అల్బేనియా -భారత్ సంబంధాలు

**అల్బేనియా భారత సంబంధాలు** అనేవి, అల్బేనియా దేశం, భారత్ దేశాల మధ్య కొనసాగుతున్న అంతర్జాతీయ సంబంధాలు.

భారత్ టిరానాలో గౌరవ కాన్సుల్‌ను కొనసాగిస్తోంది. రుమేనియాలోని బుఖారెస్ట్‌లో ఉన్న భారత రాయబార కార్యాలయం అల్బేనియా, మోల్డోవా దేశాలకు కూడా సమాంతరంగా గుర్తింపు పొందింది. అల్బేనియా ముంబై, ఢిల్లీ నగరాలలో రెండు గౌరవ కాన్సుల్‌లను నిర్వహిస్తోంది.

## చరిత్ర
అల్బేనియా, భారత్ మధ్య దౌత్య సంబంధాలు 1956లో ప్రారంభమయ్యాయి. 2004 నుంచి భారత్ టిరానాలో గౌరవ కాన్సుల్‌ ఉంది. 2008 ప్రారంభంలో అల్బేనియా, న్యూఢిల్లీ లో రాయబార కార్యాలయాన్ని ప్రారంభించింది. 2010 అక్టోబర్‌లో తొలి అల్బేనియన్ రాయబారి భారత రాష్ట్రపతికి తన ప్రమాణ పత్రాలను సమర్పించాడు. అయితే అల్బేనియా ప్రభుత్వం చేపట్టిన బడ్జెట్ కోతల కారణంగా ఆ రాయబార కార్యాలయం మూసివేయబడింది. ప్రస్తుతం అల్బేనియా, ముంబై, ఢిల్లీ నగరాలలో రెండు గౌరవ కాన్సుల్‌ లున్నాయి.

రెండు దేశాల మధ్య తొలి విదేశాంగ కార్యాలయ సంప్రదింపులు 2003 ఫిబ్రవరిలో టిరానాలో జరిగాయి. అల్బేనియా అధ్యక్షుడు రెక్సెప్ మైదానీ 1997లో మదర్ తెరెసా అంత్యక్రియలలో పాల్గొనేందుకు కోల్‌కతా వచ్చారు. 2008 డిసెంబరులో లుల్జిమ్ బాషా భారత్‌ను సందర్శించిన తొలి అల్బేనియన్ విదేశాంగ మంత్రి అయ్యాడు..

2015 నవంబర్ 27న దౌత్యసంబంధ మయిన , సేవా సంబంధ పాస్‌పోర్టులపై వీసాలను భారత్ అల్బేనియా దేశాలు రద్దు చేశాయి.

## ఆర్థిక సంబంధాలు
1990ల ప్రారంభం వరకు అల్బేనియా, భారత్ మధ్య ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యం చాలా తక్కువగా ఉండేది. 2017–18లో ఈ వాణిజ్య విలువ 68.20 మిలియన్ అమెరికన్ డాలర్లుగా నమోదైంది. 2018–19లో ఇది 59.70 మిలియన్ డాలర్లకు తగ్గింది. భారత్ నుంచి అల్బేనియాకు ఎగుమతి అయ్యే ప్రధాన వస్తువులు సిరామిక్ ఉత్పత్తులు, రాయి–ప్లాస్టర్–సిమెంట్ వస్తువులు, అల్యూమినియం వస్తువులు, కాఫీ, టీ, మసాలాలు, విద్యుత్ యంత్రాలు, సేంద్రీయ రసాయనాలు, ముడి చర్మాలు, యంత్రాలు, చేపలు, ప్లాస్టిక్ వస్తువులు. అల్బేనియా నుంచి భారత్ దిగుమతి చేసుకునే ప్రధాన వస్తువులు ఇనుము, ఉక్కు, ఉప్పు, గంధకం, రాయి, చర్మాలు, లెదర్, అల్యూమినియం వస్తువులు, నూనె గింజలు, పాదరక్షలు, విద్యుత్ పరికరాలు, సువాసన తైలాలు, ప్లాస్టిక్ ఉత్పత్తులు.12 ఫిబ్రవరిలో ఇండియా–అల్బేనియా ట్రేడ్ ఎక్స్‌పో నిర్వహించబడింది. భారత వ్యాపారాల్లో ఉద్యోగ విషయాలల్లో, ఖర్చు తగ్గించి అదనపు సామర్థ్యాన్ని చూపడం, అల్బేనియా వైపు నుంచి వ్యాపార అవకాశాలను వినియోగించుకోవడం ఈ ఎక్స్‌పో లక్ష్యం. సుమారు 300 భారత కంపెనీలకు అల్బేనియా మార్కెట్‌ను అన్వేషించే వేదికగా ఇది నిలిచింది.

2013 జూలైలో ద్వంద్వ పన్ను నివారణ ఒప్పందంపై అల్బేనియా, భారత్ సంతకాలు చేశాయి. 2015 జనవరిలో చమురు, వాయు రంగంలో భారత పెట్టుబడులతో సహకారాన్ని పెంచేందుకు రెండు దేశాలు అంగీకరించాయి. న్యూఢిల్లీలో సహకార ఒప్పంద పత్రం మీద సంతకాలు జరిగాయి. 

2018 నవంబరులో అల్బేనియా ప్రభుత్వం దేశంలో తొలి సౌర విద్యుత్ కేంద్ర నిర్మాణానికి ఇండియా పవర్ కార్పొరేషన్ లిమిటెడ్ నేతృత్వంలోని, కంపెనీల కూటమితో ఒప్పందం ఇచ్చింది.

2024 ఫిబ్రవరిలో అల్బేనియన్ విదేశాంగ మంత్రి ఇగ్లీ హసానీ న్యూఢిల్లీకి వచ్చి రైసినా డైలాగ్‌లో పాల్గొన్నారు. ఆయన ప్రసంగంలో యూరప్–ఆసియా మధ్య వాణిజ్య మార్గంలో అల్బేనియా కీలక స్థానాన్ని కలిగి ఉందని వివరించారు. వేగవంతమైన ఆర్థిక వృద్ధితో అల్బేనియా యూరప్‌లో వేగంగా ఎదుగుతున్న దేశాలలో ఒకటిగా మారుతోందని కూడా చెప్పారు.

ఎనిమిది మంది వ్యాపార ప్రతినిధులతో కలిసి, అల్బేనియా మంత్రి హసీని, భారత్ విదేశాంగ మంత్రి ఎస్. జైశంకర్‌తో సమావేశమయ్యారు. ఈ చర్చల్లో సంయుక్త వ్యాపారాలు, వాణిజ్య ఒప్పందాలు, పెట్టుబడి భాగస్వామ్యాలపై దృష్టి పెట్టారు. 2023–24 ఆర్థిక సంవత్సరంలో భారత్–అల్బేనియా ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యం 1.16 బిలియన్ డాలర్లకు చేరిందని అధికారిక నివేదికలు తెలిపాయి. న్యూఢిల్లీలో రాయబార కార్యాలయం ప్రారంభించడం, టిరానాలో మిషన్ ఏర్పాటు చేయడం అంశాలపై కూడా చర్చ జరిగింది.

ఆగస్టు 10న భారత్ టిరానాలో తన నివాస దౌత్య మిషన్‌ను ప్రారంభించింది.

2024 అక్టోబర్ 31న టిరానాలో ద్వైపాక్షిక చర్చలు జరిగాయి. భారత ప్రతినిధి బృందానికి అరుణ్ కుమార్ సాహు , మధ్య యూరోప్ శాఖ లోని అదనపు సెక్రటరీ నాయకత్వం వహించారు. అల్బేనియా తరఫునన్ యూరోప్,విదేశాంగ శాఖల ఉప మంత్రి ఎండ్రిట్ యిజైరాజ్ పాల్గొన్నారు.ఈ చర్చల్లో రాజకీయ సంబంధాలు, వాణిజ్యం, సాంస్కృతిక అనుసంధానం, ప్రజల మధ్య పరస్పర సంబంధాలు వంటి అంశాలు సమీక్షించబడ్డాయి. ప్రాంతీయ, అంతర్జాతీయ అంశాలపై కూడా అభిప్రాయాలు పంచుకున్నారు.

అదనంగా అల్బేనియా ఆర్థిక, సంస్కృతి, ఆవిష్కరణాల ఉపమంత్రి ఓల్టా మాంజానితో సమావేశం జరిగింది. వాణిజ్యం, పెట్టుబడి అవకాశాలు, పర్యాటకం, సాంస్కృతిక మార్పిడి అంశాలు చర్చించబడ్డాయి.

## సాంస్కృతిక సంబంధాలు
1951లో భారత పౌరసత్వం పొందిన మదర్ తెరెసా అల్బేనియన్ మూలాలు కలిగిన వ్యక్తి. టిరానా విమానాశ్రయానికి ఆమె పేరు పెట్టారు.

అల్బేనియన్ టెలివిజన్‌లో భారత సినిమాలు ప్రసారమవుతున్నాయి. కొన్ని భారత సినిమాలు అల్బేనియాలో చిత్రీకరించబడ్డాయి. 2012 నవంబరులో ఐసీసీఆర్ ఆధ్వర్యంలో మణిపూరి నృత్య బృందం అల్బేనియాను సందర్శించింది. 2019 జూన్ 6న డా. నీనా ప్రసాద్ నేతృత్వంలోని మోహినియాట్టం నృత్య బృందం టిరానాలో ప్రదర్శన ఇచ్చింది. 2015 నుంచి ప్రతి సంవత్సరం టిరానాలో అంతర్జాతీయ యోగా దినోత్సవం నిర్వహించబడుతోంది. 2019 జూన్ 17న సెల్మాన్ స్టెర్మాసి స్టేడియంలో ఐదవ యోగా దినోత్సవం జరుపుకున్నారు.

2020 ఫిబ్రవరి నాటికి అల్బేనియాలో 100 మందికి తక్కువ భారతీయులు నివసిస్తున్నారు. వారిలో ఎక్కువ మంది విదేశీ కంపెనీలలో నిర్వహణ స్థాయి వృత్తిపరులుగా పని చేస్తున్నారు.
## మూలాలు

వర్గం:భారతదేశ విదేశీ సంబంధాలు