open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
జాన్ ఆల్డర్సన్

**జాన్ డాల్టన్ ఆల్డర్సన్** (1929 ఫిబ్రవరి 3 - 2022 నవంబరు 6) న్యూజిలాండ్ ఫస్ట్-క్లాస్ క్రికెటర్. ఇతను 1949-50, 1950-51 సీజన్లలో కాంటర్బరీ తరపున ఆడాడు.

ఆల్డర్సన్ క్రైస్ట్‌చర్చ్ బాలుర ఉన్నత పాఠశాలలో చదివాడు, అక్కడ ఇతను 1947లో పాఠశాల జావెలిన్ రికార్డును బద్దలు కొట్టాడు. ఇతను క్రైస్ట్‌చర్చ్‌లోని కాంటర్‌బరీ కళాశాలలో ఉపాధ్యాయుడిగా శిక్షణ పొందాడు.

ఓపెనింగ్ బౌలర్, ఆల్డర్సన్ 1949-50లో వెల్లింగ్టన్‌తో జరిగిన ఫస్ట్-క్లాస్ అరంగేట్రం మొదటి ఇన్నింగ్స్‌లో 66 పరుగులకు 5 వికెట్లు తీసుకున్నాడు. ఇతను తర్వాత తక్కువ విజయాన్ని సాధించాడు, రెండు సీజన్ల తర్వాత జట్టులో తన స్థానాన్ని కోల్పోయాడు.

ఇతని క్రికెట్ కెరీర్ తర్వాత, ఆల్డర్సన్ 1965లో ఆక్లాండ్‌కు వెళ్లి పాడి పరిశ్రమను చేపట్టే ముందు క్రైస్ట్‌చర్చ్‌లో కుటుంబ ఇటుకలను నడిపాడు. ఇతను 93 సంవత్సరాల వయస్సులో 2022 నవంబరు 6నకరాకాలోని తన పొలంలో మరణించాడు. ఇతను, ఇతని భార్య గ్లోరియా, ఇద్దరు కుమారులు ఉన్నారు.

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు
* 
* John Alderson at CricketArchive (subscription required)

వర్గం:న్యూజీలాండ్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:2022 మరణాలు
వర్గం:1929 జననాలు
హునర్ హలీ

**హునర్ హలీ గాంధీ** (జననం 1989 సెప్టెంబరు 9) ఒక భారతీయ టెలివిజన్ నటి. ఛల్-షె ఔర్ మాట్ లో అదితి జైస్వాల్, లైఫ్ ఓకే లో ఏక్ బూండ్ ఇష్క్ లో నందిని, *థాప్కీ ప్యార్ కీ* లో లవ్లీ ప్రధాన పాత్రలలో నటించి ఆమె ప్రసిద్ధి చెందింది.

## ప్రారంభ జీవితం
హునర్ హలీ 1989 సెప్టెంబరు 9న భారతదేశంలోని ఢిల్లీలో ఒక సిక్కు కుటుంబంలో జన్మించింది. ఆమెకు ప్రిన్స్ సియాలి అనే సోదరుడు ఉన్నాడు. ఆమె తన పాఠశాల విద్యను ఆనంద్ నికేతన్ లోని మౌంట్ కార్మెల్ పాఠశాలలో పూర్తి చేసింది, తరువాత ముంబై విశ్వవిద్యాలయం నుండి బ్యాచిలర్ ఆఫ్ మాస్ మీడియాలో (బి. ఎం. ఎం.) డిగ్రీని పూర్తి చేసింది. ఆమె తండ్రి బిక్రమ్ జీత్ సింగ్ 2010 ఫిబ్రవరి 14న మరణించాడు, అందుకే ఆమె ఎప్పుడూ వాలెంటైన్స్ డేని జరుపుకోదు.

## కెరీర్
2007లో స్టార్ ప్లస్ షో *కహానీ ఘర్ ఘర్ కీ* తో ఆమె టెలివిజన్ రంగంలోకి అడుగుపెట్టింది. ఆ తరువాత ఆమె స్టార్ ప్లస్ సోనీ ఖురానా గా గృహస్తి చేసింది. ఆమె చివరిసారిగా కలర్స్ టీవీ థాప్కీ ప్యార్ కీ లవ్లీగా కనిపించింది.

ఆమె ససురాల గెండా ఫూల్, ముక్తి బంధన్, దహ్లీజ్, ఏక్ బూంద్ ఇష్క్ వంటి ప్రముఖ టీవీ ధారావాహికల్లో కూడా పనిచేసింది. టీవీ షో ఛల్-షెహ్ ఔర్ మాట్ లో ఆమె మొదటిసారి ప్రధాన పాత్ర పోషించింది. టెలివిజన్ తో పాటు, ఆమె చిత్ర పరిశ్రమలో కూడా చురుకుగా ఉంది. 2013లో ఆమె అక్షయ్ కుమార్ చిత్రం *[[:hi:बॉस_(२०१३_हिन्दी_फ़िल्म)|బాస్]]* లో డింపుల్ పాత్రలో నటించింది.
## వ్యక్తిగత జీవితం
హునర్ హలీ 2016 ఆగస్టు 28న ఢిల్లీలో నటుడు మయాంక్ గాంధీని వివాహం చేసుకుంది. 2016 ప్రారంభంలో నిశ్చితార్థం చేసుకున్న తరువాత, ఈ జంట గురుద్వారా సాంప్రదాయ సిక్కు వివాహ వేడుకలో వివాహం చేసుకుంది.

## ఫిల్మోగ్రఫీ

### సినిమాలు

### టెలివిజన్

## మూలాలు

వర్గం:1989 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
దీపికా అమీన్

**దీపికా అమీన్** (జననం **దీపికా దేశ్‌పాండే** ) హిందీ చిత్రసీమకు చెందిన భారతీయ నటి. ఆమె ఫ్యాన్, రాంఝణా, హంప్టీ శర్మ కీ దుల్హనియా చిత్రాలలో తన పాత్రలకు ప్రసిద్ధి చెందింది. ఆమె టీవీ షోలు ఫర్మన్, తాష్న్-ఎ-ఇష్క్ లలో కూడా పనిచేసింది.

## ప్రారంభ జీవితం
దీపికా అమీన్ ముంబైలో జన్మించింది. అయితే, ఆమె ఆమె ఢిల్లీలో పెరిగింది, లోరెటో కాన్వెంట్ లోని పాఠశాలకు హాజరైంది, ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయం లేడీ శ్రీరామ్ కాలేజ్ ఫర్ ఉమెన్ లో ఆర్థికశాస్త్రం (ఆనర్స్) చేసింది.

ఆమె తండ్రి ఉల్హాస్ దేశ్‌పాండే, భారత వైమానిక దళంలో ఎయిర్ వైస్ మార్షల్ గా పనిచేసాడు. కాగా, తల్లి క్షమా దేశ్‌పాండే కథక్ నృత్యకారిణి. దీపిక తాతయ్య సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు పొందిన మరాఠీ కవి ఆత్మారామ్ రావాజీ దేశ్‌పాండే. అలాగే, నాయనమ్మ కుసుమావతి దేశ్‌పాండే, మరాఠీ సాహిత్య రచయిత్రి, నాగ్‌పూర్ విశ్వవిద్యాలయంలో ఆంగ్ల సాహిత్యంలో ప్రొఫెసర్‌గా కూడా ఉంది.
## ఫిల్మోగ్రఫీ

### సినిమాలు

## మూలాలు

వర్గం:1967 జననాలు
వర్గం:21వ శతాబ్దపు భారతీయ నటీమణులు
వర్గం:హిందీ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:భారతీయ సినిమా నటీమణులు
బ్రియాన్ ఆల్డ్రిడ్జ్

**బ్రియాన్ లెస్లీ ఆల్డ్రిడ్జ్** (1940 జూన్ 30 - 2021 డిసెంబరు 9) న్యూజిలాండ్ క్రికెట్ అంపైర్.

ఆల్డ్రిడ్జ్ 1992 క్రికెట్ ప్రపంచ కప్ ఫైనల్‌లో ఇంగ్లాండ్, పాకిస్తాన్ మధ్య జరిగిన అంపైర్‌లలో ఒకరు. ఇతను మరణించే సమయంలో, ఇతను ఇప్పటికీ ప్రపంచ కప్ ఫైనల్‌లో అధికారికంగా వ్యవహరించిన ఏకైక న్యూజిలాండ్ ఆటగాడు. ఇతను 1986, 1995 మధ్య 26 టెస్ట్ మ్యాచ్‌లు, 45 వన్డే ఆటలలో నిలిచాడు. న్యూజిలాండ్‌లో 20 టెస్టులతో పాటు, ఇతను శ్రీలంకలో మూడు టెస్టులు, పాకిస్థాన్‌లో రెండు, జింబాబ్వేలో ఒక టెస్టులో అంపైర్‌గా వ్యవహరించాడు. మొత్తం మీద, ఇతను 1979, 1995 మధ్య 84 ఫస్ట్-క్లాస్ మ్యాచ్‌లకు అంపైరింగ్ చేశాడు.

1997లో, ఆల్డ్రిడ్జ్ న్యూజిలాండ్ క్రికెట్ మొట్టమొదటి పూర్తి-స్థాయి అంపైర్ మేనేజర్ అయ్యాడు, ఈ పదవిని ఇతను 2008లో పదవీ విరమణ చేసే వరకు కొనసాగించాడు. క్రికెట్ పరిపాలనకు చేసిన సేవలకు గాను 2012 న్యూ ఇయర్ హానర్స్లో క్వీన్స్ సర్వీస్ మెడల్ అందుకున్నారు. క్రికెట్ వెలుపల, ఇతను బిల్డర్ గా పనిచేశాడు.

ఆల్డ్రిడ్జ్ తన 81 సంవత్సరాల వయస్సులో 2021 డిసెంబరు 9న క్రైస్ట్‌చర్చ్‌లో మరణించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:న్యూజీలాండ్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:2021 మరణాలు
వర్గం:1940 జననాలు
సత్యనారాయణ జతియా

** డాక్టర్ సత్యనారాయణ జతియా** (జననం 4 ఫిబ్రవరి 1946) భారతదేశానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన ఉజ్జయిని నియోజకవర్గం నుండి ఏడు సార్లు లోక్‌సభ సభ్యుడిగా ఎన్నికై  1999 నుండి 2004 వరకు వాజ్‌పేయి మంత్రివర్గంలో కేంద్ర మంత్రిగా పని చేశాడు.
## నిర్వహించిన పదవులు
* 1972 నుండి 1775: రాష్ట్ర భారతీయ మజ్దూర్ సంఘ్ ఉపాధ్యక్షుడు
* మధ్యప్రదేశ్ యువజన సంఘ్ ఆర్గనైజింగ్ సెక్రటరీ  
* షాజాపూర్ జిల్లా  భారతీయ జనసంఘ్ ఆర్గనైజింగ్ సెక్రటరీ
* 1977 నుండి 1980:  మధ్యప్రదేశ్ శాసనసభ సభ్యుడు
* 1977 నుండి 1978: మధ్యప్రదేశ్ శాసనసభలో షెడ్యూల్డ్ కులాలు & షెడ్యూల్డ్ తెగల సంక్షేమ కమిటీ సభ్యుడు
*1977 నుండి 1980: మధ్యప్రదేశ్ శాసనసభలో ఎలక్ట్రానిక్స్ మంత్రిత్వ శాఖ కన్సల్టేటివ్ కమిటీ సభ్యుడు
* 1980: ఉజ్జయిని నియోజకవర్గం నుండి 7వ లోక్‌సభకు ఎన్నికయ్యాడు
* 1980: బీజేపీ జతియా కార్యవర్గ సభ్యుడు
* 1980 నుండి 1984: కార్మిక మంత్రిత్వ శాఖ సలహా కమిటీ సభ్యుడు
* 1985 నుండి 1985: ఉజ్జయిని జిల్లా బీజేపీ అధ్యక్షుడు
* 1986 నుండి 1989: వరకట్న నిషేధం (సవరణ) బిల్లుపై కమిటీ సభ్యుడు
*1987 నుండి 1989:  మధ్యప్రదేశ్ బీజేపీ అధ్యక్షుడు 
*1989: ఉజ్జయిని నియోజకవర్గం నుండి 8వ లోక్‌సభకు ఎన్నికయ్యాడు  (2వసారి)
*1990 నుండి 1991: అధికార భాషపై కమిటీ సభ్యుడు
* డిపార్ట్‌మెంట్ ఆఫ్ అటామిక్ ఎనర్జీ, స్పేస్, ఎలక్ట్రానిక్స్, ఓషన్ డెవలప్‌మెంట్ & మినిస్ట్రీ ఆఫ్ సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ  కన్సల్టేటివ్ కమిటీ సభ్యుడు 
*1991: ఉజ్జయిని నియోజకవర్గం నుండి 10వ లోక్‌సభకు ఎన్నికయ్యాడు (3వసారి)
*1991 నుండి 1996: అధికార భాషపై కమిటీ సభ్యుడు
*1992 నుండి 1994: పెట్రోలియం & సహజ వాయువు మంత్రిత్వ శాఖ సలహా కమిటీ సభ్యుడు
*1991 నుండి 1996: మధ్యప్రదేశ్ బీజేపీ కార్యదర్శి
*1993 నుండి 1996: పరిశ్రమపై కమిటీ సభ్యుడు
*1996: ఉజ్జయిని నియోజకవర్గం నుండి 11వ లోక్‌సభకు ఎన్నికయ్యాడు (4వసారి)
*1996:  మధ్యప్రదేశ్ బీజేపీ ఉపాధ్యక్షుడు 
*1996: బీజేపీ ఆల్ ఇండియా షెడ్యూల్డ్ క్యాస్ట్స్ ఫోరం జనరల్ సెక్రటరీ
* బీజేపీ ఆల్ ఇండియా షెడ్యూల్డ్ క్యాస్ట్స్ ఫోరం అధ్యక్షుడు
* 1996 నుండి 1997: పార్లమెంటులో షెడ్యూల్డ్ కులాలు & షెడ్యూల్డ్ తెగల ఫోరం కార్యదర్శి
* పార్లమెంటులో షెడ్యూల్డ్ కులాలు & షెడ్యూల్డ్ తెగల ఫోరం ఉపాధ్యక్షుడు
* అధికార భాషపై కమిటీ సభ్యుడు
* పెట్రోలియం & సహజ వాయువు మంత్రిత్వ శాఖ సలహా కమిటీ సభ్యుడు
* కమ్యూనికేషన్స్ కమిటీ సభ్యుడు
* లోక్‌సభ టేబుల్‌పై ఉంచిన పత్రాలపై కమిటీ చైర్మన్
* 1998: ఉజ్జయిని నియోజకవర్గం నుండి 12వ లోక్‌సభకు ఎన్నికయ్యాడు (5వసారి)
* 1993 నుండి 1996: కేంద్ర కార్మిక శాఖ మంత్రి
* 1999: ఉజ్జయిని నియోజకవర్గం నుండి 13వ లోక్‌సభకు ఎన్నికయ్యాడు (6వసారి)
* అక్టోబర్ నుండి నవంబర్ 1999:  కేంద్ర పట్టణ ఉపాధి & పేదరిక నిర్మూలన శాఖ మంత్రి
* 22 నవంబర్ 1999 నుండి 1 సెప్టెంబర్ 2001: కేంద్ర కార్మిక శాఖ మంత్రి
* 1 సెప్టెంబర్ 2001 నుండి 22 మే 2004: కేంద్ర సామాజిక న్యాయ & సాధికారత శాఖ మంత్రి
* 2004: ఉజ్జయిని నియోజకవర్గం నుండి 14వ లోక్‌సభకు ఎన్నికయ్యాడు (7వసారి)
* షెడ్యూల్డ్ కులాలు & షెడ్యూల్డ్ తెగల సంక్షేమ కమిటీ ఛైర్మన్‌ 
* బొగ్గు & ఉక్కుపై స్టాండింగ్ కమిటీ ఛైర్మన్
* సాధారణ ప్రయోజనాల కమిటీ సభ్యుడు
* కార్మిక కమిటీ సభ్యుడు
## మూలాలు

వర్గం:7వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:9వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:10వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:11వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:12వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:13వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:14వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ వ్యక్తులు
వర్గం:భారతీయ జనతా పార్టీ రాజకీయ నాయకులు
చింతామణి మాళవ్య

**చింతామణి మాళవ్య**  (జననం 14 జూలై 1971) భారతదేశానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన 2014లో జరిగిన లోక్‌సభ ఎన్నికలలో ఉజ్జయిని నియోజకవర్గం నుండి లోక్‌సభ సభ్యుడిగా ఎన్నికయ్యాడు.
## రాజకీయ జీవితం
చింతామణి మాళవ్య భారతీయ జనతా పార్టీ ద్వారా రాజకీయాలలోకి వచ్చి పార్టీలో వివిధ హోదాల్లో పని చేసి 2014లో జరిగిన లోక్‌సభ ఎన్నికలలో ఉజ్జయిని నియోజకవర్గం నుండి బీజేపీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి కాంగ్రెస్ అభ్యర్థి ప్రేమ్‌చంద్ గుడ్డుపై 3,09,663 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలిచి తొలిసారి లోక్‌సభ సభ్యుడిగా ఎన్నికై 1 సెప్టెంబర్ 2014 నుండి 31 ఆగస్టు 2018 వరకు మానవ వనరుల అభివృద్ధిపై స్టాండింగ్ కమిటీ సభ్యుడిగా, 1 సెప్టెంబర్ 2018 నుండి మే 2019 వరకు ఆర్థిక & కార్పొరేట్ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ సలహా కమిటీ సభ్యుడిగా, బొగ్గు & ఉక్కుపై స్టాండింగ్ కమిటీ చైర్‌పర్సన్‌గా పని చేశాడు. 

చింతామణి మాళవ్య 2023 మధ్యప్రదేశ్ శాసనసభ ఎన్నికలలో అలోట్ శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి బీజేపీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి కాంగ్రెస్ అభ్యర్థి ప్రేమ్‌చంద్ గుడ్డుపై 68884 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలిచి తొలిసారి శాసనసభ్యుడిగా ఎన్నికయ్యాడు.

## మూలాలు

వర్గం:16వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ వ్యక్తులు
వర్గం:భారతీయ జనతా పార్టీ రాజకీయ నాయకులు
ప్రేమ్‌చంద్ గుడ్డు

**గుడ్డు ప్రేమ్‌చంద్** (జననం 2 సెప్టెంబర్ 1960) భారతదేశానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన 2009లో జరిగిన లోక్‌సభ ఎన్నికలలో ఉజ్జయిని నియోజకవర్గం నుండి లోక్‌సభ సభ్యుడిగా ఎన్నికయ్యాడు.
## రాజకీయ జీవితం
ప్రేమ్‌చంద్ గుడ్డు భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ పార్టీ ద్వారా రాజకీయాలలోకి వచ్చి పార్టీలో వివిధ హోదాల్లో పని చేసి 1994లో మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ కౌన్సిల్ సభ్యుడిగా ఎన్నికయ్యాడు. ఆయన 1998 నుండి 2008 వరకు రెండుసార్లు శాసనసభ సభ్యుడిగా ఎన్నికై,  ఉజ్జయిని జిల్లా విజిలెన్స్ & మానిటరింగ్ కమిటీ ఛైర్మన్‌గా, ఉక్కు కమిటీ సభ్యుడిగా, షెడ్యూల్డ్ కులాలు & షెడ్యూల్డ్ తెగల సంక్షేమంపై కమిటీ సభ్యుడిగా, 
మధ్యప్రదేశ్ కాంగ్రెస్ కమిటీ ప్రధాన కార్యదర్శిగా పని చేశాడు. 

ప్రేమ్‌చంద్ గుడ్డు 2009లో జరిగిన లోక్‌సభ ఎన్నికలలో ఉజ్జయిని నియోజకవర్గం నుండి కాంగ్రెస్ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తొలిసారి లోక్‌సభ సభ్యుడిగా ఎన్నికై సామాజిక న్యాయం మరియు సాధికారత కమిటీ సభ్యుడిగా పని చేశాడు. ఆయన 2014లో జరిగిన లోక్‌సభ ఎన్నికలలో ఓడిపోయాడు.

## మూలాలు

వర్గం:15వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ వ్యక్తులు
వర్గం:భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ నాయకులు
అనిల్ ఫిరోజియా

**అనిల్ ఫిరోజియా** (జననం 14 జూలై 1971) భారతదేశానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన ఉజ్జయిని నియోజకవర్గం నుండి రెండుసార్లు లోక్‌సభ సభ్యుడిగా ఎన్నికయ్యాడు.
## రాజకీయ జీవితం
అనిల్ ఫిరోజియా భారతీయ జనతా పార్టీ ద్వారా రాజకీయాలలోకి వచ్చి పార్టీలో వివిధ హోదాల్లో పని చేసి 2013 మధ్యప్రదేశ్ శాసనసభ ఎన్నికలలో తారాణా నియోజకవర్గం నుండి శాసనసభ సభ్యుడిగా ఎన్నికై, ఉజ్జయిని డెవలప్‌మెంట్ అథారిటీ వైస్ ఛైర్మన్‌గా పని చేసి, 2019లో జరిగిన లోక్‌సభ ఎన్నికలలో ఉజ్జయిని నియోజకవర్గం నుండి బీజేపీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి కాంగ్రెస్ అభ్యర్థి బాబూలాల్ మాలవీయపై 3,65,637 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలిచి తొలిసారి లోక్‌సభ సభ్యుడిగా ఎన్నికై డ్యూల్డ్ కులాలు & షెడ్యూల్డ్ తెగల సంక్షేమ కమిటీ సభ్యుడిగా, ఆహారం, వినియోగదారుల వ్యవహారాలు & సంప్రదింపుల కమిటీ, విదేశీ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ కమిటీ సభ్యుడిగా పని చేశాడు.

అనిల్ ఫిరోజియా 2024లో జరిగిన లోక్‌సభ ఎన్నికలలో ఉజ్జయిని నియోజకవర్గం  నుండి బీజేపీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి కాంగ్రెస్ అభ్యర్థి మహేష్ పార్మర్ పై 375860 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలిచి రెండోసారి లోక్‌సభ సభ్యుడిగా ఎన్నికై షెడ్యూల్డ్ కులాలు & షెడ్యూల్డ్ తెగల సంక్షేమ కమిటీ  సభ్యుడిగా,రవాణా, పర్యాటకం & సంస్కృతిపై కమిటీ సభ్యుడిగా పని చేశాడు.
## మూలాలు

వర్గం:18వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:17వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ వ్యక్తులు
వర్గం:భారతీయ జనతా పార్టీ రాజకీయ నాయకులు
సుధీర్ గుప్తా

**సుధీర్ గుప్తా** (జననం 19 మే 1959) భారతదేశానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన మందసౌర్ నియోజకవర్గం నుండి మూడుసార్లు  లోక్‌సభ సభ్యుడిగా ఎన్నికయ్యాడు.
## రాజకీయ జీవితం
సుధీర్ గుప్తా భారతీయ జనతా పార్టీ  ద్వారా రాజకీయాలలోకి వచ్చి పార్టీలో వివిధ హోదాల్లో పని చేసి 27 జూన్ 2008 నుండి 31 డిసెంబర్ 2013 వరకు మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రణాళికా సంఘం సభ్యుడిగా పని చేశాడు. ఆయన 2014లో జరిగిన లోక్‌సభ ఎన్నికలలో మందసౌర్ నియోజకవర్గం నుండి బీజేపీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తొలిసారి లోక్‌సభ సభ్యుడిగా ఎన్నికై  1 సెప్టెంబర్ 2014 నుండి 31 ఆగస్టు 2017 వరకు వాణిజ్యంపై స్టాండింగ్ కమిటీ సభ్యుడిగా, 3 డిసెంబర్ 2014 నుండి  30 ఏప్రిల్ 2017 వరకు అంచనాల కమిటీ సభ్యుడిగా,  కెమికల్స్ & ఫెర్టిలైజర్స్ మంత్రిత్వ శాఖ కన్సల్టేటివ్ కమిటీ సభ్యుడిగా, సబ్ కమిటీ-II అంచనాల కమిటీ సభ్యుడిగా, పంచాయతీ రాజ్` అంశంపై అంచనాల కమిటీ సబ్‌ కమిటీ సభ్యుడిగా,19 అక్టోబర్ 2016 నుండి  25 మే 2019 వరకు నీటి వనరులపై స్టాండింగ్ కమిటీ సభ్యుడిగా, 1 సెప్టెంబర్ 2017 నుండి 25 మే 2019 వరకు రైల్వే స్టాండింగ్ కమిటీ సభ్యుడిగా ఉన్నాడు. 

సుధీర్ గుప్తా 2019లో జరిగిన లోక్‌సభ ఎన్నికలలో మందసౌర్ నియోజకవర్గం నుండి బీజేపీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి రెండోసారి లోక్‌సభ సభ్యుడిగా ఎన్నికై, హౌస్ కమిటీ సభ్యుడిగా, పబ్లిక్ అకౌంట్స్ కమిటీ సభ్యుడిగా, ఫైనాన్స్ స్టాండింగ్ కమిటీ సభ్యుడిగా, రసాయనాలు మరియు ఎరువుల మంత్రిత్వ శాఖ సలహా కమిటీ సభ్యుడిగా ఉన్నాడు.

సుధీర్ గుప్తా 2024లో జరిగిన లోక్‌సభ ఎన్నికలలో మందసౌర్ నియోజకవర్గం నుండి బీజేపీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి మూడోసారి లోక్‌సభ సభ్యుడిగా ఎన్నికై, 4 జూలై నుండి హౌస్ కమిటీ సభ్యుడిగా, 14 ఆగస్టు 2024 నుండి అంచనాల కమిటీ సభ్యుడిగా, 26 సెప్టెంబర్ నుండి పరిశ్రమపై కమిటీ సభ్యుడిగా ఉన్నాడు.

## మూలాలు

వర్గం:18వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:17వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:16వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ వ్యక్తులు
వర్గం:భారతీయ జనతా పార్టీ రాజకీయ నాయకులు
లక్ష్మీనారాయణ పాండే

**లక్ష్మీనారాయణ పాండే** (28 మార్చి 1928 - 19 మే 2016) భారతదేశానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన మందసౌర్ నియోజకవర్గం నుండి ఎనిమిదిసార్లు లోక్‌సభ సభ్యుడిగా ఎన్నికయ్యాడు.

## నిర్వహించిన పదవులు

* 5 ఆగస్టు 2007:   విదేశీ వ్యవహారాల స్టాండింగ్ కమిటీ అధ్యక్షుడు
* అధికార భాషా కమిటీపై 2వ సబ్ కమిటీ కన్వీనర్
* కమ్యూనికేషన్స్ మంత్రిత్వ శాఖ కన్సల్టేటివ్ కమిటీ సభ్యుడు
* 2004: 14 లోక్‌సభ సభ్యుడు  (8వ పర్యాయం)
* ఛైర్మన్‌ల ప్యానెల్‌ సభ్యుడు
* విదేశీ వ్యవహారాల కమిటీ సభ్యుడు
* సాధారణ ప్రయోజనాల కమిటీ సభ్యుడు 
* 2003 - 2004: వాణిజ్య కమిటీ, రక్షణ కమిటీ సభ్యుడు
* 2002: గ్రామీణాభివృద్ధి కమిటీ సభ్యుడు
* 2000 - 2004: పెట్రోలియం & సహజ వాయువు మంత్రిత్వ శాఖ సలహా కమిటీ సభ్యుడు
* 1999 - 2004: సాధారణ ప్రయోజనాల కమిటీ సభ్యుడు
* 1999 - 2000: రక్షణ కమిటీ అధ్యక్షుడు & చైర్మన్ ప్యానెల్ సభ్యుడు
* 1999: 13వ లోక్‌సభకు తిరిగి ఎన్నికయ్యాడు (7వసారి)
* రసాయనాలు & ఎరువుల మంత్రిత్వ శాఖ సలహా కమిటీ సభ్యుడు
* అధికార భాషపై కమిటీ సభ్యుడు
* రైల్వే కమిటీ సభ్యుడు
* సాధారణ ప్రయోజనాల కమిటీ సభ్యుడు 
* 1998 - 1999: చైర్మన్ ప్యానెల్ సభ్యుడు
* బిజెపి పార్లమెంటరీ పార్టీ లోక్‌సభ ప్రధాన కార్యదర్శి
* 1998: 12వ లోక్‌సభకు తిరిగి ఎన్నికయ్యాడు (6వసారి)
* 1996 - 1997: పెట్రోలియం & సహజవాయువు మంత్రిత్వ శాఖ, పెట్రోలియం & రసాయనాలపై కన్సల్టేటివ్ కమిటీ సభ్యుడు
* 1996: 11వ లోక్‌సభకు తిరిగి ఎన్నికయ్యాడు (5వసారి)
* 1993: మధ్యప్రదేశ్  బీజేపీ అధ్యక్షుడు
* హిందీ సలహా కమిటీ సభ్యుడు
* ఆహార కమిటీ సభ్యుడు
* వ్యవసాయ కమిటీ సభ్యుడు
* రక్షణ కమిటీ సభ్యుడు
* 1992 - 1994: ప్రభుత్వ హామీల కమిటీ చైర్మన్
* 1991 - 1995: లోక్‌సభ  బీజేపీ పార్లమెంటరీ పార్టీ చీఫ్ విప్ 
* 1991 - 1993: సాధారణ ప్రయోజనాల కమిటీ సభ్యుడు
* 1991 - 1992:  వ్యాపార సలహా కమిటీ సభ్యుడు
* 1991: 10వ లోక్‌సభకు తిరిగి ఎన్నికయ్యాడు (4వసారి)
* 1989 - 1991: లోక్‌సభ  బీజేపీ పార్లమెంటరీ పార్టీ విప్ 
* 1989: 9వ లోక్‌సభకు తిరిగి ఎన్నికయ్యాడు (3వసారి)
* పిటిషన్లపై కమిటీ సభ్యుడు
* పబ్లిక్ అకౌంట్స్ కమిటీ సభ్యుడు
* హౌస్ కమిటీ ఛైర్మన్
* 1978 - 1979:   జనతా పార్టీ జనరల్ సెక్రటరీ
* 1977: 6వ లోక్‌సభకు తిరిగి ఎన్నికయ్యాడు (2వ పర్యాయం)
* 1975 - 1976:   లోక్ సభ భారతీయ జన సంఘ్  పార్లమెంటరీ పార్టీ విప్
* అధికార భాషపై రెండవ పార్లమెంటరీ సబ్‌కమిటీ కన్వీనర్
* పార్లమెంటరీ & అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాల డీలిమిటేషన్ కమిషన్ సభ్యుడు
* 1974 - 1975: రూల్స్ కమిటీ సభ్యుడు
* 1972 - 1978: మధ్యప్రదేశ్ భారతీయ జన సంఘ్  ప్రధాన కార్యదర్శి 
* 1972 - 1973: పబ్లిక్ అకౌంట్స్ కమిటీ సభ్యుడు
* 1971: 5వ లోక్‌సభకు ఎన్నికయ్యాడు
* మధ్యప్రదేశ్ శాసనసభ కార్మిక సలహా కమిటీ సభ్యుడు 
* మధ్యప్రదేశ్ శాసనసభ ప్లానింగ్ అడ్వైజరీ కమిటీ మెంబర్
* 1963 - 1967:   భారతీయ జనసంఘ్ లెజిస్లేచర్ పార్టీ విప్ 
* 1962 - 1967: మధ్యప్రదేశ్ శాసనసభ సభ్యుడు
* 1962 - 1964: మధ్యప్రదేశ్ శాసనసభ పబ్లిక్ అకౌంట్స్ కమిటీ  సభ్యుడు 
* 1953 - 1962: జారా పురపాలక కమిటీ సభ్యుడు  

## మూలాలు

వర్గం:5వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:6వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:9వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:10వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:11వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:12వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:13వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ వ్యక్తులు
వర్గం:భారతీయ జనతా పార్టీ రాజకీయ నాయకులు
అనితా నగర్ సింగ్ చౌహాన్

**అనితా నగర్ సింగ్ చౌహాన్** (జననం 5 సెప్టెంబర్ 1984) భారతదేశానికి చెందిన రాజకీయ నాయకురాలు. ఆమె 2024లో జరిగిన లోక్‌సభ ఎన్నికలలో రత్లాం నియోజకవర్గం నుండి  తొలిసారి లోక్‌సభ సభ్యురాలిగా ఎన్నికైంది. 

చౌహాన్ అలీరాజ్‌పూర్ జిల్లా పంచాయతీ చైర్‌పర్సన్‌గా పని చేసింది.

## మూలాలు

వర్గం:1984 జననాలు
వర్గం:18వ లోక్‌సభకు ఎన్నికైన మహిళా సభ్యులు
వర్గం:18వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ వ్యక్తులు
వర్గం:భారతీయ జనతా పార్టీ రాజకీయ నాయకులు
గుమాన్ సింగ్ దామోర్

**గుమాన్ సింగ్ దామోర్** (జననం 4 ఏప్రిల్ 1957) భారతదేశానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన 2019లో జరిగిన లోక్‌సభ ఎన్నికలలో రత్లాంనియోజకవర్గం నుండి లోక్‌సభ సభ్యుడిగా ఎన్నికయ్యాడు.
## రాజకీయ జీవితం
గుమాన్ సింగ్ దామోర్ భారతీయ జనతా పార్టీ  ద్వారా రాజకీయాలలోకి వచ్చి పార్టీలో వివిధ హోదాల్లో పని చేసి 2018లో ఝబువా శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యాడు. ఆయన 2019లో జరిగిన లోక్‌సభ ఎన్నికలలో రత్లాం నియోజకవర్గం నుండి బీజేపీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తొలిసారి లోక్‌సభ సభ్యుడిగా ఎన్నికై నీటి వనరులపై స్టాండింగ్ కమిటీ సభ్యుడిగా, గిరిజన వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖలోని సలహా కమిటీ సభ్యుడిగా పని చేశాడు. ఆయనకు 2024లో టికెట్ దక్కలేదు.

## మూలాలు

వర్గం:17వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ వ్యక్తులు
వర్గం:భారతీయ జనతా పార్టీ రాజకీయ నాయకులు
కాంతిలాల్ భూరియా

**కాంతిలాల్ భూరియా** (జననం 1 జూన్ 1950) భారతదేశానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన నాలుగుసార్లు రత్లాం నియోజకవర్గం నుండి లోక్‌సభ సభ్యుడిగా ఎన్నికై కేంద్ర మంత్రిగా పని చేశాడు.
## మూలాలు

వర్గం:11వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:12వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:13వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:14వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:16వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ వ్యక్తులు
వర్గం:భారతీయ జనతా పార్టీ రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ నాయకులు
దిలీప్ సింగ్ భూరియా

**దిలీప్ సింగ్ భూరియా** (18 జూన్ 1944 - 24 జూన్ 2015) భారతదేశానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన రత్లాం నియోజకవర్గం నుండి లోక్‌సభ సభ్యుడిగా ఎన్నికయ్యాడు.
## రాజకీయ జీవితం
దిలీప్ సింగ్ భూరియా కాంగ్రెస్‌తో  తన రాజకీయ జీవితాన్ని ప్రారంభించి 1972లో పెట్‌లావాడ్ నియోజకవర్గం నుండి తొలిసారి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికై 1980లో తొలిసారి రత్లాం నుండి   లోక్‌సభ సభ్యుడిగా ఎన్నికై ఆ తరువాత 1996 వరకు వరుసగా ఐదుసార్లు ఎంపీగా ఎన్నికయ్యాడు. ఆయన 1998లో ఓడిపోయి 2014లో తిరిగి లోక్‌సభ సభ్యుడిగా గెలిచాడు. దిలీప్ సింగ్ భూరియా అటల్ బిహారీ వాజ్‌పేయి ప్రభుత్వంలో 2002 నుండి 2004 వరకు జాతీయ ఎస్సీ/ఎస్టీ జాతీయ కమిషన్ ఛైర్మన్‌గా పని చేశాడు.
## మరణం
దిలీప్ సింగ్ భూరియా 2015 జూన్ 25న గుర్గావ్‌లోని ఆసుపత్రిలో అనారోగ్యంతో చికిత్స పొందుతూ మరణించాడు.  ఆయనకు భార్య, ఇద్దరు కుమారులు, నలుగురు కుమార్తెలు ఉన్నారు.
## మూలాలు

వర్గం:16వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:7వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:8వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:9వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:10వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:11వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ వ్యక్తులు
వర్గం:భారతీయ జనతా పార్టీ రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ నాయకులు
అగ్నిమిత్ర పాల్

**అగ్నిమిత్రా పాల్** ఒక భారతీయ ఫ్యాషన్ డిజైనర్, రాజకీయవేత్త. ఆమె అస‌న్‌సోల్ దక్షిణ్ నియోజకవర్గం నుండి పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ సభ్యురాలిగా, భారతీయ జనతా పార్టీ మహిళా మోర్చా పశ్చిమ బెంగాల్ యూనిట్ అధ్యక్షురాలిగా పనిచేస్తున్నది. రాజకీయాల్లోకి రాకముందు ఆమె కోల్‌కాతాకు చెందిన ఫ్యాషన్ డిజైనర్.

## వ్యక్తిగత జీవితం
అగ్నిమిత్ర వైద్యులు, విద్యావేత్తల కుటుంబంలో జన్మించింది. ఆమె తండ్రి డాక్టర్ అశోక్ రాయ్ అసన్సోల్ లో శిశువైద్యుడు. ఆమె లోరెటో కాన్వెంట్, అసన్సోల్ బాలికల కళాశాల నుండి తన పాఠశాల విద్యను పూర్తి చేసింది. ఆమె బనవారిలాల్ భలోటియా కళాశాలలో వృక్షశాస్త్రంలో బ్యాచిలర్ డిగ్రీని పూర్తి చేసింది.

ఆమె పార్థో పాల్ అనే వ్యాపారవేత్తను వివాహం చేసుకుంది. వీరికి ఇద్దరు పిల్లలు.

## కెరీర్
ఫ్యాషన్ డిజైనర్ గా అగ్నిమిత్ర పాల్, *కోయి మేరే దిల్ సే పూచే*, వయా డార్జిలింగ్ వంటి అనేక బాలీవుడ్ చిత్రాలకు దుస్తులను డిజైన్ చేసింది.

ఆమె శ్రీదేవి, ఇషా డియోల్, మిథున్ చక్రవర్తి, షోనల్ రావత్, కే కే మీనన్, సోనాలి కులకర్ణి, వినయ్ పాఠక్, పర్వీన్ దబాస్ వంటి వారికి దుస్తులు, వ్యక్తిగత వార్డ్‌రోబ్ లను రూపొందించింది.

ఆమె భారతదేశంలోని అనేక నగరాల్లో తన సొంత ఫ్యాషన్ లేబుల్ "ఇంగా" ను ప్రారంభించింది. పాల్ లాక్మే ఫ్యాషన్ వీక్ సమ్మర్/రిసార్ట్ 2013 కోసం కూడా డిజైన్ చే'rgdr.

అమెరికా మాజీ విదేశాంగ కార్యదర్శి హిల్లరీ క్లింటన్ కు ఆమె రూపొందించిన శాలువలు, దుప్పట్లు అందజేసింది.

## రాజకీయ జీవితం
2020లో లాకెట్ ఛటర్జీ తరువాత అగ్నిమిత్ర పాల్ పశ్చిమ బెంగాల్ బిజెపి మహిళా మోర్చా అధ్యక్షురాలైంది.

బిజెపి మహిళా మోర్చా అధ్యక్షురాలిగా, ఆమె రాష్ట్రంలోని 23 జిల్లాల్లో మహిళల కోసం "ఉమా" అనే ఆత్మరక్షణ శిక్షణా *వర్క్‌షాప్‌* లను నిర్వహించింది.

ఆమె 2021 పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ ఎన్నికల్లో అస‌న్‌సోల్ దక్షిణ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి టిఎంసి అభ్యర్థి సాయోని ఘోష్ ను ఓడించింది.
## మూలాలు

వర్గం:భారత ఫ్యాషన్ డిజైనర్లు
వర్గం:భారత మహిళా ఫ్యాషన్ డిజైనర్లు
వర్గం:1973 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
సీన్ ఈథ్రోన్

**సీన్ విలియం ఈథోర్న్** (జననం 1986, మే 5) న్యూజిలాండ్ మాజీ క్రికెట్ ఆటగాడు. ఇతను 2004 అండర్-19 క్రికెట్ ప్రపంచ కప్‌లో న్యూజిలాండ్ జాతీయ అండర్-19 క్రికెట్ జట్టుకు ఆడాడు. ఇతను 2004-05, 2016-17 సీజన్ల మధ్య ఒటాగో కోసం దేశీయంగా ఆడాడు.

ఈథోర్న్ 1986లో డునెడిన్‌లో జన్మించాడు. నగరంలోని కవానాగ్ కళాశాలలో చదువుకున్నాడు.

## మూలాలు

వర్గం:న్యూజీలాండ్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1986 జననాలు
షోనల్ రావత్

**షోనల్ రావత్** ఒక భారతీయ మాజీ మోడల్, టెలివిజన్ వ్యాఖ్యాత. ఆమె *[[ఫెమినా మిస్ ఇండియా]]*, 2003ను గెలుచుకుంది. ఆ తరువాత *మిస్ ఆసియా పసిఫిక్*, 2003కు వెళ్ళింది. ఆమె జూమ్ నెట్వర్క్ టాక్ షోలకు వ్యాఖ్యాతగా వ్యవహరిస్తుంది. ఆమె ఒక వీజె. బాలి సాగూ రీమిక్స్ చేసిన బిందియా చమ్కేగి అనే మ్యూజిక్ వీడియోకు ఆమె బాగా ప్రసిద్ది చెందింది.

## వ్యక్తిగత జీవితం
ఆమె తండ్రి ఇండియన్ పోలీస్ సర్వీస్ అధికారి, తల్లికి కోల్‌కాతాలో సొంత కిండర్ గార్టెన్ ఉంది. ఆమె తండ్రి పశ్చిమ బెంగాల్ లో నియమితులైనందున ఆమె రాష్ట్రంలోని వివిధ ప్రాంతాలలో పాఠశాలకు హాజరయింది, ఆమె లోరెటో హౌస్ నుండి మెట్రిక్యులేషన్ పూర్తి చేసింది.

ఆమె కరణ్ వాట్స్ ను 2013లో వివాహం చేసుకుంది.

## కెరీర్

### మోడలింగ్
ఆమె 2003లో ఫెమినా మిస్ ఇండియా గెలుచుకుంది. ఆ సంవత్సరంలో *మిస్ ఆసియా పసిఫిక్* భారతదేశానికి ప్రాతినిధ్యం వహించింది. జపాన్ టోక్యోలో జరిగిన 43వ పోటీలో రెండవ స్థానంలో నిలిచింది. 2004లో, ఆమె ఉపెన్ పటేల్ కలిసి బిండియా చమ్కేగి అనే మెగా హిట్ వీడియోలో కనిపించింది. ఆ తరువాత, ఆమె *సత్య పాల్* కోసం ప్రదర్శనలలో కనిపించే చురుకైన మోడల్ గా ఉంది.

### టెలివిజన్
హిందీ హాస్య ధారావాహిక *ఆజ్ కే శ్రీమన్ శ్రీమతి* లో ఐశ్వర్య సేన్ గా షోనల్ రావత్ నటించింది. సోనీ టీవీ హాస్య ఆధారిత రియాలిటీ షో ఛాంపియన్ చాల్బాజ్ నంబర్ 1 కు ఆమె ఆతిథ్యం ఇచ్చింది.

## ఫిల్మోగ్రఫీ

## మూలాలు

వర్గం:కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయం పూర్వ విద్యార్థులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:ఫెమినా మిస్ ఇండియా విజేతలు
గారెత్ షా

**గారెత్ సైమన్ షా** (జననం 1982, ఫిబ్రవరి 14) న్యూజిలాండ్ మాజీ క్రికెట్ ఆటగాడు. ఇతను 2000లో 2000 అండర్-19 క్రికెట్ ప్రపంచ కప్‌లో న్యూజిలాండ్ జాతీయ అండర్-19 క్రికెట్ జట్టు కోసం ఆడాడు. తర్వాత ఆక్లాండ్, ఒటాగో కోసం ఫస్ట్-క్లాస్, లిస్ట్ ఎ క్రికెట్ ఆడాడు.

షా 1982లో ఆక్లాండ్‌లో జన్మించాడు. నగరంలోని సెయింట్ కెంటిగర్న్ కళాశాలలో చదువుకున్నాడు. ప్రాథమికంగా కుడిచేతి మీడియం-ఫాస్ట్ బౌలర్‌గా ఆడుతున్నాడు, ఇతను 2002 జనవరిలో జట్టుకు తన సీనియర్ ప్రతినిధి అరంగేట్రం చేయడానికి ముందు ఆక్లాండ్ జట్ల తరపున వయసు-సమూహ క్రికెట్.

ఆక్లాండ్ కోసం నాలుగు సీజన్లు ఆడిన తర్వాత, షా 2005–06లో ఒకే సీజన్‌కు ఒటాగోకు వెళ్లాడు, ఆక్లాండ్ తరపున కేవలం 15 మ్యాచ్‌లు ఆడిన తర్వాత ఆడేందుకు మరిన్ని అవకాశాలను కోరుకున్నాడు. ఇతను 2009-10, 2010-11 సీజన్లలో తొమ్మిది ప్లంకెట్ షీల్డ్ మ్యాచ్‌లు ఆడుతూ, ఆక్లాండ్ జట్టుకు తిరిగి వచ్చాడు. ఇతని సోదరుడు, లాన్స్ షా, 2005-06, 2009-10 మధ్య ఆక్లాండ్ తరపున 38 సీనియర్ మ్యాచ్‌లు ఆడాడు.

## మూలాలు

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:న్యూజీలాండ్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:1982 జననాలు
జేమ్స్ మెక్‌మిలన్

**జేమ్స్ మైఖేల్ మెక్‌మిలన్** (జననం 1978, జూన్ 14) న్యూజిలాండ్ మాజీ ప్రొఫెషనల్ క్రికెటర్. ఇతను 2000-01, 2014-15 సీజన్ల మధ్య ఒటాగో కోసం ఆడాడు.

మెక్‌మిలన్ 1978లో క్రైస్ట్‌చర్చ్‌లో జన్మించాడు. న్యూజిలాండ్ మాజీ అంతర్జాతీయ క్రికెటర్ క్రెయిగ్ మెక్‌మిలన్ బంధువు. ఇతను 2000-01 సీజన్‌లో జట్టుకు సీనియర్ ప్రతినిధి అరంగేట్రం చేయడానికి ముందు ఒటాగో కోసం ఏజ్-గ్రూప్ క్రికెట్ ఆడాడు. ఇతను న్యూజిలాండ్ అకాడమీ జట్టులో సభ్యుడు, సీనియర్ అంతర్జాతీయ జట్టుకు ఎంపిక కాకుండా వివిధ రకాల జాతీయ ప్రాతినిధ్య జట్ల కోసం ఆడాడు.

కుడిచేతి ఫాస్ట్ బౌలర్, మెక్‌మిలన్ 2014-15 సీజన్ చివరి వరకు కొనసాగిన కెరీర్‌లో ఒటాగో తరపున 150 టాప్-లెవల్ మ్యాచ్‌లు ఆడాడు. ఇతను సీనియర్ జట్టు కోసం 239 వికెట్లు, ఫస్ట్-క్లాస్ మ్యాచ్‌లలో 130, 2006-07 సీజన్‌లో కాంటర్‌బరీకి వ్యతిరేకంగా ఏడు వికెట్లు తీసుకున్న అత్యుత్తమ బౌలింగ్ గణాంకాలు. ఇతను న్యూజిలాండ్ క్రికెట్‌లో వేగవంతమైన బౌలర్‌లలో ఒకరిగా పరిగణించబడ్డాడు, అయితే ఇతని కెరీర్ మొత్తంలో అనేక రకాల గాయాలతో బాధపడ్డాడు. తన వృత్తిపరమైన కెరీర్ ముగిసే సమయానికి, మెక్‌మిలన్ ఒటాగో పాలిటెక్నిక్‌లో ఆక్యుపేషనల్ థెరపీ డిగ్రీ కోసం చదువుకోవడం ప్రారంభించాడు, డునెడిన్‌లోని పరిశ్రమలో పని చేస్తున్నాడు.

## మూలాలు

వర్గం:న్యూజీలాండ్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1978 జననాలు
సోముల వెంకటసుబ్బారెడ్డి

ఎస్వీ సుబ్బారెడ్డిగా ప్రసిద్ధి చెందిన **సోముల వెంకటసుబ్బారెడ్డి** కర్నూలు జిల్లా చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆంధ్రప్రదేశ్ మంత్రివర్గంలో మాజీ మంత్రి. రెండు సార్లు ఆళ్ళగడ్డ శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి, మూడు సార్లు పత్తికొండ శాసనసభ నియోజకవర్గం, మొత్తం ఐదుసార్లు శాసనసభ ఎన్నికయ్యాడు.

ఎస్వీ సుబ్బారెడ్డి, 1972లో ఆళ్లగడ్డ నియోజకవర్గం నుండి స్వతంత్ర అభ్యర్ధిగా గెలుపొంది, ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభలో అడుగుపెట్టాడు. ఆ తర్వాత కాంగ్రేసు పార్టీలో చేరాడు. 1978లో ఇందిరా కాంగ్రేసు అభ్యర్ధిగా ఆళ్లగడ్డనుండి పోటీచేసి గంగుల తిమ్మారెడ్డి చేతిలో ఓడిపోయాడు. 1983లో మరలా స్వతంత్ర అభ్యర్ధిగా పోటీచేసి ఆళ్ళగడ్డ నియోజకవర్గం నుండి రెండోసారి శాసనసభ ఎన్నికయ్యాడు. ఎన్నికైన తర్వాత తెలుగుదేశం పార్టీలో చేరాడు. 1984లో నాదెండ్ల భాస్కరరావు పక్షాన చేరి, నాదెండ్ల భాస్కరరావు మంత్రివర్గంలో మంత్రిగా కూడా పనిచేశాడు. ఎన్.టి.రామారావు తిరిగి ముఖ్యమంత్రి ఐన తర్వాత, కాంగ్రేసు పార్టీలో చేరి, 1989లో కోయిలకుంట్ల శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి కాంగ్రేసు అభ్యర్ధిగా పోటీచేసి తెలుగుదేశం అభ్యర్ధి కె.సుబ్బారెడ్డి చేతిలో ఓడిపోయాడు.

ఆ తర్వాత మరలా తెలుగుదేశం పార్టీలో చేరి, 1994 నుండి వరుసగా మూడు పర్యాయాలు పత్తికొండ శాసనసభ నియోజకవర్గంనుండి తెలుగుదేశం అభ్యర్ధిగా గెలుపొంది, 2009 వరకు శాసనసభలో పత్తికొండకు ప్రాతినిధ్యం వహించాడు. 1995లో చంద్రబాబు నాయుడు అధికారం చేపట్టాక, ఆయన మంత్రివర్గంలో మంత్రిగా పనిచేశాడు.

కర్నూలు జిల్లా రాజకీయనాయకురాలు, ఆళ్లగడ్డ ఎమ్మెల్యే భూమా శోభా నాగిరెడ్డి ఈయన చిన్న కుమార్తె. ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభలో కొన్నాళ్లు తండ్రీ కూతుళ్లు ఒకేసారి శాసనసభా సభ్యులుగా ఉన్నారు. ఈయన కుమారుడు, ఎస్‌.వీ. మోహన్‌ రెడ్డి, 2014లో కర్నూలు నియోజకవర్గం నుండి శాసనసభకు ఎన్నికయ్యాడు.

## మూలాలు

వర్గం:కర్నూలు జిల్లా రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (1972)
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (1994)
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (1983)
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (1999)
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (2004)
వర్గం:కర్నూలు జిల్లాకు చెందిన రాష్ట్ర మంత్రులు
వర్గం:పార్టీలు ఫిరాయించిన రాజకీయ నాయకులు
బ్రాడ్ విల్సన్

**బ్రాడ్లీ స్వెండ్ విల్సన్** (జననం 1985, ఏప్రిల్  10) న్యూజీలాండ్ మాజీ క్రికెటర్. ఇతను 2004లో అండర్-19 క్రికెట్ ప్రపంచకప్‌లో న్యూజిలాండ్ తరపున ఆడాడు. 2004-05లో ఇతను నార్తర్న్ డిస్ట్రిక్ట్‌ల తరపున ఫస్ట్-క్లాస్ క్రికెట్ ఆడేందుకు ఎంపికయ్యాడు. ఇతని ఫస్ట్-క్లాస్ అరంగేట్రంలో ఒటాగోపై 96 పరుగులు చేశాడు. అయితే ఇతని తర్వాతి ఇన్నింగ్స్‌లు నిరాశపరిచాయి, అయితే 2005-06 సీజన్‌లో నార్తర్న్ డిస్ట్రిక్ట్స్ ఇతనిని కొనసాగించాయి. విల్సన్ హాక్ కప్‌లో నార్త్‌ల్యాండ్ తరపున కూడా ఆడాడు. ఇతను ఆక్లాండ్‌లో జన్మించాడు.

2011–12 ప్లంకెట్ షీల్డ్ సీజన్‌లో విల్సన్ నార్తర్న్ డిస్ట్రిక్ట్స్‌కు నాయకత్వం వహించాడు. 2018 జూన్ లో, ఇతను 2018–19 సీజన్ కోసం ఒటాగోతో ఒప్పందం పొందాడు.

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు
* 

వర్గం:న్యూజీలాండ్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1985 జననాలు
ఛతర్ సింగ్ దర్బార్

**ఛతర్ సింగ్ దర్బార్** (జననం 8 జనవరి 1954) భారతదేశానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన ధార్ నియోజకవర్గం నుండి మూడుసార్లు లోక్‌సభ సభ్యుడిగా ఎన్నికయ్యాడు.
## నిర్వహించిన పదవులు
* 1978 నుండి 1981: మనవార్ సర్పంచ్ 
* మనవార్ బీజేపీ మండల ఉపాధ్యక్షుడు
*1991: మధ్యప్రదేశ్ బీజేపీ ప్రతినిధి
*జూలై 1993-మే 1996:  మనవార్ జానపద్ పంచాయతీ చైర్మన్
*1996: 11వ లోక్‌సభకు ఎన్నికయ్యాడు
* సిబ్బంది, ప్రజా ఫిర్యాదులు, చట్టం & న్యాయంపై కమిటీ సభ్యుడు
* 2004: 14వ లోక్‌సభకు తిరిగి ఎన్నికయ్యాడు (2వ పర్యాయం)
* రూల్స్ కమిటీ సభ్యుడు
*వ్యవసాయ, వినియోగదారుల వ్యవహారాలు, ఆహారం & ప్రజా పంపిణీ మంత్రిత్వ శాఖ  కన్సల్టేటివ్ కమిటీ సభ్యుడు
*5 ఆగస్టు 2007 - మే 2009:   సిబ్బంది, ప్రజా ఫిర్యాదులు, చట్టం & న్యాయంపై కమిటీ  సభ్యుడు
* 2019:  17 వ లోక్‌సభకు తిరిగి ఎన్నికయ్యాడు (3 వ పర్యాయం)
*సామాజిక న్యాయ & సాధికారతపై స్టాండింగ్ కమిటీ సభ్యుడు
*రూల్స్ కమిటీ సభ్యుడు
* గిరిజన వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖలోని సలహా కమిటీ సభ్యుడు

## మూలాలు

వర్గం:14వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:11వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:17వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ వ్యక్తులు
వర్గం:భారతీయ జనతా పార్టీ రాజకీయ నాయకులు
గజేంద్ర సింగ్ రాజుఖేడి

**గజేంద్ర సింగ్ రాజుఖేడి** (11 డిసెంబర్ 1964) భారతదేశానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన ధార్ నియోజకవర్గం నుండి మూడుసార్లు  లోక్‌సభ సభ్యుడిగా ఎన్నికయ్యాడు.
## రాజకీయ జీవితం
గజేంద్ర సింగ్ రాజుఖేడి భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ పార్టీ ద్వారా రాజకీయాలలోకి వచ్చి పార్టీలో వివిధ హోదాల్లో పని చేసి 1990లో జరిగిన శాసనసభ ఎన్నికలలో ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికై ఆ తరువాత 1998లో జరిగిన లోక్‌సభ ఎన్నికలలో ధార్ నియోజకవర్గం నుండి బీజేపీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తొలిసారి లోక్‌సభ సభ్యుడిగా ఎన్నికై రక్షణ కమిటీ, దాని సబ్-కమిటీ-II సభ్యుడిగా, గ్రామీణ ప్రాంతాలు & ఉపాధి మంత్రిత్వ శాఖ, కన్సల్టేటివ్ కమిటీ సభ్యుడిగా పని చేశాడు.

గజేంద్ర పటేల్ 1999లో జరిగిన లోక్‌సభ ఎన్నికలలో ధార్ నియోజకవర్గం నుండి రెండోసారి లోక్‌సభ సభ్యుడిగా ఎన్నికై 1999 నుండి 2000 వరకు రక్షణ కమిటీ సభ్యుడిగా,  సమాచార & ప్రసార మంత్రిత్వ శాఖ కన్సల్టేటివ్ కమిటీ సభ్యుడిగా, 2006 నుండి 2007 వరకు షెడ్యూల్డ్ తెగల జాతీయ కమిషన్ ఉపాధ్యక్షుడిగా పని చేశాడు.  ఆయన 2009లో జరిగిన లోక్‌సభ ఎన్నికలలో ధార్ నియోజకవర్గం నుండి మూడోసారి లోక్‌సభ సభ్యుడిగా ఎన్నికై షెడ్యూల్డ్ కులాలు & షెడ్యూల్డ్ తెగల సంక్షేమ కమిటీ  సభ్యుడిగా, జలవనరుల మంత్రిత్వ శాఖ సలహా కమిటీ సభ్యుడిగా, సైన్స్ & టెక్నాలజీ, పర్యావరణం & అడవులపై కమిటీ సభ్యుడిగా పని చేశాడు. 

గజేంద్ర పటేల్ 2024 లోక్‌సభ ఎన్నికలకు కాంగ్రెస్ పార్టీని వీడి శివరాజ్ సింగ్ చౌహాన్ సమక్షంలో భోపాల్ లోని బీజేపీ రాష్ట్ర కార్యాలయంలో భారతీయ జనతా పార్టీలో చేరాడు.

## మూలాలు

వర్గం:15వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:12వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:13వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ వ్యక్తులు
వర్గం:భారతీయ జనతా పార్టీ రాజకీయ నాయకులు
సూరజ్‌భాను సోలంకి

**సూరజ్ భాను సోలంకి** (4 ఏప్రిల్ 1960 - 21 మార్చి 2021) భారతదేశానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన ధార్ నియోజకవర్గం నుండి రెండుసార్లు  లోక్‌సభ సభ్యుడిగా ఎన్నికయ్యాడు.
## రాజకీయ జీవితం
సూరజ్ భాను సోలంకి భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ పార్టీ ద్వారా రాజకీయాల్లోకి వచ్చి పార్టీలో వివిధ హోదాల్లోపని చేసి 1989లో జరిగిన లోక్‌సభ ఎన్నికలలో ధార్ నియోజకవర్గం నుండి కాంగ్రెస్ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి బీజేపీ అభ్యర్థి ఉమ్రావ్ సింగ్ పర్వత్ సింగ్ పై 11771 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలిచి తొలిసారి లోక్‌సభ సభ్యుడిగా ఎన్నికయ్యాడు. ఆయన 1991లో జరిగిన లోక్‌సభ ఎన్నికలలో కాంగ్రెస్ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి బీజేపీ అభ్యర్థి ధీరేంద్రసింగ్ చౌహాన్ పై 39479 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలిచి రెండోసారి లోక్‌సభ సభ్యుడిగా ఎన్నికయ్యాడు. సూరజ్ భాను సోలంకి 1996లో జరిగిన లోక్‌సభ ఎన్నికలలో  కాంగ్రెస్ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి ఓడిపోయాడు 

## మరణం
సూరజ్‌భాను సోలంకి భోపాల్‌లో మార్నింగ్ వాక్ చేస్తున్న సమయంలో గుండెపోటుతో 2021 మార్చి 21న మరణించాడు. ఆయనకు భార్య, ఇద్దరు కుమార్తెలు, ఒక కుమారుడు ఉన్నారు.

## మూలాలు

వర్గం:9వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:10వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ వ్యక్తులు
భారత జలశక్తి మంత్రిత్వ శాఖ

జలశక్తి మంత్రిత్వ శాఖ ( lit. ' జలవనరుల మంత్రిత్వ శాఖ ' ) భారత ప్రభుత్వంలో ఒక మంత్రిత్వ శాఖ, ఇది 2019 మేలో రెండవ మోడీ మంత్రిత్వ శాఖ క్రింద ఏర్పడింది. ఇది రెండు మంత్రిత్వ శాఖలు జలవనరులు, నదుల అభివృద్ధి & గంగా పునరుజ్జీవన మంత్రిత్వ శాఖ, తాగునీరు పారిశుద్ధ్య మంత్రిత్వ శాఖ విలీనం ద్వారా ఏర్పడింది.

ఈ మంత్రిత్వ శాఖ ఏర్పాటు గత కొన్ని దశాబ్దాలుగా దేశం ఎదుర్కొంటున్న నీటి సవాళ్లపై భారతదేశం తీవ్రతను ప్రతిబింబిస్తుంది. WAPCOS ఒక భారతీయ బహుళజాతి ప్రభుత్వ సంస్థ & కన్సల్టెన్సీ సంస్థ, ఇది భారత ప్రభుత్వ జల శక్తి మంత్రిత్వ శాఖకు పూర్తిగా స్వంతం.

## విధులు
గంగా నదిని శుభ్రపరిచే లక్ష్యంతో మంత్రిత్వ శాఖను ఏర్పాటు చేశారు . ఇతర పొరుగు దేశాలతో పాటు భారతదేశం పంచుకునే అంతర్-రాష్ట్ర నీటి వనరులు మరియు నదుల మధ్య ఏదైనా అంతర్జాతీయ లేదా జాతీయ వివాదాలను కూడా వారు కలిగి ఉంటారు.  దేశంలోని ప్రజలకు సురక్షితమైన మంచినీటిని అందించడానికి గంగ మరియు దాని ఉపనదులను శుద్ధి చేసేందుకు "నమామి గంగే" అనే ప్రత్యేక ప్రాజెక్ట్ ప్రారంభించబడింది.  మంత్రిత్వ శాఖ సామాజికంపై తన ప్రత్యేక ప్రచారాలను కూడా ప్రారంభించింది, తద్వారా దేశంలోని పౌరులు నీటి సంరక్షణ గురించి తెలుసుకుంటారు .

## మంత్రిత్వ శాఖ సంస్థ
ఈ మంత్రిత్వ శాఖ క్రింద రెండు విభాగాలు పని చేస్తాయి, ఈ విభాగాలు వాటి కార్యాలయాలు క్రింది విధంగా ఉన్నాయి:

### జలవనరుల శాఖ, నదుల అభివృద్ధి & గంగా పునరుజ్జీవనం

#### అనుబంధ కార్యాలయాలు/సంఘాలు

* నేషనల్ మిషన్ ఫర్ క్లీన్ గంగా (NMCG) లేదా నమామి గంగే కార్యక్రమం
* సెంట్రల్ వాటర్ కమిషన్ (CWC)
* సెంట్రల్ గ్రౌండ్ వాటర్ బోర్డ్ (CGWB)
* జాతీయ నీటి అభివృద్ధి సంస్థ (NWDA)
* నేషనల్ రివర్ కన్జర్వేషన్ డైరెక్టరేట్ (NRCD)
* బ్రహ్మపుత్ర బోర్డు

#### పరిశోధన/శిక్షణ సంస్థలు

* నేషనల్ వాటర్ ఇన్ఫర్మేటిక్స్ సెంటర్ (NWIC)
* సెంట్రల్ సాయిల్ అండ్ మెటీరియల్స్ రీసెర్చ్ స్టేషన్ (CSMRS)
* నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ హైడ్రాలజీ (NIH)
* సెంట్రల్ వాటర్ అండ్ పవర్ రీసెర్చ్ స్టేషన్ (CWPRS)
* నార్త్ ఈస్టర్న్ రీజినల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ వాటర్ అండ్ ల్యాండ్ మేనేజ్‌మెంట్ (NERIWALM)

#### PSUలు

* వాటర్ అండ్ పవర్ కన్సల్టెన్సీ సర్వీసెస్ లిమిటెడ్ (WAPCOS)
* నేషనల్ ప్రాజెక్ట్స్ కన్స్ట్రక్షన్ కార్పొరేషన్ లిమిటెడ్ (NPCC)

#### నీటి నియంత్రణ సంస్థలు

* నర్మదా కంట్రోల్ అథారిటీ (NCA)
* ఫరక్కా బ్యారేజ్ ప్రాజెక్ట్ (FBP)
* ఎగువ యమునా నది బోర్డు (UYRB)
* గంగా వరద నియంత్రణ కమిషన్ (GFCC)
* బన్‌సాగర్ కంట్రోల్ బోర్డ్ (BCB)
* బెత్వా రివర్ బోర్డ్ (BRB)
* తుంగభద్ర బోర్డు (TB)
* గోదావరి రివర్ మేనేజ్‌మెంట్ బోర్డు
* కృష్ణా రివర్ మేనేజ్‌మెంట్ బోర్డు (KRMB)
* కావేరి నీటి నిర్వహణ అథారిటీ (CWMA)

#### నీటిపారుదల ప్రాజెక్ట్ MoJS ద్వారా నిధులు పొందింది

* పోలవరం ప్రాజెక్ట్ అథారిటీ

#### నీటి వివాద ట్రిబ్యునల్స్

* మహానది జల వివాదాల ట్రిబ్యునల్
* మహదాయి జల వివాదాల ట్రిబ్యునల్
* రవి అండ్ బియాస్ నీటి వివాద ట్రిబ్యునల్
* కృష్ణా జల వివాద ట్రిబ్యునల్
* వంశధార జల వివాద ట్రిబ్యునల్

### డిపార్ట్‌మెంట్ ఆఫ్ డ్రింకింగ్ వాటర్ అండ్ శానిటేషన్
ఈ విభాగం ప్రజల కోసం అనేక పారిశుద్ధ్య మిషన్లు కార్యక్రమాలను ప్రోత్సహిస్తుంది, ప్రధాన పారిశుధ్య కార్యక్రమాలు:

* జల్ జీవన్ మిషన్
* స్వచ్ఛ భారత్ మిషన్

## కేబినెట్ మంత్రులు

## సహాయ మంత్రులు

## మూలాలు

వర్గం:భారత ప్రభుత్వం
వర్గం:భారత ప్రభుత్వ మంత్రిత్వ శాఖలు
భారత పుడ్ ప్రాసెసింగ్ పరిశ్రమల మంత్రిత్వ శాఖ

ఫుడ్ ప్రాసెసింగ్ పరిశ్రమల మంత్రిత్వ శాఖ ( MOFPI ) భారతదేశంలో ఫుడ్ ప్రాసెసింగ్‌కు సంబంధించిన నియమాలు, నిబంధనలు, చట్టాల రూపకల్పన, నిర్వహణకు బాధ్యత వహించే భారత ప్రభుత్వ మంత్రిత్వ శాఖ.

బలమైన ఫుడ్ ప్రాసెసింగ్ పరిశ్రమను అభివృద్ధి చేయడం, గ్రామీణ రంగంలో ఉపాధిని పెంపొందించడం, ఆధునిక సాంకేతికతతో రైతులను ప్రారంభించడం వంటి లక్ష్యాలతో మంత్రిత్వ శాఖ 1988లో స్థాపించబడింది.

## మంత్రిత్వ శాఖ విధులు

* విధాన మద్దతు & అభివృద్ధి
* ప్రచార & సాంకేతిక
* సలహా & నియంత్రణ

## MOFPI లక్ష్యాలు

* రైతుల ఆదాయాన్ని పెంచేందుకు వ్యవసాయోత్పత్తుల మెరుగైన వినియోగం మరియు విలువ జోడింపు.
* వ్యవసాయ-ఆహార ఉత్పత్తుల నిల్వ, రవాణా &ప్రాసెసింగ్ కోసం మౌలిక సదుపాయాలను అభివృద్ధి చేయడం ద్వారా ఆహార ప్రాసెసింగ్ గొలుసులోని అన్ని దశలలో వృధాను తగ్గించడం.
* దేశీయ బాహ్య వనరుల నుండి ఆహార ప్రాసెసింగ్ పరిశ్రమలలోకి ఆధునిక సాంకేతికతను ప్రవేశపెట్టడం.
* వ్యవసాయ అవశేషాలు ప్రాథమిక వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల యొక్క ఉప-ఉత్పత్తుల గరిష్ఠ వినియోగం అలాగే ప్రాసెస్ చేయబడిన పరిశ్రమ.
* ఉత్పత్తి మరియు ప్రక్రియ అభివృద్ధి మెరుగైన ప్యాకేజింగ్ కోసం ఫుడ్ ప్రాసెసింగ్‌లో R&Dని ప్రోత్సహించడం.
* విలువ జోడించిన ఎగుమతులను ప్రోత్సహించడానికి విధాన మద్దతు, ప్రచార కార్యక్రమాలు భౌతిక సౌకర్యాలను అందించడం

## MOFPI పాత్రలు
మంత్రిత్వ శాఖ యొక్క వ్యూహాత్మక పాత్ర విధులు మూడు వర్గాల క్రిందకు వస్తాయి:

* విధాన మద్దతు అభివృద్ధి & ప్రమోషనల్
* సాంకేతిక & సలహా
* రెగ్యులేటరీ.

ఇది మొత్తం జాతీయ ప్రాధాన్యతలు లక్ష్యాల పరిధిలో తన డొమైన్‌లోని అన్ని పరిశ్రమల కోసం విధానాలు ప్రణాళికల రూపకల్పన & అమలుకు సంబంధించింది. దీని ప్రధాన దృష్టి ప్రాంతాలలో-అవస్థాపన అభివృద్ధి, సాంకేతికత అప్ గ్రేడేషన్, వెనుకబడిన అనుసంధానాల అభివృద్ధి, నాణ్యతా ప్రమాణాల అమలు ప్రాసెస్ చేయబడిన ఆహార ఉత్పత్తుల కోసం దేశీయ ఎగుమతి మార్కెట్లను విస్తరించడం.

పన్నులు & సుంకాల హేతుబద్ధీకరణతో సహా అనుకూలమైన విధాన వాతావరణాన్ని సృష్టించడం ద్వారా భారీ సమీకృత ప్రాసెసింగ్ సామర్థ్యాలను అభివృద్ధి చేయడానికి దేశీయ విదేశీ పెట్టుబడులను ఆకర్షించడానికి మంత్రిత్వ శాఖ ఉత్ప్రేరకం సులభతరం చేస్తుంది. ఇది విదేశీ సహకారాలు, ఎగుమతి ఆధారిత యూనిట్లు (EOUలు) మొదలైన వాటి కోసం దరఖాస్తులను ప్రాసెస్ చేస్తుంది. కాబోయే పారిశ్రామికవేత్తకు అతని ప్రయత్నంలో సహాయం చేస్తుంది/మార్గనిర్దేశం చేస్తుంది.

సరళీకరణ తర్వాత, ఇది పెద్ద సంఖ్యను ఆమోదించింది. జాయింట్ వెంచర్లు, విదేశీ సహకారాలు, పారిశ్రామిక లైసెన్సులు వివిధ ఆహార ప్రాసెసింగ్ ప్రాంతాలలో 100% EOU ప్రతిపాదనలు పరిశ్రమ వేగవంతమైన వృద్ధిని సులభతరం చేయడానికి ప్రధాన విధాన కార్యక్రమాలను చేపట్టింది.

## రెగ్యులేటరీ
మునుపు MoFPI నియంత్రణ బాధ్యతలు ఫ్రూట్ ప్రొడక్ట్స్ ఆర్డర్ (FPO) ని అమలు చేయడం, అయితే, ఆహార భద్రత ప్రమాణాల చట్టం, 2006 అమలులోకి రావడం ద్వారా, ఈ నియంత్రణ బాధ్యతలు మంత్రిత్వ శాఖ నియంత్రణలో ఉన్న ఫుడ్ సేఫ్టీ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా, న్యూఢిల్లీకి బదిలీ చేయబడ్డాయి. ఆరోగ్యం కుటుంబ సంక్షేమం.

## కేబినెట్ మంత్రులు

* **గమనిక:** MoS, I/C – రాష్ట్ర మంత్రి (స్వతంత్ర బాధ్యత)

# **↑** మంత్రిత్వ శాఖ యొక్క సామర్థ్యాలు1999 అక్టోబరులో వ్యవసాయ మంత్రిత్వ శాఖకు బదిలీ చేయబడ్డాయి.

## సహాయ మంత్రులు

## మూలాలు

వర్గం:భారత ప్రభుత్వం
వర్గం:భారత ప్రభుత్వ మంత్రిత్వ శాఖలు
మైక్ పావెల్ (క్రికెటర్)

[కుడి|thumb|180x180px| 2006 ఏప్రిల్ లో [కేంబ్రిడ్జ్ యూనివర్సిటీ క్రికెట్ క్లబ్|కేంబ్రిడ్జ్ యుసిసిఈకి వ్యతిరేకంగా ఆడుతున్న పావెల్]]
**మైఖేల్ జేమ్స్ పావెల్** (జననం 1975, ఏప్రిల్ 5) వార్విక్‌షైర్ కౌంటీ క్రికెట్ క్లబ్ కోసం ఆడిన  కెప్టెన్‌గా ఉన్న ఒక ఇంగ్లీష్ క్రికెటర్, కోచ్. ఇతను 2001-02 సీజన్‌లో గ్రిక్వాలాండ్ వెస్ట్ తరపున దక్షిణాఫ్రికాలో, 2005-06లో ఒటాగో తరపున న్యూజిలాండ్‌లో కూడా ఆడాడు.

పావెల్ 1975లో బోల్టన్‌లో జన్మించాడు. రగ్బీలోని లారెన్స్ షెరీఫ్ స్కూల్‌లో చదువుకున్నాడు. ఇతను 2001 నుండి 2003 వరకు వార్విక్‌షైర్‌కు కెప్టెన్‌గా 2001 సీజన్‌లో, జట్టు కౌంటీ ఛాంపియన్‌షిప్‌లో డివిజన్ టూ నుండి డివిజన్ వన్‌కు పదోన్నతి పొందింది. 2002 సీజన్‌లో వారు డివిజన్ వన్‌లో రన్నరప్‌గా నిలిచారు, అలాగే లార్డ్స్‌లో బెన్సన్ & హెడ్జెస్ కప్ ఫైనల్‌ను గెలుచుకున్నారు.

పావెల్‌కు 2008లో బెనిఫిట్ ఇయర్ లభించింది. కానీ కొత్త కోచ్ యాష్లే గైల్స్ ఆధ్వర్యంలో ప్లేయింగ్ సిబ్బందిని అంచనా వేసిన తర్వాత ఆ సీజన్ చివరిలో ఇతని కాంట్రాక్ట్ పునరుద్ధరించబడలేదు. అప్పటి నుండి ఇతను రగ్బీ స్కూల్‌లో, ఫిబ్రవరిలో క్రికెట్‌కు శిక్షణ ఇచ్చాడు. 2010లో, పావెల్ క్రికెట్ స్కాట్‌లాండ్‌తో కలిసి వారి కొత్త హై పెర్ఫార్మెన్స్ బ్యాటింగ్ కోచ్‌గా పని చేస్తున్నట్లు ప్రకటించబడింది, దీని ద్వారా యువ స్కాటిష్ క్రికెటర్లను అభివృద్ధి చేయడం, మెరుగుపరచడం వంటి వాటిపై ప్రత్యేక దృష్టి పెట్టారు.
## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు

* 
వర్గం:ఇంగ్లాండు క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1975 జననాలు
భారత బొగ్గు మంత్రిత్వ శాఖ

బొగ్గు మంత్రిత్వ శాఖ న్యూఢిల్లీలో ప్రధాన కార్యాలయం కలిగిన భారత ప్రభుత్వ మంత్రిత్వ శాఖ.

బొగ్గు మంత్రిత్వ శాఖ భారతదేశంలోని బొగ్గు &లిగ్నైట్ నిల్వలను అన్వేషించడం, ప్రభుత్వ యాజమాన్యంలోని కార్పొరేషన్ కోల్ ఇండియా లిమిటెడ్, దాని అనుబంధ సంస్థలు, నైవేలి లిగ్నైట్ కార్పొరేషన్ ద్వారా బొగ్గు ఉత్పత్తి, సరఫరా, పంపిణీ & ధరలకు సంబంధించింది.

తెలంగాణ ప్రభుత్వంతో జాయింట్ వెంచర్‌గా ఉన్న ప్రభుత్వ రంగ సంస్థ అయిన సింగరేణి కాలరీస్ కంపెనీలో కేంద్ర ప్రభుత్వ 49 శాతం ఈక్విటీ భాగస్వామ్యాన్ని బొగ్గు మంత్రిత్వ శాఖ నిర్వహిస్తుంది. ఇందులో ఈక్విటీని తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం (51%) మరియు భారత ప్రభుత్వం పాక్షికంగా కలిగి ఉన్నాయి.

## బొగ్గు శాఖ మంత్రులు

## సహాయ  మంత్రుల జాబితా

## సంస్థలు

### కేంద్ర ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలు

* కోల్ ఇండియా 
* నెయ్వేలి లిగ్నైట్ కార్పొరేషన్ 

### చట్టబద్ధమైన సంస్థలు

* కోల్ మైన్స్ ప్రావిడెంట్ ఫండ్ ఆర్గనైజేషన్ (CMPFO)  
* కోల్ మైన్స్ వెల్ఫేర్ ఆర్గనైజేషన్ 
* చెల్లింపుల కమిషనర్ 
* కోల్ కంట్రోలర్స్ ఆర్గనైజేషన్ (CCO) 

## విధులు & బాధ్యతలు
భారతదేశంలో బొగ్గు లిగ్నైట్ నిల్వల అభివృద్ధి మరియు దోపిడీకి బొగ్గు మంత్రిత్వ శాఖ బాధ్యత వహిస్తుంది. కాలానుగుణంగా సవరించబడిన భారత ప్రభుత్వ (వ్యాపార కేటాయింపు) నియమాలు, 1961 ప్రకారం వారి సబ్జెక్ట్‌లకు సంబంధించిన PSUలతో సహా అనుబంధిత మరియు సబ్-ఆర్డినేట్ లేదా ఇతర సంస్థలతో సహా మంత్రిత్వ శాఖకు కేటాయించబడిన సబ్జెక్టులు క్రింది విధంగా ఉన్నాయి:

* భారతదేశంలో కోకింగ్ బొగ్గు, నాన్-కోకింగ్ కోల్, లిగ్నైట్ నిక్షేపాల అన్వేషణ, అభివృద్ధి
* బొగ్గు ఉత్పత్తి, సరఫరా, పంపిణీ, ధరలకు సంబంధించిన అన్ని విషయాలు
* డిపార్ట్‌మెంట్ ఆఫ్ స్టీల్ (ISPAT విభాగ్) బాధ్యత వహించే బొగ్గు వాషరీల అభివృద్ధి మరియు నిర్వహణ
* బొగ్గు యొక్క తక్కువ-ఉష్ణోగ్రత కార్బొనైజేషన్, బొగ్గు నుండి సింథటిక్ ఆయిల్ ఉత్పత్తి
* బొగ్గు గనుల నిర్వహణ (పరిరక్షణ మరియు అభివృద్ధి) చట్టం, 1974 (28 ఆఫ్ 1974)
* కోల్ మైన్స్ ప్రావిడెంట్ ఫండ్ ఆర్గనైజేషన్
* కోల్ మైన్స్ వెల్ఫేర్ ఆర్గనైజేషన్
* బొగ్గు గనుల ప్రావిడెంట్ ఫండ్, ఇతర కేటాయింపు చట్టం, 1948 (46 ఆఫ్ 1948) నిర్వహణ
* బొగ్గు గనుల కార్మిక సంక్షేమ నిధి చట్టం, 1947 అడ్మినిస్ట్రేషన్ (32 ఆఫ్ 1947)
* గనుల చట్టం, 1952 (32 ఆఫ్ 1952) ప్రకారం కోక్, బొగ్గుపై ఎక్సైజ్ సుంకం విధించడం, వసూలు చేయడం, గనుల నుండి ఉత్పత్తి చేసి పంపడం, రెస్క్యూ ఫండ్ నిర్వహణ
* అడ్మినిస్ట్రేషన్ ఆఫ్ ది కోల్ బేరింగ్ ఏరియాస్ (సముపార్జన, అభివృద్ధి) చట్టం, 1957 (20 ఆఫ్ 1957) 

## మూలాలు

వర్గం:భారత ప్రభుత్వం
వర్గం:భారత ప్రభుత్వ మంత్రిత్వ శాఖలు
భారత పెట్రోలియం, సహజ వాయువు మంత్రిత్వ శాఖ

పెట్రోలియం, సహజ వాయువు మంత్రిత్వ శాఖ ( MOP &NG ) అనేది పెట్రోలియం, సహజ వాయువు, పెట్రోలియం ఉత్పత్తులు, ద్రవీకృత సహజ వాయువు అన్వేషణ, ఉత్పత్తి, శుద్ధి, పంపిణీ, మార్కెటింగ్, దిగుమతి, ఎగుమతి & పరిరక్షణకు బాధ్యత వహించే భారత ప్రభుత్వ మంత్రిత్వ శాఖ. ఈ మంత్రిత్వ శాఖకు కేబినెట్ మంత్రి హర్దీప్ సింగ్ పూరీ నేతృత్వం వహిస్తున్నాడు. 2014 మే 26 నుండి 2021 జూలై 7 వరకు మంత్రిగా పనిచేసిన ధర్మేంద్ర ప్రధాన్ ఇప్పటి వరకు ఎక్కువ కాలం పనిచేసిన మంత్రి.

## పని ప్రాంతాలు

* సహజ వాయువుతో సహా పెట్రోలియం వనరుల అన్వేషణ,, దోపిడీ.
* సహజ వాయువు, పెట్రోలియం ఉత్పత్తులతో సహా పెట్రోలియం ఉత్పత్తి, సరఫరా పంపిణీ, మార్కెటింగ్ ధర.
* లూబ్ ప్లాంట్లతో సహా చమురు శుద్ధి కర్మాగారాలు.
* పెట్రోలియం, పెట్రోలియం ఉత్పత్తులకు సంకలనాలు.
* ల్యూబ్ బ్లెండింగ్, గ్రీజులు.
* మంత్రిత్వ శాఖ ద్వారా నిర్వహించబడే అన్ని పరిశ్రమల ప్రణాళిక, అభివృద్ధి, నియంత్రణ, సహాయం.
* ఈ జాబితాలో పేర్కొన్న ఏదైనా అంశానికి సంబంధించిన అన్ని అనుబంధిత లేదా అధీన కార్యాలయాలు లేదా ఇతర సంస్థలు.
* చమురు క్షేత్ర సేవల ప్రణాళిక, అభివృద్ధి, నియంత్రణ.
* ఈ జాబితాలో చేర్చబడిన సబ్జెక్టుల పరిధిలోకి వచ్చే ప్రభుత్వ రంగ ప్రాజెక్టులు,
* ఇంజనీర్స్ ఇండియా లిమిటెడ్, IBP కంపెనీ. దాని అనుబంధ సంస్థలతో పాటు, ప్రత్యేకంగా ఏదైనా ఇతర మంత్రిత్వ శాఖ/డిపార్ట్‌మెంట్‌కు కేటాయించబడిన ప్రాజెక్ట్‌లు మినహా,
* పెట్రోలియం, సహజ వాయువుకు సంబంధించిన వివిధ కేంద్ర చట్టాల నిర్వహణ

## కేబినెట్ మంత్రులు

## సహాయ మంత్రులు

## మూలాలు

వర్గం:భారత ప్రభుత్వం
వర్గం:భారత ప్రభుత్వ మంత్రిత్వ శాఖలు
సాయోని ఘోష్

**సాయోని ఘోష్** (జననం 1993 జనవరి 27) ఒక భారతీయ బెంగాలీ చలనచిత్ర, టెలివిజన్ నటి, గాయని. ఆమె జాదవ్‌పూర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గానికి ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న పార్లమెంటు సభ్యురాలు కూడా. ఆమె టెలిఫిల్మ్ ఇచే దానా తో నటనా రంగ ప్రవేశం చేసింది. ఇక పెద్ద తెరపై ఆమె అరంగేట్రం నోటోబోర్ నాట్అవుట్ చిత్రంలో చిన్న పాత్రతో జరిగింది. 

సయోని 2013, 2014లలో కలకత్తా ఫుట్‌బాల్ లీగ్‌ని ప్రత్యక్ష ప్రసార సమయంలో జల్షా మూవీస్ కోసం సహ-హోస్ట్ గా వ్యవహరించింది.

## కెరీర్
ఆమె 2011లో రాజ్ చక్రవర్తి రూపొందించిన చిత్రం *షోట్రు*లో ఆమె ప్రధాన పాత్రలో నటించింది. ఆ తరువాత రాజ్ చక్రవర్తి రోజువారీ సీరియల్ ప్రోలోయ్ ఆషే లో పాత్రికేయురాలి పాత్రను పోషించింది. ఆమె *కనమాచి*, అంతరాల్, *ఏక్లా చోలో*, అమర్ సాహోర్, బిట్నూన్, మేయర్ బీ, రాజ్కాహిని చిత్రాలలో ప్రధాన పాత్రలు పోషించింది. 

హిందూ మనోభావాలను దెబ్బతీసినందుకు తాతాఘతా రాయ్ ఆమెపై ఎఫ్ఐఆర్ నమోదు చేసిన తరువాత జనవరి 2021లో ఆమె రాజకీయాల్లోకి వచ్చింది.ఆమె 2021 ఫిబ్రవరి 24న అఖిల భారత తృణమూల్ కాంగ్రెస్ చేరింది.

మార్చి 2021లో, ఆమె 2021 పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ ఎన్నికలలో అస‌న్‌సోల్ దక్షిణ్ శాసనసభ నియోజకవర్గానికి ఆల్ ఇండియా తృణమూల్ కాంగ్రెస్ అభ్యర్థిగా పోటీబడింది. అయితే ఆమె భారతీయ జనతా పార్టీ అభ్యర్థి అగ్నిమిత్ర పాల్ చేతిలో ఓడిపోయింది.

జూన్ 2021లో ఆమెను తృణమూల్ కాంగ్రెస్ యువజన విభాగం అధ్యక్షురాలిగా నియమించారు. 2022 పశ్చిమ బెంగాల్ స్కూల్ సర్వీస్ కమిషన్ రిక్రూట్‌మెంట్ కుంభకోణంపై దర్యాప్తుకు సంబంధించి ఎన్‌ఫోర్స్‌మెంట్‌ డైరెక్టరేట్‌ ఆమెను 2023 జూన్ 30న ప్రశ్నించింది. 2024 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికలలో, ఆమె జాదవ్‌పూర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుండి తృణమూల్ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి రెండున్నర లక్షల ఓట్ల తేడాతో విజయం సాధించింది.
## ఫిల్మోగ్రఫీ

## మూలాలు
వర్గం:21వ శతాబ్దపు భారతీయ నటీమణులు
వర్గం:కోల్‌కతా రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:భారతీయ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:బెంగాలీ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు
భారత పర్యాటక మంత్రిత్వ శాఖ

పర్యాటక మంత్రిత్వ శాఖ భారత ప్రభుత్వ శాఖ, భారతదేశంలో పర్యాటక అభివృద్ధి & ప్రమోషన్‌కు సంబంధించిన నియమాలు, నిబంధనలు & చట్టాల రూపకల్పన & నిర్వహణకు అత్యున్నత సంస్థ. ఇది భారత పర్యాటక శాఖను సులభతరం చేస్తుంది.

భారతదేశం లండన్‌లో జరిగిన వరల్డ్ పర్యాటకం మార్ట్ 2011లో ప్రపంచ ప్రముఖ గమ్యస్థానం & ప్రపంచ ప్రముఖ పర్యాటక బోర్డు, ఇన్‌క్రెడిబుల్ ఇండియా అనే రెండు గ్లోబల్ అవార్డులను గెలుచుకోవడం ద్వారా అందరి దృష్టిని ఆకర్షించింది.

## కేబినెట్ మంత్రులు

## సహాయ మంత్రులు

## ఉప మంత్రులు

## మూలాలు

వర్గం:భారత ప్రభుత్వం
వర్గం:భారత ప్రభుత్వ మంత్రిత్వ శాఖలు
భారత పర్యావరణ, అటవీ, వాతావరణ మంత్రిత్వ శాఖ

పర్యావరణం, అటవీ & వాతావరణ మార్పుల మంత్రిత్వ శాఖ ( MoEFCC ) అనేది భారత ప్రభుత్వ మంత్రిత్వ శాఖ. దేశంలో పర్యావరణ & అటవీ కార్యక్రమాల అమలుకు ప్రణాళిక, ప్రచారం, సమన్వయం & పర్యవేక్షణ బాధ్యత మంత్రిత్వ శాఖపై ఉంది. భారతదేశం వృక్షజాలం & జంతుజాలం, అడవులు & ఇతర నిర్జన ప్రాంతాల పరిరక్షణ & సర్వే మంత్రిత్వ శాఖ చేపట్టే ప్రధాన కార్యకలాపాలు.

## సంస్థ

* **[[ఇండియన్ ఫారెస్ట్ సర్వీస్]] (ఐఎఫ్ఎస్‌) **
* **అధికారులు**
** సెంట్రల్ జూ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా, న్యూఢిల్లీ
** నేషనల్ బయోడైవర్సిటీ అథారిటీ, చెన్నై
** నేషనల్ టైగర్ కన్జర్వేషన్ అథారిటీ, న్యూఢిల్లీ
* **సబార్డినేట్ కార్యాలయాలు**
** అండమాన్ & నికోబార్ దీవులు ఫారెస్ట్ అండ్ ప్లాంటేషన్ డెవలప్‌మెంట్ కార్పొరేషన్ (పబ్లిక్ సెక్టార్ అండర్‌టేకింగ్)
** యానిమల్ వెల్ఫేర్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా, చెన్నై
** బొటానికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా (BSI), కోల్‌కతా
** కేంద్ర కాలుష్య నియంత్రణ మండలి
** పర్యావరణ సమాచార వ్యవస్థ (ENVIS) 
** ఒడిశా రాష్ట్ర కాలుష్య నియంత్రణ మండలి
** ఢిల్లీ కాలుష్య నియంత్రణ కమిటీ
** డైరెక్టరేట్ ఆఫ్ ఫారెస్ట్ ఎడ్యుకేషన్
** ఫారెస్ట్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా
** ఇందిరా గాంధీ నేషనల్ ఫారెస్ట్ అకాడమీ
** జాతీయ అటవీ నిర్మూలన & పర్యావరణ-అభివృద్ధి బోర్డు
** నేషనల్ బోర్డ్ ఆఫ్ వన్యప్రాణి
** నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ యానిమల్ వెల్ఫేర్
** నేషనల్ మ్యూజియం ఆఫ్ నేచురల్ హిస్టరీ (NMNH), న్యూఢిల్లీ
** నేషనల్ జూలాజికల్ పార్క్ (NZP), న్యూఢిల్లీ
** జూలాజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా (ZSI), కోల్‌కతా
* **ఎక్సలెన్స్ కేంద్రాలు**
** సెంటర్ ఫర్ ఎన్విరాన్‌మెంట్ ఎడ్యుకేషన్, అహ్మదాబాద్
** CPR ఎన్విరాన్‌మెంటల్ ఎడ్యుకేషన్ సెంటర్, చెన్నై
** జంతువులు, పర్యావరణ కేంద్రం, బెంగళూరు
** సెంటర్ ఆఫ్ ఎక్సలెన్స్ ఇన్ ఎన్విరాన్‌మెంటల్ ఎకనామిక్స్, చెన్నై
** స్థానిక ఆరోగ్య సంప్రదాయాల పునరుజ్జీవనానికి పునాది, బెంగళూరు
** సెంటర్ ఫర్ ఎకోలాజికల్ సైన్సెస్, బెంగళూరు
** సెంటర్ ఫర్ ఎన్విరాన్‌మెంటల్ మేనేజ్‌మెంట్ ఆఫ్ డిగ్రేడెడ్ ఎకోసిస్టమ్, న్యూ ఢిల్లీ
** సెంటర్ ఫర్ మైనింగ్ ఎన్విరాన్‌మెంట్, ధన్‌బాద్
** సలీం అలీ సెంటర్ ఫర్ ఆర్నిథాలజీ అండ్ నేచురల్ హిస్టరీ (SACON), కోయంబత్తూరు
** ట్రాపికల్ బొటానిక్ గార్డెన్ అండ్ రీసెర్చ్ ఇన్స్టిట్యూట్,  తిరువనంతపురం
* **స్వయంప్రతిపత్త సంస్థలు**
** GBPant నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ హిమాలయన్ ఎన్విరాన్మెంట్, అల్మోరా
** ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఫారెస్ట్ మేనేజ్‌మెంట్, భోపాల్
** నేను ప్లైవుడ్ ఇండస్ట్రీస్ రీసెర్చ్ అండ్ ట్రైనింగ్ ఇన్స్టిట్యూట్, బెంగళూరు
** ఇండియన్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ ఫారెస్ట్రీ రీసెర్చ్ అండ్ ఎడ్యుకేషన్ (ICFRE), డెహ్రాడూన్
** వన్యప్రాణి ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇండియా (WII), డెహ్రాడూన్

## కేబినెట్ మంత్రులు

* **గమనిక:** MoS, I/C – రాష్ట్ర మంత్రి (స్వతంత్ర బాధ్యత)

## సహాయ మంత్రులు

## మూలాలు

వర్గం:భారత ప్రభుత్వం
వర్గం:భారత ప్రభుత్వ మంత్రిత్వ శాఖలు
ఎం.ఎన్.దేశ్‌పాండే

**మధుసూదన్ నర్‌హర్ దేశ్‌పాండే** (1920 నవంబరు 11 - 2008 ఆగస్టు 7), భారతీయ పురావస్తు శాస్త్రవేత్త, కళా చరిత్రకారుడు, కళా సంరక్షకుడు. అతను 1972 నుండి 1978 వరకు ఆర్కియాలజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా డైరెక్టర్ జనరల్‌గా పనిచేశాడు.

## ప్రారంభ జీవితం
దేశ్‌పాండే అప్పటి బాంబే ప్రెసిడెన్సీ సతారా జిల్లాలోని రహిమత్‌పూర్ గ్రామంలో దేశస్థ బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో జన్మించాడు. పూనాలో పాఠశాల విద్యను అభ్యసించాడు. 1942 లో ఫెర్గూసన్ కళాశాల నుండి ఆనర్స్‌తో పట్టభద్రుడయ్యాడు. " జైన్ కెనానికల్ లిటరేచర్ అండ్ ఆర్కియాలజీ బేస్డ్ ఇండియా కల్చరల్ హిస్టరీ"పై హెచ్‌డి సంకలియా ఆధ్వర్యంలోని డెక్కన్ కాలేజీలోపోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ రీసెర్చ్ చేసాడు. అయితే అది పూర్తి కాకముందే, తక్షశిల లోని స్కూల్ ఆఫ్ ఆర్కియాలజీలో ఫీల్డ్ ఆర్కియాలజీలో శిక్షణ పొందేందుకు మార్టిమర్ వీలర్ అతన్ని ఎంపిక చేసాడు.

అతను ఎక్కువగా పశ్చిమ భారతదేశం, ఉత్తర భారతదేశం లోని అజంతా, ఎల్లోరా, టాబో, నద్సూర్, పిటల్‌ఖోరా, పన్హలాకాజీలలో బౌద్ధ గుహల తవ్వకాలు జరిపాడు. నేటి జల్గావ్ జిల్లాలో ఉన్న బౌద్ధ ప్రదేశాలైన బహల్, టేక్వాడే గురించి కూడా నివేదించాడు. 1958-59 సీజన్‌లో, అతను దైమాబాద్‌లో జరిపిన త్రవ్వకాల్లో ఇది చాల్‌కోలిథిక్ ఎరా స్థావరమని వెల్లడైంది.

## పుస్తకాలు & వ్యాసాలు

* 
* MN Deshpande's Papers, అశోకా యూనివర్సిటీలో
* "MY TRYST WITH CHINESE ART M. N. Deshpande | IGNCA". *ignca.gov.in*. Retrieved 2023-12-09.
*

## మూలాలు

* 
వర్గం:2008 మరణాలు
వర్గం:1920 జననాలు
సురేష్ వాడ్కర్

**సురేష్ వాడ్కర్** (జ. ఆగస్టు 7, 1955) ఒక భారతీయ నేపథ్య గాయకుడు. ఈయన ప్రధానంగా హిందీ, మరాఠీ సినిమాలలో పాటలు పాడాడు. ఇవి కాకుండా కొన్ని భోజ్ పురి సినిమాలు, ఒడియా భక్తి గీతాలు, కొంకణి చిత్రాల్లో కూడా పాడాడు.

2018 లో ఈయనకు సుగం సంగీత్ కి గాను సంగీత నాటక అకాడెమీ అవార్డు అందుకున్నాడు. 2020లో ఈయనకు భారత ప్రభుత్వం పద్మశ్రీ పురస్కారం ఇచ్చింది.

## మూలాలు

వర్గం:భారతీయ గాయకులు