రాంచీ జిల్లా

**రాంచీ జిల్లా** జార్ఖండ్ రాష్ట్రంలోని జిల్లాల్లో ఒకటి. జార్ఖండ్ రాష్ట్ర రాజధానీ నగరమైన రాంచీ, ఈ జిల్లాకు ముఖ్యపట్టణం కూడా. ఈ జిల్లా 1899 లో ఏర్పడింది. 2011 జనగణన ప్రకారం, జార్ఖండ్ లోని జిల్లాల్లో ఇది అత్యధిక జనాభా కలిగిన జిల్లా.

## భౌగోళికం

### శీతోష్ణస్థితి
దేశంలోని 250 అత్యంత వెనుకబడిన జిల్లాలలో రాంచీ జిల్లా ఒకటి. బ్యాక్‌వర్డ్ రీజియన్ గ్రాంట్ ఫండ్ ప్రోగ్రాం (BRGF) నుండి నిధులు అందుకుంటున్న జార్ఖండ్‌లోని జిల్లాలలో ఇది ఒకటి.

## జనాభా వివరాలు
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం రాంచీ జిల్లా జనాభా 29,14,253. ఇది జమైకా దేశ జనాభాకు సమానం. అమెరికా లోని అర్కాన్సాస్ రాష్ట్ర జనాభాకు సమానం. జనాభా పరంగా భారతదేశపు జిల్లాల్లో 130 వ స్థానంలో ఉంది. జనసాంద్రత 557/చ.కి.మీ. 2001-2011 దశాబ్దంలో జిల్లా జనాభా పెరుగుదల రేటు 23.9%. రాంచీలో లింగనిష్పత్తి ప్రతి 1000 మంది పురుషులకు 950 మంది స్త్రీలు. జిల్లాలో అక్షరాస్యత 77.13%.

రాంచీ జిల్లాలో షెడ్యూల్ కులాల జనాభా మొత్తం జనాభాలో 5.2% కాగా, షెడ్యూల్డ్ తెగల ప్రజలు 35.8% ఉన్నారు.

### భాషలు
2011 భారత జనగణన సమయంలో, జిల్లాలోని 30.23% జనాభా సాద్రి, 28.08% హిందీ, 11.88% కుర్మలి, 8.55% ఉర్దూ, 7.52% కురుఖ్, 4.79% సంతాలి, 4.70% ముండారి, 2.51% బెంగాలీ, 2.17 % భోజ్‌పురి, 1.17% మగహి తమ మొదటి భాషగా మాట్లాడుతారు.

## విద్య
రాంచీ జిల్లాలో అనేక ఉన్నత విద్యా సంస్థలున్నాయి. రాంచీ సగటు అక్షరాస్యత 77.13% (2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం). ఇది జాతీయ సగటు 74.04% కంటే ఎక్కువ. పురుషుల అక్షరాస్యత 85.63%, స్త్రీల అక్షరాస్యత 68.2%. రాంచీలో ఉన్న కొన్ని ప్రముఖ పాఠశాలలు లయోలా కాన్వెంట్ స్కూల్, ఢిల్లీ పబ్లిక్ స్కూల్, జవహర్ విద్యా మందిర్, కైరాలి స్కూల్, సెయింట్‌సేవియర్స్ స్కూల్, సెయింట్ థామస్ స్కూల్, బిషప్ వెస్ట్‌కాట్.

జిల్లాలో ఉన్న కొన్ని ఉన్నత విద్యా సంస్థలు:

* రాంచీ విశ్వవిద్యాలయం, 1960 లో స్థాపించారు. దాని అనుంబంధ కళాశాలైన రాంచీలోని సెయింట్ జేవియర్స్ కళాశాలను 1944 లో స్థాపించారు. 
* రాంచీలోని మెస్రాలోని బిర్లా ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ 1955 లో స్థాపించబడింది. 
* రాంచీలోని బిర్సా వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయాన్ని 1981 లో స్థాపించారు.
* ఐఐఎం రాంచీ, దేశంలో ఎనిమిదవ ఇండియన్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ మేనేజ్‌మెంటు. 2010 లో రాంచీలో స్థాపించారు.
* నేషనల్ యూనివర్శిటీ ఆఫ్ స్టడీ అండ్ రీసెర్చ్ ఇన్ లా, రాంచీ భారతదేశంలోని పద్నాలుగో జాతీయ న్యాయ విశ్వవిద్యాలయం
* **జేవియర్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ సోషల్ సర్వీస్ (XISS)**, రాంచీలో 1955 సంవత్సరంలో యువ గ్రాడ్యుయేట్‌లకు సామాజిక పని నిర్వహణ కార్యక్రమాలలో అవగాహన కల్పించాలనే ఉద్దేశ్యంతో ప్రారంభమైంది.
* **ఇండియన్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్స్ & మేనేజ్‌మెంట్ అని పిలువబడే ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్స్ & మేనేజ్‌మెంట్ (ISM)** 1985 లో అభివృద్ధి చెందుతున్న ప్రాంతంలోని యువతకు మేనేజ్‌మెంట్ ఎడ్యుకేషన్ అందించాలనే ఆలోచనతో ఏర్పడింది.
* **నేషనల్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఫౌండ్రీ & ఫోర్జ్ టెక్నాలజీ (NIFFT)** తయారీ, మెటలర్జికల్, ఫౌండ్రీ, ఫోర్జ్ పరిశ్రమలకు నాణ్యమైన ఇంజనీర్లు, సుశిక్షితులైన నిపుణులను అందించడానికి UNDP-UNESCO సహకారంతో భారత ప్రభుత్వం 1966 లో ఏర్పాటు చేసింది.  
* **రాంచీ విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన రాజేంద్ర ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్సెస్ (RIMS)**, 1960 లో స్థాపించబడింది.
* **సెంట్రల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైకియాట్రీ, రాంచీ** వైద్య విద్యలో ఉన్నత స్థాయి అధ్యయనం అందించే ఒక సంస్థ. ఈ సంస్థ అన్ని వయసుల రోగులకు మనోరోగచికిత్స విభాగంగా కూడా పనిచేస్తుంది.
* **జార్ఖండ్ సెంట్రల్ యూనివర్సిటీ** అనేది సెంట్రల్ యూనివర్సిటీ. దీన్ని 2009 లో ఇండియన్ పార్లమెంట్ చట్టం (2009 నం. 25) ద్వారా స్థాపించారు.

## పరిపాలన

### బ్లాకులు
రాంచీ జిల్లాలో 18 బ్లాకులున్నాయి. రాంచీ జిల్లాలోని బ్లాకుల జాబితా ఇది:

# అంగారా బ్లాక్
# బెరో బ్లాక్
# బుండు బ్లాక్
# బుర్ము బ్లాక్
# చాన్హో బ్లాక్
# కాంకే బ్లాక్
# ఓరంజి బ్లాక్
# ఇట్కి బ్లాక్
# నగ్రి బ్లాక్
# ఖేలారి బ్లాక్
# లాపుంగ్ బ్లాక్
# మందార్ బ్లాక్
# నామ్కుమ్ బ్లాక్
# రాతు బ్లాక్
# సిల్లీ బ్లాక్
# రహే బ్లాక్
# సోనాహతు బ్లాక్
# తమర్ బ్లాక్

## మూలాలు
 


వర్గం:Articles with short description
వర్గం:Short description is different from Wikidata
వర్గం:జార్ఖండ్ జిల్లాలు


## వెలుపలి లంకెలు