సుధా వర్గీస్

**సిస్టర్ సుధా** అని కూడా పిలువబడే **సుధా వర్గీస్** భారతదేశంలో ఒక మాజీ మత సోదరి, సామాజిక కార్యకర్త, ఆమె బీహార్, ఉత్తర ప్రదేశ్ దళితులైన ముసాహర్, షెడ్యూల్డ్ కులాలలో ఒకరు, "అంటరానివారు"గా పరిగణించబడతారు. పాట్నా జిల్లాలోని జంసౌత్ అనే గ్రామంలో ఆమె నివసిస్తోంది. ఆమెను కొన్నిసార్లు దీదీ అని పిలుస్తారు, అంటే "అక్క" అని అర్థం.  

ఆమె బీహార్ లోని దళిత బాలికలు, మహిళలకు విద్య, అక్షరాస్యత, వృత్తి శిక్షణ, ఆరోగ్య సంరక్షణ, న్యాయవాద, జీవన నైపుణ్యాలను అందించే లాభాపేక్ష లేని సంస్థ నారీ గుంజన్ ("మహిళల గొంతు") ముఖ్య కార్యనిర్వహణాధికారి. నారీ గుంజన్ లో 50 సౌకర్యాలు ఉన్నాయి, మొత్తం 1500 మంది బాలికలు నమోదు చేసుకున్నారు. 

అస్పృశ్యత భావనకు వ్యతిరేకంగా పోరాడిన దళితుడు, భారత రాజ్యాంగ నిర్మాతలలో ఒకరైన అంబేడ్కర్ నుంచి తాను స్ఫూర్తి పొందానని వర్గీస్ పేర్కొన్నారు.

## జీవితం తొలి దశలో
వర్గీస్ 1949 సెప్టెంబరు 5 న కేరళలోని కొట్టాయం జిల్లాలో ఒక సంపన్న కుటుంబంలో జన్మించింది. 1965 లో, ఆమె వారి అకాడమీలో సిస్టర్స్ ఆఫ్ నోట్రే డామ్ డి నమూర్తో కలిసి పేదల కోసం పనిచేయడానికి బీహార్ కు వెళ్ళింది. అక్కడ కొన్నాళ్లు శిక్షణ పొంది ఇంగ్లిష్, హిందీ భాషలను నేర్చుకుంది. ఆమె కాన్వెంట్ లో ఉపాధ్యాయ ఉద్యోగానికి రాజీనామా చేసి, 1986 లో ముసాహర్ కు విద్యను అందించడానికి భారతదేశంలోని అట్టడుగు కులాలు ఉపయోగించే మట్టి, ఇటుక గృహాల (టోలా) సముదాయంలోకి మారింది.      

అప్పటి నుండి, ఆమె పాఠశాలలు, ఇంటిని నిర్మించింది, 1989 లో బెంగళూరులోని ఒక పాఠశాల నుండి "వేధింపులను ఎదుర్కొన్న మహిళల కోసం కేసులతో పోరాడటానికి" న్యాయ పట్టా పొందింది, ముఖ్యంగా అత్యాచారం, లైంగిక వేధింపులు, మహిళలపై హింస కేసులు. 2012 ఢిల్లీ గ్యాంగ్ రేప్ కేసులో బాధితురాలికి మద్దతుగా ఆమె ప్రదర్శనలో పాల్గొన్నారు.     

తన ఇంట్లో, ఆమె టీనేజ్ అమ్మాయిల బృందాన్ని ఏర్పాటు చేసింది, వారికి ఆమె చదవడం, రాయడం, కుట్టు, ఎంబ్రాయిడరీ నేర్పించింది. రెండు సంవత్సరాల తరువాత, ఆమె బాలికలకు "పోషకాహారం, పారిశుధ్యం, డబ్బు నిర్వహణలో వృత్తిపరమైన శిక్షణ" నేర్పడానికి ఐదు కేంద్రాలను ప్రారంభించింది, ఇది ముసాహర్ బాలికలకు నారీ గుంజన్ సౌకర్యాలలో మొదటిది. ఈ కేంద్రాలు నర్సింగ్, ప్రాథమిక వైద్య సహాయం, ఆర్థికంగా విలువైన ఇతర నైపుణ్యాలను కూడా బోధిస్తాయి. ఆమె తన తల్లిదండ్రులు, తోబుట్టువులు, సమాజం నుండి నిధులు పొందింది. యునిసెఫ్ కొన్ని వేల డాలర్ల గ్రాంట్ 50 కేంద్రాలకు విస్తరించడానికి అనుమతించింది.   

ఆమె 21 ఏళ్లుగా టోలా పరిధిలోనే ఉంటోంది. ముసహర్ బాలురపై దాడికి పాల్పడిన వారి తల్లిదండ్రులు బెదిరించడంతో ఆమె కొంత కాలం కాన్వెంట్ కు తిరిగి వచ్చింది. తమ హక్కుల గురించి ఆమె ముసాహర్ కు బోధించినందుకు బాధితులు పోలీసులకు ఫిర్యాదు చేశారు. 

## ప్రేరణ పాఠశాలలు
జీవితాంతం 'నువ్వే చివరివాడివి' అని చెబుతారు. నువ్వే అతి తక్కువ. నీకు అర్హత లేదు' అన్నాడు. వారు నిశ్శబ్దంగా ఉండటానికి చాలా వేగంగా నేర్చుకుంటారు, మార్పులను ఆశించరు, ఎక్కువ అడగరు.

- సుధా వర్గీస్, 

2005 లో ఆమె పాట్నాకు మారింది, అక్కడ ఆమె ప్రేరణ అనే హిందీ పదానికి ప్రేరణ అని అర్థం వచ్చే ప్రేరణ అనే రెసిడెన్షియల్ పాఠశాలను స్థాపించింది. ఇది దానాపూర్ శివార్లలోని లాల్ కోఠిలో "సగం బహిరంగ మరుగుదొడ్డి, సగం నీటి-గేదె షెడ్" గా వర్ణించబడిన భవనంలో ఉంది. ప్రభుత్వ నిధులు, స్వచ్ఛంద విరాళాలు, సహాయంతో ఈ సౌకర్యాన్ని పునరుద్ధరించడం సాధ్యమైంది. ఇది 2006లో ప్రారంభమైంది.

ఇది బాలికలను వ్యవసాయ కూలీ నుండి తొలగించడానికి రూపొందించబడిన బాలికల పాఠశాల, వారు విద్యను పొందేలా చూడటానికి రూపొందించబడింది. రాజ్యాంగం కల్పించిన ప్రాథమిక హక్కుల గురించి కూడా వర్గీయులు బోధిస్తారు. ప్రేరణ రెసిడెన్షియల్ స్కూల్ ఫర్ మహాదలిత్ గర్ల్స్ లో 125 మంది బాలికలు ఉన్నారు. అక్కడ అమ్మాయిలకు తినిపించి రోజూ స్నానం చేయిస్తారు.  

బాలికలకు ప్రాథమిక నైపుణ్యాలను బోధించడం, వారి అధికారిక విద్యను సమీప పాఠశాలలో అందించడం దీని ఉద్దేశం. అయితే, ఉపాధ్యాయులు పాఠశాలలో చాలా అరుదుగా కనిపిస్తారు, పిల్లలు మొదటి సెమిస్టర్లో తక్కువ నేర్చుకున్నారు. ఈ కారణంగా, ఆమె ఒక డజను మంది బాలికలను సమీపంలోని ప్రైవేట్ పాఠశాలకు పంపడానికి నిధులను సేకరించింది, ప్రతి విద్యార్థికి $ 200. మిగతా వారికి రెసిడెన్షియల్ స్కూల్లో కొంత స్థలాన్ని కేటాయించి, కొంతమంది నిరుద్యోగ యూనివర్సిటీ గ్రాడ్యుయేట్లను నియమించుకుని బాలికలకు పాఠాలు చెప్పింది.

నితీష్ కుమార్ బీహార్ ముఖ్యమంత్రిగా ఎన్నికైన తరువాత, తన పాఠశాల విజయాన్ని పునరావృతం చేయగలరా అని ఆయన వర్గీస్ ను అడిగారు. ఆమె ప్రయత్నిస్తానని, తాను ఎంచుకున్న గయలో ప్రేరణ 2 అనే పాఠశాలను ప్రారంభించడానికి అతను ఆమెకు వనరులను కేటాయించాడు. నిర్మాణం, అధికార జాప్యం ఉన్నప్పటికీ, ఈ పాఠశాల చివరికి తెరవబడింది, ఇప్పుడు బీహార్ ప్రభుత్వం నిర్వహించే కార్యక్రమం మహాదలిత్ మిషన్ ద్వారా పాక్షికంగా నిధులు సమకూరుస్తుంది. 

ప్రేరణ పాఠశాలలు ప్రతి ఒక్కటి నాన్ డినామినేషనల్, కాలిస్తెనిక్స్, కళా కార్యక్రమాలను కలిగి ఉంటాయి. దసరా వంటి ప్రభుత్వ సెలవులకు అమ్మాయిలు ఇంటికి తిరిగి వస్తారు, వారిలో కొంతమంది తిరిగి రారు, ఎందుకంటే వారి తల్లిదండ్రులు ఇలాంటి పద్ధతులను చట్టవిరుద్ధం చేసే చట్టం ఉన్నప్పటికీ, వారు చాలా పెద్దవయడానికి ముందే వివాహం చేయాలనుకుంటున్నారు. ప్రేరణ పాఠశాలలకు వెళ్లడానికి బాలికల సుదీర్ఘ వెయిటింగ్ లిస్ట్ కారణంగా, తిరిగి రాని బాలికల స్థానాలు త్వరగా భర్తీ చేయబడతాయి.  

ప్రామాణిక పాఠ్యప్రణాళికతో పాటు, ప్రేరణ కళలు, నృత్యాన్ని కూడా బోధిస్తుంది, ఒక కరాటే ఉపాధ్యాయుడిని నియమించింది. కరాటే అమ్మాయిలకు మరింత ఆత్మవిశ్వాసాన్ని, ఆత్మరక్షణను ఇస్తుందని వర్గీస్ అభిప్రాయపడ్డారు. 2011లో గుజరాత్ లో జరిగిన పోటీల్లో ఐదు స్వర్ణాలు, ఐదు రజతాలు, 14 కాంస్య పతకాలు సాధించిన ప్రేరణ ఛత్రవాస్ బాలికలు జపాన్ లో జరిగిన ఆసియా జూనియర్ కరాటే ఛాంపియన్ షిప్ లో ఏడు ట్రోఫీలు సాధించారు.   

## అవార్డులు
ప్రామాణిక పాఠ్యప్రణాళికతో పాటు, ప్రేరణ కళలు, నృత్యాన్ని కూడా బోధిస్తుంది, ఒక కరాటే ఉపాధ్యాయుడిని నియమించింది. కరాటే అమ్మాయిలకు మరింత ఆత్మవిశ్వాసాన్ని, ఆత్మరక్షణను ఇస్తుందని వర్గీస్ అభిప్రాయపడ్డారు. 2011లో గుజరాత్ లో జరిగిన పోటీల్లో ఐదు స్వర్ణాలు, ఐదు రజతాలు, 14 కాంస్య పతకాలు సాధించిన ప్రేరణ ఛత్రవాస్ బాలికలు జపాన్ లో జరిగిన ఆసియా జూనియర్ కరాటే ఛాంపియన్ షిప్ లో ఏడు ట్రోఫీలు సాధించారు. 

## ఇది కూడ చూడు

* భారతదేశంలో కుల రాజకీయాలు
* పద్మశ్రీ అవార్డులు (2000–2009)

## మూలాలు

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1949 జననాలు