అహోబిలం

**అహోబిలం**, నంద్యాల జిల్లా, ఆళ్లగడ్డ మండలానికి చెందిన పట్టణం, పవిత్రక్షేత్రం.  ఇది అనేక కొండలు, లోయలతో కూడిన తూర్పు కనుమలతో చుట్టుముట్టబడి ఉంది. ఇది మండల కేంద్రమైన ఆళ్లగడ్డ నుండి 22 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన నంద్యాల నుండి 60 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. ఇక్కడ ప్రసిద్ధి చెందిన అహోబిల మఠ లక్ష్మీనరసింహ స్వామి ఆలయం కారణంగా ఇది ఒక పుణ్యక్షేత్రంగా పేరొందింది.

ఇది సింహముఖ రూపంలో ఉన్న విష్ణువు అవతారమైన నారసింహుడు  ఆరాధనకు ప్రధాన కేంద్రంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఆయనతో పాటు ఆయన సహచరియైన ప్రత్యంగిరా (లక్ష్మీదేవి అవతారం) కూడా ఇక్కడ ఆరాధింపబడుతుంది.

నరసింహునికి  అంకితమైన తొమ్మిది హిందూ దేవాలయాలు, పుణ్యక్షేత్రాలలో ఇది ఒకటి. ప్రధాన గ్రామం, ఆలయ సముదాయం దిగువ అహోబిలంలో  ఉన్నాయి. తూర్పు దిశలో సుమారు 8 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న ఎగువ అహోబిలం లో ఒక  లోయలో మరిన్ని ఆలయాలు ఉన్నాయి. ఈ క్షేత్రానికి అనేక ప్రాంతీయ వంశాల నుండి చారిత్రక ఆశ్రయం లభించినట్లు ఆధారాలు ఉన్నాయి. వాటిలో ముఖ్యమైనది విజయనగర సామ్రాజ్యం యొక్క ఆశ్రయం.

## చరిత్ర
16వ శతాబ్దానికి ముందు అహోబిలం చరిత్ర స్పష్టంగా తెలియదు. అహోబిలం గురించి ప్రాచీన సాహిత్య సూచనలలో ఒకటి 9వ శతాబ్దానికి చెందిన తమిళ భక్తి గ్రంథం *[[పెరియా తిరుమొళి|పెరియ తిరుమొళి]]* లో కనిపిస్తుంది. ఈ గ్రంథాన్ని తిరుమంగై ఆళ్వార్ రచించారు. ఇందులో అహోబిలం ప్రశంసించబడినందున, ఇది 108 ప్రామాణిక *[[వైష్ణవ దివ్యదేశాలు|దివ్య దేశాలు]]*లో ఒకటిగా గుర్తింపు పొందింది. 12వ నుండి 16వ శతాబ్దాల మధ్య కాలంలో అహోబిలం గురించి అనేక సంస్కృత, తెలుగు గ్రంథాలలో ప్రస్తావనలు కనిపిస్తాయి.

శాసనాలు, ఇతర పురావస్తు ఆధారాలు ఈ పట్టణంలోని దేవాలయాలకు 13వ, 14వ శతాబ్దాల్లో కాకతీయ, రెడ్డి రాజవంశాల నుండి ఆశ్రయం లభించినట్లు సూచిస్తున్నాయి. అయితే, అహోబిలం చరిత్ర విజయనగర కాలంలో మరింత స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. 15వ శతాబ్దంలో సాళువ వంశ పాలకులతో ప్రారంభమై, 16వ శతాబ్దంలో తులువ వంశ పాలకులచే ఈ క్షేత్రానికి విశేష ఆశ్రయం లభించింది. దేవాలయాలలో లభించిన ఎక్కువ శాసనాలు తులువ వంశ కాలానికి చెందినవిగా గుర్తించబడ్డాయి.

విజయనగర సామ్రాజ్యపు ప్రసిద్ధ రాజు కృష్ణదేవరాయలు 16వ శతాబ్దంలో అహోబిలాన్ని సందర్శించి దేవాలయాలకు ఆశ్రయం అందించారు. ఇదే ప్రాంతం మధ్యయుగ కాలంలో స్థాపించబడిన మఠ సంస్థ అయిన అహోబిల మఠం జన్మస్థలంగా కూడా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఈ మఠం స్థాపన 15వ శతాబ్దం చివరి భాగం లేదా 16వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో జరిగినట్లు పండితులు సూచిస్తున్నారు.  విజయనగర సామ్రాజ్యం క్షీణతతో అహోబిలం రాజాశ్రయాన్ని కోల్పోయింది. 1579లో గోల్కొండ సుల్తానేట్ కు చెందిన సేనాధిపతి మురహరి రావు ఈ ప్రాంతంపై దాడి చేశాడు. అహోబిలం దేవాలయం దోపిడీకి గురై, ఆభరణాలతో అలంకరించబడిన విగ్రహాన్ని గోల్కొండ సుల్తాన్‌కు సమర్పించినట్లు చారిత్రక ఆధారాలు పేర్కొంటున్నాయి.

## భౌగోళిక స్థితి
అహోబిలం  వద్ద ఉంది. ఇది నల్లమల అరణ్యంలో, తూర్పు కనుమలు పరిధిలో స్థితిచెందింది. ఇది మండల కేంద్రమైన ఆళ్లగడ్డ నుండి 22 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన నంద్యాల నుండి 60 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.

## నిర్మాణం, ఆలయాలు
thumb|ప్రహ్లాద వరద ఆలయ ప్రవేశ ద్వారం
[thumb|250x250px|అహోబిలంలోని ''ఉగ్ర స్థంభం'' శిఖరం, [నల్లమల కొండలు]]
అహోబిలం పట్టణం నరసింహునికు అంకితమైన పది ఆలయాలకు నిలయంగా ఉంది. నరసింహుడు విష్ణువు యొక్క నరసింహ అవతారం (మనిషి - సింహ రూపం). ఈ పట్టణం దిగువ అహోబిలం, ఎగువ అహోబిలం అనే రెండు భాగాలుగా విభజించబడింది. ఈ రెండు ప్రాంతాలు పరస్పరం సుమారు 8 కి.మీ దూరంలో ఉన్నాయి. ఎగువ అహోబిలం ఒక అరణ్య ప్రాంతంగా, లోయల వెంట విస్తరించి ఉంటుంది. ఇక్కడ నరసింహుని తొమ్మిది విభిన్న రూపాలను ప్రతినిధ్యం చేసే తొమ్మిది ఆలయాలు ఉన్నాయి. అవి ఇవి:

* అహోబిల నరసింహ
* భార్గవ నరసింహ
* జ్వాలా నరసింహ
* యోగానంద నరసింహ
* ఛత్రవాట నరసింహ
* కరంజ నరసింహ
* పావన నరసింహ
* మాలోల నరసింహ
* వరాహ నరసింహ

*అహోబిల నరసింహ* ఆలయం అహోబిలంలోని అత్యంత ప్రాచీన ఆలయంగా పరిగణించబడుతుంది. ఇది నరసింహుని *ఉగ్ర* (భయంకర) స్వరూపానికి అంకితమైంది. దిగువ అహోబిలం పట్టణంలోని జనసాంద్రత ప్రాంతానికి సమీపంగా ఉంది. ఇక్కడ ప్రధాన తీర్థయాత్ర క్షేత్రం *ప్రహ్లాద వరద* ఆలయం. ఈ ఆలయం ప్రధానంగా 16వ శతాబ్దానికి చెందింది. దీని నిర్మాణం 15వ/16వ శతాబ్దాల్లో సాళువ నరసింహ దేవరాయలు పాలన కాలంలో ప్రారంభమైనట్లు భావిస్తున్నారు. అహోబిలంలో నిర్మించబడిన ఆలయాలలో ఇది చివరిది. ఇది నరసింహుని *సౌమ్య* (శాంత స్వరూపం) రూపానికి అంకితమైంది. అహోబిలంలో లభించిన ఎక్కువ శాసనాలు ఈ ఆలయంలోనే కనిపిస్తాయి.

## సమీప గ్రామాలు
ఆలమూరు 9 కి.మీ, ఆర్.కృష్ణాపురం 11 కి.మీ, టి.లింగందిన్నె 11 కి.మీ, నరసాపురం 11 కి.మీ, ముత్తలూరు 13 కి.మీ.

## గణాంకాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1019 ఇళ్లతో, 3732 జనాభాతో 1350 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. మగవారి సంఖ్య 1898, ఆడవారి సంఖ్య 1834.. 

2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 3,280. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1,641, మహిళల సంఖ్య 1,639, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 771 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 1,350 హెక్టారులు.

## అహోబిల మఠం

thumb|భవనాశని జలపాతం|480x480px

అహోబిల మఠం (శ్రీ అహోబిల మఠం అని కూడా పిలుస్తారు) అనేది వడకలై శ్రీ వైష్ణవ మఠం సా.శ. 1400 లో ఆంధ్రప్రదేశ్‌ రాష్ట్రం, అవిభాజ్య కర్నూలు జిల్లా, ఆళ్లగడ్డ మండలం, అహోబిలంలో వేదాంత దేశిక వడకళై సంప్రదాయాన్ని అనుసరించి స్థాపించబడింది. ఇది ఆదివాన్ శతకోప స్వామి (వాస్తవానికి శ్రీనివాసాచార్య అని పిలుస్తారు)కి ఆపాదించబడింది.

### రవాణా సౌకర్యాలు
***రోడ్డు మార్గం**: హైదరాబాదు నుండి అహోబిలం వెళ్ళేందుకు రోడ్డు సౌకర్యం ఉంది. కడప, తిరుపతి నుండి వచ్చువారు, చాగలమర్రి నుంచి ముత్యాలపాడు, క్రిష్టాపురం, బాచేపల్లి మీదుగా కూడా అహోబిలం చేరుకోవచ్చు.
***రైలు మార్గం**: అహోబిలం దగ్గరలోని రైలు నిలయం నంద్యాల. చెన్నై-బొంబాయి రైల్వేమార్గంలో గల కడప స్టేషన్‌లోదిగితే,   ఆళ్లగడ్డ మీదుగా 115 కి.మీ. దూరంలో రహదారిమార్గంలో చేరవచ్చు.
***విమాన మార్గం**: అహోబిలం దగ్గరలోని విమానాశ్రయం కర్నూలు

## విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. సమీప బాలబడి ఆళ్లగడ్డలో ఉంది. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల ఆళ్లగడ్డలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల కె. కందుకూరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ నంద్యాలలో ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం నంద్యాలలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల కర్నూలు లోనూ ఉన్నాయి.

## భూమి వినియోగం
అహోబిలంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
* అడవి: 368 హెక్టార్లు
* వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 204 హెక్టార్లు
* వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 59 హెక్టార్లు
* శాశ్వత పచ్చిక ప్రాంతాలు, ఇతర మేత భూమి: 183 హెక్టార్లు
* తోటలు మొదలైనవి సాగవుతున్న భూమి: 2 హెక్టార్లు
* వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 48 హెక్టార్లు
* సాగులో లేని భూముల్లో బీడు భూములు కానివి: 21 హెక్టార్లు
* బంజరు భూమి: 25 హెక్టార్లు
* నికరంగా విత్తిన భూమి: 440 హెక్టార్లు
* నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 423 హెక్టార్లు
* వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 63 హెక్టార్లు
## నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
* కాలువలు: 31 హెక్టార్లు* బావులు/బోరు బావులు: 24 హెక్టార్లు* చెరువులు: 8 హెక్టార్లు

## ఉత్పత్తి
### ప్రధాన పంటలు
వరి, కందులు, మినుములు

## ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు
## ఎగువ అహోబిలం ఆలయాల చిత్రాలు

దస్త్రం:Devotees at Upper Ahobilam temple Gopuram.jpg|ఎగువ అహోబిలం ఆలయం వద్ద భక్తులు 
దస్త్రం:Upper Ahobilam temple Gopuram view from entrance.jpg|ఎగువ అహోబిలం ఆలయం ప్రవేశం వద్ద
దస్త్రం:Upper Ahobilam temple Gopuram view from Parking Place 01.jpg|ఎగువ అహోబిలం పార్కింగ్ వద్ద 
దస్త్రం:Trek_to_Ugra_stambham_at_Ahobilam.jpg|thumb|అహోబిలంలో ఉగ్రస్తంభానికి చేరుకునేందుకు వెళ్లాల్సిన మార్గం


## మూలాలు

## బయటి లింకులు

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ పర్యాటక ప్రదేశాలు
వర్గం:వైష్ణవ దివ్యక్షేత్రాలు
వర్గం:నంద్యాల జిల్లా పుణ్యక్షేత్రాలు
వర్గం:రాయలసీమ లోని పుణ్యక్షేత్రాలు
వర్గం:శ్రీ లక్ష్మినరసింహ స్వామి పుణ్యక్షేత్రాలు
వర్గం:భారతదేశంలోని హిందూ తీర్థయాత్ర స్థలాలు
వర్గం:వైష్ణవ దివ్యదేశాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని హిందూ దేవాలయాలు
వర్గం:నరసింహ ఆలయాలు
వర్గం:భారత ఉపఖండంలో ముస్లిం కాలంలో దోచబడిన హిందూ ఆలయాలు