ఎలిసా లోన్కాన్

**ఎలిసా లోన్కాన్ ఆంటిలియో** (జననం: 23 జనవరి 1963) చిలీలో మాపుచే భాషావేత్త,  స్వదేశీ హక్కుల కార్యకర్త . 2021లో, లోన్కాన్ చిలీ రాజ్యాంగ సదస్సుకు మాపుచే ప్రజల ప్రతినిధులలో ఒకరిగా ఎన్నికయ్యారు. సంస్థ ప్రారంభోత్సవం తర్వాత, లోన్కాన్ రాజ్యాంగ సదస్సుకు అధ్యక్షురాలిగా ఎన్నికయ్యారు.  ఆమె విద్యా వృత్తితో పాటు ఈ పాత్ర ఆమెను ప్రజల దృష్టి,  వివాదాల కేంద్రంలో ఉంచింది. ముఖ్యంగా, కౌన్సిల్ ఫర్ ట్రాన్స్పరెన్సీ (సిపిఎల్‌టి) ఆమె విద్యా రికార్డులను విడుదల చేయాలని డిమాండ్ చేసినప్పుడు, ఆమె అధికారిక విద్య ప్రజల పరిశీలనకు గురైంది, ఇది చిలీలో జాతి, తరగతి,  ప్రజా పారదర్శకత యొక్క ఖండన గురించి చర్చను రేకెత్తించింది.

## నేపథ్యం,  ప్రారంభ జీవితం
ఎలిసా లోన్కాన్, అరౌకానియా ప్రాంతంలోని ట్రెయిగుయెన్ సమీపంలోని మాపుచే కమ్యూనిటీ అయిన లెఫ్వెలువాన్‌లో జన్మించారు.  లోన్కాన్ ముత్తాతలలో ఒకరు అరౌకానియా దండయాత్ర (1861–1883) సమయంలో చిలీ ప్రభుత్వంతో పోరాడారు,  చీఫ్ జోస్ శాంటోస్ క్విలాపాన్‌కు సన్నిహితుడు.  చిలీ భూ సంస్కరణకు ముందు,  సమయంలో (1962–1973) భూమి యాజమాన్యాన్ని తిరిగి పొందడంలో లోన్కాన్ కుటుంబం పాల్గొంది. పర్యవసానంగా భూమి రికవరీ క్రియాశీలత, లోన్కాన్ తల్లితండ్రు రికార్డో ఆంటిలియో, పినోచెట్-యుగం సైనిక నియంతృత్వ కాలంలో జైలులో గడిపారు.  ఎలిసా తండ్రి ఎద్దుల డ్రైవర్,  17 సంవత్సరాల వయస్సులో చదవడం నేర్చుకున్నారు.  తరువాత అతను వడ్రంగి నేర్చుకున్నారు,  దీనిని తన వృత్తిగా చేసుకున్నారు.  ఆమె తండ్రి టైప్‌రైటర్ కొనడం ద్వారా చదవడం,  రాయడంపై ఆసక్తిని పెంచుకున్నారు.  ఆమె తల్లి స్థానిక మార్కెట్లలో ఆహారం పండించి కూరగాయలు అమ్మేది.  కవిత్వం అంటే ఇష్టపడే తన తల్లి తనకు చదవడం నేర్పించిందని లోన్కాన్ గుర్తుచేసుకుంది.

లోన్కాన్ పేదరికం,  ఆహార అభద్రతలో పెరిగింది.  ఆమె చిన్ననాటి ఇల్లు మట్టి నేలతో కూడిన ఒక అందమైన ప్రదేశం .  2017 ఇంటర్వ్యూలో, లోన్కాన్ లెఫ్వెలువాన్‌లోని స్థానిక మాపుచే ఉత్సవ కేంద్రం పల్లపు స్థలం కోసం నాశనం చేయబడిందని,  చెత్తలో ఆడుకుంటున్నప్పుడు ఆమె సోదరులకు చర్మ వ్యాధులు రావడాన్ని చూశానని పేర్కొంది.  లోన్కాన్ తన తోబుట్టువులు,  బంధువులతో తరచుగా ఆడుకుంటూ సంతోషకరమైన బాల్యాన్ని గడిపిందని చెప్పింది.  ఆమె అమ్మమ్మలలో ఒకరు, ఏకభాష మాట్లాడే మాపుచే, క్రమానుగతంగా ట్రైగుయెన్‌కి వెళ్లి ఆమెకు తరచుగా "నగరం గురించి" చెబుతూ ఉండేవారు.  తన తండ్రి ఒకసారి తన కుటుంబం కోసం పుస్తకాలు కొనడానికి రెండు బండ్ల కట్టెలను అమ్మినట్లు లోన్కాన్ గుర్తుచేసుకున్నారు.  ఆమె ఇంట్లో చాలా పుస్తకాలు చిలీ చరిత్ర,  తత్వశాస్త్రం గురించి ఉన్నాయి.  ఆమె తండ్రికి మాపుచే మౌఖిక చరిత్ర గురించి అపారమైన జ్ఞానం ఉంది, దానిని ఆమె గ్రహించింది.  మరొక బంధువు మాపుచే మౌఖిక సంప్రదాయం నుండి "జంతువులు,  పక్షులు" గురించి ఆమెకు నేర్పింది.  లోన్కాన్ ఐదు సంవత్సరాల వయసులో ఎస్క్యూలా పర్టిక్యులర్ నెం. 41 డి నహుయెల్హువాన్‌లో మొదటి తరగతి పాఠశాలను ప్రారంభించింది , ఎందుకంటే కిండర్ గార్టెన్ అందుబాటులో లేదు ,,  ఆమె తల్లి తన ముగ్గురు తమ్ముళ్లను చూసుకోవాల్సి వచ్చింది. ఆమె నాల్గవ తరగతి వరకు ఆ పాఠశాలలోనే ఉంది.

ఆమె సోదరుడు లౌతారో లోన్కాన్ ప్రముఖ మాపుచే కార్యకర్త,  రాజకీయ వ్యక్తి, అతను పార్టీ ఫర్ డెమోక్రసీకి స్వదేశీ కార్యదర్శిగా పనిచేశారు.

## విశ్వవిద్యాలయ విద్య,  విద్యా వృత్తి
లోన్కాన్ మొదట చరిత్రను అధ్యయనం చేయాలని అనుకున్నారు, కానీ ప్రూబా డి ఆప్టిట్యూడ్ అకాడెమికాలో అవసరమైన స్కోరు సాధించకపోవడంతో ప్రవేశం నిరాకరించబడింది . బదులుగా, ఆమె లా ఫ్రాంటెరా విశ్వవిద్యాలయంలో ఇంగ్లీష్ చదవడానికి ఎంచుకుంది .  ఇద్దరూ ఇంగ్లీష్ చదివిన మాపుచెస్ కావడంతో విశ్వవిద్యాలయ సిబ్బంది ఆమెను "రెండవ మారియా కాట్రిలియో " అని పిలిచారు. ఈ సమయంలో, లోన్కాన్ కూడా మాపుచె-భాషా థియేటర్ గ్రూపులో భాగంగా ఉండి, ఈ ప్రాంతంలోని మాపుచె కమ్యూనిటీలను పర్యటించింది.

ఆ తరువాత లోన్కాన్ నెదర్లాండ్స్‌లో నివసిస్తున్న చిలీ ప్రవాసులతో ఆమెకున్న సంబంధాల సహాయంతో ది హేగ్‌లోని ఇంటర్నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సోషల్ స్టడీస్‌లో పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ చదువులను అభ్యసించింది . ఆమె లైడెన్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి పిహెచ్‌డి,  చిలీలోని పోంటిఫికల్ కాథలిక్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి సాహిత్యంలో డాక్టరేట్ పొందే ముందు రెజీనా విశ్వవిద్యాలయం,  మెట్రోపాలిటన్ అటానమస్ విశ్వవిద్యాలయంలో కూడా చదువుకుంది.

గ్రాడ్యుయేషన్ తరువాత, లోన్కాన్ శాంటియాగో విశ్వవిద్యాలయం ప్రొఫెసర్ అయ్యారు, ఆమె పరిశోధనపై దృష్టి సారించి, మాపుచే భాష బోధనపై అనేక పుస్తకాలు రాశారు. 1987లో పోప్ జాన్ పాల్ II చిలీ పర్యటన సందర్భంగా ఆమె వి. టి. ఆర్. కు వ్యాఖ్యాత పనిచేశారు.

## క్రియాశీలత,  రాజకీయ ప్రమేయం
1983లో విశ్వవిద్యాలయంలో ఉన్నప్పుడు, లోన్కాన్ దేశవ్యాప్తంగా వ్యాపించిన సైనిక నియంతృత్వానికి వ్యతిరేకంగా జరిగిన నిరసనల తరంగంలో చేరాడు. విశ్వవిద్యాలయ రెక్టర్ హెన్రిచ్ వాన్ బేర్ లోన్కాన్,  ఇతర పాల్గొనే విద్యార్థులను గుర్తించి, వారు మరిన్ని నిరసనలలో పాల్గొంటే వారిని బహిష్కరిస్తానని బెదిరించారు.  ఆమె యాడ్ మాపు సాంస్కృతిక సంస్థ,  ఆకిన్ వాల్మాపు న్గులామ్ (స్పానిష్‌లో ఎడబ్ల్యుఎన్జి లేదా *కాన్సెజో డి టోడాస్ లాస్ టియెర్రాస్* )లో భాగం.  ఎడబ్ల్యుఎన్జిలో భాగంగా, ఆమె మాపుచే జెండా, *వెనుఫోయ్* రూపకల్పనలో పాల్గొంది .  1992లో కొలంబస్ అమెరికాను కనుగొన్న 500వ వార్షికోత్సవం సందర్భంగా ఈ జెండాను రూపొందించారు.  స్పెయిన్ రాజు జువాన్ కార్లోస్ I వార్షికోత్సవం కోసం చిలీని సందర్శించాలని ప్లాన్ చేసినట్లుగా, లోన్కాన్ గుర్తుచేసుకున్నారు: "[ వలసరాజ్యం ] మనకు అర్థం చేసుకున్నదంతా మేము స్పెయిన్ రాజుకు నో చెప్పబోతున్నాము ".

2021లో బిబిసి విడుదల చేసిన 100 మంది మహిళల్లో ఆమె ఒకరుగా గుర్తింపు పొందారు.

## రాజ్యాంగ సమావేశం
2021లో, లోన్కాన్ చిలీ రాజ్యాంగ సమావేశానికి అభ్యర్థిగా ఉన్నారు , కోక్వింబో , వాల్పరైసో , శాంటియాగో , ఓ'హిగ్గిన్స్,  మౌల్ ప్రాంతాల మాపుచేకి ప్రాతినిధ్యం వహించడానికి పోటీ చేసి ఎన్నికయ్యారు.

### రాజ్యాంగ సదస్సు అధ్యక్ష ఎన్నికలు
రాజ్యాంగ సదస్సు యొక్క స్వదేశీ సభ్యులు సంస్థ అధ్యక్ష పదవికి మద్దతు ఇవ్వడానికి మాచి ఫ్రాన్సిస్కా లింకోనావో "సహజ అభ్యర్థి"గా పరిగణించబడ్డారని ప్రారంభ నివేదికలు సూచించాయి . అయితే, లింకోనావో పోటీ చేయడానికి నిరాకరించారు, బదులుగా పాడ్రే లాస్ కాసాస్‌లోని ఆమె ఇంట్లో జరిగిన శీతాకాల అయనాంతం సమావేశంలో లోన్కాన్ సమావేశ అధ్యక్ష పదవికి పోటీ చేయాలని ప్రతిపాదించారు .

లోన్కాన్ అధ్యక్ష పదవికి పోటీ చేయడానికి అంగీకరించారు,  సమావేశం ప్రారంభమైన తరువాత 4 జూలై 2021న ఎన్నికయ్యారు. రెండవ రౌండ్లో లోన్కాన్ 96 ఓట్లు పొందారు, ప్రధానంగా ఎడమ (అప్రూబో డిగ్నిడాడ్, ది లిస్ట్ ఆఫ్ ది పీపుల్,  సెంటర్-లెఫ్ట్ సంకీర్ణాలు (కాన్స్టిట్యూయెంట్ యూనిటీలో భాగం) నుండి.
thumb|355x355px|4 జూలై 2021న చిలీ రాజ్యాంగ సదస్సు ప్రారంభ సమావేశం. లోన్కోన్ కుడి వైపున నిలబడి కనిపిస్తాడు.
మొదటి రౌండ్‌లో ఇసాబెల్ గొడోయ్‌పై ఆమె సాధించిన విజయాన్ని కమ్యూనిస్ట్ పార్టీపై బ్రాడ్ ఫ్రంట్ సంకీర్ణం సాధించిన విజయంగా పండితులు వ్యాఖ్యానించారు , వీరిద్దరూ అప్రూయెబో డిగ్నిడాడ్‌లో సభ్యులు.  తోటి మాపుచే కార్యకర్త,  కన్వెన్షన్ సభ్యుడు నాటివిడాడ్ లాంక్విలియో లోన్కాన్‌కు మద్దతు ఇవ్వడానికి బదులుగా ఖాళీ ఓటు వేయడానికి ఎంచుకున్నారు, లోన్కాన్ మునుపటి కాన్సర్టాసియన్‌తో చాలా దగ్గరి సంబంధం కలిగి ఉన్నారని ఆరోపించారు .  కాన్సర్టాసియన్ నుండి ఆమె మద్దతు పార్టీ ఫర్ డెమోక్రసీలో ఆమె సోదరుడు లౌటారో లాన్కాన్ స్థానం ఫలితంగా వచ్చిందనే ఆరోపణలను లోన్కాన్ తిప్పికొట్టారు ,  దీనిని ఆమె జాత్యహంకార,  పితృస్వామ్యంగా భావించింది.

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు

* 

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1963 జననాలు