క్లారా డాన్ వాన్ న్యూమాన్

**క్లారా డాన్ వాన్ న్యూమాన్** (నీ డాన్; 18 ఆగష్టు 1911 - 10 నవంబర్ 1963) హంగేరియన్-అమెరికన్ గణిత శాస్త్రవేత్త, స్వీయ-బోధించిన ఇంజనీర్, కంప్యూటర్ శాస్త్రవేత్త, మొదటి కంప్యూటర్ ప్రోగ్రామర్లలో ఒకరిగా ప్రసిద్ధి చెందారు. కంప్యూటర్లో ఆధునిక శైలి కోడ్ను అమలు చేసిన మొదటి మహిళ ఆమె. మోంటే కార్లో పద్ధతి, ఇఎన్ఐఎసి,, మానిక్ ఐ పై పనితో సహా ప్రోగ్రామింగ్ ప్రపంచానికి డాన్ గణనీయమైన సహకారం అందించారు.

## ప్రారంభ జీవితం
తన స్నేహితులు, కుటుంబ సభ్యులకు క్లారి అని పిలువబడే క్లారా డాన్, 1911 ఆగస్టు 18 న హంగేరీలోని బుడాపెస్ట్లో కరోలీ డాన్, కమిల్లా స్టాడ్లర్ అనే సంపన్న యూదు దంపతులకు జన్మించింది. ఆమె తండ్రి గతంలో మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో ఆస్ట్రో-హంగేరియన్ సైన్యంలో అధికారిగా పనిచేశారు, బెలా కున్ హంగేరియన్ సోవియట్ రిపబ్లిక్ నుండి తప్పించుకోవడానికి కుటుంబం వియన్నాకు వెళ్లింది. పాలనను పడగొట్టిన తరువాత, కుటుంబం బుడాపెస్ట్కు తిరిగి వెళ్ళింది. ఆమె కుటుంబం సంపన్నమైనది,, తరచుగా పార్టీలను నిర్వహించింది, అక్కడ డాన్ జీవితంలోని వివిధ స్టేషన్ల నుండి అనేక విభిన్న వ్యక్తులను కలుసుకుంటారు.

14 సంవత్సరాల వయస్సులో, డాన్ ఫిగర్ స్కేటింగ్ లో జాతీయ ఛాంపియన్ అయ్యారు. ఆమె బుడాపెస్ట్ లోని వెరెస్ పాల్నే గిమ్నాజియం [హు] కు హాజరై 1929 లో పట్టభద్రురాలైంది.

## పని
వారి వివాహం తరువాత, డాన్, జాన్ వాన్ న్యూమాన్ యునైటెడ్ స్టేట్స్కు వలస వచ్చారు, అక్కడ అతను ప్రిన్స్టన్ విశ్వవిద్యాలయంలో ప్రొఫెసర్ పదవిని నిర్వహించారు. ఇమ్మిగ్రేషన్ తరువాత, డాన్ తన వృత్తిని "గృహిణి"గా పేర్కొన్నారు. అయితే, పెర్ల్ హార్బర్ దాడి తరువాత, యు.ఎస్.లో మహిళలకు ఎక్కువ ఉద్యోగాలు తెరుచుకున్నాయి, డాన్ ప్రిన్స్టన్లో స్థానాన్ని పొందగలిగారు. ఆమె బిరుదు "హెడ్ ఆఫ్ స్టాటిస్టికల్ కంప్యూటింగ్ గ్రూప్". 1943 లో, జె.వాన్ న్యూమాన్ మాన్హాటన్ ప్రాజెక్టులో భాగంగా గణనలపై పనిచేయడానికి న్యూ మెక్సికోలోని లాస్ అలమోస్ నేషనల్ లాబొరేటరీకి వెళ్ళారు. డాన్ 1946 వరకు ప్రిన్స్టన్లో ఉండి, విశ్వవిద్యాలయం జనాభా పరిశోధన కార్యాలయంలో పనిచేశారు. ఈ సమయంలో, ఆమె అడెల్ గోల్డ్ స్టీన్ తో ఒక కార్యాలయాన్ని పంచుకుంటోంది. 1947 లో ప్రిన్స్టన్లో కలన గణితంలో చేరారు. గోల్డ్ స్టీన్, డాన్ ఇద్దరూ 1947 వేసవి ప్రారంభంలో లాస్ అలమోస్ న్యూ మెక్సికోలో పనిచేయడానికి ఒప్పందం చేసుకున్నారు.

అందువలన, యుద్ధం తరువాత, డాన్ న్యూ మెక్సికోలో వాన్ న్యూమాన్ తో కలిసి తన భర్త, జూలియన్ బిగెలో రూపొందించిన డేటాను నిల్వ చేయగల యు.ఎన్.ఐ యంత్రాన్ని ప్రోగ్రామ్ చేశారు. ఈ రచన పూర్తిగా వినూత్నమైనది, ఇదివరకెన్నడూ పూర్తికాని ఘనత. ఏదేమైనా, ప్రోగ్రామింగ్ అనేది హ్యూమన్ కంప్యూటింగ్ మాదిరిగానే, సాధారణంగా మహిళలు నిర్వహించే ఉద్యోగం అనే నమ్మకం కారణంగా డాన్ ఈ ఉద్యోగాన్ని సాధించారు. దీని తరువాత దశాబ్దాల పాటు, సమాజం ప్రోగ్రామింగ్ పనిని తగ్గించింది, ఇది చివరికి శ్రామిక శక్తిలో మహిళలను పెద్ద భాగం చేయడానికి అనుమతించింది.మరింత నిర్దిష్టంగా, గణిత సూచనలను కంప్యూటర్ అర్థం చేసుకోగల భాషలోకి అనువదించడం డాన్ పని. దీన్ని చేయడానికి ఆమె "కోడ్స్" - కంప్యూటర్ కోసం సూచనలకు అనుగుణంగా ఉండే సంఖ్యలను చూస్తుంది. ఇది "కోడర్" అనే పదం మూలం,, ఆధునిక కోడ్ నమూనా పుట్టుక.

ఆ సమయంలో సాఫ్ట్వేర్, హార్డ్వేర్ మధ్య స్పష్టమైన వ్యత్యాసం లేనందున, యంత్రం విభాగాలను పునర్నిర్మించమని ఆమె అడగవలసి వచ్చింది. తరువాత ఆమె కంప్యూటర్ పై మొదటి విజయవంతమైన వాతావరణ సూచనను రూపొందించడానికి వాన్ న్యూమాన్ తో కలిసి ఒక ప్రాజెక్ట్ పై ఇఎన్ ఐఎసి (ఎలక్ట్రానిక్ న్యూమరికల్ ఇంటిగ్రేటర్ అండ్ కంప్యూటర్) లో పనిచేసింది. ENIAC కోసం కొత్త నియంత్రణలను దాన్ రూపొందించారు, దాని ప్రాధమిక ప్రోగ్రామర్లలో ఒకరు. ఆమె మాన్హాటన్ ప్రాజెక్ట్ నుండి సేకరించిన వ్యక్తుల సమూహానికి ప్రోగ్రామ్లను బైనరీ కోడ్గా నిల్వ చేయడానికి శిక్షణ ఇచ్చింది. ఈ సమయంలో ఆమె మోంటే కార్లో పద్ధతి మొదటి కంప్యూటర్ అనుకరణ కోసం కోడ్ను కూడా రాసింది, ఇది పెద్ద మొత్తంలో డేటాను నిల్వ చేయడానికి, విశ్లేషించడానికి, ఎన్నికల నుండి కోవిడ్ -19 ట్రెండ్ ఫోర్కాస్టింగ్ వరకు ప్రతిదానిపై అంచనాలు వేయడానికి ఒక పద్ధతి.

ఇఎన్ ఐఎసిని ఎలా ప్రోగ్రామ్ చేయాలో ఆమె వాతావరణ శాస్త్రవేత్తలకు నేర్పింది, అక్కడ ఆమె 100,000 పంచ్ కార్డులను నిర్వహించింది, డేటా నష్టం లేకుండా చూసుకుంది. ఆమె ఈ ప్రాజెక్టులో 32 రోజులు పనిచేసింది, అక్కడ ఆమె తుది కోడ్ను చూసి తనిఖీ చేసింది.

## వ్యక్తిగత జీవితం
దాన్ తన మొదటి భర్త ఫెరెంక్ ఎంగెల్ ను తన తల్లిదండ్రుల పార్టీలలో ఒకదానిలో కలుసుకున్నారు. వీరు 1931లో వివాహం చేసుకున్నారు. డాన్ 19 సంవత్సరాల వయస్సులో తనను తాను "భయంకరమైన ప్రేమలో" వర్ణించుకున్నారు. ఎంగెల్ ఒక చురుకైన జూదగాడు,, డాన్ ను అనేక పర్యటనలకు కాసినోలకు తీసుకువెళ్ళారు. వారు మోంటే కార్లోలోని ఒక కాసినోలో ఉన్నప్పుడు దాన్ తన కాబోయే భర్త జాన్ వాన్ న్యూమాన్ ను మొదటిసారి కలుసుకున్నారు. ప్రతిసారీ గెలిచేలా తాను ఒక మార్గాన్ని రూపొందించానని, తన వాదనను నిరూపించుకునే ప్రయత్నంలో వెంటనే తన డబ్బు మొత్తాన్ని కోల్పోయానని వివరించారు. ఆ తర్వాత తనకు డ్రింక్ కొనివ్వమని డాన్ ను కోరారు. ఇది వారిద్దరికీ చాలా ప్రభావవంతమైన సంభాషణ,, వారి తరువాతి శృంగారానికి వేదికను ఏర్పరుస్తుంది.

చివరికి, దక్షిణ ఐరోపా గుండా ప్రత్యేకించి అల్లకల్లోలమైన ప్రయాణం తరువాత, ఎంగెల్ జూదం డాన్ కు చాలా సమస్యగా మారింది, ఆమె అతనికి విడాకులు ఇచ్చింది. ఒక నెల తరువాత ఆమె 1936 లో అండోర్ రాపోచ్ ను వివాహం చేసుకుంది. అతను తనకంటే 18 సంవత్సరాలు పెద్దవాడైన ఇన్వెస్ట్మెంట్ బ్యాంకర్. వారి వైవాహిక జీవితం అంతటా, డాన్ జాన్ వాన్ న్యూమాన్ తో సంబంధాన్ని కొనసాగించారు, చివరికి 1938 లో, వాన్ న్యూమాన్ విడాకులు తీసుకున్న తరువాత, రాపోచ్ కు విడాకులు ఇచ్చారు, వెంటనే వాన్ న్యూమాన్ ను వివాహం చేసుకున్నారు. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం ప్రారంభం కావడంతో, దాన్ తన తల్లిదండ్రులను, అత్తమామలను దేశం విడిచి వెళ్ళడానికి ఒప్పించడానికి బుడాపెస్ట్కు తిరిగి వెళ్ళింది. ఆమె 1939 ఆగస్టు 30న పడవలో బయలుదేరింది. ఆమె తండ్రి తన సొంత దేశం, కర్మాగారాన్ని విడిచిపెట్టడానికి బాగా సర్దుబాటు కాలేదు,, 1939 లో యు.ఎస్ కు వచ్చిన వెంటనే ఆత్మహత్య చేసుకున్నారు. 1942 జూన్ లో డాన్ కు ఆలస్యంగా గర్భస్రావం అయింది.

## మూలాలు

వర్గం:1911 జననాలు