దేశాల జాబితా - ఐక్య రాజ్య సమితి సభ్యులు

[thumb|upright=1.5|ఐక్య రాజ్య సమితి సభ్య దేశాలను, ఆయా దేశాల ఆధారిత భూభాగాలను (ఐ.రా.స. గుర్తింపు ప్రకారం)చూపే చిత్రపటం. - ఇందులో కలుపనివి : [అంటార్కిటికా (అంటార్కిటికా ఒడంబడిక ప్రకారం నియంత్రింపబడుతున్నది), వాటికన్ నగరంలేదా హోలీ సీ (ఐ.రా.స. సాధారణ సభలో అబ్సర్వవర్ హోదా కలిగి ఉన్నది), పాలస్తీనా భూభాగాలు (ఐ.రా.స. అబ్సర్వర్), పశ్చిమ సహారా (మొరాకో, పోలిసారియో ఫ్రంట్ల మధ్య వివాదంలో ఉన్నది), తైవాన్ - (చైనా రిపబ్లిక్ (తైవాన్) అనబడే దీనిని పీపుల్స్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ చైనాలో ఒక భాగంగా ఐ.రా.స. గుర్తిస్తుంది.]]
thumb|upright=1.5|ఐ.రా.స.లో వివిధ దేశాలు చేరిన దశకాలను సూచించే చిత్రపటం.

**ఐక్య రాజ్య సమితిలో సభ్యులు** (List of countries in the United Nations) ఈ జాబితాలో ఇవ్వబడ్డాయి. 2017 నాటికి ఐక్య రాజ్య సమితిలో 193 సభ్య దేశాలు ఉన్నాయి. ప్రతి సభ్య దేశమూ ఐ.రా.స. సాధారణ సభలో సభ్యత్వం కలిగి ఉంటుంది. ఐ.రా.స. చార్టర్ 2వ ఛాప్టర్ 4వ ఆర్టికిల్ ప్రకారం ఏదైనా దేశానికి ఐ.రా.స. సభ్యత్వం రావాలంటే ఐ.రా.స. భద్రతా సభ ఆమోదంపై, ఐ.రా.స. సాధారణ సభ తీర్మానం జరగాలి.
https://web.archive.org/web/20090709233411/http://www.un.org/aboutun/charter/chapter2.htm. నియమాల ప్రకారం సంపూర్ణ స్వాధిపత్యం ఉన్న దేశాలు మాత్రమే సభ్యత్వానికి అర్హత కలిగి ఉంటాయి. కాని ఐ.రా.స. ఏర్పాటు సమయంలో చేరిన నాలుగు ఆరంభ సభ్య దేశాలకు (బెలారస్, భారతదేశం, ఫిలిప్పీన్స్, ఉక్రెయిన్) అప్పటికి సంపూర్ణ స్వాతంత్ర్యం లేదు. అంతే కాకుండా భద్రతా సభ ఆమోదం ఉండాలన్న నిబంధన కారణంగా మాంటివిడియో కన్వెన్షన్ ప్రకారం స్వాధిపత్యం కలిగిన కొన్న దేశాలు కూడా, మరి కొన్ని ఐ.రా.స. సభ్య దేశాలు వ్యతిరేకించిన కారణంగా ఐ.రా.స. సభ్యత్వం కలిగి లేవు.

కొన్ని అంతర్జాతీయ సంస్థలు, ప్రభుత్వేతర సంస్థలు, సంపూర్ణ స్వాధిపత్యం స్పష్టంగా లేని దేశాలు ఐ.రా.స. సాధారణ సభలో "పరిశీలకులు" (అబ్సర్వర్) హోదాను మాత్రం పొందగలవు. వారి ప్రతినిధులు సమావేశాలలో పాల్గొనగలరు గాని వారి ఓటు హక్కు ఉండదు.

## ప్రస్తుత సభ్యులు
వివిధ సభ్యుల పేర్లు క్రింది జాబితాలో ఇవ్వబడ్డాయి. 1945లో ఐ.రా.స. ఏర్పడినప్పుడు 51మంది సభ్య దేశాలున్నాయి. వాటిలో 49 దేశాలు ఇప్పటికీ సభ్యులుగా ఉన్నాయి. లేదా వారి సభ్యత్వం వేరే దేశాలకు సంక్రమించింది. (ఉదాహరణకు - సోవియట్ యూనియన్ సభ్యత్వం రష్యాకు సంక్రమించింది.) చెకొస్లవాకియా, యుగొస్లావియా దేశాలు విచ్ఛిన్నమైనాక వాటి సభ్యత్వం వేరేదేశాలకు సంక్రమించలేదు. చైనా రిపబ్లిక్ (తైవాన్) సభ్యత్వం పీపుల్స్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ చైనాకు 25 అక్టోబరు 1971న సంక్రమించింది. - చైనా (తైవాన్), కమ్యూనిస్టు చైనా అనే రెండు దేశాలూ అంతకు ముందు, తరువాత కూడా ఉన్నాయి.

&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; *Indicates original member*

## పాత సభ్యులు
### చెకొస్లవేకియా
 **[[చెకొస్లవాకియా]]** 24 అక్టోబరు 1945లో ఐ.రా.స.లో చేరింది. 10 డిసెంబరు 1992న చెకొస్లవేకియా ఐ.రా.స. సెక్రటరీ జనరల్కు తమ దేశం 31 డిసెంబరు 1992నుండి విడిపోతున్నదని, *[[చెక్ రిపబ్లిక్]]*, *[[స్లొవేకియా]]* దేశాలు విడివిడిగా సభ్యత్వం కోసం దరఖాస్తు పెట్టుకుంటాయని తెలిపింది. 19 జనవరి 1993లో అవి ఐ.రా.స.లో చేరాయి.

### తూర్పు జర్మనీ, పశ్చిమ జర్మనీ
 **జర్మన్ డెమోక్రాటిక్ రిపబ్లిక్** (తూర్పు జర్మనీ),  **Federal Republic of Germany** (పశ్చిమ జర్మనీ)లు 18 సెప్టెంబరు 1973లో ఐ.రా.స.లో చేరాయి. 3 అక్టోబరు 1990న ఇవి రెండూ ఐక్యమయ్యాయి. అప్పటినుండి ఆ దేశం పేరు *[[జర్మనీ]]*.

### టాంగన్యీకా, జాంజిబార్
 **[[టాంగన్యీకా]]** 14 డిసెంబరు 1961న ఐ.రా.స.లో చేరింది.  **[[జాంజిబార్]]** 16 డిసెంబరు 1963న ఐ.రా.స.లో చేరింది. ఈ రెండు దేశాలూ United Republic of Tanganyika and Zanzibar గా 26 ఏప్రిల్ 1964న ఐక్యమయ్యాయి. తరువాత ఈ ఐక్యదేశం*[[టాంజానియా]] (United Republic of Tanzania)గా [[1 నవంబరు]] [[1964]]న పేరు మార్చుకొంది.

=== యునైటెడ్ అరబ్ రిపబ్లిక్ ===

[[24 అక్టోబరు]] [[1945]]న ఈజిప్ట్, సిరియాలు ఐ.రా.స.లో ఆరంభ సభ్యులుగా చేరాయి. ఈ రెండు దేశాలూ  *'సంయుక్త అరబ్ రిపబ్లిక్** (United Arab Republic) అన్న పేరుతో [[21 పిబ్రవరి]] [[1958]]న ఐక్యమై ఒకే సభ్యదేశంగా [[13 అక్టోబరు]] [[1961]]వరకు కొనసాగాయి. తరువాత ''[[సిరియా]]'' మళ్ళీ స్వతంత్ర దేశంగా తన ప్రత్యేక స్థానాన్ని తిరిగి తీసుకొంది. ''[[ఈజిప్ట్]]'' మాత్రం United Arab Republic గా [[2 సెప్టెంబరు]] [[1971]]వరకు కొనసాగింది. తరువాత "ఈజిప్ట్" అన్న పాతపేరును పునరుద్ధరించుకొంది.

=== సోవియట్ యూనియ్ ===
 **సోవియట్ యూనియన్** (USSR), 1945లో ఐ.రా.స.ని ప్రారంభించిన ఐదు దేశాలలో ఒకటి. [[24 అక్టోబరు]] [[1945]]నుండి ఆరంభ సభ్యదేశంగా ఉంది. [[24 డిసెంబరు]] [[1991]]న సోవియట్ యూనియన్ విచ్ఛిన్నం నిశ్చయమని తెలిశాక, సోవియట్ యూనియన్ సీటు రష్యాకు సంక్రమిస్తున్నదని రష్యా ప్రెసిడెంట్ [[బోరిస్ యెల్త్సిన్]], ఐ.రా.స. సెక్రటరీ జనరల్కు తెలియజేశాడు. Commonwealth of Independent States లోని 11 సభ్య దేశాల ఆమోదంతో భద్రతా సభలోని సోవియట్ యీనియన్ సీటు కూడా రష్యాకు వచ్చింది .

మిగిలిన సోవియట్ యూనియన్ వారసత్వ దేశాలు:

* ''[[బెలారస్]]'' and ''[[ఉక్రెయిన్]]'' - మొదట్లో [[24 అక్టోబరు]] [[1945]] నుండి సభ్యులు.
* ''[[ఎస్టోనియా]]'', ''[[లాత్వియా]]'', and ''[[లిథువేనియా]]'' - [[17 సెప్టెంబరు]] [[1991]]నుండి.
* ''[[అర్మీనియా]]'', ''[[అజర్బైజాన్]]'', ''[[కజకస్తాన్]]'', ''[[కిర్గిజిస్తాన్]]'', ''[[మాల్డోవా]]'', ''[[తజకిస్తాన్]]'', ''[[తుర్క్మెనిస్తాన్]]'', and ''[[ఉజ్బెకిస్తాన్]]'' - [[2 మార్చి]] [[1992]] నుండి.
* ''[[జార్జియా (దేశం)]]'' [[31 జూలై]] [[1992]] నుండి.

=== ఉత్తర యెమెన్, దక్షిణ యెమెన్ ===
 **యెమెన్** ([[ఉత్తర యెమెన్]])[[30 సెప్టెంబరు]] [[1947]] నుండి "ముతవాక్కిలిత్ యెమెన్ రాజ్యం" (Mutawakkilite Kingdom of Yemen) అన్న పేరుతో సభ్యత్వం కలిగి ఉంది. తరువాత "యెమెన్ అరబ్ రిపబ్లిక్" (Yemen Arab Republic)గా పేరు మార్చారు. .  **ప్రజాస్వామ్య యెమెన్** ([[దక్షిణ యెమెన్]]) "Southern Yemen" లేదా "పీపుల్స్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ సౌత్ యెమెన్"గా [[14 డిసెంబరు]] [[1967]]న చేరింది. [[22 మే]] [[1990]]న ఈ రెండు దేశాలు ''[[యెమెన్]]'' లేదా "యెమెన్ రిపబ్లిక్"గా విలీనం అయ్యాయి.

=== యుగొస్లావియా ===
 **యుగొస్లావియా** [[24 అక్టోబరు]] [[1945]]న ఆరంభ సభ్య దేశంగా ఐ.రా.స.లో చేరింది. అప్పుడు దాని పేరు "డెమొక్రాటిక్ ఫెడరల్ యుగొస్లావియా". తరువాత "సోషలిస్ట్ ఫెడరల్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ యుగొస్లావియా"గా పేరు మార్చుకుంది. 1992లో ఈ దేశం విచ్చిన్నం అయ్యింది. అందులో భాగాలైన "సెర్బియా", "మాంటినిగ్రో" రిపబ్లిక్‌లు "ఫెడరల్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ యుగొస్లావియా"గా [[28 ఏప్రిల్]] [[1992]]న అవతరించాయి. సాధారణ సభ తీర్మానం A/RES/47/1 ప్రకారం [[22 సెప్టెంబరు]] [[1992]]న ఈ క్రొత్త దేశం పాత యుగొస్లావియా సభ్యత్వాన్ని వారసత్వంగా తీసుకోవడం ఆమోదయోగ్యం కాదు. కనుక Federal Republic of Yugoslavia (Serbia and Montenegro) వేరే సభ్యత్వానికి దరఖాస్తు చేసుకోవలసి వచ్చింది.

యుగొస్లావియా విచ్ఛిన్నం అయినందువలన ఏర్పడిన దేశాలన్నీ ప్రస్తుతం ఐ.రా.స. సభ్యులు:
* ''[[బోస్నియా & హెర్జ్గొవీనియా]]'', ''[[క్రొయేషియా]]'', ''[[స్లొవేనియా]]'' - [[22 మే]] [[1992]]న చేరాయి.
* ''[[మేసిడోనియా]]'' - [[8 ఏప్రిల్]] [[1993]]న దీనికి "గత యుగొస్లావియాలోని మేసిడోనియా రిపబ్లిక్" (The former Yugoslav Republic of Macedonia)గా సభ్యత్వం ఇవ్వబడింది. ఈ "మేసిడోనియా రిపబ్లిక్" అనే పేరు విషయమై గ్రీస్‌తో కొంత వివాదం ఉంది.
* [[1 నవంబరు]] [[2000]]న "ఫెడరల్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ యుగొస్లావియా" (The Federal Republic of Yugoslavia) క్రొత్త దేశంగా సభ్యత్వం తీసుకొంది. (అంటే పాత యుగొస్లావియా సీటు దీనికి సంక్రమించలేదు). "ఫెడరల్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ యుగొస్లావియా" తన పేరును  **సెర్బియా & మాంటినిగ్రో** గా [[4 పిబ్రవరి]] [[2003]]న మార్చుకొంది. [[3 జూన్]] [[2006]]న "మాంటినిగ్రో" స్వాతంత్ర్యం ప్రకటించిన తరువాత "సెర్బియా-మాంటినిగ్రో" సీటు మాత్రం ''[[సెర్బియా]]'' దేశానికి మిగిలింది. (Article 60 of the Constitutional Charter of Serbia and Montenegro).
* ''[[మాంటినిగ్రో]]'' - [[28 జూన్]] [[2006]]న సభ్యత్వం పొందింది.

== చైనా, తైవాన్‌ల సీటు ==

**చైనా** -  **చైనా రిపబ్లిక్ (తైవాన్) ** (ROC) - [[24 అక్టోబరు]] [[1945]] నుండి ఐ.రా.స. ప్రారంభించిన సభ్యదేశాలలో ఒకటి. అయితే చైనా అంతర్యుద్ధం కారణంగా "కూమింటాంగ్" అధీనంలో ఉన్న ప్రభుత్వం 1949లో [[తైవాన్]]‌కు వలసపోయింది. "కమ్యూనిస్టు" పాలన చైనా ప్రధాన భూభాగంలో నెలకొన్నది.  **పీపుల్స్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ చైనా*' (PRC), [[1 అక్టోబరు]] [[1949]]న తమదే సంపూర్ణ చైనా అని ప్రకటించారు. కూమింటాంగ్ చైనా చాలా చిన్న దీవులలో పాలన సాగిస్తున్నా గాని, మొత్తం చైనాకు ప్రతినిధిగా ఐ.రా.స.లో 1971 వరరకు కొనసాగింది. [[చైనా ప్రధాన భూభాగం]] పై అధిపత్యం కలిగిన కమ్యూనిస్టు ప్రభుత్వానికి మాత్రం ఐ.రా.స.లో ప్రాతినిధ్యం లేదు. [[25 అక్టోబరు]] [[1971]]న జరిగిన తీర్మానం (UN General Assembly Resolution 2758) "రిపబ్లిక్ ఆఫ్ చైనా (తైవాన్)కు ఉన్న ప్రాతినిధ్యాన్ని తొలగించి "పీపుల్స్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ చైనా"కు చైనా ఏకైక ప్రతినిధిగా గుర్తింపు లభించింది. దీనితో "తైవాన్"కు ఐ.రా.స.లో స్థానం తొలగిపోయినట్లే.

1990 తరువాత తమకు సభ్యత్వం (లేదా కనీసం పరిశీలక హోదా) కావాలని తైవాన్ ఎంతో ప్రయత్నించింది కాని వీటో హోదా ఉన్న చైనా అందుకు వ్యతిరేకంగా ఉన్నందున ఆ ప్రయత్నాలు ఫలించలేదు. కనీసం పాలస్తీనా, వేటికన్‌లకు ఉన్న పరిశీలక హోదా కూడా తైవాన్‌కు లభించలేదు.

== పరిశీలకులు ==

ఈ క్రింది వాటికి అబ్సర్వర్ (పరిశీలకులు) హోదా ఉన్నది.

* *హోలీ సీ (Holy See) లేదా వాటికన్ నగరం (Vatican City)) - 6 ఏప్రిల్ 1964నుండి శాశ్వత పరిశీలక హోదా. పరిశీలక దేశాలకు దాదాపు స్వాధిపత్య దేశాలకున్న హక్కులుంటాయి. కావాలంటే సభ్యత్వం కోసం దరఖాస్తు చేసుకోవచ్చును. ఉదాహరణకు 1948 నుండి 2002 వరకు స్విట్జర్లాండ్ ఒక పరిశీలక సభ్యదేశం. ( 10 సెప్టెంబరు 2002న పూర్తి సభ్యదేశంగా చేరింది).
* పాలస్తీనా విమోచన సంస్థ(Palestine Liberation Organization - PLO)- సాధారణ సభ రిజల్యూషన్ 3237 ప్రకారం 22 నవంబరు 1974న పరిశీలక సభ్యునిగా చేరింది. After the proclaimed declaration of the State of Palestine by the PLO, its designation in the UN was changed to *Palestine* by General Assembly resolution A/RES/43/177 on 15 డిసెంబరు 1988. Palestine's status in the UN is "a non-member entity".

The sovereignty status of పశ్చిమ సహారా is in dispute between మొరాకో and the Polisario Front. Most of the territory is administered by Morocco, the remainder (the Free Zone) by the Sahrawi Arab Democratic Republic (SADR), proclaimed by the Polisario Front. The SADR is a full member of the African Union, but is neither a member nor observer of the UN.

The associated states of న్యూజిలాండ్, the కుక్ దీవులు and నియూ, while self-governing in their domestic affairs, have their foreign affairs represented by New Zealand, and are not UN members.

Many international organizations, non-governmental organizations, and entities whose statehood or sovereignty are not precisely defined, such as the యూరోపియన్ యూనియన్, the International Committee of the Red Cross, and the Sovereign Military Order of Malta, are invited to become observers at the General Assembly.

## వివిధ పేర్లు, గమనికలు

## ఇవి కూడా చూడండి
* ఐక్య రాజ్య సమితి
* దేశాల జాబితాల జాబితా

## బయటి లింకులు
* Official list of member states 
* Growth in United Nations membership, 1945-present

వర్గం:దేశాల జాబితాలు