అలేఖ్య పుంజాల

డాక్టర్ **అలేఖ్య పుంజాల** (జ. ఏప్రిల్ 9, 1962) కూచిపూడి కళాకారిణి, నాట్య గురువు. తెలుగు విశ్వవిద్యాలయంలో నృత్య బోధకురాలిగా అనేకమందికి నృత్యశిక్షణ ఇచ్చిన అలేఖ్య, విశ్వవిద్యాలయ రిజిస్ట్రార్‌ హోదాని అందుకున్న తొలి మహిళగా రికార్డు సృష్టించింది.

ఆమె 2024 జూలై 13న తెలంగాణ సంగీత నాటక అకాడమీ అధ్యక్షురాలిగా బాధ్యతలు చేపట్టింది. 

అలేఖ్య పుంజాలను 2025 జూన్ 30న తెలంగాణ భాషా సాంస్కృతిక శాఖ సలహాదారుల కమిటీ సభ్యురాలిగా నియమిస్తూ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది.

## జననం - విద్యాభ్యాసం
అలేఖ్య 1962, ఏప్రిల్ 9న మార్గం నరసింగరావు, సుగుణ దంపతులకు హైదరాబాదులో జన్మించింది. నరసింగరావు ఎగ్జిబిషన్‌ సొసైటీ శాశ్వత గౌరవ సభ్యుడిగా ఉండేవాడు. సుగుణ రంగస్థల నటుడైన స్థానం నరసింహారావుతో రేడియో నాటికలో నటించేది.

‘ప్రాచీన చరిత్ర, కళలు’ అనే అంశంపై పోస్ట్‌గ్రాడ్యుయేషన్‌ తోపాటు ఎంఏ ఇంగ్లీషు లిటరేచర్‌, సైకాలజీ చదివిన అలేఖ్య తన గురువు ఉమా రామారావు సలహామేరకు 1989లో తెలుగు విశ్వవిద్యాలయంలోని ఎంఏ కూచిపూడిలో చేరింది.

## కుటుంబం
అలేఖ్యకు మాజీ కేంద్రమంత్రి కీ.శే. పుంజల శివశంకర్ కుమారుడు వినయ్‌కుమార్‌తో వివాహం జరిగింది. వీరిది ప్రేమ వివాహం. వినయ్‌కుమార్‌ గ్యాస్ట్రోఎంటరాలజీ వైద్యనిపుణులుగా పనిచేస్తూ, రాజకీయాలలో ఉన్నాడు. వీరికి ఇద్దరు కుమారులు. పెద్దబ్బాయి శాశ్వత్‌ రాంశంకర్‌, కోడలు సంజన న్యాయవాది వృత్తిలో ఉన్నారు. చిన్నబ్బాయి దేవాన్ష్‌ కృష్ణశంకర్‌ అమెరికాలో ఉన్నత విద్యను అభ్యసిస్తున్నాడు.

## ఉపాధ్యాయరంగం
thumb|right|కేంద్ర సంగీత నాటక అకాడమీ పురస్కారం అందుకుంటున్న డా. అలేఖ్య పుంజాల
1990లో విశ్వవిద్యాలయంలో అసిస్టెంట్‌ ప్రొఫెసర్‌గా చేరిన అలేఖ్య అటుతరువాత నృత్యశాఖ శాఖాధిపతిగా, పర్యాటకం స్టడీస్‌ డైరెక్టరుగా, లలితకళాపీఠానికి పీఠాధిపతిగా బాధ్యతలు నిర్వర్తించింది. పదిమంది పీహెచ్‌డీ పరిశోధనా విద్యార్థులకు గైడ్‌గా ఉంటూ వారికి తగిన సూచనలు అందిస్తుంది.

**రిజిస్ట్రార్‌గా:** 2017, నవంబరు నుండి 2019 నవంబరు వరకు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం రిజిస్ట్రార్‌గా బాధ్యతలను నిర్వహించింది. 1985లో ఏర్పాటైన విశ్వవిద్యాలయ చరిత్రలో రిజిస్ట్రార్‌ హోదాను అందుకున్న తొలి మహిళ అలేఖ్య అవడం విశేషం.

## కళారంగం
తన నాలుగవ ఏటనుండే గురువు దయాల్ సరన్ వద్ద ఒడిస్సీ, కథక్ అంశాలలో శిక్షణ పొందిన అలేఖ్య నాట్యాచార్యురాలు ఉమా రామారావు వద్ద కూచిపూడి నృత్యశిక్షణ తీసుకున్నది. వందలాది మందికి నృత్యంలో శిక్షణను ఇస్తుంది. తన నాట్యంతో, అభినయంతో రాజమండ్రి సాహిత్యపీఠం నుండి *అభినయ తపస్విని* అనే బిరుదును అందుకుంది. దేశ విదేశాల్లో జరిగిన సదస్సుల్లో పత్రాలు సమర్పించింది. అనేక పరిశోధనాత్మక ప్రాజెక్టులను పూర్తిచేసింది. కూచిపూడి నృత్యంపై శిక్షణా శిబిరాలు నిర్వహించింది. యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్, సిరియా, అబుదాబీ, దుబాయ్, మస్కట్, కతర్, లెబనాన్, బహ్రయిన్, సైప్రస్, పోలాండ్, టర్కీ, బల్గేరియా, మారిషస్ వంటి దేశాలలో కూచిపూడి నృత్య ప్రదర్శనలు నిర్వహించి జాతీయ స్థాయిలో పలు పురస్కారాలను అందుకొని అంతర్జాతీయ స్థాయిలో గుర్తింపు పొందింది.

### ప్రదర్శనలు - కార్యక్రమాలు
thumb|2017 తెలంగాణ రాష్ట్ర ఆవిర్భావ దినోత్సవం సందర్భంగా 'రుద్రమ' నృత్యరూపకంలో శ్రీమతి అలేఖ్య పుంజాల
# ప్రపంచ తెలుగు మహాసభ వేదికపై ఓరుగల్లు వీరవనిత *రాణీ రుద్రమ* నృత్యరూపక ప్రదర్శన
# *లకుమ*, *నాయకి*, *సత్యభామా విలాసం*, *అలిమేలు మంగావిలాసం*, *దుర్గాసుర సంహారం*, *ద్రౌపతి*, *చిత్రకూట మహత్యం*, *ఆండాల్‌ కళ్యాణం* వంటి పలు పురాణ పాత్రల ఆధారంగా నృత్యప్రదర్శనలు
# మండోదరి కూచిపూడి నృత్య రూపకం ప్రదర్శన (రవీంద్ర భారతి - 2018 సెప్టెంబరు 10)
# ప్రతి సంవత్సరం ప్రపంచ నృత్యోత్సవాలు నిర్వహణ

## అవార్డులు - పురస్కారాలు
# కేంద్ర సంగీత నాటక అకాడమీ పురస్కారం (2011) – 2012, అక్టోబరు 9న మాజీ రాష్ట్రపతి ప్రణబ్ ముఖర్జీ నుండి
# తెలంగాణ అవతరణ దినోత్సవం సందర్భంగా తెలంగాణ రాష్ట్ర ఆవిర్భావ పురస్కారాలు - 2015 అవార్డు - హైదరాబాద్, తెలంగాణ ప్రభుత్వం, 2015 జూన్ 2
# తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం ప్రతిభా పురస్కారం (2014), 2016 జూలై 14
# రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ఉత్తమ ఉపాధ్యాయ పురస్కారం
# రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ఉగాది విశిష్ట పురస్కారం (2002)
# రాష్ట్ర ప్రభుత్వ హంస పురస్కారం (2009)
# ప్రతిభా రాజీవ్ పురస్కారం (2009)
# సిద్ధేంద్రయోగి నర్తన పురస్కారం

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు

వర్గం:కూచిపూడి నృత్య కళాకారులు
వర్గం:1962 జననాలు
వర్గం:నృత్యదర్శకులు
వర్గం:తెలుగు కళాకారులు
వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లా ఉపాధ్యాయులు
వర్గం:కేంద్ర సంగీత నాటక అకాడమీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లా మహిళా నాట్య గురువులు
వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లా మహిళా నాట్య కళాకారులు
వర్గం:తెలంగాణ రాష్ట్ర ఆవిర్భావ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం పూర్వ విద్యార్థులు