open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
నాలుక పూత

**నాలుక పూత** శిలీంధ్రాల వల్ల కలిగే వ్యాధి. దూబు ప్రభావంతో నాలుక వాచిపోతుంది, దాని రంగు మారుతుంది. నోటి పూత కారణంగా నాలుక నోటి లోపలి బుగ్గలు, పెదవులు, ఎర్రగా పూసినట్లు కనిపిస్తుంది. నాలుకపై గల మొగ్గలు కోల్పోయి నాలుక నున్నగా తయారవుతుంది. కారం తగిలితే మంట పుడుతుంది. నోటి వెంట లాలాజలం ఊరుతుంది. ఏమి తినాలన్నా నొప్పితో చాలా బాధపడాల్సి ఉంటుంది. నాలిక పైన అంతటా చిన్ని చిన్ని పుండ్లు కూడా వస్తాయి. దీనికి కారణం ముఖ్యంగా నోటి అపరిశుభ్రతే. అంతేకాకుండా ఒక్కోసారి శరీరంలో బికాంప్లెక్ లేమి వలన, వైరస్ వలన, ఫంగస్, బాక్టీరియాల ఇన్‌ఫెక్షన్, కడుపులో పురుగులు, మెటాలిక్ పాయిజినింగ్, దీర్ఘకాలిక అనారోగ్యం, మానసిక ఒత్తిడి, అజీర్ణవ్యాధి, దంతాల వ్యాధులు, ఏదైనా మందులు తీసుకొంటే అవి వికటించినపుడూ ఇలా నోరు పూస్తుంది.
## లక్షణాలు
* నాలుక వాచిపోవుట.
* నాలుక నున్నగా కనిపిస్తుంది (విటమిన్ బి12 లోపం కారణంగా).
* నాలుక రంగు మారుతుంది (ముదురు ఎరుపు రంగుకు).
* ఆహారం నములుటలో కష్టత, మాట్లాడే టపుడు కష్టత.
ఈ వ్యాధి నివారణకు సుమారు 10 రోజుల వ్యవధి పడుతుంది.(నాలుక వాయుట తీవ్రంగా ఉన్నను, శ్వాస తీసుకొనుట, మాట్లాడుట, నములుట, చప్పరించుట వంటి క్రియలు కఠినంగా ఉన్నప్పుడు)

## ఇవి కూడా చూడండి
* Burning mouth syndrome

## సూచికలు

వర్గం:వ్యాధులు
వర్గం:అంటు వ్యాధులు
నీలము

right|thumb|150px|నీలిరంగులో వైవిధ్యాలు
[right|thumb|150px|ఒక 422.99-కారట్ల బరువున్నపెద్ద [నీలమణి.]]
**నీలము** (Blue e) ఒక విధమైన రంగు. 440-490 నానోమీటర్ల మధ్య తరంగదైర్ఘ్యం కలిగిన కాంతి తరంగాలు కంటికి తగిలినపుడు అది "నీలిరంగు" అనే భావన కలుగుతుంది. HSV Colour Wheelలో నీలం రంగుకు కాంప్లిమెంటరీ కలర్ పసుపు; అనగా ఎరుపు, ఆకుపచ్చ రంగుల కాంతులు సమపాళ్ళలో ఉంటే వచ్చే రంగు అన్నమాట. అయితే RYB కలర్ మోడల్‌లో నీలం రంగుకు కాంప్లిమెంటరీ కలర్ నారింజ రంగు. ఇది మున్సెల్ రంగుల చక్రం విధానంలో. 
నీలిరంగులో వివిధ రకాలున్నాయి.

### ప్రకంకఠౌట
### తిలో
* ఆకాశం నీలం రంగులో ఉంటుంది.

### పురాణాలలో
* శ్రీకృష్ణుడు నీలమేఘశ్యాముడని పేర్కొంటారు.
* శివుడు నీలకంఠుడు అనగా గరళం మింగడం వల్ల గొంతు నీలంగా మారింది.
* కొన్ని నీలమణులు నీలం రంగులో ఉంటాయి.

## ఆకాశం ఎందుకు నీలంగా ఉంటుంది? ...
[thumb|200px|right|[విమానం నుండి చూసినప్పుడు కనిపించే నీలం రంగు ఆకాశం.]]
ఈ రకం రంగు ప్రశ్నలన్నిటికి సమాధానం అర్ధం కావాలంటే కాంతి ‘చెదరటం,’ అనే భావం అర్ధం కావాలి. గాలిలో అనేకమైన అణువులు (‘మోలిక్యూల్స్’), రేణువులు (‘పార్టికిల్స్') ఉంటాయి. ఉదాహరణకి ఆమ్లజని, నత్రజని అణువులు గాలిలో విస్తారంగా ఉంటాయి. అలాగే దుమ్ము రేణువులు, నీటి ఆవిరి అణువులు కూడ ఉంటాయి. కాంతి కిరణాలు సూర్యుడి దగ్గనుండి మనకి చేరుకునేలోగా ఈ గాలిలో ప్రయాణం చేస్తాయి. సూర్య కిరణాలు ఈ రేణువులని ఢీ కొన్నప్పుడు ఆ కాంతి చెల్లా చెదరవుతుంది. సూర్యుడి వెలుగు మన కంటికి తెల్లగా కనబడ్డప్పటికీ, అందులో ఎన్నో రంగులు ఉంటాయని ఇంద్ర ధనుస్సు చూసిన వారందరికీ పరిచయమైన విషయమే. ఒకొక్క రంగు ఒకొక్క విధంగా చెదురుతుంది. ఉదాహరణకి ఇంద్రధనుస్సులో తరంగ దైర్ఘ్యం (wavelength) తక్కువ ఉన్న ఊదా (‘వయలెట్’) రంగు ఎక్కువ చెదురుతుంది, తరంగ దైర్ఘ్యం ఎక్కువ ఉన్న ఎరుపు (‘రెడ్’) తక్కువ చెదురుతుంది.

సూర్యుడు ఆకాశంలో కిందకి ఉన్నప్పుడు (అంటే ఉదయం, సాయంకాలం), సూర్య కిరణాలు భూమి వాతావరణంలో చాల దూరం ప్రయాణం చేస్తే కాని మన కంటిని చేరలేవు. కనుక కిరణాలలోని రంగులు విరజిమ్మబడటానికి సావకాశాలు ఎక్కువ. కనుక నీలి రంగు ఎక్కువగా ఇటు, అటూ చెదిరి పోతుంది, కాని ఎరుపు తక్కువ చెదురుతుంది కనుక తిన్నగా మన కంటిని చేరుకుంటుంది. అందుకనే సంధ్యా సమయంలో ఆకాశం ఎర్రగా కనిపిస్తుంది. పల్లెపట్టూళ్ళలో గోధూళి వేళ గాలిలోకి బాగా దుమ్ము రేగుతుంది. కనుక గోధూళి వేళ ఆకాశం ఎర్రగా ఉంటుంది. సూర్యుడు నడి నెత్తి మీద ఉన్నప్పుడు కిరణాలు మన వాతావరణంలో తక్కువ దూరం ప్రయాణం చేస్తాయి. కనుక సాయంత్రం కంటే ఎక్కువ నీలి రంగు మన కంటిని చేరుతుంది. అందుకని మధ్యాహ్నం ఆకాశం నీలిగా కనబడుతుంది.

మరి దూరపు కొండల నీలిమ సంగతి? ఉదాహరణకి ‘నీలగిరులు’ అంటేనే నీలి కొండలు కదా. చెట్లు దట్టంగా ఉన్న కొండల అసలు రంగు ఆకుపచ్చ. చెట్లు తక్కువగా ఉంటే బూడిద రంగు. వీటిని దూరం నుండి చూసినప్పుడు నీలి రంగు గాలి పొరలగుండా చూస్తాం. (“నీలి రంగు గాలి” అంటే? - నిజానికి గాలికి రంగు లేదు.) రోదసి రంగు నల్లటి నలుపు. మనం ఆకాశం వైపు చూసినప్పుడు ఆ నల్లటి నేపథ్యంలో గాలిని చూస్తున్నాం. గాలికి స్వతహగా రంగు లేకపోయినా గాలిలోని రేణువులు కాంతిని విరజిమ్మినప్పుడు ఆ గాలి మనకి నీలంగా అనిపిస్తుంది; కనిపించదు. అది మన భ్రాంతి.

## మూలాలు

వర్గం:రంగులు
భాగ్యలక్ష్మి

**భాగ్యలక్ష్మి** (జననం 1961 నవంబరు 1) ఒక భారతీయ నటి, డబ్బింగ్ కళాకారిణి. ఆమె ప్రధానంగా మలయాళ చిత్ర పరిశ్రమలో పనిచేస్తుంది, 800 మందికి పైగా నటీమణులతో సుమారు 5 వేల చిత్రాలకు పనిచేసింది. ఆమె శోభన, రేవతి, ఊర్వశి వంటి నటీమణులతో కలిసి పనిచేసింది. భాగ్యలక్ష్మి ఆత్మకథ, *స్వరభేదంగల్* కు కేరళ సాహిత్య అకాడమీ అవార్డును అందుకుంది.

## కెరీర్
భాగ్యలక్ష్మి పది సంవత్సరాల వయస్సులో యువ నటుల కోసం డబ్బింగ్ ప్రారంభించింది, *మనస్సు* (1973) చిత్రంలో నటిగా అరంగేట్రం చేసింది. ఆమె *అపరాతి* (1977)లో డబ్బింగ్ చిత్రంగా అరంగేట్రం చేసింది, 1978 నుండి 1980 వరకు బాల నటులు, సహాయక నటుల కోసం డబ్బింగ్ చిత్రాలను కొనసాగించింది. ఆ తరువాత, ఆమె కొలిళక్కం (1981)లో ప్రసిద్ధి చెందింది, ఇందులో ఆమె సుమలత డబ్బింగ్ ఇచ్చింది. ఆమె నోక్కెతదూరతు కన్నుం నాటు (1984) చిత్రంతో మలయాళ చిత్ర పరిశ్రమలో పురోగతి సాధించింది. 2021లో ఆమె రియాలిటీ టీవీ షో బిగ్ బాస్ మలయాళం సీజన్ 3లో పోటీ చేసింది, కానీ 49వ రోజున ఎలిమినేట్ చేయబడింది.

ఆమె ఉత్తమ డబ్బింగ్ కళాకారిణిగా మూడుసార్లు కేరళ రాష్ట్ర చలనచిత్ర అవార్డు గెలుచుకుంది. ఆమె సఫారి ఛానెల్లో "ఎంటే యాత్రె" అనే ప్రత్యేక కార్యక్రమం కోసం పనిచేసే యాత్రికురాలు కూడా.

## వ్యక్తిగత జీవితం
భాగ్యలక్ష్మి 1961 నవంబరు 1న భారతదేశంలోని కేరళ కోళికోడ్ లో కుమారన్ నాయర్, భార్గవి అమ్మ దంపతులకు జన్మించింది. ఆమెకు ఒక అక్క ఇందిరా నాయర్, ఒక సోదరుడు ఉన్ని నాయర్ ఉన్నారు. ఆమె చిన్నతనంలోనే ఆమె తల్లిదండ్రులు ఇద్దరూ మరణించారు.

ఆమె 10 సంవత్సరాల వయస్సులో డబ్బింగ్ కళాకారిణిగా తన వృత్తిని ప్రారంభించింది, చిత్ర పరిశ్రమలో పనిచేస్తున్నప్పుడు తన ప్రీ-యూనివర్శిటీ కోర్సును పూర్తి చేసింది.

భాగ్యలక్ష్మి 1985 అక్టోబరు 27న కె. రమేష్ కుమార్ ను వివాహం చేసుకుంది. వారు 2011లో విడిపోయారు, సెప్టెంబరు 2014లో విడాకులు తీసుకున్నారు. అయితే, ఈ దంపతులకు ఇద్దరు కుమారులు ఉన్నారు.

## ప్రచురణ
భాగ్యలక్ష్మి తన ఆత్మకథ స్వరభేదంగల్ ను ప్రచురించింది, దీనిని నీల్సన్ డేటా తన బెస్ట్ సెల్లర్ జాబితాకు ఎంపిక చేసింది, మొదటిసారిగా ఒక మలయాళ పుస్తకం ఎంపిక చేయబడింది.

## మూలాలు

వర్గం:21వ శతాబ్దపు భారతీయ నటీమణులు
వర్గం:భారతీయ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:కేరళ సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు
వర్గం:కేరళ రాష్ట్ర చలనచిత్ర అవార్డు విజేతలు
వర్గం:1962 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
నలుపు

[thumb|right|200px|నల్లని [పిల్లి.]]

**నలుపు రంగు** (Black) ఒక విధమైన రంగు.  ఈ రంగు అన్ని రకాల కాంతి కిరణాలను ఇముడ్చుకొని, ఏ విధమైన కిరణాలను కూడా పరావర్తనం చెందించదు. అందువలన ఏ రంగు వర్ణకాలైనా ముదిరినప్పుడు చివరకు నలుపు రంగులోకి మారుతుంది. కొంత మంది నలుపు రంగును అశుభం గా భావిస్తారు 

## నలుపు గురించి
* “నల్లనివాడు, పద్మనయనమ్ములవాడు” అన్నారు కాని తెల్లనివాడు అన్నారా?”
“తెలుపు అసలు రంగే కాదు, ఏడురంగుల పోగు,కాకి నలుపు, కోకిల నలుపు .
* నల్లని పిల్లిని అమెరికాలో చెడు శకునంగా భావిస్తే, ఇంగ్లండులో మంచిదిగా భావిస్తారు.
* న్యాయవాదులు, జడ్జీలు నల్లని కోటు ధరిస్తారు.
* చెడుచూపునుండి రక్షణకై ముస్లిం స్త్రీలు నల్లని బురఖా వేసుకుంటారు. 
* ఆఫ్రికాలో నివసించే ప్రజలు చాలా నల్లగా ఉంటారు. అందుకని వారిని నల్లజాతి నీగ్రో లు అని పాశ్చాత్యులు పిలిచేవారు. 
* కాలబిలం అనగా బ్లాక్ హోల్స్ లోనికి నక్షత్రాలు వాని జీవితకాలం తరువాత రాలిపోతాయి, కాంతి కిరణాలు నలుపు రంగులో కలిసిపోయినట్లుగా.
* కొల్లలుగ తారామణులున్న నల్లని ధనవతి రేరాణి!
నిశ్శబ్ద నిగూఢ రాగాల రారాణి చిక్కని నలుపుల చక్కని రమణి 
* నల్లరాయి, కారుమబ్బులు , ద్రాక్ష నలుపు.నేలతల్లి మట్టి నలుపు.

### నల్లదేవతలు
* కృష్ణుడు నల్లనయ్య
* రాముడు నల్లని నీల మేఘ శ్యాముడు
* పార్వతి నల్లనిది
* అర్జునుడు నల్లని వాడు (కఱ్ఱివిక్రమంబుఁ గాల్పనే --ద్రౌపది)
* శివుడు కపిలః = నల్లనివాడు
* వేంకటేశ్వరుడు

## నల్లవానిమీద పాటలు
*కల్లాకపటం రూపై వచ్చే నల్లనివాడా రా
*నల్లనివాడే చల్లనివాడే పిల్లనగ్రోవి గోపాలుడే
*నల్లవాడే అమ్మమ్మ అల్లరి పిల్లవాడే"
*నల్లనివాడా నేగొల్లకన్నెను పిల్లనగ్రోవూదుము
*కన్నయ్యా నల్లని కన్నయ్యా

## మూలాలు


వర్గం:రంగులు
బార్ దేహం

**బార్ దేహం** లేదా **బార్ నిర్మాణం** (ఆంగ్లం Barr body) మానవులలో స్త్రీ జీవులలో ఉండే ప్రత్యేక క్రోమోసోమ్ నిర్మాణం. దీనిని ముర్రె బార్ (Murray Barr) అనే శాస్త్రవేత్త మొదటగా కనుగొన్నారు     . పురుషులలో ఈ నిర్మాణం ఉండదు. స్త్రీ జీవులలో రెండింటిలో ఒక X-క్రోమోసోము జన్యురీత్యా నిష్క్రియమై గాఢంగా వర్ణదాన్ని ఆకర్షిస్తుంది. దీనిని బార్ నిర్మాణం అంటారు.   

## చరిత్ర
సెక్స్ క్రోమాటిన్ అని కూడా పిలువబడే  బార్ దేహం (బార్ బాడీ)  స్త్రీల  సోమాటిక్ కణాలలో క్రియారహితమైన X క్రోమోజోమ్.  స్త్రీలకు  రెండు ఎక్స్ క్రోమోజోములు ఉండగా, మగవారికి ఒక ఎక్స్ , ఒక వై ఉన్నాయి. లైంగిక పునరుత్పత్తిలో పాల్గొనని అన్ని స్త్రీ సోమాటిక్ కణాలలో, ఎక్స్ క్రోమోజోమ్లలో ఒకటి చురుకుగా ఉంటుంది రియు మరొకటి ఒక ప్రక్రియలో క్రియారహితం( లైయోనైజేషన్)  అని పిలుస్తారు, ఇది  బార్ దేహం (బార్ బాడీ )అవుతుంది. ఒక X క్రోమోజోమ్‌ను ఆపివేయడానికి కారణం ఏమిటంటే, అవసరమైన జన్యు సమాచారం మాత్రమే రెట్టింపు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ కాకుండా వ్యక్తీకరించబడుతుంది. అందువల్లనే X- క్రియారహితం మానవులలో మాత్రమే జరగదు, కానీ అన్ని జీవులలో, లింగం కణంలో Y లేదా W క్రోమోజోమ్ ఉనికి లేదా లేకపోవడం ద్వారా నిర్ణయించబడుతుంది. సంక్షిప్తంగా, వ్యక్తీకరించబడిన X క్రోమోజోమ్ జన్యువుల మొత్తం మగ వారిలో , ఆడ వారిలో  రెండింటిలో సమానంగా ఉండాలి.  బార్ దేహం  హెటెరోక్రోమాటిన్‌లో  జత  చేయబడుతుంది, అయితే చురుకుగా ఉండే  ఎక్స్ క్రోమోజోమ్ యూక్రోమాటిన్‌లో జత  చేయబడుతుంది.   ఎక్స్-ఇనాక్టివేషన్ ప్రక్రియను బ్రిటిష్ జన్యు శాస్త్రవేత్త మేరీ ఎఫ్  లియాన్ కనుగొన్నారు.    

జీవరసాయన కొలతల నుండి, స్త్రీ, పురుషులలో ఒకే రకమైన జన్యు ఉత్పత్తి ఉన్నట్లు అనిపించింది. ఇది "మోతాదు పరిహారం" యొక్క దృగ్విషయం, మేరీ లియోన్  తెలిపిన ప్రక్రియల   ద్వారా  తెలియ చేయబడినది. మగవారి ప్రతి కణంలో ఒక జన్యు ఉత్పత్తి మాత్రమే ఉత్పత్తి అవుతుంది, ఆడవారి ప్రతి కణంలో ఒక జన్యు ఉత్పత్తి మాత్రమే వ్యక్తమవుతుంది, అయితే కొన్ని కారణాల వల్ల X క్రోమోజోములు రెండూ ఆడ జెర్మ్ లైన్ కణాలలో చురుకుగా ఉంటాయి. ఈ ప్రభావవంతమైన మోతాదుతో రెండు లింగాల జన్యువులు సమానంగా లేదా దాదాపుగా తయారవుతాయి. 

## మూలాలు

 
వర్గం:జంతు శాస్త్రము
ముర్రే బార్

**ముర్రే లెవెల్లిన్ బార్** OC FRSC FRS  ( 1908 జూన్ 20 &#x2013; 1995 మే 4) కెనడియన్ వైద్యుడు, వైద్య పరిశోధకుడు. అతను గ్రాడ్యుయేట్ విద్యార్థి ఎవార్ట్ జార్జ్ బెర్ట్రామ్‌తో కలిసి 1948 లో ఒక ముఖ్యమైన కణ నిర్మాణం " బార్ బాడీ "ను కనుగొన్నాడు.  

అంటారియోలోని బెల్మాంట్‌లో జన్మించిన అతను వెస్ట్రన్ అంటారియో విశ్వవిద్యాలయంలో విద్యనభ్యసించాడు. అక్కడ 1930 లో తన బ్యాచిలర్ ఆఫ్ ఆర్ట్స్, 1933 లో ఎండి, 1938 లో మాస్టర్ ఆఫ్ సైన్స్ పొందాడు. అతను 1939, 1945 మధ్య RCAF వింగ్ కమాండర్. 1936-1977 వరకు, అతను వెస్ట్రన్ అంటారియో విశ్వవిద్యాలయంలో అధ్యాపకుడిగా పనిచేశాడు. అతను కెనడాలోని పురాతన వైద్య క్లబ్ అయిన ది హార్వే క్లబ్ ఆఫ్ లండన్‌లో సభ్యుడు. ఇది నైరుతి అంటారియోలోని ఇతర ప్రముఖ వైద్యులు కూడా అందులో సభ్యులు. ఇది వెస్ట్రన్ అంటారియో విశ్వవిద్యాలయంతో సంబంధం కలిగి ఉంది. 

1955 లో, అతను బుక్కల్ స్మెర్ పరీక్షను ప్రవేశపెట్టడానికి KL మూర్‌తో కలిసి పనిచేశాడు. ఈ పరీక్షలో అసాధారణ సంఖ్యలో లైంగిక-క్రోమోజోమ్ లతో ఉన్న వ్యక్తులను గుర్తించడానికి నోటి పొర నుండి రుద్దిన కణాలను ఉపయోగించారు. తద్వారా వారి సెక్స్-క్రోమోజోమ్ కాంప్లెక్స్‌లో లోపాలు ఉన్నాయో లేదో నిర్ధారించారు. ఈ లోపాలను మరింత అధ్యయనం చేయడానికి కార్యోటైపింగ్, క్రోమోజోమ్ అధ్యయనాలను ఉపయోగించారు. పుట్టుకతో వచ్చే వివిధ సిండ్రోమ్‌లకు కారణాన్ని అర్థం చేసుకోవడంలో ఈ పరిశోధన ప్రధాన పురోగతిని అందించింది.

ముర్రే బార్, *ది హ్యూమన్ నెర్వస్ సిస్టమ్,* ఎ *సెంచరీ ఆఫ్ మెడిసిన్ ఎట్ వెస్ట్రన్* *అనే* రెండు పుస్తకాలను ప్రచురించాడు. "ది హ్యూమన్ నెర్వస్ సిస్టం"ను వైద్య విద్యార్థులు ప్రాథమిక న్యూరో అనాటమీ పాఠ్యపుస్తకంగా చాలా సంవత్సరాలు ఉపయోగించారు. 

ఫిజియాలజీ లేదా మెడిసిన్ నోబెల్ బహుమతికి ఆయన నామినేటయ్యాడు.

1968 లో, అతన్ని ఆర్డర్ ఆఫ్ కెనడా అధికారిగా చేశారు. 1959 లో, రాయల్ సొసైటీ ఆఫ్ కెనడా వారి ఫ్లావెల్ పతకాన్ని అందుకున్నాడు . మెంటల్ రిటార్డేషన్ యొక్క కారణాలను అర్థం చేసుకోవడంలో ఆయన చేసిన కృషికి 1962 లో జోసెఫ్ పి. కెన్నెడీ జూనియర్ ఫౌండేషన్ అవార్డును గెలుచుకున్నాడు. 1963 లో, అతను గైర్డ్నర్ ఫౌండేషన్ ఇంటర్నేషనల్ అవార్డును అందుకున్నాడు. 1972 లో అతను రాయల్ సొసైటీ ఆఫ్ లండన్‌కు ఎన్నికయ్యాడు.  1998 లో, అతన్ని మరణానంతరం కెనడియన్ మెడికల్ హాల్ ఆఫ్ ఫేమ్‌లోకి చేర్చారు .  

## మూలాలు

వర్గం:వైద్యులు
వర్గం:కెనడా వ్యక్తులు
వాసిరెడ్డి

**వాసిరెడ్డి** తెలుగువారిలో కొందరి ఇంటి పేరు. కొందరు రాజుల వంశానికి చెందినవారు.
* వాసిరెడ్డి నాయకులు తీరాంధ్ర దేశమును పాలించి ప్రఖ్యాతి గాంచిన రాజవంశములలో ఒకటి.

## ప్రముఖ వ్యక్తులు
* వాసిరెడ్డి దుర్గాసదాశివేశ్వర ప్రసాద్ బౌధ్ధవాజ్ఞయ పరిశోధనలో ప్రవీణులు. 
* వాసిరెడ్డి వెంకటాద్రినాయుడు
* వాసిరెడ్డి శ్రీకృష్ణ, ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయ ఉపకులపతి.
* వాసిరెడ్డి సీతాదేవి, సుప్రసిద్ధ రచయిత్రి.
* వాసిరెడ్డి నవీన్
* వాసిరెడ్డి నారాయణరావు, తెలుగు సినిమా నిర్మాత.
* వాసిరెడ్డి భాస్కరరావు, నాటకాలను రచించిన రచయిత. 
* వాసిరెడ్డి స్వీట్స్
వర్ణకాలు

[right|thumb|250px|[గోవా బజారులో అమ్మకంలోని వర్ణకాలు.]]
**వర్ణకాలు** (Pigments) మన శరీరంలో రక్తంలోను, చర్మంలోను, కంటిలోను ఉండే రంగు పదార్ధాలు. ఈ విధమైన పదార్ధాలు ఒక నిర్ధిష్టమైన తరంగదైర్ఘ్యం కలిగిన కాంతి కిరణాలను మాత్రమే పరావర్తనం చేస్తాయి. ఇవి సొంతంగా కాంతి కిరణాలను ఉత్పత్తిచేయవు. మానవులు కొన్ని రకాల వర్ణకాలను ఇతర పదార్ధాలను రంగువిగా చేయడానికి ఉపయోగిస్తున్నారు. కొన్ని రకాల వర్ణకాలు తొందరగా వెలిసిపోతాయి లేదా రంగు మారిపోతాయి. వాణిజ్య అవసరాల కోసం, ఎక్కువగా శాశ్వతంగా ఉండే వర్ణకాలను వాడతారు. 

వర్ణకాలను పెయింటింగ్ కోసం, వ్రాయడానికి ఇంకుగా, నూలు మొదలైన దారాలను వస్త్రాలుగా మార్చడానికి, ఆహార పదార్ధాలలో, సౌందర్య సాధనాలలో ఇంకా చాలా విధాలుగా ఉపయోగిస్తున్నారు. 

## జీవ శాస్త్రములో ఉదాహరణలు
* రక్తంలోని హీమోగ్లోబిన్.
* చర్మంలోని మెలనిన్.
* కన్నులోని రొడాప్సిన్.

## మూలాలు
* జంతుశాస్త్ర నిఘంటువు, తెలుగు అకాడమీ, హైదరాబాదు.

వర్గం:రంగులు
ఎమైనో ఆమ్లాలు

**ఎమైనో ఆమ్లాలు** (amino acids) జీవరసాయన శాస్త్రంలో చాల ముఖ్యమైనవి. వీటిని తెలుగులో **నవామ్లాలు** అంటారు.

## ఈ పేరు వెనక చరిత్ర

మిగిలిన ఆమ్లాలతో పోలిస్తే ఇవి కొత్త జాతి పదార్థాలు. కనుక ఈ జాతికి కూడా ఒక ఇంగ్లీషులో ఒక కొత్త పేరు పెట్టవలసిన అవసరం వచ్చింది. ఈ కొత్త జాతి అణుపుంజములన్నింటిలో కొన్ని ఉమ్మడి లక్షణాలు కనబడ్డాయి. వీటన్నిటికి ఒక చివర -NH2 సమూహం, మరొక చివర -COOH సమూహం ఉండటం ఈ ఉమ్మడి లక్షణం. -NH2 ని ఇంగ్లీషులో ఎమైన్‌ గ్రూపు (amine group) అంటారు. ఈ ఎమైన్‌ (amine) అనే విశేషణం (adjective) అమ్మోనియా (ammonia) అనే నామవాచకం (noun) నుండి వచ్చింది. ఇక రెండవ పక్క ఉన్న -COOH ని ఇంగ్లీషులో కార్బాక్సిల్‌ గ్రూపు (carboxyl group) అంటారు. ఈ కార్బాక్సిల్‌ గుంపు ఉన్న పదార్థాలన్నీ ఆమ్ల లక్షణాలు కలిగి ఉంటాయి. కనుక వీటి పేర్ల చివర 'ఆమ్లం' అని వస్తే బాగుంటుంది. మాట మొదట్లో ఎమైన్‌-, చివర -ఏసిడ్‌. వెరసి ఎమైనో ఏసిడ్‌.

## ప్రాణ్యాల కట్టడికి ఇటికలు

శరీరంలో ఉన్న కణజాలం (tissue) కట్టడికి ప్రాణ్యాలు ముఖ్యం. కణజాలాన్ని ఒక కట్టడం లా ఊహించుకుంటే ఆ కట్టడానికి కావలసిన ఇటికలే నవామ్లాలు. ఈ నవామ్లాలనే ఇటికలు ఒకటి కాదు, రెండు కాదు, ఇరవై రకాలు కనుక వీటితో ఎన్నో రకాల ఆకారాల్లో, ఎన్నో రకాల లక్షణాలతో ప్రాణ్యాలని కట్టడి చెయ్యవచ్చు. అందుకనే పట్టు పురుగు చేసే పట్టు లక్షణాలు వేరు, నెత్తి మీద పెరిగే జుత్తు లక్షణాలు వేరు. రక్తానికి ఎరుపు రంగు ఇచ్చే ప్రాణ్యం లక్షణం ఒకటయితే గోళ్ళకి గట్టితనాన్నిచ్చే ప్రాణ్యం మరొకటి. నవామ్లాలని రకరకాల వరసల్లో అమర్చటం వల్ల సాధ్యపడే రకరకాల ఆకారాలే ఈ లక్షణాల వైవిధ్యతకి కారణం.

## నవామ్లాల లక్షణాల పట్టిక

## మూలాలు

వర్గం:రసాయన శాస్త్రం
వర్గం:ఆమ్లాలు
వలస

**వలస** అనగా రుతుక్రమంగా, జంతువులు ఒక ప్రదేశం నుంచి మరొక ప్రదేశానికి వలస పోవడం. ఇది అనేక సందర్భాలలో, అనేక జాతులలో కనబడినా కొన్ని చేపలు, పక్షులు ముఖ్యంగా చెప్పుకోదగినవి. గుడ్లు పెట్టే స్థలాల కోసం, ఆహార సేకరణ కోసం, వాతావరణ అననుకూలత నుంచి తప్పించుకోవడం కోసం ఈ వలసలు జరుగుతాయి.

**వలస** (ఆంగ్లం Migration) అనగా రుతుక్రమంగా, జంతువులు ఒక ప్రదేశం నుంచి మరొక ప్రదేశానికి వలస పోవడం. ఇది అనేక సందర్భాలలో, అనేక జాతులలో కనబడినా కొన్ని చేపలు, పక్షులు ముఖ్యంగా చెప్పుకోదగినవి. గుడ్లు పెట్టే స్థలాల కోసం, ఆహార సేకరణ కోసం, వాతావరణ అననుకూలత నుంచి తప్పించుకోవడం కోసం ఈ వలసలు జరుగుతాయి.

## వలసల వల్ల మానవాభివృద్ధి
ఐక్యరాజ్య సమితి అభివృద్ధి కార్యక్రమం(యూఎన్‌డీపీ) విడుదల చేసిన మానవ అభివృద్ధి నివేదిక-2009లో భారత్ 134వ స్థానంలో నిలిచింది. మానవ అభివృద్ధి సూచీ(హెచ్‌డీఐ) 0.612గా నమోదైంది. మొత్తం 184 దేశాలున్న ఈ జాబితాలో 0.971 సూచీతో నార్వే మొదటి స్థానం కైవసం చేసుకుంది. ఆస్ట్రేలియా, ఐస్‌లాండ్‌లు రెండు, మూడు స్థానాల్లో నిలిచాయి. సియెర్రా లియోన్, అఫ్గానిస్థాన్, నిగెర్ దేశాలు జాబితాలో అట్టడుగు స్థానాల్లో ఉన్నాయి. మన పొరుగు దేశాలైన చైనా, శ్రీలంకలు వరుసగా 92, 102 స్థానాలను దక్కించుకున్నాయి. అమెరికా గతేడాదికంటే ఒకమెట్టు దిగి 13వ స్థానంతో సరిపెట్టుకుంది.భారత్‌లో సగటు ఆయుర్థాయం 63.4 ఏళ్లు. మహిళలు సగటున 64.9 ఏళ్లు జీవిస్తుండగా, పురుషులు 62 ఏళ్లే బతుకుతున్నారు.వలసలు సంపద సృష్టికి బాటలు వేస్తున్నాయని నివేదిక స్పష్టం చేసింది. ఉన్న ఊరిని వదిలిపెట్టి వెళ్లినవారు ఐదేళ్లలో పేదరికం నుంచి బయటపడటం ఖాయమని పేర్కొంది.2001-07 మధ్య కాలంలో ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో వలస వెళ్లిన కుటుంబాల్లో సుమారు 50% దారిద్య్రాన్ని అధిగమించినట్లు తెలిపింది.(ఈనాడు6.10.2009)

## పక్షుల వలస

చాలా పక్షులు సుదూర ప్రాంతాలకు ఒక నిర్ధిష్టమైన మార్గాలలో వలసపోతాయి. వీటిలో ఎక్కువగా ఉత్తర దిక్కు నుండి చలికాలంలో దక్షిణ దిక్కులోని ఉష్ణ ప్రాంతాలకు వలసపోయి గుడ్లను పెట్టి, పొదిగి, పిల్లలతో తిరిగి వాటి ప్రాంతాలకు తిరిగివస్తాయి.

## మూలాలు

* జంతుశాస్త్ర నిఘంటువు, తెలుగు అకాడమీ, హైదరాబాదు.

వర్గం:జంతు శాస్త్రము
బాలచంద్రుడు (అయోమయ నివృత్తి)

* బాలచంద్రుడు (సినిమా)
* బాలచంద్రుడు (పలనాటి)
విద్యుద్విశ్లేషణ

**విద్యుద్విశ్లేషణ** (ఆంగ్లం Electrolysis) ద్రావణం ద్వారా విద్యుత్తును ప్రసరింపజేసి దానిలోని రసాయనిక మూలకాలను వేరుచేసే ఒక విధమైన రసాయనిక ప్రక్రియ.

ఒక వాహకం ద్వారా విద్యుత్ ప్రవహించడం వాహకం స్వభావం మీద ఆధారపడుతుంది. కొన్ని వాహకాలలో ఎలక్ట్రాన్లు అధిక రుణ శక్మం నుంచి తక్కువ రుణ శక్మానికి ప్రవహించడంతో బాటు ఎలక్ట్రాన్ లు వాహకాల ద్వారా ప్రత్యక్షంగా అభిగమనం జరుగుతుంది. అటువంటి వాహకాలను ఎలక్ట్రానిక్ వాహకాలు (Electronic conductors) అంటారు. మరికొన్ని వాహకాలలో విద్యుత్ ప్రవహించడం వల్ల అయాన్ లు అభిగమనం చెందడం, దీని ద్వారా ద్రవ్యం కూడా బదిలీ అవడం జరుగుతుంది. అటువంటి వాహకాలను విద్యుద్విశ్లేషక వాహకాలు లేదా విద్యుద్విశ్లేష్యాలు (Electrolytes) అంటారు. రెండవ రకం వాహకాలలో ఎలక్ట్రోడ్ ల వద్ద రసాయనిక మార్పులు జరుగుతాయి.

## విద్యుద్విశ్లేషణ ప్రక్రియ
విద్యుద్విశ్లేషక వాహకం ద్వారా ఒక విద్యుత్ ప్రవాహాన్ని పంపినపుడు పదార్థ రవాణా జరుగుతుంది. ఉదాహరణకు ఒక బ్యాటరీకి తగిలించిన రెండు ప్లాటినం తీగలను ఆమ్ల విలీన ద్రావణంలో ఉంచితే ప్లాటినం తీగల వద్ద హైడ్రోజన్, ఆక్సిజన్ బుడగలు విడుదలవుతాయి. దీనికి బదులుగా ప్లాటినం తీగలను కాపర్ లేదా సిల్వర్ లవణ ద్రావణంలో ఉంచితే తీగలలో ఒక దానివద్ద హైడ్రోజన్ కి బదులుగా అణురూప లోపం (కాపర్ లేదా సిల్వర్) నిక్షిప్తం అవుతుంది. ఈ దృగ్విషయాన్ని విద్యుద్విశ్లేషణ అంటారు. దీనిని మొట్టమొదట ఎమ్.ఫారడే అధ్యయనం చేసాడు. ఫారడే ఉపయోగించిన ఆచారం ప్రకారం ప్లాటినం తీగలను ఎలక్ట్రోడ్ లు (Electrodes) అంటారు. ఈ ఎలక్ట్రోడ్ ల వద్ద విద్యుద్విశ్లేషక ద్రావణంళోని విద్యుత్ వస్తుందా లేదా బయటికి పోతుందా అనే దానిని బట్టి ఏనోడ్ (Anode) లేదా కాథోడ్ (Cathode) అంటారు. ఈ ఆచారం ప్రకారం బ్యాటరీ ధన ధ్రువానికి తగిలించినది ఏనోడ్, రుణ ధ్రువానికి తగిలించినది కాథోడ్, ప్రక్రియలో హైడ్రోజన్ వాయువు లేదా లోహం కేథోడ్ వద్ద లభిస్తుంది. ఆక్సిజన్ వాయువు ఏనోడ్ వద్ద లభిస్తుంది. అయితే ఎలక్ట్రోడ్ పదార్థంతో రసాయన చర్య జరపకూడదు. విద్యుత్ ప్రవాహంతో బాటు ఆవేశిత కణాల చలనం కూడా జరుగుతుంది. వీటిని అయాన్లు (Ions) అంటారు. ధనావేశం ఉండి, కేథోడ్ వైపు చలిస్తున్న కణాలను కాటయాన్ (Cation) లని, రుణావేశం ఉండి, ఏనోడ్ వైపు చలిస్తున్న వాటిని ఏనయాన్ (Anion) లని అంటారు. ఎలక్ట్రోడ్ లను చేరిన తరువాత అయాన్ ల ఆవేశాలు తటస్థీకరించబడి, అవి మామూలు పరమాణువులు లేదా అణువులుగా నిక్షిప్తమవుతాయి.

## ఫారడే విద్యుద్విశ్లేషణ నియమాలు

## ఇవి కూడా చూడండి
ఎలక్ట్రో టైపింగ్

వర్గం:భౌతిక శాస్త్రం
ముఫ్తీ

**ముఫ్తీ** (అరబ్బీ : مفتي ) ఇస్లాంలో ఒక ఇస్లామీయ పండితుడు. ఇతను ఇస్లామీయ న్యాయశాస్త్రమైన షరియాను క్షుణ్ణంగా ఔపోసన పట్టిన వాడు. 'ముఫ్తియాత్' అనగా ముఫ్తీల కౌన్సిల్. వీరు వ్యక్తిగతంగానూ, కౌన్సిల్ రూపంలో గానూ, 'ఫతావా' ('ఫత్వా' ఏకవచనం, 'ఫతావా' బహువచనం) ఇచ్చుటకు అధికారాలు కలిగివుంటారు.

**ముఫ్తీ** (/ˈmʌfti/; అరబిక్: مفتي [muftiː], listenⓘ) అనేది ఇస్లామిక్ చట్టం (షరియా) పై బంధన రహిత అభిప్రాయాన్ని (ఫత్వా) జారీ చేయడానికి అర్హత కలిగిన ఇస్లామిక్ న్యాయవేత్త. ఫత్వాలు జారీ చేసే చర్యను ఇఫ్తాʾ అంటారు.ముఫ్తీలు మరియు వారి ఫతావా ఇస్లామిక్ చరిత్ర అంతటా ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించారు, ఆధునిక యుగంలో కొత్త పాత్రలను పోషించారు.

ఖురాన్, ప్రారంభ ఇస్లామిక్ సమాజాలకు దాని మూలాలను గుర్తించడం, ఇస్లామిక్ న్యాయ శాస్త్ర పాఠశాలలు (మదహిబ్) ఆవిర్భావంతో ఇఫ్తా అభ్యాసం స్ఫటికీకరించబడింది. శాస్త్రీయ న్యాయ వ్యవస్థలో, ప్రైవేట్ ప్రశ్నలకు ప్రతిస్పందనగా ముఫ్తీలు జారీ చేసే ఫత్వాలు ముస్లిం జనాభాకు ఇస్లాం గురించి తెలియజేయడానికి, ఇస్లామిక్ చట్టంలోని క్లిష్టమైన అంశాలపై కోర్టులకు సలహా ఇవ్వడానికి మరియు ముఖ్యమైన చట్టాన్ని వివరించడానికి ఉపయోగపడ్డాయి. తరువాతి కాలంలో, ముఫ్తీలు సిద్ధాంతపరమైన వివాదాలపై, ప్రభుత్వ విధానాలను చట్టబద్ధం చేయడం లేదా జనాభా యొక్క మనోవేదనలను వ్యక్తీకరించడంపై వైఖరిని తీసుకునే ప్రజా మరియు రాజకీయ ఫత్వాలను కూడా జారీ చేశారు.

సాంప్రదాయకంగా, ముఫ్తీని ఖురాన్, హదీసులు ,  చట్టపరమైన సాహిత్యంపై పూర్తి జ్ఞానం కలిగిన నిజాయితీపరుడైన పండితుడిగా భావించేవారు. ముఫ్తీలు శాస్త్రీయ న్యాయ వ్యవస్థలో స్వతంత్ర పండితులుగా వ్యవహరించారు.శతాబ్దాలుగా, సున్నీ ముఫ్తీలు క్రమంగా రాష్ట్ర బ్యూరోక్రసీలలో చేర్చబడ్డారు, అయితే ఇరాన్‌లోని షియా న్యాయవాదులు ఆధునిక యుగం ప్రారంభం నుండి స్వయంప్రతిపత్తి అధికారాన్ని క్రమంగా నొక్కిచెప్పారు.

ఆధునిక ముస్లిం ప్రపంచంలో క్రోడీకరించబడిన రాష్ట్ర చట్టాలు, పాశ్చాత్య శైలి న్యాయ విద్య వ్యాప్తి చెందడంతో, ముఫ్తీలు సాధారణంగా కోర్టులలో వర్తించే చట్టాలను స్పష్టం చేయడం, వివరించడంలో తమ సాంప్రదాయ పాత్రను పోషించడం లేదు.  అయితే, ముఫ్తీలు షరియా యొక్క ఇతర అంశాలపై, ముఖ్యంగా మతపరమైన ఆచారాలు, దైనందిన జీవితానికి సంబంధించిన ప్రశ్నలపై సాధారణ ప్రజలకు సలహా ఇవ్వడం కొనసాగించారు. .కొంతమంది ఆధునిక ముఫ్తీలను ప్రభుత్వం ఫత్వాలు జారీ చేయడానికి నియమిస్తుంది, మరికొందరు సలహా మత మండలిలో పనిచేస్తారు. మరికొందరు టెలివిజన్ లేదా ఇంటర్నెట్ ద్వారా ప్రైవేట్ ప్రశ్నలకు ప్రతిస్పందనగా ఫత్వాలు జారీ చేస్తారు. ఆధునిక ప్రజా ఫత్వాలు ముస్లిం ప్రపంచంలో మరియు అంతకు మించి పరిష్కరించబడ్డాయి మరియు కొన్నిసార్లు వివాదాలకు దారితీశాయి.

ఆధునిక ఇఫ్తా యొక్క చట్టపరమైన పద్దతి తరచుగా ఆధునిక పూర్వ ఆచారం నుండి భిన్నంగా ఉంటుంది. సమకాలీన ఫత్వాల విస్తరణ చాలా మంది ముస్లింలకు ఇస్లామిక్ ప్రామాణికత యొక్క ప్రాముఖ్యతను రుజువు చేస్తున్నప్పటికీ, ముస్లిం ప్రజలు ముఫ్తీల మతపరమైన అధికారాన్ని ఎంతవరకు గుర్తిస్తున్నారో లేదా వారి సలహాలను ఎంతవరకు పాటిస్తున్నారో నిర్ణయించడానికి చాలా తక్కువ పరిశోధనలు జరిగాయి.

## ప్రభుత్వాలలో ముఫ్తీల పాత్ర
అనేక ఇస్లామీయ దేశాలలో, క్రిమినల్ కోర్టులలో గాని, షరియా కోర్టులలో గాని వీరు జడ్జీలుగా వ్యవహరిస్తారు.

## ఇవీ చూడండి
* అహ్మద్ రజా ఖాన్
* ముస్లిం పండితులు

## మూలాలు

వర్గం:షరియా
వర్గం:ముస్లిం పండితులు
వర్గం:ముఫ్తీ
ఫిఖహ్

**ఫిఖహ్** (అరబ్బీ : فقه ), ఇస్లాంలో ఇస్లామీయ న్యాయశాస్త్రం. షరియా విపులరూపమే ఫిఖహ్. ఫిఖహ్ నేరుగా ఖురాన్, సున్నహ్ ల ఆధారంగా తయారైన ఇస్లామీయ న్యాయధర్మశాస్త్రం. ఫిఖహ్ ఫత్వాలకు రూపాన్నిస్తుంది, ఉలేమాలు నిర్ణయాలు తీసుకుంటారు.

ఫిఖహ్ ముస్లిం సాంప్రదాయాలను, ఇస్లాం ఐదు మూలస్తంభాలను, సామాజిక న్యాయాలను పర్యవేక్షిస్తుంది. నాలుగు సున్నీ ముస్లిం ఫిఖహ్ పాఠశాలలు (మజహబ్) లు గలవు.
 
## పుట్టు పూర్వోత్తరాలు

ఫిఖహ్ పదానికి మూలం అరబ్బీ భాష, అర్థం, *లోతైన అవహగాహన* లేదా *సంపూర్ణ అవగాహన*.

## ఇస్లామీయ చట్టం
ఇస్లామీయ చట్టం (*ఫిఖహ్*) రెండు ప్రధాన విషయాలను కలిగి ఉంది. 1. కార్య-సంబంధ చట్టాలు, 2. స్థితి-సంబంధ చట్టాలు.

చట్టాలు, కార్య-సంబంధాల ఆధారంగా (**అమలియ్య ''— عملية ) : ఇందులో :

* కర్తవ్యం (Obligation) (''పర్జ్'')
* సిఫారసు (Recommendation) (''మన్‌దూబ్'')
* స్వీకారం (Permissibility) (''ముబాహ్'')
* అస్వీకారం, లేదా ఏహ్యం (Disrecommendation) (''మక్రూహ్'')
* నిషేధితం (Prohibition) (''హరామ్'')

చట్టాలు, స్థితి-సంబంధాల ఆధారంగా (''వదీయ**) : ఇందులో :

* షరతు (Condition) (*షర్త్*)
* కారణం (Cause) (*సబబ్*)
* వారించడం (Preventor) (*మనా*)
* స్వీకారం/కార్యాచరణంలో వుంచు (Permit/Enforce) (*రుఖ్సాహ్, అజీమాహ్*)
* స్వీకారం/అసత్యం/నిరాకరణ (Valid/Corrupt/Invalid) (*సహీహ్, ఫసద్, బాతిల్*)
* తగిన సమయం/రుణం/నెమరువేయడం (In time/Debt/Repeat) (*అదా, అల్-ఖజా, ఇయాదా*)

## ముస్లిం న్యాయపండితులు : ఉలేమా

ముస్లిం న్యాయపండితులను ఉలేమా అంటారు, అర్థం; జ్ఞానులు. ఫిఖహ్ పండితులను *ఫకీహ్*లు అంటారు.

## ఇవీ చూడండి
* షరియా
* సున్నహ్ 
* బహార్-ఎ-షరీయత్

## నోట్స్

## మూలాలు
* Doi, Abd ar-Rahman I., and Clarke, Abdassamad (2008). *Shari'ah: Islamic Law*. Ta-Ha Publishers Ltd., ISBN 978-1842000853 (paperback), ISBN 978-1-84200-087-8 (hardback)      
* 

వర్గం:షరియా
వర్గం:ఫిఖహ్
హనఫీ

thumbnail|కుడి|300px|మాలికి, షాఫయీ, హంబలీ, హనఫీ ముస్లింలు, ఆఫ్రికా, ఆసియా, యూరప్ లో చూపు పటము.

**హనఫీ** (Hanafi) (అరబ్బీ : حنفي ) పాఠశాల, నాలుగు మజహబ్ ల పాఠశాలలలో అతి ప్రాచీనమైనది. ఇది సున్నీ ఇస్లాం లోని ఫిఖహ్ ఇస్లామీయ న్యాయశాస్త్ర పాఠశాల. దీనిని అబూ హనీఫా అన్-నౌమాన్ స్థాపించాడు. (అరబ్బీ : النعمان بن ثابت‎) (699 - 767 CE).

హనఫీలు ఆసియా, ఉత్తర ఆఫ్రికా, యూరప్, అమెరికా ముస్లింలలో ఎక్కువ సంఖ్యలో ఉన్నారు. ప్రపంచంలోని ముస్లింలలో 90% మంది సున్నీ ముస్లింలైతే, సున్నీ ముస్లింలలో దాదాపు 70% హనఫీలు.

## ప్రముఖ హనఫీలు
* అబూ హనీఫా
* అబూ యూసుఫ్
* అబూ మన్సూర్ అల్ మాతురీజీ
* బహాఉద్దీన్ నఖ్ష్‌బంద్ బుఖారీ
* జలాలుద్దీన్ ముహమ్మద్ రూమీ
* షాహ్ వవీఉల్లాహ్
* అహ్మద్ రజా ఖాన్
* ముహమ్మద్ ఇల్యాస్
* ముహమ్మద్ జకరియా అల్-కందహ్లవీ
* రషీద్ అహ్మద్ గంగోహీ
* ఇల్యాస్ అత్తార్ ఖాద్రి
* అష్రఫ్ అలీ థానవీ
* షిబ్లీ నౌమానీ
* తాహిరుల్ ఖాద్రి

## హనఫీ సమూహాల ఉద్యమాలు
* దేవ్‌బందీ
* బరేల్‌వీ
* మాతురీజీ
* సున్నీ బోహ్రా
* తబ్లీగీ జమాత్

## మూలాలు
* The Recovery of True Islamic Fiqh

## బయటి లింకులు
* Salaah Evidences for the Hanafi Madhab
* SunniPath.com Hanafi ruling website
* NoorOnline.com
* sunniport.com
* Shariah Board (Hanafi) Audio Fatawa in many languages (free online)
* Sahih al Islam Over 2,000 Collection of Islamic Information
* Online Urdu Audio on Various Subjects 
* Kitab Ghar Urdu Translation of Hanafi Fiqh and Hadith Books
* Hizmet Books Hanafi books in English (free online)
* White Thread Press Books on Hanafi Fiqh and Hadith
* Al-Rashad Books and Audio Books and Audio on Hanafi Fiqh
* The Al-Imam al-A'zam Abu Hanifah web site!

వర్గం:సున్నీ ఇస్లాం
వర్గం:హనఫీలు
వర్గం:మజహబ్
లింగరాజు అగ్రహారం

**లింగరాజు అగ్రహారం** గ్రామం, శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా జలదంకి మండలంలోని రెవెన్యూయేతర గ్రామం.శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా ప్రధాన పట్టణమైన కావలి నుంచి 12 కి.మీ దూరంలో ఈ గ్రామం ఉంది. కావలి డిపో నుంచి బస్సు సౌకర్యం ఉంది. ఈ గ్రామంలో 3 పాఠశాలలు ఉన్నాయి. గ్రామ జనాభా సుమారు 1500. గ్రామంలో రామాలయం ఉంది. ప్రతి సంవత్సరం శ్రీరామనవమి ఉత్సవాలు కన్నుల పండుగగా జరుగుతాయి. 

## వ్యవసాయం
గ్రామ ప్రజల ప్రధాన వృత్తి వ్యవసాయం. వరి ఇక్కడి ప్రధాన పంట. వేసవిలో పత్తి కూడా పండిస్తారు. గ్రామంలో ఒక చెరువు కలదు, వ్యవసాయానికి అదే నీటి వనరు.

## మూలాలు
సత్యభామ

**సత్యభామ** సత్రాజిత్తు కుమార్తె. శ్రీకృష్ణుని అష్టభార్యలలో ఒకరు. ఈమె భూదేవి అవతారం అని విశ్వసిస్తారు. గోదాదేవి సత్యభామ అవతారం అని అంటారు.

భాగవతం దశమ స్కంధంలో సత్యభామ వృత్తాంతంలో నరకాసుర వధ ప్రముఖంగా చెప్పబడిన విషయాలు - శ్యమంతకోపాఖ్యానం, నరకాసుర వధ, పారిజాతాపహరణం, శ్రీకృష్ణ తులాభారం.

## శ్యమంతకోపాఖ్యానం

వినాయక వ్రత కల్ప విధానములో చదివే వ్రతకథలోని శ్యమంతకోపాఖ్యానం ద్వారా సత్యభామ పరిణయవృత్తాంతం హిందువులకు సుపరిచితం. సత్రాజిత్తు సూర్యోపాసనచే శ్యమంతకమను మణిని సంపాదించాడు. సత్రాజిత్తు తమ్ముడు ప్రసేనుడు ఆ మణిని ధరించి వేటకై అడవికి వెళ్ళినాడు. సింహమొకటి అతడిని వెంటాడి చంపి మణిని నోటకరచుకొని పోయింది. నిజము తెలియని సత్రాజిత్తు మణి ప్రలోభముతో శ్రీకృష్ణుడే తన తమ్ముని చంపి అపహరించాడని అనుమానించి నిందపాలు చేసాడు (అంతకు పూర్వం కృష్ణుడు ఆ మణిని రాజునకిమ్మని చెప్పినందున). ఆ నింద బాపుకొనుట శ్రీకృష్ణునికి ఆవశ్యకమైనది. అడవిలో అన్వేషణ సాగించి, జాంబవంతుని ఓడించి, మణిని తీసుకుని నగరమునకు వెళ్ళి పురజనులను రావించి జరిగిన యథార్థమును వివరించి నిందబాపుకున్నాడు శ్రీకృష్ణుడు. నిజము తెలిసిన సత్రాజిత్తు కూడా పశ్చాత్తాపము చెంది మణిని తన కుమార్తెయగు సత్యభామను శ్రీకృష్ణునకిచ్చి వివాహము చేశాడు. ధర్మజ్ఞుడగు శ్రీకృష్ణుడు మణిని నిరాకరించి సత్యభామను స్వీకరించాడు. అలా సత్యభామను కృష్ణునికిచ్చి పెళ్ళి చేసినందుకు కోపించిన శతధన్వుడు తరువాతి కాలంలో సత్రాజిత్తును సంహరించాడు. (సత్యభామను కృతవర్మ బంధువులకిచ్చి వివాహం చేస్తానని పూర్వం ఇచ్చిన మాటను సత్రాజిత్తు తప్పినందుకు కారణంగా).

## సత్యభామ సంతతి
శ్రీకృష్ణునికి సత్యభామయందు కలిగిన సంతతి - భానుడు, సుభానుడు, స్వర్భానుడు, ప్రభానుడు, భానుమంతుడు, చంద్రభానుడు, బృహద్భానుడు, కలిభానుడు, శ్రీభానుడు.

## నరకాసుర వధ
[thumb|300px|సత్యభామా సమేతుడైన శ్రీకృష్ణుడు నరకాసురునితో యుద్ధం ఛేయడం - [:en:Metropolitan Museum|మెట్రొపాలిటన్ మ్యూజియంలో ఉన్న చిత్రం]]
నరకాసుర వధలో సత్యభామ పాత్ర గురించి వివిధ కథలు ప్రచారంలో ఉన్నాయి. తెలుగునాట అధిక ప్రచారంలో ఉన్న కథ ప్రకారం నరకాసురుడు తన తల్లి తప్ప వేరొకరిచే మరణం లేకుండా వరం పొందాడట. ఈ సంగతి తెలిసిన కృష్ణుడు యుద్ధం మూర్ఛపోయినట్లు నటించగా, భూదేవి అవతారం అయిన సత్యభామ ధనుస్సు ఎక్కుపెట్టి వదలిన బాణంతో నరకుడు మరణించాడు. మరికొన్న చోట్ల ఉన్న కథ ప్రకారం యుద్ధం చూడాలనే కుతూహలంతో సత్యభామ కృష్ణుని కూడా వెళ్ళింది కాని కృష్ణుడే చక్రాయుధంతో నరకుని కడతేర్చాడు.

## తెలుగు సాహిత్యంలో సత్యభామ పాత్ర చిత్రణ
శ్రీకృష్ణుని అష్టభార్యలలో సత్యభామ పాత్ర చిత్రణ తెలుగునాట సాహిత్యంలో విశిష్టమైన పాత్ర సంతరించుకొంది. స్వాధీనపతికయైన నాయుక గాను, సరస శృంగారాభిమానవతిగాను, విభునికి తనపైనున్న ప్రేమకారణంగా గర్వం మూర్తీభవించినదానిగాను సత్యభామ పాత్రను చిత్రీకరించారు.

;పోతన భాగవతం
పోతన భాగవతంలో నరకాసుర వధ సందర్భంగా సత్యభామ పాత్రను అందమైన పద్యాలలో చిత్రీకరించాడు. యుద్ధం సమయంలో ఆమె హరునికి ప్రియశృంగారమూర్తిగాను, శత్రువుకు భీకర యుద్ధమూర్తిగాను ఒకేమాఱు దర్శనమిచ్చిందట..

; నంది తిమ్మన పారిజాతాపహరణం

; తులాభారం

; కూచిపూడి నాట్యం, భామా కలాపం

; తెలుగు సినిమాలలో
శ్రీకృష్ణ తులాభారం, శ్రీకృష్ణసత్య, దీపావళి అంటి అనేక తెలుగు సినిమాలు సత్యభామ పాత్ర ప్రాముఖ్యతతో వెలువడినాయి.

## గోదాదేవి కథ

## మూలాలు

## వనరులు
* శ్రీమద్భాగవతము సరళాంధ్ర పరివర్తన - ఏల్చూరి మురళీధరరావు - రామకృష్ణమఠం ప్రచురణ

## ఇతర విశేషాలు

సత్య భామ సాంత్వనం

వర్గం:పురాణ పాత్రలు
పాట

మాటలను అందంగా రాగ తాళ బద్ధంగా వినిపించడాన్ని **పాట** అంటారు. వీటిలో కొన్నింటిని గీతాలు, గేయాలు అని కూడా అనవచ్చును.

## పాటలోని భాగాలు
* **పల్లవి**: పాటలో మొదటి భాగం. ఇది ప్రతి చరణం తర్వాత మళ్ళీ పాడవలసి వుంటుంది.
* **అనుపల్లవి**: పల్లవి తర్వాత పాడే మొదటి చరణం.
* **చరణాలు**: చరణాలు పల్లవి తర్వాత పాడే భాగం. ఇవి సామాన్యంగా 3-5 ఉంటాయి.

## పాటల రకాలు
* అప్పగింతల పాటలు
* ఎంకి పాటలు
* కలుపు పాటలు
* కూనలమ్మ పదాలు
* కోతల పాటలు
* గొబ్బిళ్ళ పాటలు
* చెక్కభజన పాటలు
* జట్టిజాం పాటలు
* జానపద గీతాలు
* జోల పాటలు
* దేశభక్తి గేయాలు
* నాట్ల పాటలు
* నీలగిరి పాటలు
* పిల్లల పాటలు
* పెళ్ళి పాటలు
* లాలి పాటలు 
* మంగళహారతి పాటలు
* మేలుకొలుపు పాటలు
* భక్తి పాటలు
* విషాద గీతాలు
* యుగళ గీతాలు
* శివుని పాటలు
* సినిమా పాటలు
* రాముని పాటలు

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సాహిత్యం
వర్గం:అభిరుచులు
వర్గం:తెలుగు సాహిత్య ప్రక్రియలు
ఇబ్న్ మాజా

**ఇబ్న్ మాజా** (ఆంగ్లం: **Ibn Maja**), పూర్తి పేరు **అబూ అబ్దుల్లా ముహమ్మద్ ఇబ్న్ యజీద్ ఇబ్న్ మాజా అల్-రాబి అల్-ఖాజ్వినీ**, మధ్యయుగం నాటి ముహద్దిస్ లేదా హదీసు పండితుడు. ఇతని ప్రఖ్యాత రచన సునన్ ఇబ్న్ మాజా.

ఇబ్న్ మాజా "ఖాజ్విన్", నేటి ఇరాన్ లోని ఖాజ్విన్ రాష్ట్రంలో 824లో జన్మించాడు. తన 22వ యేట, తన స్వగ్రామాన్ని వదిలి ఇస్లామీయ ప్రపంచంలో యాత్రకొరకు బయలుదేరాడు.ఇతను కూఫా, బస్రా, ఈజిప్టు, "షామ్" (సిరియాకు ప్రాచీన నామం), బాగ్దాదు, "రాయ్య్" మక్కా, మదీనా, ఖోరాసాన్ లను సందర్శించాడు. 887లో మరణించాడు.ఇతని యాత్రల తరువాత, సునన్ ఇబ్న్ మాజాను రచించాడు, ఇందులో 4,341 హదీసులు గలవు, ఇందులో 3,002 హదీసులు ఇతర ఐదు మంది ముహద్దిస్లు రచించినవే; ఇందులోని 1,339 హదీసులు తాను క్రోడీకరించినవి, 428 హదీసులు *సహీహ్* (అధికారికమైనవి), ఇతరముల ఆధారితాలు సంపూర్ణంగా అధికారికమైనవి గావని సూచింపబడినవి. ఇతను తఫ్సీర్ (ఖురాన్ పై వ్యాఖ్యానాలు) కూడా రచించాడు, కానీ అది లభ్యంలేదు.

## రచనలు
* సునన్ ఇబ్న్ మాజా
* కితాబ్ అత్-తఫ్సీర్. 
* కితాబ్ అత్-తారీఖ్

## వనరులు

* సుహైబ్ హసన్ అబ్దుల్ గఫ్ఫార్, రచన *సునన్ ఇబ్న్ మాజా హదీసుల పట్ల ముస్లింల సున్నిత విమర్శలు*, ప్రెసిడెన్సీ ఆఫ్ ఇస్లామిక్ రీసెర్చ్, IFTA, Propagation: రియాద్ 1984 (1404 హి.శ.).

## బయటి లింకులు
* Imaam Muhammad Ibn Yazeed Ibn Maajah (biography by www.theclearpath.com)

వర్గం:ముస్లిం పండితులు
వర్గం:సున్నీ ముస్లిం పండితులు
వర్గం:ముహద్దిస్‌లు
వర్గం:ముఫస్సిర్‌లు
వర్గం:824 జననాలు
వర్గం:887 మరణాలు
ఇబ్న్ కసీర్

thumb|ఇబ్న్ కతీర్ యొక్క వ్యాఖ్యానం నుండి నమ్మిన మీలో దేవుని వాగ్దానం యొక్క వివరణ

**ఇస్మాయీల్ ఇబ్న్ కసీర్** (ఆంగ్లము : **Ismail ibn Kathir**) (అరబ్బీ : ابن كثير ), ఒక ముస్లిం పండితుడు, ఖురాన్ గురించిన, ప్రసిద్ధి చెందిన వ్యాఖ్యాత

## జీవిత చరిత్ర
ఇతని పూర్తిపేరు **అబూ అల్-ఫిదా, ఇమాముద్దీన్ ఇస్మాయీల్ బిన్ ఉమర్ బిన్ కసీర్ అల్-ఖురాషి అల్-బుస్రవి**. సిరియా, బుస్రా నగరంలో 1301లో జన్మించాడు. (బుస్రాలో జన్మించాడు కావున 'బుస్రవీ' అంటారు). డమాస్కస్ లోని ప్రఖ్యాత పండితుడైన షేక్-ఉల్-ఇస్లాం ఇబ్న్ తైమియ్యా, సిరియాకు చెందిన అబూ అల్-హజ్జాజ్ అల్ మిజ్జీ, ల వద్ద విద్యాభ్యాసం చేశాడు. తన అభ్యాసం పూర్తయి 1341 లో అధికారిక నియామకం గావింపబడ్డాడు. ఇంకనూ అనేక చోట్ల పండితుడిగా నియమింపబడ్డాడు, ఆఖరున డమాస్కస్ లోని మహా మస్జిద్లో జూన్/జూలై 1366 లో నియమింపబడ్డాడు. ఇబ్న్ కసీర్ తన ప్రఖ్యాత రచన "ఖురాన్ పై వ్యాఖ్యానాలు" వ్రాశాడు, దీన్కి తఫ్సీర్ ఇబ్న్ కసీర్ అని పేరు పెట్టాడు. ఈ తఫ్సీర్ (హదీసుల తోనూ) ముహమ్మద్ ప్రవక్త ఉపదేశాలనూ, సహాబాల వ్యాఖ్యానాలను కలిగివున్నది. ఇస్లామీయ ప్రపంచంలో ఈ ఇబ్న్ కసీర్ ఎంతో ప్రాముఖ్యతనూ, ప్రాశస్తాన్నీ కలిగివున్నది.

ఇబ్న్ కసీర్ ను ఖాదీ అని, ఇస్లామీయ చరిత్ర తెలిసిన ఘనుడనీ పేర్కొంటారు. ఇతను ముఫస్సిర్ (తఫ్సీర్ ను వ్రాసేవాడు) గా ప్రసిద్ధి. ఇతను 'తబక్ఖాత్-ఎ-షాఫయీ' నూ రచించాడు. ఇతను షాఫయీ పాఠశాల అవలంబీకుడు. ఇతను, తన జీవిత రెండో దశలో 'గ్రుడ్డి'వాడై పోయాడు. అహ్మద్ ఇబ్న్ హంబల్ యొక్క ముస్నద్ ను, దీర్ఘకాలంగా రేయింబవళ్ళూ వ్రాస్తూ, తన కళ్ళు పోగొట్టుకున్నాడు. ఇబ్న్ కసీర్ ఫిబ్రవరీ 1373, డెమాస్కస్ లో మరణించాడు.

## రచనలు
**[[తఫ్సీర్ ఇబ్న్ కసీర్]]*
**అల్ బిదాయాహ్ వల్ నిహాయా* (ఆరంభం, అంతము) లేదా "తారీఖ్ ఇబ్న్ కసీర్". లభ్యమయ్యే చోటు wikisource  
**అల్-సీరా అల్-నబవియ్యా*
**తబఖాత్ అష్-షాఫియా*
**ఖియామహ్* (ఖయామత్ సూచనలు)*
**పాపములు వాటి శిక్షలు''

## బయటి లింకులు
*Tafsir Ibn Kathir in Urdu PDF
*Tafsir Ibn Kathir in English CHM
*Tafsir Ibn Kathir 
*Ibn Kathir's bio 
*Ibn Kathir's biography
*Books by Ibn Kathir

వర్గం:హదీసులు
వర్గం:ముస్లిం పండితులు
వర్గం:ముస్లిం ప్రముఖులు
వర్గం:ముహద్దిస్ లు
వర్గం:1301 జననాలు
వర్గం:1373 మరణాలు
పూర్ణకుంభం

thumb|right|300px|పూర్ణకుంభం

**పూర్ణ కుంభం** అనగా    కుండని లేక కలశాన్ని సాధారణంగా నీటితో నింపి, పైన 'టెంకాయ' (కొబ్బరికాయ) నిలిపి,  పై భాగంలో చుట్టూ మామిడాకులచే అలంకరించినది. దీనిని 2018 కి ముందు ఆంధ్రప్రదేశ్ అధికారిక చిహ్నం లో వాడారు.

## పూర్ణ కుంభ తయారీ
దీని కొరకు సాంప్రదాయికంగా ఇత్తడి కుండను ఉపయోగిస్తారు, ఆది అందుబాటు కానప్పుడు లేదా మట్టి, లేక రాగి లేక కుండలు కూడా ఉపయోగిస్తారు. ఈ కుండను కలశం లేదా కుంభం అనికూడా అంటారు. కొన్నిసార్లు ఈ కుంభాన్ని బియ్యంతో నింపుతారు, తెల్లని లేదా ఎర్రని దారాన్ని ఈ కుండ మెడకు లేదా మొత్తం కుండకు కడతారు. మామిడాకులతో ఈ కుండ ముఖం వద్ద వృత్తాకారంలో అలంకరిస్త్రారు. కొన్నిసార్లు టెంకాయను తెల్లటి లేదా పసుపు బట్టతో కప్పుతారు. ఈ విధంగా పూర్ణకుంభ తయారవుతుంది. దీనిని సాంప్రదాయికంగా పవిత్రమైనదిగా భావిస్తారు, మంత్రోచ్ఛారణలతో తయారుచేస్తారు. దీనిని శుభసూచకంగా భావించి శుభకార్యాలలో ఉపయోగిస్తారు. ఉదాహరణకు పెండ్లి, గృహప్రవేశం, రోజువారీ ప్రార్థనలు మొదలగునవి. దీనిని ముఖద్వారాలవద్ద 'స్వాగత సూచకంగా' ఉంచుతారు.

## పూర్ణకుంభం చరిత్ర

## ఇవీ చూడండి

## మూలాలు

సంస్కృతి
సంస్కృతి
కొండపల్లి బొమ్మలు

**కొండపల్లి బొమ్మలు** (కొండపల్లి కొయ్యబొమ్మలు) ఎన్టీఆర్ జిల్లా విజయవాడ సమీపంలోని కొండపల్లి గ్రామంలో తయారైన బొమ్మలు. మకర సంక్రాంతి, దసరా పండుగల సమయంలో సంప్రదాయికంగా వీటితో స్త్రీలు బొమ్మల కొలువు ఏర్పాటుచేస్తూంటారు.
## చరిత్ర
రాజస్థాన్ నుంచి తరతరాల క్రితం వలసవచ్చిన నిపుణులు ఈ బొమ్మలు రూపొందిస్తూంటారు. ఈ బొమ్మలు రూపొందించే నిపుణుల్ని ‘ఆర్యక్షత్రియులు’గా పిలుస్తూంటారు. వలస వస్తూ ఈ కళాకారులు 16వ శతాబ్దంలో తమతో పాటుగా బొమ్మలు తయారుచేసే కళను తీసుకువచ్చినట్టు చెప్తూంటారు. ఈ నాలుగువందల ఏళ్ళ సంప్రదాయం తరం  నుంచి తరానికి అందుతూ వచ్చింది. ఆ క్రమమంలో  కొండపల్లిలోని  బొమ్మల  కాలనీలో కుటుంబం లోని  ప్రతివారూ బొమ్మల రూపొందించడంలో పాలుపంచుకుంటున్నారు. ఈ సముదాయం గురించి బ్రహ్మాండ పురాణంలో ప్రస్తావన ఉంది. ఈ సముదాయం  శివుడి నుంచి కళలు, నైపుణ్యం పొందిన ముక్తాఋషి తమకు ఆద్యుడని పేర్కొంటూంటారు.  ఈ నిపుణులు ఆంధ్రప్రదేశ్  లోని అనేక ఆలయాల్లో గరుడుడు,  నంది,  సింహం,  వాహనాలు  వంటివాటి విగ్రహాలను  తమ పూర్వీకులు  చెక్కినట్టుగా చెప్తారు. కాలక్రమేణా  కొండపల్లి  కొయ్యబొమ్మలు ఆటబొమ్మల నుంచి సేకరణ వస్తువులయ్యాయి. విపణిలో మార్పుకు ఇది కారణమైంది, ఎందుకంటే పిల్లల బొమ్మలు పాడవగలిగేవి  మళ్ళీ మళ్ళీ కొనేవి  కాగా సేకరణ వస్తువులు  ఒకసారి కొన్నాకా భర్తీ చేయాల్సిన అవసరం తక్కువ ఉంటుంది. దసరా, సంక్రాంతి వేడుకల్లో బొమ్మల కొలువు, దానిలో ఈ కొయ్యబొమ్మలు అంతర్భాగం. వేడుకగా స్త్రీలు తాము  సేకరించిన వివిధ కొయ్యబొమ్మల్ని ప్రదర్శిస్తారు. వేడుకలో స్త్రీలు, పిల్లలు ఆసక్తిగా పాల్గొంటూంటారు. ఈ పండుగల సమయంలో కొండపల్లి  బొమ్మల నిపుణులు ప్రధానంగా తమ వ్యాపారం  చేస్తున్నారు. ఐతే  ఈ సంప్రదాయాలు క్రమంగా  కళ తప్పుతూండడంతో నిపుణులు గిట్టుబాటు కోసం సహజమైన రంగులను వదిలి ఎనామెల్ రంగులు వంటివాటిని వినియోగిస్తున్నారు. బొమ్మల వ్యాపారంలో యంత్రాల వినియోగం వంటివి వచ్చి చేరి కొండపల్లి నిపుణుల వ్యాపారం దెబ్బతీస్తున్నా ప్రస్తుతం ప్రభుత్వ సహకారం, ప్రభుత్వ సంస్థలు దృష్టిపెడుతున్న కారణంగా వీరికి సహకారంగా ఉంది.
thumb|హైదరాబాద్ లోని శిల్పారామంలో కొయ్య బొమ్మల నమూనాలు
## బొమ్మలు
center|650px|border
center|thumb|650x650px
తెల్ల పొణికి అని పిలిచే స్థానిక చెక్క రకం వాడి చెక్కి, ఆపై కూరగాయల నుంచి లభించే రంగులను, సహజ రంగులను, ప్రస్తుతం కొంతవరకూ ఎనామిల్ రంగులను వాడి తయారుచేసే ఈ బొమ్మలు కళాత్మకమైన పనితనానికి ప్రాచుర్యం పొందాయి. సంప్రదాయకమైన కొండపల్లి శైలిలోని తాడిచెట్టు బొమ్మలు, ఎడ్లబండి బొమ్మలు, అంబారీ ఏనుగు బొమ్మలు, గ్రామ నేపథ్యంలోని బొమ్మలు, బృందావన బొమ్మలు వంటివి చేస్తూంటారు.

అత్యంత ప్రాచుర్యం పొందిన బొమ్మల్లో దశావతారాలు, ఏనుగు అంబారీ, ఒంటెద్దు బండి, గీతోపదేశం, పెళ్ళికూతురు-పెళ్ళికొడుకులను మోస్తూ వెళ్తున్న పల్లకీ-బోయీలు, గ్రామాల్లోని చేతివృత్తుల వాళ్ళ సెట్, జంతువులు వంటివి ఉన్నాయి. తల ఊపుతూండే అమ్మాయి, అబ్బాయి, బ్రాహ్మణుడు వంటివి చాలామందికి ఇష్టమైన కొండపల్లి బొమ్మలు.

## మూలాలు

## బయటి లంకెలు
* https://web.archive.org/web/20160203075211/http://www.dsource.in/resource/wooden-toys-kondapally/index.html

వర్గం:ఎన్టీఆర్ జిల్లా
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ సంస్కృతి
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ భౌగోళిక గుర్తింపులు
కుండ

[thumb|right|250px|మట్టితో కుండను తయారుచేస్తున్న కుమ్మరి, [టర్కీ.]]

**కుండ** లేదా **కడవ** (ఆంగ్లం Pot) సాధారణంగా ఇంట్లో ఉపయోగించే వస్తువు. మట్టితో కుండలను తయారుచేయువారిని కుమ్మరి అంటారు. కుండలను ఇంట్లో నీరు నిలువచేయడానికి ఉపయోగిస్తారు. సాధారణంగా మొక్కలను పెంచడానికి మట్టితో తయారుచేయు కుండలను కుండీలు అంటారు. వీటిలో ఎక్కువగా పూలు పూసే చిన్న మొక్కలను పెంచడం వలన పూల కుండీలు అని పిలుస్తారు. 

250px|thumb|టెర్రాకోటా ఫ్లవర్‌పాట్‌లో మెయిలండిన్ గులాబి మొక్క

పూర్ణ కుంభం అంటే నిండు కుండ అనేది మన రాష్ట్ర అధికారిక చిహ్నము. ఈ కుంభం లేదా కలశమ్ అనేది సాధారణంగా నీటితో నింపబడిఉండి, పైభాగాన 'టెంకాయ'(కొబ్బరికాయ) ను కలిగి, చుట్టూ మామిడాకులచే అలంకరింపబడి వుంటుంది.

కుండలతో పోసినట్లుగా కురిసే భారీ వర్షాన్ని 'కుండపోత' లేదా 'కుంభవృష్టి' అంటారు. 

భాగ్యవంతుల ఇండ్లలో కుండ ఆకారంలోని పాత్రలు స్టీలు, కంచు, రాగి మొదలైన లోహాలతో చేయబడి ఉపయోగంలో ఉన్నాయి. వీటిని బిందెలు అంటారు.

తాగేనీళ్ళు చల్లబడడానికి సన్నని మెడతో పొడవుగా ఉండే కుండల్ని కూజా అంటారు. వేసవికాలంలో ఇలాంటి మట్టి కుండలో నిలవచేసిన నీరు చల్లగా ఉంటాయి. అందుకనే దీనిని "పేదవాని ఫ్రిజ్" అంటారు.

thumb|కర్ణాటక సంగీతంలోని వాద్యపరికరం ఘటం
ఎడమ|thumb|అమ్మకానికి సిద్ధంగా మట్టి పాత్రలు, హైదరాబాద్
కర్ణాటక సంగీతంలోని వాద్య పరికరాలలో ఘటం అనేది విశిష్టమైనది. ఇదొక కుండ మాదిరిగా ఉంటుంది.

వర్గం:గృహోపకరణాలు
నారా

**నారా** తెలుగువారిలో కొందరి ఇంటి పేరు.naidu

## ప్రముఖ వ్యక్తులు
* నారా చంద్రబాబు నాయుడు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి.
* నారా రోహిత్
* నారా లోకేష్ తెలుగు సినిమా నటుడు.
కృష్ణ జింక

[thumb|Male & female in [Hyderabad, India. ]]

**కృష్ణ జింక** : (ఆంగ్లం: **Blackbuck** ) : ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర జంతువుగా గుర్తింపు పొందినది. ఏంటిలోప్ సెర్వికాప్రా అనే శాస్త్రీయ నామం గల ఈ జంతువు ప్రధానంగా భారతదేశంలో నివసించినప్పటికీ, పాకిస్థాన్, నేపాల్ లోని కొన్ని ప్రాంతాలలో కూడా కనిపిస్తుంది.

## జీవిత విశేషాలు
కృష్ణ జింకలు విశాలమైన పచ్చిక మైదానాలలో జీవిస్తుంటాయి. ఇవి ముఖ్యంగా రకరకాల గడ్డిని, అప్పుడప్పుడు పండ్లను తింటాయి. అతి వేగంగా పరిగెత్తగలిగే జంతువులలో ఇది ఒకటి. సాధారణంగా ఇవి 15-20 జింకలు కలిసి ఒక మందగా తిరుగుతుంటాయి. ప్రతి మందలోను ఒక బలిష్టమైన మగ జింక ఉంటుంది.

మగ కృష్ణ జింక సుమారు 32 అంగుళాల పొడవు పెరుగుతుంది. సుమారు 40 కి.గ్రా. దాకా బరువుంటుంది. వీని కొమ్ములు 3-4 మలుపులతో మెలికలు తిరిగి సుమారు 28 అంగుళాల పొడవు దాకా పెరుగుతాయి.
మగ జింకలో శరీరపు పైభాగం నలుపు లేదా ముదురు గోధుమగంగులో ఉంటే, కడుపు, ఇంకా కళ్ళు చుట్టూ ఉండే ప్రాంతం మాత్రం తెలుపురంగులో ఉంటుంది.

ఆడ కృష్ణ జింకలు వీటికి భిన్నంగా లేత గోధుమ రంగులో ఉంటాయి. వీటికి కొమ్ములుండవు.

## రక్షిత జంతువు
ఒకొప్పుడు సువిశాలమైన మైదానాల్లో స్వేచ్ఛగా తిరిగిన కృష్ణ జింకలు నేడు క్రమంగా అంతరించి పోతున్నాయి. అయితే కొందరు వీటిని మాంసం కోసం, చర్మం కోసం, వినోదం కోసం చంపుతున్నారు. అనేక ఇతర వన్యప్రాణుల వలె కృష్ణ జింకలు కూడా రక్షిత జంతువులు. భారత ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టిన వన్యప్రాణుల సంరక్షక చట్టం - 1972' ప్రకారం వీటిని వేటాడటం చట్టరీత్యా నేరమవుతుంది.

## పురాణాలలో కృష్ణ జింక
హిందూ ధర్మానుసారం, "కృష్ణ జింక" చంద్రుని వాహనం. కృష్ణ జింక నివసించే స్థానములు పుణ్యమైన ప్రాంతములు.

## మూలాలు

## గ్యాలరి

Image:Antilope cervicapra2.jpg
Image:Antilope cervicapra4.jpg
Image:Antilope cervicapra kwh.jpg
Image:Blackbuck Antelope.jpg
Image:Hirschziegenantilope2.JPG
Image:Hirschziegenantilope-w.JPG
Image:Antilope cervicapra1.jpg
Image:Antilope cervicapra3.jpg


వర్గం:జంతు శాస్త్రము
వర్గం:సరిసంఖ్యలో గిట్టలు కలిగిన జంతువులు
అభిమానాలు (నవల)

**అభిమానాలు** కాళీపట్నం రామారావు గారి అత్యంత ప్రసిద్ధి చెందిన నవలల్లో ఒకటి. ఈ నవలను రచయిత మార్చి 1952లో రచించారు. 

## నవలా విశేషాలు
* కథ ఆద్యంతమూ అందమైన పదాల కూర్పుతో సాగుతూ చదివేవారికి హాయిని కలిగిస్తుంటుంది.
* కాళీపట్నం వారి సహజ శైలితో కథనం నడిపిన తీరు మనసులను ఆకట్టుకుంటుంది.

## కవి పరిచయం

కారా మాస్టారుగా పసిద్ది పొందిన కాళీపట్నం రామారావు సరళ భాషా రచయిత, కథకుడు, విమర్శకుడు. వృత్తిరీత్యా ఉపాధ్యాయులైన ఈయన రచనా శైలి సరళంగా ఉండి సామాన్యజ్ఞానం కల పాఠకులు సైతం రచనలో లీనమయ్యేలా, భావప్రాధాన్య రచనలు చేసాడు. ప్రసిద్ధ నవలా రచయిత అయిన యండమూరి వీరేంధ్రనాధ్ రామారావు రచనల నుండి ప్రేరణ పొంది ఆయనను గురువుగా భావించేవాడు. ఈయన చేసిన రచనలు తక్కువైనా అత్యంత సుప్రసిద్ధమైన రచనలు చేసారు.
## కథా విశేషాలు
ఇది ఒక అసహాయ చలపతి కథ. తండ్రి క్రమశిక్షణలో భయపడుతూ బ్రతికే చలపతి కథ. తన తమ్ముడిని బాగా ప్రయోజకుడిని చేద్దామని తలచిన చలపతి తండ్రి తనమాట వినకుండా కులం కాని అమ్మాయిని చేసుకున్నాడని తమ్ముడిని వెలివేస్తాడు. తనకొడుకు అలానే పెరుగుతాడనే భయం వలన ఆయన చలపతిని విపరీతమైన క్రమశిక్షణతో పెంచుతూ ఆఖరుకు అతడు ఆత్మహత్య చేసుకొవాలనే తలంపు కలిగేలా చేస్తాడు.దాంతో చలపతి స్కూలు నుండి పారిపోయి తన బాబాయి దగ్గరకు చేరతాడు. విషయం తెలిసి వచ్చిన చలపతి తండ్రి తన కొడుకు ఆరోగ్యపరిస్థితి తనయందు అతడికి గల భయం తెలుసుకొంటాడు. తన తమ్ముడిని కలుపుకోవడం, కొడుకుకు అతని యందు భయం పోగొట్టడం ద్వారా కథకు ముగింపు చెప్తాడు.

## పాత్రలు
* పద్మనాభం
* లక్ష్మమ్మ
* భాస్కరం
* రాఘవి
* చలపతి
* శారద

## కాళీపట్నం వారి ఇతర నవలలు
150px|right|thumb|కాళీపట్నం రామారావు
* యజ్ఞం
* రాగమయి
* జీవధార
* అభిమానాలు
* కా రా కథలు

వర్గం:నవలలు
వర్గం:1974 పుస్తకాలు
మల్లీశ్వరి (అయోమయ నివృత్తి)

thumb|మల్లీశ్వరి (2004 సినిమా)
మల్లీశ్వరి పేరుతో ఒకటి కంటే ఎక్కువ వ్యాసాలు ఉన్నాయి. ఆ వ్యాసాల జాబితాను కింద ఇచ్చారు.

; వ్యక్తులు
* కరణం మల్లేశ్వరి - తెలుగు క్రీడాకారిణి
* గౌండ్ల మల్లీశ్వరి - తెలంగాణా తొలి మహిళా వీడియో జర్నలిస్టు
* కె.ఎన్. మల్లీశ్వరి - స్త్రీవాద రచయిత్ర

; సినిమాలు
* మల్లీశ్వరి - ఎన్టీరామారావు, భానుమతి తారాగణంలో 1951 సంవత్సాంలో విడుదలైన ఒక సినిమా.
* మల్లీశ్వరి (2004 సినిమా) - వెంకటేశ్, కత్రీనాకైఫ్ తారాగణంలో 2004 సంవత్సరంలో విడుదలైన ఒక సినిమా.
హృదయావరణం

**హృదయావరణం** (Pericardium) సకశేరుకాలలో గుండెను, ముఖ్యమైన రక్తనాళాల ఆధారభాగాలను ఆవరించి ఉండే త్రికోణాకార సంచి. ఇది సీలోమ్ నుంచి విడివడి ఏర్పడుతుంది. దీని లోపల రెండు హృదయావరణ త్వచాలు (Pericardiac membranes) గల సీరస్ పొర ఉంటుంది. లోపలి పొర గుండెను ఆనుకొని, బయటి పొర తంతుయుత త్వచాన్ని ఆనుకొని ఉంటాయి. రెండు సరస త్వచాల మధ్య హృదయావరణ ద్రవం (Pericardial fluid) ఉంటుంది. ఈ ద్రవం గుండె పని చేసేటప్పుడు అదురు, రాపిడి ఉత్పన్నం కాకుండా చూస్తుంది.

## హృదయావరణ ద్రవం
**హృదయావరణ ద్రవం** గుండె చుట్టూ కప్పబడి ఉండే హృదయావరణ త్వచం అనే సీరస్ పొర నుండి తయారౌతుంది. సాధారణంగా ఇది ఇంచుమించు 15 నుండి 50 మి.లీ. ఉంటుంది. దీని మూలంగా గుండె చలనం సాఫీగా సాగుతుంది. 

ఈ ద్రవం ఎక్కువగా తయారైనప్పుడు దానిని pericardial effusion అంటారు. ఇవి తక్కువ పరిమాణంలో, మెల్లగా అయితే ఫరవాలేదు. కానీ చాలా ఎక్కువగా ఉండినా, తొందరగా చేరినా గుండె వైఫల్యం అనే ప్రమాదమైన పరిస్థితి కలుగుతుంది.

## మూలాలు

వర్గం:శరీర నిర్మాణ శాస్త్రము
జీవధార

thumb|right|200px|జీవధార నవల ముఖ చిత్రము
కాళీపట్నం రామారావు గారి మరొక పేరెన్నికగన్న నవల - **జీవధార**. జీవధార ఒక నిజమైన పాత్రల చిత్రన కలిగిన కథ. ఇది 1971 లో వ్తాయబడినది. దీనిని తదుపరి 1080 లో రష్యన్ భాషలోకి తర్జుమా చేసారు.
## రచయిత గురించి క్లుప్త సమాచారం
కారా మాస్టారు గా పసిద్ది పొందిన కాళీపట్నం రామారావు సరళ భాషా రచయిత, కథకుడు, విమర్శకుడు. వృత్తిరీత్యా ఉపాధ్యాయులైన ఈయన రచనా శైలి సరళంగా ఉండి సామాన్య జ్ఞానం కల పాఠకులు సైతం రచనలో లీనమయ్యేలా, భావ ప్రాధాన్య రచనలు చేసాడు. ప్రసిద్ధ నవలా రచయిత అయిన యండమూరి వీరేంద్రనాధ్ రామారావు రచనల నుండి ప్రేరణ పొంది ఆయనను గురువుగా భావించేవాడు. ఈయన చేసిన రచనలు తక్కువైనా అత్యంత సుప్రసిద్ధమైన రచనలు చేసారు.

1966లో వీరు రాసిన 'యజ్ఞం' కథ తెలుగు పాఠకుల విశేష మన్ననలు పొందింది. దోపిడి స్వరూప స్వభావాలను నగ్నంగా, సరళంగా, సహజంగా, శాస్త్రీయంగా చిత్రీకరించారు. దీనికి 1995 సంవత్సరంలో కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు గెలుపొందారు.

ఈయన శ్రీకాకుళంలో ఫిబ్రవరి 22, 1997 సంవత్సరంలో కథానిలయం ఆవిష్కరించారు. ప్రస్తుతం కథా రచనకు దూరంగా ఉంటూ కథానిలయం కోసం ఎక్కువగా శ్రమిస్తున్నారు.
ఈ ప్రస్తుత పుస్తకం 2008 సంవత్సరం వరకు కారా మాష్టారు గారి రచనలు అన్నింటినీ చక్కగా ఏరి కూర్చి ప్రచురించినది. ఇందులో వారి లేఖలు, కథలు పత్రికల్లో వ్యాసాలు అన్నీ మొత్తం 567 పెద్ద పేజీల్లో కూర్చబడ్డాయి.

## ఇవీ చూడండి
* యజ్ఞం (నవల) 
* అభిమానాలు
* రాగమయి
* రుతుపవనాలు (కథా సంకలనం)
* కారా కథలు
* కథాకథనం
* కథాయజ్ఞం
## మూలాలు, ఆధారాలు
* http://eemaata.com/history/telugu_literary_homepage/Bio/kaaraa.html
* https://www.sakshi.com/news/andhra-pradesh/2015-ntr-national-award-on-kalipatnam-ramarao-231948

వర్గం:తెలుగు నవలలు
పండరీపురం

**పండరీపురం** **(ఆంగ్లం:** Pandharpur**)** మహారాష్ట్ర రాష్ట్రంలో షోలాపూర్ జిల్లాలో ఉంది.

## భౌగోళికం

పండరీపురం . సముద్ర మట్టం నుంచి 458 మీటర్లు (1502 అడుగులు) ఎత్తులో ఉంది.

## జనాభా గణాంకాలు

2001 జనాభా లెక్కల ప్రకారం పండరీపురంలో 91,381 మంది నివసిస్తున్నారు. ఇందులో పురుషులు 52 శాతం, స్త్రీలు 48 శాతం. 71 శాతం మంది అక్షరాస్యులు (జాతీయ సగటు 59.5% కంటే ఎక్కువగా). 12 శాతం మంది చిన్న పిల్లలు.

## చరిత్ర
పండరీపురం మహారాష్ట్రలోని ముఖ్యమైన పుణ్యక్షేత్రం. ఇది చంద్రభాగా నది (ప్రస్తుతం భీమా నది) ఒడ్డున ఉంది. ఇక్కడ ప్రసిద్ధమైన పాండురంగ విఠలుడు రుక్మిణీ దేవి సమేతంగా వెలసి యున్నాడు. హిందువులు ఇతన్ని శ్రీకృష్ణుని అవతారంగా భావిస్తారు. మహారాష్ట్రకు కర్నాటకకు చెందిన వైష్ణవ భక్తులు 13 నుండి 17 శతబ్దాల మధ్యకాలంలో జ్ఞానేశ్వర్, నామ్ దేవ్, ఏక్ నాథ్, తుకారాం, పురంధర దాసు, విజయ్ దాస్, గోపాల్ దాస్, జగన్నాథ్ దాస్, ఇతన్ని కొలిచి తరించారు. ఈ దేవాలయానికి ఆరు ద్వారాలున్నాయి. మహారాష్ట్రీయులు పండరీ పురాన్ని దక్షిణ కాశీగా పిలుస్తారు. ఇక్కడి స్వామి వారిని విఠోభా, పాండురంగ, పండరినాధ్, విఠల్, విఠల్ నాద్ అనే పేర్లతో కూడా పిలుస్తారు.

కొందరు భక్తులు దేవుళ్లపై దీక్ష వహిస్తారు. అలాంటి దీక్షలో ముఖ్యమైనది అయ్యప్ప దీక్ష. అలాగే, వేంకటేశ్వర దీక్ష, శివ దీక్ష, దుర్గమ్మ దీక్ష భవానీ దీక్ష చేపట్టి కొన్ని రోజులు నియమ నిష్టలతో దీక్ష సాగించి ఒక రోజున ఆయా దేవాలయాలకు యాత్రగా కాలినడకన బయలు దేరుతారు. ఆలాంటి దీక్షకు పండరి నాధుని దీక్షకూడ ఒక మంచి ఉదాహరణ.

ఆషాఢ మాస తొలి ఏకాదశి నాడు జరిగే ఉత్సవాలకు జనం లక్షల సంఖ్యలో వస్తారు. పక్కనున్న నదీ ప్రాంతమంతా జన సంద్రంలాగా కోలాహలంగా వుంటుంది. పాద యాత్రికులు ఆ రోజుకు చేరుకునేలాగా తమ ప్రయాణాన్ని నిర్ణయించుకుంటారు.

## ఇవీ చూడండి

* శ్రీ విఠల్ రుక్మిణి ఆలయం, పండరీపురం

## మూలాలు


## గ్రంథ పట్టిక

*G.A.Deleury, *The cult of Vithoba* (Pune: Deccan College (Pune), 1960)
*M.S.Mate, *Temples and legends of Maharashtra* (Bombay: Bharatiya Vidya Bhavan, 1988), pp188–220
*D.B.Mokashi, *Palkhi: a pilgrimage to Pandharpur* (translated from the Marathi) (Albany, NY: State University of New York Press; Hyderabad: Orient Longman, 1990)

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:మహారాష్ట్ర పుణ్యక్షేత్రాలు
సంచి

**సంచి** (ఆంగ్లం Bag) మనం సాధారణ గృహోపకరణంగా ఉపయోగించే వస్తువు. ఇవి మృదువుగా ఉండి కాగితం, వస్త్రం, ప్లాస్టిక్, తోలు మొదలైన పదార్ధాలతో తయారుచేయబడతాయి. కొన్ని పెద్ద సంచుల్ని బస్తాలు అంటారు.

వివిధ రకాలైన సంచుల్ని ప్యాకింగ్ లోను, వస్తువుల్ని మనతో తీసుకొని పోవడానికి ఉపయోగిస్తారు. మన కోసం ఉపయోగించేటప్పుడు చేతితో పట్టుకోవడానికి హేండిల్స్ లేదా తాళ్ళు కట్టి ఉండాలి. కొన్నింటిని భుజానికి వేలాడదీస్తాము. కొన్నింటిని వీపు మీద మోయడానికి పెద్ద బెల్టుల్ని ఉపయోగిస్తారు.

చిన్న చిన్న కాగితపు సంచుల్ని టీ పొడి మొదలైన వస్తువుల రసం తీసుకోవడానికి చాలా సౌకర్యంగా రెడీమేడ్ పద్ధతిలో ఉపయోగంలో ఉన్నాయి.

సంచుల్ని మూయడానికి జిప్పు గాని మరొక విధంగా అమరిక చేసి ఉంటుంది. కొన్నింటికి తాళం వేసుకోవడానికి వీలుగా రింగులు ఉంటాయి. విలువైన వస్తువులు లేదా ఎక్కువగా ఖరీదైన నగలు కోసం ఉపయోగించేవాటికి ఈ ఏర్పాటు ఉంటుంది. బస్తాలు వంటి పెద్ద సంచుల్ని తాడు లేదా దారంతో కుట్టి దూర ప్రాంతాలకు రవాణా చేస్తారు.

ప్లాస్టిక్ తో చేసిన సన్నని సంచులు ఒక్కసారి మాత్రమే ఉపయోగపడతాయి. చెత్తవేసుకోవడానికి ఉపయోగించే సంచులు పారిశుధ్యం గురించి చెత్తతో పారవేయడం మంచిది. ఈ మధ్య కాలంలో ప్లాస్టిక్ సంచుల్ని ఉపయోగించవద్దని చాలా స్వచ్ఛంద సంస్థలు ప్రచారం చేస్తున్నాయి. గుడ్డతో చేసిన సంచులు శుభ్రం చేసుకొని మళ్ళీ మళ్ళీ ఉపయోగించవచ్చును.

సంచులు చిన్నగా మడత పెట్టుకొని చాలా సౌకర్యంగా కావలసిన ప్రదేశానికి తీసుకొని వెళ్ళవచ్చును. అయితే డబ్బాలను ఈ విధంగా చేయుటకు వీలుకాదు.

సంచులలో చిన్నవి తోలుతో తయారుచేసినవి జేబులో పెట్టుకొని పర్సుగా చిన్నచిన్న వస్తువులు మనతో తీసుకొని పోవచ్చును. జేబుఖర్చుకోసం ఉపయోగించే ధనం, లైసెన్స్, క్రెడిట్ కార్డులు మొదలైనవి ఇందులో ఉంచుకుంటాము.

కాగితంతో చేసిన చేతి సంచులు చాలా చౌకగా సౌకర్యంగా ఉంటాయి. పర్యావరణం దీని వలన హాని కలుగదు. ప్లాస్టిక్ సంచులకు ఇవి మంచి ప్రత్యామ్నాయం. కానీ ఇవి ఎక్కువ బరువును తీసుకొని పోతే చిరిగిపోతాయి.

కాగితం వస్తువుల్ని పాకింగ్ కోసం ప్రాచీన చైనాలో 2వ శతాబ్దం నుండి ఉపయోగంలో ఉన్నాయి. అయితే కాగితాన్ని సంచులుగా ఉపయోగించడం టాంగ్ సామ్రాజ్యం (618-907 AD) నుండి మొదలైనది.

## మూలాలు

* Needham, Joseph (1986). *Science and Civilization Duh China: Volume 4, Part 1*. Taipei: Cave Books, Ltd. ISBN 9780521087322

వర్గం:గృహోపకరణాలు
పడగ

**పడగ** పాము వంటి జీవులలో ఉండే భాగము.

కోబ్రా జాతికి చెందిన పాములలో మెడ వెనుక చర్మం పడగ క్రింద మారి పాము పెద్దదిగా కనిపిస్తుంది. ఉరోస్థి లేకపోవడం వలన ప్రక్కటెముకలు బయటికి పొడుచుకొని పడగగా మారతాయి. ఆసియాదేశపు నాగుపాము పడగ మీద కళ్ళద్దాల వంటి మార్కులు ఉంటాయి. పాములలోనే కాకుండా కొన్ని రకాల బల్లులలో కూడా పడగ ఉంటుంది. ఉదాహరణ: *[[Tropidurus delanonis]]*.

## స్త్రీ జననేంద్రియ వ్యవస్థ

స్త్రీ జననేంద్రియాలలో యోనిశీర్షం (క్లైటోరిస్) భాగాన్ని కప్పుతూ ఉండే చర్మపు పొరను **క్లైటోరిస్ పడగ** (**clitoral hood**) అంటారు. ఇది క్లైటోరిస్ ను రక్షిస్తుంటుంది . యోని ద్వారం దగ్గరి లేబియా మైనొరా లోని భాగం, పురుషుల మేహనం లోని పూర్వచర్మానికి సమజాతం. 

## సంస్కృతి
*వేయిపడగలు, తెలుగు సాహిత్యంలో విశ్వనాథ సత్యనారాయణ గారి విశిష్ట రచన.
*హిందూ పురాణాలలో ఆదిశేషునికి వేయి పడగలని చెబుతారు.

వర్గం:శరీర నిర్మాణ శాస్త్రము