్ వృక్షం'. ఓట్టోమన్ సామ్రాజ్యపు ఆధిపత్య కాలంలో (1526-1686), ముఖ్యంగా ఈ గ్రామానికి దగ్గరలో వున్న బుడా లొంగిపోయినప్పుడు ఈ గ్రామం మృతమైంది. 1699లో తిరిగీ ప్రజలు నివాసాలేర్పరచుకున్నారు. రకోక్జీ స్వాతంత్ర్యోద్యమం (1703-1711) సమయంలో ఏచర్ నుండి 11 మంది సైనికులు పాల్గొన్నారు. 1700 ఆరంభంలో ఈ కౌంటీ యజమాని ఆంటల్ గ్రాస్సాల్కొవిచ్ స్లొవేకియన్లను నివాసాలిచ్చాడు.
[thumb|'''ఏచర్ లో''' [రోమన్ కేథలిక్ చర్చి ]]

## విశేషాలు

ఈ గ్రామంలో మిగిలిన ప్రాచీన కట్టడం రోమన్ కేథలిక్ చర్చి, దీని నిర్మాణం 1740లో జరిగింది.

ఈగ్రామపు జానపద నృత్యం *వెడ్డింగ్ అట్ ఏచర్*, *ఏచర్ లో పెండ్లి* (ఏచెరీ లకోడాల్మాస్).

దీని ఆర్మ్-కోట్ పై, చర్చి, జానపద-నృత్యం, ఓక్ వృక్షం, మూడు ముఖ్యమైన గ్రామ చిహ్నాలు గలవు.

## ఏచర్ జంట నగరాలు

ఏచెర్ జంట నగరాలు :
*  జ్లాటే క్లేసీ (స్లొవేకియా)
*  కుంబాగ్ (టర్కీ) 

వర్గం:హంగరి
క్రొవ్విడి రామం

**క్రొవ్విడి రామం** (1914 - 2003) ప్రముఖ తెలుగు సాహితీవేత్త.

వీరు చిన్నంరాజు, కామేశ్వరమ్మ దంపతులకు విశాఖపట్టణంలో జన్మించారు. విజయనగరంలో ఉన్నత పాఠశాల, కళాశాలలో చదివి బి.ఏ. పట్టా పొండారు. మద్రాసులో న్యాయవాదిగా పట్టా పొందారు. స్వంత అభిరుచిగా ఉపాధ్యాయ వృత్తి చేపట్టారు. చిన్నతనం నుండి సాహితీ అభిలాష మూలంగా వ్యవహారిక భాషావేత్త గిడుగు రామమూర్తి, బుర్రా శేషగిరిరావు మొదలైన వారి ప్రసంగాలకు ఆకర్షితులయ్యారు.

వీరు ఒక్క రాత్రిలో 'సహస్ర చరణాల గీతా మాలిక'ను రాసి పరమేశ్వరునికి అంకితం ఇచ్చిన భక్తులు. వీరు 'అష్టోత్తర శతబంజిక మాల', 'శేషాద్రి నాథసేవ', 'కాశీ విశ్వేశ్వర స్తవం' లాంటి గ్రంథాలు రచిమ్చారు. 'కావ్యాంజలి' వంటి కథా సంకలనాలు, 'సాహిత్య సౌరభం' వంటి సమీక్ష, వ్యాస సంపుటాలు, 'వ్యాస పారిజాతం' వంటి వ్యాస పరంపరను లోకానికి అందించారు. సుప్రసిద్ధ సాహితీ సంస్థ "కౌముదీ పరిషత్" అధ్యక్షునిగా శతావధానం నిర్వహించారు. విజయనగరం సాహితీ వైభవాన్ని దూరదర్శినిలో ప్రదర్శించారు.

సాహిత్యంలో అన్ని రంగాలను సృశించిన వీరు 2003లో పరమపదించారు.

## మూలాలు
*20వ శతాబ్ది తెలుగు వెలుగులు, పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం, హైదరాబాదు, 2005.

వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:1914 జననాలు
వర్గం:2003 మరణాలు
వర్గం:సాహితీకారులు
వర్గం:విజయనగరం జిల్లా రచయితలు
సారనాథ్

**సారనాథ్**, (ఆంగ్లం : **Sarnath**) (ఇంకనూ **మృగదవ**, **మిగదాయ**, **రిషిపట్టణ**, **ఇస్పితాన**), ఇదో జింకల వనం, ఇందు గౌతమ బుద్ధుడు తన మొదటి "ధర్మ" ఉపదేశాన్నిచ్చాడు, ఇచటనే బౌద్ధ సంఘాలు ఏర్పాటయ్యాయి. సారనాథ్ ఉత్తర ప్రదేశ్ వారణాసికి ఈశాన్యదిశలో 13 కి.మీ. దూరాన గలదు.
ఇస్పితాన, గౌతమ బుద్ధుని చే వర్ణించబడినది, నాలుగు ప్రధాన బౌద్ధ పుణ్యక్షేత్రాలలో ఒకటి. బౌద్ధ మత భక్తులు సందర్శించి తీరవలసిన క్షేత్రాలు నాలుగు క్షేత్రాలలో సారనాధ్ ఒకటి. తక్కిన మూడు - కుశీనగరం, బోధిగయ, లుంబిని.

**మృగదావ** అంటే జింకల పార్కు. "ఉసీపట్నం" లేదా "ఉసీనగరం" అంటే ప్రాకృత భాష పదాల ఆధారంగా ఋషులు అవతరించిన స్థలం.

; బుద్ధుని జీవితంలో సారనాధ్

గౌతమ బుద్ధుడు జ్ఞానోదయం తరువాత సుమారు 5 వారాలకు బోధిగయ నుండి సారనాధ్‌కు వెళ్ళాడు. అంతకు ముందు (జ్ఞానోదయం ముందు) బుద్ధుడు తన తీవ్ర తపోదీక్షను విరమించినపుడు, అతని సహచరులైన ఐదుగురు "పంచవాగ్గీయ సాధువులు" బుద్ధుని వదలి ఉసీపట్నం వెళ్ళారు. తన జ్ఞానోదయం తరువాత ఆ ఐదుగురికి ధర్మోపదేశం చేయడానికి బుద్ధుడు కూడా అక్కడికి వెళ్ళాడు. దారిలో గంగానదిని దాటడానికి పడవ ప్రయాణానికి తనవద్ద లేణందున బుద్ధుడు గాలిలోనడచుకొంటూ దాటాడట. ఇది విన్న మౌర్యరాజు బింబిసారుడు సన్యాసులకు శుల్కాన్ని రద్దు చేశాడట. ఉసీనగరంలో ఐదుగురు సాధువులకు బుద్ధుడు ధర్మోపదేశం చేసినపుడు **[[బౌద్ధ సంఘం|సంఘం]]** ఆవిర్భవించింది. ఆ సమావేశంలో చేసిన బోధను దమ్మచక్క పరివత్తన సుత్తము (ధర్మచక్ర పరివర్తన సూత్రం) అంటారు. అది అషాఢ పూర్ణిమనాడు జరిగింది. తరువాత ఐదు వర్ష ఋతువుల కాలం బుద్ధుడు సారనాధ్‌లో "మూలగంధ కుటీరం"లో గడిపాడు. ఈ కాలంలో సంఘం 60 మందికి పెరిగింది. వారిని బుద్ధుడు నలుదెసలకూ పంపాడు. వారందరూ అర్హతులే.

ఉసీపట్నం (సారనాధ్‌) లో మొదటి ధర్మబోధ మాత్రమే కాకుండా బుద్ధుని జీవితంలో అనేక ఘటనలు జరిగాయి. యాసుడు అతని శిష్యుడయ్యాడు. It was at Isipatana, too, that the rule was passed prohibiting the use of sandals made of talipot leaves. రాజగిరి నుండి సారనాద్‌కు తిరిగి వచ్చిన తరువాత బుద్ధుడు కొన్ని మాంసాలను నిషేధించాడు. మనుష్య మాంసంకూడా అలా నిషేధించచబడింది (ఒకవిధమైన రోగ నివారణకు ఒక సాధువు స్వయంగా తన మాసంతో పులుసు కాశీ ఇచ్చాడట. కనుక మనిషి మాంసం నిషేధం కూడా అవుసరమైంది.)  ఇక్కడ బుద్ధుడు ఉన్న కాలంలో రెండుసార్లు మారుడు బుద్ధుని వశపరచుకోవాలని ప్రయత్నించి విఫలుడయ్యాడట.

సారనాధ్‌లో ఉన్న సమయంలో ధమ్మచక్క పరివత్తన సుత్తం మాత్రమే కాకుండా మరొకొన్ని సుత్తములు (సూత్రాలు) బోధించాడు. 
* అనత్త లఖన సుత్తము
* సచ్చవిభంగ సుత్తము
* పంచ సుత్తము (S.iii.66f),
* రథకార (పచేతన) సుత్తము (A.i.110f),
* రెండు పాశ సుత్తములు (S.i.105f),
* సమయ సుత్తము (A.iii.320ff),
* కటువీయ సుత్తము (A.i.279f.),
* మెత్తేయపంథ పరాయణ బోధ (A.iii.399f)
* ధమ్మదిన్న సుత్తము (S.v.406f) (సామాన్యులకు ఆచరణీయమైన ధర్మము)

## ఇవీ చూడండి
* అశోకుని శిలాశాసనాలు
* బౌద్ధ పుణ్యక్షేత్రాలు
* ఆంధ్ర ప్రదేశ్ బౌద్ధ క్షేత్రాలు
## మూలాలు

## బయటి లింకులు
*Sarnath India Art Architecture Archcelogy History Culture Study Project

వర్గం:బౌద్ధ మతము‎
వర్గం:బౌద్ధ పుణ్యక్షేత్రాలు
వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్
శ్రీరంగపట్టణం

**శ్రీరంగపట్టణం**  (కన్నడ: ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ ) (ఇంకనూ *శ్రీరంగపట్న* *శిరంగపట్టణ్* అని పిలువబడేది). కర్నాటక రాష్ట్రంలోని మాండ్య జిల్లాలో గలదు. మైసూరుకు అతి సమీపంలో ఉంది. ఈ నగరం, చారిత్రక, ధార్మిక, సాంస్కృతిక ప్రాముఖ్యతను గలిగిఉంది.

## ప్రదేశం
260x260px|thumb|శ్రీరంగనాథ మందిరం
మైసూరు కు 13 కి.మీ. దూరంలో గల ఈ నగరం, మాండ్య లో ఉంది. ఈ పట్టణం చుట్టూ కావేరీ నది చే ఆవరించబడి ఉంది. ఇదో ద్వీపంలా కనబడుతుంది.

## ధార్మిక ప్రాముఖ్యత
right|thumb|250px
ఈ నగరంలోని శ్రీరంగనాధ స్వామి ఆలయంలో వెలసిన రంగనాధస్వామి పేరున ఈ నగరానికి శ్రీరంగపట్టణం అనే పేరు వచ్చింది. ఈ ఆలయాన్ని 9వ శతాబ్దంలో గంగ వంశపు రాజులు నిర్మించారు. హోయసల, విజయనగర శైలిలో ఆ తరువాత రంగరింపబడినది.

## జనగణన
2001 గణాంకాల ప్రకారం,  శ్రీరంగ పట్టణ జనాభా 23,448. అందులో పురుషులు 51%, స్త్రీలు 49% గలరు. అక్షరాస్యత శాతం 68%, జాతీయ అక్షరాస్యత శాతం 59.5% కంటే ఎక్కువ ఉంది. పురుషుల అక్షరాస్యత 74%, స్త్రీల అక్షరాస్యత 63%. 10% జనాభా 6 సంవత్సరాల కంటే తక్కువ వయస్సుగలవారు.
## భూగోళికం
శ్రీరంగపట్టణం,  లో గలదు. దీని సరాసరి ఎత్తు 679&nbsp;మీటర్లు (2227&nbsp;అడుగులు).

## చరిత్ర
శ్రీరంగపట్టణం, విజయనగర సామ్రాజ్య కాలంనుండి పుణ్యక్షేత్రంగా, సాంస్కృతిక కేంద్రంగా విరాజిల్లుచున్నది. అంతేగాక మైసూరు రాజ్యపు రాజధానిగాను విరాజిల్లినది. రంగరాయను ఓడించి వడయార్ రాజు 1614 లో శ్రీరంగపట్టణాన్ని వశబర్చుకున్నాడు. విజయనగర సామ్రాజ్యంపై దండెత్తిన వడయార్ రాజుకు విజయనగర సామ్రాజ్య ఆరాధ్య దేవతయైన అలిమేలమ్మ శపించిందనీ, దాని కారణాన వడయార్ రాజుకు సంతానం కలుగలేదని ఓ కథనం ఉన్నది. 
[right|250px|thumb|టిప్పు సుల్తాన్ [కోటలో ఉన్న ఈ నీటి సరఫరా మార్గం ద్వారా శత్రువులు కోటలోకి చొరబడి కోటను ముట్టడించారు]]
;హైదర్, టిప్పు
హైదర్ అలీ, టిప్పు సుల్తాన్ ఆధ్వర్యంలో శ్రీరంగపట్టణం 'మైసూరు రాజ్యానికి' రాజధాని అయింది. టిప్పు సుల్తాన్ తన రాజ్యానికి *ఖుదాదాద్ సల్తనత్* లేదా సల్తనత్ ఎ ఖుదాదాద్ అని పేరు పెట్టాడు. టిప్పు సుల్తాన్ శ్రీరంగపట్టణానికి రాజధాని చేసుకుని, దక్షిణ భారత్ లోని పలు భాగాలను తన రాజ్యం క్రింద కలుపుకున్నాడు. ఇండో-ఇస్లామీయ నిర్మాణ శైలి లో టిప్పుసుల్తాన్ సమాధి, టిప్పూ పాలెస్, *దరియా దౌలత్*, జుమ్మా మసీదు లాంటి నిర్మాణాలు కానవస్తాయి.'1799' లో తన స్వంత అనుచరగణం విద్రోహచర్యవలన శ్రీరంగపట్టణ పరిసరాలలోనే బ్రిటిష్ వారిచే చంపబడ్డాడు.

## ముఖ్యమైన ప్రదేశాలు
శ్రీరంగపట్టణంలో పలు ప్రదేశాలు చూడదగినవి. వాటిలో ముఖ్యమైనవి:
* శ్రీరంగనాధ స్వామి ఆలయం, శ్రీరంగపట్టణం: ఈ ఆలయం చాలా పురాతనమైనదే కాక హైందవ సంప్రదాయంలో, అందులోనూ వైష్ణవ సంప్రదాయంలో మరీ ప్రఖ్యాతి పొందినది. మైసూరును హైదరాలీ పరిపాలించిన కాలంలో ఈ ఆలయానికి సమీపంలోని మందుగుండు సామగ్రి కార్ఖానా పేలి రంగనాథస్వామి దేవాలయ గోపురం విరిగిపడింది. హైదర్ అలీ వెన్వెంటనే తన సైనికులను పంపి వారిచేతనే దేవాలయ గోపురాన్ని నిర్మింపజేశారు.
* జుమ్మా మసీదు
* రంగన్నతిట్టు పక్షి అభయారణ్యం
* కరిఘట్ట
* శివసముద్రం జలపాతం, భారత్ లో రెండవ అతిపెద్ద జలపాతం, ప్రపంచంలో 16వ అతిపెద్ద జలపాతం.

## గమనికలు

## మూలాలు
*"The Tiger and the Thistle" 
*"Tipu's Srirangapattana"
*Sri Ranganathaswamy Temple
*Tourism in Srirangapattana 
*Templenet on Sri Ranganathaswamy Temple
## బయటి లింకులు
*Srirangapatna - Mysore
*Page on Srirangapatna at Kamat.com
*Falling Rain Genomics, Inc - Srirangapatna

వర్గం:మైసూరు రాజ్యం
వర్గం:హిందూ ధార్మిక క్షేత్రాలు
వర్గం:మాండ్య జిల్లా
1900 వేసవి ఒలింపిక్ క్రీడలు

right|thumb|250px|<center> 1900 పారిస్ ఒలింపిక్ క్రీడలలో పాల్గొన్న దేశాలు<br />ఆకుపచ్చ: ఇదివరకు పాల్గొన్న దేశాలు<br />నీలం: కొత్తగా పాల్గొన్న దేశాలు </center>
1896లో తొలి ఆధునిక ఒలింపిక్ క్రీడలు ప్రారంభమైన తరువాత ప్రతి నాలుగేళ్ళకోసారి నిర్వహించాలనే ప్రాతిపదికన 1900లో రెండో ఒలింపిక్ క్రీడోత్సవాలను పియరీ డి కోబర్టీన్ స్వంత దేశమైన ఫ్రాన్స్లో సుందరనగరమైన పారిస్లో నిర్వహించారు. 19000, మే 14 నుంచి అక్టోబర్ 28 వరకు సుదీర్ఘకాలం పాటు జరిగిన ఈ పోటీలకు ఆరంభ, ముగింపు ఉత్సవాలు నిర్వహించబడలేదు. 24 దేశాల నుంచి 997 క్రీడాకారులు పాల్గొని తమ ప్రతిభాపాటవాలను నిరూపించుకున్న ఈ ఒలింపిక్స్‌లో నిర్వాహక దేశమైన ఫ్రాన్స్ 26 స్వర్ణపతకాలతో ప్రథమస్థానం పొందినది.
## అత్యధిక పతకాలు పొందిన దేశాలు
19 క్రీడలు, 95 క్రీడాంశాలలో జరిగిన పోటీలలో 26 క్రీడాంశాలలో నెగ్గి నిర్వాహక దేశమైన ఫ్రాన్స్ పతకాల పట్టికలో ముందంజలో నిలిచింది. అమెరికా, బ్రిటన్‌లు ద్వితీయ, తృతీయ స్థానాలు పొందాయి. బ్రిటీష్ ఇండియా తరఫ్ఉన పోటీలో పాల్గొన్న అథ్లెటిక్ క్రీడాకారుడు నార్మన్ ప్రిచర్డ్ రెండు రజత పతకాలను సాధించి భారత్ను 17వ స్థానంలో నిలిపాడు.
:::
## నిర్వహించిన క్రీడలు

* 20px ఆర్చెరీ 
* 20px అథ్లెటిక్స్
* క్రికెట్ 
* క్రొక్వెట్
* 20px సైక్లింగ్ 

* 20px ఈక్వెస్ట్రియన్ 
* 20px ఫెన్సింగ్ 
* 20px ఫుట్‌బాల్ 
* 20px జిమ్నాస్టిక్ 
* గోల్ఫ్

* 20px రోయింగ్ 
* పోలో
* రగ్బీయూనియన్
* 20px సెయిలింగ్ 
* 20px షూటింగ్ 

* 20px స్విమ్మింగ్ 
* 20px టెన్నిస్ 
* టగ్ ఆఫ్ వార్
* 20px వాటర్ పోలో 

## 1900 ఒలింపిక్ క్రీడలలో భారత్ స్థానం
1900 నాటికి భారత్‌ బ్రిటీష్ పాలనలో ఉండుటవలన భారత్ తరఫున పాల్గొన్న ఏకైక అథ్లెట్ నార్మన్ ప్రిచర్డ్ బ్రిటీష్ ఇండియా తరఫున పాల్గొన్నాడు. ఇతడు భారత్ తరఫున పాల్గొన్న తొలి ఒలింపిక్ క్రీడాకారుడిగా క్రీడా చరిత్రలో స్థానం సంపాదించాడు. 200 మీటర్లు, 200 మీటర్లు హార్డిల్స్ పోటీలలో పాల్గొని రెండింటిలోనే రజత పతకాలను సాధించి భారత్ తరఫున ఒలింపిక్ పతకం సాధించిన తొలి క్రీడాకారుడిగానూ రికార్డు సృష్టించాడు. ఇతడు 100 మీటర్లు, 110 మీటర్లు హార్డిల్స్, 60మీటర్లు పరుగులో కూడా పాల్గొన్నాడు. ఇతడు సాధించిన రెండు రజత పతకాల వలన భారత్ పతకాల పట్టికలో 17వ స్థానంలో నిలిచింది.
## ఇవి కూడా చూడండి
* ఒలింపిక్ క్రీడలు
* పారిస్

## బయటి లింకులు
* IOC Paris 1900 Page
* GB Athletics website - Olympic Games Medallists - Other Sports - Demonstration & Unofficial Sports
* Official Report 

వర్గం:ఒలింపిక్ క్రీడలు
వర్గం:1900
1896 వేసవి ఒలింపిక్ క్రీడలు

right|thumb|250px|<center> 1896 ఒలింపిక్ క్రీడలలో పాల్గొన్న దేశాలు </center>
ప్రాచీన ఒలింపిక్ క్రీడలు అంతమయ్యాక చాలా కాలం తరువాత ఫ్రాన్స్కు చెందిన పియరీ డి కోబర్టీన్ కృషి వల్ల 1896లో ఒలింపిక్ క్రీడలు గ్రీసులోని ఏథెన్స్లో నిర్వహించారు. ఇదే ఆధునిక ఒలింపిక్ క్రీడలకు ప్రారంభం. ప్రాచీన ఒలింపిక్ క్రీడలకు గుర్తుగా గ్రీసు నగరంలోనే తొలి ఒలింపిక్ క్రీడలను నిర్వహించడం జరిగింది. 1896, ఏప్రిల్ 6 నుంచి ఏప్రిల్ 15 వరకు ఈ క్రీడలు ఘనంగా నిర్వహించారు. ఈ ఒలింపిక్ క్రీడలలో కేవలం 14 దేశాలు, 241 క్రీడాకారులు మాత్రమే పాల్గొన్ననూ ఆధునిక ఒలింపిక్ క్రీడలకు నాంది పలికిన క్రీడలుగా వీటికి ప్రాధాన్యత ఉంది. 9 క్రీడలు, 43 క్రీడాంశాలలో పోటీలు నిర్వహించారు.

## అత్యధిక పతకాలు సాధించిన దేశాలు
9 క్రీడలు, 43 క్రీడాంశాలలో పోటీలు జరుగగా అమెరికా అత్యధికంగా 11 స్వర్ణాలతో ప్రథమ స్థానం పొందినది. నిర్వాహక దేశమైన గ్రీసు 10 స్వర్ణాలతో రెండో స్థానంలో నిలిచింది. వాస్తవానికి అప్పుడు ప్రథమ స్థానం పొందిన వారికి అజత పతకం, ఆలివ్ కొమ్మ, రెండో స్థానం పొందిన వారికి కాంస్యపతకం, ఆలివ్ కొమ్మ ప్రధానం చేసేవారు. ప్రస్తుత క్రీడలలో పోల్చినప్పుడు పొరపాటు రాకుండా ప్రథమ స్థానానికి స్వర్ణపతకం గానే వ్యవహరించడం జరుగుతున్నది.
:::
## నిర్వహించిన క్రీడలు

* 20px అథ్లెటిక్స్ 
* 20px సైక్లింగ్ 
* 20px ఫెన్సింగ్ 

* 20px జిమ్నాస్టిక్ 
* 20px షూటింగ్ 

* 20px స్విమ్మింగ్ 
* 20px టెన్నిస్ 

* 20px వెయిట్ లిప్టింగ్ 
* 20px రెజ్లింగ్ 

## పాల్గొన్న దేశాలు

* అమెరికా
* ఆస్ట్రేలియా
* ఆస్ట్రియా
* బల్గేరియా

* చిలీ
* డెన్మార్క్
* ఫ్రాన్స్
* జర్మనీ

* బ్రిటన్
* గ్రీసు
* హంగేరి

* ఇటలీ
* స్వీడన్
* స్విట్జర్లాండ్

## ఇవి కూడా చూడండి
* ఒలింపిక్ క్రీడలు
* ఏథెన్స్

## బయటి లింకులు
* International Olympic Committee (IOC) page on the 1896 Summer Olympics.
* A chronicle of the 1896 Summer Olympics.
* Official Report of the 1896 Olympics (PDF format)  బాగానే ఉంది పర్వలేదు బాగానే వా

## మూలాలు

వర్గం:ఒలింపిక్ క్రీడలు
వర్గం:1896
వారసవాహిక

**వారసవాహిక** అనేది ఇంగ్లీషులోని 'క్రోమోజోమ్‌' (ఆంగ్లం chromosome) కి తెలుగు సేత. ఇంగ్లీషులో 'క్రోమోజోమ్‌' అన్న మాట గ్రీకు భాషలోని 'క్రోమో' (అంటే రంగు), 'సోమా' (అంటే శరీరం లేదా పదార్థం) అన్న మాటలని సంధించగా పుట్టిన మాట. కనుక క్రోమోజోమ్‌ అంటే 'రంగు పదార్థం'. ఇది క్రోమోజోముల తత్వం అర్ధం కాని రోజులలో అజ్ఞానం వల్ల పెట్టిన పేరు. 'క్రోమోజోమ్‌' కి ఏ రంగూ ఉండదు. సూక్ష్మదర్శినిలో చూట్టానికి వీలుగా ఉంటుందని చాల పదార్ధాలకి రంగు పులుముతారు. ఈ పద్ధతిని ఇంగ్లీషులో staining అంటారు. జీవకణాలకి రంగు పులిమి సూక్ష్మదర్శినిలో చూసినప్పుడు ఆ రంగు కణికలో (nucleus) ఉన్న జన్యు పదార్ధానికి అంటుకొని గాజు పలకకి ఉన్న పారదర్శకమయిన నేపథ్యంలో ఖణిగా కనిపిస్తుంది. అంతే తప్ప ఈ జన్యు పదార్ధానికి ఏ రంగూ లేదు. కనుక జీవకణంలో ఉన్న కణికలో ఉన్న జన్యు పదార్థంలో ఉన్న సన్నటి దారాల లాంటి పదార్ధాన్ని *వారసవాహికలు* అని తెలుగులో అందాం.

[frame|క్రోమోసోము నిర్మాణం: (1) [క్రోమాటిడ్, (2) సెంట్రోమియర్, (3) పొట్టి బాహువు, (4) పొడవు బాహువు.]]

## నిర్మాణ సరళి
మానవుని శరీరంలో ఉన్న ప్రతి జీవకణం లోనూ 23 జతల వారసవాహికలు ఉంటాయి. వీటిని వారసవాహిక-1,...వారసవాహిక-23, అని పిలవటం రివాజు. ఈ 23 జతలలోనూ ఉన్న జన్యు పదార్థం (genetic matter) అంతటినీ కలిపి డి.ఎన్.ఎ. (DNA) అని కూడా వ్యవహరిస్తారు. కనుక స్థూలంగా మాట్లాడేటప్పుడు డి. ఎన్. ఏ. అన్నా, క్రోమోజోములు అన్నా, వారసవాహికలు అన్నా ఒక్కటే. కాని సూక్ష్మ దృష్టితో చూస్తే వారసవాహికలలో కొంత భాగం డి.ఎన్.ఎ., కొంత భాగం ప్రాణ్యం (protein) ఉన్నాయని వాదించ వచ్చు. కొన్ని వైరస్‌ లలో డి.ఎన్.ఎ. (లేదా ఆర్‌.ఎన్‌.ఎ.) తప్ప ప్రాణ్యం ఉండకపోవచ్చు.

సూక్ష్మదర్శినిలో చూసినప్పుడు ఇవి ఇంగ్లీషు అక్షరం X ఆకారంలో, బొమ్మలో చూపినట్లు కనిపిస్తాయి. ఇంకా బలవంతమైన సూక్ష్మదర్శినిలో చూసినప్పుడు ఇవి చుట్టలు చుట్టిన దారాలలాంటివనీ అర్ధం అవుతుంది. వీటి కట్టడిని బణుప్రమాణం (molecular scale) లోనూ, అణుప్రమాణం (atomic scale) లోనూ అర్ధం చేసుకొంటే జంటపెన (double helix) ఆకారంలో అమర్చబడ్డ నూక్లియోటయిడ్ (nucleotide) లనే 'పూసల' దండ అని అర్ధం అవుతుంది. ఇంత సూక్ష్మమైన కొలమానంలో వీటిని డి. ఎన్. ఏ. (DNA) అన్న పేరుతోనే ఎక్కువగా వ్యవహరిస్తారు. ఈ వారసవాహికలని పూసలతో గుచ్చిన దండలా ఊహించుకొంటే, ఆ దండలో అక్కడక్కడ ఉన్న కొన్ని పూసల గుంపులని జన్యువులు (genes) అంటారు. మావవుని జన్యుసంపద (genome) లో దరిదాపు 5000 జన్యువులు ఉంటాయని ఒక అంచనా ఉంది.

## ఇతర ప్రాణులలో వారసవాహికల వైనం
ఒక్కొక్క జతలోని వారసవాహికలలో ఒకటి తల్లి నుంచి, మరొకటి తండ్రి నుంచి సంక్రమిస్తాయి. పట్టికలో చూపినట్లు వీటి సంఖ్య జాతిని బట్టి నిర్ణీతమై ఉంటుంది. జంతువు జాతిని బట్టి ఎన్ని జతల వారసవాహికలు ఉన్నాయో నిర్ణీతమయినట్లే, ఒకొక్క వారసవాహికలో ఎన్నెన్ని నూక్లియోటయిడ్‌ 'పూసలు' ఉన్నాయో కూడా నిర్ణయించబడుతుంది. ఉదాహరణకి కొన్ని జీవులలో నూక్లియోటయిడ్‌ 'పూసలు' వేలల్లో మాత్రమే ఉంటే కొన్ని జీవులలో మిలియన్ల పైబడి ఉంటాయి.

## జంతువులలో వారసవాహికల సంఖ్య

## మూలాలు
*జంతుశాస్త్ర నిఘంటువు, తెలుగు అకాడమి.

వర్గం:జీవ శాస్త్రము
మహంకాళి వెంకయ్య

**మహంకాళి వెంకయ్య** (1917 - 1979), కూచిపూడి నాట్యాచార్యుడు, 1950, 60వ దశకములో తెలుగు సినిమా నటుడు. ఈయన 45 సంవత్సరాలపాటు నాటకరంగానికి, 32 యేళ్లు సినిమారంగానికి సేవచేశాడు. సుమారు 158 సినిమాలలో నటించాడు.  ఈయన దక్షయజ్ఞం, భూకైలాస్, భక్త మార్కండేయ, చిరంజీవులు, సీతాకళ్యాణము, ఆరాధన 
rechuuka pagatichukka వంటి సినిమాలలో నటించాడు.

## జీవిత విశేషాలు
ఇతడు 1917లో కూచిపూడి గ్రామంలో మహంకాళి సుబ్బయ్య, పుణ్యవతి దంపతులకు జన్మించాడు. ఇతడు 9వ యేటనే మొఖానికి రంగు పూసుకున్నాడు. 17వ యేడు వచ్చేసరికి నాటకరంగంలో పేరుప్రఖ్యాతులు సంపాదించుకున్నాడు. భాగవతుల కుమారస్వామి వద్ద నటనలో శిక్షణ తీసుకున్నాడు. ఈయన ప్రసిద్ధ కూచిపూడి నాట్యాచార్యుడు చింతా వెంకటరామయ్య వద్ద నాట్యాన్ని అభ్యసించాడు. తరువాత వేదాంతం రాఘవయ్య ట్రూపులో చేరి హిరణ్యకశిపుడు, కంసుడు వంటి పాత్రలను, డి.వి.సుబ్బారావు నాటకాలలో విశ్వామిత్రుడు వంటి విభిన్నమైన పాత్రలను ధరించి పేరుపొందాడు. ఆంధ్రరాష్ట్రంలోనే కాక కన్నడ, తమిళ రాష్ట్రాలలో కూడా అనేక నాటక ప్రదర్శనలు ఇచ్చాడు. పౌరాణిక నాటకాలే కాక కాటమరాజు కథ, ఖిల్జీపతనం, బాలనాగమ్మ, ఛైర్మన్ మొదలైన నాటకాలలో నటించాడు. 1946లో సి.పుల్లయ్య దర్శకత్వంలో వచ్చిన వింధ్యరాణి సినిమాలో ఒక చిన్న వేషం వేయడం ద్వారా సినిమారంగంలో ప్రవేశించాడు. మరణించేవరకు 158 చిత్రాలలో విభిన్నమైన పాత్రలు పోషించాడు.

## నటించిన సినిమాలు
* వింధ్యరాణి (1948)
* అదృష్టదీపుడు (1950)
* మాయా రంభ (1950)
* మల్లీశ్వరి (1951) - శ్రీకృష్ణదేవరాయల సేనాధిపతి రామలింగ నాయకుడు.
* టింగ్ రంగా (1952)
* పెళ్ళి చేసి చూడు (1952) - భీమన్న
* గుమాస్తా (1953) - జమీందారు
* జయసింహ (1955)
* చిరంజీవులు (1956)
* భక్త మార్కండేయ (1956)
* సొంత ఊరు (1956)
* కుటుంబ గౌరవం (1957)
* మాయాబజార్ (1957)
* ఇంటిగుట్టు (1958)
* భూకైలాస్ (1958)
* రాజనందిని (1958)
* ఆరాధన (1962)
* గులేబకావళి కథ (1962)
* దక్షయజ్ఞం
* పూజాఫలం (1964)
* సతీ సక్కుబాయి (1965)

## మరణం
ఇతడు తన 62వయేట కూచిపూడి గ్రామంలో 1979, జనవరి 27వ తేదీన మరణించాడు.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
*

వర్గం:1919 జననాలు
వర్గం:1979 మరణాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు