శంఖో చౌధురి

**శంఖో చౌధురి** (25 ఫిబ్రవరి 1916 – 28 ఆగస్టు 2006) ఒక భారతీయ శిల్పి, భారతదేశం కళా రంగంలో ఒక ప్రముఖ వ్యక్తి. (కుటుంబ సంప్రదాయం ప్రకారం ఎం. నరనారాయణ్ అని పేరు పెట్టినప్పటికీ, అతను తన ముద్దుపేరు శంఖోతో ఎక్కువగా పిలువబడ్డాడు). రాంకింకర్ బైజ్  అతని గురువు. అతను క్యూబిజంకు దగ్గరగా తన వృత్తిని ప్రారంభించాడు, తరువాత పారిస్లో కలిసిన ఇస్త్వాన్ బ్యూటీ ప్రభావానికి లోనయ్యాడు. అతని ఇతివృత్తాలలో స్త్రీ రూపం, వన్యప్రాణులు ఉన్నాయి. అతను అనేక మాధ్యమాలలో పనిచేశాడు, భారీ-స్థాయి రిలీఫ్‌లు, మొబైల్స్ సృష్టించాడు. అతను 1971 లో పద్మశ్రీ గ్రహీత; 1956, 1982 లో న్యూఢిల్లీలోని లలిత కళా అకాడమీ జాతీయ అవార్డు, ఫెలోషిప్ పొందాడు; 1974 లో ఫిలిప్పీన్స్‌లోని సెంట్రో ఎస్కోలార్ విశ్వవిద్యాలయం ద్వారా డి.లిట్. (హోనోరిస్ కాసా) గౌరవం పొందాడు; 1981 లో విశ్వభారతి విశ్వవిద్యాలయం ద్వారా అబన్-గగన్ అవార్డు అందుకున్నాడు. అతను ముంబైలోని ఇండియన్ స్కల్ప్టర్స్ అసోసియేషన్ మొదటి గౌరవ జాయింట్ సెక్రటరీ. అతను 1980ల చివరలో న్యూఢిల్లీలోని లలిత కళా అకాడమీ ఛైర్మన్‌గా పనిచేశాడు. 1997 లో NGMA లో అతని రచనల రెట్రోస్పెక్టివ్ ప్రదర్శన జరిగింది. 

## విద్య
చౌధురి 1939 లో శాంతినికేతన్‌లోని కళా భవన్ నుండి బ్యాచిలర్ ఆఫ్ ఆర్ట్స్, ఫైన్ ఆర్ట్స్‌లో డిప్లొమా పూర్తి చేశాడు. 1945 లో అతను శాంతినికేతన్‌లోని కళా భవన్ నుండి శిల్పకళలో డిస్టింక్షన్‌తో ఫైన్ ఆర్ట్‌లో డిప్లొమా పొందాడు.

## వృత్తి
అతను టాంజానియాలోని దార్-ఎ-సలామ్ విశ్వవిద్యాలయంలో ఫైన్ ఆర్ట్స్ బోధించాడు, పారిస్, వెనిస్‌లలో జరిగిన యునెస్కో అంతర్జాతీయ సమావేశాలలో దేశానికి ప్రాతినిధ్యం వహించాడు. 

## నామినేషన్లు, నియామకాలు
* 1949-57: బరోడాలోని ఎంఎస్ విశ్వవిద్యాలయం శిల్పకళా విభాగం రీడర్, హెడ్.
* 1952: మొదటి గౌరవ జాయింట్ సెక్రటరీ – ఇండియన్ స్కల్ప్టర్స్ అసోసియేషన్, బాంబే.
* 1956: సభ్యుడు, లలిత కళా అకాడమీ.
* 1957-70: బరోడాలోని ఎంఎస్ విశ్వవిద్యాలయం శిల్పకళా విభాగం ప్రొఫెసర్, హెడ్.
* 1966-68: బరోడాలోని ఎంఎస్ విశ్వవిద్యాలయం ఫైన్ ఆర్ట్స్ ఫ్యాకల్టీ డీన్.
* 1974: గౌరవ కార్యదర్శి, లలిత కళా అకాడమీ.
* 1976: విజిటింగ్ ప్రొఫెసర్, బి.హెచ్.యు.
* 1977-78: విజిటింగ్ ఫెలో, విశ్వభారతి విశ్వవిద్యాలయం, శాంతినికేతన్.
* 1980: ఫైన్ ఆర్ట్స్ ప్రొఫెసర్, దార్ ఎస్ సలామ్ విశ్వవిద్యాలయం, టాంజానియా.
* 1984-89:
* * పూర్తి స్థాయి సభ్యుడు, ఢిల్లీ అర్బన్ ఆర్ట్ కమిషన్.
* * సభ్యుడు, ఆల్ ఇండియా హ్యాండిక్రాఫ్ట్స్ బోర్డు.
* * సభ్యుడు అంతర్జాతీయ జ్యూరీ,- 5వ ట్రిన్నాలే-ఇండియా.
* * ఛైర్మన్, లలిత కళా అకాడమీ.

## ప్రధాన అవార్డులు
* 1956: లలిత కళా అకాడమీ ద్వారా జాతీయ అవార్డు.
* 1971: భారత రాష్ట్రపతి ద్వారా పద్మశ్రీ.
* 1974: ఫిలిప్పీన్స్ లోని సెంట్రో ఎస్కోలార్ విశ్వవిద్యాలయం ద్వారా డి.లిట్. (హోనోరిస్ కాసా).
* 1979: విశ్వభారతి విశ్వవిద్యాలయం నుండి అబన్-గగన్ అవార్డు.
* 1982: ఫెలో, లలిత కళా అకాడమీ.
* 1997: రవీంద్రభారతి విశ్వవిద్యాలయం నుండి గౌరవ డాక్టరేట్.
* 1998: విశ్వభారతి విశ్వవిద్యాలయం ద్వారా దేశికోత్తమ (గౌరవ డాక్టరేట్).
* 2000-02: కాళిదాస్ సమ్మాన్.
* 2002: ఆదిత్య బిర్లా కళా శిఖర్ పురస్కార్.
* 2004: లలిత కళా అకాడమీ ద్వారా "లలిత కళా రత్న" గౌరవం.
* 2004: లెజెండ్ ఆఫ్ ఇండియా "లైఫ్‌టైమ్ అచీవ్‌మెంట్ అవార్డు".

## పాల్గొనడం, సంస్థలు
* 1961: 1962 యుగోస్లేవియా లో జరిగిన అంతర్జాతీయ శిల్పుల సింపోజియంలో భారతదేశానికి ప్రాతినిధ్యం వహించాడు.
* 1963: మక్రానాలో లలిత కళా అకాడమీ శిల్పుల శిబిరాన్ని నిర్వహించాడు.
* 1964: పోలాండ్ కు ఉపన్యాస పర్యటన; ఆర్టిస్ట్స్ యూనియన్ అతిథిగా రష్యా లో పర్యటించాడు.
* 1969: లలిత కళా అకాడమీ కోసం "ఫోల్క్ అండ్ ట్రైబల్ ఇమేజెస్ ఆఫ్ ఇండియా" ప్రదర్శనను నిర్వహించాడు.
* 1972: ఆల్ ఇండియా హ్యాండిక్రాఫ్ట్స్ బోర్డు తరపున రూరల్ ఇండియా కాంప్లెక్స్ నిర్వహించాడు.
* 1974: 1వ అరబ్ కళాకారుల బినాలేలో పాల్గొన్నాడు.
* 1976: ఇంగ్లాండ్ లోని డార్లింగ్టన్ లో రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ పై జరిగిన సెమినార్‌లో పాల్గొన్నాడు.
* 1976-77: లలిత కళా అకాడమీ కోసం గర్హిలో ఆర్టిస్ట్స్ స్టూడియోలను నిర్వహించాడు.
* 1982: బ్రిటిష్ మ్యూజియం నిర్వహించిన సెమినార్‌లో పాల్గొన్నాడు, ఫెస్టివల్ ఆఫ్ ఇండియాలో పుస్తకాల ప్రదర్శనను నిర్వహించాడు.
* 1983: అంతర్జాతీయ కళా ఉత్సవంలో బాగ్దాద్ కు ఆహ్వానించబడ్డాడు- జ్యూరీ సభ్యుడిగా పనిచేశాడు.
* 1985: జానపద కళల సంరక్షణపై పారిస్ సమావేశంలో యునెస్కో లో భారతదేశానికి ప్రాతినిధ్యం వహించాడు.
* 1985: బుకారెస్ట్ – విలేజ్ మ్యూజియంను సందర్శించాడు.
* 1982: వెనిస్ లో యునెస్కో స్పాన్సర్ చేసిన అంతర్జాతీయ సమావేశంలో భారతదేశానికి ప్రాతినిధ్యం వహించాడు.
* 1986: ఓస్లో, లిల్లేహామర్ లోని ఎథ్నోగ్రాఫిక్ మ్యూజియం, డెన్మార్క్‌లోని కోపెన్హాగన్ లోని ఓపెన్-ఎయిర్ మ్యూజియంలను సందర్శించాడు.
* 1988: విజిటింగ్ ఫెలోగా జపాన్ ను సందర్శించాడు, ఇండోనేషియాలో పర్యటించాడు.
* 1989: చైనీస్ పీపుల్స్ - సొసైటీ ఫర్ ఫ్రెండ్షిప్ విత్ ఫారిన్ కంట్రీ ఆహ్వానం మేరకు చైనా కు ఒక ప్రతినిధి బృందానికి నాయకత్వం వహించాడు.

## ప్రధాన ప్రదర్శనలు
* 1946: 1వ వన్-మ్యాన్ షో, బాంబే.
* 1954: సమకాలీన శిల్పకళా ప్రదర్శన, నేషనల్ గ్యాలరీ ఆఫ్ మోడరన్ ఆర్ట్.
* 1957: న్యూఢిల్లీ లో వన్-మ్యాన్ షో.
* 1969: బాంబేలో వన్-మ్యాన్ షో.
* 1971: రెట్రోస్పెక్టివ్ షో: నేషనల్ గ్యాలరీ ఆఫ్ మోడరన్ ఆర్ట్.
* 1979: ఇరా చౌధురితో ఉమ్మడి ప్రదర్శన, బాంబే.
* 1987: వన్-మ్యాన్ షో, న్యూఢిల్లీ.
* 1987: స్కెచ్‌లు, డ్రాయింగ్‌ల వన్-మ్యాన్ షో, కలకత్తా.
* 1991: వన్-మ్యాన్ షో, కలకత్తా.
* 1992: ఎల్‌టిజి గ్యాలరీలో వన్-మ్యాన్ షో, న్యూఢిల్లీ.
* 1995: వన్-మ్యాన్ షో, సిమ్రోజా ఆర్ట్ గ్యాలరీ, బాంబే.
* 2004: సర్జన్ ఆర్ట్ గ్యాలరీ నిర్వహించిన వన్-మ్యాన్ షో, బరోడా.

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు
* టెలిగ్రాఫ్ ఆఫ్ ఇండియా సంస్మరణ
* గిరిధర్ ఖస్నిస్ ఎగ్జిబిషన్ సమీక్ష
* ఆనందం, అందం- బెంగాల్ మర్చిపోయిన శిల్పి శంఖో చౌధురి - డాక్టర్ అశోక్ మిత్ర
* శంఖో చౌధురి ప్రపంచం - రీతూ సేథి, ఇరా చౌధురి - క్రాఫ్ట్స్ రివైవల్ ట్రస్ట్ వెబ్‌సైట్‌లో 
* ప్రొఫెసర్ శంఖో చౌధురి డైరీల నుండి విశేషాలు - క్రాఫ్ట్స్ రివైవల్ ట్రస్ట్
* ది ఇంటర్నేషనల్ హూస్ హూ - 2004
* లివింగ్ లెజెండ్ అవార్డు - 2005

వర్గం:కళారంగంలో పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:2006 మరణాలు
వర్గం:1916 జననాలు