ప్రతాపాదిత్య పాల్

**ప్రతాపాదిత్య పాల్** ఆగ్నేయాసియా, హిమాలయ కళలు, సంస్కృతికి చెందిన భారతీయ పండితుడు. ముఖ్యంగా భారతదేశం, నేపాల్, టిబెట్ కళా చరిత్రలో ఇతను ప్రత్యేకత సాధించాడు. అతను బోస్టన్‌లోని మ్యూజియం ఆఫ్ ఫైన్ ఆర్ట్స్, లాస్ ఏంజిల్స్ కౌంటీ మ్యూజియం ఆఫ్ ఆర్ట్, ఆర్ట్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ చికాగో వంటి అనేక ప్రముఖ అమెరికన్ మ్యూజియంలలో దక్షిణాసియా కళల క్యూరేటర్‌గా పనిచేశాడు. అక్కడ అతను 22కి పైగా ప్రధాన ప్రదర్శనలను నిర్వహించాడు, మ్యూజియంల సేకరణను రూపొందించడంలో సహాయం చేశాడు. ఈ విషయంపై అతను 60కి పైగా పుస్తకాలు, కేటలాగ్‌లు, 250కి పైగా వ్యాసాలు రాశాడు. అనేక విశ్వవిద్యాలయాలలో బోధించాడు, భారతీయ కళా పత్రిక *మార్గ్* సంపాదకుడిగా పనిచేశాడు. భారతీయ కళల అధ్యయనానికి అతను చేసిన కృషికి గాను 2009లో భారత ప్రభుత్వం అతనికి పద్మశ్రీ పురస్కారం ప్రదానం చేసింది.

## తొలి జీవితం, విద్య
పాల్ బ్రిటిష్ ఇండియాలోని బెంగాల్లో జన్మించాడు. షిల్లాంగ్, డార్జిలింగ్, కలకత్తాలలో తన ప్రాథమిక విద్యను పూర్తి చేశాడు. కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయంలో చదువుతున్నప్పుడు మానవ శాస్త్రంలో నైపుణ్యం సాధించాలని ఆశించాడు, కానీ 1957లో విశ్వవిద్యాలయం ఆ విభాగంలో ఎటువంటి కోర్సులను అందించకపోవడంతో, దానికి బదులుగా ప్రాచీన భారతీయ చరిత్ర, సంస్కృతిలో మాస్టర్ ఆఫ్ ఆర్ట్స్ పట్టా పొందాడు. అతను 1962లో నేపాలీ వాస్తుశిల్ప చరిత్రలో పి.హెచ్.డి సాధించడానికి అదే విశ్వవిద్యాలయంలో కొనసాగాడు. తరువాత కేంబ్రిడ్జ్ విశ్వవిద్యాలయంకు ఉపకార వేతనం గెలుచుకున్నాడు, అక్కడ 1965లో నేపాలీ శిల్పకళ, చిత్రకళలో రెండవ పి.హెచ్.డి పొందాడు. అయితే భారతదేశంలో ఉపాధ్యాయ వృత్తిని పొందడంలో విఫలమై, బదులుగా అమెరికా వెళ్ళాడు.
## వృత్తి
1967లో బోస్టన్ మ్యూజియంలో భారతీయ కళా సేకరణ క్యూరేటర్‌గా పాల్ నియమితులయ్యాడు, ఈ పదవిలో ఇంతకుముందు ఆనంద కుమారస్వామి పనిచేశాడు. 1969లో అతను లాస్ ఏంజిల్స్ కౌంటీ మ్యూజియం ఆఫ్ ఆర్ట్ (LACMA) కి మారాడు. ఇది అప్పట్లో తన స్వంత భారతీయ కళా సేకరణను అభివృద్ధి చేయడం ప్రారంభించింది. భారతీయ, ఇస్లామిక్ కళల విభాగం అధిపతిగా చేరిన పాల్, ఆ తర్వాత మ్యూజియం తాత్కాలిక డైరెక్టర్‌గా (1979–80), 1981 నుండి భారతీయ, ఆగ్నేయాసియా కళల సీనియర్ క్యూరేటర్‌గా పనిచేశాడు. లాస్ ఏంజిల్స్ టైమ్స్ ఆర్ట్ రచయిత సుజానే ముచ్నిక్ అతని వారసత్వాన్ని వివరిస్తూ, మ్యూజియం సేకరణను "కొన్ని వస్తువుల నుండి దాదాపు 4,000 ముక్కల వరకు నిర్మించాడు, LACMAకు దేశంలోనే ప్రముఖ భారతీయ, ఆగ్నేయాసియా కళాఖండాలను అందించాడు" అని పేర్కొన్నాడు.

1995లో పాల్ ది ఆర్ట్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ చికాగోలో భారతీయ, హిమాలయ, ఆగ్నేయాసియా కళల విజిటింగ్ క్యూరేటర్‌గా నియమితులయ్యాడు. అతను 2003లో కాలిఫోర్నియాలోని పసాదేనాలో ఉన్న నార్టన్ సైమన్ మ్యూజియానికి మారాడు. 1970ల మధ్యకాలంలో ఆ మ్యూజియం కోసం ఆసియా కళలను సేకరించడంపై నార్టన్ సైమన్‌కు పాల్ సలహా ఇచ్చాడు.

## రచనలు

**పుస్తకాలు, కేటలాగ్‌లు**
* *ఇండియన్ స్కల్ప్చర్, (కాలిఫోర్నియా యూనివర్సిటీ ప్రెస్): వాల్యూమ్ 1 (సా.శ 700 వరకు, 1992), వాల్యూమ్ II* (700-1800, 1988)
* *ది ఎలిగెంట్ ఇమేజ్: బ్రాంజెస్ ఫ్రమ్ ది ఇండియన్ సబ్‌కాంటినెంట్ ఇన్ ది సిద్ధార్థ్ కె. భన్సాలీ కలెక్షన్*, న్యూ ఓర్లీన్స్ మ్యూజియం ఆఫ్ ఆర్ట్ (2011).
* *గాడెస్ దుర్గా: ది పవర్ అండ్ ది గ్లోరీ*, మార్గ్ పబ్లికేషన్స్ (2009).
* *ఏషియన్ ఆర్ట్ ఎట్ ది నార్టన్ సైమన్ మ్యూజియం, వాల్యూమ్ I. ఆర్ట్ ఫ్రమ్ ది ఇండియన్ సబ్‌కాంటినెంట్*, యేల్ యూనివర్సిటీ ప్రెస్ (2003).
* *ది హోలీ కౌ అండ్ అదర్ నిమల్స్: ఎ సెలెక్షన్ ఆఫ్ ఇండియన్ పెయింటింగ్స్ ఫ్రమ్ ది ఆర్ట్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ చికాగో* (బెట్టీ సీడ్‌తో కలిసి), ఆర్ట్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ చికాగో (2002).
* *ది ఆర్ట్ అండ్ ఆర్కిటెక్చర్ ఆఫ్ ఏన్షియంట్ కాశ్మీర్*, మార్గ్ పబ్లికేషన్స్ (1989)
* *ఐకాన్స్ ఆఫ్ పైటీ, ఇమేజెస్ ఆఫ్ విమ్సీ: ఏషియన్ టెర్రకోటాస్ ఫ్రమ్ ది వాల్టర్ గ్రౌండ్స్ కలెక్షన్*, LACMA (1987).
* *ఫ్రమ్ మర్చెంట్స్ టు ఎంపరర్స్: బ్రిటిష్ ఆర్టిస్ట్స్ అండ్ ఇండియా, 1757–1930* (విద్యా దహేజియాతో కలిసి), కార్నెల్ యూనివర్సిటీ ప్రెస్ (1986).
* *లైట్ ఆఫ్ ఏసియా: బుద్ధ శాక్యముని ఇన్ ఏషియన్ ఆర్ట్*, LACMA (1984)
* *టిబెటన్ పెయింటింగ్స్: ఎ స్టడీ ఆఫ్ టిబెటన్ తంకాస్, ఎలెవెంత్ టు నైన్టీన్త్ సెంచరీస్*, సోత్‌బై పబ్లికేషన్స్ (1984).
* *ఆర్ట్ ఆఫ్ టిబెట్: ఎ కేటలాగ్ ఆఫ్ ది లాస్ ఏంజిల్స్ కౌంటీ మ్యూజియం ఆఫ్ ఆర్ట్ కలెక్షన్*, కాలిఫోర్నియా యూనివర్సిటీ ప్రెస్ (1984).
* *ఎ బుద్ధిస్ట్ ప్యారడైజ్: ది మ్యూరల్స్ ఆఫ్ అల్చీ, వెస్టర్న్ హిమాలయాస్* (లియోనెల్ ఫోర్నియర్‌తో కలిసి), విజువల్ ధర్మ పబ్లికేషన్స్ (1982).
* *ది క్లాసికల్ ట్రెడిషన్ ఇన్ రాజ్‌పుత్ పెయింటింగ్ ఫ్రమ్ ది పాల్ ఎఫ్. వాల్టర్ కలెక్షన్*, పియర్‌పాంట్ మోర్గాన్ లైబ్రరీ (1978).
* *ది సెన్సువల్ ఇమ్మోర్టల్స్: ఎ సెలెక్షన్ ఆఫ్ స్కల్ప్చర్స్ ఫ్రమ్ ది పాన్-ఏషియన్ కలెక్షన్ *, ఎంఐటి ప్రెస్ (1977).
* *నేపాల్: వేర్ ది గాడ్స్ ఆర్ యంగ్*, ఏషియా సొసైటీ (1976).
* *బ్రాంజెస్ ఆఫ్ కాశ్మీర్* (1975)
* *ది ఆర్ట్స్ ఆఫ్ నేపాల్. పార్ట్ I. స్కల్ప్చర్*, ఇజె బ్రిల్ (1974).
* *ఆస్పెక్ట్స్ ఆఫ్ ఇండియన్ ఆర్ట్*, ఇజె బ్రిల్ (1972).
* *ది ఆర్ట్ ఆఫ్ టిబెట్*, ఏషియా సొసైటీ (1969).

## పురస్కారాలు, గుర్తింపు
* పద్మశ్రీ, 2009.
* లండన్ విశ్వవిద్యాలయం స్కూల్ ఆఫ్ ఓరియంటల్ అండ్ ఆఫ్రికన్ స్టడీస్‌లో ఏర్పాటు చేసిన *ది ప్రతాపాదిత్య పాల్ సీనియర్ లెక్చర్‌షిప్ ఇన్ క్యూరేటింగ్ అండ్ మ్యూజియాలజీ ఇన్ ఏషియన్ ఆర్ట్*

## మూలాలు

వర్గం:కళారంగంలో పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు