open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ధర్మపుత్ర

**ధర్మపుత్ర** 1961లో విడుదలైన హిందీ సినిమా. ఆచార్య చతుర్సేన్ రాసిన ధర్మపుత్ర నవల ఆధారంగా యష్ చోప్రా దర్శకత్వం వహించిన ఈ సినిమాను బి.ఆర్.చోప్రా నిర్మించాడు. భారతదేశ విభజన, హిందూ మతతత్వం వర్ణించిన మొదటి హిందీ సినిమా ఇది.  భారత విభజన సమయంలో 1956లో లాహోర్ నుండి బహిష్కరించబడిన తన అన్న బి. ఆర్. చోప్రా నిర్మించిన ఈ సినిమా 1956లో ముంబై బి. ఆర్ ఫిల్మ్స్ ను స్థాపించింది. ఈ సినిమా విభజన నేపథ్యంలో మతపరమైన మూఢనమ్మకం, మూఢనమ్మకాలు & మతతత్వ సమస్యలతో వ్యవహరించింది. రెండు సంవత్సరాల క్రితం, యశ్ చోప్రా ధూల్ కా ఫూల్ (1959) సినిమాతో అరంగేట్రం చేశాడు, ఇందులో ఒక ముస్లిం "చట్టవిరుద్ధమైన" హిందూ పిల్లవాడిని పెంచి పెంచాడు, "తూ హిందూ బనేగా నా ముసల్మాన్ బనేగా, ఇన్సాన్ కీ ఔలాద హై, ఇన్సాన్ బనేగా" క్లాసిక్ పాటను ప్రదర్శించాడు. ఇక్కడ ఒక హిందూ కుటుంబం చట్టవిరుద్ధమైన ముస్లిం బిడ్డను పెంచుతున్నందున ఈ సినిమాలో ఇతివృత్తం తిరగబడింది.  

వయోజన నటుడిగా హిందూ మత తీవ్రవాద పాత్రను పోషించిన శశి కపూర్ మొదటి సినిమా ఇది. శశికళ మాదిరిగానే ప్రముఖ నటుడు రాజేంద్ర కుమార్ ఒక పాటలో ప్రత్యేక పాత్ర పోషించాడు. 9వ జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలలో ఇది హిందీలో ఉత్తమ చలన చిత్రంగా అవార్డు పొందింది. 

## నటీనటులు

* దిలీప్ రాయ్ గా శశి కపూర్
* హుస్న్ బానో గా మాలా సిన్హా
* జావేద్ గా రెహమాన్
* డాక్టర్ అమృత్ రాయ్ గా మన్మోహన్ కృష్ణ
* మీనాగా ఇంద్రాణి ముఖర్జీ
* రేఖా రాయ్ గా తబస్సుమ్
* సుదేశ్ రాయ్ గా దేవెన్ వర్మ
* శ్రీమతి సావిత్రి అమృత్ రాయ్ గా నిరుప రాయ్
* మీనా తల్లిగా లీలా చిట్నిస్
* నవాబ్ బద్రుద్దీన్ (హుస్న్ బానో తండ్రి) గా అశోక్ కుమార్
* పార్టీ నాయకుడిగా రాజేంద్ర కుమార్
* నర్తకిగా శశికళ

## పాటలు
సాహిర్ లుధియాన్వి సాహిత్యం అందించిన ఈ సినిమాకి ఎన్. దత్తా సంగీతం అందించాడు.

"సారే జహాన్ సే అచ్ఛా"  పాటను కవి ముహమ్మద్ ఇక్బాల్ రాశాడు.

## రిసెప్షన్
విభజన అల్లర్లు, నినాదాల ముడి పునర్నిర్మాణం చిత్రం ప్రదర్శించినప్పుడు థియేటర్లలో అల్లర్ల వంటి పరిస్థితులకు దారితీసింది, సినిమా బాక్సాఫీస్ వద్ద విఫలమైంది. *ధర్మపుత్ర* పరాజయం తరువాత, కొంతమంది దర్శకులు హిందీ సినిమా మతపరమైన ఇతివృత్తంలోకి ప్రవేశించారు, ఈ సమస్యను అంత స్పష్టంగా తీసుకున్న తదుపరి సినిమా 1973లో ఎం.ఎస్. సత్యు రూపొందించిన గార్మ్ హవా. ఈ సినిమా  దర్శకుడు యశ్ చోప్రా మళ్ళీ రాజకీయ చిత్రం చేయలేదు,  అనేక దశాబ్దాల తరువాత, *[[వీర్-జారా|వీర్ జారా]]* (2004) తో మత సామరస్యం అనే ఇతివృత్తాన్ని మళ్లీ తాకినప్పుడు ప్రేమ కథలకు కట్టుబడి ఉన్నాడు.

## అవార్డులు

; జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డులు

* 1961 : హిందీలో ఉత్తమ చలనచిత్రంగా రాష్ట్రపతి రజత పతకం

; ఫిల్మ్‌ఫేర్ అవార్డు

* 1963: ఉత్తమ సంభాషణ : అక్తర్ ఉల్ ఇమాన్

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* 
వర్గం:హిందీ సినిమా
వర్గం:భారతీయ సినిమా
విరాజ్ కడ్బే

**విరాజ్ విలాస్ కడ్బే** (జననం 19 నవంబర్ 1989 నాగ్‌పూర్‌లో ) భారతీయ మాజీ క్రికెటర్, అతను దేశీయ క్రికెట్‌లో విదర్భ తరపున ఆడాడు. అతను మార్చి 2008లో రాజస్థాన్‌తో జరిగిన లిస్ట్ A మ్యాచ్‌తో అరంగేట్రం చేశాడు. ఇండియన్ ప్రీమియర్ లీగ్ ప్రారంభ సీజన్ కోసం చెన్నై సూపర్ కింగ్స్‌తో ఒప్పందం కుదుర్చుకున్నాడు కానీ జట్టు తరపున ఆడలేకపోయాడు.

## మూలాలు

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1989 జననాలు
వర్గం:విదర్భ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:భారతీయ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
పెస్టోంజీ

**పెస్టోంజీ** 1988లో విజయ మెహతా దర్శకత్వం వహించిన భారతీయ హిందీ భాషా సినిమా. అనుపమ్ ఖేర్, నసీరుద్దీన్ షా, షబానా అజ్మీ నటించిన ఈ సినిమాకు ఫిల్మ్ జర్నలిస్ట్ బి.కె కరంజియా కథ అందించాడు.

ఈ సినిమా 35వ జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డులలో హిందీలో ఉత్తమ చలనచిత్రంగా అవార్డును గెలుచుకుంది.
## కథ
ఈ చిత్రం పార్సీ సమాజం, ముఖ్యంగా బొంబాయి నగరంలో (ప్రస్తుతం ముంబై) 1950, 60 లలో నివసించే వారి జీవితం & మర్యాదపై ఒక సన్నిహితమైన దృష్టాంతంగా ఉంటుంది. ఫిరోజ్ షా (నసీరుద్దీన్ షా), పెస్టన్జీ (అనుపమ్ ఖేర్) సన్నిహిత మిత్రులు. వారు కలిసి ప్రతిదీ చేయాలనుకుంటారు (వారు స్వభావంలో చాలా భిన్నంగా ఉన్నప్పటికీ అదే రోజున వివాహం చేసుకోవాలని కూడా ప్లాన్ చేస్తారు). ఫిరోజ్ నిశ్శబ్దంగా, ఆలోచనాత్మకంగా, అనిశ్చితంగా ఉంటాడు, పెస్టన్జీ (పెసి) ఒక బహిర్ముఖుడు. ఫిరోజ్ ఒక అమ్మాయిని వివాహం చేసుకోవడం గురించి తన మనసు మార్చుకోలేకపోతున్నాడు, జెరూ (షబానా అజ్మీ) ఒక మ్యాచ్ మేకర్ ద్వారా అతని కోసం ఎంపిక చేయబడింది. ఆమెను చివరికి పెసి వివాహం చేసుకుంటుంది. ఫిరోజ్ ఆమెతో ప్రేమలో పడ్డాడు, కానీ పెసీకి తన సంతోషాన్ని కలిగించడు. అతను వివాహం చేసుకోకూడదని నిర్ణయించుకుని, మరొక నగరానికి వెళ్తాడు. వారు మెయిల్ ద్వారా సంప్రదింపులు జరుపుతుంటారు. పేసి & జెరూ ఒక బిడ్డను ఆశిస్తున్నట్లు విని ఫిరోజ్ చాలా సంతోషిస్తాడు. వారిని సందర్శించడానికి బొంబాయికి వెళ్లాలని నిర్ణయించుకుంటాడు. తన సందర్శన సమయంలో, పెసి & జెరూ  వైవాహిక జీవితం తాను ఊహించిన విధంగా లేదని ఫిరోజ్ తెలుసుకుంటాడు. పేసీకి ఉంపుడుగత్తె ఉందని తెలుసుకుని ఫిరోజ్ భయపడ్డాడు. జెరూ గర్భస్రావం చేయించుకున్నాడని, తన ఉంపుడుగత్తె గురించి ఫిరోజ్ ఎదుర్కొన్నప్పుడు, ఆమె తల్లిలాగే ప్రసవంలో చనిపోతాననే జెరూ భయం కారణంగా గర్భస్రావం జరిగిందని పెసీ అతనికి తరువాత తెలియజేస్తాడు. జెరూ ఎలా మారిందో అతను బాధపడుతున్నాడు. ఆమె ఇప్పుడు ఉన్నంత అందమైన అమ్మాయి కాదు, కానీ కోపంగా, శ్రద్ధ లేనిదిగా కనిపిస్తుంది. ఆమె పెసి ఇద్దరూ తమ వివాహంలో అసంతృప్తిగా ఉన్నారు. వారిని కలవకూడదని ఫిరోజ్ నిర్ణయించుకుంటాడు, కానీ మానసికంగా తనను తాను దూరంగా ఉంచుకోలేకపోతున్నాడు. పేసి ఆకస్మిక మరణం వరకు ముగ్గురూ తమ అసంతృప్త జీవితాలను కొనసాగించారు. చివరగా, ఫిరోజ్ తాను జేరూకు సహాయం చేయలేనని తెలుసుకుంటాడు. ఫిరోజ్ వదులుగా ఉన్న మహిళగా భావించిన సూనా (కిరణ్ ఖేర్) పెసి ఉంపుడుగత్తె, అంత్యక్రియలకు చెల్లిస్తుంది, ఇది తన మరణంలో కూడా, పెసి భార్య అతనిని పట్టుకుంటుంది అనే ఆలోచనను సహించలేనందున ఫిరోజ్ ఆమెకు తిరిగి చెల్లిస్తాడు. చివరికి, జీవితం తాను ఊహించిన విధంగా లేదని, జీవితంలో ప్రతి ఒక్కరి ప్రయాణం వారి స్వంత ఆనందం ఏమిటో కనుగొని నిర్ణయించడం అని ఫిరోజ్ గ్రహిస్తాడు.

## నటీనటులు

* ఫిరోజ్షా పిథవాలా గా నసీరుద్దీన్ షా
* పెస్టన్జీగా అనుపమ్ ఖేర్ (పిస్సీ)
* జెరూగా షబానా అజ్మీ
* సూనా మిస్త్రీగా కిరణ్ ఖేర్
* శివాజీ సతమ్-  డాక్టర్

## రిసెప్షన్
విమర్శనాత్మకంగా, పార్సీ జీవితాన్ని సూక్ష్మంగా చిత్రీకరించినందుకు మరియు ప్రధాన నటులందరి నటనకు ఈ సినిమా సాధారణంగా మంచి ప్రశంసలు అందుకుంది. విద్వాంసులు గోకుల్సింగ్ మరియు డిసానాయకే ఇలా వ్రాశారుః "... ఈ సినిమాలో ఖచ్చితంగా భావోద్వేగపు ఒత్తిడి ఉంది. కానీ ఇది దర్శకుడి హాస్య పరిశీలనలు, సంభాషణ & నటన ద్వారా ఉత్పన్నమయ్యే హాస్యం ద్వారా దీనికి సమతుల్యత ఉంది".

## అవార్డులు

* ఉత్తమ హిందీ చిత్రంగా జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారం
* ఉత్తమ కాస్ట్యూమ్ డిజైన్ కోసం జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డు- రామిల్లా పటేల్, మణి రబాడీ 
* ఉత్తమ భారతీయ చిత్రంగా బి. ఎఫ్. జె. ఎ. అవార్డు (మరో రెండు సినిమాలతో) 
* ఉత్తమ సహాయ నటుడిగా బి. ఎఫ్. జె. ఎ అవార్డు- అనుపమ్ ఖేర్ 

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* 
వర్గం:హిందీ సినిమా
వర్గం:భారతీయ సినిమా
సుధీర్ ధగంవార్

**సుధీర్ మారుతీరావు ధగంవార్** (20 జనవరి 1951 - 10 ఏప్రిల్ 2010) భారతీయ క్రికెట్ ఆటగాడు . ధగంవార్ కుడిచేతి వాటం బ్యాట్స్‌మన్, అతను లెగ్ బ్రేక్ బౌలర్.

1972/73 రంజీ ట్రోఫీలో మధ్యప్రదేశ్‌తో జరిగిన మ్యాచ్‌లో ధగంవర్ విదర్భ తరఫున ఫస్ట్-క్లాస్ అరంగేట్రం చేశాడు. 1972/73 నుండి 1977/78 సీజన్ వరకు 11 ఫస్ట్-క్లాస్ మ్యాచ్‌లలో ధగంవర్ విదర్భకు ప్రాతినిధ్యం వహించాడు, అతని చివరి ఫస్ట్-క్లాస్ మ్యాచ్ ఉత్తరప్రదేశ్‌తో జరిగింది. విదర్భ తరఫున తన 11 మ్యాచ్‌లలో, అతను 14.40 బ్యాటింగ్ సగటుతో 288 పరుగులు చేశాడు, ఒకే ఒక హాఫ్ సెంచరీ స్కోరు 77. ధగంవర్ తరువాత విదర్భకు కోచ్ అయ్యాడు.

ధగంవార్ 10 ఏప్రిల్ 2010న మహారాష్ట్రలోని నాగ్‌పూర్‌లో మరణించారు.

## బాహ్య లింకులు

* క్రిక్ఇన్ఫోలో సుధీర్ ధగంవర్
* క్రికెట్ ఆర్కైవ్‌లో సుధీర్ ధగంవార్
* సుధీర్ ధగంవర్ కోసం మ్యాచ్‌లు, వివరణాత్మక గణాంకాలు
* సుధీర్ ధగంవర్ చిత్రం
వర్గం:భారతీయ క్రికెట్ కోచ్‌లు
వర్గం:విదర్భ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:భారతీయ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:2010 మరణాలు
వర్గం:1951 జననాలు
రాబర్ట్ వుడ్రో విల్సన్

**రాబర్ట్ వుడ్రో విల్సన్** ఖగోళ శాస్త్రవేత్త, భౌతిక శాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతి గ్రహీత. 

## పరిశోధనలు
రాబర్ట్ వుడ్రో విల్సన్ (ఆంగ్లం:Robert Woodrow Wilson) (జననం: జనవరి 10, 1936) ఒక అమెరికన్ రేడియో ఖగోళ శాస్త్రవేత్త. ఆయన ఆర్నో అలన్ పెన్జియాస్‌తో కలిసి 1964 లో కాస్మిక్ మైక్రోవేవ్ బ్యాక్‌గ్రౌండ్ రేడియేషన్‌ (Cosmic Microwave Background radiation / CMB / CMBR) ను కనుగొన్నారు. ఇది విశ్వావిర్భావం/విశ్వోద్భవం యొక్క బిగ్ బ్యాంగ్ సిద్ధాంతానికి (Big Bang theory) రుజువును సమకూర్చటంలో సహాయపడింది. ఈ ఆవిష్కరణకు ఆయన 1978 సంవత్సరంలో భౌతిక శాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతిని అందుకున్నారు.

## పరిశోధనలు
న్యూ జెర్సీలోని హోల్మ్డెల్ టౌన్‌షిప్‌లో ఉన్న బెల్ ల్యాబ్స్‌లో హోల్మ్డెల్ హార్న్ యాంటెన్నాతో పరీక్షలు, ప్రయోగాలు నిర్వహిస్తున్న సమయంలో, విల్సన్, పెన్జియాస్ వాతావరణంలో తమకు వివరించలేని ఒక శబ్ద మూలాన్ని గుర్తించారు. యాంటెన్నాపై ఉన్న పావురాల విసర్జనలతో సహా శబ్దానికి కారణమయ్యే అన్ని సాధ్యమైన మూలాలను తొలగించిన తరువాత, ఆ శబ్దం చివరకు CMB (కాస్మిక్ మైక్రోవేవ్ బ్యాక్‌గ్రౌండ్) అని నిర్ధారించబడింది. ఇది బిగ్ బ్యాంగ్ సిద్ధాంతానికి ముఖ్యమైన ధృవీకరణగా నిలిచింది.

1970లో విల్సన్ నేతృత్వంలోని ఒక బృందం ఖగోళ వస్తువైన ఒరియన్ నెబ్యులాలో, అలాగే మరో ఎనిమిది గెలాక్సీ మూలాలలో, కార్బన్ మోనోఆక్సైడ్ (CO) యొక్క భ్రమణ స్పెక్ట్రల్ రేఖను తొలిసారిగా గుర్తించింది. అనంతరం, CO పరిశీలనలు చల్లని అణు అంతర్‌తారక వాయువును గుర్తించడానికి ప్రామాణిక పద్ధతిగా మారాయి. CO గుర్తింపు మిల్లీమీటర్, సబ్‌మిల్లీమీటర్ ఖగోళ శాస్త్ర రంగాల ఆవిర్భావానికి పునాది సంఘటనగా నిలిచింది.

1979 లో విల్సన్ అమెరికా నేషనల్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్ మెంబరుగా ఎన్నుకోబడ్డారు.
విల్సన్ 1958లో ఎలిజబెత్ రోడ్స్ సావిన్‌ను వివాహం చేసుకున్నారు.

## అవార్డులు
# హెన్రీ డ్రేపర్ మెడల్ (1977)
# భౌతిక శాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతి (1978)
# గోల్డెన్ ప్లేట్ అవార్డు (1987) 

## మూలాలు

వర్గం:1936 జననాలు
లో-హంద్రే లౌరెన్స్

**లో-హంద్రే లౌరెన్స్** (జననం 24 ఏప్రిల్ 1999) నమీబియా క్రికెటర్. ఆయన ఆగస్టు 2019లో నమీబియా క్రికెట్ జట్టు తరపున అంతర్జాతీయంగా అరంగేట్రం చేశాడు.  

## కెరీర్
లో-హంద్రే లౌరెన్స్ 2015 అక్టోబర్ 8న  సన్ఫాయిల్ 3-డే కప్  టోర్నమెంట్‌లో ఫస్ట్-క్లాస్ అరంగేట్రం చేశాడు. 

ఆయన జనవరి 2016లో 2016 అండర్-19 క్రికెట్ ప్రపంచ కప్ కోసం నమీబియా జట్టు ఎంపికయ్యాడు. ఈ టోర్నమెంట్‌లో 163 పరుగులతో నమీబియా తరఫున అత్యధిక పరుగులు చేసిన ఆటగాడిగా నిలిచాడు. ఆయన నవంబర్ 2017లో 2018 అండర్-19 క్రికెట్ ప్రపంచ కప్ కోసం నమీబియా జట్టుకు కెప్టెన్‌గా ఎంపికయ్యాడు. లో-హంద్రే లౌరెన్స్ టోర్నమెంట్‌లో 258 పరుగులతో నమీబియా తరఫున అత్యధిక పరుగులు చేసిన ఆటగాడిగా నిలిచాడు.

లో-హంద్రే లౌరెన్స్  2018 ఐసిసి వరల్డ్ క్రికెట్ లీగ్ డివిజన్ టూ టోర్నమెంట్ కోసం నమీబియా జట్టులో సభ్యుడు. ఆయన ఆగస్టు 2018లో  2018 ఆఫ్రికా టీ20ఐ కప్ కోసం నమీబియా జట్టులో ఎంపికయ్యాడు.

లో-హంద్రే లౌరెన్స్  అక్టోబర్ 2018లో బోట్స్వానాలో జరిగిన ఐసిసి వరల్డ్ టీ20ఐ ఆఫ్రికా క్వాలిఫైయర్ టోర్నమెంట్ కోసం దక్షిణ ఉపప్రాంత సమూహంలో నమీబియా జట్టులో అతన్ని ఎంపిక చేశారు. ఆయన 2018 అక్టోబర్ 29న మొజాంబిక్ తో జరిగిన మ్యాచ్‌లో 48 బంతుల్లో 100 పరుగులు చేసి, గ్రూపులో సెంచరీ సాధించిన మొదటి బ్యాట్స్‌మన్ అయ్యాడు. ఆయన ఆరు మ్యాచ్‌ల్లో 243 పరుగులతో టోర్నమెంట్‌లో అత్యధిక పరుగులు చేసిన ఆటగాడిగా నిలిచాడు.

ఆయన జూన్ 2019లో అంతర్జాతీయ సీజన్కు ముందు క్రికెట్ నమీబియా ఎలైట్ మెన్స్ స్క్వాడ్‌లో ఎంపికైన ఇరవై ఐదుగురు క్రికెటర్లలో ఒకడు. 

లో-హంద్రే లౌరెన్స్ 2019 ఆగస్టు 23న బోట్స్వానా నమీబియా పర్యటనలో బోట్స్వానాతో జరిగిన మ్యాచ్‌లో నమీబియా తరఫున తన టీ20ఐ అంతర్జాతీయ (టీ20ఐ) అరంగేట్రం చేశాడు. ఆయన 2022 మార్చి 14న నమీబియా తరఫున ఒమన్ వ్యతిరేకంగా తన వన్డే ఇంటర్నేషనల్ (వన్‌డే) అరంగేట్రం చేశాడు.

## మూలాలు

వర్గం:1999 జననాలు
వర్గం:క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:నమీబియా క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:నమీబియా టీ20 క్రికెట్ క్రీడాకారులు
నోమ్వెలో సిబండా

**నోమ్వెలో సిబాండా** (జననం 21 నవంబర్ 1996) జింబాబ్వే మహిళా జాతీయ క్రికెట్ జట్టు తరపున ఎడమచేతి మీడియం బౌలర్‌గా ఆడే జింబాబ్వే క్రికెటర్. ఆమె గతంలో కెయి తరపున ఆడింది. 

నోమ్వెలో సిబండా జనవరి 2019లో నమీబియా జరిగిన ఐదు మ్యాచ్‌ల సిరీస్ కోసం జింబాబ్వే మహిళల ట్వంటీ20 ఇంటర్నేషనల్ (డబ్ల్యూవన్‌డే) జట్టులో ఎంపిక చేశారు. ఆమె జూలై 2018లో అంతర్జాతీయ క్రికెట్ కౌన్సిల్ (ఐసిసి) తన సభ్యులందరికీ టీ20ఐ హోదాను ప్రదానం చేసిన తరువాత జింబాబ్వే ఆడిన మొదటి టి20ఐ మ్యాచ్‌లు ఇవి.> ఆమె 2019 జనవరి 5న జింబాబ్వే తరఫున నమీబియాకు వ్యతిరేకంగా తన తొలి టీ20ఐ మ్యాచ్ ఆడింది, ఆమె నాలుగు ఓవర్లలో 20 పరుగులకు ఒక వికెట్ తీసింది. అక్టోబర్ 2021లో ఐర్లాండ్ జరిగిన నాలుగు మ్యాచ్‌ల సిరీస్ కోసం జింబాబ్వే మహిళల వన్డే ఇంటర్నేషనల్ (డబ్ల్యూవన్‌డే) జట్టులో ఎంపికైంది. జింబాబ్వే కూడా ఏప్రిల్ 2021లో ఐసీసీ నుండి వన్డే హోదా పొందిన తరువాత జరిగిన మొదటి వన్‌డే మ్యాచ్‌లు.  ఆమె 5 అక్టోబర్ 2021న ఐర్లాండ్‌తో జరిగిన వన్‌డే అరంగేట్రం చేసింది, అక్కడ ఆమె 49 పరుగులకు ఒక వికెట్ తీసుకుంది.

నోమ్వెలో సిబండా నవంబర్ 2021లో జింబాబ్వేలో జరిగిన 2021 మహిళల క్రికెట్ ప్రపంచ కప్ క్వాలిఫైయర్ టోర్నమెంట్ కోసం జింబాబ్వే జట్టులో ఎంపికైంది. ఆమె ఏప్రిల్ 2022లో మకరం మహిళల ట్రై-సిరీస్ కోసం జింబాబ్వే జట్టులో ఎంపికైంది. ఈ టోర్నమెంట్ ఫైనల్‌లో నమీబియాతో జరిగిన మ్యాచ్‌లో జింబాబ్వే తరఫున టీ20ఐ ప్రపంచకప్ మ్యాచ్‌లో హ్యాట్రిక్ సాధించిన తొలి బౌలర్‌గా నిలిచింది, అలాగే ఆమె టీ20ఐల్లో తన తొలి ఐదు వికెట్లను తీసింది.

## మూలాలు

వర్గం:1996 జననాలు
వర్గం:జింబాబ్వే వ్యక్తులు
వర్గం:క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:జింబాబ్వే క్రీడాకారులు
వర్గం:జింబాబ్వే వన్డే క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:జింబాబ్వే టీ20 క్రికెట్ క్రీడాకారులు
నాగిశెట్టి (కార్టూనిస్ట్)

**నాగిశెట్టి** తెలుగు కార్టూనిస్ట్.

## జీవిత విశేషాలు
'నాగిశెట్టి' కలం పేరుతో కార్టూన్లు వేస్తున్న ఈయన పూర్తి పేరు నాగిశెట్టి వెంకట రమణమూర్తి, సాంబశివరావు, కవిత దంపతులకు 1962 ఆగస్టు 29 న విజయవాడలో పుట్టాడు.
బి.ఎస్సీ., ఎం.ఏ. డిగ్రీలలో పట్టాపుచ్చుకొని, తొలుత 'ఈనాడు' వారి న్యూస్ టైం ఇంగ్లీష్ దినపత్రికలో ఉద్యోగంలో చేరి, తర్వాత ఎస్.బి.ఐ. లో బ్యాంక్ ఉద్యోగిగా, పిమ్మట ఆంధ్రా బ్యాంక్ లో మేనేజర్ గా విజయవాడలో పదవీవిరమణ చేశాడు. 

## కార్టూనిస్టుగా
పదవ తరగతి నుండి కార్టూన్లు గీయడం ప్రారంభించించాడు. ఈయన గీసిన నాలుగు కార్టూన్లు ఒకేసారి జ్యోతి మాసపత్రికలో మొదటిగా 1981 అచ్చయ్యాయి. ఆ తర్వాత తమిళం, కన్నడ, మలయాళం, హిందీ, ఇంగ్లీష్ భాషా పత్రికలు కూడా వీరి కార్టూన్లు ప్రచురించాయి.

## కార్టూన్ పుస్తకం
* నవ్వులు గ్యారంటీ -2024

## బహుమతులు-అవార్డులు
* 'తానా' కార్టూన్ల పోటీలో బెస్ట్ కార్టూనిస్ట్ అవార్డ్ 2023
* ఉత్తమ జర్నలిస్టుగా (కార్టూన్ విభాగంలో) 'నారద ఆవార్డ్-2022'

## ఇతర లింకులు

* https://m.gotelugu.com/cartoons/view/7699/nagisetty-ai#google_vignette

వర్గం:తెలుగు వ్యంగ్య చిత్రకారులు/కార్టూనిస్ట్‌లు
వర్గం:వ్యంగ్య చిత్రకారులు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ కార్టూనిస్టులు
ఎయిర్ ఫోర్స్ ఏకాడమి , కమాండెంట్లు

**భారత వైమానిక దళ అకాడమీ కమాండెంట్([[ఎయిర్ ఫోర్స్ అకాడమీ, దుండిగల్|ఎయిర్ ఫోర్స్ అకాడమీ]] కమాండెంట్)** భారతదేశంలోని వైమానిక దళ అకాడమీ మొత్తం కార్యకలాపాలకు అధిపతి. అకాడమీ పరిపాలన, శిక్షణ, నిర్వహణ బాధ్యతలు కమాండెంట్ వద్ద ఉంటాయి. ఈ పదవి మూడు నక్షత్రాల హోదాకు చెందినది. కమాండెంట్ ఎయిర్ మార్షల్  హోదా కలిగిన అధికారి.కమాండెంట్‌కు సహాయంగా డెప్యూటీ కమాండెంట్ ఉంటారు. ఈ పదవి రెండు నక్షత్రాల హోదాకు చెందింది. అకాడమీలో చీఫ్ ఇన్‌స్ట్రక్టర్ (ఫ్లయింగ్)గా  (ఎయిర్ కమోడోర్ హోదా అధికారి విధులు నిర్వహిస్తారు. చీఫ్ గ్రౌండ్ ఇన్‌స్ట్రక్టర్‌గా కూడా  (ఎయిర్ కమోడోర్ హోదా అధికారి ఉంటారు. ప్రస్తుత కమాండెంట్  ఎయిర్ మార్షల్ ప్రవీణ్ కేశవ్ వోహ్రా..

thumb|ఎయిర్ ఫోర్స్  ఏకాడమీ  కంబైనెడ్ గ్రాడ్యుయేషన్ పెరేడ్

## చరిత్ర.
భారత వైమానిక దళ అకాడమీకి పునాది రాయి 1967 అక్టోబర్ 11న అప్పటి భారత రాష్ట్రపతి డా. జాకిర్ హుస్సేన్ చేతుల మీదుగా వేయబడింది. ఈ అకాడమీని 1969లో స్థాపించారు. 1971లో కార్యకలాపాలు ప్రారంభమయ్యాయి. భారత వైమానిక దళానికి సంబంధించిన ప్రాథమిక అధికారుల శిక్షణను ఒకే కేంద్రంలో నిర్వహించాలనే లక్ష్యంతో ఈ అకాడమీ ఏర్పాటైంది. జోధ్‌పూర్‌లోని వైమానిక దళ ఫ్లయింగ్ కాలేజ్ కమాండెంట్ అయిన ఎయిర్ కమోడోర్ జె.డి. అక్వినో అకాడమీ తొలి కమాండెంట్‌గా బాధ్యతలు చేపట్టారు..
thumb|ఏ యఫ్ ఏ లో సూర్య కిరణ్ డైమండ్  ఫర్మేషన్ -2012

1976 వరకు ఈ పదవి ఎయిర్ కమోడోర్ హోదాలో కొనసాగింది. ఆ తరువాత ఈ నియామకాన్ని రెండు నక్షత్రాల హోదాకు అప్‌గ్రేడ్ చేశారు. 2011లో ఈ పదవిని మూడు నక్షత్రాల హోదాకు మరింతగా అప్‌గ్రేడ్ చేశారు.                                      

## కమాండర్ల జాబితా

## ఇవి కూడా చూడండి
* ఇండియన్ మిలిటరీ అకాడమీ కమాండెంట్
* ఇండియన్ నావల్ అకాడమీ కమాండెంట్

## గ్రంథం చదవండి
* 

## మూలాలు
వర్గం:భారత వాయుసేన
భారతదేశం బహుమతిగా ఇచ్చిన యుద్ధనౌకల జాబితా

భారతదేశం ఇతర దేశాలకు బహుమతిగా ఇచ్చిన యుద్ధనౌకల జాబితా. 
thumb|వియత్నాంకు బహుమతిగా ఇవ్వడానికి భారతదేశం నుండి బయలుదేరుతున్న ఐఎన్ఎస్ కిర్పాన్ (P44)

## మూలాలు

వర్గం:భారత సైన్యం
వర్గం:భారత రక్షణ వ్యవస్థ
చెన్నాప్రగడ శర్మ

**చెన్నాప్రగడ శర్మ ** కవి, రచయిత, కాలమిస్టు.

## జీవిత విశేషాలు
'చెన్నాప్రగడ శర్మ' కృష్ణా జిల్లా, విజయవాడలో 1963 డిసెంబరు 1న కనక సత్యవతి, సుబ్రహ్మణ్య శర్మ దంపతులకు జన్మించాడు. వీరి పూర్తి పేరు చెన్నాప్రగడ వెంకట నాగ సత్యనారాయణ శర్మ. చదువు బి.ఏ. డిగ్రీ. చెన్నాప్రగడ శర్మ, చెన్నాప్రగడ వీఎన్నెస్‌ శర్మ, శర్మ సీహెచ్‌. అనే కలం పేర్లతో రచనలు చేస్తారు.

## జర్నలిస్టుగా
1985 నుంచి 2009 వరకు ఆంధ్రజ్యోతి దినపత్రిక, విజయవాడ. 2009 నుంచి 2021 వరకు సాక్షి దినపత్రిక, గుంటూరు, విజయవాడ, హైదరాబాద్‌ల్లో.
2021 డిసెంబరులో విజయవాడ సాక్షి నుంచి చీఫ్‌ సబ్‌ ఎడిటర్‌గా ఉద్యోగ విరమణ.

## పుస్తక రచయితగా
ఆకాశవాణిలో వీరి కథానికలు, కవితలు, వ్యాసాలు ప్రసారం అయ్యాయి. సప్తగిరి దూరదర్శన్‌లో ఉగాది కవి సమ్మేళనంలో పాల్గొన్నారు.
* కాలం చెప్పిన కథలు–2021
* శర్మ శతకం–2025

## పురస్కారాలు
* సోమేపల్లి హనుమంతరావు సాహితీ పురస్కారం – 2009
* విశ్వదాత అవార్డు–2023 (ఉత్తమ జర్నలిస్టులకిచ్చే కాశీనాథుని నాగేశ్వరరావు పురస్కారం)
* సమతా సేవా సమితి విశిష్ట సేవా పురస్కారం–2025

## ఇతర లింకులు

వర్గం:పాత్రికేయులు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా వ్యక్తులు
1954 ఆసియా క్రీడలలో భారతదేశం

**[[1954 ఆసియా క్రీడలు|రెండవ ఆసియా క్రీడలు]]** ఫిలిప్పీన్స్ దేశ రాజధాని మనీలాలో మార్చి 4 నుండి మే 1 నుండి మే 9, 1954 వరకూ ఈ క్రీడలు జరిగాయి. భారతదేశం 5 బంగారు పతకాలు, 4 రజత పతకాలు, 8 కాంస్య పతకాలతో ఐదవ స్థానంలో నిలిచింది.  

## పతకాల వివరాలు
### క్రీడల వారీగా పతకాలు

### పతక విజేతలు

## మూలాలు
కెవిన్ పీటర్సన్

**కెవిన్ పీటర్ పీటర్సన్** (జననం 27 జూన్ 1980) ఇంగ్లాండ్ మాజీ అంతర్జాతీయ క్రికెటర్. ఆయన ఆట ఆడిన గొప్ప ఇంగ్లీష్ బ్యాట్స్‌మన్ ఒకరిగా పరిగణించబడ్డాడు, అతని పోటీ తరచుగా వివాదాస్పద స్వభావానికి ప్రసిద్ధి చెందాడు. ఆయన కుడిచేతి బ్యాట్స్‌మన్, అప్పుడప్పుడు ఆఫ్ స్పిన్ బౌలర్, అతను 2004 & 2014 మధ్య ఇంగ్లాండ్ తరఫున మూడు ఫార్మాట్లలో ఆడాడు. 2010 ఐసీసీ వరల్డ్ ట్వంటీ20 తన ప్రదర్శనలకు గాను అతను ప్లేయర్ ఆఫ్ ది సిరీస్ అవార్డును గెలుచుకున్నాడు, ఇది ఇంగ్లాండ్ వారి తొలి ఐసీసీ ట్రోఫీని గెలుచుకోవడానికి సహాయపడింది. 

పీటర్సన్ దక్షిణాఫ్రికాలో ఒక ఆఫ్రికన్ తండ్రి, ఆంగ్ల తల్లికి జన్మించాడు. ఆయన 1997లో నాటల్ తరఫున ఫస్ట్-క్లాస్ అరంగేట్రం చేశాడు, దక్షిణాఫ్రికా క్రికెట్‌లో జాతి కోటా వ్యవస్థ అని చెప్పిన దానిపై తన అసంతృప్తిని వ్యక్తం చేసిన తరువాత 2000లో ఇంగ్లాండ్‌కు వెళ్లాడు. ఇంగ్లీష్ వంశానికి చెందిన పీటర్సన్, ఇంగ్లీష్ కౌంటీ క్రికెట్ నాలుగు సంవత్సరాల అర్హత వ్యవధిలో పనిచేసినంత కాలం ఇంగ్లాండ్ జట్టుకు అర్హత పొందాడు. నాటింగ్‌హామ్‌షైర్ నాలుగు సంవత్సరాలు పూర్తి చేసిన వెంటనే అతన్ని ఇంగ్లాండ్ పిలిచింది. ఆయన 2004లో జింబాబ్వే జరిగిన వన్డే ఇంటర్నేషనల్ మ్యాచ్‌లో అంతర్జాతీయ అరంగేట్రం చేశాడు, 2005లో ఆస్ట్రేలియా జరిగిన యాషెస్ సిరీస్లో టెస్ట్ మ్యాచ్ అరంగేట్రం చేశాడు.

పీటర్సన్ 2005లో నాటింగ్‌హామ్‌షైర్‌ను విడిచిపెట్టి హాంప్‌షైర్‌కు చేరుకున్నాడు, కానీ ఇంగ్లాండ్ జట్టు అతనిపై ఆ తర్వాత ఆధారపడటం వలన 2005, 2010 మధ్య తన కొత్త కౌంటీ తరపున ఒక్క ఫస్ట్-క్లాస్ మ్యాచ్ ఆడలేకపోయాడు. ఆయన జూన్ 2010లో హాంప్‌షైర్‌ను విడిచిపెడుతున్నట్టు ప్రకటించాడు. ఆయన మిగిలిన సీజన్ కోసం సర్రే జట్టులో చేరాడు, తరువాత 2011లో శాశ్వతంగా మారాడు. 

పీటర్సన్ 4 ఆగస్టు 2008 నుండి 7 జనవరి 2009 వరకు ఇంగ్లాండ్ టెస్ట్, వన్డే జట్లకు కెప్టెన్‌గా ఉన్నాడు, కానీ అదే రోజు తొలగించబడిన ఇంగ్లాండ్ కోచ్ పీటర్ మూర్స్ తో వివాదం కారణంగా కేవలం మూడు టెస్టులు, తొమ్మిది వన్డేల తర్వాత రాజీనామా చేశాడు. ఈసీబీతో పీటర్సన్ సంబంధం పూర్తిగా కోలుకోలేదు. పీటర్సన్ 2012లో తన షెడ్యూల్పై భిన్నాభిప్రాయాల తరువాత మే 31న అన్ని రకాల అంతర్జాతీయ పరిమిత ఓవర్ల క్రికెట్ నుండి రిటైర్మెంట్ ప్రకటించాడు. ఆయన తరువాత తన పదవీ విరమణను ఉపసంహరించుకున్నప్పటికీ, దక్షిణాఫ్రికాతో జరిగిన సిరీస్లో ఈసీబీ, అతని సహచరులతో అతని సంబంధం దెబ్బతింది, ఆ సిరీస్లోని చివరి టెస్ట్ జట్టు నుండి అతన్ని తొలగించారు. పీటర్సన్ చివరిసారిగా యాషెస్, తదుపరి వన్డేల్లో ఇంగ్లాండ్ తరఫున ఆడాడు, ఆ తర్వాత అతన్ని అంతర్జాతీయ ఎంపికకు పరిగణించలేదని సమాచారం అందింది. 

అతను బిగ్ బాష్ లీగ్ మెల్బోర్న్ స్టార్స్ తరపున పాకిస్తాన్ సూపర్ లీగ్ క్వెట్టా గ్లాడియేటర్స్, సీఎస్ఏ టీ20 ఛాలెంజ్‌లో హాలీవుడ్ బెట్స్ డాల్ఫిన్స్ కోసం ఆడాడు. ఇండియన్ ప్రీమియర్ లీగ్ 2016 సీజన్ కోసం రైజింగ్ పూణే సూపర్జెయింట్స్ కూడా అతన్ని సంతకం చేసింది.

## మూలాలు

వర్గం:1980 జననాలు
వర్గం:ఇండియన్ ప్రీమియర్ లీగ్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:ఇంగ్లాండు వన్డే క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:ఇంగ్లాండు క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:ఇంగ్లాండు టెస్ట్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
రామ్ చతుర్ మల్లిక్

**పండిట్ రామ్ చతుర్ మల్లిక్** (1902–1990) ఒక భారతీయ శాస్త్రీయ సంగీత విద్వాంసుడు. హిందుస్థానీ గాత్ర సంగీతంలోని పురాతన శైలులలో ఒకటైన ధృపద్ సంప్రదాయానికి చెందిన దర్భంగా ఘరానాను బయటి ప్రపంచానికి పరిచయం చేసిన ఘనత ఇతనిదే. దర్భంగా రాజవంశంలో చివరి ప్రధాన ఆస్థాన విద్వాంసుడిగా ఆయన ప్రసిద్ధి చెందారు. గత 14 తరాల నుండి వస్తున్న తన పూర్వీకుల వారసత్వాన్ని కొనసాగిస్తూ, దర్భంగా మహారాజు సర్ కామేశ్వర్ సింగ్‌కు అత్యంత సన్నిహితుడిగా ఉండేవారు. ఆయన గాయకులైన *మల్లిక్ కుటుంబ* సభ్యుడు. 1970లో భారత ప్రభుత్వం ఆయనను భారతదేశపు నాలుగవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారమైన పద్మశ్రీతో సత్కరించింది.

## జీవిత విశేషాలు
పండిట్ రామ్ చతుర్ మల్లిక్ 1902లో భారతదేశంలోని బీహార్ రాష్ట్రం ఉత్తర ప్రాంతంలోని దర్భంగా జిల్లాలోని ఆమ్టా అనే చిన్న గ్రామంలో జన్మించారు. దర్భంగా ఆస్థానంలో ధృపద్ సంగీత విద్వాంసులుగా ఉన్న కర్తా రామ్ వంశానికి చెందిన మల్లిక్ కుటుంబంలో ఆయన జన్మించారు. ఆయన తండ్రి, రజిత్ రామ్, ఒక ప్రముఖ గాయకుడు, గొప్ప కవి-రచయిత. పురాతన వేద గ్రంథాలపై ఆధారపడి, ధృపద్‌గా పాడటానికి వేలాది శ్లోకాలను సృష్టించారు. 'రాగ వినోద్' సృష్టికర్తగా గుర్తింపు పొందారు. ఆయన తన కుటుంబ సంప్రదాయం నుండి, తండ్రి నుండి సంగీత నైపుణ్యాలను వారసత్వంగా పొందారు. తరువాత ఆ రోజుల్లో ప్రసిద్ధ సంగీతకారుడైన క్షితిపాల్ మల్లిక్ వద్ద, తరువాత గొప్ప సితార్ విద్వాంసుడిగా పేరుగాంచిన రామేశ్వర్ పాఠక్ వద్ద శిక్షణ పొందారు.

మహారాజా కామేశ్వర్ సింగ్ దర్భంగా ఆస్థానంలో ఆస్థాన విద్వాంసుడిగా మారిన తరువాత, ఆయన రాజు తమ్ముడు రాజా బహదూర్ విశ్వేశ్వర్ సింగ్ సహచరుడిగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా పర్యటించి ప్రదర్శనలు ఇచ్చారు. 1947 విభజనకు ముందు ఆయన పటియాలా, జైపూర్, కాశ్మీర్ వంటి అనేక భారతీయ సంస్థానాలలో గొప్ప గుర్తింపు పొందారు. ఉస్తాద్ సలామత్ అలీ ఖాన్, ఉస్తాద్ బడే గులాం అలీ ఖాన్, ఉస్తాద్ అమీర్ ఖాన్ వంటి సమకాలీన సంగీత ప్రముఖుల ప్రశంసలు అందుకున్నారు. 1947లో భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చే వరకు ఆయన ఆస్థానానికి సేవలందించారు.

మల్లిక్ జీ తనకు ఇష్టమైన ధృపద్ శైలితో పాటు ఖయాల్, ఠుమ్రిలలో కూడా ప్రావీణ్యం కలిగి ఉండేవారు. ఉస్తాద్ అమీర్ ఖాన్ , ఉస్తాద్ బడే గులాం అలీ ఖాన్ వంటి ఆనాటి ప్రముఖ గాయకులతో ఆయనకు సాన్నిహిత్యం ఉండేది. ఆయన దర్భంగా ఘరానా ధృపద్‌ను అనుసరించారు, ధృపద్‌లో ఆయనకున్న నైపుణ్యం ఆయనకు *ధృపద్ సామ్రాట్* అనే బిరుదును తెచ్చిపెట్టింది. భారత ప్రభుత్వం 1970లో ఆయనను పద్మశ్రీ పురస్కారంతో గౌరవించింది. ఆయన 1990 జనవరి 11న మరణించే వరకు చురుకుగా ఉన్నారు.

ఆడిషన్ లేకుండానే ఆల్ ఇండియా రేడియో నుండి "టాప్ గ్రేడ్" పొందిన ఏకైక కళాకారుడు మల్లిక్ జీ. ఆయన జీవించి ఉన్నంత కాలం ఆల్ ఇండియా రేడియో, ఢిల్లీకి టాప్ గ్రేడ్ ప్యానెల్ ఎంపికకర్తలలో ఒకరిగా కొనసాగారు.

మధ్యప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ప్రారంభించినప్పుడు మొదటి "తాన్‌సేన్ అవార్డు" మల్లిక్ జీకే లభించింది. బీహార్ ప్రభుత్వం సంగీత రంగంలో ఇచ్చే అత్యున్నత పురస్కారానికి ఆయన పేరు మీద "పండిట్ రామ్ చతుర్ మల్లిక్ సంగీత్ అవార్డు" అని నామకరణం చేశారు.

## ఇవి కూడా చూడండి
* హిందుస్థానీ సంగీతం

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు
* 
* 
* 

వర్గం:కేంద్ర సంగీత నాటక అకాడమీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:1990 మరణాలు
వర్గం:1902 జననాలు
వర్గం:కళారంగంలో పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
ఆదిత్య సర్వతే

**ఆదిత్య సర్వాటే** (జననం 10 డిసెంబర్ 1989) 2024 వరకు విదర్భ తరపున ఆడిన భారతీయ క్రికెటర్.

అతను 2015-16 రంజీ ట్రోఫీలో అక్టోబర్ 22, 2015న తన ఫస్ట్-క్లాస్ అరంగేట్రం చేసాడు. అతను 2018-19 రంజీ ట్రోఫీ గ్రూప్ దశలో విదర్భ తరపున అత్యధిక వికెట్లు తీసిన బౌలర్, ఎనిమిది మ్యాచ్‌లలో 38 మందిని అవుట్ చేశాడు. 2018-19 రంజీ ట్రోఫీ ఫైనల్‌లో, సర్వాటే ఆ మ్యాచ్‌లో పదకొండు వికెట్లు పడగొట్టాడు, ప్లేయర్ ఆఫ్ ది మ్యాచ్‌గా ఎంపికయ్యాడు.

ఆగస్టు 2019లో, అతను 2019–20 దులీప్ ట్రోఫీ కోసం ఇండియా రెడ్ జట్టులో చోటు దక్కించుకున్నాడు. 2024–25 సీజన్‌లో అతను కేరళ రంజీ ట్రోఫీ జట్టులోకి మారాడు, 11 అక్టోబర్ 2024న పంజాబ్‌తో జరిగిన మ్యాచ్‌లో కొత్త జట్టులో అరంగేట్రం చేశాడు.

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు

* 

వర్గం:విదర్భ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:భారతీయ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1989 జననాలు
అజిత్ సింగ్ బల్లా

**అజిత్ సింగ్ బల్లా** (జననం 5 నవంబర్ 1931) ఒక భారతీయ అథ్లెటిక్ క్రీడాకారుడు. ఇతడు 1954 ఆసియా క్రీడలలో హై జంప్‌లో బంగారు పతకం సాధించాడ్య్. ఇతడు1954 బ్రిటిష్ ఎంపైర్ & కామన్వెల్త్ గేమ్స్‌లో, 1956 వేసవి ఒలింపిక్స్‌లో కూడా పోటీ పడ్డాడు.

## మూలాలు

వర్గం:1931 జననాలు
వర్గం:మరణ సంవత్సరం తప్పిపోయినవి
వర్గం:భారతీయ ఒలింపిక్ క్రీడాకారులు
వర్గం:ఆసియా క్రీడలలో పతకం సాధించిన క్రీడాకారులు
వర్గం:ఆసియా క్రీడలలో పతకం సాధించిన భారతీయులు
అకలె (మలయాళం)

***అకలె*** (Akale) అనేది 2004 నాటి భారతీయ మలయాళం భాషా చిత్రం. శ్యామప్రసాద్ దర్శకత్వం వహించిన ఈ సినిమా, టెన్నెస్సీ విలియమ్స్ రాసిన అమెరికన్ క్లాసిక్ నాటకం *ది గ్లాస్ మెనేజరీ* ఆధారంగా రూపొందించబడింది. ఈ చిత్రంలో పృథ్వీరాజ్ సుకుమారన్, షీలా, గీతూ మోహన్ దాస్, టామ్ జార్జ్ కోలత్ ప్రధాన పాత్రలు పోషించారు. ఈ చిత్రం 2 జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలు, 6 కేరళ రాష్ట్ర చలనచిత్ర పురస్కారాలు సహా పలు అవార్డులను గెలుచుకుంది.

## కథా సారాంశం
ఈ చిత్రం ఒక రచయిత అయిన నీల్, తన భాగస్వామి కమలకు వీడ్కోలు పలకడంతో ప్రారంభమవుతుంది. తను ఇచ్చిన మాట ప్రకారం తన సోదరి రోజ్ గురించి ఒక కథ రాయాలనుకుంటాడు. అప్పుడు నీల్ గతంలోకి వెళ్తాడు.

నీల్ తన ఆంగ్లో-ఇండియన్ కుటుంబంతో కలిసి కేరళలో నివసిస్తుంటాడు. అతను ఒక ఫ్యాక్టరీలో క్లర్క్‌గా తక్కువ జీతానికి పనిచేసే కలత చెందిన యువకుడు. రచయిత కావాలనేది అతని ఆశయం. అతను తన తల్లి మార్గరెట్, సోదరి రోజ్‌మేరీతో కలిసి ఉంటాడు. వారి తండ్రి ఒక పోర్చుగీస్ నావికుడు, పిల్లలు చిన్నతనంలోనే కుటుంబాన్ని వదిలి వెళ్ళిపోయాడు. నీల్ సోదరి రోజ్ స్వల్ప వికలాంగురాలు కావడంతో ఎప్పుడూ తనలో తాను ముడుచుకుని ఉంటుంది. ఆమెకు తన గ్లాస్ బొమ్మలంటే చాలా ఇష్టం. మార్గరెట్ తన కూతురు భవిష్యత్తు గురించి ఎప్పుడూ ఆందోళన చెందుతూ ఉంటుంది. ఒకరోజు నీల్ తన సహోద్యోగి ఫ్రెడ్డీని విందుకు ఆహ్వానిస్తాడు. రోజ్‌కు ఫ్రెడ్డీ అంటే చిన్నప్పటి నుంచి ఇష్టం. విందు సమయంలో ఫ్రెడ్డీ, రోజ్ మాట్లాడుకుంటారు. ఫ్రెడ్డీ మాటలతో రోజ్‌లో ఆత్మవిశ్వాసం పెరుగుతుంది. కానీ ఫ్రెడ్డీకి అప్పటికే బెట్టీ అనే అమ్మాయితో నిశ్చితార్థం జరిగిందని తెలిసి రోజ్ గుండె పగిలిపోతుంది. ఆ తర్వాత నీల్ కూడా ఇంటిని వదిలి శాశ్వతంగా వెళ్లిపోతాడు.

సంవత్సరాల తర్వాత, నీల్ తన గతాన్ని గుర్తు చేసుకుంటాడు. ఫ్రెడ్డీని కలుస్తాడు, వృద్ధాప్యంలో ఉన్న తన తల్లి మార్గరెట్‌ను చూడటానికి వెళ్తాడు. రోజ్ మానసిక ఆశ్రయంలో చేరిందని, అక్కడ ఆమె నర్వస్ బ్రేక్‌డౌన్‌తో మరణించిందని తెలుసుకుంటాడు. నీల్ తన సోదరి జ్ఞాపకాలను కలకాలం నిలిపి ఉంచడానికి ఆమె కథను రాస్తాడు.

## నటీనటులు
* పృథ్వీరాజ్ సుకుమారన్ - నీల్ డి'కోస్టా
* షీలా - మార్గరెట్ డి'కోస్టా
* గీతూ మోహన్ దాస్ - రోజ్‌మేరీ డి'కోస్టా (రోజ్)
* టామ్ జార్జ్ కోలత్ - ఫ్రెడ్డీ ఇవాన్స్
* శ్రీలేఖ మిత్ర - కమల
* శాంత దేవి - టైప్‌రైటింగ్ టీచర్

## పాటలు
ఈ చిత్రానికి సంగీతం ఎం. జయచంద్రన్ అందించగా, సాహిత్యం గిరీష్ పుత్తంచెరి రాశారు.

* ఆరారుమరియాతే - పి. జయచంద్రన్
* అకలె - కె.ఎస్. చిత్ర
* అకలె అకలె - కార్తీక్
* నీ జానువరియిల్ - సుజాత మోహన్, జి. వేణుగోపాల్

## పురస్కారాలు
; జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలు 2004
* మలయాళంలో ఉత్తమ ఫీచర్ ఫిల్మ్
* ఉత్తమ సహాయ నటిగా జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారం - షీలా

; కేరళ రాష్ట్ర చలనచిత్ర పురస్కారాలు 2004
* ఉత్తమ చిత్రం
* ఉత్తమ దర్శకుడు - శ్యామప్రసాద్
* ఉత్తమ నటి - గీతూ మోహన్ దాస్
* ఉత్తమ సినిమాటోగ్రాఫర్ - ఎస్. కుమార్

## బయటి లింకులు
* 
## మూలాలు
వర్గం:2004 సినిమాలు
వర్గం:మలయాళ సినిమాలు
శర్వణ్ సింగ్

**శర్వణ్ సింగ్**  110 మీటర్ల హర్డిల్స్ విభాగంలో పోటీ చేసిన  భారతీయ అథ్లెటిక్  క్రీడాకారుడు. 1954లో మనీలాలోజరిగిన ఆసియా క్రీడలలో ఇతడ్య్ ఈ ఈవెంట్‌లో బంగారు పతకాన్ని గెలుచుకున్నాడు. ఇతడు ₹ 1,500  పెన్షన్ పొందడానికి ముందు తన గతజీవితాన్ని మరచిపోయి యాచకవృత్తిని ఆశ్రయించాడని చెబుతారు.  

ఇతడు మిలటరీకి చెందిన బెంగాల్ ఇంజనీర్ గ్రూప్‌ రెజిమెంట్‌లో నాయక్‌గా  ఉన్న సమయంలో అథ్లెట్ పాన్ సింగ్ తోమర్  ప్రతిభను గుర్తించి ప్రోత్సహించిన ఘనత కూడా సింగ్ కు దక్కుతుంది. 1970లో ఉద్యోగం నుండి పదవీ విరమణ చేసిన తరువాత, ఇతడు దాదాపు రెండు దశాబ్దాల పాటు టాక్సీ నడిపాడు.

## పతకాలు

## మూలాలు
**గమనికలు**

**ఉల్లేఖనాలు**

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:ఆసియా క్రీడలలో పతకం సాధించిన క్రీడాకారులు
వర్గం:ఆసియా క్రీడలలో పతకం సాధించిన భారతీయులు
కుశల్ చక్రవర్తి

**కుశల్ చక్రవర్తి** (జననం 1968 జూలై 21), బెంగాలీ సినిమాకు చెందిన భారతీయ నటుడు, దర్శకుడు. ఆరేళ్ల వయసులో, సత్యజిత్ రే *రూపొందించిన [[సోనార్ కెల్లా]]* చిత్రంలో ముకుల్ పాత్రను పోషించాడు, దీనికి అతను 1974లో ఉత్తమ బాల కళాకారుడిగా జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డును గెలుచుకున్నాడు. అతను తన దర్శకత్వం వహించిన శ్వేత కపోట్ (1989)తో రీతుపర్ణ సేన్‌గుప్తాను షోబిజ్ కు పరిచయం చేసాడు. ఆయన దర్శకత్వం వహించిన ధ్యాతరిక (2005) టెలివిజన్ లో పెద్ద విజయాన్ని సాధించింది.

కుశల్ జాదవ్‌పూర్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి సివిల్ ఇంజనీరింగ్ గ్రాడ్యుయేట్.

## కెరీర్
సత్యజిత్ రే దర్శకత్వం వహించిన సోనార్ కెల్లా చిత్రంలో తన పాత్రకు గాను ఆయన ఉత్తమ బాలనటుడిగా జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డును గెలుచుకున్నాడు.
## ఫిల్మోగ్రఫీ

### సినిమాలు

### టీవీ సిరీస్

## వ్యక్తిగత జీవితం
2009 డిసెంబరు 11న కుశల్ సంగీత చక్రవర్తిని వివాహం చేసుకున్నాడు. విడాకుల తరువాత అతను జనవరి 2015లో నటి సంచారీ ముఖర్జీ తిరిగి వివాహం చేసుకున్నాడు.

## మూలాలు

వర్గం:1968 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:బెంగాలీ సినిమా దర్శకులు
రాజు శ్రేష్ఠ

**మాస్టర్ రాజు** (జననం **ఫాహిమ్ అజానీ** ; 1966 ఆగస్టు 15), ఒక భారతీయ చలనచిత్ర, టెలివిజన్ నటుడు. అతను 1970లలో బాల నటుడిగా తన సినీ జీవితాన్ని ప్రారంభించాడు.

రాజు శ్రేష్ఠ గుల్జార్ రూపొందంచిన *పరిచయ్*, హృషికేశ్ ముఖర్జీ చిత్రం*బావార్చి* (1972), యష్ చోప్రా రూపొందించిన దాగ్ః ఎ పోయెమ్ ఆఫ్ లవ్ (1973), బసు ఛటర్జీ చిత్రం చిచోర్ (1976), గుల్జార్ కి చెందిన కితాబ్ (1977) వంటి చిత్రాలలో నటించాడు.

ఆయన కెరీర్ లో సుమారు 2 వందలకు పైగా సినిమాలు, పలు టెలివిజన్ ధారావాహికలలో నటించాడు.

*చిచార్* (1976) చిత్రంలో తన పాత్రకు గాను ఉత్తమ బాలనటుడిగా జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డును గెలుచుకున్నాడు.

జిద్ది దిల్ మానే నాలో ప్రేమ్ దేశ్‌ప్రేమి పాత్రను పోషించాడు.
## ఫిల్మోగ్రఫీ

### సినిమా

### టెలివిజన్

## డబ్బింగ్ కెరీర్
*[[లైఫ్ అఫ్ పై|లైఫ్ ఆఫ్ పై]]* చిత్రం హిందీ డబ్బింగ్ వెర్షన్ లో సూరజ్ శర్మ పోషించిన 16 ఏళ్ల "పై" పాత్రకు ఆయన డబ్బింగ్ చెప్పాడు.

## డబ్బింగ్ పాత్రలు

### లైవ్ యాక్షన్ సినిమాలు

## మూలం

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
మంకడ రవివర్మ

**మంకడ రవివర్మ** (1926 జూన్ 4 - 2010 నవంబరు 22), మలయాళ సినిమాలో పనిచేసిన భారతీయ సినిమాటోగ్రాఫర్, దర్శకుడు. ఆయన ప్రముఖ చిత్రనిర్మాత ఆదూర్ గోపాలకృష్ణన్ తో అనుబంధం కలిగి ఉండటం వల్ల ప్రత్యేకంగా ప్రసిద్ధి చెందాడు.  ఆయన జి. అరవిందన్, పి. ఎన్. మీనన్ వంటి ఇతర ప్రధాన దర్శకులతో కూడా కలిసి పనిచేసాడు. ఆయన రెండు చిత్రాలకు దర్శకత్వం కూడా వహించాడు. ఆయన వివిధ విభాగాలలో రెండు జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డులు, ఏడు కేరళ రాష్ట్ర చలనచిత్ర అవార్డులను గెలుచుకున్నాడు. 2006లో, మలయాళ సినిమాకు చేసిన కృషికి గాను ఆయన కేరళ ప్రభుత్వం చేత అత్యున్నత గౌరవం అయిన జె. సి. డేనియల్ అవార్డుతో సత్కరించబడ్డాడు.

ఆయన 'చిత్రం చలచిత్రం'  ఉత్తమ సినిమా పుస్తకంగా కేరళ రాష్ట్ర చలనచిత్ర అవార్డును తచ్చిపెట్టింది.

## ప్రారంభ జీవితం
రవివర్మ మలప్పురం జిల్లాలోని మంకడ లో వల్లువనాడ్ రాజకుటుంబంలోని కె. కె. తంబురట్టి, ఎ. ఎం. పరమేశ్వరన్ భట్టతిరిపాడ్ దంపతులకు 1926 జూన్ 4న జన్మించాడు. ఆయన పాలక్కాడ్ లోని విక్టోరియా కళాశాలలో, చెన్నైలోని ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఫిల్మ్ టెక్నాలజీ (ఎఫ్టిఐటి) లో చదివాడు.
## కెరీర్
ఎఫ్టిఐటిలో చదువుకున్న తరువాత, అతను అనేక డాక్యుమెంటరీలు, లఘు చిత్రాలకు సినిమాటోగ్రాఫర్ గా పనిచేశాడు. ఆయన తొలి చిత్రం అవల్ (1966), దీనికి ఇన్స్టిట్యూట్ కు చెందిన మరో విద్యార్థి పి. ఎం. ఎ. అజీజ్ దర్శకత్వం వహించాడు. ఆయన మొదటి ప్రముఖ పని ఓలవుం తీరవం (1970), దీనికి పి. ఎన్. మీనన్ దర్శకత్వం వహించాడు, ఎం. టి. వాసుదేవన్ నాయర్ దర్శకత్వం వహించాడు. సినిమాటోగ్రాఫర్ గా ఆయన చేసిన ఇతర ముఖ్యమైన చిత్రాలలో సింగీతం శ్రీనివాసరావు రూపొందించిన డిక్కట్ర పార్వతి (1973), జి. అరవిందన్ దర్శకత్వంలో వచ్చిన *ఉత్తరాయణం* (1974), అలాగే అడూర్ గోపాలకృష్ణన్ రూపొందించిన దాదాపు అన్ని చిత్రాలు ఉన్నాయి.

అడూర్ గోపాలక్రిష్ణన్ తో ఆయన పని చేసిన చిత్రం ఎలిప్పథం (1981) వారి కాంబినేషన్ నుండి వచ్చిన అత్యంత ప్రశంసలు పొందిన ఒకటి. 2002లో అనారోగ్యానికి గురయ్యే వరకు ఆయన అడూర్ గోపాలక్రిష్ణన్ తో కలిసి పనిచేసాడు. నిజ్ కల్కుతు వారి చివరి చిత్రం. చిత్రీకరణ ప్రారంభమైన వెంటనే అనారోగ్యంతో బాధపడుతున్న వర్మ ఈ పనిని పూర్తి చేయలేకపోయాడు. తరువాత, ఈ చిత్రాన్ని సన్నీ జోసెఫ్ పూర్తి చేసాడు.

### దర్శకుడిగా
1984లో, ఆయన తన మొదటి చిత్రం నోకుకుతి కి దర్శకత్వం వహించాడు, ఇది ఆయనకు మరో జాతీయ అవార్డు, రాష్ట్ర అవార్డును తెచ్చిపెట్టింది. ఆయన 1989లో *కుంజికూనన్* కు కూడా దర్శకత్వం వహించాడు.

## మరణం
రవివర్మ 2010 నవంబరు 22న చెన్నైలో మరణించాడు. దీనికి ముందు, ఆయన చాలా సంవత్సరాలుగా అల్జీమర్స్ వ్యాధి బాధపడ్డాడు.

## మూలాలు

వర్గం:మలయాళ సినిమా దర్శకులు
వర్గం:కేరళ రాష్ట్ర చలనచిత్ర అవార్డు విజేతలు
వర్గం:2010 మరణాలు
వర్గం:1926 జననాలు
పియూష్ షా

పియూష్ షా, 1986 నుండి ప్రధానంగా హిందీ సినిమా రంగంలో చురుకుగా ఉన్న భారతీయ సినిమాటోగ్రాఫర్.

డాక్యుమెంటరీ చిత్రం మోక్ష (1993)లో ఆయన చేసిన కృషికి గాను ఆయన ఉత్తమ సినిమాటోగ్రఫీకి జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డు అందుకున్నాడు.

దాదాపు నాలుగు దశాబ్దాల కెరీర్లో, ఆయన డాక్యుమెంటరీలు, ఫీచర్ ఫిల్మ్స్, టెలివిజన్ సిరీస్లు, వాణిజ్య ప్రకటనలలో పనిచేసాడు. ఆయన భారతీయ సమాంతర చిత్రాలలో మణి కౌల్, కుమార్ షహానీ, శ్యామ్ బెనగళ్ వంటి కీలక వ్యక్తులతో సంబంధం కలిగి ఉన్నాడు.

అరుణ్ ఖోప్కర్, పంకజ్ బుటాలియా, పాన్ నలిన్ వంటి ప్రముఖ డాక్యుమెంటరీ చిత్రనిర్మాతలతో కూడా ఆయన కలిసి పనిచేసాడు. అదనంగా, రాజ్ కుమార్ సంతోషి, రామ్ గోపాల్ వర్మ, ప్రియదర్శన్, అశుతోష్ గోవారికర్ వంటి ప్రముఖ ప్రధాన స్రవంతి దర్శకులతో ప్రాజెక్టులకు పియూష్ సహకరించాడు.
## కెరీర్
పియూష్ షా 1985లో ఫిల్మ్ అండ్ టెలివిజన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇండియా (ఎఫ్టిఐఐ) నుండి సినిమాటోగ్రఫీలో డిప్లొమా పొందాడు. ఆ తరువాత వెంటనే బోధ్ వృక్ష, వర్ వర్ వారి, బిఫోర్ మై ఐస్ వంటి లఘు చిత్రాలలో పనిచేస్తూ తన కెరీర్ ప్రారంభించాడు.

ఎఫ్టిఐఐలో రాజన్ ఖోసా డిప్లొమా చిత్రం బోధ్ వృక్ష, 1986లో జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలలో దర్శకుడి కోసం ప్రత్యేక ప్రస్తావన గెలుచుకుంది. ఈ చిత్రం రెండు అంతర్జాతీయ జ్యూరీ అవార్డులను కూడా అందుకుంది.

షహానీ వర్ వర్ వారి నటుడు మితా వశిష్ఠ్ తొలి చిత్రం, ఎఫ్టిఐఐ విద్యార్థి నందిని బేడీ ఎడిటింగ్ లో డిప్లొమా చిత్రం.

1989, 1991 ల మధ్య, పియూష్ మణి కౌల్ తో కలిసి రెండు లఘు చిత్రాలలో (బిఫోర్ మై ఐస్, *సిద్దేశ్వరి*), రెండు చలన చిత్రాలలో (నజర్, ఇడియట్) పనిచేసాడు.

ఆయన తీసిన 35 చిత్రాలు జాతీయ, అంతర్జాతీయ పురస్కారాలను అందుకోగా, ప్రముఖ చలన చిత్రోత్సవాలలో నామినేషన్లు, ప్రదర్శనలు కూడా అందుకున్నాయి.

జవాహర్ లాల్ నెహ్రూ పుస్తకం ది డిస్కవరీ ఆఫ్ ఇండియా ఆధారంగా బెనెగల్ టెలివిజన్ సిరీస్ *భారత్ ఏక్ ఖోజ్* (1988) కోసం పియూష్ ఏరియల్ ఫోటోగ్రఫీ కూడా చేసాడు.

షహానీ దర్శకత్వం వహించిన *కుంతి*, ది హ్యూమన్ వాయిస్ అనే రెండు రంగస్థల నాటకాలకు ఆయన లైటింగ్ అందించాడు.

మొత్తంమీద, ఆయన 40కి పైగా సినిమాలు, వాణిజ్య ప్రకటనలకు ఫోటోగ్రఫీ, దర్శకత్వం, నిర్మాణం తదితర పనులు నిర్వహించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:సమీక్షించని అనువాదాలున్న పేజీలు
వంగా మధుసూదన్ రెడ్డి

**వంగా మధుసూదన్ రెడ్డి** (2026 జనవరి 24) తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన భారతీయ రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన భారతీయ జనతా పార్టీకి చెందిన రాష్ట్ర కార్యవర్గ సభ్యుడిగా, అలాగే ఎల్బీ నగర్ నియోజకవర్గ పరిధిలోని చంపాపేట్ డివిజన్ కార్పొరేటర్‌గా పనిచేశారు.

## రాజకీయ జీవితం
వంగా మధుసూదన్ రెడ్డి చంపాపేట్ డివిజన్‌లో ప్రజలకు అందుబాటులో ఉండే ప్రజాప్రతినిధిగా మంచి పేరు సంపాదించారు. స్థానిక సమస్యలపై చురుకుగా స్పందిస్తూ, అభివృద్ధి కార్యక్రమాల్లో ముందుండే నాయకుడిగా గుర్తింపు పొందారు. ప్రజాసేవే లక్ష్యంగా రాజకీయ జీవితాన్ని కొనసాగించారు.

## మరణం
కొంతకాలంగా అనారోగ్యంతో బాధపడుతున్న వంగా మధుసూదన్ రెడ్డి, హైదరాబాద్ హైటెక్ సిటీలోని స్టార్ ఆసుపత్రిలో చికిత్స పొందుతూ పరిస్థితి విషమించడంతో 2026 జనవరి 24న తుదిశ్వాస విడిచారు.

## స్పందనలు
ఆయన మృతిపై కేంద్ర మంత్రి  బీజేపీ నాయకుడు బండి సంజయ్ కుమార్ తీవ్ర దిగ్భ్రాంతి వ్యక్తం చేశారు. ఆసుపత్రికి చేరుకొని మధుసూదన్ రెడ్డి భౌతికకాయాన్ని సందర్శించి పూలమాల వేసి నివాళులర్పించారు. ప్రజాసమస్యలపై నిరంతరం పోరాడే నాయకుడిని పార్టీ కోల్పోయిందని, ఆయన మృతి పార్టీకి తీరని లోటు అని పేర్కొన్నారు.

## ప్రజాదరణ
చంపాపేట్ డివిజన్‌లో వంగా మధుసూదన్ రెడ్డికి ప్రజానాయకుడిగా మంచి గుర్తింపు ఉంది. డివిజన్ అభివృద్ధి కోసం నిరంతరం కృషి చేశారని, ప్రజలకు ఎప్పుడూ అందుబాటులో ఉండేవారని స్థానిక నాయకులు, కార్యకర్తలు గుర్తుచేసుకున్నారు.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
*
ఎం. కె. రాధా

**మద్రాస్ కందస్వామి రాధాకృష్ణన్** (1910 నవంబరు 20 - 1985 ఆగస్టు 29), ప్రధానంగా తమిళ చిత్రాలలో పనిచేసిన భారతీయ నటుడు, గాయకుడు.  

## ప్రారంభ జీవితం
చెన్నైలో జన్మించిన ఆయన 7 సంవత్సరాల వయస్సులో తమిళ రంగస్థలంలో నటించడం ప్రారంభించాడు. ఆ సమయంలో ప్రసిద్ధ నాటక ఉపాధ్యాయుడైన అతని తండ్రి కందసామి ముదలియార్ అతనికి శిక్షణ ఇచ్చాడు.

## వ్యక్తిగత జీవితం
ఆయన ఎం. ఆర్. జ్ఞానంబల్ ను వివాహం చేసుకున్నాడు, ఆమె కూడా ఒక నటి.
## కెరీర్
భారతదేశ స్వాతంత్య్రానికి ముందు రోజుల్లో ప్రధాన నటుడిగా తమిళ నాటకంలో దాదాపు 25 సంవత్సరాల పాటు ఆయన కెరీర్ కొనసాగింది. వివిధ దేశభక్తి నాటకాలలో ప్రముఖ సామాజిక వీరుడుగా ఆయన గుర్తింపు తెచ్చుకున్నాడు. ఆయన సినీ జీవితం 1936 నుండి 1958 వరకు కొనసాగింది. రాధా ఎం. జి. రామచంద్రన్ (ఎంజీఆర్)కు సహాయకుడు, అతని ఆత్మకథ, *నాన్ యాన్ పిరాంథేన్* లో, 1930ల చివరలో పోరాడుతున్న సినీ నటుడిగా ఉన్నప్పుడు రాధా తనకు ఎలా సహాయం చేసాడో ఎంజీఆర్ సమర్థవంతంగా వివరించాడు.

## గాయకుడిగా
1940లలో ఆయన కొన్ని చిత్రాలలో పాటు పాడాడు. ఆయన పాడిన కన్నమ్మ ఎన్ కాదలి చిత్రంలోని పాటలు ప్రజాదరణ పొందాయి.

## ఫిల్మోగ్రఫీ

## గుర్తింపు

* 1973లో, ప్రదర్శన కళలకు ఆయన చేసిన కృషికి రాష్ట్రపతి వి. వి. గిరి నుండి పద్మశ్రీ అవార్డును అందుకున్నారు.
* జూలై 2004లో, ఇండియన్ పోస్టల్ సర్వీస్ ప్రత్యేక తపాలా కవరు ఆయన జ్ఞాపకార్థం ఉంచబడింది.
* చెన్నై తేయనంపేటలోని ఒక ప్రాంతానికి ఆయన గౌరవార్థం ఎం. కె. రాధా నగర్ అని పేరు పెట్టారు.

## మూలాలు
వర్గం:1985 మరణాలు
వర్గం:1910 జననాలు
వర్గం:కళారంగంలో పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
నాతిచరామి (కన్నడ సినిమా)

***నాతిచరామి*** అనేది మాన్సోర్, సంధ్యా రాణి రాసిన 2018 నాటి భారతీయ కన్నడ భాషా చిత్రం. ఈ చిత్రానికి మాన్సోర్ (మంజునాథ సోమశేఖర రెడ్డి) స్క్రీన్‌ప్లే అందించి దర్శకత్వం వహించారు. తేజస్విని ఎంటర్‌ప్రైజెస్ బ్యానర్‌పై ఎం. రమేష్ దీనిని నిర్మించారు.  ఈ చిత్రానికి బిందు మాలిని సంగీతం సమకూర్చారు. ఇందులో శ్రుతి హరిహరన్, సంచారి విజయ్ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించగా, శరణ్య, పూర్ణచంద్ర మైసూరు, బాలాజీ మనోహర్, గోపాల్ దేశ్‌పాండే కీలక పాత్రలు పోషించారు.

ఈ చిత్రం 2019లో జరిగిన 66వ జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలలో ఐదు అవార్డులను గెలుచుకుంది. ఇందులో కన్నడలో ఉత్తమ ఫీచర్ ఫిల్మ్‌గా జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారం కూడా ఉంది. శ్రుతి హరిహరన్ తన నటనకు ప్రత్యేక ప్రశంస అందుకున్నారు. ఈ చిత్రం మలయాళంలో *నీరజ* (2023) పేరుతో రీమేక్ చేయబడింది.

## కథా సారాంశం
*నాతిచరామి* చిత్రం గౌరి అనే మహిళ చుట్టూ తిరుగుతుంది. గౌరి తన భౌతిక కోరికలు, మానసిక నమ్మకాల మధ్య సతమతమవుతూ ఉంటుంది. ఆమె నగరంలో ఒంటరిగా నివసించే స్వతంత్ర వ్యక్తి. కొన్నేళ్ల క్రితం చనిపోయిన తన భర్త జ్ఞాపకాలతోనే ఆమె జీవిస్తూ ఉంటుంది. అతని వస్తువులు, ఫోటోలతో ఇల్లు నిండిపోయి ఉంటుంది. అయితే, ఆమెకు శారీరక కోరికలు కలుగుతుంటాయి, వాటిని ఎలా తీర్చుకోవాలో ఆమెకు తెలియదు. వివాహం ద్వారా మాత్రమే శారీరక కోరికలను తీర్చుకోవచ్చని నమ్మే సమాజంలో ఆమె పడే సంఘర్షణను ఈ చిత్రం చూపిస్తుంది. ఒక సైకాలజిస్ట్ ఆమెలోని గందరగోళాన్ని తొలగించడానికి సహాయం చేస్తారు.

ఈ చిత్రం మరొక భార్యాభర్తల జంట కథను కూడా చూపిస్తుంది. తన భార్యను మానసికంగా పట్టించుకోని భర్త, వారి బంధాన్ని మళ్లీ చిగురింపజేయడానికి ప్రయత్నించే భార్య కథ ఇది.

## నటీనటులు
* శ్రుతి హరిహరన్ - గౌరి
* సంచారి విజయ్ - సురేష్
* శరణ్య - సుమ
* పూర్ణచంద్ర మైసూరు - మహేష్
* బాలాజీ మనోహర్ - డాక్టర్ కార్వాల్హో (సైకియాట్రిస్ట్)
* గోపాల్ దేశ్‌పాండే - రవి

## పాటలు
ఈ చిత్రానికి సంగీతం, నేపథ్య సంగీతం బిందు మాలిని అందించారు.

* వసుంధరె - బిందు మాలిని
* యారీవా - బిందు మాలిని
* భావలోక - బిందు మాలిని, సంచారి విజయ్
* మాయావి మనవే - బిందు మాలిని (ఈ పాటకి జాతీయ అవార్డు వచ్చింది)

## పురస్కారాలు

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* 

వర్గం:2018 సినిమాలు
వర్గం:కన్నడ సినిమా
తిథి (2016 కన్నడ సినిమా)

***తిథి*** (*ತಿಥಿ*) అనేది 2015 నాటి భారతీయ కన్నడ డ్రామా చిత్రం. దీనికి రామ్ రెడ్డి దర్శకత్వం వహించగా, ఈరేగౌడతో కలిసి కథను అందించారు. కర్ణాటకలోని మాండ్య జిల్లా గ్రామాలకు చెందిన వృత్తిపరమైన నటులు కానివారితో రూపొందించబడిన ఈ చిత్రం, 101 సంవత్సరాల వయసున్న వృద్ధుడు మరణించినప్పుడు వారి కుటుంబంలోని మూడు తరాల పురుషులు ఎలా స్పందించారనే కథాంశంతో సాగుతుంది. ఇది ప్రతాప్ రెడ్డి, సన్‌మిన్ పార్క్  సంయుక్తంగా నిర్మించిన భారతీయ-అమెరికన్ సహ-నిర్మాణ చిత్రం.

*తిథి* చిత్రం 2015 ఆగస్టు 8న 68వ లోకార్నో అంతర్జాతీయ చలనచిత్రోత్సవంలో ప్రదర్శించబడింది. అక్కడ ఇది "గోల్డెన్ లెపర్డ్ - ఫిలిం మేకర్స్ ఆఫ్ ది ప్రజెంట్" విభాగంతో పాటు ఉత్తమ మొదటి ఫీచర్ ఫిల్మ్ అవార్డును గెలుచుకుంది. అనంతరం ప్రపంచవ్యాప్తంగా వివిధ చలనచిత్రోత్సవాలలో ప్రదర్శించబడిన ఈ చిత్రం, 63వ జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలలో కన్నడలో ఉత్తమ ఫీచర్ ఫిల్మ్ అవార్డును గెలుచుకుంది. ఇది 2016 మే 6న కర్ణాటకలో, జూన్ 3న భారతదేశం అంతటా విడుదలై సానుకూల విమర్శలను అందుకుంది.

## కథా సారాంశం
*తిథి* అనేది ఒక డ్రామా కామెడీ చిత్రం. సెంచరీ గౌడ అనే 101 సంవత్సరాల ముసలాయన మరణించిన తర్వాత అతని కుమారులు, మనవడు ఎలా స్పందించారనేది ఇందులో ప్రధానాంశం. కర్ణాటకలోని మండ్య జిల్లాలోని ఒక మారుమూల గ్రామంలో ఈ కథ జరుగుతుంది. మరణించిన 11 రోజుల తర్వాత జరిగే అంతిమ సంస్కార వేడుక (తిథి) చుట్టూ ఈ కథాంశాలు తిరుగుతాయి.

సెంచరీ గౌడ పెద్ద కుమారుడు గడ్డప్ప (అంటే గడ్డం ఉన్న వ్యక్తి), గ్రామంలో తిరుగుతూ, సిగరెట్లు కాలుస్తూ, బ్రాందీ తాగుతూ నిశ్చింతగా ఉండే వ్యక్తి. గడ్డప్ప కుమారుడు తమ్మన్న చాలా లౌకికవాది, తన తండ్రికి చెందిన ఐదెకరాల భూమిని అక్రమంగా అమ్మడానికి ప్లాన్ చేస్తాడు. మరోవైపు తమ్మన్న కుమారుడు అభి, తన బాధ్యతలను వదిలేసి కావేరి (పూజ ఎస్.ఎం.) అనే గొర్రెల కాపరి అమ్మాయి వెంట పడుతుంటాడు.

## నటీనటులు
* చన్నేగౌడ - గడ్డప్ప
* తమ్మేగౌడ - తమ్మన్న
* అభిషేక్ హెచ్.ఎన్ - అభి
* పూజ ఎస్.ఎం. - కావేరి
* సింగ్రిగౌడ - సెంచరీ గౌడ

## పురస్కారాలు
*తిథి* చిత్రం అంతర్జాతీయ స్థాయిలో గొప్ప ప్రశంసలు పొందింది. 

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* 

వర్గం:2015 సినిమాలు
బంధన (కన్నడ సినిమా)

***బంధన*** అనేది 1984 నాటి భారతీయ కన్నడ భాషా ప్రేమ కథా చిత్రం. ఉషా నవరత్నరామ్ రాసిన అదే పేరుతో ఉన్న నవల ఆధారంగా హెచ్. వి. సుబ్బారావు, రాజేంద్ర సింగ్ బాబు స్క్రీన్ ప్లే అందించగా రాజేంద్ర సింగ్ బాబు దర్శకత్వం వహించారు. ఈ చిత్రం ఒక సర్జన్ హరీష్, అతని విద్యార్థిని నందిని మధ్య ఉన్న సంబంధం చుట్టూ తిరుగుతుంది. ఇందులో డాక్టర్ హరీష్‌గా విష్ణువర్ధన్, అతని శిష్యురాలు నందినిగా సుహాసిని నటించగా, జై జగదీష్, రూపాదేవి, జి. కె. గోవిందరావు సహాయక పాత్రల్లో నటించారు.

32వ జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలలో ఈ చిత్రానికి కన్నడలో ఉత్తమ ఫీచర్ ఫిల్మ్ అవార్డు లభించింది. 1984 కర్ణాటక రాష్ట్ర చలనచిత్ర పురస్కారాలలో విష్ణువర్ధన్ ఉత్తమ నటుడిగా, ఎం. రంగారావు ఉత్తమ సంగీత దర్శకుడిగా రెండు అవార్డులను గెలుచుకున్నారు. వీటితో పాటు విష్ణువర్ధన్ ఉత్తమ నటుడిగా (కన్నడ), సుహాసిని ఉత్తమ నటిగా (కన్నడ) రెండు ఫిలింఫేర్ పురస్కారాలను గెలుచుకున్నారు. ఈ చిత్రం విమర్శనాత్మకంగా, వాణిజ్యపరంగా గొప్ప విజయాన్ని సాధించింది, కన్నడ సినిమాలో ఒక క్లాసిక్‌గా పరిగణించబడుతుంది. ఈ చిత్రం 1985లో తమిళంలో *ప్రేమ పాశం*గా రీమేక్ చేయబడింది, తెలుగులో *డాక్టర్ నందిని* పేరుతో డబ్ చేయబడింది. ఇది మలయాళంలోకి కూడా డబ్ చేయబడింది.

## కథ
హరీష్ ఒక డాక్టర్, అతను తన విద్యార్థిని నందినిని ప్రేమిస్తాడు, కానీ తన భావాలను వ్యక్తపరచడానికి సిగ్గుపడతాడు. చివరకు అతను తన ప్రేమను చెప్పినప్పుడు, ఆమె అతన్ని ఒక గురువుగా గౌరవిస్తానని, ప్రేమికుడిగా చూడలేనని చెబుతుంది.

నందిని తన తండ్రి నిర్ణయం ప్రకారం బాలు అనే ఇంజనీర్‌ను పెళ్లి చేసుకుంటుంది. బాలు అనుకోకుండా హరీష్ పాత స్నేహితుడు. నందిని తన వృత్తి పట్ల చూపే అంకితభావం కారణంగా త్వరలోనే వారి మధ్య వైవాహిక సమస్యలు మొదలవుతాయి. హరీష్ తన బాధను దిగమింగుకుంటూ గుండె సంబంధిత వ్యాధికి గురవుతాడు. ఇది నందినిని అతనికి దగ్గర చేస్తుంది, ఇది చూసి బాలు అనుమానంతో నందినిని వేధిస్తాడు. చివరకు హరీష్ మరణించగా, నందిని తన భర్త నుండి విడిపోయి తన బిడ్డతో ఒంటరిగా జీవించాలని నిర్ణయించుకుంటుంది.

## నటీనటులు

* విష్ణువర్ధన్ - డాక్టర్ హరీష్
* సుహాసిని - డాక్టర్ నందిని
* జై జగదీష్ - బాలు
* రూపాదేవి
* జి. కె. గోవిందరావు - చీఫ్ డాక్టర్
* కాంచన - హరీష్ తల్లి
* శివరామ్ - వార్డ్ బాయ్
* మైసూరు లోకేష్
* ముసూరి కృష్ణమూర్తి

## పాటలు
ఈ చిత్రానికి సంగీతం ఎం. రంగారావు అందించగా, సాహిత్యం ఆర్. ఎన్. జయగోపాల్ రాశారు. చిత్రంలోని పాటలు అప్పట్లో సెన్సేషన్ సృష్టించాయి.

* బన్న నన్న ఒలవిన - ఎస్. పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం, ఎస్. జానకి
* ఈ బంధన - కె. జె. ఏసుదాసు, ఎస్. జానకి
* నోరొందు నెనపు - ఎస్. పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం
* ప్రేమద కాదంబరి - ఎస్. పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం

## పురస్కారాలు
**జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలు**

* కన్నడలో ఉత్తమ ఫీచర్ ఫిల్మ్‌గా జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారం - రాజేంద్ర సింగ్ బాబు

**కర్ణాటక రాష్ట్ర చలనచిత్ర పురస్కారాలు**

* ఉత్తమ నటుడు - విష్ణువర్ధన్
* ఉత్తమ సంగీత దర్శకుడు - ఎం. రంగారావు

**ఫిలింఫేర్ అవార్డ్స్ సౌత్**

* ఉత్తమ నటుడు (కన్నడ) - విష్ణువర్ధన్
* ఉత్తమ నటి (కన్నడ) - సుహాసిని

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* 

వర్గం:1984 సినిమాలు
వర్గం:కన్నడ సినిమా
క్రిస్టీన్ బ్రౌన్

**క్రిస్టీన్ బ్రౌన్** (జననం 1938 సెప్టెంబరు) ఒక భారతీయ ట్రాక్-అండ్-ఫీల్డ్ అథ్లెట్. ఈమె 1954 ఆసియా క్రీడలలో 4x100 మీటర్ల రిలేలో (స్టెఫీ డిసౌజా, వైలెట్ పీటర్స్, మేరీ డిసౌజాలతో కలిసి) బంగారు పతకాన్ని గెలుచుకుంది. ఆసియా క్రీడల్లో భారత మహిళల జట్టు సాధించిన తొలి స్వర్ణం ఇది. మేరీ డిసౌజా, పాట్ మెండోంకా, బానూ గుల్జార్ ,  రోషన్ మిస్త్రీ 1951లో ఇదే ఈవెంట్లో రజత పతకాన్ని గెలుచుకున్నారు. 1954 ఆసియా క్రీడలలో 100 మీటర్లలో ఈమె కాంస్య పతకాన్ని కూడా గెలుచుకుంది.

1958లో జపాన్ రాజధాని టోక్యోలో జరిగిన ఆసియా క్రీడల ఈమె స్టెఫీ డిసౌజా, వైలెట్ పీటర్స్, మేరీ లీలా రావులతో కలిసి 4x100 మీటర్ల రిలేలో కాంస్యపతకాన్ని సంపాదించింది. 

1953లో బెంగళూరులో జరిగిన ఇంటర్ స్కూల్ అథ్లెటిక్స్ పోటీలో, బాల్డ్విన్ గర్ల్స్ హైస్కూల్లోని పదిహేను సంవత్సరాల విద్యార్థి అయిన బ్రౌన్, 17 '4" దూరం ఎగిరి జాతీయ లాంగ్ జంప్ రికార్డును బద్దలు కొట్టింది. అంతే కాకుండా 100 మీటర్ల పరుగు రికార్డును 12.4 సెకన్లతో సమం చేసింది. ఈమె బొంబాయికి చెందిన ఆంగ్లో-ఇండియన్ కుటుంబానికి చెందినది.
## పతకాలు

## మూలాలు

వర్గం:మహారాష్ట్ర మహిళా క్రీడాకారులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1938 జననాలు
వర్గం:ఆసియా క్రీడలలో పతకం సాధించిన క్రీడాకారులు
వర్గం:ఆసియా క్రీడలలో పతకం సాధించిన భారతీయులు
మామిడి రామరెడ్డి

**మామిడి రామరెడ్డి** (Mamidi Rama Reddy) తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన ప్రముఖ అభ్యుదయ రైతు మరియు పాడి పరిశ్రమ నిపుణుడు. వ్యవసాయం, ముఖ్యంగా పశుసంవర్థక రంగంలో ఆయన చేసిన విశేష కృషికి గాను 2026 లో భారత ప్రభుత్వం ఆయనను పద్మశ్రీ పురస్కారంతో గౌరవించింది.

## జీవిత విశేషాలు
మామిడి రామరెడ్డి తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని గ్రామీణ ప్రాంతంలో జన్మించారు. వ్యవసాయ కుటుంబం నుండి వచ్చిన ఆయన, సంప్రదాయ వ్యవసాయ పద్ధతులకు ఆధునిక మెరుగులద్ది లాభసాటిగా మార్చడంలో కృషి చేశారు. ముఖ్యంగా పాడి పరిశ్రమను (Dairy Farming) ఒక ప్రధాన ఆదాయ వనరుగా మలచుకోవడంలో ఆయన ఆదర్శంగా నిలిచారు.

## వ్యవసాయ రంగంలో కృషి
రామరెడ్డి ప్రధానంగా పశుపోషణ, పాల ఉత్పత్తి రంగాలలో తనదైన ముద్ర వేశారు.

* పాడి పరిశ్రమ అభివృద్ధి: నాణ్యమైన పాల దిగుబడిని సాధించడానికి శాస్త్రీయ పద్ధతులను అవలంబించారు.
* దేశవాళీ ఆవుల సంరక్షణ: స్థానిక మరియు దేశవాళీ పశువుల జాతులను పరిరక్షించడం మరియు వాటి ద్వారా అధిక దిగుబడిని సాధించడంలో ఆయన కృషి చేశారు.
* రైతులకు అవగాహన: చుట్టుపక్కల గ్రామాల రైతులకు పాడి పరిశ్రమలోని మెలకువలు, పశుగ్రాసం పెంపకం వంటి అంశాలపై అవగాహన కల్పించడంలో ఆయన క్రియాశీలక పాత్ర పోషించారు.

## పురస్కారాలు

* పద్మశ్రీ పురస్కారం (2026): వ్యవసాయం (పశుసంవర్థక) విభాగంలో ఆయన సేవలను గుర్తించి కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ అత్యున్నత పౌర పురస్కారాన్ని అందజేసింది.
* రాష్ట్ర స్థాయిలో ఉత్తమ రైతు పురస్కారాలు (వివరాలు చేర్చవలసి ఉంది).

## మూలాలు
అభిజిత్ మజుందార్

**అభిజిత్ మజుమ్దార్** (11 సెప్టెంబర్ 1971 – 25 జనవరి 2026) భారతదేశానికి చెందిన ఒడియా చలనచిత్ర సంగీత దర్శకుడు మరియు స్వరకర్త.

## జీవితం , వృత్తి
మజుమ్దార్ 11 సెప్టెంబర్ 1971న జన్మించారు.  ఆయన తన సంగీత ప్రయాణాన్ని సంబల్పురి పరిశ్రమలో ప్రారంభించారు. తరువాత ఒలీవుడ్‌లో (ఒడియా చలనచిత్ర పరిశ్రమ) పనిచేయడం మొదలుపెట్టారు. ఒడియా సినీ పరిశ్రమలో అత్యంత గౌరవనీయమైన సంగీత దర్శకుల్లో ఆయన ఒకరు. ఒడియా సినిమాలు, ఆల్బమ్‌లు మరియు సంబల్పురి పరిశ్రమ కోసం ఆయన 700కు పైగా పాటలకు స్వరాలు సమకూర్చారు.

2026 జనవరి 25న, భువనేశ్వర్‌లోని ఆల్ ఇండియా ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్సెస్, భువనేశ్వర్లో కాలేయ వ్యాధితో బాధపడుతూ 54 ఏళ్ల వయసులో ఆయన మరణించారు.

## సినిమాల జాబితా

## సూచనలు

## బాహ్య లింకులు
*
కుమారసామి తంగరాజ్

**డా. కుమారసామి తంగరాజ్,** ప్రసిద్ధ భారతీయ జన్యు శాస్త్రవేత్త. ఈయన హైదరాబాద్ లోని సెంటర్ ఫర్ సెల్యులార్ అండ్ మాలిక్యులర్ బయాలజీ (సీసీఎంబీ)లో సీనియర్ శాస్త్రవేత్తగా మరియు సెంటర్ ఫర్ డిఎన్‌ఏ ఫింగర్‌ప్రింటింగ్ అండ్ డయాగ్నోస్టిక్స్ (సీడీఎఫ్‌డీ) డైరెక్టర్‌గా సేవలందించారు. మానవ జనాభా జన్యుశాస్త్రం, పరిణామ జీవశాస్త్ర రంగాలలో ఆయన చేసిన విశేష కృషికి గాను 2026లో భారత ప్రభుత్వం అతనిని పద్మశ్రీ పురస్కారంతో గౌరవించింది.

## బాల్యం, విద్యాభ్యాసం
కుమారసామి తంగరాజ్ తమిళనాడు రాష్ట్రంలో జన్మించారు. ఆయన మద్రాస్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి తన పీహెచ్‌డీ (PhD) పట్టాను పొందారు. అనంతరం జన్యుశాస్త్రంపై ఆసక్తితో పరిశోధనారంగంలోకి అడుగుపెట్టారు.

## వృత్తి జీవితం
డాక్టర్ తంగరాజ్ తన వృత్తి జీవితాన్ని హైదరాబాద్‌లోని సీసీఎంబీ లో ప్రారంభించారు.

* అతను హైదరాబాద్‌లోని సీడీఎఫ్‌డీకి డైరెక్టర్‌గా బాధ్యతలు నిర్వహించారు.
* ప్రస్తుతం 2025నాటికి ఆయన సీసీఎంబీలో జె.సి. బోస్ ఫెలో గా పరిశోధనలు కొనసాగిస్తున్నారు.

## పరిశోధనలు
డాక్టర్ తంగరాజ్ ప్రధానంగా **మానవ జనాభా జన్యుశాస్త్రం** పై విస్తృత పరిశోధనలు చేశారు. ఆయన ప్రధాన ఆవిష్కరణలు:
* **భారతీయ జనాభా మూలాలు:** భారతీయ జనాభా ప్రధానంగా రెండు పూర్వీకుల సమూహాల (ANI - Ancestral North Indians, ASI - Ancestral South Indians) నుండి ఉద్భవించిందని నిరూపించారు.
* **అండమాన్ తెగలు:** అండమాన్ దీవులలోని గ్రేట్ అండమానీస్, ఓంగే తెగలు ఆఫ్రికా నుండి వలస వచ్చిన మొదటి ఆధునిక మానవుల వారసులని వెల్లడించారు.
* **జన్యు వ్యాధులు:** భారతదేశంలో కుల వ్యవస్థ, మేనరిక వివాహాల కారణంగా వచ్చే జన్యుపరమైన వ్యాధులపై పరిశోధనలు చేశారు.
* **కోవిడ్-19:** కరోనా వైరస్ జీనోమ్ సీక్వెన్సింగ్‌లో కీలక పాత్ర పోషించారు.

## పురస్కారాలు
* పద్మశ్రీ పురస్కారం - 2026 (సైన్స్ & ఇంజనీరింగ్ విభాగం)
* జె.సి. బోస్ ఫెలోషిప్
* ఫెలో - ఇండియన్ నేషనల్ సైన్స్ అకాడమీ (INSA)
* ఫెలో - ఇండియన్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్ (IASc)
* సన్ ఫార్మా రీసెర్చ్ అవార్డు (మెడికల్ సైన్సెస్)

## మూలాలు
మెయింటెనెన్స్ కమాండు

[thumb|2017 డిసెంబర్ 15న ఎయిర్ మార్షల్ హేమంత్ శర్మ, ఎవిఎస్ఎమ్, విఎస్ఎం,  రామన్ సైన్స్ సెంటర్ అధినేత  [Narayan Ramdas Iyer|నారాయణ్ రామ్దాస్ అయ్యర్ గారికి హెచ్ పిటి-32 విమానాన్ని అందజేస్తున్న దృశ్యం ]]
**మెయింటెనెన్స్ కమాండ్** భారత వైమానిక దళానికి చెందిన ఒక కమాండ్. దీనిని 1950లో కాన్పూర్‌లోని చకేరి వద్ద **మెయింటెనెన్స్ గ్రూప్**గా ఏర్పాటు చేశారు. 1955లో దీనికి **మెయింటెనెన్స్ కమాండ్** అనే పేరు పెట్టారు. ప్రస్తుతం దీని ప్రధాన కార్యాలయం మహారాష్ట్రలోని నాగ్‌పూర్‌లో ఉన్న వాయుసేన నగర్‌లో ఉంది. ఈ కమాండ్ అన్ని రకాల విమానాలు, హెలికాప్టర్లు, ఇతర పరికరాల మరమ్మత్తులు, ఓవర్‌హాల్, నిర్వహణ బాధ్యతలను నిర్వర్తిస్తుంది. మెయింటెనెన్స్ కమాండ్ పరిధిలో సుమారు తొమ్మిది బేస్ రిపేర్ డిపోలు ఉన్నాయి. ఇవి వివిధ రకాల విమానాల ఓవర్‌హాల్, నిర్వహణ పనులను చూసుకుంటాయి.

## చరిత్ర
మెయింటెనెన్స్ కమాండ్‌ను 1955 జనవరి 26న అధికారికంగా స్థాపించారు. గ్రూప్ కెప్టెన్ హర్జిందర్ సింగ్ తొలి కమాండింగ్ ఆఫీసర్ గా  నియమితులయ్యారు. అనేక తొలిసార్ల ఘనతలు సాధించిన ప్రఖ్యాత ఇంజినీరింగ్ అధికారి అయిన హర్జిందర్ సింగ్ 1963లో పదవీ విరమణ చేసే వరకు ఈ కమాండ్‌కు నాయకత్వం వహించారు. 1958లో ఆయన ఎయిర్ కమోడోర్ హోదాకు పదోన్నతి పొందిన సందర్భంగా కమాండింగ్ ఆఫీసర్ నియామకాన్ని **ఎయిర్ ఆఫీసర్ కమాండింగ్ (ఏ ఓ సీ )**గా అప్‌గ్రేడ్ చేయబడింది. తరువాత ఆయన  ఎయిర్ వైస్ మార్షల్ హోదాకు పదోన్నతి పొందినప్పుడు ఈ నియామకాన్ని **ఎయిర్ ఆఫీసర్ కమాండింగ్-ఇన్-చీఫ్ (AOC-in-C)**గా మరింతగా అప్‌గ్రేడ్ చేశారు. 1971లో AOC-in-C పదవిని మూడు నక్షత్రాల హోదా అయిన **ఎయిర్ మార్షల్** స్థాయికి పెంచబడింది.

## సంస్థాగత నిర్మాణం
ఈ కమాండ్‌లో పలు రకాల **బేస్ రిపేర్ డిపోలు (బి ఆర్  డి)** ఉన్నాయి. ఇవి ఓవర్‌హాల్, నిర్వహణ పనుల కోసం పనిచేస్తాయి. అదనంగా **ఎక్విప్‌మెంట్ డిపోలు ( ఈ డీ )** కూడా ఉన్నాయి. ఇవి స్పేర్ భాగాలు, పరికరాలు, ఉపవ్యవస్థల నిల్వ బాధ్యతలు నిర్వహిస్తాయి. ఈ యూనిట్లు వాటి ప్రత్యేకతలు, విధుల ఆధారంగా వర్గీకరించబడ్డాయి. ప్రతి యూనిట్‌కు ఎయిర్ కమోడోర్ హోదా  అధికారి నాయకత్వం వహిస్తారు. 

మెయింటెనెన్స్ కమాండ్ ఆధీనంలో, ఇతర యూనిట్లు కూడా  ఉన్నాయి.

** **ఏయిర్ ఫోర్స్ లైజాన్ ఎస్టాబ్లిష్‌మెంట్లు**  ఇవి భారత వైమానిక దళం, హిందుస్తాన్ ఏరోనాటిక్స్ లిమిటెడ్ (HAL) మధ్య సమన్వయ వేదికగా పనిచేస్తాయి.
** **31 మూవ్‌మెంట్ కంట్రోల్ యూనిట్ (ఎమ్ సీ యు )** పాలమ్ వైమానిక దళ స్థావరంలో ఉంది. ఇది గతంలో ప్యాసింజర్ అండ్ ఫ్రైట్ (P&F) ఫార్వార్డింగ్ సెక్షన్‌గా పనిచేసింది.
** **32 మూవ్‌మెంట్ కంట్రోల్ యూనిట్ (ఎమ్ సీ యు)** ముంబయి విమానాశ్రయం టెర్మినల్–1లో ఉంది. ఇది గతంలో ఎయిర్ ఫ్రైట్ అండ్ ప్యాసింజర్ (మూవ్) యూనిట్‌గా పనిచేసింది.
** **33 మూవ్‌మెంట్ కంట్రోల్ యూనిట్ (ఎమ్ సీ యు)** గువాహటి విమానాశ్రయంలో ఉంది.

## ఎయిర్ ఆఫీసర్ కమాండింగ్-ఇన్-చీఫ్ జాబితా

## మూలాలు
వర్గం:Short description is different from Wikidata
వర్గం:Articles with short description
వర్గం:భారతీయ వాయుసేన