కేరళ చిహ్నం

**కేరళ చిహ్నం,** రాష్ట్రానికి సంబంధించిన అన్ని అధికారిక ఉత్తర ప్రత్యుత్తరాలలో ప్రాతినిధ్యం వహించడానికి కేరళ ప్రభుత్వం ఉపయోగించే చిహ్నం  ఈ చిహ్నం భారతదేశ రాష్ట్ర చిహ్నానికి కాపలాగా ఉన్న రెండు ఏనుగులను, కేరళ చరిత్ర ప్రకారం శ్రీ పద్మనాభస్వామి శంఖాన్ని చిత్రీకరిస్తుంది.

## వివరణ
[thumb| [భారతదేశం|భారతదేశంలోని ట్రావెన్‌కోర్ జెండాపై ఉన్న పవిత్ర శంఖం|300x300px]]
అధికారిక కేరళ చిహ్నం ట్రావెన్‌కోర్ రాజ్య రాయల్ కోట్ ఆఫ్ ఆర్మ్స్ ఉత్పన్న సంస్కరణ. రాష్ట్ర చిహ్నం భారతదేశ రాష్ట్ర చిహ్నాన్ని, ట్రాన్‌వాన్‌కోర్ రాజ్య చిహ్నం (డెక్స్ట్రాల్లీ-కాయిల్డ్ వెండి) శంఖం ( *టర్బినెల్లా పైరమ్* )కు కాపలాగా ఉన్న రెండు ఏనుగులను సూచిస్తుంది. కమ్యూనిస్ట్ ప్రభుత్వాన్ని యూనియన్ ప్రభుత్వం తొలగించిన తర్వాత పట్టం ఎ. థాను పిళ్లై ప్రభుత్వం అధికారంలోకి వచ్చినప్పుడు 1960లో కేరళ ప్రభుత్వం ప్రస్తుత చిహ్నాన్ని స్వీకరించబడింది.

### చిహ్నంలో మార్పులు
కేరళ ప్రభుత్వం అధికారిక చిహ్నంలో మార్పులు చేసింది. ఈ సమస్యను పరిశీలించిన ఒక కమిటీ సిఫార్సు మేరకు, రాష్ట్ర చిహ్నాన్ని జాతీయ చిహ్నానికి అనుగుణంగా మార్చడానికి మార్పులు చేయబడ్డాయి, ఎందుకంటే భారత ప్రభుత్వం నాలుగు సింహాల క్రింద 'సత్యమేవ జయతే' అనే పదాన్ని ఉపయోగిస్తుంది. తిరిగి, అధికారిక ప్రకటించింది.

మునుపటి సంస్కరణలో, 'కేరళ ప్రభుత్వం' అనే పదాల తర్వాత, నమస్కరిస్తున్న రెండు ఏనుగుల క్రింద 'సత్యమేవ జయతే' అని వ్రాయబడింది. ఇది కాకుండా, కేరళ ప్రభుత్వాన్ని మలయాళం, ఇంగ్లీషులో వ్రాయడానికి ఫాంట్‌ల పరిమాణాన్ని పెంచాలని కమిటీ సూచించింది.

2011 జనవరి 3న జారీ చేసిన ఒక ఉత్తర్వులో, సాధారణ పరిపాలన విభాగం జాతీయ చిహ్నానికి అనుగుణంగా జాతీయ చిహ్నాన్ని చిహ్నం పునాది నుండి పైన ఉన్న జాతీయ చిహ్నం పునాదికి మార్చింది. అధికార భాష (లెజిస్లేటివ్) కమిషన్ సిఫార్సు మేరకు ఈ ఉత్తర్వులు వెలువడ్డాయి. మలయాళం వెర్షన్ 'కేరళ సర్కార్'ని మాత్రమే ఉంచాలని కమిషన్ సూచించినప్పటికీ, కేంద్రం, వివిధ రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలతో అధికారిక కమ్యూనికేషన్ కోసం చిహ్నం ఉపయోగించబడుతుంది అనే వాస్తవం ఆధారంగా అంగీకరించబడలేదు.

భవిష్యత్తులో చిహ్నాన్ని ఉపయోగించినప్పుడు మార్పులను పొందుపరచాలని ప్రభుత్వం అన్ని శాఖలను కోరిందని విడుదల చేసింది. అయితే, అన్ని శాఖాధిపతులు, ఇతరులకు సర్క్యులర్ జారీ చేసినప్పటికీ చాలా శాఖలు ఇప్పటికీ పాత లోగో ఉపయోగిస్తున్నాయి.

## చరిత్ర

### ప్రాచీన కేరళ
సా. శ. 1102 వరకు ఆధునిక కేరళలో ఎక్కువ భాగాన్ని పాలించిన ఇంపీరియల్ చేరాస్ కాలం నాటికే కేరళలోని జాతీయ చిహ్నం తొలి ప్రస్తావనలను గుర్తించవచ్చు.

### మధ్యయుగ కేరళ
సా.శ. 1102లో చివరి చేరా చక్రవర్తి చేరమాన్ పెరుమాళ్ చేరా సామ్రాజ్యాన్ని విభజించిన తర్వాత మధ్యయుగ కాలంలో చాలా వరకు ప్రారంభమై, అనేక చిన్న భూస్వామ్య రాజ్యాలు, కొచ్చి, జామోరిన్, వేనాడ్ మొదలైన పెద్ద రాజ్యాలు ఏర్పడ్డాయి.

#### మలబార్
మలబార్ ప్రాంతం ప్రధానంగా రెండు ప్రధాన రాజ్యాలను కలిగి ఉంది. వాటిలో మొదటిది, పురాతనమైంది కొలతునాడు (చిరక్కల్), శక్తివంతమైన మూషిక రాజవంశంచే పాలించబడింది, అతను చేరా చక్రవర్తుల మొదటి వరుస ప్రత్యక్ష సంతతికి చెందినవాడు అని నమ్ముతారు. దాని పైన గొలుసులతో కూడిన నూనె దీపం (చంగళవట్టం) చిహ్నం ఉంది, నందకం గొప్ప ఖడ్గం నిలువుగా ఉంచబడిన దాని పైన రెండు వైపులా వాకపూవు, దాని సువాసనకు ప్రసిద్ధి చెందిన ఎర్రటి పువ్వు. చేరా తర్వాత కాలికట్ జామోరిన్లు అయిన నాయర్ రాజుల ఆధిపత్యంలో ఏర్పడిన మొదటి పెద్ద సామ్రాజ్యం. అధికారిక రాష్ట్ర చిహ్నాన్ని ఉపయోగించడాన్ని గుర్తించిన మొదటి రాష్ట్రం జామోరిన్స్, ఇది అన్ని అధికారిక కరస్పాండెన్స్‌లలో రాష్ట్ర గుర్తింపుగా క్రమం తప్పకుండా ఉపయోగించబడుతుంది.

చరిత్ర ప్రకారం, కేరళ విభజన సమయంలో, చివరి చేరా చక్రవర్తి తనకు అత్యంత నమ్మకమైన నాయర్ లెఫ్టినెంట్‌కు భూమిని ఇవ్వలేదు. అపరాధ భావన కారణంగా, చక్రవర్తి తన వ్యక్తిగత ఖడ్గాన్ని (ఒడవల్), విరిగిన తనకు ఇష్టమైన ప్రార్థన శంఖాన్ని తన సైన్యాధిపతికి ఇచ్చి, తన శక్తితో తనకు చేతనైనంత భూమిని ఆక్రమించమని కోరాడు. జనరల్ కోజికోడ్ రాష్ట్రాన్ని స్థాపించి తనకంటూ ఒక సామ్రాజ్యాన్ని సృష్టించుకున్నాడు. చేరా చక్రవర్తి పట్ల ఆయనకున్న గౌరవానికి చిహ్నంగా, జామోరిన్‌లు ఒకదానికొకటి అడ్డంగా ఉండే 2 కత్తుల లోగోను స్వీకరించారు, మధ్యలో విరిగిన శంఖం, దాని పైన వెలిగించిన దీపం.సా.శ. 1766 వరకు ఇది మలబార్ అధికారిక చిహ్నంగా మారింది, హైదర్ అలీ నాయకత్వంలో మైసూర్ రాష్ట్రం జామోరిన్‌లను ఓడించి రాష్ట్రాన్ని దానిలో విలీనం చేసుకుంది.

### వలస కేరళ
కుడి|frameless|291x291px

#### పోర్చుగీస్ కొచ్చిన్
పోర్చుగీస్, జామోరిన్‌తో సమస్యల తర్వాత, కొచ్చి రాజు నుండి అదనపు ప్రాదేశిక హక్కులను పొందిన తరువాత, ఫోర్ట్ కొచ్చిని రాజధానిగా చేసుకున్నారు. ఈ సమయంలో, పోర్చుగీస్ కొచ్చి చిహ్నం రెడ్ షీల్డ్‌తో ఫోర్ట్ ఇమ్మాన్యుయేల్ (ఫోర్ట్ కొచ్చి పాత పేరు) దాని పైన సెయిలింగ్ వీల్, ముందుకు సాగుతున్న ఓడ, భారతదేశంతో పోర్చుగీస్ సముద్ర సంబంధాలను సూచిస్తుంది. అసలు లోగో, కొత్త రాష్ట్రానికి ప్రాతినిధ్యం వహించేలా కొచ్చిలో రూపొందించబడినప్పటికీ, రాజధానిని పోర్చుగీస్ గోవా రాష్ట్రానికి బదిలీ చేసిన తర్వాత 1510లో అధికారికంగా ఆవిష్కరించబడింది.
thumb|220x220px| డచ్ కొచ్చిన్ చిహ్నం

#### డచ్ కొచ్చిన్
డచ్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ ఆధ్వర్యంలోని డచ్ వారు కొచ్చికి వచ్చి 1510లో కొచ్చి యుద్ధం తర్వాత పోర్చుగీస్ నుండి ఫోర్ట్ ఇమ్మాన్యుయేల్‌ను స్వాధీనం చేసుకున్నారు. దీంతో కొచ్చి డచ్ రక్షణలోకి వచ్చింది.

డచ్ కొచ్చిన్ దాని అధికారిక రాష్ట్ర చిహ్నంగా డచ్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ చిహ్నాన్ని పంచుకుంది. చిహ్నం *VOCని* కలిగి ఉన్న మోనోగ్రామ్ మాత్రమే, ఇది *Vereenigde Oost-Indische Compagnie* సంక్షిప్తీకరణ. భారతదేశంలో డచ్ స్థాపనకు ప్రధాన కార్యాలయంగా ఉన్న ఫోర్టు కొచ్చిలోని VOC గేట్ పైన డచ్ కొచ్చిన్ అధికారిక చిహ్నం అవశేషాలు ఇప్పటికీ చూడవచ్చు.

#### [[అరక్కల్ రాజ్యం]]
thumb|220x220px| అరక్కల్ రాజ్యం యొక్క కోట్ ఆఫ్ ఆర్మ్స్, అరక్కల్ మ్యూజియం
అరక్కల్ రాజ్యం కన్నూర్ జిల్లాలోని కన్నూర్ పట్టణంలో (ఉత్తరంలో) ఒక ముస్లిం రాజ్యం . ఈ రాజ్యం 1819లో బ్రిటిష్ ఇండియాలో విలీనమైంది.

కోట్ ఆఫ్ ఆర్మ్స్ మీద, ఇతర విషయాలతోపాటు, రెండు చేపలు ఉన్నాయి, ఇవి బహుశా అలుపా రాజవంశాన్ని సూచిస్తాయి.

#### కొచ్చి రాజ్యం
thumb|వ్యాపారి జెండాపై 4 చిహ్నాలు.
పోర్చుగీస్, డచ్, బ్రిటీష్ వారు ఫోర్ట్ కొచ్చి, అనుబంధ ఆస్తులపై ఒకరితో ఒకరు పోరాడుతుండగా, కొచ్చి రాజ్యం తన స్వయంప్రతిపత్తిని నిలుపుకుంది, దాని పరిపాలనను విడిగా నిర్వహించింది. కొచ్చి రాజ్యం దాని సాంప్రదాయ చిహ్నంగా దాని సాంప్రదాయ కుటుంబం నుండి వచ్చింది - పెరుంపదప్పు స్వరూపం . సాంప్రదాయ చిహ్నం 4 చిహ్నాలను కలిగి ఉంటుంది, అవి పల్లకి, గొడుగు, దీపం, శంఖం, వరుసగా కులీనులు, సంక్షేమం, శ్రేయస్సు, జ్ఞానోదయాన్ని సూచిస్తాయి. 1795లో సక్తన్ థంపురాన్ కొచ్చి రాష్ట్ర చిహ్నాన్ని అధికారికంగా స్వీకరించినట్లు ప్రకటించారు. 4 చిహ్నాల ప్రధాన అంశాలు వృత్తాకార షీల్డ్‌తో ఉంచబడ్డాయి, సంస్కృతంలో అధికారిక నినాదం "మనధన కుల స్వతః" (గౌరవం అనేది మన కుటుంబ ఆస్తి అని అర్థం) కలిగి ఉన్న వృత్తాకార లారెల్‌లో అలంకరించబడింది. కొత్త చిహ్నాన్ని బ్రిటీష్ ప్రభుత్వం కొచ్చి రాజ్యం అధికారిక చిహ్నంగా గుర్తించింది.

1902లో, రాజఋషి రామవర్మ మహారాజు తన పాశ్చాత్య అభిరుచులకు అనుగుణంగా రాష్ట్ర చిహ్నాన్ని సవరించాడు. 2 కాపలా ఏనుగులు జోడించబడ్డాయి, అసలు చిహ్నం క్రింద ఆంగ్లంలో అధికారిక నినాదాన్ని కలిగి ఉన్న బ్యానర్‌తో పాటు కొచ్చి క్రౌన్ ఇమేజ్‌ను దాని చిహ్నంలో చేర్చారు. 1947లో రాష్ట్రం ట్రావెన్‌కోర్‌తో కలిసి ట్రావెన్‌కోర్-కొచ్చి కొత్త రాష్ట్రంగా ఏర్పడే వరకు ఈ చిహ్నం రాజ్యానికి ప్రాతినిధ్యం వహించింది.

#### ట్రావెన్‌కోర్ రాజ్యం
కుడి|thumb| 1948 వరకు ట్రావెన్‌కోర్ రాజ్యం యొక్క 4వ రాయల్ కోట్ ఆఫ్ ఆర్మ్స్.
1729లో మార్తాండ వర్మ నాయకత్వంలో ట్రావెన్‌కోర్ ఏర్పడింది. వేనాడ్ కాలం నుండి, త్రిప్పాపూర్ స్వరూపం కుటుంబ చిహ్నం రాష్ట్రానికి ప్రాతినిధ్యం వహించడానికి కుడి ఉబ్బిన శంఖం ఉపయోగించబడింది. కుటుంబ దైవం శ్రీ పద్మనాభుడు కాబట్టి, శంఖ చిహ్నం విస్తృతంగా ఉపయోగించబడింది. 1948 వరకు బ్యానర్లు, జెండాలు, వ్యక్తిగత ప్రమాణాలు, నాణేలలో విస్తృతంగా ఉపయోగించబడిన చిత్రాన్ని అలంకరించడానికి మార్తాండ వర్మ దానికి రెండు లారెల్ దండలు జోడించారు.

1939లో, ట్రావెన్‌కోర్ ప్రభుత్వం తన కొత్త చిహ్నాన్ని శంకు సామ్రాజ్య శిఖరాన్ని రక్షించే 2 ఏనుగులతో దాని శిఖరం వరకు దేవనగిరి లిపిలో "శ్రీ పద్మనాభ" అనే పదాలను కలిగి ఉన్న బ్యానర్‌తో ఆవిష్కరించింది. కొత్త కోట్ ఆఫ్ ఆర్మ్స్ ట్రావెన్‌కోర్ రాజ్యం యొక్క చిహ్నం నాల్గవ పునర్విమర్శ.

అదనంగా, ట్రావెన్‌కోర్‌కు పాశ్చాత్య తరహా కోట్ ఆఫ్ ఆర్మ్స్ ఉంది, ఢిల్లీ దర్బార్ సమయంలో బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం అలాగే ప్రతి చక్రవర్తి హయాంలో వ్యక్తిగత రాయల్ సైఫర్‌ను ప్రదానం చేసింది, ఇది ఆంగ్లంలో శంకు చిహ్నంతో పాలించే చక్రవర్తి పేరును సంక్షిప్తీకరించింది. అది.

### ఆధునిక కేరళ

#### ట్రావెన్‌కోర్-కొచ్చిన్
1948లో, ట్రావెన్‌కోర్, కొచ్చిన్ రాజ్యాలు భారత స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన వెంటనే ఇండియన్ యూనియన్‌లో చేరాలని నిర్ణయించుకున్న తర్వాత, భారత డొమినియన్‌లో ట్రావెన్‌కోర్-కొచ్చిన్ రాష్ట్రంగా ఏర్పడ్డాయి.

పరూర్ టికె నారాయణ పిళ్లై నేతృత్వంలో కొత్తగా ఏర్పడిన ప్రభుత్వం రాష్ట్రానికి కొత్త చిహ్నాన్ని దత్తత తీసుకోవాలని నిర్ణయించింది. ఈ చిహ్నం ఇండియన్ యూనియన్‌తో పాటు ట్రావెన్‌కోర్ కోట్ ఆఫ్ ఆర్మ్స్, 2 ఏనుగులు కాపలాగా ఉండి మధ్యలో భారతీయ ధర్మ చక్రం, దాని పైన శ్రీ పద్మనాభ శంకు "గవర్నమెంట్ ఆఫ్ ట్రావెన్‌కోర్-కొచ్చి" అని ఆంగ్లంలో వ్రాసిన బ్యానర్‌ను కలిగి ఉంది.ఈ చిహ్నం 1956 వరకు వాడుకలో ఉంది.

#### కమ్యూనిస్ట్ కేరళ
1956 రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టాన్ని భారత పార్లమెంటు ఆమోదించడంతో, మలబార్‌లో ట్రావెన్‌కోర్-కొచ్చిన్‌ను విలీనం చేస్తూ కేరళ రాష్ట్రం ఏర్పడింది. 1957 ఎన్నికల తర్వాత ఇఎంఎస్ నంబూద్రిపాద్ నేతృత్వంలో కమ్యూనిస్టులు అధికారంలోకి వచ్చారు. కొత్తగా ఏర్పడిన కమ్యూనిస్ట్ ప్రభుత్వం, వాడుకలో ఉన్న చిహ్నం రాచరికపు రోజుల వారసత్వంగా వచ్చినందున వేరే రాష్ట్ర చిహ్నాన్ని స్వీకరించాలని నిర్ణయించుకుంది. 1957లో కమ్యూనిస్ట్ ప్రభుత్వం దత్తత తీసుకున్న రాష్ట్ర చిహ్నంలో కొచ్చిన్‌కు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న భారతీయ ఏనుగు, ఉత్తర, దక్షిణ ట్రావెన్‌కోర్‌కు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న దాని శిఖరంపై 2 శంకు, ఉత్తర, దక్షిణ మలబార్‌ల కోసం రెండు తాటిచెట్లు, పైన భారత జాతీయ చిహ్నంతో చుట్టబడి ఉన్నాయి. .

1959లో కమ్యూనిస్ట్ ప్రభుత్వాన్ని అధికారం నుండి తొలగించడంతో, కొత్తగా ఏర్పడిన కాంగ్రెస్ నేతృత్వంలోని సంకీర్ణ ప్రభుత్వం అసలు ట్రావెన్‌కోర్ కోట్ ఆఫ్ ఆర్మ్స్ నుండి స్వల్ప మార్పులతో ప్రస్తుత చిహ్నాన్ని స్వీకరించింది. కమ్యూనిస్ట్ ప్రభుత్వం రూపొందించిన చిహ్నాన్ని తర్వాత కేరళ పోలీసులు బలాన్ని సూచించడానికి స్వల్ప మార్పులతో స్వీకరించారు.

## ఇతర సంస్కరణలు
అధికారిక రాష్ట్ర చిహ్నం 1960లో ఆమోదించబడిన ప్రభుత్వ ఉత్తర్వు ప్రకారం నిర్వహించబడుతున్నప్పటికీ, కొన్ని ప్రభుత్వ శాఖలు కొద్దిగా సవరించిన సంస్కరణలను ఉపయోగిస్తాయి. ఉదాహరణకు, పరిశ్రమల శాఖ శంకు చిహ్నం చుట్టూ ఉన్న కాగ్ వీల్‌ను షీల్డ్‌గా ఉపయోగిస్తుంది, అయితే పంచ్యాత్‌లు మొదలైన స్థానిక ప్రభుత్వాలు శంకు చుట్టూ కవచంగా అశోక చక్రాన్ని ఉపయోగిస్తాయి. కేరళ స్పోర్ట్స్ కౌన్సిల్ సంప్రదాయ లారెల్‌ను షీల్డ్‌గా అలాగే భారతీయ చిహ్నాన్ని దాని చిహ్నంగా మార్చింది కేవలం 2 ఏనుగులు, శంకు మాత్రమే. కేరళ స్టేట్ రోడ్ ట్రాన్స్‌పోర్ట్ కార్పొరేషన్, రాష్ట్ర చిహ్నాన్ని వేరే షేడ్‌లో ఉపయోగిస్తుంది, బ్యానర్‌ను KSRTC అక్షరాలతో భర్తీ చేస్తుంది.

ట్రావెన్‌కోర్ రాజకుటుంబం ట్రావెన్‌కోర్‌లోని పూర్వపు రాచరికపు కోట్ ఆఫ్ ఆర్మ్స్‌ను ఈనాడు తన అధికారిక ప్రయోజనాల కోసం ఉపయోగిస్తుంది, అయితే సాధారణంగా శంకు ఇంపీరియల్ చిహ్నాన్ని సాధారణంగా ఉపయోగిస్తారు. అయితే త్రివేండ్రంలోని శ్రీ పద్మనాభస్వామి దేవాలయం ఇంపీరియల్ శంఖాన్ని మాత్రమే దాని చిహ్నంగా ఉపయోగిస్తుంది.

## ప్రభుత్వ పతకాం
తెల్లటి మైదానంలో రాష్ట్ర చిహ్నాన్ని ప్రదర్శించే బ్యానర్ ద్వారా కేరళ ప్రభుత్వాన్ని సూచించవచ్చు.

దస్త్రం:Banner_of_Kerala.png|alt=Banner of Kerala|కేరళ జెండా
దస్త్రం:Government_of_Kerala_Logo.png|alt=Emblem of Government of Kerala in red.|ఎరుపు రంగులో కేరళ ప్రభుత్వ చిహ్నం.

## ఇవి కూడా చూడండి

* భారతదేశ జాతీయ చిహ్నం
* భారత రాష్ట్ర చిహ్నాల జాబితా

## సూచనలు


వర్గం:కేరళ ప్రభుత్వం
కేరళ