సమాచార గ్రంథాలయం

**సమాచార గ్రంథాలయం**, **సమాచార** **ఆర్కైవ్** లేదా **సమాచార** **రిపోజిటరీ** అనేది పరిశోధనలో ద్వితీయ ఉపయోగం కోసం సంఖ్యా  లేదా జియోస్పేషియల్ డేటా సెట్ల సమాహారం. డేటా లైబ్రరీ సాధారణంగా పరిశోధన డేటా ఆర్కైవింగ్ కోసం  ఆ సంస్థ యొక్క డేటా వినియోగదారులకు సేవ చేయడానికి ఏర్పాటు చేయబడిన ఒక పెద్ద సంస్థ (విద్యా, కార్పొరేట్, శాస్త్రీయ, వైద్య, ప్రభుత్వ, మొదలైనవి) లో భాగం. డేటా లైబ్రరీ స్థానిక డేటా సేకరణలను కలిగి ఉంటుంది. వాటిని వివిధ మార్గాల ద్వారా యాక్సెస్ చేస్తుంది (CD- / DVD-ROM లు లేదా డౌన్‌లోడ్ కోసం సెంట్రల్ సర్వర్). డేటా లైబ్రరీ దాని వినియోగదారులకు ప్రాప్యత చేయడానికి లైసెన్స్ పొందిన డేటా వనరులకు సభ్యత్వాలను కూడా నిర్వహించవచ్చు. డేటా లైబ్రరీని కూడా డేటా ఆర్కైవ్‌గా పరిగణించాలా అనేది సేకరణలోని ప్రత్యేకమైన హోల్డింగ్‌ల పరిధిపై ఆధారపడి ఉంటుంది, దీర్ఘకాలిక సంరక్షణ సేవలు అందించబడుతున్నాయా లేదా అది విస్తృత సమాజానికి సేవ చేస్తుందా (జాతీయ డేటా ఆర్కైవ్‌లు చేసినట్లు). చాలా పబ్లిక్ సమాచార గ్రంథాలయాలు   రిజిస్ట్రీ ఆఫ్ రీసెర్చ్ డేటా రిపోజిటరీలలో ఇవ్వబడ్డాయి.

## సమాచార గ్రంథాలయాల  ప్రాముఖ్యత, సమాచార గ్రంధాలయ సభ్యత్వం
ఆగష్టు 2001 లో, అసోసియేషన్ ఆఫ్ రీసెర్చ్ లైబ్రరీస్ (ARL) SPEC కిట్ 263: ''న్యూమరిక్ డేటా ప్రొడక్ట్స్ అండ్ సర్వీసెస్ ను ప్రచురించింది'', సంఖ్యా డేటా వనరుల కోసం సేవలను సేకరించి అందించడంలో పాల్గొన్న ARL సభ్య సంస్థల సర్వే ఫలితాలను అందించింది. 

## సమాచార గ్రంథాలయాలు, సమాచార  లైబ్రేరియన్లు అందించే సేవలు
పరిశోధనలో సంఖ్యా, ఇతర రకాల డేటాసెట్ల ఉపయోగం కోసం సంస్థాగత స్థాయిలో మద్దతునిచ్చే లైబ్రరీ సేవ. సాధారణంగా లభించే సహాయక చర్యలు : 

* సూచన సహాయం - వినియోగదారు ప్రశ్నకు ప్రతిస్పందనగా, ఒక నిర్దిష్ట అంశంపై లేదా అంశాల సమూహంపై కొలవగల వేరియబుల్స్ కలిగిన సంఖ్యా లేదా జియోస్పేషియల్ డేటాసెట్లను గుర్తించడం. 
* వినియోగదారు సూచన - నిర్దిష్ట అంశాలపైసమాచార వనరులను గుర్తించడంలో వినియోగదారుల సమూహాలకు శిక్షణ ఇవ్వడం, డేటాను ఎలా డౌన్‌లోడ్ చేసుకోవాలి , స్ప్రెడ్‌షీట్, స్టాటిస్టికల్, డేటాబేస్ లేదా జిఐఎస్ ప్యాకేజీలుగా చదవడం, కోడ్‌బుక్‌లు, ఇతర డాక్యుమెంటేషన్‌ను ఎలా అర్థం చేసుకోవాలి. 
* సాంకేతిక సహాయం - రిజిస్ట్రేషన్ విధానాలను సులభతరం చేయడం, డేటాసెట్‌తో సమస్యలను పరిష్కరించడం, డాక్యుమెంటేషన్‌లోని లోపాలు, వినియోగదారుడు పని చేయగలిగే వాటిలో డేటాను రీఫార్మాట్ చేయడం, గణాంక పద్దతికి సహాయపడటం వంటివి. 
* సేకరణ అభివృద్ధి, నిర్వహణ - స్థానిక వినియోగదారుల  సంఘం ద్వితీయ విశ్లేషణ కోసం ఉపయోగించే సమాచార ఫైళ్ళ సేకరణను పొందడం,  నిర్వహించడం; సంస్థాగతసమాచార చందాలను కొనండి; సంస్థ కోసం డేటా ప్రొవైడర్లు, జాతీయ డేటా ఆర్కైవ్‌లకు సైట్ ప్రతినిధిగా వ్యవహరించండి. 
* సంరక్షణ, సమాచార భాగస్వామ్య సేవలు - మీడియా రిఫ్రెష్మెంట్, ఫైల్ ఫార్మాట్ మైగ్రేషన్ వంటి సేకరణలోని డేటాసెట్ల సంరక్షణ వ్యూహంపై పనిచేస్తాయి; సెంట్రల్ రిపోజిటరీ నుండి నవీకరించబడిన సంస్కరణల్లో రికార్డులను డౌన్‌లోడ్ చేసి ఉంచండి. అలాగే, ఇతరులు ద్వితీయ ఉపయోగం కోసం అసలు సమాచారాన్ని తయారు చేయడంలో వినియోగదారులకు సహాయం చేయండి; కేంద్ర లేదా సంస్థాగత రిపోజిటరీలో డిపాజిట్ కోసం లేదాసమాచారాన్ని పంచుకునే తక్కువ అధికారిక మార్గాల కోసం. డేటా డాక్యుమెంటేషన్ ఇనిషియేటివ్ వంటి డేటాను తగిన XML ప్రమాణంగా గుర్తించడం లేదా ఆన్‌లైన్ ఆవిష్కరణను సులభతరం చేయడానికి ఇతర మెటాడేటాను జోడించడం కూడా ఇందులో ఉండవచ్చు. 

## అసోసియేషన్స్

* IASSIST (ఇంటర్నేషనల్ అసోసియేషన్ ఫర్ సోషల్ సైన్స్ ఇన్ఫర్మేషన్ అండ్ సర్వీస్ టెక్నాలజీ) 
* DISC-UK (డేటా ఇన్ఫర్మేషన్ స్పెషలిస్ట్స్ కమిటీ - యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్) 
* APDU (అసోసియేషన్ ఆఫ్ పబ్లిక్ డేటా యూజర్స్ - USA) 
* CAPDU (కెనడియన్ అసోసియేషన్ ఆఫ్ పబ్లిక్ డేటా యూజర్స్) 

## డేటా లైబ్రరీల ఉదాహరణలు

### సహజ శాస్త్రాలు
కింది జాబితా శాస్త్రీయ డేటా ఆర్కైవ్లను సూచిస్తుంది. 

* CISL రీసెర్చ్ డేటా ఆర్కైవ్
* వనదేవత
* ESO / ST-ECF సైన్స్ ఆర్కైవ్ సౌకర్యం 
* అంతర్జాతీయ ట్రీ-రింగ్ డేటా బ్యాంక్ 
* రాజకీయ, సామాజిక పరిశోధన కోసం ఇంటర్-విశ్వవిద్యాలయ కన్సార్టియం 
* బయోకాంప్లెక్సిటీ కోసం నాలెడ్జ్ నెట్‌వర్క్ 
* వృద్ధాప్యంపై కంప్యూటరీకరించిన డేటా యొక్క నేషనల్ ఆర్కైవ్ 
* నేషనల్ ఆర్కైవ్ ఆఫ్ క్రిమినల్ జస్టిస్ డేటా http://www.icpsr.umich.edu/nacjd 
* నేషనల్ క్లైమాటిక్ డేటా సెంటర్
* నేషనల్ జియోఫిజికల్ డేటా సెంటర్
* నేషనల్ స్నో అండ్ ఐస్ డేటా సెంటర్
* నేషనల్ ఓషనోగ్రాఫిక్ డేటా సెంటర్
* ఓక్ రిడ్జ్ నేషనల్ లాబొరేటరీ డిస్ట్రిబ్యూటెడ్ యాక్టివ్ ఆర్కైవ్ సెంటర్ 
* పాంగియా - ఎర్త్ &amp; ఎన్విరాన్‌మెంటల్ సైన్స్ కోసం డేటా పబ్లిషర్ 
* ప్రపంచ డేటా సెంటర్
* DataONE
* 4TU. సెంటర్ ఫర్ రీసెర్చ్ డేటా 

సాంఘిక శాస్త్రాలలో, డేటా లైబ్రరీలను డేటా ఆర్కైవ్లుగా సూచిస్తారు. డేటా ఆర్కైవ్‌లు సామాజిక , ప్రవర్తనా డేటాను సంపాదించడం, తయారుచేయడం, సంరక్షించడం, వ్యాప్తి చేయడానికి వృత్తిపరమైన సంస్థలు. సాంఘిక శాస్త్రాలలో డేటా ఆర్కైవ్‌లు 1950 లలో ఉద్భవించాయి. అంతర్జాతీయ ఉద్యమంగా గుర్తించబడ్డాయి:  1964 నాటికి ఇంటర్నేషనల్ సోషల్ సైన్స్ కౌన్సిల్ (ISSC) సోషల్ సైన్స్ డేటా ఆర్కైవ్స్‌పై రెండవ సమావేశానికి స్పాన్సర్ చేసింది, సోషల్ సైన్స్ డేటాపై స్టాండింగ్ కమిటీని కలిగి ఉంది, ఈ రెండూ డేటా ఆర్కైవ్ల ఉద్యమాన్ని ఉత్తేజపరిచాయి. ఇరవై ఒకటవ శతాబ్దం ప్రారంభంలో, చాలా అభివృద్ధి చెందిన దేశాలు, కొన్ని అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలు అధికారిక, బాగా పనిచేసే జాతీయ డేటా ఆర్కైవ్‌లను నిర్వహించాయి. అదనంగా, కళాశాల ,విశ్వవిద్యాలయ క్యాంపస్‌లలో తరచుగా `సమాచార గ్రంథాలయాలు ' ఉంటాయి, అవి వారి అధ్యాపకులు, సిబ్బంది ,విద్యార్థులకుసమాచారాన్ని అందుబాటులో ఉంచుతాయి; వీటిలో చాలా వరకు కనీస ఆర్కైవల్ బాధ్యత, జాతీయ సంస్థపై ఆ పని కోసం ఆధారపడటం (రాక్‌వెల్, 2001, పేజి 3227).  

* re3data.org అనేది అన్ని విభాగాల నుండి పరిశోధనా డేటా రిపోజిటరీ ఇండెక్సింగ్ డేటా ఆర్కైవ్స్ యొక్క ప్రపంచ రిజిస్ట్రీ: https://web.archive.org/web/20200401013708/https://www.re3data.org/ 
* CESSDA సభ్యులు డేటా ఆర్కైవ్‌లు , సాంఘిక శాస్త్ర డేటాను ఆర్కైవ్ చేసే, ద్వితీయ ఉపయోగం కోసం డేటాను అందించే ఇతర సంస్థలు: https://www.cessda.eu/About/Consortium 
* యూరోపియన్ సోషల్ సైన్స్ డేటా ఆర్కైవ్స్ కన్సార్టియం: http://www.cessda.org/ 
* ఫిన్నిష్ సోషల్ సైన్స్ డేటా ఆర్కైవ్ (FSD): http://www.fsd.uta.fi/ 
* డానిష్ డేటా ఆర్కైవ్స్: http://www.sa.dk/content/us/about_us  ; నిర్దిష్ట పేజీ (డానిష్ భాషలో మాత్రమే): https://web.archive.org/web/20150318230743/http://www.sa.dk/dda/default.htm 
* రాజకీయ, సామాజిక పరిశోధన కోసం ఇంటర్-యూనివర్శిటీ కన్సార్టియం: http://www.icpsr.umich.edu/ 
* రోపర్ సెంటర్ ఫర్ పబ్లిక్ ఒపీనియన్ రీసెర్చ్: https://ropercenter.cornell.edu/ 
* ది సోషల్ సైన్స్ డేటా ఆర్కైవ్: http://dataarchives.ss.ucla.edu/ 
* NCAR రీసెర్చ్ డేటా ఆర్కైవ్: http://rda.ucar.edu  
* కార్నెల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఫర్ సోషల్ అండ్ ఎకనామిక్ రీసెర్చ్: https://ciser.cornell.edu/data/data-archive/ 

* క్లబ్బ్, జె., ఆస్టిన్, ఇ., గెడా, సి. "" సాంఘిక శాస్త్రాలలో పరిశోధన డేటాను పంచుకోవడం. "" *షేరింగ్ రీసెర్చ్ డేటాను*, ఎస్. ఫియెన్‌బర్గ్, ఎం. మార్టిన్, ఎం. స్ట్రాఫ్, ఎడ్స్. నేషనల్ అకాడమీ ప్రెస్, వాషింగ్టన్, DC, 1985, 39-88. 
* గెరాసి, డి., హంఫ్రీ, సి., జాకబ్స్, జె. *డేటా బేసిక్స్* . కెనడియన్ లైబ్రరీ అసోసియేషన్, ఒట్టావా, ON, 2005. 
* మార్టినెజ్, లూయిస్ & మక్డోనాల్డ్, స్టువర్ట్, "'UK అకాడెమిక్ కమ్యూనిటీలో స్థానిక డేటా వినియోగదారులకు మద్దతు ఇవ్వడం'"  . *అరియాడ్నే*, సంచిక 44, జూలై 2005. 
* డేటా లైబ్రరీల చరిత్రను ఆర్కివిస్ట్ ''వృత్తితో'' దాని సంబంధాన్ని గుర్తించే వ్యాసాల ''కోసం ఎంచుకున్న రచనల'' యొక్క ''IASSIST గ్రంథ పట్టిక'' చూడండి, 1960 లకు , 70 లకు 1996 వరకు. 
* సాంఘిక శాస్త్రాల కోసం డేటా లైబ్రరీలు, డేటా ఆర్కైవ్‌లు, డేటా సపోర్ట్ , ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీపై దృష్టి సారించి 1993 నుండి ఇప్పటి వరకు ''IASSIST త్రైమాసిక'' కథనాలను చూడండి. 

## ఇది కూడ చూడు

* డేటా క్యూరేషన్
* డిజిటల్ క్యూరేషన్
* డిజిటల్ సంరక్షణ
* డేటా సెంటర్
* డేటాను తెరవండి 

## ప్రస్తావనలు

వర్గం:డిజిటల్ గ్రంథాలయాలు