open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
కత్తి

thumb|right|300px|వివిధ రకాల కత్తులు
right|thumb|Characteristic parts of the knife
**కత్తి** ఒక పదునైన ఆయుధం. కత్తిని ఖడ్గము, కరవాలము, చాకు, చురి, ఖైజారు అని కూడా పిలుస్తారు.
చిన్న కత్తులు మంగల కత్తి: ఇది గడ్డం గీయ డానికి, ఉపయోగిస్తారు, కోడి కత్తి: కోడి పుంజుల పందాలలో దీన్ని కోడి పుంజూ కాలికి కట్టి పందెం కాసారు. ఇది చాల పదును కలిగి వుంటుంది. కురకత్తి: ఇదికూడ చిన్నది: దీన్ని కూరగాయలు కోయడానికుపయోగిస్తారు. గీస కత్తి: ఇది చాల చిన్నది: మల్లెముల్లు, గుబిలి గంటి, వంటి పరికరాలతో బాటు దీన్ని ఒక గుత్తిగా చేసి పల్లె వాసులు మొలకు కట్టుకునేవారు. ఇప్పుడు వస్తున్న అనేక రకాల వస్తువులు అనగా నైల్ కట్టరు, దానితో వుండే అనేక రకాల వస్తువులకు ఇది మూలాదారం. పేనాకత్తి: ఇది చిన్నది. మడిచి జేబులో పెట్టు కోవచ్చు: పీటకత్తి: ఇళ్లల్లో కూరగాయలు కోయడానికుప యోగిస్తారు: పీటకు కత్తి ఏర్పాటు చేసిన విధానం ఇది.

పెద్ద కత్తులు .. *వేటకత్తి* ఇది పెద్దది. జంతు బలులుకు వాడతారు. *మచ్చుకత్తి*: పెద్ద పెద్ద చెట్లను కొట్టడానికి రైతులు దీనిని వాడతారు:

## భాషా విశేషాలు
తెలుగు భాషలో కత్తి పదముతో చాలా ప్రయోగాలున్నాయి. కత్తిపీట అనగా కత్తిని ఒక కర్రతో చేసిన పీట మీద బిగించి కూరగాయలు మొదలైనవి కోయడానికి ఉపయోగిస్తారు. కత్తిబళ్లెము అనగా బళ్లెము చివర కత్తిని బిగించి ఉపయోగిస్తారు. కత్తితో చేసిన గాయాల్ని కత్తివాటు అంటారు. కత్తెర దీనికి భిన్నంగా ఒక పైపు దారు పట్టిన రెండు లోహపు కత్తుల్ని కలిపి బిగించి కత్తిరించడానికి ఉపయోగిస్తారు.

## రకాలు
thumb|right|వ్యవసాయ దారులు వాడే చిన్న కత్తి, కొడవలి, చిన్న గొడ్డలి. దామలచెరువు గ్రామంలో తీసిన చిత్రము
* వంట కొరకు వాడు కత్తులు
* చెట్లు నరుకు కత్తులు
* యుద్ధాలలో వాడు కత్తులు
* వ్యవసాయ పనులలో వాడు కత్తులు
* పట్టాకత్తి
* పిజ్జా కట్టర్

## ఉపయోగాలు
మానవ జీవనంలో దీని ఉపయోగం తప్పనిసరి.
* ఇంట్లో కొరగాయలు కోసుకోవడానికి మొదలు
* పొలాలలో చిన్నా పెద్దా చెట్లుకొట్టేందుకు.
* మాంసపు దుకాణాలలో మాంసం కొట్టడానికి.
* అన్నశాలలు, తినుబండారాల దుకాణాలు, సంతలు, కిరాణా అంగళ్ళు అన్నిటిలో వీటి ఉపయోగం తప్పని సరి.
* మంగలి అంగడిలో బొచ్చు గొరగడానికి దీనిని వాడతారు.

## ఇవి కూడా చూడండి
* బాకు

## మూలాలు

వర్గం:గృహోపకరణాలు
వర్గం:ఆయుధాలు
యముడు (1985 సినిమా)

యముడు ఆగస్టు 23, 1985 న విడుదలైన తెలుగు చలన చిత్రం. శ్రీ లక్ష్మీ శ్రీనివాస మూవీ క్రియేషన్స్ బ్యానర్ కింద లంకా వెంకటేశ్వర్లు నిర్మించిన ఈ సినిమాకు పి.ఎన్.రామచంద్రరావు దర్శకత్వం వహించాడు. భానుచందర్, అశ్విని, సంయుక్త ప్రధాన తారాగణంగా నటించిన ఈ సినిమాకు జె.వి.రాఘవులు సంగీతాన్ని సమకూర్చారు. 

## తారాగణం

* భానుచందర్
* అశ్విని
* సంయుక్త
* ప్రభాకరరెడ్డి
* రాజేంద్రప్రసాద్
* రాజ్ వర్మ
* కమలాకర్
* గిరిబాబు
* జానకి
* జయవిజయ

## సాంకేతిక వర్గం

* దర్శకత్వం: పి.ఎన్. రామచంద్రరావు
* స్టూడియో: శ్రీ లక్ష్మీ శ్రీనివాస మూవీ క్రియేషన్స్
* నిర్మాత: లంకా వెంకటేశ్వర్లు; 
* స్వరకర్త: జె.వి.రాఘవులు
* సమర్పణ: ఎ. రామచంద్రరావు; 
* సహ నిర్మాత: సతీష్ కుమార్, టి. రాధా కృష్ణ మూర్తి
* కథ: ఆరుద్ర, రామచంద్రరావు
* మాటలు: కొంపెల్ల విశ్వం
* పాటలు: వేటూరి, ఆరుద్ర, గోపి
* స్టిల్స్: మేడిం వీరబాబు
* స్టంట్స్: సాంబశివరావు

## మూలాలు

వర్గం:జె.వి.రాఘవులు సంగీతం అందించిన సినిమాలు
వర్గం:భానుచందర్ నటించిన సినిమాలు
రాజా

## సినిమాలు
*రాజా (1976 సినిమా)
*రాజా (1999 సినిమా)
*రాజా హరిశ్చంద్ర (సినిమా) 
*కొండపల్లి రాజా : తెలుగు సినిమా
*బొబ్బిలి రాజా : తెలుగు సినిమా
*కొండవీటి రాజా : తెలుగు సినిమా.
*రాజా రమేష్ : తెలుగు సినిమా
*ఎక్స్‌ప్రెస్ రాజా  : తెలుగు సినిమా
*రాజా ది గ్రేట్ : తెలుగు సినిమా
*రాజా విక్రమార్క :తెలుగు సినిమా
*రన్ రాజా రన్ : తెలుగ్ సినిమా
*అనుభవించు రాజా అనుభవించు : తెలుగు సినిమా
*టోపీ రాజా స్వీటీ రోజా : తెలుగు సినిమా
*రంగూన్ రాజా : తెలుగు సినిమా
*డిస్కో రాజా : సినిమా
*రాజా చెయ్యివేస్తే : తెలుగు సినిమా
*అడవి రాజా (1970 సినిమా)  : తెలుగు సినిమా

## వ్యక్తులు

* రాజా రవివర్మ : చిత్రకారుడు.
* ఏ.యం.రాజా : సినిమా నేపథ్యగాయకుడు.
* రాజా శాండో : చిత్ర దర్శకుడు
* శివాజీ రాజా : తెలుగు సినిమా నటుడు.
* ముక్త్యాల రాజా వాసిరెడ్డి
* రాజా రవీంద్ర : సినిమా నటుడు.
* రాజా రామ్మోహన్ రాయ్ : సంఘ సంస్కర్త.
* రాజా (నటుడు) - ఆనంద్ (సినిమా) లో కథానాయకుడు
* రాజా చెల్లయ్య : ఆర్థిక వేత్త
* పి.వి.రమణయ్య రాజా : రాజా లక్ష్మీ ఫౌండేషన్ వ్యవస్థాపకుడు.
* యువన్ శంకర్ రాజా : సంగీత దర్శకుడు.
* రాజా రాధా రెడ్డి : కళాకారుడు
* మంగు రాజా : సంగీతకారుడు
* మరుధూరి రాజా : సినిమా దర్శకుడు
* కుమారస్వామి రాజా : మద్రాసు మాజీ ముఖ్యమంత్రి
* రాజా నర్సాగౌడ్  : దానశీలి
* ఇళయరాజా : సంగీత దర్శకుడు
* రాజారామన్న :అణు శాస్త్రవేత్త
* రాజా భర్మల్ : రాజస్థాన్ పాలకుడు
* రాజా విక్రమదేవ వర్మ : పండితుడు
* రాజా దాహిర్ :హిందూ రాజు
* రాజా వత్సవాయ సూరిబాబు రాజు : పెద్దాపురం సంస్థానాధీశుడు
* రాజా రామేశ్వర్ రావు 1 : సంస్థానాధీశుడు, పరిపాలనదక్షుడు, సంస్కర్త.
* ఠాకూర్‌ రాజా సింగ్‌ : రాజకీయ నాయకుడు

## ఇతరములు

* శ్రీ రాజా లక్ష్మీ ఫౌండేషన్
* శ్రీ రాజా లక్ష్మీ పురస్కారం 
* అమర రాజా గ్రూప్
లంబాడోళ్ళ రామదాసు

*లంబాడోళ్ళ రామదాసు (1978 సినిమా)
*లంబాడోళ్ళ రామదాసు (1991 సినిమా)
లంబాడోళ్ల రాందాసు (1991 సినిమా)

**లంబాడోళ్ల రాందాసు** 1991లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా.  రామ విజేతా ఫిలింస్ బ్యానర్ పై కె.ఎ.ప్రభాకర్ నిర్మించిన ఈ సినిమాకు కె.బాబూరావు దర్శాకత్వం వహించాడు. చలం, రోజారమణి ప్రధాన తారాగణంగా నటించిన ఈ సినిమాకు సాలూరి రాజేశ్వరరావు సంగీతాన్నందించాడు. ఈ సినిమా షూటింగ్ 1978 లో పూర్తయింది, ఈ చిత్రం 1991 లో విడుదలైంది.

## తారాగణం
* చలం 
* రోజారమణి 
* నరసింహరాజు
* ఎం. ప్రభాకర్ రెడ్డి 
* రావు గోపాల రావు 
* అల్లు రామలింగయ్య
* రాజబాబు
* మాడా 
* మిక్కిలినేని 
* కొంగర జగయ్య 
* సి.హెచ్. కృష్ణ మూర్తి 
* అర్జా జనార్థన రావు 
* బాలకృష్ణ 
* కె.వి. చలం 
* జగ్గారావు 
* చిట్టిబాబు (హాస్యనటుడు) 
* చిడతల అప్పారావు 
* ఏచూరి 
* పండరీబాయి
* జి. నిర్మల 
* కె. విజయ 
* జయ సుజాత 
* భానుమతి జూనియర్ 
* కాకినాడ శ్యామల 
* వరలక్ష్మి 
* కృష్ణవేణి 
* ఫటాఫట్ జయలక్ష్మి

## సాంకేతిక వర్గం
* దర్శకత్వం: కె.బాబూరావు
* నిర్మాత: కె.ఏ.ప్రభాకర్
* కథ ఆధారం: డా కొర్రపాటి గంగాధరరావు
* సినిమా రూపకల్పన: కె.బాబూరావు
* మాటలు: పినిశెట్టి
* పాటలు: సి.నారాయణరెడ్డి, ఆరుద్ర, కొసరాజు
* గాయకులు: ఎస్.పి.బాలసుబ్రహ్మణ్యం, పి.సుశీల, యల్. ఆర్.ఈశ్వరి, రమణ, విజయలక్ష్మి శర్మ, చందర్, మూర్తి, కె.హరిరావు
* ఛాయాగ్రహణం; బాలూ మహేంద్ర
* కళ :ప్రభాకర్
* నృత్యం: రాజు-శేషు
* స్టంట్స్ : సత్తిబాబు
* కూర్పు: కల్యాణ సుందరం, గౌతమ్‌
* స్టిల్స్ : మోహన్ జీ - జగన్
* స్టూడియో: రామవిజేతా ఫిలింస్
* నిర్మాత: కె.ఎ. ప్రభాకర్; 
* స్వరకర్త: సాలూరి రాజేశ్వరరావు
* విడుదల తేదీ: మార్చి 7, 1991
## పాటలు
* ఈ పాల వెన్నెల్లో నీ జాలి కన్నుల్లో, గానం. పులపాక సుశీల, శ్రీపతి పండితారాద్యుల బాలసుబ్రహ్మణ్యం
* హే పావురాయ్... నెత్తిమీద కొక్కిరాయ్ , గానం. పులపాక సుశీల, ఎల్ ఆర్ ఈశ్వరి బృందం 
* నీ ఆశ అడియాశ చేజారే మణిపూస 
* శివ శివ అనరా మూఢమతి లేకుంటే లేదురా ముందుగతి , గానం.ఎస్ పి బాలసుబ్రహ్మణ్యం బృందం 
* బంజర బంజర బంజర బంజర హోలీ హాయి, గానం.ఎస్ పి బాలసుబ్రహ్మణ్యం, విజయలక్ష్మి శర్మ బృందం 
* పట్టుకో చేయి పట్టుకో ఇంకా చూస్తావేంది విద్యలెన్నో, గానం.రమణ 
* మాటంటే నీదేలే మనిషంటే నువ్వేలే లంబాడోళ్ళ, రామదాసా , గానం . ఎస్ పి బాలసుబ్రహ్మణ్యం బృందం 
* రామా కోదండరామా రఘురామ శ్రీరామ పట్టాభిరామా, గానం.ఎస్ పి బాలసుబ్రహ్మణ్యం బృందం .
## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు
* 

వర్గం:జగ్గయ్య నటించిన సినిమాలు
వర్గం:చలం నటించిన సినిమాలు
వర్గం:రాజబాబు నటించిన సినిమాలు
వర్గం:మిక్కిలినేని నటించిన సినిమాలు
వర్గం:కె.వి.చలం నటించిన సినిమాలు
వర్గం:రోజారమణి నటించిన సినిమాలు
లేత మనసులు (అయోమయ నివృత్తి)

*లేత మనసులు (1966 సినిమా)
*లేత మనసులు (2004 సినిమా)
రాగం (సినిమా)

**రాగం** (ఆంగ్లం: Morning raga) పేరుతో ఇంగ్లీషులోను, హిందీలోనూ కూడా నిర్మింపబడిన ఈ సినిమాను కమర్షియల్ సినిమాలకు దూరంగా సంగీత నేపథ్యాన్ని అనుసంధానించి కళాత్మకంగా అందమైన చిత్రంగా నిర్మించారు.

## నటవర్గం
*షబనా ఆజ్మీ (స్వర్ణలత)
*ప్రకాష కోవెలమూడి (అభినయ్)
*పెరిజాద్ జోరాబియన్ (పింకీ)
*లిల్లెట్ దూబే
*నాజర్ (తండ్రి)
*ధర్మవరపు సుబ్రహ్మణ్యం
*షాలిన్ శర్మ
*రంజని రామకృష్ణ
*వివేక్ మశ్రు
*తలైవాసల్ విజయ్

## విశేషాలు
* తూర్పుగోదావరి జిల్లాలోని ద్రాక్షారామం, కోటిపల్లి, ముక్తేశ్వరం, రామచంద్రపురం, రాజోలు లలో సినిమా అధిక భాగం చిత్రీకరణ జరిపారు.
* తెలుగు ప్రాంతానికి కొత్త అయిన కెమరామెన్ రాజీవ్ మీనన్, ప్రకాశ్ లు సినిమా చిత్రీకరణకు లోకేషన్ల కోసం రెండు నెలల అన్వేషణ సాగించి ఇక్కడి పల్లె అందాలను తెరకెక్కించారు.
* సినిమా కమర్షియల్గా విజయం సాదించలేదు.

## మూలాలు
* https://web.archive.org/web/20051223120206/http://www.hindu.com/mag/2004/10/31/stories/2004103100760500.htm
*https://www.rediff.com/movies/2004/oct/28raga.htm

వర్గం:నాజర్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:ధర్మవరపు సుబ్రహ్మణ్యం నటించిన సినిమాలు
వర్గం:మణిశర్మ సంగీతం అందించిన సినిమాలు
వర్గం:షబానా అజ్మీ నటించిన సినిమాలు
రేచుక్క (అయోమయ నివృత్తి)

*రేచుక్క (1955 సినిమా)
*రేచుక్క-పగటిచుక్క (1959 సినిమా)
*రేచుక్క (1985 సినిమా)
రేచుక్క (1985 సినిమా)

రేచుక్క 1995 మార్చి 7న విడుదలైన తెలుగు సినిమా. జయలక్ష్మి ఆర్ట్ ప్రొడక్షన్స్ పతాకం కింద సత్యరెడ్ది, జగ్గుబాబు లు నిర్మించిన ఈ సినిమాకు రవీంద్రబాబు దర్శకత్వం వహించాడు. భానుచందర్, తులసి, గిరిబాబులు ప్రధాన తారాగణంగా నటించిన ఈ సినిమాకు జె.వి.రాఘవులు సంగీతాన్నందించాడు.

## తారాగణం

* భానుచందర్
* గిరిబాబు
* తులసి
* జగ్గయ్య
* యం.ప్రభాకరరెడ్డి
* నారాయణరావు
* అర్ఘు
* అన్నపూర్ణ
* సితార
* అనూరాధ
* సరోజ
* సురేంద్ర
* మాడా
* కె.కె.శర్మ
* షఫీ
* టెలిఫోన్ సత్యనారాయణ

## సాంకేతిక వర్గం

* కథ: సత్యారెడ్డి, జగ్గుబాబు
* మాటలు:మధు
* పాటలు: ఆచార్య ఆత్రేయ
* నేపథ్యగానం: యస్.పి.బాలసుబ్రహ్మణ్యం, ఎస్.పి.శైలజ, పి.సుశీల
* కళ: తోటయాదోనాథ్

## పాటలు

* దీవించు నీ జీవితం... సాధించు నీ ఆశయం...

## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు

* యూట్యూబ్ లో రేచుక్క సినిమా
కుందుర్తి ఆంజనేయులు

thumb
వచన కవితా పితామహుడు అనే బిరుదాంకితుడైన **కుందుర్తి ఆంజనేయులు** అభ్యుదయ కవి, ప్రముఖ తెలుగు రచయిత. ఆంధ్ర ప్రాంతంలో వచన కవితా ఉద్యమానికి ఆద్యుడు. కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు గ్రహీత. రగిలించే తమ కవిత్వంతో తెలంగాణా సాయుధ పోరాటానికి అజ్యం పోసిన కవులలో ప్రముఖుడు.

## జననం
ఆంజనేయులు 1922, డిసెంబర్ 16న గుంటూరు జిల్లా (ప్రస్తుతం బాపట్ల జిల్లా) కోటవారిపాలెం గ్రామంలో ఒక బ్రాహ్మణ కుటుంబములో జన్మించాడు. ఈయన వినుకొండలో చదువుకున్న కాలములో గుర్రం జాషువా ఈయనకు తెలుగు మాష్టారుగా ఉన్నాడు. 1936 నుండి 1941 వరకు విజయవాడ పురపాలకసంఘ ఉన్నత పాఠశాలలో చదివాడు. అక్కడే 1937లో కవిత్వం వ్రాయటం ప్రారంభించాడు. విజయవాడ ఎస్.ఆర్.ఆర్.కళాశాలలో ఈయన విశ్వనాథ సత్యనారాయణ వద్ద శిష్యునిగా ఉన్నాడు. ఆ తరువాత గుంటూరు ఆంధ్ర క్రైస్తవ కళాశాల నుండి బి.ఏ పట్టా పుచ్చుకున్నాడు.

## జీవిత విశేషాలు
ఆంజనేయులు నరసరావుపేటలో నవ్యకళా పరిషత్తు స్థాపించాడు. ఆ కాలంలోనే ఆయన కమ్యూనిష్టు భావాలకు ఆకర్షితుడైనాడు. దేవేంద్రపాడు గ్రామములోని రెసిడెన్షియల్ పాఠశాలలో ఆంగ్ల ఉపాధ్యాయునిగా, ప్రిన్సిపాలుగా పనిచేశాడు. ఆ తరువాత కొన్నాళ్ళు గుంటూరు పొగాకు మార్కెట్టులో పనిచేశాడు. 1956లో కర్నూలులో సమాచార ప్రసారశాఖలో అనువాదకునిగా చేరాడు. ఆ తరువాత హైదరాబాదుకు బదిలీ అయ్యాడు. 1958లో ఫ్రీవర్స్ ఫ్రంట్ స్థాపించాడు. 1967లో యువతలో వచన కవిత్వాన్ని ప్రోత్సహించడానికి ఉత్తమ వచన కవిత్వానికి ఒక బహుమతి ప్రారంభించాడు. 1977లో ఈయన ఉద్యోగ జీవితమునుండి విరమణ పొందాడు.

1944లో కందుర్తి అంజనేయులు ఏల్చూరి సుబ్రహ్మణ్యం, బెల్లంకొండ రామదాసులతో కలిసి మొట్టమొదటి కవితా సంకలనం *నయగారా* ప్రకటించాడు. ఈ ముగ్గురూ **నయగారా కవులు**గా ఆధునిక తెలుగు సాహిత్యములో ప్రసిద్ధి చెందారు. అంజనేయులు సమగ్ర రచనలు 1974లో ప్రచురించబడినవి. కుందుర్తి అనేక పురస్కారాలు అందుకున్నాడు. వాటిలో కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు, రాష్ట్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డుతో పాటు 1969లో అందుకున్న సోవియట్ లాండ్ నెహ్రూ పురస్కారము ప్రతిష్ఠాత్మకమైనవి.

ఈయన రచనలలో *సౌప్తికం*, *రసధుని*, *అమావాస్య*, *నా ప్రేయసి*, *నయాగరా*, *తెలంగాణ*, *దండియాత్ర*, *ఆషా*, *నగరంలో వాన*, *నాలోని వాదాలు*, *హంస ఎగిరిపోయింది*, *తీరా నేనుకాస్త ఎగిరిపోయాక*, *మేఘమాల*, *ఇది నా జెండా*, *కుందుర్తి పీఠికలు*, *కుందుర్తి వ్యాసాలు*, *బతుకు మాట* మొదలైనవి ముఖ్యమైనవి. వచనాన్ని సాహిత్యముగా పరిగణించని రోజులలో కందుర్తి వచన కవిత్వాన్ని ప్రోత్సహించాడు. కవిత్వము గతమని, వచన కవిత్వము వర్తమానమని చాటాడు.

ఆయన మరణించిన తరువాత ప్రముఖ సాహితీ సమితి రంజని ఆయన పేరిట 1984 నుంచి ఇప్పటి వరకు ఏటేటా వచన కవితల పోటీలు నిర్వహించి అవార్డులు ప్రకటిస్తూ ఉంది. మరణించిన తరువాత కూడా ఆయన యువ కవులకు ఈ విధంగా స్ఫూర్తిని ఇస్తూ ఉన్నాడు.

## మూలాలు

వర్గం:1922 జననాలు
వర్గం:1982 మరణాలు
వర్గం:తెలుగు కవులు
వర్గం:అభ్యుదయ సాహిత్య ఉద్యమం
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా కవులు
వర్గం:నయాగరా కవులు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా రచయితలు
వర్గం:కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం పొందిన తెలుగు రచయితలు
వర్గం:కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం పొందిన ఆంధ్రప్రదేశ్ రచయితలు
బంగారు ముంగిస

**బంగారు ముంగిస** అనే ఈ చిన్న పురాణ కథల పుస్తకం కరుణ శ్రీ జంధ్యాల పాపయ్య శాస్త్రి గారి కలము నుండి వెలువడిన పురాణ కథల సంపుటి. ఈ పుస్తకం గుంటూరు ది చిల్డ్రన్స్ బుక్ హౌస్ వారి చేత ముద్రించబడి అమ్మబడింది. ఈ పుస్తకములో వివిధ పురాణాల నుండి సంగ్రహించబడిన ఆరు పురాణ కథలు ఉన్నాయి. ఒక్కొకథకి ఒక్కో శీర్షిక పేరు పెట్టారు.

## పుస్తకములొ వివరించడిన కథలు
# అగ్ని పరీక్ష - ఇందులో అష్టావక్రుడి బ్రహ్మచర్య నిష్ఠకి వదాన్య మహర్షి పెట్టిన పరీక్షకి సంబంధించిన కథ 
# మునిమూల్యం - చ్యవన మహర్షి,జాలరులు, నహుష రాజు వృత్తాంతం. జాలరులు నదిలో తపస్సు చేసుకొంటున్న చ్యవన మహర్షిని నహుషుడు వద్దకు తీసుకొని వెళ్తారు. 
# జీవనదానం -నాడిఘంగుడు కథ
# తపోబలం - చ్యవన మహర్షి - సుకన్య వివాహ వృత్తాంతం - ఈ కథ దేవి భాగవతం నుండి గ్రహించబడింది
# భీష్మ ప్రతిజ్ఞ - భీష్ముడు తన తండ్రి శంతన మహారాజుకి సత్యవతికి వివాహాం చేయడం కోసం చేసిన ప్రతిజ్ఞ వైనం 
# బంగారు ముంగిస కథ : పుస్తక శీర్షికకి సంబంధించిన కథ బంగారు ముంగిస.

## బంగారు ముంగిస కథ
యుధిష్టరుడు అశ్వమేధ యాగం చేస్తున్నప్పుడు ఒక బంగారు ముంగిస అక్కడకు వచ్చి సక్తుప్రస్థుడు దానగుణానికి సంబంధించిన విశేషాలు చెబుతుంది ఈ ఇతిహాసం జైమిని భారతంలో నుండి గ్రహించబడింది.
## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* బంగారుముంగిస పుస్తకాన్ని మిలియన్ పుస్తక భాండారం నుండి సంగ్రహించవచ్చు

వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
ముంగిస

**ముంగిస** ఒక చిన్న జంతువు. ఇది చిన్న జంతువు అయినా ధైర్యంగా పాముతో పోరాడుతుంది. పోరాడి గెలిచిన పామును తింటుంది.

## బంగారు ముంగిస

యుధిష్టరుడు అశ్వమేధ యాగం చేస్తున్నప్పుడు ఒక బంగారు ముంగిస అక్కడకు వచ్చి సక్తుప్రస్థుడు దానగుణానికి సంబంధించిన విశేషాలు చెబుతుంది ఈ ఇతిహాసం జైమిని భారతంలో నుండి గ్రహించబడింది.

ముంగిసకు చాలా తెలివి ఉంటుంది. రాత్రి సమయంలో ముంగిస బయటకు వచ్చి అన్నిటిని పట్టుకొని తినేస్తుంది. ఒకవేళ యజమానులకు దొరికితే త్వరలోనే తప్పించుకునే తెలివి ముంగిసకుంటుంది.

వర్గం:క్షీరదాలు
మేకు

right|200px|thumb|మేకులు.
**మేకు** (ఆంగ్లం Nail) ఒక చిన్న లోహంతో చేసిన వస్తువు. ఇవి గృహోపకరణాలుగా, వడ్రంగి పనిలో, ఇంజనీరింగ్ పనుల్లో ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తున్నారు. మేకులు ఇంచుమించు పెద్ద గుండు సూది ఆకారంలో మొనదేలి ఉంటాయి. ఇవి ఉక్కు, ఇత్తడి లేదా అల్యూమినియంతో తయారుచేస్తారు.

మేకుల్ని వాటి స్థానంలో దిగకొట్టడానికి ఎక్కువగా సుత్తిని ఉపయోగిస్తారు. ఇవి రెండు ఘనపదార్ధాల మధ్య ఘర్షణ కలిగించి వేరైపోకుండా ఉంచుతాయి. కొన్నిసార్లు మేకు చివరిభాగాన్ని వంచిన వాటిని సులభంగా తొలగించడానికి వీలు పడదు.

మేకులు వివిధ పరిమాణాలలో ఆకారాలలో అవసారానికనుగుణంగా తయారు చేస్తున్నారు. 
thumb|వివిధ రకాల మేకులు.

## బయటి లింకులు

* Standard Wire Nails and Spikes - from *Machinery's Handbook* (1924) 
* UK DIY site Description of different types of nails
* US DIY site description of different nails
* How to forge simple nails

వర్గం:గృహోపకరణాలు
దువ్వెన

300px|thumb|దువ్వెన.
**దువ్వెన** (ఆంగ్లం: Comb) మనం జుత్తు సరిచేసుకోడానికి వాడే సాధనం. జుట్టులో పేలు మొదలైన వాటిని ఏరివేయటానికి ప్రత్యేకమైన పేల దువ్వెనలు ఉపయోగిస్తారు. దువ్వెనలను మానవచరిత్రలో 5000 సంవత్సరాలనుండే ఉపయోగిస్తున్న దాఖలాలు ఉన్నాయి. వివిధ మత గ్రంథాలలో దువ్వెనల గురించిన ప్రస్తావన ఉన్నప్పటికీ వీటికి ప్రత్యేకమైన మతసంబంధ విధి ఏదీ ఉన్నట్టు కనిపించదు.దువ్వెనతో ఎక్కువగా తల దువ్వుకొవటం ద్వారా వెండ్రుకలు ఊడి బట్టతలగా మారు అవకాశం ఉంది.
## చరిత్ర
దువ్వెన జటిలమైన యంత్ర పరికరం కాకపోయినప్పటికీ అది ఏమిటో మనిషికి తెలియని రోజులు ఉండేవి. పురాతన ఈజిప్టులోని మనుషులు తమ కేశాలను మందు నీరు, తైలాలు, సుగంధ్ వస్తువులతో జాగ్రత్తగా సంస్కరించుకునేవారు. వారి జుట్టుని ఒక రకమైన ముళ్ళతో ఉన్న పుల్లలతోను, చేపల అస్థిపంజరాలతో దువ్వుకునేవారు. 
మొట్టమొదటి దువ్వెనలను ఎముకలు, ఏనుగు దంతాలు, చెక్కతో తయారుచేయబడ్డాయి. వెండి, ఇత్తడి, తగరము కూడా కొన్నిసార్లు దువ్వెనలను తయారుచేయటానికి ఉపయోగించారు. ఆయితే ఆ తర్వాత కాలములో తాబేలు డిప్పలు, జంతువుల కొమ్ముల ఉపయోగం సర్వసాధారణమయ్యింది. వీటిని వేడి చేసినప్పుడు మొత్తబడి మలచడానికి సులువుగా ఉండి చల్లబరచగానే తిరిగి గట్టిపడేవి. 19వ శతాబ్దము ఆరంభము నుండి మధ్యదాకా దువ్వెనల తయారీలో విరివిగా ఉపయోగించారు. తరచూ దువ్వెనలను స్థానికంగా లభ్యమయ్యే వస్తువులతో తయారుచెయ్యటం పరిపాటి. ఆధునిక దువ్వెనలను యాంత్రికంగా ప్లాస్టిక్ లేదా సంబంధిత పాలిమర్లను ఉపయోగించి తయారుచేస్తున్నారు.
దీన్నే కంకతిక, ప్రసాధని. అని కూడా వ్యవహరిస్తారు.

జుట్టు దువ్వుకోవడానికి ప్రత్యేకమైన పరికరం బయలుదేరేసరికి అది కేశ సంస్కర్తల సరంజాబులో అదనంగా చేరింది. అది కళకు ఒక ఉపకరణం అయ్యింది. పురాతత్వ శాస్త్రవత్తల పరిశోధనలలో ఇది తేలింది. మధ్య యుగాలలో ఇంగ్లాండ్, స్పెయిన్, రష్యాలలో స్త్రీలు ఇతరుల కంటపడకుండా తమ జుట్టును దాచుకునేవారు. కాని దువ్వెనలను మాత్రం వారు మరుగుపరుచుకోలేదు. ఒక కుటుంబం ఎంత ధనవంతులదో వారి దువ్వెన దానికి సంకేతంగా వెల్లడించేది. ఆ కాలంలో అది కేశాలలో కాకుండా ఒక డబ్బు సంచీలో, వారి ఇంటిలో ప్రముఖ స్థానంలోనో అది వుంచబడేది. ఎముకను కళా నిపుణులు నేర్పుగా కోసి చేసిన దువ్వెనలు ప్రస్తుతం రష్యాలో చిత్రప్రదర్శనశాలలో జాగ్రత్తపరచబడ్డాయి. పువ్వుల దండలు, భూదృశ్యాలు, వారి ప్రశంసకులతోబాటు వెళ్ళై స్త్రీలు, తేనీరు త్రాగేవారి చిత్రాలు దువ్వెనలపై మలచబడేవి.

18వ శతాబ్దం ఐరోపాలో స్త్రీ అలంకరణ సామగ్రిలో దువ్వెన ముఖ్యమైవుండేది. అది కృత్రిమ కేశాలలో, కేశఖండాలలోను గ్రుచ్చబడేది. స్పెయిన్‌లో స్త్రీలు ప్రకాశవంతాలైన వన్నెల శాలువలు, లేసుగుడ్డలు ఎత్తైన తాబేటి చిప్పలతో చేసిన దువ్వెనలు ఉపయోగించేవారు. 20వ శతాబ్దిలో మొదటి 20 ఏళ్లనుండే దువ్వెన ఒక అలంకార సామగ్రిగా గుర్తించబడింది. నాటినుండి స్త్రీలు కేశాలను పొట్టిగా కత్తిరించికోసాగారు.దువ్వెన జుట్టును చక్కగా దువ్వుకునేలాగ వినియోగించబడింది. నేడు జుట్టును చక్కగా దువ్వుకోడానికో, లేదా సరైన స్థితిలో దానిని ఒత్తివుంచడానికో అది వాడుకలో ఉంది. దువ్వెన పలచటి పలకగానో, చదునుగానో, లేదా వంకరగానో, కర్రతో, కొమ్ముతో, తాబేటి చిప్పతో, దంతంతో, ఎముకతో, లోహంతోనో లేదా కృత్రిమంగానో పొడుగైన పళ్ళతో కత్తిరించబడి తయారవుతుంది.

## మూలాలు

వర్గం:గృహోపకరణాలు
వడ్రంగి (అయోమయ నివృత్తి)

* వడ్రంగి - కలపతో వస్తువులు తయారుచేయు వృత్తిపనివాడు.

* వాండ్రంగి - శ్రీకాకుళం జిల్లా, గంగువారిసిగడాం మండలానికి చెందిన గ్రామం.
మత్స్యము

**మత్స్యము** అనగా చేప
----
* మత్స్యాక్షి అనగా పొన్నగంటి కూర..
* మత్స్యగంధి మహాభారతంలో సత్యవతికి మరో పేరు.
* మత్స్యధ్వజుడు అనగా మన్మథుడు.
* మత్స్యపురం, విశాఖపట్నం జిల్లా, రావికమతం మండలానికి చెందిన గ్రామం
* మత్స్య పురాణము
* మత్స్యపురి పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాలో ఒక పల్లెటూరు. 
* మత్స్యావతారం హిందూమతం పురాణాలలో శ్రీమహావిష్ణువు యొక్క దశావతారాలలో మొదటి అవతారం
* మత్స్యాసనం యోగాలో ఒక విధమైన ఆసనం
పాదరక్షలు

thumb|పాదరక్షలు
thumb|విశాఖపట్నం, మధురవాడలో చెప్పులు కుడుతున్న వ్యక్తి
**పాదరక్షలు** (Footwear) పాదాలకు ధరించే దుస్తులు.

ఇవి పాదాల్ని బయటి వాతావరణం నుండి రక్షించడమే కాకుండా, శుభ్రంగా ఉంచుతాయి, అందాన్నిస్తాయి. సాధారణంగా పాదం, పాదరక్షల మధ్య గుడ్డ లేదా నైలాన్ తో చేసిన సాక్సులు వాడతారు. పాదరక్షల్ని తయారుచేసే వారిని చమారీవారు లేదా కాబ్లర్స్ అంటారు.

వీటిని తయారుచేయడానికి తోలు, ప్లాస్టిక్, రబ్బరు, గుడ్డలు, కలప, నార, వివిధ లోహాలు ఉపయోగిస్తారు.

## పాదరక్షలతో ప్రార్థన
*హిందువుల ఆచారం ప్రకారం దేవాలయాలు, పవిత్రమైన ప్రదేశాలకు పాదరక్షలు ధరించుట అనుమతించరు. 
*"యూదులకు భిన్నంగా ఉండండి. వారు పాదరక్షలు ధరించి ప్రార్దించరు" (అబూ దావూద్ :252)
*"వుజూ అయ్యాక ముహమ్మదు ప్రవక్తగారు తోలు చెప్పులు వేసుకొనేవారు, వాటిపై తుడిచేవారు" (అబూ దావూద్ :80,718)

## వివిధరకాల పాదరక్షలు
* బూట్లు (Boots) :
* చెప్పులు (Chappals)  :
* పాదుకలు :

## బయటి లింకులు
*American Podiatric Medical Association
*The history of footwear
*ShoeGuide.Org - A footwear encyclopedia 
*Britannica: clothing and footwear industry

వర్గం:దుస్తులు
రవి

**రవి** భారత ఉపఖండములో ప్రసిద్ధిచెందిన పేరు. రవి అనగా సంస్కృతంలో సూర్యుడు.

* సూర్యుడు - హిందూ పురాణాలలో సూర్యునికి ఉన్న అనేక పేర్లలో ఒక ప్రముఖ పేరు రవి.
* రవీంద్రనాథ్ టాగూర్ - జాతీయ కవి, నోబెల్ బహుమతి గ్రహీత
* రవికుమార్
* రవి శంకర్ - సితార్ విద్వాంసుడు
* రవిరాజా పినిశెట్టి - ప్రముఖ చలనచిత్ర దర్శకుడు, రచయిత
* రాజా రవివర్మ - ప్రముఖ చిత్రకారుడు
* రవిశాస్త్రి - భారత క్రికెట్ క్రీడాకారుడు, జట్టు కెప్టెన్
* రవి రత్నాయకె - శ్రీలంకకు చెందిన మాజీ క్రికెట్ క్రీడాకారుడు
* మల్లు రవి - కాంగ్రెస్ పార్టీకి చెందిన శాసనసభ్యుడు
* పరిటాల రవి - తెలుగుదేశం పార్టీకి చెందిన శాసనసభ్యుడు, మంత్రి
* చింతకాయల రవి - 2008లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా
* రవి బాబు- ప్రముఖ తెలుగు దర్శకుడు, ప్రముఖ నటుడు చలపతి రావు కుమారుడు
గుడి (అయోమయ నివృత్తి)

**గుడి** అనే పదంతో చాలా పేజీలు ఉన్నాయి.

* గుడి లేదా దేవాలయం పవిత్రమైన ప్రదేశము.
* గుడిపాటి వెంకట చలం, తెలుగు కవి.
* గుడిపల్లి (అయోమయ నివృత్తి)
* గుడిపల్లె (అయోమయ నివృత్తి)

## గ్రామాలు
* గుడికందుల, మెదక్ జిల్లా, మీర్‌దొడ్డి మండలానికి చెందిన గ్రామం.
* గుడికళ్, కర్నూలు జిల్లా, యెమ్మిగనూరు మండలానికి చెందిన గ్రామం.
* గుడికుంబళి, కర్నూలు జిల్లా, కౌతాలం మండలానికి చెందిన గ్రామం.
* గుడిగండ్ల - మహబూబ్ నగర్ జిల్లా, మఖ్తల్‌ మండలానికి చెందిన గ్రామం.
* గుడిగాన్ పల్లి -నాగర్‌కర్నూలు జిల్లా, ఊర్కొండ మండలంలోని గ్రామం.
* గుడిగుంట, పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, దెందులూరు మండలానికి చెందిన గ్రామం 
* గుడినరవ, నెల్లూరు జిల్లా, ఉదయగిరి మండలానికి చెందిన గ్రామం. 
* గుడిపహాడ్, వరంగల్ జిల్లా, మొగుళ్ళపల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామం. 
* గుడిపాడు (అయోమయ నివృత్తి)
* గుడిపూడి (అయోమయ నివృత్తి)
* గుడిపేట్ (అయోమయ నివృత్తి)
* గుడిమల్కాపూర్ (అయోమయ నివృత్తి)
* గుడిమల్కాపురం, నల్గొండ జిల్లా, నారాయణపూర్ (నల్గొండ జిల్లా మండలం) మండలానికి చెందిన గ్రామం. 
* గుడిమల్లం, చిత్తూరు జిల్లా, ఏర్పేడు మండలానికి చెందిన గ్రామం.
* గుడిమామిడి, విశాఖపట్నం జిల్లా, గూడెం కొత్తవీధి మండలానికి చెందిన గ్రామం.
* గుడిమెట్ట, కృష్ణా జిల్లా, చందర్లపాడు మండలానికి చెందిన గ్రామం. 
* గుడిమెట్ల (అయోమయ నివృత్తి)
* గుడిమెల్లపాడు, ప్రకాశం జిల్లా, ఒంగోలు మండలం మండలానికి చెందిన గ్రామం.
* గుడిలింగాపూర్, నిజామాబాదు జిల్లా, కమ్మర్‌పల్లె మండలానికి చెందిన గ్రామం. 
* గుడిలోవ, విశాఖపట్నం జిల్లా ఆనందపురం మండలానికి చెందిన గ్రామం.
* గుడివాకలంక, పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, ఏలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామం. 
* గుడివాడ (అయోమయ నివృత్తి)

## మండలాలు
* గుడిపాల, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోనిచిత్తూరు జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం.
* గుడిబండ, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోనిఅనంతపురం జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం.

## సినిమాలు
* గుడిగంటలు, 1964 తెలుగు సినిమా.
సత్తిపిండి

thumb|right|200px|బతుకమ్మ పండుగకు తప్పక చేసే పిండి వంటకం.సత్తిపిండి
**సత్తిపిండి** అనేది బతుకమ్మ పండగలలో తప్పనిసరిగా ఉండే ఒక పిండివంట.  తయారైన పిండి సత్తెలతో{కారేజీలు} తీసుకెళ్ళి గోదావరిలో బతుకమ్మలను కలిపిన తరువాత అక్కడున్న ఆడువారికి వాయినంగా తమతో తీసుకొచ్చిన సత్తి పిండిని ఇస్తుంటారు. దీనిని ఒక్కొక్కరు ఒక్కో విధంగా చేస్తుంటారు. కొందరు పెసలతో చేస్తే మరికొందరు వరిపిండి, మరికొందరు మొక్కజొన్న పిండితో చేస్తుంటారు. జొన్నలను మెత్తగా ఆడించి ఆపిండికి పంచదార, నెయ్యి చేర్చి కొంచెం పొడిపొడిగా ఉండేలా మారుస్తారు. వరి, పెసలతో కూడా ఇదేమాదిరి చేస్తారు. కొందరు రెండు రకాల ధాన్యాలను కలిపి కూడా చేస్తుంటారు.

సత్తిపిండి, నువ్వులపొడి, పల్లీలపొడి, కొబ్బరిపొడి మొదలగు వాటిని కలిపి సద్దులు అంటారు. బతుకమ్మను నీళ్ళల్లో వదిలిన తర్వాత సద్దులను అందరు పంచుకుని తిని, పసుపుకుంకుమలను ఒకరికొకరు ఇచ్చుకుంటారు. 

## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు

* Bathukamma Sattu Pindi Recipes 2018 | How to make Bathukamma (బతుకమ్మ) Sathi Pindi Telangana Special

వర్గం:వంటలు
వర్గం:ఆంధ్ర పిండి వంటలు
ఆయుధం (సినిమా)

**ఆయుధం** 1990లో విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. శ్రీ బాలాజీ ఫిలింస్ పతాకంపై జి. సత్యనారాయణ నిర్మాణ సారథ్యంలో కె. మురళీమోహన్‌రావు దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో కృష్ణ, రమేష్ బాబు, రాధ, వాణీ విశ్వనాథ్ ముఖ్యపాత్రల్లో నటించగా, కె.చక్రవర్తి సంగీతం అందించాడు.

## నటీనటులు

* కృష్ణ
* రమేష్ బాబు
* రాధ
* వాణీ విశ్వనాథ్
* కైకాల సత్యనారాయణ 
* పి.ఎల్.నారాయణ
* వేణు
* బాబూ మోహన్
* యువశ్రీ
* సాయికుమార్
* అనురాధ
* మాడా వెంకటేశ్వరరావు
* సుత్తి వేలు
* శివకృష్ణ

## సాంకేతికవర్గం
* చిత్రానువాదం, దర్శకత్వం: కె. మురళీమోహన్‌రావు
* నిర్మాణం: జి.సత్యనారాయణ
* మూలకథ: సెల్వరాజ్
* కథ, మాటలు: పరుచూరి సోదరులు
* సంగీతం:  కె.చక్రవర్తి
* ఛాయాగ్రహణం: కె.యస్. హరి
* కూర్పు: నరశింహారావు
* నిర్మాణ సంస్థ: శ్రీ బాలాజీ ఫిలింస్ 
* పాటలు: వేటూరి సుందరరామమూర్తి 
* నేపథ్య గాయకులు: శ్రీపతి పండితారాధ్యుల బాలసుబ్రహ్మణ్యం, శిష్ట్లా జానకి, మనో
* విడుదల:25:05:1990.

## పాటలు
ఈ చిత్రానికి కె. చక్రవర్తి సంగీతం అందించగా, వేటూరి సుందరరామ్మూర్తి పాటలు రాశాడు.
# ఏవే ఏవే రంగమ్మ , గానం. మనో , ఎస్. జానకి 
# చింతాకు తూచూ , గానం. ఎస్ పి బాలసుబ్రహ్మణ్యం, ఎస్ జానకి 
# మా పల్లె కొచ్చింది , గానం. మనో, ఎస్ జానకి 
# సారు దొరగారు , గానం. ఎస్ పి బాలసుబ్రహ్మణ్యం, ఎస్ జానకి 
# బావ నువ్వు నా మొగుడు , గానం. ఎస్ పి బాలసుబ్రహ్మణ్యం, ఎస్ జానకి.

## మూలాలు

## ఇతర లంకెలు

వర్గం:1990 తెలుగు సినిమాలు
వర్గం:చక్రవర్తి సంగీతం కూర్చిన పాటలు
వర్గం:ఘట్టమనేని కృష్ణ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:రాధ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:సత్యనారాయణ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:బాబు మోహన్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:సాయి కుమార్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:తెలుగు ప్రేమకథా సినిమాలు
వర్గం:పి.ఎల్.నారాయణ నటించిన సినిమాలు
గురుకాంత్

**గురుకాంత్** దేశాయ్ పేరుతో భారత వ్యాపారాన్ని మలుపుతిప్పిన ఒక వ్యక్తికథ. మణిరత్నం దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో అభిషేక్ బచ్చన్, ఐశ్వర్యరాయ్, మిథున్ చక్రవర్తి ప్రధాన పాత్రలు పోషించారు. ఈ చిత్రానికి సంగీతం ఎ .ఆర్. రెహమాన్ అందించారు. 
## కథాగమనం
గురు చదువులో వెనుకబడి ఉండుటతో తండ్రి తిడుతుంటాడు. చదువు ఇష్టంలేని గురు విదేశాలకు వెళ్ళే ప్రయత్నం చేసి ఇస్టానబుల్ వెళ్ళేందుకు వీసా సంపాదిస్తాడు. తండ్రి అనుమతి లేకుండానే ఇస్తానబుల్ వెళ్ళిన గురు అక్కడి పలు వ్యాపారాలలో మంచి అనుభవం సంపాదిస్తాడు డబ్బుతో పాటుగా. తరువాత భారతదేశం వచ్చే సమయంలో రైలులో తనకిష్టం లేని పెళ్ళి చేస్తున్నరనే కోపంతో పారిపోతున్న ఐశ్వర్య కలుస్తుంది. ఆమె వాళ్ళకు సమాచారం అందించి ఆమెను తీసుకువెళ్ళమని చెప్తాడు. 
thumb|left|300px|గురుకాంత్ సినిమాలో ఒక సన్నివేశం
thumb|left|300px|గురుకాంత్ సినిమాలో ఒక సన్నివేశం
thumb|left|300px|గురుకాంత్ సినిమాలో ఒక సన్నివేశం

## తారాగణం

* అభిషేక్ బచ్చన్ 
* ఐశ్వర్యరాయ్ 
* మిథున్ చక్రవర్తి 
* మాధవన్ 
* విద్యాబాలన్ 
* రోషన్ సేథ్ 

## సాంకేతిక వర్గం

* దర్శకుడు: మణిరత్నం 
* రచన: సుహాసిని మణిరత్నం 
* సంగీతం: ఎ.ఆర్.రెహమాన్ 
* కూర్పు: శ్రీకర్ ప్రసాద్ 
* నిర్మాతలు: మణిరత్నం, జి.శ్రీనివాసన్
* నిర్మాణ సంస్థ: మద్రాస్ టాకీస్ 
* విడుదల:2007.

## చిత్ర విశేషాలు

వర్గం:తెలుగు కుటుంబకథా సినిమాలు
వర్గం:మణిరత్నం దర్శకత్వం వహించిన సినిమాలు
వర్గం:ఎ. ఆర్. రెహమాన్ సంగీతం అందించిన సినిమాలు
సూక్ష్మ అర్థ శాస్త్రము

ఆర్థిక శాస్త్రములో వైయక్తిక యూనిట్లను అధ్యయనం చేయు శాస్త్రమే **సూక్ష్మ ఆర్థిక శాస్త్రం** (*microeconomics*). ఆర్థిక శాస్త్రము లోని చిన్న చిన్న భాగాల గురించి ఇది వివరిస్తుంది. ఒక వైయక్తిక వినియోగదారుడు గురించి, ఒక పరిశ్రమ గురించి, డిమాండు, సప్లై ల మార్పుల గురించి ఇది వివరిస్తుంది. రాగ్నర్ ప్రిష్ అనే ఆర్థిక వేత్త స్థూల ఆర్థిక శాస్త్రము ప్రారంభించడంతో సూక్ష్మ ఆర్థ శాస్త్రము అనే విభాగం ప్రత్యేకంగా వెలిసింది.

సూక్ష్మ అర్ధశాస్త్రాన్ని సామాన్యంగా ధరల సిద్ధాంతము (Price Theory) అని కూడా అంటుంటారు. ఒక వినియోగదారుడు తన సంతృప్తిని ఏ విధంగా గరిష్ఠం (వీలయినంత ఎక్కువ) చేసుకొంటాడో, ఒక సంస్థే విధంగా గరిష్ఠలాభాలను పొందుతుందో నిర్ణయించే సూత్రాలు ఈ విభాగం పరిధిలోనికి వస్తాయి. - ఏ వస్తువులు ఉత్పాదన చేయాలి? ఎంత పరిమాణంలో ఉత్పత్తి చేయాలి? సాధనాల కొరత ఎలా ఉంది? సాధనాల కేటాయింపు ఎలా జరగాలి - వంటి విషయాలకు ఈ విభాగంలో ప్రాముఖ్యత లభిస్తుంది.

## ఇతర వ్యాసాలు
* స్థూల ఆర్థిక శాస్త్రము
* ఆర్థిక వేత్తలు
* నవ్య సాంప్రదాయ ఆర్థిక శాస్త్రం

వర్గం:ఆర్థిక శాస్త్రము
ఆషాఢ శుద్ధ ఏకాదశి

**ఆషాఢ శుద్ధ ఏకాదశి** అనగా ఆషాఢమాసములో శుక్ల పక్షము నందు ఏకాదశి తిథి కలిగిన 11వ రోజు.

## సంఘటనలు
*2007 

## జననాలు
* 1849 సౌమ్య: దంపూరు వెంకట నరసయ్య - నేటివ్ అడ్వొకేట్, నెల్లూర్ పయొనీర్, పీపుల్స్ ఫ్రెండ్, ఆంధ్ర భాషా గ్రామవర్తమాని అనే పత్రికల సంపాదకుడు.
* 1893 విజయ: చల్లా పిచ్చయ్యశాస్త్రి - శతావధాని, సంగీత విద్వాంసుడు. (మ.1959)
* 1942 చిత్రభాను: పాలపర్తి వేణుగోపాల్ - కవి, అవధాని, అధ్యాపకుడు. 

## మరణాలు
* 1909 సౌమ్య: దంపూరు వెంకట నరసయ్య - నేటివ్ అడ్వొకేట్, నెల్లూర్ పయొనీర్, పీపుల్స్ ఫ్రెండ్, ఆంధ్ర భాషా గ్రామవర్తమాని అనే పత్రికల సంపాదకుడు.

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు
* తొలిఏకాదశి
* సింహాచలం శ్రీ లక్ష్మీ నరసింహ స్వామివారి శయనోత్సవం.

## మూలాలు

వర్గం:ఆషాఢమాసము
ఆషాఢ శుద్ధ పూర్ణిమ

**ఆషాఢ శుద్ధ పూర్ణిమ** లేదా **ఆషాఢ పూర్ణిమ** అనగా ఆషాఢమాసములో శుక్ల పక్షములో పూర్ణిమ తిథి కలిగిన 15వ రోజు.

## [[గురు పూర్ణిమ]]
గురువులను, ఉపాధ్యాయులను, పెద్దలను పూజించే రోజును **గురు పౌర్ణమి** లేదా **వ్యాస పౌర్ణమి**  అని పిలుస్తారు. హిందువులు ప్రతి సంవత్సరం ఆషాఢ శుద్ధ పౌర్ణమి రోజున గురుపౌర్ణమి జరుపుకుంటారు. ఈ రోజున గురుపూజోత్సవం జరిపి గురువులకు కానుకలు బహుమతులు సమర్పించి వారిని సత్కరించి వారి ఆశీర్వాదములు తీసుకొంటారు. తమ జీవితానికి మార్గనిర్దేశం చేసి, ముక్తి వైపు నడిపించివందుకు ప్రతిఫలంగా ఇలా చేస్తారు.గురువుల పట్ల ఇదే గౌరవం అన్నివేళలా పాటిస్తున్నప్పటికీ ఈ రోజు వ్యాసమహాముని పుట్టిన రోజు కాబట్టి ఈ రోజుకంత ప్రాధాన్యత ఉంది.ఈ రోజున చాలామంది ప్రజలు రోజు పొడవునా ఉపవాసం ఉంటారు. సూర్యోదయం వేళ ఉపవాసం ఆరంభించి, చంద్రోదయం వేళకు ఉపవాసం ముగిస్తారు. చంద్రోదయాన్ని చూసిన తర్వాత లేదా సాయంత్రం పూజలు ముగిసిన తర్వాత ఉపవాసకులు ఆహారం స్వీకరిస్తారు.

## సంఘటనలు
*2007

## జననాలు
* 1931  ప్రజోత్పత్తి : సింగిరెడ్డి నారాయణరెడ్డి  కవి పండితుడు.
* 1956 దుర్ముఖి : తిగుళ్ల రాధాకృష్ణశర్మ - అవధాని, సహజకవి. 

## మరణాలు
* ఏలూరిపాటి అనంతరామయ్య - ఉభయ భాషా పండితులు, ఇతిహాస పరిశోధకులు.
* క్రీ. శ. 1936 : ధాత సం. : తాడూరి లక్ష్మీనరసింహ రాయకవి ప్రముఖ తెలుగు కవి.

## పండుగలు , జాతీయ దినాలు
* గురు పౌర్ణమి లేదా వ్యాస పౌర్ణమి

## మూలాలు

వర్గం:ఆషాఢమాసము
విసనకర్ర

వేసవికాలంలో సామాన్యుల ఫంకాగా విసనకర్రను చెప్పవచ్చు. సామాన్యులకు అందుబాటు ధరల్లో చౌకగా దొరుకుతూ చల్లనిగాలినిచ్చే సాధనం విసనకర్ర.

## తయారీ
చిన్నగా ఉన్న పచ్చి తాటాకు అంచులను గుండ్రంగా కత్తిరించి మూడవ బాగాన్ని తొలగిస్తారు, దానికి అంచులప్రక్కగా పచ్చి ఈనెను ఆధారంగా అల్లుతారు. తరువాత అంచుకు చిన్న గుడ్డను రెండువైపులా వచ్చేలా సూదితో కుడుతారు. క్రింద కల తాతాకు కాడను చేతికి అనువుగా ఉండేలా కత్తిరిస్తారు.విసనకర్రలను కేవలం తాటాకులే కాక వివిధ రకాలుగా చేస్తారు. వెదురు బద్దలు, వట్టి వేరు మొదలైన ఇతర పలుచని పదార్ధాలను కూడా ఉపయోగిస్తారు.

### విసనకర్రలలో రకాలు
* తాటాకు విసనకర్రలు
* ప్లాస్టిక్ విసనకర్రలు
* ఇనుపరేకు విసనకర్రలు
* పల్చని చెక్కపేడు విసనకర్రలు
* జనపనార విసనకర్రలు

## మూలాలు

వర్గం:గృహోపకరణాలు
వదిన (సినిమా)

**వదిన** ఎ.వి.ఎం. ప్రొడక్షన్స్ పతాకంపై ఎం.వి.రామన్ దర్శకత్వంలో అక్కినేని నాగేశ్వరరావు, సావిత్రి, కన్నాంబ, గుమ్మడి తదితరులు ప్రధాన పాత్రల్లో నటించగా, ఎ.వి.మొయ్యప్పన్ నిర్మించిన 1955 నాటి తెలుగు చలన చిత్రం. సినిమా ప్రేక్షకుల నుంచి మిశ్రమ స్పందన పొందింది.
## పాత్రలు - పాత్రధారులు

## సాంకేతిక వర్గం
దర్శకుడు: ఎం.వి.రామన్ 

సంగీతం: ఆర్.సుదర్శనం, అశ్వద్ధామ  

నిర్మాత: ఎ.వి.మొయ్యప్పన్ 

నిర్మాణ సంస్థ: ఎ.వి.ఎం.ప్రొడక్షన్స్

మాటలు: తోలేటి వెంకటరెడ్డి 

పాటలు: తోలేటి వెంకటరెడ్డి  

నేపథ్య గానం: ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు, మాధవపెద్ది సత్యం, పులపాక సుశీల, ఎ.ఎం.రాజా, టి.ఎస్.భగవతీ  

కథ- స్క్రీన్ ప్లే: జావర్ సీతారామన్  

ఛాయా గ్రహణం:ముత్తుస్వామి , యూసఫ్ ముల్జి  

ఎడిటింగ్: ఎం.వి.రామన్, ఎస్.సూర్య  

విడుదల:09:09:1955.

## పాటలు
# ఆనందం ఇందేగలదిటు చూడండి ఇదిగొ చూడండి కళ్ళారా - సుశీల, మాధవపెద్ది
# ఎంచి చూడరా యోచించి చూడరా మంచిదేదో చెడుగదేదో- ఘంటసాల - రచన: తోలేటి
# ఓ టింగు రంగారు రంగు బంగారు సారంగునే - సుశీల
# జగమే సుఖసంయోగమా మనకే వియోగమా - ఎ. ఎం. రాజా
# జోజో జోజో జోజో జోజో - లాలి బెకబెక కప్ప - మాధవపెద్ది,సుశీల  రచన: తోలేటి
# దేశంలో మెలిగే తీరులలో దారి తెన్ను తెలియదోయి -  మాధవపెద్ది,రచన: తోలేటి
# నవ్వితే నవరత్నాలు - ఘంటసాల - రచన: తోలేటి *'''
# నడకలో తిప్పులోద్దంట స్నానమాడేవేళ పాటలు పాడవద్దంట - మాధవపెద్ది
# నేడే ఈనాడే వలరేడా రావోయి తళుకుగ బెళుకుగ - సుశీల
# పిల్లలతొ ఇల్లు నింపెరండి వట్టి చిల్లర జీతం తెచ్చారండి - టి ఎస్.భగవతీ, పి సుశీల  
# వెయ్యాలోయి టోపి వెయ్యాలోయి మనం ఘనం ఘనం - మాధవపెద్ది 
# వచ్చునే హై మంచిరోజులు వచ్చునే సినిమా ఛాన్సు_
# అంతా లల్లిమాయం ఊరంతా లల్లిమయం_ 
# నా భాగ్య తరువే విరబూచునా నా నాధునిసేవ దొరుకునా_ 
# రమ్మంటే పోవును పైసా పొమ్మంటే వచ్చును పైసా_
## స్పందన
వదిన సినిమా ప్రేక్షకుల నుంచి మిశ్రమ స్పందన పొందింది. సంగీతం, సంభాషణలు ప్రత్యేకించి ప్రేక్షకుల అభిమానాన్ని పొందాయి.

## మూలాలు

* ఘంటసాల గళామృతము బ్లాగు - కొల్లూరి భాస్కరరావు, ఘంటసాల సంగీత కళాశాల, హైదరాబాద్ - (చల్లా సుబ్బారాయుడు సంకలనం ఆధారంగా)

వర్గం:అక్కినేని నాగేశ్వరరావు నటించిన సినిమాలు
వర్గం:సావిత్రి నటించిన సినిమాలు
వర్గం:రేలంగి నటించిన సినిమాలు
వర్గం:కన్నాంబ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:గుమ్మడి నటించిన సినిమాలు
వదిన (అయోమయ నివృత్తి)

* వదిన :అన్న భార్యను లేదా భార్య అక్కను వదిన అంటారు. వదినను తల్లితో సమానంగా గౌరవించడం భారతీయ సంప్రదాయం.

## సినిమా

*వదిన (సినిమా), 1955 తెలుగు సినిమా.
*వదినగారి గాజులు
*వదిన మాట
*వదినగారి గాజులు (1955 సినిమా)
పిన్ని (అయోమయ నివృత్తి)

*పిన్ని, తల్లి చెల్లెలు.
*పిన్ని (1967 సినిమా)
*పిన్ని (1989 సినిమా)
తోకచుక్క

[thumb|250px|[Comet Hale-Bopp]]
[thumb|250px|[CComet P1 McNaught]]
thumb|300px|సూర్యుని చుట్టూ దీర్ఘవృత్తాకార కక్ష్యలో తోకచుక్క రెండు తోకల్ని గమనించండి.
**తోకచుక్కలు** (ఆంగ్లం Comets) ఆకాశంలోని చిన్నచిన్న విచిత్రాలు. నక్షత్రాలను చుక్కలంటాము. తోకచుక్కలు నిజంగా చుక్కలు కావు. తోకచుక్కలు సౌరకుటుంబానికి చెందినవి. సంస్కృతంలో తోకచుక్కలను ధూమకేతువు లంటారు. పూర్వకాలంలో తోకచుక్క కనిపిస్తే ఏదో అరిష్టానికి సూచనగా భావించేవారు.

ఇప్పటికి ఇంచుమించు 600 తోకచుక్కలను శాస్త్రవేత్తలు కనుగొన్నారు. వీటిలో 513 చాలా దీర్ఘకాలికమైనవి.

## తోకచుక్క నిర్మాణం
తోకచుక్క కక్ష్యలో సూర్యునికి దూరాన ఉన్నప్పుడు అతిశీతలంగా ఉంటుంది. దానిలోని వాయువులు గడ్డకడతాయి. అప్పుడు దానికి తలేకాని తోక ఉండదు. తోకచుక్క తలలో మిథేన్, అమ్మోనియా, నీరు గడ్డకట్టి ఉంటాయి. ఈ గడ్డలోపల ఇనుము, నికెల్, కాల్షియం, మెగ్నీషియం, సిలికాన్, సోడియం మొదలైన మూలకాలు ఉంటాయి. సూర్యుని సమీపిస్తున్న కొద్దీ కేంద్రంలోని మంచు కరిగిపోతుంది. వాయువులు విడిపోతాయి. ఈ వాయుకణాల మీద, ఉల్కాధూళి కణాలమీద సూర్యకాంతి పడి ప్రతిఫలిస్తుంది. ఇదే తోకలాగా ప్రకాశిస్తుంది. ఈ వాయువులను సౌరవాయువులు వెనక్కి త్రోసివేస్తాయి. ఈ కారణం వల్లనే ఎప్పుడూ తోకచుక్క తల సూర్యునివైపు, తోక సూర్యునికి వ్యతిరేక దిశలో ఉంటాయి.

## ముఖ్యమైన తోకచుక్కలు
### హేలీ తోకచుక్క
ఇది 1910 సంవత్సరంలోను, 1985 లోను కనిపించిన తోకచుక్క. ఈ తోకచుక్క 76-77 సంవత్సరాల కొకసారి భూమికి దగ్గరగా వస్తుందని మొదటగా కనిపెట్టినవాడు ఎడ్మండ్ హేలీ అనే ఇంగ్లీషు శాస్త్రజ్ఞుడు. ఆయన పేరు మీదనే దానికి 'హేలీ తోకచుక్క' అని పేరు పెట్టారు. హేలీ 1659లో జన్మించాడు. తోకచుక్కల గురించి ఆయన పరిశోధన చేస్తూ పాత రికార్డులని తిరగ వేస్తుండగా, 1531లో కనబడిన ఒక ప్రకాశవంతమైన తోకచుక్క, 1607లో తిరిగి కనబడిందని తెలియవచ్చింది. 1682లో తాను స్వయంగా చూచిన తోకచుక్క అదేనని కూడా ఆయన కనిపెట్టాడు. అతని లెక్క ప్రకారం ఇది తిరిగి 1759లో మళ్ళి కనిపించింది. కానీ 1742 లోనే హేలీ కాలధర్మం చెందాడు.

హేలీ తర్వాత ఈ తోకచుక్క చరిత్ర తవ్వి తీయగా వరుసగా 76 సంవత్సరాల కొకసారి దాన్ని ఎవరో ఒకరు చూస్తూనే వున్నరని తెలిసింది. మానవులు చైనాలో మొదటిసారిగా దాన్ని క్రీస్తుపూర్వం 249 లో చూసినట్టుగా నిర్ధారణ అయింది. 1066లో ఇంగ్లండును నార్మన్ లు జయించినప్పుడు కూడా అదే తోకచుక్క కనబడినట్టు చరిత్రలో ఉంది. ఈ హేలీ తోకచుక్కనే 1910 లో గురజాడ అప్పారావు వర్ణించిన "సంఘ సంస్కరణ ప్రయాణ పతాక". ఈ తోకచుక్క గురించి అమెరికన్ రచయిత మార్క్ ట్వేన్ కథనం ప్రసిద్ధమైనది. మహాకవి శ్రీ శ్రీ కూడా 1910 లోనే జన్మించాడు.
## సైడింగ్ స్ప్రింగ్ తోకచుక్క

## నియోవైజ్ తోకచుక్క
నియోవైజ్ తోకచుక్కను 2020 మార్చి 27 వ తేదీన నాసా శాస్త్రవేత్తలు కనుగొన్నారు.

## మూలాలు
1.అందాల తోకచుక్కలు: విశ్వరూపం: నండూరి రామమోహనరావు, లిఖిత ప్రచురణలు, విజయవాడ, పేజీలు 436-450, 2005.

వర్గం:ఖగోళ శాస్త్రం
వర్గం:తోకచుక్కలు
రోహిణి

**రోహిణి** పేరుతో అనేక విషయాలున్నవి.

* రోహిణి (సినిమా) - 1953లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా
* రోహిణి (నటి) (జ. 1968) - భారతీయ నటీమణి.
* రోహిణి హట్టంగడి (జ. 1951) - భారతీయ నటీమణి.
* రోహిణి నక్షత్రము 
* రోహిణి పిక్చర్స్ - సినీ నిర్మాణ సంస్థ.
* రోహిణి రాకెట్ - భారతదేశంలో ప్రయోగించిన మొదటి ఉపగ్రహం, ఉపగ్రహ శ్రేణి
* రోహిణి పబ్లికేషన్స్ - ప్రచురణ సంస్థ
ఉత్పల సత్యనారాయణాచార్య

**ఉత్పల సత్యనారాయణాచార్య** తెలుగు కవి, రచయిత, కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు గ్రహీత. బాల సాహిత్య సృష్టికి విశేష కృషి చేశారు. 
## జీవిత విశేషాలు
వీరు ఖమ్మం జిల్లాలోని చింతకాని ప్రాంతానికి చెందినవారు. ఉత్పల సత్యనారాయణ 1927, జూలై 4న రఘునాథాచార్యులు, అలివేలమ్మ దంపతులకు జన్మించాడు. ఇతని విద్యాభ్యాసం తిరుపతిలో వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి శిష్యరికంలో జరిగింది. ఇతడు విద్వాన్ వరకు చదివాడు. తెలుగు, సంస్కృతం, హిందీ, ఇంగ్లీషు భాషలలో ప్రావీణ్యం సంపాదించాడు. విద్వాన్ పూర్తి అయిన తరువాత మద్రాసులో మాతృభూమి పత్రికలో ఉపసంపాదకునిగా చేరాడు. అక్కడ ఇతనికి చుండి జగన్నాథంతో పరిచయం ఏర్పడి జాతీయ భావాలను పెంపొందించుకున్నాడు.నెల్లూరులోని జమీన్‌ రైతు పత్రికకు సినిమా రిపోర్టర్‌గా మద్రాసు నుండి వారం వారం సినిమా వార్తలను పంపేవాడు. ఇలా ఇతడు పత్రికారంగంలో ప్రవేశించి ప్రజామత, ఆనందవాణి, భారతి, గోలకొండ పత్రికలకు గేయాలు అనేకం వ్రాసి ప్రకటించేవాడు. ఇతడు హైదరాబాదుకు వచ్చిన తరువాత ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఎం.ఎ. పట్టా పొందాడు.  ఈయన సికింద్రాబాదులోని ప్రభుత్వ ఉన్నత పాఠశాలలో తెలుగు ఆచార్యునిగా పనిచేశాడు. ఆ తర్వాత జంటనగరాలలో అనేక కళాశాలలో ఉపన్యాసకునిగా కొనసాగాడు.

## రచనలు
ఇతడు రామ్‌నరేష్ త్రిప్రాఠీ, మైథిలీ శరణ్‌గుప్త, గోల్డ్స్ స్మిత్ మొదలైన వారి రచనలనుండి ప్రభావితుడైనాడు. ఇతని రచన *శ్రీకృష్ణ చంద్రోదయము*నకు 2003 సంవత్సరములో 'కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు' అందుకున్నాడు. ఈయన రచనలలో *ఈ జంటనగరాలు- హేమంత శిశిరాలు*, *గజేంద్ర మోక్షము*, *భ్రమర గీతము*, *గోపీగీతము*, *రాజమాత*, *వేణు గీతము*, *యశోదానంద గేహిని*, *స్వప్నాల దుప్పటి*, *తపతి*, *గాంధారి*, *శరణాగతి*, *కీచకుని వీడ్కోలు*, *చిన్ని కృష్ణుడు*, *గంగావతరణము*, *శతరూప*, *వ్యాసమంజూష*, *యుగంధరాయణ*, *పాతబస్తీ విలాసము*, *రాసపంచాధ్యాయి*, *రాసపూర్ణిమ*, *రాజమాత*, *రసధ్వని*  ప్రముఖమైనవి. ఇంకా ఇతడు బొమ్మరిల్లు, యవ్వనం కాటేసింది, బొట్టు కాటుక మొదలైన సినిమాలకు పాటలను అందించాడు.

## పురస్కారాలు
* 2003లో తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం నుండి సాహిత్యలో విశిష్ట పురస్కారం

## మరణం
సత్యనారాయణాచార్య 2007, అక్టోబర్ 23న హైదరాబాదులో అనారోగ్యముతో మరణించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:1927 జననాలు
వర్గం:2007 మరణాలు
వర్గం:ఖమ్మం జిల్లా కవులు
వర్గం:తెలుగు కవులు
వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:తెలుగు కళాకారులు
వర్గం:తెలంగాణ రచయితలు
వర్గం:తెలంగాణ కవులు
వర్గం:ఖమ్మం జిల్లా పాత్రికేయులు
వర్గం:కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం పొందిన తెలుగు రచయితలు
వర్గం:కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం పొందిన తెలంగాణ రచయితలు
రాత్రి (అయోమయ నివృత్తి)

* రాత్రి, రోజులో సూర్యుడు లేని సమయము.
* రాత్రి (సినిమా), 1992 తెలుగు సినిమా.
* రాత్రి రాణి (Night queen) సువాసనభరితమైన పువ్వుల మొక్క.
* మొదటి రాత్రి వివాహం జరిగిన దంపతులకు **మొదటి రాత్రి** చాలా మధురమైనది. 
* మొదటి రాత్రి (సినిమా), 1950లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. 
*మొదటి రాత్రి (సినిమా), 1980లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. 
* ఆ రాత్రి, గుడిపాటి వెంకటాచలం కథా సంపుటి. 
* నిశ్శబ్ద రాత్రి,  :డి.వి.సహదేవరెడ్డి దర్శకత్వంలో  2000లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా.  ఈ సినిమాలో కౌషల్, రక్ష ప్రధాన తారా గణంగా నటించారు.
* పున్నమి రాత్రి, 1985లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా.మొదటి రాత్రి (1950 సినిమా)
* అమృతం కురిసిన రాత్రి ఉత్తమ కవితాసంపుటిగా తిలక్ రచన.
మహారాణి

కుడి|thumb|''ఝాన్సీ రాణి'', - భారతదేశంలో తిరుగుబాటు గురించి 1859లో లండన్‌లో ప్రచురితమైన Chambers's History of the Revolt in INDIA అనే పుస్తకం నుండి
రాజకుటుంబములో మహారాజు యొక్క ధర్మపత్నిని **మహారాణి** అంటారు. రాజు తర్వాత రాజ్య పరిపాలనా వ్యవహారాల బాధ్యత మహారాణిదే. కొన్ని రాజ్యాలలో రాజు లేకున్ననూ రాజ్యభాధ్యతలను చేపట్టి పాలన సాగించిన రాణులు కలరు.

## ప్రపంచ రాణులు
*ఎలిజబెత్ మహారాణి
*విక్టోరియా మహారాణి

## భారతీయ రాణులు
* రజియా సుల్తానా
* రాణి రుద్రమదేవి
* ఝాన్సీ లక్ష్మీబాయి

వర్గం:రాజ్య వ్యవస్థ
మాళవికాగ్నిమిత్రము

thumb|రచయిత కాళిదాసు
**మాళవికాగ్నిమిత్రము** మహాకవి కాళిదాసు విరచిత సంస్కృత నాటకము. ఇది కాళిదాసు యొక్క మొట్టమొదటి నాటక రచన. ఈ నాటకములోని ప్రధాన పాత్రలు మాళవిక, అగ్నిమిత్రుడు.

## నాంది ప్రస్తావన
ఈ నాటకం నాంది ప్రస్తావనలోనే, సూత్రధారుని చేత, కాళిదాసు *పాతది అయినంత మాత్రాన, ఆవిషయం గొప్పది అనుకోవటానికి లేదు, అలాగే, కొత్తది అయినంతమాత్రాన, ఆ విషయం చెడ్డది అనుకోనక్కర్లేదు* అని. ఈ వాక్యం ఏ కాలానియికనా అన్వయించుకోదగినది.

## నాటక ప్రధానాంశము
ఈ నాటకము ప్రధానముగా విదిశా నగరాధిపతి, శుంగ వంశపు రాజయిన అగ్నిమిత్రుడు, అతని రాణి ప్రధాన (దాసి) చెలికత్తె అయిన మాళవికల ప్రేమను అంశముగా తీసుకొని రచింపబడినది. అగ్నిమిత్రుడు, బహిష్కృతురాలయిన ఒక దాసి అగు మాళవిక ఛాయాచిత్రమును చూసి ఆమెను ప్రేమిస్తాడు. ఈ విషయమును తెలుసుకొన్న రాణి, మాళవికను కారాగృహమున బంధిస్తుంది. కానీ, విధివిలాసముచే దాసిగా పనిచేయుచున్న మాళవిక నిజానికి ఓ రాకుమార్తె అన్న విషయము బయటపడి, అగ్నిమిత్రునితో ఆమెకు గల ప్రేమ సంబంధమునకు గల అడ్డంకులన్నీ తొలగిపోతాయి.

ఈ రచనలో రాజసూయ యాగము తాలూకు విశేషములపై చర్చ యున్నది.

## ఇతర పఠనాలు
* 
* 

## మూలాలు

వర్గం:సంస్కృత నాటకాలు
వర్గం:కాళిదాసు రచనలు
పరమాణు సంఖ్య ప్రకారం మూలకాలు

A **table of chemical elements** ordered by atomic number and color coded according to type of element. Given is each element's name, element symbol, Periodic table group and Periodic table period, Chemical series, and atomic mass (or most stable isotope).

## ఇవి కూడా చూడండి

* ఆవర్తన పట్టిక

## మూలాలు


## మూలాలు
* Atomic Weights of the Elements 2001, Pure Appl. Chem. 75(8), 1107-1122, 2003. Retrieved June 30, 2005. Atomic weights of elements with atomic numbers from 1-109 taken from this source.
* IUPAC Standard Atomic Weights Revised  (2005).
* WebElements Periodic Table. Retrieved June 30, 2005. Atomic weights of elements with atomic numbers 110-116 taken from this source.

*
వర్గం:జాబితాలు
వర్గం:రసాయన శాస్త్రం
వర్గం:ఆవర్తన పట్టిక
ఫ్లోరిన్

**ఫ్లోరిన్** (లాటిన్ : అర్థం "ప్రవహించు"), అనేది ఒక వాయు రూపంలో ఉండే మూలకము. దీని సంకేతము **F**, పరమాణు సంఖ్య 9. రసాయనిక చర్యలలో అతి చురుకుగా పాల్గొంటుంది. స్వచ్ఛమైన స్థితిలో ఫ్లోరిన్ లేత గోధుమ రంగులో ఉండే విష వాయువు. దీని రసాయనిక ఫార్ములా F2. అన్ని ఇతర హాలోజన్ మూలకాల వలె ఇది కూడా చాలా ప్రమాదకరమైనది. తాకగానే చర్మాన్ని కాల్చుతుంది. కర్బనముతో దీని మిశ్రమాలు ఫ్లోరోకార్బన్లు చాలా పరిశ్రమలలో ఉపయోగిస్తున్నారు.

## ఉపయోగాలు
**రసాయనిక ఉపయోగాలు:**
* ఫ్లోరిన్ మూలకం సెమీ కండక్టర్ల తయారీలో ప్లాస్మా ఎచింగ్ కోసం. 
* హైడ్రో ఫ్లోరిక్ ఆమ్లం (రసాయన ఫార్ములా: HF) గాజు పలకల మీద డిజైన్లు తయారుచేసే ఎచింగ్ పనికోసం ఉపయోగిస్తారు. 
* ఫ్లోరిన్ టెఫ్లాన్ అనే ప్లాస్టిక్ పదార్ధాలు, ఫ్రియాన్ ల తయారీలో ఉపయోగిస్తారు. 
* యురేనియమ్ హెక్సాఫ్లోరైడ్ నుండి యురేనియంను శుద్ధిచేయడానికి ఫ్లోరిన్ ఉపయోగిస్తారు. 
* హైడ్రో క్లోరో ఫ్లోరో కార్బన్లు ఎయిర్ కండిషన్లు మరియ్ రిఫ్రిజిరేటర్లులో విస్తృతంగా ఉపయోగిస్తారు. అయితే ఓజోన్ పొర విధ్వంసకాలుగా గుర్తించి వీటిని ఈ మధ్యకాలంలో నిషేధించారు. క్లోరిన్, బ్రోమిన్ ల వలె కాక ఫ్లోరిన్ ఈ విషయంలో చాలా సురక్షితమైనది.
* సల్ఫర్ హెక్సాఫ్లోరైడ్ వాయువును అతి శక్తివంతమైన విద్యుత్ పరికరాలలో ఇన్సులేటర్గా ఉపయోగిస్తారు. 
* సోడియమ్ హెక్సాఫ్లోరో అల్యూమినేట్ (క్రయోలైట్) ను అల్యూమినియం విద్యుద్విశ్లేషణంలో ఉపయోగిస్తారు. 
* సోడియం ఫ్లోరైడ్ చాలా ఎక్కువ మోతాదులో ఉపయోగించి బొద్దింకలను చంపడానికి ఉపయోగిస్తారు. 
* ఫ్లోరైడ్లు పాతకాలంలో ద్రవరూపంలోని లోహాలు సులువుగా ప్రవహించడానికి ఉపయోగించేవారు. 
* US స్పేస్ శాస్త్రవేత్తలు తొలిరోజులలో ఫ్లోరిన్ వాయువును రాకెట్లకు ఇంధనంగా ఉపయోగపడుతుందని భావించినా ప్రయోగాలు ఫలించలేదు.

**దంత, వైద్య ఉపయోగాలు:**
* సోడియమ్ ఫ్లోరైడ్ (NaF), స్టానస్ ఫ్లోరైడ్ (SnF2), సోడియమ్ మోనోఫ్లొరోఫాస్ఫేట్, దంతవైద్యులు టూత్ పేస్టులలో ఉపయోగించి దంతాలకు కేరీస్ వ్యాధి సోకకుండా చేశారు. 
* శస్త్రచికిత్సలో ఉపయోగించే మత్తు మందు వాయువులుగా సెవోఫ్లోరేన్, డెస్ ఫ్లురేన్, ఐసో ఫ్లురేన్ మొదలైనవి ఉపయోగంలో ఉన్నాయి. 
* డెక్సామిథసోన్, ట్రయామ్సినలోన్లు అతి శక్తివంతమైన కార్టికోస్టీరాయిడ్లుగా ఉపయోగపడే మందులు. 
* ఫ్లూడ్రోకార్టిసోన్ మినరలోకార్టికాయిడ్గా చాలా సందర్భాలలో వైద్యంలో ఉపయోస్తారు. 
* ఫ్లూకొనజోల్ చర్మానికి చెందిన, ప్రమదకరమైన శిలీంద్రాలకు సంబంధించిన వ్యాదులను అరికట్టడానికి, నిర్మూలించడానికి ఉపయోగిస్తారు. 
* క్వినొలోన్లు ఒక ముఖ్యమైన ఏంటీబయాటిక్స్ కుటుంబానికి చెందినవి. 
* <sup>18</sup>F, ఒక రేడియోధార్మిక ఐసోటోపు పోసిట్రాన్లను విడుదల చేస్తుంది. వీటిని పోజిట్రాన్ ఎమిషన్ టోమోగ్రఫీ (పెట్) స్కాన్ లో ఉపయోగిస్తారు. 
thumb|right|200px|Fluorite (CaF<sub>2</sub>) crystals

## ఇవి కూడా చూడండి
* అత్యంత విషపూరితమైన వాయువులు జాబితా

## మూలాలు

వర్గం:మూలకాలు
వర్గం:రసాయన శాస్త్రం
వర్గం:హలోజనులు
సిలికాన్

**సిలికాన్** (Silicon) ఒక మూలకము.

దీని సాంకేతిక సూచిక *'[[Si]]*, పరమాణు సంఖ్య 14. విశ్వంలో 8వ స్థానంలోని మూలకము. ఇవి అంతరిక్షంలోని ధూళి, గ్రహాలు అన్నింటిలోను విస్తృతంగా సిలికా, సిలికేట్లుగా లభిస్తుంది. భూమి కేంద్రంలోని అత్యధికంగా 25.7% ఉండి, భూమి పైన రెండవ స్థానంలోని పదార్థము.

సిలికాన్ చాలా పరిశ్రమలలో ఉపయోగిస్తారు. అధిక ఉష్ణోగ్రత వద్ద ఖచ్ఛితంగా పనిచేసే లక్షణం మూలంగా సిలికాన్ ను సెమీకండక్టర్లు తయారీలో, మైక్రోఛిప్స్ తయారీలో విస్తృతంగా ఉపయోగిస్తారు. సిలికా, సిలికేట్లు గాజు, సిమెంట్, పింగాణీ వస్తువులన్నింటిలో ఉపయోగపడుతుంది.

## ప్రకృతిలో
భూమి కేంద్రంలో 25.7% సిలికా ఉంటుంది. భూమి మీద రెండవ అత్యధిక మూలకం (మొదటిది ఆమ్లజని). సిలికాన్ అరుదుగా స్వచ్ఛమైన రూపంలో లభిస్తుంది. ఇది ఎక్కువగా సిలికాన్ డయాక్సైడ్ (దీన్నే సిలికా అంటారు), సిలికేట్లుగా లభిస్తుంది.

సిలికా వివిధ స్ఫటికాల రూపంలో లభిస్తుంది. ఇసుక, అమెథిస్టు, అగేట్, క్వార్ట్జ్, రాయి, ఒపాల్ మొదలైనవి. వీటిని లిథోజెనిక్ సిలికా అంటారు.

సిలికేట్లు అనేవి సిలికాన్, ఆమ్లజని, ఇతర మూలకాలు కలిసిన మిశ్రమము. ఇవి మట్టి, ఇసుక మరియ్ కొన్ని రకాల రాళ్ళులో ఉంటాయి. గ్రెనైట్, సున్నపురాయి, ఆస్బెస్టాస్, మైకా కొన్ని సిలికేట్ మూలకాలు.

## వ్యాధులు
* సిలికోసిస్: సిలికాన్ ధూళి పీల్చడం మూలంగా రాళ్ళు కొట్టే వాళ్ళలో వచ్చే ఊపిరితిత్తుల వ్యాధి.

## సిలికాన్ వివిధ రూపాలు

Image:Silizium pulver.jpg|Silicon powder
Image:Silicon granular 640x480.jpg|Granular silicon
Image:Silicon poly 640x480.jpg|Polycrystal silicon
Image:Silicon crystal 4 inch interferences 640x480.jpg|Silicon monocrystal
Image:Nano Si 640x480.jpg|Nanocrystalline silicon
Image:Monokristalines Silizium für die Waferherstellung.jpg|Silicon Ingot


## మూలాలు

వర్గం:మూలకాలు
వర్గం:రసాయన శాస్త్రం
భాస్వరం

**భాస్వరం** లేదా **ఫాస్ఫరస్** (Phosphorus) ఒక మూలకము. దీని సంకేతము 'P', పరమాణు సంఖ్య 15. ఇది స్వేచ్ఛగా ప్రకృతిలో లభించదు. ఇతర మూలకాలతో కలిసివుంటుంది. జీవకణాలన్నింటి కేంద్రకామ్లాలు అయిన డి.ఎన్.ఎ., ఆర్.ఎన్.ఎ.లలో ఇది ఒక మూల పదార్ధం.దీని ఆర్థిక ప్రాముఖ్యతలో అతిముఖ్యమైనది ఎరువులు. ఇదే కాకుండా దీనిని పేలుడు పదార్ధాలు, అగ్గిపుల్లలు, మతాబులు, క్రిమిసంహారక మందులు, సబ్బులు మొదలైన వాటి తయారీలో ఉపయోగపడుతుంది.

## భాస్వర వలయం
సాధారణంగఅ భాస్వరం యొక్క సమ్మేళనాలు భూమిలో ఘనరూపంలో ఉంటాయి. ప్రకృతిలో ఇది సాధారణంగా ఫాస్ఫేట్ అయాన్ (Phosphate ion) లో ఒక భాగంగా ఉంటుంది. చాలా ఫాస్ఫేట్లు సముద్ర అవసాధనాలు (Sediments) లేదా రాళ్ళలో ఉండే లవణాల రూపంలో ఉంటాయి. కొన్ని భౌగోళిక ప్రక్రియల వలన సముద్ర అవసాధనాలు నేలపైకి వస్తాయి. వీటిని మొక్కలు గ్రహిస్తాయి. మొక్కల నుంచి ఫాస్ఫేట్లు జంతువుల్లోకి చేరతాయి. జీవులు చనిపోయిన తర్వాత తిరిగి నేలలోకి చేరతాయి. రాళ్ళు శిథిలమైనప్పుడు భౌమ ఫాస్ఫేట్లు తిరిగి సముద్రంలొకి చేరతాయి.

## భాస్వరం సమ్మేళనాలు

* హైడ్రైడ్లు: PH3, P2H4
* హేలైడ్లు: PBr5, PBr3, PCl3, PI3
* ఆక్సైడ్లు: P4O6, P4O10
* సల్ఫైడ్లు: P2S5, P4S3
* ఆమ్లాలు: H3PO2, H3PO4
* ఫాస్ఫేట్లు: (NH4)3PO4, Ca3 (PO4)2, FePO4, Fe3 (PO4)2, Na3PO4, Ca (H2PO4)2, KH2PO4
* ఫాస్ఫైడ్లు: Ca3P2, GaP, Zn3P2 Cu3P
* ఆర్గనో ఫాస్ఫరస్, ఆర్గనో ఫాస్ఫేట్లు: Lawesson's reagent, Parathion, Sarin, Soman, Tabun, Triphenyl phosphine, VX nerve gas


## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* Los Alamos National Laboratory – Phosphorus 
* WebElements.com: Phosphorus
* Entrez PubMed: Acute Yellow Phosphorus Poisoning
* eMedicine.com: Article on White Phophorus as used as weapon
* Website of the Technische Universität Darmstadt and the CEEP about Phosphorus Recovery

వర్గం:మూలకాలు
వర్గం:రసాయన శాస్త్రం
గంధకము

**గంధకము** (*Sulfur*), ఒక రసాయన మూలకము. దీని పరమాణు సంఖ్య 16. దీని సంకేతము **S**. ఇది భూమిపై విరివిగా లభించే ఒక అలోహము. ఇది బహు సంయోజనీయత కలిగిన మూలకము. ప్రకృతిలో సహజంగా లభ్యమయ్యే గంధకము పసుపు రంగులో ఉండే స్ఫటిక ఘన పదార్థము. ఇది మూలక రూపంలోను, సల్ఫైడ్, సల్ఫేటు అనే రసాయన సంయోగ రూపంలోను కూడా ప్రకృతిలో లభిస్తుంది. భూమిపై జీవపదార్థాలకు కావలిసిన అత్యవసర పదార్థాలలో గంధకం ఒకటి. సిస్టీన్, మితియోనీన్ అనే రెండు అమినో ఆమ్లాలలో (amino acid) గంధకం అణువులు ఉంటాయి. వాణిజ్య పరంగా గంధకం వినియోగించే పదార్థాలు - ఎరువులు, గన్ పౌడర్, అగ్గిపుల్లలు, పురుగు మందులు, ఫంగస్ నివారణ పదార్థాలు 
(insecticides and fungicides). గంధకాన్ని వ్యవహార ఆంగ్ల భాషలో **[[:en:brimstone|brimstone]]** అని కూడా అంటారు.

గంధకం ఉపయోగాలు
* రబ్బర్ వల్కనైజేషన్‌లో గంధకం ఒక ముఖ్యమైన పదార్థం. ఈ ప్రక్రియలో పాలీ సల్పైడులు ఆర్గానిక్ పాలీమర్‌తో crosslink అవుతాయి.
* gunpowder తయారీలో గంధకాన్ని వాడుతారు
* గంధకం, మిథేన్‌ల మధ్య రసాయనిక ప్రక్రియ వలన కార్బన్ డై సల్పైడ్ తయారవుతుంది. దీనిని సెల్లోఫేన్ (cellophane), రేయాన్ (:en:rayon) తయారీలో వాడుతారు.
* మనకు లభించే గంధకంలో 85% వరకు సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం (sulfuric acid) (H2SO4) తయారీలో వాడుతారు. ప్రపంచంలోని పారిశ్రామిక వ్యవస్థకు ఇది చాలా ముఖ్యమైన పదార్థం. దేశాల పారిశ్రామిక ప్రగతికి సూచికగా ఆ దేశపు సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్ల వినియోగాన్ని కూడా చెబుతారు. ఎరువుల తయారీ, లోహాల వెలికితీత, ఖనిజాల శుద్ధి, చమురు శుద్ధి పరిశ్రమలలో ఈ ఆమ్లం వినియోగం ఉంది.
* డిటర్జెంటులు, పెస్టిసైడులు, ఫంగిసైడులు, వ్యవసాయ రసాయనాలు, రంగు పదార్థాలు, ఫొటోగ్రఫీ వంటి పదార్ధాలు, పనులలో గంధకం వినియోగం ఉంటుంది.
* కొన్ని ఔషధులలో, ముఖ్యంగా చర్మవ్యాధుల నివారణలలో గంధకం ఉపయోగపడుతుంది.
* Magnesium sulfate, better known as Epsom salts, can be used as a laxative, a bath additive, an exfoliant, a magnesium supplement for plants, or a desiccant.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* Sulfur phase diagram 
* WebElements.com &ndash; Sulfur
* chemicalelements.com/sulfur
* Crystalline, liquid and polymerization of sulphur on Vulcano Island, Italy
* Sulfur and its use as a pesticide

వర్గం:మూలకాలు
వర్గం:రసాయన శాస్త్రం
క్లోరిన్

**క్లోరీన్**ని తెలుగులో హరితము అంటారు.

క్లోరీన్ ఒక మూలకము. ఇది లేత పసుపుపచ్చ, లేత ఆకుపచ్చ కలిసిన రంగు గల వాయువు. ఈ వాయువులో ప్రతి రేణువు రెండు క్లోరీన్ అణువులు (atomes) కలసిన జంట; ఈ జంట రేణువుల్ని క్లోరీన్ బణువులు (molecules) అంటారు.
## ఆవర్తన పట్టికలో స్థానం
ఆవర్తన పట్టికలో హరితము 3 వ అడ్డు వరసలో, 17 వ నిలువు వరుసలో కనిపిస్తుంది. దీని అణు సంఖ్య 17 కనుక క్లోరీన్ అణువులో 17 ఎలక్ట్రానులు ఉంటాయి. వీటి విన్యాసం [Ne]3s2 3p5 కనుక క్లోరీన్ అణువు మరొక ఎలక్ట్రాను కోసం తహరతహలాడుతూ ఉంటుంది. అందుకనే క్లోరీన్ ఎంతో చైతన్యవంతమైన మూలకం. ఆవర్తన పట్టికలో
ఇది ఫ్లోరీన్ కి దిగువన, దీని దిగువన బ్రోమీన్, దాని దిగువన అయొడీన్ కనిపిస్తాయి. ఈ నాలుగు మూలకాలని కట్టగట్టి లవజనులు (halogens) అంటారు - అనగా లవణాలని పుట్టించేవి అని అర్థం. ఈ నాలుగు మూలకాలు లోహాలతో సంయోగం చెందినప్పుడు లవణాలు (salts) లభిస్తాయి. ఉదాహరణకి క్లోరీన్ సోడియం అనే లోహంతో సంయోగం చెదినప్పుడు మనకి సోడియం క్లోరైడ్ (NaCl) అనే లవణం వస్తుంది. మనం వంటలలో వాడే ఉప్పులో సింహభాగం సోడియం క్లోరైడ్ అన్న విషయం అందరికీ తెలిసినదే. (లవజనుల జాబితాలో, అయొడీన్ కి దిగువ, ఏస్టటీన్ అనే మరొక మూలకం ఉంది కాని అది భూమి మీద అత్యంత అల్పంగా దొరుకుతుంది కనుక దాని ప్రస్తావన ఇక్కడ తీసుకురావడం లేదు.)

## క్లోరీన్ విష వాయువు
ఈ వాయువు బరువు గాలి కంటే బాగా ఎక్కువ. ఇది విష వాయువు. ఇది చాలా చైతన్యశీలత గల వాయువు. మొదటి ప్రపంచ యుద్ధంలో దీనిని రసాయన ఆయుధంగా ఉపయోగించేరు. ఈ యుద్ధంలో సైనికులు గాడీలలో ఉండి యుద్ధం చేసేవారు. ఈ వాయువుని యుద్ధ భూమి మీదకి వదలినప్పుడు, ఇది గాలి కంటే బరువు కనుక సులభంగా ఆ గాడీలలోకి దిగిపోయేది.

క్లోరీన్ నీటిలో సులభంగా కరిగి ఉదహరికామ్లము తయారవుతుంది. దీని ప్రభావం వల్ల ఊపిరి తిత్తులు సజల ఉదహరికామ్లముతో నిండిపోయి దెబ్బతిన్న ఆసామి తన ఊపిరితిత్తులలో చేరుకున్న ఆ ఆమ్లంలో "ములిగిపోయి" చచ్చిపొతాడు.

## మూలాలు

వర్గం:మూలకాలు
వర్గం:రసాయన శాస్త్రం
వర్గం:హలోజనులు