open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
సెల్మా జార్జ్

**సెల్మా జార్జ్**, 1970లలో మలయాళ చలనచిత్ర రంగంలో భారతీయ గాయని. ఆమె 40 చిత్రాలలో పాడింది, ఆమె అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన పాట 1979 చిత్రం *ఉల్కాదల్* లోని "శరదిందు మలర్దీప". ఆమె ప్రముఖ గాయకుడు పప్పుకుట్టి భాగవతర్ కుమార్తె. ఆమె సంగీతం విభాగంలో కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు 2011 గ్రహీత.

## వ్యక్తిగత జీవితం
ఎర్నాకులంలోని వైప్పింకరాలో ప్రసిద్ధ గాయకుడు పప్పుకుట్టి భాగవతర్, బేబీలకు ఆమె ఏకైక కుమార్తెగా జన్మించింది. ఆమె త్రిపునితారాలోని ఆర్ఎల్వి కాలేజ్ ఆఫ్ మ్యూజిక్ అండ్ ఫైన్ ఆర్ట్స్ నుండి కర్ణాటక సంగీతంలో తన అధ్యయనాలను పూర్తి చేసింది. ఆమె సోదరుడు మోహన్ జోస్ మలయాళ చిత్రాలలో నటుడు.

ఆమె 1977 ఫిబ్రవరి 7న చెన్నైలోని సెయింట్ మాథియాస్ చర్చిలో మలయాళ చిత్ర దర్శకుడు కె. జి. జార్జ్ ని వివాహం చేసుకున్నది. వారికి నటుడు అరుణ్ అనే కుమారుడు, తారా అనే కుమార్తె ఉన్నారు.

## ఫిల్మోగ్రఫీ

## మూలాలు

వర్గం:కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:భారతీయ మహిళా నేపథ్య గాయకులు
వర్గం:మలయాళ సినిమా నేపథ్యగాయకులు
పప్పుకుట్టి భాగవతర్

** పప్పుకుట్టి భాగవతర్** (1913 మార్చి 29 - 2020 జూన్ 22) మలయాళ సినిమాలోని భారతీయ గాయకుడు, నటుడు.

## జీవితచరిత్ర
పప్పుకుట్టి భాగవతర్ 1913 మార్చి 29న మైఖేల్, అన్నా దంపతులకు జోసెఫ్ గా పూర్వపు కొచ్చిన్ రాజ్యం వైపిన్ లో జన్మించాడు. ఐదుగురు పిల్లలలో ఆయన రెండవవాడు.

ఆయనకు ఇద్దరు సోదరులు డేనియల్, వర్గీస్; ఇద్దరు సోదరీమణులు రోసీ, వల్సల ఉన్నారు. అతను వైపిన్ లోని ప్రభుత్వ బాలుర పాఠశాలలో చదువుకున్నాడు.

ఒక చిత్రం కోసం తన మొదటి పాట పాడిన అరవై సంవత్సరాల తరువాత, 2009లో విడుదలైన *మేరిక్కుందోరు కుంజాడు* కోసం 95 సంవత్సరాల వయస్సులో పాడాడు. దీంతో ఆయన ఒక చిత్రంలో పాట పాడిన అతి పెద్ద వయస్సు మలయాళిలా నిలిచాడు. ఈ "ఎంటడుక్కె వరుమ్" పాట విజయవంతమైంది. 

అతనికి బేబీతో వివాహం జరిగింది. వారికి నటుడు మోహన్ జోస్, నేపథ్య గాయని సెల్మా జార్జ్, సాబు జోస్, షాది, జీవన్ అనే ఐదుగురు పిల్లలు ఉన్నారు. ఆయన అల్లుడు కె. జి. జార్జ్ మలయాళ చిత్ర దర్శకుడు.

2013 మార్చిలో ఆయన 100వ వసంతంలోకి అడుగుపెట్టాడు.  ఆయన భార్య బేబీ 2017లో మరణించింది. భాగవతర్ వయసు సంబంధిత అనారోగ్యం కారణంగా జూన్ 2020లో 107 సంవత్సరాల వయసులో కొచ్చిలో మరణించాడు.
## అవార్డులు

* 1991: కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు (డ్రామా) 
* 1997: కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు (శాస్త్రీయ సంగీతం) 
* 2004: కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ ఫెలోషిప్ 

## మూలాలు

వర్గం:కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు
వర్గం:2020 మరణాలు
వర్గం:1913 జననాలు
వర్గం:మలయాళ సినిమా నేపథ్యగాయకులు
వర్గం:భారతీయ పురుష నేపథ్య గాయకులు
ఒడిశా శాసనసభలో ప్రతిపక్ష నాయకుల జాబితా

**[[ఒడిశా శాసనసభ]] ప్రతిపక్ష నాయకుడు** ఒడిశా శాసనసభలోని అధికారిక ప్రతిపక్షానికి నాయకత్వం వహిస్తున్న రాజకీయ నాయకుడు.

## అర్హత
అధికారిక ప్రతిపక్ష అనే పదాన్ని అసెంబ్లీలో రెండవ అత్యధిక సంఖ్యలో సీట్లు సాధించిన రాజకీయ పార్టీని సూచించడానికి ఉపయోగిస్తారు. అధికారిక గుర్తింపు పొందడానికి, పార్టీకి శాసనసభ మొత్తం సభ్యులలో కనీసం 10% తగ్గకుండా ఉండాలి. పొత్తుతో కాకుండా పార్టీ 10% సీట్ల ప్రమాణాన్ని పాటించాలి. చాలా భారతీయ రాష్ట్ర శాసనసభలు కూడా ఈ 10% నియమాన్ని పాటిస్తున్నాయి. కొన్ని వారి సభల నిబంధనల ప్రకారం అతిపెద్ద ప్రతిపక్ష పార్టీని ఇష్టపడతాయి.

## ప్రతిపక్ష నాయకుల జాబితా

## మూలాలు

వర్గం:భారత రాష్ట్రాల, భూభాగాల ప్రతిపక్ష నాయకుల జాబితాలు
ఆనంద పాఠక్

**ఆనంద ప్రసాద్ పాఠక్** (1930 జనవరి 15 - డిసెంబర్ 2014) భారతదేశానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన డార్జిలింగ్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుండి మూడుసార్లు లోక్‌సభ సభ్యుడిగా ఎన్నికయ్యాడు. 
## రాజకీయ జీవితం
ఆనంద పాఠక్ కమ్యూనిస్టు పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా పార్టీ ద్వారా రాజకీయాల్లోకి వచ్చి 1971 పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ ఎన్నికలలో సిపిఐ (ఎం) అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యాడు. ఆయన ఆ తరువాత 1980, 1984 & 1998లో జరిగిన లోక్‌సభ ఎన్నికలలో డార్జిలింగ్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుండి సిపిఐ (ఎం) అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి మూడుసార్లు లోక్‌సభ సభ్యుడిగా ఎన్నికయ్యాడు.  
## మూలాలు
 
వర్గం:1930 జననాలు
వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ వ్యక్తులు
వర్గం:12వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:7వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:8వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ సభ్యులు
రత్న బహదూర్ రాయ్

**రత్న బహదూర్ రాయ్** భారతదేశానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన 1996లో జరిగిన లోక్‌సభ ఎన్నికలలో డార్జిలింగ్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుండి లోక్‌సభ సభ్యుడిగా ఎన్నికయ్యాడు.
## రాజకీయ జీవితం
రత్న బహదూర్ రాయ్ కమ్యూనిస్టు పార్టీ ద్వారా రాజకీయాల్లోకి వచ్చి పార్టీలో వివిధ హోదాల్లో పని చేసి 1996లో జరిగిన లోక్‌సభ ఎన్నికలలో డార్జిలింగ్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుండి సిపిఐ (ఎం) అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి ఐఎన్‌సీ అభ్యర్థి కె.బి. చెట్రిపై 77,124 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలిచి లోక్‌సభ సభ్యుడిగా ఎన్నికయ్యాడు. 

రత్న బహదూర్ రాయ్ 1998లో జరిగిన లోక్‌సభ ఎన్నికలలో డార్జిలింగ్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుండి సిపిఐ (ఎం) అభ్యర్థిగా పోటీ చేసే అవకాశం రావడంతో స్వతంత్ర అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి 51681 ఓట్లతో 4వ స్థానంలో నిలిచాడు. 
## మూలాలు
 
వర్గం:1948 జననాలు
వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ వ్యక్తులు
వర్గం:11వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ నుండి ఎన్నికైన రాజ్యసభ సభ్యులు
పుదుచ్చేరి శాసనసభలో ప్రతిపక్ష నాయకుల జాబితా

**[[పుదుచ్చేరి శాసనసభ]] ప్రతిపక్ష నాయకుడు** పుదుచ్చేరి శాసనసభలోని అధికారిక ప్రతిపక్షానికి నాయకత్వం వహిస్తున్న రాజకీయ నాయకుడు. ప్రస్తుత ప్రతిపక్ష నాయకుడు ఆర్. శివ.

## పుదుచ్చేరి ప్రతినిధి అసెంబ్లీ (1955-1963)
పుదుచ్చేరి ప్రతినిధి శాసనసభలోని వివిధ ప్రతిపక్ష నాయకుల పదవీకాలం క్రింద ఇవ్వబడింది.

## పుదుచ్చేరి శాసనసభ (1963 నుండి)
పుదుచ్చేరి శాసనసభ వివిధ ప్రతిపక్ష నాయకుల పదవీకాలం క్రింద ఇవ్వబడింది 

## మూలాలు

వర్గం:పుదుచ్చేరి
వర్గం:భారత రాష్ట్రాల, భూభాగాల ప్రతిపక్ష నాయకుల జాబితాలు

## ఇతర మూలాలు
తమిళనాడు శాసనసభలో ప్రతిపక్ష నాయకుల జాబితా

**తమిళనాడు శాసనసభ ప్రతిపక్ష నాయకుడు,** శాసనసభలో అధికారిక ప్రతిపక్ష పార్టీకి నాయకత్వం వహించే శాసనసభకు ఎన్నికైన సభ్యుడు. ప్రతిపక్ష నాయకుడు ప్రభుత్వం భాగం కాని అసెంబ్లీలో అతిపెద్ద రాజకీయ పార్టీకి శాసనసభ నాయకుడిగా పనిచేస్తాడు, ఈ రాజకీయ పార్టీ కనీసం 10% సీట్లను కలిగి ఉంటుంది.

1952 నుండి తమిళనాడు శాసనసభ 18 మంది ప్రతిపక్ష నాయకులు ఉన్నారు. అఖిల భారత అన్నా ద్రావిడ మున్నేట్ర కజగం నుండి ప్రతిపక్షంలో ఎక్కువ కాలం పనిచేసిన జె. జయలలిత శాసనసభలో మొదటి, ఇప్పటి వరకు ప్రతిపక్షంలో ఏకైక మహిళా నాయకురాలు అయ్యారు.

భారతదేశంలోని రాష్ట్ర శాసనసభలో ప్రతిపక్ష నాయకుడిగా నిలిచిన మొదటి నటి ఆమె కాగా, దేశియా ముర్పోక్కు ద్రావిడ కజగం వ్యవస్థాపకుడు విజయకాంత్ భారతదేశంలోని రాష్ట్ర అసెంబ్లీలో ప్రతిపక్ష నాయకుడిగా ఎన్నికైన రెండవ నటుడు. ద్రవిడ మున్నేట్ర కజగం మాజీ అధ్యక్షుడు ఎం. కరుణానిధి 5 సంవత్సరాల 259 రోజుల పాటు పదవిలో కొనసాగిన రెండవ సుదీర్ఘ పదవీకాలం కలిగి ఉన్నారు. తమిళ మానిల కాంగ్రెస్ (మూపనార్)కు చెందిన ఎస్. బాలకృష్ణన్ మూడవ సుదీర్ఘ పదవీకాలం, 4 సంవత్సరాల 356 రోజులు పదవిలో ఉన్నారు.

ప్రస్తుత అధ్యక్షుడు 2021 మే 11 నుండి అఖిల భారత అన్నా ద్రవిడ మున్నేట్ర కజగం, ఎడప్పాడి కె. పళనిస్వామి అధికారంలో ఉన్నారు

## జాబితా
; కీ
; పురాణం
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## గణాంకాలు
;పదవీకాలం ఆధారంగా ప్రతిపక్ష నాయకుల జాబితా

### పార్టీ వారీగా జాబితా

## ఇవి కూడా చూడండి

* తమిళనాడు శాసనసభ సభా నాయకుల జాబితా

## మూలాలు

వర్గం:తమిళనాడు శాసనసభ
వర్గం:భారత రాష్ట్రాల, భూభాగాల ప్రతిపక్ష నాయకుల జాబితాలు

## ఇతర మూలాలు
మహమ్మద్ సలీం

**మహమ్మద్ సలీం** (జననం 5 జూన్ 1957) భారతదేశానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన ఒకసారి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికై పశ్చిమ బెంగాల్ ప్రభుత్వంలో సాంకేతిక విద్య, శిక్షణ, యువజన సంక్షేమం, మైనారిటీ అభివృద్ధి & సంక్షేమ, స్వయం ఉపాధి శాఖ మంత్రిగా పని చేసి, 2014లో జరిగిన లోక్‌సభ ఎన్నికలలో రాయ్‌గంజ్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుండి లోక్‌సభ సభ్యుడిగా ఎన్నికయ్యాడు.
## ఎన్నికలలో పోటీ

## మూలాలు
 
వర్గం:1957 జననాలు
వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ నుండి ఎన్నికైన రాజ్యసభ సభ్యులు
వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ వ్యక్తులు
వర్గం:16వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ సభ్యులు
ఇంద్రజిత్ ఖుల్లార్

**ఇంద్రజిత్ ఖుల్లా** భారతదేశానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన డార్జిలింగ్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుండి రెండుసార్లు లోక్‌సభ సభ్యుడిగా ఎన్నికయ్యాడు.
## రాజకీయ జీవితం
ఇంద్రజిత్ ఖుల్లార్ గూర్ఖా నేషనల్ లిబరేషన్ ఫ్రంట్ ద్వారా రాజకీయాల్లోకి వచ్చి 1989లో జరిగిన లోక్‌సభ ఎన్నికలలో డార్జిలింగ్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుండి గూర్ఖా నేషనల్ లిబరేషన్ ఫ్రంట్ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి సిపిఐ (ఎం) అభ్యర్థి ఆనంద పాఠక్ పై 145,105 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలిచి లోక్‌సభ సభ్యుడిగా ఎన్నికయ్యాడు. 

ఆయన ఆ తరువాత 1991లో జరిగిన లోక్‌సభ ఎన్నికలలో డార్జిలింగ్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుండి ఐఎన్‌సీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి సిపిఐ (ఎం) అభ్యర్థి ఆనంద పాఠక్ పై 51,897 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలిచి రెండోసారి లోక్‌సభ సభ్యుడిగా ఎన్నికయ్యాడు. 
## మూలాలు
 
వర్గం:1938 జననాలు
వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ వ్యక్తులు
వర్గం:10వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:9వ లోక్‌సభ సభ్యులు
కార్తీక్ చంద్ర పాల్

**కార్తీక్ చంద్ర పాల్** భారతదేశానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన 2024లో జరిగిన లోక్‌సభ ఎన్నికలలో రాయ్‌గంజ్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుండి లోక్‌సభ సభ్యుడిగా ఎన్నికయ్యాడు.
## రాజకీయ జీవితం
కార్తీక్ చంద్ర పాల్ భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ పార్టీ ద్వారా రాజకీయాల్లోకి వచ్చి కలియాగంజ్ మున్సిపాలిటీ కౌన్సిలర్‌గా ఎన్నికై ఆ తరువాత తృణమూల్ కాంగ్రెస్‌లో చేరి కలియాగంజ్ మున్సిపాలిటీ తృణమూల్ బోర్డు అధ్యక్షుడయ్యాడు. ఆయన 2021 శాసనసభ ఎన్నికలకు ముందు శుభేందు అధికారితో కలిసి భారతీయ జనతా పార్టీలో చేరి 2024లో జరిగిన లోక్‌సభ ఎన్నికలలో జల్పైగురి లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుండి బీజేపీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి తృణమూల్ కాంగ్రెస్ అభ్యర్థి కళ్యాణి కృష్ణపై 68,197 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలిచి లోక్‌సభ సభ్యుడిగా ఎన్నికయ్యాడు. ఆయన 5,60,897 ఓట్లతో విజేతగా నిలవగా, కృష్ణ కళ్యాణి 4,92,700 ఓట్లతో రెండోస్థానంలో నిలిచాడు.

## మూలాలు
 
వర్గం:1974 జననాలు
వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ వ్యక్తులు
వర్గం:18వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:భారతీయ జనతా పార్టీ రాజకీయ నాయకులు
సుబ్రతా ముఖర్జీ

**సుబ్రతా ముఖర్జీ** (జననం 1946 జూన్ 14 - 2021 నవంబర్ 4) భారతదేశానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన చౌరంఘీ, జోరాబగన్, బల్లిగంజ్ నియోజకవర్గాల నుండి పది సార్లు ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికై మంత్రిగా పని చేశాడు 

ఆయన 1972లో సిద్ధార్థ శంకర్ రే మంత్రివర్గంలో అతి పిన్న వయస్కుడైన మంత్రిగా, పంచాయతీ, గ్రామీణాభివృద్ధి శాఖల మంత్రిగా పని చేశాడు. 
## రాజకీయ జీవితం
సుబ్రతా ముఖర్జీ కోల్‌కతాలో ఉన్నత విద్యనభ్యసిస్తున్న సమయంలో విద్యార్థి కార్యకర్తగా తన రాజకీయ జీవితాన్నిప్రారంభించి 1960లో భారత జాతీయ కాంగ్రెస్‌కు అనుబంధంగా ఉన్న  ఛత్ర పరిషత్‌లో చేరాడు. ఆయన 1971 &  1971 పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ ఎన్నికలలో  బల్లిగంజ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికై 1972లో సిద్ధార్థ శంకర్ రే మంత్రివర్గంలో సమాచార & సాంస్కృతిక వ్యవహారాల మంత్రిగా సహాయ మంత్రిగా పని చేశాడు. 

సుబ్రతా ముఖర్జీ 1977 శాసనసభ ఎన్నికలలో బల్లిగంజ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి పోటీ చేసి ఓడిపోయి ఆ తరువాత 1982, 1987 & 1991 ఎన్నికలలో జోరాబగన్ శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి వరుసగా ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యాడు. 

సుబ్రతా ముఖర్జీ 1996 & 2001 ఎన్నికలలో చౌరంగీ శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి వరుసగా ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యాడు. ఆయన 2004లో కలకత్తా నార్త్ వెస్ట్ నియోజకవర్గం నుంచి లోక్‌సభ ఎన్నికల్లో పోటీ చేసి ఓడిపోయాడు. సుబ్రతా ముఖర్జీ 2000 జూలై 12 నుండి  2005 జూలై 5 వరకు కోల్‌కతా మేయర్‌గా పని చేసి 2005లో జరిగిన మున్సిపల్ ఎన్నికలకు ముందు  పార్టీ అధినేత మమతా బెనర్జీతో విభేదాల కారణంగా తృణమూల్ కాంగ్రెస్‌ను విడి, నేషనలిస్ట్ కాంగ్రెస్ పార్టీలో చేరాడు. 

సుబ్రతా ముఖర్జీ 2006 పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ ఎన్నికలలో కాంగ్రెస్ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి మూడవ స్థానంలో నిలిచాడు. ఆయన 2006లో కాంగ్రెస్ అభ్యర్థిగా రాజ్యసభ స్థానానికి జరిగిన ఎన్నికలలో పోటీ చేసి ఓడిపోయాడు. సుబ్రతా ముఖర్జీ 2009లో జరిగిన లోక్‌సభ ఎన్నికలలో బంకురా లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుండి కాంగ్రెస్ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి ఓడిపోయిన అనంతరం మే 2010లో భారత జాతీయ కాంగ్రెస్‌ను వీడి, తృణమూల్ కాంగ్రెస్‌లో చేరాడు,

సుబ్రతా ముఖర్జీ 2011, 2016 & 2021 శాసనసభ ఎన్నికలలో బల్లిగంజ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి వరుసగా ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికై 2011లో మమతా బెనర్జీ మంత్రివర్గంలో ప్రజారోగ్య ఇంజనీరింగ్ మంత్రిగా నియమితులయ్యాడు. ఆయన డిసెంబర్ 2011లో పంచాయతీరాజ్ & గ్రామీణాభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ అదనపు బాధ్యతలు నిర్వహించాడు.

సుబ్రతా ముఖర్జీ ఫిబ్రవరి 2012లో ఇండియన్ నేషనల్ తృణమూల్ ట్రేడ్ యూనియన్ కాంగ్రెస్ అఖిల భారత అధ్యక్షుడిగా నియమితుడయ్యాడు. ఆయన  2009లో జరిగిన లోక్‌సభ ఎన్నికలలో బంకురా లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుండి పోటీ చేసి బిజెపి అభ్యర్థి సుభాష్ సర్కార్ చేతిలో ఓడిపోయాడు.

## మరణం
సుబ్రతా ముఖర్జీ శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది పడుతున్నట్లు ఫిర్యాదు చేయడంతో  2021 అక్టోబర్ 25న ఆయనను కోల్‌కతాలోని ప్రభుత్వ ఆధ్వర్యంలోని ఎస్‌ఎస్‌కెఎం ఆసుపత్రిలో చేర్పించగా, ఆసుపత్రిలో చికిత్స పొందుతూ ఆరోగ్య పరిస్థితి  క్షీణించడంతో 2021 నవంబరు 5న గుండెపోటుతో మరణించాడు.ఆయన భార్య చందబాని ఉన్నారు.

## మూలాలు
 
వర్గం:1942 జననాలు
వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ నుండి ఎన్నికైన రాజ్యసభ సభ్యులు
వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ సభ్యులు
వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ వ్యక్తులు
ఉమర్ నజీర్ మీర్

**ఉమర్ నజీర్ మీర్** (జననం 1993, నవంబరు 3) జమ్మూ & కాశ్మీర్ తరపున ఆడే ఒక భారతీయ క్రికెటర్.

## క్రికెట్ రంగం
2018, అక్టోబరులో, అతను 2018–19 దేవధర్ ట్రోఫీ కోసం ఇండియా సి జట్టులో చోటు దక్కించుకున్నాడు.

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు
* 

వర్గం:జమ్మూ కాశ్మీర్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:భారతీయ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1993 జననాలు
మహ్మద్ ముధాసిర్

**మహ్మద్ ముధాసిర్** (జననం 1988, అక్టోబరు 21) జమ్మూ & కాశ్మీర్ తరపున ఆడే ఒక భారతీయ ఫస్ట్-క్లాస్ క్రికెటర్. అతను 2014, ఫిబ్రవరి 27న జమ్మూ కాశ్మీర్ తరపున 2013–14 విజయ్ హజారే ట్రోఫీలో లిస్ట్ ఎ అరంగేట్రం చేశాడు.

2017, ఫిబ్రవరి 28న, ఛత్తీస్‌గఢ్‌తో జరిగిన విజయ్ హజారే ట్రోఫీ మ్యాచ్‌లో జమ్మూ & కాశ్మీర్ తరపున లిస్ట్ ఎ క్రికెట్‌లో అతను తొలి హ్యాట్రిక్ సాధించాడు. 2018, నవంబరు 2న, 2018–19 రంజీ ట్రోఫీలో రాజస్థాన్‌తో జరిగిన మ్యాచ్‌లో అతను మరో హ్యాట్రిక్ సాధించాడు, నాలుగు బంతుల్లో నాలుగు వికెట్లు పడగొట్టాడు. ప్రొఫెషనల్ క్రికెట్‌లో వరుసగా నాలుగు బంతుల్లో నలుగురు బ్యాట్స్‌మెన్‌లను ఎల్‌బిడబ్ల్యుగా అవుట్ చేసిన మొదటి బౌలర్‌గా అతను నిలిచాడు.

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు
* 

వర్గం:జమ్మూ కాశ్మీర్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:భారతీయ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1988 జననాలు
బందీప్ సింగ్

**బందీప్ సింగ్** (జననం 1989, సెప్టెంబరు 9) జమ్మూ & కాశ్మీర్ తరపున ఆడే ఒక భారతీయ ఫస్ట్-క్లాస్ క్రికెటర్. 2015, అక్టోబరులో, అతను రంజీ ట్రోఫీలో అత్యంత వేగవంతమైన 50 పరుగుల రికార్డును యూసుఫ్ పఠాన్, శక్తి సింగ్ బద్దలు కొట్టాడు. అంతకుముందు రికార్డు 18 బంతుల్లో ఉండగా, అతను 15 బంతుల్లో అర్ధ సెంచరీ చేశాడు.

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు
* 

వర్గం:జమ్మూ కాశ్మీరు వ్యక్తులు
వర్గం:జమ్మూ కాశ్మీర్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:భారతీయ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1989 జననాలు
జహూర్ సోఫి

**జహూర్ సోఫీ** (జననం 1987, మే 2) జమ్మూ & కాశ్మీర్ తరపున ఆడిన ఒక భారతీయ ఫస్ట్-క్లాస్ క్రికెటర్. అతను 2008-2016 మధ్యకాలంలో ఆరు ఫస్ట్-క్లాస్, పదిహేడు లిస్ట్ ఎ, ఐదు ట్వంటీ20 మ్యాచ్‌లలో ఆడాడు. తన క్రీడా జీవితాన్ని అనుసరించి, కాశ్మీర్‌లో క్రికెట్ ట్రయల్స్ కోసం ఆర్గనైజింగ్ కమిటీ సభ్యుడయ్యాడు.

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు
* 

వర్గం:జమ్మూ కాశ్మీర్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:భారతీయ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1987 జననాలు
రోహిత్ శర్మ (జమ్మూ కాశ్మీర్ క్రికెటర్)

**రోహిత్ శర్మ** (జననం 1994, సెప్టెంబరు 5) జమ్మూ & కాశ్మీర్ తరపున ఆడే భారతీయ క్రికెటర్. అతను 2015–16 రంజీ ట్రోఫీలో 2015, అక్టోబరు 15న తన ఫస్ట్-క్లాస్ అరంగేట్రం చేశాడు. అతను 2015–16 విజయ్ హజారే ట్రోఫీలో 2015, డిసెంబరు 10న లిస్ట్ ఎ అరంగేట్రం చేశాడు. అతను 2016, జనవరి 2న 2015–16 సయ్యద్ ముష్తాక్ అలీ ట్రోఫీలో తన ట్వంటీ20 అరంగేట్రం చేశాడు.

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు
* 

వర్గం:జమ్మూ కాశ్మీరు వ్యక్తులు
వర్గం:జమ్మూ కాశ్మీర్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:భారతీయ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1994 జననాలు
మాణిక్ గుప్తా

**మాణిక్ గుప్తా** (జననం 1990, డిసెంబరు 16) జమ్మూ కాశ్మీర్ తరపున ఆడే ఒక భారతీయ ఫస్ట్-క్లాస్ క్రికెటర్. అతను 2017, జనవరి 29న జరిగిన 2016–17 ఇంటర్ స్టేట్ ట్వంటీ-20 టోర్నమెంట్‌లో జమ్మూ, కాశ్మీర్ తరపున తన ట్వంటీ20 అరంగేట్రం చేశాడు.

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు
* 

వర్గం:జమ్మూ కాశ్మీరు వ్యక్తులు
వర్గం:జమ్మూ కాశ్మీర్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:భారతీయ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1990 జననాలు
సమీవుల్లా బేగ్

**సమీవుల్లా బేగ్** (జననం 1981, ఏప్రిల్ 15) భారత మాజీ ఫస్ట్-క్లాస్ క్రికెటర్. 2002 నుండి 2017 వరకు జమ్మూ కాశ్మీర్ తరపున ఆడాడు.

కుడిచేతి వాటం బ్యాట్స్‌మన్, కుడిచేతి వాటం ఫాస్ట్-మీడియం బౌలర్ అయిన అతను 2016 అక్టోబరులో 2016–17 రంజీ ట్రోఫీలో తన తొలి ఫస్ట్-క్లాస్ సెంచరీని సాధించాడు.  2013-14లో అస్సాంపై విజయంలో అతని ఉత్తమ ఫస్ట్ క్లాస్ బౌలింగ్ గణాంకాలు 42 పరుగులకు 6 వికెట్లు తీశాడు.

ఆయనకు సివిల్ ఇంజనీరింగ్‌లో బ్యాచిలర్ డిగ్రీ, స్ట్రక్చరల్ ఇంజనీరింగ్‌లో మాస్టర్స్ డిగ్రీ ఉన్నాయి. అతను జమ్మూ కాశ్మీర్ పబ్లిక్ హెల్త్ ఇంజనీరింగ్ విభాగంలో అసిస్టెంట్ ఎగ్జిక్యూటివ్ ఇంజనీర్‌గా పనిచేస్తున్నాడు, పైపు నెట్‌వర్క్‌లు, నీటి వడపోత ప్లాంట్ల సంస్థాపన బాధ్యతను నిర్వర్తిస్తున్నాడు.

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు
* 

వర్గం:జమ్మూ కాశ్మీర్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:భారతీయ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1981 జననాలు
ఎ. మాధవన్

**ఎ. మాధవన్** ( 1934 ఫిబ్రవరి 7- 2021 జనవరి 5 ) తమిళనాడు రాష్ట్రానికి చెందిన కవి, రచయిత. కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు గెలుచుకున్న తమిళ రచయిత.  ఎ. మాధవన్ ద్రావిడ ఉద్యమానికి మద్దతు ఇచ్చారు.

## జీవిత విశేషాలు
మాధవన్ కేరళ రాష్ట్రంలోని  తిరువనంతపురం లో చెల్లమ్మల్, అవుదైనయగం దంపతులకు జన్మించాడు. తిరువనంతపురంలోని చలాయ్ ప్రధాన బజారులో ఎ. మాధవన్ చిన్న వ్యాపారం చేస్తుండేవాడు. ఎ. మాధవన్ కు ఒక కొడుకు, ఇద్దరు కూతుళ్లు ఉన్నారు, ఆయన మరణించే వరకు తన పెద్ద కూతురు దగ్గర ఉండేవాడు.ఆయన 2021 జనవరి 5న మరణించాడు. .

## రచనలు

* *పునలం మనలం (ఒక నది ఒడ్డున) *
* *కృష్ణ పరుంతు (బ్రాహ్మణి కైటే) *
* *తూవానమ్ (డ్రైజల్) *
* *కాలాయి (బుల్) *
* *ఎట్టావత్తు నాల్ (ఎనిమిదవ రోజు) *

మలయాళం నుండి తమిళానికి అనువాదం చేసినవి

* మలయత్తూర్ రామకృష్ణన్  *యక్షి* (ఒక పౌరాణిక జీవి) 
* పి. కె. బాలకృష్ణన్  ఇని జ్ఞాన ఉరంగట్టే ( ఇప్పుడు, నన్ను నిద్రపోనివ్వండి) 
* కరూర్ నీలకంఠ పిళ్ళై  సమ్మానం (రివార్డ్) 

## మూలాలు

వర్గం:2021 మరణాలు
వర్గం:1934 జననాలు
శుభమ్ ఖజురియా

**శుభమ్ ఖజురియా** (జననం 1995, సెప్టెంబరు 13) జమ్మూ కాశ్మీర్ క్రికెట్ జట్టు తరపున ఆడే భారతీయ క్రికెటర్. అతను కుడిచేతి వాటం ఓపెనింగ్ బ్యాట్స్‌మన్ . అతను 2013లో భారత అండర్-19 క్రికెట్ జట్టు తరపున ఆడాడు. జమ్మూ, కాశ్మీర్ నుండి అలా చేసిన రెండవ క్రికెటర్ అయ్యాడు. 2023లో, అతను వెస్టాటన్ క్రికెట్ క్లబ్ తరపున గ్రేట్ మాంచెస్టర్ క్రికెట్ లీగ్‌లో ఆడి 11 లీగ్ & కప్ మ్యాచ్‌లలో 745 పరుగులు చేశాడు, ఇందులో నాలుగు సెంచరీలు, రెండు హాఫ్ సెంచరీలు ఉన్నాయి, ఇందులో 93.13 సగటు ఉంది, అతని మొదటి మ్యాచ్‌లో డబుల్ సెంచరీ (212), 37 బంతుల్లో 100 పరుగులు చేసి క్లబ్ రికార్డును కూడా బద్దలు కొట్టాడు.

## కెరీర్
ఖజురియా 16 సంవత్సరాల వయసులో 2011, నవంబరులో మహారాష్ట్రపై జమ్మూ కాశ్మీర్ తరపున ఫస్ట్ క్లాస్ అరంగేట్రం చేశాడు. ఆ మ్యాచ్‌లో అతను 4వ స్థానంలో బ్యాటింగ్ చేసి 34 పరుగులు, 13 పరుగులు చేశాడు. అయితే, అతను 2014 వరకు జట్టులో తన స్థానాన్ని పదిలం చేసుకోలేకపోయాడు.

2014–15 రంజీ ట్రోఫీలో ముంబైతో జరిగిన మొదటి మ్యాచ్‌లో, ఖజురియా మొదటి ఇన్నింగ్స్‌లో 107 పరుగులు, అతని తొలి ఫస్ట్-క్లాస్ సెంచరీ, రెండవ ఇన్నింగ్స్‌లో 78 పరుగులు చేశాడు. ఈ మ్యాచ్‌లో జమ్మూ కాశ్మీర్ నాలుగు వికెట్ల తేడాతో విజయం సాధించింది, ఖజురియాకు మ్యాన్ ఆఫ్ ది మ్యాచ్ అవార్డు లభించింది.

2018లో, ఖజురియా ఇంగ్లాండ్‌లో గడిపాడు, దేశంలోని వాయువ్య ప్రాంతంలో ఉన్న రిబ్లెస్‌డేల్ లీగ్‌లో ఆడుతున్నాడు. ఖజురియా ఓస్వాల్డ్‌ట్విస్టల్ ఇమ్మాన్యుయేల్ చర్చి క్రికెట్ క్లబ్‌కు క్లబ్ ప్రొఫెషనల్‌గా ఒప్పందం కుదుర్చుకున్నాడు. బ్యాట్‌తో, బంతితో కూడా గణనీయమైన సహకారాన్ని అందించాడు. ఖజురియా 1502 లీగ్, కప్ పరుగులు సాధించి, క్లబ్ తన మొట్టమొదటి లీగ్ టైటిల్‌ను సాధించడంలో సహాయపడింది. లీగ్ మ్యాచ్‌లో 229 (నాటౌట్) పరుగులు చేసి, క్లబ్ తరపున అత్యధిక పరుగులు చేసిన ఆటగాడిగా క్లబ్ రికార్డును కూడా ఖజురియా బద్దలు కొట్టాడు. ఈసారి ఇంగ్లాండ్‌లో ఆడటం తన స్వస్థలమైన భారతదేశంతో పోలిస్తే చాలా భిన్నమైన పరిస్థితులలో ఆడటానికి తన ఆటను అభివృద్ధి చేసుకోవడానికి సహాయపడిందని ఖజురియా పేర్కొన్నాడు.

2018–19 విజయ్ హజారే ట్రోఫీలో జమ్మూ & కాశ్మీర్ తరపున తొమ్మిది మ్యాచ్‌ల్లో 236 పరుగులు చేసి అత్యధిక పరుగులు చేసిన ఆటగాడిగా నిలిచాడు.

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు
* 

వర్గం:జమ్మూ కాశ్మీరు వ్యక్తులు
వర్గం:జమ్మూ కాశ్మీర్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:భారతీయ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1995 జననాలు
ప్రణవ్ గుప్తా

**ప్రణవ్ గుప్తా** (జననం 1993, డిసెంబరు 18) జమ్మూ కాశ్మీర్ తరపున ఆడే భారతీయ క్రికెటర్. అతను 2015–16 రంజీ ట్రోఫీలో 2015, నవంబరు 23న తన ఫస్ట్-క్లాస్ అరంగేట్రం చేశాడు. 2018, డిసెంబరులో, 2019 ఇండియన్ ప్రీమియర్ లీగ్‌కు ముందు వేలంలో జమ్మూ కాశ్మీర్ తరపున చేర్చబడిన ఆరుగురు క్రికెటర్లలో అతను ఒకడు.

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు
* 

వర్గం:జమ్మూ కాశ్మీరు వ్యక్తులు
వర్గం:జమ్మూ కాశ్మీర్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:భారతీయ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1993 జననాలు
ఉమర్ నిస్సార్

**ఉమర్ నిస్సార్** (జననం 1993, మే 2) జమ్మూ కాశ్మీర్ తరపున ఆడిన భారతీయ క్రికెట్ ఆటగాడు. అతను 2015, డిసెంబరు 1న 2015–16 రంజీ ట్రోఫీలో తన ఫస్ట్-క్లాస్ అరంగేట్రం చేశాడు. అతను 2018, ఫిబ్రవరి 6న 2017–18 విజయ్ హజారే ట్రోఫీలో జమ్మూ కాశ్మీర్ తరపున లిస్ట్ ఎ అరంగేట్రం చేశాడు.

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు
* 

వర్గం:జమ్మూ కాశ్మీర్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:భారతీయ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1993 జననాలు
ధర్నా చౌక్ (హైదరాబాదు)

ధర్నా చౌక్ అనేది హైదరాబాదు నగరంలో ఉన్న ఒక ప్రముఖ ప్రజాస్వామ్య ప్రదర్శన స్థలంగా, వివిధ సామాజిక, రాజకీయ ఉద్యమాలు, నిరసనలు,సమ్మెలు నిర్వహించే ప్రాంతంగా పరిణమించింది. ఇది ఇందిరా పార్కుకు ఎదురుగా ఉంది.

## చరిత్ర
ఇంతకుముందు, ఆంధ్రప్రదేశ్ సెక్రటేరియట్ ఎదురుగా ఉన్న ప్రదేశాన్ని నిరసనలు, సమ్మెలకు ఉపయోగించేవారు.

## సూచనలు

వర్గం:హైదరాబాదు పర్యాటక ప్రదేశాలు
పాఖల్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం

thumb|2024 లో 3 పనస పండ్లు,2 మామిడి మొక్కలను నాటిన బోర్డు.
thumb|2024లో అడవిలో పనస పండ్లను నాటారు.
**పాఖల్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం** భారతదేశంలోని తెలంగాణ రాష్ట్రంలో ఉన్న పాఖల్ సరస్సు పక్కన విస్తరించి ఉన్న ఒక ప్రొతిసృష్టికృత అభయారణ్యంగా ఉంది. ఇది సుమారు 839 చదరపు కిలోమీటర్ల విస్తీర్ణంలో విస్తరించి ఉంది. ఈ అభయారణ్యం పులులు, చిరుతపులులు, స్లోత్ ఎలుగుబంట్లు, చితల్, నీల్గాయ్, నాలుగు కొమ్ముల జింకలు వంటి వివిధ రకాల వన్యప్రాణులకు ఆశ్రయంగా నిలుస్తోంది. 

## చరిత్ర
thumb|పాఖల్ సరస్సు
ఇది 1952లో స్థాపించబడింది, తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని వరంగల్ పట్టణానికి సుమారు 50 కిలోమీటర్ల దూరంలో స్థితి చెందింది. పాఖల్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యానికి ఆనుకొని ఉన్న ఈ సరస్సు, 13వ శతాబ్దం తొలి దశలో (క్రీ.శ. 1213) కాకతీయ రాజుల పాలనలో గజ్జి కలధర్ అనే వ్యక్తిచే తవ్వించబడింది. ఈ సరస్సు, కాకతీయ రాజు గణపతి దేవుని గౌరవార్థంగా పిలవబడుతోంది.

## సూచనలు

వర్గం:తెలంగాణ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యాలు
వర్గం:Coordinates on Wikidata
విష్ణు వినయ్

**విష్ణు వినయ్** (జననం 1987 ఏప్రిల్ 8) మలయాళ చిత్రాలలో ప్రధానంగా కనిపించే భారతీయ నటుడు. ఆయన మలయాళ చిత్ర దర్శకుడు వినయన్ కుమారుడు. విష్ణు గోవిందన్ దర్శకత్వం వహించిన హిస్టరీ ఆఫ్ జాయ్ (2017) చిత్రం ద్వారా విష్ణు మలయాళంలో అరంగేట్రం చేసాడు. తన తండ్రి వినయన్ దర్శకత్వం వహించిన *హరీంద్రన్ ఒరు నిష్కలంకన్* (2007) చిత్రానికి కూడా విష్ణు కథ రాసాడు.

## ప్రారంభ జీవితం
విష్ణు ఎర్నాకుళంలోని పలరివట్టంలో నివసిస్తున్నాడు. అతను రాజగిరి, కలమస్సేరి, చిన్మయ విద్యాలయ, కొచ్చి ల నుండి పాఠశాల విద్యను అభ్యసించాడు. ఆ తరువాత, అతను అమెరికా లోని వర్జీనియా టెక్ నుండి ఏరోస్పేస్ ఇంజనీరింగ్‌లో బ్యాచిలర్ ఆఫ్ సైన్స్ పట్టా పొందాడు. ఆ తరువాత పర్డ్యూ విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఏరోనాటిక్స్‌లో మాస్టర్స్ డిగ్రీని పొందాడు.

ఆయన తండ్రి వినయన్ మలయాళ చిత్ర పరిశ్రమ చెందిన ప్రముఖ చిత్రనిర్మాత, తల్లి నీనా గృహిణి. ఆయనకు ఒక చెల్లెలు నిఖిలా ఉంది, ఆమె వివాహం చేసుకుని అమెరికాలో స్థిరపడింది. విష్ణు 2007లో *హరీంద్రన్ ఒరు నిష్కలంకన్* కోసం కథ అందించి చిత్ర పరిశ్రమలో తన వృత్తిని ప్రారంభించాడు. దీనిని అతని తండ్రి రూపొందించాడు. విష్ణు శిక్షణ పొందిన తాళవాద్యం కళాకారుడు, పాడటంలో కూడా చాలా ఆసక్తి కలిగి ఉన్నాడు. 2019 జనవరి 19న ఆయన దంతవైద్యుడు డాక్టర్ విధు శ్రీధరన్ ను వివాహం చేసుకున్నాడు.
## ఫిల్మోగ్రఫీ

### నటుడిగా

### రచయిత / దర్శకుడిగా

## మూలాలు

వర్గం:1987 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వినయన్

**టి. జి. వినయకుమార్**, వృత్తిపరంగా వినయన్ గా పేరు పొందిన, ఒక భారతీయ చిత్ర దర్శకుడు, స్క్రీన్ రైటర్, నిర్మాత, గీత రచయిత. ఆయన ప్రధానంగా మలయాళ సినిమా, అప్పుడప్పుడు తమిళ సినిమాలలో పనిచేస్తాడు. ఆయన 40 మలయాళ చిత్రాలకు, 4 తమిళ చిత్రాలకు దర్శకత్వం వహించాడు.

## కెరీర్
*సూపర్ స్టార్* చిత్రంతో తన కెరీర్ను ప్రారంభించిన వినయన్, వసంతియం లక్ష్మియం పిన్నే జానుమ్, **ఆకాశ గంగా* 2, కరుమడికూట్టన్*, *ఊమప్పెన్నిను ఉరియడప్పయ్యన్*, *దాదా సాహిబ్*, వెల్లినక్షత్రమ్, ఆకాశ గంగా, *రాక్షస రాజవు*, కళ్యాణ సౌగంధిక్కం, *కాశీ* (తమిళంలో) వంటి చిత్రాలకు దర్శకత్వం వహించాడు. అతని చిత్రాల శైలులలో కామెడీ, హర్రర్, యాక్షన్, ఫాంటసీ, ఫ్యామిలీ డ్రామా వంటివి ఉన్నాయి.

మలయాళ చిత్ర పరిశ్రమలో చాలా మంది నటులు, గాయకులను వినయన్ పరిచయం చేసాడు. వీరిలో జయసూర్యా, ఇంద్రజిత్ సుకుమారన్, అనూప్ మీనన్, హనీ రోజ్, ప్రియమణి, మణికుట్టన్, సురేష్ కృష్ణ, మేఘనా రాజ్, లక్ష్మీ మీనన్, సితార, సుదీప్ కుమార్.. వంటి వాంటి వారు ఉన్నారు.

2005లో, వినయన్ *అల్భూదాదీప్* (వండర్ ఐలాండ్) చిత్రాన్ని రచించి దర్శకత్వం వహించాడు, ఇందులో మొదటిసారిగా 300 మంది మరుగుజ్జులు నటించారు. ఈ చిత్రంలోని రెండు అడుగుల ఎత్తైన హీరో అయిన అజయన్ గిన్నిస్ బుక్ ఆఫ్ రికార్డ్స్ నమోదు కాగా, వినయన్ స్వయంగా భారతదేశ లిమ్కా బుక్ ఆఫ్ రికార్డ్స్ జాబితాలో చోటు దక్కించుకున్నాడు. ఈ చిత్రం ఫిల్మ్ఫేర్, సినిమా ఎక్స్ప్రెస్ అవార్డులను గెలుచుకుంది, 2007లో వినయన్ స్వయంగా తమిళ భాషలో విజయవంతంగా పునర్నిర్మించాడు.

వినయన్ తన కొన్ని చిత్రాలను తమిళంలో కూడా రీమేక్ చేసాడు. ఆయన రచయిత, పాటల రచయిత కూడా. ఆయన సినిమాలు చేయడానికి ముందు మలయాళ టెలివిజన్ సీరియల్ ఇనియోన్ను విస్రమికట్టకు దర్శకత్వం వహించాడు.

మలయాళ సినిమాలో కార్మికులు, సాంకేతిక నిపుణుల తొలి కార్మిక సంఘం అయిన మాక్టా ఫెడరేషన్కు వినయన్ మొదటి ప్రధాన కార్యదర్శి. ఆయన చలనచిత్ర కార్మికుల ప్రయోజనం కోసం కేరళ ప్రభుత్వ సహాయంతో సహకార సంఘాన్ని కూడా ప్రారంభించాడు. వినయన్ భారత ప్రభుత్వం స్పాన్సర్ చేసిన సినీ వర్కర్స్ వెల్ఫేర్ బోర్డులో సలహా సభ్యుడు కూడా.

2008లో, నటుడు దిలీప్‌ ఒక ఒప్పందాన్ని ఉల్లంఘించి, MACTA ఫెడరేషన్ చేత పిలువబడినప్పుడు, నటుల సంఘం-సూపర్ స్టార్స్ మద్దతుతో, నిర్మాతలు, దర్శకుల మద్దతుతో - సమాఖ్యను విభజించి, దాని ప్రధాన కార్యదర్శి వినయన్ను నిషేధించడం ద్వారా ప్రతీకారం తీర్చుకుంది. నిషేధాన్ని సవాలు చేస్తూ, వినయన్ ఈ విషయాన్ని సుప్రీంకోర్టుకు తీసుకెళ్లాడు, 2020లో తనకు అనుకూలంగా తీర్పు వచ్చింది - నిషేధాన్ని ఎత్తివేయడం, నటుల సంఘం అధ్యక్షుడు ఇన్నోసెంట్, అలాగే సిబి మలయిల్, బి. ఉన్నికృష్ణన్ వంటి కీలక ఫెఫ్కా నాయకులపై జరిమానాలు విధించడం. ఈ సంఘటనల తరువాత వినయన్ పెద్ద బడ్జెట్ చారిత్రక చిత్రం పథన్పథం నూత్తండుకు దర్శకత్వం వహించాడు, ఇది కేరళలో విస్తృత చర్చకు దారితీసి బాక్సాఫీస్ వద్ద విజయం సాధించింది.

## ఫిల్మోగ్రఫీ

### రచయితగా, దర్శకుడిగా

#### టీవీ సీరియల్స్

* ఇన్నియోన్ను విస్రమికట్టే (దూరదర్శన్) 

### నిర్మాతగా

* *ఆకాశ గంగా* (1999) 
* రఘువింతే స్వాంతమ్ రసియా (2011) 
* *డ్రాకులా 2012* (2013) 
* *లిటిల్ సూపర్మ్యాన్* (2014) 

### పాటల రచయితగా

* కరుమడికూట్టన్ (2001)
* రాక్షసరాజవు (2001)
* *బోయ్ ఫ్రియెండ్* (2001) 
* కట్టుచెంబకం (2002) 
* ఒమప్పెన్నిను ఉరియడపాయన్ (2002)
* సత్యం (2004)
* అల్బుథద్వీప్ (2005) 
* *అథిసయాన్* (2007) 
* *యక్షి యుం నజానుమ్* (2010) 
* *డ్రాకులా 3D* (2013) 

### నటుడిగా

* *అలిలక్కురువికల్* (*1989*) 
* *మీనామాతిలే సూర్యన్* (1986) -మాధవన్

## అవార్డులు

## మూలాలు

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:మలయాళ సినిమా దర్శకులు
Peerla Panduga

**పీర్ల పండుగ** అనేది కర్బలా యుద్ధాన్ని స్మరించుకునే ఉత్సవంగా, ప్రధానంగా తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని రాయలసీమ ప్రాంతాల్లో ముస్లింలచే జరుపబడే సంతాప పర్వదినం. ఈ పండుగ అషుర్ఖానాలుగా పిలువబడే సూఫీ పుణ్యక్షేత్రాల్లో సంతాప కార్యక్రమాల ద్వారా నిర్వహించబడుతుంది. మొహర్రం సందర్భంలో, ఆలంలు గ్రామాల్లో ఊరేగింపుగా తీసుకెళ్లడం ఈ పండుగలో ముఖ్య ఘట్టంగా ఉంటుంది.ఊరేగింపులో విభిన్న కుటుంబాలు, వ్యక్తులు విరాళంగా ఇచ్చిన అనేక ఆలంలు భాగస్వామ్యం అవుతాయి.ఉదాహరణకు, తెలంగాణలోని నరసర్లపల్లె వంటి కొన్ని గ్రామాల్లో, ఒకే కుటుంబం తరతరాలుగా ఆలంలను విరాళంగా అందిస్తున్న దాఖలాలు ఉన్నాయి.

సాంప్రదాయకంగా అనేక శతాబ్దాలుగా, "ఇస్లామిక్ సహచరులు"గా పిలువబడే సున్నీ ఇస్లామీయ పండితులు, తమ అనుచరులను ఇమామ్ హుస్సేన్, అతని కుటుంబ సభ్యులు,సహచరుల త్యాగాన్ని స్మరించుకునే కార్యక్రమాలు నిర్వహించేందుకు ప్రోత్సహిస్తూ ఉన్నారు.ఈ సందర్భాలలో, వారు సలాహ్ (ప్రార్థన)లు నిర్వహించడమే కాకుండా, ప్రవక్త ముహమ్మద్ ద్వారా అహ్ల్ అల్-బైత్‌పై ఉల్లేఖించిన ఖురాన్ వచనాలు, హదీసులను పఠిస్తూ, నిశ్శబ్దంగా సంతాపం వ్యక్తపరిచి కన్నీటి నివాళులు అర్పిస్తారు.ఈ ప్రక్రియలో శరీరదండన లేదా స్వీయవేదన (ధ్వజమెత్తడం) జరగదు. ఇది ఇమామ్ హుస్సేన్ మరణించిన దినమైన ఆశురా నాడు జరిగే ప్రధాన కార్యచరణల్లో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది.

ఈ రోజున, షియా (ఇమామ్ హుస్సేన్ అనుచరులు) ఆయన చేసిన బలిదానాన్ని స్మరించుకుంటూ, తమను తామే శరీరంపై కొట్టుకుంటూ లేదా స్వీయవేదన కలిగిస్తూ సంతాపాన్ని వ్యక్తం చేస్తారు.

గత కొన్ని దశాబ్దాలుగా, హైదరాబాద్, తెలంగాణ ప్రాంతాల్లో "పీర్ల పండుగ" అనే సాంప్రదాయ సంతాప పర్వదినాన్ని ముస్లింలు నిర్వహిస్తున్నారు.ఈ సందర్భంలో, సున్నీ ముస్లింలు ఇమామ్ హుస్సేన్ జ్ఞాపకార్థంగా వివిధ కార్యక్రమాలను నిర్వహించగా, షియా ముస్లింలు మొహర్రం నెల మొత్తంలో, ముఖ్యంగా ఆశురా రోజున, తమ శరీరాలను స్వీయవేదనకు లోనుచేసి రక్తస్రావం చేస్తూ సంతాపాన్ని ప్రకటిస్తారు.

కొన్ని ప్రాంతాలలో, ముఖ్యంగా ఆంధ్రప్రదేశ్‌ లోని రాయలసీమ ప్రాంతాల్లో, "గున్నం" అనే అగ్నిగుండం గ్రామంలోని కేంద్ర భాగంలో శాశ్వతంగా ఏర్పాటు చేసిన ప్రదేశంలో తవ్వబడుతుంది.ఈ సందర్భంగా, గ్రామ పరిసరాల్లోని పాత చెట్లను దేవునికి బలిగా అర్పిస్తూ, పెద్ద మంటలు రేపుతారు.సుమారు వారం రోజుల పాటు కొనసాగే ఉత్సవాలలో, గ్రామమంతటా, అనంతరం అగ్నిగుండం చుట్టూ పీర్ల ఊరేగింపులు నిర్వహించబడతాయి.ప్రజలు తమ కోరికలు నెరవేర్చుకోవాలన్న మోక్కుబాటుగా, మండుతున్న బొగ్గులపై నడిచే సంప్రదాయాన్ని పాటిస్తారు.

అనేక హిందూ మెజారిటీ గ్రామాలలో, పీర్ల పండుగను మత సామరస్యాన్ని ప్రతిబింబించే పండుగగా భావించి, దాని మౌలిక ఆధ్యాత్మిక నేపథ్యాన్ని పక్కన పెట్టి ఉత్సాహంగా జరుపుకుంటారు.అనంతపురం జిల్లాలోని గుగుడు కుల్లయస్వామి ఆలయం వంటి అనేక హిందూ దేవాలయాలు, ఈ పండుగను ప్రతి ఏటా ఘనంగా నిర్వహించే ప్రసిద్ధి గల కేంద్రమవుతాయి.

## సూచనలు
సుబ్రతా ముఖర్జీ (సీపీఎం రాజకీయ నాయకుడు)

**సుబ్రతా ముఖర్జీ** (జననం 12 అక్టోబర్ 1942) భారతదేశానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన రాయ్‌గంజ్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుండి మూడుసార్లు లోక్‌సభ సభ్యుడిగా ఎన్నికయ్యాడు.
## రాజకీయ జీవితం
సుబ్రతా ముఖర్జీ సిపిఐ (ఎం) పార్టీ ద్వారా రాజకీయాల్లోకి వచ్చి పార్టీలో వివిధ హోదాల్లో పని చేసి  1984, 1989లో జరిగిన లోక్‌సభ ఎన్నికలలో రాయ్‌గంజ్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుండి సిపిఐ (ఎం) అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి ఓడిపోయి 1991లో జరిగిన లోక్‌సభ ఎన్నికలలో సిపిఐ (ఎం) అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి ఐఎన్‌సీ అభ్యర్థి గోలం యజ్దానీపై 29,968 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలిచి తొలిసారి లోక్‌సభ సభ్యుడిగా ఎన్నికయ్యాడు. 

సుబ్రతా ముఖర్జీ 1996లో జరిగిన లోక్‌సభ ఎన్నికలలో సిపిఐ (ఎం) అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి ఐఎన్‌సీ అభ్యర్థి గోలం యజ్దానీపై 10956 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలిచి రెండోసారి లోక్‌సభ సభ్యుడిగా ఎన్నికయ్యాడు. ఆయన 1998 లోక్‌సభ ఎన్నికలలో సిపిఐ (ఎం) అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి ఐఎన్‌సీ అభ్యర్థి ప్రియారంజన్ దాస్ మున్షీపై 6281 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలిచి వరుసగా మూడోసారి లోక్‌సభ సభ్యుడిగా ఎన్నికయ్యాడు. 

సుబ్రతా ముఖర్జీ  1999 లోక్‌సభ ఎన్నికలలో సిపిఐ (ఎం) అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి ఐఎన్‌సీ అభ్యర్థి ప్రియారంజన్ దాస్ మున్షీ చేతిలో 39147 ఓట్ల తేడాతో ఓడిపోయాడు.
## మూలాలు
 
వర్గం:1942 జననాలు
వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ వ్యక్తులు
వర్గం:10వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:11వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:12వ లోక్‌సభ సభ్యులు
గోలం యజ్దానీ

**డాక్టర్ గోలం యజ్దానీ** (1917–2009) భారతదేశానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన ఆరుసార్లు ఎమ్మెల్యేగా, మూడుసార్లు రాయ్‌గంజ్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుండి లోక్‌సభ సభ్యుడిగా ఎన్నికయ్యాడు.
## రాజకీయ జీవితం
గోలం యజ్దాని భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ పార్టీ ద్వారా రాజకీయాల్లోకి వచ్చి పార్టీలో వివిధ హోదాల్లో పని చేసి 1957,  1962, 1967,  1969 & 1971 పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ ఎన్నికలలో వరుసగా ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికై  1969 నుండి 1970 వరకు పౌర రక్షణ & పాస్‌పోర్ట్ శాఖల మంత్రిగా పని చేశాడు. ఆయన 1972 ఎన్నికలలో ఓడిపోయి ఆ తరువాత 1977 పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ ఎన్నికలలో గెలిచి ఆరవసారి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యాడు. 

గోలం యజ్దాని 1980, 1984 & 1989లో జరిగిన లోక్‌సభ ఎన్నికలలో రాయ్‌గంజ్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుండి భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ పార్టీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి వరుసగా మూడుసార్లు లోక్‌సభ సభ్యుడిగా ఎన్నికయ్యాడు. ఆయన 1991 & 1996లో జరిగిన లోక్‌సభ ఎన్నికలలో పోటీ చేసి ఓడిపోయాడు.
## మూలాలు
 
వర్గం:1917 జననాలు
వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ వ్యక్తులు
వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ సభ్యులు
వర్గం:7వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:8వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:9వ లోక్‌సభ సభ్యులు
సిద్ధార్థ శంకర్ రే

**సిద్ధార్థ శంకర్ రే** (20 అక్టోబర్ 1920 - 6 నవంబర్ 2010) భారతదేశంలోని పశ్చిమ బెంగాల్‌కు చెందిన భారతీయ న్యాయవాది, దౌత్యవేత్త, రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన 1972 నుండి 1977 వరకు పశ్చిమ బెంగాల్ ముఖ్యమంత్రిగా, 1967 నుండి 1972 వరకు కేంద్ర విద్యా మంత్రిగా, 1986 నుండి 1989 వరకు పంజాబ్ గవర్నర్‌గా, 1992 నుండి 1996 వరకు యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లో భారత రాయబారిగా వంటి పదవులను నిర్వహించాడు. 

## మరణం
సిద్ధార్థ శంకర్ రే 90 సంవత్సరాల వయసులో దీర్ఘకాలిక అనారోగ్యంతో బాధపడుతూ దక్షిణ కోల్‌కతాలోని బెల్టోల్లాలోని తన నివాసంలో 2010 నవంబర్ 6న మరణించాడు. 

## మూలాలు
 
వర్గం:1920 జననాలు
వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ వ్యక్తులు
వర్గం:5వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:2010 మరణాలు
వర్గం:భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ నాయకులు
వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ సభ్యులు
దీపా మిరియం

**
దీపా మిరియం** (మలయాళం திபா மிரியம், తమిళంః தியபா சிரிம்) (జననం ఏప్రిల్ 1981) దక్షిణ భారత చలనచిత్రాలలో భారతీయ నేపథ్య గాయని. ఆమె తొలి చిత్రం నాన్ అవనిల్లై. తమిళ చిత్రం *సుబ్రమణ్యపురం* లోని *కంగల్ ఇరాండల్* పాటతో దీపా ప్రసిద్ధి చెందింది.

## కెరీర్
దీపా యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ (యు. ఎ. ఇ.)లో మలయాళీ క్రైస్తవ కుటుంబంలో పుట్టి పెరిగింది, అక్కడ పాఠశాల విద్యను పూర్తి చేసింది. ఆమె చాలా చిన్న వయస్సులోనే పాడటం ప్రారంభించింది. ఆమె ఏడు సంవత్సరాల వయస్సులో కర్ణాటక సంగీతంలో శిక్షణ పొందింది. ఆమె సంగీతం, శాస్త్రీయ విభాగాలు పోటీలలో మొదటి స్థానాన్ని గెలుచుకుంది. పాఠశాలలో ఉన్నప్పుడు కేరళకు చెందిన సంగీతకారులతో అనేక ప్రత్యక్ష సంగీత ప్రదర్శనలను ఆమె ప్రదర్శించింది. దీపా పన్నెండవ బోర్డు పరీక్షలో డిస్టింక్షన్తో ఉత్తీర్ణత సాధించింది. కేరళ త్రిక్కకర మోడల్ ఇంజనీరింగ్ కళాశాల నుండి ఎలక్ట్రానిక్స్ అండ్ టెలికమ్యూనికేషన్ ఇంజనీరింగ్ లో ఆమె బి.టెక్ పూర్తిచేసింది.

రాస్ అల్-ఖైమా రేడియో నిర్వహించిన గాయియే ఔర్ సునియే అనే పోటీలో పాల్గొన్న తర్వాత, 11 సంవత్సరాల వయస్సులో, ఆమె యు. ఎ. ఇ. లో ఉత్తమ బాల గాయనిగా ఎంపికైంది. ఆమె 12 సంవత్సరాల వయస్సులో తన మొదటి క్రైస్తవ భక్తి ఆల్బమ్ విశ్వాసాంతిలో పాడింది. ఈ ఆల్బమ్ సూపర్ హిట్ అయింది. మలయాళం, హిందీ, తమిళం, తెలుగు, కన్నడ, ఇంగ్లీష్, అరబిక్ భాషలలో 40కి పైగా ప్రైవేట్ ఆల్బమ్లలో దీపా పాడింది.

ఆమె హిందూస్థానీ సంగీతంలో శిక్షణ పొందింది. ఇందులో బాగంగా, ఆమె కేరళ విశ్వవిద్యాలయం నుండి జూనియర్ సర్టిఫికేట్ కోర్సులో ఉత్తీర్ణత సాధించింది. పాశ్చాత్య సంగీతంలో ఆమె లండన్ లోని ట్రినిటీ కళాశాల నుండి పియానో కోసం హానర్స్ కూడా ఉత్తీర్ణత సాధించింది.

దీపా మొదటి చిత్రం నాన్ అవనిల్లై, అందులో ఆమె తేన్ కుడిచా నిలవు పాట పాడింది. అప్పటి నుండి ఆమె భారతీయ చిత్ర పరిశ్రమలో అనేక ప్రాజెక్టులలో పాల్గొంది. తమిళ చిత్రం *సుబ్రమణ్యపురం* (2008)లో ఆమె పాడిన *కంగల్ ఇరాండాల్* పాట దక్షిణ భారతదేశం అంతటా భారీ విజయాన్ని సాధించింది, అంతేకాకుంగా, ఉత్తమ మహిళా నేపథ్య గాయనిగా ఆమెకు అనేక అవార్డులు లభించాయి. ఆమె కార్తీక్ రాజా స్వరపరిచిన రెట్టై సుజీ చిత్రం *పారా పారా కిల్లి* (2010)లో కూడా ఒక పాటను పాడింది.
## అవార్డులు

* 1992 ఉత్తమ బాల గాయని అవార్డు, ఉమ్ అల్ క్వైన్ రేడియో, ఆల్-యు.ఎ. ఇ. సంగీత పోటీ
* 2008 ఉత్తమ మహిళా నేపథ్య గాయని, లైమ్ ఎంటర్టైనర్స్, చెన్నై
* 2008 ఉత్తమ మహిళా నేపథ్య గాయని, బెంజ్ గ్రూప్, చెన్నై
* ఉత్తమ ప్లేబ్యాక్ సింగర్ 2008 - ఫిల్మ్ ఫేర్ అవార్డు
* ఉత్తమ నేపథ్య గాయని 2008 - BRAVO తమిళ చలనచిత్ర పురస్కారం, తమిళనాడు
* ఉత్తమ ప్లేబ్యాక్ సింగర్ 2008 - జి. ఎం. ఎ. దుబాయ్
* ఉత్తమ నేపథ్య గాయని 2009 - తమిళనాడు సినిమా కలై మంద్రం, చెన్నై
* ఉత్తమ నేపథ్య గాయని 2010 - తమిళనాడు సినిమా కలై మంద్రం

## మూలాలు

వర్గం:మలయాళ సినిమా నేపథ్యగాయకులు
వర్గం:1981 జననాలు
వర్గం:భారతీయ మహిళా నేపథ్య గాయకులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
క్లారిస్ ఫెల్ప్స్

**క్లారిస్ ఫెల్ప్స్** ఒక అమెరికన్ అణు శాస్త్రజ్ఞురాలు, టెనెస్సిన (మూలకం సంఖ్య 117) కనుగఱ్ గడంలో ప్రధానంగా భాగస్వామ్యమైన తొలి ఆఫ్రికన్-అమెరికన్ మహిళగా గుర్తించబడ్డారు｡

## కెరీర్
ఫెల్ప్స్ ఒక్బ్ రిడ్జ్ నేషనల్ ల్యాబ్ (Oak Ridge National Laboratory)లో పనిచేసి, పారదర్శకమైన పరిశ్రమ సమ్మేళనాల్లో భారం ఉన్న transuranic మూలకాలు అధిక శాస్త్రీయ పరిశోధనలో పాలుపంచుకున్నారు:contentReference[oaicite:4]{index=4}.

## టెన్నేసిన్ కనుగుణಂ
వాడు జవాబివ్వబడిన బర్కెలియం‑249 ని పరిశుద్ధం చేసి, కాల్షియం‑48 తో సంకలన చర్య ద్వారా టెనెస్సిన్ రూపొందించడంలో మూడ్‑నెలలపాటు ఉన్న పాత్ర ఫెల్ప్స్ చేత నడవబడ్డది:contentReference[oaicite:5]{index=5}.

## విరోదాలు & గుర్తింపు
తన పేరు దీనిలో ప్రథమమైతే, ఆత్మార్పణ తర్వాత శాంపిల్ acknowledgments, ప్రత్యక్షంగా కాని ప్రాసెస్‌లలో చేతులు కలిపి నటించినందుకు ఆమె గుర్తింపులు మరియు శ్రేయస్సులు వచ్చాయి:contentReference[oaicite:6]{index=6}.

## మూలాలు


## బయటి లింకులు
* English Wikipedia – Clarice Phelps

## ఇతర భాషల్లో

## వర్గాలు
వర్గం:1970ల‍ జననాలు
వర్గం:ఆఫ్రికన-అమెరికన్ శాస్త్రవేత్తలు
వర్గం:రసాయన శాస్త్రవేత్తలు
వర్గం:మహిళ శాస్త్రవేత్తలు
అన్నా మనీ

**అన్నా మోడయిల్ మనీ** (23 ఆగస్టు 1918–16 ఆగస్టు 2001) భారతీయ భౌతిక శాస్త్రవేత్త మరియు వాతావరణ శాస్త్రవేత్త. సౌరరశ్మి, ఒజోన్, గాలి పరిమాణం కొలతలచేట్లలో అధిక శాస్త్రీయ ఉపకరణాలను రూపకల్పన చేయడంతో మరియు భారత వాతావరణ శాఖలో ఉప–డైరెక్టర్ జనరల్ గా సేవలందడంతో ఆమె గుర్తింపు పొందారు :contentReference[oaicite:5]{index=5}.

## విద్య & ప్రారంభ జీవితం
కేరళలోని పీర్మేడ్‌లో జన్మించి, బి.ఎస్.సి పూర్తి చేసిన తర్వాత భారత వాతావరణ శాఖలో చేరింది, అక్కడ C. V. Raman గారి ఆధ్వర్యంలో ఈ రంగానికి అడుగులు వేస్తూ అనేక అన్వేషణల్లో ప్రావీణ్యం సాధించింది :contentReference[oaicite:6]{index=6}.

## వాతావరణ పరిశోధనలు
1950లలో IMDలో ఉద్యోగం చేపట్టి, సౌర రశ్మి, గాలి, ఒజోన్ కొలతల కొలతల కొరకు భారతదేశం పూర్తి స్థాయి పరిశోధన ప్రయోగశాలలను ఏర్పాటుచేసింది. ఆమె రూపొందించిన పరికరాలు భవిష్యత్తులో వాతావరణ అంచనాల ఖచ్చితత్వానికి అవసరమైన స్థావరాలు నిలబెట్టాయి :contentReference[oaicite:7]{index=7}.

## ఘనతలు & బహుమతులు
- ఐరోపా & అంతర్జాతీయ వాతావరణ సంఘాల మెంబర్షిప్లు  
- 1987 – INSA K. R. Ramanathan మెడల్  
- 2022లో గూగుల్ డూడుల్ లో ఆమె 104వ జయంతి పురస్కారంగా గుర్తింపు :contentReference[oaicite:8]{index=8}

## మరణం
16 ఆగస్టు 2001 న తృవనంతపుత్రంలో మరణించారు :contentReference[oaicite:9]{index=9}.

## మూలాలు


## బయట లింకులు
* English Wikipedia — Anna Mani

## ఇతర భాషల్లో

## వర్గాలు
వర్గం:1918 జననాలు
వర్గం:2001 మరణాలు
వర్గం:భారత భౌతిక శాస్త్రవేత్తలు
వర్గం:వాతావరణ శాస్త్రవేత్తలు
జి ఎన్ రామచంద్రన్

**గోపాలసముద్రమ్ నారాయణన్ రామాచంద్రన్** (8 అక్టోబర్ 1922 – 7 ఏప్రిల్ 2001) భారత జీవ‑భౌతిక శాస్త్రవేత్త, ప్రోటీన్ నిర్మాణ శాస్త్రంలో కీలకమైన **రామాచిత్రన్ ప్లాట్** కనుగొన్నారు. కోశంలోని పెప్టైడ్ మూలకాలు కారక శాస్త్రవేత్తగా అతని అరుదైన ఫలితాలు పెప్టైడ్ నిర్మాణం అర్థం చేసుకోవడానికి మూలస్తంభాలు ఏర్పడాయి :contentReference[oaicite:4]{index=4}.

## ప్రాధమిక జీవితం
రామాచంద్రన్ 1922 అక్టోబర్ 8న కేరళలోని ఎర్నాకులంలో జన్మించారు. మద్రాస్ విశ్వవిద్యాలయంలో బి‌.ఎస్‌.సి చేసి, తర్వాత క్యాండిడేట్ గా సహజరసాయన శాస్త్రంయందించారు. తరువాత యూనివర్సిటీ ఆఫ్ కెంబ్రిడ్జ్ లో ఫిలాసఫియా డాక్టరేట్ చేశారు :contentReference[oaicite:5]{index=5}.

## కార్య జీవితం
ఇకైనా కెంబ్రిడ్జ్–కావెండిష్ ల్యాబ్ లో పనిచేసిన తరవాత, భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చి వివిధ వాణిజ్య సంస్థలలో పనిచేశారు. 1950లలో ప్రోటీన్ నిర్మాణ అధ్యయనం ప్రారంభించి, 1960ల్లో తెరదైన **రామాచంద్రన్ ప్లాట్** అలాగే కొల్లాజెన్ త్రిపుల్‑హీలికల్ నమూనాను ప్రతిపాదించారు :contentReference[oaicite:6]{index=6}.

## పురస్కారాలు & వారసత్వం
2001 ఏప్రిల్ 7న చెన్నైలో మరణించిన ఆయనకు జీవిత ధర్నిక విజ్ఞానంలో గొప్ప గుర్తింపు లభించింది. భారత ప్రభుత్వ CSIR ద్వారా అందించే జి.ఎన్. రామాచంద్రన్ మంగళ పర్ద రహితుల విజ్ఞాన పురస్కారం స్థాపించడం జరిగింది :contentReference[oaicite:7]{index=7}.

## మూలాలు


## బయట వైకుంఠ లింకులు
* English Wikipedia: G. N. Ramachandran

## ఇతర భాషలలో

## వర్గాలు
వర్గం:1922 జననాలు
వర్గం:2001 మరణాలు
వర్గం:భారత శాస్త్రవేత్తలు
వర్గం:జీవ‑భౌతిక శాస్త్రజ్ఞులు
మాయ రే

**మాయా రే** (9 ఫిబ్రవరి 1927 - 11 మార్చి 2013) భారతదేశంలోని పశ్చిమ బెంగాల్‌కు చెందిన న్యాయవాది,  రాజకీయ నాయకురాలు. ఆమె 1972లో పశ్చిమ బెంగాల్‌లోని రాయ్‌గంజ్ నియోజకవర్గానికి జరిగిన ఉప ఎన్నికలో లోక్‌సభకు ఎన్నికైంది.

## రాజకీయ జీవితం
మాయ రే భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ పార్టీ ద్వారా రాజకీయాల్లోకి వచ్చి 1972లో పశ్చిమ బెంగాల్ ముఖ్యమంత్రి అయిన తన భర్త సిద్ధార్థ శంకర్ రే ఎంపీగా ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న లోక్‌సభ సభ్యత్వానికి రాజీనామా చేసిన తర్వాత  ఆ స్థానానికి రాజీనామా చేయడంతో ఉప ఎన్నిక అనివార్యమైంది. ఆమె రాయ్‌గంజ్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుండి భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ పార్టీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి  లోక్‌సభ సభ్యురాలిగా ఎన్నికైంది. 
## మరణం
మాయ రే తన భర్త మరణించిన రెండున్నర సంవత్సరాల తరువాత 2013 మార్చి 11న బెల్తాలాలోని తన ఇంట్లో 86 సంవత్సరాల వయసులో మూత్రపిండాల సమస్యలతో బాధపడుతూ మరణించింది. 

## మూలాలు
 
వర్గం:1927 జననాలు
వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ వ్యక్తులు
వర్గం:5వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:2013 మరణాలు
వర్గం:భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ నాయకులు
అనాభెరి ప్రభాకర్ రావు

**అనాభెరి ప్రభాకర్ రావు** (15 ఆగస్టు 1910 – 14 మార్చి 1948) తెలంగాణ రిబెల్లియన్లో ప్రముఖ కమ్యూనిస్టు పోరాటకారుడు. **తెలంగాణ భగత్ సింగ్**గా పేరొందిన ఆయన నిజాం‑ప్రతిపాధకులపై గెరిల్లా యుద్ధాన్ని సాగించారు మరియు స్థానిక రైతులను సంఘలుగా ప్రేరేపించారు.

## ప్రాధమిక జీవితం
పోలంపల్లి గ్రామంలో జన్మించిన అనాభెరి ప్రభాకర్ రావు సమాజంలోని అరువులు, రైతుల బతుకుదిశలను గమనించి శక్తివంతమైన వర్గ సంఘాలు ఏర్పాటు చేయడంలో నిమగ్నమయ్యాడు.

## తెలangana వ్యతిరేక పోరాటం
నిజాం హైദ‌రాబాద్ ఆపరేటింగ్ ప్రజా బాధ్యతపై ఆయన ముందే నిలబడిన ముందు అతనితో సంఘటనలు చోటు చేసుకున్నాయి. 1948లో గ్రామస్తులతో నందుకల యుద్ధంలో ప్రాణాలు కోల్పోయారు, ఆయన మరణం ప్రత్యازات ప్రేరణగా మారింది.

## వివిధ పాత్రలు
కవి, రచయిత, గాయకుడు, పాట రచయితగా కూడ सक्रियంగా వ్యవహరించి సమాజాన్నిమెరుగుదలకు ప్రయత్నించారు.

## వారసత్వం
- తెలంగాణ ప్రజాస్వామ్యంలో దళిత, రైతు ఉద్యమాలకు మార్గదర్శకులు
- ప్రతి సంవత్సరం 14 మార్చి Telangana లో శౌర్య దినోత్సవాలుగా గుర్తింపబడుతుంది

## మూలాలు


## బయట లింకులు
* English Wikipedia – Anabheri Prabhakar Rao

## ఇతర భాషలలో

## వర్గాలు
వర్గం:1910 జననాలు
వర్గం:1948 మరణాలు
వర్గం:తెలంగాణ స్వాతంత్ర్య పోరాటకారులు
ఎడావళత్ కక్కట్ జానకి అమ్మాల్

**ఎడావళత్ కక్కట్ జానకి అమ్మాల్** (4 నవంబరు 1897 – 7 ఫిబ్రవరి 1984), భారతీయ మొక్కజీవ శాస్త్రవేత్త, అనువంశిక శాస్త్రవేత్త మరియు సస్య శాస్త్రవేత్త. ఆమె సాగుబడి మొక్కలు—విశేషంగా చక్కెరకంద మరియు కలపచిలిప మొక్కల్లో—జన్యాచిత్త విభజన, వృద్ధి ల సంక్లిష్టతలను పరిశీలించారు:contentReference[oaicite:5]{index=5}.

## విద్య & పరిశోధన
- University of Michigan నుండి DSc (సూర్యకాంతికరణ శాస్త్రములో) పొందారు:contentReference[oaicite:6]{index=6}  
- భారతదేశ–యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ మద్య ఆలోచనాదార్మ్మక అనువంశిక దళాలు రూపకల్పనలో కీలక పాత్ర పోషించారు:contentReference[oaicite:7]{index=7}

## ముఖ్య కృషులు
- *Chromosome Atlas of Cultivated Plants* (1945) అనే సంశోధన తొలి వర్షణను జానకి కూడా రచించాయి:contentReference[oaicite:8]{index=8}  
- మేడ్రాస్ విశ్వవిద్యాలయం, John Innes Centre వంటి సంస్థల్లో మొక్కజీవ.

## పురస్కారాలు
* 1977 – భారత ప్రభుత్వం నుండి **Padma Shri**:contentReference[oaicite:9]{index=9}

## మరణం
1984లో మద్రాస్‌లో మరణించారు:contentReference[oaicite:10]{index=10}.

## మూలాలు


## బయట లింకులు
* English Wikipedia – Janaki Ammal

## ఇతర భాషల్లో

## వర్గాలు
వర్గం:1897 జననాలు
వర్గం:1984 మరణాలు
వర్గం:భారత మొక్కజీవ శాస్త్రవేత్తలు
వర్గం:పద్మశ్రీ గ్రహీత
మంగలా మణి

**మంగలా మణి** భారత అంతరిక్ష శాస్త్రవేత్త, భారత అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ (ISRO)‑లో పనిచేస్తూ, 2018లో భారత్ యొక్క బారతి శాటellite శాస్త్ర కేంద్రం ANTARCTICA‑లో 403 రోజులు గడిపిన తొలి ISRO మహిళ శాస్త్రవేత్తగా గుర్తింపు పొందింది :contentReference[oaicite:6]{index=6}. ఆమె BBC 100 Women జాబితాలో కూడా నిలిచారు :contentReference[oaicite:7]{index=7}.

## విద్యా & శిక్షణ
మంగలా మణి మాస్టర్ డిప్లొమా (MDT‑RA)‑ను హైదరాబాదులోని మసాబ్‌ఒంక్ పాలిటెక్నిక్ నుంచి పొందారు. ఏడో తరగతి సమయంలో రేడియో పరికర శిక్షణలో ఒకే మహిళగా ఉన్నారు :contentReference[oaicite:8]{index=8}.

## ప్రతిష్టాత్మక కృషి
- HAL‑లో శిక్షణ అనంతరం ISRO‑లో చేరిన మంగలా మణి, 2018లో 403 రోజుల పాటు బారతి‑ఆధార శిబిరంలో మాత్రమే ఉన్న ISRO‑లో ఒకే మహిళై నిలిచారు :contentReference[oaicite:9]{index=9}.
- BBC 100 Women 2018‑జాబితాలో చోటు సంపాదించడమైనది :contentReference[oaicite:10]{index=10}.

## మరణం / ప్రస్తుత జీవితం
తాజాగా సమాచారం లేదు; ఆమె ప్రస్తుతం ISRO‑లో కొనసాగుతోంది.

## మూలాలు


## బయట లింకులు
* English Wikipedia – Mangala Mani

## ఇతర భాషల్లో

## వర్గాలు
వర్గం:భారత శాస్త్రవేత్తలు
వర్గం:ISRO వ్యక్తులు
వర్గం:ఆకట్టుకోదిన మహిళ శాస్త్రవేత్తలు
హర్ గోబింద్ ఖోరనా

**డాక్టర్ హర్ గోబింద్ ఖోరనా** (9 జనవరి 1922 – 9 నవంబర్ 2011) భారత–అమెరికన్ జీవరసాయన శాస్త్రవేత్త, జన్యుతంత్రం రంగంలో ప్రముఖ అధ్యయనాలు చేసి, 1968లో ఫిజియాలజీ లేదా మెడిసిన్‌లో నొబెల్ బహుమతి పొందారు. ఆయన మానవజీవుల సంక్లిష్ట కోడ్‌ను డికోడ్ చేసి, ప్రపంచంలో తొలి **కృత్రిమ జీన్**ను సృష్టించారు.

## విద్య & ప్రాథమిక జీవితం
ఖోరనా పంచాబ్ ప్రాంతంలో జన్మించి, తిరుచిపపల్లి విహితం, ఇతర భారత, యూఎస్ పరిశోధన సంస్థలతో ఇంజనీన్–మైక్రోబయాలజీతో Ph.D. పరిచయం అయిపోయాడు.

## సైంటిఫిక్ కృషి
- జెనెటిక్ కోడ్ అర్థం చేసుకోవడంలో సూత్రనిర్మాణం సమర్పించారు  
- మొదటి **కృత్రిమ జన్యు శ్రేణిని (gene)** సింథసైజ్ చేశారు  
- రిబోసోమ్ పై ఆధారిత అనువాద కార్యకలాపాలను పరిశీలించారు

## నొబెల్ & అవార్డులు
* 1968 – ఫిజియాలజీ లేదా మెడిసిన్‌లో నొబెల్ బహుమతి (సెర్గేన్ నాంచిన్, రాబర్ట్ హెర్గోవింగ్ తో)  
* పేదమ్ భూషణ్ (1969), అమెరికా ఫిలాసఫికల్ సొసైటీ, ఇతర అనేక అంతర్జాతీయ గౌరవాలు

## వారసత్వం
ఈఆయన్ జీవరసాయన శాస్త్రంలో నాయకత్వం మరియు ఆధునిక బయోఇంజనీరింగ్ రంగానికి ఆదర్శంగా నిలిచారు.

## మూలాలు


## బయట లింకులు
* English Wikipedia – Har Gobind Khorana

## ఇతర భాషల్లో

## వర్గాలు
వర్గం:1922 జననాలు
వర్గం:2011 మరణాలు
వర్గం:ఇండియన్ ఆయమెరికన్ శాస్త్రవేత్తలు
వర్గం:నొబెల్ బహుమతి గెలుచుకున్న దేశవేత్తలు
గ్యాగన్ బిహారి మొహంతి

**గ్యాగన్ బిహారీ మొహంతి** (జననం 10 జూలై 1974) భారత పలు-ఆయామంగా ఉన్న ప్రతిఘటన శక్తి భౌతిక శాస్త్రవేత్త. ఆయన ప్రస్తుతం ముంబయిలోని Tata Institute of Fundamental Research (TIFR)లో పరిశోధనశాఖ ప్రధాన శాస్త్రవేత్తగా వ్యవహరిస్తున్నారు. CERN లోని Large Hadron Colliderలో జరిగిన **హిగ్స్ బోసాన్** గుర్తింపులో ఆయన కీలక పాత్ర పోషించారు; 2023లో **Alper Doger Scientific Index** ప్రకారం ప్రపంచపు టాప్ 2% శాస్త్రవేత్తలలో ఆయన పేరు ఉన్నాయి :contentReference[oaicite:5]{index=5}.

## విద్య & వృత్తిజీవితం
- BSc: Utkal విశ్వవిద్యాలయం, ఒడిశా (1994) :contentReference[oaicite:6]{index=6}  
- MSc: ప్రతిఘటన శక్తి భౌతిక శాస్త్రం, Utkal విశ్వవిద్యాలయం (1996) :contentReference[oaicite:7]{index=7}  
- PhD: Experimental Particle Physics, Tata Institute of Fundamental Research (2002) :contentReference[oaicite:8]{index=8}  

## పరిశోధనా కృషి
- CERN లో CMS Collaboration సభ్యుడు; హిగ్స్ బోసన్ (~125 GeV) 3 టీలో గుర్తింపు పొందిన అనేక శాస్త్ర లక్ష్యోద్ధరణలలో ఆయన పాత్ర కీలకం :contentReference[oaicite:9]{index=9}  
- గన్నించిన h‑సూచి 235+; 269,000+ ఉల్లేఖనలు; ఇండియాలో 3వ అత్యధిక సైటేషన్ పొందిన శాస్త్రవేత్తగా గుర్తింపు పొందారు :contentReference[oaicite:10]{index=10}  

## గుర్తింపు & పురస్కారాలు
- 2023: టాప్ 2% ప్రపంచ శాస్త్రవేత్తల జాబితాలో చోటు :contentReference[oaicite:11]{index=11}  
- భారత శాస్త్ర నిర్మాణంలో అత్యున్నత స్థాయి హెచ్‑సూచి & ఉల్లేఖనాల ఆధారంగా పేరు తెచ్చుకున్నారు.

## మూలాలు


## బయట లింకులు
* English Wikipedia – Gagan Mohanty

## ఇతర భాషల్లో

## వర్గాలు
వర్గం:1974 జననాలు
వర్గం:ఒడిశా వ్యక్తులు
వర్గం:భారత శాస్త్రవేత్తలు
వర్గం:హై‑ఎనర్జీ ఫిజిసిస్ట్‌లు
సయదా రుబాట్జాద్ ఖానమ్

**సయదా రుబాట్జాద్ ఖానమ్** (1937 – 12 నవంబర్ 2020) బంగ్లాదేశ్‌లోకి ప్రొఫెషనల్ ఫోటోగ్రాఫీ తీసుకువచ్చిన తొలిసారి మహిళ. ఆమె వ్యవస్థలో 1956 నుంచి 2019 వరకు పత్రికా, సామాజిక, పౌరాంధునాలను డాక్యుమెంట్ చేశార।

## పనితీరం
ఫొటోగ్రాఫీ రచనలో ఆమె ప్రధాన పాత్ర వహించారు, ముఖ్యంగా బంగ్లాదేశ్ వ్యతిరేక ప్రయత్నం (1971 Independence పరంగా, Photographurgia మూవిస్) మరియు మహిళా–పిల్లల దృశ్యాలను ప్రపంచానికి పరిచయం చేయడంలో ఫోకస్ చేయగా.

## గుర్తింపు
ఆమె చేసిన పని ట్రెండ్‌గా పబ్లిక్, గలరీస్, బంగ్లాదేశ్ పౌర జీవిత చలనాలపై నిలిచే ఫోటోలు ద్వారా ప్రజలకు గుర్తింపునిచ్చాయి.

## మరణం
12 నవంబర్ 2020న, 83 ఏళ్ల వయస్సులో మరణించారు.

## మూలాలు


## బయటి లింకులు
* English Wikipedia – Sayeeda Khanam

## ఇతర భాషల్లో

## వర్గాలు
వర్గం:1937 జననాలు
వర్గం:2020 మరణాలు
వర్గం:బంగ్లాదేశ్ ఫోటోగ్రాఫర్లు
వర్గం:భారత–పాక్ బంగ్లాదేశ్ వ్యక్తులు
కోర్నీలియా సోరాబ్జీ

**కోర్నీలియా సోరాబ్జీ** (1866 జనవరి 15 – 1954 ఏప్రిల్ 5) బహుళ రికార్డుల క్రియాశీల భారతీయ న్యాయవేత్త. ఆమె 1889లో బాంబే విశ్వవిద్యాలయం నుండి తొలి మహిళగా గ్రాడ్యుయేట్ అయ్యి, 1892లో ఆక్స్‌ఫోర్డ్‌లో భారత న్యాయ విద్యార్థిగా చేరిన ప్రముఖురాలిగా నిలిచింది. 1924లో బ్రిటీష్ బార్‌లో బారిస్టర్‌గా గుర్తింపు పొందిన ఆమె, ముఖ్యంగా *పుర్ధానాశిన్స్* (వేల్ ధారణ చేసే మహిళలు) పట్ల చట్టసహాయం అందించడంలో విక్షిప్త పాత్ర బ్రహదావకాయి :contentReference[oaicite:5]{index=5}.

## విద్య & ప్రారంభ వ్యవహారం
ఆమె బాంబే విశ్వవిద్యాలయం నుంచి 1889లో బ్యాచిలర్ డిగ్రీని పూర్తి చేసి, ఆక్స్‌ఫోర్డ్‌లో లేడీస్ ఎడ్యుకేషన్ గర్గిలో చేరింది. అయితే ప్రొఫెషనల్ అస్సైన్మెంట్లు పొందకపోయినా, ఆమె 1924లో బార్‌లో గుర్తింపు పొందింది :contentReference[oaicite:6]{index=6}.

## చట్టసేవ
అమితంగా ముస్లిం *పుర్ధానాశిన్స్* మహిళలకు న్యాయసహాయం అందించడంలో ఆమె వెనకపడకుండా పోరాడింది. ఇంగ్లాండ్ & భారతదేశంలో వీరి హక్కులను పరిరక్షిస్తూ పనిచేసిన ఆమె సేవలు అమూల్యమైనాయి :contentReference[oaicite:7]{index=7}.

## మరణం & వారసత్వం
1954 ఏప్రిల్ 5న లండన్లో మరణించిన ఆమె, భారత మహిళా విద్యార్హత & చట్టసేవ విభాగాలలో మూలస్తంభంగా నిలిచింది.

## మూలాలు


## బయటి లింకులు
* English Wikipedia – Cornelia Sorabji

## ఇతర భాషల్లో

## వర్గాలు
వర్గం:1866 జననాలు
వర్గం:1954 మరణాలు
వర్గం:భారత మహిళ న్యాయవేత్తలు
వర్గం:బాంబే విశ్వవిద్యాలయం గ్రాడ్యుయేట్స్
ఆసిమా చాటర్జీ

**ఆసిమా చాటర్జీ** (23 సెప్టెంబర్ 1917 – 22 నవంబర్ 2006) భారతీయ ఆర్గానిక్ రసాయన శాస్త్రవేత్త, మొక్కారోగ్యాలతో జన్యుశాస్త్రపూర్వక రసాయనాలపై 40 ఏళ్ల పరిశోధన చేసిన మొదటి భారతీయ మహిళ. 1944లో భారత విశ్వవిద్యాలయం నుండి డాక్రెట్ ఆఫ్ సైన్స్ పొందిన ఆమె, యాంటీ-ఎపిలెప్టిక్ 'ఆయుష్-56', యాంటీ-మలేరియల్ ఔషధాలు, వింకా ఆల్కలాయిడ్లు (కీమోథెరపీ కోసం) రూపొందించడంలో కీలక పాత్ర పోషించారు. :contentReference[oaicite:7]{index=7}

## విద్య & ప్రారంభ జీవితం
కలకత్తాలో జన్మించి, ఆమె 1936లో స్కాటిష్ చర్చ్ కాలేజ్ నుంచి రసాయనశాస్త్రంలో గ్రాడ్యుయేట్, 1938లో మాస్టర్ చెప్పారు. 1944లో కాలకత్తా విశ్వవిద్యాలయం నుంచి భారతదేశపు తొలి మహిళ D.Sc. డిగ్రీ సాధించారు. :contentReference[oaicite:8]{index=8}

## పరిశోధన & కృషి
ఆర్గానిక్ రసాయన శాస్త్రంలో ఫైటోమెడిసిన్‌పై ద్రవ్యతతో అయుష్-56 (అయు పిక్కు) యాంటీ-ఎపిలెప్టిక్ ఔషధంగా, ఇతర మొక్కల నుంచి యాంటీ-మలేరియల్ ఔషధాలు రూపొందించారు. వింకా ఆల్కలాయిడ్స్‌పై ఆమె అధ్యయనం ఇప్పుడు కేన్సర్ చికిత్సలో ఉపయోగపడుతుంది. :contentReference[oaicite:9]{index=9}

## అకాడమిక్ & ప్రభుత్వ పదవులు
1940లో లేడీ బ్రాబౌర్న్ కాలేజీలో కెమిస్ట్రీ విభాగం స్థాపించారు. 1961లో శాంతి స్వరూప్ భటనగర్ అవార్డు, 1975లో పేడ్మభూషణ్, భారత శాస్త్ర సంస్థ సభ్యురాలు, 1975లో భారత శాస్త్ర కాంగ్రెస్ ప్రధాన అధ్యక్షురాలు మరియు 1982–90 వరకు రాజ్యసభ సభ్యురాలు అయ్యారు. :contentReference[oaicite:10]{index=10}

## వ్యక్తిగత జీవితం & మరణం
1945లో డాక్టర్ బరదానంద చాటర్జీ (ఫిజికల్ కెమిస్ట్) తో వివాహం, ఒక కుమార్తె. 2006 నవంబర్ 22న కలకత్తాలో మరణించారు. :contentReference[oaicite:11]{index=11}

## వారసత్వం
ఆసిమా చాటర్జీ పరిశోధనలు దశాబ్దాల పాటు స్ఫూర్తిగా నిలిచాయి—వైద్యరసాయన, కేన్సర్ పరిశోధన, మహిళా శాస్త్రవేత్తల మార్గదర్శిగా.

## మూలాలు


## బయటి లింకులు
* English Wikipedia – Asima Chatterjee

## ఇతర భాషల్లో

## వర్గాలు
వర్గం:1917 జననాలు
వర్గం:2006 మరణాలు
వర్గం:భారత మహిళ శాస్త్రవేత్తలు
వర్గం:ఆర్గానిక్ కెమిస్ట్స్
వర్గం:పేడ్మభూషణ్ గ్రహీతలు
వర్గం:శాంతి స్వరూప్ భటనగర్ అవార్డు గ్రహీత