open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
మృగవని జాతీయ వనం

**మృగవని జాతీయ వనం** (ఆంగ్లం: Mrugavani National Park) తెలంగాణ రాష్ట్రం లోని హైదరాబాదులో ఉంది. ఇది హైదారాబాదులోని మహాత్మాగాంధీ బస్సు స్టేషన్ నుండి 20 కిలోమీటర్ల దూరంలో మొయినాబాద్‌ మండలం చిలుకూర్ గ్రామంలో 3.6 చదరపు కిలోమీటర్ల (1.4 చదరపు మైళ్ళు) లలో లేదా సుమారు 850 ఎకరాల్లో విస్తరించి ఉంది.

రక్షిత అడవిగా ఉన్న ఈ పార్కుకు 1998లో మృగవని జాతీయ వనంగా నామకరణం చేశారు. ఈ ప్రాంతాన్ని వన్యప్రాణి సంరక్షణ విభాగం ఆధ్వర్యంలో అటవీ శాఖ అభివృద్ధి సంస్థ అధికారులు పర్యవేక్షిస్తున్నారు. ప్రస్తుతం ఈ పార్కు జీవవైవిధ్యానికి నిలయంగా మారింది. పార్కులోనే సందర్శకుల కోసం అన్ని సౌకర్యాలు ఏర్పాటు చేశారు.

ఇందులో ఐదొందల చుక్కల జింకలు, 40 వరకు సాంబరు దుప్పిలు, 200పైగా నెమళ్లు, 100 జాతులకు పైగా పక్షులు, పదుల సంఖ్యలో జీవచరాలు ఉన్నాయి. జంతువులు నీళ్లు తాగడానికి పార్కులో అక్కడక్కడ నీటి తొట్లను ఏర్పాటు చేశారు. కొన్ని చెట్లు, ఔషధ మొక్కలను గుర్తించేలా శాస్త్రీయ పేర్లతో వాటికి బోర్డులు తగిలించారు.

2012లో హైదరాబాద్ లో ఏర్పాటు చేసిన అంతర్జాతీయ జీవవైవిధ్య సదస్సుకు హాజరైన వివిధ దేశాల ప్రతినిధులు మృగవని పార్కును సందర్శించి, ఇక్కడ ఉన్న చెట్లు, అరుదైన జాతుల ఔషధ మొక్కలు, వివిధ రకాల పక్షి, జంతు సంపదను చూసి మెచ్చుకున్నారు.

వారానికోసారి ప్రకృతి సంపదపై అవగాహన కల్పించడం కోసం ప్రత్యేక శిబిరాలను ఏర్పాటు చేస్తారు. విద్యార్థులకు పర్యావరణం, వన్యప్రాణుల గురించిన వివిధ అంశాలపై అవగాహన తరగతలు నిర్వహిస్తారు. దీనికోసం పార్కులో పర్యావరణ విజ్ఞాన కేంద్రంను, 40మంది కూర్చునే సామర్థ్యం కలిగిన ఆడిటోరియాన్ని నిర్మించారు. ఇందులో విద్యార్థులకు వీడియో ప్రదర్శణ ద్వారా రాష్ట్రంలోని పార్కులు, అభయారణ్యాలు, వన్యప్రాణులు, పర్యావరణ వైవిధ్యంపై అవగాహన కల్పిస్తారు. అంతేకాకుండా వివిధ రకాల జంతువుల నమూనాలతో మ్యూజియం, విద్యార్థులకు వన్యప్రాణులు, పర్యావరణంపై విజ్ఞానం పొందడానికి ప్రత్యేకంగా గ్రంథాలయం ఏర్పాటు చేశారు.

## మూలాలు

వర్గం:భారతదేశంలో జాతీయ వనాలు
నువ్వే నా శ్రీమతి

**నువ్వే నా శ్రీమతి** 1988లో విడుదలైన తెలుగు అనువాద చలనచిత్రం. శ్రీ రాజరాజేశ్వరీ ఇండియన్ ఫిలిమ్స్ పతాకంపై విశాలాక్షి నిర్మాణ సారథ్యంలో ఐ.వి. శశి దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో శ్రీదేవి, విజయకుమార్, రవి కుమార్, సీమ, పుష్పలత తదితరులు ముఖ్యపాత్రల్లో నటించగా, ఇళయరాజా సంగీతం అందించాడు.

## నటవర్గం
* శ్రీదేవి
* విజయకుమార్
* రవి కుమార్
* సీమ
* పుష్పలత

## సాంకేతికవర్గం
* దర్శకత్వం: ఐ.వి. శశి
* నిర్మాత: విశాలాక్షి
* సంగీతం:  ఇళయరాజా
* గీతరచన: రాజశ్రీ
* నిర్మాణ సంస్థ: శ్రీ రాజరాజేశ్వరీ ఇండియన్ ఫిలిమ్స్

## పాటలు
ఈ చిత్రానికి ఇళయరాజా సంగీతం అందించాడు.

# కలువో కధవో సిరిపూబాల చెలివో మధువో పూలతవో శిలపైన - ఎం. రమేష్
# కాంత తీగ సాగు శ్రుతుల స్మ్రుతులు జీవితం - వాణి జయరాం బృందం
# గోరొకంటి చిన్నోడా చిలకమ్ముంది నీ నీడ - ఎం. రమేష్, ఎస్.పి.శైలజ బృందం
# తోలివయసు ఈవేళ ఊగినది ఉయ్యాల పాడినది - ఎస్.పి.బాలసుబ్రహ్మణ్యం కోరస్
# వయ్యారం మందారం నీ అందం శృంగారం ఊహలు సాగే - ఎస్.పి.బాలు కోరస్

## మూలాలు

## ఇతర లంకెలు
*

వర్గం:తెలుగు డబ్బింగ్ సినిమాలు
వర్గం:ఇళయరాజా సంగీతం అందించిన సినిమాలు
వర్గం:శ్రీదేవి నటించిన సినిమాలు
విప్లవస్త్రీ

**విప్లవ స్త్రీ** 1961, సెప్టెంబర్ 1వ తేదీన విడుదలైన తెలుగు డబ్బింగ్ సినిమా. ఈ సినిమాను తెలుగులో విశ్వశాంతి పిక్చర్స్ బ్యానర్ పై యు.విశ్వేశ్వర రావు నిర్మించాడు.

## సంక్షిప్త కథ
ఒక జమీందారు ఒక వన్నెల విసనకర్ర చేతిలో చిక్కి, ఆమె మాయలో పడి, భార్యను అనుమానించి తరిమివేశాడు. జమీందారిణి పసిపిల్లతో సహా అడవులకు వెళ్ళి అజ్ఞాతవాసం చేస్తుంది. జమీందారుకు విశ్వాసపాత్రుడైన ఒక వ్యక్తి ఆమెను కాపాడుతూ ఉంటాడు. ఆ పసిపిల్ల పెరిగి పెద్దదై కత్తి యుద్ధం వగైరాలు నేర్చుకుని విప్లవస్త్రీ అవుతుంది. ఆమె ముసుగు వేషం వేసుకుని కొండవీటి సింహం అనే పేరుతో అడపాతడపా జమీందారు దగ్గరకు వెళ్ళి మాయలాడి వలలో పడవద్దనీ, జమీందారిణిని స్వీకరించమని హెచ్చరికలు చేస్తుంది. ఇంతలో ఆమెకు ఒక నాయకుడు తటస్థపడతాడు. ఇద్దరూ ప్రేమించుకుంటారు. ఉమ్మడిగా సాహసాలు ప్రారంభిస్తారు. చివరకు జమీందారు కళ్ళు తెరిపించి, మాయలాడి కుట్రలను, జమీందారిణి పాతివ్రత్యాన్ని ఋజువు చేస్తారు. అందరూ సుఖంగా ఉంటారు.

## పాటలు
# ఊసులొక్కటే ఓ చెలియా ఆశలొక్కటే రా చెలియా - మాధవపెద్ది, స్వర్ణలత
# కనువిందు కలిగించు పరువం అది కథలల్లి - ఘంటసాల, పి. లీల, రచన: సముద్రాల జూనియర్ 
# ఓ లలనా ఎన్ని వేసములున్నా పల్కులెన్ని పల్కినా - ఘంటసాల,వైదేహి 
# కన్నార యిదివరకూ కానని బాటలలో నరులు నడవని - ఎస్.జానకి
# నిజం కనేదెవరు లోకం అవనీ తెలిసిన ఉర్విలో పెను - పి.సుశీల
# నీతినే గట్టిగ నమ్మాలి చేతలే సూటిగ ఉండాలి - శిర్గాళి గోవిందరాజన్
# స్కందా మా పాలి దొరా కానుకలనూ పూని కొల్చేము - పామర్తి

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు డబ్బింగ్ సినిమాలు
భాగీరథి నది

**భాగీరథి నది** (**Bhagirathi River**) అనేది భారతదేశ ఉత్తరాఖండ్ రాష్ట్రంలోని ఒక ఉద్రుత హిమాలయ నది, ఉత్తర భారతదేశం యొక్క ప్రధాన నది, హిందూమతం యొక్క పవిత్ర నది అయిన గంగా నది యొక్క రెండు ముఖ్య జన్మస్థాన ప్రవాహముల యొక్క ఒకటి.

## మూలాలు

వర్గం:నదులు
వర్గం:భారతదేశంలోని నదులు
కృష్ణ వన్యప్రాణి సంరక్షణ కేంద్రం

**కృష్ణ వన్యప్రాణి సంరక్షణ కేంద్రం** ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని మచిలీపట్నం సమీపాన ఉన్న ఒక వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం. ఇది మడ అడవులకు ప్రసిద్ధి. ఈ అడవులు దక్షిణ భారతదేశంలోవేగంగా అంతరించిపోతుండటంతో వీటిని అభివృద్ధి చేయడానికి చర్యలు తీసుకుంటున్నారు.

## భౌగోళికం
ఇది 15° 2' N నుంచి 15° 55' N ఉత్తర అక్షాంశాల మధ్యన, 80° 42'- 81° 01'  తూర్పు రేఖాంశాల మధ్యన కృష్ణా జిల్లాలో వ్యాపించి ఉన్నది. సొర్లగుండ, నాచుగుంట, ఎలిచెట్లదిబ్బ, కొత్తపాళెం, మోలగుంట, అడవులడివి, లంకివానిదిబ్బ అటవీ కేంద్రాలు దీని పరిధిలోకి వస్తాయి.

## జంతు, వృక్ష జాతులు
కృష్ణా నది ఈ కేంద్రం లోని మడ అడవుల గుండా ప్రయాణిస్తుంది. ఈ అడవుల్లో అరుదుగా కనిపించే చేపలు పట్టే అడవి పిల్లులు (*ఫిషింగ్ క్యాట్స్*) అధిక సంఖ్యలో ఉన్నాయి. తుమ్మ, మర్రి, రావి, మామిడి మొదలైన చెట్లు ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి. గార్డెన్ లిజార్డ్, వాల్ లిజార్డ్, తాబేళ్ళు, అనేక రకాలైన పాములు కనిపిస్తాయి.

## మూలాలు

వర్గం:కృష్ణా జిల్లా పర్యాటక ప్రదేశాలు
శ్రీ లంకమల్లేశ్వర వన్యప్రాణి సంరక్షణ కేంద్రం

**శ్రీ లంకమల్లేశ్వర వన్యప్రాణి సంరక్షణ కేంద్రం** ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, వైఎస్‌ఆర్ కడప జిల్లాలో, కడప నగరానికి దగ్గరలోగల ఒక వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం. కలివికోడి అనే అరుదైన, అంతరిస్తున్న పక్షి ప్రపంచంలో కేవలం ఈ అడవుల్లోనే కనిపిస్తుంది. దీన్ని తొలిసారి గుర్తించిన జెర్డాన్ అనే పక్షిశాస్త్రవేత్త పేరు మీదుగా దీన్ని వ్యావహారిక ఇంగ్లీషులో జెర్డాన్స్ కోర్సర్ అంటారు. సుమారు 176 జాతుల వృక్షాలు, జంతువులు ఈ సంరక్షణ కేంద్రంలో ఉన్నాయి.

## భౌగోళికం
*  కడప రైల్వే స్టేషన్ నుండి రహదారి మార్గంలో 60 కి.మీ. ప్రయాణించి చేరుకోవచ్చు.
## వృక్షజాలం
అభయారణ్యంలో 1400 మొక్కల జాతులు, 176 చెట్ల కుటుంబాలు ఉన్నాయి. అభయారణ్య ప్రాంతంలో లోతైన లోయలు, నిటారైన కొండలు, ఆకురాల్చు అరణ్యం ఉంది. ఇక్కడ ఎర్రచందనం, స్థానిక జాతి చెట్లు ఉన్నాయి.

## జంతుజాలం
అభయారణ్యం కలివికోడి లేదా "జెర్డాన్స్ కోర్సర్" పక్షులకు ప్రసిద్ధిచెందింది. దీన్ని స్థానికంగా **జత పట్టీల చిటానా** అనికూడా పిలుస్తారు. ఇది తీవ్రంగా అంతరించిపోతున్న పక్షిజాతికి చెందినదిగా భావిస్తున్నారు. ఈ పక్షిని మొదటిసారిగా 1848లో థామస్ సి. జెర్డాన్ చేత కనుగొనబడింది. దీనిని తిరిగి 1996లో తిరిగి ఈ ప్రాంతంలో కనుగొన్నారు. ఈ పక్షి ఇప్పుడు అరుదుగా కొన్ని అరణ్య ప్రాంతాలలో, శ్రీలంక మల్లేశ్వర అభయారణ్యంలో కనిపిస్తుంది.

దీనిలో చిరుతపులి, స్లాత్ బీర్, జింక, సాంబార్, చౌసింగా, చొంకారా, నీల్గాయ్, అడవిపంది మొదలగు ప్రాణులు కూడా ఉన్నాయి.

## యాత్రికులకు సమాచారం
* వసతి సౌకర్యం: సిద్ధవటం, కడప వద్ద అటవీ శాఖ అతిథి గృహాలలో వసతి సౌకర్యం లభిస్తుంది.
* సీజన్ : అక్టోబరు నుండి మార్చి వరకు.

## మూలాలు

వర్గం:వైఎస్ఆర్ కడప జిల్లా పర్యాటక ప్రాంతాలు
రావినూతల శ్రీరామమూర్తి

**రావినూతల శ్రీరామమూర్తి** రంగస్థల నటుడు, రచయిత, దర్శకుడు.

## జననం
శ్రీరామమూర్తి 1953లో గుంటూరు జిల్లా, తెనాలి మండలం అంగలకుదురు గ్రామంలో జన్మించారు.

## రంగస్థల ప్రస్థానం
1976లో నాటకరంగంలోకి ప్రవేశించారు. పూలరంగడు నాటకంలో మొదటిసారిగా నటించారు. 1986లో స్వర్గీయ ఆలపాటి వెంకట్రామయ్య కళాపరిషత్ స్థాపించి అనేక నాటక పోటీలు నిర్వహించారు. ఎన్.టి. రామారావు మెమోరియల్ కళాపరిషత్, నన్నపనేని వెంకట్రావ్ స్మారక కళాపరిషత్, అంబేద్కర్ మెమోరియల్ కళాపరిషత్ లలో చురుగ్గా పొల్లొని నిర్వాహణలో సహకరించారు.

ప్రస్తుతం తెనాలి పంచాయితీ రాజ్ ఇంజనీరింగ్ శాఖలో పనిచేస్తున్నారు.24.12.2023 న గుండెపోటుతో మరణించారు.

## నాటకాలు
* పెండ్లిపందిరి
* జై ఆంధ్ర
* స్త్రీ
* పవిత్రబంధం
* చీకటి వెలుగులు
* సంఘం మెచ్చని సత్యం
వంటి నాటకాలు రచించి, దర్శకత్వం వహించారు.

## మూలాలు

* రావినూతల శ్రీరామమూర్తి, నూరేళ్ల తెనాలి రంగస్థలి, నేతి పరమేశ్వరశర్మ, పుట. 141.

వర్గం:తెలుగు నాటక రచయితలు
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల కళాకారులు
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల దర్శకులు
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల నటులు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా రచయితలు
వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:1953 జననాలు
వర్గం:మూలాల అందజేత ప్రాజెక్టు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా రంగస్థల నటులు
తను వచ్చెనంట

**తను వచ్చెనంట ** 2016లో విడుదలైన తెలుగు చిత్రము. ఇది ప్రధానముగా జాంబీ ప్రధానంశంగా సాగే చిత్రము.
## కథ
## నటవర్గం
*తేజ కాకుమాను
*రష్మి గౌతమ్
*ధన్య బాలకృష్ణ
*చలాకీ చంటి
## ఫలితము
2016 అక్టోబరు21 శుక్రవారం పలు సినిమాలతో పాటు రష్మీ నటించిన ‘తను వచ్చెనంట’ సినిమా కూడా విడుదలైంది. ఈ చిత్రము విడుదల అనంతరం పెద్దగా ఆకట్టుకొలేకపోయింది. ఫిల్మ్ నగర్ వర్గాలు సినిమా బాగాలేదనేశాయి. జోంబీ (దెయ్యం) కథ అంటూ రొటీన్ హర్రర్ -కామెడీ సినిమాను చూపించారంటూ సినీ విమర్శకులు పెదవి విరిచారు. సినిమాలో వచ్చే ఏ సన్నివేశం కూడా ఆసక్తికరంగా లేదని తేల్చి చెప్పారు. సినిమాలో రష్మీ అందాల ఆరబోత మినహా.. ఈ సినిమాకు కలసి వచ్చిన అంశమేదీ లేదని అంటున్నారు. ఈ సినిమా నుంచి ఆశించాల్సినదేమీ లేదంటున్నారు. 

## సాంకేతికవర్గం
*దర్శకుడు - వెంకట్ కాచర్ల
*సంగీతం - రవిచంద్ర
## మూలాలు

## బయటి లంకెలు
*[[యూటూబ్] లో చిత్ర ప్రచార చిత్రము]
వర్గం:2016 తెలుగు సినిమాలు
కొత్తూరు ధనదిబ్బలు

**కొత్తూరు ధనదిబ్బలు** & పాండవుల గుహలు కొత్తూరు గ్రామం సమీపంలో (అనకాపల్లి జిల్లా రాంబిల్లి మండలంలో ఉన్న గ్రామం) ఉన్న బౌద్ధ గుహలు. 

## చరిత్ర
ఇది పురాతన బౌద్ధక్షేత్రం. ఇక్కడ మహాస్థూపం, బౌద్ధ సన్యాసులు నివసించిన గుహల అవశేషాలు ఉన్నాయి. ఇది శారదానదీ తీరంలో ఉన్న ఈ గుహల ప్రాంతాన్ని క్రీ.పూ. 1 శతాబ్దం నుండి సా.శ. 2వ శతాబ్దం వరకు బైద్ధ సన్యాసుల నివాసప్రాంతంగా ఉండేదని విశ్వసిస్తున్నారు.ఈ ప్రాంతాన్ని ప్రాంతీయంగా " ధనదిబ్బలు అని పిలుస్తుంటారు.
 ఈ ప్రదేశంలో ఇప్పటికీ ఆర్కియాలజీశాఖ త్రవ్వకాలు నిర్వహిస్తున్నారు. ఇక్కడ విహారాలు, శిలాశాసనాలు బయల్పడుతూ ఉన్నాయి. మహాస్థూపం సమీపంలో చిన్న రాతి పీపాలు ఉన్నాయి. కొండనుండి కొతదూరం పోయిన తరువాత అక్కడక్కడా ఇటుకలు ఊడిపోయిన బౌద్ధవిహారాలు ఉన్నాయి.మరికొంత దూరంలో రాతిని తొలిచిచేసిన 5 గుహలు ఉన్నాయి. ఈ గుహలను పాండవుల గుహలు అని ప్రాంతీయులు చెపుతుంటారు.సరైనరక్షణ, కాపలా లేనికారణాంగా ఇటుకలను ప్రజలు వారి నిర్మాణాలకు వాడుకుంటున్నారు. అవశేషాల చుట్టూ కంచ నిర్మించబడింది. ఆర్కియాలజీశాఖ ఇక్కడ ఒకపూదోటను నిర్వహిస్తున్నారు.

## భౌగోళికం
కొత్తూరు ధనదిబ్బలు జిల్లా కేంద్రం అయిన అనకాపల్లి నుండి 31 కీమీ దూరం లో ఎలమంచిలి - అత్చుతాపురం రహదారిలో ఉంటుంది.

సమీప బస్ స్టేషన్ - ఎలమంచిలి (8 కి. మీ)

సమీప రైల్వే స్టేషన్ - ఎలమంచిలి (9 కి.మీ)

సమీప విమానాశ్రయం - విశాఖపట్నం (46 కి.మీ)

## చిత్రమాలిక

File:Rock cut caves at Dhanadibbalu 01.jpg|ధనదిబ్బలు వద్ద రాళ్ళను తొలిచి చేసిన గుహలు.
File:Votive stupa ruins with mortar remains at Dhanadibbalu.jpg|ధనదిబ్బల వద్ద వోటివ్ స్థూపం శిథిలాలు, ఫిరంగి అవశేషాలు.
File:Buddhist Remnant site at Dhanadibbalu.jpg|ధనదిబ్బల వద్ద బౌద్ధ క్షేత్ర అవశేషాలు
File:Way to rock cut caves (Pandavula guhalu) at Kotturu Dhanadibbalu.jpg|ధనదిబ్బల వద్ద రాక్ కట్ గుహలకు (పాండవుల గుహలు) దారి.
File:Maha stupa ruins at Dhanadibbalu.jpg|ధనదిబ్బలు వద్ద మహాస్థూప అవశేషాలు. 


## మూలాల జాబితా

వర్గం:Buildings and structures in Visakhapatnam district
వర్గం:Buddhist holy sites
వర్గం:Archaeological sites in Andhra Pradesh
వర్గం:Stupas in India
ఎర్రవరం గుహలు

thumb|250x250px|ఎర్రవరం వద్ద బౌద్ధ రాక్ కట్ కూపం
**ఎర్రవరం గుహలు** ఏలేరు నదికి ఎడమవైపు తీరంలో రాజమహేంద్రవరం నుండి విశాఖపట్నం వెళ్ళేదారిలో రాజమహేంద్రవరంకి 45 కి.మీ దూరంలో ఉన్నాయి. ఈ గుహలు ధన్ల దిబ్బ కొండ మీద ఉన్నాయి. 

## చరిత్ర
తూర్పుగోదావరి జిల్లా, ప్రత్తిపాడు మండలంలోని యేలేరు గ్రామానికి తూర్పు వైపున ఉన్న ఏలేరు నది ఎడమ ఒడ్డున ఉన్న ధనాలా-దిబ్బ కొండమీద ఎర్రవరం గుహలు ఉన్నాయి.ఈ బౌద్ధ ప్రదేశం అనేక త్రవ్వకాల్లో చారిత్రాత్మక అవశేషాలు సాశ. 100 కు చెందినవని, ఈ ప్రదేశం సా.శ.పూ ఒకటవ శతాబ్దం నుండి సా.శ. రెండవ శతాబ్దం వరకు అభివృద్ధి చెందిందని వెల్లడించింది.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ పర్యాటక ప్రదేశాలు
వర్గం:బౌద్ధ మతము
వర్గం:గుహలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ బౌద్ధమత క్షేత్రాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని పురాతత్వ ప్రదేశాలు
పైగా సమాధులు

**పైగా సమాధులు** లేదా మఖ్బారా షామ్స్ అల్-ఉమరా అన్నవి నిజాం రాజులకు తీవ్ర విధేయులుగా ఉంటూ వారి వద్ద రాజ్యతంత్ర నిపుణులుగా, సేనా నాయకులుగా పనిచేసిన పైగా వంశా చెందినవారి సమాధులు.

మొజాయిక్ పలకలు పరిచి, శిల్పనైపుణ్యానికి ప్రసిద్ధిచెందిన ఈ అపురూప నిర్మాణాలు హైదరాబాద్ రాజ్యం కాలంలో నిర్మించిన ప్రసిద్ధ కట్టడాల్లోనివి. పైగాల సమాధులు హైదరాబాద్ నగరంలో చార్మినార్ కు ఆగ్నేయంగా 4 కిలోమీటర్ల దూరంలోని పిసల్ బండ ప్రాంతంలో ఒవైసీ ఆసుపత్రి పక్క నుంచి సంతోష్ నగర్ వెళ్ళే చిన్న దారిలో నెలకొన్నాయి. సున్నం, మోర్టార్లతో నిర్మించా అందంగా పాలరాయి అమర్చి చెక్కి తయారుచేశారు. ఈ సమాధులు 200 సంవత్సరాల పూర్వం నాటివి, పలు తరాలకు చెందిన పైగా ప్రభువంశీకులను ఇక్కడ సమాధి చేశారు.

మొట్టమొదట పైగా సమాధులు విసిరివేసినట్టు, పట్టించుకోని ప్రదేశంలా కనిపించినా అటువంటి స్థితిలోనూ అంత అందంగా కనిపిస్తున్న ఆ కళ గురించి క్రమంగా తెలుస్తుంది. అద్భుతమైన శిల్ప నైపుణ్యం, పూల డిజైన్లలో విశిష్టత, మొజాయిక్ పలకలు చేర్చిన పద్ధతి ఈ కట్టడాలకు అందం తీసుకువస్తోంది. సమాధులు, వాటి గోడలు సునిశితంగా చెక్కి, పాలరాతి ముక్కలతో అలంకరించారు.

## మూలాలు

వర్గం:హైదరాబాదు
వర్గం:తెలంగాణ పర్యాటక ప్రదేశాలు
వర్గం:పర్యాటక ప్రదేశాలు
వర్గం:సమాధులు
వర్గం:స్మారక నిర్మాణాలు
సురేంద్ర కృష్ణ

**సురేంద్ర కృష్ణ** ఒక తెలుగు సినీ పాటల రచయిత. గిల్లి కజ్జాలు అనే సినిమాతో గీత రచయితగా సినీ రంగ ప్రవేశం చేశాడు. ఈవివి సత్యనారాయణ, రవిరాజా పినిశెట్టి, కరుణాకరన్ లాంటి దర్శకులతో కలిసి పనిచేశాడు. తమ్ముడు, ఆర్య, ఎవడి గోల వాడిదే లాంటి చిత్రాల్లో ఆయన రాసిన పాటలు ఆదరణ పొందాయి.

## వ్యక్తిగతం
ఆయన తండ్రి కోడూరి శ్రీమన్నారాయణ పౌరోహిత్యం చేసేవాడు. చిన్నప్పుడు ఇతనికి దర్శకుడు కావాలనే ఆశ ఉండేది. కాలేజీ రోజుల్లో పాటలు, కవితలు రాయడం ఆయనకు హాబీగా ఉండేది. సినిమాల్లోకి రాక మునుపు ఓ బి.పి.ఓ సంస్థలో పని చేసేవాడు. సినిమాల్లో అవకాశాలు వచ్చినా తండ్రి కోరిక మేరకు కొద్ది రోజులు రెండు రంగాల్లోనూ కొనసాగాడు.

## పాటలు
ఆయన రాసిన పాటల్లో ఆదరణ పొందిన పాటలు. పవన్ కల్యాణ్ కథానాయకుడిగా నటించిన తమ్ముడు సినిమాలో *ఏదోలా ఉందీ వేళ నాలో*, సుకుమార్ దర్శకత్వంలో వచ్చిన ఆర్య సినిమాలో *తకధిమి తోం తకధిమి తోం*, రవిరాజా పినిశెట్టి దర్శకత్వంలో వచ్చిన మా బాపు బొమ్మకు పెళ్ళంట సినిమాలో *మాటలే రాని వేళ పాట ఎలా పాడను*. ఈ పాట పాడిన తర్వాత గాయని ఉషకు నిజంగానే కళ్ళలో నీళ్ళు వచ్చాయని సురేంద్ర ఆంధ్రజ్యోతికిచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో చెప్పాడు. ఈవివి దర్శకత్వంలో వచ్చిన ఎవడి గోల వాడిదే సినిమాలో 12 నిమిషాల పాటు సాగే పేరడీ పాట రాశాడు. ఇందులో 25 హిట్ పాటల పల్లవులకు పేరడీలున్నాయి.

## సినిమాలు
* గిల్లి కజ్జాలు
* తమ్ముడు
* కన్యాదానం
* స్నేహితుడు
* ఆర్య
* మా బాపు బొమ్మకు పెళ్ళంట
* ఎవడి గోల వాడిదే

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సినిమా పాటల రచయితలు
దన్యాంగ్-కున్షన్ గ్రాండ్ బ్రిడ్జ్

**దన్యాంగ్-కున్షన్ గ్రాండ్ బ్రిడ్జ్** (**Danyang–Kunshan Grand Bridge**) అనేది ప్రపంచంలో అతిపొడవైన వంతెన. ఇది బీజింగ్-షాంఘై హై-స్పీడ్ రైలుమార్గం కోసం నిర్మించబడిన 164.8 కిలోమీటర్ల (102.4 మైళ్ళు) పొడవైన వయాడక్ట్ (అనేక మధ్య గోడల వంతెన).

## వంతెన
ఈ వంతెన ఈస్ట్ చైనా జియంగ్సు ప్రావిన్స్ లో షాంఘై, నాన్జింగ్ మధ్య రైలు మార్గంలో ఉంది. ఇది యాంగ్జీ నది డెల్టా ప్రాంతంలో ఉంది ఈ భౌగోళిక ప్రాంతం లోతట్టు ప్రాంత వరి మడులు, కాలువలు, నదులు, సరస్సుల లక్షణాలను కలిగి ఉంది. ఈ వంతెన సుమారు 8 నుంచి 80 కిమీ (5 నుండి 50 మైళ్ళు) నదికి దక్షిణంగా, యాంగ్జీ నదికి సమాంతరంగా ఉంటుంది.

2010లో పూర్తయిన ఈ వంతెన 2011లో ప్రారంభించబడింది. దీని నిర్మాణానికి 10,000 మంది సిబ్బందితో నాలుగు సంవత్సరాలు పట్టింది, దీని నిర్మాణ వ్యయం 8.5 బిలియన్ డాలర్లు. ఈ బ్రిడ్జి 2011లో ప్రపంచంలో అతి పొడవైన వంతెనగా గిన్నీస్ బుక్ లోకి ఎక్కింది.

## మూలాలు

వర్గం:వంతెనలు
రణ్ వీర్ సింగ్

**రణ్‌వీర్ సింగ్** భారతీయ సినిమా నటుడు. ఆయన 2010లో యష్ రాజ్ ఫిల్మ్స్ రొమాంటిక్ కామెడీ బ్యాండ్ బాజా బారాత్ తో అనుష్క శర్మతో కలిసి నటుడిగా అరంగేట్రం చేశాడు.  ఆయన తన నటనకు ఫిలింఫేర్ ఉత్తమ పురుష అరంగేట్ర సినిమాగా అవార్డు గెలుచుకున్నాడు. ఆ తర్వాత ఆ కంపెనీ లేడీస్ వర్సెస్ రికీ బహల్ 2011లో శర్మతో కలిసి నటించాడు. రణ్‌వీర్ సింగ్ 2013లో లూటేరాలో విషాద దొంగగా నటించినందుకు విమర్శకుల ప్రశంసలు అందుకున్నాడు, తరువాత సంజయ్ లీలా భన్సాలీ శృంగార నాటకం గోలియోన్ కి రాస్లీలా రామ్-లీలాలో, దీపికా పదుకొనేతో కలిసి నటించాడు.   

## బాల్యం, విద్యాభ్యాసం
రణ్ వీర్ సింగ్ ముంబై లోని బాంద్రా ఈస్ట్ ప్రాంతంలో పుట్టి పెరిగాడు. అమెరికాలోని ఇండియానా యూనివర్శిటీలో బి. ఎ కాపీరైటింగ్ లో చేరాడు. నటనకు సంబంధించిన తరగతులకు హాజరయ్యాడు. 

## సినిమా అవకాశాలు
అమెరికా నుంచి తిరిగి వచ్చిన తరువాత ముంబైలోని ఓ యాడ్ ఏజెన్సీ లో కాపీరైటర్ గా చేరి సినిమా ప్రయత్నాలు ప్రారంభించాడు. యశ్ రాజ్ ఫిల్మ్స్ తాము నిర్వహిస్తున్న బ్యాండ్ బాజా బారాత్ సినిమా కోసం నటీనటుల ఎంపిక జరుగుతుందని తెలిసి అందులో పాల్గొన్నాడు. అందులో ఇతనికి అవకాశం వచ్చింది. 2010లో విడుదలైన చిత్రం ఇతనికి శుభారంభాన్నిచ్చింది. జయేశ్ భాయ్ జోర్దార్ రాకీ ఔర్ రాణీ కీ ప్రేమ్ కహానీ

## దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు
2022 ఫిబ్రవరి 20న ముంబైలో నిర్వహించిన దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే ఇంటర్నేషనల్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్ అవార్డ్స్ - 2022 లో 83 సినిమాలో నటించిన రణవీర్ సింగ్కు ఉత్తమ నటుడు గా ఎంపికయ్యాడు.
## ఇవి కూడా చూడండి
* రణ్‌వీర్ సింగ్ ఫిల్మోగ్రఫీ

## మూలాలు

వర్గం:1985 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:హిందీ సినిమా నటులు
ఎ. వి. ఎస్. రాజు

**అల్లూరి వెంకట సత్యనారాయణ రాజు** (ఎ. వి. ఎస్. రాజు) ఆంధ్రప్రదేశ్ కు చెందిన ప్రముఖ పారిశ్రామిక వేత్త. నాగార్జున కన్ స్ట్రక్షన్స్ కంపెనీ లిమిటెడ్ అధ్యక్షుడు. వ్యాపార రంగంలో ఆయన కృషికి గాను 2010 లో భారత ప్రభుత్వం ఆయనకు పద్మశ్రీ పురస్కారం ప్రధానం చేసింది. 2007 లో ఆయన సత్యసాయిబాబా పై రాసిన పుస్తకం అతిపెద్ద జీవిత చరిత్రగా గిన్నిస్ బుక్ లోకి ఎక్కింది.

నాగార్జున సంస్థ తరపున హైదరాబాదులోని నెక్లెస్ రోడ్డు, ఢిల్లీ ఎయిర్ పోర్టు లాంటి ఎన్నో ప్రతిష్టాత్మకమైన నిర్మాణాలు చేపట్టాడు.

## బాల్యం
ఎ.వి.ఎస్. రాజు ఏప్రిల్ 18, 1937 న తూర్పు గోదావరి జిల్లా, అంతర్వేదిపాలెంలో ఒక మధ్యతరగతి కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఆయన తండ్రి నారాయణ రాజు వ్యవసాయంతో పాటు కాంట్రాక్టు పనులు కూడా చేసేవాడు. రాజు తొమ్మిదో తరగతిలో ఉండగా తండ్రి అనారోగ్యంతో మంచం పట్టాడు. దాంతో ఆయన చదువుకు విరామమిచ్చి తండ్రికి సహాయపడ సాగాడు. దాదాపు రెండేళ్ళూ తండ్రికి వ్యవసాయంలోనూ, కాంట్రాక్టు పనుల్లోనూ సహాయం చేస్తూ పోటీ ప్రపంచంలో బతకడానికి కావాల్సిన నైపుణ్యాలన్నీ నేర్చుకున్నాడు. తరువాత కొద్ది కాలానికి తండ్రి మరణించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:1937 జననాలు
వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా పారిశ్రామికవేత్తలు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కారం పొందిన ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యక్తులు
బాచు అచ్యుతరామయ్య

**బాచు అచ్యుతరామయ్య** (సెప్టెంబర్ 23, 1926 - జూన్, 2018) రంగస్థల నటులు, రాజకీయ నాయకులు, క్రీడాకారులు.

## జీవిత విశేషాలు
అచ్యుతరామయ్య 1926లో సెప్టెంబర్ 23న గాజుల్లంకలో జన్మించారు. యువజన సంఘంలో చేరి ప్రముఖ కమ్యూనిష్టు నాయకులు చల్లపల్లి నారాయణరావుతో కలిసి కమ్యూనిష్టు నడిపిన వివిధ ఉద్యమాలలో పాల్గొన్నారు. ప్రజనాట్య మండలి నిర్వహించిన ఫాసిష్టు వ్యతిరేక శిక్షణా శిబిరంలో శిక్షణ పాందారు. సుంకర సత్యనారాయణ వద్ద బుర్రకథ నేర్చుకున్నారు.

గాజుల్లంకలో వయోజన పాఠశాల, బ్రాంచి పోస్టాఫీస్ ఏర్పాటుచేశారు. గాజుల్లంకలో 36 సంవత్సరాలు ఉపాధ్యాయులుగా, 40 సంవత్సరాలు బ్రాంచి పోస్ట్ మాస్టర్ గా పనిచేశారు. పదవీ విరమణ సమయంలో 40మంది కళాకారులను, క్రీడాకారులను, విద్యావేత్తలను సన్మానించారు.

## రంగస్థల ప్రస్థానం
1958 ప్రాంతంలో విరివిగా నాటకాలలో నటించారు.
* పల్లెపడుచు
* పెత్తందారు
* కూలిపిల్ల
* బాలనాగమ్మ
* రైతుబిడ్డలు
* పూలరంగడు
* ప్రతిమ
* పోరంబోకు
* ప్రజాకంటకులు
మొదలైన నాటకాలలో నాయక పాత్రలు పోషించారు.

## మరణం
2018, జూన్ నెలలో మరణించారు.

## మూలాలు

* బాచు అచ్యుతరామయ్య, నూరేళ్ల తెనాలి రంగస్థలి, నేతి పరమేశ్వరశర్మ, పుట. 143.

వర్గం:తెలుగు రంగస్థల నటులు
వర్గం:1926 జననాలు
వర్గం:మూలాల అందజేత ప్రాజెక్టు
వర్గం:2018 మరణాలు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా రంగస్థల నటులు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా ఉపాధ్యాయులు
ఆచార్య బాలకృష్ణ

**ఆచార్య బాలకృష్ణ** (జన్మనామం: నారాయణ్ ప్రసాద్ సుబేది) భారత దేశానికి చెందిన ఆయుర్వేద నిపుణుడు. పతంజలి ఆయుర్వేద ఉత్పత్తుల సంస్థల కార్యనిర్వాహణాధికారి. యోగ్ సందేశ్ అనే పత్రికకు ముఖ్య సంపాదకుడిగానూ, పతంజలి విద్యాపీఠానికి అధినేతగానూ బాధ్యతలు నిర్వహిస్తున్నాడు.

## వ్యక్తిగతం
బాలకృష్ణ అసలు పేరు నారాయణ్ ప్రసాద్ సుబేది. ఆయన నేపాల్ లో పుట్టాడు. భారత్ లో పెరిగాడు. హర్యానా లో ఓ గురుకులం లో చదువుకునేటపుడు బాబా రాందేవ్ తో పరిచయం ఏర్పడింది. 

## వివాదాలు
బాలకృష్ణ భారతీయ పౌరసత్వానికి సంబంధించి, తన విద్యార్హతల నేపథ్యంలో అనేక వివాదాల్లో ఎదుర్కొన్నాడు.
2011 లో సీబీఐ అతని మీద ఫోర్జరీ, మోసం అభియోగాలు మోపింది. వారి అభియోగం ప్రకారం ఆయనకు జారీ చేసిన పాస్ పోర్టు నకిలీ హైస్కూల్, గ్రాడ్యుయేషన్ పత్రాల ఆధారంగా ఇచ్చారని, అతను అనుమతి లేకుండా పిస్టల్ ను కలిగి ఉన్నాడని పేర్కొంది. తరువాత ఎన్ ఫోర్స్ మెంట్ డైరెక్టరేట్ మనీ లాండరింగ్ కు సంబంధించి ఒక కేసు పెట్టింది, కానీ 2 సంవత్సరాల విచారణ తర్వాత ఆధారలేమీ దొరకకపోవడంతో 2014 లో కేసును మూసేసింది. ఇంకో కేను ఆయన మీద, ఆయనకు నకిలీ ధృవపత్రం ఇచ్చినట్టుగా చెప్పబడుతున్న ఒక సంస్కృత కళాశాల ప్రింసిపల్ నరేష్ చంద్ర ద్వివేది మీద నమోదు చేశారు. ఈ కేసులన్నీ 2014 లో మూసివేయబడ్డాయి.

## మూలాలు

వర్గం:ఆయుర్వేద వైద్యులు
వర్గం:వ్యాపారవేత్తలు
ప్రపంచంలోనే అతి పెద్ద గొడ్డలి

**ప్రపంచంలోనే అతి పెద్ద గొడ్డలి** (**World's largest axe**) నాకేవిక్, న్యూ బ్రున్స్విక్, కెనడాలో ఉంది. ఈ గొడ్డలి 15 మీటర్ల (49 అడుగులు) పొడవు, 55 టన్నుల బరువు ఉంటుంది. గొడ్డలి తల 7 మీటర్ల (23 అడుగులు) వెడల్పు ఉంటుంది. దీని కాంక్రీటు స్టంప్ వ్యాసం 10 మీటర్లు (33 అడుగులు). ఇది 1991లో కెనడాలోని వుడ్‌స్టాక్ పట్టణంలోని ఒక కంపెనీచే రూపొందించబడి నిర్మించబడింది. ఈ గొడ్డలి తల భాగంలో దీని ప్రారంభ సమయ శిలాఫలకం ఇమడ్చబడివుంది.

ఈ భారీ గొడ్డలి భూత, వర్తమాన, భవిష్యత్ కాలాలలో అడవుల ప్రాముఖ్యతను సూచిస్తుంది.

## మూలాలు

వర్గం:గొడ్డళ్ళు
పింగళ కల్యాణి (సీతారావమ్మ)

**పింగళ కళ్యాణి** ప్రముఖ రంగస్థల, సినిమా నటి, గాయని.

## జననం
కల్యాణి 1918లో మమిళ్లపల్లి పింగళ సుబ్బారాయుడు, అన్నపూర్ణ దంపతులకు జన్మించారు.

## రంగస్థల ప్రస్థానం
పద్యాలు, పాటలు అవలీలగా పాడగలిగిన ఈమెను డా. చంద్రమౌళి సత్యనారాయణ ప్రోత్సహించి రంగస్థలానికి తీసుకొచ్చారు. పౌరాణిక, చారిత్రక నాటకాలలో ప్రధాన పాత్రలు పోషించారు. ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లోనే కాకుండా ముంబాయ్, కలకత్తా, చెన్నై, బెంగుళూర్, ఒరిస్సా మొదలైన ప్రాంతాలలో నాటకాలు ప్రదర్శించారు. నటిగా కొన్ని సినిమాలలో నటించి మరలా తెనాలి వచ్చి, అగ్రనటులతో నాటకాలలో నటించారు.

### నటించిన నాటకాలు
* చాణుక్య చంద్రగుప్త
* ఖిల్లీ రాజ్య పతనం
* బొబ్బిలి
* పాదుకా పట్టాభిఫేకం
* రాణీరుద్రమ
వంటి నాటకాలలో ప్రధాన పాత్రలు ధరించారు.

## సినీరంగ ప్రస్థానం
ఈవిడ సినీరంగ ప్రవేశం విచిత్రంగా జరిగింది. చంద్రమౌళి నాటకాలలో నటిస్తున్న కళ్యాణిని చూసిన సముద్రాల రాఘవాచార్య తనను సినిమాలో నటింపచేయడానికి మద్రాస్ కి తీసుకెళ్లి బి.యన్.రెడ్డి కి పరిచయం చేసారు. తను తీసే సినిమాలలో కనీసం ఒక్కరైనా కొత్తవారికి అవకాశం ఇవ్వాలనేది బి.ఎన్.రెడ్డి నియమం. అలా ఆయన సీతారావమ్మను, కళ్యాణి గా పేరుమార్చి వందేమాతరం సినిమాలో రెండవ కథానాయిక పాత్రకు తీసుకున్నారు. ఈ సినిమాలో కళ్యాణి తన పాటలు తానే పాడుకున్నారు. ఈ సినిమాతో సినీనటిగా స్థిరపడ్డారు.

## నటించిన సినిమాలు
* మాయా మచ్ఛీంద్ర
*మాలతీ మాధవం
* చూడామణి
* ద్రౌపదీ మానసంరక్షణం
* పాదుక
వంటి దాదాపు 12 సినిమాల్లో నటించారు.

## ఇతర వివరాలు
సినిమాలు, నాటకాలో వాసి తగ్గిందని, కళారాధన కనిపించడంలేదని ఎప్పుడూ చెబుతుండేవారు. చివరి దశలో వీరి జీవితం కఠినంగా గడిచింది. ప్రభుత్వం వారు నెలకు రూ. 150/- ఇచ్చేవారు.

## మరణం
78 సంవత్సరాల వయసులో 1996లో మరణించారు.

## మూలాలు
* పింగళ కల్యాణి, నూరేళ్ల తెనాలి రంగస్థలి, నేతి పరమేశ్వరశర్మ, పుట. 151.

వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల కళాకారులు
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల నటీమణులు
వర్గం:1918 జననాలు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా సినిమా నటీమణులు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా రంగస్థల నటీమణులు
టినూ ఆనంద్

**టినూ ఆనంద్** (జ. మే 4, 1953) ఒక భారతీయ సినీ నటుడు, రచయిత, దర్శకుడు. ఆయన అసలు పేరు వీరేందర్ రాజ్ ఆనంద్. ఇతని తండ్రి ఇందర్ రాజ్ ఆనంద్ ప్రముఖ సినీ రచయిత. సోదరుడు బిట్టు ఆనంద్ సినీ నిర్మాత. కొన్ని బెంగాలీ సినిమాలకు సత్యజిత్ రాయ్ కు సహాయకుడిగా వ్యవహరించాడు.

## వ్యక్తిగత జీవితం
టినూ ఆనంద్ తండ్రి ఇందర్ రాజ్ ఆనంద్ సినిమా పరిశ్రమలో ప్రముఖ రచయిత. టిను మాయో కళాశాలలో చదువుకున్నాడు. ఇందర్ రాజ్ ఆనంద్ మొదట్లో తన పిల్లలిద్దరిని సినీ పరిశ్రమలో ప్రవేశింపజేయడానికి అంతగా ఇష్టపడలేదు. కానీ టినూ కున్న ఆసక్తిని గమనించి అప్పటికే పరిచయం ఉన్న తన స్నేహితుడు సత్యజిత్ రాయ్ దగ్గరికి పంపించాడు.

## సినిమాలు
సింగీతం శ్రీనివాస రావు దర్శకత్వంలో వచ్చిన ఆదిత్య 369 సైన్స్ ఫిక్షన్ సినిమాలో టైం మెషీన్ ను సృష్టించే శాస్త్రవేత్త పాత్రను పోషించాడు. అంజి సినిమాలో ఆత్మ లింగాన్ని సాధించి అమరుడు కావడానికి ప్రయత్నించే ప్రతినాయకుడుగా నటించాడు. ఎస్వీ కృష్ణారెడ్డి దర్శకత్వంలో వచ్చిన మరో సైన్స్ ఫిక్షన్ సినిమా ఘటోత్కచుడు సినిమాలో రోబో శాస్త్రవేత్త పాత్రను పోషించాడు.

### పాక్షిక జాబితా
* ఆదిత్య 369
* పుష్పక విమానం
* అంజి
* ఘటోత్కచుడు
*సాహో
*సితారామం
*సలార్

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు
వల్లభజోస్యుల శివరాం

**వల్లభజోస్యుల శివరాం** పాతతరం సినిమా నటుడు. సహాయ పాత్రలలో ఎక్కువగా నటించాడు.  ఇతడు వాహినీ స్టూడియోలో శబ్దగ్రాహకుడిగా చేరి ఒకవైపు సినిమాలలో నటిస్తూనే సౌండ్ ఇంజనీర్‌గా అనేక సినిమాలకు శబ్దగ్రహణం చేశాడు. ఇతడు ముక్కామల, ఎన్.టి.ఆర్, జగ్గయ్య, కె.వి.ఎస్‌.శర్మ మొదలైన వారితో కలిసి నవజ్యోతి సమితి అనే నాటక సంస్థ ద్వారా అనేక నాటకాలను ప్రదర్శించాడు. 
## నటించిన సినిమాలు
ఇతడు నటించిన తెలుగు సినిమాలలో కొన్ని:
# భక్త పోతన (1942) - పోతన కుమారుడు
# మాయా మచ్ఛీంద్ర (1949)
# గుణసుందరి కథ (1949) - వీరసేన యువరాజు
# షావుకారు (1950) - నారాయణ
# విప్రనారాయణ (1954) - మహారాజు
# రోజులు మారాయి (1955)
# మంచి మనసుకు మంచి రోజులు (1958)
# సీతారామ కళ్యాణం (1961)
# రంగులరాట్నం (1967)

## మూలాలు

## బయటిలింకులు
* ఇంటర్నెట్ మూవీ డేటాబేస్‌లో వల్లభజోస్యుల శివరాం పేజీ

వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా సాంకేతిక నిపుణులు
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల నటులు
సంజయ్ లీలా భన్సాలీ

****సంజయ్ లీలా భన్సాలీ**, **ప్రముఖ బాలీవుడ్ దర్శకుడు, నటుడు, నిర్మాత, స్ర్కీన్ ప్లే రచయిత, సంగీత దర్శకుడు. ఫిలిం అండ్ టివి ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇండియాకు పూర్వ విద్యార్థి ఆయన. భన్సాలీ ప్రొడక్షన్స్ అనే సినీ నిర్మాణ సంస్థకు స్థాపకుడు. సంజయ్, తన పేరులోని "లీలా" అనే పేరును తల్లి లీలా భన్సాలీకి గుర్తుగా పెట్టుకున్నారు.

## కెరీర్
విధు వినోద్ చోప్రా వద్ద పరిందా, 1942:ఎ లవ్ స్టోరీ, కరీబ్ సినిమాలకు సహదర్శకునిగా కెరీర్ ప్రారంభించారు సంజయ్. ఖామూషీ:ది మ్యూజికల్ అనే సినిమాతో దర్శకునిగా తెరంగేట్రం చేశారు ఆయన. ఈ సినిమా పెద్దగా విజయవంతం కాలేదు. కానీ విమర్శకుల ప్రశంసలు అందుకుంది. ఐశ్వర్యా రాయ్, సల్మాన్ ఖాన్, అజయ్ దేవగణ్ లతో హమ్ దిల్ దే చుకే సనమ్ సినిమా తీశారు సంజయ్. ఈ సినిమా భారీ విజయం సాధించింది. అంతే కాక ఎన్నో పురస్కారాలు కూడా గెలుచుకోవడం విశేషం.

ఆ తరువాత షారుఖ్ ఖాన్, ఐశ్వర్య రాయ్, మాధురీ దీక్షిత్లతో దేవదాస్  సినిమాను దర్శకత్వం వహించారు ఆయన. ఈ సినిమా కూడా బ్లాక్ బస్టర్ హిట్ అయింది. 2002 సంవత్సరానికిగానూ అతి ఎక్కువ  వసూళ్ళు సాధించిన సినిమాగా నిలిచింది ఈ సినిమా ఉత్తమ విదేశీ భాషా చిత్రంగా అకడమీ అవార్డులకు భారతదేశం తరఫున వెళ్ళింది. టైమ్ పత్రిక "మిలీనియంలోని 10 గొప్ప చిత్రం"గా పేర్కొంది. 2005లో అమితాబ్ బచ్చన్, రాణీ ముఖర్జీ ప్రధాన పాత్రధారులుగా బ్లాక్ సినిమా తీశారు సంజయ్. ఈ సినిమాను ఐరోపా కు చెందిన టైమ్ పత్రిక "2005 సంవత్సరంలోని ప్రపంచ 10 బెస్ట్ చిత్రాల్లో" ఒకటిగా పేర్కొంది.
## సినిమాలు

### టెలివిజన్

## మూలాలు



వర్గం:1963 జననాలు
వర్గం:భారతీయ సినిమా దర్శకులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:భారత జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కార విజేతలు
వాటర్ జెట్ కట్టర్

**వాటర్ జెట్ కట్టర్** (**Water jet cutter**, **Water jet** - **వాటర్ జెట్**) అనేది నీరు, లేదా నీటి మిశ్రమం, కరుకు పదార్ధముల యొక్క చాలా అధిక ఒత్తిడి జెట్ ఉపయోగించి పదార్థాల యొక్క అనేక రకాలను కటింగ్ చేసే సామర్థ్యం ఉన్న ఒక పారిశ్రామిక సాధనం.

## చిత్రమాలిక

File:Retro Systems Waterjet.jpg|వాటర్ జెట్ సంఖ్యా నియంత్రణ (CNC) కోత యంత్రం


వర్గం:యంత్రాలు
వర్గం:కోత యంత్రాలు
నందిని నర్సింగ్‌హోం

**నందిని నర్సింగ్‌హోం ** 2016లో విడుదలైన తెలుగు చిత్రం. ప్రముఖ తెలుగు నటుడు నరేష్ కుమారుడు విజయ నవీన్ కృష్ణ ఈ చిత్రం ద్వారా తెలుగు సినిమా రంగప్రవేశం చేశాడు.
## కథ
చంద్రశేఖర్ అలియాస్ చందు (నవీన్ విజయ్ కృష్ణ) ఎం.కామ్ చదివి ఉద్యోగం లేక ఇబ్బంది పడుతుంటాడు. తప్పనిసరి పరిస్థితుల్లో తాను ఎంబీబీఎస్ చదివానని చెప్పుకుని నందిని నర్సింగ్ హోం అనే హాస్పిటల్లో వైద్యుడిగా చేరతాడు. అక్కడ కాంపౌండర్ గా పని చేసే స్నేహితుడి సాయంతో ఎలాగోలా నెట్టుకొస్తుంటాడు. ఆ హాస్పిటల్ యజమాని అయిన నందిని (నిత్య) అతణ్ని ఇష్టపడుతుంది. ఐతే గతంలో అమూల్య (శ్రావ్య) అనే అమ్మాయితో ప్రేమలో ఎదురైన చేదు అనుభవాన్ని దృష్టిలో పెట్టుకుని నందినికి కొంచెం దూరంగా ఉంటాడు చందు. ఇదిలా ఉంటే చందు చేసిన తప్పిదం కారణంగా ఒక ప్రాణమే పోతుంది. దీనికి తోడు నందిని నర్సింగ్ హోంలో కొన్ని అనూహ్య పరిణామాలు జరుగుతాయి. ఇంతకీ చందు ఏం తప్పు చేశాడు.. హాస్పిటల్లో తెర వెనుక ఏం జరుగుతుంటుంది.. అమూల్యతో అతడి గతమేంటి.. నిత్యతో చందు వ్యవహారం ఎక్కడిదాకా వెళ్లింది.. అన్నది మిగతా కథ.

## నటవర్గం
*నవీన్ విజయ్ కృష్ణ (తొలి పరిచయం)
*నిత్య
*బుదిరి తల్లి బుదిరేష్
*శ్రావ్య
*జయప్రకాష్
*సంజయ్ స్వరూప్
*వెన్నెల కిషోర్
*షకలక శంకర్
*సప్తగిరి తదితరులు

## సాంకేతికవర్గం
*సంగీతం: అచ్చు
*ఛాయాగ్రహణం: దాశరథి శివేంద్ర
*నిర్మాతలు: రాధాకిషోర్-బిక్షమయ్య
*కథ-స్క్రీన్ ప్లే-దర్శకత్వం: పి.వి.గిరి

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
*చిత్ర సమీక్ష 
వర్గం:2016 తెలుగు సినిమాలు
ఎం.వి.ఎస్. హరనాథరావు

**ఎం. వి. ఎస్. హరనాథ రావు** (1948 జూలై 27 - 2017 అక్టోబరు 9) నాటక రచయిత, సినీ మాటల రచయిత, నటుడు. 150 సినిమాలకు పైగా సంభాషణలు రాశాడు. ప్రతిఘటన, భారతనారి, అన్న, అమ్మాయి కాపురం ఆయన సంభాషణలు రాసిన కొన్ని సినిమాలు. ఈ నాలుగు సినిమాలకు ఆయనకు నంది పురస్కారాలు దక్కాయి. 20 కి పైగా సినిమాల్లో నటించాడు. ఈయన తమ్ముడు మరుధూరి రాజా కూడా సంభాషణల రచయిత.

## బాల్యం, విద్యాభ్యాసం
హరనాథ రావు 1948 జూలై 27 న గుంటూరులో జన్మించాడు. ఆయన తండ్రి రంగాచార్యులు గుమాస్తాగా పనిచేసేవాడు. తల్లి సత్యవతి దేవి సంగీత ఉపాధ్యాయురాలు. ప్రాథమిక విద్యాభ్యాసం గుంటూరులో జరిగింది. చదువుకుంటున్నప్పుడే తండ్రితో కలిసి పౌరాణిక నాటకాలు చూసేవాడు. మూడో తరగతి నుంచే నాటకాల్లో నటించడం ప్రారంభించాడు. తల్లి ప్రభావంతో ఆయనకు సంగీతం మీద కూడా ఆసక్తి కలిగింది. తల్లి ఉద్యోగ రీత్యా ఒంగోలుకు మారడంతో ఈయన కూడా ఒంగోలు చేరి శర్మ కళాశాలలో చదివాడు.

## నాటకరంగం
ఒంగోలులో శర్మ కాలేజీలో చదువుతున్నపుడు నాటకాల్లో బాగా పాల్గొనేవాడు. ఆయన రాసిన మొట్టమొదటి నాటకం *రక్తబలి*. హరనాథ రావు దర్శకుడు టి. కృష్ణ కళాశాల రోజుల నుంచి మంచి స్నేహితులు. ఒకసారి ఇద్దరూ కలిసి అనేక నాటకాలు వేశారు. వారిద్దరూ కలిసి విజయవాడలో నాటకోత్సవాలు చూసి స్ఫూర్తి పొంది తాము కూడా మంచి నాటకాన్ని రాయాలనుకున్నారు. హరనాథ రావు దాదాపు రెండు సంవత్సరాల పాటు పరిశోధన చేసి *జగన్నాథ రధచక్రాలు* అనే నాటకం రాశాడు. భగవంతుని ఉనికిని గురించి తాత్వికంగా చర్చించిన నాటకం ఇది. ఇది రాయటానికి ఈయనకు రెండేళ్ళు పట్టింది. ఈ నాటకం కొడవటిగంటి కుటుంబరావు, గోరా, ఆత్రేయల ప్రశంసలు పొందింది. *[[కన్యా వరశుల్కం]]* కు గాను ఉత్తమ నాటకంగా ఆంధ్రప్రదేశ్ సాంస్కృతిక శాఖ నుండి పురస్కారం అందుకున్నాడు. 6 నాటకాలు, 10 నాటకాలకు రచన, దర్శకత్వం చేసారు, వాటిలో నటించాడు.

## సినిమా రంగం
హరనాథ రావు తన స్నేహితుడైన టి. కృష్ణ ద్వారా సినీ పరిశ్రమలో 1985 లో రచయితగా అడుగుపెట్టాడు. ఒక్క సినిమా మినహాయించి ఆయన తీసిన అన్ని సినిమాలకూ హరనాథ రావే సంభాషణలు రాశాడు. మరో వైపు కొన్ని సినిమాలలో కూడా నటించాడు.

తన 40 ఏళ్ళ సినీ ప్రస్థానంలో 80 చిత్రాలకు రచయతగా, నటుడిగా 40 చిత్రాలకు పనిచేసారు. కె.విశ్వనాధ్, కె.రాఘవేంద్రరావు, దాసరి నారాయణరావు, కోడి రామకృష్ణ, ఎ.కోదండరామిరెడ్డి, సురేష్ కృష్ణ వంటి దిగ్గజ దర్శకులతో పనిచేసిన అనుభవం ఈయన సొంతం. రచయితగా సినిమాల్లో, రంగస్థలంలో ఎన్నో పురస్కరాలు అందుకున్నాడు.

### రచయితగా
* ప్రతిఘటన
* నేటి భారతం
* రేపటి పౌరులు
* అమ్మాయి కాపురం
* అన్న
* అగ్నిప్రవేశం
* ఉదయం
* ఇదా ప్రపంచం
* భారతనారి
* రాక్షసుడు
* సూత్రధారులు
* అన్న
* ప్రాణం
* దేశంలో దొంగలు పడ్డారు
* దేవాలయం
* వందేమాతరం
* ఇన్స్‌పెక్టర్ ప్రతాప్ (1988)
* నేనుసైతం (2004)

### నటుడిగా
* స్వయంకృషి
* ఛలో అసెంబ్లీ (2000)

## పురస్కారాలు
* నంది పురస్కారం (రచయతగా) - ప్రతిఘటన, ఇదా ప్రపంచం, భారత నారి, అన్న, అమ్మాయి కాపురం
* కందుకూరి అవార్డు (ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం) 
* ఆంధ్రప్రదేశ్ సాహిత్య అకాడెమీ అవార్డు (రచయితగా)
* దాసరి స్వర్ణ కంకణం
* కళాసాగర్ (చెన్నై) - ఉత్తమ రచయత అవార్డు
* జాలాది సినీ రచయితల అవార్డు
* ఆచార్య ఆత్రేయ అవార్డు
* పుచ్చలపల్లి సుందరయ్య అవార్డు
* పినిశెట్టి అవార్డు
* చాట్ల అవార్డు

## మరణం
హరనాథ రావు 2017 అక్టోబరు 9 న గుండెపోటుతో ఒంగోలులో మరణించాడు.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* 

వర్గం:తెలుగు నాటక రచయితలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా రచయితలు
వర్గం:నంది ఉత్తమ కథా రచయితలు
వర్గం:1948 జననాలు
వర్గం:2017 మరణాలు
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల నటులు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా సినిమా రచయితలు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా సినిమా నటులు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా రంగస్థల నటులు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా నాటక రచయితలు
D/O వర్మ

**D/O వర్మ (డాటరాఫ్ వర్మ)** సినిమా ఖాజా పాషా దర్శకత్వంలో 2013లో విడుదలైన చిత్రం. వెన్నెల కిషోర్, నవీన జాక్సన్, కవిత ఆరస్, ఉత్తేజ్, జీవా నటించిన ఈ సినిమాలో రోజా ఒక ముఖ్యమైన పాత్రలో నటించారు. ఈ సినిమాని నరేందర్ రెడ్డి బొక్క నిర్మించారు. ఆదేశ్ రవి ఈ సినిమాకి సంగీతాన్ని అందించగా పి.జి. వింద సినిమాటోగ్రాఫర్ గా పనిచేశారు.

## కథ
రామ్ గోపాల్ వర్మ (వెన్నెల కిషోర్) రేడియో జాకీగా పనిచేస్తూ వుంటాడు. అతనికి లేడి ఫ్యాన్స్ ఎక్కువగా ఉండడంతోపాటు, కాస్త అమ్మాయిల పిచ్చి కూడా ఉంటుంది. రేడియో జాకీగా పనిచేస్తున్న అతనికి ఒక బెంగాలీ అమ్మాయి దీక్ష (నవీన జాక్సన్) ఫోన్ చేసి తన తల్లిని మోసం చేసి వెళ్ళిపోయిన తండ్రి కోసం వెతుకుతున్నానని, తను హైదరాబాద్ లో ఉంటున్నాడని కానీ తను ఎవరో ఎలా ఉంటాడో మాత్రం తెలియదని చెబుతుంది.

కొన్నిరోజుల తరువాత దీక్ష వర్మ దగ్గరికి వచ్చి, తన తండ్రి మీరేనని చెప్పడంతో వర్మ షాక్ అవుతాడు. దాంతో బ్రహ్మచారి అయిన వర్మ ఒక్కసారిగా 20 సంవత్సరాల కూతురికి తండ్రి అవుతాడు. ఆమె కొడుకుకు తాత అవుతాడు. ఇదంతా నమ్మని వర్మ వారిని వదిలించుకోవడానికి నానా ప్రయత్నాలు చేస్తుంటాడు. ఇలాంటి సందర్భంలో వర్మ ఓ టీచర్ మధు (కవిత ఆరస్)ని ప్రేమిస్తుంటాడు. అదే సమయంలో తన కూతురు అని వచ్చిన దీక్ష వల్ల వర్మ చాలా సమస్యలు ఎదుర్కొంటుంటాడు. అసలు వర్మ ఎదుర్కొన్న సమస్యలేమిటి? దీక్ష అసలు వర్మ కూతురేనా లేక ఇంకెవరన్నానా? అసలు దీక్ష వర్మని తన తండ్రి అని ఎందుకు చెప్పింది? ఇన్ని సమస్యల మధ్యలో వర్మ తను ప్రేమించిన అమ్మాయి ప్రేమని పొందాడా? లేదా? అనే అంశాలపై ఈ చిత్రం ఉంటుంది.

## పేరు మార్పు
ఈ సినిమాకు ప్రముఖ దర్శకుడు రామ్ గోపాల్ వర్మ పేరు పెట్టడం వివాదాలకి దారి తీసే అవకాశం వుండడంతో, ఆ టైటిల్ ను మార్చమని సెన్సార్ సభ్యులు సూచించారు. దాంతో ఈ సినిమా పేరును 'D/O వర్మ'గా మార్చారు. 

## మూలాలు

వర్గం:2013 తెలుగు సినిమాలు
అనీష్ కురువిల్లా

**అనీష్ కురువిల్లా** ఒక సినీ దర్శకుడు, నటుడు. శేఖర్ కమ్ముల దాదాపు అన్ని సినిమాలకు ఎక్జిక్యూటివ్ నిర్మాతగా పనిచేశాడు. శేఖర్ మొదటి సినిమా డాలర్ డ్రీమ్స్లో ప్రధాన పాత్ర పోషించాడు. ఆనంద్ సినిమాలో సహాయ పాత్ర పోషించాడు. తరువాత ఆవకాయ బిర్యానీ, కో అంటే కోటి సినిమాలకు దర్శకత్వం వహించాడు. నటనలో పన్నెండేళ్ళ విరామం తర్వాత మళ్ళీ 2016 లో పెళ్ళిచూపులు సినిమాలో కనిపించాడు. ఎం. ఎస్. ధోనీ జీవిత చరిత్ర సినిమాలో కూడా ఒక పాత్ర పోషించాడు.

## వ్యక్తిగత వివరాలు
అనీష్ హైదరాబాదు లోని ఒక మలయాళ కుటుంబంలో జన్మించాడు. హైదరాబాదులో పెరిగాడు. రామంతపూర్ లోని హైదరాబాద్ పబ్లిక్ స్కూల్లో చదివాడు.

## కెరీర్
thumb|263x263px|హైదరాబాద్‌లోని రవీంద్రభారతిలోని సినివారంలో అనీష్ కురువిల్లా 21.10.2017
అనీష్ శేఖర్ కమ్ముల రూపొందించిన మొదటి సినిమా డాలర్ డ్రీమ్స్ అనే సినిమాలో ప్రధాన పాత్ర పోషించాడు. తరువాత శేఖర్ సారథ్యంలో వచ్చిన సినిమాలకు నిర్మాణంలో భాగస్వామిగా ఉండేవాడు. శేఖర్ తోనే కాక నగేశ్ కుకునూర్, మణిశంకర్ లాంటి సినీ రూపకర్తల దగ్గగ కూడా పనిచేసి దర్శకత్వంలో మెలకువలు నేర్చుకున్నాడు. దర్శకుడిగా అనీష్ మొదటి సినిమా కమల్ కామరాజు హీరోగా, శేఖర్ కమ్ముల నిర్మించిన ఆవకాయ్ బిర్యానీ. తరువాత నటుడు శర్వానంద్ నిర్మించి నటించిన కో అంటే కోటి అనే సినిమాకు దర్శకత్వం వహించాడు.

## సినిమాలు
### నటుడిగా

* డాలర్ డ్రీమ్స్
* ఆనంద్
* పెళ్ళిచూపులు
* ఎం. ఎస్. ధోనీ: ది అన్ టోల్డ్ స్టోరీ
* నేను లోకల్ (2017)
*జవాన్ (2017)
* ఆపరేషన్ గోల్డ్‌ఫిష్ (2019)
* గేమ్ ఓవర్ (2019)
* చూసి చూడంగానే (2020)
* ఒరేయ్ బుజ్జిగా (2020)
*మధ (2020)
* గాలి సంపత్ (2021)
*కనులు కనులను దోచాయంటే
*క్రేజీ ఫెలో (2022)
*ఊర్వశివో రాక్షసివో (2022)
* విజయానంద్ (2022)
* ఏజెంట్ (2023)
* వాల్తేరు వీరయ్య (2023)
* కనులు తెరిచినా కనులు మూసినా (2023)
* కలియుగం పట్టణంలో (2024)
* ఆ ఒక్కటీ అడక్కు (2024)
* సింబా (2024)
* ఫియర్ (2024)
* శ్రీకాకుళం షెర్లాక్ హోమ్స్ (2024)
* 12ఎ రైల్వే కాలనీ (2025)
* డ్రైవ్ (2025)

### దర్శకుడిగా
* ఆవకాయ్ బిర్యానీ
* కో అంటే కోటి
* గాడ్స్ ఆఫ్ ధర్మపురి - జీ 5 ఒరిజినల్స్

## వెబ్ సిరీస్
* ఎంవై 3
* దూత
* టచ్ మీ నాట్

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* 

వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా దర్శకులు
కొడైకెనాల్ చరిత్ర

thumb|200x200px|కొడైకెనాల్ బజార్ రోడ్డు, (అన్నా సలై), 1910
**[[కొడైకెనాల్]], ** తమిళనాడులోని దిండిగల్ జిల్లాలో ఉన్న ఒక పట్టణం.
కొడైకెనాల్ ప్రాంతంలో పూర్వం పళనీ గిరిజన ప్రజలు ఉండేవారు. పళని కొండలు గురించీ, ఈ ప్రాంతం గురించీ క్రీస్తు పూర్వం రాసిన ప్రాచీన తమిళ సంగం సాహిత్యంలో ప్రస్తావన ఉంది.

భారతదేశంలో వేడి తట్టుకోలేని ఇతర దేశస్థులు ఈ ప్రాంతానికి వచ్చి ఉoడటానికి ఇష్టపడేవారు. 1845లో అమెరికా మిషనరీలు కొడైకెనాల్ ను హిల్ స్టేషన్ గా అభివృద్ధి చేశారు.

20వ శతాబ్దంలో ఈ ప్రాంతం అందాలు నచ్చిన కొంతమంది ధనవంతులైన భారతీయులు కూడా ఇక్కడికి వచ్చి స్థిరపడ్డారు. కొడైకెనాల్ ను "హిల్ స్టేషన్లలో యువరాణి" అని పిలిచేవారు. ఇక్కడి ఆర్థిక వ్యవస్థ అంతా పర్యాటకంపైనే ఆధారపడి ఉంది. ఇక్కడికి దేశ, విదేశాల నుంచీ పర్యాటకులు వస్తూంటారు.

## శబ్ద విశిష్టత
తమిళ పదం కొడైకెనాల్ కి కొండపైన ఉన్న అడవి అని అర్ధం. పళని కొండల్లో 7,000 అడుగుల ఎత్తున దక్షిణ భాగాన ఉంది ఈ ప్రదేశం.

ఈ పదాన్ని మొదట ఎవరు వాడారో సరైన ఆధారాలు లేవు. కానీ తమిళ భాషలో దాదాపు 5 అర్ధాలు ఉన్నాయి. రెండు తమిళ పదాలు కొడై, కనాల్ అనే రెండు పదాల నుంచీ వచ్చింది ఈ పదం. కెనాల్ అనే పదానికి కొండ ప్రాంతంలో ఉండే చెక్క అనీ, పెద్ద అడవి అనీ అర్ధాలున్నాయి.

కొడి పదానికి వల్లి అని అర్ధం ఉంది. కొండ ప్రాంతపు గిరిజన తెగకు రాజు కుమార్తె వల్లి. రాజ దంపతులు కొండ దేవతను కోరుకోగా, అప్పుడే పుట్టిన ఆడపిల్ల కనిపించింది. లక్ష్మీదేవి, విష్ణుమూర్తిల కుమార్తె అయిన ఆమె వీరికి ఆ అడవిలో దొరికింది. దైవ ప్రసాదంగా భావించి, ఆమెను పెంచుకోవడం ప్రారంభించారు వారు. తీగలలో దొరికింది కాబట్టీ వల్లీ అని పేరు పెట్టారు ఆమెకు. కురింజి తెగకు రాకుమార్తెగా పెరిగింది వల్లీదేవి. ఆమెను కుమారస్వామి ప్రేమించి, అన్నగారు వినాయకుని సహాయంతో వివాహం చేసుకున్నారు. వీరి ప్రణయ కథను సంగం సాహిత్యంలో వివరించారు. అందులోనే కొడైకెనాల్ ప్రస్తావన ఉంది. ఈ ఆధారాలను బట్టీ కొడైకెనాల్ అంటే వల్లీదేవి యొక్క అడవి ఉన్న ప్రాంతం అని అర్ధం వస్తుంది.

ప్రస్తుతం పర్యాటకులు దీనిని ముద్దుగా "స్విట్జర్ ల్యాండ్  ఆఫ్ ది ఈస్ట్", "దక్షిణ ఎమరల్డ్స్ సెట్", "కొండలలోని చల్లని స్వర్గం", "వేసవి స్వర్గం" అనీ పిలిస్తారు.

## ప్రాచీన కాలం
[thumb|273x273px|[రాజా రవి వర్మ గీసిన మురుగన్  చిత్రం]]
క్రీస్తు పూర్వమే ఈ ప్రాంతంలో ప్రజలు నివసించేవారు అని చారిత్రక ఆధారాలున్నాయి. చేరా సామ్రాజ్య సమయానికి చెందిన గుట్టలు, కుండలు దొరకడంతో కొడైకెనాల్ లో ప్రాచీన కాలం నుంచీ పళనీ గిరిజన ప్రజలు నివసించేవారని నిర్ధారణ అయింది. షెంబగనుర్ మ్యూజియంలో ఈ గిరిజన ప్రజల వస్తువులు ఇప్పటికీ భద్రపరచి ఉన్నాయి.

## మూలాలు
కమ్మవారిపల్లి

**కమ్మవారిపల్లి** భారతదేశంలోని ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం, మార్కాపురం జిల్లా, పెదచెర్లో పల్లె మండలంలోని ఒక చిన్న గ్రామం. ఇది పెదచెర్లోపల్లి పంచాయతీ పరిధిలోకి వస్తుంది. ఇది ఆంధ్రా ప్రాంతానికి చెందినది. ఇది జిల్లా హెడ్ క్వార్టర్స్ ఒంగోలు నుండి పశ్చిమాన 70 కిమీ దూరంలో ఉంది. 

కమ్మవారిపల్లి పిన్ కోడ్ 523117 మరియు పోస్టల్ ప్రధాన కార్యాలయం P.C.పల్లి.

కమ్మవారిపల్లి చుట్టూ ఉత్తరం వైపు కనిగిరి మండలం, దక్షిణం వైపు పామూరు మండలం, తూర్పు వైపు వోలేటివారి పాలెం మండలం, తూర్పు వైపు పొన్నలూరు మండలం ఉన్నాయి.

కందుకూరు, మార్కాపూర్, ఒంగోలు, కావలి కమ్మవారిపల్లికి సమీపంలోని నగరాలు.

## కమ్మవారిపల్లి జనాభా వివరాలు
తెలుగు ఇక్కడ స్థానిక భాష. కమ్మవారిపల్లి మొత్తం జనాభా 4187. 883 ఇళ్లలో పురుషులు 2148 మరియు స్త్రీలు 2,039 మంది నివసిస్తున్నారు. కమ్మవారిపల్లి మొత్తం వైశాల్యం 3087 హెక్టార్లు.

## విద్యా సౌకర్యాలు
### మండల పరిషత్తు ప్రాధమిక పాఠశాల
ఈ గ్రామానికి చెందిన బత్తుల వెంకతనారాయణ, హైమవతి దంపతులు కూలిపనులు చేసుకుంటూ తన జీవనాన్ని సాగించుచున్నారు. వీరి కుమార్తె భువనేశ్వరి ఈ పాఠశాలలో 4వ తరగతి చదువుచున్నది. ఈమె యోగా గురువు, ఉపాధ్యాయుడైన  స్వర్ణ వెంకటరమణయ్య శిష్యరికంలో యోగా అభ్యసించి, ఆ విద్యలో రాణించుచూ మండల, జిల్లా, రాష్ట్రస్థాయిలో పలు పోటీలలో పాల్గొని స్వర్ణపతకాలు సాధించడమేగాక, అంతర్జాతీయ పోటీలలో గూడా పాల్గొని తృతీయస్థానం సంపాదించింది.  

## ప్రధాన పంటలు
వరి, అపరాలు, కాయగూరలు

## ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు

## మూలాలు
అహ్మద్ నగర్ కోట

**అహ్మద్ నగర్ కోట** మహారాష్ట్ర లోని అహ్మద్ నగర్ లోని కోట. ఇది అహ్మద్ నగర్ సుల్తానేట్‌కు చెందినది. ఈ కోటను అహ్మద్ నిజాం షా, సుమారుగా 15, 16వ శతాబ్దాలలో నిర్మించాడు. యుద్ధాలలో పట్టుబడ్డ సైనికులను ఈ కోటలో ఖైదీలుగా వుంచేవారు. 1803 లో జరిగిన రెండవ మరాఠా యుద్ధంలో బ్రిటిషు వారు దీన్ని పట్టుకున్నారు. క్విట్ ఇండియా ఉద్యమం సమయంలో స్వాతంత్ర్య యోధులను కూడా ఇక్కడ బందీలుగా వుంచేవారు. ఈ విషయాన్ని ప్రథమ ప్రధాని జవహర్లాల్ నెహ్రూ తాను రచించిన డిస్కవరీ ఆఫ్ ఇండియా గ్రంథంలో పేర్కొన్నాడు. అహ్మద్ నగర్ కోటకు మార్లు నిజామి రాజులు పలు మరమ్మతులు చేయించారు. ప్రస్తుతం ఇది భారతదేశ మిలిటరీ ఆధీనంలో ఉంది.

కోటకు సుమారుగా 18 మీటర్ల ఎత్తుకల గోడలు, 22 బురుజులు, 24 దుర్గాలు, 30 మీటర్ల వెడల్పుతో ఉంటుంది కోట గోడ చుట్టూ బయటి వైపున కందకం ఉంది. ఈ కంద్కం 5.5 మీటర్ల వెడల్పుతో, 2.7 మీటర్ల లోతున నీటితో నుండి ఉంటుంది.

## చరిత్ర

ఈ కోటను మాలిక్ అహ్మద్ నిజాం షా, సుమారుగా 15, 16 శతాబ్దాలలో నిర్మించాడు. అహ్మద్ నగర్ పట్టణానికి ఆ పేరు అతడి పేరిటే వచ్చింది. అతడు నిజాం షాహి వంశంలో తొలి సుల్తాను. తొలుత దీన్ని మట్టితో నిర్మించారు. తరువాత హుస్సేన్ నిజాం షా 1559 లో దీన్ని బలోపేతం చెయ్యడం మొదలుపెట్టి 1562 లో పూర్తి చేసాడు. 1596 ఫిబ్రవరిలో చాంద్ బీబీ మొగలుల దండయాత్రను తిప్పి కొట్టింది. కానీ 1600 లో అక్బరు మళ్ళీ దండెత్తినపుడు ఈ కోటా మొగలుల వశమై పోయింది.

ఔరంగజేబు తన 88 వ ఏట 1707 ఫిబ్రవరి 20 న ఈ కోట లోనే మరణించాడు. 1724 లో ఈ కోట నిజాముల వశమైంది. 1759 లో మరాఠాలకు ఆ తరువాత 1790 లో సిందియాలకూ చేజిక్కింది. రెండవ మాధవరావు మరణం తరువాత ఏర్పడిన అస్థిర పరిస్థితుల్లో దౌలత్ సిందియా ఈ కోటను, దాని చుట్టుపట్ల ఉన్న ప్రాంతాన్నీ వశపరచుకున్నాడు. 1797 లో అతడు నానా ఫడ్నవీసును ఈ కోటలోనే బంధించాడు.

1803 లో రెండవ ఆంగ్లో మరాఠా యుద్ధంలో వెల్లస్లీ మరాఠాలను ఓడించడంతో ఈ కోట ఈస్టిండియా కంపెనీ పరమైంది..

.

## మూలాలు

వర్గం:భారతదేశ కోటలు
వర్గం:మహారాష్ట్ర కోటలు
బెల్లంకొండ కోట

**బెల్లంకొండ కోట, **ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, పల్నాడు జిల్లా, బెల్లంకొండ మండలం, బెల్లంకొండ గ్రామంలోని పర్యాటక ప్రదేశం.
ఇది గుంటూరు-పొందుగల రహదారి పక్కన సత్తెనపల్లికి 19 కి మీల దూరంలో బెల్లంకొండలో ఉంది. బెల్లంకొండ రైల్వే స్టేషను గుంటూరు - మాచర్ల రైలు మార్గంలో ఉంది. వెలమ దొరలైన మల్రాజు వంశస్థులు బెల్లంకొండ రాజ్యాన్ని పాలించారు.కొండవీటి రెడ్డి రాజులు నిర్మించిన కోట ఇక్కడి ఆకర్షణ. దుర్గంలోని ముఖ్యమైన స్థలాలను కలుపుతూ ఒకే రాతిలో కట్టిన గోడ, వాయవ్యంలోను, నైరుతిలోను నిర్మించిన బురుజులు కోటలోని ముఖ్య కట్టడాలు.1511 లో శ్రీ కృష్ణదేవ రాయలు అప్పటివరకు గజపతుల ఆధీనంలో ఉన్న బెల్లంకొండ దుర్గాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నాడు.విజయనగర సామ్రాజ్యం పతనమయ్యేవరకు బెల్లంకొండ రాయల పాలనలోనే ఉంది. 
## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:పల్నాడు జిల్లా కోటలు
కౌలాస్ కోట

**కౌలస్ కోట,** హైదరాబాదు నుండి 180 కిలోమీటర్ల దూరంలో సంగారెడ్డి - నాందేడ్ రహదారిపై ఉంది.

కైలాస గిరిదుర్గాన్ని 12వ శతాబ్దంలో కాకతీయులు నిర్మించారు. 1323లో యువరాజు అలాఫ్ ఖాన్ (తర్వాత కాలంలో మహమ్మద్ బిన్ తుగ్లక్గా రాజయ్యాడు) ఈ కోటను జయించిన ప్రస్తావన ఉంది. ఆయన తండ్రి ఘాజీ బేగ్ తుగ్లక్ ఇటీవలే రాజ్యంలో చేరిన వరంగల్ ప్రాంతంలో తిరుగుబాట్లు అణచివేయటానికి పంపించాడు. సేనలలో కలరా వ్యాపించడంతో తొలి ప్రయత్నం సఫలం కాలేదు. మలి ప్రయత్నంలో బీదరు,.కౌలాస్లను ఆ తర్వాత వరంగల్లును చేజిక్కించుకున్నాడు. బహుమనీల పాలనలో కౌలాస్ కోట సరిహద్దు కోటగా, గట్టి బలగంలో రక్షింపబడుతూ ప్రముఖ పాత్ర పోషించింది. పాక్షిక ద్రావిడ శైలిలో నిర్మించిన ఈ కోట నైఋతి బాలాఘాట్ కొండల్లో వెయ్యి అడుగుల ఎత్తులో కౌలాన్‌నాలా ఒదిగిన ఒక కొండపై ఉంది. చుట్టూ దట్టమైన అడవి, క్రింద నది ఉండటంతో ఇక్కడి ప్రకృతిదృశ్యం అమెజాన్ అడవిని తలపిస్తుంది. కౌలాస్ కోటకు 57 బురుజులున్నాయి. కోట లోపల అనేక ఆలయాలు, దర్గాలు ఉన్నాయి. కోట ద్వారాలపై చెక్కిన అలంకరణలు, హృద్యంగా చెక్కబడిన హిందూ దేవతాశిల్పాలు కోట యొక్క ఆకర్షణలు.కోటకు రెండు ప్రవేశాలున్నాయి. రెండింటికీ స్వాగతతోరణాలున్నాయి. వీటిపై గండభేరుండం వంటి కాకతీయ రాజచిహ్నాలను చూడవచ్చు. 1687లో ఔరంగబేజు, అబుల్ హసన్ తానీషాను ఓడించి, గోల్కొండను మొఘల్ సామ్రాజ్యంలో కలుపుకొన్నప్పుడు, కౌలాస్ కోట బాధ్యతను ఇక్లాస్ ఖాన్, ఖూనీ ఖాన్ అనే ఇద్దరు ఖిల్లాదార్లకు అప్పగించాడు. వీరిద్దరు ఇక్కడ తమ పేర్లతో పెద్ద మసీదులను కట్టించారు.

అండాకారంలో ఉన్న కోటకు మూడు ప్రకారాలతో మూడంచెల రక్షణ వ్యవస్థ ఉంది. కోట బురుజులలో మల్లికా, హుస్సేన్, నవ్‌గజీ, కడీ కా బుర్జ్ ముఖ్యమైనవి. ఇక్కడి నుండి సుదూరదృశ్య వీక్షణం వీలౌతుంది. కోటలోని ఆలయాల్లో 1813లో రాణీ సోనేకువార్ బాయి కట్టించిన రాజపుఠానా శైలి రామమందిరం కూడా ఉంది. కాశీ విశ్వనాథ ఆలయాన్ని పోలి రాజపుత్ర రాజులు కట్టించిన కాశీకుండ్ ఆలయంలో సహజసిద్ధమైన నీటి ఊట ఉంది. కోటలో ఇవేకాకుండా మరో మూడు (రామ, హనుమ, బాలాజీ) ఆలయాలున్నాయి. కోట వెనుక భాగంలో అష్టభుజి మాత లేదా జగదాంబ ఆలయం ఉంది. రాజపుత్ర రాజులకు యుద్ధానికి వెళ్ళేముందు ఇక్కడ ప్రార్థించేవారు. కోటలో 16-17వ శతాబ్దానికి చెందిన రెండు మసీదులు (ఇక్లాస్ ఖాన్ మసీదు, ఖూనీ ఖాన్ మసీదు), ఒక దర్గా (షా జియా-ఉల్-హఖ్ దర్గా), బెహ్లూల్ షా వలీ సమాధి మందిరం కూడా ఉన్నాయి. 20వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో కోటలో పది ఫిరంగులుండేవి. అయితే వాటిని నాందేడ్, మద్నూర్, బిచ్కుంద పోలీసు స్టేషన్లకు తరలించబడినవి. మిగిలిన నాలుగు ఫిరంగుల్లో, 27 అడుగుల పొడవున్న నవగజీ తోప్ అద్భుతమైన లోహనైపుణ్యానికి ప్రతీక. 500 మీటర్ల మేరకు విస్తరించి ఉన్న తామరపూల చెరువు మరో ఆకర్షణ.
## ఇవికూడా చూడండి
* తెలంగాణ కోటలు

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు

వర్గం:కోటలు
వర్గం:తెలంగాణ కోటలు
వర్గం:కామారెడ్డి జిల్లా
డేటింగ్

**డేటింగ్** (**Dating**) అనగా శృంగార సంబంధమును కోరుకుంటూ ఇద్దరు వ్యక్తులు కలిసి బయట తిరిగేందుకు వెళ్ళడం. వివాహం చేసుకోవాలనుకున్న ఇద్దరూ, తాము భాగస్వాములుగా ఉండగలుగుతామ?అనుకూలంగా ఉండగలుగుతామా ?అని తెలుసుకునే లక్ష్యంతో ఈ డేటింగ్ చేస్తారు. కలిసి సినిమాకు వెళ్ళడం. రెస్టారెంటు వెళ్ళడం వంటి వాటి వలన అప్పుడు వారి ప్రవర్తనను బట్టి ఒకరిపై ఒకరికి అవగాహన పెరుగుతుంది. ఒకరికొకరు ఎలా ఉండాలో ఈ సమయంలో వీరు తెలుసుకుంటారు. వివాహ సంబంధాలు కుదుర్చుకోవడానికి ఈ డేటింగ్ పద్ధతి సరియైన పద్ధతి కాదని, ఈ పద్ధతి చెడు ఫలితాలను ఇచ్చే విధంగా ఉందని, సాంఘిక సంక్షేమ సంరక్షకులు ఈ విధానాన్ని వ్యతిరేకిస్తున్నారు. అయితే వ్యక్తులు తమ అనుభవాలను పంచుకోవడం ద్వారా తమ గురించి ఇతరుల గురించి తమ అవగాహనను విస్తరించుకోవడం ద్వారా డేటింగ్ వ్యక్తిగత వృద్ధికి ఒక రూపంగా కూడా పనిచేస్తుందని మానసిక పరిశోధనలు వెల్లడిస్తున్నాయి.

డేటింగ్ అనేది పాశ్చాత్య దేశాల్లో పురుషుడు, స్త్రీ అనే ఇద్దరు వ్యక్తులు కలిసి ప్రేమ సంబంధాలను కొనసాగించడం. భవిష్యత్తులో జరిగే సన్నిహిత సంబంధంలో భాగస్వామిగా ఒకరి అనుకూలతను మరొకరు అంచనా వేసుకునే ఉద్దేశ్యంతో ఇది తరచుగా జరుగుతుంది. ఇది కోర్ట్‌షిప్ (Courtship) కోవ లోకి వస్తుంది. ఇందులో జంట ఒంటరిగా లేదా ఇతరులతో చేపట్టే సామాజిక కార్యక్రమాలు ఉంటాయి.

అయితే, కోర్ట్‌షిప్ అనేది ఒక జంట వివాహం చేసుకునే ఉద్దేశ్యంతో ప్రేమగా ఉండి. ఒకరినొకరు తెలుసుకునే కాలం. ఇది డేటింగ్‌కు భిన్నమైనది. ఎందుకంటే దీని ప్రధాన లక్ష్యం వివాహం చేసుకోవడం. ఈ కాలంలో భాగస్వాములు తమ దీర్ఘకాలిక లక్ష్యాలు, నమ్మకాలు, విలువలు ఒకేలా ఉన్నాయా? అని అంచనా వేసుకుంటారు.

## డేటింగ్ రూపాలు
డేటింగ్ అనే పదం అనేక భావనలను సూచిస్తుంది. అలాగే, డేటింగ్ రోజురోజుకు విభిన్న రూపాలను సంతరించుకుంటోంది. ట్రడిషనల్ డేటింగ్, ఆన్‌లైన్ డేటింగ్, లాంగ్-డిస్టెన్స్ డేటింగ్, ఇంటెన్షనల్ డేటింగ్.. ఇలా పలురకాలుగా డేటింగ్ ఉంటుంది. వీటిన్నటికి భిన్నంగా మాస్టర్‌ డేటింగ్‌ని చూడవచ్చు. ఈ సోలో డేటింగ్‌ లో భాగస్వామితో పని లేదు. ఒంటరిగా నచ్చిన చోటికి వెళ్లవచ్చు, నచ్చినట్లుగా ఉండవచ్చు,  దీనివల్ల స్వీయ ప్రేమ పెరుగుతుంది. శాశ్వత వివాహ బంధంలోకి అడుగుపెట్టే ముందు ఇలా స్వీయ ప్రేమను పెంచుకోవడంవల్ల పలు ప్రయోజనాలు ఉన్నాయని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. దీనివల్ల భవిష్యత్తులో ఎలాంటి సమస్యలొచ్చినా ధైర్యంగా, ఆత్మవిశ్వాసంతో ఎదుర్కోగలిగే శక్తి ఉంటుంది.

## మూలాలు

వర్గం:మానవ సంబంధాలు
వడివేలు

**వడివేలు** భారతీయ సినిమానటుడు, హాస్యనటుడు, సినీ నేపధ్యగాయకుడు. 1990ల నుండి ఆయన తమిళ చిత్రసీమలో హాస్యనటునిగా ఉన్నాడు. ఆయన సుమారు 200 చిత్రాలలో పనిచేసాడు. ఆయన నటించిన చిత్రాలైన కాలం మారి పోచు (1996), వెట్రి కోడి కట్టు (2000), తావసి (2001), చంద్రముఖి (2005), ఇంసాయి అరసాన్ 23 పులికేసి (2006), మర్ధామలై (2007), కథావరయన్ (2008), ఆధవన్ (2009) లలో హాస్యనటనకు  ఉత్తమ హాస్యనటుల విభాగంలో అనేక పురస్కారాలను పొందాడు. ఆయన ప్రజాదరణకు మీడియా ఆయనకు "వైగై పుయాల్" మారుపేరు పెట్టింది. దీనిఅర్థం మధురై వైపు ప్రవహిస్తున్న వైగై నది నుండి వచ్చిన తుఫాను. 
## జీవిత విశేషాలు
### బాల్య జీవితం
ఆయన మధురై దగ్గర ఒక గ్రామంలో అక్టోబరు 10, 1960న జన్మించాడు. చిత్ర పరిశ్రమలోనికి రాకముందు పోటోలు, పెయింటింగ్స్ షాపులో పనిచేసేవాడు. కొన్ని వందల రూపాయల సంపాదనతో బాధలు పడ్డాడు. ఆయనకు రాజ్‌కిరణ్ చిత్రసీమలోనికి ప్రవేశించేందుకు అవకాశమిచ్చాడు.
### కుటుంబం
ఆయన సరోజినిని వివాహమాడాడు. ఆయన భార్య సరోజిని ప్రాథమిక పాఠశాల, కిండర్ గార్డెన్ కిడ్స్ పాఠశాలలో ఉపాధ్యాయినిగా పనిచేసేవారు. వారికి సుబ్రహ్మణ్యం, మనోజ్ అనే ఇద్దరు కుమారులు, కావ్య అనే కుమార్తె ఉన్నారు. ఆయనకు భార్యపైగల ప్రత్యేకమైన అనుబంధంతో ప్రతీ సినిమా యొక్క మొదటి షూటింగ్ కు ఆమెను తీసుకొని వెళతాడు.

## తెలుగు
*గోకుల కృష్ణుడు (1994)
*కుర్రాడు బాబోయ్ (1995)
*ఆశ ఆశ ఆశ (1996)
*ప్రేయసి (1996)
*ఆరో ప్రాణం (1997)
*జమీందారు గారి అమ్మాయి (1997)
* నాయకుడు (2023)

## ఇవి కూడా చూడండి
*[[పొర్కాలం]]*

మజా

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు
* 

వర్గం:1960 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:తమిళ సినిమా హాస్యనటులు
వర్గం:కళైమామణి పురస్కార గ్రహీతలు
ఏలేశ్వరపు కుటుంబశాస్త్రి

**ఏలేశ్వరపు కుటంబశాస్త్రి**, ప్రముఖ రంగస్థల, సినిమా నటులు.

## జననం
కుటంబశాస్త్రి 1898లో గుంటూరు జిల్లా, తెనాలిలో జన్మించారు.

## రంగస్థల ప్రస్థానం
1921లో రంగస్థల ప్రవేశం చేశారు. శ్రీ రామవిలాస సభలో నటుడిగా రాణించారు. ప్రతాపరుద్రీయం నాటకంలో ఈయన విద్యానాధుడుగా, బొబ్బిలియుద్ధం నాటకంలో రంగరాయుడు, శ్రీకృష్ణుని పాత్రలలో నటించారు.

### నటించిన పాత్రలు
* బొబ్బిలిలో రంగారాయుడు, ధర్మారాయుడు, బుస్సీ, హైదర్ జంగ్
* సారంగధరుడులో సారంగధరుడు, రాజరాజు
* శ్రీకృష్ణరాయభారంలో కృష్ణుడు, ధర్మరాజు, కర్ణుడు,
* రోషనారలో శివాజీ, మోరోజీ, దావూద్
* కన్యాశుల్కంలో పూటకూళ్లమ్మ, ఫోటోగ్రాపు బంట్రోతు, లుబ్ధావధానులు, సౌజన్యారావు
* గయోపాఖ్యానంలో గయుడు, కృష్ణుడు

## సినీరంగ ప్రస్థానం
సినీరంగానికి వెళ్లి హరిశ్చంద్ర సినిమాలో కౌశికునిగా నటించారు.

## మరణం
దాదాపు 30 నాటకాలలో 55 పాత్రలలో నటించి అందరి మన్నలను పొందిన కుటంబశాస్త్రి, 1942లో వరంగల్లో మరణించారు.

## మూలాలు
ఏలేశ్వరపు కుటంబశాస్త్రి, నూరేళ్ల తెనాలి రంగస్థలి, నేతి పరమేశ్వశర్మ, పుట. 156.

వర్గం:తెలుగు రంగస్థల కళాకారులు
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల నటులు
వర్గం:1898 జననాలు
వర్గం:1942 మరణాలు
వర్గం:మూలాల అందజేత ప్రాజెక్టు
ఇషా డియోల్

thumb|'''ఇషా డియోల్'''**ఇషా డియోల్,** (జననం 2 నవంబరు 1982) ప్రముఖ బాలీవుడ్ నటి, మోడల్. ప్రసిద్ధ నటులు ధర్మేంద్ర, హేమా మాలినిల కుమార్తె ఆమె. 2002లో కోయీ మేరే దిల్ సే పూచే సినిమాతో తెరంగేట్రం చేసిన  ఆమె, ఆ చిత్రంలోని నటనకు విమర్శకుల, ప్రేక్షకుల ప్రశంసలు అందుకున్నారు. ఈ పాత్రకు ఫిలింఫేర్ ఉత్తమ

నటి డెబ్యూ పురస్కారంతో పాటు, ఎన్నో  ప్రతిష్టాత్మక అవార్డులు కూడా పొందారు ఆమె.1]

ఇషా నటించిన ఎల్.ఒ.సి కార్గిల్(2003), యువ(2004), ధూమ్(2004), ఇన్సాన్(2005), కాల్(2005), మై ఐసా హై హూ(2005), దస్(2005), నో ఎంట్రీ(2005), షాదీ నెం.1(2005), కాష్(2007) వంటి సినిమాలు మంచి విజయవంతం కావడమే కాక, ఆమె నటనకు కూడా విమర్శకుల నుంచీ ప్రశంసలు లభించాయి. ఆ తరువాత  టెల్ మీ ఓ ఖుదా(2011) సినిమాతో మళ్ళీ సినిమాల్లొకి వచ్చారు ఆమె. 

అజయ్ దేవగణ్, అక్షయ్ కుమార్, సల్మాన్ ఖాన్ వంటి బాలీవుడ్  స్టార్లతో నటించారు ఇషా.

## తొలినాళ్ళ జీవితం
ప్రముఖ నటులు ధర్మేంద్ర, హేమమాలినీల చిన్న కుమార్తె ఇషా. ఆమె చెల్లెలు అహానా డియోల్, అన్నలు బాబీ డియోల్, సన్నీ డియోల్, అక్కలు విజయ్తా, అజీతాలు తన తండ్రి ముందు భార్య పిల్లలు. ముంబైలోని మితిబాయ్ కళాశాలలో ఫ్యాషన్ డిజైనింగ్ కోర్స్ చేశారు ఇషా. ముంబైలో రబీంద్ర అతిబుద్ధీ దగ్గర ఒడిస్సీ నేర్చుకున్నారు ఆమె. అలాగే తన తల్లి హేమాతో కలసి భారతనాట్యం ప్రదర్శనలు కూడా ఇస్తారు.

## కెరీర్
వినయ్ శుక్లా దర్శకత్వంలో వచ్చిన కోయీ మేరే దిల్ సే పూచే(2002) తో తెరంగేట్రం చేశారు ఇషా. ఈ సినిమాలో అఫ్తాబ్ శివ్దసని హీరోగా నటించగా, సంజయ్ కపూర్, జయా బచ్చన్, అనుపమ్ ఖేర్ లు సహాయ పాత్రల్లో కనిపించారు. ఈ సినిమా పెద్దగా విజయవంతం కాలేదు. ఆమె నటనకు కూడా మిశ్రమ స్పందనలు లభించాయి. ఈ సినిమాలోని నటనకు ఇషా ఫిలింఫేర్ ఉత్తమ నటి డెబ్యూ పురస్కారం అందుకోవడం విశేషం.
thumb|జస్ట్ మ్యారీడ్ సినిమా ప్రెస్ కాన్ఫరెన్స్ లో ఇషా.
## వివాహం
ఈషా డియోల్ 2012 ఫిబ్రవరి 7న భరత్ తఖ్తానీ ని వివాహం చేసుకుంది. వారికీ 2017లో కూతురు రాధ్య, 2019లో రెండో  కూతురు మీరయా జన్మించింది. ఈషా డియోల్, భరత్  2024లో పరస్పర అంగీకారంతో విడిపోతున్నట్లు ప్రకటించారు.

## మూలాలు


వర్గం:1981 జననాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు