పశ్చిమ బెంగాల్ చరిత్ర

**[[పశ్చిమ బెంగాల్]]** చరిత్ర ప్రాథమికంగా భారత ఉపఖండం తూర్పు భాగంలో ఉన్న బెంగాల్ పశ్చిమ భాగం చరిత్రను సూచిస్తుంది. సుమారు 42,000 సంవత్సరాల క్రితం పశ్చిమ  పశ్చిమ బెంగాల్‌లో మానవ నివాసానికి ఆధారాలు కనుగొనబడ్డాయి.  పశ్చిమ బెంగాల్‌లోని అయోధ్య కొండలలో ఆ కాలానికి చెందిన మానవ స్థావరాలు కనుగొనబడ్డాయి. క్రీ.పూ. 2,000 నాటికి, హరప్పా-మహేంజోదారో నాగరికతకు సమకాలీనమైన దామోదర్-అజయ్ నదీ లోయలో మానవ నాగరికత స్థిరనివాసం క్రమంగా వ్యాపించింది. పశ్చిమ బెంగాల్ దక్షిణ భాగం క్రీ పూ 1100 - క్రీ పూ 350 మధ్య వంగ రాజ్యం ఉనికిని చూసింది, ఇది ఉత్తర భారతదేశం వేద నాగరికత సమకాలీనమైనది. 

మహాజనపదాలలో, మగధ క్రీపూ 350 లో శక్తివంతమైనదిగా మారింది, ఆ సమయంలో మగధ నంద రాజవంశం పాలకులు పశ్చిమ బెంగాల్ భూభాగాన్ని తమ సామ్రాజ్యంలో విలీనం చేసుకున్నారు. నంద సామ్రాజ్యం తర్వాత, పశ్చిమ బెంగాల్ అన్ని మగధ-కేంద్రీకృత సామ్రాజ్యాల పాలనలో ఉంది.  పశ్చిమ బెంగాల్‌లోని తామ్రలిప్త మగధ కేంద్రంగా ఉన్న మౌర్య సామ్రాజ్యం ప్రధాన ఓడరేవు. పశ్చిమ బెంగాల్ భూభాగంలో ఎక్కువ భాగం మగధ-కేంద్రీకృత సామ్రాజ్యాల పతనం తరువాత ఉత్తర భారతదేశంలో ఉద్భవించిన గుప్త సామ్రాజ్యం క్రింద పాలించబడింది. 

బెంగాల్‌లో, గౌర్ రాజ్యం క్రీ. శ. 690లో స్థాపించబడింది, ఇది పశ్చిమ బెంగాల్, ప్రస్తుత బంగ్లాదేశ్ అంతటా వ్యాపించింది. బెంగాల్‌లో బాగా స్థిరపడిన మొదటి స్వతంత్ర రాజకీయ సంస్థగా  గౌర్‌ను తరచుగా పేర్కొంటారు. ఈ రాజ్యం తరువాత, క్రీ. శ. 750 లో పాల సామ్రాజ్యం, క్రీ. శ 1070 లో సేన సామ్రాజ్యం పశ్చిమ బెంగాల్ అంతటా ఉద్భవించాయి. ఈ రెండు సామ్రాజ్యాలు ప్రధానంగా బెంగాల్ కేంద్రీకృతమై ఉండేవి. 

13వ శతాబ్దం నాటికే పశ్చిమ బెంగాల్‌లో ఇస్లామిక్ దండయాత్రలు స్థాపించబడ్డాయి. ఈ సమయంలో పశ్చిమ బెంగాల్‌తో పాటు బెంగాల్ కూడా గజనవి సామ్రాజ్యంలో చేర్చబడింది. పశ్చిమ బెంగాల్ 13వ నుండి 14వ శతాబ్దం వరకు ఢిల్లీ సుల్తానేట్ కింద 14వ నుండి 16వ శతాబ్దం వరకు బెంగాల్ సుల్తానేట్ కింద పాలించబడింది. 16వ శతాబ్దంలో బెంగాల్ సుల్తానేట్ పతనం తర్వాత, పశ్చిమ బెంగాల్ మొఘల్ సామ్రాజ్యం కిందకు వచ్చింది. 

పశ్చిమ బెంగాల్‌లోని  ముర్షిదాబాద్ స్వతంత్ర నవాబ్ బెంగాల్ (1717-1765) కు రాజధానిగా ఉండేది. 1765లో బ్రిటిష్ వారు బెంగాల్ నవాబుల నుండి పశ్చిమ బెంగాల్‌తో సహా బెంగాల్ నియంత్రణను తీసుకున్నారు. బ్రిటిష్ ఇండియన్ సామ్రాజ్యం  బెంగాల్ ప్రెసిడెన్సీ 1947 ఆగస్టులో పశ్చిమ బెంగాల్, తూర్పు బెంగాల్ విభజించబడింది. 

## చరిత్రపూర్వ యుగం (క్రీ. పూ. 2000 వరకు)

### రాతి యుగం

పశ్చిమ బెంగాల్‌లో తొలి మానవ నివాసం ఏర్పడినప్పటి నుండి పాత రాతియుగం లేదా  పాలియోలిథిక్ యుగం వరకు ఉన్న కాలం.  పాలియోలిథిక్ స్థలాలు ఎక్కువగా 87°10' తూర్పు, 22°30' ఉత్తర - 23°30' ఉత్తర అక్షాంశాల మధ్య ఉన్న ఎగువ గండేశ్వరి, మధ్య ద్వారకేశ్వర్, ఎగువ కంసాబతి, ఎగువ తారాఫేని & మధ్య సువర్ణరేఖ లోయలలో కనిపిస్తాయి. పశ్చిమ బెంగాల్ నైరుతి భాగంలోని విస్తారమైన అడవులతో కూడిన ఎత్తైన ప్రదేశం, మితమైన వర్షపాతం పాలియోలిథిక్ సంస్కృతి  పెరుగుదల &యు అభివృద్ధికి అనువైన పరిస్థితులను కల్పించాయి. ఈ మానవ స్థావరాలు అయోధ్య కొండల దిగువున ఉన్న కానా, మహాదేబ్బెర వద్ద కనుగొనబడ్డాయి.కాన వద్ద కనుగొనబడిన సూక్ష్మ శిలాయుత సాధనాలు 42,000 సంవత్సరాల పురాతనమైనవి, మహాదేవేర వద్ద కనుగొనబడింది సూక్ష్మ శిలాయుగ సాధనాలు 34,000 నుండి 25,000 సంవత్సరాల పురాతనమైనవని భావిస్తున్నారు. భాగీరథి నది పశ్చిమ ఒడ్డున ఉన్న హట్పారాలో సుమారు 15,000-20,000 సంవత్సరాల నాటి మానవ స్థావరాల ఆధారాలు ఉన్నాయి. ఇక్కడ సుమారు 200 చిన్న రాతి ఆయుధాలు కనుగొనబడ్డాయి. పురావస్తు శాస్త్రవేత్తల ప్రకారం, హత్‌పారా చరిత్రపూర్వ నాగరికత గణకర్ నుండి మహిపాల వరకు భాగీరథి నది ఒడ్డున విస్తరించి ఉంది. ఆ కాలంలో మానవ ఆహారంలో చేపలు ఒక సాధారణ భాగం, ఆ ప్రదేశంలో దొరికిన చేపల ఎముకల రాగి రంగును బట్టి కాల్చిన చేపలను తిన్నారని సూచిస్తుంది.

పశ్చిమ బెంగాల్‌లో మధ్యశిలాయుగపు స్థలాలు గుర్తించబడిన రెండు జీవ ప్రాంతాలు పశ్చిమ పీఠభూమి, డెల్టా ప్రాంతం లేదా ప్రస్తుత వరద మైదాన ప్రాంతం. పశ్చిమ బెంగాల్ సూక్ష్మశిలా పరిశ్రమ ఎక్కువగా జ్యామితీయేతర పరిశ్రమ. ఈ కాలమంతటా ఉపయోగించిన అత్యంత సాధారణ పనిముట్లు బ్లేడ్లులు, పాయింట్లు, స్క్రాపర్‌లు, లూనెట్‌లు, బురిన్‌లు, బోరర్‌లు, ఫ్లేక్‌లు, కోర్‌లు. ఈ కాలం నుండి ఆధారాలు చాలా అరుదుగా లభిస్తాయి.

అజయ్-మయూరాక్షి నదీ లోయ, ద్వారకేశ్వర్-దామోదర్ నదీ లోయ", గాంధేశ్వరి నదీ లోయ ', తారాఫేని నదీ లోయ, సుబర్ణరేఖ నదీ లోయ అనే ఐదు ప్రధాన నదీ లోయలలో నూతన శిలాయుగ సంస్కృతి జరిగింది. అలాగే కాలింపాంగ్ కొత్త రాతియుగం సంస్కృతి అభివృద్ధి చెందింది.ఈ ప్రదేశం నుండి లభించిన ప్రధాన పనిముట్ల రకాలలో సెల్ట్‌లు (గొడ్డళ్లు & అడ్జెలు రెండూ), చీలికలు , ఉలిలు , రంధ్రాలు గల పనిముట్లు, దంచే సాధనాలు, అలాగే మైక్రోలిత్‌లు, ఎముక పనిముట్లు ఉన్నాయి.

## రాగి యుగం (క్రీ. పూ. 1500-క్రీ. పూ 600)

సుమారు క్రీ.పూ. 1500లో రాగి వస్తువుల ఆవిర్భావంతో రాగి యుగం లేదా చాల్కోలిథిక్ ప్రారంభమైంది. పశ్చిమ బెంగాల్ చాల్కోలిథిక్ సంస్కృతి, తరువాతి హరప్పా (హరప్పా 5) మరియు వేద నాగరికతలకు సమకాలీనమైనది.

అజయ్-దామోదర్ లోయలో రాగియుగ సంస్కృతి వర్ధిల్లింది. ఈ రాగియుగ సంస్కృతి సుమారుగా క్రీ.పూ. 1500 నుండి 600 మధ్య కాలంలో వర్ధిల్లింది. ఈ సంస్కృతిలో ఆధునిక బుర్ద్వాన్ డివిజన్‌లోని పాండు రాజర్ ధిబి, మంగళ్‌కోట్, భరత్‌పూర్, ఆధునిక మేదినీపూర్ డివిజన్‌లోని దిహార్ వంటి నగరాలు ఉన్నాయి. అజయ్ నది దక్షిణ ఒడ్డున ఉన్న రాగియుగ ప్రదేశమైన పాండు రాజర్ ధిబిలో, సర్పిలాకార గాజులు, ఉంగరాలు & చేపల గాలం కనుగొనబడ్డాయి. పశ్చిమ బెంగాల్, నలుపు మరియు ఎర్ర సామాను (BRW) అనేది రాగి యుగం, మధ్య & తూర్పు గంగా మైదానంలోని ప్రారంభ ఇనుప యుగం పురావస్తు సంస్కృతి, క్రీ. పూ. 700-500 వరకు, తరువాత ఉత్తర నలుపు పాలిష్ వేర్ సంస్కృతి వచ్చింది.

## ఇనుప యుగం (క్రీ. పూ. 1000-28)
ఇనుప యుగం నాణేలు, లోహ ఆయుధాలు, వ్యవసాయం,  నీటిపారుదల అభివృద్ధిని చూసింది. పశ్చిమ బెంగాల్‌లోని అనేక ప్రదేశాలు చాల్కోలిథిక్ నుండి ఇనుప యుగానికి మార్చబడ్డాయి. పశ్చిమ బెంగాల్ పశ్చిమ-నైరుతి భాగంలో ఇనుప యుగం పురావస్తు ప్రదేశాలు కనుగొనబడ్డాయి. పశ్చిమ బెంగాల్ ఇనుప యుగం పురావస్తు సంస్కృతి ఉత్తర నల్ల పాలిష్ సామాను. బీర్భుమ్ వాయువ్య & పశ్చిమ భాగం (మేదినీపూర్ బహిరి) పశ్చిమ భాగం (కాంక్రాఝోర్, ధులియాపూర్ పురులియా & బంకురా (ఆధునిక పశ్చిమ బెంగాల్లోని తులసిపూర్, కుమార్డంగా) ప్రాంతాలు ఇనుము ఉత్పత్తిలో ప్రధాన ఉత్పత్తిదారులుగా పనిచేశాయి.

భారతీయ ఇతిహాసం మహాభారతం ప్రకారం, వంగ రాజ్యం పశ్చిమ భాగం పశ్చిమ బెంగాల్‌లో ఉంది.వంగను ఆగ్నేయాసియాలో వలస రాజ్యాలు కలిగిన ఒక సముద్ర సామ్రాజ్యంగా వర్ణించారు. శ్రీలంక చరిత్ర ప్రకారం, శ్రీలంక మొదటి రాజు యువరాజు విజయ, అతను లంక ద్వీపాన్ని జయించడానికి భారతదేశం నుండి ఒక నౌకాదళానికి నాయకత్వం వహించాడు. యువరాజు విజయ పూర్వీకుల నివాసం పశ్చిమ బెంగాల్. 

### ప్రాచీన భౌగోళిక రాజకీయ విభజనలు
ప్రాచీన బెంగాల్‌లో అనేక భౌగోళిక రాజకీయ విభాగాలు గమనించబడ్డాయి, వీటిలో కొన్ని ఆధునిక పశ్చిమ బెంగాల్ భూభాగంలో ఉన్నాయి. భౌగోళిక రాజకీయ విభజన ప్రాంతాలు శతాబ్దాలుగా విస్తరిస్తూ, తగ్గుతూ వచ్చాయి. పశ్చిమ బెంగాల్ భూభాగంలో పుంద్రవర్ధన, వంగ, సుహ్మ, రాధ అనే భౌగోళిక రాజకీయ విభాగాలు స్థాపించబడ్డాయి. పుండ్రావర్ధన్ పశ్చిమ భాగం ఆధునిక మాల్దా విభాగానికి చెందినది, వంగా పశ్చిమ భాగం పశ్చిమ బెంగాల్లోని ఆధునిక ప్రెసిడెన్సీ విభాగం, మేదినీపూర్ విభాగానికి చెందినవి. సుహ్మ మొత్తం ఆధునిక బుర్ద్వాన్ విభాగం, మేదినీపూర్ విభాగం, ప్రెసిడెన్సీ విభాగానికి చెందినది,  రాధ బహుశా ఆధునిక పశ్చిమ బెంగాల్‌లో ఉండేది.

### సామ్రాజ్యాల పాలనలో పశ్చిమ బెంగాల్
బెంగాల్ ఇనుప యుగంలో పశ్చిమ బెంగాల్ మగధ కేంద్రీకృత సామ్రాజ్యాల క్రింద ఉండేది. ఆధునిక పశ్చిమ బెంగాల్, బంగ్లాదేశ్‌లో ఉన్న సమకాలీన బెంగాలు గంగారిదాయి గురించి గ్రీకు వృత్తాంతాలు విడిగా పేర్కొన్నాయి, అయితే ఈ రెండింటినీ ఉమ్మడి సార్వభౌమాధికారులు పాలించారని సూచిస్తున్నాయి. చరిత్రకారుడు హేమ్ చంద్ర రాయచౌధురి సిద్ధాంతం ప్రకారం, నందులు ప్రస్తుత  బీహార్, ఉత్తర ప్రదేశ్లోని తమ ప్రధాన భూభాగాలపై కేంద్రీకృత నియంత్రణను కలిగి ఉన్నారు, కానీ వారి సామ్రాజ్యం సరిహద్దు భాగాలలో గణనీయమైన స్వయంప్రతిపత్తిని అనుమతించారు.

కోల్‌కతా 400 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న పునర్భబా ఒడ్డున ఉన్న బంగర్ మౌర్య కాలం నుండి పాల కాలం వరకు పశ్చిమ బెంగాల్  ప్రారంభ చరిత్రకు ఆధారాలు ఉన్నాయి. పశ్చిమ బెంగాల్  ఇనుప యుగం కళాఖండాలు ఇక్కడ కనుగొనబడ్డాయి, ఇవి మౌర్య పూర్వ, మౌర్య, శుంగ కాలాలకు చెందినవి. పశ్చిమ బెంగాల్ ప్రతి మగధ సామ్రాజ్యానికి సముద్ర మార్గాలను అందించింది. సామ్రాజ్యాలు తమ్రలిప్త నౌకాశ్రయం ద్వారా విదేశీ దేశాలతో సముద్ర వాణిజ్యాన్ని నిర్వహించాయి, ఇది ఆధునిక తామ్లుక్ నగరానికి సమీపంలో ఉంది. డేరియన్ ప్రకారం, మౌర్య సామ్రాజ్యం పెరగడంతో, తామ్రలిప్తి మొత్తం పరీవాహక ప్రాంతంలోని ప్రధాన నౌకాశ్రయంగా సార్వత్రిక ప్రజాదరణ పొందింది. సిలోన్, ఆగ్నేయాసియా, పశ్చిమ భారతదేశం, మధ్యప్రాచ్యం నుండి ఓడలు ఈ నౌకాశ్రయానికి వచ్చేవి. చంద్రకేతుగఢ్ మరొక ఓడరేవు నగరం, ఇది బిద్యాధారి నది ఒడ్డున ఉంది. మౌర్య, శుంగ కాలపు కళాఖండాలు ఇక్కడ కనుగొనబడ్డాయి. టెర్రకోట విగ్రహాలు మరియు రథాలు కనుగొనబడ్డాయి.

## ఆధునిక యుగం

### బ్రిటిష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ (1772–1858)
బ్రిటిష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ నాటకీయంగా పశ్చిమ బెంగాల్ భూభాగంలో పెరిగింది. 1750ల మధ్యలో ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ ఫోర్ట్ విలియం (కలకత్తా) రక్షణను బలోపేతం చేయడం ప్రారంభించినప్పుడు, నవాబ్ సిరాజ్ ఉద్-దౌలా ఫ్రెంచ్ ప్రోత్సాహంతో దాడి చేశాడు. రాబర్ట్ క్లైవ్ ఆధ్వర్యంలో, బ్రిటిష్ దళాలు వారి స్థానిక మిత్రపక్షాలు 1757 మార్చిలో చందన్నగర్‌ను స్వాధీనం చేసుకుని, 1757 జూన్ 23న జరిగిన ప్లాసీ యుద్ధం నవాబుని తీవ్రంగా ఓడించాయి. బెంగాల్ నవాబు పీఠంలో, బ్రిటిష్ వారు తమకు నచ్చిన ప్రజలను నియమించి, పరిపాలించి, వారి ప్రత్యక్ష నియంత్రణను దక్షిణాన విస్తరించారు. 1763లో పశ్చిమ బెంగాల్లోని హూగ్లీ నది ఉన్న చందన్నగర్‌పై ఫ్రెంచ్ వారు తిరిగి నియంత్రణ సాధించారు.

1765లో మొఘల్ చక్రవర్తి రెండవ షా ఆలం తో పొత్తు పెట్టుకున్న మీర్ ఖాసిం, షుజా-ఉద్-దౌలా బెంగాల్‌ను తిరిగి పొందేందుకు ప్రయత్నించారు, కాని బక్సర్ యుద్ధం (1765) మళ్లీ ఓడిపోయారు. బ్రిటిష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీతో మొఘల్ చక్రవర్తి ఒప్పందంలో భాగంగా, ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీకి ఈ ప్రావిన్స్ నుండి పన్నులు వసూలు చేసే హక్కు ఇవ్వబడింది. ఆ విధంగా, కంపెనీ సామ్రాజ్యానికి పన్ను వసూలు చేసేదిగా మారింది, మొఘల్ చక్రవర్తి నియమించిన స్థానిక నవాబులు ఈ ప్రాంతాన్ని పరిపాలించడం కొనసాగించారు. ఈ స్థానిక పాలన వ్యవస్థను 1772లో రద్దు చేసి, ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ ఆ ప్రావిన్స్‌పై పూర్తి నియంత్రణను తీసుకుంది. మొఘల్ సామ్రాజ్యం పతనం సమయంలో భారతీయ సంస్కృతి, వాణిజ్య కేంద్రం ఢిల్లీ నుండి పశ్చిమ బెంగాల్ కలకత్తా మారింది. పారిశ్రామిక విప్లవం ప్రారంభ దశల్లో ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ బెంగాల్ నుండి సేకరించిన మూలధనాన్ని గ్రేట్ బ్రిటన్‌లోని వస్త్ర తయారీ వంటి వివిధ పరిశ్రమలలో పెట్టుబడిగా పెట్టింది. కంపెనీ పాలనలో బెంగాల్‌లోని వస్త్ర పరిశ్రమ పారిశ్రామికీకరణకు కంపెనీ విధానం దారితీసింది. పారిశ్రామికీకరణ బెంగాల్ వస్త్ర పరిశ్రమ నాశనానికి దారితీసింది. పశ్చిమ బెంగాల్‌లోని ముర్షిదాబాద్-బెంగాల్ ప్రధాన వస్త్ర కేంద్రాలలో ఒకటి-ఆర్థికంగా బలహీనంగా మారింది, ఆ సమయంలో లండన్ కంటే ధనిక నగరంగా రాబర్ట్ క్లైవ్ అభివర్ణించారు.

కంపెనీ పాలనలో 1770లో వినాశకరమైన కరువు సంభవించింది, దీని ఫలితంగా 7 నుండి 10 మిలియన్ల మంది మరణించారని అంచనా వేయబడింది, దీనిని చివాటోరర్ మోన్నాన్టోర్ అని పిలుస్తారు. ప్రస్తుత పశ్చిమ బెంగాల్, బీహార్ రాష్ట్రాలు ఈ కరువు వల్ల ఎక్కువగా ప్రభావితమయ్యాయి. గ్రేటర్ బెంగాల్ ప్రాంతాలలో, మధ్య & ఉత్తర బెంగాల్ ప్రాంతాలు కరువుకు ఎక్కువగా గురయ్యాయి; ఈ ప్రాంతాలు ప్రస్తుత పశ్చిమ బెంగాల్‌లోని మాల్దా, జల్పైగురి డివిజన్‌లలో భాగంగా ఉన్నాయి. ఈ కరువు ఆ ప్రాంత ఆర్థిక వ్యవస్థను నాశనం చేసింది.

భారతదేశపు రెండవ, బెంగాల్ మొదటి రైల్వే పశ్చిమ బెంగాల్ లోని హౌరా & హూగ్లీ నగరాల మధ్య వేయబడింది. 1854లో పశ్చిమ బెంగాల్‌లోని హౌరా, హూగ్లీ రైల్వే స్టేషన్ల మధ్య రైలు సేవలు ప్రారంభించబడ్డాయి. బ్రిటిష్ పాలనలో భారతదేశం  బెంగాల్ మొదటి విశ్వవిద్యాలయం 1857లో పశ్చిమ బెంగాల్‌లో స్థాపించబడింది, దీనిని కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయం అని పిలుస్తారు.

### స్వాతంత్ర్యం
1947లో భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చినప్పుడు, బెంగాల్ మత ప్రాతిపదికన విభజించబడింది. పశ్చిమ భాగం భారతదేశానికి వెళ్ళింది (దీనికి పశ్చిమ బెంగాల్ అని పేరు పెట్టారు), తూర్పు భాగం పాకిస్తాన్ లో ఈస్ట్ బెంగాల్ అని పిలువబడే ప్రావిన్స్‌ చేరింది (తరువాత తూర్పు పాకిస్తాన్ గా పేరు మార్చబడింది, ఇది 1971లో స్వతంత్ర బంగ్లాదేశ్ ఆవిర్భావానికి దారితీసింది ).

## బిధాన్ చద్ర రాయ్ శకం (1947-1962)

### పశ్చిమ బెంగాల్‌లో సంస్థాన విలీనం
1950లో రాజు జగదీపేంద్ర నారాయణ్ భారతదేశంతో విలీన పత్రంపై సంతకం చేసిన తర్వాత కోచ్ బీహార్ సంస్థానం పశ్చిమ బెంగాల్‌లో విలీనమైంది. 1955లో, 1950 తర్వాత భారత నియంత్రణలోకి వచ్చిన పూర్వ ఫ్రెంచ్ ఎన్‌క్లేవ్ చందనగర్, పశ్చిమ బెంగాల్‌లో విలీనం చేయబడింది. తదనంతరం బీహార్‌లోని కొన్ని భాగాలు పశ్చిమ బెంగాల్‌లో విలీనం చేయబడ్డాయి. 

రాయ్ ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్న కాలంలో రాష్ట్రంలో చాలా తక్కువ తయారీ పరిశ్రమలు స్థాపించబడ్డాయి. 1954లో డాక్టర్ బి.సి. రాయ్ కాంగ్రెస్ ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్నప్పుడు రాష్ట్రంలో భారీ ఆహార సంక్షోభం తలెత్తింది. బెంగాల్‌లో దాదాపు కరువు పరిస్థితి నెలకొంది.

## యునైటెడ్ ఫ్రంట్ (1967)

### 1967 సాధారణ ఎన్నికలు
1967లో జరిగిన రాష్ట్ర శాసనసభ ఎన్నికల అనంతరం ఏర్పడిన యునైటెడ్ ఫ్రంట్ ప్రభుత్వం వెనుక సిపిఐ(ఎం) ప్రధాన శక్తిగా ఉంది. బంగ్లా కాంగ్రెస్‌కు చెందిన అజోయ్ ముఖర్జీకి ముఖ్యమంత్రి పదవిని ఇచ్చారు.

### నక్సల్ బారి తిరుగుబాటు
1967లో ఉత్తర పశ్చిమ బెంగాల్‌లోని నక్సల్బారిలో రైతు తిరుగుబాటు జరిగింది. ఈ తిరుగుబాటుకు కఠినమైన జిల్లా స్థాయి సిపిఐ (ఎం) నాయకులు చారు మజుందార్, కను సన్యాల్ నాయకత్వం వహించారు. నక్సల్ బారి ఉద్యమాన్ని పశ్చిమ బెంగాల్ ప్రభుత్వం హింసాత్మకంగా అణచివేసింది. 1970లు మరియు 1980లలో తీవ్రమైన విద్యుత్ కొరతలు, సమ్మెలు మరియు హింసాత్మక మార్క్సిస్ట్-నక్సలైట్ ఉద్యమం రాష్ట్ర మౌలిక సదుపాయాలను చాలా వరకు దెబ్బతీశాయి, ఇది ఆర్థిక స్తబ్దతకు దారితీసింది.

1971 నాటి బంగ్లాదేశ్ విముక్తి యుద్ధం ఫలితంగా పశ్చిమ బెంగాల్కు లక్షలాది మంది శరణార్థులు వచ్చారు, దీనివల్ల దాని మౌలిక సదుపాయాలపై గణనీయమైన ఒత్తిడి ఏర్పడింది. 1974 మశూచి మహమ్మారి వేలాది మందిని చంపింది. 1977 అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో లెఫ్ట్ ఫ్రంట్ విజయం సాధించి, ప్రస్తుత భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ ఓడించినప్పుడు పశ్చిమ బెంగాల్ రాజకీయాలు పెద్ద మార్పుకు గురయ్యాయి. కమ్యూనిస్టు పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్క్సిస్ట్) నేతృత్వంలోని లెఫ్ట్ ఫ్రంట్ తదుపరి మూడు దశాబ్దాలుగా రాష్ట్రాన్ని పరిపాలించింది.

### యునైటెడ్ ఫ్రంట్ ప్రభుత్వ తొలగింపు
1967 నవంబర్‌లో పశ్చిమ బెంగాల్ యునైటెడ్ ఫ్రంట్ ప్రభుత్వాన్ని కేంద్ర ప్రభుత్వం తొలగించింది. ప్రారంభంలో భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ ప్రఫుల్ల చంద్ర ఘోష్ నేతృత్వంలో మైనారిటీ ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేసింది, కానీ ఆ మంత్రివర్గం ఎక్కువ కాలం కొనసాగలేదు. యునైటెడ్ ఫ్రంట్ ప్రభుత్వాన్ని తొలగించినట్లు ప్రకటించిన తరువాత, రాష్ట్రవ్యాప్తంగా 48 గంటల హర్తాల్ అమల్లోకి వచ్చింది. ఘోష్ మంత్రివర్గం పతనం తర్వాత, రాష్ట్రంలో రాష్ట్రపతి పాలన విధించబడింది. 

### 1969 అసెంబ్లీ ఎన్నికలు
1969లో పశ్చిమ బెంగాల్‌లో మళ్ళీ ఎన్నికలు జరిగాయి. పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభలో సిపిఐ(ఎం) అతిపెద్ద పార్టీగా అవతరించింది. కానీ సిపిఐ, బంగ్లా కాంగ్రెస్ చురుకైన మద్దతుతో, అజోయ్ ముఖర్జీ రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రిగా తిరిగి ఎన్నికయ్యారు. ముఖర్జీ 1970 మార్చి 16న రాజీనామా చేశారు,  రాష్ట్రంలో రాష్ట్రపతి పాలన విధించబడింది.

## శిద్ధార్థశంకర్ రే యుగం (1972–1977)
1972 అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ అధికారంలోకి రాగా, దాని నాయకుడు సిద్ధార్థ శంకర్ రే ముఖ్యమంత్రి అయ్యారు. ఈ కాలంలోనే, అప్పటి భారత ప్రధాని ఇందిరా గాంధీ 1975లో దేశవ్యాప్త అత్యవసర పరిస్థితిని ప్రకటించారు.

ఈ కాలంలో పెద్ద ఎత్తున హింస జరిగింది, ఎందుకంటే పోలీసు బలగాలు నక్సలైట్లతో పోరాడాయి, చివరికి రాష్ట్రంలో ఉద్యమాన్ని అణిచివేశాయి.

## లెఫ్ట్ ఫ్రంట్ శకం

### జ్యోతి బసు (1977–2000)

#### 1977 ఎన్నికలు
1977 రాష్ట్ర శాసనసభ ఎన్నికలలో, కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్క్సిస్ట్) నేతృత్వంలోని లెఫ్ట్ ఫ్రంట్ 243 స్థానాలను గెలుచుకుని మెజారిటీని సాధించింది. జ్యోతి బసు ముఖ్యమంత్రిగా మొదటి లెఫ్ట్ ఫ్రంట్ ప్రభుత్వం ఏర్పడింది.

#### మరిచ్‌ఝాన్‌పి మారణకాండ, 1979
బెంగాల్‌లో సిపిఐ(ఎం) పాలనలో 1979 జనవరి 26 నుండి మే 16 మధ్య జరిగిన మారిచ్‌ఝాన్‌పి మారణకాండ , తూర్పు పాకిస్తాన్ నుండి పారిపోయి వచ్చిన శరణార్థులను బలవంతంగా వెళ్లగొట్టడానికి సంబంధించినది, దీని ఫలితంగా వారిలో గణనీయమైన సంఖ్యలో ప్రజలు మరణించారు.పశ్చిమ బెంగాల్‌కు వలస వెళ్లిన 14,388 కుటుంబాలలో, 10,260 కుటుంబాలు తమ పాత ప్రదేశాలకు తిరిగి వచ్చాయి, మిగిలిన 4,128 కుటుంబాలు మార్గమధ్యంలోనే నాశనమయ్యాయి, ఆకలి, అలసటతో మరణించాయి,  కాశీపూర్, కుమిర్‌మారి & మరిచ్‌ఝాపిలలో పోలీసు కాల్పులలో చాలా మంది చంపబడ్డారు.వరుసగా ఐదు పర్యాయాలు వామపక్ష ప్రభుత్వానికి నాయకత్వం వహించిన తరువాత, జ్యోతి బసు క్రియాశీల రాజకీయాల నుండి పదవీ విరమణ చేసి, బుద్ధదేవ్ భట్టాచార్జీ ఆయన వారసుడిగా నియమించారు. ఐదేళ్ల తరువాత బుద్ధదేవ్ భట్టాచార్జీ మళ్లీ ముఖ్యమంత్రి పదవిని చేపట్టడంతో వామపక్ష కూటమి తిరిగి అధికారంలోకి వచ్చింది.

### బుద్ధదేవ్ భట్టాచార్య (2000–2011)
1990ల ప్రారంభంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం భారతదేశంలో ఆర్థిక సంస్కరణలను ప్రవేశపెట్టిన తరువాత, 2000లో కొత్త సంస్కరణవాద ముఖ్యమంత్రి బుద్ధదేవ్ భట్టాచార్య ఎన్నిక ద్వారా రాష్ట్ర ఆర్థిక పునరుద్ధరణ ఊపందుకుంది. 2007 నాటికి, సాయుధ కార్యకర్తలు రాష్ట్రంలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఉగ్రవాద దాడులను నిర్వహిస్తున్నారు, పారిశ్రామిక భూసేకరణ సమస్యపై అనేక సున్నితమైన ప్రదేశాలలో పరిపాలనతో ఘర్షణలు జరిగాయి.

#### నందిగ్రామ్ హింస

నందిగ్రామ్ హింసాకాండ అనేది పశ్చిమ బెంగాల్‌లోని నందిగ్రామ్‌లో జరిగిన ఒక సంఘటన. ఇండోనేషియాకు చెందిన సలీం గ్రూప్ అభివృద్ధి చేయనున్న ప్రత్యేక ఆర్థిక మండలం (సెజ్) కోసం 10,000 ఎకరాల (40 చదరపు కిలోమీటర్ల) భూమిని స్వాధీనం చేసుకోవాలన్న పశ్చిమ బెంగాల్ ప్రభుత్వ ప్రణాళికలకు వ్యతిరేకంగా జరుగుతున్న నిరసనలను అణచివేసే లక్ష్యంతో, లెఫ్ట్ ఫ్రంట్ ప్రభుత్వ ఆదేశాల మేరకు 4,000 మందికి పైగా భారీగా ఆయుధాలు ధరించిన పోలీసులు నందిగ్రామ్ ప్రాంతంలోకి చొరబడ్డారు. పోలీసులు జరిపిన కాల్పుల్లో  14 మంది గ్రామస్థులు మరణించగా, మరో 70 మంది గాయపడ్డారు.

పశ్చిమ బెంగాల్ ప్రభుత్వం, ఇండోనేషియాకు చెందిన సలీం గ్రూప్ ను పూర్వ మేదినీపూర్ జిల్లాలోని నందిగ్రామ్ అనే గ్రామీణ ప్రాంతంలో సెజ్ విధానం కింద ఒక రసాయన కేంద్రాన్ని ఏర్పాటు చేయాలని నిర్ణయించినప్పుడు సెజ్ వివాదం ప్రారంభమైంది. గ్రామస్థులు ఆ ప్రాంత పరిపాలనను తమ ఆధీనంలోకి తీసుకున్నారు, గ్రామాలకు వెళ్లే అన్ని రహదారులను మూసివేశారు. 2007 జనవరి 4న కోల్‌కతా వార్తాపత్రిక ' ది టెలిగ్రాఫ్' మొదటి పేజీ కథనం "తప్పుడు హెచ్చరిక ఘర్షణకు దారితీసింది" అనే శీర్షికతో వచ్చింది. ఆ వార్తాపత్రిక ప్రకారం ఆరోపించబడిన భూసేకరణను ప్రకటించడానికి ఉద్దేశించిన ఆ గ్రామ సభ సమావేశం, వాస్తవానికి నందిగ్రామ్‌ను "పరిశుభ్రమైన గ్రామం"గా, అంటే అన్ని గృహాలకు మరుగుదొడ్డి సౌకర్యాలు అందుబాటులో ఉన్న గ్రామంగా ప్రకటించడానికి ఏర్పాటు చేయబడింది

## తృణమూల్ కాంగ్రెస్ శకం
2011 పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ ఎన్నికలలో లెఫ్ట్ ఫ్రంట్ ఓడిపోయింది, తృణమూల్ కాంగ్రెస్ సంపూర్ణ మెజారిటీ స్థానాలను గెలుచుకుంది. తృణమూల్ కాంగ్రెస్ నాయకురాలు మమతా బెనర్జీ ముఖ్యమంత్రి అయ్యారు. 2013 పంచాయతీ ఎన్నికలలో (గ్రామీణ ప్రాంతాలలో స్థానిక ప్రభుత్వ ఎన్నికలు, కొన్ని పట్టణ మునిసిపాలిటీలు), 2014 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికలలో (రాష్ట్రంలో 42 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలలో 34 స్థానాలను తృణమూల్ గెలుచుకుంది) తృణమూల్ కాంగ్రెస్ విజయం పునరావృతమైంది.
## ఇవి కూడ చూడండి
* కలకత్తాపై బాంబు దాడి
* పశ్చిమ బెంగాల్‌లో మతం
* 2024లో పశ్చిమ బెంగాల్ వరదలు
* బెంగాల్ నవాబులు
* రాజస్థాన్ చరిత్ర
* ఉదయ్‌పూర్ చరిత్ర

## మూలాలు

వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్
వర్గం:భారతదేశ రాష్ట్రాలు, ప్రాంతాలు