open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
సెక్యూర్ డిజిటల్ కార్డ్

**సెక్యూర్ డిజిటల్ కార్డ్** (**SD కార్డ్**) అనేది మెమరీ కార్డ్ యొక్క ఒక రకం. ఇటువంటి కార్డులను తరచుగా డిజిటల్ కెమెరాలలో చిత్రాలను లేదా డేటాను నిల్వ చేయడానికి ఉపయోగిస్తారు. 2008 నాటికి, 4 మెగాబైట్లు, 32 గిగాబైట్ల మధ్య వివిధ కెపాసిటీలు తయారు చేయబడినాయి. ఈ కార్డు దీర్ఘచతురస్రాకార డిజైన్ కలిగి ఉంటుంది, కానీ ఒక అంచున కొస విరిగిపోయినట్టు తరుగుతో ఉంటుంది. ఈ కార్డుకు ఒక అంచున ఉన్న ప్రత్యేక తరుగు కారణంగా కెమెరాలు లేదా ఇతర పరికరాలలోకి ఈ కార్డును తప్పుగా చొప్పించకుండా సరిగా చొప్పించగలుగుతారు.

కార్డులు వివిధ రకాలు ఉన్నాయి:

## గమనికలు

## మూలాలు
అంతర్జాల తటస్థత

**అంతర్జాల తటస్థత (నెట్ న్యూట్రాలిటీ) ** అనేది ప్రతీ ఒక్క వినియోగదారుడికి అంతర్జాలం ఒకేలా అందేలా చూడడం. అంతర్జాల సేవలందించేవారు, ప్రభుత్వమూ కూడా అతర్జాలంలో లభించే సమాచారాన్నంతటినీ ఒకేలా చూడాలి. కొన్ని సర్వీసులకు ఎక్కువగాను, కొన్నిటికి తక్కువగాను వినియోగం అందేలా హెచ్చుతగ్గులు చూపించ కూడదు. ఇలా చేయడం వలన కొన్ని కొన్ని సమాచార సాంకేతిక సంస్థలు వారి స్వలాభాల కోసం అంతర్జాల సర్వీస్ ప్రొవైడర్స్, ప్రభుత్వాలు మొదలైనవారితో కలిసి గుత్తాధిపత్యం వహించడానికి వీలుగా అంతర్జాలాన్ని మార్చుకుంటున్నారు. ఈ పరిస్థితి వలన కొత్తగా వెలువడుతున్న సంస్థలు, వారి ప్రచార నిమిత్తం గానీ, ఇతర విషయాల కోసం గానీ గుత్తాదిపత్యం వహిస్తున్న సంస్థలతో చేతులు కలపాల్సి వస్తుంది. అలాగే విలువైన సమాచారాన్ని వాళ్లు ప్రజలకు అందకుండా చేసే అవకాశం ఉంది 

ఫేస్‌బుక్ సంస్థ యొక్క ఇంటర్నెట్ డాట్ ఒర్ జి (internet.org), ఫ్రీ బేసిక్స్ (free basics) అనేవి ప్రత్యేక ఉదాహరణలు. ఇటువంటి కార్యాల వలన సామాన్య వినియోగదారులు అంతర్జాల వినియోగానికే పరిమితమై ఉండాల్సి వస్తుంది. అంతర్జాలంలో ఎవరైనా వారి భావాలను తెలుపుకునే స్వతంత్రతను కోల్పోతారు.

## మూలాలు
 

వర్గం:అంతర్జాల ఆధారిత వ్యవస్థలు
సాహిత్య అకాడమీ బాల సాహిత్య పురస్కారం

బాలసాహిత్యం అభివృద్ధి చేసేందుకు కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ బాల సాహిత్య పురస్కారాన్ని ప్రదానం చేస్తున్నది. ఈ పురస్కారాన్ని 2010నుండి అమలు చేస్తున్నారు. ప్రతీ ఏడాదీ గుర్తించిన భాషల్లో వచ్చిన అత్యున్నత స్థాయి బాల సాహిత్యానికి ఈ పురస్కారం లభిస్తుంది. కొన్ని సందర్భాలలో రచయిత బాలసాహిత్యానికి చేసిన సేవ, బాలసాహిత్యరంగంలో వారి కృషిని మొత్తంగా పరిగణనలోకి తీసుకుని పురస్కారాన్ని అందిస్తున్నారు. ఈ పురస్కారం పొందే బాలసాహిత్య పుస్తకం ఆ అవార్డును ఇచ్చే సంవత్సరానికి ముందు సంవత్సరానికన్నా ఐదేళ్ల కాలంలో వెలువడిఉండాలి. ఉదాహరణకు 2016లో అవార్డుకు పరిగణించే పుస్తకం 2011-2014 సంవత్సరాల మధ్యకాలంలో ప్రచురింపబడి ఉండాలి. ఈ పురస్కారం క్రింద రూ 50,000/- నగదు, జ్ఞాపిక బహూకరిస్తారు.
## తెలుగు భాషకు చెందిన బాల సాహిత్య పురస్కార విజేతలు

## మూలాలు

వర్గం:పురస్కారాలు
వర్గం:సాహిత్య పురస్కారాలు
కాశ్మీరు సమస్య

**కాశ్మీరు వివాదం** లేదా **కాశ్మీరు సమస్య** అన్నది భారతదేశం, పాకిస్తాన్ ల మధ్య, కొంతమేరకు భారత చైనాల మధ్యనా ఉన్న ప్రాదేశిక వివాదం. కాశ్మీరు ప్రధాన అంశంగా భారతదేశం, పాకిస్తాన్ల నడుమ 1947 భారత పాక్ యుద్ధం, 1965 యుద్ధం, కార్గిల్ యుద్ధం జరిగాయి. అంతేగాక భారతదేశం, పాకిస్తాన్ లు సియాచెన్ గ్లేసియర్ పై పట్టుకోసం పలు ఘర్షణలు చేశాయి. జమ్మూ కాశ్మీర్ మొత్తంలో దాదాపు 55 శాతం భూభాగం, 70% జనాభా భారత పాలనలో ఉంది. జమ్ము, కాశ్మీర్ లోయ, లడాఖ్, సియాచిన్ గ్లేసియర్ ప్రాంతాలు భారత నియంత్రణలో ఉన్నాయి. పాకిస్తాన్ దాదాపుగా 30 శాతం భూభాగాన్ని (ఆజాద్ కాశ్మీరు, గిల్గిట్ బల్టిస్తాన్) ఆక్రమించింది. మిగతా 15% భూభాగం చైనా ఆక్రమణలో ఉంది. ప్రస్తుతం షాక్స్ గమ్ లోయ, అక్సాయ్ చిన్ ప్రాంతాలను ఆక్రమించుకుంది. 1962 నాటి భారత చైనా యుద్ధం నాడు చైనా ఆక్రమించిననాటి నుంచీ భారతదేశం ఈ ప్రాంతంపై చైనా అధికారాన్ని వ్యతిరేకిస్తోంది.

కాశ్మీరీ చొరబాటుదారులు, భారత ప్రభుత్వం మధ్య ఏర్పడ్డ వివాదానికి మూలకారణం స్థానిక స్వయంప్రతిపత్తి అని ఒక వాదన. 1970 దశకం చివరి నుంచి 1988 వరకూ తప్ప ప్రజాస్వామ్య స్థితిగతులు నెలకోలేదు. 1988 నాటికి పలు ప్రజాస్వామ్య సంస్కరణలు మళ్ళీ స్థానిక పరిస్థితుల కారణంగా వెనక్కిపోయాయి. మళ్ళీ తిరిగి కాశ్మీరులో అల్లకల్లోలం ప్రారంభమైంది. 1987లో జరిగిన వివాదాస్పద రాష్ట్ర ఎన్నికల అనంతరం వేర్పాటువాదం పుంజుకుని, కొందరు రాష్ట్ర శాసన సభ్యులు తిరుగుబాటు దళాలను కూడా ఏర్పరుచుకున్నారు. 1988 జూలైలో వరుసగా భారత ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా సమ్మెలు, ప్రదర్శనలు, దాడులతో కాశ్మీరు కల్లోలం ప్రాంభమైంది.

జమ్ము, కాశ్మీర్లో నెలకొన్న సంక్షోభం కారణంగా వేలాదిమంది మరణించినా,  క్రమంగా ఇటీవలి సంవత్సరాల్లో వివాదంలో ప్రాణనష్టం తగ్గుతోంది.

## ఇవికూడా చూడండి

* జమ్మూ కాశ్మీర్ డెమోక్రటిక్ ఫ్రీడమ్ పార్టీ
* జమ్మూ కాశ్మీర్‌లో భారత సాయుధ దళాలు

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు

వర్గం:భారతదేశ చరిత్ర
వర్గం:కాశ్మీర్ సమస్య
హైబ్రిడ్ డ్రైవ్

thumb|SSHD Seagate 1000Gb

**హైబ్రిడ్ డ్రైవ్** లేదా **హైబ్రిడ్ హార్డ్ డిస్క్** (ఆంగ్లం:Hybrid drive) అనేది కంప్యూటరులో ఉపయోగించే ఒక తార్కిక లేదా భౌతిక నిల్వ పరికరం. ఇది హార్డ్ డిస్క్ డ్రైవ్ (HDD) తో NAND ఫ్లాష్ సాలిడ్-స్టేట్ డ్రైవ్ (SSD) వంటిది కూడిన వేగవంతమైన నిల్వ మాధ్యమం. హైబ్రిడ్ డ్రైవ్ అనేది తక్కువ ఖర్చుతో ఎక్కువ వేగవంతమైన, ఎక్కువ కెపాసిటి కలిగిన ప్రయోజనం కొరకు రూపొందించబడింది. సాలిడ్-స్టేట్ డ్రైవులు హార్డ్ డిస్క్ డ్రైవ్‌ల వేగం కంటే చదవడం/వ్రాయడంలో చాలా వేగాన్ని కలిగివుంటాయి,  ఎక్కువ కెపాసిటీ ఉన్న సాలిడ్-స్టేట్ డ్రైవ్ కొనాలంటే చాలా ఎక్కువ ఖరీదు, అందువలన హైబ్రిడ్ డ్రైవ్ లో చాలా వేగంగా పనిచేయుటకు తక్కువ నిల్వ సామర్థ్యమున్న సాలిడ్-స్టేట్ డ్రైవ్‌ను, తక్కువ ఖరీదులో లభించే ఎక్కువ నిల్వ సామర్థ్యమున్న హార్డ్ డిస్క్ డ్రైవ్‌ను మిళితం చేశారు.హైబ్రిడ్ హార్డ్ డ్రైవ్‌లు సాధారణ హార్డ్ డ్రైవ్‌ల కంటే చాలా ప్రయోజనాలను కలిగి ఉన్నప్పటికీ (ఉదాహరణకు, అవి ఘన-స్థితి డ్రైవ్‌ల యొక్క రీడ్ స్పీడ్‌ను చేరుకోగలవు, సాధారణ హార్డ్ డ్రైవ్‌ల కంటే మెరుగైన భద్రతను కలిగి ఉంటాయి), కానీ వ్రాసే వేగం (ముఖ్యంగా చిన్న ఫైళ్ళ రాయడం), ధర సాలిడ్-స్టేట్ హార్డ్ డ్రైవ్‌లతో పోల్చినప్పుడు, ఎక్కువ ప్రయోజనం లేదు,, ప్రస్తుతం, ప్రజలు సాధారణంగా డ్యూయల్ హార్డ్ డ్రైవ్‌లను (చిన్న-సామర్థ్యం గల ఘన-స్టేట్ డ్రైవ్‌లు + పెద్ద-సామర్థ్యం గల సాధారణ హార్డ్ డ్రైవ్‌లు) కలిపి ఉపయోగిస్తున్నారు

## రకాలు
SSHD, డ్యూయల్ డ్రైవ్ లేదా FCM డిజైన్ల యొక్క ఉన్నత-స్థాయి పోలిక
HDD సాంకేతిక పరిజ్ఞానంతో NAND ఫ్లాష్ మెమరీ లేదా SSD లను కలిపే రెండు ప్రధాన "హైబ్రిడ్" నిల్వ సాంకేతికతలు ఉన్నాయి: డ్యూయల్ డ్రైవ్ హైబ్రిడ్ సిస్టమ్స్, సాలిడ్-స్టేట్ హైబ్రిడ్ డ్రైవ్‌లు.

### ద్వంద్వ-డ్రైవ్ హైబ్రిడ్ వ్యవస్థలు
డ్యూయల్-డ్రైవ్ హైబ్రిడ్ వ్యవస్థలు ఒకే కంప్యూటర్‌లో ఇన్‌స్టాల్ చేయబడిన ప్రత్యేక ఎస్‌ఎస్‌డి, హెచ్‌డిడి పరికరాల వాడకాన్ని మిళితం చేస్తాయి. మొత్తం పనితీరు ఆప్టిమైజేషన్లు కంప్యూటర్ వినియోగదారుచే నిర్వహించబడతాయి (డేటాను ఎక్కువగా SSD లో ఉంచడం ద్వారా), లేదా కంప్యూటర్ యొక్క ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్ సాఫ్ట్‌వేర్ (SSD లు, HDD లను హైబ్రిడ్ వాల్యూమ్‌లలో కలపడం ద్వారా, పారదర్శకంగా చివరి వినియోగదారులు). ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్స్‌లో హైబ్రిడ్ వాల్యూమ్‌ల అమలుకు ఉదాహరణలు Linux లో Bcache, dm-cache,, ఆపిల్ నుండి ఫ్యూజన్ డ్రైవ్ .

### హైబ్రిడ్ సాలిడ్ స్టేట్ డ్రైవ్
*సాలిడ్-స్టేట్ హైబ్రిడ్ డ్రైవ్* (SSHD) అనేది గణనీయమైన మొత్తంలో NAND ఫ్లాష్ మెమరీని హార్డ్ డిస్క్ డ్రైవ్ (HDD) లో పొందుపరిచే ఉత్పత్తులను సూచిస్తుంది, దీని ఫలితంగా ఒకే ఇంటిగ్రేటెడ్ పరికరం వస్తుంది. SSHD అనేది సాధారణ పదం *హైబ్రిడ్ డ్రైవ్* కంటే చాలా కచ్చితమైన పదం, ఇది గతంలో SSHD పరికరాలను ఘన స్థితి డ్రైవ్‌లు (SSD లు), హార్డ్ డ్రైవ్‌ల యొక్క ఇంటిగ్రేటెడ్ కాంబినేషన్లను వివరించడానికి ఉపయోగించబడింది .

## మూలాలు

వర్గం:కంప్యూటరు హార్డువేర్
చిన్నతూడ్ల (యాచారం మండలం)

**చిన్నతూడ్ల **, రంగారెడ్డి జిల్లా, యాచారం మండలానికి చెందిన గ్రామం.

## గ్రామ జనాభా
;జనాభా (2011) - మొత్తం

## మూలాలు
భారత ప్రభుత్వం నిర్వహించిన 2011 గణాంకాల జాలగూడు
మాయర పూడి

**మాయర పూడి** కృష్ణా జిల్లా, పెదపారుపూడి మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర  గ్రామం.

## గ్రామ భౌగోళికం
సముద్రమట్టానికి 11 మీ.ఎత్తు

## సమీప గ్రామాలు
గుడివాడ, పెడన, హనుమాన్ జంక్షన్, ఏలూరు

## సమీప  మండలాలు
గుడివాడ, నందివాడ, ఉంగుటూరు, వుయ్యూరు

## గ్రామంలో విద్యా సౌకర్యాలు
మండల పరిషత్ పాఠశాల

## గ్రామానికి రవాణా సౌకర్యాలు
వెంట్రప్రగడ, గుడివాడ నుండి రోడ్దురవాణా సౌకర్యం ఉంది. రైల్వేస్టేషన్: 39 కి.మీ
పటేల్ గూడ (ఇబ్రహీంపట్నం)

**పటేల్ గూడ (ఇబ్రహీంపట్నం)**, రంగారెడ్డి జిల్లా, ఇబ్రహీంపట్నం మండలానికి చెందిన గ్రామం.

## గ్రామ జనాభా
;జనాభా (2011) - మొత్తం 	 - పురుషుల సంఖ్య 	 - స్త్రీల సంఖ్య 	 - గృహాల సంఖ్య 	 
;జనాభా (2001) మొత్తం. పురుషులు స్త్రీలు. నివాస గృహాలు. విస్తీర్ణము. హెక్టార్లు. భాష. తెలుగు

## విద్యా సంస్థలు
 
## సమీప మండలాలు
హయత్ నగర్, యాచారం సరూర్ నగర్ మండలాలున్నవి.

## ఉపగ్రామాలు

## మూలాలు
హై రోలర్ (ఫెర్రిస్ వీల్)

**హై రోలర్** అనేది 550 అడుగుల పొడవు (167.6 మీటర్లు), 520 అడుగుల (158.5 మీటర్లు) వ్యాసంతో పారడైజ్, నెవాడా, అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల్లో లాస్ వేగాస్ స్ట్రిప్ నందున్న ఒక జెయింట్ ఫెర్రిస్ వీల్. ఇది మార్చి 31, 2014 న ప్రారంభించబడింది, ప్రస్తుతం ప్రపంచంలో అత్యంత ఎత్తైన ఫెర్రిస్ వీల్. ఇది 2008 నుండి 541 అడుగుల (165 మీటర్లు) పొడవుతో ప్రపంచంలో అత్యంత పొడవైనదిగా ఉన్న సింగపూర్ ఫ్లైయర్ కంటే 9 అడుగుల (2.7 మీటర్లు) ఎక్కువ పొడవు ఉంటుంది.

## మూలాలు

వర్గం:అమెరికన్ ఆవిష్కరణలు
జాతీయ రహదారి 71

**జాతీయ రహదారి 71** (పాత సంఖ్య: 205) భారతదేశంలోని జాతీయ రహదారి. ఇది ఆంధ్ర ప్రదేశ్  రాష్ట్రంలోని మదనపల్లె పట్టణాన్ని నాయుడుపేట ను కలుపుతుంది. ఈ రహదారి సంఖ్య జాతీయ రహదారి 205 నుండి 71 గా మార్చబడింది.

## రాష్ట్రాల వారి పొడవు

*ఆంధ్ర ప్రదేశ్ – 

## కూడళ్ళు
## Junctions
:  ఆది/అంతం  మదనపల్లి దగ్గర
:  పీలేరు దగ్గర
:  తిరుపతి దగ్గర
:  రేణిగుంట దగ్గర
:  యేర్పేడు దగ్గర
:  ఆది అంతం నాయుడుపేట  దగ్గర

## ఇవి కూడా చూడండి
* జాతీయ రహదారుల పేర్లు

## మూలాలు

వర్గం:జాతీయ రహదారులు
రెడ్డి రాఘవయ్య

**రెడ్డి రాఘవయ్య**, (1940, జూలై 1 - 2022, జూలై 24) ప్రసిద్ధ బాల సాహిత్యవేత్త. బాలసాహిత్య రచనకే జీవితాన్ని అంకితం చేసిన రచయితల్లో ఇతను ఇకడు. తొలికథ 'సలహా' (పిల్లల కథ) విశాలాంధ్ర దినపత్రిక లోని 'చిన్నారిలోకం'లో 1955 డిసెంబరులో ప్రచురించబడింది. నాటినుండి బాలల గేయాలు, గేయకథలు, పాటకథలు, సైన్స్‌కథలు... బాలసాహిత్యంపై వ్యాసాలు ఎన్నో వివిధ పత్రికలలో ప్రచురించబడ్డాయి. ఇప్పటి వరకూ వివిధ ప్రక్రియల్లో వ్రాసిన 32 పుస్తకాలు ప్రచురించబడ్డాయి. *మణిదీపాలు* అనే పుస్తకం ఆంగ్లంలోకి అనువదింపబడింది.

## జననం, విద్య
రాఘవయ్య 1940 జూలై 1న ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, బాపట్ల జిల్లా, అమృతలూరు మండలంలోని ప్యాపర్రు గ్రామంలో జన్మించాడు. నిడుబ్రోలు బోర్డు హైస్కూలులో ఎస్‌.ఎస్‌.యల్‌.సి. వరకు చదివారు.

## ఉద్యోగం
ప్రభుత్వ 'పారిశ్రామిక శిక్షణ సంస్థ'లో శిక్షణానంతరం - బెంగుళూరులోని హిందుస్థాన్‌ ఎయిరోనాటిక్సులో 'మెకానిక్‌'గా చేరి అదే సంస్థ హైదరాబాదు శాఖలో 'ఇంజనీరు'గా పనిచేసి 2000లో రిటైరయ్యాడు.

## వ్యక్తిగత జీవితం
రాఘవయ్యకు భార్య, ఇద్దరు కుమారులు, కుమార్తె .

## సాహిత్య ప్రస్థానం
1955 డిసెంబర్‌ 25వ తేదీన విశాలాంధ్ర దిన పత్రికలో వచ్చిన *సలహా* అనే కథ మొదటి రచనగా ప్రచురిమయింది. 1979లో పదాలు, పద్యాలు కలిపి 'బాల నీతిమాల' పేరుతో మొదటి పుస్తకం తీపుకువచ్చాడు. మణిదీపాలు, నవరత్నాలు, బాలల లోకం, పసిడి పాటలు, మంచి పూలు, జ్ఞానులు - విజ్ఞానులు, పూలతోట, రంగుల రాట్నం వంటి పుస్తకాలు వెలువడ్డాయి. ఎంతోమంది యువ బాలసాహితీ రచయితలను ప్రోత్సహించడమేకాకుండా బాలసాహిత్యంలో కృషి చేస్తున్న రచయితల వివరాలన్నీ సేకరించి, 1995 ప్రాంతంలో వార్త దినపత్రిక ద్వారా వారం వారం పరిచయం చేశాడు. ఆ వివరాలన్నీ కలిపి తెలుగు బాలల రచయితల సంఘం 2002లో పుస్తకంగా తీసుకువచ్చింది.

## రచనలు

# గాలిలో ప్రయాణం
# చిరుదివ్వెలు
# చాచా నెహ్రూ
# జ్ఞానులు - విజ్ఞానులు
# విజ్ఞానతరంగాలు
# విజ్ఞానవిజయాలు
# విజ్ఞానోదయం
# ఎందుకు?
# దివ్యమాత థెరిసా
# బాలలబొమ్మల ఇందిరాగాంధీ
# వేలంత వీరుడు
# మణిదీపాలు
# పూలపొట్లాలు
# నేతాజీ సుభాష్ చంద్రబోస్
# చంద్రశిలానగరం
# పిల్లల బొమ్మల తెనాలి రామకృష్ణ సంపూర్ణ హాస్యకథలు
# పిల్లల బొమ్మల భారతం
# యూరీ అలెక్స్‌యేవిచ్‌ గగారిన్‌
# స్వామి వివేకానంద
# భారతరత్న సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణన్
# మంచిపూలు
# లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి
# భారతరత్న రాజేంద్రప్రసాద్
# బాలసాహిత్య నిర్మాతలు
# పిల్లల బొమ్మల ప్రపంచ అద్భుతకథలు
# పిల్లల బొమ్మల అక్బర్-బీర్బల్ కథలు
# పిల్లల బొమ్మల పరమానందయ్య శిష్యుల కథలు
# పిల్లల బొమ్మల  విక్రమ్‌ భేతాళ కథలు
# పిల్లల బొమ్మల రామాయణం
# పిల్లల బొమ్మల పంచతంత్రం
# పిల్లల బొమ్మల గలివర్ సాహసయాత్రలు
# పిల్లల బొమ్మల బామ్మ చెప్పిన బంగారు నీతి కథలు
# పిల్లల బొమ్మల మర్యాదరామన్న కథలు
# బాల నీతిమాల

## పురస్కారాలు
సాహిత్యరంగంలో అనేక పురస్కారాలు అందుకున్నాడు. వాటిలో కొన్ని:
* ఉత్తమ బాల సాహిత్య పురస్కారం (2003): నేతాజీ సుభాష్‌ చంద్రబోస్‌ పుస్తకం (తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం)
* కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ బాలసాహిత్య పురస్కారం (2012): చిరుదివ్వెలు పుస్తకం
* నన్నపనేని మంగాదేవి అవార్డు (చిలుమూరు, బాపట్ల జిల్లా)
* చక్రపాణి - కొలసాని అవార్డు (తెనాలి)
* మంచిపల్లి సత్యవతి జాతీయ అవార్డు (పార్వతీపురం)

## మరణం
రాఘవయ్య 2022, జూలై 24న హైదరాబాదులోని బాలనగర్ లో మరణించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:1940 జననాలు
వర్గం:బాల సాహితీకారులు
వర్గం:తెలుగు కథా రచయితలు
వర్గం:కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ బాల సాహిత్య పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా కథా రచయితలు
వర్గం:2022 మరణాలు
వెంకట్ రెడ్డిపల్లి

**వెంకట్ రెడ్డిపల్లి** రంగారెడ్డి జిల్లా గండీడ్ మండలానికి చెందిన గ్రామం

## సమీప మండలాలు
కోస్గి, కుల్కచెర్ల, హాన్ వాడ దోమ మండలాలు చుట్టుప్రక్కల ఉన్నాయి. ఈ గ్రామం రంగారెడ్డి, మహబూబ్ నగర్ జిల్లాల సరిహద్దులో ఉంది.

## రవాణ సౌకర్యములు
ఇక్కడికి 10 కి.మీ దూరము లోపు రైలు వసతి లేదు. ఇక్కడికి దగ్గరి రైల్వే స్టేషన్ మహబూబ్ నగర్. మహబూబ్ నగర్ కు, ఇతర ప్రాంతాలకు రోడ్డు వసతి వుండి బస్సుల సౌకర్యమున్నది. ఇది హైదరాబాద్ కు 98 కి.మీ దూరములో ఉంది.

## ఉపగ్రామాలు

## మూలాలు
హడూప్

## పేరు వెనక చరిత్ర

ఈ "హడూప్" అన్న మాటకి ప్రత్యేకం ఏమీ అర్థం లేదు. హడూప్ నిర్మాణశిల్పానికి రూపు దిద్దిన ఆసామీ ఇంట్లో పిల్లలు ఆడుకునే, ఏనుగు ఆకారంలో ఉన్న, ఒక ఆటబొమ్మ పేరు హడూప్. అందుకనే హడూప్ వ్యాపార చిహ్నం కూడ ఏనుగే.

## హడూప్ అంటే ఏమిటి?
హడూప్ ఒక రకం సర్వరు (పరిచారిక).

హడూప్ గురించి తెలుసుకోవాలంటే అది నెరవేర్చే రెండు ముఖ్యమైన పనుల మీద దృష్టి కేంద్రీకరించాలి: ఒకటి, హడూప్ దస్త్రాలని నిల్వ చేస్తుంది. రెండు, హడూప్ దస్త్రాలలో ఉన్న దత్తాంశాలతో కలనం చేసి వచ్చిన సమాధానాన్ని నిల్వ చేస్తుంది.

ఈ రెండు పనులూ మన ఇళ్లల్లో ఉన్న కంప్యూటర్లు కూడా చేస్తాయి. హడూప్ ప్రత్యేకత ఏమిటి?

మన దగ్గర చాల పెద్ద  దస్త్రం ఉందనుకుందాం. ఎంత పెద్దది? మన కంప్యూటరులో పట్టనంత పెద్దది. అంత పెద్దది కనుక అది మన కంప్యూటరులో ఉన్న కోష్ఠం (store) లో ఇమడదు. అప్పుడు మనకి హడూప్ వంటి ఉపకరణం కావలసి వస్తుంది. హడూప్ లో పెద్ద దస్త్రాలని సునాయాసంగా దాచుకోవచ్చు. అంతే కాదు. ఇలాంటి పెద్ద పేద్ద దస్త్రాలని – ఒకటి కాదు – చాలా దాచవచ్చు. ఇలాంటి పెద్ద దస్త్రాలని – ఒకరు కాదు – చాలామంది  దాచుకోవచ్చు.

అంతేనా?

కాదు. హడూప్ కథ ఇంకా ఉంది. ఇలా హడూప్ లో దాచుకున్న పెద్ద పేద్ద దస్త్రాలలో ఉండే దత్తాంశాలతో కలనం చెయ్యవలసి వచ్చినప్పుడు ఏమి చేస్తాం? ఈ దస్త్రాలని చిన్న చిన్న ముక్కలుగా కత్తిరించి, మన కంప్యూటరులోకి దింపుకుని కలనం చెయ్యవచ్చు. ఇంత పెద్ద దస్త్రాలని అంతర్జాలం ద్వారా దింపుకుందుకి చాల సమయం కావాలి కదా. కనుక పని జరగడానికి ఎంతో సేపు పట్టడమే కాకుండా ఈ దత్తాంశ రవాణాకి బోలెడు ఖర్చు అవుతుంది. అందుకని కలనం చెయ్య గలిగే స్థోమతని దత్తాంశాలు ఎక్కడ ఉంటే అక్కడికే తీసుకెళితే? హడూప్ ఈ పని కూడ చేస్తుంది. ఇddehలా కలనం చెయ్యగలిగే స్థోమతని దత్తాంశాల దగ్గరకే తీసుకెళ్లడం అనేది “మేప్‌రెడూస్” అనే భాగం చేస్తుంది.

కనుక హడూప్ అంటే పెద్ద దస్త్రాలని దాచుకోడానికి వీలుగా నిర్మించిన పెద్ద పరిచారిక (సర్వర్), ఆ దత్తాంశాలతో జోరుగా, సమర్ధవంతంగా కలనం చెయ్యడానికి వీలయిన కలన కలశం (ప్రోసెసర్). ఈ ప్రత్యేక లక్షణాలు ఉన్న పరిచారికని టూకీగా "హడూప్ ఫైల్ సర్వర్" అని అందాం. నిజానికి దీని అసలు పేరు హడూప్ డిస్ట్రిబ్యూటెడ్ ఫైల్ సర్వర్ (HDFS). అలాగే ఈ   ప్రత్యేక కలన కలశాన్ని "మేప్ రెడూస్" (MapReduce) అంటారు. ఈ రెండింటిని కలిపి హడూప్ (Hadoop) అంటారు.

## ఇవి కూడా చూడండి
* బిగ్ డేటా

## మూలాలు
* http://www.dummies.com/how-to/computers-software/Big-Data/Data-Management/Hadoop.html 
* https://www.mapr.com/hadoop-buyers-guide 

వర్గం:అంతర్జాల పదజాలం
వర్గం:కంప్యూటర్ సంబంధిత వ్యాసాలు
వర్గం:కంప్యూటరు శాస్త్రం
వర్గం:కంప్యూటరు సాఫ్టువేర్
వర్గం:ఓపెన్ సోర్స్ సాఫ్ట్‌వేర్లు
వర్గం:కంప్యూటరు ఫైలు సిస్టములు
బేరింగ్

**బేరింగ్** అనేది రెండు భాగాల మధ్య స్థిర దిశాత్మక కదలికను అనుమతించే పరికరం.  ఇది సాపేక్ష చలనానికి కావలసిన చలనాన్ని మాత్రమే పరిమితం చేస్తుంది. ఇది  కదిలే భాగాల మధ్య ఘర్షణను తగ్గిస్తుంది. ఉదాహరణకు బేరింగ్ రూపకల్పన కదిలే భాగం యొక్క స్వేచ్ఛా రేఖీయ కదలిక లేదా స్థిర అక్షం చుట్టూ స్వేచ్ఛా భ్రమణాన్ని అందించవచ్చు. చాలా బేరింగ్‌లు ఘర్షణను తగ్గించడం ద్వారా కావలసిన కదలికను సులభతరం చేస్తాయి. బేరింగ్‌లు ఆపరేషన్ రకం, అనుమతించబడిన కదలికలు లేదా భాగాలకు వర్తించే లోడ్‌ల (బలాల) దిశల ప్రకారం విస్తృతంగా వర్గీకరించబడతాయి. చాలా బేరింగ్‌లు ఘర్షణను తగ్గించడం ద్వారా కావలసిన కదలికను సులభతరం చేస్తాయి. బేరింగ్‌లు పని రకం, అనుమతించబడిన కదలికలు లేదా భాగాలకు వర్తించే లోడ్‌ల (బలాల) దిశల ప్రకారం విస్తృతంగా వర్గీకరించబడతాయి. 

"బేరింగ్" అనే పదం "to bear" అనే క్రియ నుండి ఉద్భవించింది; బేరింగ్ అనేది ఒక యంత్ర భాగం, ఇది ఒక భాగాన్ని మరొక భాగం భరించడానికి (అంటే, ఆధారాన్ని ఇవ్వడానికి) అనుమతిస్తుంది. 

బేరింగ్‌పై ఉండే షాఫ్ట్ భాగాన్ని జర్నల్ అంటారు. జర్నల్ బేరింగ్ లోపల తిరుగుతుంది, తద్వారా షాఫ్ట్ యొక్క బరువును మరియు దానిపై గల బలాలను భరిస్తుంది, షాఫ్ట్ అడ్డంకులు లేకుండా తిప్పడానికి వీలు కల్పిస్తుంది. ఒక సాధారణ బేరింగ్ అనేది యాక్సిల్ చొప్పించబడిన ట్యూబ్. అయితే, హై-స్పీడ్ యాక్సిల్స్ లేదా ఘర్షణ బేరింగ్ వేడెక్కడానికి మరియు చెడిపోవడానికి కారణమయ్యే చోట, బేరింగ్‌లు రెండు భాగాలుగా తయారు చేయబడతాయి, ఇవి వివిధ రకాలుగా వస్తాయి.

## బేరింగ్ లలో రకాలు
రోటరీ బేరింగ్‌లు యాంత్రిక వ్యవస్థలలోని షాఫ్ట్‌లు లేదా ఇరుసులు వంటి భ్రమణ భాగాలను కలిగి ఉంటాయి. ఇఫి  లోడ్ యొక్క మూలం నుండి దానిని సమర్ధించే నిర్మాణానికి అక్షసంబంధ మరియు రేడియల్ లోడ్‌లను బదిలీ చేస్తాయి. బేరింగ్ యొక్క సరళమైన రూపం, ప్లెయిన్ బేరింగ్, ఒక రంధ్రంలో తిరిగే షాఫ్ట్‌ను కలిగి ఉంటుంది. ఘర్షణను తగ్గించడానికి కందెనలు ఉపయోగించబడుతుంది. కందెనలు ద్రవాలు, ఘనపదార్థాలు మరియు వాయువులతో సహా వివిధ రూపాల్లో వస్తాయి. కందెన ఎంపిక నిర్దిష్ట అనువర్తనం మరియు ఉష్ణోగ్రత, లోడ్ మరియు వేగం వంటి కారకాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. బాల్ బేరింగ్ మరియు రోలర్ బేరింగ్‌లో, జారుడు  ఘర్షణను తగ్గించడానికి, వృత్తాకార క్రాస్-సెక్షన్‌తో రోలర్లు లేదా బంతులు వంటి రోలింగ్ అంశాలు బేరింగ్ అమరిక యొక్క పరికరాల మధ్య ఉంటాయి. 

## మూలాలు

వర్గం:వాహనంలోని భాగాలు
వర్గం:బేరింగులు
రాజమహేంద్రవరం నగరపాలక సంస్థ

**రాజమండ్రి నగరపాలక సంస్థ** రాజమండ్రి నగరానికి చేందిన పౌరపరిపాలన సంస్థ.

## అధికార పరిధి

ఈ సంస్థకు 50 వార్డులతో 44.50 కి.మీ  పరిధి ఉంది.1865లొ పురపాలక సంస్థ గా ఎర్పడింది.

## అడ్మినిస్ట్రేషన్

*వి. విజయ రామరాజు* ప్రస్తుత కమీషనరుగా, పట్నం రజిని  మేయరుగా ఉన్నారు.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ స్థానిక సంస్థలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ నగరపాలక సంస్థలు
దర్శని (కావ్యం)

right|300px|
**దర్శని** ప్రముఖ రచయిత ఛాయరాజ్ వ్రాసిన కావ్యం. ఈ పుస్తకానికి 2000 సవత్సరంలో ఫ్రీవర్స్ ఫ్రంట్ పురస్కారం లభించింది. ఇది ప్రపంచ జీవశాస్త్రవేత్తల పరిశోధనలను అక్షరాలుగా ఆవిష్కరించిన కావ్యం. ఛాయారాజ్ గతి తార్కిక విశేషణాలతో ప్రకృతి, మానవ సమాజ పరిణామక్రమాన్ని శాస్త్ర విజ్ఞానంతో మేళవించి రాసారు.
## సమీక్ష
విశ్వంలో సౌరకుటుంబం ఆవిర్భావం, భూమి పుట్టుక, జీవోత్పత్తి, జీవ పరిణామం, అందులో సామాజిక పరిణతి, శ్రమ నిర్వహించిన పాత్ర మొదలైన విషయాల గురించి ఈ కావ్యంలో  సుదీర్ఘంగా చర్చించబడింది. దాని వల్ల ఈ  కావ్యం ఒక పట్టాన సామాన్య పాఠకుడికి కొరుకుడు పడదు. అసలే కవిత్వం, ఆపై శాస్త్రవిజ్ఞానం. అయితే కవి ఊహల వెంబడి, అతని స్వాప్నిక ప్రపంచంలోకి తన చేయి పట్టుకుంటూ వెళ్లిపోగలిగితే అంతరిక్షపు ఆవలి తీరం వరకు మనను తీసుకుపోతారు ఛాయరాజ్. నాలుగు కాళ్ల జంతువు పరిణామ క్రమంలో ముందరి కాళ్లను నడకకు ఉపయోగించే అలవాటు ఎందుచేతనో వదులుకుని వానరుడు నరుడయ్యాడు. బాతులాగా వేళ్లమధ్య చర్మం లేకుండా, కుక్కలాగా అయిదు వేళ్లూ ఒకవైపు చూడకుండా, మనిషి బొటనవేలు మాత్రమే మిగిలిన వేళ్లవైపు చూడడం మొత్తం పరిణామ క్రమంలో ఒక మైలురాయి. ఏదైనా ఒక వస్తువు పట్టుకోవదానికి గ్రిప్ దొరకగానే మానవుడు ప్రకృతిని తన వశం చేసుకోనారంభించాడు. ఇక ఇప్పుడు మనం చూస్తున్న నాగరకత గురించి చెప్పేదేముంది? అయితే నిజంగా మనిషి ప్రగతి సాధిస్తున్నాడా? సాంఘికంగా, సమూహంగా, ఒంటరిగా, మానసికంగా, ఆధ్యాత్మికంగా ప్రగతి సాధిస్తున్న పురోగతి ఎటువైపు పోతోంది? ఇలాంటి ప్రశ్నలకు సమాధానం వెతుక్కుంటూ కవి సాగించిన చింతన ఫలితమే ఈ “దర్శని” దీర్ఘ కావ్యం.


గొప్ప వికాసానికి ముందు ఎంతో సంఘర్షణ
పెద్ద విస్తరణకు ముందు గొప్ప యుద్ధం
దు:ఖించి ఆనందించడం
కష్టించి సుఖించడం వల్ల
అగాధంలో పడవలసిన అడుగును
అందలానికి వేయగలగడం
అంతో ఇంతో అలవాటే


వెన్నెముక లేని జీవుల నుంచి వెన్నెముక వున్న జీవులకు పరిణామం సాగే సందర్భంలో కవి వాడిన మాటలివి. అర్థం చేసుకోవడానికి ఎక్కడా ఇబ్బంది పడనక్కరలేని పదజాలం. మానవజాతి పరిణామంలో శ్రమ నిర్వహించిన పాత్ర, నాగరకత వెల్లువెత్తడంతోనే వర్గ సమాజం రావడం, స్త్రీ పురుష సంబంధాలతోపాటుగా వర్గరహిత సమాజాన్ని ఆకాంక్షించడం ఛాయరాజ్ బాధ్యతగల కవితా రుజువు చేస్తాయి.
## ముందుమాట
ఈ కావ్యానికి ముందుమాట రాస్తూ డాక్టర్ బి. సూర్యసాగర్ మనిషి ప్రకృతి నియమాలను గుర్తించి వాటితో చెలిమి చేసి సుఖపడినాడని అంటారు. నిజంగా మనిషి సుఖపడుతున్నాడా? సుఖమనే భ్రమ పడుతున్నాడా? తుపానులు, వరదలు, భూకంపాలు, సునామీలు, కత్రినాలు, రాజకీయాలు, సాహిత్యాలు… ఇదంతా నిజంగా సుఖ జీవనమేనా? ఇదే ముందుమాటలో మరికొంత ముందుకెళ్లినాక ‘మానవ ప్రగతి నేటి వర్గ సమాజ సంకెళ్లను తెంచుకునే ప్రయత్నమే‘నంటారు. దీనిని అంగీకరించగలమా? గ్లోబలైజేషన్ దారి సంగతేమిటి? మన జీవితంలో అన్ని కోణాలను ప్రభావితం చేస్తున్న గ్లోబలైజేషన్ ప్రక్రియను ఎదిరిస్తున్న వాళ్లు, ఆపాలని ప్రయత్నం చేస్తున్న వాళ్లు దీనిని అంగీకరించగలరా? ఈ పరిచయ వాక్యాలు ముగించేముందర సూర్యసాగర్ అక్షరలక్షలు చేసే మాటలు చెప్తారు.
## ముగింపు

“దర్శని”  కావ్యాన్ని ముగిస్తూ ఛాయరాజ్ పుడమి తల్లిని ప్రార్థిస్తారు.

స్త్రీ పురుష వివక్షను రూపుమాపడానికి ఏకంగా కవి ఏం కోరుకుంటున్నారో చూశారా? ఉభయలింగ జీవిగానో, లింగరహిత జీవిగానో మనిషిని మార్చేయమని కవి కోరడం స్పష్టమైన విప్లవ రాజకీయ దృక్పథంగా కనిపిస్తుంది. ప్రకృతిని, సమాజాన్ని కవి మార్క్సిస్టు భావజలపు నేపథ్యంలో తాత్వికంగా చిత్రించిన కావ్యం “దర్శిని”. 
## మూలాలు

## ఇతర లింకులు

వర్గం:1995 పుస్తకాలు
వర్గం:ఛాయరాజ్ రచనలు
మల్ రెడ్డిపల్లి (తాండూరు మండలం)

**మల్‌ రెడ్డిపల్లి**,తెలంగాణ రాష్ట్రం, వికారాబాదు జిల్లా, తాండూరు మండలంలోని గ్రామం. 2016 లో చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం  పాత రంగారెడ్డి జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది. 

## సమీప గ్రామాలు
 
తాండూరు 1 కి.మీ ఘనపూర్ వర్డ్ 1 కి.మీ, మార్వాడి బజార్ 1 కి.మీ, బ్రిందావన్ కాలని 1 కి.మీ, ఖాన్ కాలని 2 కి.మీ దూరంలో ఉన్నాయి.
 
## రవాణా సౌకర్యాలు
ఇక్కడికి దగ్గరి రైల్వే స్టేషనులు నావాంద్గి, తాండూరుటి రైల్వే స్టేషనులు. ఇక్కడినుండి అనేక ప్రాంతాలకు రోడ్డు సౌకర్యమున్నది. బస్సులు కూడా నడుస్తున్నవి.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
జంగల్‌నామా

250px|right|thumb|పుస్తక ఆంగ్ల అనువాదం
**జంగల్‌నామా** ప్రముఖ పంజాబీ రచయిత సత్నాం రాసిన పుస్తకం. ఆయన దండకారణ్యంలో పర్యటించి, అక్కడ మావోయిస్టులు నడుపుతున్న జనతన సర్కార్ గురించి రాసిన అనుభవాలను ఈ పుస్తకంలో రాసారు. సత్నాం దండకారణ్యాన్ని జంగల్‌నామాగా మొదట 2002లో పంజాబీ పాఠకులకు, ఇంగ్లీషులో 2010లో ఇంగ్లీషులో పరిచయం చేశారు. 2012లో ఈ పుస్తకం తెలుగులోకి వచ్చింది. తెలుగులో  కొణతాల దిలీప్ అనువాదం చేసారు.
## పుస్తక విశేషాలు
బయటి నుంచి దండకారణ్యానికి వెళ్లి మావోయిస్టు గెరిల్లా జోన్‌లోని నూతన ప్రపంచ నిర్మాణ ప్రయత్నాలను అక్షరబద్ధం చేసిన తొలి రచయిత సత్నాం. అలాంటి పని అవసరమని రచయితగా, విప్లవాభిమానిగా గుర్తించడంలోనే ఆయన విశిష్టత ఉన్నది. దండకారణ్యం పట్ల తీవ్రమైన అనురక్తి ఉన్నందువల్లే ఈపని ఆయన చేయగలిగారు. విప్లవ యుద్ధం జరుగుతున్న ప్రాంతానికి వెళ్లి, ఆ యుద్ధపు అంతస్సారంలో మానవ వికాసక్రమం ఎలా ఉన్నదో ఆయన మనకు చెప్పదల్చుకున్నారు.

ఈ పుస్తకం క్రింద "మావోయిస్టు గెరిల్లా జోన్‌లో అనుభవాలు" అనే ఉపశీర్షిక ఉంటుంది. జంగల్‌నామా ఒక వాస్తవికతా కల్పనా రూపంగా, కాల్పనిక వాస్తవికతగా కనిపించడం వెనుక అలాంటి మానవ సంబంధమైన అనుభవాలు ఉన్నాయి. రక్తసిక్తమైన, కఠినమైన, సునిశితమైన యుద్ధ ఆచరణలోని సృజనాత్మకతను పట్టుకోగల విప్లవ దార్శనికత ఆయనకు ఉన్నదని ఆ రచన చదివితే అనిపిస్తుంది. ఈ పుస్తకం 2002 నాటి దండకారణ్య ఉద్యమ దశను గొప్పగా చిత్రించింది.

ఈ పుస్తకంలో యుద్ధంలో, ఉత్పత్తిలో, కళా సాంస్కృతిక రంగాల్లోని ఈ వికాస క్రమాన్ని సత్నాం చాలా సూక్ష్మస్థాయిలో పట్టుకోగలిగారని ఇప్పుడు మళ్లీ జంగల్‌నామా చదివితే అనిపిస్తుంది. సృజనాత్మక సాహిత్యానికి ఉండాల్సిన అతి ముఖ్యమైన లక్షణాలు ఇందులో ఉన్నాయి. దండకారణ్యంలోని ఈ మార్పు క్రమాలను చూడ్డానికి, మనకు వివరించడానికే ఆయన లోపలికి వెళ్లి ఉంటారు. ప్రాథమిక దశలోని దండకారణ్య ప్రజాధికారం రూపొందిన క్రమాన్ని అధ్యయనం చేయడానికి ఒక పరిశోధనా రచనగా కూడా జంగల్‌నామా నిలబడుతుంది. 
## అనువాదాలు
ఈ పుస్తకాన్ని 2010 లో భారతీయ జర్నలిస్టు విషవ్ భార్తి ఆంగ్లంలోనికి అనువదించారు. ఆ పుస్తకాన్ని హిందీ, తమిళం, కన్నడం, మరాఠీ, తెలుగు, ఆంగ్ల భాషల్లోకి అనువదించారు.

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు

వర్గం:పంజాబీ పుస్తకాలు
వర్గం:2002 పుస్తకాలు
తొలెరుక (కావ్యం)

250px|right|
**తొలెరుక** ప్రఖ్యాత రచయిత, ఫ్రీవర్స్ ఫ్రంట్ పురస్కార విజేత ఛాయరాజ్ వ్రాసిన కావ్యం. ప్రపంచ పీడనని భరించి, జన్మనిచ్చిన 'తొలెరుక' అమ్మ గర్భకోశం గోడల ప్రకంపనాల్లోంచి సామాజిక వైరుధ్యాల మూలాలను వెతికి పట్టుకుని ఈ రచన చేసారు.
## పుస్తకం విశేషాలు
అమ్మను "తొలెరుక" గా చెప్పడం చెరుకుకంటే తీయని మధురానుభూతి పద చిత్రంగా ఎవరైనా ఒప్పుకోవలసినదే.  సామ్రాజ్యవాదం "అమ్మ" స్వరూపాన్ని మార్చేసింది అని అంటారు ఛాయరాజ్. "ఆమె" పై అత్యాచారం చేయడాఅనికి వయోపరిమితులు లేకపోవడం మానవ దుస్థితికి నిదర్శనమన్నారు. ఆమెను గత్య చేయదాఅనికి అనంతకోటి వంశాలు సాకుగా అందుబాటులో వున్నాయంటారు. సౌందర్యానుభవ వాంఛల సాధనంగా, ప్రత్యుత్పత్తి యంత్రంగా ఆమెను చూడటమే సమకాలీన స్త్రీ ఆరాధనని విశ్లేషించడం. తన "తొలెరుక" దీర్ఘ కవిత ద్వారా ఇది నిజమనిపించారు ఆయన. దీనిని జన్మ కావ్యంగా చిత్రించారు.

"ప్రాచీన ప్రవాహాల్లోంచి ప్రార్థనల వ్యాకరణాల్లోంచి అపూర్వ రచనల్లోంచి అమ్మను చూడగలిగినంత మాత్రమే చూడగలిగాను; సీత, కుంతి, వాసవదత్త, శకుంతల, వసంతసేన; గోర్కీ "అమ్మ", గురజాడ - "మధురవాణి", చలం "అమీనా", శివసాగర్ "అమ్మ", స్త్రీవాద నీలిమేఘాలు లోని జన్మ సౌందర్య, రసధ్వనులను, గర్జనలను ఆలకించి అమ్మను తలచుకున్నాను." ఇది ఛాయరాజ్ ముద్ర. ఈ భయంకర వ్యవస్థలో "ఆమె" పుట్టుకను పెరుగుదలను చూశాను. అమ్మ గర్భకోశం లోంచి ఆమె అనుబహ్విస్తున్న హింసను ధరించి చూశాను. ఈ పరిస్థితులను ధ్వంసించేందుదా అన్నట్లు హింసను ధరించి చూసాను. అమ్మ గర్భకోశం లోంచి ఆమె అనుభవిస్తున్న హింసను ధరించి చూసాను. ఈ పరిస్థితులను ధ్వంసించేందుకా అన్నట్లు ప్రతిక్షణం పుడుతున్న కోటానుకోట్ల ఆడబిడ్దల ఫిరంగి నవ్వులలోంచి నన్ను పలకరిస్తున్న "అమ్మ"ను భరించిన ఆవేశాలలో ఈ కవితను అలంకరించి ఈ విశ్వానికి అందజేస్తున్నాననై సగర్వంగా చెప్పుకున్నారు.

గ్రామాన్ని చూసినవాడు-పల్లెను పలకరించినవాడు-గూడెం గుండె చప్పుళ్ళు విన్నవాడు, వారి కంటి చెమ్మలో గుండెలు తడుపుకున్నవాడు కాబట్టే జనం కోసం ఆయన ఇది రాయగలిగాడు. ఈ కావ్యం జనసాహితి విప్లవంగా పారింది. స్త్రీ పురుష సంబంధాలను విప్లవీకరించి అందమైన పదచిత్రాలతో రాయడాం ఛాయరాజ్ కే చెల్లింది.
## మూలాలు

## ఇతర లింకులు

వర్గం:ఛాయరాజ్ రచనలు
వర్గం:2005 పుస్తకాలు
1991 పంజాబ్ హత్యలు

thumb|లూధియానా

**1991 పంజాబ్ హత్యలు** అన్నది జూన్ 17, 1991న భారతదేశానికి చెందిన పంజాబ్ రాష్ట్రంలోని లూధియానా జిల్లాలో రైలు ప్రయాణికులు లక్ష్యంగా సాగిన హత్యాకాండ. ఇందులో భాగంగా సిక్కు ఉగ్రవాదులు భారతదేశానికి చెందిన లూధియానా నగరం సమీపంలో రెండు రైళ్ళలో ప్రయాణిస్తున్న 80 నుంచి 126 మంది ప్రయాణికులను హత్యచేశారు. ఉగ్రవాదులు రెండు రైళ్ళను లూధియానా స్టేషన్ కు కిలోమీటర్ ముందు చైన్ లాగి, ఎమర్జెన్సీ బ్రేకులను సచేతనం చేయడం ద్వారా నిలిపివేశారు. రైళ్ళలో తుపాకులతో దాడి ప్రారంభించి కనీసం 80 మంది ప్రయాణికులను చంపేశారు. ఈ దుర్ఘటన నుండి ప్రాణాలతో బయటపడ్డవారు చెప్పినదాని ప్రకారం రెంటిలో ఒక రైలులో హిందూ ప్రయాణికులను వేరు చేసి గుర్తించి చంపారు. ఈ రైలులో దాడిచేసినవారు రైలులో తిరుగుతూ హిందువులను గుర్తించి చంపుతూ, సిక్ఖులను వదిలివేశారు. రెండవ రైలులో మిలిటెంట్లు అలాంటి వివక్షలేకుండా కాల్పులు జరిపారు. ఆపైన దుండగులు పారిపోయారు, రైలు బుద్ధువాల్ స్టేషన్ కు వెనుదిరిగింది, అక్కడ రెస్క్యూ టీం డాక్టర్లతో సహా చేరుకుంది. సమీప గ్రామస్థులు ఆహారం, నీరు, ఔషధాలు, మానసిక స్థైర్యం అందించి బతికివున్నవారికి మద్దతిచ్చారు. ఏప్రిల్ 1991లో ఎన్నికల ప్రకటన వెలువడగా జూన్ నాటికల్లా రాష్ట్రంలో 700 మంది మరణించారు.

ఇదే సంవత్సరం దీన్నే పోలిన సంఘటనలో 1991 డిసెంబరులో లూధియానా నుంచి ఫిరోజ్ పూర్ కు వెళ్తూన్న రైలుపై దాడిచేసి దుండగులు 49మంది (చాలావరకూ హిందువులు) ప్రయాణికులను హత్యచేశారు.

## మూలాలు

వర్గం:భారతదేశంలో నరమేధాలు
వర్గం:1991 సంఘటనలు
హెచ్.ఎం.ఎస్.పంజాబీ

**హెచ్.ఎం.ఎస్.పంజాబీ** (**HMS ''Punjabi***) రాయల్ నేవీకి చెందిన ట్రైబల్ తరగతి [[యుద్ధనౌక]]. ఇది [[రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం]] పాల్గొని యుద్ధనౌక [[హెచ్.ఎం.ఎస్. కింగ్ జార్జి]] ను ఢీకొని మునిగిపోయింది. ఈ యుద్ధనౌక బ్రిటిష్ ఇండియా లోని [[పంజాబీ భాష|పంజాబీ]] ప్రజల పేరున నామకరణం చేయబడినది.

ఈ నౌకా నిర్మాణాన్ని [[1935]] నావీ అంచనాల క్రింద 19 జూన్ 1936 తేదీన [[స్కాట్లాండు]] లోని  స్కాట్స్ షిప్ బిల్డింగ్, ఇంజనీరింగ్ సంస్థ (Scotts Shipbuilding and Engineering Company) చేపట్టింది.  దీనిని 18 డిసెంబర్ [[1937]] తేదీన లాంచ్ చేయగా,  23 మార్చి [[1939]] న కమిషన్ చేయబడినది. ఈ నౌకా నిర్మాణానికి (ఆయుధాలు, కమ్యూనికేషన్ సరంజామా మినహా) 343,005 పౌండ్ల ఖర్చయింది. *పంజాబీ*  నౌకను హోం ఫ్లీట్ లో 2వ ట్రైబల్ డిస్ట్రాయర్ [[ఫ్లోటిల్లా]] (Flotilla) తో సేవలో నియోగించారు.

1939 ఆగస్టు 1 తేదీన, *పంజాబీ*, *టార్టార్* నౌకలు బేర్ ద్వీపం (Bear Island) లోని [[నార్వే]] ప్రజలను నార్వే తీరం నుండి తొలగించాయి. ఆగష్టు 30 తేదీన, *పంజాబీ*, మాతాబెలె (Matabele), సొమాలీ (Somali) యుద్ధనౌక ఆర్గస్ (HMS Argus), ష్రాప్ షైర్ (HMS Shropshire) తోపాటు సోవియట్ యూనియన్ కు హాకర్ హరికేన్లు, ఆర్.ఏ.ఎఫ్. జవాన్లను సరఫరా చేశాయి She then resumed normal flotilla duties before beginning a refit in December at [[Hawthorn Leslie and Company]]'s yards at [[Newcastle upon Tyne]]. The refit lasted until the end of January 1942 and involved repairing damage to machines and systems due to excess stress when steaming in heavy weather.

==మునక==


*పంజాబీ'' నౌకను ఏప్రిల్ 26 తేదీన కాన్వాయ్ పి.క్యూ 15 (Convoy PQ-15) కు తోడుగా సముద్రాన్ని దాటడానికి నియోగించారు. వాటి ప్రయాణంలో పంజాబీ నౌక మే 1 తేదీన, హెచ్.ఎం.ఎస్. కింగ్ జార్జి V (HMS King George V) ను దట్టమైన పొగమంచు లో ఢీకొని సముద్రంలో మునిగిపోయింది. నౌక లోని 169 మందిని రిస్క్యూ చేసి కాపాడగా, 40 మందిని సముద్రం నుండి ఎస్కార్టు పడవలు ఒడ్డుకు చేర్చాయి. ఈ ప్రమాదంలో 49 మంది తమ ప్రాణాలను కోల్పోయారు.

## బయటి లింకులు

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* HMS Punjabi's career
* HMS Punjabi (F 21)

వర్గం:యుద్ధ నౌకలు
పోలో షర్టు

**పోలో షర్టు** (పోలో చొక్కా, గోల్ఫ్ చొక్కా, టెన్నిస్ చొక్కా అని కూడా పిలవబడుతుంది) అనేది కాలర్ ను కలిగి, సాధారణంగా రెండు లేదా మూడు బటన్లు తో సులభంగా విప్పగలిగేలా ఉండే షర్టు యొక్క ఒక రూపం, జేబు ఇచ్ఛాపూరితం. ఈ మూడు పదాలు ఒకదానికి బదులుగా ఇంకొకటి ఉపయోగించవచ్చు. పోలో షర్టులు సాధారణంగా అల్లిన వస్త్రం (నేసిన వస్త్రం కంటే కొద్దిగాతేడా), సాధారణంగా పిక్యూ పత్తి లేదా, సాధారణం కాని, మెలికపడు పత్తి, పట్టు, మెరినొ ఉన్ని, లేదా సింథటిక్ ఫైబర్స్ చే తయారు చేస్తారు. ఈ చొక్కాకు సరిపడు దుస్తుల నిడివిగల వెర్షన్‌ను పోలో దుస్తులు అంటారు.

## మూలాలు

వర్గం:దుస్తులు
వర్గం:చొక్కాలు
సుర్జీత్ పతర్

**సుర్జిత్ పతర్** (ਸੁਰਜੀਤ ਪਾਤਰ) పంజాబీ భాషకు చెందిన రచయిత, కవి. వీరి కవిత్వం సర్వమానవ సౌభ్రాతృత్వాన్ని కాంక్షిస్తుంది. ప్రాంతీయతా గోడలను దాటి విశ్వజనీన సత్యాలను ఆవిష్కరిస్తుంది.  వీరు ఏడు కవితా సంపుటులను వెలువరించారు. అనేక యూరోపియన్ నాటకాలను, నెరుడా కవిత్వాన్ని పంజాబీ భాషలోకి అనువదించారు. ప్రతిష్టాత్మకమైన పద్మశ్రీ అవార్డు, సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు, సరస్వతి సమ్మాన్ వంటి వివిధ పురస్కారాలను అందుకొన్నారు.
## జీవిత విశేషాలు
ఆయన పంజాబ్ రాష్ట్రంలోని జలంధర్ జిల్లాకు చెందిన పత్తర్ గ్రామ నివాసి. అందువల్ల ఆయన ఇంటిపేరు కూడా పతర్ అయినది. ఆయన కపుర్తలా లోని రణధీర్ కళాశాలలో గ్రాడ్యుయేషన్ చేసారు. పాటియాలా లోని పంజాబ్ విశ్వవిద్యాలయంలో మాస్టర్స్ డిగ్రీని చేసారు. ఆయన సాహిత్యంలో పి.హెచ్.డి ని అమృత్‌సర్ లోని గురునానక్ దేవ్ విశ్వవిద్యాలయంలో "ట్రాన్స్‌ఫర్మేషన్ ఆఫ్ ఫోక్‌లోర్ ఇన్ గురునానక్ వాణి" అంశంపై చేసారు. తరువాత ఆయన విద్యారంగంలో ప్రవేశించారు. లూధియానా లోని పంజాబ్ అగ్రికల్చర్ విశ్వవిద్యాలయంలో ప్రొఫెసరుగా పదవీవిరమణ చేసారు. ఆయన 1960ల మధ్యలో రచనలు ప్రారంభించారు. ఆయన రాసిన కవిత్వాలలో ముఖ్యమైనవి "హవా విచ్ లిఖే హర్ఫ్" (గాలిలో రాసిన పదాలు), "బిర్క్ అర్జ్ కరె" , "హనెరె విచ్ సులగ్ది వర్న్‌మాలా", "లఫ్జాన్ ది డర్గా", "పత్జర్ ది పజెబ్", "సర్జమీన్".

ఆయన గిరీష్ కర్నాడ్ వ్రాసిన "నాగ్‌మందల" నాటకాన్ని పంజాబీలోనికి అనువదించారు. ఆయన "బెర్టోల్ట్ బ్రెచ్ట్", "పాబ్లో నెరుడా" వ్రాసిన కవితలను అనువదించారు.

ఆయన చండీగర్ లోని పంజాబీ సాహితీ అకాడమీ అధ్యక్షునిగా యున్నారు. అంతకు ముందు లూధియానాలోని పంజాబీ సాహితీ అకాడమీ అధ్యక్షునిగా పనిచేసారు.
## సినిమాలు
అయన "షహీద్ ఉద్దం సింగ్", "విదేశ్" అనే పంజాబీ చిత్రాలకు సంభాషణలు వ్రాసారు.

## పురస్కారాలు

* 1979 పంజాబీ సాహిత్య అకాడమి పురస్కారం 
* 1993: సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం (హనెరె విచ్ సుల్గ్‌ది వర్న్‌మలా పుస్తకానికి)
* 1999: పాన్‌చంద్ పురస్కారం (భారతీయ భాషా పరిషత్, కోల్‌కతా ద్వారా)
* 1999 భారతీయ భాషా పరిషత్, కోల్‌కతా
* 2007-2008 ఆనద్ కావ్ సమ్మాన్ 
* 2009: సరస్వతి సమ్మాన్ ( కె.కె.బిర్లా ఫౌండేషన్ ద్వారా).
* 2009 గంగాధర్ నేషనల్ అవార్డ్ ఫర్ పోయిట్రీ, సంబల్ పూర్ విస్వవిద్యాలయం, ఒరిస్సా
* 2012: పద్మశ్రీ పురస్కారం. (సాహిత్య, విద్య రంగాలకు చేసిన సేవలకు గానూ)
* 2014: సుసుమాగ్రజ్ లిటెరరీ అవార్డు -2014

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు
*
*

వర్గం:పంజాబ్ రచయితలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1945 జననాలు
వర్గం:భారతీయ అనువాదకులు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:సరస్వతి సమ్మాన్ పురస్కార గ్రహీతలు
హర్భజన్ సింగ్ (కవి)

**హర్భజన్ సింగ్** (1920 ఆగస్టు 18 – 2002 అక్టోబరు 21) పంజాబీ రచయిత, విమర్శకుడు, సాహిత్యకారుడు, అనువాదకుడు. ఆయన 17 సంపుటాల పద్యాలను, సాహిత్య చరిత్ర యొక్క 19 రచనలను, అరిస్టాటిల్, సోఫోకిల్స్, రవీంద్రనాథ్ ఠాగోర్ ల సాహిత్యాంశాల అనువాదాలను ప్రచురించారు. ఆయనకు సోవియట్ లాండ్ నెహ్రూ అవార్డు వచ్చింది.

## జీవిత విశేషాలు
ఆయన ఆగస్టు 18 1920 న అస్సాం లోని లుడింగ్ లో గంగా దేయి, గండా సింగ్ దంపతులకు జన్మించారు. ఆయన తండ్రి క్షయ వ్యాధితో బాధపడేవారు. ఆయన కుటుంబం లాహోర్ కు వెళ్ళి అచ్చట గవల్‌మండి ప్రాంతంలో రెండు గృహాలను కొనుగోలు చేసింది. ఆయన తండ్రి హర్బజన్ సింగ్ కు యేడాది వయస్సు లోపలే మరణించాడు. అప్పుడు ఆయన తల్లి, ఇద్దరు సోదరీమణులు కూడా ఆయన నాలుగేళ్ళ వయసు ఉన్నప్పుడు మరణించారు. ఆయనను లాహోర్ లో ఉన్న తన పిన్ని గారు పెంచుకున్నారు. ఆయన స్థానిక డి.ఎ.వి పాఠశాలలో విద్యాభ్యాసం చేసారు. ఆ పాఠశాలలో ప్రతిభావంతునిగా ఉండేవారు. ఆయన పంజాబ్ లో మొదటి మూడు స్థానాలలో ఉన్నప్పటికీ పేదరికం వల్ల విద్యాభ్యాసం కొనసాగించలేకపోయారు. ఆయన లాహోర్ లో హోమియోథెరపిక్ కెమిస్ట్ షాపు వద్ద సేల్స్ బాయ్ గా ఉద్యోగంలో చేరారు. తరువాత న్యూఢిల్లీలో లోయర్ డివిజినల్ క్లార్క్ గా పనిచేసారు. తరువాత న్యూఢిల్లీ లోని ఖల్సా పాఠశాలలో అసిస్టెంట్ లైబ్రేరియన్ గా ఉద్యోగం చేసారు.

సింగ్ తన ఉన్నత విద్యను కళాశాలకు వెళ్ళకుండా పూర్తిచేసారు. ఆయన ఆంగ్ల, హిందీ సాహిత్యాలలో డిగ్రీలు చేసారు. వాటిని న్యూఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయం నుండి పూర్తి చేసారు. ఆయన హిందీ కవిత్వంలో గురుముఖి స్క్రిప్ట్ లో పి.హెచ్.డి చేశారు.

ఆయన ముగ్గురు కుమారులలో ఒకడైన మదన్ గోపాల్ సింగ్ ప్రసిద్ధ గాయకుడు, పండితుడు.
## సత్కారాలు
*1970: సాహిత్య అకాడమీ అవార్దు, సాహిత్య అకాడమీ, భారతదేశం ("నా దుప్పె నా చావె" పుస్తకానికి)
* 1987: "కబీర్ సమ్మా" -మధ్యప్రదేశ్ ప్రభుత్వంలో అత్యున్నతమైన పురస్కారం.
* 1994: సరస్వతీ సమ్మాన్ - సాహిత్య పురస్కారం, భారతదేశం.
* 1994: సాహిత్య అకాడమీ ఫెలోషిప్, న్యూఢిల్లీ - యితర పంజాబీ రచయితలలో ఈ పురస్కారం పొందిన వారు.
* సోవియత్ లాండ్ నెహ్రూ అవార్డు -
* 2002: ధలివాలా సమ్మాన్ - లూధియానా లోని పంజాబ్ సాహిత్య అకాడమి యొక్క అత్యున్నత పురస్కారం.

## మూలాలు

## ఇతర పఠనాలు
* Harbhajan Singh, Punjabi Poet *Who's who of Indian Writers*, 1999: End-century Edition, by Kartik Chandra Dutt, Ramakanta Rath, Sahitya Akademi. ISBN 81-260-0873-3. Page 448.

## ఇతర లింకులు

*
* 
* Books by ''Harbhajan Singh''

## ఇతర లింకులు

వర్గం:1920 జననాలు
వర్గం:2002 మరణాలు
వర్గం:పంజాబ్ రచయితలు
వర్గం:కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ పురస్కార గ్రహీతలు
శ్మశాన అథిపతి

**శ్మశాన అథిపతి** అంటే శ్మశానం వాటికకు రక్షకుడు లేదా పాలకుడు. శ్మశానానికి అథిపతిగా స్త్రీ లేదా పురుష దేవతలు ఉండవచ్చు లేదా సతి సమేతంగా కూడా ఉండవచ్చు.

## హిందూమత శ్మశాన అథిపతి
హిందూమత గ్రంథాలు ప్రకారం శ్మశానవాటికకు అథిపతి మహాశివుడు. శివుడుకు ఒకానోక పేరు *శ్మశానవాసి" (సంస్క్రతం:శ్మశానవాసిన్) గా కుడా పిలువబడుతాడు. శ్మశానవాసి యెుక్క భార్య [[కాళిమాతా]] ***శ్మశాన కాళి**''గా కుడా పిలువబడుతుంది. కాళిమాత యెుక్క నలుపు రంగు తన భర్త యెుక్క నలుపు రంగును ప్రతిభింబిస్తుంది, శివుడు తన శరీరం పై శవాలను కాల్చిన భుడిదను తన శరీరంపై పుసుకోని ఉంటాడు. (Sanskrit: śmaśāna) శివుడు శ్మశానంలో యోగా ముద్రలో తపస్సు చేస్తూ ఉంటాడు, śmaśāna-kālī.కాళి శ్మశాన సంరక్షకురాలు.
ఆమె దుష్టశక్తులను శ్మశానం నుండి పారద్రోలుతుంది. కనుక హిందూ సంప్రదాయాలు ప్రకారం శివుడు, కాళి ఇద్దరు శ్మశాన అథిపతులు.

## మూలాలు

వర్గం:హిందూమతం
దలీప్ కౌర్ తివానా

**దలీప్ కౌర్ తివానా**  పంజాబీ సాహిత్యంలో నవల, లఘుకథా రచయిత్రి. ఆమెకు అనేక ప్రాంతీయ, జాతీయ పురస్కారాలు లభించాయి. ఆమె అనువాద రచయిత్రిగా కూడా సుపరిచితులు. ఆమె పంజాబ్ విశ్వవిద్యాలయం (పాటియాలా) లో పంజాబీ భాష ప్రొఫెసర్, డీన్ గా పదవీవిరమణ చేసారు. ఆమెకు కథా రచయిత్రిగా ఆమెకు ఎంత గొప్ప పేరుందో, నవలా రచయిత్రిగా అంతే గుర్తింపు ఉంది.
## జీవిత విశేషాలు
ఆమె భారతదేశంలోని పంజాబ్ రాష్ట్రానికి చెందిన లూధియానా జిల్లాలోని రబ్బన్ గ్రామంలో మే 4 1935 న  జన్మించారు. పాటియాలా పట్టణంలోని పెద్దమ్మ ఇంట పెరిగారు. ఆమె పాటియాలాలో విద్యాభ్యాసం చేసారు. ఆమె ఎం.ఎ లో మొదటి శ్రేణిలో ఉత్తీర్ణత చెందారు, చండీఘర్ లోని పంజాబ్ విశ్వవిద్యాలయంలో పి.హెచ్.డి పొందిన మొదటి మహిళగా చరిత్ర సృష్టించారు. ఉద్యోగరీత్యా పంజాబు విశ్వవిద్యాలయంలో పంజాబీ ప్రొఫెసర్‌గా పనిచేశారు. పంజాబ్‌ విశ్వవిద్యాలయంలో అధ్యాపకురాలయ్యారు. క్రమక్రమంగా డీన్‌, యూనివర్సిటీ నేషనల్‌ ప్రొఫెసర్‌ వంటి ఉన్నతస్థాయి పదవుల్ని కూడా చేపట్టారు. ఆమెకు గ్రామాలన్నా, గ్రామీణులన్నా ఎంతో ఇష్టం. అందుకే ఆమె కథల్లో, నవలల్లో అమాయక జనం, అట్టడుగు జనం ఎక్కువగా కనిపిస్తారు. వారి ఆశ, నిరాశల్నే ఆమె ఎక్కువగా చిత్రించారు.

ఆమె ప్రముఖ రచయిత, ప్రొఫెసర్ భూపేందర్ సింగ్ ను వివాహమాడారు. ఆమెకు సిమ్రజిత్ సింగ్ అనే కుమారుడున్నాడు. ఆయన పంజాబ్ విశ్వవిద్యాలయంలో ఎలక్ట్రానిక్స్, కమ్యూనికేషన్స్ ప్రొఫెసరుగా యున్నారు. ఆమె పాటియాలాలోని పంజాబ్ విశ్వవిద్యాలయ కాంపస్ లో నివాసముంటున్నారు.

అక్టోబరు 14 2015 న ఆమెకు వచ్చిన పద్మశ్రీ అవార్డును వెనుకకు యిచ్చె వేసారు. దాదరీ ఘటన, కల్బుర్గీ హత్యకు నిరసనగా అవార్డులు వెనక్కి ఇచ్చే పరంపరగా ఈ అవార్డును వెనుకకు యిచ్చివేసారు. ఆమెకు ఈ అవార్డు సాహిత్యం, విద్యా అంగాలలో చేసిన కృషికి గానూ 2004 లో వచ్చింది.

దలీప్‌ కౌర్‌ వైవాహిక జీవితం ఆశించినంత సంతోషంగా సాగలేదు. సంసార నావ ఎన్నో ఆటుపోట్లకు గురైంది. అయినా ఆమె అధైర్యపడలేదు.  ఓటమిని నిబ్బరంగా ఎదుర్కొంటూ, విద్యారంగంలోనూ, సాహితీ రంగంలోనూ నిరంతర కృషి కొనసాగించారు. సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారంతో సహా పలు అవార్డులను ఆమె కైవసం చేసుకున్నారు.

## రచనా ప్రస్థానం
ఇంటాబయటా ఎక్కడా సాహిత్య వాతావరణం లేని రోజుల్లో కళాశాలలోని ఓ అధ్యాపకురాలు ఈమెను కథా రచన వైపు మళ్లించారు. కాలేజీ మేగజైనుకు ఏదో ఒకటి రాసుకురమ్మని ప్రోత్సహించారు. దాంతో దలీప్‌కౌర్‌ ఓ చిన్న కథ రాసుకుపోయారు. అది అచ్చయిన తర్వాత కళాశాల ప్రిన్స్‌పాల్‌ దలీప్‌ కౌర్‌ను ప్రత్యేకంగా పిలిచి అభినందించారు. దీంతో ఆమెకు తన రచనా శక్తిపట్ల విశ్వాసం పెరిగింది. ఆ రకంగా ఆమె ఆ తర్వాత రెండు వందల కథలు రాయగలిగారు. ఎనిమిది సంపుటాలు ప్రచురించగలిగారు. ప్రముఖ పంజాబీ కథా రచయిత్రిగా పేరు ప్రఖ్యాతులు సంపాదించగలిగారు. 'మేరీసారీ కహానియా  పేరుతో ఒక సర్ప కథా సంకలనం కూడా వెలువరించారు. పంజాబీ కథానికా రంగంలో శైలీ పరంగా వచ్చిన మార్పులన్నీ దలీప్‌కౌర్‌ కథల్లో స్పష్టంగా చూడొచ్చు.

## అవార్డులు
"కథా కహూ ఊర్వశి" నవలకు 2001లో ప్రతిష్ఠాత్మకమైన సరస్వతీ సమ్మాన్‌ స్వీకరించారు. శిరోమణి సాహిత్యకార్‌, దలివార్‌, పంజాబ్‌ అకాడమీ వంటి అవార్డులతో పాటు ఐదు జాతీయ పురస్కారాలతోపాటు రెండు అంతర్జాతీయ అవార్డులు కూడా స్వంతం చేసుకున్నారు. 
## మూలాలు

## ఇతర లింకులు

వర్గం:పంజాబ్ రచయితలు
వర్గం:1935 జననాలు
వర్గం:పంజాబ్ వ్యక్తులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కారం పొందిన మహిళలు
వర్గం:భారతీయ నవలా రచయితలు
గద్దమల్లయ్య గూడ

**గద్దమల్లయ్య గూడ **, రంగారెడ్డి జిల్లా, యాచారం మండలానికి చెందిన గ్రామం.

## గ్రామ జనాభా
;జనాభా (2011) - మొత్తం 	 - పురుషుల సంఖ్య 	 - స్త్రీల సంఖ్య 	 - గృహాల సంఖ్య 	 
;జనాభా (2001) మొత్తం పురుషులు, స్త్రీలు, గృహాలు విస్తీర్ణము హెక్టార్లు, ప్రజల భాష. తెలుగు.

## సమీప  మండలాలు
 
మండలాలు. మంచాల్ మండలం ఉత్తరాన, ఇబ్రహీం పట్నం మండలం ఉత్తరాన, కందుకూరు మండలం పడమరన, మద్గుల్ మండలం దక్షిణాన ఉన్నాయి.

## రవాణ సౌకర్యములు
ఇక్కడికి సమీపములోని పట్టణం ఎల్.బి.నగర్. ఇది 61 కి.మీ. దూరములో ఉంది. ఇక్కడినుండి అన్ని ప్రాంతాలకు రోడ్డు వసతి వుండి బస్సుల సౌకర్యము ఉంది. ఇక్కడికి 10 కి.మీ లోపు రైలు వసతి లేదు. హైదరాబాద్ రైల్వే స్టేషను ఇక్కడికి 49 కి.మీ. దూరములో ఉంది. రోడ్డు వసతి ఉంది.

## మూలాలు
భారత ప్రభుత్వం నిర్వహించిన 2011 గణాంకాల జాలగూడు

## వెలుపలి లంకెలు
వైశాఖి

**వైశాఖి, ** లేదా **బైశాఖి** సిక్కులకు పెద్ద పండుగ. 1699 లో గురు గోబింద్ సింగ్ ఇదే రోజున ఖల్సా స్థాపించాడు. దానికి గుర్తుగా ఈ పండుగను జరుపు కుంటారు. హిందువులకు కూడా ఇది పండుగ దినమే. వైశాఖమాసంలో మొదటిరోజున ఈ పండుగ వస్తుంది. సూర్య మాన పంచాంగం ప్రకారం ఇది సంవత్సరంలో మొదటి రోజు. పంట ఇంటికి వచ్చే రోజుగా దీన్ని హిందువులు, సిక్కులు జరుపుకుంటారు. రోమన్ కాలెండర్ ప్రకారం ఇది సాధారణంగా ఏప్రిల్ 13 / 14 తేదీలలో వస్తుంది.

## ఏరోజు ఎలా
వైశాఖి పండుగ సాధారణంగా ఏప్రిల్ 13 తేదీన వస్తుంది.

ఇది ముఖ్యంగా సిక్కు సమాజానికి చాలా ప్రధానమైన పండుగ. అదేరోజు ఖల్సా స్థాపించబడడం వలన దీనికి ఖల్సా సిర్జాన దినం (Khalsa Sirjana Divas) అని కూడా పిలుస్తారు. నానక్‌షాహీ క్యాలెండర్లో, రెండో నెల వైశాఖ్ మొదటి రోజున ఈ పండుగ వస్తుంది. ఈ కాలెండరు ప్రకారం, ఖల్సా సిర్జానా దినం ఏప్రిల్ 14 న వస్తుంది.

మరి కొన్ని సందర్భాల్లో వైశాఖి ఏప్రిల్ 14 న వస్తుంది. ఉపఖండంలోని చాలా ప్రాంతాల్లో మేష సంక్రాంతిని కొత్త సంవత్సర ప్రారంభంగా జరుపుకుంటారు. హిందువులకు ఇది ముఖ్యమైన రోజు. చాంద్ర మానం ప్రకారం కొత్త సంవత్సరం జరుపుకునే ప్రాంతాల వారికి కూడా మేష సంక్రాంతి ముఖ్యమైన రోజే.

ఇదే పండగరోజు మిగిలిన ప్రాంతాలలో కూడా జరుపుకొంటారు. బెంగాల్లో పోహెలా బోయ్‌షాఖ్ అనే పేరుతో కొత్త సంవత్సర వేడుక చేసుకుంటారు. అస్సాంలో బోహాగ్ బిహు అని, తమిళనాడులో పుత్తండు అనే పేరుతో కొత్త సంవత్సరాన్నీ జరుపుకుంటారు.

## ఇవి కూడా చూడండి

* నూతన సంవత్సర రోజు

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:సిక్కు మతం
వర్గం:పండుగలు
వర్గం:నూతన సంవత్సర వేడుకలు
పంజాబీ కవులు

thumb|గురు అమర్ దాస్
పంజాబీ ప్రఖ్యాత కవుల జాబితా‌.
* బాబా ఫరీద్ (12వ -13వ శతాబ్దం)
* దామోదర్ (15 వ శతాబ్దం)
* గురు నానక్ దేవ్ (15వ - 16వ శతాబ్దం)
* గురు అంగద్ (16వ శతాబ్దం)
* గురు అమర్ దాస్ (15వ - 16వ శతాబ్దం)
* గురు రామ్ దాస్  (16వ శతాబ్దం)
* షా హుస్సేన్ (16వ శతాబ్దం)
* గురు అర్జున్ దేవ్ (16వ - 17వ శతాబ్దం)
* భాయ్ గురుదాస్ (16వ - 17 వ శతాబ్దం)
* సుల్తాన్ బహు (16వ - 17వ శతాబ్దం)* గురు తేజ్ బహదూర్ (17వ శతాబ్దం)
* గురు గోబింద్ సింగ్ (17వ శతాబ్దం)
* సాలెహ్ ముహమ్మద్ సఫూరి (17వ శతాబ్దం)
* బుల్లెహ్ షా (17వ -18వ శతాబ్దం)
* వారిష్ షా  (18వ శతాబ్దం)
* ఖ్వాజా గులాం ఫరీద్ (18వ -19వ శతాబ్దం)
* బాబు రజబ్ అలీ (19వ శతాబ్దం)
* మియాన్ ముహమ్మద్ బక్ష్ (19వ శతాబ్దం)
* మౌల్వి గులాం రసూల్ అలంపూరి (19వ శతాబ్దం)
* క్వదర్యార్ (19వ శతాబ్దం)
* పిలో (19వ శతాబ్దం)
* మోహన్ సింగ్ (20వ శతాబ్దం)
* అమృతా ప్రీతమ్ (20వ శతాబ్దం)
* హషీం (19 వ శతాబ్దం)
* షరీఫ్ కుంజాహీ (20 వ శతాబ్దం)
* మీర్ తన్హా యూసఫి (20 వ శతాబ్దం)
* అన్వర్ మసూద్ (20 వ శతాబ్దం)
* అఫ్జల్ అహసాన్ రంధ్వా (20 వ శతాబ్దం)
* ఆతిష్ (20 వ శతాబ్దం)
* హర్బాన్స్ భల్ల (1930-1993) (20 వ శతాబ్దం)
* షయిస్టా నుజ్హత్ (20 వ శతాబ్దం)
* భాయ్ వీర సింగ్ (20 వ శతాబ్దం)
* అమృతా ప్రీతమ్ (20 వ శతాబ్దం)
* ధాని రామ్ చత్రిక్ (20 వ శతాబ్దం)
* జస్వంత్ సింగ్ రాహీ (20 వ శతాబ్దం)
* ఫైజ్ అహ్మద్ ఫైజ్ (20 వ శతాబ్దం)
* దర్శన్ సింగ్ ఆవారా (20 వ శతాబ్దం)
* డాక్టర్ హర్భజన్ సింగ్ (20 వ శతాబ్దం)
* శివ్ కుమార్ బటాల్వి (20 వ శతాబ్దం)
* షరీఫ్ కుంజాహీ (20 వ శతాబ్దం)
* సుర్జిత్ పాటర్ (20 వ శతాబ్దం)
* నవ్ తేజ్ భారతి (20 వ శతాబ్దం)
* అమర్జిత్ చందన్ (20 వ శతాబ్దం)
* అజ్మీర్ స్వారీ (20 వ శతాబ్దం)
* అన్వర్ మసూద్ (20 వ శతాబ్దం)
* సుఖ్ దర్శన్ దలివాల్ (20 వ శతాబ్దం)
* బల్వంత్ గార్గి (20 వ శతాబ్దం)
* సుఖ్ బిర్ (20 వ శతాబ్దం)
* జస్వంత్ సింగ్ నెకి (20 వ శతాబ్దం)
* శర్ధా రామ్ ఫిల్లవూరి
* ఉస్తాద్ దమన్ (20 వ శతాబ్దం)
* మునీర్ నియాజి
* చమన్ లాల్ చమన్ (20 వ శతాబ్దం)
* సంత్ రామ్ ఉదాసి (20 వ శతాబ్దం)
* షంషేర్ సింగ్ సంధు (3 మార్చి 1937)
* అహ్మద్ రాహీ (20 వ శతాబ్దం)
* మజార్ టిర్మాజి (20 వ శతాబ్దం)
* ఫార్రుఖ్ హుచ్మయౌన్ (20 వ శతాబ్దం)

## ఇతర లంకెలు
* పంజాబి కవిత్వం
* పంజాబి కవుల, రచయితల సంకలనం
* నార్త్ అమెరికాలోని అకాడమి ఆప్ ద పంజాబ్ (APNA)
* పంజాబి కవుల కవిత్వం [punjabizone.net website]

## ఇవికూడా చదవండి
**Sufi Poets of the Punjab Pakistan (Their Thought and Contribution)* Prof M Ashraf Chaudhary. National Book Foundation Islamabad. ISBN 978-969-37-0313-9
* "Great Sufi Poets of The Punjab" by R. M. Chopra, (1999), Iran Society, Calcutta.

వర్గం:పంజాబ్ వ్యక్తులు
వర్గం:పంజాబ్ రచయితలు
సమ్మి (నృత్యం)

**సమ్మి** అనేది పంజాబ్ రాష్ట్రంలోని గిరిజనుల తెగ యొక్క సాంప్రదాయక నృత్యం. ఈ నృత్యం పంజాబీ మహిళల యొక్క నృత్యం. ఈ నృత్యం పంజాబ్ లోని సాండల్‌బార్ ప్రాంతం (ప్రస్తుతం పాకిస్తాన్ లోనిది) లో ప్రసిద్ధమైనది. ఈ నృత్యాన్ని బాజీగర్, రాయి ప్రజలు, లోబానా, సాంసీ గిరిజన తెగల మహిలలు ఎక్కువగా ప్రదర్శిస్తూ ఉంటారు.

ఈ నృత్యం మర్వాడ్ రాజ్యంలోని "సమ్మి మహారాణి" ప్రదర్శించేదని చారిత్రక గ్రంథాల ద్వారా తెలుస్తుంది. ఈ నృత్యాన్ని రాజస్థాన్ రాజకుమారుడు అయిన సుచ్‌కుమార్ తో వేరుపడడం వల్ల కలిగిన భావోద్రేకంతో ప్రదర్శించేదని కథనం.

## వస్త్రధారణ
ఈ నృత్యకారులు ప్రకాశవంతమైన రంగుకల కుర్తాను, పూర్తిగా పూలతో కూడిన స్కట్ లను (లహెంగా) ధరిస్తారు. ఈ నృత్యంలో వెండి కేశాలు గల ఆభరణాలను ధరిస్తారు.
## ప్రదర్శన
ఈ నృత్యం గిద్దా వలె వృత్తాకారంలో ప్రదర్శించబడుతుంది. నృత్యకారులు ఒక వలయంగా నిలబడి వారి చేతులను ప్రక్కలకు, కుడివైపుకు ఊపుతుంటారు. ఈ నృత్యంలో ముఖ్యమైన ప్రసిద్ధి పొంచిన సమ్మీ పాట "సమ్మీ మేరీ వాన్".
## ఇవి కూడా చూడండి
* పంజాబీ నృత్యం
* గిద్దా - పంజాబీ మహిళా నృత్యం.
* భాంగ్రా (నృత్యం) - పంజాబీ పురుషుల నృత్యం.
## మూలాలు

## ఇతర పఠనాలు
:Schreffler, Gibb. 2012. “Desperately Seeking Sammi: Re-inventing Women’s Dance in Punjab.” *Sikh Formations* 8(2).

వర్గం:భారతీయ నృత్యరీతులు
ఉన్ని

**ఉన్ని** అనగా కొన్ని క్షీరదాల యొక్క వెంట్రుకలు. అత్యంత ఉన్ని గొర్రెలు, మేకల నుండి వస్తుంది, ఇంకా ఉన్ని ఒంటెలు, ప్రత్యేక కుందేళ్ళ నుండి కూడా తీసుకోబడుతుంది. ఉన్ని ఒక సహజ పదార్థం. ప్రజలు తమ శరీరాన్ని వెచ్చగా ఉంచుకొనుటకు బట్టలు, దుప్పట్లు, శాలువాలు, చలికోటులు, ఇతరత్రావి తయారు చేయడానికి ఉన్నిని ఉపయోగిస్తారు.

ఉన్ని  సహజమైన ఫైబర్. ప్రజలు వేడిగా ఉండటానికి దుస్తులు , దుప్పట్లు మరియు ఇతర వస్తువులను తయారు చేయడానికి ఉన్ని ఫైబర్‌ను ఉపయోగిస్తారు. దీనిని సాధారణంగా బయటి దుస్తులను తయారు చేయడానికి ఉపయోగిస్తారు, అయితే దుప్పట్లు, సాక్స్, స్వెటర్లు మరియు చక్కటి దుస్తులను తయారు చేయడానికి కూడా ఉపయోగిస్తారు. కుందేలు ఉన్నిని అంగోరా ఉన్ని అంటారు. కాష్మీర్ ఉన్ని మరియు మొహైర్ మేకల నుండి, క్వివిట్ కస్తూరి ఎద్దు నుండి మరియు ఇతర రకాల ఉన్ని ఒంటెల నుండి వస్తాయి 

## లక్షణాలు
ఉన్ని జుట్టు లేదా బొచ్చు నుండి వేరు చేసే అనేక లక్షణాలను కలిగి ఉంటుంది : ఇది ముడతలు పడేది,  సాగేది . ఉన్ని బట్టలను సులభంగా శుభ్రం చేయవచ్చు. ఉన్ని తేమను కూడా గ్రహిస్తుంది.  వేడి మరియు చలి నుండి ఇన్సులేట్ చేస్తుంది . ఉన్నిని వడకవచ్చు లేదా నూలుగా తయారు చేయవచ్చు . ఉన్నిని వడకడానికి ముందు సాధారణంగా కార్డు చేస్తారు. కార్డింగ్ అనేది రెండు బ్రష్‌లను ఉపయోగించి ఉన్నిని నిటారుగా చేయడానికి ఒక మార్గం.

### నూలు
ఈ నూలును వస్త్రం లేదా వస్త్రాన్ని నేయడానికి ఉపయోగిస్తారు . ఉన్ని నూలును జంపర్ల వంటి ఫాబ్రిక్ లేదా దుస్తులలో కూడా అల్లవచ్చు లేదా అల్లవచ్చు . అల్పాకా , మోహైర్, అంగోరా, ఒంటె, కాష్మీర్ మరియు వికునా అన్నీ వేర్వేరు ఉన్ని రకాలు. ఉన్నిని వేడి నీటిలో మరిగించి , కలిపి రుద్దిన తర్వాత కూడా దానిని ఫెల్ట్‌గా తయారు చేయవచ్చు .

### ఫెల్ట్
ఫెల్ట్ అనేది నేసిన ఒక రకమైన ఫాబ్రిక్. ఉన్నిని సూదితో కూడా ఫెల్ట్ చేయవచ్చు. చల్లని వాతావరణంలో వెచ్చగా ఉండటానికి బట్టలు తయారు చేయడానికి ఫెల్ట్‌ను ఉపయోగించవచ్చు . రాగ్ అనేది నూలుగా తయారు చేయబడిన దృఢమైన ఉన్ని ఫైబర్ మరియు చేతి తొడుగులు వంటి అనేక కఠినమైన అనువర్తనాల్లో ఉపయోగించబడుతుంది. **వోర్స్టెడ్** అనేది గట్టి ఉపరితలం కలిగిన బలమైన, పొడవైన-స్టేపుల్, దువ్వెన ఉన్ని నూలు. ఉన్ని అనేది **మృదువైన** , చిన్న-స్టేపుల్, **కార్డ్డ్** ఉన్ని నూలు, సాధారణంగా అల్లడం కోసం ఉపయోగిస్తారు.

## ఉత్పత్తి
ఉన్ని చర్మంలో ఉండే చిన్న కణాలు అయిన ఫోలికల్స్ ద్వారా ఉత్పత్తి అవుతుంది. ఈ ఫోలికల్స్ చర్మం పై పొరలో ఎపిడెర్మిస్ అని పిలువబడతాయి. ఉన్ని ఫైబర్స్ పెరిగేకొద్దీ డెర్మిస్ అని పిలువబడే రెండవ చర్మ పొరలోకి క్రిందికి నెట్టబడతాయి. ఫోలికల్స్‌ను ప్రాథమిక లేదా ద్వితీయ ఫోలికల్స్‌గా వర్గీకరించవచ్చు.

ప్రాథమిక ఫోలికల్స్ మూడు రకాల ఫైబర్‌లను ఉత్పత్తి చేస్తాయి, కెంప్ (ఉన్ని), మెడులేటెడ్ ఫైబర్స్ మరియు నిజమైన ఉన్ని ఫైబర్స్. ద్వితీయ ఫోలికల్స్ నిజమైన ఉన్ని ఫైబర్‌లను మాత్రమే ఉత్పత్తి చేస్తాయి. మెడులేటెడ్ ఫైబర్స్ జుట్టుకు దాదాపు ఒకేలాంటి లక్షణాలను పంచుకుంటాయి మరియు పొడవుగా ఉంటాయి కానీ ముడతలు మరియు స్థితిస్థాపకత ఉండవు. కెంప్ ఫైబర్స్ చాలా ముతకగా ఉంటాయి మరియు బయటకు వస్తాయి.

## చిత్రమాలిక

File:Royal Winter Fair Wool 2.jpg|ప్రాసెస్ చెయ్యడానికి ముందు ఉన్ని
File:Flock of sheep.jpg|వెంట్రుకల కత్తిరింపుకు (షేరింగ్) ముందు గొర్రెలు
File:Sheep eating grass edit02.jpg|మెరినో గొర్రెలు


## మూలాలు

## బయటి లింకులు

* యుట్యూబ్ లో తెలుగులో ఉన్ని పరిశ్రమ గురించి
* 

వర్గం:ఉన్ని
మాఝా

**మఝా** (పంజాబీ: ਮਾਝਾ ) అనేది పంజాబ్ లోని ఒక ప్రాంతం. ఇది బియాస్, సట్లెజ్ నదుల కుడివైపున నెలకొని ఉన్నది. ఇది జీలం నది వరకు ఉత్తరం వైపున విస్తరించి ఉంది. మఝా బారీ డోబ్ (బియాస్, రావి నదుల మధ్య ప్రాంతం) ప్రాంతాన్ని కూడుకొని ఉంది. మఝా రేచా దోబ్ ప్రాంతాన్ని (రావి, చీనాబ్ మధ్య ప్రాంతం), జెక్ డోబ్ ప్రాంతం (జీలం, చీనాబ్ నదుల మధ్య ప్రాంతం) లకు కూడా కలిగి యున్నది. 
మఝా చారిత్రక పంజాబ్ ప్రాంతానికి హృదయంలా నెలకొని ఉంది. మాఝా (ਮਾਝਾ) లేక మంజా (ਮਾਂਝਾ) పదాలకు అర్థం "కేందీయ" లేదా "మద్యలో నెలకొని ఉండుట". 

## మఝా లోని జిల్లాలు
ఈ క్రింది జిల్లాలు మఝా ప్రాంతంలో వర్గీకరించబదినవి.
*గురుదాస్పూర్
*అమృత్‌సర్
*టార్న్ టరన్
*పఠాన్‌కోట్
*లాహోర్
*కాసుర్
*ఒకారా
*పాక్‌పట్టణ్
*సహివాల్
*నరోవాల్
*షేయి క్రుపుర
*నంకన సాహిబ్
*ఫైసలాబాద్
*సియాల్‌కోట్
*చినియాట్
*గుజ్రాన్‌వాలా
*గుజరాత్

## యాత్రా ఆకర్షణలు
*రంజిత్ సాగర్ డ్యామ్, షాపూర్ కండి, పఠాన్‌కోట్
*షాపూర్ కండి ఫోర్ట్, పఠాన్‌కోట్
*నూర్పూర్ ఫోర్ట్ , పఠాన్‌కోట్
* బాధ్షాని మస్జిద్, లాహోర్ 
* లాహోర్ ఫోర్టు, లాహోర్ 
* బాగ్ - ఇ- జిన్నా, లాహోర్ 
* లాహోర్ మ్యూజియం, లాహోర్ 
* షాలీమార్ గార్డెన్స్, లాహోర్
* జహంగీర్ సమాధి, లాహోర్

## చిత్రమాలిక

Image:Ranjit Sagar Dam 1.jpg|రంజిత్ సాగర్ డ్యాం, షాపూర్ కండి 
Image:RaviRiver-Chamba.JPG|రావి నది
Image:Emperor Akbar crowning platform.jpg|అక్బరు చక్రవర్తి క్రౌనింగ్ ప్లాట్‌ఫారం, కలానూర్ 
Image:Akal Takht and Harmandir Sahib, Amritsar, Punjab, India.jpg|స్వర్ణ దేవాలయం, అకల్‌తక్త్, అమృత్ సర్ 
Image:Badshahi Mosque July 1 2005 pic32 by Ali Imran (1).jpg|బాద్షాహి మస్జిద్, లాహోర్ 
Image:Lahore Fort.jpg|లాహోర్ ఫోర్ట్, లాహోర్ 
Image:Lahore_Museum,_Lahore.jpg|లాహోర్ మ్యూజియం, లాహోర్ 
Image:Shalamar Garden July 14 2005-South wall pavilion with fountains.jpg|షాలీమార్ గార్డెన్స్ 
Image:Jahangir's_tomb-6.JPG|జహంగీర్ టాంబ్, లాహోర్ 

## నోట్సు

## మూలాలు

వర్గం:పంజాబ్ నగరాలు, పట్టణాలు
వాఘా

**వాఘా** (పంజాబీ(గురుముఖి): ਵਾਹਗਾ, ,హిందీ:वाघा,ఉర్దూ:واہگہ) భారత పాకిస్తాన్ దేశాల మధ్య ఉన్న సరిహద్దును దాటే రహదారి సమీపంలో ఉన్న గ్రామం, సరుకు రవాణా టర్మినల్, రైల్వే స్టేషన్. భారతదేశంలోని అమృత్‌సర్, పాకిస్తాన్‌లోని లాహోర్ నగరాలను కలిపే గ్రాండ్‌ట్రంక్ రోడ్డుపై ఈ గ్రామం నెలకొని ఉంది.

భారత్-పాక్ సరిహద్దు లాహోర్ నుండి  దూరంలోను, అమృత్‌సర్ నుండి దూరంలో ఉంది. ఈ సరిహద్దు ప్రాంతం అట్టారి గ్రామానికి ల సమీపంలో ఉంది.

## పర్యావలోకనం
వాఘా (పాకిస్తాన్‌లో వాహ్ఘా) భారత పాకిస్తాన్ దేశాల మధ్య రాడ్‌క్లిఫ్‌ అవార్డ్‌ ప్రకారము గీచిన విభజనరేఖ సమీపంలో ఉన్న గ్రామం. ఈ గ్రామం సరిహద్దురేఖకు పశ్చిమాన 600 మీటర్ల దూరంలో ఉంది. 1947లో దేశవిభజన సమయంలో భారతదేశంలోని అనేక మంది ముస్లిం  ప్రజలు ఈ ప్రాంతం నుండే పాకిస్తాన్‌ దేశానికి వలస వెళ్ళారు. పాకిస్తాన్ ప్రజలు ఈ ప్రాంతాన్ని వాఘా బార్డర్ అని పిలుస్తారు. కాగా భారతీయులుఇక్కడికి 500 మీటర్ల దూరంలో ఉన్న అట్టారి అనే గ్రామం పేరుతో దీనిని అట్టారి బార్డర్ అని పిలుస్తారు.

## వాఘా బార్డర్ వేడుక లేదా బీటింగ్ రిట్రీట్ వేడుక
ఈ కార్యక్రమం ప్రతిరోజూ సాయంత్రం సూర్యాస్తమయానికి రెండు గంటలముందు జరుగుతుంది. 1959నుండి ఈ ఆనవాయితీ ఉన్నది. భారతదేశానికి చెందిన సరిహద్దు భద్రతా దళం (బి.ఎస్.ఎఫ్) సైనికులు, పాకిస్తాన్‌కు చెందిన పాకిస్తాన్ రేంజర్స్ సైనికులు కలిసి ఈ కవాతును నిర్వహిస్తారు. సూర్యాస్తమయానికి సరిగ్గా వారి దేశ పతాకాలను క్రిందకు దించి పరస్పరం కరచాలనం చేసుకుని వెనుదిరుగుతారు. ఈ కవాతును బీటింగ్ రిట్రీట్ అని పిలుస్తారు. ఈ గగుర్పొడిచే కార్యక్రమాన్ని  ఇరుదేశాల పౌరులు ఉత్సాహంగా తిలకిస్తారు. ఇరుదేశాల ప్రజలలో దేశభక్తిని పెంపొందించే ఈ కవాతు ఎటువంటి ప్రతికూల పరిస్థితులలో కూడా నిరాటంకంగా జరుగుతుంది.

## చిత్రమాలిక

File:Wagha border.jpg| వాఘా బార్డర్ వద్ద పాకిస్తానీ గేటు
దస్త్రం:Wagah_gate.JPG|మహాత్మాగాంధీ చిత్రం ఉన్న భారత భవనం
File:WagahBorderINDO-PAKISTANBORDER2013 06.jpg|మహమ్మద్ అలీ జిన్నా చిత్రం ఉన్న పాకిస్తానీ భవనం
Wagah border indian bsf.jpg|వాఘాలో భారత సరిహద్దు రక్షణదళం (బి.ఎస్.ఎఫ్)
Women personnel of India's Border Security Force.jpg|వాఘాలో భారత సరిహద్దు రక్షణదళానికి చెందిన మహిళాజవాన్లు
File:Audience at Wagah border crossing, 2008.jpg| భారత, పాక్ దేశాల జాతీయపతాకాల అవనత వేడుకను తిలకిస్తున్న ప్రజలు
Milestone near Wagah Border.JPG|వాఘా బార్డర్ సమీపంలోని మైలురాయి


## మూలాలు

## బయటిలింకులు
* యూట్యూబ్‌లో బీటింగ్ రిట్రీట్ వేడుకలు

వర్గం:పంజాబ్
వర్గం:భారతదేశ సరిహద్దులు