భక్తజనేశ్వర ఆలయం

**భక్తజనేశ్వరర్ ఆలయం** (**తిరునావలూర్ ఆలయం** లేదా **భక్తజనీశ్వరమ్** అని కూడా పిలుస్తారు) శివుడుకు అంకితమైన ఒక హిందూ దేవాలయం. ఇది తమిళనాడు రాష్ట్రంలోని విలుప్పురం జిల్లాలో ఉన్న తిరునావలూర్ గ్రామంలో ఉంది. ఇక్కడ శివుడిని భక్తజనేశ్వరర్‌గా పూజిస్తారు, ఆయనను *[[లింగం]]* రూపంలో ప్రతిష్ఠించారు. ఆయన సహచరిణి పార్వతి దేవిను మనోన్మణి అమ్మన్‌గా ఆరాధిస్తారు. ఈ ఆలయం పన్రూటి–కెడిలం రహదారిపై ఉంది. ఈ ఆలయంలోని ప్రధాన దేవతను 7వ శతాబ్దానికి చెందిన తమిళ శైవ సాహిత్య గ్రంథమైన *[[తేవారం]]*లో, నాయనార్లుగా పిలువబడే తమిళ సంత్ కవులు స్తుతించారు. అందువల్ల ఈ ఆలయం *[[పాడల్ పేట్ర క్షేత్రాలు|పాడల్ పెట్ర స్థలం]]*గా గుర్తింపు పొందింది. ఈ ఆలయానికి సుందరర్తో సన్నిహిత సంబంధం ఉంది; ఆయన ఈ స్థలంలో శివుని కృపను పొందినట్లు విశ్వసిస్తారు.

ఈ ఆలయ సముదాయం సుమారు రెండు ఎకరాల విస్తీర్ణంలో ఉంది. అన్ని ఉపాలయాలు సమాంతరంగా నిర్మించిన దీర్ఘచతురస్రాకార ప్రాకార గోడలతో చుట్టుముట్టబడి ఉన్నాయి. భక్తజనేశ్వరర్, ఆయన సహచరిణి మనోన్మణి అమ్మన్, రంగనాథర్ ఆలయాలు ప్రధానంగా ఉన్నాయి. ఈ ఆలయంలో రోజూ ఉదయం 6:00 గంటల నుంచి రాత్రి 8:30 గంటల వరకు మూడు ప్రధాన పూజాకార్యక్రమాలు జరుగుతాయి. ఆలయంలో ప్రతి సంవత్సరం అనేక ఉత్సవాలు నిర్వహించబడతాయి. తమిళ నెల *ఆవణి* (ఆగస్టు–సెప్టెంబర్)లో జరిగే సుందరర్ జననోత్సవం, *ఆడి* నెలలో జరిగే సుందరర్ గురుపూజ అత్యంత ముఖ్యమైన పండుగలు. మూల ఆలయాన్ని చోళులు నిర్మించినట్లు భావిస్తారు. తరువాతి కాలాల్లో వివిధ పాలక వంశాలు ఇందులో అదనపు నిర్మాణాలు చేపట్టాయి. ఆధునిక కాలంలో ఈ ఆలయాన్ని తమిళనాడు ప్రభుత్వంకు చెందిన హిందూ మత, దాన ధర్మాదాయాల శాఖ నిర్వహిస్తోంది.

## పురాణ కథలు, చరిత్ర
ఎడమ|thumb|250x250px|ఆలయ ప్రధాన ఆలయాలు
హిందూ పురాణాల ప్రకారం, క్షీరసాగర మథనం సమయంలో ఈ ప్రదేశంలో ఒక బిందువు పడటంతో ఇక్కడ "నావల్" చెట్టు ఉద్భవించింది. ఆ అడవిని జాంబువనం అని పిలిచేవారు. కాలక్రమేణా ఇక్కడ ఆలయం ఏర్పడింది. అందువల్ల ఈ ప్రాంతం నావలూర్‌గా, ప్రధాన దేవుడు తిరునావలీశ్వరుడిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు. మరో కథనం ప్రకారం, శుక్రుడు (శుక్రగ్రహం) మృతులను తిరిగి బ్రతికించే సంజీవిని పొందాడు. దేవతలు, అసురులు మధ్య జరిగిన యుద్ధంలో, శుక్రుడు అసురులను తిరిగి బ్రతికిస్తూ వారికి సహాయం చేశాడు. దీనిపై దేవతలు శివుడిని ఆశ్రయించగా, శివుడు శుక్రుడిని మింగి తరువాత ఆయనను పునర్జీవింపజేసి నవగ్రహాలులో ఒకడిగా నియమించాడు. భక్తుల కర్మల ప్రకారం ఫలితాలు ఇవ్వాలని ఆదేశించాడు. 8వ శతాబ్దానికి చెందిన శైవ సంత్ సుందరర్ ఈ ప్రాంతంలో జన్మించి, ఇక్కడ శివుని ఆరాధన ద్వారా దైవానుగ్రహం పొందినట్లు నమ్మకం.

ఇది ఆదిశేషుడు విషప్రభావం వల్ల కోల్పోయిన తన సహజ వర్ణాన్ని తిరిగి పొందిన ప్రదేశమని కూడా విశ్వసిస్తారు. బ్రహ్మ ద్వాపర యుగంలో ఈ దేవతను పూజించినట్లు, అలాగే శివప్రియార్ (తరువాత చండేశ్వర నాయనార్గా ప్రసిద్ధి చెందినవాడు) త్రేతా యుగంలో ఈ దేవతను ఆరాధించినట్లు పురాణాలు చెబుతాయి.

## చరిత్ర

ఈ ఆలయం అత్యంత ప్రాచీన కాలం నుంచే ఉన్నదిగా భావిస్తారు. తరువాతి నిర్మాణాలు పల్లవులు, చోళులు చేసినవిగా గుర్తించబడుతున్నాయి. ప్రస్తుతం కనిపించే రాతి నిర్మాణం 16వ శతాబ్దానికి చెందింది. పరాంతక చోళుడు–I కాలానికి చెందిన శాసనాల ప్రకారం, ఈ ప్రాంతంలో మూడు శివాలయాలు, ఒక విష్ణు ఆలయం ఉన్నట్లు తెలుస్తుంది. వాటిలో కలినరిస్వరమ్ అనే ఒక పల్లవ ఆలయం స్థానికుల చేత నాశనం చేయబడింది. పరాంతకుడి 32వ పాలనా సంవత్సరానికి చెందిన శాసనం (1902లో నమోదైన శాసనం సంఖ్య 348) ప్రకారం, రాజాదిత్త దేవర్ విష్ణు ఆలయానికి నిత్య దీపారాధన కోసం విరాళాలు ఇచ్చాడు.

మిగిలిన రెండు శివాలయాలు రాజాదిత్త ఈశ్వరట్టు మహాదేవర్ ఆలయం, అగస్తీశ్వరమ్‌గా గుర్తించబడ్డాయి. అగస్తీశ్వరమ్ ఆనవాళ్లు లభించలేదు. రాజాదిత్త ఈశ్వరట్టు మహాదేవర్ ఆలయమే నేటి భక్తజనీశ్వరర్ ఆలయంగా గుర్తించబడింది. ఈ ఆలయం మొదట ఇటుకలతో నిర్మించబడినదని, తరువాత రాతితో పునర్నిర్మించబడినదని శాసనాలు సూచిస్తున్నాయి.

కన్నరదేవ (రాష్ట్రకూట వంశానికి చెందిన కృష్ణుడు–III) కాలానికి చెందిన శాసనాలు, తక్కోలం యుద్ధంలో చోళులపై విజయం, రాజాదిత్తుడి మరణాన్ని పేర్కొంటాయి. తదుపరి కాలంలో రాజరాజ చోళుడు I (985–1014), కులోత్తుంగ చోళుడు I (1070–1120), రాజేంద్ర చోళుడు III (1246–1279) కాలాల శాసనాలు కూడా ఇక్కడ లభించాయి. ప్రస్తుత కాలంలో ఈ ఆలయాన్ని తమిళనాడు ప్రభుత్వంకు చెందిన హిందూ మత, దాన ధర్మాదాయాల శాఖ నిర్వహించి పరిరక్షిస్తోంది.

## నిర్మాణ శైలి
భక్తజనేశ్వరర్ ఆలయం విలుప్పురం జిల్లాలోని తిరునావలూర్ అనే గ్రామంలో, విలుప్పురం–కెడిలం ప్రధాన రహదారిపై ఉంది. ఈ ఆలయానికి దక్షిణాభిముఖంగా సమతలమైన ప్రవేశ గోపురం ఉంది. ఆలయంలోని అన్ని ఉపాలయాలు ఒకదానిలో ఒకటి ఉన్న దీర్ఘచతురస్రాకార గ్రానైట్ ప్రాకార గోడలతో చుట్టుముట్టబడి ఉన్నాయి. ప్రధాన గర్భగుడిని స్తంభాలతో నిర్మించిన మండపాల ద్వారా చేరుకోవచ్చు. తూర్పు ముఖంగా ఉన్న ప్రధాన గర్భగుడిలో భక్తజనేశ్వరర్ దేవుడు లింగం రూపంలో ప్రతిష్ఠించబడ్డాడు. దక్షిణ ముఖంగా ఉన్న మనోన్మణి అమ్మన్ ఆలయం మొదటి ప్రాకారంలో ప్రత్యేకంగా ఉంది. ప్రధాన గర్భగుడికి మహామండపం, అర్థమండపం ద్వారా ప్రవేశం ఉంటుంది. గర్భగుడి చతురస్రాకార నిర్మాణంగా ఉండి దాని కొలత  కాగా, దీర్ఘచతురస్రాకార అర్థమండపం  మేరకు ముందుకు విస్తరించి ఉంటుంది. గర్భగుడి బయటి నిర్మాణంలో యాళి శిల్పాల అలంకరణలు, *కుముదం* మోల్డింగులు, భూతగణాలు, నృత్య భంగిమలలో ఉన్న శిల్పాలు ప్రత్యేక ఆకర్షణగా ఉంటాయి.

తమిళనాడులోని ఇతర శివాలయాల మాదిరిగానే, ప్రధాన ఆలయ ప్రాకారంలో వినాయకుడు, మురుగన్, నవగ్రహాలు, చండికేశ్వరుడు, దుర్గ ఆలయాలు ఉన్నాయి. రెండవ ప్రాకారంలో రంగనాథుడు ఆలయం, ప్రాకార గోడల చుట్టూ తోట ఉంది. సుందరర్ ఆలయం ప్రాకారంలోని ఈశాన్య మూలలో ఉంది. సుందరర్‌ను నిల్చుని ఉన్న భంగిమలో, ఆయనకు ఇరువైపులా ఆయన భార్యలతో కూడి ప్రతిష్ఠించారు.

## మతపరమైన ప్రాముఖ్యత, పండుగలు

8వ శతాబ్దానికి చెందిన తమిళ శైవ కవి సుందరర్ *[[తేవారం]]*లో భక్తజనేశ్వరర్‌ను పది పద్యాలలో స్తుతించాడు. ఇవి *[[తిరుమురై|తొమ్మిదవ తిరుమురై]]*లో భాగంగా సంకలనం చేయబడ్డాయి. *తేవారం*లో స్తుతించబడిన ఆలయం కావడంతో, ఇది శైవ సంప్రదాయంలో పేర్కొనబడిన 276 ఆలయాలలో ఒకటైన *[[పాడల్ పేట్ర క్షేత్రాలు|పాడల్ పెట్ర స్థలం]]*గా వర్గీకరించబడింది. ప్రతి సంవత్సరం మార్చి నెలలో మూడు రోజుల పాటు సూర్యకిరణాలు నేరుగా గర్భగుడిలోని దేవతపై పడతాయి.

ఆలయ పూజారులు ప్రతిరోజూ, పండుగల సమయంలో *[[పూజ]]* నిర్వహిస్తారు. ఆలయంలో రోజుకు మూడు సార్లు పూజలు జరుగుతాయి: ఉదయం 8:00 గంటలకు *కాలసంధి*, మధ్యాహ్నం 12:00 గంటలకు *ఉచ్చికాలం*, సాయంత్రం 6:00 గంటలకు *సాయరక్షై*. ప్రతి పూజలో నాలుగు భాగాలు ఉంటాయి: *[[అభిషేకం]]* (పవిత్ర స్నానం), *అలంకారం* (అలంకరణ), *[[నైవేద్యం]]* (ఆహార సమర్పణ), *దీపారాధన* (దీపాల ఊపడం). ఈ క్రియలు భక్తజనేశ్వరర్, జ్ఞానాంబిగై దేవతలకు నిర్వహించబడతాయి. ఇతర శివాలయాల మాదిరిగా కాకుండా, ఈ ఆలయంలో నూనెతో అభిషేకం చేయరు.

ఇక్కడ సోమవారం జరిగే *సోమవారం* పూజలు, శుక్రవారం జరిగే *శుక్రవారం* పూజలు వంటి వారపు ఆచారాలు, పక్షకాల పూజలైన *ప్రదోషం*, అలాగే *[[అమావాస్య]]*, *కృత్తిక*, *[[పౌర్ణమి]]*, *చతుర్థి* వంటి నెలవారీ ఉత్సవాలు జరుగుతాయి. తమిళ నెల *ఆవణి* (ఆగస్టు–సెప్టెంబర్)లో జరిగే సుందరర్ జననోత్సవం, *ఆడి* నెలలో జరిగే సుందరర్ గురుపూజ ఈ ఆలయంలో అత్యంత ముఖ్యమైన పండుగలుగా భావించబడతాయి.

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు

వర్గం:తమిళనాడులోని శివాలయాలు
వర్గం:పాడల్ పేట్ర క్షేత్రాలు
వర్గం:తమిళనాడు దేవాలయాలు
వర్గం:విలుప్పురం జిల్లా
వర్గం:తమిళనాడు పర్యాటక ప్రదేశాలు