స్టాలిన్

'జోసెఫ్ విస్సారియోనోవిచు స్టాలిను' ఆయన తన విప్లవాత్మక వృత్తిలో "స్టాలిను" అనే మారుపేరును స్వీకరించాడు. అక్టోబరు తర్వాత దానిని తన చట్టపరమైన పేరుగా చేసుకున్నాడు విప్లవం.5 1953 మార్చి ) 1924 నుండి ఆయన మరణం వరకు విప్లవాత్మక యూనియనుకు సోవియటు రాజకీయ నాయకుడుగా ఉన్నాడు. ఆయన 1922 నుండి సోవియటు యూనియను జనరలు సెక్రటరీగా బాధ్యతలు నిర్వర్తించాడు. ప్రారంభంలో సామూహిక నాయకత్వంలో భాగంగా దేశాన్ని పాలించినప్పటికీ చివరికి ఆయన ఏకీకృత అధికారాన్ని, 1930ల నాటికి సంపూర్ణ నియంతగా మారాడు. స్టాలిను మార్క్సిజం పార్టీ అధికారిక వివరణను మార్క్సిజం-లెనినిజంగా క్రోడీకరించాడు. అయితే ఆయన సృష్టించిన నిరంకుశ రాజకీయ వ్యవస్థను స్టాలినిజం అంటారు.

రష్యాలోని జార్జియాలోని గోరిలో ఒక పేద జార్జియను కుటుంబంలో జన్మించిన స్టాలిను, మార్క్సిస్టు రష్యను సోషలు డెమోక్రటికు లేబరు పార్టీలో చేరడానికి ముందు టిఫ్లిసు థియోలాజికలు సెమినరీకి హాజరయ్యాడు. బ్యాంకు దోపిడీలు, ఇతర నేరాల ద్వారా వ్లాదిమిరు లెనిను బోల్షెవికు వర్గానికి నిధులు సేకరించాడు. పార్టీ వార్తాపత్రిక ప్రావ్దాను సవరించాడు. ఆయన పదే పదే అరెస్టు చేయబడ్డాడు. సైబీరియాకు అనేకసార్లు బహిష్కరించబడ్డాడు. 1917 అక్టోబరు విప్లవంలో బోల్షెవికు‌లు అధికారాన్ని చేజిక్కించుకున్న తర్వాత స్టాలిను సోవియటు యూనియను కమ్యూనిస్టు పార్టీ పొలిటు‌బ్యూరో సభ్యుడిగా పనిచేశాడు. 1922 నుండి సోవియటు బ్యూరోక్రసీ మీద నియంత్రణ సాధించడానికి జనరలు సెక్రటరీ పదవిని ఉపయోగించాడు. 1924లో లెనిను మరణం తర్వాత స్టాలిను ప్రత్యర్థుల మీద నాయకత్వ పోరాటంలో గెలిచాడు. లియోను ట్రోత్సీకు స్టాలిను దేశంలో సోషలిజం సిద్ధాంతం పార్టీ సిద్ధాంతానికి కేంద్రంగా మారింది. 1928లో ప్రారంభమైన ఆయన సోవియటు యూనియను పంచవర్ష ప్రణాళికలు బలవంతపు వ్యవసాయ సమష్టికరణ వేగవంతమైన పారిశ్రామికీకరణ కేంద్రీకృత కమాండు ఆర్థిక వ్యవస్థకు దారితీశాయి. ఆయన విధానాలు 1932–1933లో సోవియటు కరువుకు దోహదపడ్డాయి. ఇది ఉక్రెయిను‌లోని హోలోడోమోరు‌తో సహా లక్షలాది మందిని చంపింది. 1936, 1938 మధ్య, స్టాలిను గ్రేటు పర్జులో లక్షలాది మంది నిజమైన, భావించిన రాజకీయ ప్రత్యర్థులను ఉరితీశారు. ఆయన పాలనలో 18 మిలియన్ల మంది ప్రజలు బలవంతపు కార్మిక శిబిరాల గులాగు వ్యవస్థ గుండా వెళ్ళారని అంచనా వేయబడింది. డెకులాకైజేషను, మొత్తం జాతి సమూహాలతో సహా ఆరు మిలియన్లకు పైగా ప్రజలు బహిష్కరించబడ్డారు.

స్టాలిను కమ్యూనిస్టు అంతర్జాతీయ సంబంధాల ద్వారా మార్క్సిజం-లెనినిజాన్ని విదేశాలలో ప్రోత్సహించాడు. యూరోపియను ఫాసిస్టు వ్యతిరేక ఉద్యమాలకు మద్దతు ఇచ్చాడు. 1939లో ఆయన ప్రభుత్వం నాజీ జర్మనీతో మోలోటోవు-రిబ్బెంట్రాపు ఒప్పందం మీద సంతకం చేసింది. దీనితో రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం ప్రారంభమైనప్పుడు పోలాండు ‌మీద సోవియటు దండయాత్రకు వీలు కల్పించింది. 1941లో సోవియటు యూనియను మీద దాడి చేయడం ద్వారా జర్మనీ ఒప్పందాన్ని ఉల్లంఘించింది. దీనితో స్టాలిను మిత్రదేశాలులో చేరాడు. స్టాలిను కమాండరు-ఇన్-చీఫు‌గా ఉన్న ఎర్ర సైన్యం జర్మనీ దండయాత్రను తిప్పికొట్టి బెర్లిను‌ను స్వాధీనం చేసుకుంది. సోవియటు యూనియను తూర్పు ఐరోపాలో సోవియటు-సమలేఖన రాష్ట్రాలను స్థాపించింది. యునైటెడు స్టేట్సు ప్రపంచ సూపరు పవరు‌గా ఉద్భవించడంతో రెండు దేశాలు కోల్డు వార్ అని పిలువబడే శత్రుత్వ కాలంలోకి ప్రవేశించాయి. ఈ సంవత్సరాలలో దేశం 1946–1947లో సోవియటు కరువును, రాష్ట్ర-ప్రాయోజిత యాంటీసెమిటికు ప్రచారం పరాకాష్ఠను అనుభవించి "వైద్యుల కుట్ర"లో భగంగా ముగుస్తుంది. 1953లో  స్టాలిను స్ట్రోకు తర్వాత మరణించాడు. ఆయన తర్వాత జార్జి మాలెంకోవు. తరువాత నికితా క్రుష్చెవు నాయకుడిగా బాధ్యతలు చేపట్టారు. వారు 1956లో స్టాలిను పాలనను ఖండించారు. "స్టాలినిజేషను-నిలిపివేయడం" ప్రచారాన్ని ప్రారంభించారు.

20వ శతాబ్దపు అత్యంత ముఖ్యమైన వ్యక్తులలో ఒకరైన స్టాలిను‌కు తీవ్ర వివాదాస్పద వారసత్వం ఉంది. ఆయన పాలనలో అంతర్జాతీయ మార్క్సిస్టు-లెనినిస్టు ఉద్యమంలో ఆయన విస్తృతమైన వ్యక్తిత్వ ఆరాధనకు సంబంధించిన వ్యక్తిగా ఉన్నారు. ఇది ఆయనను సోషలిజం, కార్మిక వర్గం విజేతగా గౌరవించింది. 1991లో సోవియటు యూనియను రద్దు తర్వాత సోవియటు యూనియను‌ను పారిశ్రామికంగా అభివృద్ధి చెందిన సూపరు పవరు‌గా మార్చిన ఆర్థిక ఆధునీకరణ విప్లవవీరుడుగా గుర్తించబడ్డాడు. విజయవంతమైన యుద్ధకాల నాయకుడిగా స్టాలిను కొన్ని సోవియటు అనంతర రాష్ట్రాలలో, ముఖ్యంగా రష్యా, జార్జియాలో కొంత ప్రజాదరణను నిలుపుకున్నారు. దీనికి విరుద్ధంగా, సోవియటు యూనియను‌లో లక్షలాది మంది సోవియటు పౌరుల బాధలు జోసెఫు స్టాలిను ఆధ్వర్యంలో సోవియటు యూనియను‌లో అధిక మరణాలు సంభవించడానికి దారితీసిన సామూహిక అణచివేత, మానవ నిర్మిత కరువును పర్యవేక్షించినందుకు ఆయన పాలనను విస్తృతంగా ఖండించారు.

## ప్రారంభ జీవితం

స్టాలిను డిసెంబరు 6న గోరిలో జార్జియాలో జన్మించాడు. అప్పుడు రష్యను సామ్రాజ్యం టిఫ్లిసు గవర్నరేటులో భాగంగా ఉంది. స్టాలిను ఒక జాతి జార్జియను. జన్మతః ఆయన పేరు ఐయోసెబు బెసారియోనిసు జుఘాష్విలి (రస్సిఫైడు ఐయోసిఫు విస్సారియోనోవిచు జుగాష్విలిగా). ఆయన తల్లిదండ్రులు బెసారియోను జుగాష్విలి, ఎకాటెరిను గెలాడ్జు; స్టాలిను వారి మూడవ సంతానం. గతంలో ముందుగా జన్మించిన శిశులులు ఇద్దరూ మరణించిన తరువాత జీవించి ఉన్న ఏకైక సంతానం. బాల్యం. బెసారియను షూ తయారీ వర్కుషాపు క్షీణించిన తర్వాత కుటుంబం పేదరికంలో పడిపోయింది. ఆయన తాగుబోతుగా మారి తన భార్యను, కొడుకును కొట్టాడు.. ఎకాటెరిను, ఆమె కుమారుడు 1883 నాటికి ఇంటిని విడిచిపెట్టి, తొమ్మిది వేర్వేరు అద్దె గదులలో నివసించారు. 1888లో స్టాలిను గోరి చర్చి స్కూలులో చేరాడు ఆయన అక్కడ విద్యలో రాణించాడు. చిన్న వయసులో ఆయన ఆరోగ్య సమస్యలను ఎదుర్కొన్నాడు: 1884 స్మాలు పాక్సు (చిన్న అమ్మవారు) ఇన్ఫెక్షను ఆయన ముఖ చర్మాన్ని దెబ్బతీసి ముఖంలో మచ్చలు ఏర్పడ్డాయి. 12 సంవత్సరాల వయస్సులో ఆయన ఫైటను చేత కొట్టబడినప్పుడు తీవ్రంగా గాయపడ్డాడు. దీని వలన ఆయన ఎడమ చేతిలో జీవితాంతం నిలిచేలా వైకల్యం ఏర్పడింది.

1894లో స్టాలిను టిఫ్లిసు థియోలాజికలు సెమినరీలో రష్యను ఆర్థోడాక్సు పూజారిగా శిక్షణ పొందాడు. దీనికి స్కాలర్షిపు లభించింది. ఆయన ప్రారంభంలో ఉన్నత స్థాయిని సాధించాడు. గ్రేడు‌లు, కానీ ఆయన అధ్యయనాలు;. స్టాలిను నికోలాయి చెర్నిషెవ్స్కీ విప్లవాత్మక నవల * ఏమి చేయాలి?*,, అలెగ్జాండరు కజ్బేగి *ది పాట్రిసైడు*, స్టాలిను దాని బందిపోటు కథానాయకుడి నుండి "కోబా" అనే మారుపేరును స్వీకరించారు. చదివిన తర్వాత *దాసు కాపిటలు* అని రాశారు. స్టాలిను కార్ల్ మార్క్స్ మార్క్సిజం తత్వశాస్త్రం మీద దృష్టి సారించారు, ఇది జారిస్టు అధికారులకు వ్యతిరేకంగా వివిధ రకాల సోషలిజంగా పెరుగుతోంది. ఆయన రహస్య కార్మికుల సమావేశాలకు హాజరు కావడం ప్రారంభించాడు. 1899 ఏప్రిల్ లో సెమినరీని విడిచిపెట్టాడు.

### 1899–1905: రష్యను సోషలు డెమోక్రటికు లేబరు పార్టీ

1899 అక్టోబరులో ఆయన టిఫ్లిసు అబ్జర్వేటరీలో వాతావరణ శాస్త్రవేత్తగా పనిచేశాడు. అక్కడ ఆయన సోషలిస్టు మద్దతుదారుల సమూహాన్ని ఆకర్షించాడు. ఒక రహస్యాన్ని కలిసి నిర్వహించాడు కార్మికుల సమావేశం అక్కడ ఆయన 1900 మే డేన చాలా మందిని సమ్మెకు ఒప్పించాడు. సామ్రాజ్యం రహస్య పోలీసు, ఓఖ్రానా, స్టాలిను కార్యకలాపాల గురించి తెలుసుకుని 1901 మార్చిలో ఆయనను అరెస్టు చేయడానికి ప్రయత్నించాడు. కానీ ఆయన  ఆ సమయంలో ఆయన ఎవరికి తెలియకుండా స్నేహితుల నుండి వచ్చిన విరాళాలతో జీవించాడు. 1901 మే రోజున టిఫ్లిసులో ఒక ప్రదర్శనను ప్లాను చేయడంలో ఆయన సహాయం చేశాడు. ఆ ప్రదర్శనలో 3,000 మంది నిరసనకారులు అధికారులతో ఘర్షణ పడ్డారు. 1901 నవంబరులో స్టాలిను రష్యను సోషలు డెమోక్రటికు లేబరు పార్టీ (ఆర్‌ఎస్డిఎల్‌పి) టిఫ్లిసు కమిటీకి – (1898లో స్థాపించబడిన మార్క్సిస్టు పార్టీలో) ఎన్నికయ్యాడు.

ఆ నెలలో ఆయన బటుమికి ప్రయాణించాడు. ఆయన మిలిటెంటు వాక్చాతుర్యం నగరంలోని మార్క్సిస్టులలో విభజనకు దారితీసింది. వారిలో కొందరు ఆయన *ఏజెంటు రెచ్చగొట్టేవాడు* అని అనుమానించారు. స్టాలిను రోత్సు‌చైల్డు శుద్ధి కర్మాగారం స్టోరు‌హౌసు, అక్కడ ఆయన రెండు కార్మికుల సమ్మెలను సహ-నిర్వహించాడు. సమ్మె నాయకులను అరెస్టు చేసిన తర్వాత ఆయన ఒక సామూహిక ప్రదర్శనను సహ-నిర్వహించాడు.ఇది ముట్టడికి దారితీసింది జైలు. ఏప్రిల్‌లో స్టాలిను‌ను అరెస్టు చేశారు. 1902 సైబీరియాలో మూడు సంవత్సరాల బహిష్కరణ శిక్ష విధించబడింది, నవంబరు‌లో నోవాయా ఉడాకు చేరుకున్నాడు. 1903. ఒక విఫల ప్రయత్నం తర్వాత స్టాలిను 1904 జనవరిలో తన బహిష్కరణ నుండి తప్పించుకుని టిఫ్లిసు‌కు ప్రయాణించాడు, అక్కడ ఆయన మార్క్సిస్టు వార్తాపత్రికకు సహ-సంపాదకుడిగా పనిచేశాడు. *ప్రొలిటేరియాటిసు బ్రడ్జోలా* ("ప్రొలిటేరియను స్ట్రగులు") ఫిలిపు మఖరాడ్జే తో. ఆయన బహిష్కరణ సమయంలో ఆర్‌ఎస్డిఎల్‌పి వ్లాదిమిర్ లెనిన్ "బోల్షెవికు" వర్గం జూలియసు మార్టోవుల మధ్య విభజించబడింది. "మెన్షెవికు‌లు". జార్జియాలో చాలా మంది మెన్షెవికు‌లను ద్వేషించిన స్టాలిను, తనను తాను బోల్షెవికలలో ఒకడిగా పేర్కొన్నాడు..

### 1905–1912: 1905 విప్లవం - తదనంతర పరిణామాలు

1905 జనవరిలో సెయింటు పీటర్సు‌బర్గులోని ప్రభుత్వ దళాలు నిరసనకారులను ఊచకోత కోశారు 1905 విప్లవం సామ్రాజ్యం అంతటా వ్యాపించింది. ఫిబ్రవరిలో స్టాలిను బాకులో ఉన్నప్పుడు అర్మేనియన్లు, అజెరిసు మధ్య జాతి హింస చెలరేగింది. ఆయన బోల్షెవికు "యుద్ధ దళాలను" ఏర్పాటు చేశాడు. వీటిని ఆయన నగరంలో పోరాడుతున్న జాతి వర్గాలను దూరంగా ఉంచడానికి ఉపయోగించాడు. ఆయన సాయుధ దళాలు స్థానిక పోలీసు దళాల మీద దాడి చేశాయి. ఆయుధశాలల మీద దాడి చేశాయి. రక్షణ ద్వారా నిధులు సేకరించారు. రాకెటులు. 1905 నవంబరులో జార్జియను బోల్షెవికు‌లు స్టాలిను‌ను ఫిన్లాండు‌లోని టాంపెరేలో జరిగిన బోల్షెవికు సమావేశంకు తమ ప్రతినిధులలో ఒకరిగా లెనిన్‌ని ఎన్నుకున్నారు. . స్టాలిను లెనిను‌ను చాలా గౌరవించినప్పటికీ బోల్షెవికు‌లు 1906 ఎన్నికలు స్టేటు డూమాకు అభ్యర్థులను నిలబెట్టాలనే తన అభిప్రాయంతో ఆయన బహిరంగంగా విభేదించారు; స్టాలిను పార్లమెంటరీ ప్రక్రియ సమయం వృధాగా చూశాడు. 1906 ఏప్రిల్ లో ఆయన స్టాక్‌హోం‌లో జరిగిన ఆర్‌ఎస్డిఎల్‌పి నాల్గవ కాంగ్రెసుకు హాజరయ్యాడు. అక్కడ పార్టీ—అప్పుడు మెన్షెవికు మెజారిటీ నేతృత్వంలో—సాయుధ దళాలను ఉపయోగించి నిధులు దోపిడీ సేకరించదని అంగీకరించింది. లెనిను, స్టాలిను దీనితో విభేదించారు. బోల్షెవికు కోసం దోపిడీలను కొనసాగించడం గురించి ప్రైవేటు‌గా చర్చించారు. కారణం.

 
జూలైలో స్టాలిను కాటో స్వానిడ్జును వివాహం చేసుకున్నాడు. 1906,  1907మార్చిలో ఆమె వారి కొడుకు యాకోవుకు జన్మనిచ్చింది. స్టాలిను ఇప్పటికి తనను తాను "జార్జియా ప్రముఖ బోల్షివికు"గా స్థిరపరచుకున్నాడు. బోల్షివికు‌లకు నిధులు సమకూర్చడానికి 1907 జూన్ టిఫ్లిసు‌లోని బ్యాంకు స్టేజు‌కోచు‌ను దోచుకోవడం నిర్వహించాడు. ఆయన కార్యకర్తలు ఎరివాన్స్కీ స్క్వేరులోని కాన్వాయి ‌మీద తుపాకులు, మరియు ఇంట్లో తయారుచేసిన బాంబులతో మెరుపుదాడి చేశారు; దాదాపు 40 మంది మరణించారు. స్టాలిను తన భార్య, కొడుకుతో బాకులో స్థిరపడ్డారు. అక్కడ మెన్షెవికు‌లు దోపిడీ గురించి అతనిని ఎదుర్కొని ఆర్‌ఎస్డిఎల్‌పి నుండి బహిష్కరించాలని ఓటు వేశారు. కానీ ఆయన వాటిని పట్టించుకోలేదు. స్టాలిను బాకు ఆర్‌ఎస్డిఎల్‌పి శాఖ మీద బోల్షెవికు ఆధిపత్యాన్ని సాధించాడు. రెండు బోల్షెవికు వార్తాపత్రికలను సవరించాడు. 1907 నవంబరులో ఆయన భార్య టైఫసుతో మరణించింది. ఆయన తన కొడుకును తన కుటుంబంతో టిఫ్లిసు‌లో వదిలేశాడు. బాకులో ఆయన తన ముఠాను తిరిగి సమీకరించాడు. వారు బ్లాకు హండ్రెడ్సు మీద దాడి చేసి రాకెటీరింగు, నకిలీలు, దోపిడీల ద్వారా డబ్బును సేకరించారు. ధనవంతుల పిల్లలను అపహరించి విమోచన క్రయధనం కొరకు నిర్బంధించాడు.

1908 మార్చిలో స్టాలిను‌ను అరెస్టు చేసి బాకులో జైలులో ఉంచారు. ఆయన ఖైదు చేయబడిన బోల్షెవికు‌లకు నాయకత్వం వహించాడు. చర్చా బృందాలను నిర్వహించాడు. అనుమానిత ఇన్ఫార్మర్లను చంపమని ఆదేశించాడు. ఆయన ఉత్తర రష్యాలోని సోల్విచెగోడ్స్కులో రెండు సంవత్సరాల బహిష్కరణకు గురయ్యాడు. ఫిబ్రవరిలో అక్కడికి చేరుకున్నాడు. 1909. జూన్‌లో స్టాలిను సెయింటు పీటర్సు‌బర్గుకు పారిపోయాడు. కానీ 1910 మార్చిలో మళ్ళీ అరెస్టు చేయబడి తిరిగి పంపబడ్డాడు సోల్విచెగోడ్స్కు. 1911 జూన్ లో స్టాలిను‌కు వోలోగ్డాకి వెళ్లడానికి అనుమతి ఇవ్వబడింది. అక్కడ ఆయన రెండు నెలలు ఉన్నాడు. ఆ తర్వాత ఆయన సెయింటు‌కు పారిపోయాడు పీటర్సు‌బర్గు. అక్కడ ఆయన మళ్ళీ 1911 సెప్టెంబరులో అరెస్టు చేయబడ్డాడు. వోలోగ్డాలో మరో మూడు సంవత్సరాలు బహిష్కరణకు గురయ్యాడు.

### 1912–1917: కేంద్ర కమిటీ - ''ప్రావ్దా'' కు ఎదుగుదల

1912 జనవరిలో ప్రేగు సమావేశంలో మొదటి బోల్షెవికు కేంద్ర కమిటీ ఎన్నికైంది. లెనిను, గ్రిగరీ జినోవివు స్టాలిను‌ను కమిటీకి సహకరించాలని నిర్ణయించుకున్నారు. దీనికి స్టాలిన్ (వోలోగ్డాలో ప్రవాసంలో ఉన్నప్పుడు) అంగీకరించారు. జార్జియను‌గా స్టాలిను సామ్రాజ్యంలోని మైనారిటీ జాతుల నుండి మద్దతు పొందడంలో సహాయపడతాడని లెనిను విశ్వసించాడు.

1912 ఫిబ్రవరిలో స్టాలిను మళ్ళీ సెయింటు పీటర్సు‌బర్గుకు పారిపోయాడు. అక్కడ బోల్షెవికు వారపత్రిక "జ్వెజ్డా" ("స్టారు") ను "ప్రావ్దా" ("ట్రూతు") గా మార్చే పని ఆయనకు అప్పగించబడింది. కొత్త వార్తాపత్రిక 1912 ఏప్రిల్ లో ప్రారంభించబడింది. ఎడిటరు‌గా స్టాలిను పాత్రను రహస్యంగా ఉంచారు. 1912 మేలో ఆయన మళ్ళీ అరెస్టు చేసి మూడు సంవత్సరాల బహిష్కరణకు గురి చేశారు. సైబీరియా. జూలైలో ఆయన నరిం,కి వచ్చాడు. అక్కడ ఆయన తోటి బోల్షెవికు యాకోవు స్వెర్డ్లోవుతో గదిని పంచుకున్నాడు. రెండు నెలల తర్వాత వారు సెయింటు‌కు పారిపోయారు. పీటర్సు‌బర్గు ఇక్కడ స్టాలిను *ప్రావ్దా మీద* పని కొనసాగించాడు.

1912 అక్టోబరు డూమా ఎన్నికలు తర్వాత స్టాలిను బోల్షెవికు‌లు, మెన్షెవికు‌ల మధ్య సయోధ్య కోసం పిలుపునిస్తూ వ్యాసాలు రాశారు; లెనిను ఆయనను విమర్శించాడు. ఆయన దానిని అంగీకరించలేదు. 1913 జనవరిలో స్టాలిను వియన్నాకు వెళ్లాడు. అక్కడ ఆయన బోల్షెవికు‌లు సామ్రాజ్యం, జాతీయ, జాతి మైనారిటీలతో ఎలా వ్యవహరించాలి అనే "జాతీయ ప్రశ్న"ను పరిశోధించారు. ఆయన వ్యాసం "మార్క్సిజం, జాతీయప్రశ్న" మొదట బోల్షెవికు జర్నలు *ప్రోస్వేష్చెనియే* మార్చి, ఏప్రిల్‌,1913 మే సంచికలలో "కె. స్టాలిను" అనే మారుపేరుతో ప్రచురించబడింది. 1912 నుండి ఆయన ఉపయోగించిన మారుపేరు ఉక్కు (*స్టాల్*) కోసం రష్యను పదం నుండి ఉద్భవించింది. దీనిని "ఉక్కు మనిషి" అని అనువదించారు. 1913 ఫిబ్రవరిలో స్టాలిను‌ను మళ్ళీ సెయింటు పీటర్సు‌బర్గులో అరెస్టు చేశారు, సైబీరియాలోని తురుఖాన్స్కులో నాలుగు సంవత్సరాల బహిష్కరణకు గురయ్యాడు. అక్కడ ఆయన అక్కడికి చేరుకున్నాడు. ఆగస్టు. తప్పించుకునే అవకాశం ఉందని ఇప్పటికీ ఆందోళన చెందుతున్న అధికారులు 1914 మార్చిలో అతన్ని కురెయికాకు తరలించారు.

### 1917: రష్యను విప్లవం
స్టాలిను బహిష్కరణలో ఉన్నప్పుడు రష్యా మొదటి ప్రపంచ యుద్ధంలోకి ప్రవేశించింది. 1916 అక్టోబరులో ఆయన ఇతర బహిష్కరించబడిన బోల్షెవికు‌లు రష్యను సైన్యంలోకి బలవంతంగా చేర్చబడ్డారు. వారు 1917 ఫిబ్రవరిలో క్రాస్నోయార్స్కు చేరుకున్నారు. ఇక్కడ ఒక వైద్య పరీక్షకుడు స్టాలిను చేయి వికలాంగుడైనందున ఆయన సేవకు అనర్హుడని తీర్పు ఇచ్చాడు. స్టాలిను తన బహిష్కరణలో మరో నాలుగు నెలలు సేవ చేయవలసి వచ్చింది. విజయవంతంగా దానిని సేవ చేయమని అభ్యర్థించబడింది. అచిన్స్కు. ఫిబ్రవరి విప్లవం జరిగినప్పుడు స్టాలిను నగరంలోనే ఉన్నాడు; జార్ పదవీ విరమణ చేశాడు. సామ్రాజ్యం *వాస్తవ* గణతంత్ర రాజ్యంగా మారింది. వేడుకల మూడ్‌లో స్టాలిను మార్చిలో పెట్రోగ్రాడు‌కు (సెయింటు పీటర్సు‌బర్గు పేరు మార్చబడినట్లుగా) రైలులో ప్రయాణించాడు. ఆయన లెవ్ కామెనెవు,తో పాటు *ప్రావ్దా*ను తన ఆధీనంలోకి తీసుకున్నాడు. ప్రభావవంతమైన కార్మికుల సంఘం అయిన పెట్రోగ్రాడు సోవియటు కార్యనిర్వాహక కమిటీకి బోల్షివికు కౌన్సిలు ప్రతినిధిగా నియమించబడ్డాడు.

బోల్షెవికు‌ల మద్దతుదారుల సాయుధ బల ప్రదర్శన అయిన జూలై డేసు తిరుగుబాటును నిర్వహించడానికి స్టాలిను సహాయం చేశాడు. ప్రదర్శన అణచివేయబడిన తర్వాత తాత్కాలిక ప్రభుత్వం పార్టీ మీద అణిచివేత చర్యను ప్రారంభించింది. *ప్రావ్దా మీద* దాడి చేసింది. స్టాలిను లెనిను‌ను పత్రిక కార్యాలయం నుండి అక్రమంగా తీసుకెళ్లి అతని భద్రతను బాధ్యతగా తీసుకుని సమీపంలోని పెట్రోగ్రాడు సేఫ్ హౌసు‌ల మధ్య తరలించి ఆయనను సమీపంలోని రజ్లివు ప్రదేశాలకు తరలించాడు. లెనిను లేనప్పుడు స్టాలిను *ప్రావ్దా*ను సవరించడం కొనసాగించాడు. బోల్షెవికు‌లకు తాత్కాలిక నాయకుడిగా పనిచేశాడు. పార్టీ ఆరవ కాంగ్రెసును పర్యవేక్షించాడు. లెనిను తాత్కాలిక ప్రభుత్వాన్ని కూల్చివేసి బోల్షెవికు‌లు అధికారాన్ని స్వాధీనం చేసుకోవాలని పిలుపునివ్వడం ప్రారంభించాడు. ఈ ప్రణాళికకు స్టాలిను, తోటి సీనియరు బోల్షెవికు‌లు మద్దతు ఇచ్చారు లియోను ట్రోత్స్కీ, కానీ కామెనెవ్, జినోవివు, ఇతర సభ్యులు వ్యతిరేకించారు.

అక్టోబరు 24న పోలీసులు బోల్షెవికు వార్తాపత్రిక కార్యాలయాల మీద దాడి చేసి, యంత్రాలు, ప్రెసు‌లను ధ్వంసం చేశారు; స్టాలిను కొన్ని పరికరాలను రక్షించాడు. అక్టోబరు 25 తెల్లవారుజామున, బోల్షెవిక్ తిరుగుబాటు - అక్టోబరు విప్లవం - దిశానిర్దేశం చేయబడిన పెట్రోగ్రాడు‌లోని స్మోల్నీ ఇన్‌స్టిట్యూటులో జరిగిన కేంద్ర కమిటీ సమావేశంలో స్టాలిన్ లెనిను‌తో చేరాడు. బోల్షెవికు మిలీషియా పెట్రోగ్రాడు‌లోని విద్యుత్తు కేంద్రం, ప్రధాన తపాలా కార్యాలయం, రాష్ట్ర బ్యాంకు, టెలిఫోను ఎక్స్ఛేంజు, అనేక వంతెనలను స్వాధీనం చేసుకుంది. బోల్షెవికు నియంత్రణలో ఉన్న ఓడ, *[[అరోరా]]*, వింటరు ప్యాలెసు కాల్పులు జరిపింది; తాత్కాలిక ప్రభుత్వం సమావేశమైన ప్రతినిధులు లొంగిపోయి అరెస్టు చేయబడ్డారు.  సోవియట్సు రెండవ కాంగ్రెసు బోల్షెవికు ప్రతినిధులకు పరిస్థితి గురించి వివరించే పనిలో ఉన్న స్టాలిను, బహిరంగంగా కనిపించే పాత్రను పోషించలేదు.  ట్రోత్స్కీ, ఇతర తరువాతి ప్రత్యర్థులు దీనిని సాక్ష్యంగా ఉపయోగించారు. అయితే చరిత్రకారులు దీనిని తిరస్కరించారు.  కేంద్ర కమిటీ సభ్యుడిగా, పత్రిక సంపాదకుడిగా తన పాత్రను ఉటంకిస్తూ *ప్రావ్దా*.

## లెనిను ప్రభుత్వంలో
### 1917–1918: జాతీయతలకు పీపుల్స్ కమీషనరు

1917 అక్టోబరు 26న లెనిన్ తనను తాను కొత్త ప్రభుత్వానికి పీపుల్సు కమీషనర్ల కౌన్సిలు (సోవ్నార్కోం)కు ఛైర్మను‌గా ప్రకటించుకున్నాడు. సోషలిస్టు రివల్యూషనరీ పార్టీతో సంకీర్ణాన్ని ఏర్పాటు చేయకూడదనే లెనిను నిర్ణయాన్ని స్టాలిను సమర్థించారు. ఆయన లెనిను, ట్రోత్స్కీ స్వర్డ్లోవు‌లతో పాటు అనధికారిక నాయకత్వ సమూహంలో భాగమయ్యాడు. బోల్షెవికు శ్రేణులలో ప్రాముఖ్యత పెరిగింది. స్టాలిను కార్యాలయం స్మోల్నీ ఇన్‌స్టిట్యూటు‌లోని లెనిను‌కు సమీపంలో ఉంది. ఆయన, ట్రోత్స్కీకి లెనిను‌తో ప్రత్యక్ష సంబంధం లేకుండా ప్రత్యక్ష నియామకంతో సంబంధం ఉంది. . స్టాలిను శత్రు వార్తాపత్రికలను మూసివేసే లెనిను ఉత్తర్వుల మీద సహ సంతకం చేశాడు. కొత్తగా ఏర్పడిన రష్యను సోవియటు ఫెడరేటివు సోషలిస్టు రిపబ్లికు కోసం ఒక రాజ్యాంగం ముసాయిదాను రూపొందించే కమిటీకి సహ అధ్యక్షత వహించాడు. లెనిను చెకా భద్రతా సేవ రెడ్ టెర్రరు ఏర్పాటుకు మద్దతు ఇచ్చాడు. రాజ్య హింస పెట్టుబడిదారీ శక్తులకు ప్రభావవంతమైన సాధనమని వాదించాడు. కొంతమంది బోల్షెవికు‌ల మాదిరిగా కాకుండా చెకా వేగవంతమైన విస్తరణ, రెడ్ టెర్రరు గురించి స్టాలిను ఎప్పుడూ ఆందోళన వ్యక్తం చేయలేదు.

*ప్రావ్దా* ఎడిటరు పాత్రను విడిచిపెట్టిన తర్వాత స్టాలిను జాతీయతలకు పీపుల్సు కమిషనరేటుగా నియమితులయ్యారు. ఆయన నదేజ్దా అల్లిలుయేవాను తన కార్యదర్శి, , 1919 ప్రారంభంలో ఆమెను వివాహం చేసుకున్నారు. 1917 నవంబరులో ఆయ్న జాతీయత మీద డిక్రీ మీద సంతకం చేశాడు. ఇది జాతి మైనారిటీలకు వేర్పాటు, స్వీయ-నిర్ణయ హక్కును మంజూరు చేసింది.ఆయన హెల్సింకిని కలవడానికి ప్రయాణించాడు. ఫిన్నిషు సోషలు డెమోక్రాట్సును స్థాపించి డిసెంబరు‌లో రష్యా నుండి స్వాతంత్ర్యం కోసం ఫిన్లాండు చేసిన అభ్యర్థనను ఆమోదించింది. మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం నుండి ఎదురయ్యే బెదిరింపుల కారణంగా 1918 మార్చిలో ప్రభుత్వం పెట్రోగ్రాడు నుండి మాస్కో క్రెమ్లినుకు మార్చబడింది. లెనిను సెంట్రలు‌తో యుద్ధ విరమణ ఒప్పందం మీద సంతకం చేయాలనే కోరికను స్టాలిను సమర్థించాడు. అధికారాలు; లెనిను లా కాకుండా యూరపు శ్రామికవర్గ విప్లవం అంచున ఉందని స్టాలిను నమ్మకపోవడంతో ఇది అవసరమని భావించాడు. బ్రెస్టు-లిటోవ్స్కు ఒప్పందం 1918 మార్చిలో సంతకం చేయబడింది. విస్తారమైన భూభాగాలను వదులుకుని అనేక మందిని కోపగించుకున్నారు; వామపక్ష సోషలిస్టు-విప్లవకారులు సంకీర్ణ ప్రభుత్వం నుండి వైదొలిగారు. బోల్షెవికు‌లను రష్యను కమ్యూనిస్టు పార్టీగా పేరు మార్చారు.
### 1918–1921: సైనిక ఆదేశం

1918 మేలో తీవ్రతరం అవుతున్న రష్యను అంతర్యుద్ధం సమయంలో దక్షిణాదిలో ఆహార సేకరణ బాధ్యతను స్వీకరించడానికి సోవ్నార్కోం స్టాలిను‌ను రష్యాలోని త్సరిట్సినుకు పంపాడు. తనను తాను కమాండరు‌గా నిరూపించుకోవాలనే ఆత్రుతతో ఆయన ప్రాంతీయ సైనిక కార్యకలాపాలను తన ఆధీనంలోకి తీసుకున్నాడు. క్లిమెంటు వోరోషిలోవు, సెమియను బుడియోన్నీతో స్నేహం చేశాడు. తరువాత వారు ఆయన సైనిక మద్దతుకు బేసు కేంద్రంగా ఏర్పడ్డారు. ఈ ప్రాంతంలోని తెల్లవారి సైన్యాలుతో పోరాడటానికి స్టాలిన్ పెద్ద సంఖ్యలో ఎర్ర సైన్యం దళాలను పంపాడు. దీని ఫలితంగా భారీ నష్టాలు సంభవించాయి. లెనిను ఆందోళన చెందాడు. సారిట్సిను‌లో, స్టాలిను స్థానిక చెకా శాఖను అనుమానిత ప్రతి-విప్లవకారులను ఉరితీయమని ఆదేశించాడు. తరచుగా లేకుండా విచారణ మధ్యతరగతి నిపుణుల సైనిక, ఆహార సేకరణ సంస్థలను ప్రక్షాళన చేసి వారిని కూడా ఉరితీశారు. ఆయన రాజ్య హింసను ఎక్కువగా ఉపయోగించాడు ఉదాహరణకు బోల్షెవికు నాయకులు చాలా మంది ఆమోదించారు. ఆయన తన ఆహార సేకరణ కార్యక్రమానికి అనుగుణంగా ఉండేలా చూసుకోవడానికి అనేక గ్రామాలను తగలబెట్టాలని ఆదేశించాడు.

1918 డిసెంబరులో అలెగ్జాండరు కోల్చకు శ్వేతజాతి దళాలు అక్కడ ఎర్ర దళాలను ఎలా నాశనం చేయగలిగాయో దర్యాప్తుకు నాయకత్వం వహించడానికి స్టాలిను‌ను పెర్ముకు పంపారు. ఆయన 1919 జనవరి, మార్చి మధ్య మాస్కోకు తిరిగి వచ్చాడు.  వద్ద వెస్ట్రను ఫ్రంటు‌కు కేటాయించబడటానికి ముందు పెట్రోగ్రాడు. రెడ్ థర్డు రెజిమెంటు ఫిరాయించినప్పుడు. పట్టుబడిన ఫిరాయించిన వారిని బహిరంగంగా ఉరితీయాలని అతను ఆదేశించాడు. సెప్టెంబరు‌లో అతను సదరను ఫ్రంటు‌కు తిరిగి వచ్చాడు. యుద్ధ సమయంలో స్టాలిను నిర్ణయాత్మకత, దృఢ సంకల్పాన్ని ప్రదర్శించడం ద్వారా కేంద్ర కమిటీకి తన విలువను నిరూపించుకున్నాడు. అయితే ఆయన ఆదేశాలను కూడా విస్మరించాడు. అవమానించబడినప్పుడు రాజీనామా చేస్తానని పదే పదే బెదిరించాడు. 1919 నవంబరులో ప్రభుత్వం ఆయనకు ఆర్డరు ఆఫ్ ది రెడ్ సేవాబ్యానరును ప్రదానం చేసింది.

1919 చివరి నాటికి అంతర్యుద్ధం ప్రధాన దశలో బోల్షెవికు‌లు విజయం సాధించారు. ఆ సమయానికి సోవ్నార్కోం తన దృష్టిని విదేశాలలో శ్రామికవర్గ విప్లవాన్ని వ్యాప్తి చేయడం మీద మళ్లించి 1919 మార్చిలో కమ్యూనిస్టు ఇంటర్నేషనలును ఏర్పాటు చేసింది; దాని ప్రారంభోత్సవ కార్యక్రమానికి స్టాలిను హాజరయ్యారు. యూరపు శ్రామికవర్గం విప్లవం అంచున ఉందనే లెనిను నమ్మకాన్ని స్టాలిను పంచుకోకపోయినా, సోవియటు రష్యా దుర్బలంగా ఉందని ఆయన అంగీకరించారు. 1920 ఫిబ్రవరిలో ఆయన కార్మికుల రైతుల ఇన్స్పెక్టరేటు (రాబ్క్రిను) అధిపతిగా నియమించబడ్డారు; అదే నెలలో ఆయన కాకేసియను ఫ్రంటు‌కు కూడా బదిలీ చేయబడ్డారు.

1920 ప్రారంభంలో పోలిషు–సోవియటు యుద్ధం ప్రారంభమైంది. పోల్సు దండయాత్ర చేశారు. ఉక్రెయిన్, మేలో, స్టాలిను‌ను నైరుతి ఫ్రంటు‌కు తరలించారు. పోలిషు శ్రామికవర్గం దండయాత్రకు మద్దతు ఇస్తుందని లెనిను నమ్మాడు. కానీ జాతీయవాదం వారి ప్రభుత్వ యుద్ధ ప్రయత్నాలకు మద్దతు ఇస్తుందని స్టాలిను వాదించాడు. స్టాలిను వాదనను కోల్పోయి లెనిను నిర్ణయాన్ని అంగీకరించాడు. తన ఫ్రంటు‌లో స్టాలిను ల్వోవును జయించాలని దృఢంగా నిశ్చయించుకున్నాడు; ఈ లక్ష్యం మీద దృష్టి సారించడంలో ఆగస్టు ప్రారంభంలో జరిగిన వార్సా యుద్ధంలో మిఖాయిలు తుఖాచెవ్స్కీ దళాలకు సహాయం చేయడానికి తన దళాలను బదిలీ చేయాలనే ఆదేశాలను ఆయన ధిక్కరించాడు. ఇది ఎర్ర సైన్యం ప్రధాన ఓటమిలో ముగిసింది. ఆ తరువాత స్టాలిను మాస్కోకు తిరిగి వచ్చాడు. అక్కడ జరిగిన నష్టానికి తుఖాచెవ్స్కీ ఆయనను నిందించాడు. అవమానానికి గురైన ఆయన సైన్యం నుండి తొలగించాలని డిమాండు చేశాడు. దానిని సెప్టెంబరు 1న మంజూరు చేశారు. సెప్టెంబరు చివరలో జరిగిన 9వ పార్టీ కాంగ్రెసులో ట్రోత్స్కీ స్టాలిను‌ను "వ్యూహాత్మక తప్పిదాలు" చేశాడని ఆరోపించాడు. ఆయన ప్రచారాన్ని దెబ్బతీశాడని పేర్కొన్నాడు; లెనిను విమర్శలో చేరాడు. స్టాలిను అవమానంగా భావించాడు. ట్రోత్స్కీ పట్ల ఆయన వ్యతిరేకత పెరిగింది.

### 1921–1924: లెనిను చివరి సంవత్సరాలు

సోవియటు ప్రభుత్వం పొరుగు రాష్ట్రాలను తన ఆధిపత్యంలోకి తీసుకురావడానికి ప్రయత్నించింది; 1921 ఫిబ్రవరిలో ఇది మెన్షెవికు పాలనలో ఉన్న జార్జియా మీద దాడి చేసింది. 1921 ఏప్రిల్ లో సోవియటు నియంత్రణను తిరిగి స్థాపించడానికి స్టాలిను ఎర్ర సైన్యాన్ని టర్కెస్తానులోకి ఆదేశించాడు. జాతీయతలకు పీపుల్సు కమిషనరు‌గా ప్రతి జాతి సమూహం రష్యను రాష్ట్రంలో "స్వయంప్రతిపత్తి గణతంత్రం" హక్కును కలిగి ఉందని స్టాలిను విశ్వసించాడు. దీనిలో అది వివిధ ప్రాంతీయ వ్యవహారాలను పర్యవేక్షించగలదు. ఈ అభిప్రాయాన్ని తీసుకోవడంలో కొంతమంది మార్క్సిస్టులు ఆయన బూర్జువా జాతీయవాదానికి ఎక్కువగా మొగ్గు చూపుతున్నారని ఆరోపించారు. మరికొందరు ఆయన రష్యా-కేంద్రీకృతంగా ఉన్నారని ఆరోపించారు. అయితే ఆయన వైవిధ్యభరితమైన స్థానిక కాకససు‌లో స్టాలిను ప్రత్యేక స్వయంప్రతిపత్తి గల గణతంత్ర రాజ్యాల ఆలోచనను వ్యతిరేకించారు. ఇవి తమ భూభాగాలలోని జాతి మైనారిటీలను అణచివేస్తాయని వాదించారు; బదులుగా ఆయన ట్రాన్సు‌కాకేసియను సోషలిస్టు ఫెడరేటివు సోవియటు రిపబ్లికు కోసం పిలుపునిచ్చాడు. జార్జియను కమ్యూనిస్టు పార్టీ ఈ ఆలోచనను వ్యతిరేకించింది. ఫలితంగా జార్జియను వ్యవహారం ఏర్పడింది. 1921 మధ్యలో స్టాలిను దక్షిణ కాకససుకు తిరిగి వచ్చాడు. జార్జియను కమ్యూనిస్టులు అబ్ఖాజియనులను అణగదొక్కారని వాదించిన జాతి వివక్ష జాతీయవాదాన్ని తిరస్కరించాలని పిలుపునిచ్చాడు, ఒస్సేటియన్లు, అడ్జారియన్లు మైనారిటీలు. 1921 మార్చిలో నదేజ్దా స్టాలిను మరొక కుమారుడైన వాసిలీకి జన్మనిచ్చింది.

అంతర్యుద్ధం తర్వాత సోవ్నార్కోం ఆహార సేకరణ ప్రాజెక్టుకు వ్యతిరేకంగా రష్యా అంతటా కార్మికుల సమ్మెలు, రైతు తిరుగుబాట్లు చెలరేగాయి; ప్రతిస్పందనగా లెనిను నూతన ఆర్థిక విధానం (ఎన్‌ఇపి)లో మార్కెట్టు-ఆధారిత సంస్కరణలను ప్రవేశపెట్టాడు. ట్రేడు యూనియన్లను రద్దు చేయాలని పిలుపునిచ్చే వర్గానికి ట్రోత్స్కీ నాయకత్వం వహించడంతో కమ్యూనిస్టు పార్టీ లోపల కూడా గందరగోళం నెలకొంది; లెనిను దీనిని వ్యతిరేకించాడు. స్టాలిను ట్రోత్స్కీ వైఖరికి వ్యతిరేకతను కూడగట్టడంలో సహాయపడ్డాడు. 1922 మార్చి, ఏప్రిల్‌లలో జరిగిన 11వ పార్టీ కాంగ్రెసులో లెనిను స్టాలిను‌ను పార్టీ సోవియటు జనరలు సెక్రటరీగా నామినేటు చేశాడు. ఇది పూర్తిగా సంస్థాగత పాత్రగా ఉద్దేశించబడింది. కొత్త పదవిని స్వీకరించడం వల్ల ఆయన పనిభారం పెరిగి ఆయనకు అధిక శక్తి లభిస్తుందని ఆందోళనలు వ్యక్తమైనప్పటికీ స్టాలిను‌ను ఆ పదవికి నియమించారు.

1922 మేలో ఒక భారీ స్ట్రోకు లెనిను‌ను పాక్షికంగా పక్షవాతానికి గురి చేసింది. తన గోర్కి డాచాలో నివసిస్తున్నప్పుడు సోవ్నార్కోం‌తో ఆయన ప్రధాన సంబంధం స్టాలిన్. వారి స్నేహం ఉన్నప్పటికీ లెనిను స్టాలిను "ఆసియాటికు" పద్ధతి అని పిలిచే దానిని ఇష్టపడలేదు. స్టాలిను "తెలివిగలవాడు కాదు" అని తన సోదరి మరియాతో చెప్పాడు. ఇద్దరు వ్యక్తులు విదేశీ వాణిజ్యం అంశం మీద వాదించారు; సోవియటు రాజ్యం విదేశీ వాణిజ్యం మీద గుత్తాధిపత్యం కలిగి ఉండాలని లెనిను విశ్వసించాడు. కానీ అలా చేయడం అసాధ్యమనే గ్రిగోరి సోకోల్నికోవు అభిప్రాయాన్ని స్టాలిను సమర్థించాడు. జార్జియను వ్యవహారం మీద మరో భిన్నాభిప్రాయం వచ్చింది. స్టాలిను ట్రాన్సు‌కాకేసియను ఆలోచన మీద జార్జియను సోవియటు రిపబ్లికు కోసం జార్జియను సెంట్రలు కమిటీ కోరికను లెనిను సమర్థించాడు. ఒకటి. వారు సోవియటు రాజ్య స్వభావం మీద కూడా విభేదించారు; "యూనియను ఆఫ్ సోవియటు రిపబ్లిక్సు ఆఫ్ యూరపు అండ్ ఆసియా" అనే కొత్త సమాఖ్యను స్థాపించాలని లెనిను పిలుపునిచ్చాడు. అయితే ఇది రష్యన్లు కాని వారిలో స్వతంత్ర భావనను ప్రోత్సహిస్తుందని స్టాలిను విశ్వసించాడు. లెనిను స్టాలిను‌ను "గ్రేటు రష్యను చావినిజం" అని నిందించాడు. అయితే స్టాలిను లెనిను‌ను "జాతీయ ఉదారవాదం". సమాఖ్యను "సోవియటు సోషలిస్టు రిపబ్లికు‌ల యూనియను" (యుఎస్‌ఎస్‌ఆర్)గా పిలిచే ఒక రాజీ కుదిరింది. దీని ఏర్పాటు 1922 డిసెంబరులో ఆమోదించబడింది.

వారి విభేదాలు కూడా వ్యక్తిగతంగా మారాయి; తన భార్య క్రుప్స్కాయతో స్టాలిను టెలిఫోను సంభాషణలో దురుసుగా ప్రవర్తించినప్పుడు లెనిను కోపగించుకున్నాడు. తన జీవితపు చివరి సంవత్సరాలలో క్రుప్స్కాయ ప్రముఖ వ్యక్తులకు లెనిను నిబంధనను అందించింది. ఇది స్టాలిను దురుసు ప్రవర్తన, అధిక శక్తిని విమర్శించింది. ఆయనను ప్రధాన కార్యదర్శి పదవి నుండి తొలగించాలని సూచించింది. కొంతమంది చరిత్రకారులు లెనిను ఈ పత్రాన్ని రాశారా అని ప్రశ్నించారు. దీనిని క్రుప్స్కాయ రాశారని సూచిస్తున్నారు; స్టాలిను దాని ప్రామాణికత గురించి ఎప్పుడూ బహిరంగంగా ఆందోళన వ్యక్తం చేయలేదు. చాలా మంది చరిత్రకారులు దీనిని లెనిను అభిప్రాయాల కచ్చితమైన ప్రతిబింబంగా భావిస్తారు.

### 1928–1932: మొదటి పంచవర్ష ప్రణాళిక
#### ఆర్థిక విధానం

పాశ్చాత్య శక్తుల పారిశ్రామిక, వ్యవసాయ అభివృద్ధి కంటే సోవియటు యూనియను చాలా వెనుకబడి ఉంది. స్టాలిను ప్రభుత్వం పెట్టుబడిదారీ దేశాల నుండి దాడికి భయపడింది. కొమ్సోమోలు, ఒజిపియు, రెడ్ ఆర్మీతో సహా అనేక మంది కమ్యూనిస్టులు ఎన్‌ఇపి, దాని మార్కెట్టు-ఆధారిత విధానాల నుండి బయటపడటానికి ఆసక్తిగా ఉన్నారు. విధానం. ఈ విధానం నుండి లాభం పొందిన వారి గురించి వారికి ఆందోళనలు ఉన్నాయి: "కులకులు" అని పిలువబడే సంపన్న రైతులు, చిన్న వ్యాపార యజమానులు లేదా "నెపుమాను". ఈ సమయంలో స్టాలిను ఎన్‌ఇపికి వ్యతిరేకంగా మారాడు .

1928 ప్రారంభంలో స్టాలిను నోవోసిబిర్స్కుకు ప్రయాణించాడు. అక్కడ కులాకులు ధాన్యాన్ని నిల్వ చేస్తున్నారని ఆరోపించి వారిని అరెస్టు చేసి వారి ధాన్యాన్ని జప్తు చేయాలని ఆదేశించాడు. ఫిబ్రవరిలో స్టాలిను తనతో పాటు చాలా ధాన్యాన్ని మాస్కోకు తీసుకువచ్చాడు. ఆయన ఆదేశం మేరకు పశ్చిమ సైబీరియా, యురల్సు అంతటా ధాన్యం సేకరణ బృందాలు కనిపించాయి. బృందాలు, రైతుల మధ్య హింస చెలరేగింది. కులక్‌లు, "మధ్యతరగతి రైతులను" వారి పంటను విడుదల చేయమని బలవంతం చేయాలని స్టాలిను ప్రకటించారు. ఈ చర్య గురించి తమను సంప్రదించలేదని బుఖారిను, ఇతర కేంద్ర కమిటీ సభ్యులు ఆగ్రహం వ్యక్తం చేశారు. 1930 జనవరిలో పొలిటు‌బ్యూరో కులకు తరగతి "పరిసమాప్తి"ని ఆమోదించింది. వారిని దేశంలోని ఇతర ప్రాంతాలకు లేదా నిర్బంధ శిబిరాలకు బహిష్కరించారు. 1930 జూలై  నాటికి 3,20,000 కంటే ఎక్కువ గృహాలు ప్రభావితమయ్యాయి. డిమిత్రి వోల్కోగోనోవు అభిప్రాయం ప్రకారం డీకులాకైజేషను అనేది "స్టాలిను తన సొంత దేశంలో ప్రయోగించిన మొదటి సామూహిక ఉగ్రవాదం"గా భావించబడింది.

1929లో పొలిట్‌బ్యూరో వ్యవసాయం సామూహిక సమిష్టికరణ, *కోల్ఖోజు* సామూహిక పొలాలు, *సోవ్ఖోజు* రాష్ట్ర పొలాలు రెండింటినీ స్థాపించడాన్ని ప్రకటించింది. అధికారికంగా స్వచ్ఛందంగా ఉన్నప్పటికీ చాలా మంది రైతులు తమ విధిని ఎదుర్కొంటారనే భయంతో సమిష్టిలలో చేరారు. కులాకులు. 1932 నాటికి వ్యవసాయంలో పాల్గొన్న దాదాపు 62% కుటుంబాలు సామూహిక సంఘాలలో భాగమయ్యాయి. 1936 నాటికి ఇది 90%కి పెరిగింది. చాలా మంది సామూహిక రైతులు తమ ప్రైవేటు వ్యవసాయ భూమిని కోల్పోవడం పట్ల ఆగ్రహం వ్యక్తం చేశారు.  ఉత్పాదకత క్షీణించింది. అనేక ప్రాంతాలలో కరువు చెలరేగింది. పొలిటు‌బ్యూరో తరచుగా అత్యవసర ఆహార సహాయాన్ని పంపవలసి వస్తుంది. ఉక్రెయిన్ ఉత్తర కాకససు, దక్షిణ రష్యా, మధ్య ఆసియాలో సాయుధ రైతు తిరుగుబాట్లు చెలరేగి 1930 మార్చిలో వాటి శిఖరాగ్రానికి చేరుకున్నాయి; వీటిని సైన్యం అణచివేసింది. స్టాలిను ఒక వ్యాసంతో స్పందిస్తూ సమిష్టీకరణ స్వచ్ఛందమని, స్థానిక అధికారుల మీద హింసను నిందించడం అని నొక్కి చెప్పాడు. ఆయన స్టాలిను చాలా సంవత్సరాలుగా సన్నిహితంగా ఉన్నప్పటికీ బుఖారిను ఆందోళనలు వ్యక్తం చేసి వాటిని లెనిను పాత "యుద్ధ కమ్యూనిజం" విధానానికి తిరిగి వచ్చాయని భావించారు. 1928 మధ్య నాటికి సంస్కరణలను వ్యతిరేకించడానికి పార్టీలో తగినంత మద్దతును కూడగట్టలేకపోయాడు; 1929 నవంబరులో స్టాలిను ఆయనను పొలిటు‌బ్యూరో నుండి తొలగించాడు.

అధికారికంగా సోవియటు యూనియను మార్కెట్టు ఆర్థిక వ్యవస్థ "అహేతుకత", "వ్యర్థం" స్థానంలో దీర్ఘకాలిక, శాస్త్రీయ చట్రంలో నిర్వహించబడిన ప్రణాళికాబద్ధమైన ఆర్థిక వ్యవస్థతో భర్తీ చేసింది; వాస్తవానికి సోవియటు ఆర్థిక శాస్త్రం స్వల్పకాలిక లక్ష్యాలను నిర్దేశించడానికి తరచుగా జారీ చేయబడిన *అడ్ హాకు* ఆజ్ఞల మీద ఆధారపడి ఉంది. 1928లో మొదటి ఐదు సంవత్సరాల ప్రణాళికను సోవియటు భారీ పరిశ్రమను పెంచడం మీద ప్రధానంగా దృష్టి సారించి స్టాలిను ప్రారంభించారు. ఇది షెడ్యూలు కంటే ఒక సంవత్సరం ముందుగానే 1932లో పూర్తయింది. దేశం భారీ ఆర్థిక పరివర్తనకు గురైంది: కొత్త గనులు తెరవబడ్డాయి. మాగ్నిటోగోర్స్కు వంటి కొత్త నగరాలు నిర్మించబడ్డాయి. వైటు సీ–బాల్టికు కెనాలు మీద పని ప్రారంభమైంది. లక్షలాది మంది రైతులు నగరాలకు తరలివెళ్లారు. విదేశీ తయారీ యంత్రాలను కొనుగోలు చేయడం ద్వారా పెద్ద మొత్తంలో అప్పులు పెరిగాయి.

వైట్ సీ–బాల్టికు కెనాలు మాస్కో మెట్రో వంటి అనేక ప్రధాన నిర్మాణ ప్రాజెక్టులు ఎక్కువగా బలవంతపు శ్రమ ద్వారా నిర్మించబడ్డాయి. పరిశ్రమ మీద కార్మికుల నియంత్రణ చివరి అంశాలు తొలగించబడ్డాయి. ఫ్యాక్టరీ నిర్వాహకులకు ప్రత్యేకతలు లభించాయి; సోషలిజం దిగువ దశలలో వేతన వ్యత్యాసాన్ని మార్క్సు వాదనను ఎత్తి చూపడం ద్వారా స్టాలిను వేతన అసమానతను సమర్థించాడు. శ్రమ తీవ్రతను ప్రోత్సహించడానికి పతకాలు, అవార్డులతో పాటు స్టాఖానోవైటు ఉద్యమం ప్రవేశపెట్టబడ్డాయి. మహా మాంద్యం సమయంలో పెట్టుబడిదారీ విధానం కూలిపోతుండగా యుఎస్‌ఎస్‌ఆర్‌లో సోషలిజం స్థాపించబడుతోందని స్టాలిను వాదించాడు. ఆయన "కొత్త సోవియటు వ్యక్తి" మానవ అభివృద్ధిలో అసమానమైన శిఖరాలకు ఎదగడం గురించి ఆయన ఆదర్శధామ దృక్పథాన్ని వాక్చాతుర్యం ప్రతిబింబిస్తుంది.

#### సాంస్కృతిక - విదేశాంగ విధానం
1928లో సోషలిజం అభివృద్ధి చెందుతున్న కొద్దీ శ్రామికవర్గం, వారి శత్రువుల మధ్య వర్గ యుద్ధం తీవ్రమవుతుందని స్టాలిను ప్రకటించాడు. కమ్యూనిస్టు పార్టీ లోపల నుండి సహా "కుడి నుండి ప్రమాదం" గురించి ఆయన హెచ్చరించారు. యుఎస్‌ఎస్‌ఆర్‌ 1928 నాటి శక్తి విచారణ దీనిలో మధ్యతరగతి "పారిశ్రామిక నిపుణులు" విధ్వంసానికి పాల్పడ్డారు.  1929 నుండి 1930 వరకు ప్రతిపక్షాలను బెదిరించడానికి షో ట్రయల్సు జరిగాయి;  వీటిలో ఇండస్ట్రియలు పార్టీ ట్రయలు, మెన్షెవికు ట్రయలు, మెట్రో-విక్కర్సు విచారణ ఉన్నాయి. జాతి రష్యను మెజారిటీకి జార్జియను పాలన గురించి ఆందోళనలు ఉండవచ్చని తెలిసిన. ఆయన రాష్ట్ర అధికార యంత్రాంగం అంతటా జాతి రష్యను‌లను ప్రోత్సహించాడు. స్థానిక భాషలతో పాటు పాఠశాలలలో రష్యను‌ను తప్పనిసరి చేశాడు. జాతీయవాద భావన అణచివేయబడింది. జనాభా పెరుగుదలను పెంచడానికి సంప్రదాయ సామాజిక విధానాలు ప్రోత్సహించబడ్డాయి; ఇందులో బలమైన కుటుంబ యూనిట్ల మీద దృష్టి సారించడం, స్వలింగ సంపర్కాన్ని తిరిగి నేరంగా పరిగణించడం, గర్భస్రావం, విడాకుల మీద ఆంక్షలు, *జెనోట్డెలు* మహిళా విభాగాన్ని రద్దు చేయడం ఉన్నాయి.

స్టాలిను "సాంస్కృతిక విప్లవం"ను కోరుకున్నాడు. అంటే "ప్రజల" కోసం ఒక సంస్కృతిని సృష్టించడం గతంలో ఉన్నత సంస్కృతిని విస్తృతంగా వ్యాప్తి చేయడం. ఆయన పాఠశాలలు, వార్తాపత్రికలు, గ్రంథాలయాల విస్తరణను, అలాగే అక్షరాస్యత సంఖ్యాశాస్త్రం అభివృద్ధిని పర్యవేక్షించారు. సోషలిస్టు వాస్తవికత అంతటా ప్రచారం చేయబడింది. అయితే స్టాలిను మాగ్జిం గోర్కీ, మిఖాయిలు షోలోఖోవు, అలెక్సీ నికోలాయెవిచు టాల్‌స్టాయి వంటి ప్రముఖ రచయితలను ఆకర్షించాడు. మార్క్సిజం తన ముందస్తు వివరణలో సరిపోయే పరిశోధన చేసే శాస్త్రవేత్తలకు ఆయన ప్రోత్సాహాన్ని వ్యక్తం చేశారు; ఉదాహరణకు ఆయన వ్యవసాయ జీవశాస్త్రవేత్త ట్రోఫిం లైసెంకో పరిశోధనను సూడో-సైంటిఫికుగా లైసెంకో శాస్త్రీయ సహచరులలో ఎక్కువ మంది తిరస్కరించినప్పటికీ దానిని ఆమోదించాడు. ప్రభుత్వ మత వ్యతిరేక ప్రచారం మళ్లీ తీవ్రమైంది,  లీగు ఆఫ్ మిలిటెంటు నాస్తికులుకు నిధులు పెరిగాయి. పూజారులు, ఇమాం‌లు, బౌద్ధ సన్యాసులు హింసను ఎదుర్కొన్నారు. మతపరమైన భవనాలు కూల్చివేయబడ్డాయి. ముఖ్యంగా మాస్కోలోని రక్షకుడైన క్రీస్తు కేథడ్రలు, సోవియటు ప్యాలెసుకు దారి తీయడానికి 1931లో నాశనం చేయబడింది. మతం జనాభా మీద ప్రభావాన్ని నిలుపుకుంది; 1937 జనాభా లెక్కలులో 57% మంది ప్రతివాదులు తాము మతపరమైనవారని అంగీకరించడానికి సిద్ధంగా ఉన్నారు.

1920ల అంతటా స్టాలిను విదేశాంగ విధానానికి ప్రాధాన్యతనిచ్చాడు. ఆయన వ్యక్తిగతంగా జార్జు బెర్నార్డు షా, హెచ్. సహా అనేక మంది పాశ్చాత్య సందర్శకులను కలిశాడు. జి. వెల్సు, వారిద్దరూ ఆయన ఆకట్టుకున్నారు. కమ్యూనిస్టు ఇంటర్నేషనలు ద్వారా, స్టాలిను ప్రభుత్వం ఇతర చోట్ల మార్క్సిస్టు పార్టీల మీద బలమైన ప్రభావాన్ని చూపింది; ఆయన పదవీచ్యుతుడైన తర్వాత సంస్థ నిర్వహణను బుఖారిను‌కు అప్పగించారు. 1928 జూలైలో జరిగిన దాని 6వ కాంగ్రెసు‌లో సోషలిజానికి ప్రధాన ముప్పు మార్క్సిస్టు కాని సోషలిస్టులు, సామాజిక ప్రజాస్వామ్యవాదుల నుండి వచ్చిందని స్టాలిను ప్రతినిధులకు తెలియజేశాడు. వారిని ఆయన "సామాజిక ఫాసిస్టులు"; అనేక దేశాలలో ఈ సమూహాలు శ్రామిక-తరగతి మద్దతు కోసం మార్క్సిస్టు-లెనినిస్టుల ప్రధాన ప్రత్యర్థులు అని స్టాలిను గుర్తించారు. ప్రత్యర్థి వామపక్షాలపై ఈ దృష్టి బుఖారిను‌కు ఆందోళన కలిగించింది. ఆయన ఫాసిజం యూరపు అంతటా తీవ్ర కుడివైపు పెరుగుదలను ఒక పెద్ద ముప్పుగా భావించాడు.

1929లో స్టాలిను కుమారుడు యాకోవు ఆత్మహత్యాయత్నం చేసి విఫలమయ్యాడు. ఛాతీ మీద కాల్చుకుని గుండె తృటిలో పోయింది; అతని వైఫల్యం స్టాలిను‌ను ధిక్కరించింది, "ఆయన నేరుగా కాల్చలేడు" అని చెప్పడం ద్వారా ఆయన ఆ ప్రయత్నాన్ని తిప్పికొట్టాడని నివేదించబడింది. వారి వాదనలు, ఆమె మానసిక ఆరోగ్య సమస్యల మధ్య నదేజ్డాతో ఆయన సంబంధం దెబ్బతింది. 1932 నవంబరులో క్రెమ్లిను‌లో ఒక సామూహిక విందు తర్వాత స్టాలిను ఇతర మహిళలతో సరసాలాడిన తర్వాత నదేజ్డా తనను తాను హృదయంలో కాల్చుకుంది. . బహిరంగంగా మరణానికి కారణం అపెండిసైటిస్ అని చెప్పబడింది; స్టాలిను తన పిల్లల నుండి మరణానికి నిజమైన కారణాన్ని కూడా దాచిపెట్టాడు. ఆమె ఆత్మహత్య తర్వాత ఆయన గణనీయమైన మార్పుకు గురయ్యాడని, మానసికంగా కఠినంగా మారాడని స్టాలిను స్నేహితులు గుర్తించారు.
### 1932–1939: ప్రధాన సంక్షోభాలు

#### 1932–1933 కరువు

సోవియటు యూనియను‌లో స్టాలిను ప్రభుత్వం మీద పౌర అసంతృప్తి విస్తృతంగా వ్యాపించింది. పట్టణ ప్రాంతాల్లో సామాజిక అశాంతి 1932లో స్టాలిను కొన్ని ఆర్థిక విధానాలను సులభతరం చేసింది. 1932 మేలో రైతులు మిగులును వ్యాపారం చేసుకోగల *సమగ్ర వ్యవసాయ మార్కెట్టు‌లను* ప్రవేశపెట్టాడు. అయితే శిక్షా ఆంక్షలు కఠినంగా మారాయి; 1932 ఆగస్టులో ఒక ఉత్తర్వు జారీ చేయబడింది. ఇందులో ఒక గుప్పెడు ధాన్యాన్ని దొంగిలించడానికి మరణశిక్ష విధించే నేరంగా పరిగణించబడింది. రెండవ పంచవర్ష ప్రణాళిక మొదటి దాని నుండి ఉత్పత్తి కోటాలను తగ్గించింది, గృహనిర్మాణం మరియు వినియోగ వస్తువుల ద్వారా జీవన పరిస్థితులను మెరుగుపరచడం మీద ఎక్కువ దృష్టి పెట్టింది. 1933లో జర్మనీ ఛాన్సలరు అయిన తర్వాత ఆయుధ ఉత్పత్తి మీద ప్రాధాన్యత పెరిగింది.

సోవియటు యూనియను ఒక పెద్ద కరువును ఎదుర్కొంది. ఇది 1990 శీతాకాలంలో గరిష్ఠ స్థాయికి చేరుకుంది 1932–1933, 5–7 మిలియన్ల మరణాలతో. అత్యంత ప్రభావితమైన ప్రాంతాలు ఉక్రెయిన్ (ఇక్కడ కరువును హోలోడోమోరు అని పిలుస్తారు), దక్షిణ రష్యా, కజఖ్స్తాను, ఉత్తర కాకససు. ఉక్రెయిన్ విషయంలో సంభావ్య స్వాతంత్ర్యాన్ని తొలగించే ఉద్దేశంతో కరువు ఉద్దేశపూర్వకంగా జరిగిందా అని చరిత్రకారులు చర్చించుకుంటున్నారు; స్టాలిను స్పష్టంగా ఆకలిని ఆదేశించినట్లు ఏ పత్రాలు చూపించలేదు. 1931, 1932లో చెడు వాతావరణం వల్ల పంటలు బాగా తగ్గాయి, ఉత్పాదకత సంవత్సరాల క్షీణతతో ముడిపడి ఉంది. . వేగవంతమైన పారిశ్రామికీకరణ విధానాలు పంట భ్రమణాన్ని నిర్లక్ష్యం చేయడం, నిల్వ ధాన్యం నిల్వలను నిర్మించడంలో వైఫల్యం సంక్షోభాన్ని తీవ్రతరం చేశాయి. స్టాలిను రైతులలో శత్రు అంశాలు, విధ్వంసకారులను నిందించాడు. ప్రభుత్వం కరువు పీడిత ప్రాంతాలకు పరిమిత ఆహార సహాయాన్ని అందించింది. పట్టణ ప్రాంతాలకు ప్రాధాన్యత ఇచ్చింది. కార్మికులు; స్టాలిను దృష్టిలో సోవియటు పారిశ్రామికీకరణ రైతుల జీవితాల కంటే విలువైనది. ధాన్యం ఎగుమతులు భారీగా తగ్గాయి. కరువులో తన విధానాల పాత్రను స్టాలిను గుర్తించలేదు, ఇది విదేశీయుల పరిశీలకుల నుండి దాచబడింది. .

#### సైద్ధాంతిక - విదేశీ వ్యవహారాలు
1936లో స్టాలిను విస్తృతమైన ప్రజాస్వామ్య లక్షణాలతో ఒక కొత్త రాజ్యాంగం స్వీకరించడాన్ని పర్యవేక్షించాడు; అన్ని అధికారాలు ఆయన చేతుల్లోనే ఉండటంతో దీనిని ప్రచారంగా రూపొందించారు. "సోషలిజం, కమ్యూనిజం మొదటి దశ సాధించబడింది" అని ఆయన ప్రకటించారు. 1938లో *సోవియటు యూనియను కమ్యూనిస్టు పార్టీ (బోల్షెవిక్స్) చరిత్ర* విడుదలైంది; సాధారణంగా "షార్ట్ కోర్స్" అని పిలువబడే ఇది స్టాలినిజం కేంద్ర గ్రంథంగా మారింది. స్టాలిను జీవిత చరిత్రలు కూడా అధికారికం చేయబడి ప్రచురించబడింది. అయితే స్టాలిను తన జీవిత కథను అన్వేషించడం కంటే కమ్యూనిస్టు పార్టీ స్వరూపులుగా చూడటానికే ఇష్టపడ్డాడు.

మెరుగైన అంతర్జాతీయ సంబంధాలను కోరుతూ 1934లో సోవియటు యూనియను లీగు ఆఫ్ నేషన్సులో చేరింది. దాని నుండి అది గతంలో మినహాయించబడింది. హిట్లర్ అధికారంలోకి వచ్చిన కొద్దికాలానికే 1933 అక్టోబరులో స్టాలిను అతనితో రహస్య సంభాషణలను ప్రారంభించాడు. స్టాలిను హిట్లరు‌ను మెచ్చుకున్నాడు. ముఖ్యంగా నాజీ పార్టీలోని ప్రత్యర్థులను తొలగించడానికి ఆయన చేసిన యుక్తులు లాంగు నైవ్సు రాత్రి. అయినప్పటికీ స్టాలిను ఫాసిజం వల్ల కలిగే ముప్పును గుర్తించి పశ్చిమ ఐరోపాలోని ఉదారవాద ప్రజాస్వామ్యాలతో మెరుగైన సంబంధాలను ఏర్పరచుకోవడానికి ప్రయత్నించాడు; 1935 మేలో సోవియటు‌లు ఫ్రాన్సు, చెకోస్లోవేకియాతో పరస్పర సహాయ ఒప్పందాల మీద సంతకం చేశారు. కమ్యూనిస్టు ఇంటర్నేషనలు 7వ కాంగ్రెసు జూలై-1935 ఆగస్టులో సోవియటు యూనియను మార్క్సిస్టు-లెనినిస్టులను ఫాసిజానికి వ్యతిరేకంగా ప్రజా విజయంలో భాగంగా ఇతర వామపక్షవాదులతో ఐక్యం కావాలని ప్రోత్సహించింది. ప్రతిస్పందనగా జర్మనీ, ఇటలీ జపాన్ కామింటెర్ను వ్యతిరేక ఒప్పందం మీద సంతకం చేశాయి.

స్పానిషు అంతర్యుద్ధం ప్రారంభమైనప్పుడు 1936 జూలైలో సోవియటు‌లు రిపబ్లికను వర్గానికి సైనిక సహాయాన్ని పంపారు. అందులో 648 విమానాలు, 407 ట్యాంకులు, 3,000 సోవియటు దళాలు, అంతర్జాతీయ బ్రిగేడు‌ల 42,000 మంది సభ్యులు ఉన్నారు. స్పానిషు పరిస్థితిలో స్టాలిను వ్యక్తిగతంగా జోక్యం చేసుకున్నాడు. జర్మనీ, ఇటలీ జాతీయవాద వర్గానికి మద్దతు ఇచ్చాయి. చివరికి 1939 మార్చిలో అది విజయం సాధించింది. 1937 జూలైలో రెండవ చైనా-జపనీసు యుద్ధం ప్రారంభంతో సోవియటు యూనియను, చైనా ఒక ఒప్పందం మీద సంతకం చేశాయి. దురాక్రమణ రహిత ఒప్పందం. కెఎంటి కమ్యూనిస్టులు తమ అంతర్యుద్ధాన్ని నిలిపివేసి జపాన్‌కు వ్యతిరేకంగా తనకు కావలసిన యునైటెడు ఫ్రంటును ఏర్పాటు చేయడంతో స్టాలిను చైనీయులకు సహాయం చేశాడు.

#### గొప్ప ప్రక్షాళన

రాష్ట్ర అణచివేతకు స్టాలిను విధానం తరచుగా విరుద్ధమైనది. 1933 మేలో ఆయన చిన్న నేరాలకు పాల్పడిన అనేక మందిని విడుదల చేశాడు. భద్రతా సేవలను మరిన్ని సామూహిక అరెస్టులు, బహిష్కరణలను అమలు చేయవద్దని ఆదేశించాడు. 1934 సెప్టెంబరులో అతను తప్పుడు జైలు శిక్షలను పరిశోధించడానికి ఒక కమిషను‌ను ప్రారంభించాడు. అదే నెలలో జపాన్ కోసం గూఢచర్యం చేసినట్లు ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్న స్టాలిను మెటలర్జికలు ఫ్యాక్టరీ కార్మికులను ఉరితీయాలని ఆయన పిలుపునిచ్చారు. 1934 డిసెంబరులో సెర్గీ కిరోవు హత్యకు గురైన తర్వాత స్టాలిను హత్య బెదిరింపులు,  రాజ్య అణచివేత గురించి మరింత తీవ్రమైన ఆందోళన చెందాడు. . స్టాలిను ఎన్‌కెవిడి త్రయంలను ఏర్పాటు చేస్తూ ఒక ఉత్తర్వు జారీ చేశాడు, ఇవి కోర్టుల ప్రమేయం లేకుండా వేగంగా, కఠినమైన శిక్షలు విధించగలవు. 1935లో ఆయన ఎన్‌కెవిడిని అనుమానిత ప్రతి-విప్లవకారులను పట్టణ ప్రాంతాల నుండి బహిష్కరించాలని ఆదేశించాడు; 1935 ప్రారంభంలో లెనిను‌గ్రాడు నుండి మాత్రమే 11,000 మందికి పైగా బహిష్కరించబడ్డారు.

1936లో నికోలాయి యెజోవు ఎన్‌కెవిడికి అధిపతి అయ్యాడు. ఆ తర్వాత స్టాలిను గ్రేటు పర్జులో కమ్యూనిస్టు పార్టీలో తన మిగిలిన ప్రత్యర్థులను అరెస్టు చేసి ఉరితీయడానికి ప్రణాళికలు రూపొందించాడు. 1936 ఆగస్టులో జరిగిన మొదటి మాస్కో ట్రయలులో కామెనెవు, జినోవివు ఉరితీయబడ్డారు. రెండవ విచారణ జనవరిలో జరిగింది. 1937, మూడవది 1938 మార్చిలో బుఖారిను, రైకోవు‌లను ఉరితీశారు. 1937 చివరి నాటికి సామూహిక నాయకత్వం అన్ని అవశేషాలు పొలిటు‌బ్యూరో నుండి పోయాయి. అది ఇప్పుడు స్టాలిను నియంత్రణలో ఉంది. నుండి సామూహిక పార్టీ బహిష్కరణలు జరిగాయి. స్టాలిను విదేశీ కమ్యూనిస్టు పార్టీలను స్టాలిను వ్యతిరేక శక్తులను ప్రక్షాళన చేయాలని ఆదేశించాడు. ఈ ప్రక్షాళనలు పార్టీలోని చాలా మంది పాత గార్డులను స్టాలిను‌కు విధేయులైన యువ అధికారులతో భర్తీ చేశాయి. పార్టీ కార్యకర్తలు తమ ఆదేశాలను తక్షణమే అమలు చేశారు. బాధితులుగా మారకుండా ఉండటానికి స్టాలిను‌తో తమను తాము అభినందించుకోవడానికి ప్రయత్నించారు. ఇటువంటి కార్యకర్తలు తరచుగా ప్రభుత్వం నిర్ణయించిన కోటాల కంటే ఎక్కువ అరెస్టులు, ఉరిశిక్షలను అమలు చేశారు.

1936 డిసెంబరు నుండి 1938 నవంబరు వరకు అణచివేతలు మరింత తీవ్రమయ్యాయి. 1937 మేలో స్టాలిను సైన్యం హైకమాండు‌లో ఎక్కువ మందిని అరెస్టు చేయాలని ఆదేశించాడు. సైన్యంలో సామూహిక అరెస్టులు జరిగాయి. 1937 చివరి నాటికి ప్రక్షాళనలు పార్టీని దాటి విస్తృత జనాభాకు విస్తరించాయి. 1937 జూలైలో పొలిటు‌బ్యూరో "సోవియటు వ్యతిరేక అంశాలను" ప్రక్షాళన చేయాలని ఆదేశించింది. వీటిని లక్ష్యంగా చేసుకుంది స్టాలిను వ్యతిరేక బోల్షెవికు‌లు. మాజీ మెన్షెవికు‌లు, సోషలిస్టు విప్లవకారులు, పూజారులు, మాజీ–శ్వేత సైన్యం సైనికులు, సాధారణ నేరస్థులు. స్టాలిను "జాతీయ కార్యకలాపాలు", సోవియటు కాని జాతి సమూహాల జాతి ప్రక్షాళనను ప్రారంభించాడు — వాటిలో పోల్సు, జర్మన్లు, లాట్వియన్లు, ఫిన్సు, గ్రీకులు, కొరియన్లు, చైనీయుల — అంతర్గత లేదా బాహ్య ద్వారా బహిష్కరణ. 1.6 మిలియన్లకు పైగా ప్రజలు అరెస్టు చేయబడ్డారు. 700,000 మందిని కాల్చి చంపారు. తెలియని సంఖ్యలో హింసకు గురై మరణించారు. ఎన్‌కెవిడి విదేశాలలో ఫిరాయింపుదారులను, ప్రత్యర్థులను కూడా హత్య చేసింది; 1940 ఆగస్టులో ట్రోత్స్కీ మెక్సికోలో హత్య చేయబడ్డాడు. స్టాలిను చివరి ప్రధాన ప్రత్యర్థి సైనికుడిని తొలగించాడు. .

ప్రక్షాళన సమయంలో స్టాలిను అన్ని కీలక నిర్ణయాలను ప్రారంభించాడు. అనేక కార్యకలాపాలకు వ్యక్తిగతంగా దర్శకత్వం వహించాడు. చరిత్రకారులు ఆయన ఉద్దేశ్యాలను చర్చించుకుంటున్నారు. ఆ కాలంలోని ఆయన వ్యక్తిగత రచనలు "అసాధారణంగా గందరగోళంగా, అసంబద్ధంగా" ఉన్నాయని శత్రువులు ఆయన చుట్టూ ఉన్నారనే వాదనలతో నిండి ఉన్నాయని గమనించారు. ఆయన దేశీయ ఐదవ కాలం గురించి భయపడ్డాడు. జపాన్, జర్మనీలతో యుద్ధం జరిగినప్పుడు, ముఖ్యంగా కుడి-పక్ష దళాలు వామపక్ష స్పానిషు ప్రభుత్వాన్ని పడగొట్టిన తర్వాత, . యెజోవు స్థానంలో స్టాలిను‌కు పూర్తిగా విశ్వాసపాత్రుడైన తోటి జార్జియను లావ్రెంటి బెరియా నియమించబడినప్పుడు గొప్ప ప్రక్షాళన ముగిసింది. యెజోవు‌ను 1939 ఏప్రిల్ లో అరెస్టు చేసి 1940 ఉరితీశారు. . ఈ ప్రక్షాళన విదేశాలలో సోవియటు యూనియను ఖ్యాతిని దెబ్బతీసింది. ముఖ్యంగా వామపక్ష సానుభూతిపరులలో. అది తగ్గుముఖం పట్టడంతో స్టాలిను తన బాధ్యతను తిప్పికొట్టడానికి ప్రయత్నించాడు. దాని "మితిమీరినవి", "చట్ట ఉల్లంఘనలకు" యెజోవు‌ మీద నిందలు వేశాడు.
## రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం
### 1939–1941: నాజీ జర్మనీతో ఒప్పందం
1938లో నాజీ జర్మనీ ఆస్ట్రియాను స్వాధీనం చేసుకున్న తర్వాత, చెకోస్లోవేకియాలో భాగం అయిన తర్వాత. మార్క్సిస్టు-లెనినిస్టు‌గా, పోటీ పెట్టుబడిదారీ శక్తుల మధ్య సంఘర్షణ అనివార్యమని స్టాలిను భావించాడు; ఒక పెద్ద యుద్ధం జరగబోతోందని ఆయన గుర్తించాడు. ఫ్రాన్సు యునైటెడు కింగ్‌డం మీద జర్మనీ యుద్ధం ఐరోపాలో సోవియటు ఆధిపత్యానికి దారితీస్తుందని ఆశించి సోవియటు తటస్థతను కొనసాగించడానికి ఆయన ప్రయత్నించాడు. సోవియటు‌లు తూర్పు నుండి ముప్పును ఎదుర్కొన్నారు. 1930ల చివరి భాగంలో సోవియటు దళాలు విస్తరణవాద జపనీయులతో ఘర్షణ పడ్డాయి. ఇది ఖాల్ఖిను గోలు యుద్ధాలులో ముగిసింది. 1939. స్టాలిను సైనిక నిర్మాణాన్ని ప్రారంభించాడు. 1939 1941 జనవరి జూన్ మధ్య ఎర్ర సైన్యం రెట్టింపు కంటే ఎక్కువైంది. అయితే తొందరపడి దాని అధికారులలో చాలా మంది తక్కువ శిక్షణ పొందారు. 1940, 1941 మధ్య స్టాలిను సైన్యాన్ని ప్రక్షాళన చేశాడు. చివరికి యుద్ధం ప్రారంభమైనప్పుడు శిక్షణ పొందిన అధికారుల కొరత ఏర్పడింది.

బ్రిటను, ఫ్రాన్సు, సోవియటు యూనియను‌తో పొత్తుకు కట్టుబడి ఉండటానికి ఇష్టపడకపోవడంతో స్టాలిను జర్మనీ‌లతో మెరుగైన ఒప్పందాన్ని చూశాడు. 1939 మే 3న ఆయన తన పాశ్చాత్య-ఆధారిత విదేశాంగ మంత్రి మాగ్జిం లిట్వినోవు స్థానంలో వ్యాచెస్లావు మోలోటోవును నియమించాడు. తూర్పు ఐరోపాను రెండింటి మధ్య విభజించాలని ప్రతిపాదించి జర్మనీ సోవియటు‌లతో చర్చలు ప్రారంభించింది. 1939 ఆగస్టులో సోవియటు యూనియను జర్మనీతో మోలోటోవు–రిబ్బెంట్రాపు ఒప్పందం మీద సంతకం చేసింది. తూర్పు ఐరోపాను విభజించే రహస్య ప్రోటోకాలు‌తో మోలోటోవు, జర్మనీ విదేశాంగ మంత్రి జోచిం వాన్ రిబ్బెంట్రాపు చర్చలు జరిపిన దురాక్రమణ రహిత ఒప్పందం ఇది. సెప్టెంబరు 1న జర్మనీ పోలాండు‌ను ఆక్రమించింది. దీనితో యుకె, ఫ్రాన్సు‌లు జర్మనీ మీద యుద్ధం ప్రకటించాయి. సెప్టెంబరు 17న ఎర్ర సైన్యం తూర్పు పోలాండు‌లోకి ప్రవేశించింది. అధికారికంగా క్రమాన్ని పునరుద్ధరించడానికి. సెప్టెంబరు 28న జర్మనీ సోవియటు యూనియను తాము స్వాధీనం చేసుకున్న వాటిలో కొన్నింటిని పరస్పరం మార్చుకున్నాయి. భూభాగాలు  జర్మనీ–సోవియటు సరిహద్దు ఒప్పందం స్టాలినీ సమక్షంలో కొంతకాలం తర్వాత సంతకం చేయబడింది. రెండు రాష్ట్రాలు వాణిజ్యాన్ని కొనసాగించాయి. జర్మనీ మీద బ్రిటిషు దిగ్బంధనాన్ని దెబ్బతీశాయి.

సోవియట్లు తూర్పు ఫిన్లాండు‌లోని కొన్ని ప్రాంతాలను మరింతగా డిమాండు చేశారు. కానీ ఫిన్నిషు ప్రభుత్వం నిరాకరించింది. సోవియట్లు 1939 నవంబరులో ఫిన్లాండు‌ను ఆక్రమించారు. శీతాకాల యుద్ధం ప్రారంభించారు; సంఖ్యాపరంగా తక్కువ స్థాయిలో ఉన్నప్పటికీ ఫిన్సు ఎర్ర సైన్యాన్ని దూరంగా ఉంచారు. అంతర్జాతీయ అభిప్రాయం ఫిన్లాండు‌కు మద్దతు ఇచ్చింది. సోవియటు యూనియను లీగూ ఆఫ్ నేషన్సు నుండి బహిష్కరించబడింది. ఫిన్సు‌ను ఓడించడంలో వారి అసమర్థతతో ఇబ్బంది పడిన సోవియటు‌లు మధ్యంతర శాంతి ఒప్పందం మీద సంతకం చేశారు. దీనిలో వారు ప్రాదేశిక రాయితీలు. 1940 జూన్ లో ఎర్ర సైన్యం ఆగస్టులో బలవంతంగా సోవియటు యూనియను‌లో విలీనం అయిన బాల్టికు రాష్ట్రాలను ఆక్రమించింది; వారు బెస్సరాబియా, ఉత్తర బుకోవినా, రొమేనియా ప్రాంతాలను కూడా ఆక్రమించి స్వాధీనం చేసుకున్నారు. . సోవియటు‌లు కొత్త భూభాగాల్లో అసమ్మతిని అరికట్టడానికి సామూహిక అణచివేతలతో ప్రయత్నించారు. ఒక ముఖ్యమైన ఉదాహరణ 1940 ఏప్రిల్‌లో నెలల్లో జరిగిన కాటిను మారణహోమం దీనిలో పోలిషు సాయుధ దళాలు, పోలీసులు, మేధావులకు చెందిన దాదాపు 22,000 మంది సభ్యులను ఎన్‌కెవిడి ఉరితీసింది.

1940 మధ్యలో ఫ్రాన్సు జర్మనీ విజయం, ఆక్రమణ వేగం స్టాలిను‌ను ఆశ్చర్యం. సంఘర్షణను ఆలస్యం చేయడానికి ఆయన శాంతింపజేయడం మీద దృష్టి సారించినట్లు అనిపించింది. 1940 అక్టోబరు‌లో జర్మనీ, జపాన్, ఇటలీ అక్ష శక్తులు త్రైపాక్షిక ఒప్పందం మీద సంతకం చేసిన తర్వాత యుఎస్‌ఎస్‌ఆర్ కూడా అక్ష కూటమిలో చేరాలని స్టాలిను ప్రతిపాదించాడు. శాంతియుత ఉద్దేశాలను ప్రదర్శించడానికి 1941 ఏప్రిల్ లో సోవియటు‌లు జపాన్‌తో ఒక తటస్థ ఒప్పందం మీద సంతకం చేశారు. దాదాపు 15 సంవత్సరాలుగా దేశానికి *వాస్తవ* ప్రభుత్వ అధిపతిగా ఉన్న స్టాలిను, జర్మనీతో సంబంధాలు ఎంతగా క్షీణించాయంటే, తాను *డి జ్యూర్* ప్రభుత్వ అధిపతిగా కూడా మారాల్సిన అవసరం ఉందని నిర్ధారించి మే 6న మోలోటోవు స్థానంలో సోవియటు యూనియను ప్రీమియరు‌గా నియమితులయ్యారు.

### 1941–1942: జర్మనీ దండయాత్ర

1941 జూన్ లో జర్మనీ సోవియటు యూనియను ‌మీద దాడి చేసింది. తూర్పు ఫ్రంటు మీద యుద్ధాన్ని ప్రారంభించింది. జర్మనీ ఉద్దేశాల గురించి నిఘా సంస్థలు పదేపదే హెచ్చరించినప్పటికీ స్టాలిను ఆశ్చర్యపోయాడు. ఆయన ఒక స్టేటు డిఫెన్సు కమిటీని ఏర్పాటు చేశాడు. దానికి ఆయన సుప్రీం కమాండరు‌గా అలాగే జార్జి జుకోవు దాని చీఫు ఆఫ్ స్టాఫు‌గా ఉన్న మిలిటరీ సుప్రీం కమాండు (స్టావ్కా),గా వ్యవహరించాడు. *బ్లిట్జు‌క్రెగు* జర్మనీ వ్యూహం ప్రారంభంలో చాలా ప్రభావవంతంగా ఉంది; పశ్చిమ సరిహద్దు ప్రాంతాలలోని సోవియటు వైమానిక దళం రెండు రోజుల్లోనే నాశనమైంది. జర్మనీ వెహ్ర్మాచ్టు సోవియటు భూభాగంలోకి లోతుగా చొరబడింది; త్వరలోనే ఉక్రెయిన్, బైలోరుషియా, బాల్టికు రాష్ట్రాలు జర్మనీ ఆక్రమణలో ఉన్నాయి. లెనిన్గ్రాడు ముట్టడి;, సోవియటు శరణార్థులు మాస్కో, చుట్టుపక్కల నగరాల్లోకి వరదలు వస్తున్నారు. జూలై నాటికి జర్మనీ లుఫ్టు‌వాఫు మాస్కో మీద బాంబు దాడి చేసింది. అక్టోబరు నాటికి వెహర్మాచ్టు రాజధాని మీద పూర్తి దాడి కోసం సమాయత్తం ఔతుంది. సోవియటు ప్రభుత్వం కుయిబిషెవుకు తరలించడానికి ప్రణాళికలు రూపొందించబడ్డాయి. అయితే స్టాలిను తన పారిపోవడం దళాల మనోధైర్యాన్ని దెబ్బతీస్తుందని నమ్మి మాస్కోలోనే ఉండాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. రెండు నెలల యుద్ధం తర్వాత పెరుగుతున్న కఠినమైన వాతావరణ పరిస్థితులలో మాస్కో మీద జర్మనీ పురోగతి ఆగిపోయింది.

జుకోవు, ఇతర జనరల్సు సలహాకు విరుద్ధంగా, స్టాలిను రక్షణ కంటే దాడికే ప్రాధాన్యత ఇచ్చాడు. 1941 జూన్ లో జర్మన్లు ​​వాటిని స్వాధీనం చేసుకునే ముందు మౌలిక సదుపాయాలు, ఆహార సరఫరాలను నాశనం చేసే మండిన భూమి విధానాన్ని ఆయన ఆదేశించాడు. అలాగే వెహర్మాచ్టు చేరువైన ప్రాంతాలలో దాదాపు 100,000 మంది రాజకీయ ఖైదీలను ఎన్‌కెవిడిని చంపడానికి ఆదేశించాడు. ఆయన సైనిక కమాండు‌ను తొలగించారు; అనేక మంది ఉన్నత స్థాయి వ్యక్తులను పదవి నుంచి తొలగించడం లేదా తిరిగి నియమించడం చేసారు. ఇతరులను అరెస్టు చేసి ఉరితీశారు. ఆర్డరు నెం. 270 తో స్టాలిను పట్టుబడిన సైనికులను మరణం వరకు పోరాడమని ఆదేశించాడు. పట్టుబడిన వారిని దేశద్రోహులుగా అభివర్ణించాడు; యుద్ధ ఖైదీగా పట్టుకున్న వారిలో స్టాలిను కుమారుడు యాకోవు కూడా ఉన్నాడు. ఆయన జర్మనీ‌లో మరణించాడు. కస్టడీ. స్టాలిను 1942 జూలైలో ఆర్డరు నెం. 227 జారీ చేశాడు. ఇది అనధికారికంగా వెనక్కి వెళ్లే వారిని "శిక్షా బెటాలియన్లలో" ఉంచి ఫిరంగి మేతగా ఉపయోగించాలని ఆదేశించింది. జర్మనీ, సోవియటు సైన్యాలు రెండూ జెనీవా సమావేశాలలో యుద్ధ చట్టాలను విస్మరించాయి; ​​సోవియటు‌లు కమ్యూనిస్టులు, యూదులు, రోమానీ. 1942 ఏప్రిల్ లో యుద్ధ ప్రయత్నాలకు ప్రపంచవ్యాప్తంగా యూదుల మద్దతును కూడగట్టడానికి యూదు వ్యతిరేక ఫాసిస్టు కమిటీ (జెఎసి ) ఏర్పాటుకు స్టాలిను స్పాన్సరు చేశాడు.

సోవియట్లు యుకె, యుఎస్‌తో పొత్తు పెట్టుకున్నాయి; 1941లో జర్మనీ మీద జరిగిన యుద్ధంలో యుఎస్ చేరినప్పటికీ 1942 చివరి వరకు సోవియటు‌లకు అమెరికా నుండి ప్రత్యక్ష సహాయం చాలా తక్కువగా అందింది. ​​దండయాత్రకు ప్రతిస్పందనగా, సోవియటు‌ల మధ్య రష్యాలో తమ పరిశ్రమను విస్తరించారు. దాదాపు పూర్తిగా సైనిక ఉత్పత్తి మీద దృష్టి సారించారు. వారు అధిక స్థాయి ఉత్పాదకతను సాధించారు. జర్మనీని అధిగమించారు. యుద్ధ సమయంలో స్టాలిను రష్యను ఆర్థోడాక్సు చర్చి పట్ల మరింత సహనంతో ఉన్నాడు. దానిని తిరిగి ప్రారంభించడానికి అనుమతించాడు. దాని కార్యకలాపాలలో కొన్ని. ఆయన విస్తృత శ్రేణి సాంస్కృతిక వ్యక్తీకరణను కూడా అనుమతించారు. ముఖ్యంగా గతంలో అణచివేయబడిన రచయితలు, కళాకారులు అన్నా అఖ్మాటోవా, డిమిత్రి షోస్టకోవిచు వంటి వారి రచనలను మరింత విస్తృతంగా వ్యాప్తి చేయడానికి అనుమతించారు. "ది ఇంటర్నేషనలు" దేశ జాతీయ గీతం నుండి తొలగించబడింది. దాని స్థానంలో మరింత దేశభక్తి గీతంతో భర్తీ చేయబడింది. ప్రభుత్వం పాన్-స్లావిస్టు భావాలను,ను మరింతగా ప్రోత్సహించింది. అదే సమయంలో విమర్శలను పెంచింది. కాస్మోపాలిటనిజం, ముఖ్యంగా "మూలాలు లేని కాస్మోపాలిటనిజం", సోవియటు యూదులకు ప్రత్యేక పరిణామాలతో కూడిన విధానం. కమ్యూనిస్టు ఇంటర్నేషనలు 1943లో రద్దు చేయబడింది. స్టాలిను విదేశీ మార్క్సిస్టు-లెనినిస్టు పార్టీలు తమ దేశీయ ఆకర్షణను విస్తృతం చేసుకోవడానికి అంతర్జాతీయవాదం కంటే జాతీయతను నొక్కి చెప్పమని ప్రోత్సహించడం ప్రారంభించాడు.

1942 ఏప్రిల్ లో తూర్పు ఉక్రెయిన్‌లో జర్మనీ ఆధీనంలో ఉన్న ఖార్కోవును స్వాధీనం చేసుకునే ప్రయత్నంలో సోవియటు‌ల మొదటి తీవ్రమైన ఎదురుదాడికి ఆదేశించడం ద్వారా స్టావ్కాను అధిగమించాడు. ఈ దాడి విజయవంతం కాలేదు. ఆ సంవత్సరం, హిట్లరు తన ప్రాథమిక లక్ష్యాన్ని తూర్పు ఫ్రంటు‌లో మొత్తం విజయం నుండి దీర్ఘకాలిక జర్మనీ యుద్ధ ప్రయత్నానికి కీలకమైన దక్షిణ సోవియటు యూనియను‌లోని చమురు క్షేత్రాలను భద్రపరచడం లక్ష్యంగా మార్చుకున్నాడు. హిట్లర్ ప్రయత్నాలను దక్షిణానికి మారుస్తాడని ఎర్ర సైన్యం జనరల్సు ఆధారాలను చూసినప్పటికీ స్టాలిను దీనిని మాస్కోను స్వాధీనం చేసుకునేందుకు పునరుద్ధరించిన ప్రయత్నంలో ఒక పక్కదారి చర్యగా భావించాడు. 1942 జూన్ లో జర్మనీ సైన్యం దక్షిణ రష్యాలో మేజరు దాడిను ప్రారంభించింది. స్టాలిను‌గ్రాడు‌ను బెదిరించింది; స్టాలిను ఎర్ర సైన్యాన్ని నగరాన్ని ఎలాగైనా తన ఆధీనంలోకి తీసుకోవాలని ఆదేశించాడు. దీని ఫలితంగా స్టాలిను‌గ్రాడు యుద్ధం సుదీర్ఘంగా జరిగింది. ఇది మొత్తం యుద్ధంలోనే అత్యంత రక్తపాతమైన, భయంకరమైన యుద్ధంగా మారింది. 1943 ఫిబ్రవరిలో స్టాలిను‌గ్రాడు ‌మీద దాడి చేసిన జర్మనీ దళాలు లొంగిపోయాయి. అక్కడ సోవియట్ విజయం యుద్ధంలో ఒక ప్రధాన మలుపును సూచిస్తుంది; జ్ఞాపకార్థంగా స్టాలిను మార్చిలో తనను తాను సోవియటు యూనియను మార్షలుగా ప్రకటించుకున్నాడు..

### 1942–1945: సోవియటు ఎదురుదాడి

1942 నవంబరు నాటికి సోవియటు‌లు జర్మనీ దక్షిణ ప్రచారాన్ని తిప్పికొట్టడం ప్రారంభించారు. ఆ ప్రయత్నంలో 2.5 మిలియన్ల సోవియటు ప్రాణనష్టం సంభవించినప్పటికీ తూర్పు ఫ్రంటు ‌మీద మిగిలిన యుద్ధంలో ఎక్కువ భాగం సోవియటు‌లు దాడి చేయడానికి ఇది అనుమతించింది. 1943 వేసవిలో జర్మనీ కుర్స్కు వద్ద చుట్టుముట్టిన దాడిని ప్రయత్నించింది. దీనిని విజయవంతంగా తిప్పికొట్టింది సోవియట్లు. సంవత్సరం చివరి నాటికి, జర్మన్లు ​​అప్పటి వరకు స్వాధీనం చేసుకున్న భూభాగంలో సగం సోవియట్లను ఆక్రమించారు. స్టాలిను దండయాత్ర, వైమానిక దాడి నుండి సురక్షితంగా కర్మాగారాలను ఫ్రంటు తూర్పు వైపుకు తరలించిన తర్వాత సోవియటు సైనిక పారిశ్రామిక ఉత్పత్తి కూడా 1941 చివరి నుండి 1943 ప్రారంభం వరకు గణనీయంగా పెరిగింది.

మిత్రరాజ్యాల దేశాలలో యుద్ధ సమయంలో స్టాలిను‌ను సానుకూలంగా చిత్రీకరించడం ఎక్కువగా జరిగింది. 1941లో లండను ఫిల్హార్మోనికు ఆర్కెస్ట్రా ఆయన పుట్టినరోజును జరుపుకోవడానికి ఒక కచేరీని నిర్వహించింది.  1942లో *టైం* మ్యాగజైను ఆయనను " మ్యాన్ ఆఫ్ ది ఇయరు"గా పేర్కొంది. పాశ్చాత్య దేశాలలో ప్రజలు తనను "అంకులు జో" అని ప్రేమగా పిలుస్తారని స్టాలిను తెలుసుకున్నప్పుడు ఆయన మొదట్లో బాధపడ్డాడు. తరువాత దానిని అగౌరవంగా భావించాడు. స్టాలిను, బ్రిటిషు ప్రధాన మంత్రి విన్స్టను చర్చిలు, అమెరికా అధ్యక్షుడు ఫ్రాంక్లిను డి. రూజ్‌వెల్టు, కలిసి "బిగ్ త్రీ" అని పిలుస్తారు. చర్చిలు 1942 ఆగస్టులో, మళ్ళీ 1944 అక్టోబరులో స్టాలిను‌ను సందర్శించడానికి మాస్కోకు వెళ్లారు. యుద్ధ సమయంలో స్టాలిను మాస్కోను వదిలి వెళ్ళేలోపే వెళ్ళాడు. రూజ్‌వెల్టు, చర్చిలు‌లను కలవడానికి ఇష్టపడకపోవడంతో వారిని నిరాశపరిచాడు.

1943 నవంబరులో స్టాలిను చర్చిలు, రూజ్వెల్టు, టెహ్రాను‌లోతో సమావేశమయ్యారు. ఇది స్టాలిను ఎంపిక ప్రదేశం. అక్కడ స్టాలిను, రూజ్వెల్టు బాగానే ఉన్నారు. యుద్ధానంతర బ్రిటిషు సామ్రాజ్యం కూల్చివేయబడాలని ఇద్దరూ కోరుకున్నారు. టెహ్రాను‌లో జర్మనీ మళ్లీ సైనిక పరాక్రమానికి ఎదగకుండా నిరోధించడానికి జర్మనీ రాజ్యాన్ని విచ్ఛిన్నం చేయాలని ముగ్గురూ అంగీకరించారు. జర్మనీ నగరమైన కోనిగ్సు‌బర్గును సోవియటు‌గా ప్రకటించాలనే స్టాలిను డిమాండు‌కు రూజ్‌వెల్టు కూడా అంగీకరించారు. తూర్పు నుండి ఒత్తిడిని తగ్గించడానికి యుకె, యుఎస్ వెస్ట్రను ఫ్రంటును తెరవడం పట్ల స్టాలిను అసహనంగా ఉన్నాడు; చివరికి వారు 1944 మధ్యలో అలా చేశారు. యుద్ధం తర్వాత సోవియటు యూనియను 1939లో ఆక్రమించిన పోలాండు‌లోని భాగాలను విలీనం చేయాలని స్టాలిను పట్టుబట్టారు. దీనిని చర్చిలు వ్యతిరేకించారు. బాల్కన్ల విధి గురించి చర్చిస్తూ 1944లో యుద్ధం తర్వాత బల్గేరియా, రొమేనియా, హంగేరీ, యుగోస్లేవియా సోవియటు ప్రభావ రంగం కిందకు వస్తాయని గ్రీసు పాశ్చాత్య దేశాల ప్రభావ రంగం కిందకు వస్తాయని స్టాలిను సూచనకు చర్చిలు అంగీకరించారు.

1944లో సోవియటు యూనియను తూర్పు యూరపు అంతటా జర్మనీ వైపు గణనీయమైన పురోగతి సాధించింది.  ఆపరేషను బాగ్రేషను, జర్మను ఆర్మీ గ్రూపు సెంటరు ‌మీద బైలోరుషియను ఎస్‌ఎస్‌ఆర్‌లో జరిగిన భారీ దాడి. 1944లో జర్మనీ సైన్యాలు బాల్టికు రాష్ట్రాల నుండి బయటకు నెట్టబడ్డాయి. తరువాత వాటిని సోవియటు యూనియను‌లో తిరిగి విలీనం చేశారు. ఎర్రసైన్యం కాకససు, క్రిమియాను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకున్నప్పుడు. వివిధ జాతుల సమూహాలు నివసిస్తున్నాయి కల్మిక్సు, చెచెన్లు, ఇంగుషి, కరచై, బాల్కర్లు, క్రిమియను టాటర్లు—జర్మన్లతో సహకరించారని ఆరోపించబడ్డారు. సమష్టి బాధ్యత అనే ఆలోచనను ప్రాతిపదికగా చేసుకుని. స్టాలిను ప్రభుత్వం వారి స్వయంప్రతిపత్తి కలిగిన గణతంత్ర రాజ్యాలను రద్దు చేసింది. 1943 చివరి నుండి 1944 మధ్యకాలంలో వారి జనాభాలో ఎక్కువ మందిని మధ్య ఆసియా, సైబీరియాకు బహిష్కరించింది. ఈ విధానం ఫలితంగా పది లక్షలకు పైగా ప్రజలు బహిష్కరించబడ్డారు. వీరిలో మరణాల రేటు ఎక్కువగా ఉంది.

1945 ఫిబ్రవరిలో ముగ్గురు నాయకులు యాల్టాలో సమావేశమయ్యారు సమావేశం. జర్మనీ సోవియటు యూనియను‌కు 20 బిలియను డాలర్ల నష్టపరిహారం చెల్లించాలని, జపాన్‌ మీద యుద్ధంలోకి ప్రవేశించడానికి బదులుగా తన దేశం సఖాలిను, కురిలు దీవులను స్వాధీనం చేసుకోవడానికి అనుమతించాలని స్టాలిను చేసిన డిమాండు‌కు రూజ్‌వెల్టు, చర్చిలు అంగీకరించారు. యుద్ధానంతర పోలిషు ప్రభుత్వం కమ్యూనిస్టు, సంప్రదాయవాద రెండింటినీ కలిగి ఉన్న సంకీర్ణంగా ఉండాలని కూడా ఒక ఒప్పందం కుదిరింది.. వ్యక్తిగతంగా, స్టాలిను పోలాండు పూర్తిగా సోవియటు ప్రభావంలోకి వస్తుందని నిర్ధారించుకోవడానికి ప్రయత్నించాడు. వార్సా తిరుగుబాటులో జర్మన్లతో పోరాడుతున్న పోలిషు ప్రతిఘటన యోధులకు ఎర్ర సైన్యం సహాయం అందించకుండా నిలిపివేసింది. ఏదైనా విజయవంతమైన పోలిషు మిలిటెంట్లు పోలాండు‌ను ఆధిపత్యం చేయాలనే తన భవిష్యత్తు ఆకాంక్షలకు ఆటంకం కలిగించవచ్చని స్టాలిను విశ్వసించాడు. పాశ్చాత్య దేశాల ముందు బెర్లిను‌ను స్వాధీనం చేసుకోవడం మీద స్టాలిను గొప్ప ప్రాధాన్యత ఇచ్చాడు. దీని వలన యూరపు‌లో ఎక్కువ భాగాన్ని దీర్ఘకాలిక సోవియటు నియంత్రణలోకి తీసుకురావడానికి వీలు కలుగుతుందని మిత్రదేశాలు నమ్మాయి. దీనితో ఆందోళన చెందిన చర్చిలు, తాము కూడా అదే లక్ష్యాన్ని అనుసరించాలని అమెరికాను ఒప్పించడానికి విఫలయత్నం చేశాడు.

### 1945: విజయం

1945 ఏప్రిలులో ఎర్ర సైన్యం బెర్లిను‌ను స్వాధీనం చేసుకుంది. హిట్లరు తనను తాను చంపుకున్నాడు. జర్మనీ మేలో లొంగిపోయింది. హిట్లరు‌ను సజీవంగా బంధించాలని స్టాలిను కోరుకున్నాడు; నాజీ సానుభూతిపరులకు అవశేషంగా మారకుండా ఉండటానికి ఆయన తన అవశేషాలను మాస్కోకు తీసుకువచ్చాడు. జర్మనీ, తూర్పు ఐరోపాలోని కొన్ని ప్రాంతాలలో చాలా మంది సోవియటు సైనికులు దోపిడీలు, దోపిడీలు, అత్యాచారాలలో పాల్గొన్నారు. స్టాలిను నేరస్థులను శిక్షించడానికి నిరాకరించాడు. జర్మనీ ఓడిపోవడంతో స్టాలిను జపాన్‌తో యుద్ధం వైపు దృష్టి సారించాడు. అర మిలియను సైనికులను దూర ప్రాచ్యానికి బదిలీ చేశాడు. స్టాలిను‌ను ఆయన మిత్రదేశాలు యుద్ధంలోకి ప్రవేశించమని ఒత్తిడి చేశాయి. ఆయన బలోపేతం చేయాలనుకున్నాయి. ఆసియాలో సోవియటు యూనియను వ్యూహాత్మక స్థానం. ఆగస్టు 8న యుఎస్ హిరోషిమా నాగసాకి మీద అణు బాంబు దాడులు మధ్య, సోవియటు సైన్యం జపనీసు ఆక్రమిత మంచూరియా, ఉత్తర కొరియా మీద దాడి చేసి క్వాంటుంగు ఆర్మీను ఓడించింది. ఈ సంఘటనలు జపనీసు లొంగిపోవడానికి, యుద్ధం ముగింపుకు దారితీశాయి. రెడ్ కోసం స్టాలిను కోరికను యుఎస్. తిరస్కరించింది. మిత్రరాజ్యాల జపాన్ ఆక్రమణలో సైన్యం పాత్ర పోషించనుంది.

1945 జూలై-ఆగస్టులో జరిగిన పోట్సు‌డ్యాం సమావేశంలో తూర్పు ఐరోపా "సోవియటైజేషను" నుండి తాను దూరంగా ఉంటానని స్టాలిను గతంలో ఇచ్చిన హామీలను పునరావృతం చేశాడు. జర్మనీ పౌరుల మనుగడకు కనీస సరఫరాతో సంబంధం లేకుండా జర్మనీ నుండి నష్టపరిహారాల కోసం స్టాలిను ఒత్తిడి చేశాడు. ఇది హ్యారీ ట్రూమాను చర్చిలు‌లను ఆందోళనకు గురిచేసింది. జర్మనీ పాశ్చాత్య శక్తులకు ఆర్థిక భారంగా మారుతుందని వారు భావించారు. స్టాలిను "యుద్ధ దోపిడీ" కోసం కూడా ఒత్తిడి తెచ్చాడు. ఇది పరిమాణాత్మక లేదా గుణాత్మక పరిమితి లేకుండా సోవియటు యూనియను జయించిన దేశాల నుండి నేరుగా ఆస్తిని స్వాధీనం చేసుకోవడానికి వీలు కల్పిస్తుంది. ఒక నిబంధన జోడించబడింది. కొన్ని పరిమితులతో ఇది జరగడానికి అనుమతిస్తూ. జర్మనీని సోవియటు, యుఎస్, బ్రిటిషు, ఫ్రెంచి అనే నాలుగు జోన్లుగా విభజించారు. బెర్లిను—సోవియటు ప్రాంతంలో ఉంది—కూడా ఈ విధంగా విభజించబడింది.

## యుద్ధానంతర యుగం

### 1945–1947: యుద్ధానంతర పునర్నిర్మాణం
యుద్ధం తర్వాత స్టాలిను తన కెరీరు‌లో అత్యున్నత స్థాయిలో ఉన్నాడు. సోవియటు యూనియను‌లో ఆయన విజయం, దేశభక్తి స్వరూపుడిగా విస్తృతంగా పరిగణించబడ్డాడు. ఆయన సైన్యాలు ఎల్బే నది వరకు మధ్య, తూర్పు ఐరోపాను నియంత్రించాయి. 1945 జూన్ లో స్టాలిను జనరలు ‌సిమో బిరుదును స్వీకరించారు. లెనిను సమాధి మీద నిలబడి వీక్షించారు. జుకోవు రెడ్ స్క్వేరు గుండా ఒక వేడుక కవాతు. సైనిక కమాండర్ల కోసం నిర్వహించిన విందులో ఆయన రష్యను ప్రజలను "అత్యుత్తమ దేశం" సోవియటు యూనియను‌లోని "నాయక శక్తి"గా అభివర్ణించాడు. ఆయన మొదటిసారిగా ఇతర సోవియటు జాతీయుల కంటే రష్యను‌లను నిస్సందేహంగా ఆమోదించాడు. 1946లో దేశం స్టాలిను *సేకరించిన రచనలు*ను ప్రచురించింది. 1947లో ఇది ఆయన అధికారిక జీవిత చరిత్ర రెండవ ఎడిషను‌ను విడుదల చేసింది. ఇది దాని పూర్వీకుల కంటే ఎక్కువ స్థాయిలో ఆయనను కీర్తించింది. ఆయన ప్రతిరోజూ *ప్రావ్దా*లో ఉటంకించబడ్డాడు. ఆయన చిత్రాలు కార్యాలయాల గోడల మీద విస్తృతంగా ఉన్నాయి.

అంతర్జాతీయంగా తన స్థానం బలపడినప్పటికీ జనాభాలో అంతర్గత అసమ్మతి, మార్పు కోసం కోరిక గురించి స్టాలిను జాగ్రత్తగా ఉన్నాడు. జర్మనీలో విస్తృత శ్రేణి వినియోగ వస్తువులకు గురైన తన తిరిగి వచ్చే సైన్యాల గురించి కూడా ఆయన ఆందోళన చెందాడు. వాటిలో ఎక్కువ భాగాన్ని వారు దోచుకుని తమతో తీసుకువచ్చారు. దీనిలో ఆయన నెపోలియను యుద్ధాలలో ఫ్రాన్సు‌ను ఓడించి తిరిగి వస్తున్న రష్యను సైనికులు చేసిన 1825 డిసెంబ్రిస్టు తిరుగుబాటును గుర్తు చేసుకున్నారు. సోవియటు యుద్ధ ఖైదీలు సోవియటు యూనియను‌కు చేరుకున్నప్పుడు తిరిగి వచ్చే "వడపోత" శిబిరాల ద్వారా వెళ్లేలా ఆయన నిర్ధారించారు. దీనిలో 27,75,700 మందిని దేశద్రోహులా కాదా అని నిర్ధారించడానికి విచారించారు. అప్పుడు సగం మందిని లేబరు క్యాంపుల్లో బంధించారు. సోవియటు పాలనకు చాలా వ్యతిరేకత ఉన్న బాల్టికు రాష్ట్రాల్లో, డీకులాకైజేషను, డీ-క్లెరికలైజేషను కార్యక్రమాలు ప్రారంభించబడ్డాయి. ఫలితంగా 1945, 1949 మధ్య 142,000 మంది బహిష్కరణకు గురయ్యారు. బలవంతపు లేబరు క్యాంపుల గులాగు వ్యవస్థ మరింత విస్తరించబడింది.1953 జనవరి నాటికి సోవియటు జనాభాలో మూడు శాతం మంది జైలు పాలయ్యారు లేదా అంతర్గత బహిష్కరణకు గురయ్యారు. 2.8 మిలియన్లు ఏకాంత ప్రాంతాలలో "ప్రత్యేక స్థావరాలలో", మరో 2.5 మిలియన్లు శిబిరాలు, శిక్షా కాలనీలు, జైళ్లలో ఉన్నారు.

యుద్ధ సమయంలో జరిగిన విధ్వంసం స్థాయిని జాబితా చేయాలని ఎన్‌కెవిడిని ఆదేశించారు. 1,710 సోవియటు పట్టణాలు, 70,000 గ్రామాలు నాశనమయ్యాయని నిర్ధారించబడింది. 26 నుండి 27 మిలియన్ల మధ్య సోవియటు పౌరులు చంపబడ్డారు. లక్షలాది మంది గాయపడ్డారు, పోషకాహార లోపంతో ఉన్నారు లేదా అనాథలుగా మారారు అని ఎన్‌కెవిడి నమోదు చేసింది. యుద్ధానంతర పరిణామాలలో స్టాలిను సహచరులు కొందరు ప్రభుత్వ విధానానికి మార్పులను సూచించారు. యుద్ధానంతర సోవియటు సమాజం యుద్ధానికి ముందు దశ కంటే ఎక్కువ సహనంతో ఉంది. వివిధ అంశాలలో యుద్ధ సమయంలో తెరిచిన చర్చిలను రష్యను ఆర్థోడాక్సు చర్చి నిలుపుకోవడానికి స్టాలిను అనుమతించాడు. విద్యాసంస్థలు, కళలకు కూడా ఎక్కువ స్వేచ్ఛ ఇవ్వబడింది. ద్రవ్యోల్బణాన్ని ఎదుర్కోవడానికి, ఆర్థిక పునరుద్ధరణను ప్రోత్సహించడానికి కఠినమైన చర్యలు తీసుకోవలసిన అవసరాన్ని గుర్తించి 1947 డిసెంబరులో స్టాలిను ప్రభుత్వం రూబులు విలువను తగ్గించి ఆహార రేషను వ్యవస్థను రద్దు చేసింది. 1947లో మరణశిక్ష రద్దు చేయబడింది కానీ 1950లో తిరిగి స్థాపించబడింది. స్టాలిను ఆరోగ్యం క్షీణించింది. సీనియరు వ్యక్తులు తనను తొలగించడానికి ప్రయత్నించవచ్చనే ఆందోళన ఆయనకు పెరిగింది. ఆయన మోలోటోవు, ​​పదవిని తగ్గించాడు. కీలక పదవుల కోసం బెరియా, మాలెన్కోవు లను ఎక్కువగా ఆదరించాడు. లెనిన్గ్రాడు వ్యవహారంలో ద్రోహం ఆరోపణల మధ్య నగర నాయకత్వం ప్రక్షాళన చేయబడింది; 1950లో అనేక మంది నిందితులకు ఉరిశిక్షలు అమలు చేయబడ్డాయి.

యుద్ధానంతర కాలంలో సోవియటు నగరాల్లో తరచుగా ఆహార కొరత ఉండేది. యుఎస్‌ఎస్‌ఆర్‌ ఒక పెద్ద 1946 నుండి 1947 వరకు సోవియట్ కరువును ఎదుర్కొంది. 1946లో కరువు తత్ఫలితంగా పంటలు సరిగా లేకపోవడంతో ఆహార సేకరణ పట్ల ప్రభుత్వ విధానం ద్వారా ఇది మరింత తీవ్రమైంది. వీటిలో కరువు పీడిత ప్రాంతాలకు ఆహారాన్ని పంపిణీ చేయడానికి బదులుగా నిల్వలను పెంచుకుని ఎగుమతి చేయాలనే రాజ్య నిర్ణయం. దీని ఫలితంగా పోషకాహార లోపం లేదా వ్యాధితో పది లక్షల నుండి 1.5 మిలియన్ల మంది మరణించారని అంచనాలు సూచిస్తున్నాయి. వ్యవసాయ ఉత్పత్తి స్తంభించిపోయినప్పటికీ స్టాలిను జలవిద్యుత్తు ప్లాంట్లు, కాలువలు, ధ్రువ ఉత్తరం వైపు వెళ్లే రైల్వే లైన్ల నిర్మాణంతో సహా ప్రధాన మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టుల శ్రేణి మీద దృష్టి సారించాడు. వీటిలో చాలా వరకు జైలు శ్రమ ద్వారా నిర్మించబడ్డాయి.

### 1947–1950: కోల్డ్ వార్ పాలసీ

యుద్ధం తరువాత బ్రిటిషు సామ్రాజ్యం క్షీణించింది. యుఎస్, యుఎస్‌ఎస్‌ఆర్‌లను ఆధిపత్య ప్రపంచ శక్తులుగా వదిలివేసింది. ఈ మాజీ మిత్రదేశాల మధ్య ఉద్రిక్తతలు పెరిగాయి.  ఫలితంగా కోల్డు వార్. స్టాలిను బహిరంగంగా వివరించినప్పటికీ బ్రిటిషు, అమెరికా ప్రభుత్వాలు దూకుడుగా ఉన్నప్పటికీ వారితో యుద్ధం ఆసన్నమయ్యే అవకాశం లేదని ఆయన భావించాడు. అనేక దశాబ్దాల శాంతి సాధ్యమేనని నమ్మాడు. అయినప్పటికీ ఆయన అణు బాంబును సృష్టించాలనే ఉద్దేశంతో అణ్వాయుధాల మీద సోవియటు పరిశోధనను రహస్యంగా ముమ్మరం చేశాడు. అయినప్పటికీ స్టాలిను అణు వివాదం అవాంఛనీయతను ముందుగానే ఊహించాడు. "ప్రపంచ ముగింపును స్పెల్లింగు చేయకుండా అణు ఆయుధాలను ఉపయోగించడం చాలా అరుదు" అని పేర్కొన్నాడు. ఆయుధం అభివృద్ధిలో ఆయన వ్యక్తిగతంగా ఆసక్తిని కనబరిచాడు. 1949 ఆగస్టులో సెమిపలాటిన్స్కు వెలుపల ఉన్న ఎడారులలో బాంబును విజయవంతంగా పరీక్షించారు. కజకిస్తాను. స్టాలిను కొత్త సైనిక నిర్మాణాన్ని కూడా ప్రారంభించాడు; 1949లో ఉన్న 2.9 మిలియన్ల సైనికుల నుండి 1953 నాటికి 5.8 మిలియన్లకు సోవియటు సైన్యం విస్తరించబడింది.

యుఎస్ ప్రతి ఖండం మీద తన ప్రయోజనాలను రుద్దడం ప్రారంభించింది, ఆఫ్రికా, ఆసియాలో వైమానిక దళ స్థావరాలను సంపాదించింది. లాటిను అమెరికా అంతటా యుఎస్ అనుకూల ప్రభుత్వాలు అధికారాన్ని చేపట్టేలా చూసుకుంది. ఇది 1947 జూన్లో మార్షలు ప్లానును ప్రారంభించింది. దానితో తూర్పు ఐరోపా అంతటా సోవియటు హెజెమోనీను అణగదొక్కాలని ప్రయత్నించింది. సోవియటు‌లు ఎప్పటికీ అంగీకరించరని తెలిసినా తమ మార్కెట్లను వాణిజ్యానికి తెరవాలనే షరతు మీద అమెరికా దేశాలకు ఆర్థిక సహాయం అందించింది. ఉత్తర ఇరాను నుండి స్టాలిను ఎర్ర సైన్యాన్ని ఉపసంహరించుకోవాలని మిత్రరాజ్యాలు డిమాండు చేశాయి. ఆయన మొదట నిరాకరించాడు. దీని వలన 1946లో అంతర్జాతీయ సంక్షోభం ఏర్పడింది. కానీ ఒక సంవత్సరం తర్వాత వెనక్కి తగ్గాడు. స్టాలిను ప్రపంచ వేదిక మీద సోవియటు ప్రభావాన్ని పెంచడానికి కూడా ప్రయత్నించాడు. ఇటీవల ఇటాలియను ఆక్రమణ నుండి విముక్తి పొందిన లిబియాను సోవియటు రక్షిత ప్రాంతంగా మార్చడానికి ప్రయత్నించి విఫలమయ్యాడు. సోవియటు‌లకు దాని భద్రతా మండలిలో స్థానం ఉండాలని పట్టుబట్టి, ఐక్యరాజ్యసమితి ఏర్పాటుకు చర్చలలో పాల్గొనడానికి ఆయన మోలోటోవు‌ను శాన్ ఫ్రాన్సిస్కోకు తన ప్రతినిధిగా పంపాడు. 1949 ఏప్రిల్ లో పాశ్చాత్య శక్తులు యుఎస్ నేతృత్వంలోని సోవియటు వ్యతిరేక సైనిక కూటమి అయిన నార్త్ అట్లాంటిక్ ట్రీటీ ఆర్గనైజేషన్ (నాటో )ను స్థాపించాయి. పశ్చిమ దేశాలలో స్టాలిను‌ను "జీవించి ఉన్న అత్యంత దుష్ట నియంత"గా చిత్రీకరించారు. హిట్లరు‌తో పోల్చారు.

1948లో స్టాలిను *చరిత్ర తప్పుడువాదులు* విభాగాలను సవరించి తిరిగి వ్రాశాడు. వీటిని 1948 ఫిబ్రవరిలో *ప్రావ్దా* కథనాల శ్రేణిగా ప్రచురించారు. తరువాత పుస్తక రూపంలో ప్రచురించారు. 1939లో జర్మనీతో సోవియటు పొత్తు గురించి బహిరంగంగా వెల్లడైన వాటికి ప్రతిస్పందనగా వ్రాయబడిన ఇది యుద్ధానికి పాశ్చాత్య శక్తులను నిందించడంపై దృష్టి పెట్టింది. ఆపరేషను బార్బరోస్సా సమయంలో యుద్ధం ప్రారంభంలో జర్మనీ పురోగతి సోవియటు సైనిక బలహీనత ఫలితంగా లేదని ఉద్దేశపూర్వకంగా సోవియటు వ్యూహాత్మక తిరోగమనం అని కూడా ఆయన తప్పుగా పేర్కొన్నాడు. 1949లో స్టాలిను 70వ పుట్టినరోజును (వాస్తవానికి ఆ సమయంలో ఆయనకు 71 సంవత్సరాలు నిండినప్పటికీ) జరుపుకునేందుకు వేడుకలు జరిగాయి. దీనిలో స్టాలిను బోల్షోయి థియేటరులో యూరపు అంతటా ఉన్న మార్క్సిస్టు-లెనినిస్టు నాయకులతో కలిసి హాజరయ్యారు.

#### తూర్పు కూటమి

యుద్ధం తర్వాత స్టాలిను ఆసియాలో తన ప్రభావాన్ని విస్తరించుకుంటూ తూర్పు ఐరోపా అంతటా సోవియటు ఆధిపత్యాన్ని నిలుపుకోవడానికి ప్రయత్నించాడు. పాశ్చాత్య మిత్రదేశాల ప్రతిస్పందనల గురించి జాగ్రత్తగా స్టాలిను తూర్పు ఐరోపాలో కమ్యూనిస్టు పార్టీ ప్రభుత్వాలను వెంటనే స్థాపించకుండా తప్పించుకున్నాడు. బదులుగా ప్రారంభంలో మార్క్సిస్టు-లెనినిస్టులను సంకీర్ణ మంత్రిత్వ శాఖలలో ఉంచాలని నిర్ధారించుకున్నాడు. బాల్టికు రాష్ట్రాల పట్ల ఆయన విధానానికి విరుద్ధంగా ఆయన ఈ ప్రతిపాదనను తిరస్కరించాడు. కొత్త కమ్యూనిస్టు రాష్ట్రాలను సోవియటు యూనియను‌లో విలీనం చేయడం వాటిని స్వతంత్ర జాతీయ రాజ్యాలుగా గుర్తించడం. తూర్పు ఐరోపాలో కొద్దిమంది మార్క్సిస్టులు మాత్రమే మిగిలి ఉన్నారని వారిలో ఎక్కువ మంది నాజీల చేతిలో చంపబడ్డారని ఆయన సమస్యను ఎదుర్కొన్నారు. జర్మనీ, దాని అక్ష మిత్రదేశాలు హంగేరీ, రొమేనియా, స్లోవాకు రిపబ్లికు యుద్ధ నష్టపరిహారం చెల్లించాలని ఆయన డిమాండు చేశారు. తూర్పు ఐరోపా దేశాలు విప్లవం ద్వారా కాకుండా దండయాత్ర ద్వారా సోషలిజం వైపు నెట్టబడ్డాయని తెలుసుకున్న స్టాలిను వాటిని "శ్రామికవర్గ నియంతృత్వాలు" అని కాకుండా "ప్రజల ప్రజాస్వామ్యాలు" అని పిలిచాడు.

యూరపు అంతటా "ఇనుప తెర" విస్తరించిందని చర్చిలు గమనించాడు. తూర్పును పశ్చిమం నుండి వేరు చేస్తుంది. 1947 సెప్టెంబరులో తూర్పు యూరోపియను కమ్యూనిస్టు నాయకుల సమావేశం తూర్పు ఐరోపా అంతటా ఫ్రాన్సు, ఇటలీలలో కూడా కమ్యూనిస్టు పార్టీలను సమన్వయం చేయడానికి కమిన్ఫార్మును స్థాపించింది. స్టాలిను వ్యక్తిగతంగా సమావేశానికి హాజరు కాలేదు. ఆయన స్థానంలో ఆండ్రీ జ్డానోవును పంపాడు. వివిధ తూర్పు యూరోపియను కమ్యూనిస్టులు కూడా స్టాలిను‌ను మాస్కో సందర్శించారు. అక్కడ ఆయన వారి ఆలోచనల మీద సలహా ఇచ్చాడు; ఉదాహరణకు బల్గేరియా అల్బేనియాలను కలుపుకుని బాల్కను సమాఖ్య ఏర్పాటు చేయాలనే యుగోస్లావు ఆలోచనకు వ్యతిరేకంగా ఆయన హెచ్చరించారు. కొనసాగుతున్న గ్రీకు అంతర్యుద్ధంలో కమ్యూనిస్టు దళాలకు బాల్కను సమాఖ్య, సోవియటు సహాయం కోసం యుగోస్లావు నాయకుడు జోసిపు బ్రోజు టిటో నిరంతరం పిలుపునివ్వడంతో స్టాలిను‌కు ఆయనతో సంబంధం చాలా కఠినంగా ఉంది. 1948 మార్చిలో యుగోస్లావు కమ్యూనిస్టులు సాహసోపేతంగా వ్యవహరిస్తున్నారని మార్క్సిస్టు-లెనినిస్టు సిద్ధాంతం నుండి వైదొలిగారని ఆరోపిస్తూ స్టాలిను టిటో వ్యతిరేక ప్రచారాన్ని ప్రారంభించాడు. 1948 జూన్ లో బుకారెస్టు‌లో జరిగిన రెండవ కామింఫార్ము ‌సమావేశంలో తూర్పు యూరోపియను కమ్యూనిస్టు నాయకులు అందరూ టిటో ప్రభుత్వాన్ని ఖండించారు. వారిని ఫాసిస్టులు, పాశ్చాత్య పెట్టుబడిదారీ ఏజెంట్లు అని ఆరోపించారు. స్టాలిను టిటో మీద అనేక హత్యాయత్నాలకు ఆదేశించాడు. యుగోస్లేవియా మీద దండయాత్రకు కూడా ఆలోచించాడు.

స్టాలిను సోవియటు ప్రభావంలోకి వస్తుందని లేదా తటస్థంగా ఉంటుందని ఆశిస్తూ, ఏకీకృత, కానీ సైనిక రహిత జర్మనీ రాజ్యాన్ని స్థాపించాలని సూచించాడు. అమెరికా, యుకె దీనిని వ్యతిరేకించినప్పుడు. స్టాలిను 1948 జూన్‌లో బెర్లిను‌ను దిగ్బంధించడం ద్వారా వారి చేతిని బలవంతం చేయడానికి ప్రయత్నించాడు. పాశ్చాత్య శక్తులు యుద్ధానికి పాల్పడవని ఆయన జూదం ఆడాడు. కానీ వారు 1949 మే వరకు పశ్చిమ బెర్లిను‌లోకి సామాగ్రిని విమానంలో తరలించారు. ఆ సమయంలో స్టాలిను విరమించుకుని యుద్ధం ముగించాడు. దిగ్బంధనం. 1949 సెప్టెంబరులో పాశ్చాత్య శక్తులు తమ మండలాలను స్వతంత్ర ఫెడరలు రిపబ్లికు ఆఫ్ జర్మనీగా మార్చాయి; ప్రతిస్పందనగా సోవియట్లు అక్టోబరు‌లో జర్మనీ డెమోక్రటికు రిపబ్లికుగా ఏర్పడ్డాయి. మునుపటి ఒప్పందాల ప్రకారం, పాశ్చాత్య శక్తులు పోలాండు స్వేచ్ఛా ప్రజాస్వామ్య ఎన్నికలతో స్వతంత్ర రాష్ట్రంగా మారుతుందని ఆశించాయి. పోలాండు‌లో సోవియటు‌లు వివిధ సోషలిస్టు పార్టీలను పోలిషు యునైటెడు వర్కర్సు పార్టీ (పిజెడ్‌పిఆర్)లో విలీనం చేశాయి. పిజెడ్‌పిఆర్ అధికారాన్ని భద్రపరచడానికి ఓట్ల రిగ్గింగు ఉపయోగించబడింది. 1947 హంగేరియను ఎన్నికలను కూడా స్టాలిను రిగ్గింగు చేశాడు, హంగేరియను వర్కింగు పీపుల్సు పార్టీ నియంత్రణలోకి తీసుకుంది. చెకోస్లోవేకియాలో కమ్యూనిస్టులకు కొంత స్థాయిలో ప్రజాదరణ ఉంది. వారు అతిపెద్ద పార్టీగా ఎన్నికయ్యారు. 1946. బల్గేరియా, రొమేనియాలో రాచరికం రద్దు చేయబడింది. తూర్పు ఐరోపా అంతటా, సోవియటు నమూనా అమలు చేయబడింది. రాజకీయ బహురూపం, వ్యవసాయ సమష్టికరణ, భారీ పరిశ్రమలో పెట్టుబడులను రద్దు చేశారు. తూర్పు బ్లాకు‌లో ఆర్థిక స్వయంప్రతిపత్తిని స్థాపించడం దీని లక్ష్యం.

#### ఆసియా

1949 అక్టోబరులో చైనీసు కమ్యూనిస్టు పార్టీ చైర్మను మావో జెడాంగు చైనాలో అధికారాన్ని చేపట్టారు. పీపుల్స్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ చైనాను ప్రకటించారు. మార్క్సిస్టు ప్రభుత్వాలు ఇప్పుడు ప్రపంచంలోని మూడవ వంతు భూమిని నియంత్రించాయి. స్టాలిను వ్యక్తిగతంగా చైనీసు కమ్యూనిస్టులను, అంతర్యుద్ధాన్ని గెలవగల వారి సామర్థ్యాన్ని తక్కువగా అంచనా వేశానని వెల్లడించాడు, బదులుగా కెఎంటితో మరొక శాంతిని కుదుర్చుకోవాలని వారిని ప్రోత్సహించాడు. 1949 డిసెంబరులో మావో స్టాలిను‌ను సందర్శించాడు. మొదట స్టాలిను 1945 నాటి చైనా-సోవియటు ఒప్పందాన్ని రద్దు చేయడానికి నిరాకరించాడు. ఇది చైనా కంటే సోవియటు యూనియను‌కు గణనీయంగా ప్రయోజనం చేకూర్చింది, అయినప్పటికీ 1950 జనవరిలో ఆయన ఒప్పుకుని సైనో-సోవియటు స్నేహం, ఒక కొత్త ఒప్పందం మీద సంతకం చేయడానికి అంగీకరించాడు. సోవియటు ప్రభావం నుండి స్వతంత్రంగా ఒక మార్గాన్ని అనుసరించడం ద్వారా మావో టిటో ఉదాహరణను అనుసరించవచ్చని స్టాలిను ఆందోళన చెందాడు. అసంతృప్తి చెందితే సహాయాన్ని ఉపసంహరించుకుంటానని తెలియజేశాడు; దశాబ్దాల అంతర్యుద్ధం తర్వాత చైనీయులకు ఈ సహాయం చాలా అవసరం.

రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం ముగింపులో సోవియటు యూనియను, యునైటెడు స్టేట్సు గతంలో జపనీసు వలసరాజ్యాల ఆధీనంలో ఉన్న కొరియా ద్వీపకల్పాన్ని 38వ సమాంతరంగా విభజించి ఉత్తరాన కమ్యూనిస్టు ప్రభుత్వాన్ని, దక్షిణాన పాశ్చాత్య అనుకూల కమ్యూనిస్టు వ్యతిరేక ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేశాయి. ఉత్తర కొరియా నాయకుడు కిమ్ ఇల్ సంగ్ 1949 మార్చిలో మళ్ళీ 1950 మార్చిలో స్టాలిను‌ను సందర్శించారు; ఆయన దక్షిణాది మీద దండెత్తాలని కోరుకున్నాడు. స్టాలిను మొదట్లో మద్దతు ఇవ్వడానికి ఇష్టపడకపోయినా చివరికి 1950 మే నాటికి ఆయన అంగీకరించాడు. ఉత్తర కొరియా సైన్యం 1950 జూన్ లో దక్షిణ కొరియా మీద దండెత్తడం ద్వారా కొరియను యుద్ధాన్ని ప్రారంభించి వేగంగా లాభాలను ఆర్జించింది. సియోల్ను స్వాధీనం చేసుకుంది. స్టాలిను, మావో ఇద్దరూ వేగంగా విజయం సాధిస్తారని విశ్వసించారు. మావో ప్రభుత్వాన్ని గుర్తించడానికి నిరాకరించినందుకు సోవియటు‌లు బహిష్కరిస్తున్న యుఎన్ భద్రతా మండలికి యుఎస్ వెళ్లింది. దక్షిణ కొరియన్లకు అంతర్జాతీయ సైనిక మద్దతును పొందింది. అమెరికా నేతృత్వంలోని దళాలు ఉత్తర కొరియన్లను వెనక్కి నెట్టాయి. స్టాలిను అమెరికాతో ప్రత్యక్ష సోవియటు సంఘర్షణను నివారించాలని కోరుకున్నాడు. 1950 అక్టోబరు‌లో ఉత్తరాదికి సహాయం చేయడానికి యుద్ధంలోకి ప్రవేశించమని చైనీయులను ఒప్పించాడు.

1948లో కొత్తగా సృష్టించబడిన ఇజ్రాయెలు రాజ్యానికి మధ్యప్రాచ్యంలో మిత్రదేశాన్ని పొందాలనే ఆశతో దౌత్యపరమైన గుర్తింపును అందించిన మొదటి దేశాలలో సోవియటు యూనియను ఒకటి. ఇజ్రాయెలు రాయబారి గోల్డా మెయిరు యుఎస్‌ఎస్‌ఆర్ వచ్చినప్పుడు. ఆమెను పలకరించడానికి గుమిగూడిన యూదు సమూహాలను చూసి స్టాలిను ఆగ్రహించాడు. ఇజ్రాయెలు అమెరికాతో పెరుగుతున్న పొత్తుకు ఆయన మరింత ఆగ్రహానికి గురయ్యారు. స్టాలిను ఇజ్రాయెలు‌తో తెగతెంపులు చేసుకున్న తర్వాత సోవియటు యూనియను తూర్పు బ్లాకు‌లో యూదు వ్యతిరేక ప్రచారాన్ని ప్రారంభించాడు. 1948 నవంబరులో ఆయన రద్దు చేసిన జెఎసి  దాని సభ్యులలో కొంతమందికి షో ట్రయల్సు జరిగాయి. సోవియటు ప్రెసు జియోనిజం, యూదు సంస్కృతి "మూలాలు లేని కాస్మోపాలిటనిజం" మీద విద్వేషపూరిత దాడులకు పాల్పడింది. సోవియటు సమాజంలో వ్యక్తమవుతున్న యూదు వ్యతిరేకత స్థాయిలు. స్టాలిను యూదు వ్యతిరేకత పెరుగుతున్న సహనం ఆయన పెరుగుతున్న రష్యను జాతీయవాదం నుండి లేదా హిట్లరు‌కు యూదు వ్యతిరేకత ఉపయోగకరమైన సాధనంగా నిరూపించబడిందని గుర్తించడం నుండి ఉద్భవించి ఉండవచ్చు; ఆయన యూదు ప్రజలను "ప్రతి-విప్లవాత్మక" దేశంగా ఎక్కువగా భావించి ఉండవచ్చు. స్టాలిను సోవియటు యూదులందరినీ సైబీరియా బిరోబిడ్జానులోని యూదు స్వయంప్రతిపత్తి ప్రాంతానికి బహిష్కరించాలని యోచిస్తున్నట్లు పుకార్లు వచ్చాయి..

### 1950–1953: చివరి సంవత్సరాలు

తన చివరి సంవత్సరాలలో స్టాలిను ఆరోగ్యం బాగాలేదు. ఆయన ఎక్కువ కాలం సెలవులు తీసుకున్నాడు; 1950లో, మళ్ళీ 1951లో ఆయన తన అబ్ఖాజియను డాచాలో దాదాపు ఐదు నెలలు సెలవులో గడిపాడు. అయినప్పటికీ స్టాలిను తన వైద్యులను నమ్మలేదు; 1952 జనవరిలో తన ఆరోగ్యాన్ని మెరుగుపరుచుకోవడానికి పదవీ విరమణ చేయాలని వారు సూచించిన తర్వాత ఒకరిని జైలులో పెట్టాడు. 1952 సెప్టెంబరులో వైద్యుల కుట్రగా పిలువబడే ఈ కుట్రలో సీనియరు రాజకీయ నాయకులను చంపడానికి కుట్ర పన్నారనే ఆరోపణలతో అనేక మంది క్రెమ్లిను వైద్యులు అరెస్టు చేయబడ్డారు; నిందితుల్లో ఎక్కువ మంది యూదులు ఉన్నారు. స్టాలిను వైద్యులను హింసించి ఒప్పుకోలు నిర్ధారించాలని ఆదేశించాడు. నవంబరు‌లో స్లాంస్కీ విచారణ చెకోస్లోవేకియాలో జరిగింది. దీనిలో 13 మంది సీనియరు కమ్యూనిస్టు పార్టీ వ్యక్తులు వారిలో 11 మంది యూదులు తూర్పు ప్రాంతాన్ని అణిచివేయడానికి ఒక విస్తృత జియోనిస్టు-అమెరికను కుట్రలో భాగమని ఆరోపణలు ఎదుర్కొని దోషులుగా నిర్ధారించబడ్డారు.  అదే నెలలో ఉక్రెయిను‌లో నిందితులైన యూదు పారిశ్రామిక విధ్వంసకారుల మీద విస్తృతంగా ప్రచారం చేయబడిన విచారణ జరిగింది. 1951లో స్టాలిను మింగ్రేలియను వ్యవహారాన్ని ప్రారంభించాడు. ఇది జార్జియను కమ్యూనిస్టు పార్టీ ప్రక్షాళన దీని ఫలితంగా 11,000 మందికి పైగా బహిష్కరణలు జరిగాయి.

1946 నుండి తన మరణం వరకు స్టాలిను కేవలం మూడు బహిరంగ ప్రసంగాలు మాత్రమే ఇచ్చాడు. వాటిలో రెండు కొన్ని నిమిషాలు మాత్రమే కొనసాగాయి. ఆయన రాసిన వ్రాతపూర్వక సామగ్రి పరిమాణం కూడా తగ్గింది. 1950లో స్టాలిను "మార్క్సిజం భాషాశాస్త్రం సమస్యలు" అనే వ్యాసం ప్రచురించాడు. ఇది రష్యను జాతీయత ప్రశ్నల మీద ఆయన ఆసక్తిని ప్రతిబింబిస్తుంది. 1952లో స్టాలిను చివరి పుస్తకం *యుఎస్‌ఎస్‌ఆర్ సోషలిజం ఆర్థిక సమస్యలు* ప్రచురించబడింది. ఆయన మరణానంతరం దేశాన్ని నడిపించడానికి ఇది ఒక మార్గదర్శిని అందించడానికి ప్రయత్నించింది. 1952 అక్టోబరులో ఆయన కేంద్ర కమిటీ ప్లీనంలో గంటన్నర ప్రసంగం చేశారు. అక్కడ ఆయన అవసరమైన నాయకత్వ లక్షణాలుగా భావించే వాటిని నొక్కిచెప్పారు. సంభావ్య వారసుల బలహీనతలను ముఖ్యంగా మోలోటోవు మికోయను‌లను హైలైటు చేశారు. 1952లో ఆయన పొలిటు‌బ్యూరోను తొలగించి దానిని పెద్ద వెర్షను‌తో భర్తీ చేశారు.

#### మరణం, అంత్యక్రియలు - తదనంతర పరిణామాలు

1953 మార్చి 1న స్టాలిన్ సిబ్బంది ఆయన కుంట్సేవో బెడ్‌రూం అంతస్తులో అర్ధ స్పృహలో ఉన్నట్లు గుర్తించారు. ఆయన ఒక సోఫాపైకి తరలించి మూడు రోజులు అక్కడే ఉంచారు. ఆ సమయంలో ఆయనకు చెంచాతో చేతితో తినిపించి వివిధ మందులు, ఇంజెక్షన్లు ఇచ్చారు. . స్టాలిను పరిస్థితి మరింత దిగజారింది. మార్చి 5న ఆయన మరణించారు. ఆయన సెరిబ్రలు హెమరేజు వల్ల మరణించారని ఆయన సెరిబ్రలు ధమనులు అథెరోస్క్లెరోసిసు వల్ల తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నాయని శవపరీక్షలో వెల్లడైంది. స్టాలిను మరణాన్ని మార్చి 6న ప్రకటించారు; ఆయన మృతదేహం ఎంబాల్ము చేసి, ఆపై మాస్కోలోని హౌసు ఆఫ్ యూనియన్సు‌లో మూడు రోజుల పాటు ప్రదర్శించారు. మృతదేహాన్ని చూడటానికి వచ్చిన జనసమూహం చాలా పెద్దదిగా అస్తవ్యస్తంగా ఉండటంతో జనసమూహంతో తొక్కిడితో చాలా మంది మరణించారు. మార్చి 9న లక్షలాది మంది హాజరైన అంత్యక్రియలలో స్టాలిను‌ను రెడ్‌లోని లెనిను స్క్వేరులోని సమాధి ఖననం చేశారు.

స్టాలిను నియమించబడిన వారసుడిని లేదా శాంతియుత అధికార బదిలీ జరగడానికి ఒక చట్రాన్ని వదిలిపెట్టలేదు. ఆయన మరణించిన రోజున కేంద్ర కమిటీ సమావేశమైంది ఆ తర్వాత మాలెన్కోవు, బెరియా, క్రుష్చెవు పార్టీ ఆధిపత్య వ్యక్తులుగా ఎదిగారు. సామూహిక నాయకత్వం వ్యవస్థ పునరుద్ధరించబడింది. ఏ ఒక్క సభ్యుడు నిరంకుశ ఆధిపత్యాన్ని పొందకుండా నిరోధించడానికి చర్యలు ప్రవేశపెట్టబడ్డాయి. సామూహిక నాయకత్వంలో జార్జి మాలెన్కోవు, లావ్రెంటి బెరియా, వ్యాచెస్లావు మోలోటోవు, క్లిమెంటు వోరోషిలోవు, నికితా క్రుష్చెవు, నికోలాయి బుల్గానిను, లాజరు కగనోవిచు, అనస్తాసు మికోయను ఉన్నారు. సోవియటు వ్యవస్థకు సంస్కరణలు వెంటనే అమలు చేయబడ్డాయి. ఆర్థిక సంస్కరణలు సామూహిక నిర్మాణ ప్రాజెక్టులను తగ్గించాయి. గృహనిర్మాణం మీద కొత్త ప్రాధాన్యతనిచ్చాయి. ఉత్పత్తిని ప్రోత్సహించడానికి రైతుల మీద పన్నుల స్థాయిలను సడలించాయి. కొత్త నాయకులు యుగోస్లేవియాతో సయోధ్యను, అమెరికాతో తక్కువ శత్రు సంబంధాన్ని కోరుకున్నారు. వారు 1953 జూలైలో కొరియా యుద్ధానికి చర్చల ద్వారా ముగింపును అనుసరించారు. ఖైదు చేయబడిన వైద్యులు విడుదల చేయబడ్డారు. యూదు వ్యతిరేక ప్రక్షాళనలు ఆగిపోయాయి. సామూహిక క్షమాభిక్ష కొంతమంది దోషులకు జారీ చేయబడింది. దేశంలోని ఖైదీల జనాభాను సగానికి తగ్గించడం, రాష్ట్ర భద్రత, గులాగు వ్యవస్థలను సంస్కరించడం జరిగింది.

## వ్యక్తిగత జీవితం - లక్షణాలు
జాతిపరంగా జార్జియను అయిన స్టాలిను జార్జియను భాష, మాట్లాడుతూ పెరిగాడు. ఎనిమిది లేదా తొమ్మిది సంవత్సరాల వయస్సు వరకు రష్యను నేర్చుకోవడం ప్రారంభించలేదు. ఆయన పూర్వీకులు జన్యుపరంగా ఒస్సేటియను అని వాదించబడింది. కానీ ఆయన ఎప్పుడూ ఒస్సేటియను గుర్తింపును అంగీకరించలేదు. ఆయన తన జార్జియను గుర్తింపు గురించి సగర్వంగా ఉన్నాడు. ఆయన జీవితాంతం మాట్లాడేటప్పుడు భారీ జార్జియను యాసతో కూడిన రష్యను నిలుపుకున్నాడు. కొంతమంది సహోద్యోగులు ఆయనను "ఆసియాటికు" అని అభివర్ణించారు. ఆయన "నేను యూరోపియను వ్యక్తిని కాదు, ఆసియను‌ని, రస్సిఫైడు జార్జియను‌ని" అని చెప్పినట్లు తెలుస్తోంది.

మృదువుగా మాట్లాడే వ్యక్తిగా వర్ణించబడింది.  పేలవమైన వక్త, స్టాలిను శైలి "సరళమైన, స్పష్టమైన, ఎటువంటి ఆకర్షణీయమైన, ఆకర్షణీయమైన పదబంధాలు లేదా వేదిక లేకుండా" " భావించారు. ఆయన పెద్ద ప్రేక్షకుల సమూహాల ముందు అరుదుగా మాట్లాడేవాడు. తనను తాను రాతపూర్వకంగా వ్యక్తపరచుకోవడానికి ఇష్టపడేవాడు. యుక్తవయస్సులో స్టాలిను ఎత్తులో  ఉండేవాడు. ఆయన మీసాల ముఖం బాల్యంలో మశూచి బారిన పడింది; ఇది ప్రచురించబడిన ఛాయాచిత్రాల నుండి ఎయిరు బ్రష్ చేయబడింది. ఆయన ఎడమ చేయి బాల్యంలో గాయపడింది. అది అతని కుడి చేయి కంటే చిన్నగా ఉండి వశ్యత లోపించింది. స్టాలిను జీవితాంతం పొగ త్రాగేవాడు. ఆయన పైపు, సిగరెట్లు రెండూ తాగేవాడు. బహిరంగంగా ఆయన సరళమైన, చవకైన దుస్తులతో, సాధారణమైన ఫర్నిచరుతో సాపేక్షంగా సరళంగా జీవించాడు. నాయకుడిగా స్టాలిను సెలవుల కోసం తప్ప మాస్కోను చాలా అరుదుగా వదిలి వెళ్ళేవాడు; ఆయన ప్రయాణం ఇష్టపడలేదు. విమానంలో ప్రయాణించడానికి నిరాకరించాడు. 1934లో ఆయన కుంట్సేవో డాచా క్రెమ్లిను నుండి  దూరంలో నిర్మించబడింది. అది ఆయన ప్రాథమిక నివాసంగా మారింది. ఆయన 1925 నుండి 1936 వరకు, 1945 నుండి 1951 వరకు ప్రతి సంవత్సరం దక్షిణ యుఎస్‌ఎస్‌ఆర్‌లో సెలవులు గడిపాడు. తరచుగా అబ్ఖాజియాలో దాని నాయకుడు నెస్టరుకి స్నేహితుడిగా ఉన్నాడు.
### వ్యక్తిత్వం

ట్రాట్స్కీ, అనేక ఇతర సోవియటు ప్రముఖులు స్టాలిను ఒక సామాన్యుడు అనే ఆలోచనను ప్రోత్సహించారు. ఆయన జీవితకాలంలో సోవియటు యూనియను వెలుపల విస్తృత ఆమోదం పొందిన ఒక లక్షణ వ్యక్తిగా ఉన్నాడు. అయితే చరిత్రకారులు ఆయనను సంక్లిష్టమైన మనస్సు కలిగిన వ్యక్తిగా అభివర్ణించారు. విశేషమైనది స్వీయ నియంత్రణ, బలమైన జ్ఞాపకశక్తి. స్టాలిను ఒక శ్రద్ధగల వ్యక్తి. కార్మికుడు, సమర్థవంతమైన, వ్యూహాత్మక నిర్వాహకుడు, నేర్చుకోవడంలో ఆసక్తి కలిగిన వ్యక్తిగా ఉన్నాడు. నాయకుడిగా ఆయన సినిమా స్క్రిప్టు‌ల నుండి సైనిక ప్రణాళికల వరకు వివరాలను నిశితంగా పరిశీలించాడు. ఇతరులను వారి అంతర్గత బలం, చాతుర్యం, ప్రేక్షకులను బట్టి విభిన్న పాత్రలను పోషించడంలో గ్రహించడంలో ఆయన నైపుణ్యం కలిగి ఉన్నాడు, అలాగే మోసగించడంలో కూడా ఆయన నైపుణ్యం కలిగి ఉన్నాడు. అయినప్పటికీ ఆయన దురుసుగా, అరుదుగా తన స్వరం పెంచాడు; అయితే ఆరోగ్యం ఆరోగ్యం క్షీణించడంతో అతను అనూహ్యంగా, కోపంగా మారాడు. ఆయన ఆకర్షణీయంగా ఉండగలడు. విశ్రాంతిగా ఉన్నప్పుడు జోకులు వేసి ఆనందించగలడు. సామాజిక కార్యక్రమాలలో స్టాలిను పాటలు పాడటం, తాగడం ప్రోత్సహించాడు. ఇతరులు తాగి తనకు రహస్యాలు వెల్లడిస్తారని ఆశించాడు.

స్టాలినుకు కరుణ లేదు బహుశా ఆయన పదే పదే జైలు శిక్షలు, బహిష్కరణలు అనుభవించిన కారణం వలన తీవ్రతరం కావచ్చు అయినప్పటికీ ఆయన అప్పుడప్పుడు గొప్ప ప్రక్షాళన సమయంలో కూడా అపరిచితుల పట్ల దయ చూపించాడు. ఆయన స్వార్థపరుడు కావచ్చు, కోపంగా ఉండవచ్చు, ప్రతీకార భావాలు కలిగిన, ఆయన తరచుగా సంవత్సరాలుగా పగ పెంచుకునేవాడు. 1920ల నాటికి ఆయన అనుమానాస్పదంగా, కుట్రపూరితంగా మారాడు. తన మీద కుట్రలు, అంతర్జాతీయ కుట్రలని నమ్మేవాడు. ఆయన ఎప్పుడూ హింస సెషన్లకు లేదా ఉరిశిక్షలకు హాజరు కానప్పటికీ స్టాలిను ప్రజలను అవమానించి ఆనందించాడు. దగ్గరి సహచరులను కూడా "విముక్తి లేని భయం" స్థితిలో ఉంచాడు. సర్వీసు తనకు అనుమానాస్పద, సామాజిక వ్యక్తిత్వ క్రమరాహిత్యం వైపు మొగ్గు చూపుతుందని సూచించాడు. చరిత్రకారుడు ఇ.ఎ. స్టాలిను నిరంకుశత్వానికి కారణం మానసిక వ్యాధి అని రీసు నమ్మాడు. 1927లో న్యూరోపాథాలజిస్టు వ్లాదిమిరు బెఖ్టెరెవు చేసిన రోగ నిర్ధారణను ఉటంకిస్తూ ఆయనను "తీవ్రమైన పారానోనియా సాధారణ కేసు"గా అభివర్ణించాడు. మరికొందరు స్టాలిను క్రూరత్వాన్ని సోవియటు యూనియను మనుగడకు, మార్క్సిస్టు-లెనినిస్టు భావజాలానికి ఆయన నిబద్ధతతో ముడిపెట్టారు.

స్టాలిను కళల మీద తీవ్రమైన ఆసక్తి కలిగి ఉన్నాడు. మిఖాయిలు బుల్గాకోవు వంటి కొంతమంది సోవియటు రచయితల రచనలు ఆయన హానికరమని విమర్శించబడినప్పటికీ ఆయన పాలనతో వారిని రక్షించాడు. స్టాలిను శాస్త్రీయ సంగీతాన్ని ఆస్వాదించాడు. దాదాపు 2,700 రికార్డులను కలిగి ఉన్నాడు.  1930లు 40లలో తరచుగా బోల్షోయి థియేటరుకి హాజరయ్యాడు. ఆయన అభిరుచి సాంప్రదాయికమైనది. ఆయన ప్రయోగాత్మక " ఫార్మలిజం"గా తోసిపుచ్చిన దానికంటే శాస్త్రీయ నాటకం, ఒపెరా, బ్యాలెటు‌లను ఇష్టపడేవాడు.అవాంటు-గార్డును ఇష్టపడలేదు.  ఒక స్వయం బోధన స్టాలిను 20,000 కంటే ఎక్కువ పుస్తకాలను కలిగి ఉన్న ఒక విపరీతమైన పాఠకుడు. తక్కువ కల్పనతో కూడిన రచనలను ఇష్టపడేవాడు.  ఆయనకు ఇష్టమైన విషయం చరిత్ర.ఆయన ముఖ్యంగా రష్యను నాయకులు ఇవాను ది టెరిబులు, పీటరు ది గ్రేటు, కేథరీను ది గ్రేటు, పాలనల మీద ఆసక్తి కలిగి ఉన్నాడు. లెనిను ఆయనకు ఇష్టమైన రచయిత కానీ ఆయన ట్రోత్స్కీ, ఇతర విరోధుల రచనలను చదివి ప్రశంసించాడు.

### సంబంధాలు - కుటుంబం

స్టాలిను తన మొదటి భార్య ఎకాటెరినా స్వానిడ్జును 1906లో వివాహం చేసుకున్నాడు. ఆమె "బహుశా తాను నిజంగా ప్రేమించిన ఏకైక మానవురాలు" అని వోల్కోగోనోవు సూచించాడు. ఆమె మరణించినప్పుడు స్టాలిను ఇలా అన్నాడు: "ఈ జీవి నా రాతి హృదయాన్ని మృదువుగా చేసింది. ఆమె చనిపోయింది. ఆమెతో మానవత్వం పట్ల నా చివరి వెచ్చని భావాలు మరణించాయి." వారికి యాకోవు అనే కుమారుడు ఉన్నాడు. ఆయన తరచుగా నిరాశ చెందుతాడు. స్టాలిను చికాకు పడతాడు. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో యాకోవు జర్మనీ సైన్యం చేత బంధించబడిన తర్వాత స్టాలిను ఆయనకు జర్మనీ ఫీల్డు మార్షలు ఫ్రెడరికు పౌలసు మధ్య ఖైదీల మార్పిడికి అంగీకరించడానికి నిరాకరించాడు. యాకోవు 1943లో నాజీ నిర్బంధ శిబిరంలో మరణించాడు.

1910లో సోల్విచెగోడ్స్కులో బహిష్కరణలో ఉన్నప్పుడు స్టాలిను ఒక తన ఇంటి యజమానురాలు మరియా కుజాకోవాతో సంబంధం. ఆమె 1911లో తన రెండవ కుమారుడు కాన్స్టాంటిను కుజాకోవుకు జన్మనిచ్చింది.  తరువాత ఆయన లెనిన్గ్రాడు మిలిటరీ మెకానికలు ఇన్స్టిట్యూటులో తత్వశాస్త్రం బోధించింది. కానీ స్టాలిను‌ను ఎప్పుడూ కలవలేదు. 1914లో కురేకాలో 35 ఏళ్ల స్టాలిను, 14 ఏళ్ల (ఆ సమయంలో మైనరు‌గా పరిగణించబడే) లిడియా పెరెప్రిజినాతో సంబంధం కలిగి ఉన్నాడు. ఆమె స్టాలిను బిడ్డకు గర్భవతి అయిందని ఆరోపించబడింది.  1914 డిసెంబరులో పెరెప్రిజినా ఆ బిడ్డకు జన్మనిచ్చింది. అయితే ఆ శిశువు త్వరలోనే మరణించింది. 1916లో పెరెప్రిజినా మళ్ళీ గర్భవతి అయింది. ఆమె వారి కుమారుడు అలెగ్జాండరు డేవిడోవుకు జన్మనిచ్చింది. దాదాపు 1917 ఏప్రిల్‌లో. ఆయన ఒక రైతు జాలరి కుమారుడిగా పెరిగాడు; తరువాత స్టాలిను ఆ బిడ్డ ఉనికి గురించి తెలుసుకున్నాడు కానీ ఆయన మీద ఆసక్తి చూపలేదు.

స్టాలిను రెండవ భార్య నదేజ్దా అల్లిలుయేవా ఆమెను ఆయన 1919లో వివాహం చేసుకున్నాడు; వారి సంబంధం అంత సులభం కాదు. వారు తరచుగా గొడవపడేవారు. వారికి ఇద్దరు జీవసంబంధమైన పిల్లలు ఉన్నారు—ఒక కుమారుడు వాసిలీ, కుమార్తె స్వెట్లానా 1921లో మరొక కుమారుడు ఆర్టియోం సెర్జీవును దత్తత తీసుకున్నారు. ఈ వివాహం సమయంలో లేదా తరువాత స్టాలిను‌కు ఉంపుడుగత్తె ఉందా అనేది అస్పష్టంగా ఉంది. ఆయన నమ్మకద్రోహి అని ఆమె అనుమానించి 1932లో ఆత్మహత్య చేసుకుంది. స్టాలిను వాసిలీని చెడిపోయిన వ్యక్తిగా భావించి తరచుగా ఆయన ప్రవర్తనను శిక్షించేవాడు; స్టాలిను కొడుకుగా ఆయన ఎర్ర సైన్యం ద్వారా త్వరగా పదోన్నతి పొందాడు. విలాసవంతమైన జీవనశైలిని అనుమతించాడు. దీనికి విరుద్ధంగా స్టాలిను తన బాల్యంలో స్వెత్లానాతో ప్రేమపూర్వక సంబంధాన్ని కలిగి ఉన్నాడు. ఆర్టియోం‌ను చాలా ఇష్టపడేవాడు. ఆయన స్వెత్లానా, దాయాదులు, భర్తలను తిరస్కరించాడు. ఇది వారి మీద ఒత్తిడిని కలిగించింది. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత ఆయన తన పిల్లల కోసం తక్కువ సమయం కేటాయించాడు. ఆయన కుటుంబం ఆయన జీవితంలో తగ్గుముఖం పట్టింది. స్టాలిను మరణం తర్వాత స్వెత్లానా తన ఇంటిపేరును అల్లిలుయేవాగా మార్చుకుని యుఎస్‌కు పారిపోయింది.

## లెగసీ

స్టాలిను బహుశా ఏ ఇతర వ్యక్తి కంటే ఎక్కువగా "ఇరవయ్యవ శతాబ్దపు గమనాన్ని నిర్ణయించాడని" చరిత్రకారుడు రాబర్టు కాంక్వెస్టు పేర్కొన్నాడు. స్టాలిను మీద లెనినిస్టుల అభిప్రాయాలు విభజించబడ్డాయి; కొందరు ఆయనను లెనిను నిజమైన వారసుడిగా చూస్తారు. మరికొందరు ఆయన లెనిను ఆలోచనల నుండి తప్పుకోవడం ద్వారా వాటిని మోసం చేశాడని నమ్ముతారు. చాలా మంది పాశ్చాత్యులు, కమ్యూనిస్టు వ్యతిరేక రష్యన్లు, ఆయన సామూహిక హత్య వాదిగా ఎక్కువగా ప్రతికూలంగా చూస్తారు; గణనీయమైన సంఖ్యలో రష్యన్లు, జార్జియన్లకు, ఆయనను గొప్ప రాజనీతిజ్ఞుడు, రాజ్య నిర్మాతగా భావిస్తారు. చరిత్రకారుడు డిమిత్రి వోల్కోగోనోవు ఆయనను "మానవ చరిత్రలో అత్యంత శక్తివంతమైన వ్యక్తులలో ఒకరు"గా వర్ణించాడు.

సర్వీసు ప్రకారం స్టాలిను సోవియటు యూనియను‌ను బలోపేతం చేసి స్థిరపరిచాడు. మూడు సంవత్సరాలలోపు దశాబ్దాలుగా స్టాలిను దేశాన్ని ఒక ప్రధాన పారిశ్రామిక ప్రపంచ శక్తిగా మార్చాడు. ఇది పట్టణీకరణ, సైనిక బలం, విద్య, సోవియటు గర్వం పరంగా "అద్భుతమైన విజయాలను" పొందగలదు.ఆయన పాలనలో మరణాల రేట్లు తగ్గడంతో మెరుగైన జీవన పరిస్థితులు, పోషకాహారం, వైద్య సంరక్షణ కారణంగా సగటు సోవియటు ఆయుర్దాయం పెరిగింది. లక్షలాది మంది సోవియటు పౌరులు ఆయనను తృణీకరించినప్పటికీ, సోవియటు సమాజంలో స్టాలిను‌కు మద్దతు విస్తృతంగా వ్యాపించింది. దీనికి విరుద్ధంగా చరిత్రకారుడు వాడిం రోగోవిను స్టాలిను ప్రక్షాళనలు "యుఎస్‌ఎస్‌ఆర్ కమ్యూనిస్టు ఉద్యమానికి నష్టాలను కలిగించాయని" వాదించాడు. ఈ రోజు వరకు ఉద్యమం ప్రపంచవ్యాప్తంగా కోలుకోని విధంగా ". అదేవిధంగా నికితా క్రుష్చెవు పాత బోల్షెవికు‌లు, సైనిక, విద్యాసంస్థలలోని ప్రముఖ వ్యక్తుల మీద తన ప్రక్షాళనలు "నిస్సందేహంగా" దేశాన్ని బలహీనపరిచాయని నమ్మాడు.

సోవియటు యూనియను ఆర్థిక అభివృద్ధికి స్టాలిను ఆవశ్యకతను ప్రశ్నించారు. 1928 నుండి ఆయన విధానాలు పరిమితం చేసే అంశంగా ఉండవచ్చని వాదించారు. స్టాలిను సోవియటు యూనియను నిరంకుశగా వర్ణించబడింది. స్టాలిను నిరంకుశ నాయకుడు. వివిధ జీవిత చరిత్ర రచయితలు అయనను నియంతగా అభివర్ణించారు, స్వయంప్రతినిధి, లేదా ఆయన సీజరిజాన్ని ఆచరిస్తున్నాడని ఆరోపించాడు. స్టాలిను మొదట్లో కమ్యూనిస్టు పార్టీ ఒలిగార్కీలో భాగంగా పాలించినప్పటికీ ప్రభుత్వం 1934లో వ్యక్తిగత నియంతృత్వంగా రూపాంతరం చెందిందని మాంటెఫియోరు వాదించాడు. మార్చి-1937 జూన్ తర్వాత సీనియరు సైనిక, ఎన్‌కెవిడి వ్యక్తులు తొలగించబడిన తర్వాత స్టాలిను "సంపూర్ణ నియంత" అయ్యాడు. సోవియటు యూనియను, ఇతర ప్రాంతాలకు ఆయన వచ్చాడు. "ఓరియంటలు నియంతృత్వం"గా చిత్రీకరించబడాలి. అయినప్పటికీ అలెగ్జాండరు సోల్జెనిట్సిను వంటి రచయితల కల్పనలో ప్రచారం చేయబడిన "అతి-సరళమైన స్టీరియోటైపు‌ల" గురించి మెక్డెర్మాటు ‌హెచ్చరించాడు - ఇది స్టాలిను‌ను సోవియటు జీవితంలోని ప్రతి అంశాన్ని నియంత్రించే సర్వశక్తిమంతుడు. సర్వవ్యాప్త నిరంకుశుడిగా చిత్రీకరించింది.

స్టాలిను‌కు అంకితమైన విస్తారమైన సాహిత్యం ఉత్పత్తి చేయబడింది. స్టాలిను జీవితకాలంలో, ఆయన ఆమోదించిన జీవిత చరిత్రలు ఎక్కువగా హాజియోగ్రాఫికు కంటెంటు‌లో ఉండేవి. స్టాలిను ఈ రచనలు తన ప్రారంభ జీవితానికి చాలా తక్కువ ప్రాధాన్యత ఇచ్చాయని నిర్ధారించుకున్నాడు, ప్రత్యేకించి ఆయన సంఖ్యాపరంగా రష్యన్లు ఆధిపత్యం చెలాయించే రాష్ట్రంలో తన జార్జియను మూలాలను నొక్కి చెప్పడానికి ఇష్టపడలేదు. ఆయన మరణం నుండి ఇంకా చాలా జీవిత చరిత్రలు వ్రాయబడ్డాయి. అయితే 1980ల వరకు ఇవి ఎక్కువగా ఒకే సమాచార వనరుల మీద ఆధారపడి ఉన్నాయి. మిఖాయిల్ గోర్బచేవ్ సోవియట్ పరిపాలనలో స్టాలిను జీవితం మీద గతంలో వర్గీకరించబడిన వివిధ ఫైళ్లు చరిత్రకారులకు అందుబాటులో ఉంచబడ్డాయి, ఆ సమయంలో ఆయన "అత్యంత సోవియటు యూనియను‌లో "ప్రజా ఎజెండాలో అత్యవసర, కీలకమైన సమస్యలు." 1991లో యూనియను రద్దు తర్వాత మిగిలిన ఆర్కైవు‌లను చరిత్రకారులకు తెరిచారు. ఫలితంగా స్టాలిను గురించి చాలా కొత్త సమాచారం వెలుగులోకి వచ్చింది. కొత్త పరిశోధనల వరదను సృష్టించింది.

### మరణాల సంఖ్య

సోవియటు యూనియను రద్దు, ఆర్కైవలు వెల్లడికి ముందు కొంతమంది పాశ్చాత్య చరిత్రకారులు స్టాలిను పాలనలో చంపబడిన వారి సంఖ్య 20 మిలియన్లు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ అని అంచనా వేశారు. మేధావుల ఏకాభిప్రాయం 1991లో సోవియటు ఆర్కైవలు మెటీరియల్సు డిక్లాసి మీద చేయబడిందని ధ్రువీకరిస్తుంది. 1991 కి ముందు ఉపయోగించిన పాశ్చాత్య వనరుల కంటే చాలా తక్కువ తిరస్కరించలేని డేటాను కలిగి ఉంది. ఉదాహరణకు వలసదారులు ఇతర సమాచారకర్తల నుండి వచ్చిన ప్రకటనలు. ఈ రికార్డుల ఆధారంగా స్టాలిను డెకులాకైజేషను ప్రచారంలో 1.8 మిలియన్ల మందిని దేశంలోని మారుమూల ప్రాంతాలకు బహిష్కరించబడ్డారని మేధావులు అంచనా వేశారు. 1930 లలో 1 మిలియన్ రైతులు. జాతి మైనారిటీలను బహిష్కరించారు. 1940 - 1950 లలో 3.5 మిలియన్ల మందిని (ప్రధానంగా జాతి మైనారిటీలు) బహిష్కరించారు. మొత్తం 6.3 మిలియన్లు. సోవియటు ఆర్కైవు‌లలో 799,455 మరణశిక్షల అధికారిక రికార్డులు కూడా ఉన్నాయి. 1921 నుండి 1953 వరకు గులాగు శిబిరాలలో సుమారు 1.5 నుండి 1.7 మిలియన్ల మరణాలు (దాటిన 18 మిలియన్ల మందిలో), కొన్ని 390,000 డీకులాకైజేషను బలవంతపు పునరావాసం సమయంలో మరణాలు 1940లలో బహిష్కరించబడిన 4,00,000 వరకు వ్యక్తుల మరణాలు, ఈ వర్గాలలో మొత్తం 3.3 మిలియన్ల మంది అధికారికంగా నమోదు చేయబడిన బాధితులు ఉన్నారు. చరిత్రకారుడు స్టీఫెను వీటు‌క్రాఫ్టు అభిప్రాయం ప్రకారం ఈ మరణాలలో దాదాపు 1 మిలియను "ఉద్దేశపూర్వకంగా" జరిగాయి, మిగిలినవి నిర్లక్ష్యం, బాధ్యతారాహిత్యం ద్వారా జరిగాయి.

కనీసం 3.5 నుండి 6.5 మిలియన్ల మరణాలు 1932–1933 నాటి సోవియటు కరువులో ఉన్న వ్యక్తులు కొన్నిసార్లు ఎల్లప్పుడూ కాకపోయినా, స్టాలిను శకం బాధితులలో చేర్చబడతారు. జాతి మైనారిటీల బలవంతపు జనాభా బదిలీ కేసులలో జాతి నిర్మూలన కూడా స్టాలిను ‌మీద ఆరోపణలు ఉన్నాయి. సోవియటు యూనియను అంతటా హోలోడోమోరు కరువు సంభవించింది. అయితే బ్రిటిషు చరిత్రకారుడు మైఖేలు ఎల్మాను కరువుల నుండి సామూహిక మరణాలను, అణచివేత బాధితుల కంటే వేరే వర్గంలో ఉంచాలని వాదించాడు. రష్యను చరిత్ర అంతటా కరువులు అధికంగా సంభవించాయి. స్టాలిన్ కరువులు సాధారణ సంఘటన అని పేర్కొన్నాడు. 19వ - 20వ శతాబ్దాలలో చైనా, భారతదేశం, ఐర్లాండు రష్యా. ఎల్మాను స్టాలినిస్టు పాలన ప్రవర్తనను బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం (ఐర్లాండ్ భారతదేశం పట్ల), జి8 సమకాలీన కాలంలో పోల్చాడు. స్టాలిను "ప్రవర్తన పంతొమ్మిదవ, ఇరవయ్యవ శతాబ్దాలలోని అనేక మంది పాలకుల కంటే అధ్వాన్నంగా లేదు".

### సోవియటు యూనియను - సోవియటు అనంతర రాష్ట్రాలలో

ఆయన మరణం తర్వాత కొద్దికాలానికే సోవియటు యూనియను స్టాలినిజేషను నుండి విముక్తి కాలం గడిచింది. మాలెన్కోవు స్టాలిను వ్యక్తిత్వ ఆరాధనను ఖండించాడు. ఆ ఆరాధన తరువాత *ప్రావ్దా*లో విమర్శించబడింది. 1956లో క్రుష్చెవు పార్టీ 20వ కాంగ్రెసు క్లోజ్డు సెషను‌లో తన "రహస్య ప్రసంగం"ను "వ్యక్తిత్వ ఆరాధన, దాని పరిణామాల మీద" అనే శీర్షికతో ఇచ్చారు. అక్కడ స్టాలిను‌ను ఆయన సామూహిక అణచివేత, ఆయన వ్యక్తిత్వ ఆరాధన రెండింటినీ క్రుష్చెవు ఖండించాడు. 1962 అక్టోబరు‌లో జరిగిన 22వ పార్టీ కాంగ్రెసులో ఆయన ఈ ఖండనలను పునరావృతం చేశాడు. 1961 అక్టోబరులో స్టాలిను మృతదేహాన్ని సమాధి నుండి తీసివేసి క్రెమ్లిను వాల్ నెక్రోపోలిసులో ఖననం చేశారు. ఆ సంవత్సరం స్టాలిను‌గ్రాడు‌ను వోల్గోగ్రాడు అని పేరు మార్చారు.

1964లో క్రుష్చెవు స్థానంలో లియోనిడు బ్రెజ్నెవు నాయకుడిగా నియమితుడయ్యాక ఆయన స్టాలినైజేషను తొలగింపు ప్రక్రియ ముగిసింది; తరువాతిది సోవియటు యూనియను‌లో తిరిగి స్టాలినైజేషను స్థాయిని ప్రవేశపెట్టింది. 1969లో మళ్ళీ 1979లో స్టాలిను వారసత్వాన్ని పూర్తిగా పునరుద్ధరించడానికి ప్రణాళికలు ప్రతిపాదించబడ్డాయి. కానీ యుఎస్‌ఎస్‌ఆర్ ప్రజా ప్రతిష్ఠను దెబ్బతీస్తుందనే భయాల కారణంగా రెండు సందర్భాలలోనూ అవి నిలిపివేయబడ్డాయి. మిఖాయిలు గోర్బచేవు సోవియటు సమాజం పునరుజ్జీవనానికి స్టాలిను‌ను పూర్తిగా ఖండించడం అవసరమని భావించాడు.

1991లో సోవియటు యూనియను పతనం తర్వాత బోరిసు యెల్ట్సిను గోర్బచేవు స్టాలిను‌ను ఖండించడం కొనసాగించాడు. కానీ దానికి లెనిను‌ను ఖండించాడు. ఆయన వారసుడు వ్లాదిమిర్ పుతిన్ స్టాలిన్‌ను పునరావాసం కల్పించడానికి ప్రయత్నించలేదు కానీ స్టాలిను అణచివేతలకు బదులుగా స్టాలిను నాయకత్వంలో సోవియటు విజయాలను జరుపుకోవడాన్ని నొక్కి చెప్పాడు. 2017 అక్టోబరులో పుతిను మాస్కోలో స్టాలిను అణచివేతల బాధితుల స్మారక చిహ్నంగా ఉన్న దుఃఖ గోడను ప్రారంభించాడు. ఇటీవలి సంవత్సరాలలో ముఖ్యంగా ఉక్రెయిన్ మీద రష్యను దండయాత్ర తర్వాత రష్యా ప్రభుత్వం, సాధారణ ప్రజలకు స్టాలిను‌ను పునరావాసం కల్పించారని పేర్కొన్నారు. 2025 మేలో మెట్రో ప్రారంభోత్సవం 90వ వార్షికోత్సవంలో భాగంగా 1966లో అసలు విగ్రహాన్ని తొలగించిన తర్వాత రష్యను అధికారులు టాగను‌స్కయా మెట్రో స్టేషను వద్ద స్టాలిను విగ్రహాన్ని తిరిగి ఏర్పాటు చేశారు. జూలైలో రష్యను ఫెడరేషను కమ్యూనిస్టు పార్టీ స్టాలిను వ్యక్తిత్వ ఆరాధనను "తప్పు", "రాజకీయంగా పక్షపాతంతో కూడినది"గా ఖండిస్తూ క్రుష్చెవు చేసిన 1956 ప్రసంగాన్ని అభివర్ణించింది. "స్టాలిన్గ్రాడు"ను రష్యను నగరానికి వోల్గోగ్రాడు అధికారిక పేరుగా పునరుద్ధరించాలని పుతిను‌ను కోరింది.

జార్జియను వైఖరులు చాలా విభజించబడినప్పటికీ జార్జియాలో స్టాలిను పట్ల అభిమానం స్థిరంగా విస్తృతంగా ఉంది. అనేక మంది జార్జియన్లు తమ దేశ ఆధునిక చరిత్రలో అత్యంత ప్రసిద్ధ వ్యక్తి అయిన స్టాలిను‌ మీద విమర్శలను వ్యతిరేకిస్తున్నారు.

## ఇవి కూడా చూడండి
* మావో జెడాంగ్
* లూడో మార్టెన్స్
* డగ్లస్ టాటిల్
* అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

వర్గం:సోవియట్ యూనియన్
వర్గం:ప్రపంచ ప్రసిద్ధులు
వర్గం:1878 జననాలు
వర్గం:1953 మరణాలు
వర్గం:నాస్తికులు