ఎస్. నరసింహ స్వామి

**సింగన్నాచార్య నరసింహ స్వామి** (1911 – 19 డిసెంబర్ 1983) తన జీవితాంతం భారతదేశంలో నివసించి పనిచేసిన భారతీయ కళాకారుడు. ఎస్.ఎన్. స్వామి గా ప్రసిద్ధులు. మైసూర్ చామరాజ టెక్నికల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్, ముంబై సర్ జె. జె. స్కూల్ ఆఫ్ ఆర్ట్‌ పూర్వ విద్యార్థి అయిన స్వామి (అభిమానంతో పిలిచే పేరు) పండిట్ జవాహర్ లాల్ నెహ్రూ (స్వతంత్ర భారతదేశ మొదటి ప్రధాన మంత్రి), మహాత్మా గాంధీ, లార్డ్ మౌంట్ బాటన్ ఆఫ్ బర్మా లాంటి ఉన్నత స్థాయి వ్యక్తులతో స్నేహం నెరిపారు. ఆయన చిత్రాలు, ఇతర కళాఖండాలు ప్రపంచవ్యాప్తంగా వివిధ ప్రభుత్వ కార్యాలయాలు, మ్యూజియంలు, వ్యక్తిగత సేకరణలలో చూడవచ్చు.

భారతదేశం, మైసూరులోని సాంప్రదాయ కళాకారుల కుటుంబంలో జన్మించిన ఆయన, మైసూర్ ప్యాలెస్ స్వర్ణకారుడు అయిన తన తండ్రి "స్వర్ణకళా నిపుణ" సింగన్నాచార్య తనను పనిలోకి తీసుకెళ్లడం ద్వారా ఈ రంగానికి పరిచయం కావడంతో సహజంగానే కళను చేపట్టారు. మైసూర్ ప్యాలెస్ ఫోటోగ్రాఫర్‌గా తన కెరీర్‌ను ప్రారంభించి, తరువాత మైసూర్ ప్యాలెస్ ఆర్టిస్ట్‌గా, పూణే ప్రభాత్ స్టూడియోలో దాదాసాహెబ్ ఫాల్కేతో ఆర్ట్ డైరెక్టర్‌గా, కర్ణాటక రాష్ట్ర పర్యాటక అభివృద్ధి సంస్థ డైరెక్టర్‌గా, న్యూఢిల్లీ కేంద్ర లలిత కళా అకాడమీ, కేంద్ర సంగీత నాటక అకాడమీ సభ్యునిగా ఎదిగారు. ఆయన ఆయిల్ పెయింటింగ్స్ మోడళ్లలో లార్డ్ మౌంట్ బాటన్ ఆఫ్ బర్మా, మహాత్మా గాంధీ లాంటి వారు ఉన్నారు. ప్రపంచ ప్రఖ్యాత వ్యక్తుల పెన్సిల్ స్కెచ్‌లు గీయడం, సబ్జెక్ట్ నుండి ఆటోగ్రాఫ్ పొందడం ఆయన అభిరుచి, ప్రత్యేకత. అలాంటి వారిలో ఆల్బర్ట్ ఐన్‌స్టీన్, విన్‌స్టన్ చర్చిల్, డేవిడ్ లో, అడాల్ఫ్ హిట్లర్, జార్జ్ బెర్నార్డ్ షా, హెచ్. జి. వెల్స్, బెర్నార్డ్ మోంట్‌గోమేరీ, ఫ్రాంక్లిన్ డి. రూజ్‌వెల్ట్ లాంటి వారు ఉన్నారు.

నిష్ణాతుడైన కళాకారుడిగా ఆయన ఎన్నో అవార్డులు అందుకున్నారు. కళారంగానికి ఆయన చేసిన కృషికి గుర్తింపుగా 1969లో జాతీయ అవార్డు పద్మశ్రీని, నవంబర్ 1966లో రాష్ట్ర లలిత కళా అకాడమీ అవార్డును అందుకున్నారు. ఆయన ప్రచురించిన కొన్ని పుస్తకాలలో టెంపుల్ స్కల్ప్చర్స్ ఆఫ్ ఇండియా, మెసెంజర్ ఆఫ్ పీస్, ప్రియదర్శిని ఉన్నాయి.

## తొలి జీవితం, కుటుంబం
ఎస్.ఎన్. స్వామి 1911లో భారతదేశం, మైసూరులో మైసూరు ప్యాలెస్ స్వర్ణకారుడు, శిల్పి, మైసూరు ప్యాలెస్‌లో బంగారు అంబారీ, బంగారు సింహాసనం పనులకు ప్రసిద్ధి చెందిన "స్వర్ణకళానిపుణ" సింగన్నాచార్య (1875-ఫిబ్రవరి 1967), తాయమ్మలకు ఏకైక సంతానంగా జన్మించారు. ఆయన తండ్రి సింగన్నాచార్య మాస్టర్ స్వర్ణకారుడు, శిల్పి, భారతదేశం అంతటా అనేక ప్యాలెస్‌లు, దేవాలయాలు, మతపరమైన సంస్థలలో ప్రముఖ స్థానాన్ని పొందిన అనేక కళాఖండాలకు గుర్తింపు పొందారు. మైసూర్ ప్యాలెస్‌లో స్వర్ణకారుడు, శిల్పి అయిన ఆయన తాత నరసింహాచార్, తిరుపతి దేవుడిని అలంకరించే బంగారు గొడుగును సృష్టించినందుకు గుర్తుండిపోతే, ఆయన పినతాత సింగన్న మైసూర్ ప్యాలెస్‌లో మహారాజా నాలుగవ కృష్ణరాజ ఒడయార్ వెండి విగ్రహాన్ని సృష్టించినందుకు గుర్తుంటారు.

## విద్యాభ్యాసం
స్వామి మిషన్ హైస్కూల్‌లో చదివి మెట్రిక్యులేషన్ పూర్తి చేశారు. ఎల్లప్పుడూ తన తండ్రితో కలిసి ప్యాలెస్‌కు వెళుతూ ఆయన పనిని చూస్తూ, స్వామి శిల్పులను గీయడం ప్రారంభించారు, డిజైన్లు, బొమ్మలు గీయడం ద్వారా తన తండ్రికి సహాయం చేయడం ప్రారంభించారు. స్వామి చదువు మానేయడం, కళపై ఆయన ఆసక్తిని చూసిన సింగన్నాచార్య, 1928లో మైసూర్‌లోని చామరాజ టెక్నికల్ ఇన్‌స్టిట్యూషన్‌లో ఆయనను చేర్పించారు, 1932లో ఆయన దానిని పూర్తి చేయడం చూశారు. 1931 మైసూర్ దసరా ఎగ్జిబిషన్ ఫైన్ ఆర్ట్స్ విభాగంలో, ఎస్.ఎన్. స్వామి వేసిన ఆయిల్ పెయింటింగ్ "హానర్డ్ ఓల్డ్ ఏజ్" (ఇటుక ఎరుపు రంగు చీర, నీరసమైన నేపథ్యంతో ఉన్న ఒక వృద్ధురాలి అధ్యయనం) రజత పతకాన్ని గెలుచుకుంది.

ఒకసారి మైసూర్‌లోని ఇర్విన్ రోడ్డులో ప్రయాణిస్తుండగా, ప్యాలెస్‌లో కొన్నిసార్లు స్వామి స్కెచింగ్ చేయడాన్ని చూసిన అప్పటి మహారాజు నాలుగవ కృష్ణరాజ ఒడయార్, ఆయన స్నేహితులతో సమయం వృథా చేయడం చూశారు. మహారాజును చూసి స్వామి తన ఇంట్లోకి పరుగెత్తగా, మహారాజు ఆయనను పిలిపించి సమయం వృథా చేయవద్దని, ఆయనకు బాగా నైపుణ్యం ఉన్న పని చేయాలని సలహా ఇచ్చారు. దీనికి స్పందనగా స్వామి మహారాజు చక్కని స్కెచ్ గీసి ప్రశంసలు అందుకున్నారు. దీని తరువాత 1934లో బొంబాయిలోని సర్ జె. జె. స్కూల్ ఆఫ్ ఆర్ట్‌లో ఆర్ట్‌లో మాస్టర్స్ డిగ్రీ చేయడానికి మహారాజు స్వామిని స్పాన్సర్ చేశారు. సర్ జె. జె. స్కూల్ ఆఫ్ ఆర్ట్‌లో ప్రముఖ కళా ఉపాధ్యాయుడు దురంధర్ మార్గదర్శకత్వంలో స్వామి చదువుకున్నారు. ఈ కాలంలో స్వామి సర్ దేశాయ్, హల్దాంకర్, సీతావర్, కర్మాకర్, ఎ.ఎక్స్. టెండన్ లాంటి ప్రముఖ కళాకారులతో క్రమం తప్పకుండా సంభాషించేవారు. ఆయన "మై మోడల్" పేరుతో వేసిన చిత్రాల ధారావాహికకు గాను సిమ్లా ఆర్ట్ ఎగ్జిబిషన్‌లో బంగారు పతకం గెలుచుకున్నారు, ఆ చిత్రాలు ఒక మహారాష్ట్ర మహిళవి. కొంతకాలం తరువాత స్వామి స్నేహితుడు, కళాకారుడు మాక్ మిలియన్ గీసిన "మై మోడల్" ఆధారిత చిత్రాలు అవార్డును గెలుచుకున్నాయి. మైసూర్ దసరా ఆర్ట్ ఎగ్జిబిషన్‌లో స్వామి "మై మోడల్" ధారావాహిక ఎస్.బి. శాస్త్రి స్మారక పురస్కారాన్ని గెలుచుకుంది. ఈ సమయంలో వేసిన "ఫిగర్ ఫ్రమ్ లైఫ్" అనే చిత్రం ప్రస్తుతం లండన్ బ్రిటిష్ మ్యూజియంలో ఉంది.
ఆయన 1938లో సర్ జె. జె. స్కూల్ ఆఫ్ ఆర్ట్‌లో తన చదువును పూర్తి చేశారు.

## వ్యక్తిగత జీవితం

స్వామి 13 సంవత్సరాల వయస్సులో 11 సంవత్సరాల దొడ్డ నరసమ్మను వివాహం చేసుకున్నారు. ఆయన మామ టి. యెలకపాచార్ ప్యాలెస్ కాంట్రాక్టర్‌గా చాలా సంపన్నమైన, ప్రసిద్ధ వ్యక్తి, మైసూర్ ప్యాలెస్ దర్బార్ హాల్ నిర్మాణ ఘనత ఆయన అన్నయ్య టి. చెలువచార్, తండ్రి తిమ్మీచార్‌లతో పాటు ఆయనకు దక్కుతుంది. 1928లో ఎస్ చిన్న కృష్ణ అనే కుమారుడి జననంతో స్వామి తండ్రి అయ్యారు, కొన్ని సంవత్సరాల తరువాత ఆయన రెండవ కుమారుడు ఎన్ వాసుదేవ్ జన్మించారు.
స్వామి ఐదు ముఖాల ఆంజనేయ స్వామి గుడికి ఎదురుగా ఉన్న ఇర్విన్ రోడ్డులోని తన తండ్రి ఇంట్లో నివసించేవారు. ఆయన తరువాత హైదర్ అలీ రోడ్డులోని ప్యాలెస్ బంగ్లా "దిల్కుష్ కాటేజ్"లోకి మారారు, దీనిని గతంలో మహారాజా ప్రముఖ అతిథులు ఉపయోగించేవారు, వారిలో ఒకరు దివంగత గాయని గౌహర్ జాన్.
దిల్కుష్ కాటేజీలో ప్రధాని ఇందిరా గాంధీ, కర్ణాటక ముఖ్యమంత్రులు, పలువురు ప్రముఖులకు స్వామి ఆతిథ్యం ఇచ్చారు.

## చివరి సంవత్సరాలు
స్వామి తన చివరి సంవత్సరాల వరకు పెయింటింగ్, స్కెచింగ్ చేస్తూనే ఉన్నారు. గీతా మందిర్ రోడ్డులోని తన నివాసం "శ్రీ నిలయ"లో ఆయన తన చివరి సంవత్సరాలు గడిపారు. 1982లో భార్య మరణానంతరం ఆయన చాలా ఒంటరిగా మారి 1983 డిసెంబర్ 19న హోల్డ్స్‌వర్త్ మెమోరియల్ హాస్పిటల్‌లో మరణించారు.

## చిత్రాల జాబితా

ఆయన అనేక చిత్రాలలో లేడీ ఎడ్వినా మౌంట్‌బాటన్ ఆఫ్ బర్మా, మహాత్మా గాంధీ చిత్రాలు చెప్పుకోదగ్గవి.
ఆయన గీసిన రిచర్డ్ ఎమ్. నిక్సన్ పెన్సిల్ స్కెచ్ జనవరి 1969 స్పాన్ మ్యాగజైన్ కవర్ కోసం ఉపయోగించబడింది. డ్వైట్ డి. ఐసెన్‌హోవర్ ఆయన గీసిన స్కెచ్ స్మిత్సోనియన్‌లో ఉంది. జార్జ్ బెర్నార్డ్ షాకు స్వామి బహుకరించిన సర్ రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ పెన్సిల్ స్కెచ్ ఇప్పటికీ షా నివాసంలో వేలాడుతోంది.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* క్రిస్ బీటిల్స్ గ్యాలరీ
* ఎస్ ఎన్ స్వామి - గాంధీ కళ

వర్గం:కళారంగంలో పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:1983 మరణాలు
వర్గం:1911 జననాలు