open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
మహాబాద్ మ్యూజియం ఆఫ్ ఆర్ట్ అండ్ కల్చర్

హేమాన్ యొక్క సాంస్కృతిక ప్యాలెస్ హేమాన్ యొక్క నివాసం, ఇది మహాబాద్ యొక్క సాంస్కృతిక మరియు కళాత్మక వ్యక్తుల స్మారక చిహ్నాల సంరక్షణకు కేంద్రంగా మారింది. 
thumb| మహాబాద్ కల్చరల్-ఆర్టిస్టిక్ మ్యూజియం

## చరిత్ర
మహాకవి హేమన్ ఇంటిని మహాబాద్ మున్సిపాలిటీ కొనుగోలు చేసిన తరువాత, దానిని సాంస్కృతిక మరియు కళాత్మక వ్యవహారాలకు అంకితమైన స్థలంగా మార్చాలని నిర్ణయించారు.

వైజ్ఞానిక, సాంస్కృతిక, కళారంగాల్లో వివిధ రంగాల్లో వెలుగు వెలిగిన మేధావులు మహాబాద్‌లో ఎందరో ప్రజాసేవా బాటలో వెలుగులు నింపారు. ఈ మహాపురుషుల అవశేషాలను వారి ప్రేమికులు చూసి ఓదార్చడానికి మరియు భావి తరం వారిని తెలుసుకునేలా, వారిని మెచ్చుకునేలా, వారి నుండి నేర్చుకునేలా మరియు గుడ్డిగా ఉండకుండా ఒక ప్రత్యేకమైన మరియు తగిన ప్రదేశంలో సేకరించడం సముచితం. ఈ ప్రయోజనం కోసం మామ్ హెమ్న్ ఇంటి కంటే పవిత్రమైన మరియు విలువైన ప్రదేశం ఏది?

అందువల్ల, మహాబాద్ మునిసిపాలిటీ 2013 వసంతకాలం ప్రారంభ రోజులలో హెమ్న్ ఇంటిని సిద్ధం చేయడం మరియు మరమ్మత్తు చేయడం ప్రారంభించింది; ఇది అవశేషాలు, పుస్తకాలు, మాన్యుస్క్రిప్ట్‌లు, వ్యక్తిగత వస్తువులు మరియు వస్తువులను సేకరించడానికి మ్యూజియంగా అలాగే సాంస్కృతిక కార్యక్రమాల కోసం ఒక ప్రదేశంగా ఉపయోగించవచ్చు.

అదృష్టవశాత్తూ, ఈ ప్రయత్నాలు ఫలించాయి మరియు బుధవారం, జూన్ 20, 2013, రాష్ట్ర వారం సందర్భంగా, మహాబాద్ యొక్క సాంస్కృతిక మరియు కళాత్మక ప్రముఖుల మ్యూజియాన్ని పశ్చిమ అజర్‌బైజాన్ ప్రావిన్స్ యొక్క రాజకీయ డిప్యూటీ ] పేరుతో ప్రారంభించారు "పీస్ ప్యాలెస్" రాష్ట్ర ప్ర‌యోజ‌నాలు ఎక్కువ‌గా ఉన్నందున ఈ సంద‌ర్భం, ప్రారంభోత్సవం పూర్తిగా ఊహించ‌ని విధంగా జ‌ర‌గ‌డం గ‌మ‌నార్హం. ఈ కారణంగా, హేమ్న్ విగ్రహాలను మరియు స్మారక పలకను ఆవిష్కరించే అవకాశం లభించలేదు.
అలాగే ఆదివారం, జూన్ 30, 2013, శుక్రవారం ప్రార్థనా నాయకుడు, నగర కౌన్సిల్ యొక్క మూడవ మరియు నాల్గవ రౌండ్ల సభ్యులు, మేయర్ మరియు దివంగత కుటుంబాలతో సహా పలువురు నగర అధికారులు, సాంస్కృతిక కార్యకర్తలు మరియు ప్రజల భాగస్వామ్యంతో ఉపాధ్యాయులు హెమ్న్ మరియు [హజార్] మామ్లే, రచయిత మరియు అనువాదకుడు శ్రీ. అహ్మద్ ఖాజీ, మహబాద్ పత్రిక సంపాదకవర్గం, కొంతమంది ముక్రియాన్ సాహిత్య పరిషత్తు సభ్యులు తదితరులు ప్రత్యేక వేడుకలో పుస్తకాన్ని ఆవిష్కరించారు. ప్రసిద్ధ కుర్దిష్ శిల్పి హదీ జియావుద్దీన్‌ను హేమ్న్ శిల్పం నుండి తొలగించారు.
వేడుకలో మరొక భాగంలో, మహాబాద్ మునిసిపాలిటీకి చెందిన నగర కౌన్సిల్ మరియు ఇంజనీర్ కరీమి మహమ్మద్ మామ్లే భార్య శ్రీమతి అమీనా ఖానుమ్ మరియు హేమ్న్ కోడలు శ్రీమతి ఐషే షంసాద్దీన్‌ల సహకారాన్ని సత్కరించారు. ఈ చనిపోయినవారి అవశేషాలను సేకరించడానికి మ్యూజియం పరిపాలన.

[సలాహ్ పయానియాని హేమ్న్ ప్యాలెస్ డైరెక్టర్.
## వనరులు
* మహాబాద్ మ్యాగజైన్, నం. 150, 1392, పేజీలు 6 మరియు
ఆంథోనీ హారిస్

**ఆంథోనీ జేమ్స్ హారిస్** (జననం 1982, జూన్ 26) న్యూజిలాండ్ మాజీ క్రికెటర్, ఇతను 2005-06 సీజన్‌లో ఒటాగో తరపున రెండు ఫస్ట్-క్లాస్ మ్యాచ్‌లు ఆడాడు.

హారిస్ 1982లో డునెడిన్‌లో జన్మించాడు. నగరంలోని కవానాగ్ కాలేజీలో చదువుకున్నాడు. అప్పుడప్పుడు వికెట్ కీపర్‌గా వ్యవహరించే కుడిచేతి వాటం బ్యాట్స్‌మన్, ఇతను గ్రీన్ ఐలాండ్ క్లబ్ , టైరీ కోసం డునెడిన్‌లో క్లబ్ క్రికెట్ ఆడాడు. ఒటాగో వయస్సు-సమూహ పక్షాలకు ఎంపికయ్యాడు. ఇతను 2005 డిసెంబరు యూనివర్శిటీ ఓవల్‌లో వెల్లింగ్‌టన్‌తో జరిగిన మ్యాచ్‌లో ప్రావిన్స్‌కు ప్రాతినిథ్యం వహించాడు. బ్యాటింగ్ ప్రారంభించిన ఇతను తన మొదటి ఇన్నింగ్స్‌లో డకౌట్, తన రెండవ ఇన్నింగ్స్‌లో 13 పరుగులు చేశాడు. ఇతను జట్టు తదుపరి మ్యాచ్‌లో కూడా ఆడాడు, మళ్లీ తన మొదటి ఇన్నింగ్స్‌లో డకౌట్‌ను నమోదు చేశాడు. ఈసారి ఇతని రెండవ మ్యాచ్‌లో నాలుగు పరుగులు చేశాడు.

హారిస్ 2016–17 లో ఒటాగో తరపున ఎ టీమ్ క్రికెట్ ఆడాడు. హాక్ కప్‌లో సెంట్రల్ ఒటాగో తరపున ఆడాడు. ఇతను ఒక కుటుంబంతో వివాహం చేసుకున్నాడు. వృత్తిపరంగా కవానాగ్ కళాశాలలో ఉపాధ్యాయుడు.

## మూలాలు

వర్గం:న్యూజీలాండ్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1982 జననాలు
కెవిన్ ఓ 'కానర్

**కెవిన్ జేమ్స్ ఓ'కానర్** (జననం 1940, జూన్  20) న్యూజిలాండ్ మాజీ క్రికెటర్. ఇతను ఒటాగో తరపున 1969-70, 1970-71 సీజన్‌లలో ఒక్కొక్కటి మూడు చొప్పున ఆరు ఫస్ట్-క్లాస్ మ్యాచ్‌లు ఆడాడు.

ఓ'కానర్ 1940లో ఒటాగోలోని డునెడిన్‌లో జన్మించాడు. ఇతను 1959-60 సీజన్‌లో ఒటాగో కోసం ఏజ్-గ్రూప్ క్రికెట్ ఆడాడు. 23 హాక్ కప్ మ్యాచ్‌లతో సహా 1960-61, 1976-77 మధ్య సౌత్‌లాండ్ కోసం ఆడాడు. ఒటాగో కోసం ఇతని ఫస్ట్-క్లాస్ అరంగేట్రం 1969 క్రిస్మస్ రోజున సెంట్రల్ డిస్ట్రిక్ట్‌లకు వ్యతిరేకంగా జరిగింది. బ్యాటింగ్ ప్రారంభించి, ఓ'కానర్ తన మొదటి ఇన్నింగ్స్‌లో 17 పరుగులు చేశాడు, *ది ప్రెస్* "సంక్షిప్తమైన, శక్తివంతమైన ఇన్నింగ్స్"గా అభివర్ణించింది, ఇందులో ఇతను మ్యాచ్‌లోని మొదటి బంతిని నాలుగు పరుగుల కోసం హుక్ చేయడం కూడా ఉంది. ఇతను తన రెండవ ఇన్నింగ్స్‌లో మరో ఐదు పరుగులు చేశాడు. సీజన్‌లో ఒటాగో ప్లంకెట్ షీల్డ్ మ్యాచ్‌లలో మరో రెండు ఆడాడు. తరువాతి సీజన్‌లో ఇతను మరో మూడు మ్యాచ్‌లు ఆడాడు, 1970 జనవరిలో కాంటర్‌బరీపై చేసిన 71 పరుగుల స్కోరుతో సహా మొత్తం 252 పరుగులు చేశాడు, ఇది ఇతని ఏకైక ఫస్ట్-క్లాస్ హాఫ్ సెంచరీ.

## మూలాలు

వర్గం:న్యూజీలాండ్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1940 జననాలు
భారత సౌర ఇంధన కార్పొరేషన్ (ఎస్ఈసీఐ)

**సోలార్ ఎనర్జీ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా లిమిటెడ్ (ఎస్‌ఈసీఐ)** అనేది భారత ప్రభుత్వంలోని నూతన, పునరుత్పాదక ఇంధన మంత్రిత్వ శాఖకు చెందిన సంస్థ, ఇది నేషనల్ సోలార్ మిషన్ (ఎన్ఎస్ఎమ్) అమలును సులభతరం చేయడానికి స్థాపించబడింది. ఇది సౌరశక్తి రంగానికి అంకితమైన ఏకైక కేంద్ర ప్రభుత్వ రంగ సంస్థ. మొత్తం పునరుత్పాదక శక్తి డొమైన్‌ను కవర్ చేయడానికి కంపెనీ ఆదేశం విస్తరించబడింది. ఈ కంపెనీ పేరు **రెన్యూవబుల్ ఎనర్జీ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా** (**ఆర్ఇసిఐ**)గా మార్చబడింది.

కంపెనీ అనేక ప్రభుత్వ పథకాలను అమలు చేయడానికి బాధ్యత వహిస్తుంది, ప్రధానమైనవి ఎన్ఎస్ఎమ్, సోలార్ పార్క్ పథకం, గ్రిడ్-కనెక్ట్ చేయబడిన సోలార్ రూఫ్‌టాప్ పథకం కింద భారీ-స్థాయి గ్రిడ్-కనెక్ట్ ప్రాజెక్ట్‌ల కోసం విజిఎఫ్ పథకాలు, వీటితో పాటుగా రక్షణ పథకం, సోలార్ కెనాల్, ఇండో-పాక్ సరిహద్దు పథకం వంటి ప్రత్యేక పథకాలు.

అదనంగా, **భారత సౌర ఇంధన కార్పొరేషన్‌ (ఎస్‌ఈసీఐ)** అనేక కేంద్ర ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల కోసం టర్న్‌కీ ప్రాతిపదికన సోలార్ ప్రాజెక్ట్ డెవలప్‌మెంట్‌లోకి ప్రవేశించింది. కంపెనీ పవర్-ట్రేడింగ్ లైసెన్స్‌ను కూడా కలిగి ఉంది. ఇది అమలు చేస్తున్న పథకాల కింద ఏర్పాటు చేసిన ప్రాజెక్ట్‌ల నుండి సోలార్ పవర్ ట్రేడింగ్ ద్వారా ఈ డొమైన్‌లో చురుకుగా ఉంది.

భారత సౌర ఇంధన కార్పొరేషన్‌ పవర్‌ సిస్టం డైరెక్టర్‌ గా ఆగస్టు 2024లో శివకుమార్‌ వేపకొమ్మ నియమితులయ్యాడు.

## నేపథ్యం
ఎస్‌ఈసీఐ 2011 సెప్టెంబరు 9న కంపెనీల చట్టం, 1956 (ప్రస్తుతం కంపెనీల చట్టంలోని సెక్షన్ 8, 2013) కింద సెక్షన్ 25గా నమోదు చేయబడింది. భారతదేశంలో సౌరశక్తిని ప్రోత్సహించడానికి ఇది లాభాపేక్ష లేని కంపెనీగా స్థాపించబడింది.

ఎస్‌ఈసీఐ లాభాలను ఆర్జించడానికి ఉద్దేశించినది కానప్పటికీ, 2014–15లో ₹12 కోట్ల లాభాలను ఆర్జించింది, దీని తర్వాత ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోదీ అధ్యక్షతన కేంద్ర మంత్రివర్గం ఎస్‌ఈసీఐకి ఆమోదం తెలిపింది:

# కంపెనీల చట్టం, 2013 ప్రకారం దానిని సెక్షన్ 3 కంపెనీగా మార్చడం
# రెన్యూవబుల్ ఎనర్జీ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా గా పేరు మార్చడం

నిర్ణయం ప్రధాన ప్రభావం:

# ఎస్‌ఈసీఐ తన స్వంత సోలార్ పవర్ ప్లాంట్‌లతో స్వయం-స్థిరమైన, స్వీయ-ఉత్పత్తి సంస్థగా మారుతుంది, అది విద్యుత్తును ఉత్పత్తి చేస్తుంది, విక్రయించబడుతుంది. ఇది ముందుగా అనుమతించబడనందున సోలార్ ఉత్పత్తులు, మెటీరియల్‌ల తయారీతో సహా సౌర రంగ కార్యకలాపాలలోని ఇతర విభాగాలలో కూడా కంపెనీకి సహాయం చేస్తుంది.
# ఎస్‌ఈసీఐ దాని పేరు మార్చిన తర్వాత ఆర్ఇసిఐ అవుతుంది, సౌరశక్తితో పాటుగా జియో-థర్మల్, ఆఫ్-షోర్ విండ్, టైడల్ మొదలైన పునరుత్పాదక శక్తి అన్ని విభాగాల అభివృద్ధిని చేపడుతుంది.   
# 2016లో, ఎస్‌ఈసీఐ కూడా భారీ సవాళ్లను ఎదుర్కొంది. భారతదేశం రివర్స్ వేలం యంత్రాంగం 2016లో మార్కెట్, వ్యవస్థను స్థిరీకరించనందున, ఎస్‌ఈసీఐ 9 వేలంపాటలను నిర్వహించింది. అయినప్పటికీ, చాలా ప్రాజెక్ట్‌లు సాధారణంగా కొనసాగలేకపోయాయి, చాలా బిడ్‌లు తక్కువ సబ్‌స్క్రైబ్ చేయబడ్డాయి. 

## ఇవి కూడా చూడండి

* కడప అల్ట్రా మెగా సోలార్ పార్క్

## మూలాలు

వర్గం:భారత ప్రభుత్వ సంస్థలు
మార్క్ పార్కర్

**మార్క్ మోర్టన్ పార్కర్** (1975, అక్టోబరు 2 - 2002, అక్టోబరు 12) న్యూజిలాండ్ క్రికెట్ ఆటగాడు. ఇతను 1996-97 సీజన్‌లో ఒటాగో తరపున మూడు మ్యాచ్‌లు ఫస్ట్-క్లాస్ మ్యాచ్‌లు ఆడాడు.

పార్కర్ 1975లో దక్షిణ కాంటర్‌బరీలోని తిమారులో న్యూజిలాండ్ అంతర్జాతీయ క్రికెటర్ ముర్రే పార్కర్ కుమారుడుగా జన్మించాడు. ఇతని మేనమామ జాన్ పార్కర్ కూడా న్యూజిలాండ్ తరపున అంతర్జాతీయ క్రికెట్ ఆడాడు, మరో మామ కెన్ పార్కర్ ఆక్లాండ్ తరపున ఫస్ట్-క్లాస్ క్రికెట్ ఆడాడు. పార్కర్ ఒటాగో విశ్వవిద్యాలయానికి వెళ్లడానికి ముందు తిమారు బాలుర ఉన్నత పాఠశాలలో చదువుకున్నాడు, అక్కడ ఇతను మార్కెటింగ్, నిర్వహణలో డబుల్ మేజర్‌తో 1998లో బ్యాచిలర్ ఆఫ్ కామర్స్ డిగ్రీతో పట్టభద్రుడయ్యాడు. గ్రాడ్యుయేషన్ తర్వాత ఇతను రెండు సంవత్సరాలు ఇంగ్లండ్‌లో పని చేస్తూ క్రికెట్ ఆడాడు.

1993–94లో సౌత్ కాంటర్‌బరీకి హాక్ కప్ క్రికెట్, కాంటర్‌బరీ కోసం ఏజ్-గ్రూప్, సెకండ్ XI క్రికెట్ ఆడిన తర్వాత, పార్కర్ తర్వాతి రెండు సీజన్‌లలో యూనివర్శిటీలో ఉన్నప్పుడు ఒటాగో కోసం వయసు-సమూహ మ్యాచ్‌లు ఆడాడు. ఇతను 1997 ఫిబ్రవరిలో ఒటాగో తరపున తన సీనియర్ ప్రతినిధి అరంగేట్రం చేసాడు, అరంగేట్రంలో నార్తర్న్ డిస్ట్రిక్ట్‌పై 11, 14 స్కోర్‌లు చేశాడు. "బంతి  గొప్ప టైమర్" గా పరిగణించబడే ఒక బ్యాట్స్‌మాన్ ఇతను సీజన్‌లో మరో రెండు ఫస్ట్-క్లాస్ మ్యాచ్‌లు ఆడాడు, మొత్తం 50 ఫస్ట్-క్లాస్ పరుగులు చేశాడు.

పార్కర్ 2002 ఇంగ్లీష్ సీజన్‌ను హాంప్‌షైర్‌లో క్లబ్ క్రికెట్ ఆడాడు. ఇతను 2002 బాలి బాంబు దాడులలో గాయపడిన ఫలితంగా మరణించాడు. ఇతను ఆ సమయంలో న్యూజిలాండ్ కు తిరిగి వస్తుండగా సెలవుపై బాలిని సందర్శించినపుడు ఈ ఘటన జరిగింది. ఇతని వయస్సు 27.

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు
* 

వర్గం:న్యూజీలాండ్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:2002 మరణాలు
వర్గం:1975 జననాలు
జాన్ నిమో

**జాన్ రాబర్ట్ నిమ్మో** (1910, జూన్ 12 - 1994, నవంబరు 2) న్యూజిలాండ్ క్రికెట్ ఆటగాడు. ఇతను ఒటాగో కోసం 1933-34, 1936-37 సీజన్‌లలో ఒక్కొక్కటి చొప్పున రెండు ఫస్ట్-క్లాస్ మ్యాచ్‌లు ఆడాడు.

నిమ్మో 1910లో డునెడిన్‌లో జన్మించాడు. నగరంలో గుమస్తాగా పనిచేశాడు. క్యారిస్‌బ్రూక్, కొంతకాలంపాటు బాల్‌క్లుతా, కోసం క్లబ్ క్రికెట్ ఆడిన ఫాస్ట్ బౌలర్. ఇతను 1933 డిసెంబరులో క్రైస్ట్‌చర్చ్‌లోని లాంకాస్టర్ పార్క్‌లో కాంటర్‌బరీతో జరిగిన మ్యాచ్‌లో ఒటాగో తరపున తన ప్రాతినిధ్య అరంగేట్రం చేశాడు. "మంచి పేరు" కలిగిన యువ ఆటగాడిగా పరిగణించబడ్డాడు, ఇతను బౌలింగ్ ప్రారంభించాడు, కాంటర్‌బరీ మొదటి ఇన్నింగ్స్‌లో రెండు వికెట్లు పడగొట్టాడు. మ్యాచ్ సమయంలో ఐదు పరుగులు చేశాడు. ఇతని ఇతర ఫస్ట్-క్లాస్ మ్యాచ్ 1937 ఫిబ్రవరిలో కారిస్‌బ్రూక్‌లో అదే ప్రత్యర్థిపై జరిగింది. క్యారిస్‌బ్రూక్‌కి "అత్యంత బాగా" బౌలింగ్ చేసిన తర్వాత తిరిగి జట్టులోకి పిలిచాడు, ఇతను మ్యాచ్‌లో మరో మూడు వికెట్లు పడగొట్టాడు. ఇతని మొదటి ఇన్నింగ్స్‌లో నాలుగు, 42 నాటౌట్ స్కోర్లు చేశాడు. ఇది తొమ్మిదో వికెట్ భాగస్వామ్యంలో భాగం. జాక్ డన్నింగ్‌తో కలిసి 73 పరుగులు చేశాడు.

ఇతను ఆ జట్టుకు తదుపరి ఫస్ట్-క్లాస్ మ్యాచ్లు ఆడనప్పటికీ, నిమో ఒటాగో తరపున 1938-39 సీజన్లో జూలియన్ కాన్ నిర్వహించిన ఇంగ్లీష్ పర్యటన జట్టు, తరువాతి రెండు సీజన్లలో సౌత్లాండ్తో జరిగిన మ్యాచ్ లో ఆడాడు.

నిమ్మో తన 84వ ఏట 1994లో డునెడిన్‌లో మరణించాడు. *న్యూజిలాండ్ క్రికెట్ అల్మానాక్* 1995 ఎడిషన్‌లో ఒక సంస్మరణ ప్రచురించబడింది.

## మూలాలు

వర్గం:న్యూజీలాండ్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:1994 మరణాలు
వర్గం:1910 జననాలు
భారత ఆయుష్ మంత్రిత్వ శాఖ

ఆయుష్ మంత్రిత్వ శాఖ భారత ప్రభుత్వ మంత్రిత్వ శాఖ భారతదేశంలో సాంప్రదాయ వైద్యం, ప్రత్యామ్నాయ వైద్య వ్యవస్థల విద్య, పరిశోధన, ప్రచారాన్ని అభివృద్ధి చేయడానికి బాధ్యత వహిస్తుంది. ఆయుష్ అనేది మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలోకి వచ్చే ప్రత్యామ్నాయ ఆరోగ్య సంరక్షణ వ్యవస్థల పేర్ల నుండి రూపొందించబడిన పేరు: ఆయుర్వేదం, యోగా & ప్రకృతివైద్యం, యునాని, సిద్ధ, సోవా రిగ్పా & హోమియోపతి.

డిపార్ట్‌మెంట్ ఆఫ్ ఇండియన్ సిస్టమ్స్ ఆఫ్ మెడిసిన్ అండ్ హోమియోపతి (ISM&H) మొట్టమొదట 1995లో ఆరోగ్య & కుటుంబ సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ క్రింద స్థాపించబడింది. ISM&H పేరును ఆయుష్ శాఖగా మార్చారు. ఈ శాఖను 2014లో మోడీ ప్రభుత్వం అధికారిక మంత్రిత్వ శాఖగా మార్చింది.

ఆయుష్ మంత్రిత్వ శాఖ ఫండింగ్ సిస్టమ్‌ల కోసం గణనీయమైన విమర్శలను ఎదుర్కొంది, అవి బయోలాజికల్ ప్లాసిబిలిటీ లేనివి మరియు పరీక్షించబడనివి లేదా అసమర్థమైనవిగా నిశ్చయాత్మకంగా నిరూపించబడ్డాయి. పరిశోధన నాణ్యత తక్కువగా ఉంది, ఆయుర్వేదం లేదా ఇతర ప్రత్యామ్నాయ ఆరోగ్య సంరక్షణ వ్యవస్థలపై కఠినమైన ఔషధ అధ్యయనాలు, అర్ధవంతమైన క్లినికల్ ట్రయల్స్ లేకుండా మందులు ప్రారంభించబడ్డాయి. మంత్రిత్వ శాఖ నకిలీ శాస్త్రాన్ని ప్రోత్సహిస్తోందని ఆరోపించారు.

## కేబినెట్ మంత్రులు

* **గమనిక:** MoS, I/C – రాష్ట్ర మంత్రి (స్వతంత్ర బాధ్యత)

## రాష్ట్ర మంత్రులు

## మూలాలు

వర్గం:భారత ప్రభుత్వం
వర్గం:భారత ప్రభుత్వ మంత్రిత్వ శాఖలు
భారత స్కిల్ డెవలప్‌మెంట్, ఎంటర్‌ప్రెన్యూర్‌షిప్ మంత్రిత్వ శాఖ

మినిస్ట్రీ ఆఫ్ స్కిల్ డెవలప్‌మెంట్ అండ్ ఎంటర్‌ప్రెన్యూర్‌షిప్ ( హిందీ : कौशल विकास और उद्यमशीलता मंत्रालय ) అనేది భారత ప్రభుత్వానికి చెందిన మంత్రిత్వ శాఖ, ఇది 2014 నవంబరు 9 న ఉనికిలోకి వచ్చింది. నరేంద్ర మోడీ 2014 మే 26న యువజన వ్యవహారాలు & క్రీడల మంత్రిత్వ శాఖ "స్కిల్ డెవలప్‌మెంట్, ఎంటర్‌ప్రెన్యూర్‌షిప్, యువజన వ్యవహారాలు, క్రీడల మంత్రిత్వ శాఖ"గా పేరు మార్చబడింది. 9 నవంబర్ 2014న మంత్రివర్గ పునర్వ్యవస్థీకరణ తర్వాత విభజించబడింది. అధికారిక గెజిట్ నోటిఫికేషన్ 8 డిసెంబర్ 2014న ప్రచురించబడింది.

## కేబినెట్ మంత్రులు

* **గమనిక:** MoS, I/C – రాష్ట్ర మంత్రి (స్వతంత్ర బాధ్యత)

## రాష్ట్ర మంత్రులు

## సంస్థలు
కింది సంస్థలతో నైపుణ్యాభివృద్ధి కార్యక్రమాలు, శిక్షణ మౌలిక సదుపాయాలను అందించడం, సులభతరం చేయడంలో మంత్రిత్వ శాఖ బాధ్యత వహిస్తుంది.

* డైరెక్టర్ జనరల్ ఆఫ్ ట్రైనింగ్ (గతంలో డైరెక్టరేట్ జనరల్ ఆఫ్ ట్రైనింగ్ & ఎంప్లాయ్‌మెంట్, కార్మిక మరియు ఉపాధి మంత్రిత్వ శాఖ)
* నేషనల్ స్కిల్ డెవలప్‌మెంట్ కార్పొరేషన్
* నేషనల్ స్కిల్ డెవలప్‌మెంట్ ఏజెన్సీ
* జాతీయ నైపుణ్యాభివృద్ధి నిధి
* నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఎంటర్‌ప్రెన్యూర్‌షిప్ అండ్ స్మాల్ బిజినెస్ డెవలప్‌మెంట్ (NIESBUD)
* ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఎంటర్‌ప్రెన్యూర్‌షిప్ (IIE), గౌహతి

## పథకాలు

* ప్రధాన మంత్రి కౌశల్ వికాస్ యోజన
* UDAAN, J&K కోసం ఒక ప్రత్యేక పరిశ్రమ ఇనిషియేటివ్
* స్టార్ట్-అప్ విలేజ్ ఎంటర్‌ప్రెన్యూర్‌షిప్ ప్రోగ్రామ్ (SVEP), గ్రామీణ ప్రాంతాల్లోని పారిశ్రామికవేత్తలకు వ్యవసాయేతర రంగాలలో గ్రామ స్థాయిలో ఎంటర్‌ప్రైజెస్ ఏర్పాటు చేయడానికి మద్దతునిస్తుంది.

## మూలాలు

వర్గం:భారత ప్రభుత్వం
వర్గం:భారత ప్రభుత్వ మంత్రిత్వ శాఖలు
భారత సైన్స్ , టెక్నాలజీ మంత్రిత్వ శాఖ

సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ మంత్రిత్వ శాఖ అనేది భారతదేశంలో సైన్స్ & టెక్నాలజీకి సంబంధించిన నియమాలు, నిబంధనలు & చట్టాల సూత్రీకరణ, నిర్వహణకు బాధ్యత వహించే భారత ప్రభుత్వ మంత్రిత్వ శాఖ.

## సంస్థ
మంత్రిత్వ శాఖ కింది విభాగాలను కలిగి ఉంది:

### బయోటెక్నాలజీ విభాగం
ప్రధాన వ్యాసం: డిపార్ట్‌మెంట్ ఆఫ్ బయోటెక్నాలజీ
**స్వయంప్రతిపత్త సంస్థలు**

* నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇమ్యునాలజీ , ఢిల్లీ
* నేషనల్ సెంటర్ ఫర్ సెల్ సైన్స్ , పూణే
* నేషనల్ బ్రెయిన్ రీసెర్చ్ సెంటర్ , మనేసర్
* కలాం ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ హెల్త్ టెక్నాలజీ , విశాఖపట్నం
* సెంటర్ ఫర్ DNA ఫింగర్‌ప్రింటింగ్ & డయాగ్నోస్టిక్స్ , హైదరాబాద్
* ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ బయోసోర్సెస్ అండ్ సస్టైనబుల్ డెవలప్‌మెంట్, ఇంఫాల్
* నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ప్లాంట్ జీనోమ్ రీసెర్చ్, ఢిల్లీ
* ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ స్టెమ్ సెల్ బయాలజీ అండ్ రీజెనరేటివ్ మెడిసిన్, బెంగళూరు
* ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ లైఫ్ సైన్సెస్ , భువనేశ్వర్
* రాజీవ్ గాంధీ సెంటర్ ఫర్ బయోటెక్నాలజీ , తిరువనంతపురం
* ట్రాన్స్లేషనల్ హెల్త్ సైన్స్ & టెక్నాలజీ ఇన్స్టిట్యూట్, ఫరీదాబాద్
* నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ యానిమల్ బయోటెక్నాలజీ, హైదరాబాద్
* నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ బయోమెడికల్ జెనోమిక్స్ , కల్యాణి, పశ్చిమ బెంగాల్

**ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలు**

* భారత్ ఇమ్యునోలాజికల్స్ అండ్ బయోలాజికల్స్ కార్పొరేషన్ లిమిటెడ్ (BIBCOL), బులంద్‌షహర్ , ఉత్తరప్రదేశ్
* ఇండియన్ వ్యాక్సిన్ కార్పొరేషన్ లిమిటెడ్, ఢిల్లీ

### శాస్త్రీయ & పారిశ్రామిక పరిశోధన విభాగం

* టెక్నాలజీ ప్రమోషన్, డెవలప్‌మెంట్ అండ్ యుటిలైజేషన్ ప్రోగ్రామ్ (TPDU) 
** ఇండస్ట్రియల్ R&D ప్రమోషన్ ప్రోగ్రామ్ (IRDPP)
** టెక్నాలజీ డెవలప్‌మెంట్ అండ్ ఇన్నోవేషన్ ప్రోగ్రామ్ (TDIP)
*** సాంకేతిక అభివృద్ధి & ప్రదర్శన కార్యక్రమం (TDDP)
*** టెక్నోప్రెన్యూర్ ప్రమోషన్ ప్రోగ్రామ్ (TePP)
** సాంకేతిక నిర్వహణ కార్యక్రమం (TMP)
** అంతర్జాతీయ సాంకేతిక బదిలీ కార్యక్రమం (ITTP)
** కన్సల్టెన్సీ ప్రమోషన్ ప్రోగ్రామ్ (CCP)
** టెక్నాలజీ ఇన్ఫర్మేషన్ ఫెసిలిటేషన్ ప్రోగ్రామ్ (TIFP)
** మహిళల కోసం సాంకేతిక అభివృద్ధి వినియోగ కార్యక్రమం (TDUPW)
* స్వయంప్రతిపత్త సంస్థలు
** కన్సల్టెన్సీ డెవలప్‌మెంట్ సెంటర్ (CDC)
** కౌన్సిల్ ఆఫ్ సైంటిఫిక్ అండ్ ఇండస్ట్రియల్ రీసెర్చ్ (CSIR)
* ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలు
** నేషనల్ రీసెర్చ్ డెవలప్‌మెంట్ కార్పొరేషన్ (NRDC)
** సెంట్రల్ ఎలక్ట్రానిక్స్ లిమిటెడ్ (CEL)
* ఆసియన్ అండ్ పసిఫిక్ సెంటర్ ఫర్ ట్రాన్స్‌ఫర్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ (APCTT)
* పరిపాలన
* ఫైనాన్స్

### సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ విభాగం
ప్రధాన వ్యాసం: డిపార్ట్‌మెంట్ ఆఫ్ సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ (భారతదేశం)

* టెక్నాలజీ ఇన్ఫర్మేషన్, ఫోర్‌కాస్టింగ్ & అసెస్‌మెంట్ కౌన్సిల్ (TIFAC)
* విజ్ఞాన్ ప్రసార
* నేషనల్ అక్రిడిటేషన్ బోర్డ్ ఫర్ టెస్టింగ్ అండ్ కాలిబ్రేషన్ లాబొరేటరీస్ (NABL)
* నేషనల్ అట్లాస్ అండ్ థీమాటిక్ మ్యాపింగ్ ఆర్గనైజేషన్ (NATMO), కలకత్తా
* సర్వే ఆఫ్ ఇండియా , డెహ్రాడూన్
* IISc
* IISERలు
* ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ నానో సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ
* ఇన్స్టిట్యూట్ ఫర్ మెడికల్ సైన్సెస్ అండ్ టెక్నాలజీ, త్రివేండ్రం
* నేషనల్ క్వాంటం మిషన్ ఇండియా
* వాడియా ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ హిమాలయన్ జియాలజీ , డెహ్రాడూన్

## మంత్రుల జాబితా
**సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ మంత్రి** మంత్రిత్వ శాఖకు అధిపతి. ఇది కేంద్ర మంత్రివర్గంలో కీలకమైన కార్యాలయం. 

## సహాయ మంత్రుల జాబితా

## మూలాలు

వర్గం:భారత ప్రభుత్వం
వర్గం:భారత ప్రభుత్వ మంత్రిత్వ శాఖలు
భారత ఎర్త్ సైన్సెస్ మంత్రిత్వ శాఖ

భారత వాతావరణ విభాగం (IMD),  నేషనల్ సెంటర్ ఫర్ మీడియం రేంజ్ వెదర్ ఫోర్‌కాస్టింగ్ (NCMRWF),  ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ట్రాపికల్ మెటియోరాలజీ, పూణే ( 3 IITM),  ఎర్త్ రిస్క్ ఎవాల్యుయేషన్ సెంటర్ (EREC) & మినిస్ట్రీ ఆఫ్ ఓషన్ డెవలప్‌మెంట్.

## చరిత్ర
1981లో; భారత ప్రభుత్వం కేబినెట్ సెక్రటేరియట్‌లో భాగంగా ఓషన్ డెవలప్‌మెంట్ డిపార్ట్‌మెంట్ (DoD) ని రూపొందించింది, దీనిని నేరుగా భారత ప్రధానమంత్రి ఆధ్వర్యంలో ఉంచారు . 1982లో ఇది ప్రత్యేక శాఖగా మారింది. సముద్ర అభివృద్ధి రంగంలో తన కార్యకలాపాలను నిర్వహించడం ప్రారంభించింది.దీనిని 2006లో మినిస్ట్రీ ఆఫ్ ఓషన్ డెవలప్‌మెంట్ అనే ప్రత్యేక మంత్రిత్వ శాఖగా మార్చారు. 2006 జూలైలోనే మంత్రిత్వ శాఖ మళ్లీ పునర్వ్యవస్థీకరించబడింది, కొత్త మినిస్ట్రీ ఆఫ్ ఎర్త్ సైన్సెస్ దాని పరిధిలోని వివిధ సంస్థలతో ఉనికిలోకి వచ్చింది. 2006లో ప్రభుత్వం ఒక తీర్మానం ద్వారా ఇండియన్ మెట్రాలాజికల్ డిపార్ట్‌మెంట్, ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ట్రాపికల్ మెటియోరాలజీ, నేషనల్ సెంటర్ ఫర్ మీడియం రేంజ్ వాతావరణ అంచనా & పరిశోధన (NCMRWF) ని తన పరిపాలనా నియంత్రణలోకి తెచ్చింది. ఈ తీర్మానం అటామిక్ ఎనర్జీ కమిషన్ & స్పేస్ కమిషన్ లాగానే ఎర్త్ కమిషన్‌ను కూడా ఏర్పాటు చేసింది.

## విధులు
అట్మాస్ఫియరిక్ సైన్సెస్, ఓషన్ సైన్స్ & టెక్నాలజీ మరియు సిస్మోలజీని సమగ్ర పద్ధతిలో చూసుకోవడం మంత్రిత్వ శాఖ ఆదేశం.

## కేబినెట్ మంత్రులు

* **గమనిక:** MoS, I/C – రాష్ట్ర మంత్రి (స్వతంత్ర బాధ్యత)

## రాష్ట్ర మంత్రులు

## ఎర్త్ సిస్టమ్ సైన్స్ ఆర్గనైజేషన్ కింద ఉన్న సంస్థలు

* నేషనల్ సెంటర్ ఫర్ కోస్టల్ రీసెర్చ్
* ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ట్రాపికల్ మెటీరోలజీ
* భారత వాతావరణ శాఖ
* నేషనల్ సెంటర్ ఫర్ సిస్మోలజీ
* ఇండియన్ నేషనల్ సెంటర్ ఫర్ ఓషన్ ఇన్ఫర్మేషన్ సర్వీసెస్
* నేషనల్ సెంటర్ ఫర్ మీడియం రేంజ్ వెదర్ ఫోర్కాస్టింగ్
* నేషనల్ సెంటర్ ఫర్ పోలార్ అండ్ ఓషన్ రీసెర్చ్
* నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఓషన్ టెక్నాలజీ
* భూకంప ప్రమాద మూల్యాంకన కేంద్రం (వాతావరణ శాస్త్రాలు మరియు భూకంప శాస్త్ర విభాగం కింద)
* భారత సునామీ ముందస్తు హెచ్చరిక కేంద్రం
* సెంటర్ ఫర్ మెరైన్ లివింగ్ రిసోర్సెస్ & ఎకాలజీ (ఓషన్ సైన్స్ & టెక్నాలజీ సెక్టార్ కింద)
* నేషనల్ సెంటర్ ఫర్ ఎర్త్ సిస్టమ్ సైన్సెస్

## నెట్వర్కింగ్
ESSO కింద ఉన్న అన్ని సంస్థలు నేషనల్ నాలెడ్జ్ నెట్‌వర్క్ మరియు దాని కామన్ యూజర్ గ్రూప్ (CUG) ద్వారా అనుసంధానించబడి ఉన్నాయి .

## గణన సౌకర్యం
ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ట్రాపికల్ మెటియోరాలజీలో ఉన్న ఆదిత్య HPC భారతదేశంలోని అతిపెద్ద గణన సౌకర్యాలలో ఒకటి.

## మూలాలు

వర్గం:భారత ప్రభుత్వం
వర్గం:భారత ప్రభుత్వ మంత్రిత్వ శాఖలు
కడప అల్ట్రా మెగా సోలార్ పార్క్

**కడప అల్ట్రా మెగా సోలార్ పార్క్** అనేది ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని కడప జిల్లా మైలవరం మండలంలో మొత్తం 5,000 ఎకరాల చదరపు కిలోమీటర్ల విస్తీర్ణంలో విస్తరించి ఉన్న సోలార్ పార్క్.

ఈ ప్రాజెక్టును సోలార్ ఎనర్జీ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (ఎస్ఇసిఐ) ఆంధ్రప్రదేశ్ పవర్ జనరేషన్ కార్పొరేషన్, న్యూ & రెన్యూవబుల్ ఎనర్జీ డెవలప్మెంట్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఆంధ్రప్రదేశ్ లిమిటెడ్ జాయింట్ వెంచర్ అయిన ఆంధ్రప్రదేశ్ సోలార్ పవర్ కార్పొరేషన్ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్ (ఎఎపిఎస్పిసిఎల్) అమలు చేస్తోంది.

కడపలో 1,000 మెగావాట్ల సోలార్ పార్కును కేంద్ర ప్రభుత్వం 2015 ఆగస్టులో ఆమోదించింది. నేషనల్ థర్మల్ పవర్ కార్పొరేషన్ లిమిటెడ్ (ఎన్టిపిసి) 2016 మార్చిలో 250 మెగావాట్ల సామర్థ్యం, 2016 జూలైలో 650 మెగావాట్ల సామర్థ్యం అభివృద్ధి చేయడానికి సౌర విద్యుత్ డెవలపర్ల నుండి బిడ్లను ఆహ్వానించింది.

250 మెగావాట్ల వేలం 2017 ఏప్రిల్ 11న ముగిసింది. 2017 ఫిబ్రవరి 10న రేవా సోలార్ పార్క్ కోసం వేలంలో ఇవ్వబడిన మునుపటి కనిష్ఠ స్థాయి రూ. 3.29ని అధిగమించి, యూనిట్ (KWh)కి రూ. 3.15 రికార్డు-తక్కువ సుంకం కోసం ఎన్టిపిసి ఫ్రెంచ్ సంస్థ సోలైర్ డైరెక్ట్ (Solairedirect) కు కాంట్రాక్టును అందజేసింది  ధర 25 సంవత్సరాలకు లెవలైజ్డ్ టారిఫ్. రేవా కాంట్రాక్ట్ ప్రతి యూనిట్ కి రూ. 2.97 ఖర్చుతో అందించబడినప్పటికీ, కాంట్రాక్ట్ 25 సంవత్సరాల వ్యవధిలో లెవలైజ్డ్ టారిఫ్ మొత్తం యూనిట్ కి రూ. 3.30.

2017 జనవరిలో, భారత సౌర ఇంధన కార్పొరేషన్ (ఎస్ఈసీఐ) ఈ పార్కులో 50 మెగా వాట్ల సామర్థ్యం గల రెండు వేర్వేరు సౌర ప్రాజెక్టులకు 5MW/2.5MWh బ్యాటరీ శక్తి నిల్వ వ్యవస్థలను ఏర్పాటు చేయడానికి భారతదేశపు మొట్టమొదటి గ్రిడ్-స్కేల్ సోలార్-ప్లస్-స్టోరేజ్ టెండర్ ను జారీ చేసింది.

సోలార్ ప్లాంట్ లో ఉత్పత్తి అయ్యే విద్యుత్తును కొనుగోలు చేయడానికి ఆంధ్రప్రదేశ్ డిస్కమ్ లు నిరాకరించడంతో ఈ ప్రాజెక్ట్ ఆలస్యమైంది. కడప పార్క్ కోసం వేలం జరిగినప్పటి నుండి సౌర సుంకాలు గణనీయంగా తగ్గాయని, ఇతర వనరుల నుండి శక్తిని పొందటానికి ఇష్టపడుతున్నారని డిస్కమ్ లు వాదిస్తున్నాయి.

2020 ఫిబ్రవరి లో, 250 మెగావాట్ల సామర్థ్యాన్ని సోలైర్ డైరెక్ట్ ప్రారంభించింది, మిగిలిన 750 మెగావాట్లు నిర్మాణంలో వివిధ దశల్లో ఉన్నాయి.

## ఇవి కూడా చూడండి

* భారత సౌర ఇంధన కార్పొరేషన్ (ఎస్ఈసీఐ)
* కర్నూలు అల్ట్రా మెగా సోలార్ పార్క్

## మూలాలు

వర్గం:Coordinates on Wikidata
వర్గం:వైఎస్‌ఆర్ కడప జిల్లా
రెండవ సోమేశ్వరుడు

**రెండవ సోమేశ్వరుడు** (సా.శ 1068 - 1076) పశ్చిమ చాళుక్య వంశానికి చెందిన రాజు. ఈయన తన తండ్రి అయిన మొదటి సోమేశ్వరుని తర్వాత రాజ్యాధికారం చేపట్టాడు. ఇతను మొదటి సోమేశ్వరుని పెద్ద కొడుకు. ఇతను పరిపాలనలో రాజ్యాధికారం మీద కాంక్ష ఉన్న తమ్ముడు ఆరవ విక్రమాదిత్య నుంచి ముప్పు ఉండేది. అనతి కాలంలోనే ఆరవ విక్రమాదిత్య తన అన్న రెండవ సోమేశ్వరుని పడదోసి రాజ్యాన్ని చేజిక్కించుకున్నాడు.

1070 నాటికి రెండవ సోమేశ్వరుడు మాళవ రాజ్యాన్ని తన రాజ్యంలో కలుపుకున్నాడు.

## చోళుల దాడి
సోమేశ్వరుడు అధికారంలోకి వచ్చిన వెంటనే వీరరాజేంద్ర చోళుడి ఆధ్వర్యంలోని చోళసైన్యం ఇతని రాజ్యంపైకి యుద్ధానికి వచ్చింది. వారు గుత్తిని ఆక్రమించుకున్నారు. ఈ యుద్ధంలో విక్రమాదిత్యుడు తన అన్నకు సహాయపడవలసింది పోయి దానిని తాను అధికార పీఠం ఎక్కడానికి అవకాశంగా మలుచుకున్నాడు.

## మూలాలు

వర్గం:చాళుక్యులు
భారత పర్సనల్, పబ్లిక్ గ్రీవెన్స్, పెన్షన్స్ మంత్రిత్వ శాఖ

మినిస్ట్రీ ఆఫ్ పర్సనల్, పబ్లిక్ గ్రీవెన్స్ అండ్ పెన్షన్స్ అనేది రిక్రూట్‌మెంట్, ట్రైనింగ్, కెరీర్ డెవలప్‌మెంట్, స్టాఫ్ వెల్ఫేర్ అలాగే రిటైర్మెంట్ అనంతర కాలంలోని సిబ్బంది విషయాలలో ప్రత్యేకించి భారత ప్రభుత్వ మంత్రిత్వ శాఖ .

మంత్రిత్వ శాఖ ప్రతిస్పందించే ప్రజల-ఆధారిత ఆధునిక పరిపాలన ప్రక్రియకు సంబంధించింది. వ్యాపార నియమాల కేటాయింపు మంత్రిత్వ శాఖ కోసం కేటాయించిన పనిని నిర్వచిస్తుంది.

సాధారణంగా, ఎల్లప్పుడూ కాకపోయినా, మంత్రిత్వ శాఖకు ప్రధానమంత్రి నేతృత్వం వహిస్తారు, ఒక రాష్ట్ర మంత్రి అతనికి నివేదిస్తారు.

## మంత్రులు
ప్రధాన వ్యాసం: సిబ్బంది, ప్రజా ఫిర్యాదులు & పెన్షన్ల మంత్రి

సిబ్బంది, ప్రజా ఫిర్యాదులు & పెన్షన్ల మంత్రి, సిబ్బంది, పబ్లిక్ గ్రీవెన్స్ మరియు పెన్షన్ల మంత్రిత్వ శాఖకు క్యాబినెట్ మంత్రిగా బాధ్యతలు నిర్వహిస్తారు . ఈ పదవిని సాధారణంగా ప్రధానమంత్రి నిర్వహిస్తారు, అయితే కొన్నిసార్లు ఇది హోం వ్యవహారాల మంత్రి వంటి ఇతర మంత్రివర్గంలోని సీనియర్ సభ్యులచే నిర్వహించబడుతుంది . మంత్రికి సాధారణంగా రాష్ట్ర మంత్రి సహాయం చేస్తారు . ఇండియన్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ సర్వీస్,  సెంట్రల్ సెక్రటేరియట్ సర్వీస్ యొక్క క్యాడర్ కంట్రోల్ అథారిటీగా పర్సనల్, పబ్లిక్ గ్రీవెన్స్ మరియు పెన్షన్ల పరంగా ఈ స్థానం శక్తివంతమైనదిగా పరిగణించబడుతుంది మరియు ఇది సెంట్రల్ బ్యూరో ఆఫ్ ఇన్వెస్టిగేషన్ (CBI) యొక్క అడ్మినిస్టరింగ్ ఏజెన్సీ మరియు పబ్లిక్ ఎంటర్‌ప్రైజెస్ సెలక్షన్ బోర్డ్ (PESB).

## మూలాలు

వర్గం:భారత ప్రభుత్వం
వర్గం:భారత ప్రభుత్వ మంత్రిత్వ శాఖలు
భారత సిబ్బంది, ప్రజా ఫిర్యాదులు, పెన్షన్ల మంత్రిత్వ శాఖ

**సిబ్బంది, ప్రజా ఫిర్యాదులు & పెన్షన్ల మంత్రి** ( IAST : కర్మిక్, లోక్ శికాయత్ ఔర్ పెషన్ మంత్రి ) సిబ్బంది, ప్రజా ఫిర్యాదులు & పెన్షన్ల మంత్రిత్వ శాఖకు బాధ్యత వహించే క్యాబినెట్ మంత్రి . ఈ పదవిని సాధారణంగా ప్రధానమంత్రి నిర్వహిస్తారు, అయితే కొన్నిసార్లు ఇది హోం వ్యవహారాల మంత్రి వంటి ఇతర మంత్రివర్గంలోని సీనియర్ సభ్యులచే నిర్వహించబడుతుంది. మంత్రికి సాధారణంగా రాష్ట్ర మంత్రి సహాయం చేస్తారు.

## అధికారాలు
సిబ్బంది, ప్రజా ఫిర్యాదులు & పింఛన్ల మంత్రిగా, ప్రధాన మంత్రి ఇండియన్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ సర్వీస్ (IAS),  దేశంలోని ప్రధాన పౌర సేవ,  ఇది చాలా సీనియర్ సివిల్ సర్వీస్ స్థానాలను కలిగి ఉంది; పబ్లిక్ ఎంటర్‌ప్రైజెస్ సెలక్షన్ బోర్డ్ (PESB) ; సెంట్రల్ బ్యూరో ఆఫ్ ఇన్వెస్టిగేషన్ (CBI), దాని డైరెక్టర్ ఎంపిక మినహా, వీరిని కమిటీ ఎంపిక చేసింది: (a) ప్రధాన మంత్రి, చైర్‌పర్సన్‌గా; ( బి) లోక్‌సభలో ప్రతిపక్ష నాయకుడు ; (సి) ప్రధాన న్యాయమూర్తి.

## మంత్రుల జాబితా

* మూలం:

## సహాయ మంత్రుల జాబితా

## మూలాలు

వర్గం:భారత ప్రభుత్వం
వర్గం:భారత ప్రభుత్వ మంత్రిత్వ శాఖలు
భారత పార్లమెంటరీ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ

పార్లమెంటరీ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ భారత ప్రభుత్వ మంత్రిత్వ శాఖ. దీనికి పార్లమెంటరీ వ్యవహారాల కేంద్ర క్యాబినెట్ మంత్రి నేతృత్వం వహిస్తారు.ఇది భారత పార్లమెంటుకు సంబంధించిన వ్యవహారాలను నిర్వహిస్తుంది రెండు సభలు, లోక్‌సభ ("హౌస్ ఆఫ్ ది పీపుల్," దిగువ సభ ) & రాజ్యసభ ("కౌన్సిల్ ఆఫ్ స్టేట్స్," ఎగువ సభ ) మధ్య లింక్‌గా పనిచేస్తుంది. ఇది ఒక శాఖగా 1949లో సృష్టించబడింది కానీ తర్వాత పూర్తి మంత్రిత్వ శాఖగా మారింది.

## కేబినెట్ మంత్రులు

## సహాయ మంత్రులు

## ఉప మంత్రులు

## మూలాలు

వర్గం:భారత ప్రభుత్వం
వర్గం:భారత ప్రభుత్వ మంత్రిత్వ శాఖలు
భారత అణుశక్తిశాఖ మంత్రిత్వ శాఖ

డిపార్ట్‌మెంట్ ఆఫ్ అటామిక్ ఎనర్జీ ( DAE ) ( IAST : పరమాణు Ūrjā Vibāga ) భారతదేశంలోని మహారాష్ట్రలోని ముంబైలో ప్రధాన కార్యాలయాన్ని కలిగి ఉన్న భారత ప్రభుత్వ విభాగం. DAE 1954లో జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ మొదటి మంత్రిగా, హోమీ భాభా కార్యదర్శిగా స్థాపించబడింది.

## అపెక్స్ బోర్డు

* అటామిక్ ఎనర్జీ కమిషన్ (AEC), ముంబై, మహారాష్ట్ర

## నియంత్రణ మండలి సంస్థ

* అటామిక్ ఎనర్జీ రెగ్యులేటరీ బోర్డ్ (AERB), ముంబై, మహారాష్ట్రకు AEC ద్వారా కొన్ని నియంత్రణ అధికారాలు ఇవ్వబడ్డాయి.

## పరిశోధన & అభివృద్ధి రంగం

* భాభా అటామిక్ రీసెర్చ్ సెంటర్ (BARC), ముంబై, BARC కి అనుబంధంగా ఉన్న పరిశోధనా సంస్థలు
* అటామిక్ మినరల్స్ డైరెక్టరేట్ ఫర్ ఎక్స్‌ప్లోరేషన్ అండ్ రీసెర్చ్ (AMD), హైదరాబాద్
* ఇందిరా గాంధీ సెంటర్ ఫర్ అటామిక్ రీసెర్చ్ (IGCAR), కల్పాక్కం, తమిళనాడు
* రాజా రామన్న సెంటర్ ఫర్ అడ్వాన్స్‌డ్ టెక్నాలజీ (RRCAT), ఇండోర్
* వేరియబుల్ ఎనర్జీ సైక్లోట్రాన్ సెంటర్ (VECC), కోల్‌కతా
* గ్లోబల్ సెంటర్ ఫర్ న్యూక్లియర్ ఎనర్జీ పార్టనర్‌షిప్ (GCNEP), బహదూర్‌ఘర్, హర్యానా

## పబ్లిక్ సెక్టార్

* ఎలక్ట్రానిక్స్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (ECIL), హైదరాబాద్
* ఇండియన్ రేర్ ఎర్త్స్ లిమిటెడ్ (IREL), ముంబై
* యురేనియం కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (UCIL), సింగ్‌భూమ్
* న్యూక్లియర్ పవర్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (NPCIL), ముంబై, మహారాష్ట్ర
* భారతీయ నభ్కియ విద్యుత్ నిగమ్ లిమిటెడ్ (భవిని), కల్పక్కం, తమిళనాడు

## పారిశ్రామిక సంస్థలు

* భారీ నీటి బోర్డు (HWB), ముంబై
* న్యూక్లియర్ ఫ్యూయల్ కాంప్లెక్స్ (NFC), హైదరాబాద్
* బోర్డ్ ఆఫ్ రేడియేషన్ & ఐసోటోప్ టెక్నాలజీ (BRIT), ముంబై

## సేవా సంస్థలు

* డైరెక్టరేట్ ఆఫ్ కన్స్ట్రక్షన్, సర్వీసెస్ అండ్ ఎస్టేట్ మేనేజ్‌మెంట్ (DAE) (DCSEM), ముంబై
* డైరెక్టరేట్ ఆఫ్ పర్చేజ్ అండ్ స్టోర్స్ (DAE) (DPS), ముంబై
* జనరల్ సర్వీసెస్ ఆర్గనైజేషన్ (DAE) (GSO), కల్పక్కం

## విశ్వవిద్యాలయాలు

* హోమీ భాభా నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్, ముంబై
* టాటా ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఫండమెంటల్ రీసెర్చ్, ముంబై
* టాటా ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఫండమెంటల్ రీసెర్చ్, హైదరాబాద్

## ఎయిడెడ్ రంగం

* నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్స్ ఎడ్యుకేషన్ అండ్ రీసెర్చ్ (NISER), జటాని
* నేషనల్ బోర్డ్ ఫర్ హయ్యర్ మ్యాథమెటిక్స్ ( NBHM ), న్యూఢిల్లీ
* అటామిక్ ఎనర్జీ ఎడ్యుకేషన్ సొసైటీ ( AEES ), ముంబై
* టాటా మెమోరియల్ సెంటర్, ముంబై
* సెంటర్ ఫర్ ఎక్సలెన్స్ ఇన్ బేసిక్ సైన్సెస్
* సాహా ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ న్యూక్లియర్ ఫిజిక్స్ (SINP), కోల్‌కతా
* ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఫిజిక్స్, భువనేశ్వర్
* హరీష్-చంద్ర పరిశోధనా సంస్థ (HRI), అలహాబాద్
* ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మ్యాథమెటికల్ సైన్సెస్ (IMSc), చెన్నై
* ఇన్స్టిట్యూట్ ఫర్ ప్లాస్మా రీసెర్చ్, గాంధీనగర్

## మూలాలు

వర్గం:భారత ప్రభుత్వం
వర్గం:భారత ప్రభుత్వ మంత్రిత్వ శాఖలు
స్నేహ శ్రీకుమార్

**స్నేహ శ్రీకుమార్** మలయాళం సినిమాలు, టెలివిజన్ సీరియల్స్, థియేటర్ డ్రామాలలో కనిపించే భారతీయ నటి, నర్తకి. టెలివిజన్ సిట్‌కామ్ *మరిమయం*లో మండోదరి పాత్రను పోషించినందుకు ఆమె బాగా ప్రసిద్ధి చెందింది. మోహినియాట్టం, కూచిపూడి, కథాకళి, ఒట్టన్ తుల్లాల్, భరతనాట్యం వంటి నృత్య రూపాల్లో 15 సంవత్సరాల అనుభవం ఉన్న ఆమె వృత్తిపరంగా శిక్షణ పొందిన నర్తకి కూడా.

## జీవిత చరిత్ర
కేరళ వాటర్ అథారిటీలో పనిచేస్తున్న శ్రీకుమార్, కొచ్చిలోని ఒక పాఠశాల ప్రిన్సిపాల్‌గా పనిచేసిన గిరిజాదేవి దంపతులకు స్నేహ జన్మించింది. వారు ఎర్నాకులంలోని కుంబళంలో స్థిరపడ్డారు. ఆమెకు సౌమ్య అనే అక్క ఉంది.

స్నేహ ఎర్నాకులంలోని సెయింట్ ఆంటోనీస్ హయ్యర్ సెకండరీ స్కూల్ నుండి పాఠశాల విద్యను పూర్తి చేసింది, ఎర్నాకులంలోని మహారాజా కళాశాల నుండి మలయాళంలో గ్రాడ్యుయేషన్ చేసింది. తరువాత, ఆమె శ్రీ శంకరాచార్య సంస్కృత విశ్వవిద్యాలయం, కాలడి నుండి థియేటర్ ఆర్ట్స్‌లో పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేషన్ పూర్తి చేసింది. ఆమె కేరళలోని మహాత్మా గాంధీ విశ్వవిద్యాలయం నుండి ప్రదర్శన కళలలో తత్వశాస్త్రంలో మాస్టర్‌ను కూడా కలిగి ఉంది. 

ఆమె వృత్తిపరంగా కళామండలం ఇ. వాసుదేవన్ నుండి కథాకళిలో, కళామండలం ప్రభాకరన్ నుండి ఒట్టన్ తుల్లాల్, నిర్మలా పనికర్ నుండి మోహినియాట్టంలో శిక్షణ పొందింది.

ఆమె తన కెరీర్‌ను ప్రముఖ టీవీ సిరీస్ *మరిమయం*లో మండోదరి పాత్రను పోషించడం ద్వారా ప్రారంభించింది, ఇది మలయాళీ ప్రేక్షకులలో ఆమె కీర్తిని పెంచింది. ఆమె నియాస్ బ్యాకర్ దర్శకత్వం వహించిన వల్లతా పహాయన్‌తో తన అరంగేట్రం చేసింది, తరువాత అనేక చిత్రాలలో నటించింది, ఆమె చెప్పుకోదగ్గ పాత్రలలో *టూ నూరా విత్ లవ్*, *జచరియాయుడే గర్భినికల్*, *రాజమ్మ @ యాహూ*, *ఉటోపియాయిలే రాజు*, *వెలిపాడింతే పుస్తకం* వంటి వాటిలో కొన్ని ఉన్నాయి. 

ఆమె టీవీ షో *లౌడ్‌స్పీకర్‌కి* హోస్ట్ గా వ్యవహరించింది.
## మూలాలు

వర్గం:21వ శతాబ్దపు భారతీయ నటీమణులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:కేరళ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:భారతీయ సినిమా నటీమణులు
హాజీ మహమ్మద్ రహంతుల్లా సాహిబ్

**హాజీ మహమ్మద్ రహంతుల్లా సాహిబ్** వెంకటగిరి సంస్థానం దివాను. 1828లో నెల్లూరులో పుట్టాడు. ఈయన, ఈయన తమ్ముడు హబీబ్ పార్శీ, ఉర్దూ భాషలలో గొప్ప పండితులు. నవాయత్ శాఖకు చెందిన వీళ్ళ పూర్వీకులు బీజాపురం నుంచి నెల్లూరు వచ్చి స్థిరపడ్డారు. రహంతుల్లా 'రసా' అనే కలంపేరుతో రాసిన కవితల్లో ఒకటిమాత్రం ఒక కవితా సంకలనంలో అచ్చై లభిస్తోందట.

రహంతుల్లా, వెంకటగిరి జమీందారీకి దివానుగా ఉన్న సమయంలో  వెంకటగిరిలో ఒక బ్రాహ్మణ యువతిని పెళ్లాడి, ఆమెకు ఇజ్జతున్నీసా అని పేరు పెట్టి, నెల్లూరు పెద్దబజారులో తన మేడకు ఎదురుగా రోడ్డుకు ఆవలి వయిపు, మేడ నిర్మించి, తన మేడనుంచి ఆమె మేడకు వంతెన ఏర్పాటు చేసుకొన్నాడు. రాజాగారితో మనస్పర్థలు ఏర్పడడంతో దివాను పదవికి రాజీనామా చేసినా, సంస్థానంవారి కోర్ట్ కేసులు ఎదుర్కొనవలసి వచ్చింది. ఈయన కొంతకాలం శ్రీకాళహస్తి సంస్థానం దివానుగా చేశాడు. 
రహంతుల్లాకు ఒక్కడే కుమారుడు. ఆబాలుడు వెంకటగిరి సంస్థానం దివానుగా పనిచేసిన సుంకు నారాయణశెట్టి నెల్లూరులో ప్రారంభించిన హిందు స్కూల్లో ఐదవ తరగతి చదువుతూ, తన తండ్రికి వచ్చిన ఇంగ్షీషు పోస్ట్ కార్డ్ గడగడ చదివి వివరించడంతో, రహంతుల్లా సంతోషించి, బాడుగ ఇంటిలో జరుపుతున్న హిందూ స్కూల్ కోసం 1300 రూపాయలు వెచ్చించి, ప్రస్తుతం వి.ఆర్.విద్యాసంస్థలు కొనసాగుతున్న స్థలం, అందులో ఉన్న భవనాన్ని ఖరీదుచేసి బహూకరించాడు. 
రహంతుల్లా సహజీవనం చేస్తున్న వెంకటగిరి బ్రాహ్మణ యువతి ఇజ్జతున్నీసాతో తన కుమారుడికి అక్రమ సంబంధం ఉన్నట్లు అనుమానించి,  కుమారుణ్ణి తన భవనానికి సమీపంలో నివసించే మత్స్యకారులచేత హత్యచేయించి, అందుకు ప్రతిఫలంగా వారికి చెరువులో పన్ను చెల్లించకుండా చేపలు పట్టుకొనే వెసులుబాటు కల్పించాడు. 1960 వరకు  రహంతుల్లా సాహిబ్ నివసించిన మేడలు, వంతెన ఉన్నవి. నెల్లూరు, సంతపేట గోరీలమిట్టలో రహంతుల్లా సమాధి ఉంది. రహంతుల్లా తన కుమారుని స్మారకార్థం సంతపేటలో సరాయ్ (ధర్మసత్రం) కట్టించాడు. 

రహంతుల్లా తమ్ముడు హబీబ్ (మహమ్మద్ హబీబుల్లా జూకా) మీద నెల్లూరు వి.ఆర్.కాలేజీ ఉర్దూ పండితుడు వహాబ్ సాహెబ్ పరిశోధించి డాక్టరేట్ పట్టా పొందాడు. హబీబ్ ఉర్దూలో, పారశీభాషలో కవితలు రాశాడు. ఆర్కాట్ చివరి నవాబు అజీం. ఏటా మద్రాసులో ముషాయిరాలు ఏర్పాటు చేసేవాడు. జూకా కవితలు అక్కడి ముషాయిరాలలో బాగా ప్రసిద్ధి. అసూయాపరులయిన పండితులు ముషాయిరాలలో ఎవరి కవితలు వారే చదవాలని నిబంధన పెట్టించారట. జూకాకు చెడ్డ నత్తి, అందువల్ల ఆ ఏడు అతను మూషాయిరాలో పాల్గొనకుండానే నెల్లూరు తిరిగి వచ్చేశాడు. ఆతని జీవితంలో ఇది పెద్ద మలుపు. ఆ తర్వాత 'హజా' అనే వ్యంగ్య తిట్టుకవిత్వం రాశాడు. జూకాకు, గాలిబ్ కు మధ్య ఉత్తరాలు నడిచాయి. జూకా ఉత్తరాలు పార్శీ భాషలో రాసినా, గాలిబ్ మాత్రం జూకాకు ఉర్దూ భాషలోనే జూకా కవితల మీద అభిప్రాయం రాశాడు. గాలిబ్ జూకా తిట్టు కవితల్ని మాత్రం హర్షించలేదట. జూకా తన కవిత్వాన్ని, వచన రచనలను అచ్చువేశాడని, ఆప్రతిని తాను సంపాదించినట్లు వహాబ్ చెప్పాడు. 

రహంతుల్లా 1875లో చనిపోయాడు.

## మూలాలు
#ఒంగోలు వెంకట రంగయ్య, కొందరు నెల్లూరు గొప్పవారు, 1933. 
#వి.ఆర్.కాలేజీ ఉర్దు అధ్యాపకులు డాక్టర్ వహాబ్ సాహెబ్ గారితో డాక్టర్ కాళిదాసు పురుషోత్తం సంభాషణ 
#డాక్టర్ కాళిదాసు పురుషోత్తం, వెంకటగిరి సంస్థాన చరిత్ర-సాహిత్యం, ఎమెస్కో ప్రచురణ, 2018.

వర్గం:1828 జననాలు
వర్గం:1875 మరణాలు
భారత సాంస్కృతిక మంత్రిత్వ శాఖ

సాంస్కృతిక మంత్రిత్వ శాఖ అనేది భారత ప్రభుత్వ మంత్రిత్వ శాఖ, ఇది భారతదేశ కళ & సంస్కృతిని పరిరక్షించడం, ప్రోత్సహించడం. గజేంద్ర సింగ్ షెకావత్ ప్రస్తుత సాంస్కృతిక శాఖ మంత్రి. ఇటీవల ప్రభుత్వం ఈ మంత్రిత్వ శాఖ కింద నేషనల్ మిషన్ ఆన్ లైబ్రరీస్ ఇండియాను ఏర్పాటు చేసింది.

## సంస్థ

* **అనుబంధ కార్యాలయాలు**
** ఆర్కియాలజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా
** సెంట్రల్ సెక్రటేరియట్ లైబ్రరీ
** నేషనల్ ఆర్కైవ్స్ ఆఫ్ ఇండియా
* **సబార్డినేట్ కార్యాలయాలు**
** ఆంత్రోపోలాజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా, కోల్‌కతా
** సెంట్రల్ రిఫరెన్స్ లైబ్రరీ, కోల్‌కతా
** నేషనల్ రీసెర్చ్ లాబొరేటరీ ఫర్ కన్జర్వేషన్ ఆఫ్ కల్చరల్ ప్రాపర్టీ, లక్నో
** నేషనల్ గ్యాలరీ ఆఫ్ మోడరన్ ఆర్ట్, న్యూఢిల్లీ
** నేషనల్ గ్యాలరీ ఆఫ్ మోడరన్ ఆర్ట్, ముంబై
** నేషనల్ గ్యాలరీ ఆఫ్ మోడరన్ ఆర్ట్, బెంగళూరు
** నేషనల్ లైబ్రరీ ఆఫ్ ఇండియా, కోల్‌కతా
** నేషనల్ మ్యూజియం, న్యూఢిల్లీ
* **స్వయంప్రతిపత్త సంస్థలు**
** నేషనల్ మిషన్ ఫర్ మాన్యుస్క్రిప్ట్స్, ఢిల్లీ
** అలహాబాద్ మ్యూజియం, ప్రయాగ్‌రాజ్
** ఏషియాటిక్ సొసైటీ, కోల్‌కతా
** సెంట్రల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ బౌద్ధ అధ్యయనాలు, జమ్మూ మరియు కాశ్మీర్
** సెంట్రల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ హయ్యర్ టిబెటన్ స్టడీస్ (CIHTS)
** సెంటర్ ఫర్ కల్చరల్ రిసోర్సెస్ అండ్ ట్రైనింగ్, న్యూ ఢిల్లీ
** ఢిల్లీ పబ్లిక్ లైబ్రరీ, ఢిల్లీ
** గాంధీ స్మృతి మరియు దర్శన్ సమితి, న్యూఢిల్లీ
** ఇండియన్ మ్యూజియం, కోల్‌కతా
** ఇందిరా గాంధీ నేషనల్ సెంటర్ ఫర్ ఆర్ట్స్ (IGNCA), న్యూఢిల్లీ
** ఇందిరా గాంధీ రాష్ట్రీయ మానవ సంగ్రహాలయ, భోపాల్
** కళాక్షేత్ర ఫౌండేషన్, తిరువాన్మియూర్, చెన్నై
** ఖుదా బక్ష్ ఓరియంటల్ పబ్లిక్ లైబ్రరీ, పాట్నా
** లలిత కళా అకాడమీ, న్యూఢిల్లీ
** మౌలానా అబుల్ కలాం ఆజాద్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఏషియన్ స్టడీస్ (MAKAIAS), కోల్‌కతా
** నేషనల్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ సైన్స్ మ్యూజియమ్స్, కోల్‌కతా
** నేషనల్ మ్యూజియం ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ది హిస్టరీ ఆఫ్ ఆర్ట్, కన్జర్వేషన్ అండ్ మ్యూజియాలజీ (NMIHACM), ఢిల్లీ
** నేషనల్ స్కూల్ ఆఫ్ డ్రామా, న్యూఢిల్లీ
** నవ నలంద మహావిహార, నలంద, బీహార్
** నెహ్రూ మెమోరియల్ మ్యూజియం అండ్ లైబ్రరీ, న్యూఢిల్లీ ( తీన్ మూర్తి భవన్ )
** రాజా రామ్ మోహన్ రాయ్ లైబ్రరీ ఫౌండేషన్, కోల్‌కతా, పశ్చిమ బెంగాల్ సొసైటీస్ రిజిస్ట్రేషన్ యాక్ట్, 1961
** రజా లైబ్రరీ, రాంపూర్
** సాహిత్య అకాడమీ (SA), న్యూఢిల్లీ
** సాలార్ జంగ్ మ్యూజియం, హైదరాబాద్
** సంగీత నాటక అకాడమీ (SNA), న్యూఢిల్లీ
** సరస్వతి మహల్ లైబ్రరీ, తంజావూరు
** విక్టోరియా మెమోరియల్ హాల్, కోల్‌కతా
* **జోనల్ సాంస్కృతిక కేంద్రాలు ( భారతదేశంలోని సాంస్కృతిక మండలాల ఆధారంగా ) **
** తూర్పు జోనల్ కల్చరల్ సెంటర్, కోల్‌కతా
** నార్త్ సెంట్రల్ జోన్ కల్చరల్ సెంటర్, అలహాబాద్
** నార్త్ ఈస్ట్ జోన్ కల్చరల్ సెంటర్
** నార్త్ జోన్ కల్చరల్ సెంటర్
** సౌత్ సెంట్రల్ జోన్ కల్చరల్ సెంటర్, నాగ్‌పూర్
** సౌత్ జోన్ కల్చర్ సెంటర్, తంజావూరు, తమిళనాడు
** వెస్ట్ జోన్ కల్చరల్ సెంటర్

## మంత్రుల జాబితా

### కేబినెట్ మంత్రులు

* **గమనిక:** MoS, I/C – రాష్ట్ర మంత్రి (స్వతంత్ర బాధ్యత)

### సహాయ మంత్రులు

## మూలాలు

వర్గం:భారత ప్రభుత్వం
వర్గం:భారత ప్రభుత్వ మంత్రిత్వ శాఖలు
అజయ్ మిత్ర శాస్త్రి

**అజయ్ మిత్ర శాస్త్రి** (1934 మార్చి 5 - 2002 జనవరి 11) భారతీయ విద్యావేత్త, చరిత్రకారుడు, నాణేల సేకర్త. అతనికి నాగ్‌పూర్ విశ్వవిద్యాలయంలో సుదీర్ఘ కాలం పాటు వివిధ పదవుల్లో పనిచేసాడు.

## ప్రారంభ జీవితం, విద్య
శాస్త్రి 1934 మార్చి 5న బ్రిటిషు భారతదేశం సెంట్రల్ ఇండియా ఏజెన్సీ (ఇప్పుడు మధ్యప్రదేశ్, భారతదేశం) లోని గుణలో జన్మించాడు. అతనికి మహేంద్ర కుమార్ అని పేరు పెట్టారు. అతను రాజోర్ (ఫైజాబాద్), అయోధ్యలలోని గురుకులాల్లో నాలుగు సంవత్సరాలు చదువుకున్నాడు. అక్కడ అతను తన *ఆచార్యుడు* సూచించిన పేర్ల నుండి "అజయ్ మిత్ర" అనే పేరును ఎంచుకున్నాడు.

తదనంతరం ప్రస్తుత రాజస్థాన్‌లో, బరన్‌లోని సంస్కృత పాఠశాలలో చేరి, *మధ్యమ* పరీక్షలో ఉత్తీర్ణత సాధించాడు. అతను హిందీ భాషలో *విశారద్,* *సాహిత్య రత్న* పరీక్షలలో కూడా ఉత్తీర్ణత సాధించాడు. తదనంతరం, అతను వారణాసిలోని ప్రభుత్వ సంస్కృత కళాశాల నుండి శాస్త్రి పరీక్షలో ఉత్తీర్ణత సాధించి, "శాస్త్రి" అయ్యాడు. ఈ కాలంలో మెట్రిక్యులేషన్, ఇంటర్మీడియట్ పరీక్షల్లో కూడా ఉత్తీర్ణుడయ్యాడు. 1953లో, అతను కాశీ విద్యాపీఠం నుండి సామాజిక శాస్త్రం, చరిత్ర, పొలిటికల్ సైన్స్ స్పెషలైజేషన్‌లతో *శాస్త్రి* డిగ్రీ (బ్యాచిలర్ ఆఫ్ ఆర్ట్స్‌కు సమానం) పొందాడు. 1957లో, అతను బనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయం నుండి ప్రాచీన భారతీయ చరిత్ర, సంస్కృతిలో మాస్టర్ ఆఫ్ ఆర్ట్స్ డిగ్రీ పొందాడు.

## కెరీర్
1957లో, శాస్త్రి నాగ్‌పూర్ యూనివర్శిటీలో ప్రాచీన చరిత్ర, సంస్కృతి విభాగంలో అధ్యాపకుడయ్యాడు. అక్కడ అతను 1962 లో వరాహమిహిరుని *బృహత్-సంహితపై* PhD చేశాడు. అతను పదవీ విరమణ చేసే వరకు నాగ్‌పూర్ విశ్వవిద్యాలయంలో లెక్చరర్ (1957-1965), రీడర్ (1965-1977), ప్రొఫెసర్ (1977-1994) తో సహా వివిధ పదవులను నిర్వహించాడు.

1980లో, శాస్త్రి రెటీనా డిటాచ్‌మెంట్‌తో బాధపడి, అనేక ఆపరేషన్లు చేయించుకున్నాడు. దృష్టిని కాపాడుకోవడానికి చదవడం, రాయడం పూర్తిగా మానేయమని నాగ్‌పూర్‌కు చెందిన కంటి నిపుణుడు డాక్టర్ ఈశ్వరచంద్ర, చెన్నైకి చెందిన కంటి శస్త్రవైద్యుడు డాక్టర్ ఎస్‌ఎస్ బద్రీనాథ్ సలహా ఇచ్చారు. అయితే, శాస్త్రి ఈ కార్యకలాపాలను కొనసాగించాడు. అనేక పుస్తకాలు, పత్రికలకు వ్యాసాలూ రాశాడు. అతను 2002 జనవరి 11 న మరణించాడు 

## రచనలు

* త
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## మూలాలు

వర్గం:బెనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయం పూర్వ విద్యార్థులు
వర్గం:2002 మరణాలు
వర్గం:1934 జననాలు
లారెన్స్ ఎక్‌హాఫ్

**లారెన్స్ రేమండ్ జేమ్స్ ఎక్‌హాఫ్** (జననం 1952 మే 19) న్యూజిలాండ్ మాజీ క్రికెట్ ఆటగాడు. ఇతను 1952లో ఒటాగోలోని డునెడిన్‌లో జన్మించాడు. ఒటాగో బాలుర ఉన్నత పాఠశాలలో క్రికెట్ ఆడాడు.

1975 నవంబరులో తన సీనియర్ అరంగేట్రానికి ముందు *ది ప్రెస్* "ఆసక్తికరమైన రిక్రూట్"గా అభివర్ణించిన "శక్తివంతమైన" రైట్-ఆర్మ్ ఫాస్ట్-మీడియం బౌలర్, ఎక్హాఫ్ ఒక ఫస్ట్-క్లాస్, ఒక లిస్ట్ ఎ క్రికెట్ మ్యాచ్ ఆడాడు. 1975–76 సీజన్‌లో ఒటాగో కోసం. అరంగేట్రంలో, కాంటర్‌బరీతో జరిగిన లిస్ట్ ఎ మ్యాచ్‌లో, ఇతను కేవలం రెండు కాంటర్‌బరీ వికెట్లు పడగొట్టాడు.

మ్యాచ్ తర్వాత *ది ప్రెస్‌లో* వ్రాస్తూ , డిక్ బ్రిట్టెన్‌డెన్ "ఇతని గురించి మరింత ఎక్కువగా వింటారు" అని భావించాడు, అయితే ఎక్‌హాఫ్ ఒటాగో తరపున మరో ప్రాతినిధ్య మ్యాచ్‌లో మాత్రమే ఆడాడు. డిసెంబరు మధ్యలో కాంటర్‌బరీకి వ్యతిరేకంగా తన ఫస్ట్-క్లాస్ అరంగేట్రంలో ఒక వికెట్ తీసిన తర్వాత, వెల్లింగ్టన్‌తో జరిగిన తదుపరి మ్యాచ్‌లో ఆడలేకపోయాడు, ఇతని స్థానంలో ఫిలిప్ మోరిస్, ఎక్‌హాఫ్‌లు తీసుకున్నారు. వైపు తన స్థానాన్ని తిరిగి పొందలేదు. ఇతను ఇంతకుముందు 1972-73 సీజన్‌లో జట్టు కోసం వయస్సు-సమూహ, రెండవ XI క్రికెట్ ఆడాడు.

డునెడిన్‌లో పది సంవత్సరాల ఎ గ్రేడ్ క్రికెట్‌లో, ఇతను ఒక వికెట్‌కు 17.20 పరుగుల సగటుతో 427 వికెట్లు తీశాడు. ఇతను అడిలైడ్‌లోని స్టర్ట్ క్రికెట్ క్లబ్ నుండి ఆఫర్‌ను అంగీకరించిన తర్వాత ఆస్ట్రేలియాకు వెళ్లాడు. 1979లో ప్రీమియర్‌షిప్ గెలిచిన స్టర్ట్ జట్టులో సభ్యుడు. ఇతను పోర్ట్ అడిలైడ్ క్రికెట్ క్లబ్‌లో ప్లేయింగ్ కోచ్ పదవిని చేపట్టడానికి 1981లో స్టర్ట్‌ను విడిచిపెట్టాడు, అయితే 1985లో స్టర్ట్‌కి తిరిగి వచ్చాడు.

## మూలాలు

వర్గం:న్యూజీలాండ్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1952 జననాలు
జాన్ మిచెల్

**విలియం జాన్ మిచెల్** (జననం 1947, డిసెంబరు 1) న్యూజిలాండ్ మాజీ క్రికెటర్. ఇతను నార్తర్న్ డిస్ట్రిక్ట్స్, ఒటాగో కొరకు ఫస్ట్-క్లాస్ క్రికెట్ ఆడాడు. కుడిచేతి వాటం బ్యాట్స్‌మన్, అప్పుడప్పుడు కుడిచేతి మీడియం పేస్ బౌలర్. మిచెల్ 1964 - 1969 మధ్యకాలంలో 14 ఫస్ట్-క్లాస్ మ్యాచ్‌లు ఆడాడు, 27.56 సగటుతో 634 పరుగులు చేసి ఒక వికెట్ తీసుకున్నాడు.

## కెరీర్
ఆక్లాండ్‌లో జన్మించారు, మిచెల్ తన ఫస్ట్-క్లాస్ కెరీర్‌ను 1964లో నార్తర్న్ డిస్ట్రిక్ట్స్ కోసం ప్రారంభించాడు. ఇతను విజయవంతంగా ప్రారంభించాడు, 1964/65 వేసవిలో మూడు మ్యాచ్‌లు ఆడాడు. 53.00 సగటుతో 212 పరుగులు చేశాడు. ఇందులో ఒక అర్ధ సెంచరీ, ఇతని కెరీర్‌లో ఏకైక సెంచరీ, 127* పాకిస్థాన్‌పై అరంగేట్రం చేశాడు. ఇతను ఈ అరంగేట్రం మ్యాచ్‌లో అబ్దుల్ కదిర్ ఏకైక ఫస్ట్ క్లాస్ వికెట్ కూడా తీసుకున్నాడు.

1965/66 వేసవిలో మిచెల్ చాలా తక్కువ విజయవంతమైన సీజన్‌ను కలిగి ఉన్నాడు. అక్కడ ఇతను మళ్లీ నార్తర్న్ డిస్ట్రిక్ట్ కోసం మూడు మ్యాచ్‌లు ఆడాడు; అయితే ఇతను 14.20 వద్ద 71 పరుగులు మాత్రమే చేశాడు, అత్యధిక స్కోరు 38. తరువాతి సీజన్‌లో, నార్తర్న్ డిస్ట్రిక్ట్‌కి ఇతని చివరి ఆటగాడు, ఆరు మ్యాచ్‌ల నుండి 22.90 సగటుతో 252 పరుగులు చేశాడు, రెండు అర్ధసెంచరీలు, అత్యధిక స్కోరు 74. తదుపరి సీజన్ కోసం, మిచెల్ ఒటాగోకు వెళ్లాడు. ఇతను 1968/69 సీజన్‌లో రెండు మ్యాచ్‌లు ఆడాడు, 33.00 సగటుతో 99 పరుగులు చేశాడు, ఇది ఇతని కెరీర్‌లో రెండవ అత్యధిక సీజన్ సగటు, ఒకే అర్ధ సెంచరీ 52 ఇతని అత్యధిక స్కోరు.

మిచెల్ న్యూజిలాండ్ అండర్-23 కోసం రెండు ఫస్ట్-క్లాస్ మ్యాచ్‌లు కూడా ఆడాడు. 1966–67లో సెంట్రల్ డిస్ట్రిక్ట్స్‌తో జరిగిన మ్యాచ్‌లో ఇతను అండర్-23ల మొదటి ఇన్నింగ్స్‌లో 140 పరుగులకు 74 పరుగులు చేశాడు.

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు
* 

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1947 జననాలు
వర్గం:న్యూజీలాండ్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
జాదవ్ ఇందల్ సింగ్

**జాదవ్ ఇందల్ సింగ్** తెలంగాణ రాష్ట్రాం,ఆదిలాబాద్ జిల్లా, బంజారా  తెగకు చెందిన కవి, రచయిత గాయకుడు, ఉపాద్యాయుడు, పరిశోధకుడు జిల్లాలో బంజారా సాహితీ వేదిక అనే సాహితీ సంస్థను నెలకొల్పి బంజారా సాహత్య కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తు ఆదిలాబాద్ జిల్లా రచయితల వేదికకు అధ్యక్షులుగా ఉన్నారు.

## జననం,విద్య
జాదవ్ ఇందల్ సింగ్ 1978 ఆగష్టు 15న  జాదవ్ వెంకట్ రామ్ మహారాజ్, యమున బాయి దంపతులకు తెలంగాణ రాష్ట్రం ,ఆదిలాబాదు జిల్లా, నార్నూర్ మండలంలోని మహగాం గ్రామంలో జన్మించాడు. నిజామాబాద్ గిరిరాజ్ ప్రభుత్వ డిగ్రీ కళాశాలలో బి.కామ్ ఉత్తీర్ణులై  ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం హైదరాబాదు నుండి ఎం.ఏ; కాకతీయ విశ్వవిద్యాలయం వరంగల్ నుండి ఎం.ఫిల్  ను పూర్తి చేసి,బంజారా సాహిత్యంలో సంస్కృతి సమాజ శాస్త్రయ అధ్యాయనం పై పరిశోధన చేసి దక్షిణ భారత హిందీ ప్రచార సభ మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయం నుండి గౌరవ డాక్టరేట్ పట్టాను అందుకున్నాడు.

## రచనలు
జాదవ్ ఇందల్ సింగ్   రాసిన తెలుగు,హిందీ భాషలో పుస్తకాలు.

1.బంజారా జానపద కథలు (2013)

2.బంజారా సాహిత్యం సంస్కృతి ( 2015)

3. జీవనయానం (2020)

4. విరోంకి వీరతా(2021)

మొదలగు పుస్తకాలను  ప్రచురించారు.

## పురస్కారాలు

1.బంజారా యూత్ ఐకాన్ పురస్కారం

2. కళాత్మ బిరుదు భాష శ్రీ పురస్కారం

3. విశిష్ట కవి రత్న పురస్కారం 
 
4. శ్రీ సంత సేవాలాల్ మహారాజ్ కవి రత్న పురస్కారం 
 
5. ఝాన్సీ లక్ష్మీబాయి సాహిత్య పురస్కారం 

6. సాహితీ సేవ స్ఫూర్తి పుష్కరం

7.సంత్ రామారావ్ మహారాజ్ ప్రేరణ పురస్కారం

## మూలాలు

వర్గం:తెలంగాణ కవులు
వర్గం: తెలంగాణ ఉపాధ్యాయులు
అమలానంద ఘోష్

**అమలానంద ఘోష్** (1910 మార్చి 3 - 1981) భారతీయ పురాతత్వ శాస్త్రవేత్త. భారతదేశపు ప్రాచీన నాగరికతలపై అనేక రచనలు చేసిన రచయిత, సంపాదకుడు. 1900 లలో పురాతత్వ పరిశోధనల నిర్వాహకుడు, డైరెక్టరు.

## విద్య
ఘోష్ 1910 మార్చి 3 న వారణాసిలో జన్మించాడు. వారణాసి, అలహాబాద్‌లలో విద్యాభ్యాసం చేసిన ఆయన తర్వాత లండన్ విశ్వవిద్యాలయంలోని ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఆర్కియాలజీలో ఉన్నత శిక్షణ పొందాడు.

## కెరీర్
ఘోష్ 1937 లో ఆర్కియాలజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియాలో చేరాడు. చివరికి దాని డైరెక్టర్ జనరల్‌గా ఎదిగాడు. 1953 నుండి 1968 వరకు ఆ పదవిలో పనిచేశాడు.

సర్వేలో ఉన్న కాలంలో, ఘోష్ పచ్‌మరి, బికనీర్,  బ్రహ్మగిరి, మస్కీ, తక్షిలా, అరికమేడు, హరప్పా వద్ద పరిశోధనలతో సహా అనేక త్రవ్వకాల్లో పాల్గొన్నాడు, నాయకత్వం వహించాడు. 1950 లో ఘోష్, పురాతన సరస్వతీ నది ఎండిపోయిన పడక వెంబడి బికనీర్ సైట్‌లో ఒక క్రమబద్ధమైన అన్వేషణను నిర్వహించి ప్రారంభించాడు. కొన్ని నెలల్లో, అతని కృషి వలన 100 కంటే ఎక్కువ ప్రదేశాలను వెలికితీసింది, వీటిలో 25  హరప్పా, మొహెంజొదారోలో లభించిన పురాతన వస్తువులను పోలి ఉన్నాయి.

ఆయన డైరెక్టర్ జనరల్‌గా ఉన్న సమయంలో 1961 లో ఆర్కియాలజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా శతాబ్ది ఉత్సవం జరిగింది.

సర్వేలో అతని పదవీకాలం తరువాత ఘోష్, ఖతార్ (1968), బహ్రెయిన్ (1968), సౌదీ అరేబియా (1968–69), యెమెన్ (1970) ప్రభుత్వాలకు పురాతత్వ శాస్త్రంపై యునెస్కో సలహాదారుగా వ్యవహరించారు. అతను 1968 నుండి 1971 వరకు ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ అడ్వాన్స్‌డ్ స్టడీకి ఫెలోగా ఉన్నాడు.

ఘోష్ తన కెరీర్‌లో అనేక పుస్తకాలు, వ్యాసాలను రచించాడు. ఇందులో *ది ఎన్‌సైక్లోపీడియా ఆఫ్ ఇండియన్ ఆర్కియాలజీ,* అనేది భారతదేశంలో సంవత్సరాల తరబడి నిర్వహించిన పురాతత్వ కృషిపై సమగ్ర రిఫరెన్సు పుస్తకం. ఇతర రచనలలో *ఎ సర్వే ఆఫ్ ది రీసెంట్ ప్రోగ్రెస్ ఇన్ ఎర్లీ ఇండియన్ ఆర్కియాలజీ,* *ది సిటీ ఇన్ ఎర్లీ హిస్టారికల్ ఇండియా,* *ఎ గైడ్ టు నలందా ఉన్నాయి.*

## వ్యక్తిగతం
అతని భార్య సుధా ఘోష్‌. వారికి సుపర్ణ ఘోష్, అసిమ్ ఘోష్ అనే ఇద్దరు పిల్లలు ఉన్నారు. అతను లండన్ లోని రాయల్ ఇండియా, పాకిస్తాన్ అండ్ సిలోన్ సొసైటీకి ఉపాధ్యక్షుడిగా పనిచేశాడు; లండన్ లోని సొసైటీ ఆఫ్ యాంటీక్వేరీస్, లో గౌరవ సభ్యుడు. బెర్లిన్‌లోని డ్యుచెస్ ఆర్కియాలజీస్ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌కు గౌరవ ఫెలో. అతను 1962 లో పద్మశ్రీ పురస్కారం అందుకున్నాడు.

## మూలాలు

వర్గం:1981 మరణాలు
వర్గం:1910 జననాలు
వర్గం:పురావస్తు పరిశోధకులు
హిమాన్షు ప్రభా రే

**హిమాన్షు ప్రభా రే** (జననం 1947 ఆగస్టు 15) సంస్కృత పండితురాలు, చరిత్రకారిణి, పురావస్తు శాస్త్రవేత్త. సముద్ర పురావస్తు శాస్త్రం, చరిత్ర దక్షిణాసియా సంస్కృతి ఆమె అభిరుచులు. డిస్టెంట్ వరల్డ్స్ ప్రోగ్రామ్‌తో సహకార పరిశోధన కోసం హంబోల్ట్ ఫౌండేషన్ వారి అన్నెలీస్ మేయర్ పరిశోధన అవార్డు గ్రహీత. జర్మనీలోని మ్యూనిచ్‌లోని లుడ్విగ్ మాక్సిమిలియన్ విశ్వవిద్యాలయంలోని డిస్టెంట్ వరల్డ్స్ ప్రోగ్రాంలో గౌరవ ఆచార్యులు. ఆమె న్యూ ఢిల్లీలోని జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ విశ్వవిద్యాలయంలో హిస్టారికల్ స్టడీస్ సెంటర్‌లో ప్రొఫెసర్‌గా కూడా పనిచేసింది. 2015 వరకు భారత ప్రభుత్వ ఆధ్వర్యంలోని నేషనల్ మాన్యుమెంట్స్ అథారిటీకి చైర్‌పర్సన్‌గా పనిచేసింది.

ఆమె చరిత్ర, ప్రపంచ వారసత్వం, పురావస్తు శాస్త్రంపై అనేక పుస్తకాలు, పరిశోధనా పత్రాలను రచించింది. వివిధ పరిశోధనా సంస్థల నుండి అనేక అవార్డులను అందుకున్నారు.

చాలా మంది చరిత్రకారులు మధ్యయుగ దక్షిణాసియా రాజకీయ రాజవంశాలపై దృష్టి సారించి, సముద్ర చరిత్రను విస్మరించారని ప్రభ అంటుంది. ఆమె తన తాజా ప్రాజెక్టులో గోవా నుండి మంగళూరు వరకు భారతీయ తీరప్రాంతంపై దృష్టి సారించింది. దీనిలో ఆమె యూరోపియన్ కాలం నాటి చారిత్రక స్మారక చిహ్నాల ద్వారా సముద్ర చరిత్రను అధ్యయనం చేయాలని భావించింది. తీర ప్రాంత చరిత్రను భారతదేశ చరిత్రగా మాత్రమే విడదీయరాదని, ఇది మొత్తం హిందూ మహాసముద్ర ప్రాంతాన్ని కవర్ చేసే అధ్యయనం లాగా చేయాలని ఆమె అంటుంది. పతనమౌతున్న తీర ప్రాంత వారసత్వాన్ని కాపాడేందుకు, "మనం నిశితమైన పరిశోధనల ద్వారా, చరిత్ర, పురావస్తు శాస్త్రం, వారసత్వాలను, ముఖ్యంగా ప్రపంచ వారసత్వాన్ని కలపాలి" అని వ్యాఖ్యానించింది.

## పని చేస్తుంది
హిమాన్షు ప్రభా రే రచించిన అనేక పుస్తకాలలో, ఈ క్రిందివి ఆమె రచనలలో కొన్ని:

* పురాతన దక్షిణాసియాలో సముద్రయాన ఆర్కియాలజీ
* దక్షిణ ఆసియాలో పురావస్తు శాస్త్రం, బౌద్ధమతం
* ఆర్కియాలజీ యాజ్ హిస్టరీ ఇన్ ఎర్లీ సౌత్ ఆసియా
* మొనాస్టరీ అండ్ గిల్డ్: శాతవాహనుల ఆధ్వర్యంలో వాణిజ్యం
* ది రిటర్న్ ఆఫ్ ది బుద్ధ: కొత్త నేషన్ కోసం పురాతన చిహ్నాలు
* హిందూ మహాసముద్రం యొక్క ప్రారంభ సముద్రయాన సంఘాలు
* స్మారక చిహ్నాలు

## మూలాలు

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1947 జననాలు
జాన్ హంట్లీ

**హెర్బర్ట్ జాన్ హంట్లీ** (1883, నవంబరు 4 - 1944, మార్చి 28) ఆస్ట్రేలియాలో జన్మించిన క్రికెటర్. ఇతను 1912-13 సీజన్‌లో ఒటాగో తరపున న్యూజిలాండ్‌లో ఆడాడు.

హంట్లీ 1883లో మెల్‌బోర్న్ శివారు బ్రైటన్‌లో జన్మించాడు. రాష్ట్రంలోని క్రెస్విక్‌లో కొంతకాలం నివసించాడు. ఇతను న్యూజిలాండ్‌కు వెళ్లి సెంట్రల్ ఒటాగోలోని ఎట్రిక్‌లో వ్యవసాయ నిర్వాహకుడిగా పనిచేశాడు.

20వ శతాబ్దపు ప్రారంభ సంవత్సరాల్లో ఇన్వర్‌కార్గిల్‌లో కొంతకాలం నివసించిన హంట్లీ ఇన్‌వర్‌కార్గిల్ క్రికెట్ క్లబ్‌లో సభ్యుడు, సౌత్‌ల్యాండ్‌కు ప్రతినిధి క్రికెట్ ఆడాడు. 1912-13 సీజన్‌లో ఇతను సౌత్ మెల్‌బోర్న్ క్రికెట్ క్లబ్, సౌత్‌లాండ్‌తో ఒటాగో తరపున ఆడాడు. 1913 మార్చిలో ఇతని ఏకైక ఫస్ట్-క్లాస్ ప్రదర్శనకు ముందు ప్రతి మ్యాచ్‌లో నాలుగు వికెట్లు తీశాడు. కాంటర్‌బరీకి వ్యతిరేకంగా ఇతను మొత్తం 15 పరుగులు చేశాడు. మ్యాచ్‌లో వికెట్ తీసుకోలేదు.

హంట్లీ 1944లో ఒటాగోలోని తువాపేకాలో మరణించాడు. ఇతని వయస్సు 60.

## మూలాలు

వర్గం:న్యూజీలాండ్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:1944 మరణాలు
వర్గం:1883 జననాలు
ఆర్.జి.భండార్కర్

సర్ **రామకృష్ణ గోపాల్ భండార్కర్**, (1837 జూలై 6 – 1925 ఆగష్టు 24) భారతీయ పండితుడు, ప్రాచ్యవాది, సంఘ సంస్కర్త.

## ప్రారంభ జీవితం
రామకృష్ణ భండార్కర్ మహారాష్ట్ర, సింధుదుర్గ్ జిల్లాలోని మాల్వాన్‌లో గౌడ్ సరస్వత్ బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో జన్మించాడు. రత్నగిరిలో ప్రారంభ పాఠశాల విద్య తరువాత, అతను బొంబాయిలోని ఎల్ఫిన్‌స్టోన్ కళాశాలలో చదివాడు. అతని భార్య అన్నపూర్ణబాయి భండార్కర్ కూడా స్త్రీ విద్య, సాంఘిక దురాచారాల నుండి విముక్తి కోసం అతని గట్టి మద్దతు ఇచ్చింది. 1862 లో బొంబాయి విశ్వవిద్యాలయం నుండి పట్టభద్రులైన వారిలో భండార్కర్ తో పాటు మహాదేవ్ గోవింద్ రానడే కూడా ఉన్నాడు. అతను మరుసటి సంవత్సరం మాస్టర్స్ డిగ్రీ పొందాడు. 1885 లో యూనివర్శిటీ ఆఫ్ గోట్టింగెన్ నుండి PhD పొందాడు 

## కెరీర్
రామకృష్ణ భండార్కర్ తన విశిష్ట ఉపాధ్యాయ వృత్తిలో ఎల్ఫిన్‌స్టోన్ కాలేజీ, (ముంబై), డెక్కన్ కాలేజీ (పుణె) లలో బోధించాడు. అతను తన జీవితాంతం పరిశోధన, రచనలు చేశాడు. 1894లో బాంబే యూనివర్సిటీ వైస్ ఛాన్సలర్‌గా పదవీ విరమణ చేశాడు. అతను లండన్ (1874), వియన్నా (1886) లలో జరిగిన ఓరియంటల్ స్టడీస్‌పై అంతర్జాతీయ సమావేశాలలో పాల్గొని అమూల్యమైన తోడ్పాటు నందించాడు. చరిత్రకారుడు RS శర్మ అతని గురించి ఇలా వ్రాశాడు: "అతను దక్కన్‌లోని శాతవాహనుల రాజకీయ చరిత్రను, వైష్ణవం, ఇతర శాఖల చరిత్రనూ పునర్నిర్మించాడు. గొప్ప సంఘ సంస్కర్త, తన పరిశోధనల ద్వారా వితంతు వివాహాలను సమర్థించాడు. కుల వ్యవస్థను, బాల్య వివాహాలనూ దునుమాడాడు."

విద్యావేత్తగా, అతను 1903లో ఇంపీరియల్ లెజిస్లేటివ్ కౌన్సిల్‌కు అనధికారిక సభ్యునిగా ఎన్నికయ్యాడు.  1911లో భండార్కర్‌కు భారతదేశంలోని బ్రిటిష్ వలస ప్రభుత్వం కంపానియన్ ఆఫ్ ది ఆర్డర్ ఆఫ్ ది ఇండియన్ ఎంపైర్ బిరుదును ప్రదానం చేసింది.

## సంఘ సంస్కరణ
భండార్కర్ విద్యార్థిగా ఉన్నప్పుడు, 1853 లో, సమకాలీన సమాజంలోని శక్తివంతమైన సనాతన అంశాల ఆగ్రహానికి గురికాకుండా, రహస్యంగా, ఉదారవాద ఆలోచనలను పెంపొందించేందుకు ఉద్దేశించిన పరమహంస సభలో సభ్యుడయ్యాడు. 1864 లో కేశవ చంద్ర సేన్ ఈ సభను సందర్శించడం సభ్యులకు స్ఫూర్తినిచ్చింది.

### ప్రార్థనా సమాజం
1866 లో కొంతమంది సభ్యులు ఆత్మారామ్ పాండురంగ్ ఇంటిలో ఒక సమావేశాన్ని నిర్వహించి, కొన్ని సంస్కరణలకు మద్దతుగా బహిరంగంగా ప్రతిజ్ఞ చేశారు, వాటిలో కిందివి ఉన్నాయి:

* కుల వ్యవస్థ నిర్మూలన
* వితంతు పునర్వివాహానికి ప్రోత్సాహం
* స్త్రీ విద్యకు ప్రోత్సాహం
* బాల్య వివాహాల రద్దు

సామాజిక సంస్కరణలకు ప్రాతిపదికగా మతపరమైన సంస్కరణలు అవసరమని సభ్యులు తీర్మానించారు. వారు 1867 మార్చి 31  న తమ మొదటి ప్రార్థనా సమావేశాన్ని నిర్వహించారు. ఇదే తదనంతరం ప్రార్థన సమాజం ఏర్పాటుకు దారితీసింది. కేశవ చంద్ర సేన్ మరొకసారి సందర్శించడం, పంజాబ్ బ్రహ్మ సమాజ్ వ్యవస్థాపకుడు ప్రతాప్ చంద్ర మోజూందార్, నవీన చంద్ర రాయ్ ల సందర్శనలతో వారి ప్రయత్నాలు ఊపందుకున్నాయి.

### బాలికల విద్య
కుడి|thumb|హుజూర్పాగా క్యాంపస్
1885లో, భండార్కర్ ప్రముఖ సంఘ సంస్కర్తలు వామన్ అబాజీ మోదక్, జస్టిస్ రనడేతో కలిసి మహారాష్ట్ర గర్ల్స్ ఎడ్యుకేషన్ సొసైటీ (MGE)ని స్థాపించారు.  పుణెలో హుజుర్‌పాగాగా ప్రసిద్ధి చెందిన మొట్టమొదటి స్థానికంగా నిర్వహించబడుతున్న బాలికల ఉన్నత పాఠశాలలు మాతృ సంస్థ ఈ సొసైటీ. పాఠశాల స్థాపించబడినప్పటి నుండి ఇక్కడి పాఠ్యాంశాలలో ఆంగ్ల సాహిత్యం, అంకగణితం, సైన్స్ వంటి అంశాలు ఉన్నాయి. పాఠశాల స్థాపననూ, దాని పాఠ్యాంశాలనూ జాతీయవాద నాయకుడు లోకమాన్య తిలక్ తన వార్తాపత్రికలైన మరాఠా, కేసరిలలో తీవ్రంగా వ్యతిరేకించాడు.

## మూలాలు
గుత్తా అమిత్ రెడ్డి

**గుత్తా అమిత్ రెడ్డి** తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయనను 2024 ఆగస్టు 20న తెలంగాణ రాష్ట్ర డెయిరీ డెవలప్‌మెంట్ కోఆపరేటివ్ ఫెడరేషన్ (తెలంగాణ డెయిరీ అభివృద్ధి సహకార సమాఖ్య) చైర్మన్‌గా నియమిస్తూ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది.

ఆయన తెలంగాణ శాసనమండలి చైర్మన్‌ గుత్తా సుఖేందర్ రెడ్డి కుమారుడు.
## మూలాలు

వర్గం:నల్గొండ జిల్లా రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:తెలంగాణ రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:తెలంగాణ కార్పొరేషన్ చైర్మన్లు