open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
బొగ్గులవాగు ప్రాజెక్టు

**బొగ్గులవాగు ప్రాజెక్టు** మానేరు నదికి ఉపనది యైన బొగ్గులవాగుపై నిర్మించిన మధ్య తరహా నీటిపారుదల ప్రాజెక్టు. దీన్ని జయశంకర్ భూపాలపల్లి జిల్లా, మల్హర‌రావు మండలం లోని రుద్రారం గ్రామం నుండి 6.5 కి.మీ. దూరాన నిర్మించారు. ఇది కరీంనగర్ నుండి 96 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. దీన్ని 1976-77లో ప్రారంభించి 1987లో పూర్తిచేశారు. దీనిద్వారా 5,150 ఎకరాలకు సాగునీరందుతుంది.

దీని జలాశయ నిల్వ సామర్థ్యం 0.365 టిఎమ్‌సి. జయశంకర్ భూపాలపల్లి జిల్లా లోని కాటారం, మల్హర్రావు మండలాల్లోని 5,150 ఎకరాలకు ఈ ప్రాజెక్టు నుండి నీరందుతుంది. 

## మూలాలు

వర్గం:తెలంగాణ జలాశయాలు
భక్త రామదాసు ఎత్తిపోతల పథకం

**భక్త రామదాసు ఎత్తిపోతల పథకం** ఖమ్మం జిల్లా తిరుమలాయపాలెంలో ఈ ప్రాజెక్టును నిర్మించారు. 2016, ఫిబ్రవరి 16న సీఎం కేసీఆర్ దీనికి శంకుస్థాపన చేశారు. ఈ ప్రాజెక్టు పాలేరు నియోజకవర్గంలోని 27 గ్రామాల పరిధిలో 60,000 ఎకరాలకు సాగునీరు అందిస్తుంది.

## మూలాలు


వర్గం:తెలంగాణ జలాశయాలు
వర్గం:తెలంగాణ ఎత్తిపోతల పథకాలు
నక్కలగండి ప్రాజెక్టు

*నక్కలగండి ప్రాజెక్టు* శ్రీశైలం ప్రాజెక్టు నుంచి తవ్వుతున్న లెఫ్ట్‌బ్యాంక్ కాలువ సొరంగం నుంచి 30 టీఎంసీల నీటిని వినియోగించుకోవడం కోసం ఈ ప్రాజెక్టును నిర్మిస్తున్నారు. దీనిద్వారా నల్లగొండ, మహబూబ్‌నగర్ జిల్లాల్లోని సుమారు 3.41 లక్షల ఎకరాలకు సాగునీరు అందనున్నది.

శ్రీశైలం సొరంగ మార్గంలో భాగమైన తెల్దేవర్‌పల్లి గ్రామ పరిధిలోని నక్కలగండి తండా వద్ద నిర్మిస్తున్న నక్కలగండి బండ్‌(కట్ట) నిర్మాణం పూర్తయితే దేవరకొండ, మునుగోడు నియోజకవర్గాల్లో తాగు, సాగు నీటి ఇబ్బందులు తీరుతాయి. 

## మూలాలు


వర్గం:తెలంగాణ జలాశయాలు
గూడెం ఎత్తిపోతల పథకం

**గూడెం ఎత్తిపోతల పథకం** ఆదిలాబాద్ జిల్లా దండేపల్లి మండలంలో ఈ ప్రాజెక్టును నిర్మించనున్నారు. దీనికి 2015, జూలై 5న సీఎం కేసీఆర్ శంకుస్థాపన చేశారు. ఈ ప్రాజెక్టు సామర్థ్యం 3 టీఎంసీలు.

## విశేషాలు
2009లో శ్రీపాద ఎల్లం పల్లి ప్రాజెక్టులో భాగంగా గూడెం ఎత్తిపోతల పథకం మంజూరయ్యింది. కడెం ప్రాజెక్టు ఆయకట్టు చివరి ప్రాంతమైన మంచిర్యాల, లక్షెట్టిపేట, దం డేపల్లి మండలాల్లోని పంట పొలాలకు పూర్తి స్థాయి లో నీరందించడానికి ఈ ఎత్తిపోతల పథకాన్ని రూపొందించారు. 

రూ.160.45 కోట్ల వ్యయంతో 30 వేల ఎకరాలకు సాగు నీరందించడానికి జనవరి 27,2009న అప్పటి ముఖ్యమంత్రి వైఎస్‌ రాజశేఖర్‌ రెడ్డి శంకుస్థాపన చేశారు. ఈ పథకం ద్వారా మూ డు టీఎంసీల నీటిని కడెం ఆయకట్టులోని ప్రధాన కాలువ 57.90 కిలోమీటర్‌ వరకు మళ్లించాలని నిర్ణయించారు. రెండేళ్లలో పూర్తి కావాల్సిన ఎత్తిపోత ల పథకం కొనసాగుతూనే ఉన్నాయి.
## ఆయకట్టు వివరాలు
గూడెం ఎత్తిపోతల పథకం ద్వారా దండేపల్లి, లక్షెట్టిపేట, మంచిర్యాల మండలాల్లో 30 వేల ఎకరాలకు సాగు నీరు అందుతుంది. దండేపల్లి మండలంలో 13 గ్రామాలు, 11,202 ఎకరాలు, లక్షెట్టిపేట మండలంలో 22 గ్రామాలు, 12,498 ఎకరాలు, మంచిర్యాల మండలంలో 13గ్రామాలు, 6,300 ఎకరాలకు సాగు నీరు అందించాల్సి ఉంటుంది.

## మూలాలు


వర్గం:తెలంగాణ జలాశయాలు
వర్గం:తెలంగాణ ఎత్తిపోతల పథకాలు
సీతారామా లిఫ్ట్ ఇరిగేషన్

**సీతారామా లిఫ్ట్ ఇరిగేషన్** ప్రాజెక్టును భద్రాద్రి కొత్తగూడెం జిల్లా టేకులపల్లి మండంలోని రాళ్లపాడు వద్ద నిర్మించనున్నారు. దీన్ని 2016, ఫిబ్రవరి 16న సీఎం కేసీఆర్ ప్రారంభించారు. 50 టీఎంసీల గోదావరి నీటిని ఎత్తిపోయడమే ఈ ప్రాజెక్టు లక్ష్యం. 6 లక్షల 74 వేల ఎకరాలకు సాగునీరు అందించే లక్ష్యంతో ఈ ప్రాజెక్టును నిర్ముస్తున్నారు. ఈ పూర్తయితే 3,45,534 ఎకరాల ఆయకట్టు స్థిరీకరణ జరగనునుంది. 

## అనుమతులు
సీతారామా లిఫ్ట్ ఇరిగేషన్ ప్రాజెక్టు స్టేజ్ 1కు కేంద్ర‌ అటవీ శాఖ‌ అనుమతులు లభించాయి. 3781 ఎకరాల అటవీ భూముల సేకరణకు సంబంధించిన అనుమతులు కూడా వ‌చ్చాయి. భద్రాద్రి కొత్త‌గూడెం జిల్లాలోని మణుగూరు, పాల్వంచ, కొత్త గూడెం అటవీ డివిజన్లలోని 1201 హెక్టార్లు, ఖమ్మం జిల్లాలోని సత్తుపల్లి, ఖమ్మం అటవీ డివిజన్ లలోని 330 హెక్టార్ల అటవీ భూమిని ఇరిగేషన్ శాఖకు బదలాయించేందుకు చెన్నైలోని అటవీ, పర్యావరణ ప్రాంతీయ కార్యాలయం కేంద్ర ప్రభుత్వానికి సిఫారసు చేసారు. ప్రాజెక్టులోని పైపు లైన్లు, గ్రావిటీ కేనాల్స్, కేనాల్స్ పై స్ట్ర‌క్చర్లు, విద్యుత్ లైన్లు, టన్నెల్స్ నిర్మించడానికి ఈ అటవీ భూములు అవసరమవుతున్నాయి. 

## మూలాలు


వర్గం:తెలంగాణ జలాశయాలు
వట్టివాగు ప్రాజెక్టు

thumb|265x265px|వట్టివాగు రిజర్వాయర్

**వట్టివాగు ప్రాజెక్టు** కొమరంభీం జిల్లా ఆసిఫాబాద్ మండలం లోని పహాడీబండ గ్రామం సమీపంలో వట్టివాగుపై 1976లో ఈ ప్రాజెక్టును నిర్మించారు. ఆసిఫాబాదు, రెబ్బన మండలాల్లోని 32 గ్రామాల్లో 24,500 ఎకరాలకు సాగునీరు అందించే ఉద్దేశంతో ఈ ప్రాజెక్టును నిర్మించారు. గోదావరి బేసిన్లో, ప్రాణహిత ఉప బేసిన్లో ఉన్న ప్రాజెక్టు ఇది.

వట్టివాగు ప్రాజెక్టు జలాశయం విస్తీర్ణం 1124 హెక్టార్లు. పూర్తి స్థాయి నీటి మట్టం 239.5 మీటర్లు. ప్రాజెక్టు నీటి నిల్వ సామర్థ్యం 2.896 టిఎం‌సిలు. ప్రాజెక్టు నుండి సాగునీరు సరఫరా చేసేందుకు రెండు కాలువలున్నాయి. ఎడమ కాలువ 7 కి.మీ. కాగా, కుడి కాలువ 21.6 కి.మీ. ఉంటుంది.

ప్రాజెక్టుకు ప్రధాన నీటి వనరు తిర్యాని మండలం లోని ఎన్‌టిఆర్ సాగర్ ప్రాజెక్టు జలాశయం నుండి పొర్లి వచ్చే నీరు. ఇతర వాగుల నుండి కూడా ప్రాజెక్టు లోకి నీరు చేరుతుంది. సింగరేణికి చెందిన ఖైరిగూడ బొగ్గుగని తవ్వకంలో భాగంగా 2005 లో ఎన్‌టిఆర్ సాగర్ ప్రాజెక్టు నుండి ఈ జలాశయానికి వచ్చే కాలువను మళ్ళించారు. ఈ గని నుండి తవ్వి పోసే పైమట్టి కారణంగా జలాశయం పూడుకుపోయి నిల్వ సామస్ర్థ్యం తగ్గిపోయింది.

## మూలాలు


వర్గం:తెలంగాణ జలాశయాలు
బుల్లెట్ రైలు ప్రాజెక్టు (ఇండియా)

**బుల్లెట్‌ రైలు ప్రాజెక్**టు ముంబాయి- అహ్మదాబాద్‌ నగరాల మధ్య 508 కిలోమీటర్ల బుల్లెట్‌ రైలు మార్గం నిర్మాణానికి సెప్టెంబరు 14, 2017 భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ, జపాన్‌ ప్రధాని *షింజో అబే* శంకుస్థాపన చేశారు. దేశంలో బుల్లెట్‌ రైళ్ల యుగానికి ఇది పునాది కాబోతోంది. జపాన్‌ సహయంతో ఈ ప్రాజెక్టును నిర్మిస్తుంది. బుల్లెట్‌ రైలు ప్రాజెక్టు వ్యయం రూ.1.10 లక్షల కోట్లు. ఈ నిర్మాణం 2023 నాటికి పూర్తవుతుందని అంచనా. 

## ప్రత్యేకతలు
* బుల్లెట్‌ రైలు మార్గం నిర్మాణం- ముంబాయి- అహ్మదాబాద్‌ నగరాలు..
* వ్యయం- రూ.1.10 లక్షల కోట్లు 
* దూరం- 508కిలోమీటర్లు (468 కిలోమీటర్ల ట్రాక్‌ పిల్లర్ల మీద నిర్మాణం, 13 కిలోమీటర్లు భూమి మీద, 27 కిలోమీటర్లు సొరంగ మార్గం, అందులో 7 కిలోమీటర్ల రైలుమార్గం (బీకేసీ నుంచి దివా వరకూ) సముద్రం కింద నుంచి ఉంటుంది!) 
* స్లేషన్లు-12 
* వేగం- గంటకు 320 కిలోమీటర్ల నుంచి 350 కిలోమీటర్లు.. 
* ప్రయాణ సమయం- 2 గంటల58 నిమిషాలు (ప్రస్తుతం రైల్లో ముంబాయి నుంచి అహ్మదాబాద్‌ వెళ్లటానికి6.30 గంటల నుంచి8గంటల సమయం పడుతోంది) . 
* తొలిదశలో 10 బోగీల బుల్లెట్‌ రైలు,750సీట్లు. తదుపరి 16 కంపార్ట్‌మెంట్లు, 1250 మంది ప్రయాణించే వీలు.
* జపాన్‌ రుణం- రూ.88,000 కోట్లు (వడ్డీ రేటు- 0.1 శాతం, రుణ కాలవ్యవధి 50 ఏళ్లు) 
* ఈ రైలు మార్గం నిర్మాణంతో 20,000 మంది నిర్మాణ కార్మికులకు ఉపాధి లభిస్తుంది. ప్రాజెక్టు పూర్తయ్యాక రైళ్ల నిర్వహణ కార్యకలాపాల్లో 4,000 మందికి ఉద్యోగాలు వస్తాయి. పరోక్షంగా మరో 16,000మందికి ఉపాధి లభిస్తుందని అంచనా..

## మూలాలు

వర్గం:భారతీయ రైల్వేలు
కొమ్ము పాపయ్య

**కొమ్ము పాపయ్య** తెలంగాణ రాష్ట్రంకు చెందిన చెందిన మాజీ మంత్రి, మాజీ శాసనసభ్యుడు. 1978, 1983లో రామన్నపేట నియోజకవర్గం నుంచి భారతీయ జాతీయ కాంగ్రెస్ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి గెలుపొందడమేకాకుండా, 1983లో అంజయ్య మంత్రివర్గంలో విద్యుత్తు శాఖ మంత్రిగా నెల రోజులు పనిచేశాడు. 

## జననం - విద్యాభ్యాసం
పాపయ్య యాదాద్రి భువనగిరి జిల్లా, అడ్డగూడూర్ మండలం, బొడ్డుగూడెం లోని కొమ్ము రామయ్య, రామక్కలకు జన్మించాడు. బొడ్డుగూడెం ఉన్నత పాఠశాలలో 10వ తరగతి వరకు చదువుకున్న పాపయ్య, భువనగిరి లో పీయూసీ, హైదరాబాద్ లోని నిజాం కళాశాల లో డిగ్రీ పూర్తిచేశాడు. అనంతరం ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం లో న్యాయశాస్త్రం చదివాడు

## కుటంబం
పాపయ్య యాదవ్‌కు భార్య భారతమ్మ, కుమారులు వాసు నారాయణ, జగన్మోహన్, కూతురు ప్రభావతి ఉన్నారు. చిన్నకుమారుడు జగన్మోహన్ అమెరికాలో సాప్గ్‌వేర్ ఉద్యోగం చేస్తుండగా, పెద్దకుమారుడు హైద్రాబాద్‌లో వ్యాపారం చేస్తున్నారు.

## రాజకీయ ప్రస్థానం
చిన్నప్పటి నుండి నాయకత్వ లక్షణాలు కలిగిన పాపయ్య కాంగ్రెస్ పార్టీ కార్యక్రమాలలో చురుగ్గా పాల్గొనేవాడు. దాంతో కాంగ్రెస్ పార్టీ 1978 అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో పాపయ్యను రామన్నపేట నియోజకవర్గం నుండి కాంగ్రెస్ పార్టీ అభ్యర్థిగా బరిలోకి దించింది. ఆ ఎన్నికల్లో సీపీఐ అభ్యర్థి గుర్రం యాదగిరి రెడ్డి పై విజయం సాధించాడు. 1983లో అదే నియోజకవర్గం నుండి సీపీఐ అభ్యర్థి కె. సుశీలదేవి పై గెలుపొంది, అప్పటి ముఖ్యమంత్రి టి. అంజయ్య మంత్రివర్గంలో విద్యుత్తు శాఖ మంత్రిగా నెలరోజులు పనిచేసాడు.
ఇందిరాగాంధీ అనుచరుడిగా ఉన్న పాపయ్య, హకా కార్పొరేషన్ ఛైర్మెన్ గా, నేషనల్ సీడ్ కార్పొరేషన్ డైరెక్టర్ గా పనిచేసాడు.

## మరణం
అనారోగ్యంతో పాపయ్య హైదరాబాద్‌ లోని నాగోల్ లోగల తన స్వగృహంలో 2017, సెప్టెంబర్ 6 న మరణించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:తెలంగాణ రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ నాయకులు
వర్గం:యాదాద్రి భువనగిరి జిల్లా రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం పూర్వ విద్యార్ధులు
వర్గం:యాదాద్రి భువనగిరి జిల్లా వ్యక్తులు
వర్గం:2017 మరణాలు
కె.వీరరాఘవరావు

కె.వీరరాఘవయ్య  మదురై జిల్లా కలెక్టర్‌ 

## జీవిత విశేషాలు
గుంటూరు జిల్లా తొట్టెంపూడి  గ్రామం. నాన్న కె.వెంకటేశ్వర్లు, అగ్రికల్చరల్‌ మార్కెటింగ్‌ కార్యదర్శిగా రిటైరయ్యారు. అమ్మ ధనలక్ష్మి.గుంటూరు జిల్లా మద్దిరాల లో జవహర్‌ విద్యాలయంలో 6 నుంచి 10వ తరగతి వరకు చదివారు.విజయవాడ వీఆర్‌ సిద్ధార్థ కాలేజీలో బీటెక్‌ కంప్యూటర్‌సైన్స్‌ 2001లో పూర్తి చేశారు.నాలుగో ప్రయత్నంలో ఐఏఎస్‌కు ఎంపికయ్యారు.తొలి పోస్టింగ్‌ మదురై అసిస్టెంట్‌ కలెక్టర్‌ ట్రైనీ. తర్వాత తిరునల్వేలి సబ్‌ కలెక్టర్‌గా, కడలూరు అడిషనల్‌ కలెక్టర్‌గా, తిరుచ్చి నగర కమిషనర్‌గా, కడలూరు, విల్లుపురం జిల్లాల్లో సైక్లోన్‌ బాధితుల పునరావాస ప్రాజెక్టు డైరెక్టర్‌గా, తిరువళ్లూరు జిల్లా కలెక్టర్‌గా పని చేశారు.  జల్లికట్టు వివాదాన్ని సామరస్యంగా పరిష్కరించిన అధికారి.బడుగుల దేవుడిగా చెప్పుకునే కలెక్టర్‌.కనీస సదుపాయాల కోసం ప్రజలు తన వద్దకు రావడం కాదు, అవి తెలుసుకోవడం కోసం, వాటిని పరిష్కరించడం కోసం తనే వారి దగ్గరికి వెళ్తానంటారు. గంటల తరబడి క్యూలో నిలబెట్టి ప్రజలకు సమస్యను సృష్టించకుండా సత్వరం ఆ సమస్యను తేల్చేస్తారు.ఎక్కడ పని చేసినా ఏ స్కూలుకెళ్లినా, కార్యాలయానికి వెళ్లినా అవి పరిశుభ్రంగా వున్నాయా లేదా, అక్కడ మొక్కలు వున్నాయా లేదా అని పరిశీలిస్తుంటారు.

## పురస్కారాలు

* వ్యక్తులకు పునరావాస సేవలను అందించి ఉత్తమజిల్లా గా తీర్చినందుకుగాను భారతదేశ రాష్ట్రపతి రామ్‌నాథ్‌ కోవింద్‌ నుండి 2017 డిసెంబరు 3న జాతీయ పురస్కారాన్ని అందించారు.

## మూలాలు

## బయటి లంకెలు
* 
* 

వర్గం:ఐ.ఏ.ఎస్.ఆఫీసర్లు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లాకు చెందిన ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు
జతీంద్ర నాథ్ దాస్

**జతిన్ దాస్** గా సుపరిచితుడైన **జతీంద్రనాథ్ దాస్** ( (1904 అక్టోబరు 27-1929 సెప్టెంబరు 13), ఒక స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, విప్లవ వీరుడు. ఇతడు లాహోరు జైలులో 64 రోజుల కఠోర నిరాహారదీక్ష తరువాత మరణించాడు.

## ఆరంభ జీవితం
జతీంద్రనాథ్ దాస్ కలకత్తాలో 1904లో జన్మించాడు. ఇతడు చిన్నవయసులోనే బెంగాల్లోని అనుశీలన్ సమితి అనే విప్లవసంస్థలో చేరాడు. మహాత్మా గాంధీ నడిపిన సహాయ నిరాకరణోద్యమంలో కూడా పాల్గొన్నాడు.

ఇతడు కలకత్తాలోని విద్యాసాగర్ కాలేజిలో బి.ఎ.చదివే సమయంలో 1925 నవంబరులో ఇతడి రాజకీయ కార్యకలాపాల కారణంగా అరెస్ట్ అయ్యి జైలులో ఉన్నాడు. అక్కడ రాజకీయ ఖైదీలపట్ల చూపుతున్న దురుసు ప్రవర్తనకు నిరసనగా నిరాహారదీక్ష చేపట్టాడు. 20రోజుల నిరాహారదీక్ష తరువాత జైలు సూపరింటెండెంట్ క్షమాపణ కోరడంతో ఇతడు దీక్ష విరమించాడు. దేశంలోని అన్ని ప్రాంతాలనుండి విప్లవకారులు బాంబుల తయారీకి ఇతడిని సంప్రదించేవారు. సచీంద్రనాథ్ సన్యాల్ వద్ద ఇతడు బాంబులను తయారు చేయడం నేర్చుకున్నాడు.. భగత్ సింగ్, మరికొందరు విప్లవవీరులకు ఇతడు బాంబులను తయారుచేశాడు.ఇతని విప్లవ కార్యకలాపాల కారణంగా ఇతడిని 1929 జూన్ 14న అరెస్ట్ చేసి లాహోర్ జైలులో పెట్టారు.

## నిరాహారదీక్ష
లాహోర్ జైలులో భారతీయ ఖైదీల పరిస్థితి చాలా దుర్భరంగా ఉండేది. వారు అనేక రోజులపాటు ఉతకని, మాసిన దుస్తులను ధరించవలసి వచ్చేది. వంటశాలలో బొద్దింకలు, ఎలుకలు తిరుగుతూ ఆహార పదార్థాలను తినడానికి హానికరంగా మార్చేవి. భారతీయ ఖైదీలకు వార్తాపత్రికలను, వ్రాసుకోవడానికి కాగితాలు ఇచ్చేవారు కాదు. కానీ అదే జైలులో బ్రిటిష్ ఖైదీల పరిస్థితి దీనికి భిన్నంగా ఉండేది. జతీంద్రనాథ్ దాస్ ఈ పరిస్థితులను గమనించి యూరోపియన్ ఖైదీలకు సమానంగా భారతీయ ఖైదీలకు సదుపాయాలను కల్పించాలని కోరుతూ మరికొందరు విప్లవకారులతో కలిసి ఆమరణ నిరాహారదీక్షను చేపట్టాడు.

ఇతని దీక్ష 1929 జూలై 13 న ప్రారంభమై 63 రోజులపాటు కొనసాగింది. జైలు అధికారులు బలవంతంగా ఇతడి దీక్షను ఇతరుల దీక్షను భగ్నం చేయడానికి ప్రయత్నించారు. చివరకు జైలు కమిటీ ఇతడిని బేషరతుగా విడుదల చేయాలని సిఫారసు చేసింది. కానీ ప్రభుత్వం దానిని త్రోసి పుచ్చుతూ బెయిల్ మీద విడుదల కావచ్చని సూచించింది.

ఇతడు 1929, సెప్టెంబరు 13వ తేదీన తుది శ్వాస విడిచాడు. విప్లవ వనిత దుర్గావతి దేవి నేతృత్వంలో ఇతని అంతిమయాత్ర లాహోర్ నుండి కలకత్తా వరకు రైలులో కొనసాగింది. వేలాదిమంది ఇతడికి శ్రద్ధాంజలి ఘటించడానికి రైల్వే స్టేషన్లకు తరలివచ్చారు. హౌరా రైల్వే స్టేషన్‌లో శవపేటికను సుభాష్ చంద్రబోస్ స్వీకరించి శవయాత్రకు నేతృత్వం వహించాడు. కలకత్తాలో రెండుమైళ్ళ పొడుగున ప్రజలు బారులు తీరి ఇతడికి తుది వీడ్కోలు చెప్పారు. జతిన్ దాస్ నిరాహారదీక్ష అక్రమ నిర్బంధాలపై ప్రతిఘటనలో ఒక కీలకఘట్టంగా నిలిచింది.దేశంలోని దాదాపు అందరు నాయకులు ఇతడి బలిదానానికి శ్రద్ధాంజలి ఘటించారు. సుభాష్ చంద్రబోస్ ఇతడిని "భారతదేశపు యువ దధీచి"గా అభివర్ణించాడు.

## స్మృతి
* 2002లో విడుదలైన "ది లెజెండ్ ఆఫ్ భగత్ సింగ్" సినిమాలో జతిన్ దాస్ పాత్రను అమితాబ్ భట్టాచార్జీ పోషించాడు.
* 2009లో ఇతనిపై ఒక 35 నిమిషాల డాక్యుమెంటరీ సినిమా  అమర అమరవీరుడు జతిన్ దాస్  అనే పేరుతో ఆంగ్లభాషలో విడుదల చేశారు.

## ఇవి కూడా చూడండి
* బటుకేశ్వర్ దత్
* ప్రీతిలత వడ్డెదార్
* పొట్టి శ్రీరాములు
* తిలీపన్

## మూలాలు

## ఉపయుక్త వ్యాసాలు
*

## బయటి లింకులు
*''ఇండియన్ పోస్ట్'' వ్యాసం
*ది పయోనిర్‌లోని బల్బీర్ పుంజ్ వ్యాసం

వర్గం:బెంగాలీ వ్యక్తులు
వర్గం:స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
వర్గం:1904 జననాలు
వర్గం:1929 మరణాలు
పతంజలి ఆయుర్వేద సంస్థ

thumb|పతంజలి ఆయుర్వేద సంస్థ
**పతంజలి ఆయుర్వేద సంస్థ** అతి తక్కువ కాలంలో రూ.10వేల కోట్ల టర్నోవర్‌ సాధించిన భారతీయ ఎఫ్‌ఎమ్‌సీజీ రంగ సంస్థగా రికార్డు సృష్టించింది. దశాబ్దాల చరిత్ర కలిగిన సంస్థల్ని వెనక్కి నెట్టి అత్యంత ప్రభావశీల సంస్థల జాబితాలో గూగుల్‌, మైక్రోసాఫ్ట్‌, ఫేస్‌బుక్‌ల తరువాత నాలుగో స్థానంలో నిలిచింది.

## ప్రారంభం
పతంజలి ఆయుర్వేద సంస్థను 1995లో హరిద్వార్‌లోని కన్‌కల్‌ ప్రాంతంలో తన స్నేహితుడు బాలకృష్ణతో కలిసి దివ్య ఫార్మసీ అనే చిన్న ఔషధ దుకాణంతో  రామ్‌దేవ్‌ ప్రారంభించారు. యోగా, ఆయుర్వేదం... ఈ రెండు రంగాల అభివృద్ధికి సాయపడటాన్ని గురువు బల్‌దేవ్‌ తనపైన పెట్టిన బాధ్యతగా రామ్‌దేవ్‌ భావించేవారు. యోగా గురువుగా అప్పటికే స్థానికంగా రామ్‌దేవ్‌కు మంచి పేరొచ్చింది. ఆయన స్నేహితుడు బాలకృష్ణకు ఆయుర్వేదంపైన తిరుగులేని పట్టుంది. ఇద్దరూ చిన్నప్పుడు ఒకే ఆశ్రమంలో పెరిగారు. తరవాత హిమాలయాలకూ కలిసే ప్రయాణమయ్యారు. అక్కడ రామ్‌దేవ్‌ యోగా సాధనలో నిమగ్నమైతే, బాలకృష్ణ ఆయుర్వేదంలో నైపుణ్యం సాధించారు.

## విశేషాలు
* రూ.10,561 కోట్లు: 2016-17 ఆర్థిక సంవత్సరంలో పతంజలి ఆదాయం 
* 47000: దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న పతంజలి రిటైల్‌ స్టోర్లు 
* 1000+ : సంస్థ ఉత్పత్తుల సంఖ్య 
* 1500+ : సంస్థకి ముడిసరుకుని అందిస్తున్న రైతులు 
* 1000 ఎకరాలు: హరిద్వార్‌లోని పతంజలి ప్రధాన కార్యాలయ ప్రాంగణ వైశాల్యం 
* 200: కొత్త ఉత్పత్తుల తయారీ కోసం పరిశోధనలు చేసే శాస్త్రవేత్తల సంఖ్య 
* 30: హరిద్వార్‌లో పతంజలి ప్రాంగణంలో ఉన్న ఫ్యాక్టరీలు 
* 10: పతంజలి ఉత్పత్తులు ఎగుమతి అవుతున్న దేశాలు

## ఉత్పతులు
సబ్బులూ, షాంపులూ, పేస్టులూ, టాయిలెట్‌ క్లీనర్లూ, నిత్యావసరాలూ, పిల్లల ఆహారం. ఇలా ఐదేళ్లలో యాభై నుంచి ఏకంగా వెయ్యికి పైగా ఉత్పత్తులను తీసుకొచ్చే స్థాయికి పతంజలి విస్తరించింది. ప్రత్యేక స్టోర్లు ఉండటంతో ఒక వస్తువు కొనడానికి వచ్చేవాళ్లు నాలుగైదు వస్తువుల్ని కొనుగోలు చేసే అవకాశం ఉండేది. తమ నూడుల్స్‌ పూర్తిగా సహజ సిద్ధ పదార్థాలతో తయారయ్యాయని విస్తృతంగా ప్రచారం చేస్తూ *‘పతంజలి నూడుల్స్‌’* ని విడుదల చేసి వేగంగా వినియోగదార్ల ఆదరణ పొందడంలో సఫలమైంది. ప్రత్యేక స్టోర్లూ, అతి వేగంగా దూసుకొస్తున్న ఉత్పత్తుల సంఖ్యా, సందర్భానికి తగ్గ మార్కెటింగ్‌ వ్యూహాలూ. సంస్థ ఎదుగుదలకు కారణాలు.

## వాటా
ఆచార్య బాలకృష్ణ ‘పతంజలి’లో 94శాతం వాటా ఆయనదే. సంస్థ ముఖచిత్రం రామ్‌దేవ్‌ అయితే, దాని చోదక శక్తి బాలకృష్ణ. ముప్ఫయ్యేళ్లుగా రామ్‌దేవ్‌కి సన్నిహితుడిగా ఉంటున్న బాలకృష్ణకి ఆయుర్వేద విద్యలో అద్భుతమైన నైపుణ్యం ఉంది. కాలక్రమంలో మరుగునపడిన ఎన్నో ఆయుర్వేద సూత్రాలను ఆయన వెలికి తీసి వాటి ఆధారంగా తిరిగి ఆ ఔషధాలను తయారు చేశారన్న పేరుంది. తొలిదశలో సంస్థ తీసుకొచ్చిన ఔషధాలూ, ఉత్పత్తులన్నీ ఆయన సృష్టే. ప్రచారం చేసేది రామ్‌దేవ్‌ అయినా దాని వెనకుండే వ్యూహకర్త బాలకృష్ణే. ప్రయోగశాల నుంచి బయటికొచ్చిన ప్రొడక్ట్‌ని ఆమోదించి, దాన్ని ప్యాక్‌ చేసి మార్కెట్‌కి తరలించేవరకూ ప్రతి పనీ ఆయన కనుసన్నల్లోనే జరుగుతుంది. ‘పతంజలి ఆయుర్వేద్‌’కు ఎండీగా ఉన్న ఆయన, మరో 34 అనుబంధ సంస్థలకూ అధినేత.

## లక్ష్యం
రాబోయే 5-10ఏళ్ల కాలానికి లక్ష కోట్లు అమ్మకాలు రామ్‌దేవ్‌, బాలకృష్ణలు పెట్టుకున్న లక్ష్యమిది. మొత్తంగా దేశంలో ఏటా అమ్ముడయ్యే ‘ప్యాకేజ్డ్‌ ప్రొడక్ట్స్‌’ విలువలో ఇది మూడో వంతు.

## మూలాలు


వర్గం:భారతదేశ ఆవిష్కరణలు
డి.వి. రమణమూర్తి

**డి.వి. రమణమూర్తి** తెలుగు రంగస్థల హాస్యనాటక రచయిత.

## జననం - ఉద్యోగం
రమణమూర్తి 1930, ఆగస్టు 23న విజయనగరం లో జన్మించాడు. కొంతకాలం ఉపాధ్యాయుడిగా పనిచేశాడు. 1955లో దక్షిణ మధ్య రైల్వే ఉద్యోగంలో చేరి, విరమణ పొందాక కాకినాడ లో ఉంటున్నారు.

## రంగస్థల ప్రస్థానం
రమణమార్తి చక్కటి కుటంబ హాస్యాన్ని సృష్టిస్తాడు. కరుణ రసాన్ని కూడా రాసేవాడు. మాటల కూర్పులో పొందిక, చమత్కారం, సంక్షిప్తత, సున్నిత హాస్యం ప్రేక్షకులను గిలిగింతలు పెడతాయి. రేడియో, టీవిలకు అనేక నాటకాలు రాసి ప్రశంసలు అందుకున్నాడు.

**రచించిన నాటికలు:**
# వశీకరణం
# ఉత్తరం
# వంటమనిషికావాలి
# లీల
# కళ్లజోడు
# క్షణికం

## మూలాలు

వర్గం:1930 జననాలు
వర్గం:తెలుగు నాటక రచయితలు
వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:విజయనగరం జిల్లా నాటక రచయితలు
నిజాం పాలనలో భూమి పన్ను విధానాలు

నిజాం నిరంకుశ పాలనలో తెలంగాణ ప్రజలపై అనేక దారుణాలు ఉండేవి. అందులో భూమి పన్ను విధానం ఒకటి. ప్రభుత్వ ఖజానాకు ఎక్కువ మొత్తంలో ఆదాయాన్ని రాబట్టుకోవడంకోసం భూమి పన్నును నిర్ణయిస్తారు. ఈ పన్నులకు సంబంధించి అనేక సమస్యలు ఉండడంవల్ల పటేల్, పట్వారీ, అధికారుల దయాదాక్షిణ్యాలతో రైతులు ఈ పన్నులు చెల్లించేవారు.

ఈ పన్నుల వసూలు బాధ్యతను పెత్తందార్లు, భూస్వాములకు అప్పగించబడింది. వీళ్ళు తమ కింది రైతుల నుంచి నిర్దాక్షిణ్యంగా పెద్ద మొత్తాల్లో పన్నులు వసూలు చేసేవారు. తమకు ఏటా రావాల్సిన కప్పం వస్తే చాలనుకున్న నిజాం నవాబులు ఈ వసూళ్లను  ఏమాత్రం పట్టించుకుకోలేదు. జాగీరుదార్లు బొంబాయిలో ఉంటూ విలాస జీవితం గడిపేవారు. తమ విలాసాల కోసం రైతులను దోపిడీ చేస్తూ, అధిక పన్నులు వసూలు చేసేవారు.

## మెట్టభూమి
ఈ మెట్టభూమికి పన్ను దాదాపు ఒకే విధంగా ఉంటుంది. సారవంతమైన నేలకు ఎక్కువగా, సారహీనమైన నేలకు తక్కువగా పన్నులు నిర్ణయిస్తారు. నల్లరేగడి భూములకు ఎక్కువ పన్ను వసూలుచేయడమే కాకుండా కొన్నిసార్లు సారహీనమైన నేలను సారవంతమైన నేలగా లెక్కగట్టి కూడా ఎక్కువ పన్నులను వసూలు చేస్తారు.

## మాగాణి భూమి
# చెరువులకింది మాగాణి భూమి: ఈ చెరువుల కింద ఉండే మాగాణిపై వచ్చే రెండు పంటలకు రెండు రకాల పన్నులు నిర్ణయించారు.
# బావుల కింది మాగాణి భూమి:
# సాగు చేయకున్నా పన్నుల వసూలు:
# చెరువునీరు అందకున్నా పన్నుల వసూలు:
# పర్రె కాలువలు, యాతాలు:
# భూస్వాములు- పన్నుల భారం:

## మూలాలు

వర్గం:తెలంగాణ
వర్గం:నిజాం పరిపాలన
973

**973** జూలియన్ కాలెండరు యొక్క సాధారణ సంవత్సరము.

## సంఘటనలు
* ఆంధ్రప్రదేశ్ కోస్తా ప్రాంతాన్ని పాలించిన తూర్పు చాళుక్యులులో 24వ రాజైన దానర్ణవ (970 – 973 C.E.) నుండి 25వ రాజైన జాత చోడ భీమ (973 - 999 C.E.) పదవీ బాధ్యతలు స్వీకరించాడు
* సా.శ. 973లో కళ్యాణి చాళుక్యులలో మొదటివాడైన రెండవ తైలపుడు అనే చాళుక్య రాజు రాష్ట్రకూటులను ఓడించి, కొలనుపాకను (ఉప) రాజధానిగా చేసుకొని కళ్యాణిలో చాళుక్య పాలనను పునస్థాపించాడు
thumb|ఆల్ బిరూని

## జననాలు
* మే 6: హెన్రీ II, పవిత్ర రోమన్ సామ్రాజ్యం చక్రవర్తి (మ. 1024)
* సెప్టెంబర్ 15: అల్ బెరూని, ఒక పర్షియన్ 'తజకి' ముస్లిం బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి. (మ. 1048)
* అడిలైడ్ I, జర్మన్ యువరాణి
* అబుల్ 'అలా అల్ మారీ, సిరియన్ తత్వవేత్త, కవి (మ. 1057)
* హిషామ్ III, కార్డోబా ఉమయ్యద్ ఖలీఫ్ (మ. 1036)
* మురాసాకి షికిబు, జపనీస్ కవి
* ఖాదీ 'అబ్దుల్ వహాబ్, అబ్బాసిడ్ పండితుడు, న్యాయవాది (మ. 1031)

## మరణాలు
* జనవరి 14: ఎకెహార్డ్ I, ఫ్రాంకిష్ సన్యాసి, కవి
* మార్చి 26: గుంట్రామ్, ఫ్రాంకిష్ కులీనుడు
* మార్చి 27: హర్మన్ బిలుంగ్, ఫ్రాంకిష్ కులీనుడు
* మే 7: ఒట్టో I, పవిత్ర రోమన్ సామ్రాజ్యం చక్రవర్తి (జ. 912)
* మే 15: బైర్తెల్మ్, వెల్స్ బిషప్ (సోమర్సెట్)
* జూలై 4: ఉల్రిచ్, ఆగ్స్‌బర్గ్ బిషప్ (జ. 893)
* జూలై 19: క్యున్యో, కొరియన్ సన్యాసి, కవి (జ .917)
* సెప్టెంబర్ 12: నెఫింగస్, యాంగర్స్ బిషప్
* నవంబర్ 12: బుర్చార్డ్ III, ఫ్రాంకిష్ కులీనుడు
* డిసెంబర్ 18- ఎబెర్హార్డ్ IV, ఫ్రాంకిష్ కులీనుడు
* రెండవ పరంతకచోళుడు, చోళరాజు
* అబూల్-అబ్బాస్ ఇస్మాయిల్, అబ్బాసిడ్ అధికారి, రాజనీతిజ్ఞుడు
* కాథల్ మాక్ టాడ్గ్, కొనాచ్ట్ రాజు (ఐర్లాండ్)
* కొంచోబార్ మాక్ టాడ్గ్, కొనాచ్ట్ రాజు
* గీబెన్నాచ్ మాక్ ఈదా, యు మెయిన్ (ఐర్లాండ్) రాజు
* గువో జోంగ్క్సన్, లేటర్ జౌ చక్రవర్తి
* హ్రోత్స్విత, జర్మన్ కాననెస్, కవి
* జవ్ధర్, ఫాతిమిడ్ జనరల్, ముఖ్యమంత్రి
* కర్క II, రాష్ట్రకూట సామ్రాజ్యం (భారతదేశం) పాలకుడు
* మెలియాస్, బైజాంటైన్ జనరల్
* రెజినార్ III, ఫ్రాంకిష్ కులీనుడు
* రిచర్ (లేదా రిచర్), ఫ్రాంకిష్ కులీనుడు
* వెర్నర్ (లేదా వారిన్), ఫ్రాంకిష్ కులీనుడు

## పురస్కారాలు

*
ఉంగరాల రాంబాబు

**ఉంగరాల రాంబాబు ** 2017 సెప్టెంబరు 15న విడుదలైన తెలుగు సినిమా. సునీల్, మియా జార్జ్, పోసాని కృష్ణమురళి, ప్రకాష్ రాజ్, ఆలీ, ఇతర నటులు ఈ చిత్రంలో నటించారు.
## కథ
కోటీశ్వరుడైన రాంబాబు (సునీల్) తన తాత మరణంతో ఆస్తులన్ని కోల్పోయి రోడ్డున పాడతాడు. ఏం చేయాలో పాలుపోని స్థితిలో ఉన్న రాంబాబుకు జనాల్ని మోసం చేస్తూ బతికే దొంగ బాబా బాదం బాబా (పోసాని కృష్ణమురళి) ఆశ్రమం కనిపిస్తుంది. రాంబాబును చూసిన బాదం బాబా నేను చెప్పినట్టు చేస్తే నీ డబ్బు నీకు తిరిగొస్తుందని చెబుతాడు. అలా బాదం బాబా చెప్పిన పనికి వెళ్లిన రాంబాబుకు భారీగా బంగారం దొరుకుతుంది. దీంతో బాబా మీద నమ్మకం మరింత పెరుగుతుంది. జాతకాల మీద విపరీతమైన నమ్మకంతో రాంబాబు ఉంగరాల రాంబాబుగా మారిపోతాడు.

అయితే తిరిగి కోటీశ్వరుడైన రాంబాబుకు వ్యాపారంలో ఇబ్బందులు ఎదురవుతాయి. ఆ ఇబ్బందుల నుంచి బయటపడేసే జాతకం ఉన్న అమ్మాయిని పెళ్ళి చేసుకోవాలని బాబా చెప్తాడు. దీంతో బాబా చెప్పిన జాతకం కలిగిన సావిత్రి (మియా జార్జ్)ను ప్రేమిస్తాడు. అలా డబ్బు కోసం ప్రేమలో పడ్డ రాంబాబు అనుకున్నది సాధించాడా.? సావిత్రిది నిజంగా బాబా చెప్పిన జాతకమేనా? వారి ప్రేమ గెలిచిందా? అన్న విషయాలు ప్రధానంగా కథ సాగుతుంది.

## తారాగణం

*సునీల్ - రాంబాబు
*మియా జార్జ్ - సావిత్రి
*పోసాని కృష్ణమురళి - బాదం బాబా
*ప్రకాష్ రాజ్
* మణిచందన
*ఆలీ
*వెన్నెల కిషోర్
*తాగుబోతు రమేష్
*ఆశిష్ విద్యార్థి
*రాజీవ్ కనకాల
* హరితేజ

## పాటల జాబితా

అల్లరి పిల్ల గాధా , రచన: రెహమాన్ , గానం.ధనుంజయ్, చిన్మయి

హైటెన్షన్ తీగ , రచన: రామజోగయ్య శాస్త్రి,గానం. అనుదీప్ దేవ్

నువ్వే నా అదృష్టం , రచన: రెహమాన్, గానం .ఎల్.వి.రేవంత్ , చిన్మయి 

హూ లా లా హూ లా లా , రచన: రెహమాన్ , గానం.యాజిన్ నిజార్ , ధనుంజయ్  

ముగలై బిరియాని , రచన: రామజోగయ్య శాస్త్రి , గానం.హేమచంద్ర , గీతా మాధురి . 

## సాంకేతికవర్గం
*సంగీతం : గిబ్రాన్
*దర్శకత్వం : క్రాంతి మాధవ్
*నిర్మాత : పరుచూరి కిరిటీ
*ఛాయాగ్రహణం - శ్యామ్ కె. నాయుడు

## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు
*చిత్ర కథ
*ఉంగరాల రాంబాబు నటులు , సాంకేతిక బృంద వివరాలు

వర్గం:2017 తెలుగు సినిమాలు
పావని పరమేశ్వరరావు

**పవని పరమేశ్వరరావు** (జూలై 1 1933 - సెప్టెంబర్ 13 2017) రాజ్యాంగ నిపుణుడు, సుప్రీంకోర్టు సీనియర్‌ న్యాయవాది, పద్మభూషణ్‌ పురస్కార గ్రహీత.

## బాల్యం - విద్యాభ్యాసం
పావని పరమేశ్వరరావు జూలై 1, 1933 న ప్రకాశం జిల్లా లింగసముద్రం మండలం మొగిలిచెర్ల గ్రామంలో జన్మించాడు. నెల్లూరులోని వీఆర్‌ కాలేజీలో బీఏ పూర్తి చేసి ఆంధ్రా యూనివర్సిటీ నుంచి ఎల్‌ఎల్‌బీ, ఉస్మానియా యూనివర్సిటీ నుంచి ఎల్‌ఎల్‌ఎం పట్టాను పొందాడు.

## జీవిత విశేషాలు
1961లో ఢిల్లీ యూనివర్సిటీలో న్యాయశాస్త్ర అధ్యాపకుడిగా చేశారు. 1967 నుంచి సుప్రీం కోర్టులో న్యాయవాదిగా ప్రాక్టీసు చేశారు. 1976లో సీనియర్‌ న్యాయవాదిగా, 1991లో సుప్రీం కోర్టు బార్‌ అసోసియేషన్‌ అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికయ్యారు. సుప్రీంకోర్టులో ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ న్యాయవాదిగా పనిచేశారు. కేశవానంద భారతి, ఎస్‌ఆర్‌ బొమ్మై, పీవీ నరసింహారావు, బాబ్రీ మసీదు కూల్చివేత, బెస్ట్‌ బేకరీ వంటి కీలక కేసుల్లో వాదించారు. న్యాయ రంగంలో ఆయన చేసిన సేవలను గుర్తించిన భారత ప్రభుత్వం 2006లో పద్మభూషణ్‌ పురస్కారంతో సత్కరించింది.

## మరణం
ఢిల్లీలోని ఓ ప్రైవేటు ఆస్పత్రిలో గుండెపోటుతో మరణించారు.

## మూలాలు

వర్గం:1933 జననాలు
వర్గం:పద్మభూషణ పురస్కారం పొందిన ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యక్తులు
వర్గం:2017 మరణాలు
వర్గం:ప్రకాశం జిల్లా న్యాయవాదులు
సోమరాజు సదారాం

**సోమరాజు సదారాం** తెలంగాణ రాష్ట్ర సమాచార హక్కు చట్టం ప్రధాన కమిషనర్.

## బాల్యం - విద్యాభ్యాసం
సోమరాజు సదారాం ఆగస్టు 25, 1955న వరంగల్‌ జిల్లా లోని గిర్మాజీపేటలో జన్మించాడు. ఈయన న్యాయశాస్త్రంలో మాస్టర్స్‌ డిగ్రీ, పీహెచ్‌డీ చేశాడు.

## జీవిత విశేషాలు
1979లో శాసనసభలో చేరి వివిధ హోదాల్లో పనిచేశాడు. 2009లో శాసనసభ కార్యదర్శిగా బాధ్యతలు చేపట్టారు. తెలంగాణ ఆవిర్భావం తర్వాత 2014 జనవరి రెండో తేదీ నుంచి సెప్టెంబర్ 14 2017 వరకు తెలంగాణ శాసనసభ కార్యదర్శిగా ఉన్నారు. మొత్తం 41 ఏండ్లు వివిధ హోదాల్లో అసెంబ్లీలో పనిచేశారు. ఐక్యరాజ్యసమితి ఏజెన్సీ సహకారంతో సామాజిక అంశాలపై అనేక కార్యక్రమాలను నిర్వహించారు.

## మూలాలు

వర్గం:1955 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:వరంగల్లు జిల్లా వ్యక్తులు
వర్గం:జన్మస్థలం తెలియని వ్యక్తులు
నిజాం పాలనలో పరిశ్రమలు

నిజాం పాలనలో భూస్వామ్య వ్యవస్థ ఉన్నప్పటికీ రవాణా సౌకర్యాలు, పరిశ్రమలు కూడా ఆభివృద్ధి చెందాయి. నిజాం సంస్థానాన్ని స్వతంత్ర్య రాజ్యంగా చూపడానికి కరెన్సీ, కస్టమ్స్, పోస్టులాంటి శాఖలపై నిజాం ఆధిపత్యాన్ని అంగీకరించడేకాకుండా, అవసరమైన పరిశ్రమలను ఏర్పాటుచేయడానికి బ్రిటీషువారు ముందుకువచ్చారు.

# రైల్వేలు:
# సింగరేణి బొగ్గు గనులు:
# నిజాం రాష్ట్ర రైల్వే - రోడ్డు రవాణా శాఖ: హైదరాబాదు రాష్ట్రంలోని నిజాం గ్యారంటీడ్ రాష్ట్ర రైల్వే కు చెందిన ఒక విభాగం. ఇది 1932వ సంవత్సరంలో రోడ్డు రవాణా శాఖకు సంబంధించి ప్రయాణీకుల రోడ్డు రవాణా సేవలను జాతీయం చేసిన మొదటి రవాణా శాఖ.
# హైదరాబాద్ కన్ స్ట్రక్షన్స్ కంపెనీ:
# నిజాం షుగర్ ఫ్యాక్టరీ: తెలంగాణ రాష్ట్రం, నిజామాబాద్ జిల్లా, బోధన్ లో ఉన్న చక్కెర కర్మాగారం.
# సిర్పూరు పేపర్ మిల్లు:
# షాబాదు సిమెంటు ఫ్యాక్టరీ:
# జౌళి మిల్లులు:
# వజీరు సుల్తాన్ టుబాకో కంపెనీ:
# అల్విన్, ఆస్ బెస్టాస్ కంపెనీలు:
# బియ్యం, ఆమిల్ మిల్లులు:

## మూలాలు

వర్గం:తెలంగాణ
వర్గం:పరిశ్రమలు
వర్గం:నిజాం పరిపాలన
శక క్యాలెండర్

**గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి** (లేక శాలివాహనుడు) (క్రీ.పూ. 78-102) శాతవాహన రాజులలో 23వ వాడు. అతని తండ్రి తరువాత శాతకర్ణి రాజయ్యెను.

శాతవాహన రాజులందరిలోకి గొప్పవాడిగా పేరొందాడు. అతడి తండ్రి శాతవాహనుడు అశ్వమేధ యాగం చేసి రాజ్యాన్ని విస్తరించెను. అతని తరువాత శాలివాహనుడు రాజయ్యెను. అప్పటికి రాజ్యమైతే విస్తరించబడ్డది కానీ శత్రుదేశాలనుండి ప్రత్యేకంగా శకులు, యవనుల వల్ల రాజ్యానికి ముప్పు కలిగే అవకాశం ఉండినది. శాలివాహనుడు శకులను, యవనులను, పహ్లవులను ఓడించి రాజ్యానికి పూర్వవైభవం తెచ్చాడు. శాలివాహనుడు భారత దేశాన్నంతా పరిపాలించిన తెలుగు చక్రవర్తి. . భారతీయ పంచాంగం (కాలండరు) శాలివాహనుని పేరు మీదే ఈనాటికీ చలామణీ అవుతోంది. ఈయన నహపాణున్ని ఓడించి పెద్ద మొత్తములో లభ్యమవుతున్న జోగళ్‌తంబి నాణకశాల వర్గానికి చెందిన క్షహరతనాణేలపై తిరిగి ముద్రింపజేశాడు.

నాసిక్ లో లభ్యమైన అరుదైన గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి నాణెం

నాసిక్ ప్రశస్తి గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణిని అప్రాంత, అనూప, సౌరాష్ట్ర, కుకుర, అకార, అవంతి ప్రాంతాల పాలకునిగా పేర్కొన్నది. ఈ ప్రాంతాలను ఈయన నహపాణుని నుండి హస్తగతం చేసుకొని ఉండవచ్చు. ఈయన తన పూర్వీకుల పాలనలో కోల్పోయిన మధ్య దక్కను ప్రాంతాలు కూడా తిరిగి సంపాదించాడు. గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి కాలములో శాతవాహన ప్రాబల్యం దక్షిణాన కంచి వరకు వ్యాపించింది. ఈయన ఆనంద గోత్రీయుల నుండి దక్షిణ మహారాష్ట్రలోని కొల్హాపూర్ ప్రాంతాలను జయించినాడని ప్రతీతి. శాలివాహనుడు బనవాసి ప్రాంతాన్ని తన రాజ్యములో కలుపుకొని కర్ణాటకలోని కొంతభాగముపై అధికారము సాధించాడు. ఈయన తరువాత సా.శ130 ప్రాంతములో ఈయన కుమారుడు వాశిష్ఠీపుత్ర శ్రీ పులోమావి రాజ్యం చేపట్టాడు.

గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి, శక చక్రవర్తియైన విక్రమాదిత్యుని ఓడించి శాలివాహన శకానికి నాంది పలికాడు. మరాఠులు, ఆంధ్రులు, కన్నడిగులు నేటికీ శాలివాహన శకాన్ని పంచాంగాలలో ఉపయోగిస్తున్నారు. గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి ధరించిన బిరుదులు
* *త్రిసముద్రపిత్తోయవాహన* (తన అశ్వములు మూడు సముద్రాలలో నీరు తాగినవాడు)
* *శకయవనపల్లవనిదూషణ* (శక, యవన, పల్లవుల నాశకుడు)
బుద్దా మురళి

**బుద్దా మురళి**, తెలంగాణకు చెందిన సీనియర్ జర్నలిస్టు.  తెలంగాణ రాష్ట్ర సమాచార హక్కు చట్టం కమిషనర్‌గా బాధ్యతలు నిర్వహించాడు. 

## బాల్యం- విద్యాభ్యాసం
బుద్దా మురళి 1964 ఏప్రిల్‌ 2వ తేదీన యాదాద్రి జిల్లా తుర్కపల్లిలో జన్మించారు. ఎం.ఏ. రాజనీతి శాస్త్రం అభ్యసించారు.

## వృత్తి జీవితం
ఆంధ్రభూమి దినపత్రికలో జర్నలిస్టుగా, చీఫ్ రిపోర్టర్ గా పనిచేశారు.

## రచనాప్రస్థానం
*జనాంతికం*, *ఓటమే గురువు* అనే పుస్తకాలను రచించారు. మాసపత్రికలో *వర్తమానం శీర్షిక* తో కాలం రాస్తున్నారు. అరడజను పైగా కథలు రాశారు.

## సమాచార కమిషనర్‌గా
బుద్ధ మురళి 2017 సెప్టెంబరులో తెలంగాణ రాష్ట్ర మొట్టమొదటి సమాచార కమిషనర్‌గా బాధ్యతలు స్వీకరించారు. ప్రధాన సమాచార కమిషనర్‌గా ఉన్న రాజా సదారాం ఆగస్టు 2020లో పదవీ విరమణ చేయడంతో, ఆ అదనపు బాధ్యతలను కూడా నిర్వహించాడు. 

## పురస్కారాలు

* హాస్య రచన విభాగంలో తెలుగు విశ్వవిద్యాలయ కీర్తి పురస్కారం (2013)

## మూలాలు

వర్గం:1964 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:యాదాద్రి భువనగిరి జిల్లా పాత్రికేయులు
పురుహూతికా క్షేత్రం

*పురుహుతికా క్షేత్రం* కాకినాడ జిల్లా పిఠాపురంలో ఉంది. దక్షిణ కాశీగా ఈ క్షేత్రం పిలవబడుతోంది. అష్టాదశ శక్తిపీఠాల్లోని దశమ శక్తిపీఠం ఇక్కడే కొలువుదీరింది. స్వయంభూ దత్తాత్రేయుడి జన్మస్థలం.
## చరిత్ర
దక్షుడు నిర్వహిస్తున్న యజ్ఞంలో తన భర్త అయిన శివుడికి జరిగిన అవమానాన్ని సహించలేని సతీదేవీ ఆ యజ్ఞవాటికలోనే ఆత్మాహుతి చేసుకుంది. దీంతో కోపోద్రిక్తుడైన శంకరుడు ఆ యజ్ఞాన్ని భగ్నం చేశాడు. భార్యపై ఉన్న అనురాగంతో ఆమె మృతదేహాన్ని భుజంపై వేసుకుని విలయ తాండవం చేశాడు మహేశ్వరుడు. లయకారకుడైన శివుడు తన కార్యాన్ని నెరవేర్చకపోవడంతో భూభారం పెరిగిపోవడమే కాకుండా రాక్షసుల తాకిడి కూడా ఎక్కువయింది. దీన్ని గమనించిన ఆది పరాశక్తి సతీదేవి మృతదేహాన్ని ఖండించమని శ్రీమహావిష్ణువుని ఆజ్ఞాపించింది. అమ్మ ఆనతి మేరకు విష్ణుమూర్తి తన సుదర్శన చక్రంతో సతీ మృతదేహాన్ని విచ్ఛిన్నం చేయగా, అవి ప్రపంచంలోని వివిధ ప్రదేశాల్లో పడ్డాయనీ, ఇలా సతీదేవి శరీరభాగాలు పడిన ప్రదేశాలే ఈ యుగంలో శక్తిపీఠాలుగా పూజలందుకుంటున్నాయనీ పురాణాలు తెలియజేస్తున్నాయి. వీటిలో పిరుదుల భాగం పడిన ప్రాంతం పిఠాపురం. మిక్కిలి ప్రసిద్ధిచెందిన అష్టాదశ శక్తిపీఠాల్లో ఇది పదవది. పురూహుతికా దేవిగా అమ్మవారు ఇక్కడ పూజలందుకుంటోంది.

## ప్రత్యేక ఉత్సవాలు, పండుగలు
పురుహుతికా శక్తిపీఠంలో ప్రతి శుక్రవారం రోజూ, పర్వదినాల్లోనూ కుంకుమార్చనలను విశిష్టంగా నిర్వహిస్తారు. దసరా నవరాత్రుల్లో అమ్మవారు రోజుకో రూపంలో భక్తులకు దర్శనమిస్తుంది. నవరాత్రి మహోత్సవాల్లో భాగంగా రోజూ శత చండీయాగాన్ని నిర్వహిస్తారు. ఇక్కడ జరిగే వేదపారాయణం కూడా ప్రాముఖ్యాన్ని సంతరించుకుంది. దీంతోపాటు పిఠాపురం పట్టణంలో వేణుగోపాలస్వామి, గుడివీధిలో శ్రీపాదవల్లభుడి ఆలయం కొలువుతీరాయి.

## ప్రదేశం
అన్నవరానికి 30 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. సామర్లకోటకు 11 కి.మీ., రాజమహేంద్రవరానికి 70 కి.మీ. దూరంలో ఉన్న ఈ క్షేత్రానికి రైలు, రోడ్డుమార్గాలు ఉన్నాయి. హైదరాబాదు నుంచి వచ్చేవారు సామర్లకోట రైల్వే స్టేషన్‌కు వచ్చి, అక్కడి నుంచి రోడ్డు మార్గం ద్వారా ఈ క్షేత్రాన్ని చేరుకోవచ్చు. కర్ణాటక, తమిళనాడు, ఒడిశా రాష్ట్రాల నుంచి వచ్చే భక్తులకు రైలు సౌకర్యం ఉంది.
## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ పుణ్యక్షేత్రాలు
వర్గం:కాకినాడ  జిల్లా పుణ్యక్షేత్రాలు
వర్గం:కాకినాడ జిల్లా పర్యాటక ప్రదేశాలు
వర్గం:శక్తి ఆలయాలు
వర్గం:శక్తి పీఠాలు
వర్గం:అష్టాదశ శక్తిపీఠాలు
దో బూంద్ పానీ

**దో బూంద్ పానీ** 1971లో నిర్మించబడిన భారతదేశ చిత్రాలలో ఉత్తమ జాతీయసమైక్యతా చిత్రంగా ఎంపికైన హిందీ సినిమా.  ఈ సినిమాను ఖాజ్వా అహ్మద్ అబ్బాస్ స్వీయ దర్శకత్వంలో నిర్మించాడు. నయా సంసార్ పతాకంపై నిర్మించబడిన ఈ సినిమాకు కథ, స్క్రీన్ ప్లే, సంభాషణలను కూడా కె.ఎ. అబ్బాస్ అందించాడు. అదనపు సంభాషణలను ఇందర్ రాజ్ ఆనంద్ అందించాడు. సంగీతాన్ని జయదేవ్ అందించాడు. ఈ సినిమాలో సిమి గరేవాల్, జయాల్ ఆఘా, మధు చంద్ర నటించారు.

## నటీనటులు
* జలాల్ ఆఘా
* సిమి గరేవాల్
* మధు చంద్ర
* సజ్జన్
* ప్రకాష్ థాపా
* కిరణ్ కుమార్
* రషీద్ ఖాన్
* పించూ కపూర్
* మారుతీ రావు

## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు
* 

వర్గం:1971 సినిమాలు
వర్గం:హిందీ సినిమాలు
వర్గం:భారత జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కార విజేతలు
ఖిల్లా రామాలయం

**ఖిల్లా రామాలయం** నిజామాబాదు జిల్లాలో  ‘ఇందూరు ఖజూరహో’ దేవాలయంగా పేరుగాంచింది.
## విశేషాలు
సమర్ధ రామదాస్‌ అభివృద్ధి చేసిన ఖిల్లా రఘునాథ ఆలయం నిజామబాదు నగరానికి తలమానికంగా నిలిచింది. ఇది నిజామాబాద్ జిల్లా కేంద్రానికి హైదరాబాదుకు వెళ్ళే దారిలో 15 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. ఇది 16 వ శతాబ్దంలో నిర్మించబడినట్లు చరిత్ర చెబుతోంది. ఇది  కొండపైన కోటలో వున్నది. ఈ ఆలయానికి 108 మెట్లు ఉన్నాయి. దీనిని ఛత్రపతి శివాజీ గురువైన సమర్థ రామదాసు కట్టినట్లుగా చారిత్రిక కథనం.
ఈ ఆలయాన్ని నిర్మించినా ఏ విగ్రహమూ ఏర్పాటు చేయలేదు. జూలై 15 1949 లో గజవాడ చిన్నయ్య గుప్త నేతృత్వంలో గ్రామస్థులు జైపూర్ నుండి సీతారాముల పాలరాతి విగ్రహాలను తెప్పించి ప్రతిష్టించారు. ఇక్కడ ప్రతీ యేటా ఉత్సవాలు జరుగుతాయి. శ్రీరామనవమికి, మాఘ శుద్ధ ఏకాదశి నుంచి ఏడు రోజులు బ్రహ్మోత్సవాలు, పౌర్ణమినాడు రథోత్సవం నిర్వహిస్తారు. ఇక ఆలయం చుట్టూ పచ్చని ఉద్యానవనం ఏర్పాటు చేశారు. ఆలయంపైన ఉన్న శిల్ప సంపద ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలుస్తుంది.

## ఇందూరు ఖజొరహో
నిజామాబాదు కు 17 కి.మీ. దూరంలో గల డిచ్‌పల్లిని "దక్షిణ భారత దేశ ఖజురహో"  అని అభివర్ణిస్తారు చరిత్రకారులు. డిచ్ పల్లి లో రామాలయం ప్రసిద్ది చెందినది. దీనినే 'ఇందూరు ఖజురహో' గా కూడా పిలుస్తారు. దేవాలయ శిల్ప సంపద అచ్చం ఖజురహో ను పోలి ఉంటుంది.  ఖిల్లా రామాలయం, డిచ్ పల్లి చూడటానికి చిన్నదే అయినప్పటికీ శిల్ప, వాస్తు కళలు అద్భుతంగా ఉంటాయి. ఆలయ గోడలు, పై కప్పు, ద్వారాలు చూపరులను ఆకట్టుకుంటాయి. నిర్మాణ దశలో ఉన్నప్పుడు ఆలయం పై తురుష్కులు దాడి చేశారు. శిల్ప సంపద ను ధ్వంసం చేశారు. ఆలయం అసంపూర్తిగానే మిగిలింది. దాంతో ఈ గుడి కి రావాల్సిన ప్రాముఖ్యత రాలేదు. తురుష్కుల దండయాత్ర తరువాత అంత వరకు గుడిలో ఎటువంటి విగ్రహాలు ఉండేవి కావు.

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు
* ఒకప్పుడు వెలుగు వెలిగి…నేడు చీకటి తెరలు కమ్ముకుంటున్నరామాలయం
* ఖిల్లా రఘునాధాలయం, ఇందూరు

వర్గం:నిజామాబాదు జిల్లా పర్యాటక ప్రదేశాలు
వర్గం:హిందూ దేవాలయాలు
మద్దాల రామారావు

thumb|మద్దాల రామారావు
**మద్దాల రామారావు** ప్రముఖ రంగస్థల నటుడు.
## జీవిత విశేషాలు
ఆయన స్వస్థలం పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాలోని తాడేపల్లి గూడెం. పౌరాణిక నాటకాల్లో ఆయనకు మంచి గుర్తింపు ఉండేది. ఆయనకు తెలుగు రాష్ట్రాలలోనే కాక ఖరగ్‌పూర్‌, రాయపూర్‌ వంటి తెలుగేతర ప్రాంతాల్లోనూ ఆయనకు విశేషంగా అభిమానులు ఉన్నారు. మైరావణ, రావణ, దుర్యోధన వంటి పాత్రలకు ఆయన రంగస్థలంపై జీవం పోశారు. ఆయనకు నలుగురు కుమార్తెలు, ముగ్గురు కుమారులు ఉన్నారు. ఆయన జూలై 31 2017 న తన 90వ యేట మరణించారు.
## మూలాలు

## ఇతర లింకులు
* మద్దార రామారావు ఆడియో పాటలు - తులసీ జలంధర

వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా రంగస్థల నటులు
కథలో రాజకుమారి

right|thumb|సినిమా పోస్టరు
**కథలో రాజకుమారి ** 2017లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా.
## కథ
సినిమాల్లో ప్రతినాయకుని పాత్ర‌లు వేస్తుంటాడు అర్జున్ (నారా రోహిత్‌). 50 సినిమాల‌ను పూర్తి చేసిన అర్జున్ కి  పురస్కారాలు కూడా బాగానే వ‌స్తాయి. దాంతో.. త‌నో పెద్ద నటుడినన్న గ‌ర్వం అత‌నిలో పెరుగుతుంది. అంతేకాకుండా.. సినిమాల్లో చూపించే విల‌నిజాన్ని, బాడీలాంగ్వేజ్‌ని బ‌య‌ట కూడా ప్ర‌ద‌ర్శిస్తుంటాడు. తోటివాళ్ల‌ని చాలా హీనంగా చూస్తుండే అర్జున్ జీవితంలో ఓ ఊహించ‌ని సంఘటన జ‌రుగుతుంది. అది అత‌ని జీవితాన్నే మార్చివేస్తుంది. ఫ‌లితంగా.. అత‌ని ప్ర‌వ‌ర్త‌న‌లో కూడా క్ర‌మంగా మార్పు వ‌స్తుంది. అయితే ఆ మార్పు వ‌ల్ల త‌న పాత్ర‌ల‌కు న్యాయం చేయ‌లేక‌పోతుంటాడు అర్జున్‌. దీంతో బాగా నిరుత్సాహ‌ప‌డిపోయిన అత‌ను.. ఎలాగైనా మునుప‌టిలా ఉండాల‌ని ప్ర‌య‌త్నిస్తుంటాడు. ఆ క్ర‌మంలో చాలా మందిని స‌ల‌హా అడుగుతాడు. చివ‌ర‌కి ఓ వ్య‌క్తి 'నీ జీవితంలో నీకున్న‌ శ‌త్రువు ఎవ‌రో గుర్తించు. వారి జీవితంలోకి వెళ్లి.. వారి ఆనందాల‌ను దూరం చేయ్. అప్పుడు నీలో రాక్ష‌స‌త్వం బ‌య‌ట‌కొస్తుంది. న‌టుడిగా తిరిగి రాణిస్తావ్ '  అని చెబుతాడు. త‌న‌కు శ‌త్రువు ఎవ‌రున్నారా? అంటూ బాగా ఆలోచించిన అర్జున్‌.. త‌న శ‌త్రువు సీత అని గుర్తిస్తాడు. అలా..సీత‌ జీవితంలోకి వెళ్లిన అర్జున్, ఆమెని ఎలాంటి ఇబ్బందుల‌కు గురిచేశాడ‌న్న‌దే  మిగిలిన కథ.

## తారాగణం
*నారా రోహిత్
*నాగ శౌర్య
*న‌మిత ప్ర‌మోద్‌
*నందిత రాజ్
*తనికెళ్ళ భరణి
*ప్రభాస్ శ్రీను
*అజయ్ (నటుడు)

## సాంకేతికవర్గం
*సంగీతం: ఇళయరాజా, విశాల్ చంద్ర‌శేఖ‌ర్‌
*కెమెరా: న‌రేష్ కె రానా
*ఎడిటింగ్: కార్తీక్ శ్రీ‌నివాస్‌
*నిర్మాత‌లు: సౌంద‌ర్య న‌ర్రా, ప్ర‌శాంతి, బీర‌మ్ సుధాక‌ర్ రెడ్డి, కృష్ణ విజ‌య్‌
*క‌థ‌, క‌థ‌నం, ద‌ర్శ‌క‌త్వం: మ‌హేష్ సూర‌ప‌నేని
*నిర్మాణ సంస్థ: ఆరోహి సినిమా
*విడుద‌ల తేది: సెప్టెంబ‌ర్ 15, 2017

## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు

వర్గం:2017 తెలుగు సినిమాలు
కొలనుపాక జాగీరు రైతాంగ పోరాటం

తెలంగాణ సాయుధ పోరాటం లో రైతాంగ పోరాటం చాలా ముఖ్యపోరాటం. తెలంగాణ లోని ప్రతి పల్లెలో రైతాంగ పోరాటం జరిగాయి. గ్రామగ్రామాన రైతులంతా ఏకమై ఈ పోరాటాన్ని సాగించారు. అందులో **కొలనుపాక జాగీరు రైతాంగ పోరాటం** ఒకటి.

ఆలేరుకు 6 కిలోమీటర్ల దూరంలో కొలనుపాక గ్రామం ఉంది. ఈ గ్రామం చాలా ప్రాచీనమైనది, ఇక్కడ జైనుల పుణ్యక్షేత్రమైన పెద్ద జైన దేవాలయం ఉంది. కొలనుపాక చుట్టూ ఉన్న మరికొన్ని గ్రామాలు కూడా ఈ జాగీరు ప్రాంతానికి చెందినవే. ఈ గ్రామాలన్నిటికీ అధిపతిగా నవాబు తురాబుయార్ జంగ్ ఉండేవాడు. ఇక్కడ ఉన్న పెద్ద భూస్వాములూ చిన్న భూస్వాములూ అంతా ఆంధ్రులు, అందులో కొంతమందికి ఆంధోద్య మంతో సంబంధం ఉండేది. ఆరుట్ల సోదరులు ఈ గ్రామానికి చెందినవారే. జాగీర్ధారు, జాగీరు ఉద్యోగులు ప్రజలతో వెట్టిచాకిరీ చేయించేవారు. రైతుల నుంచి ఆక్రమ శిస్తులు వసూలు చేసేవారు. ఇక్కడి పెద్దలకు ఆంధ్రోద్యమంతో సంబంధం ఉన్నప్పటికీ, భూస్వాములూ, రైతులూ చాలాకాలందాకా అక్రమ శిస్తులు చెల్లించారు.

ఇదంతా భరిస్తున్న సందర్భంలో ఒక సంఘటన వారిని తిరుబాటు చేసే విధంగా పురిగొలిపింది. అదే మతం మార్పిడి సంఘటన. జాగీర్థారు మద్దతుతో అధికారులు మాదిగ, మాలవారిని ఇస్లాం మతంలోకి మార్చారు. ఈ పద్దతిని ఆరుట్ల రామచంద్రారెడ్డి, లక్ష్మినరసింహారెడ్డి మరికొందరు కలిసి వ్యతిరేకించారు. ఆర్య సమాజీయులను పిలిచి వారిని తిరిగి హిందూ మతంలోకి మార్పించి, వెట్టిచాకిరిని మాన్పించారు. అక్రమ పన్నులను చెల్లించడానికి నిరాకరించి, ఖాల్సా గ్రామాల పన్నులనే చెల్లించసాగారు. ఈ పోరాటంలో వారంతా నిర్భంధానికి గురై, జైళ్ళకు వెళ్ళారు. తర్వాతికాలంలో గ్రామ యువకులు స్టేటు కాంగ్రెసు సత్యాగ్రహంలో పాల్గొన్నారు. ఈ పోరాటంలో కొన్ని బలహీనతలుండడంతో ఇది స్టేటు కాంగ్రెసు ఉద్యమంలో కలిసిపోయింది.

## మూలాలు

వర్గం:తెలంగాణ
వర్గం:తెలంగాణ తొలిదశ ఉద్యమం
వర్గం:తెలంగాణ విమోచనోద్యమం
స్పైడర్ (సినిమా)

మహేష్ బాబు, మురగదాసు దర్శకత్వంలో నటించిన ద్విభాష చిత్రం.

## కథ
ఫస్ట్ డే గ్రాస్ కలెక్షన్ 51 కోట్లు సాధించిన మొదటి సాంఘిక చిత్రం  సినీ  చరిత్ర లో ఇదే అని ఇప్పటి వరకు  చెప్పుకోవాలి.    శివ (మ‌హేశ్‌) ఇంట‌లిజెన్స్ బ్యూరోలో ప‌నిచేస్తుంటాడు. షూటింగ్‌లో ప్రావీణ్యం ఉన్నప్పటికీ త‌ప్పులు జ‌ర‌గ‌క‌ముందే తెలుసుకుని వారిని కాపాడ‌టంలో ఆత్మసంతృప్తి ఉంద‌ని న‌మ్ముతాడు. ఆ ప్రకారం త‌న అవ‌స‌రాల‌కు అనుగుణంగా సాఫ్ట్‌వేర్‌ల‌ను సిద్ధం చేసుకుంటాడు. ప్రజలు మాట్లాడే వ్యక్తిగత ఫోన్ల ద్వారా కొన్ని ప‌దాలు వినిపిస్తే త‌న‌కు సమాచారం వ‌చ్చేలా రెండు సాఫ్ట్‌వేర్‌ల‌ను సిద్ధం చేసుకుంటాడు. ఆ ప్రకార‌మే కొంద‌రిని కాపాడుతుంటాడు. ఈ ప‌నిలో అత‌నికి మ‌రో ముగ్గురు స్నేహితులు సాయం చేస్తుంటారు. ఓ సారి ఇత‌నికి సాయం చేయ‌బోయి పోలీస్ ఉద్యోగం చేస్తున్న స్నేహితురాలు ప్రాణాల‌ను పోగొట్టుకుంటుంది. దాంతో దానికి కార‌కులెవ‌ర‌నే విష‌యాన్ని ఆరాతీస్తాడు.
 
భైర‌వుడు (ఎస్‌.జె.సూర్య‌), అత‌ని త‌మ్ముడు (భ‌ర‌త్‌) గురించిన విష‌యాలు అప్పుడే వెలుగులోకి వ‌స్తాయి. ఇత‌రుల ఏడుపు విని ఆనందాన్ని అనుభ‌వించే ఆ సోద‌రుల నేపధ్యం ఏంటి? జ‌నాల ఏడుపులు విన‌డానికి వాళ్లు ఎంత దూరానికైనా తెగిస్తారా? ఆసుపత్రిలో ఉన్న రోగుల ప్రాణాల‌తో భైర‌వుడు ఎలా ఆడుకున్నాడు. ఆ ఆట నుంచి జ‌నాల‌ను కాపాడ‌టానికి శివ‌కు చార్లీ (ర‌కుల్ ప్రీత్ సింగ్‌) ఎలా సాయం చేసింది? ఇంత‌కూ శివ‌కు, చార్లీకి ప‌రిచ‌యం ఎలా జ‌రిగింది? వ‌ంటివ‌న్నీ కథలో భాగం.

## తారాగణం
* మహేష్ బాబు
* రకుల్ ప్రీత్ సింగ్   
*మాదాసు నాగయ్య
*హరీశ్ పేరడీ
*ఆర్జే బాలాజీ
*ప్రియదర్శి పులికొండ
* జార్జ్ మేరియన్
* సంపత్ రామ్
* దీప రామానుజం

## సాంకేతిక వర్గం
* దర్శకుడు : ఎ ఆర్ మురుగదాస్
* సంగీత దర్శకత్వం : హారీష్ జయరాజ్
* ఛాయ గ్రహణం: సంతోష్ శివన్
* నిర్మాత : మధు బి, నల్లమలపు శ్రీనివాస్

## విడుదల
సెప్టెంబర్ 27 2017 రోజున తెలుగు, తమిళ భాషల్లో విడుదల అయ్యింది .

## మూలాలు


వర్గం:2017 తెలుగు సినిమాలు
ఐరన్ లెగ్ శాస్త్రి

**ఐరన్ లెగ్ శాస్త్రి** గా ప్రాచుర్యం పొందిన **గునుపూడి విశ్వనాథ శాస్త్రి** హాస్యనటుడు. పలు చిత్రాల్లో పురోహితుని పాత్ర పోషించాడు. 150 కి పైగా చిత్రాల్లో నటించాడు. మొదట్లో సినిమా కార్యక్రమాలకు పౌరోహిత్యం చేసే ఈయనను దర్శకుడు ఇ.వి.వి.సత్యనారాయణ అప్పుల అప్పారావు చిత్రం ద్వారా నటుడిగా పరిచయం చేశాడు. ప్రేమ ఖైదీ,  అప్పుల అప్పారావు,  ఏవండీ ఆవిడ వచ్చింది,  ఆవిడా మా ఆవిడే, పేకాట పాపారావు మొదలైన సినిమాలు ఆయనకు నటుడిగా పేరు తెచ్చిన చిత్రాలు. 2006 జూన్ 19న చనిపోయే ముందు ఆర్థికంగా ఇబ్బందులు పడ్డాడు. ఆయన కుటుంబ సభ్యులు తమను ఆర్థికంగా ఆదుకోమని ప్రభుత్వాన్ని అర్థించారు.

## జీవిత విశేషాలు
ఈయన అసలు పేరు గునుపూడి విశ్వనాథ శాస్త్రి. స్వస్థలం తాడేపల్లి గూడెం. బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో జన్మించాడు. మొదట్లో సినిమాల ప్రారంభోత్సవాలకు పౌరోహిత్యం వహించేవాడు. దర్శకుడు ఇ. వి. వి. సత్యనారాయణ ఆయనకు సినిమాల్లో నటుడిగా అవకాశం ఇచ్చాడు. 1991 లో ఆయన నటించిన అప్పుల అప్పారావు చిత్రంలో పాత్ర పేరు ఐరన్ లెగ్ శాస్త్రి. తర్వాత ఆయనకు ఆ పేరే స్థిరపడిపోయింది. ఈయన కొడుకు ప్రసాద్ ఎం.బి. ఎ చదివి ఉద్యోగం చేస్తూ అడపాదడపా సినిమాల్లో నటిస్తున్నాడు.

## సినిమాలు

## మరణం
2006 నుంచి గుండెకు సంబంధించిన వ్యాధితో బాధ పడ్డాడు. జూన్ 19, 2006లో తన స్వస్థలం తాడేపల్లి గూడెంలో మరణించాడు. చివరి రోజుల్లో ఆయనకు పచ్చ కామెర్లు కూడా సోకింది. చనిపోయే ముంది ఆర్థికంగా ఇబ్బందులు పడ్డాడు. ఆయన కుటుంబ సభ్యులు తమను ఆర్థికంగా ఆదుకోమని ప్రభుత్వాన్ని అర్థించారు. వారి కుటుంబ పరిస్థితిని గమనించిన సంపూర్ణేష్ బాబు 25000 రూపాయలు సహాయం చేశాడు.
నటుడు సందీప్ కిషన్ కూడా కొంత ఆర్థిక సాయం అందజేశాడు.

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సినిమా హాస్యనటులు
వర్గం:2006 మరణాలు
నిజాం పాలనలో కార్మికోద్యమం

తెలంగాణ సాయుధ పోరాటం లో కార్మికోద్యమం ఒకటి. తెలంగాణలో పరిశ్రమలు చాలా తక్కువగా ఉండడంతో, కార్మికుల సంఖ్య కూడా తక్కువగానే ఉండేది. 1939నాటికి మరికొన్ని పరిశ్రమలు ఏర్పడ్డాయి. హైదరాబాద్ నిజాం రైల్వేకు కేంద్రస్థానమడం, తెలంగాణ జిల్లాల్లోనే బొగ్గుగనులు ఇతర పరిశ్రమలుండడంతో కార్మికుల సంఖ్య క్రమక్రమంగా పెరిగింది.

అయితే, నిజాం కాలంలో కార్మికోద్యమం లేదు. బ్రిటీష్ ఇండియాలో ఏర్పడిన కార్మిక సంఘాల శాఖలు నిజాం సంస్థానంలో ఏర్పడలేదు. కార్మిక సంఘాల విషయంలో నిజాం వ్యతిరేకంగా ఉండేవారు. అయినాకాని అక్కడక్కడ కొన్నికొన్ని సమ్మె పోరాటాలు జరుగుతుండేవి.

1928లో నిజాం రైల్వే ఉద్యోగులు, కార్మికులు సమ్మె చేయడం ప్రారంభించారు. హైదరాబాద్ రాష్ట్ర చరిత్రలో ఇదే మొదటి సమ్మె. ఈ సమ్మెకు రైల్వే ఉద్యోగైన రాఘవేంద్రరావు, ఫతేవుల్లాఖాన్ నాయకత్వం వహించారు. ఈ సమ్మెతోనే కార్మికోద్యమం ప్రారంభమైంది. 1935లో మరొక సమ్మె జరిగింది. 1935-36 మధ్యకాలంలో సింగరేణి, కొత్తగూడెం బొగ్గుగనుల్లో కొన్నిరోజులపాటు సమ్మె జరిగింది. దాంతో ప్రభుత్వం కొన్ని కొరికలను అంగీకరించి సమ్మె విరమణ చేయించింది.

తెలంగాణ వ్యాప్తంగా, సంస్థాన వ్యాపితంగా నిర్మాణయుతమైన కార్మికోద్యమం లేకపోయిన స్థానిక నాయకుల ఆధ్వర్యంలో కార్మికులు సమ్మెలు చేసి తమ కోరికలలో కొన్నీంటిని సాధించుకున్నారు.

## మూలాలు

వర్గం:తెలంగాణ
వర్గం:తెలంగాణ తొలిదశ ఉద్యమం
వర్గం:తెలంగాణ విమోచనోద్యమం
రామ రామ రామ ఉయ్యాలో రామనే శ్రీరామ ఉయ్యాలో

వయస్సు , అంతస్తు తారతమ్యాలతో నిమిత్తం లేకుండా ముత్తైదువులు, ఆడపిల్లలంతా అంబరాన్ని అంటే సంబరముతో కలిసి ఆడుకునే , పాడుకొనే తెలంగాణ బతుకమ్మ పాట
## పాట సారాంశం
ఈ పాటలో చుట్టు పక్కల ఉన్న గుళ్ళు వాటి పేర్లు చెపుతూ  వాటి వివరాలు వర్ణిస్తూ పడుకునే పాట. ఇది ఒల జానపద గీతo. ఉంటారు. 

## '''రామ రామ రామ ఉయ్యాలో రామనే శ్రీరామ ఉయ్యాలో'''

రామ రామ రామ ఉయ్యాలో | రామనే శ్రీరామ ఉయ్యాలో||
రామ రామ నంది ఉయ్యాలో | రాగమేత్తరాదు ఉయ్యాలో||
నేత్తిమీద సూర్యుడా ఉయ్యాలో | నేలవన్నేకాడ ఉయ్యాలో||
పాపిటలో చెంద్రుడా ఉయ్యాలో | బలాకుమరుడా ఉయ్యాలో||
పెద్దలకు వచ్చింది ఉయ్యాలో | పెత్తరామానము ఉయ్యాలో||
బాలలకు వచ్చింది ఉయ్యాలో | బతుకమ్మ పండుగ ఉయ్యాలో||
తెల్ల తెల్లయీ గుళ్ళు ఉయ్యాలో | తెల్లయమ్మ గుళ్ళు ఉయ్యాలో||
పన్నెండేండ్ల కింద ఉయ్యాలో | పాడుబడ్డ గుళ్ళు ఉయ్యాలో||
తెల్లయీ వేములవాడ ఉయ్యాలో | రాజన్న గుళ్ళు ఉయ్యాలో||
నల్ల నల్లయీ గుళ్ళు ఉయ్యాలో | నల్లయమ్మ గుళ్ళు ఉయ్యాలో||
నల్లయీ నల్లగొండ ఉయ్యాలో | నరసింహ గుళ్ళు ఉయ్యాలో||
పచ్చ పచ్చయీ గుళ్ళు ఉయ్యాలో | పచ్చయమ్మ గుళ్ళు ఉయ్యాలో||
పచ్చయీ పరకాన ఉయ్యాలో  |మల్లన గుళ్ళు ఉయ్యాలో||
పర్వతాల మల్లన  ఉయ్యాలో  |పదములు సెలవయ్య ఉయ్యాలో||
రామ రామ రామ ఉయ్యాలో | రామనే శ్రీరామ గుళ్ళు ఉయ్యాలో||

## మూలాలు

వర్గం:పాటలు
శరత్ సక్సేనా

**శరత్ సక్సేనా** ఒక ప్రముఖ భారతీయ నటుడు. ఎక్కువగా హిందీ సినిమాల్లో నటించాడు. తెలుగు, తమిళ, మలయాళ భాషల్లో కొన్ని ప్రతినాయక, సహాయ పాత్రల్లో నటించాడు. కొన్ని టి. వి కార్యక్రమాల్లో కూడా నటించాడు.

## వ్యక్తిగత జీవితం
శరత్ 1950, ఆగస్టు 17 న మధ్య ప్రదేశ్ లోని సత్నా లో జన్మించాడు. భోపాల్ లోని *సెయింట్ జోసెఫ్ కాన్వెంట్ స్కూల్*, జబల్పూర్ లోని *చర్చి బాయ్స్ సీనియర్ సెకండరీ హైస్కూల్లో* చదువుకున్నాడు. *జబల్పూర్ ఇంజనీరింగ్ కళాశాల* నుంచి *ఎలక్ట్రానిక్స్ అండ్ టెలి కమ్యూనికేషన్ ఇంజనీరింగ్* చదివిన తర్వాత సినిమా రంగంలోకి ప్రవేశించాలనుకున్నాడు. అలా 1972 లో ముంబైకి వచ్చాడు. మొదట్లో చిన్న చిన్న వేషాలతో మొదలుపెట్టి ప్రతినాయక, సహాయ పాత్రల్లోకి అడుగు పెట్టాడు.

ఈయన భార్య పేరు శోభ. వీరికి వీర, విశాల్ అనే ఇద్దరు పిల్లలు. వీరిద్దరూ కూడా సినిమా పరిశ్రమలో అడుగు పెట్టాలనే ఆలోచనలో ఉన్నట్టు శరత్ వెల్లడించాడు.

## సినిమాలు
* ముఠా మేస్త్రి
* ముగ్గురు మొనగాళ్లు (1994)
* బన్నీ
*సింహాద్రి (2003)
* ముంబాయి ఎక్స్‌ప్రెస్ (2005)

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సినిమా ప్రతినాయకులు
వర్గం:1950 జననాలు
వర్గం:హిందీ సినిమా నటులు
సితార (నటి)

**సితార** ఒక ప్రముఖ దక్షిణ భారత సినీ నటి. పలు తమిళ, తెలుగు, మలయాళ, కన్నడ చిత్రాల్లో నటించింది. కేరళలో జన్మించిన ఈమె మొదట్లో ప్రముఖ దర్శకుడు కె. బాలచందర్ ద్వారా తమిళ చిత్రసీమలో ప్రవేశించి తరువాత అన్ని దక్షిణాది భాషల చిత్రాల్లో నటించింది. టెలివిజన్ సీరియళ్ళలో కూడా నటించింది.

## వ్యక్తిగత జీవితం
సితార కేరళ లోని కిలిమనూర్ లో పరమేశ్వరన్, వల్సల నాయర్ దంపతులకు జన్మించింది. తండ్రి విద్యుత్ శాఖలో ఇంజనీరు. తల్లి కూడా అదే శాఖలో అధికారి. ముగ్గురు సంతానంలో ఈమె పెద్దది. ఈమెకు ఇద్దరు తమ్ముళ్ళు ప్రతీష్, అభిలాష్. త్రివేండ్రంలోని వట్టప్పర లో లార్డ్స్ మౌంట్ స్కూల్లో చదువుకుంది. కిలిమనూర్ లోని శ్రీ శంకర విద్యాపీఠంలో డిగ్రీ పూర్తి చేశాడు. చదువుకుంటున్నప్పుడే మలయాళంలో కావేరి అనే సినిమాలో అవకాశం వచ్చింది.

2010 లో ఆమె వివాహం జరిగింది. ఆమె శాస్త్రీయ నృత్య కళాకారిణి కూడా.

## సినిమాలు
* మనసు మమత
*శ్రీవారి చిందులు
* తేనెటీగ
* జీవన చదరంగం
* స్నేహం కోసం
* సాంబ
* జోష్
* బృందావనం
* లెజెండ్
* నా రాకుమారుడు
* చిన్నదాన నీకోసం
* శ్రీమంతుడు
* భలే భలే మగాడివోయ్
* జనతా గ్యారేజ్
* శతమానం భవతి
* మిస్టర్ మజ్ను
* 2 కంట్రీస్ (2017)

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు
వర్గం:తమిళ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:కన్నడ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:మలయాళ సినిమా నటీమణులు
ఇంట్లో శ్రీమతి వీధిలో కుమారి

**ఇంట్లో శ్రీమతి వీధిలో కుమారి** 2004 లో కె. వాసు దర్శకత్వంలో విడుదలైన సినిమా. శ్రీకాంత్, ప్రభుదేవా, ఆర్తి చాబ్రియా ఇందులో ప్రధాన పాత్రధారులు.  ఇది 2003 లో ప్రియదర్శన్ దర్శకత్వంలో వచ్చిన హిందీ సినిమా *హంగామా* కు పునర్నిర్మాణం. ఈ చిత్రానికి సంగీతం ఘంటాడి కృష్ణ అందించారు.

## తారాగణం
* సుకుమార్ గా శ్రీకాంత్
* గోపాల్ గా ప్రభుదేవా
* అంజలి గా ఆర్తి చాబ్రియా
* సుందరమూర్తి గా ప్రకాష్ రాజ్
* అంజలి గా ఊర్వశి
* చెత్త సత్తెయ్య గా తనికెళ్ళ భరణి
* పాండు గా ఎం. ఎస్. నారాయణ
* చంద్ర మోహన్
* బ్రహ్మానందం
* వేణు మాధవ్
* ఆలీ
* కవిత
* లాడ్జి యజమాని గా గుండు హనుమంత రావు
* సర్వరు గా కళ్ళు చిదంబరం
* పోలీసు ఆఫీసరు గా ధర్మవరపు సుబ్రహ్మణ్యం
* శిల్ప చక్రవర్తి
* బబ్లూb

## పాటల జాబితా
* ఏ అంటే యముడు , గానం: ఎస్ పి బాలసుబ్రహ్మణ్యం, సరిత 
* నా కాటుక , గానం.హరిహరన్ , మధుశ్రీ 
* భామ నీతో , గానం.ఉదిత్ నారాయణ , కవితా కృష్ణమూర్తి 
* ప్రేమన్నది , గానం.కుమార్ సానూ, హరిణి 
* నీఒళ్ళో నీ నేర్చి , గానం.రాజేష్, శ్రేయా ఘోషల్.

## విడుదల
ఆగస్టు 13, 2004 న విడుదలైన ఈ సినిమాకు మిశ్రమ స్పందనలు వచ్చాయి. ఈ సినిమా బాక్సాఫీసు వద్ద అంతగా విజయం సాధించలేదు. విడుదల తర్వాత కథానాయకుడు శ్రీకాంత్ మాట్లాడుతూ ఈ సినిమాను తాను కొన్ని ఎమోషనల్ కారణాల వల్ల ఒప్పుకున్నాననీ, అల్లు అరవింద్ కు ఉన్న పేరు కూడా ఒక కారణమని తెలియజేశాడు.

## మూలాలు

వర్గం:బ్రహ్మానందం నటించిన సినిమాలు
వర్గం:2004 తెలుగు సినిమాలు
వర్గం:చంద్రమోహన్ నటించిన సినిమాలు
నాయని వెంకటరంగారావు

**నాయని వెంకటరంగారావు** (1879 - 1958) నల్లగొండ జిల్లా మునగాల సంస్థాన రాజు, సాహిత్యకళా పోషకుడు.

## జననం - విద్యాభ్యాసం
వెంకటరంగారావు 1879 లో వరంగల్ జిల్లా తొర్రూరు లో జన్మించాడు. మునగాల సంస్థాన జమీందారిణి లచ్చమ్మారావు, దేశముఖు నాయని వెంకటరామయ్య దంపతులకు దత్తత వెళ్లాడు. బందరు లోని నోబుల్ కళాశాలలో, మద్రాసు లో విద్యను అభ్యసించాడు.

## కుటుంబం
వెంకటరంగారావు కుమారులు రామకృష్ణారెడ్డి, గోపాలకృష్ణారెడ్డి ఉన్న విద్యా పట్టభద్రులు. రెండవ కుమర్తె రాణి సరళాదేవి భర్త వనపర్తి సంస్థానాధీశులు రాజా కృష్ణదేవరాయలు, కుమారుడు రాజా రామేశ్వరరావు పార్లమెంట్ సభ్యులు. మొదటి అల్లుడు రాజగోపాలరెడ్డి, మూడవ అల్లుడు ఎస్.ఎమ్. రెడ్డి బారిస్టరు పట్టా పొందారు.

## మునగాల రాజాగా
1900లో వెంకటరంగారావు ఎస్టేట్ ను ఆధిపత్యంలోకి తీసుకున్నాడు. తన చిన్ననాటి స్నేహితుడైన కొమర్రాజు వెంకట లక్ష్మణరావుని దివానుగా నియమించుకొన్నాడు. కొమర్రాజు 1923 వరకు మునగాల దివాన్ గా పనిచేశాడు.

## సాహిత్య, కళా పోషణలు
మునగాల సంస్థానానికి చెందిన గ్రామాలు ఆనాటి హైదరాబాద్ రాష్ట్రం లో, మరికొన్ని గ్రామాలు బ్రిటీషు ఇండియాలో ఉండేవి. వెంకటరంగారావుకు బ్రిటీషు పాలకులకు, ఇటు నిజాం పాలకులకు మధ్య దగ్గరి సంబంధాలు ఉండేవి. వెంకటరంగారావు కార్యకలాపాలకు ప్రధాన వేదిక హైదరాబాద్‌ నగరమే. హైదరాబాద్ లోని శ్రీకృష్ణదేవరాయ ఆంధ్రభాషా నిలయము పోషకులలో వెంకటరంగారావే మొదటివారు.

బందరులోని సరస్వతీగ్రంథమాలిక, కాకినాడలోని ఆంధ్రప్రచారిణీగ్రంథమాల, మద్రాసులోని ఆర్యభారతీగ్రంథమాల, రాజమహేంద్రవరంలోని ఆంధ్రేతిహాసపరిశోధక మండలి మొదలైన సంస్థలకు రాజపోషకులుగా ఉన్నారు. విజ్ఞాన చంద్రికా గ్రంథమండలిని స్థాపించాడు. గుంటూరు లోని శ్రీ శారదానికేతనము పాలకవర్గంలో వెంకటరంగారావు అధ్యక్షులుగా ఉన్నాడు. గుంటూరు బ్రాడీపేట దగ్గర పదివేల చదరపు గజాల (80వేల విలువగల) స్థలాన్ని ఈ శారదనికేతనానికి దానంగా ఇచ్చారు. ఆంధ్ర విశ్వకళాపరిషత్తు లో కొమఱ్ఱాజు వేంకటలక్ష్మణరావు స్మారకార్థం ఒక నిధిని కూడా ఏర్పాటుచేశాడు. బందరు జాతీయ కళాశాలకు రూ. 8వేలు విరాళంగా ఇచ్చాడు.

1906లో బెంగాల్‌ విభజన వ్యతిరేకోద్యమంలో పాల్గొన్న సయమంలో ఈయనకు రవీంద్రనాథ్ టాగూర్ తో ప్రత్యక్ష సంబంధాలుండడంతోపాటు శాంతినికేతన్ కు ధన సహాయం కూడా చేశారు.

**సంస్థలకు ధన సహాయం చేసిన వివరాలు:**
* రాజా దన్‌ రాజ్‌ గిరి - 15,000/-
* మార్వాడి సమితి - 1,750/-
* సికిందరాబాద్‌ బార్‌ అసోసియేషన్‌ - 1,000/-
* టీచర్స్‌ అసోసియేషన్‌ - 1,000/-
* పబ్లిక్‌ ఆఫ్‌ సికిందరాబాద్‌ - 750/-

## బిరుదులు
ఆంధ్ర విశ్వకళాపరిషత్తు వారు వెంకటరంగారావుకు కళాప్రపూర్ణ బిరుదును ఇచ్చారు.

## మరణం
వెంకటరంగారావు 1958 లో మరణించారు.

## మూలాలు

వర్గం:1879 జననాలు
వర్గం:1958 మరణాలు
వర్గం:తెలుగువారు
వర్గం:సూర్యాపేట జిల్లా సాహితీ పోషకులు
వర్గం:కళాప్రపూర్ణ గ్రహీతలు
ఘంటాడి కృష్ణ

**ఘంటాడి కృష్ణ** ఒక తెలుగు సినీ సంగీత దర్శకుడు, గీత రచయిత, గాయకుడు. 50 కి పైగా సినిమాలకు సంగీత దర్శకత్వం వహించాడు. అతను టాలీ వుడ్ ఇండస్ట్రీలో తనకంటూ ఒక పేరును సంపాదించుకున్నాడు.  అతని చిత్రంలో మెలోడీతో పాటు ఫోక్ బీట్ కూడా ఉంతర్లీనంగా ఉండేటట్లు చూసుకుంటాడు. విజయవంతమైన కొన్ని  సినిమాలు: సంపంగి, 6 టీన్స్, వైఫ్, ప్రేమలో పావనీ కళ్యాణ్, శ్రీరామచంద్రులు, జానకీ వెడ్స్ శ్రీరాం, బంగారు కొండ, అవతారం, ఇంట్లో శ్రీమతి వీధిలో కుమారి, మీ ఇంటికొస్తే ఏమిస్తారు మా ఇంటికొస్తే ఏం తెస్తారు.

అతను ఉపేంద్ర,అతని సతీమణి నటించిన "శ్రీమతి" అనే కన్నడ చిత్రానికి సంగీతం అందించాడు. 

## జీవిత విశేషాలు
అతను పుట్టి పెరిగింది ఖమ్మం జిల్లాకు చెందిన కొత్తగూడెం. అతను ఇంజనీరింగ్ లో బి.టెక్ (సివిల్) పూర్తిచేసాడు. తరువాత మ్యూజిక్ లో ఎం.ఏ చేసాడు. అతని తండ్రి గురుమూర్తి, తల్లి వెంకటమ్మ. అతని తండ్రి మంచి గాయకుడు.  

అతను సినిమా పాటల రచయితగా సంగీత ప్రస్థానాన్ని ప్రారంభించాడు. వాస్తవానికి అతను గాయకుడు. సినీ పరిశ్రమకు రాకముందు చదువుకున్న కాలంలో బాగా పాటలు పాడేవాడు. చదుతు కొనసాగిస్తూనే సంగీతాన్ని అభ్యసించాడు. ఇంజనీరింగ్ పూర్తి చేసిన తరువాత ఎం.ఏ (మ్యూజిక్) చేసి పాటల రచయితగా ప్రేమపల్లకి సినిమా ద్వారా  సినీ రంగంలో చేరాడు. సంగీత దర్శకునిగా  అతని మొదటి ఆల్బం సంపంగి లోని పాటలన్నీ ప్రేక్షకుల ఆదరణను పొందాయి. అతను రాసిన మొదటి పాట "వెల్లువై ఉరికేనులే...వేణువై పాడేనులే".    

అతను 6 టీన్స్, సంపంగి లు పూర్తి అయిన తరువాత వివాహం చేసుకున్నాడు. అతనికి ఇద్దరు కుమారులు.    

## సినిమాలు
* 6 టీన్స్ (2001)
* ఇదే నా మొదటి ప్రేమలేఖ (2001)
* సంపంగి(2001)
* మందారం  (2002)
* ప్రేమలో పావని కళ్యాణ్ (2003)
* చార్మినార్  (2003)
* ఇంట్లో శ్రీమతి వీధిలో కుమారి (2004)
* రుద్ర ఐపిఎస్
* అందాల ఓ చిలకా (2001)
* శ్రీమతి  (2011)
* అవతారం (2014)
* సితార (2015)
* ఐతే ఏంటి (2004)
* లెహరాయి (2022)
* ద్రోహి (2022)
* రుద్రాక్షపురం 3 కి.మీ (2024)
* దక్షిణ కాళీ (2026)

## నిర్మాతగా
* రిస్క్

## దర్శకుడిగా
* రిస్క్‌ (2023)

## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు
* 
* 
* 
వర్గం:తెలుగు సినిమా పాటల రచయితలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా సంగీత దర్శకులు
వర్గం:తెలంగాణ వ్యక్తులు