రాజంపల్లి

**రాజంపల్లి** ప్రకాశం జిల్లా, దర్శి మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన దర్శి నుండి 6 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన ఒంగోలు నుండి 56 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 970 ఇళ్లతో, 3919 జనాభాతో 1289 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2004, ఆడవారి సంఖ్య 1915. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1830 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 112. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 590827.పిన్ కోడ్: 523247.

## గణాంకాలు
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 3,329. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1,688, మహిళల సంఖ్య 1,641, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 718 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 1,289 హెక్టారులు.

## సమీప గ్రామాలు
రామచంద్రాపురం 3 కి.మీ, కొర్లమడుగు 3 కి.మీ, తూర్పు చౌటపాలెం 3 కి.మీ, పాములపాడు 4 కి.మీ, తూర్పు వెంకటాపురం 6 కి.మీ.

## విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. సమీప బాలబడి దర్శిలో ఉంది. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల దర్శిలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల చీమకుర్తిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల గుంటూరులోను, పాలీటెక్నిక్‌ పొదిలిలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల ఒంగోలులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం దర్శిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల ఒంగోలు లోనూ ఉన్నాయి.

## వైద్య సౌకర్యం
### ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
రాజంపల్లిలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.

### ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలోఒక ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ఉంది. డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు. రెండు మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి.

## తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.

## పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.

## సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
రాజంపల్లిలో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.

గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. రాష్ట్ర రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.

## మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉంది. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.

## ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.

## విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 15 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.

## భూమి వినియోగం
రాజంపల్లిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
* వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 184 హెక్టార్లు
* వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 40 హెక్టార్లు
* వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 30 హెక్టార్లు
* బంజరు భూమి: 5 హెక్టార్లు
* నికరంగా విత్తిన భూమి: 1030 హెక్టార్లు
* నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 319 హెక్టార్లు
* వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 716 హెక్టార్లు

## నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
రాజంపల్లిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
* కాలువలు: 651 హెక్టార్లు
* బావులు/బోరు బావులు: 4 హెక్టార్లు
* చెరువులు: 61 హెక్టార్లు

## ఉత్పత్తి
రాజంపల్లిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.

### ప్రధాన పంటలు
వరి, ప్రత్తి, సజ్జలు
## గ్రామం లోని విద్యా సౌకర్యాలు
జిల్లా పరిషత్తు ఉన్నత పాఠశాల:- ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర చలనచిత్ర, టి.వి., నాటకరంగ అభివృద్ధి సంస్థ, 2015, మే-16వ తేదీనుండి, 30వ తేదీవరకు, రాజమండ్రి పట్టణంలో నంది నాటకోత్సవాలు నిర్వహించింది. ఈ ఉత్సవాలలో, బాలల సాంఘిక నాటికల విభాగంలో, ఈ పాఠశాల విద్యార్థులు ప్రదర్శించిన, "మేము సైతం" నాటిక, ఉత్తమ ప్రదర్శనగా ఎంపికైనది. ఈ పాఠశాల ఉపాధ్యాయులు శ్రీ కె.వి.రంగారావు, ఈ నాటికకు, రచన, దర్శకత్వం వహించారు. వీరికి ఉత్తమ దర్శకులుగా నంది పురస్కారం లభించింది. ఇంకా ఈ పాఠశాలకు చెందిన పి.సాహితిశ్రీ, ఉత్తమ బాలనటిగా, "మనో వైకల్యం" నాటికలో నటనకుగాను ఉత్తమ సహాయనటిగా కె.బాలసరోజని, ఉత్తమ హాస్య నటుడిగా ఎన్.గోపి నంది పురస్కారాలు అందుకున్నారు.సహకారము అందించిన ప్రధాన ఉపాధ్యాయ, ఉపాధ్యాయ బృందం... ఇండ్లా శ్రీనివాసరావు, పగడాల వెంకటేశ్వరరెడ్డి, కొలిపాకుల కొండలరావు, పాపిశెట్టి శశికుమార్, బి ఎన్ విద్యాసాగర్, పి చిరంజీవి, జి రంగస్వామి, ఎఎం హనుమంతు రెడ్డి.స్ కె నజీర్.

## దర్శనీయ ప్రదేశాలు/దేవాలయాలు
శ్రీ సువర్చలా సహిత ప్రసన్నాంజనేయస్వామివారి దేవాలయం:- ఈ దేవాలయం, దర్శి ప్రాంతంలో ప్రసిద్ధ పుణ్యక్షేత్రం. ఈ గ్రామానికి 2 కి.మీ. దూరంలో మూచీకుందా నది ఒడ్డున వెలసిన స్వామివారిని, దర్శి, పొదిలి, దొనకొండ మండలాలకు చెందిన వేలాదిమంది భక్తులు దర్శించుకొని మ్రొక్కులు తీర్చుకుంటారు. స్వామివారికి ప్రతి సంవత్సరం, చైత్ర శుద్ధ దశమి నాడు అంగగరంగ వైభవంగా తిరునాళ్ళు నిర్వహించెదరు. ఆ రోజున, స్వామివారికి వేకువఝాము నుండియే పూజలు జరుగును. మహిళలు పొంగళ్ళు పొంగించి, స్వామివారికి నైవేద్యం సమర్పించెదరు. ఆలయంలోని నవగ్రహాలు, నందీశ్వరునకు గూడా పూజలు చేస్తారు. ఈ తిరునాళ్ళకు ఆలయ ఆవరణలో బొమ్మల అంగళ్ళు, రంగుల రాట్నాలు ఏర్పాటుచేస్తారు. చుట్టుప్రక్కల గ్రామాల ప్రజలు పశువులు, గొర్రెలు, వాహనాలను గుడి చుట్టూ ప్రదక్షిణలు చేయించెదరు. ఆలయం వద్ద, ఆయా సంఘాల సత్రాలలో, పెద్ద యెత్తున అన్నదానాలు ఏర్పాటు చేస్తారు. ఆలయాన్ని విద్యుదీపాలతో సుందరంగా అలంకరించెదరు. యువకులు మొక్కుబడి ప్రభను ఏర్పాటు చేసి, పొట్టేళ్ళతో ఆలయం వద్దకు తీసుకొని వచ్చెదరు. [2]
## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు