చెన్నై మెట్రో

***చెన్నై మెట్రో*** చెన్నై నగరానికి (భారత దేశం) సేవలందిస్తున్న వేగవంతమైన రవాణా వ్యవస్థ. ఈ నెట్‌వర్క్ రెండు రంగుల-కోడెడ్ పంక్తులు  కలిగి ఉంటుంది. దీని ప్రస్తుత పొడవు 54 కి.మీ (33.5 మైళ్లు). ఇది భారతదేశంలో ఐదవ పొడవైన మెట్రో వ్యవస్థ. ఇది ***చెన్నై మెట్రో రైల్ లిమిటెడ్*** (సి.ఎం.ఆర్.ఎల్) పేరుతో భారత ప్రభుత్వం మరియు *తమిళనాడు ప్రభుత్వం* యొక్క జాయింట్ వెంచర్ ద్వారా నిర్మించబడింది మరియు నిర్వహించబడుతుంది. సిస్టమ్ ప్రామాణిక గేజ్‌ని ఉపయోగిస్తుంది మరియు ఇది భూగర్భ మరియు ఎలివేటెడ్ స్టేషన్ల మిశ్రమాన్ని కలిగి ఉంది.

2007-08లో మెట్రోకు సంబంధించిన ప్రణాళిక ప్రారంభమైంది. అయితే, నిర్మాణం ఫిబ్రవరి 2009లో మాత్రమే ప్రారంభమైంది. 2014లో టెస్టింగ్ ప్రారంభమైంది మరియు జనవరి 2015లో మెట్రో రైల్ సేఫ్టీ కమిషనర్ ద్వారా కార్యకలాపాలను ఆమోదించారు. గ్రీన్ లైన్‌లో అలందూర్ మరియు కోయంబేడు స్టేషన్ల మధ్య వాణిజ్య కార్యకలాపాలు 29 జూన్ 2015న ప్రారంభమయ్యాయి. గ్రీన్ లైన్ కార్యకలాపాలు 21 సెప్టెంబర్ 2016న చెన్నై అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయానికి విస్తరించబడ్డాయి. 14 మే 2017న, తిరుమంగళం మరియు నెహ్రూ పార్క్ మధ్య మొదటి భూగర్భ విభాగంలో వాణిజ్య కార్యకలాపాలు ప్రారంభమయ్యాయి. ఇది 25 మే 2018న చెన్నై సెంట్రల్‌కు పొడిగించబడింది.

సైదాపేట మరియు ఏజి-డిఎంఎస్ మధ్య బ్లూ లైన్‌లో కార్యకలాపాలు మే 2018లో ప్రారంభమయ్యాయి. ఏజి-డిఎంఎస్-నుండి వాషెర్‌మాన్‌పేట వరకు బ్లూ లైన్ యొక్క భూగర్భ విస్తరణ 10 ఫిబ్రవరి 2019 నుండి కార్యకలాపాలు ప్రారంభించింది. దీంతో మెట్రో ఫేజ్ 1 పూర్తయింది. ఇప్పుడు, 116.1 కి.మీ. (72.14 మైళ్లు) పొడవుతో మరో మూడు లైన్లు రెండవ దశలో నిర్మాణంలో ఉన్నాయి. చెన్నై మెట్రో మాస్ ర్యాపిడ్ ట్రాన్సిట్ సిస్టమ్‌ను చేపట్టాలని యోచిస్తోంది.

## చరిత్ర
చెన్నైలో స్థాపించబడిన ఒక ఉప-నెట్‌వర్క్ 1931లో చెన్నై బీచ్ నుండి తాంబరం వరకు ఒకే-మీటర్ గేజ్ లైన్‌తో పనిచేయడం ప్రారంభించింది. చెన్నై సెంట్రల్‌ను అరక్కోణం మరియు గుమ్మిడిపూండితో కలుపుతూ 1985లో మరో రెండు లైన్లు జోడించబడ్డాయి. 1965లో, ప్రణాళికా సంఘం ఇప్పటికే ఉన్న రవాణా సౌకర్యాల సమర్ధత మరియు పరిమితులను అధ్యయనం చేయడానికి మరియు అంచనా వేయడానికి, వివిధ రవాణా మార్గాల సాధ్యాసాధ్యాలను నిర్ణయించడానికి మరియు చెన్నైతో సహా ప్రధాన నగరాల్లో రవాణా సౌకర్యాల అభివృద్ధికి దశలవారీ కార్యక్రమాలను సిఫార్సు చేయడానికి ఒక బృందాన్ని ఏర్పాటు చేసింది. ఫలితంగా, చెన్నై మాస్ రాపిడ్ ట్రాన్సిట్ సిస్టమ్ యొక్క మొదటి దశ, చెన్నై బీచ్ మరియు తిరుమయిలై మధ్య భారతదేశపు మొట్టమొదటి ఎలివేటెడ్ లైన్, 2007లో వేలచేరి వరకు పొడిగింపుతో 1995లో ప్రారంభించబడింది. 2007లో, ఢిల్లీ మెట్రో తరహాలో చెన్నైకి ఆధునిక మెట్రో రైలు వ్యవస్థను ప్లాన్ చేశారు.

## నిర్మాణం
### దశ 1
2007-08లో, *ఢిల్లీ మెట్రో రైల్ కార్పొరేషణ్* (డి.ఎం.ఆర్.సి.) చెన్నైలో మెట్రో వ్యవస్థ అమలుపై వివరణాత్మక ప్రాజెక్ట్ నివేదికను తయారు చేసే బాధ్యతను అప్పగించింది. చెన్నై మెట్రో నెట్‌వర్క్ కోసం డి.ఎం.ఆర్.సి. ఏడు లైన్లను ప్లాన్ చేసింది. మొదటి దశ 45.1 కి.మీ. (28.02 మైళ్లు) రెండు లైన్లు 25 కి.మి. (15.53 మైళ్లు) భూగర్భంలో విస్తరించి ఉన్నాయి. నవంబర్ 7, 2007న, ఇది భారత ప్రభుత్వంచే ఆమోదించబడింది. 7 నవంబరు 2007న, చెన్నై మెట్రో రైల్ లిమిటెడ్ (సి.ఎం.ఆర్.ఎల్.), ప్రాజెక్ట్‌ను అమలు చేయడానికి జాయింట్ వెంచర్‌గా భారత ప్రభుత్వం మరియు తమిళనాడు ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసిన ప్రత్యేక ప్రయోజన సంస్థ. ప్రణాళికా సంఘం ఈ ప్రాజెక్టుకు 16 ఏప్రిల్ 2008న సూత్రప్రాయంగా ఆమోదం తెలిపింది. మొదటి దశ యొక్క అంచనా మూల వ్యయం ₹3,770 కోట్లు ($470 మిలియన్లు) ఇందులో 57% *జపాన్ ఇంటర్నేషనల్ కోఆపరేషన్ ఏజెన్సీ* ద్వారా రుణం పొందింది.

ఫిబ్రవరి 2009లో, ఇన్నర్ రింగ్ రోడ్డు వెంబడి 4.5 కి.మీ (2.80 మైళ్ళు) పొడవైన వయాడక్ట్ నిర్మాణానికి ₹199 కోట్ల ($25 మిలియన్) కాంట్రాక్ట్ ఇవ్వబడింది మరియు ఎలివేటెడ్ వయాడక్ట్ కోసం పునాది రాయితో 10 జూన్ 2009న నిర్మాణం ప్రారంభమైంది కోయంబేడు మధ్య మరియు అశోక్ నగర్ స్ట్రెచ్. మార్చి 2009లో, ప్రాజెక్ట్‌పై సాంకేతిక సలహా కోసం ఫ్రెంచ్ కంపెనీ ఏజిస్ నేతృత్వంలోని ఐదు కంపెనీల కన్సార్టియంకు $30 మిలియన్ల కాంట్రాక్టు ఇవ్వబడింది. ఆగస్ట్ 2010లో, రోలింగ్ స్టాక్‌ను సరఫరా చేసే కాంట్రాక్ట్ ఆల్‌స్టోమ్‌కు $243 మిలియన్లకు ఇవ్వబడింది

జనవరి 2011లో, లార్సెన్ & టూబ్రో మరియు ఆల్‌స్టోమ్ మధ్య జాయింట్ వెంచర్‌కు ట్రాక్ పనులు మరియు కోయంబేడులో డిపో రూపకల్పన మరియు నిర్మాణం కోసం ₹449.22 కోట్ల ($56 మిలియన్లు) ఒప్పందం లభించింది. జూన్ 2011లో, మొదటి దశ యొక్క ఎలివేటెడ్ స్టేషన్ల కోసం తదుపరి టెండర్లు కన్సాలిడేటెడ్ కన్‌స్ట్రక్షన్ కన్సార్టియంకు ఇవ్వబడ్డాయి. లిఫ్టులు మరియు ఎస్కలేటర్ల సరఫరా కాంట్రాక్ట్ జాన్సన్ లిఫ్ట్స్ మరియు ఎస్.జే.ఇ.సి కార్పొరేషన్ యొక్క జాయింట్ వెంచర్‌కు ఇవ్వబడింది.  ఫిబ్రవరి 2011లో, గామన్ ఇండియా మరియు మోస్‌మెట్రోస్ట్రాయ్‌లకు మొదటి దశ భూగర్భ విభాగాల నిర్మాణం కోసం కాంట్రాక్టులు లభించాయి. విద్యుత్ సరఫరా మరియు ఓవర్ హెడ్ ఎలక్ట్రిఫికేషన్ కాంట్రాక్ట్ సిమెన్స్‌కు ₹305 కోట్లకు ($38 మిలియన్) ఇవ్వబడింది, మరియు స్వయంచాలికమైన ఛార్జీల సేకరణ, సొరంగాల వెంటిలేషన్ మరియు ఎయిర్ కండిషనింగ్ కాంట్రాక్టులు వరుసగా నిప్పాన్ సిగ్నల్, ఎమిరేట్స్ ట్రేడింగ్ ఏజెన్సీ మరియు వోల్టాస్‌లకు ఇవ్వబడ్డాయి.

జూలై 2012లో, మొదటి టన్నెల్ బోరింగ్ యంత్రం ప్రారంభించబడింది మరియు అక్టోబరు 2012 నాటికి, ఆఫ్కాన్స్-ట్రాన్స్‌టన్నెల్‌స్ట్రాయ్, లార్సన్ & టూబ్రొ మరియు ఎస్.యు.సి.జి. అనే మూడు కన్సార్టియమ్‌ల ద్వారా భూగర్భంలో సొరంగాలను బోర్ చేయడానికి పదకొండు యంత్రాలు ప్రారంభించబడ్డాయి.  6 నవంబరు 2013న, 1 కి.మీ. (0.62 మైళ్లు) ట్రాక్‌పై టెస్ట్ రన్ నిర్వహించబడింది. 14 ఫిబ్రవరి 2014న కోయంబేడు మరియు అశోక్ నగర్ స్టేషన్ల మధ్య మొదటి ట్రయల్ రన్ నిర్వహించారు. ఆగస్టు 2014లో, మెట్రో రీసెర్చ్ డిజైన్ మరియు స్టాండర్డ్స్ ఆర్గనైజేషన్ నుండి చట్టబద్ధమైన స్పీడ్ సర్టిఫికేషన్ క్లియరెన్స్‌ను పొందింది. జనవరి 2015లో, అనుమతి కోసం కమిషనర్ ఆఫ్ మెట్రో రైల్ సేఫ్టీకి నివేదిక సమర్పించబడింది. ఏప్రిల్ 2015లో మెట్రో రైల్ సేఫ్టీ కమిషనర్ రోలింగ్ స్టాక్‌ను పరిశీలించి నివేదికను రైల్వే బోర్డుకు సమర్పించారు.

29 జూన్ 2015న, ఆకుపచ్చ లైన్‌లో అలందూరు మరియు కోయంబేడు స్టేషన్ల మధ్య వాణిజ్య కార్యకలాపాలు ప్రారంభమయ్యాయి. 21 సెప్టెంబరు 2016న, అదే కారిడార్‌లో విమానాశ్రయం మరియు లిటిల్ మౌంట్ మధ్య వాణిజ్య కార్యకలాపాలు ప్రారంభమయ్యాయి. 14 మే 2017న, తిరుమంగలం మరియు నెహ్రూ పార్క్ మధ్య మొదటి అండర్‌గ్రౌండ్ లైన్‌లో కార్యకలాపాలు ప్రారంభమయ్యాయి, దీనిని 25 మే 2018న చెన్నై సెంట్రల్ వరకు పొడిగించారు. సైదాపేట మరియు ఏజి-డిఎంఎస్ మధ్య నీలం లైన్‌లో కార్యకలాపాలు మే 2018లో ప్రారంభమయ్యాయి. 10 ఫిబ్రవరి 2019న, ఏజి-డిఎంఎస్ నుండి వన్నారప్పెట్ట వరకు నీలం లైన్‌లో భూగర్భ మార్గం ప్రారంభించబడింది, ఇది మెట్రో యొక్క మొదటి దశను పూర్తి చేసింది.

## మూలాలు

వర్గం:చెన్నై రైలు రవాణా
వర్గం:భారతీయ మెట్రో రైలు వ్యవస్థలు