తూర్పు యడవల్లి

**యడవల్లి**, ఏలూరు జిల్లా, కామవరపుకోట మండలానికి చెందిన గ్రామం..ఇది మండల కేంద్రమైన కామవరపుకోట నుండి 7 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన ఏలూరు నుండి 46 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 779 ఇళ్లతో, 2806 జనాభాతో 808 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1447, ఆడవారి సంఖ్య 1359. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 607 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 588195. విద్యా సౌకర్యాలువిషయానికొస్తే ఈ గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. ఎడవల్లిలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి.ఈ గ్రామంలో ప్రత్తి, మొక్కజొన్న వంటి మెరక పంటలు, మామిడి వంటి తోటలు ముఖ్యమైన వ్యవసాయాలు.ఈ వూరిలో "సీతారామాంజనేయ స్వామి" దేవస్థానం ప్రసిద్ధి చెందినది. ఈ ఆలయం చిన్న తిరుపతి వారి అజమాయిషీలో నిర్వహింపబడతుంది. ఒక ఎకరం విస్తీర్ణంలో కోటి రూపాయల వ్యయంతో ఈ ఆలయాన్ని నిర్మించారు. వూరికి వెళ్ళే దారిలో ఇరువైపులా రామదాసు కీర్తనలోని భాగాలు, శ్రీరాముని చిత్రాలు కలిగిన బోర్డులు ఆకర్షణీయంగా ఉన్నాయి.

## ప్రముఖులు
*కోటగిరి విద్యాధరరావు మాజీ భారీ పరిశ్రమల శాఖ మంత్రి
## శ్రీసీతారామాంజనేయ స్వామి ఆలయం
right|thumb|250px|లక్ష్మణ భరత శతృఘ్నహనుమత్సమేతులైన సీతారాములు
right|thumb|250px|సీతారామాంజనేయస్వామి ఆలయం
సుమారు ఒక ఎకరం విస్తీర్ణంలో కోటి రూపాయల వ్యయంతో ఈ ఆలయాన్ని నిర్మించారు. 52 అడుగుల రాజ గోపురాన్ని చక్కని శిల్పాలతో నిర్మించారు. 14 అడుగుల సింహద్వారాన్ని నిర్మించారు. ఆలయ ముఖమండపం స్తంభాలపై గజరాజులు, నాగ మోహిని వంటి శిల్పాలున్నాయి. ముఖమండపం పైకప్పులో 12 రాశులను చిత్రీకరించారు. ఆ 12 రాశుల మధ్యలో వటపత్రశాయి అయిన బాలకృష్ణుని బొమ్మ ఉంది. గర్భగుడి శిఖరంపై పరివారదేవతలకు సంబంధించి 50 శిల్పాలు, గోదాదేవి ఆలయ శిఖరంపై 28 శిల్పాలు, రాజలక్ష్మి అమ్మవారి ఆలయ శిఖరంపై 28 శిల్పాలు ఉన్నాయి. గర్భగుడి ద్వారం తలుపులపై అష్టలక్ష్మి శిల్పాలు ఉన్నాయి. ఆలయం వెలుపలి వైపున దశావతారాల శిల్పాలున్నాయి. 
ఈ ఆలయంలో విగ్రహ ప్రతిష్ఠాపన త్రిదండి చినజియ్యర్ స్వామిచే చేయబడింది. 2003లో ద్వారకా తిరుమల దేవస్థానం ఈ ఆలయ నిర్వహణ బాధ్యతను తీసుకొన్నది. ఇక్కడ శ్రీరామ నవమి ఉత్సవాలు, వసంతోత్సవాలు ఘనంగా జరుగుతాయి. ఇది మరొక భద్రాద్రి అని భక్తులు చెబుతుంటారు.

## గణాంకాలు
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 2497. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1259, మహిళల సంఖ్య 1238, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 615 ఉన్నాయి.
right|thumb|250px|ఆలయ ప్రాంగణంలో నిలువెత్తు శిల్పాలు - రామలక్ష్మణులను సేవించే శబరి
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 779 ఇళ్లతో, 2806 జనాభాతో 808 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1447, ఆడవారి సంఖ్య 1359. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 607 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 0. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 588195.

## విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం కామవరపుకోటలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌ జంగారెడ్డిగూడెంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల ఏలూరు లోనూ మేనేజిమెంటు కళాశాల వేగవరంలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, ఉన్నాయి.

## వైద్య సౌకర్యం
### ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఎడవల్లిలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. 
### ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో 2 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ఇద్దరు ఉన్నారు. రెండు మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి.

## తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. 
బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.

## పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.

## సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. 
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.

## మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.

## ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.

## విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 12 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.

## భూమి వినియోగం
ఎడవల్లిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
* వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 93 హెక్టార్లు
* తోటలు మొదలైనవి సాగవుతున్న భూమి: 4 హెక్టార్లు
* వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 1 హెక్టార్లు
* బంజరు భూమి: 85 హెక్టార్లు
* నికరంగా విత్తిన భూమి: 623 హెక్టార్లు
* నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 80 హెక్టార్లు
* వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 627 హెక్టార్లు

## నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
ఎడవల్లిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
* కాలువలు: 30 హెక్టార్లు
* బావులు/బోరు బావులు: 374 హెక్టార్లు
* చెరువులు: 163 హెక్టార్లు
* వాటర్‌షెడ్ కింద: 60 హెక్టార్లు
## మూలాలు