బాజీరావ్ మస్తానీ

**బాజీరావ్ మస్తానీ** 2015లో విడుదలైన భారతీయ హిందీ చారిత్రక ప్రేమ విషాద సినిమా.   భన్సాలీ ప్రొడక్షన్స్, అంబర్ ఎంట‌ర్‌టైన్‌మెంట్, ఈరోస్ ఇంటర్నేషనల్ బ్యాన‌ర్స్‌పై నిర్మించిన ఈ సినిమాకు సంజయ్ లీలా భన్సాలీ దర్శకత్వం వహించాడు. రణవీర్ సింగ్, దీపికా పడుకోణె, ప్రియాంక చోప్రా ప్రధాన పాత్రలు పోషించగా, తన్వీ అజ్మీ, వైభవ్ తత్వవాడి, మిలింద్ సోమన్, మహేష్ మంజ్రేకర్, ఆదిత్య పంచోలి సహాయ పాత్రలలో నటించారు. నాగ్నాథ్ ఎస్. ఇనామ్దార్ రచించిన ' రౌ' అనే మరాఠీ నవల ఆధారంగా బాజీరావ్ మస్తానీ మరాఠా *[[పీష్వా|పేష్వా]]* బాజీరావ్ I (1700–1740), అతని రెండవ భార్య మస్తానీ కథను వివరిస్తుంది.

1990వ దశకం ప్రారంభంలోనే దీని ఆలోచన రాగా, సంజయ్ లీలా భన్సాలీ 2003లో ఈ సినిమాను ప్రకటించారు. కానీ, నటీనటులు మారుతుండటంతో దీని నిర్మాణం చాలాసార్లు ఆలస్యమైంది. భన్సాలీకి ఎంతో ఇష్టమైన ప్రాజెక్ట్ అయిన ' బాజీరావ్ మస్తానీ' 2014లో పునరుద్ధరించబడటానికి ముందు దశాబ్దానికి పైగా నిర్మాణ దశలోనే నిలిచిపోయింది. ప్రీ-ప్రొడక్షన్‌లోకి వెళ్ళే ముందు విస్తృతమైన పరిశోధన జరిగింది. దీని కోసం సినిమా వైభవాన్ని, ఉన్నత నిర్మాణ విలువను పెంచడానికి ఇరవై రెండు అత్యంత వివరాలతో కూడిన సెట్‌లు, ఇంకా అనేక దుస్తులు, ప్రాప్స్‌ను సృష్టించాల్సి వచ్చింది. ప్రధాన చిత్రీకరణ ఫిల్మ్ సిటీలో నిర్మించిన సెట్‌లలో జరగ్గా, కొన్ని భాగాలను వాస్తవ ప్రదేశాలలో చిత్రీకరించారు. పోస్ట్-ప్రొడక్షన్‌లో అనేక సన్నివేశాలను మెరుగుపరచడానికి విజువల్ ఎఫెక్ట్స్, సీజీఐని ఉపయోగించారు.

*బాజీరావ్ మస్తానీ* 18 డిసెంబర్ 2015న విడుదలైంది, భన్సాలీ దర్శకత్వం, వివిధ సాంకేతిక విజయాలు, తారాగణం నటనకు ప్రశంసలు అందుకుంది. ఈ సినిమా దాని స్థాయి, గొప్పతనం, వివరాల పట్ల శ్రద్ధకు కూడా ప్రసిద్ధి చెందింది. అనేక ప్రశంసలను అందుకున్న *బాజీరావ్ మస్తానీ* ఉత్తమ దర్శకత్వం (భన్సాలీ), ఉత్తమ సహాయ నటి (అజ్మీ) తో సహా 7 జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డులను గెలుచుకున్నారు. ఈ సినిమా 61వ ఫిల్మ్‌ఫేర్ అవార్డులలో ఉత్తమ నటి (దీపికా పడుకోణె), ఉత్తమ సహాయ నటి (అజ్మీ) తో సహా 14 నామినేషన్లు పొందింది, ఉత్తమ చిత్రం, ఉత్తమ దర్శకుడు ( భన్సాలీ) ఉత్తమ నటుడు (రణవీర్ సింగ్), ఉత్తమ సహాయక నటి (ప్రియాంక చోప్రా) తో సహా 9 అవార్డులను గెలుచుకుంది. జీ సినీ అవార్డులలో, రణవీర్ సింగ్ ఉత్తమ నటుడు-పురుషుడు (క్రిటిక్స్), దీపికా పడుకోణె ఉత్తమ నటి-స్త్రీ అవార్డులను గెలుచుకున్నారు.

ఈ సినిమా బాక్సాఫీస్ వద్ద కూడా చాలా విజయవంతమైంది, ₹ 145 కోట్ల బడ్జెట్‌తో నిర్మించబడి ₹ 356.2 కోట్లకు పైగా వసూలు చేసి 2015లో అత్యధిక వసూళ్లు సాధించిన 4వ హిందీ సినిమాగా నిలిచింది.

## కథ
1720లో, పేష్వా బాలాజీ విశ్వనాథ్ మరణం తరువాత, మరాఠా ఛత్రపతి షాహు న్యాయస్థానం కొత్త *పేష్వా* నియమించడంపై చర్చించింది. అంబాజీ పంత్ పురందరే విశ్వనాథ్ చిన్న కుమారుడు బాజీరావును తన తండ్రి వారసుడిగా  ప్రతిపాదించారు, అతనికి నిర్వహించిన పరీక్షలో ఉత్తీర్ణుడై, చివరికి కొత్త *పేష్వా* అయ్యాడు.

10 సంవత్సరాల తరువాత, బాజీరావ్ భార్య కాశీబాయి ఆమె స్నేహితుడు భాను సందర్శిస్తాడు, ఆమె భర్తను గూఢచర్యం కారణంగా బాజీరావ్ ఉరితీశాడు. ఆమె తన చనిపోయిన భర్త కోసం ఎంత బాధపడుతోందో, కాశీ కూడా బాధపడుతుందని భాను ఊహిస్తాడు. సిరోంజ్ ప్రయాణంలో ఉన్నప్పుడు, బజిరావును బుందేల్‌ఖండ్ రాయబారి సందర్శిస్తాడు, అతను దండయాత్రను తిప్పికొట్టడంలో తన సహాయాన్ని నమోదు చేస్తాడు, హిందూ రాజ్పుత్ రాజు ఛత్రసాల్, అతని పర్షియన్ ముస్లిం ఉంపుడుగత్తె రుహానీ బేగం కుమార్తె మస్తానీ అని వెల్లడిస్తాడు. ఆమె శౌర్యానికి ఆకర్షితురాలైన బాజీరావు ఆక్రమణదారులతో పోరాడటానికి వారికి సహాయం చేస్తాడు. ఆనందంతో ఉలిక్కిపడిన ఛత్రసాల్, బాజీరావు వారితో హోలీ జరుపుకోవాలని పట్టుబట్టారు. ఈ సమయంలో బాజీరావు, మస్తానీ ఒకరినొకరు ప్రేమించుకుంటారు. ఇంటికి బయలుదేరే ముందు బాజీరావు ఆమెకు ఒక కత్తిని బహుమతిగా ఇస్తాడు. అయితే ఒక పురుషుడు స్త్రీకి తన కత్తిని బహుమతిగా ఇవ్వడం వారి వివాహానికి ప్రతీక అని చెప్పే రాజపుత్ర సంప్రదాయం గురించి అతనికి తెలియదు. పూణే ఇంటికి తిరిగి వచ్చిన కాశీబాయి, బాజీరావుకు వారి కొత్తగా నిర్మించిన నివాసం అయిన శనివర్ వాడా, *ఐనా మహల్*, అద్దాల మందిరం చుట్టూ పర్యటించి స్వాగతం పలుకుతుంది, ఇది కాశీబాయి తన గదుల నుండి బాజీరావును చూడటానికి వీలు కల్పిస్తుంది.

తన ప్రేమను పొందాలనే పట్టుదలతో మస్తానీ పూణేకు చేరుకుంటుంది. కానీ బాజీరావు తల్లి రాధాబాయి, మస్తానీ ఉద్దేశాలను గ్రహించి, ఆమె మతాన్ని కించపరుస్తూ కఠినంగా ప్రవర్తించి, మస్తానీని అక్కడి నుండి వెళ్ళిపొమ్మని పట్టుబడుతుంది. మస్తానీ అందుకు నిరాకరించడంతో, రాధాబాయి ఆమెకు వేశ్యలతో వసతి ఏర్పాటు చేసి అవమానిస్తుంది. మస్తానీ ఆ అవమానాన్ని సహించి, ఛత్రపతి షాహు ఆస్థానంలో బాజీరావుకు భార్యగా ఉండేందుకు అనుమతి కోరేంత వరకు వెళ్తుంది. బాజీరావు మొదట మస్తానీని మందలించి, ఆమెకు ఎటువంటి గౌరవం లభించదని, తాను ఎప్పటికీ పూర్తిగా ఆమె సొంతం కాలేనని స్పష్టం చేస్తాడు; ఆమె అంగీకరించడంతో అతను ఆమెను తన భార్యగా స్వీకరిస్తాడు. మొఘల్ సామ్రాజ్యాన్ని స్వాధీనం చేసుకోవాలనే తమ ఉద్దేశ్యాలకు మార్గం సుగమం చేసుకోవడానికి, మరాఠా సమాఖ్య హైదరాబాద్ నిజాం అడ్డుపడకుండా చూసుకోవాలి. బాజీరావు నిజాంతో సంధి కుదర్చడానికి బయలుదేరి విజయం సాధిస్తాడు.

అతను ఇంటికి తిరిగి వచ్చి మస్తానీ, కాశీ ఇద్దరూ గర్భవతులు అని తెలుసుకుంటాడు. ఆ రాత్రి, ఐనా మహల్‌లోని తన గదుల నుండి కాశీ, బాజీరావు మస్తానీని కౌగిలించుకోవడాన్ని చూస్తుంది. తీవ్ర దుఃఖంతో, ఆమె తన పుట్టింటికి వెళ్లి, కొన్ని నెలల తర్వాత వారి నవజాత కుమారుడు రఘునాథ్ రావుతో తిరిగి వస్తుంది. మస్తానీ కూడా ఒక కుమారుడికి జన్మనిస్తుంది, దానికి వారు కృష్ణరావు అని పేరు పెడతారు. అయినప్పటికీ, బ్రాహ్మణ పూజారులు ఆయనకు హిందూ నామకరణ వేడుకను నిర్వహించడానికి నిరాకరించినప్పుడు, కృష్ణరావును షంషేర్ బహదూర్ అనే ముస్లింగా పెంచుతామని బాజీరావు ప్రకటిస్తాడు. కొన్ని సంవత్సరాలు గడిచిపోతుండగా బాజీరావు మస్తానీ, షంషేర్లను తనతో కలిసి శనివర్ వాడాలో నివసించడానికి తీసుకువస్తాడు. బాలాజీ బాజీ రావు అలియాస్ నానా సాహెబ్, కాశీ & బాజీరావు పెద్ద కుమారుడు, సతారా తన శిక్షణ నుండి ఇంటికి తిరిగి వచ్చి మస్తానీ పట్ల తన తీవ్ర ద్వేషాన్ని వ్యక్తం చేస్తాడు.

గణేష్ చతుర్థి ఉత్సవాల మధ్య, మస్తానీని హత్య చేయడానికి కుట్ర జరిగిందని కాశీకి సమాచారం ఇవ్వబడుతుంది, ఆమె ఆ ప్రయత్నం గురించి బాజీరావుకు తెలియజేస్తుంది, అతను వెంటనే వారిని రక్షిస్తాడు. వారి భద్రత కోసం భయపడి, అతను ఆమెకు కొత్త నివాసాన్ని నిర్మిస్తాడు. అప్పుడు అతను నిజాం విప్లవ యువరాజు నాసిర్ జంగ్ విడిచిపెట్టి ఓడించడానికి సిద్ధమవుతున్నాడు, కానీ బయలుదేరే ముందు, ఒక ఆచారం ప్రకారం అతని ప్రధాన భార్య కాశీ అతన్ని యుద్ధంలోకి చూడవలసి ఉంటుంది. సంప్రదాయాన్ని గౌరవిస్తూ బాజీరావు ఆమెను సందర్శిస్తాడు, కాని అతను తన హృదయాన్ని విచ్ఛిన్నం చేసి, తన గర్వాన్ని తొలగించాడని, కృష్ణుడు, రుక్మిణి  సంబంధంతో పోలుస్తూ చెబుతుంది. ఆ తర్వాత ఆమె తన గదులలోకి మళ్లీ ఎప్పుడూ ప్రవేశించవద్దని అతన్ని కోరుతుంది. బాజీరావు వెళ్ళిపోయిన తర్వాత, నానా సాహెబ్, రాధాబాయి మస్తానీ, షంషేర్‌లను బంధిస్తారు. ఈ విషయం తెలుసుకున్న ఆగ్రహించిన బాజీరావు నాసీర్ జంగ్‌ను ఓడించినప్పటికీ, తీవ్ర అనారోగ్యానికి గురవుతాడు. కాశీ అతనికి సపర్యలు చేస్తూ, మస్తానీని విడుదల చేయమని రాధాబాయిని కోరుతుంది, కేవలం ఆమె మాత్రమే అతన్ని రక్షించగలదని నొక్కి చెబుతుంది. అయితే, నానా సాహెబ్ ఆ ఆదేశాలను పెడచెవిన పెట్టి, షంషేర్‌ను మాత్రమే విడుదల చేస్తాడు. మతిభ్రమించిన బాజీరావు భ్రాంతికి లోనై మరణిస్తాడు, కాశీ నిస్సహాయంగా చూస్తూ ఉండిపోతుంది. అదే సమయంలో, మస్తానీ బందీగా మరణిస్తుంది, ఆ దురదృష్ట ప్రేమికులు మరణంలో ఒక్కటవుతారు.

## నటీనటులు
నటీనటుల జాబితా క్రింద ఇవ్వబడింది: 
* మరాఠా సామ్రాజ్యపు పేష్వా & కాశీబాయి, మస్తానీల భర్త అయిన బాజీరావు I పాత్రలో రణవీర్ సింగ్
* మస్తానీగా దీపికా పడుకోణె: బాజీరావు రెండవ భార్య
* కాశీబాయిగా ప్రియాంక చోప్రా : బాజీరావు మొదటి భార్య& నానా సాహెబ్ , రఘునాథ్‌ల తల్లి
* రాధాబాయి, బాజీరావు తల్లిగా తన్వీ అజ్మీ
* అంబాజీ పంత్ పురందరేగా మిలింద్ సోమన్
* చిమాజీ అప్పగా వైభవ్ తత్వవాది : బాజీరావు తమ్ముడు
* నానా సాహెబ్‌గా ఆయుష్ టాండన్ : కాశీబాయి, బాజీరావుల మొదటి కుమారుడు
** యువ నానా సాహెబ్‌గా రుద్ర సోని
* ఛత్రపతి షాహూగా మహేష్ మంజ్రేకర్
* శ్రీపాత్రరావు ప్రతినిధిగా ఆదిత్య పంచోలి
* రజా మురాద్ అసఫ్ జా I : హైదరాబాద్ నిజాం
* అనుబాయిగా సుఖదా ఖండకేకర్
* మహారాజా ఛత్రసాల్‌గా బెంజమిన్ గిలానీ
* అనుజా సాతే భియుబాయిగా
* కృష్ణ భట్‌గా యతిన్ కార్యేకర్
* మల్హర్ రావ్ హోల్కర్‌గా గణేష్ యాదవ్
* భానుగా స్నేహలతా గిరీష్ వసైకర్
* నాసిర్ జంగ్‌గా కార్తీక్ అహుజా
* వ్యాఖ్యాతగా ఇర్ఫాన్ ఖాన్ ( వాయిస్-ఓవర్ )

## నిర్మాణం
### అభివృద్ధి
సంజయ్ లీలా భన్సాలీ 1996లో తన మొదటి సినిమా *ఖామోషి: ది మ్యూజికల్* కు దర్శకత్వం వహించడానికి ముందే మరాఠా పేష్వా బాజీరావ్, అతని రెండవ భార్య మస్తానీ గురించి చారిత్రక ప్రేమను ఊహించారు. ముజఫర్ అలీ, మన్మోహన్ దేశాయ్, కమల్ అమ్రోహి వంటి అనేక ఇతర దర్శకులు ఈ ఇద్దరు చారిత్రక వ్యక్తుల గురించి ఒక సినిమా చేయడానికి ప్రయత్నించారు, కానీ అవి ఎప్పుడూ రూపొందలేదు. *దేవదాస్* (2002) విడుదలైన తర్వాత *బాజీరావ్ మస్తానీ* నిర్మించాలని భన్సాలీ భావించారు, 2003లో అధికారికంగా ప్రకటించారు, చిత్రీకరణ మే 2004లో ప్రారంభం కావాల్సి ఉంది. అయితే ఈ సినిమా నిరవధికంగా వాయిదా పడింది. ప్రతి సంవత్సరం దీనిని పునరుద్ధరించాలని భన్సాలీ ప్రణాళిక వేసినప్పటి నుండి పునరుద్ధరణ గురించి నివేదికలు ముఖ్యాంశాలు చేశాయి, కాని ఈ ప్రాజెక్ట్ ఎన్నడూ ఫలించలేదు. *ది టెలిగ్రాఫ్* ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో, భన్సాలీ తాను చేసిన ప్రతి చిత్రాన్ని పూర్తి చేసిన తర్వాత బాజీరావ్ మస్తానీని నిర్మించాలనే తన ఉద్దేశం గురించి మాట్లాడుతూ, "నేను దానిని మళ్లీ మళ్లీ పునరుద్ధరించడానికి ప్రయత్నిస్తూనే ఉన్నాను, కానీ చిత్రనిర్మాణం నాకు నేర్పించిన ఒక విషయం ఉంటే, అది ప్రతి చిత్రానికి దాని స్వంత విధి ఉందని... బాజీరావ్, మస్తానీ, కాశీబాయి ఆత్మలు ఈ చిత్రాన్ని ఇప్పుడే చేయాలని కోరుకుంటున్నట్లు నేను గట్టిగా నమ్ముతున్నాను".

పదకొండు సంవత్సరాలు అభివృద్ధి నరకం గడిపిన తరువాత, భన్సాలీ 2014లో ఈ ప్రాజెక్టును పునరుద్ధరించారు, ఈ సినిమా నాగనాథ్ ఎస్. ఇనామ్దార్ రాసిన మరాఠీ భాషా నవల రౌ (1976)  అనుసరణ అని నివేదించబడింది. ఈ ప్రాజెక్ట్ నిలిపివేయబడిన తరువాత, ఈ సినిమాను రూపొందించడానికి తాను చాలా కష్టపడ్డానని, ఈ ప్రాజెక్ట్ను రూపొందించడం అసాధ్యమని తాను భావించానని భన్సాలీ చెప్పారు. అయినప్పటికీ, ఏదో ఒక రోజు ఈ సినిమాను నిర్మించాలనే తన ఆశయానికి కట్టుబడి, "ఇందులో మాయాజాలం ఉంది" అని చెప్పాడు. కొంతమంది సినీ పరిశ్రమ నిపుణులు ఇది ఎప్పటికీ రూపొందదని, దీనికి "అపశకునం" ఉందని నమ్మారు. భన్సాలీ ఎల్లప్పుడూ ఈ ప్రాజెక్టును విశ్వసించాడు, స్క్రిప్ట్ చాలా శక్తివంతమైనదని తనకు తాను హామీ ఇచ్చాడు, అతను దానిని ఒక రోజు చేయవలసి వచ్చింది. అతను *ది టెలిగ్రాఫ్* ఇలా అన్నాడు, "నిజాయితీగా, నాకు జీవితంలో చాలా తక్కువ విషయాలు కావాలి... కాబట్టి వాటన్నింటినీ పొందేంత స్థితిస్థాపకంగా ఉన్నానని నాకు తెలుసు! లోతుగా, ఈ సినిమా చేయడానికి నన్ను అనుమతించమని విశ్వాన్ని అడుగుతూనే ఉన్నాను. మీరు చాలా నిజాయితీగా కలలు కన్నప్పుడు, దానిని నెరవేర్చడానికి మీకు కూడా శక్తి లభిస్తుందని నేను నమ్ముతున్నాను. *బాజీరావ్ మస్తానీ* అనుసరించడంలో, నేను దృఢంగా, చాలా ఏకాగ్రతతో ఉన్నాను. నేను చాలా విషయాలను త్యాగం చేశాను".

ప్రధానంగా రొమాంటిక్ డ్రామాలను రూపొందించడంలో పేరుగాంచిన భన్సాలీ, "ఒకరినొకరు ప్రేమించుకోవడం కోసం అన్నింటినీ ధిక్కరించిన ఇద్దరి మధ్య" ఉన్న ప్రేమ గురించి తెలుసుకోవడానికి ఆసక్తి చూపారు, 200 ఏళ్ల నాటి కథను చెప్పడానికి ఉత్సాహపడ్డారు. అతను బాజీరావ్, మస్తానీల మధ్య సంబంధాన్ని చూపించాలనుకున్నాడు, ఎందుకంటే ఇది చరిత్ర పుస్తకాలలో చాలా అరుదుగా చిత్రీకరించబడింది, దాని గురించి చాలా తక్కువ తెలుసు. ఆయన చాలా కాలంగా మరాఠా నేపథ్యాన్ని, కథానాయకుల విభిన్న మతాలను—బాజీరావు హిందువు, మస్తానీ ముస్లిం—ఆరాధించారు, ఇది ఆ కథ గురించి మరింత తెలుసుకోవడానికి,  చెప్పడానికి ఆయన ఆసక్తిని మరింత పెంచింది. మతం, ప్రేమపై వ్యాఖ్యానించడానికి ఇది ఒక అవకాశంగా ఆయన చూశారు, "ఆ కాలంలో, ఈ రోజు వారిని బాధపెట్టే అదే విషయాల వల్ల ప్రజలు మనస్తాపం చెందారు. ఈ చిత్రం ద్వారా, ప్రేమ గొప్ప మతం అని నేను చూపించాలనుకుంటున్నాను" అని అన్నారు.

ప్రకాష్ ఆర్. కపాడియా స్క్రీన్ ప్లే రాశారు. ఈ నవల హక్కులను కొనుగోలు చేసిన ఈ సినిమా నిర్మాత చరిత్రకారుడు నినాద్ బెడేకర్‌తో కలిసి పని చేశారు. చారిత్రక సందర్భాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకుంటే స్క్రీన్ ప్లే రాయడం చాలా కష్టమైన పని, భారీ బాధ్యత అని కపాడియా అన్నారు. కపాడియా, భన్సాలీ స్క్రిప్ట్ రూపుదిద్దుకున్నప్పటి నుండి దానిపై నిరంతరం పనిచేస్తూ, సినిమాలోని అనేక అంశాలను మెరుగుపరిచారు. ఈ స్క్రిప్ట్ పన్నెండు సంవత్సరాల క్రితం వ్రాయబడిందని పరిగణనలోకి తీసుకుంటే, దానికి అనేక మార్పులు చేయబడ్డాయి, వీటిలో ఆధునిక ప్రేక్షకులకు అనుగుణంగా నిడివిని తగ్గించడం, వేగాన్ని పెంచడం వంటి అనేక మార్పులు చేయబడ్డాయి. నవల నుండి స్వీకరించబడినప్పటికీ, సినిమాలోని కథానాయకుల మధ్య ప్రేమకథ చరిత్ర పుస్తకాలలో లేదా ఆర్కైవ్‌లలో సరిగా నమోదు కాలేదు, ఈ కథకు అనేక వెర్షన్లు ఉన్నాయి. నాటకీయతను పెంచడానికి, సంఘటనలను హైలైట్ చేయడానికి అనేక సినిమాటిక్ స్వేచ్ఛలు తీసుకోబడ్డాయి.

## కాస్టింగ్
[ఎడమ|thumb|[రణ్ వీర్ సింగ్|రణ్వీర్ సింగ్ (ఎడమ), దీపికా పదుకొణె ప్రధాన పాత్రల్లో నటించారు.]]
భన్సాలీ మొదట తన *హమ్ దిల్ దే చుకే సనమ్* (1999) ను అదే పేరుతో ఉన్న పాత్రల కోసం సల్మాన్ ఖాన్, ఐశ్వర్య రాయ్ జంటగా చేయాలనుకున్నారు, కానీ వారిద్దరి విడిపోవడం బాగా ప్రచారం పొందిన తర్వాత వారిద్దరినీ కలిసి తీసుకోలేకపోయారు.  సల్మాన్ ఖాన్ అప్పుడు తన అప్పటి ప్రియురాలు కత్రినా కైఫ్ మస్తానీ పాత్ర కోసం సూచించడానికి ప్రయత్నించాడు, కానీ విషయాలు కార్యరూపం దాల్చలేదు. చివరకు 2003లో ఈ సినిమాను ప్రకటించినప్పుడు, భన్సాలీ టైటిల్ పాత్రల కోసం సల్మాన్ ఖాన్, కరీనా కపూర్లను, బాజీ రావు మొదటి భార్య కాశీబాయి పాత్ర కోసం  రాణి ముఖర్జీని ఎంపిక చేశారు. అయితే,  సల్మాన్ ఖాన్, కరీనా కపూర్ కలిసి ఇతర సినిమాలకు సంతకం చేయడంతో ఈ ఆలోచన విరమించుకోబడింది. తమ జంటను చూపించిన తొలి దర్శకుడు కావాలని భన్సాలీ కోరుకున్నారు. అందువల్ల, ఈ చిత్రం నిలిపివేయబడింది, భన్సాలీ ఇతర సినిమాలకు దర్శకత్వం వహించాసినిమా.

తరువాతి 10 సంవత్సరాలలో, *బాజీరావ్ మస్తానీ* నిర్మాణం, నటీనటుల ఎంపిక గురించి మీడియా ఊహాగానాలు కొనసాగాయి. 2014లో ఈ సినిమా పునరుద్ధరించబడిన తరువాత, ఈ సినిమా కోసం అజయ్ దేవగన్, దీపికా పదుకొణెలను సంప్రదించినట్లు వార్తలు ఫిబ్రవరిలో ముఖ్యాంశాలుగా వచ్చాయి. అయితే, తన ఒప్పందంలోని తేదీలు, పారితోషికం వంటి అనేక నిబంధనల గురించి భన్సాలీతో విభేదాల కారణంగా దేవగన్ ఈ సినిమా నుండి తప్పుకున్నాడు. భన్సాలీ ఈ పాత్రను సుశాంత్ సింగ్ రాజ్‌పుత్ ఆఫర్ చేసాడు, కానీ షెడ్యూలింగ్ సమస్యల కారణంగా అతను ఆ పాత్రను తిరస్కరించవలసి వచ్చింది. మరుసటి నెలలో, బాజీరావ్ పాత్రను పోషించడానికి రణ్ వీర్ సింగ్ చర్చలు జరుపుతున్నట్లు తెలిసింది. అదే నెలలో బాజీరావ్ మొదటి భార్య కాశీబాయి పాత్రను పోషించడానికి ప్రియాంక చోప్రా ఎంపిక చేసినట్లు వార్తలు వచ్చాయి. జూలై 2014లో రణవీర్ సింగ్, దీపికా పడుకోణె, ప్రియాంక చోప్రా ప్రధాన పాత్రలను పోషించాలని నిర్ణయించినట్లు అధికారికంగా ధృవీకరించబడింది.

ఈ సినిమాలో ప్రియాంక చోప్రాను మొదటగా ఎంపిక చేశారు; భన్సాలీ మొదట కాశీబాయిని ఎంపిక చేయాలని, ఆ తర్వాతే ప్రధాన పాత్రలకు ఎవరిని ఎంపిక చేయాలో నిర్ణయించుకోవాలని అనుకున్నారు. ప్రియాంక చోప్రా నటించిన *[[మేరీ కోమ్ (సినిమా)|మేరీ కోమ్]]*  (2014) సినిమా నిర్మించిన భన్సాలీ, రచయిత ప్రకాష్ కపాడియాతో కథను చెప్పడానికి మనాలిలోని ఆ సినిమా సెట్‌కు వెళ్లారు; చోప్రా ఎంపిక విషయంలో భన్సాలీ పట్టుదలతో ఉన్నారు, ఆమె గుర్తుచేసుకుంటూ, "మిగతా సినిమా నటీనటులను ఇంకా ఎంపిక చేయలేదు. నా ఫోటో అక్కడ ఉండేది బాజీరావు, మస్తానీల ఫోటోలు మారుతూ ఉండేవి".

మిలింద్ సోమన్ 2014 ఆగస్టు చివరలో తారాగణంలో చేరారు. 2014 సెప్టెంబరు చివరలో, బాజీరావ్ తల్లి రాధాబాయి షబానా అజ్మీ పాత్రకు తన్వి అజ్మీని ఎంపిక చేసినట్లు నిర్ధారించబడింది, డింపుల్ కపాడియా, సుప్రియా పాఠక్ కూడా ఈ పాత్ర కోసం పరిగణించారు. తరువాతి నెలలో ఆదిత్య పంచోలి ప్రతినాయకుడిగా తారాగణంలో చేరాడు. 2014 నవంబరులో  బాజీరావ్ సోదరీమణుల పాత్రను ఖరారు చేశారు-సుఖదా ఖండ్కేకర్ అనుబాయిగా, అనుజా గోఖలే భియుబాయిగా నటించారు. మరుసటి నెలలో, మరాఠా చక్రవర్తి ఛత్రపతి షాహు పాత్రను పోషించడానికి మహేష్ మంజ్రేకర్ ఎంపిక చేశారు. బాజీరావ్ తమ్ముడు చిమాజీ అప్పాగా నటించడానికి వైభవ్ తత్వవాడిని ఎంపిక చేసినట్లు జనవరి 2015లో ప్రకటించారు. ఇర్ఫాన్ ఖాన్ ఈ చిత్రానికి కథకుడిగా నటించారు.

చిత్రీకరణ ప్రారంభం కావడానికి ముందు నటీనటులందరూ శిక్షణ పొందవలసి వచ్చింది- రణవీర్ సింగ్, దీపికా పడుకోణె కత్తి పోరాటం, గుర్రపు స్వారీ, పురాతన భారతీయ యుద్ధ కళ కళరిపయట్టు నేర్చుకున్నారు. ఈ పాత్ర కోసం సింగ్ మరాఠీ నేర్చుకుని, తన తలను గొరుగుట చేయవలసి ఉండగా, దీపికా కథక్ నృత్య పాఠాలు నేర్చుకోవలసి వచ్చింది. ఆమె కాశీబాయి పాత్రకు సన్నాహకంగా, స్వరం పరిపూర్ణం చేయడానికి ప్రియాంక చోప్రా పేష్వాల ఆరోహణ సమయంలో మాట్లాడే పేష్వాయి మరాఠీ మాండలికంలో 15 రోజుల భాషా శిక్షణను పొందారు. ఆజ్మీ తన పాత్ర కోసం పూర్తిగా తల గొరుగుకుంది.

రణవీర్ సింగ్ తన పాత్రను "నిజమైన మరాఠా"గా అభివర్ణించారు, "నేను దానిలోకి ఎంత లోతుగా వెళుతున్నానో, అతను ఎంత గొప్పవాడో నాకు అంతగా తెలుస్తోంది. ఈ పాత్రను పోషించడానికి ఎంపిక కావడం గొప్ప గౌరవం" అని అన్నారు. తాను ఎప్పుడూ ఒక పాత్రగా మారిపోవాలని కోరుకునేవాడినని, బాజీరావు పాత్ర పోషించడం తనకు ఆ అవకాశాన్ని ఇచ్చిందని, అయితే అది "ప్రతి విధంగా శక్తిని హరించేది, అలసట కలిగించేది" అని ఆయన అన్నారు. బాజీరావు పాత్రను పోషించడానికి, సింగ్ తన నిజ స్వరూపం నుండి బాజీరావులా జీవించడం నుండి తనను తాను వేరు చేసుకోవలసి వచ్చింది. తన పాత్రలో లీనమై ఉండటానికి, తనను బాజీరావు అని పిలవమని ఆయన సిబ్బందికి సూచించారు. తన అసలు పేరును ఉపయోగించిన వ్యక్తులకు సింగ్ స్పందించలేదు. అతను ఇలా అన్నాడు, "నేను ఎవరికైనా భిన్నంగా ఉండటానికి చాలా కృషి అవసరం,  రెండు గంటలు సిద్ధంగా ఉండటానికి, మేకప్ భారీ దుస్తులతో పూర్తి చేయాలి. ఇవన్నీ తరువాత, ఎవరైనా నాకు చెబితే రణవీర్, మీ షాట్ సిద్ధంగా ఉంది! అంతా వృధా అవుతుంది". దీపికా పడుకోణె తన పాత్ర చాలా సాపేక్షంగా ఉందని, "ఆమె చాలా ధైర్యవంతురాలు, బలమైనది, నిశ్చయమైనది, ఇంకా పెళుసుగా బలహీనంగా ఉంది" అని చెప్పింది. ఆమె కూడా ఆమె పాత్ర నుండి ప్రేరణ పొందింది ఈ పాత్రను పోషించడం సవాలుగా అనిపించింది, ఇది శారీరకంగా డిమాండ్, చాలా నృత్యం అవసరం. ఈ పాత్రకు వేర్వేరు పొరలు ఉన్నాయని పదుకొనే చెప్పారు-"ఒక నిమిషం ఆమె యుద్ధభూమికి వెళుతుంది, మరుసటి నిమిషం ఆమె అతనితో రొమాన్స్ చేస్తోంది". ప్రియాంక చోప్రా తన పాత్ర కారణంగా ఈ చిత్రం వైపు ఆకర్షించబడింది, ఇది "చాలా హృదయ విదారకం" అని ఆమె భావించింది. కాశీబాయి పాత్రను పోషించడం "మానసికంగా కష్టమైనది" అని, ఆమె చాలా చిత్రాలలో పోషించిన బలమైన మహిళలకు పూర్తి విరుద్ధంగా ఉందని ఆమె అన్నారు. ఆమె తన పాత్రను "హృదయ విదారకమైన, నిశ్శబ్దంగా బాధపడే, గౌరవప్రదమైన, స్థితిస్థాపకంగా, తన జీవితాన్ని నియంత్రించలేని, ఏ జీవితం తన దారిలో విసిరినా దానితోనే వెళుతుంది. కేవలం దయతో నిప్పులు చెరుగుతుంది" అని వర్ణించింది.

## ప్రీ ప్రొడక్షన్
దాని స్థాయిని బట్టి, ఈ చిత్రానికి విస్తృతమైన పరిశోధన, ప్రణాళికతో కూడిన వివరమైన  భారీ ప్రీ-ప్రొడక్షన్ పనులు అవసరమయ్యాయి. సలోని ధాత్రక్, శ్రీరామ్ అయ్యంగార్, సుజీత్ సావంత్ ఈ సినిమాకు ప్రొడక్షన్ డిజైనర్లుగా పని చేశారు. అయ్యంగార్, సావంత్ ఈ సినిమా గురించి మరొక సినిమాలో పనిచేస్తున్నప్పుడు విన్నారు, అది మొదట ప్రకటించబడినప్పుడు. భన్సాలీని ఎన్నడూ కలవకపోయిన వారు, పూణే, సతారా సందర్శించడం ద్వారా సొంతంగా పరిశోధన చేయడం ప్రారంభించారు, మరాఠా వాస్తుశిల్పం గురించి తెలుసుకున్నారు. ఈ సినిమా నిలిపివేయబడినప్పుడు, వారు పరిశోధనను కొనసాగించి, పని కోసం ఇతర చిత్రనిర్మాతలను సంప్రదించాలనే ఆశతో ఒక పోర్ట్‌ఫోలియోను ఏర్పాటు చేశారు. చాలా సంవత్సరాల తరువాత, పునరుద్ధరణ గురించి విన్నప్పుడు, వారు భన్సాలీని కలిశారు, వారి పరిశోధన, ప్రదర్శనతో ఆయన ముగ్ధుడయ్యాడు. భన్సాలీ మొఘలులపై మరింత పరిశోధన కోరుకున్నారు; అతను ధాత్రక్‌ను నియమించాడు, ఆమె అయ్యంగార్, సావంత్‌లతో చేరింది. అప్పుడు భన్సాలీ స్క్రిప్ట్‌ను ఆర్ట్ డైరెక్టర్లతో పంచుకున్నారు, తన దృష్టిని & నిర్మాణ స్థాయిని వివరించారు. ప్రీ-ప్రొడక్షన్ పనులు ఫిబ్రవరి 2014 లోనే ప్రారంభమయ్యాయి, షూటింగ్ కొనసాగడంతో పాటు అక్టోబర్ 2015 లో చిత్రీకరణ పూర్తయ్యే వరకు కొనసాగింది, ఇది పందొమ్మిది నెలల పాటు కొనసాగింది. ప్రీ-ప్రొడక్షన్ పనులు ప్రారంభమయ్యే ముందు, ఆర్ట్ డైరెక్టర్లు ఈ సినిమాలో ఎంత భాగాన్ని సెట్,  అవుట్‌డోర్ లొకేషన్‌లలో చిత్రీకరించాలో భన్సాలీతో చర్చించారు, తద్వారా వారు ఎన్ని సెట్లను సృష్టించాలో వారికి ఒక ఆలోచన వచ్చింది. సెట్లు, లొకేషన్ షాట్ల సంఖ్య నిర్ణయించబడిన తర్వాత, నిర్మాణం ముందుకు సాగింది.

ఆర్ట్ డైరెక్టర్లతో పాటు, ఆర్కిటెక్ట్‌లు, డిజైనర్లు, స్కెచ్ ఆర్టిస్టులు, ప్రాప్స్ ఆర్టిస్టులతో సహా పంతొమ్మిది మంది ఆర్ట్ అసిస్టెంట్ డైరెక్టర్లు పాల్గొన్నారు. దాదాపు 960 స్కెచ్‌లు, లెక్కలేనన్ని లేఅవుట్‌లను కలిగి ఉన్న ఫ్లో చార్ట్‌ను అనుసరించి ఫిల్మ్ సిటీలో ఇరవై రెండు సెట్‌లు సృష్టించబడ్డాయి. రెండు అతిపెద్ద సెట్‌లు శనివార వాడ, ఐనా మహల్ ఖచ్చితమైన ప్రతిరూపాలు , ఈ రెండూ "వైభవం, క్లిష్టతలో ఉన్నతమైనవి". శనివార వాడ సెట్ వారు నిర్మించిన అతిపెద్ద సెట్; దీనిని నిర్మించడానికి 45,000 పలకలు  రోజుకు 600 మంది కార్మికులు అవసరమయ్యారు. ఇది ఫిల్మ్ సిటీలోని అతిపెద్ద బహిరంగ ప్రదేశాలలో ఒకటైన సునీల్ మైదాన్లో నిర్మించబడింది, నిర్మించడానికి నలభై ఐదు రోజులు పట్టింది. కాశీబాయి గది నిర్మించబడిన మొదటి సెట్, ఇది ఇరవై ఐదు డిజైన్ల ద్వారా నావిగేట్ చేసిన తరువాత ఆమోదించబడింది. కళా దర్శకులు పూణే, నాసిక్, సతారా నుండి నిర్మాణ పరిశోధనలు చేసి, పురాతన కాలం అంతర్గత & బాహ్య నమూనాలను అర్థం చేసుకోవడానికి కోటలు, బోస్టన్ గోడలు, నగర ద్వారాలను అధ్యయనం చేసి, ఆ ఆలోచనలను కాశీబాయి విల్లాను నిర్మించడంలో చేర్చారు. సెట్‌కు వాస్తవిక రూపాన్ని ఇవ్వడానికి మట్టి పూసిన గోడలపై తామర పువ్వుల మూలాంశాలు,  చేతితో తయారు చేసిన అల్లికలను ఉపయోగించారు.

ఐనా మహల్ నిర్మాణానికి 4,500 పలకలు అవసరమయ్యాయి, రోజుకు వంద మంది కార్మికులు పనిచేశారు. ఈ సెట్‌కు తామర పువ్వు ఆకారంలో రూపకల్పన చేశారు, దీని గోడలు, పైకప్పు  నేల చేతితో చేసిన మట్టితో తయారు చేయబడ్డాయి, వాటిపై మెరిసే అద్దాల డిజైన్లు పొదిగి ఉన్నాయి.  ఐనా మహల్ ప్రతిరూపాన్ని నలభై రోజుల్లో నిర్మించారు, ఇందులో 30,000 చదరపు అడుగుల కంటే ఎక్కువ అద్దాలు ఉన్నాయి. హాలును అలంకరించడానికి 700 కంటే ఎక్కువ డిజైన్ స్టెన్సిల్స్ ఉపయోగించారు. అద్దాల హాలు మొఘల్ భావన అయినప్పటికీ, కళా దర్శకులు దీనిని మరాఠా వాస్తుశిల్పంలా కనిపించేలా రూపొందించారు. మస్తానీ మహల్‌ను రాజపుత్, మరాఠా వాస్తుశిల్పాల సమ్మేళనంగా నిర్మించారు. మస్తానీ మహల్ వెలుపలి భాగాన్ని శనివార వాడలో భాగంగా నిర్మించారు, అయితే లోపలి భాగాలను ప్రాంగణం, పడకగది కలిగిన ప్రత్యేక సెట్‌లలో నిర్మించారు. బుందేల్‌ఖండ్‌లోని మస్తానీ గదిని పర్షియన్, మొఘల్, రాజపుత్ మూలాంశాలు, వాస్తుశిల్పాల మిశ్రమంతో రూపొందించారు.

లోపలి భాగంలో పురాతన మరాఠా సామ్రాజ్యం అనుభూతిని ఇవ్వడానికి అన్ని సెట్లు సంపన్నమైన వస్తువులతో అమర్చబడ్డాయి. సెట్లను వెలిగించడానికి మట్టి దీపాలు, కాగడాలు మాత్రమే ఉపయోగించారు. పట్టు చీరలను ఉపయోగించారు, వాటికి పరుపుల దుప్పట్లు, 18వ శతాబ్దపు నమూనాలతో చేతితో చిత్రించిన గోడలను జతచేశారు. 18వ శతాబ్దపు అల్లికలు, వస్త్రాలు, ఆయుధాలు, ఆభరణాలు, ఫర్నిచర్‌ను పునఃసృష్టించడానికి చేతివృత్తి నిపుణులను నియమించారు. ఈ సినిమా కోసం దాదాపు 30,000 నూనె దీపాలను తయారు చేశారు, యుద్ధ సన్నివేశాల కోసం 500 కవచాలను రూపొందించారు. ఆ కాలంలో ధరించే శిరస్త్రాణాలు, బూట్లు కూడా ఉన్నాయి. కవచం, శిరస్త్రాణం బరువు వరుసగా పది-ఇరవై కిలోలు, రెండు కిలోల మధ్య ఉండేది. యుద్ధ సన్నివేశాల కోసం బృందం వివిధ రకాల గుడారాలు, లైటింగ్ ప్రాప్స్, ఏనుగు, గుర్రాల అలంకరణలతో సహా ప్రాప్స్‌ను కూడా రూపొందించింది. ఈ ప్రాప్స్‌ను ముంబైలో తయారు చేసి, అవుట్‌డోర్ లొకేషన్ అయిన రాజస్థాన్‌కు తీసుకెళ్లాల్సి వచ్చింది.

### దుస్తులు
ఈ సినిమాలోని దుస్తులను అంజు మోడీ, మాక్సిమా బసురూపొందించారు. మోడీ ముగ్గురు ప్రధాన పాత్రధారుల దుస్తులను రూపొందించగా, బసు సహాయక పాత్రల దుస్తులను రూపొందించారు. అదనపు పాత్రధారులు, యుద్ధ అదనపు పాత్రధారుల దుస్తులను వరుసగా అజయ్, చంద్రకాంత్ రూపొందించారు. 18వ శతాబ్దపు దుస్తులు వైభవాన్ని ప్రతిబింబించే పాత్రలు, వారి భావోద్వేగాలు, వ్యక్తిత్వాలను అర్థం చేసుకోవడంలో సహాయపడటానికి భన్సాలీ డిజైనర్లతో వివరణాత్మక స్క్రిప్ట్-రీడింగ్ సెషన్లను నిర్వహించారు. చౌమహల్లా ప్యాలెస్, ఛత్రపతి శివాజీ మహారాజ్ వాస్తు సంగ్రహాలయ, సాలార్ జంగ్ మ్యూజియం & అజంతా-ఎల్లోరా గుహలు వంటి అనేక పురాతన స్మారక చిహ్నాలను సందర్శించడం ద్వారా బసు తన పరిశోధనను ప్రారంభించింది, ఇది పురాతన మహారాష్ట్ర సంస్కృతి గురించి కొంత దృక్పథాన్ని ఇచ్చింది. దుస్తులు, వస్త్రాల చరిత్ర గురించి మరింత జ్ఞానం సేకరించడానికి ఆమె ఇండోర్, చందేరి, పైథాన్, మహేశ్వర్ వంటి నగరాలకు కూడా వెళ్లారు.

కేవలం మూడు ప్రధాన పాత్రల కోసం సుమారు 300 దుస్తులు రూపొందించబడ్డాయి. దుస్తులను నేయడానికి నిజమైన జరీ  బంగారు తీగలను ఉపయోగించారు. కాశీబాయి చిత్రాలు లేవు కాబట్టి, రాజా రవివర్మ చిత్రాలు ఆమె రూపాన్ని, దుస్తులను రూపొందించడానికి సూచనగా ఉపయోగించబడ్డాయి. రాజా రవివర్మ చిత్రాల నుండి ప్రేరణ పొందిన మోడీ చోప్రా కోసం పసుపు, వేడి గులాబీ, పచ్చ ఆకుపచ్చ, ఊదా వంటి ప్రకాశవంతమైన రంగులతో ఎనభై నౌవారి లేదా తొమ్మిది గజాల చీరలను రూపొందించారు. కస్టమ్ మేడ్ తొమ్మిది గజాల చీరలను మహేశ్వర్, చందేరి, వారణాసి చెందిన హస్తకళాకారులు నేయడం జరిగింది, చోప్రా తెరపై పెద్దగా కనిపించకుండా ఉండటానికి వాటిని సాధారణం కంటే కొంచెం తేలికగా చేశారు. చీరల తయారీ కోసం, ఆ కాలంలో ధరించే పట్టు, మస్లిన్, ఖాదీ,  చందేరి వంటి బట్టలు రూపొందించబడ్డాయి. చోప్రా నటించిన ఒక పాట సన్నివేశం కోసం, మోడీ ఒకే చీరతో ఆరు సెట్లను రూపొందించారు.

ఆ కాలంలో పేష్వాలు పెద్ద మంటతో *[[పంచె|ధోతి]]*, జామాలు, అంగర్ఖాలను ధరించేవారు, కాబట్టి ఇది బాజీరావు పాత్రకు ప్రసిద్ధి చెందింది. గంభీరమైన, భావోద్వేగ సన్నివేశాల కోసం తెలుపు, క్రీమ్ వంటి అనేక రకాల ఘన రంగులను ఉపయోగించగా, ఉత్సవ సన్నివేశాల కోసం ఎరుపు, నారింజ, నీలం, ముదురు ఊదా రంగులను ఉపయోగించారు. బాజీరావు కవచాన్ని రూపొందించడానికి, చైన్ మెయిల్ , ఖాకీ, స్టీల్ గ్రే రంగులను ఉపయోగించారు. అతని కోసం దండపట్ట కత్తి కూడా తయారు చేయబడింది. మస్తానీ పాత్ర కోసం, మోడీ ఆమె సగం-ముస్లిం వారసత్వాన్ని చిత్రీకరించడానికి మస్లిన్, ఖాదీ, సన్నని చందేరి వస్త్రాలతో కూడిన పర్షియన్, ముస్లిం దుస్తుల మిశ్రమాన్ని, ముకైష్, జర్దోసీ చేతి ఎంబ్రాయిడరీతో ఉపయోగించారు. పదుకొనేకు ప్రధానంగా శరారాలు దాని ఉత్పన్నాలు, తక్కువ మంటతో కూడిన శరారాలు, చిఫోన్ తో చేసిన సన్నని శరారాలు ఇవ్వబడ్డాయి. ఆమెకు కేవలం ఒక సన్నివేశానికి లెహంగా ఇవ్వబడింది. పడుకోన్‌కు ప్రధానంగా షరారాలు, పొడవాటి షరారాలు, తక్కువ ఫ్లేర్ ఉన్న షరారాలు, షిఫాన్‌తో చేసిన ముడతలు పడిన షరారాలు వంటివి ఇచ్చారు. ఆమెకు కేవలం ఒక సన్నివేశం కోసం మాత్రమే లెహంగా ఇచ్చారు. ఆమెకు ఫర్షీ పైజామాలతో జతగా ఓఢ్నీలు, దుపట్టాలు, ముసుగులు, నేల వరకు ఉండే అనార్కలీలు, అంగరఖాలు కూడా ఇచ్చారు. ఆమె దుస్తుల కోసం పర్షియన్ ప్రభావం ఉన్న లేత రంగులైన పౌడర్ బ్లూ, మింట్ గ్రీన్, లేత పసుపు, ఆక్వా బ్లూ, పౌడర్ పింక్, ఇతర సాధారణ పింగాణీ రంగులను ఉపయోగించారు. కోయని వజ్రాలు, ముత్యాలు వంటి ఆభరణాలతో అలంకరించబడిన తలపాగాను రూపొందించారు. మస్తానీ దుస్తులలో ఒకదాని కోసం, మోడీ అంగరఖా జాకెట్, నేసిన లెహరియా దుపట్టా, షరారా, లోపలి కుర్తితో కూడిన ఐదు పొరల దుస్తులను రూపొందించారు.

ఈ సినిమాలో ఖరీదైన, నిజమైన ఆభరణాలను ఉపయోగించారు. డిజైనర్లు ప్రతి పాత్రకు ఆభరణాలను రూపొందించారు. వారు రాజీ పడాలని కోరుకోవడం లేదని మోడీ చెప్పారు, కాబట్టి నిజమైన బస్రా ముత్యాలు, పురాతన రాళ్ళు, కత్తిరించని వజ్రాలు వంటి ఉత్తమ పదార్థాలను పాత్రలకు అవసరమైన రాజ రూపాన్ని ఇవ్వడానికి ఉపయోగించారు. కాశీబాయి శైలిని రూపొందించడానికి సాంప్రదాయ మరాఠీ తరహా ఆభరణాలను ఉపయోగించగా, మస్తానీ నిజామి, పోల్కీ ఆభరణాలను ఉపయోగించారు. పూణేకు చెందిన పి. ఎన్. గాడ్గిల్, ఢిల్లీకి చెందిన శ్రీ హరి జ్యువెల్లర్స్ తో సహా అనేక మంది భారతీయ ఆభరణాల డిజైనర్లను నియమించారు. పురాతన మరాఠా సామ్రాజ్యం వస్త్రాలు, రంగుల పోల్స్, కళాకృతులను అధ్యయనం చేయడానికి దుస్తులు, నిర్మాణ రూపకర్తలు మ్యూజియంలు, ఆర్ట్ గ్యాలరీలు, చరిత్ర పుస్తకాలు, చిత్రాలు, రాజభవనాలు, దేవాలయాలు, కోటలలో కూడా పరిశోధన చేశారు.

### ప్రధాన ఫోటోగ్రఫీ
సినిమాటోగ్రాఫర్ సుదీప్ ఛటర్జీ ఈ సినిమాను అర్రీ అలెక్సా ఎక్స్టి లెన్స్లను ఉపయోగించి చిత్రీకరించారు. ఈ సినిమా ప్రారంభించడానికి ముందు ఛటర్జీ విస్తృతమైన పరిశోధన చేశారు. ప్రధాన ఫోటోగ్రఫీ 9 అక్టోబర్ 2014న ముంబై ఫిల్మ్ సిటీలో సెట్‌లో చోప్రాతో ప్రారంభమైంది. ఆ నెల తరువాత, సింగ్ షూట్‌లో చేరాడు. ఈ సినిమాలో ఎక్కువ భాగం అత్యంత వివరణాత్మక సెట్లలో చిత్రీకరించబడింది. . నవంబర్ చివరలో, పదిసార్లు నిరంతరాయంగా చిత్రీకరించాల్సిన ఒక సన్నివేశాన్ని చిత్రీకరిస్తుండగా, అలసట కారణంగా చోప్రా సెట్‌లో స్పృహ కోల్పోయారు. వైద్యుడిని పిలిపించడంతో కొంతసేపు చిత్రీకరణ ఆగిపోయింది, కానీ ఆమె తర్వాత షూట్‌ను తిరిగి ప్రారంభించారు. 2014 డిసెంబర్ చివరలో రెండు రోజుల పాటు ఈ చిత్ర తారాగణంలో చేరిన పదుకొనే, తన ఇతర ప్రాజెక్టుల పనిని పూర్తి చేసిన తర్వాత 2015 ఏప్రిల్లో షూటింగ్ను తిరిగి ప్రారంభించింది.

అవుట్‌డోర్ లొకేషన్ చిత్రీకరణ ఫిబ్రవరి 2015లో జైపూర్ ఆమేర్ కోట ప్రారంభమైంది. అక్కడ గుంపు సన్నివేశాలను కూడా చిత్రీకరించారు. యాక్షన్ సన్నివేశాన్ని చిత్రీకరిస్తున్నప్పుడు సింగ్ గుర్రం నుండి పడిపోయి, అతనికి పెద్దగా గాయాలు కాకపోవడంతో ఆసుపత్రికి తరలించారు. అయితే, మే 2015లో, అతను భుజానికి గాయమై, శస్త్రచికిత్స చేయించుకోవాల్సి వచ్చింది, రెండు నెలల విరామం తర్వాత అతను షూటింగ్‌ను తిరిగి ప్రారంభించాడు.

చోప్రా ఏప్రిల్ 2015 మొదటి వారంలో ఒక నెల పాటు చిత్రీకరణను తిరిగి ప్రారంభించింది. *బాజీరావ్ మస్తానీ* పనిచేస్తున్నప్పుడు, చోప్రా ఏకకాలంలో మాంట్రియల్‌లో అమెరికన్ టెలివిజన్ సిరీస్ *క్వాంటికో* చిత్రీకరణలో ఉన్నారు, దీనికి చాలా ముందుకు వెనుకకు ప్రయాణాలు అవసరమయ్యాయి. ఆమె వారాంతాల్లో బాజీరావ్ మస్తానీ కోసం నటించి, వారం రోజులలో తన సిరీస్ కోసం మాంట్రియల్‌కు తిరిగి వచ్చేవారు, చివరి షెడ్యూల్‌ను పూర్తి చేయడానికి అక్టోబర్ రెండవ వారంలో భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చారు.

ఈ సినిమాను  ప్రారంభించే ముందు, అందులో ఏ భాగాలను చిత్రీకరించాలో, విజువల్ ఎఫెక్ట్స్ ఉపయోగించి ఏ భాగాలను తయారు చేయాలో బృందం చర్చించింది. చిత్రీకరణకు కష్టంగా లేదా అసాధ్యంగా భావించే సన్నివేశాలను మాత్రమే నిర్మాణానంతర దృశ్య ప్రభావాలను ఉపయోగించి రూపొందించాలని వారు నిర్ణయించారు. ఒక క్రమంలో, యుద్ధ సన్నివేశంలో ఒకే స్థానంలో నిలబడి ఉన్న 300-400 గుర్రాల కదలికలను నియంత్రించడం అసాధ్యం-ఈ సన్నివేశాన్ని తక్కువ సంఖ్యలో గుర్రాలతో చిత్రీకరించారు, తరువాత పోస్ట్ ప్రొడక్షన్‌లో మెరుగుపరచబడింది.

యుద్ధ సన్నివేశాల కోసం శ్యామ్ కౌశల్ యాక్షన్ సీక్వెన్స్‌లను సమన్వయం చేశారు. రాజస్థాన్, మధ్యప్రదేశ్, మహారాష్ట్రలో మూడు యుద్ధ సన్నివేశాలను చిత్రీకరించారు . ఛటర్జీ యుద్ధ సన్నివేశాలను సవాలుగా భావించారు, రాజస్థాన్ ఎడారిలో చిత్రీకరణ సమయంలో అనేక ఇబ్బందులను ఎదుర్కొన్నారు. సంప్రదాయాలను బద్దలు కొట్టాలనుకున్న భన్సాలీ, రాత్రిపూట యుద్ధ సన్నివేశాన్ని కోరుకున్నారు; పెద్ద, బహిరంగ మైదానానికి లైటింగ్ ఏర్పాటు చేయడం చాలా కష్టమైంది, దృశ్యమానత సమస్యలు అనివార్యమయ్యాయి. భన్సాలీ చాలా స్పష్టమైన చిత్రాలను కోరుకున్నారు. దానికి బదులుగా, సంధ్యా సమయంలా కనిపించేలా ఈ సన్నివేశాలను ఉదయం చిత్రీకరించాలని వారు నిర్ణయించారు. 800 మంది అదనపు నటులు, 500 గుర్రాలు, ఇరవై ఐదు ఏనుగులతో కూడిన ప్రధాన యుద్ధ సన్నివేశాన్ని జైపూర్ సమీపంలో ఇరవై రోజులలో చిత్రీకరించారు. ఉదయం 8:00 గంటలకు చిత్రీకరణ ప్రారంభం కాగా, అదనపు నటులు ఉదయం 4:00 గంటలకే దుస్తులు ధరించడం ప్రారంభించేవారు, ఇందులో మొఘలులకు గడ్డాలు, మరాఠాలకు మీసాలు, కవచాలు, శిరస్త్రాణాలు, యూనిఫాంలు ఉండేవి  అయితే, మొత్తం సన్నివేశాన్ని లొకేషన్‌లో ఒకే టేక్‌లో చిత్రీకరించలేకపోయారు, తరువాత ఫిల్మ్ సిటీలోని ఒక స్టూడియోలో పూర్తి చేసి, పోస్ట్ ప్రొడక్షన్‌లో మెరుగుపరిచారు.

గణేష్ ఆచార్య, రెమో డిసౌజా, పోనీ వర్మ, షాంపా గోపికృష్ణ,  పండిట్ బిర్జు మహారాజ్ ఈ చిత్ర పాటల సన్నివేశాలకు నృత్య దర్శకులు. ఆ సమయంలో ఆధునిక నృత్య పాటలకు మాత్రమే నృత్యరూపకల్పన చేసిన డిసౌజా ను "పింగా" పాటకు నృత్యరూపకల్పనం చేయడానికి భన్సాలీ ఎంచుకున్నారు, ఇది పూర్తి కావడానికి వారాలు పట్టింది. చోప్రా, పదుకొనే చిత్రీకరణకు ముందు చాలా రోజులు రిహార్సల్ చేయాల్సి వచ్చింది. ప్రియాంక చోప్రా  పడుకోన్ లకు ఈ చిత్రీకరణ సవాలుగా మారింది; నేపథ్యాన్ని వెలిగించడానికి ఉపయోగించే దీపాలు, కాగడాలు ఆరిపోయినప్పుడల్లా వారు నృత్య సన్నివేశాలను చాలాసార్లు చిత్రీకరించాల్సి వచ్చింది. ఈ పాటను రాత్రిపూట దీపాలు, కాగడాలతో అలంకరించిన ఓపెన్ ఎయిర్ సెట్‌లో చిత్రీకరించారు, వీటిలో చాలా పాటను చిత్రీకరించేటప్పుడు తుడిచిపెట్టుకుపోతాయి. పోస్ట్ ప్రొడక్షన్‌లో ఆరిపోయిన దీపాలను సరిదిద్దాలని సూచించినప్పుడు, భన్సాలీ ఖచ్చితంగా నిరాకరించారు. పన్నెండు మందికి పైగా వ్యక్తులు కొవ్వొత్తులు, నూనె తీసుకుని వాటిని మళ్లీ వెలిగించడానికి సెట్ చుట్టూ పరిగెత్తేవారు.

సౌండ్ రికార్డింగ్ లొకేషన్ లో జరిగింది. సౌండ్ డిజైనర్ నిహార్ రంజన్ సమల్ మాట్లాడుతూ, వాహనాల శబ్దాలు, హార్న్ శబ్దాలు రికార్డింగ్లోకి రాకుండా జాగ్రత్త వహించాలని చెప్పారు. కొంత గందరగోళం కారణంగా అనేక సన్నివేశాలను రీ-రికార్డింగ్ చేయవలసి వచ్చింది. *బాజీరావ్ మస్తానీ* అక్టోబర్ 2014 & అక్టోబర్ 2015 మధ్య 217 రోజుల్లో చిత్రీకరించబడింది.

### పోస్ట్ ప్రొడక్షన్
ఈ సినిమాలో 1,400 విజువల్ ఎఫెక్ట్స్ షాట్లు ఉన్నాయి. ఈ ప్రభావాలపై పనిచేసిన సంస్థ ఎన్వై విఎఫ్ఎక్స్డబ్ల్యుఎఎఎఎఎల్ఎ, ఇది వారు చేపట్టిన అతిపెద్ద ప్రాజెక్టులు. ప్రసాద్ సుతార్ విజువల్ ఎఫెక్ట్స్ సూపర్‌వైజర్‌గా ఉన్నారు; ఈ ఎఫెక్ట్స్ సృష్టించడానికి ఎనిమిది నెలలు, అరవై మంది కళాకారుల బృందం పట్టింది. ఈ సినిమా అత్యంత వివరణాత్మక సెట్లలో చిత్రీకరించబడినప్పటికీ, ప్రత్యక్ష చర్యలో చిత్రీకరించడం అసాధ్యమైన సన్నివేశాల కోసం చిత్రాలను మెరుగుపరచడానికి విజువల్ ఎఫెక్ట్స్, సిజిఐ పోస్ట్-ప్రొడక్షన్‌లో చేర్చారు.

ఈ ఎఫెక్ట్స్‌లో అంతర్గత నిర్మాణం, నేపథ్యాలు, సెట్ పొడిగింపులు, యుద్ధ ఆయుధాల సృష్టి; లైటింగ్, పగటి సమయంలో మార్పులు, వాతావరణ ప్రభావాలు, సైనికుల గుణకారం ఉన్నాయి. 300 విజువల్ ఎఫెక్ట్స్ షాట్లను కలిగి ఉన్న ప్రారంభ రాత్రి-సమయ యుద్ధ సన్నివేశాన్ని ప్రకాశవంతమైన పగటిపూట చిత్రీకరించారు, తరువాత రాత్రికి మార్చారు. యుద్ధభూమిపై ఎగురుతున్న బాణాలు సిజిఐని ఉపయోగించి సృష్టించబడ్డాయి, అయితే సైన్యం, సైనికులు, గుర్రాలు గుణించబడ్డాయి. యుద్ధ క్లోజప్ షాట్‌లను స్టూడియోలో చిత్రీకరించారు, కానీ తరువాత వాటిని యుద్ధ సన్నివేశాలతో కలిపి ఒక వివరణాత్మక సన్నివేశంగా రూపొందించారు. కొన్ని షాట్లలో, ఆకాశం డిజిటల్గా భర్తీ చేయబడింది, ఇతరులలో సిజిఐ కోటలను చేర్చారు. అదేవిధంగా, నీటిలో ప్రత్యక్షంగా చిత్రీకరించిన క్లైమాక్స్ సన్నివేశాన్ని సిజిఐ గుర్రాలు, బాణాలు, అగ్నిగోళాలను ఉపయోగించి మెరుగుపరిచారు. క్లైమాక్స్ సన్నివేశాన్ని సూక్ష్మ వివరాలతో పూర్తి చేయడానికి సుమారు ఇరవై రోజులు పట్టింది.

భన్సాలీ గ్రాండ్ ఓపెనింగ్ టైటిల్ డిజైన్ను కోరుకున్నారు, దీనిని యానిమేషన్ను ఉపయోగించి రూపొందించాలని బృందం నిర్ణయించింది. వారు చేతితో గీసిన స్టోరీబోర్డులను రూపొందించి, బాజీరావు అతని రాజ్యం కథనాన్ని గీసి, పరిమిత సమయంలో యానిమేషన్ ఉపయోగించి దానిని డిజిటల్‌గా డిజైన్ చేశారు. సింగ్ రాత్రిపూట పడవలో సముద్రాన్ని దాటే సన్నివేశాన్ని విజువల్ ఎఫెక్ట్స్ ఉపయోగించి సృష్టించారు. అలలు చిమ్మడం, వర్షం పడటం (సింగ్ మీద నీరు పడటం, రాత్రి ఆకాశం మినహా పోస్ట్ ప్రొడక్షన్లో సృష్టించబడ్డాయి. సెట్‌లో చిత్రీకరించిన, విండోస్ నుండి వీక్షణలు వంటి బయటి వీక్షణలను కలిగి ఉన్న సన్నివేశాలు పోస్ట్ ప్రొడక్షన్‌లో పూర్తయ్యాయి. చీకటి, భావోద్వేగ సన్నివేశాల కోసం, తక్కువ-కీ నేపథ్యాన్ని సృష్టించగా, కాంతివంతమైన సన్నివేశాల కోసం ఎఫెక్ట్‌లతో ప్రకాశవంతమైన, రంగురంగుల నేపథ్యాలను సృష్టించారు.ఈ చిత్రానికి రాజేష్ జి. పాండే ఎడిటింగ్ చేశారు.

## సౌండ్‌ట్రాక్
ఈ సినిమా అసలు సంగీతాన్ని సంచిత్ బల్హారా స్వరపరిచారు, సౌండ్‌ట్రాక్ ఆల్బమ్‌ను భన్సాలీ స్వరపరిచారు. సాహిత్యాన్ని సిద్ధార్థ్-గరిమా, ఎ. ఎం. తురాజ్, నాసిర్ ఫరాజ్, ప్రశాంత్ ఇంగోలే రాశారు. శ్రేయా ఘోషల్, అరిజిత్ సింగ్, విశాల్ దద్లానీ, శశి సుమన్, కునాల్ పండిట్, పృథ్వీ గంధర్వ, కనికా జోషి, రాశి రాగ్గా, గీతికా మంజ్రేకర్, పాయల్ దేవ్, శ్రేయాస్ పురాణిక్, వైశాలి మ్హడే, జావేద్ బషీర్, గణేష్ చందన్షివ్, సుఖ్వీందర్ సింగ్ గాత్రాలతో పది ఒరిజినల్ పాటలు ఉన్నాయి. ఈ సౌండ్‌ట్రాక్ 31 అక్టోబర్ 2015న ఈరోస్ మ్యూజిక్ ద్వారా విడుదల చేయబడింది.

సౌండ్‌ట్రాక్ ఆల్బమ్‌ను సంగీత విమర్శకుల నుండి మంచి ఆదరణ లభించింది, వారు ఆత్మీయమైన రచనలను ప్రశంసించారు, వాటిని "శ్రావ్యమైన & తాజా" అని పిలిచారు. *ఇండియా-వెస్ట్* చెందిన ఆర్. ఎమ్. విజయకర్ ఈ ఆల్బమ్‌కు 5కి 4.5 ఇచ్చారు, దీనిని "మరపురానిది" అని పిలిచారు సంగీత వాయిద్యాలు & ఆర్కెస్ట్రేషన్‌ను ప్రశంసించారు, స్కోర్‌లోని భాగాలను అత్యంత ముఖ్యమైన ప్రత్యేకమైనదిగా పేర్కొన్నారు. ఫస్ట్ పోస్ట్ చాలా సానుకూల సమీక్షను ఇచ్చింది, "చక్కగా ఏర్పాటు చేయబడిన, విలాసవంతమైన ఆర్కెస్ట్రేటెడ్" పాటలు & రచనలను ప్రశంసిస్తూ, "సంతోషకరమైన సౌండ్‌ట్రాక్... ప్రామాణికమైన... ఇంకా ఆపరేటిక్, శాస్త్రీయ నైతికతలో మునిగిపోయిన, ఇంకా ఒపెరాటిక్‌గా, శాస్త్రీయ స్ఫూర్తిలో మునిగి, ఇంకా సమకాలీనంగా ఉంటుంది". *[[బాలీవుడ్ హంగామా]]* చెందిన జోగిందర్ టుటేజా 5 కి 3.5 రేటింగ్ ఇచ్చారు, దీనిని "శాస్త్రీయ ప్రాతిపదికన అధికమైనది" అని పిలిచారు, కూర్పులలో సగం పరిస్థితుల కథన-ఆధారితమైనవి, ఇవి "తెరపై మంచి ముద్ర వేస్తాయని ఆశించవచ్చు" అని చెప్పారు. *[[ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్|ఇండియన్ ఎక్స్ప్రెస్]]* కూడా దీనికి 5 కి 3.5 రేటింగ్ ఇచ్చింది, దాని విలక్షణమైన ధ్వనిని & దాని "నిగ్రహం, ఉత్సాహానికి మధ్య సమతుల్యతను" పేర్కొంటూ, "*బాజీరావ్ మస్తానీ* తాజాగా అనిపిస్తుంది, బాజీరావ్ కాలం నుండి జాగ్రత్తగా పునరుద్ధరించబడిన సంగీతం లాగా ఉంటుంది" అని రాసింది.

## మార్కెటింగ్ & విడుదల
2015లో అత్యంత ఆసక్తిగా ఎదురుచూసిన చిత్రాలలో బాజీరావ్ మస్తానీ ఒకటి. నిర్మాణ సమయంలో లీక్‌లను నివారించడానికి ప్రత్యేక శ్రద్ధ తీసుకున్నారు; ప్రతిదీ రహస్యంగా జరిగింది. 2015 జూలై 15న, టీజర్ విడుదలకు ఒక రోజు ముందు, నిర్మాతలు ఎరోస్ ఇంటర్నేషనల్ మూడు పాత్రల మొదటి చిత్రాలను,   సినిమా టీజర్ పోస్టర్‌ను పంచుకున్నారు. కేవలం ఒకే ఒక్క డైలాగ్ లైన్‌తో ఉన్న మూడు నిమిషాల టీజర్ ట్రైలర్ 2015 జూలై 16న విడుదలైంది. ఈ టీజర్ అన్ని వర్గాల నుండి గొప్ప ప్రశంసలను పొందింది "గ్రాండ్" & "ఎపిక్"గా పరిగణించబడింది. న్యూస్18 ఈ టీజర్‌ను "రాజసం, గ్రాండ్ & ఉత్కంఠభరితమైనది" అని అభివర్ణించింది  "భారీ సెట్లు, వాస్తవికతకు మించిన పాత్రలు, అనేక రంగులు, ఈ వైభవం మధ్యలో ఒక విషాద ప్రేమకథ" వంటి భన్సాలీ అన్ని సిగ్నేచర్ అంశాలను ఇది కలిగి ఉందని రాసింది. ఇండియా టుడే ఇలా రాసింది, "దాని రాజరిక నేపథ్యంతో, బాజీరావ్ మస్తానీ టీజర్ 18వ శతాబ్దాన్ని గుర్తుచేసే రంగులు, యాక్షన్‌తో నిండిపోయింది". 2015 నవంబర్ ప్రారంభంలో, మూడు పాత్రల క్యారెక్టర్ పోస్టర్‌లను కూడా ఆవిష్కరించారు.  ట్రైలర్ 20 నవంబర్ 2015న విడుదలైంది, దానికి కూడా మంచి స్పందన లభించింది.

ప్రమోషన్లలో భాగంగా భారతదేశపు మొట్టమొదటి బహుళ-ఎపిసోడ్ గ్రాఫిక్ వెబ్ సిరీస్ ' బ్లేజింగ్ బాజీరావ్' నవంబర్ 2015లో డిజిటల్‌గా విడుదలైంది. బాజీరావ్, కాశీబాయి, మస్తానీల యానిమేటెడ్ అవతారాలను కలిగి ఉన్న ఈ గ్రాఫిక్ సిరీస్ బాజీరావ్ వీరత్వం,  అతని ఇద్దరు భార్యలతో అతని సంబంధం కథలను వివరిస్తుంది. దీని తరువాత వచ్చే నెలలో *బ్లేజింగ్ బాజీరావ్-ది గేమ్* అనే వీడియో గేమ్ వచ్చింది. యాప్ స్టోర్, గూగుల్ ప్లే విడుదలైన ఈ ఇంటరాక్టివ్ గేమ్లో దాని ఆటగాళ్ళు పేష్వా బాజీరావ్ వలె శత్రువులతో పోరాడాలి. రణవీర్ సింగ్, దీపికా పడుకోణె అనేక నగరాలను సందర్శించిన బహుళ-నగర పత్రికా పర్యటన, ఈ చిత్రాన్ని ప్రోత్సహించడానికి రూపొందించబడింది. *క్వాంటికో* చిత్రీకరణలో ఉన్నందున ప్రమోషన్ల కోసం భారతదేశంలో ఉండలేకపోయిన ప్రియాంక చోప్రా, న్యూయార్క్ నగరం విలేకరుల సమావేశంలో యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లో ఈ చిత్రాన్ని ప్రచారం చేశారు.

దర్శకుడు భన్సాలీ మితిమీరిన సృజనాత్మక స్వేచ్ఛ తీసుకున్నారని ఆరోపిస్తూ, బాజీరావు, కాశీబాయి, మస్తానీల వారసులు "మల్హరి" & "పింగా" నృత్య సన్నివేశాలు, "పింగా" పాటలో కాశీబాయి, మస్తానీ ధరించిన నడుము కనిపించే చీరలు, దానిని "అశ్లీలమైనది"గా భావించే ఒక సంభాషణ, ట్రైలర్‌లో చూపిన "వ్యక్తిగత క్షణం" పట్ల తమ అసమ్మతిని వ్యక్తం చేశారు. ఈ సినిమా విడుదలకు వ్యతిరేకం కానప్పటికీ, ఆ రెండు పాటలను తొలగించి, సినిమాను తమకు ప్రదర్శించాలని, తద్వారా తాము సమీక్షించి, సినిమాలోని ఇతర "అభ్యంతరకరమైన కంటెంట్"ను తొలగించమని భన్సాలీకి సూచించగలమని వారసులు బహిరంగంగా సినిమా నిర్మాతలను కోరారు. భన్సాలీ స్పందించలేదు. అదనంగా, ఒక కార్యకర్త పైన పేర్కొన్న రెండు పాటల కోసం సినిమాపై స్టే కోరుతూ బాంబే హైకోర్టులో పిటిషన్ దాఖలు చేశారు, అది "చరిత్రను వక్రీకరిస్తోందని" ఆరోపించారు; హైకోర్టు ఆ పిటిషన్‌ను తిరస్కరించి, సినిమా విడుదలలో జోక్యం చేసుకోవడానికి నిరాకరించింది.

ఇప్పటివరకు నిర్మించిన అత్యంత ఖరీదైన హిందీ సినిమాలలో ఒకటైన బాజీరావ్ మస్తానీ నిర్మాణానికి ₹ 125 కోట్లు మార్కెటింగ్, ప్రకటనల కోసం అదనంగా ₹ 20 కోట్లు ఖర్చయ్యాయి ; దీని మొత్తం బడ్జెట్ ₹ 145 కోట్లు. ఈ సినిమా విడుదలకు ముందే తన నిర్మాణ వ్యయం ₹ 120 కోట్లను దాదాపుగా తిరిగి రాబట్టుకుంది. శాటిలైట్ హక్కులు, సంగీత హక్కులు, విదేశీ హక్కులు వరుసగా ₹ 50 కోట్లు & ₹ 70 కోట్లకు అమ్ముడయ్యాయి. ఈ సినిమా 18 డిసెంబర్ 2015న ప్రపంచవ్యాప్తంగా 2,700 స్క్రీన్లలో విడుదలైంది. నిర్మాతలు ఒక సంవత్సరం ముందే తేదీని ఖరారు చేసుకున్నప్పటికీ, దిల్‌వాలే నిర్మాతలు తమ చిత్రాన్ని అదే తేదీన విడుదల చేయాలని నిర్ణయించుకోవడంతో, ఈ రెండు సినిమాల మధ్య భారీ ప్రచారంతో కూడిన పోటీ ఏర్పడింది. బాజీరావ్ మస్తానీ 5,000 దేశీయ స్క్రీన్‌లను దిల్‌వాలేతో 40:60 నిష్పత్తిలో పంచుకోవలసి వచ్చింది.

ఈరోస్ హోమ్ వీడియో పంపిణీ చేసిన ఈ సినిమా డీవీడీ, బ్లూ-రే 18 మార్చి 2016న విడుదలైంది. డీవీడీ వెర్షన్ NTSC వైడ్‌స్క్రీన్ ఫార్మాట్‌లో రెండు-డిస్క్ డిస్క్ ప్యాక్‌గా విడుదల చేయబడింది-బోనస్ కంటెంట్‌లో సినిమా నిర్మాణం, దాని సెట్లు, దుస్తులు, సంగీతం, సినిమా చిత్రాలు, తొలగించిన సన్నివేశాల గురించి డాక్యుమెంటరీలు ఉన్నాయి. అదే సమయంలో వీసీడీ వెర్షన్ విడుదల చేయబడింది. ఈ సినిమా ఐట్యూన్స్ వంటి ప్లాట్‌ఫారమ్‌లలో డిజిటల్‌గా కూడా విడుదలైంది. ఇది సంస్థ  స్ట్రీమింగ్ సర్వీస్ ఎరోస్ నౌలో కూడా అందుబాటులో ఉంది. *బాజీరావ్ మస్తానీ* ప్రపంచ టెలివిజన్ ప్రీమియర్ 23 ఏప్రిల్ 2016న కలర్స్ టీవీ జరిగింది.

## సమీక్షలు

### విమర్శనాత్మక స్పందన
*బాజీరావ్ మస్తానీ* విడుదలైన తర్వాత విస్తృతమైన విమర్శకుల ప్రశంసలు అందుకుంది.

ఫస్ట్‌పోస్ట్ కోసం రాస్తూ, సుభాష్ కె. ఝా దీనికి 5 కి 5 నక్షత్రాలు ఇచ్చి, దీనిని ఒక "మాస్టర్‌పీస్" అని పిలిచారు, మొఘల్-ఎ-ఆజమ్ (1960) తో సానుకూలంగా పోల్చారు. *[[హిందూస్తాన్ టైమ్స్]]* కు చెందిన అనుపమ చోప్రా 5 కి 4.5 నక్షత్రాలను ఇచ్చారు, దీనిని "ఎగిరే, గంభీరమైన, దృశ్యపరంగా విలాసవంతమైనది" అని పేర్కొన్నారు, "*బాజీరావ్ మస్తానీ* ఒక ఒపెరాటిక్, మూర్ఛ, జ్వరపూరిత ప్రేమ కవిత లాగా నటిస్తుంది" అని రాశారు. రణవీర్ సింగ్ "తక్షణమే ఒప్పించలేదని" ఆమె భావించింది, అయినప్పటికీ (చిత్రం పురోగమిస్తున్నప్పుడు) "బాధించే దుర్బలత్వం, నిస్సహాయతతో ఉన్నతమైన బలాన్ని కలపడం" కోసం, ప్రియాంక చోప్రా తక్కువ సన్నివేశాలు ఉన్నప్పటికీ "గరిష్ట ప్రభావం" చూపినందుకు,  దీపికా పడుకోణెను "ఉత్తేజపరిచేది" అని ప్రశంసించింది. అయితే, ఆమె అజ్మీ నటనను విమర్శించారు. *[[ది టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా|టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా]]* కూడా దాని "అత్యుత్తమ" సినిమాటోగ్రఫీ, రచనను ఎత్తి చూపుతూ 5 కి 4 నక్షత్రాలను ఇచ్చింది, "ప్రతి దృశ్యం ఒక గొప్ప చిత్రలేఖనాన్ని పోలి ఉంటుంది - నీడలు, షాండిలియర్‌లతో కూడిన సభలు, తిలకాలు & తీర్మానాలతో సభికులు, అద్దాలతో మెరిసే గదులు, ఉద్వేగంతో ఎర్రబడిన ఆకాశం".

*బాలీవుడ్ హంగామా* నుండి తరణ్ ఆదర్శ్ 5 కి 4 నక్షత్రాలను ఇచ్చారు, దీనిని "సినిమా రత్నం" గా అభివర్ణించారు, "సినిమాలో అద్భుతమైన పరాకాష్టలోకి ఉత్తేజకరమైన పాత్రలు, స్ఫూర్తిదాయకమైన ఉప-కథలు ముందుకు సాగుతాయి" అని రాశారు. *జీ న్యూస్* కూడా 5 కి 4 నక్షత్రాలను ఇచ్చి, "కళంకం లేని, చిత్తశుద్ధి, నటన క్రమశిక్షణతో చల్లబడిన ఒక సంపూర్ణ ప్రకాశవంతమైన కళాఖండం-ఈ ప్రేమ గాథ నాటక ప్రియులను వారి 'అంచనాల' స్థాయికి తిరిగి తీసుకువస్తుంది" అని పేర్కొంది. మిడ్-డేకి చెందిన శుభా శెట్టి-సాహా 5 కి 3.5 నక్షత్రాలను ఇచ్చి, "సంజయ్ లీలా భన్సాలీ తన విలక్షణమైన శైలిలో కథ తన తనదైన శైలిలో, మొఘల్-ఎ-ఆజమ్ తరహా వైభవంతో, ఉత్కంఠభరితంగా అందమైన సెట్లు, విస్తృతమైన, చక్కగా ఆలోచించి రూపొందించిన దుస్తులు & ఉపకరణాలు, కలల వంటి సినిమాటోగ్రఫీతో ఈ కథను వివరిస్తారు", ఇది ప్రేక్షకులను "ప్రత్యేకమైన & అద్భుతంగా అందమైన ప్రపంచానికి" తీసుకువెళుతుంది. *[[ఇండియా టుడే]]* చెందిన అనన్య భట్టాచార్య కూడా ఈ చిత్రాన్ని 5 కి 3.5 రేటింగ్ ఇచ్చారు, దీనిని "అనుభవం" అని, భన్సాలీ "మాస్టర్ లవ్ స్టోరీటెల్లర్" అని పేర్కొన్నారు. ఆమె ఈ ప్రదర్శనను ప్రశంసిస్తూ, "రణవీర్ సింగ్, దీపికా పడుకోణె, ప్రియాంక చోప్రా ప్రకాశిస్తారు... అయితే అజ్మీ భయపెట్టే మాతృమూర్తిగా ఉల్లాసంగా నటించగా, ఎడిటింగ్" మరింత స్ఫుటంగా ఉండవచ్చని "ఆమె భావించింది.

ఎన్డిటివి కోసం వ్రాస్తూ, సైబల్ ఛటర్జీ ఈ సినిమాకి 5 కి 3.5 నక్షత్రాలను ఇచ్చి, "ఈ రంగురంగుల, నాటకీయ చిత్రంలో నిరుత్సాహపరిచే ఏ నీరసమైన క్షణం లేదు" అని అన్నారు. 5 కి 3 నక్షత్రాల రేటింగ్ ఇస్తూ, రాజీవ్ మసంద్ ఈ సినిమాను "కళాత్మకంగా, కానీ అలసిపోయేదిగా" అభివర్ణించారు, సినిమా నిడివిని విమర్శించారు. ఆయన సినిమాటోగ్రఫీ, ప్రొడక్షన్ డిజైన్, నటనలను ప్రశంసించారు; "పాత్రకు సొగసును తీసుకువచ్చి, ఆచరణాత్మకంగా చిత్రాన్ని దొంగిలించినందుకు" చోప్రాకు; ఆమె పోరాట సన్నివేశాలకు "బలం" తీసుకువచ్చినందుకు పడుకోణెకు, ఆమె పాత్ర "ఖచ్చితంగా ఏకపక్షంగా, విసుగు పుట్టించేదిగా" అనిపించినప్పటికీ; తన పాత్ర దాగి ఉన్న బలహీనతలను కనుగొన్నందుకు సింగ్‌కు అతను ఘనత ఇచ్చారు.

*[[ది హిందూ]]* చెందిన నమ్రతా జోషి ఈ సినిమాను "చారిత్రక ముందడుగు" గా అభివర్ణించారు, "భన్సాలీ మరొక దృశ్య దృశ్యంతో తిరిగి వస్తాడు, అది వర్ణించే గతంతో స్వేచ్ఛగా తీసుకుంటుంది. కానీ అది అలసిపోయినప్పటికీ నిమగ్నం చేయగలదు". దీనికి విరుద్ధంగా, *రిడీఫ్.కామ్* కి చెందిన రాజా సేన్ కథాంశం కంటే దృశ్య వైభవాన్ని ఇష్టపడినందుకు ఈ సినిమాతో ఆకట్టుకోలేదు, దీనికి 5 కి 2.5 నక్షత్రాలు ఇచ్చారు. అతను సింగ్‌, చోప్రాలను "అద్భుతమైన" అని పిలిచాడు, కానీ పడుకోణె నటనను విమర్శించాడు, "పడుకోణె  ఉత్సాహంగా ప్రవేశించినట్లు కనిపిస్తుంది, ఆమె పూర్తిగా కోల్పోయిన సందర్భాలు ఉన్నాయి. టైటిల్ లో లేనప్పటికీ, *బాజీరావ్ మస్తానీ* యజమాని అయిన చోప్రా ఆమెను పూర్తిగా తినేయడం సహాయపడదు". ది ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్‌కు చెందిన శుభ్రా గుప్తా కూడా ఈ సినిమా పట్ల నిరాశ వ్యక్తం చేస్తూ, ఇలా రాశారు, " బాజీరావ్ మస్తానీ ఒక అద్భుతమైన చారిత్రక సినిమాగా నిలిచే సామర్థ్యం కలిగి ఉంది. మిమ్మల్ని ఆ కాలంలోకి తీసుకువెళ్లాలనిపిస్తుంది. కానీ చివరికి ఇది ఒక కాస్ట్యూమ్ డ్రామాగా మిగిలిపోయింది: మరీ ఎక్కువ దుస్తులు, మితిమీరిన ఉత్సాహభరితమైన, నిస్సారమైన నాటకీయత, చాలా తక్కువ కథాంశం."

## బాక్సాఫీస్
బాజీరావ్ మస్తానీ ఒక పెద్ద వాణిజ్య విజయం సాధించింది, భారతదేశంలో ₹ 254 కోట్లకు పైగా, విదేశీ మార్కెట్‌లో ₹ 102.2 కోట్లకు పైగా వసూలు చేసి, ప్రపంచవ్యాప్తంగా బాక్సాఫీస్ వద్ద ₹ 356.2 కోట్లకు పైగా వసూలు చేసింది. విదేశీ వసూళ్లలో ఐదు ప్రధాన మార్కెట్ల నుండి వచ్చిన ఆదాయాలు ఉన్నాయి; యునైటెడ్ స్టేట్స్, కెనడా, యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్, మిడిల్-ఈస్ట్, ఆస్ట్రేలియా & మిగిలిన ప్రపంచం; వరుసగా ₹ 44 కోట్లు, ₹ 13.8 కోట్లు, ₹ 20.2 కోట్లు, ₹ 5.7 కోట్లు & ₹ 18.5 కోట్ల ఆదాయాలతో. సెప్టెంబర్ 2017 నాటికి, ఇది 2015లో అత్యధిక వసూళ్లు సాధించిన నాల్గవ బాలీవుడ్ సినిమా , 2015లో విదేశీ మార్కెట్లలో అత్యధిక వసూళ్లు సాధించిన మూడవ బాలీవుడ్ సినిమా, అత్యధిక వసూళ్లు సాధించిన తొమ్మిదవ బాలీవుడ్ సినిమా, అన్ని కాలాలలో అత్యధిక వసూళ్లు సాధించిన భారతీయ సినిమాలలో ఒకటి.

ఈ చిత్రం ప్రారంభ రోజున ₹ 12.8 కోట్ల నికర వసూళ్లను రాబట్టింది, ఇది ఈ సంవత్సరంలో పదవ అత్యధిక వసూళ్లు. ఈ సినిమా రెండవ రోజున వసూళ్లలో వృద్ధిని కనబరిచి, ₹ 15.52 కోట్ల నికర వసూళ్లను రాబట్టింది. మూడవ రోజున ఈ సినిమా మరింత వృద్ధిని కనబరిచి, ₹ 18.45 కోట్ల నికర వసూళ్లను రాబట్టి, దాని మొదటి వారాంతపు మొత్తం వసూళ్లను ₹ 46.77 కోట్ల నికరానికి చేర్చింది. ప్రారంభ వారాంతంలో, ఈ సినిమా యూఎస్ బాక్సాఫీస్‌లో 10వ స్థానంలో, యూకే బాక్సాఫీస్‌లో 7వ స్థానంలో నిలిచింది. ఈ సినిమా ప్రపంచవ్యాప్త ప్రారంభ వారాంతపు వసూళ్లు ₹ 91.5 కోట్లకు పైగా ఉన్నాయి. ఈ సినిమా మొదటి సోమవారం నాడు కూడా చాలా బలంగా కొనసాగింది, కేవలం 15% మాత్రమే తగ్గి ₹ 10.25 కోట్ల నికర వసూళ్లను రాబట్టింది. 

ఈ సినిమా వారాంతపు రోజులలో బాక్సాఫీస్ వద్ద బలమైన విజయాన్ని సాధించింది.  *బాజీరావ్ మస్తానీ* దేశీయ బాక్సాఫీస్ వద్ద మొదటి వారంలో ₹ 84.36 కోట్ల నికర వసూళ్లను సాధించగా , ప్రపంచవ్యాప్తంగా మొదటి వారం వసూళ్లు ₹ 160 కోట్లకు పైగా ఉన్నాయి. దీని మొదటి వారపు దేశీయ సేకరణ సంవత్సరంలో నాల్గవ అత్యధికం. రెండవ శుక్రవారం నాడు ఆదాయాలు దాదాపు 20% పెరిగి, ₹ 12.5 కోట్ల నికర వసూళ్లను సాధించాయి. ఈ సినిమా రెండవ వారాంతంలో ₹ 31.1 కోట్లకు పైగా వసూలు చేసింది, రెండవ సోమవారం నాడు మరో ₹ 5.25 కోట్లు వసూలు చేసి, పదకొండు రోజుల దేశీయ మొత్తం ₹ 141 కోట్ల నికర వసూళ్లను సాధించింది. రెండవ వారంలో ఈ సినిమా సుమారు  55.20 కోట్లు వసూలు చేసింది. 27 కోట్లు వసూలు చేసి, ఈ సినిమా అన్ని కాలాలలో నాల్గవ అత్యధిక మూడవ వారపు వసూళ్లను నమోదు చేసింది. నాల్గవ వారంలో ₹ 7 కోట్ల వసూళ్ల తర్వాత, ఈ చిత్రం యొక్క దేశీయ వసూళ్లు ₹ 175 కోట్ల నికరంగా నిలిచాయి. ఐదవ వారాంతంలో, ఈ సినిమా భారతదేశంలో మంచి ప్రదర్శనను కొనసాగించింది, 2015లో విడుదలైన అన్ని సినిమాలలోకెల్లా అత్యుత్తమ ఐదవ వారాంతపు వసూళ్లను సాధించింది.

## ప్రశంసలు
*బాజీరావ్ మస్తానీ* 10వ ఆసియా చలనచిత్ర పురస్కారాలలో ఉత్తమ చిత్రం సహా 5 నామినేషన్లు అందుకుంది మరియు ఉత్తమ స్పెషల్ ఎఫెక్ట్స్ గెలుచుకుంది. 63వ జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలలో, *బాజీరావ్ మస్తానీ* ఉత్తమ దర్శకుడు (భన్సాలీ) ఉత్తమ సహాయ నటి (తన్వీ అజ్మీ), ఉత్తమ సినిమాటోగ్రఫీ (ఛటర్జీ), ఉత్తమ కళా దర్శకత్వం సహా 7 అవార్డులను అందుకున్నారు. ఈ సినిమా ఫిల్మ్‌ఫేర్ అవార్డ్స్‌లో 14 నామినేషన్లు పొందింది, వేడుకలో ఉత్తమ చిత్రం, ఉత్తమ దర్శకుడు (భన్సాలీ) ఉత్తమ నటుడు (రణవీర్ సింగ్), ఉత్తమ సహాయ నటి (ప్రియాంక చోప్రా) తో సహా 9 అవార్డులను గెలుచుకుంది.  ఇది 22వ స్క్రీన్ అవార్డులలో ఉత్తమ చిత్రం, ఉత్తమ దర్శకుడు (భన్సాలీ) తో సహా 13 నామినేషన్లు పొందింది, ఉత్తమ నటుడు (రణవీర్ సింగ్), ఉత్తమ సహాయ నటి (ప్రియాంక చోప్రా) తో సహా 7 అవార్డులను గెలుచుకుంది. ఈ సినిమా 17వ ఐఫా అవార్డులలో ఉత్తమ దర్శకుడు (భన్సాలీ) ఉత్తమ నటుడు (రణవీర్ సింగ్), ఉత్తమ సహాయ నటి (ప్రియాంక చోప్రా) తో సహా 18 ప్రముఖ నామినేషన్ల నుండి ప్రముఖ 13 అవార్డులను గెలుచుకుంది.

## చారిత్రక తప్పులు
ఈ సినిమా రౌ నవల నుండి తీసుకోబడింది, దీని ఖచ్చితత్వం చాలాకాలంగా ప్రశ్నించబడింది. పేష్వాలపై అధికారంగా పరిగణించబడే చరిత్రకారుడు నినాద్ బెడేకర్‌ను భన్సాలీ సంప్రదించారు. *క్వార్ట్జ్* ప్రచురించిన ఒక వ్యాసం ప్రకారం, బాజీరావ్, మస్తానీల "ప్రేమ కథ" "దాదాపు పూర్తిగా కల్పితమైనది", అత్యంత విశ్వసనీయమైన ఆధారాలు కూడా వారి సంబంధం స్వభావం గురించి వివరాలను ఇవ్వవు. మస్తానీ  నిజమైన వంశంపై వివాదం ఉంది-మస్తానీ గురించి రెండు కథనాలు ఉన్నాయి-ఒకటి ఆమె తవాయఫ్, బాజీరావ్ ఉంపుడుగత్తె లేదా ఉపపత్ని అని చెబుతుంది, మరొకటి చిత్రంలో చిత్రీకరించబడింది.

చరిత్రకారిణి శైలీ పాలాండే-దాతర్ ప్రకారం, సాంప్రదాయవాదం కారణంగా ఆ కాలంలోని మహిళల గురించి చాలా తక్కువగా తెలుసు; మహిళలకు అనేక అధికారాలు, హక్కులు ఇవ్వబడలేదు, ఆ కాలం నాటి చాలా ఆధారాలు రాజకీయ పోరాటాలు, రాబడులు, సామాజిక-ఆర్థిక రికార్డుల వివరాలు మాత్రమే. బాజీరావ్, మస్తానీల రాజకీయ వివాహం జానపద కథలలో భాగమైనట్లు, తరువాత గొప్ప శృంగారానికి ప్రతీకగా రూపాంతరం చెందిందని చెప్పడానికి ఎటువంటి ఆధారాలు లేవని కూడా పలాండే-దాతర్ చెప్పారు. చరిత్రకారిణి ప్రాచీ దేశ్‌పాండే తన 'క్రియేటివ్ పాస్ట్స్: హిస్టారికల్ మెమరీ అండ్ ఐడెంటిటీ ఇన్ వెస్ట్రన్ ఇండియా, 1700–1960' అనే పుస్తకంలో వారు మరణించిన 150 సంవత్సరాల కంటే ఎక్కువ కాలం తర్వాత, 1890లలో మరాఠీ నాటక రచయితలు చారిత్రక వ్యక్తుల ఆధారంగా జాతీయవాద నాటకాల శ్రేణిని రాయడం ప్రారంభించిన తర్వాత, వారిని శృంగారభరితంగా చిత్రీకరించడం మొదలయ్యాక ప్రజల ఆసక్తి మొదలైందని పేర్కొన్నారు. వారిని స్టార్ క్రాస్డ్ జంటగా చిత్రీకరించిన మొదటి నాటకం *బాజీరావ్-మస్తానీ* (1892), దీనిని ఎన్. బి. కనిత్కర్ రచించారు. ఈ నాటకం వారిని స్టార్ క్రాస్డ్ ప్రేమికులుగా చిత్రీకరించిందని, ఇతరులు నాటక రచయితలు కనిత్కర్‌ను అనుసరించారని, ఇది ఇతర పురాణ ప్రేమ కథల మాదిరిగానే మరాఠీ ప్రేక్షకులకు సుపరిచితం అని *క్వార్ట్జ్* చెప్పారు. 1930ల నాటికి, "పురాణ-నిర్మాణానికి" జోడించిన అనేక చారిత్రక నవలలు వ్రాయబడ్డాయి, ఇవి మరొక తరాన్ని ఆకర్షించాయి. ఈ సినిమా బాజీరావ్ జీవితం గురించి మరింత వ్యక్తిగత కథనాన్ని ఇస్తుంది, ఇది చరిత్రకారులచే ఎక్కువగా కవర్ చేయబడనందున నిరూపించడం కష్టం. బాజీరావ్ తన ఇంట్లో వ్యక్తిగత జీవితంలో ఎలా ఉండేవారో తెలుసుకోవడానికి వేరే మార్గం లేదని, అది తన వ్యాఖ్యానమని భన్సాలీ చెప్పారు.

ఈ సమాచారం లేకపోవడం వల్ల, భన్సాలీ చారిత్రక వాస్తవాలతో స్వేచ్ఛను తీసుకున్నాడు, సినిమా ప్రభావాల కోసం కొన్ని విషయాలను అతిశయోక్తి చేశాడు. ఈ సినిమా చారిత్రాత్మకంగా ఖచ్చితమైనది కాదని చిత్ర క్రెడిట్లపై ఒక నిరాకరణ పేర్కొంది. ఈ నృత్య సన్నివేశాలను చారిత్రక సందర్భంలో "కల్పితమైనవి" & "చోటు లేనివి" గా విస్తృతంగా చూడబడ్డాయి. "మల్హరి"లోని బాజీరావు నృత్య సన్నివేశం విమర్శించబడింది, బాజీరావు వంటి ముఖ్యమంత్రి ఎప్పుడూ బహిరంగంగా నృత్యం చేయరని అన్నారు. అదేవిధంగా, కాశీబాయి మరియు మస్తానీల మధ్య "పింగా" నృత్య క్రమం ఆ యుగంలోని మహిళలకు "తగనిది" గా పరిగణించబడింది.

కొంతమంది చరిత్రకారులు చెప్పిన దాని ప్రకారం, కాశీబాయి వంటి హోదాలో ఉన్న మహిళ బహిరంగంగా నృత్యం చేయడం తగనిది కాకుండా, ఆమె ఒక రకమైన కీళ్లవాతంతో బాధపడటం వల్ల శారీరకంగా నృత్యం చేయడం ఆమెకు సాధ్యపడలేదు. కొంతమంది చరిత్రకారులు ఆ ఇద్దరు మహిళలు సామాజికంగా ఒక్కసారి మాత్రమే కలుసుకున్నారని పేర్కొనగా; మరికొందరు వారు అసలు కలుసుకోలేదని చెప్పారు. సినిమాలో మస్తానీ ఖైదును చిత్రీకరించిన దానికి విరుద్ధంగా, బాజీరావు సైనిక దండయాత్రలో ఉన్నప్పుడు బాలాజీ మస్తానీని గృహనిర్బంధంలో ఉంచారు. సినిమాలో బాజీరావు, మస్తానీ వేర్వేరు ప్రదేశాలలో ఒకే సమయంలో మరణించినట్లు చూపిస్తారు, కానీ వాస్తవానికి అలా జరగలేదు. మస్తానీ కంటే కొన్ని రోజుల ముందు బాజీరావు మరణించాడు; అయితే ఆమె మరణానికి కారణం తెలియదు. ఆమె షాక్‌తో మరణించిందని కొందరు పేర్కొనగా; ఇతర కథనాల ప్రకారం ఆమె ఆత్మహత్య చేసుకుంది. సినిమాలో మస్తానీ మరణించే సమయంలో సంకెళ్లతో బంధించబడినట్లు చిత్రీకరించారు, కానీ ఆమెను ఎప్పుడూ బంధించలేదు ఆమె, కాశీబాయి ఇద్దరూ బాజీరావు అంత్యక్రియలకు హాజరయ్యారు. మస్తానీ మరణం తర్వాత, కాశీబాయి మస్తానీ కొడుకును తన సొంత కొడుకులా పెంచింది, ఇది సినిమాలో చూపించలేదు. ఇతర తప్పులలో మస్తానీ మాండోలా వాయించడం కూడా ఉంది, ఇది 19వ శతాబ్దంలో ఐరోపాలో ఉద్భవించిన వాయిద్యం.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* 

వర్గం:హిందీ సినిమా