బోరో మా కాళి ఆలయం, నైహతి

**బోరో మా కాళీ ఆలయం** అనేది భారతదేశంలోని పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రం, ఉత్తర 24 పరగణాల జిల్లాలోని నైహటి పట్టణంలో ఉన్న ఒక హిందూ ఆలయం. ఈ ఆలయం హిందూ దేవత అయిన కాళీకి అంకితం చేయబడింది. కాళీ దేవి పది మహావిద్యలులో ఒకరు, హిందూ తాంత్రిక సంప్రదాయంలో, అలాగే కాలికుల ఆరాధనా సంప్రదాయంలో పరమ దేవతగా పూజించబడుతుంది. ఈ ఆలయ చరిత్ర క్రీ.శ. 1923 సంవత్సరానికి చెందినది. ఆ సమయంలో భవేష్ చక్రబర్తి అనే యువకుడు నబద్వీప్ను సందర్శించి అక్కడి విగ్రహాల వైభవాన్ని చూసిన తరువాత ఒక స్వప్నం పొందాడు. ఆ ప్రేరణతో అతను తిరిగి నైహటికి వచ్చి, 22 అడుగుల ఎత్తు గల కాళీ దేవి విగ్రహాన్ని నిర్మించాడు. ఆ విగ్రహమే కాలక్రమేణా “బోరో మా”గా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఈ ఆలయంలో మా కాళీని వైష్ణవం నమ్మకాల ప్రకారం, భయంకర రూపమైన అతి చీకటి రక్షా కాళీ లేదా శ్మశాన కాళీగా పూజిస్తారు. ఈ రూపం వినాశనాన్ని, పునరుత్థానాన్ని సూచిస్తుంది. దేవీ భాగవత పురాణం, కాళికా పురాణం, శక్తిపీఠ స్తోత్రం ప్రకారం, ఇది భారతదేశంలోని 52 శక్తి పీఠాలలో ఒకటిగా భావించబడుతుంది. ప్రతి సంవత్సరం భారతదేశంలోని వివిధ ప్రాంతాల నుండి లక్షలాది భక్తులు, యాత్రికులు ఈ ఆలయాన్ని సందర్శిస్తారు.
## పురాణ కథనం, ప్రాముఖ్యత

సుమారు శతాబ్దం క్రితం, 1900ల ప్రారంభంలో, జ్యూట్ మిల్ ఉద్యోగిగా, సామాజిక కార్యకర్తగా పనిచేసే భవేష్ చక్రబర్తి అనే యువకుడు తన నలుగురు మిత్రులతో కలిసి నబద్వీప్ లో జరిగే “భంగా రాశ్”ను దర్శించడానికి వెళ్లాడు. నబద్వీప్‌లోని విగ్రహాల అపారమైన ఎత్తు, వైభవం అతన్ని మంత్రముగ్ధుడిని చేశాయి. తిరిగి తన నివాసమైన నైహటికి వచ్చిన తరువాత, అప్పట్లో చక్రబర్తి కుటుంబానికి చెందిన చిన్న దేవతగా ఉన్న మా కాళీ అతనికి ఒక కలలో దర్శనమిచ్చి, నబద్వీప్‌లో ఉన్నట్లే తనను 22 అడుగుల ఎత్తుగల విగ్రహంగా మలచమని ఆదేశించిందని నమ్మకం ఉంది. ప్రారంభంలో ఈ పూజను “బోరో కాళీ” లేదా “భవేష్ కాళీ”గా పిలిచేవారు. ఈ పూజ చక్రబర్తి కుటుంబం ద్వారానే నిర్వహించబడుతూ, ఆ కుటుంబానికే పరిమితమై ఉండేది. అయితే, కాలక్రమేణా బోరో కాళీ యొక్క ప్రాచుర్యం పెరుగుతూ రావడంతో, ఈ పూజను సామాన్య ప్రజల కోసం తెరిచారు. అప్పటి నుండి ఆ విగ్రహాన్ని “బోరో మా”గా పిలవడం ప్రారంభించారు. ఇది ఆమెను సమస్తుల తల్లిగా ప్రతీకాత్మకంగా చూపిస్తుంది. ఆమె భక్తులచే అత్యంత భక్తితో పూజించబడే బోరో మా, కులం, సామాజిక స్థితి లేదా ఆర్థిక నేపథ్యం అనే తేడా లేకుండా, తనను ఆశ్రయించే ప్రతి భక్తుని కోరికలను నెరవేర్చుతుందని విస్తృతంగా నమ్మకం ఉంది.  “బోరో మా కౌకే ఫెరాయ్ నా”, “ధర్మో జార్ జార్, బోరో మా సోబార్” అనే మాటలు ప్రజల్లో విస్తృతంగా వినిపిస్తాయి. బోరో మా ఆలయాన్ని దర్శించి ఆమె ఆశీర్వాదాలు పొందిన తరువాత తమ సమస్యలు పరిష్కారమయ్యాయని లేదా వృత్తి జీవితంలో విజయాన్ని సాధించారని చెప్పే అనేక వ్యక్తిగత అనుభవ కథనాలు పశ్చిమ బెంగాల్ అంతటా విస్తృతంగా వినిపిస్తుంటాయి. 2014 నుండి, స్థానిక శిల్పి శుభేందు సర్కార్ ప్రతి సంవత్సరం 22 అడుగుల ఎత్తైన విగ్రహాన్ని తయారు చేస్తున్నాడు.  ఆ విగ్రహాన్ని ప్రతి సంవత్సరం గంగ నదిలో విసర్జనం చేస్తారు. అయితే, పండల్‌కు కొద్ది దూరంలోనే ఉన్న ఒక ఆలయంలో బోరో మా యొక్క చిన్న రూపం సంవత్సరం పొడవునా ప్రతిష్ఠించబడి ఉంటుంది. గులాబీ, పసుపు రంగులతో అలంకరించబడిన ఈ ఆలయం 2014లో ప్రారంభించబడింది. ఇందులో భక్తులు ప్రార్థనలు చేయడానికి ఒక ప్రాంగణం కూడా ఉంది. పూజకు 100 సంవత్సరాలు పూర్తైన సందర్భంగా, ఈ ఆలయం అత్యధిక సంఖ్యలో భక్తుల రాకను నమోదు చేసింది. వీరిలో లక్షకు పైగా భక్తులు తమ కోరికలు నెరవేరాలని “దండీ కాటా” ఆచరణను నిర్వహించారు. 1970కు ముందు, భారీ విగ్రహాన్ని పట్టణంలోని బలవంతులైన పురుషులు తమ భుజాలపై మోసుకుంటూ పండల్ నుండి సమీపంలోని గంగా నదికి విసర్జన కోసం తీసుకెళ్లేవారు. 1970 తర్వాత, నిర్వాహకులు పట్టణవాసుల సహకారంతో చక్రాలున్న ట్రాలీపై బోరో మా విగ్రహాన్ని నదికి తీసుకెళ్లాలని నిర్ణయించారు. వేలాది మంది పురుషులు కలిసి భారీ విగ్రహాన్ని ఊరేగింపు మార్గం గుండా దారి చూపుతారు. ఈ ఊరేగింపులో హౌరా నుండి వచ్చిన పుష్పాల తయారీదారులు రూపొందించిన భారీ పరిమాణంలోని ప్రకాశవంతమైన పూలమాలలు విగ్రహాన్ని అలంకరిస్తాయి. ఈ మాలలు ప్రధానంగా రక్తవర్ణ జవ్వా పువ్వులుతో తయారు చేయబడుతాయి. అదనంగా కొన్ని మాలలు మల్లె, పసుపు, నారింజ గెండ పువ్వులు, గులాబి, రాజనిగంధ, చెందామామ పువ్వులతో తయారు చేయబడతాయి.  
## బోరో మా

ప్రతి సంవత్సరం 22 అడుగుల ఎత్తైన మా కాళీ విగ్రహాన్ని తయారు చేస్తారు. ఈ విగ్రహానికి పునాది వేయడం *ఖుటి పూజ*తో కలిసి లక్ష్మీ పూజ రోజున జరుగుతుంది. ప్రతి సంవత్సరం సుమారు 15 రోజులలో ఈ విగ్రహ నిర్మాణం పూర్తవుతుంది. ఈ విగ్రహాన్ని అలంకరించేందుకు 12 కిలోల బంగారం, 200 కిలోల వెండి ఆభరణాలను ఉపయోగిస్తారు.  ఈ ఆభరణాలలో బంగారు గాజులు, కిరీటం, హారం, కంటి అలంకరణ, నాలుక అలంకరణ, *నూపురం*, *చంద్రమాల* ఉన్నాయి. ఈ ఆభరణాలు ఆలయం స్థాపించబడిన తరువాత గత 100 సంవత్సరాలుగా సమాజంలోని అన్ని వర్గాల ప్రజలు విరాళంగా అందించిన చిన్న చిన్న ఆభరణాలు, బిందీలతో తయారు చేయబడ్డాయి. ఈ దేవతకు ముదురు వర్ణం, నాలుగు చేతులు, బంగారు అంచుతో కూడిన గాఢ ఎరుపు నాలుక, కమలాకార కళ్ళు ఉంటాయి. ఈ కళ్ళు ఒకవైపు మమకారాన్ని, మరోవైపు శక్తిని వ్యక్తపరుస్తాయని నమ్మకం ఉంది. 2023లో పూజకు 100 సంవత్సరాలు పూర్తైన సందర్భంగా, దేవతకు అంకితంగా ఒక కొత్త ఆలయాన్ని ప్రారంభించారు. అదే సంవత్సరంలో కాళీ పూజ రోజున, “కస్థి పాథర్”తో తయారైన బోరో మా కొత్త విగ్రహానికి *ప్రాణ ప్రతిష్ఠ* నిర్వహించారు. 2024లో ఆమె పూజకు 101 సంవత్సరాలు పూర్తైన సందర్భంగా, భక్తులు తమ “మనోత్సాహాల” విజయానికి కృతజ్ఞతగా విరాళంగా ఇచ్చిన 35 నుండి 40 కిలోల వెండితో తయారైన వెండి *ఘటము*, తాళం చెవిని దేవతకు సమర్పించారు.  

సాధారణ ప్రజలకు ఆమె “మహత్త్వాన్ని” చాటి చెప్పేందుకు, ఆమెకు అంకితంగా భక్తి గీతాలు తరచుగా రచించబడుతుంటాయి. బోరో మా యొక్క నాలుగు చేతులు లోతైన అర్థాలను కలిగిన చిహ్నాలను ధరిస్తాయి. ఆమె కుడి పై చేయి ఆశీర్వాద ముద్రలో పైకెత్తబడి, భక్తులకు భరోసా ఇస్తుంది. కుడి క్రింది చేయిలో ఉన్న “జల్‌భరా సందేశ్” మధురత, ప్రతిఫలం, సద్గుణ జీవితం గడిపే వారికి సంపదను సూచిస్తుంది. ఎడమ పై చేయిలో ఆమె ఆయుధాన్ని పట్టుకొని ఉంటుంది, ఇది చెడును సంహరించే ఆమె శక్తిని సూచిస్తుంది. ఎడమ క్రింది చేయిలో పాపి తలను పట్టుకొని ఉండటం దుష్కర్మల ఫలితాన్ని గుర్తు చేస్తుంది. ఈ ప్రతీకల ద్వారా బోరో మా, పోషకమైనదిగా, భయంకరమైనదిగా ఉన్న కాళీ యొక్క ద్వంద్వ స్వరూపాన్ని వ్యక్తపరుస్తుంది. ఇది కర్మ ఆధారంగా ప్రతిఫలం, శిక్షల మధ్య సమతుల్యతను భక్తులకు గుర్తు చేస్తుంది.

## ఆచారాలు

ఆమె కమలాకార కళ్ళు నియంత్రిత కోపానికి ప్రతీకగా భావించబడుతాయి. దేవతకు నైవేద్యాలు సమర్పించడమే కాకుండా, భక్తులు ఆమె ఆశీర్వాదాలు పొందేందుకు *దండీ కాటా* నిర్వహిస్తారు. ప్రతి సంవత్సరం కాళీ పూజ సమయంలో ఐదు రోజుల పాటు, భవేష్ చక్రబర్తి, ఆయన కుటుంబం మొదట స్థాపించిన సంప్రదాయాలు, ఆచారాల ప్రకారం దేవతను అలంకరించి పూజిస్తారు. చక్రబర్తి ఆకాంక్ష ప్రకారం ఇప్పటికీ పూజ నిర్వహణ కోసం స్థానికుల నుండి *చందా*గా ఎలాంటి డబ్బు వసూలు చేయరు. పూజా కమిటీ భక్తులు ఇచ్చే విరాళాలతోనే కార్యక్రమాలను నిర్వహిస్తుంది. ఈ ఐదు రోజులలో దేవతకు ప్రత్యేక పూజ ఏదీ చేయరు. అయితే ప్రతి రోజూ ప్రత్యేక భోగాన్ని దేవతకు సమర్పిస్తారు. బోరో మా కు సమర్పించే భోగం ఎల్లప్పుడూ భవేష్ చక్రబర్తి వారసుల కుటుంబం నుంచే వస్తుంది. ప్రతి సంవత్సరం విసర్జన కోసం, బోరో మా విగ్రహాన్ని వందలాది మంది అంకితభావంతో కూడిన భక్తులు ట్రాలీపై ఎక్కించి సమీపంలోని గంగానదికి తీసుకెళ్తారు. విగ్రహంపై ఉన్న ఆభరణాలను జాగ్రత్తగా తీసివేసి, తదుపరి సంవత్సరం మళ్లీ అలంకరించేందుకు భద్రపరిచి ఉంచుతారు. విసర్జన సమయంలో, విగ్రహాన్ని ఆమె “రాజ్ వేషం”లో, అనేక గంటలపాటు ప్రత్యేకంగా రూపొందించిన లక్షల రూపాయల విలువైన భారీ పూలమాలలతో అలంకరిస్తారు. ఈ ఊరేగింపులో వేలాది మంది భక్తులు, అనుచరులు పాల్గొంటారు. విసర్జన శోభాయాత్రకు హాజరు కాలేని దూరప్రాంతాల భక్తుల కోసం, పూజా కమిటీ తమ అధికారిక ఫెస్ బుక్  ఖాతా ద్వారా ప్రత్యక్ష ప్రసారాన్ని ఏర్పాటు చేసింది. ప్రతి సంవత్సరం తొక్కిసలాటలు జరగకుండా ఉండేందుకు, బ్యారక్‌పూర్ పోలీస్ కమిషనర్ నేతృత్వంలో వెయ్యికి పైగా పోలీసులు విసర్జన సమయంలో జనసందోహాన్ని నియంత్రిస్తారు. బోరో మా విసర్జన పూర్తైన తరువాత మాత్రమే నైహటిలోని ఇతర కాళీ పూజల విగ్రహాలను విసర్జిస్తారు.
## ఆలయ సముదాయం

2023కు ముందు వరకు బోరో మా ను సంవత్సరం పొడవునా ఒక చిత్ర రూపంలోనే పూజించేవారు. విగ్రహాన్ని మాత్రం కాళీపూజ సమయంలో మాత్రమే తయారు చేసి, పూజ ముగిసిన తరువాత విసర్జనం చేసేవారు.  2023లో ఒక కొత్త ఆలయాన్ని నిర్మించి, దాన్ని అభిషేక్ బెనర్జీ ప్రారంభించారు. “కస్థి పాథర్”తో తయారు చేసిన బోరో మా యొక్క శాశ్వత విగ్రహాన్ని ఈ ఆలయంలో ప్రధాన దేవతగా ప్రతిష్ఠించారు.  ఈ విగ్రహాన్ని రాజస్థాన్ కు చెందిన శిల్పి ధర్మేంద్ర సౌ, నైహటిలోని రాజేంద్రపూర్‌లో మూడు నెలల కాలంలో తయారు చేశాడు. దేవత వెనుక భాగంలో 35 కిలోల వెండితో తయారు చేసిన ఒక “చల్చిత్రం”ను ఉంచారు. కొత్త ఆలయ ప్రారంభోత్సవం సందర్భంగా 12 మంది పూజారులు నిర్వహించిన భారీ యజ్ఞం జరిగింది. ఈ యజ్ఞంలో 50 కిలోల *బెల్‌కాథ్* ఉపయోగించబడింది. ఆ పూజారులలో ముగ్గురు వారణాసి నుండి వచ్చారు. అనంతరం గీతాపాఠం, చండీపాఠం, మహామృత్యుంజయ పాఠం, రుద్ర పాఠం నిర్వహించారు.  
ఆ రోజున బోరో మా ను 100 కిలోల వెండి, బంగారు ఆభరణాలతో అలంకరించారు. కొత్త విగ్రహానికి *ప్రాణ ప్రతిష్ఠ*, *చక్షుదానం* కొన్ని రోజుల తరువాత, లక్ష్మీ పూజ రోజున నిర్వహించబడింది. రూ.  కోట్ల వ్యయంతో నిర్మించిన ఈ ప్రాజెక్టులో, భక్తుల కోసం ఒక అతిథి గృహం, పెద్ద “భోగ్ మందిరం”, 400 మంది వృద్ధుల కోసం ఒక వృద్ధాశ్రమాన్ని కూడా కొత్త ఆలయంతో పాటు ప్రారంభించారు. ప్రధాన ఆలయంతో పాటు, ఆలయ సముదాయంలో వివిధ దేవతలకు అంకితమైన మరికొన్ని చిన్న ఆలయాలు కూడా ఉన్నాయి. అంతర్గత సముదాయం వెలుపల త్రినాథ్ ఆలయం ఉంది. ఇది శివునికి అంకితమైనది, అక్కడ ఆయన అరుదైన మూడు తలల రూపంలో దర్శనమిస్తాడు.  
ఆలయ సముదాయం ఒక మూలలో శీతలా దేవి యొక్క చిన్న విగ్రహం ఉంది; దాని సమీపంలోనే భోజనాల వంట జరుగుతుంది. దీనికి ఎదురుగా ఉన్న సన్నని దారి ఒక ప్రశాంతమైన రాధా–కృష్ణ ఆలయానికి తీసుకెళ్తుంది. అక్కడ ఆపిళ్లు, అరటిపండ్లు నైవేద్యంగా సమర్పించబడతాయి. విగ్రహాల ముందు ఊయలని పోలి ఉండేలా రెండు సమాంతర వరుసలుగా అరటిపండ్లను ఉంచుతారు.
## ప్రసాదం
ప్రతి సంవత్సరం 12 అమావాస్యల రోజుల్లో ప్రత్యేక పూజలు నిర్వహించబడతాయి. వీటిలో “కాళీ పూజ”, “బైశాఖీ అమావాస్య” సందర్భాలలో లక్షలాది భక్తులు తరలివస్తారు. పూజా కార్యక్రమాల అనంతరం, భారీ పరిమాణంలో ప్రసాదం తయారు చేసి భక్తులకు పంచుతారు. ప్రతి అమావాస్యకు సుమారు నాలుగు వేల ఐదు వందల కిలోల భోగం సిద్ధం చేస్తారు. ఇందులో పులావు, ఐదు రకాల కూరగాయల వేపుళ్లు, ఐదు రకాల కూరలు, ఐదు రకాల మిఠాయిలు ఉంటాయి. అనేక సంవత్సరాలుగా కాళీ పూజ ప్రసాదాన్ని చంద్రకాంత మిశ్రా సిద్ధం చేస్తున్నారు. పూజకు 100 సంవత్సరాలు పూర్తైన సందర్భంగా, తొలిసారిగా “*అన్నకూట్*” ప్రసాదాన్ని సిద్ధం చేసి దేవతకు సమర్పించారు.  
100 గంటల పాటు ప్రసాదాన్ని ప్రజలకు పంపిణీ చేశారు, ఈ వేడుక గుర్తుగా 100 మొక్కలను నాటారు.  ఈ ప్రసాదంలో 3000 కిలోల పులావు, ఆలూర్ దమ్, పాయసం, ఇతర పదార్థాలు ఉన్నాయి. చాలాసార్లు భక్తులు పూజ కోసం భారీ మొత్తంలో పండ్లను విరాళంగా అందిస్తారు. ఆలయ నిర్వహణ కమిటీ ఆ పండ్ల ప్రసాదాన్ని ఆసుపత్రులు, వృద్ధాశ్రమాలకు పంపిణీ చేస్తుంది. ఇది బోరో మా ఆశీర్వాదాలతో వారి త్వరిత కోలుకోవడం, ఆరోగ్యం, దీర్ఘాయుష్షు కోసం ప్రార్థిస్తూ చేయబడుతుంది.
## ఆన్‌లైన్ పూజా సదుపాయాలు
ఆలయంలో అధిక రద్దీని నివారించడానికి, అలాగే దూరప్రాంతాల్లో నివసిస్తూ ప్రత్యక్షంగా రాలేని భక్తులకు సహాయంగా, ఆలయ కమిటీ “జోయ్ బోరో మా” అనే యాప్‌ను ప్రారంభించింది. దీని ద్వారా భక్తులు ఆన్‌లైన్‌లో పూజలు సమర్పించగలరు. అదనంగా, పూజ కోసం పేరు నమోదు చేయడం, ఆన్‌లైన్‌లో *దక్షిణలు* పంపేందుకు ఒక ప్రత్యేక నంబర్‌ను కూడా నిర్వాహకులు అందుబాటులో ఉంచారు. ప్రతి సంవత్సరం కాళీ పూజ సమయంలో, ఆలయం వెలుపల ఒక LED స్క్రీన్‌ను ఏర్పాటు చేస్తారు. దీని ద్వారా క్యూలో నిలబడిన భక్తులు దేవత వద్దకు చేరే వరకు పూజను ప్రత్యక్షంగా వీక్షించగలుగుతారు.
## సూచనలు

## బాహ్య లింకులు
* Boro Maa Naihati – ఫేస్‌బుక్

వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్‌లోని హిందూ దేవాలయాలు

వర్గం:దుర్గా దేవాలయాలు
వర్గం:హిందూ దేవాలయాలు