open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
కట్ట వరదరాజ భూపతి

**కట్ట వరదరాజ భూపతి** సా.శ.1560 నాటికి చెందిన కవి. ఆయన రాజవంశీకుడైన తెలుగు రాజకవుల్లో ఒకరిగా నిలుస్తున్నారు.
## జీవితం
కట్ట వరదరాజ భూపతి విజయనగర సామ్రాజ్య పాలకుల రాజబంధువు. శ్రీకృష్ణదేవరాయల అల్లుడు, విజయనగరాన్ని పరోక్షంగా పరిపాలించినవాడూ అయిన అళియ రామరాజుకు వరదరాజ భూపతి పినతల్లి కుమారుడు.

## సాహిత్య రంగం
కట్ట వరదరాజ భూపతి సుప్రసిద్ధమైన వైష్ణవక్షేత్రం శ్రీరంగం విశిష్టత గురించి శ్రీరంగ మహాత్మ్యం అనే కావ్యాన్ని రచించారు. ఇదే కాక పరమ భాగవత చరిత్రము, రామాయణ ద్విపద వంటి కావ్యాలను రచించారు.
### రచనలు

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు కవులు
వర్గం:16వ శతాబ్దపు కవులు
వర్గం:రామాయణం
వర్గం:సంస్కృతం నుండి తెలుగు లోకి అనువాదాలు చేసినవారు
నవోదయ

**నవోదయ** వారపత్రిక 1946 లో మద్రాసు నుండి ప్రారంభమైంది. ఈ పత్రికకు నీలంరాజు వేంకటశేషయ్య సంపాదకునిగా, ప్రచురణ కర్తగా వ్యవహరించాడు. బి.నాగిరెడ్డి ముద్రాపకుడిగా బి.ఎన్.కె.ప్రెస్ నుండి ఈ పత్రిక ప్రచురింపబడింది. రాజకీయ వార్తలతో పాటుగా ఈ పత్రిక సంగీతసాహిత్యాలకు ప్రాధాన్యతనిచ్చింది. *ఆంధ్రాభ్యుదయానికి పాటుపడే సచిత్ర వారపత్రిక* అని తనను తాను అభివర్ణించుకుంది. ఈ పత్రికలో భోగరాజు పట్టాభిసీతారామయ్య, రాళ్లపల్లి అనంతకృష్ణశర్మ, చెళ్లపిళ్ల వేంకటశాస్త్రి, వేలూరి శివరామశాస్త్రి, వేంకట పార్వతీశ్వరకవులు, టి.వి.సుబ్బారావు, గడియారం వేంకట శేషశాస్త్రి, ద్వారం వేంకటస్వామినాయుడు, పి.వి.రాజమన్నార్, జి.వి.కృష్ణారావు, విస్సా రామచంద్రరావు, జోశ్యుల సూర్యనారాయణమూర్తి, రజని, శ్రీపాద గోపాలకృష్ణమూర్తి, శొంఠి కృష్ణమూర్తి, పుట్టపర్తి నారాయణాచార్యులు, బొడ్డుపల్లి పురుషోత్తం, బుచ్చిబాబు, అడివి బాపిరాజు మొదలైన మహామహుల రచనలు వెలువడ్డాయి. ఈ పత్రిక 1947లో ప్రత్యేక పారిశ్రామిక సంచికను వెలువరించింది. 

## విషయాలు
ఈ పత్రిక 18-7-1948 సంచికలో ఈ క్రింది అంశాలున్నాయి.
# కాంగ్రెసు పునీతం కావాలి (సంపాదకీయం)
# కాంచనమే కర్మవిమోచనం దొరా - చుండి జగన్నాథం
# చివరికి మిగిలేది (కథ) - బుచ్చిబాబు
# పేకమేడలు (బీదల కథలు) - ఎమ్‌.ఎస్‌.ఎమ్‌.
# అరవ మంత్రుల ప్రచారాన్ని అరికట్టాలి - డా|| లంకా సుందరం
# ఆహ్వానం (కవిత) - బెల్లంకొండ చంద్రమౌళిశాస్త్రి
# మహాపురుషుడు - అడివి బాపిరాజు
# అల్లరి పిల్ల - డి.వెంకటరత్నమ్మ
# ప్రాంతీయ భాష - మాతృభాష - గుడిపాటి శ్రీహరికృష్ణ
# గుడిగంటలు (కథ) - గోవిందరాజు సుందర్రావు
# జీవితేచ్ఛ (అనువాదం) - యన్.యస్.పడ్కే

## మూలాలు

వర్గం:1949 స్థాపితాలు
వర్గం:తెలుగు వారపత్రికలు
వర్గం:మద్రాసు నుండి ప్రచురితమైన తెలుగు పత్రికలు
వర్గం:20 వ శతాబ్దపు తెలుగు పత్రికలు
ఇండియాస్ డాటర్

**ఇండియాస్ డాటర్** *లెస్లీ ఉడ్విన్* దర్శకత్వంలో వచ్చిన ఒక డాక్యుమెంటరీ చిత్రం. ఇది బీబీసీ వారి స్టోరీవిల్ ధారావాహికలో భాగంగా ప్రసారమయింది. ఇది 2012లో ఢిల్లీలో జరిగిన జ్యోతి సింగ్ అనే 23 యేళ్ళ ఫిజియోథెరపీ విద్యార్థి సామూహికమానభంగం, హత్య ఆధారంగా రూపొందించబడింది. మార్చి 8, 2015 అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవం సందర్భంగా భారతదేశంలో ఎండీటీవీ, యూకేలో బీబీసీ4 ద్వారా ఈ చిత్రాన్ని ప్రదర్శించాలనుకున్నారు.

మార్చి 1న ఈ చిత్రంలోని కొన్ని సన్నివేశాలను తీహార్ జైల్లో శిక్షను అనుభవిస్తున్న ముద్దాయి ఇంటర్వ్యూ ఉందన్న విషయం తెలిసింది. వెంటనే ఈ విషయం భారతీయ మీడియాకు తెలిసి, దీనిపై ధుమారం రేగింది. భారత ప్రభుత్వం ఈ చిత్ర ప్రసారాన్ని కోర్టు నిర్దేశం ద్వారా 4 మార్చి న నిలిపివేసింది. బీబీసీ ఆ విధంగానే ప్రసారం చేయబోమని ప్రకటించింది. కానీ యూకేలో 4 మార్చి న ఈ చిత్రం ప్రసారం చేసారు. యూట్యూబ్ లో కూడా ఈ చిత్రం ఎక్కించబడీంది. సోషల్ మీడియా ద్వారా బాగా ప్రచారం పొంది యూట్యూబ్ లో సెన్సేషన్ సృష్టించింది.5 మార్చి న భారత ప్రభుత్వం యూట్యూబ్ ను ఈ వీడియోను భారతదేశంలో బ్లాక్ చేయాల్సిందిగా ఆదేశించింది. యూట్యూబ్ ఆ ఆదేశాన్ని పాటిస్తూ వీడియోను తీసివేసింది.
## మూలాలు

## ఇతర లింకులు
*
*

వర్గం:2015 సినిమాలు
వర్గం:భారతీయ డాక్యుమెంటరి చిత్రాలు
ది మమ్మీ (చలన చిత్రం)

ది మమ్మీ 1999 ఆంగ్లం: **The mummy** అనే చిత్రాన్ని స్టీఫెన్ సొమర్స్ దర్శకత్వం వహించాడు. బ్రాండెన్ ఫ్రేసర్, రాచెల్ వీజ్ కథానాయకా నాయికలుగా నటించారు. దీనిని 1932లో అదే పేరుతో వచ్చిన మమ్మీ చిత్రాన్ని పునర్నిమించారు. ఈ చిత్రంలో పునర్జన్మ పొందే మమ్మీగా ఆర్నాల్డ్ వోస్లూ నటించాడు. అదే పాత్రను 1932లో బోరిస్ కార్లోఫ్ నటించారు. ఈ చిత్రాన్ని మొదట్లొ తక్కువ వ్యయంతో నిర్మిద్దామనుకున్నారు. ఈ చిత్రం బాక్సాఫీస్ వద్ద ఘనవిజయం సాధించింది.

ఈ చిత్రనిర్మాణం మొరాకోలో మొదలైంది. మొత్తం 17వారాల పాటు కొనసాగింది. సినిమా సాంకేతిక బృందం, నటీనటులు సహారా ప్రదేశంలో నిర్మాణ సమయంలో ఎన్నో అవాంతరాలను (ఇసుక తుఫాను, పాములు, నిర్జలీకరణ (dehydration) )ఎదుర్కొన్నారు. ఈ చిత్రానికి విజువల్ ఎఫెక్ట్స్ (మమ్మీని కంప్యూటర్ ద్వారా సృష్టించడం)" ను లూకాస్ లైట్ అండ్ మాజిక్" సంస్థ రూపొందించింది. ఈ చిత్రానికి సంగీతాన్ని జెర్రీ గోల్డ్ స్మిత్ అందిచారు.

ఈ చిత్రం మే7 1999న విడుదలైంది. ఒక్క వారం రోజులలోనే అమెరికాలోని 3210 థియేటర్లలో $43 మిలియన్ డాలర్లు సాథించింది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా $416 మిలియన్ డాలర్లు సాధించింది. ఈ చిత్రానికి కొనసాగింపుగా "ది మమ్మీ రిటర్న్ స్" "ది మమ్మీ ది టూంబ్ ఆఫ్ డ్రాగన్ ఎంపరర్" చిత్రాలు వచ్చాయి అవి కూడా బాక్సాఫీసు వద్ద మంచి వసూళ్ళు సాధించాయి.

## కథ
క్రీస్తు పూర్వం 1291 లో ప్రాచీన ఈజిప్టు నగరమైన థేబ్స్ నగర రాజు ఫారో సేటీ 1. అతని భార్య అనెక్సునా మున్ ఫెరో గురువైన ఇంహోటెప్ తో అక్రమ సంబందం కల్గి వుంటుంది. ఒక సారి ఫారో సేటీకి వీరిద్దరూ పట్టుబడగా ఫారోని ఘోరంగా హత్య చేస్తారు. ఫారో అంగరక్షకులు వచ్చేసరికి ఇంహొటెప్ అతని మనుషులతో వెళ్ళిపోతాడు. అనెక్సునా మున్ ఇంహోటెప్ తనను తిరిగి బ్రతికిస్తాడని ఆత్మహత్య చేసుకుంటుంది. అనెక్సునా మున్ ను సమాధి చేసిన తర్వాత ఇంహోటెప్ మనుషులు ఆమె శవాన్ని తీసుకుని మృతుల నగరమైన హమునాప్ట్రాకు తీసుకు వెళతారు. ఇంహోటెప్ అనెక్సునామున్ కు పునర్జీవితం ప్రసాదించేందుకు పూజలు నిర్వహించి ఆమె ఆత్మను ఆమె శరీరంలోకి ప్రవేశింపజేసే సమయంలో ఫారో అంగరక్షకులు వచ్చి ఇంహోటేప్ను బందిస్తారు. ఆమె ఆత్మ పాతాళ లొకానికి వెళ్ళిపోతుంది. ఇంహోటెప్ మనుషుల్ని చిత్రహింసలకు గురి చేసి సమాధి చేస్తారు. ఇంహోటెప్కు మాత్రం అతి భయంకరమైన "హోం డై" శిక్ష నాలుకను కత్తిరించి బొద్దె పురుగులు వేసి జీవసమాధి చేస్తారు. అతని శవపేటికను ఈజిప్టుల దేవతయైన అనుబిస్ విగ్రహం క్రింద భవిష్యత్తులో ఎవరూ తెరవకుండా బందిస్తారు.

## మూలాలు

వర్గం:ఆంగ్ల భాషా సినిమాలు
పూసపాటి ఆనంద గజపతి రాజు (విజయనగరం మహారాజు)

thumb|ఆంధ్ర పత్రికలో పూసపాటి ఆనంద గజపతి రాజు చిత్రం
**పూసపాటి ఆనంద గజపతి రాజు** (పరిపాలన సంవత్సరాలు? 1879 - 1897) విజయనగర సంస్థానానికి సంబంధించిన మహారాజు, సంస్కరణాభిలాషి, విద్యాదాత.

## పరిపాలన
అతని పరిపాలనకు ముందు పూసపాటి విజయరామ గజపతి రాజు-I పరిపాలించగా, అతని అనంతరం పూసపాటి విజయరామగజపతి రాజు-II పరిపాలనకు వచ్చారు. 
## విద్యాసేవ

19వ శతాబ్ది చివరిభాగంలో స్త్రీవిద్యాభివృద్ధి కొరకు అనేక ప్రాంతాల్లో బాలికల పాఠశాలలు నెలకొల్పి, అవి కొనసాగేలా ఏర్పాట్లుచేసి పోషించిన వ్యక్తి. తొలినాళ్ళలో విద్యను అభ్యసించేవారికి పారితోషికాలిచ్చి ప్రోత్సహిస్తూ వచ్చినా, తర్వాతికాలంలో తన సహాయాన్ని మరింతగా పెంచి విద్యాభివృద్ధికి తన వంతు సేవచేశారు. పలు పాఠశాలల్లో ఉపాధ్యాయులకు పారితోషికం, జీతం ఇవ్వడంతో ప్రారంభించిన అతను విద్యాసేవను అంచెలంచెలుగా పెంచుతూ చివరకు వివిధ బాలికా పాఠశాలల నిర్వహణ వరకూ కొనసాగించారు.
## మూలాలు

వర్గం:విజయనగరం సంస్థానం
వర్గం:సంస్థానాధీశులు
వర్గం:1850 జననాలు
వర్గం:1897 మరణాలు
తెలుగు సాంస్కృతిక సంవత్సరం

1975 సంవత్సరం **తెలుగు సాంస్కృతిక సంవత్సరం**గా పేరుపొందింది. ఆ సంవత్సరాన్ని ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం తెలుగు సాంస్కృతిక సంవత్సరంగా ప్రకటించింది.

## నేపథ్యం
[alt=Devulapalli-Ramanuja-Rao.jpg|thumb|అప్పటి [ఆంధ్రప్రదేశ్ సాహిత్య అకాడమీ అధ్యక్షుడు దేవులపల్లి రామానుజరావు ]]
*సహస్రాబ్దాలుగా ప్రవర్ధమానమగుతున్న తెలుగు సంస్కృతిని తెలుగుదేశపు నలుచెరగులా పరిమితము చేసే సంకల్పంతో* అప్పటి ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ఈ ప్రకటన చేసినట్టుగా అప్పటి ఆంధ్రప్రదేశ్ సాహిత్య అకాడమీ అధ్యక్షుడు దేవులపల్లి రామానుజరావు పేర్కొన్నారు.
## కార్యకలాపాలు
1975లో ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం మొట్టమొదటిసారిగా ప్రపంచ తెలుగు మహాసభలు నిర్వహించారు. ఇవి ఉగాది పర్వదినాలలో ఏప్రిల్ 12 నుండి 18 వరకు లాల్ బహదూర్ స్టేడియంలో ఘనంగా జరిగాయి. ప్రారంభసభకు మా తెలుగు తల్లికి మల్లె పూదండ ప్రార్థనగీతాన్ని పాడేందుకు లండన్ నుండి టంగుటూరి సూర్యకుమారి ని ప్రత్యేకంగా పిలిపించారు. ఈ సభలకు ప్రతిరోజు సుమారు లక్ష మంది ప్రజలు వచ్చివుంటారని అంచనా.
## ఇవి కూడా చూడండి
* మొదటి ప్రపంచ తెలుగు మహాసభలు
* 1975
* తెలుగు భాష చరిత్ర
## మూలాలు

వర్గం:1975
వర్గం:తెలుగు భాష
వర్గం:ప్రపంచ తెలుగు మహాసభలు
మున్నవారిపాలెం

"మున్నావారిపాలెం" గుంటూరు జిల్లా బాపట్ల మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

ఈ గ్రామం పట్టణంలో కలిసిపోయింది.

## గ్రామములోని దర్శనీయ ప్రదేశములు/దేవాలయములు
శ్రీ గోపయ్యస్వామి సమేత శ్రీ లక్ష్మీతిరుపతమ్మ తల్లి ఆలయం:- ఈ ఆలయంలో 2015, మార్చి-5వ తేదీ, ఫాల్గుణ పౌర్ణమి, గురువారం నాడు అమ్మవారి కల్యాణోత్సవం నిర్వహించెదరు.మరుసటిరోజు శుక్రవారం నాడు తిరునాళ్ళు నిర్వహించెదరు.
ఉత్తమ విలన్

***ఉత్తమ విలన్*** 2015 లో విడుదలకు సిద్దమవుతున్న భారతీయ బహుభాషా చిత్రం. విలక్షణ నటుడు కమల్ హాసన్ ఈ చిత్రానికి కథ, స్క్రీన్ ప్లేను అందించి ప్రధాన పాత్ర పోషిస్తున్నాడు. ప్రముఖ దర్శకులు కె.విశ్వనాధ్, బాలచందర్ కూడా ఇందులో పాత్రలు పోషించారు.

## కథ
మనోరంజన్ (కమల్ హాసన్) ఓ సినిమా స్టార్. వయసు మీదపడినా... తనకంటే సగం వయసున్న హీరోయిన్లతో ఆడుతూ పాడుతూ... కమర్షియల్ హీరోగా కెరీర్ నెట్టుకొచ్చేస్తుంటాడు. తన కెరీర్ కు పునాది వేసిన మార్గదర్శి (కె.బాలచందర్) ని కాదని, స్టార్ హీరోగా నిలబడటం కోసం సినీ నిర్మాత పూర్ణచంద్రరావు (కె.విశ్వనాథ్)ను ఆశ్రయిస్తాడు. ఆయన గారు... మనోరంజన్ కెరీర్ నే కాకుండా జీవితాన్ని కూడా తన చెప్పుచేతల్లోకి తీసుకుని తన కూతురు వరలక్ష్మి (ఊర్వశి )ని మనోరంజన్‌కు ఇచ్చి వివాహం చేస్తాడు. కెరీర్ ఫుల్ స్వింగ్‌లో సాగిపోతున్న సమయంలో గతంలో తను ప్రేమించిన వ్యక్తి ద్వారా తనకో కూతురు కలిగిందనే నిజం మనోరంజన్‌కు తెలుస్తుంది. అదే  సమయంలో తనకు క్యాన్సర్ సోకిందని, ఎక్కువ కాలం బ్రతకననే విషయమూ ఫ్యామిలీ డాక్టర్ అర్పణ (ఆండ్రియా) ద్వారా తెలుసుకుంటాడు. అక్కడ నుండి తన జీవితంలో చేసిన తప్పుల్ని సరిచేసుకునే ప్రయత్నం మొదలెడతాడు. ముందుగా తన కెరీర్‌ను తీర్చిదిద్దిన మార్గదర్శిని కలిసి, తనను జీవితాంతం ప్రేక్షకులు గుర్తుంచుకునేలా ఓ కామెడీ సినిమా తీసి పెట్టమని వేడుకుంటాడు. అలా మనోరంజన్, మార్గదర్శి కాంబినేషన్లో 'ఉత్తమ విలన్' చిత్రం మొదలవుతుంది. ఎనిమిదో శతాబ్దానికి చెందిన ఉత్తముడు అనే మృత్యుంజయుడి కథను వీరు ఎంపిక చేసుకుంటారు. ఓ కపటరాజుకు బుద్ధి చెప్పడం కోసం ఉత్తముడు ఏం చేశాడన్నదే ఆ సినిమా కథ. రోజు రోజుకూ మృత్యువుకు చేరువ అవుతున్న హీరో మనోరంజన్... మృత్యుంజయుడైన ఉత్తముడి పాత్ర ద్వారా ప్రేక్షకుల గుండెల్లో సుస్థిర స్థానం సంపాదించాలనుకుంటాడు.!

## తారాగణం
* కమల్ హాసన్
* జయరామ్
* కె. బాలచందర్
* ఆండ్రియా జెరేమిమా
* పూజా కుమార్
* పార్వతి
* పార్వతీ నాయర్
* దీప రామానుజం

## సాంకేతికవర్గం

## మూలాలు

## బయటి లంకెలు
* 

వర్గం:2015 తెలుగు సినిమాలు
వర్గం:కమల్ హాసన్ నటించిన సినిమాలు
మహిషమర్దని దేవాలయం

**మహిషమర్దని దేవాలయం సముదాయం** ఒడిషా లోని బాలాసోర్ జిల్లాలోని "బాలాసోర్ పాండి చౌక్"కు 2.5 కి.మీ దూరంలో గల షేర్ ఘర్ లో ఉంది. పురావస్తు సర్వేలో అనేక శిథిల చిత్రాలు భద్రపరచబడ్డాయి.
## ఆచారాలు
ఇందులో ప్రస్తుత పూజారులు పండా బ్రాహ్మణులకు చెందినవారు.ఈ ఆలయం ఒక సేనాపతి కుటుంబం పోషణలో ఉంది. ఇందులో దుర్గాదేవి ఎనిమిది చేతులతో మహిషాసురుడిని వధించునట్లు ఉంది. ఈ సముదాయంలో శివుని దేవాలయం కూడా ఉంది.
## వాస్తుశాస్త్రం
ఈ దేవాలయం 11 వ శతాబ్దానికి చెందినది. ఇది సోమవంశీ క్షత్రియుల కాలం నాటిది. ఈ దేవాలయం 19 వ శతాబ్దంలో పునరుద్ధరింపబడింది. ఈ దేవాలయ నిర్మాణానికి కంకరను ఉపయోగించారు. శిల్పాల నిర్మాణానికి క్లోరైట్ ఉపయోగించారు. ఈ దేవాలయం పశ్చిమ ముఖంగా ఉంది. ఈ దేవాలయంలో సూర్యుడు, యితర దేవతలైన గణేశుడు, కార్తికేయుడు చిత్రాలు కూడా కనిపిస్తాయి.
.

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు
*Report on Mahishamardini
*Pictures of interior
*Shiva temples nearby
*Other Shergarh monuments

వర్గం:Hindu temples in Balasore district
వర్గం:శక్తి ఆలయాలు
వర్గం:ఒడిశా దేవాలయాలు
ఉజ్జయిని మహంకాళి దేవాలయం

**శ్రీ ఉజ్జయిని మహంకాళి దేవాలయం** తెలంగాణ రాష్త్ర రాజధాని హైదరాబాదులో గల దేవాలయం  ఇది పురాతన దేవాలయం. ప్రతిరోజూ దేవతకు ఆరాధన జరుగుతుంది. ఆషాఢ జాతరలుకు లక్షల సంఖ్యలో భక్తులు తరలి వస్తారు.

ఈ దేవాలయం ప్రత్యేకంగా బోనాలు పండగకు ప్రసిద్ధి చెందింది. ఉజ్జయిని మహంకాళి అమ్మవారికి సమర్పించిన బంగారు బోనంతో పాటు 1008 బోనాలు కూడా సమర్పిస్తారు. ఈ దేవాలయం యూనివర్సల్ రికార్డు సొంతం చేసుకుంది..

1813లో నగరంలో కలరా వ్యాపించిందని, దాని కారణంగా వేలాది మంది మరణించారని నమ్ముతారు. అదే సమయంలో మిలటరీ బెటాలియన్ బ్యాచ్ సికింద్రాబాద్ నుండి మధ్యప్రదేశ్‌లోని ఉజ్జయినికి బదిలీ చేయబడింది. ఒక డోలీ బేరర్ సూరిటి అప్పయ్య తన సహచరులతో కలిసి ఉజ్జయినిలోని మహంకాళి దేవస్థానానికి వెళ్లి ప్రజల ప్రయోజనం కోసం ప్రార్థించాడు, ప్రజలు అంటువ్యాధి నుండి రక్షించినట్లయితే, అతను దేవత యొక్క దేవతను ప్రతిష్ఠిస్తాడు. వారు ఉజ్జయిని నుండి తిరిగి వచ్చిన వెంటనే, అప్పయ్య, అతని సహచరులు 1814 జూలైలో సికింద్రాబాద్‌లో చెక్కతో చేసిన విగ్రహాన్ని ప్రతిష్ఠించారు.

## చిత్రమాలిక

దస్త్రం:Mahankali Amma at Hyderabad Mahankali Bonalu (28.07.2018) 04.jpg|హైదరాబాద్ మహంకాళి బోనాల సందర్భంగా 2018, జూలై 28న మహంకాళి అమ్మవారి ఊరేగింపు
దస్త్రం:KCR at Hyderabad Mahankali Bonalu (29.07.2018).jpg|2018 మహంకాళి బోనాల సందర్భంగా జరిగిన పూజా కార్యక్రమంలో పాల్గొన్న కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖర్ రావు, నాయిని నరసింహారెడ్డి, సి.హెచ్. మల్లారెడ్డి తదితరులు
దస్త్రం:KCR's Wife Shoba at Hyderabad Mahankali Bonalu (29.07.2018).jpg|2018 మహంకాళి బోనాల సందర్భంగా జరిగిన పూజా కార్యక్రమంలో పాల్గొన్న కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖర్ రావు భార్య శోభ తదితరులు
దస్త్రం:Lord Hanuman getup at Hyderabad Mahankali Bonalu (30.07.2018).jpg|2018 మహంకాళి బోనాల సందర్భంగా జరిగిన జాతర ఊరేగింపులో ఆంజనేయుడి వేషంలో కళాకారుడు
దస్త్రం:Oggu Artists Performance at Hyderabad Mahankali Bonalu (28.07.2018) 01.jpg|2018 మహంకాళి బోనాల సందర్భంగా ఒగ్గు కళాకారుల ప్రదర్శన
దస్త్రం:Potharajulu at Hyderabad Mahankali Bonalu (30.07.2018) 07.jpg|2018 మహంకాళి బోనాల సందర్భంగా జరిగిన జాతర ఊరేగింపులో నృత్యం చేస్తున్న పోతరాజులు
దస్త్రం:Bandaru Dattatreya at Hyderabad Mahankali Bonalu (29.07.2018).jpg|2018 మహంకాళి బోనాల సందర్భంగా జరిగిన పూజా కార్యక్రమంలో పాల్గొన్న బండారు దత్తాత్రేయ తదితరులు
దస్త్రం:Banjara Artists Performance at Hyderabad Mahankali Bonalu (28.07.2018) 01.jpg|2018 మహంకాళి బోనాల సందర్భంగా బంజార కళాకారుల ప్రదర్శన
దస్త్రం:Bhavishya Vani Rangam Program at Hyderabad Mahankali Bonalu (30.07.2018) 01.jpg|2018 మహంకాళి బోనాల సందర్భంగా జరిగిన భవిష్యవాణి రంగం కార్యక్రమం
దస్త్రం:Bonam Preparing at Hyderabad Mahankali Bonalu (29.07.2018) 01.jpg|2018 మహంకాళి బోనాల సందర్భంగా జరిగిన పూజా కార్యక్రమానికి బోనం తయారు చేస్తున్న భక్తులు
దస్త్రం:Hyderabad Mahankali Bonalu (29.07.2018) 01.jpg|2018 మహంకాళి బోనాల సందర్భంగా బోనాలతో వస్తున్న భక్తులు
దస్త్రం:Folk Artist at Hyderabad Mahankali Bonalu (30.07.2018).jpg|2018 మహంకాళి బోనాల సందర్భంగా జరిగిన జాతర ఊరేగింపులో కళాకారుడు


## మూలాలు

వర్గం:తెలంగాణ దేవాలయాలు
వర్గం:హైదరాబాదు దేవాలయాలు
ఎలిజబెత్ బ్లాక్‌వెల్

**ఎలిజబెత్ బ్లాక్‌వెల్** ( 1821 ఫిబ్రవరి 3 – 1910 మే 31) అమెరికా తొలి మహిళా వైద్యురాలు. అమెరికాలో మెడికల్ డిగ్రీ పొందిన వ్యక్తి. ఆమె అమెరికా, బ్రిటన్ లలో సామాజిక కార్యకర్త. ఆమె సోదరి ఎమిలి బ్లాక్‌వెల్ అమెరికాలో మెడిసన్ డిగ్రీ పొందిన మూడవ మహిళ.

సాంఘిక అవగాహన, నైతిక సంస్కర్తగా యునైటెడ్ స్టేట్స్, యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ రెండింటిలో బ్లాక్‌వెల్ ఒక ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించింది. వైద్యంలో మహిళలకు విద్యను ప్రోత్సహించడంలో ఆమె ముందుంది. ఆమె చేసిన సేవలకు గాను వైద్యంలో మహిళల అభివృద్ధికి విశేష కృషి చేసిన స్త్రీకి ఏటా ఎలిజబెత్ బ్లాక్‌వెల్ పతకం ప్రదానం చేస్తారు.  బ్లాక్‌వెల్ మొదట్లో వైద్య వృత్తిపై ఆసక్తి చూపలేదు. ముఖ్యంగా ఆమె పాఠశాల ఉపాధ్యాయుడు బోధనోపకరణంగా ఉపయోగించడానికి ఎద్దుల కన్ను తీసుకువచ్చిన తరువాత ఆమె ఆసక్తి చూపలేదు. అందువల్ల, ఆమె తన కుటుంబాన్ని పోషించడానికి పాఠశాల ఉపాధ్యాయురాలిగా మారింది. ఈ వృత్తి 1800 లలో మహిళలకు అనువైనదిగా భావించబడింది. అయినప్పటికీ, త్వరలోనే అది ఆమెకు అనుచితమైనదని గుర్తింపు తెచ్చింది. ఆమె స్నేహితురాలు అనారోగ్యానికి గురైనప్పుడు ఒక వైద్యురాలు ఆమెను చూసుకుంటే ఆమెకు ఉపశమనం కలుగుతుందనే వ్యాఖ్యతో బ్లాక్‌వెల్‌కు వైద్య వృత్తి పట్ల ఆసక్తి ఏర్పడింది. బ్లాక్‌వెల్ వైద్య పాఠశాలలకు దరఖాస్తు చేయడం ప్రారంభించింది. లింగ వివక్ష కారణంగా ఏ పాఠశాలలో చేరలేక పోయింది. కానీ జెనీవా మెడికల్ కళాశాల విద్యార్థులు స్వాగతించారు. 1847 లో, ఆమె అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలలో వైద్య పాఠశాలలో చేరిన మొదటి మహిళగా గుర్తింపు పొందింది. ఆమె పట్టభద్రుడైన కొద్దికాలానికే, యునైటెడ్ స్టేట్స్ నుండి ఒక మహిళా విద్యార్థి ప్రచురించిన మొదటి వైద్య వ్యాసంగా "టైఫాయిడ్ జ్వరం" పై వ్యాసిన పరిశోధనా వ్యాసం 1849 లో బఫెలో మెడికల్ జర్నల్ లో ప్రచురితమైంది.

## ప్రారంభ జీవితం
### బాల్యం , కుటుంబం
ఎలిజబెత్ ఇంగ్లాండు లోని బ్రిస్టోల్ లోని డిక్సన్ వీధిలో శామ్యూల్ బ్లాక్‌వెల్, హన్నా బ్లాక్‌వెల్ దంపతులకు జన్మించింది. ఆమె సహోదరులలో అన్న, మారియన్ లు తనకంటే పెద్దవారు. ఆరుగురు చిన్నవారు ఉన్నారు. వారిలో సామ్యూల్, హెన్రీ, ఎమిలి బ్లాక్‌వెల్, సరా, జాన్, జార్జిలు.

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు

* Elizabeth Blackwell Collection on New York Heritage Digital Collections
* Some places and memories related to Elizabeth Blackwell
* Women in Science
* An online history at the National Institutes of Health, including copies of historical documents
* An online biography  of Elizabeth Blackwell, with links to more articles on Blackwell and others in her famous family, plus links to many resources on the Net
* Biography from the National Institute of Health
* Elizabeth Blackwell at the Hobart and William Smith Colleges Archives
* Elizabeth Blackwell Resources Available in Hobart and William Smith Colleges Archives
* Chronological Bibliography of Selected Scholarly Works by Dr. Elizabeth Blackwell
* Elizabeth Blackwell at winningthevote.org
*Papers, 1835–1960. Schlesinger Library, Radcliffe Institute, Harvard University.
* Michals, Debra. "Elizabeth Blackwell". National Women's History Museum. 2015.
* 

వర్గం:అమెరికా వ్యక్తులు
వర్గం:మహిళా వైద్యులు
ఆంగ్ల వర్ణక్రమం

**ఆంగ్ల వర్ణక్రమం** ఆంగ్లభాషను వ్రాసేందుకు ఆంగ్ల స్పెల్లింగ్, హైఫనైజేషన్, కేపిటల్ అక్షరాలు వ్రాయడం, పదవిచ్ఛేదం, నొక్కిచెప్పడం, విరామ చిహ్నాలతో సహా ఉపయోగించే వర్ణక్రమం. ప్రపంచంలోని అనేక భాషల్లాగానే విస్తృతస్థాయి ప్రామాణికత కలిగివుంది. అతికొద్ది భాషల్లో ఉన్నట్టుగా దాదాపుగా ప్రతి వర్ణానికీ వేర్వేరు విధాలుగా ఉచ్ఛరించే వీలు కల్పించడం, నేపథ్యాన్నీ, అర్థాన్నీ అనుసరించి దాదాపు అన్ని అక్షరాలు, అక్షరాల కలయికలు వేర్వేరుగా పలకగలిగే స్థితిని కూడా కలిగివుంది. దీనికి ప్రధానమైన కారణం సంక్లిష్టమైన ఆంగ్ల భాష చరిత్రతో పాటుగా క్రమబద్ధమైన స్పెల్లింగ్ సంస్కరణలు జరగకపోవడం. సాధారణంగా, ఆధునిక ఆంగ్ల వర్ణక్రమం(స్పెల్లింగ్) పదిహేనవ శతాబ్ది చివరి నుంచి భాషలో ఏర్పడ్డ ప్రధానమైన శబ్దం మార్పుల(గ్రేట్ ఒవెల్ షిఫ్ట్ వంటివి)ను ప్రతిఫలించట్లేదు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రాంతాల వారీగా ఆంగ్ల వర్ణక్రమంలో కొన్ని భేదాలుండగా, కొన్ని పాక్షికంగా, కొన్ని ప్రాంతాల్లో స్పెల్లింగ్ సంస్కరణల ప్రయత్నాలు విజయవంతమై కూడా భేదాలేర్పడ్డాయి.

## మూలాలు

వర్గం:ఆంగ్ల భాష
దూబగుంట రోశమ్మ

**దూబగుంట రోశమ్మ** సారా వ్యతిరేక ఉద్యమ సారథి. ఈమె మధ్య తరగతికి చెందిన కుటుంబంలో పుట్టింది. నెల్లూరు జిల్లా కలిగిరి మండలంలోని దూబగుంట అనే ఓ కుగ్రామం ఈమె స్వగ్రామం. ఈమె అసలు పేరు వర్ధినేని రోశమ్మ. తన స్వగ్రామం దూబగుంట నుండి ప్రారంభమైన సారా వ్యతిరేక ఉద్యమం వెల్లువలా విస్తరించడంతో ఈమె పేరు దూబగుంట రోశమ్మగా స్థిరపడింది. ఈమెకు ఇద్దరు కొడుకులు. భర్త చనిపోవడంతో ఇద్దరు కొడుకులను కష్టపడి పెంచి పెద్ద చేసింది. వారు ప్రయోజకులు కావాలని ఎన్నో కలలు కన్నది. కాని కొడుకులిద్దరు సారాకు బానిసలవ్వడంతో ఈమె కలలన్నీ కల్లలయ్యాయి. పైగా సారాకు అలవాటు పడ్డ కుటుంబసభ్యుల నుంచి తనకు ఎదురైన చేదు అనుభవాలు, తను ఎదుర్కొన్న గృహ హింసలు మరే మహిళకు రాకూడదనుకున్నది. అక్షర దీపం కార్యక్రమంలో తాను చదివిన సీతమ్మ కథ ద్వారా స్ఫూర్తి పొంది సారా వ్యతిరేక ఉద్యమానికి నడుం బిగించింది.

## ఉద్యమం
గ్రామంలో తనకు తోడు వచ్చిన పది మంది మహిళతో ఉద్యమాన్ని ప్రారంభించిన రోశమ్మ. జిల్లా వ్యాప్తంగా ఉద్యమాన్ని విస్తరింపజేసింది. రాష్ట్రం మొత్తాన్ని కదిలించింది. దాదాపు మూడు దశాబ్దాల పాటు సారా వ్యతిరేక ఉద్యమానికి నాయకత్వం వహించింది. రోశమ్మ ఉద్యమానికి స్వాతంత్ర్య సమరయోధులతో పాటు నెల్లూరు జిల్లాలోని ప్రముఖులు, మహిళల మద్దతు లభించడంతో ఆమె రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా పర్యటించి సారా నిర్మూలనకు ఉద్యమించారు. ఉద్యమం తీవ్ర రూపం దాల్చి సారా ఉద్యమం కాస్తా సంపూర్ణ మద్యపాన వ్యతిరేకోద్యమంగా మారింది.
## ఎన్టీఆర్ చొరవ
రోశమ్మ నేతృత్వంలో ఉవ్వెత్తున ఎగిసిన సంపూర్ణ మద్యపాన వ్యతిరేక మహోద్యమం నాటి టీడీపీ అధినేత ఎన్టీఆర్‌ హృదయాన్ని కదిలించింది. ఎన్టీరామారావు తిరిగి అధికారంలో రాగానే మద్యపాన నిషేధం ఫైల్‌పై మొదటి సంతకం చేశారు. తన ఉద్యమం సఫలం కావడంతో రాష్ర్ట మహిళలకు రోశమ్మ ఆదర్శ మహిళగా మారింది. గ్రామాల నుంచి రాజధాని వరకు ప్రముఖులు రోశమ్మను సన్మానాలతో ముంచెత్తారు. అవార్డులు, బహుమానాలతో సత్కరించారు. రోశమ్మ మహిళా శక్తి అంటూ ప్రశంసలు కురిపించారు.

## మరణం
ఈమె తన 93వ యేట అనారోగ్యంతో బాధపడుతూ 2016, ఆగస్టు 7వ తేదీన తన నివాసంలో మృతి చెందింది.
.
## మూలాలు

వర్గం:2016 మరణాలు
వర్గం:నెల్లూరు జిల్లా ఉద్యమకారులు
ఇందిర మందలపు

**ఇందిర మందలపు** ప్రసిద్ధ రంగస్థల నటి.

## జననం
1935 ఏప్రిల్ లో మహాలక్ష్మమ్మ, వెంకయ్య దంపతులకు గుంటూరు జిల్లా, వేమూరుకు సమీపంలోని మొసలిపాడులో జన్మించారు.

## రంగస్థల ప్రవేశం
1953 పల్లేపడుచు నాటకంలోని రమాదేవి పాత్రతో రంగప్రవేశం చేశారు. జనతా ఆర్ట్ థియేటర్స్, క్రాంతి థియేటర్స్, ప్రజా నాట్యమండలి మొదలైన నాటక సమాజాల్లో ప్రధాన పాత్రతు ధరించి అనేక బహుమతులు పొందారు.

## నటించిన నాటకాలు - పాత్రలు
# పల్లెపడుచు - రమాదేవి
# పునర్జన్మ - శ్యామల
# భయం - టైపిస్టు పార్వతి
# కప్పలు - పంకజం
# శిక్షార్హులు - జానకమ్మ
# ఆనాడు - సంయుక్త
# పల్నాటి యుద్ధం - మాంచాల
# రామరావణ యుద్ధం - సీత
# భూకైలాస్ - మండోదరి

## మూలాలు
* ఇందిర మందలపు, నాటక విజ్ఞాన సర్వస్వం, పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం ప్రచురణ, హైదరాబాదు, 2008., పుట. 225.

వర్గం:తెలుగు రంగస్థల నటీమణులు
వర్గం:1935 జననాలు
వర్గం:తెలుగు నాటకరంగం
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల కళాకారులు
వర్గం:తెలుగు కళాకారులు
వర్గం:తెలుగు నటీమణులు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా రంగస్థల నటీమణులు
జయశ్రీ (శ్రీజయ)

**జయశ్రీ** తెలుగు నాటకరంగంలో యువనటి.

## జననం
ఈవిడ నవంబర్ 28, 1991లో ఖమ్మం జిల్లా లోని మామిళ్లగూడెంలో జన్మించారు. వీరి తల్లిదండ్రులు ఈశ్వరి, శివశంకర్. వీరి తండ్రి సినిమా కెమెరామెన్ గా పనిచేశారు.
## చదువు
ప్రాథమిక విద్య నుండి బి.కాం వరకు విజయవాడలో జరిగింది. ప్రైవేటుగా ఎంబీఏ, జర్నలిజం చేశారు. అటుతర్వాత నటనపై ఉన్న ఆసక్తితో పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం లోని రంగస్థల కళలశాఖలో ఎంపిఏ పూర్తిచేశారు.

## కళారంగ ప్రవేశం
పాఠశాల నుండే డ్యాన్స్, వ్యాసరచన మొదలైన వాటిల్లో చురుకుగా పాల్గొన్నారు.
చిన్నతనంలోనే ఉమామహేశ్వరావు గారి దగ్గర శాస్త్రీయ నృత్యం, యు. సన్నికుమార్ గారి దగ్గర ప్రాశ్చత్య నృత్యం, దాసరి నారాయణరావు శిష్యులైన సత్యంయాబి దగ్గర నటనలో మెలకువలు నేర్చుకున్నారు.

### సినిమా
దర్శకుడు రాజ్ వంశీ ‘‘మధుర మీనాక్షి’’ సినిమాలో మొదటిసారిగా నటించింది. ఆతర్వాత కురువాడ మురళీధర్ నిర్మించిన ‘‘చిలిపి అల్లరిలో చిన్ని ఆశ’’ లో, ‘‘యుద్ధం’’లో, 2017లో శ్రీరాజ్ బళ్ళ దర్శకత్వంలో వచ్చిన అవంతిక, ది డీల్ మొదలైన సినిమాల్లో నటించింది.

### నాటకరంగం
**కళ్యాణి** నాటకం ద్వారా నాటకరంగ ప్రవేశం చేసింది. కె.ఎల్. ప్రసాద్ రచించిన ఈ నాటకానికి డా. కోట్ల హనుమంతరావు దర్శకుడు.

#### నటించిన నాటకాలు/నాటికలు

#### దర్శకత్వం వహించిన నాటకాలు
# నిశ్శబ్ధం నీకు నాకు మధ్య (విద్యార్థి దర్శకత్వ పరీక్షలో భాగంగా యండమూరి వీరేంధ్రనాథ్ రచించిన నాటకానికి దర్శకత్వం వహించారు)
# మహాత్మ జ్యోతిరావు పూలే

### టీవి రంగం
దూరదర్శన్ (సప్తగిరి) లో ప్రసారమైన **పసిడిమొగ్గలు** ధారావాహికలో కథానాయికగా నటించారు. అంతేకాకుండా మా టీవి (పుణ్యక్షేత్రాలు), జెమిని టీవి, స్టార్ సితారా, విస్సా టీవి లలో యాంకరింగ్ చేశారు.

## అవార్డులు
* పరుచూరి రఘుబాబు పరిషత్తు - ఉత్తమ నటి - కళ్యాణి నాటకం.
* సుమధుర కళానికేతన్ - ఉత్తమ నటి - నచ్చావోయ్ నారాయణ (నూతన ఆంధ్రప్రదేశ్ మొదటి అవార్డు)
* నంది నాటకోత్సవం 2015 - ఉత్తమ నటి - అశ్శరభశరభ నాటకం

## పురస్కారాలు
* వల్లం నాగేశ్వరరావు రంగస్థల పురస్కారం (విఎన్‌ఆర్‌ ఛారిటబుల్‌ ట్రస్ట్‌)

## మూలాలు

* సూర్య చిత్ర పత్రిక, 2012 నవంబర్ 23 లో జయశ్రీ ఇంటర్వ్యూ

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:తెలుగు రంగస్థల నటీమణులు
వర్గం:1991 జననాలు
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల దర్శకులు
వర్గం:తెలుగు నాటకరంగం
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల కళాకారులు
వర్గం:తెలుగు కళాకారులు
వర్గం:తెలుగు నటీమణులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు
వర్గం:తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం పూర్వ విద్యార్థులు
బలిజేపల్లి సాయిలక్ష్మి

**బలిజేపల్లి సాయి లక్ష్మి** హైదరాబాదులో జన్మించి, వైద్యవిద్య అభ్యసించి చెన్నయ్ లో స్థిరపడిన ప్రముఖ వైద్యురాలు. ఆమె సమాజంలో డబ్బులు లేక, వైద్య సేవలలు అందించలేక పేద పిల్లలు చనిపోతుంటే, వారి తల్లితండ్రుల ఆవేదనను చూసి చలించి తన సర్వ శక్తులను ఏకంచేసి.. *[[ఏకం]]* అనే సంస్థను స్థాపించి చిన్న పిల్లలకు వైద్య సేవలందిస్తున్నారు.  పిల్లల వైద్య సేవలకు ఖర్చుపెట్టలేని వారికి తన సంస్థ ద్వారా సహాయమందించి పిల్లల తల్లిదండ్రుల కళ్ళలో ఆనందాన్ని చూసి తృప్తి పడే వైద్యురాలు. వీరి సేవకు గాను కేంద్ర ప్రభుత్వము ప్రతిష్ఠాకమైన నారిశక్తి పురస్కారాన్నిచ్చి గౌరవించింది.
## బాల్యము... విద్య
సాయిలక్ష్మి హైదరాబాదులో జన్మించారు. సికిందరాబాదు సెయింట్ ఆన్స్ కళాశాలలో ఇంటరు చదివి, గాంధీ వైద్య కళాశాలలో ఎం.బి.బిఎస్. చదివారు. ఆమె నీలోఫర్ లో పి.జి. చేసి చిన్న పిల్లల వైద్య నిపుణురాలైనారు. తాను వైద్య విద్యను అబ్యసిస్తున్నప్పుడు. తమ పరిసర ప్రాంతాలోని పేదవారి పిల్లలు అనారోగ్యంతో..... వైద్యం అందక, సరైన వైద్యం అందించడానికి తగిన ఆర్థిక వనరులు లేక చిన్న పిల్లలు చనిపోతుంటే వారికేదైనా సహాయం చేయాలని సంకల్పించి తన మిత్రుల సహాయంతో అటువంటి పిల్లలకు వైద్య సహాయము అందించారు. 2009 లో తాను చేస్తున్న వైద్య వృత్తిని మానేసి తాను నెలకొల్పిన *ఏకం* అనే సంస్థకే అంకితమై పేద వారైన చిన్నపిల్లల వైద్య సేవలోనే వుంటున్నారు

## ఎదుర్కొన్న సవాళ్ళు
ఒక సారి ఇద్దరు చిన్నపిల్లలకు గుండె సమస్య వచ్చింది. దానికి గాను 12 లక్షలు అవసరమైంది. ఆ మొత్తాన్ని ఎలా సమకూర్చాలో తెలియక సతమతమయ్యారు. కాని వారికి వారికి వైద్య సేవ లందించి ప్రాణాలు నిలబెట్టగా.... ఆచిన్నారుల చిరునవ్వు, వారి తల్లి దండ్రుల కళ్ళలోని ఆనందాన్ని చూసి తాను పడిన శ్రమ వృధా కాలేదని సంతోష పడింది. కొంత మంది పిల్లల తల్లిదండ్రులు తమకు పోన్ చేసి తమ బిడ్డ చావు బ్రతుకుల మద్య వున్నాడని, మీవద్దకు రావడానికి కూడా చార్జీలకు డబ్బులు లేవని చెపుతుంటారు. అలాంటి వారి వద్దకు తమ వద్ద నున్న వాలంటీర్లను పంపి.... భోజనము పెట్టించి, చార్జీలిచ్చి ఆ పిల్లల్ని తీసుకొచ్చి... వైద్యం చేయించి పంపేవారు. ఆవిధంగా చిన్న చిన్న ఆరోగ్య సమస్యలు గాక ఇప్పటి వరకు 8446 మంది పేదవారైన చిన్న పిల్లలకు మెరుగైన వైద్యాన్నందించి వారి ముఖంలో చిరునవ్వును, వారి తల్లి దండ్రుల కళ్ళలో ఆనందాన్ని చూడ గలిగారు డాక్టర్ సాయి లక్ష్మి.

## స్పూర్తి
డాక్టర్ సాయి లక్ష్మి చేస్తున్న సేవను స్ఫూర్తిగా తీసుకొని హైదరాబాదులోనూ కొంతమంది వైద్యులు *ఏకం* సంస్థను ఏర్పాటు చేసుకోవడానికి సన్నాహాలు చేస్తున్నారు.

## పురస్కారము
వీరు చేస్తున్న సేవను గుర్తించిన కేంద్ర ప్రభుత్వము వీరిని ప్రతిష్ఠాత్మకమైన *నారిశక్తి * పురస్కారాన్ని ప్రపంచ మహిళాదినోత్సవమైన మార్చి 8 న ఇచ్చి సత్కరించింది.
## వివాహము
పేదవారైన చిన్న పిల్లల ఆరోగ్య విషయములో క్షణం తీరిక లేకుండా గడుపుతున్న తన పెళ్ళి విషయమే గుర్తుకు రాలేదంటున్నారు.
## మూలాలు

## ఇతర లింకులు
*  Every woman is hero; Nari Shakthi Puruskar award winner Dr.Sailakshmi Balijepalli
* http://www.ekamoneness.org/78-ekam-website/75-ourfounder
* http://www.samrudh.co/nc/incredible-champions
* ఈనాడు. ఆదివారం మార్చి. 8. 2015. (వసుందర పుట)

వర్గం:తెలుగువారిలో వైద్యులు
వర్గం:ఆదర్శ వనితలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:హైదరాబాదు వైద్యులు
సూర్యప్రభ (నటి)

**సూర్యప్రభ** భారతీయ సినిమా నటి. ఆమె తెలుగు, తమిళ చిత్రాలలో నటించింది. సినిమా నటి పుష్పవల్లి ఈమెకు సహోదరి. దర్శకుడు వేదాంతం రాఘవయ్య ఈమె భర్త. ఈమెకు ఏడుగురు సంతానం. 6 మంది కూతుళ్ళు ఒక కుమారుడు. వారిలో శుభ సినిమా నటిగా రాణించింది.

## జీవిత విశేషాలు
ఆమె పెంటపాడులో 1930లో జన్మించింది. ఆమె తండ్రి కందాళ తాతాచారి. ఆమె అక్క పుష్పవల్లి సినిమా నటన వృత్తిగా స్వీకరిచడం సూర్యప్రభ జీవితంలో ముఖ్య పరిమాణం తీసుకొచ్చింది. చిన్నతనంలోనే అక్కతొ బాటు మద్రాసుకు వెళ్ళింది.

నటనలో సూర్యప్రభ మొదటి అనుభవం రంగస్థలం మీదే. 1944వ సంవత్సరంలో ఆంధ్ర మహిళా సభ వారు "అనార్కలి" అనే నాటకాని ప్రదర్శించారు. ఆ నాటకంలో ఆమె రాణి పాత్ర పోష్ంచింది.

ఆంధ్ర మహిళ సభలోనే ఆమె సామ్రాజ్యం వద్ద నాట్యం చేర్చుకోవడం ప్రారంభించింది. తర్వాత వేదాంతం రాఘవయ్య వద్ద నేర్చుకుంది.

ఆమె ప్రారంభంలో తమిళ సినిమాలో నటించింది. "మిస్ మాలిని" ఆమె మొదటి చిత్రం. అక్క చెల్లెళ్ళు ఇద్దరూ ఈ చిత్రంలో నటించారు. తర్వాత చిత్రం "చక్రధారి". తెలుగు సినిమాలో మొదటి సారి స్వతంత్రా వారి "ద్రోహి"లో కనిపించింది. ఆ చిత్రంలో ఆమె నటించలేదు. కంపెనీ ఏంబ్లంగా నిలబడ్డది. ఆమె మొదటి చిత్రం ప్రతిభావారి "లక్ష్మమ్మ". తిలోత్తమలోనూ, వినోదా ప్రొడక్షన్స్ వారి చిత్రంలోనూ, "మంగళ" లోనూ ఆమె నటించింది.  
## చిత్రసమాహారం
* మిస్ మాలిని(తమిళం) - 1947
* చక్రధారి (తమిళం)
* అపూర్వ సహోదరులు
* శ్రీ లక్ష్మమ్మ కథ
* లావణ్య (తమిళం)
* మంగళ - 1951
* తిలోత్తమ -1951
* స్త్రీ సాహసము - 1951
* రూపవతి -1951

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు
వర్గం:1930 జననాలు
నాగమణి (నటి)

**నాగమణి** ప్రసిద్ధ రంగస్థల నటి.

## జననం
1959, జూన్ 6న  తూర్పు గోదావరి జిల్లా, ముమ్మిడివరం గ్రామంలో జన్మించారు.

## రంగస్థల ప్రస్థానం
తన పదహారవ ఏట **చదువెందుకు** అనే వయోజన విద్యా ప్రచారక నాటికతో రంగస్థల ప్రవేశం చేసింది. తొలిదశలో ఎర్రంశెట్టి సుబ్బారావు దగ్గర అభినయరీతుల్లో మెళకువలు నేర్చుకున్న ఈవిడకి కన్యాశుల్కం నాటకం గుర్తింపు తెచ్చింది. ఆ నాటకంలో బుచ్చమ్మగా, మధురవాణిగా, పైటకూళ్లమ్మగా నటించింది. జె.వి. సోమయాజులు, జె.వి.రమణమూర్తి వంటి ప్రముఖులతో నటించారు.

అత్తిలి కృష్ణారావు, బాబీ, కృష్ణ చైతన్య, కె.ఎస్.టి. శాయి, తల్లావజ్ఝుల సుందరం, తాళ్లూరి శివరామకృష్ణారావు, టి.జె. రామనాథం వంటి దర్శకుల నాటకాలలో విభిన్న పాత్రలు పోషించారు.

తన నట జీవితంలో 200 నాటకాలతో 2000ల ప్రదర్శనలు ఇచ్చింది.

స్వీయ దర్శకత్వంలో **నాలుగో సింహం** నాటికను హైదరాబాద్ లో జరిగిన నంది నాటకాలలో ప్రదర్శించారు.

ప్రస్తుతం టీవి ధారావాహికల్లో నటిస్తున్నారు.

## నటించిన కొన్ని నాటకాలు

# సంధ్యాఛాయ
# అడవి దివిటీలు
# గారడి
# పావల
# భయం
# అసురసంధ్య
# డామిట్ కథ అడ్డం తిరిగింది
# రాజా ఈడిపస్
# సామ్రాట్ అశోక
# మహోదధి
# చీకటింట్లో నల్లపిల్లి
# హిరోషిమా
# శ్రీకృష్ణ రాయబారం (పద్య నాటకం)
# మైరావణ (పద్య నాటకం)

## మూలాలు
* నాగమణి, నాటక విజ్ఞాన సర్వస్వం, పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం ప్రచురణ, హైదరాబాదు, 2008., పుట. 366.

వర్గం:తెలుగు రంగస్థల నటీమణులు
వర్గం:1959 జననాలు
వర్గం:తెలుగు నాటకరంగం
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల కళాకారులు
వర్గం:తెలుగు కళాకారులు
వర్గం:తెలుగు నటీమణులు
వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా రంగస్థల నటీమణులు
వర్గం:కన్యాశుల్కం నాటకం ప్రదర్శించిన ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యక్తులు
మైక్రోసాఫ్ట్ ఎక్సెల్

thumb
**మైక్రోసాఫ్ట్ ఎక్సెల్** అనేది మైక్రోసాఫ్ట్ విండోస్, మాక్ OS, iOS ల కొరకు మైక్రోసాఫ్ట్ చే అభివృద్ధి చేయబడిన ఒక స్ప్రెడ్‌షీట్ అనువర్తనం. దీని ముఖ్య వైఖరులు గణన, గ్రాఫింగ్ టూల్స్, పివట్ పట్టికలు, అప్లికేషన్స్ కొరకు విజువల్ బేసిక్ గా పిలవబడే ఒక మాక్రో ప్రోగ్రామింగ్ లాంగ్వేజ్. ఇది ఇటువంటి ప్లాట్ ఫారముల కొరకు ముఖ్యంగా 1993 నాటి "వెర్షన్ 5" నుంచి చాలా విస్తృతంగా ఉపయోగించబడుతున్న స్ప్రెడ్‌షీట్, స్ప్రెడ్‌షీట్‌ల కొరకు పరిశ్రమ ప్రమాణంగా లోటస్ 1-2-3ను భర్తీ చేసింది. ఎక్సెల్ రూపాలు మైక్రోసాఫ్ట్ ఆఫీస్ యొక్క భాగంగా ఉన్నాయి.

## ఫీచర్స్
మైక్రోసాఫ్ట్ ఎక్సెల్ అన్ని స్ప్రెడ్‌షీట్‌ల యొక్క ప్రాథమిక లక్షణాలను కలిగి ఉంటుంది, అంక గణిత కార్యకలాపాల వంటి డేటా అవకతవకలు నిర్వహించడానికి దీని సంఖ్యాత్మక వరుసలలో, అక్షర-పేరుతో ఉన్న నిలువు వరుసలలో సెల్స్ యొక్క గ్రిడ్ ఉపయోగించుకొని చక్కబరచుకోవచ్చు.

## ఇవి కూడా చూడండి
* లోటస్ 1-2-3
* మైక్రోసాఫ్ట్ ఆఫీస్

## బయటి లింకులు
యూట్యూబ్ లో మైక్రోసాఫ్ట్ ఎక్సెల్ 2007 ట్యుటోరియల్

వర్గం:మైక్రోసాఫ్ట్ ఆఫీస్
వర్గం:మైక్రోసాఫ్ట్
వర్గం:స్ప్రెడ్‌షీట్ సాఫ్ట్‌వేర్
సీమ సాహితి

**సీమ సాహితి** సాహిత్య సామాజిక మాసపత్రిక నంద్యాల నుండి వెలువడింది. జనవరి 1996లో తొలి సంచిక వెలువడింది. బి.పాండురంగారెడ్డి, రాచపాళెం చంద్రశేఖర్ రెడ్డి, తుమ్మల రామకృష్ణ సంపాదకులుగా తొలి సంచికలో పేర్కొన్నారు. రెండవ సంచికలో  రాచపాళెం చంద్రశేఖర్ రెడ్డి ప్రధాన సంపాదకునిగాను, బి.పాండురంగారెడ్డి వర్కింగ్ ఎడిటర్‌గా, మధురాంతకం రాజారాం, జానమద్ది హనుమచ్ఛాస్త్రి, భూమన్ ఇతర సంపాదక సభ్యులుగా పేర్కొనబడింది. 

రాయలసీమ ప్రాంతం నుండి వెలువడే సాహిత్యానికి పూర్వవైభవం తీసుకురావడం ఈ పత్రిక ఆశయాలలో ఒకటి. ఈ పత్రిక బళ్ళారి రాఘవపై, విద్వాన్ విశ్వంపై, శ్రీబాగ్ ఒడంబడికపై ప్రత్యేక సంచికలను వెలువరించింది. ఈ పత్రికలో వ్యాస సాహితి, కవితాసీమ, కథా సాహితి, సమీక్షా సాహితి, లేఖా సాహితి మొదలైన శీర్షికలున్నాయి. ఈ పత్రికలో తమ్మినేని పుల్లయ్య, యస్.జి.డి.చంద్రశేఖర్, వనం దత్తగురుప్రసాదశర్మ, రాచపాళెం చంద్రశేఖర్ రెడ్డి, తుమ్మల రామకృష్ణ, నాగసూరి వేణుగోపాల్, బి.సూర్యసాగర్, కాకరాల, టి.రాజారాం, పంపన, నిఖిలేశ్వర్, శరత్ బాబు, వి.లలిత, కొడవటిగంటి కుటుంబరావు, జైసీతారాం, అద్దేపల్లి రామమోహనరావు, దినకర్, రాధేయ, బిక్కి కృష్ణ, సన్నపురెడ్డి వెంకటరామిరెడ్డి, హెచ్చార్కె, శాంతి నారాయణ, ఎస్వీ సత్యనారాయణ, ఎం.ఆర్.గోవిందరెడ్డి, పప్పూరి రామాచార్యులు, నీలం సంజీవరెడ్డి, భూమన్, కె.బాలగోపాల్, జూపల్లి ప్రేమ్‌చంద్, సింగమనేని నారాయణ, గన్నమనేని సాయిబాబా, షమీవుల్లా, సి.కామేశ్వరరావు, షేక్ మహమ్మద్ ముస్తఫా, సర్తాజ్, జె.పి.మునిస్వామి, వేంపల్లి అబ్దుల్‌ఖాదర్, మధురాంతకం రాజారాం, యం.వి.రమణారెడ్డి, నిమ్మగడ్డ వేంకటేశ్వరరావు, ఎస్.పి.శంకరరెడ్డి, కె.యస్.యస్.శేషన్, ద్వా.నా.శాస్త్రి,  పోసా శివయ్య, కె.యం.రాయుడు, దాదా హయాత్, ఎస్.గంగప్ప, సాగర్, అవధానం నాగరాజారావు, హెచ్.ఎస్.బ్రహ్మానంద, వి.ఆర్.రాసాని, అమళ్ళదిన్నె గోపీనాథ్, సౌభాగ్య, ఆర్.వసుంధరాదేవి, తక్కోలు మాచిరెడ్డి, దస్తగిరి, పి.ఎల్.శ్రీనివాసరెడ్డి, తంగిరాల వెంకట సుబ్బారావు, నాళేశ్వరం శంకరం, టి.గిరిరాజులు, సమతారావు, పి.రామకృష్ణారెడ్డి, మల్లెల దాసరి నరసింహమూర్తి, మధుర్‌జీ, చలసాని ప్రసాదరావు మొదలైన వారి రచనలు వెలువడ్డాయి. 1998లో ఈపత్రిక ఆగిపోయింది.

## విషయ సూచిక
ఆగస్టు - అక్టోబరు 1996 సంచికలో ఈ క్రింది అంశాలు ఉన్నాయి. 
* పెనుశోకం ఉప్పెన కాదు - టి.రాజారాం
* సంపాదకీయం
**వ్యాస సాహితి**
* అనర్ఘరత్నం బళ్ళారి రాఘవ - రాచపాళెం చంద్రశేఖర్ రెడ్డి
* రాఘవకు ప్రేరణ గిరీశమే - డా|| తుమ్మల రామకృష్ణ
* రక్తసంధ్యలో అద్దేపల్లి కవితావల్లి -  డా|| పంపన
* లక్ష్యసాధనలో మరణించిన మనిషి అజేయుడే - నిఖిలేశ్వర్
* సాహిత్యము - నీతి - శరత్‌బాబు
* రాయలసీమలో మాతంగి, బస్వి విధానాలు - ఒక పరిశీలన -  డా||వి.లలిత
* నటుడుగా రాఘవాచారి - కొడవటిగంటి కుటుంబరావు
**కవితాసీమ**
* సలిమంట - జైసీతారాం
* ఎక్కుపెట్టి విడిచినభాణం - అద్దేపల్లి రామమోహనరావు
* నేస్తం బాగున్నావా - దినకర్
* విధ్వంస శకలం - రాధేయ
* వేకువ పిట్టలు - బిక్కి కృష్ణ
* తండ్రి అడుగుల నీడలోనే - సన్నపురెడ్డి వెంకటరామిరెడ్డి
**కథా సాహితి**
* విధి...? - హెచ్చార్కె
* మట్టి మనుషులు - శాంతి నారాయణ
**సమీక్షా సాహితి**
* హరిజనాభ్యుదయము - ఆధునికాంధ్ర కవిత్వం - డా|| ఎస్వీ సత్యనారాయణ
* వర్తమాన భారత నగ్నరూపం - నాగసూరి వేణుగోపాల్
**లేఖా సాహితి**
* ఇప్పటికి మూడడుగులు - రామకృష్ణారెడ్డి
* శరత్ లేఖలు - శరత్

* అనంతలో తెలుగు సాహిత్య సమీక్షా సభలు

## మూలాలు

వర్గం:1996 స్థాపితాలు
వర్గం:తెలుగు మాసపత్రికలు
వర్గం:మూతబడిన తెలుగు పత్రికలు
వర్గం:సాహిత్య పత్రికలు
వర్గం:నంద్యాల నుండి ప్రచురితమైన తెలుగు పత్రికలు
ఇట్లు మీ విధేయుడు

right|thumb|250px|ఇట్లు మీ విధేయుడు పుస్తక ముఖచిత్రం
**ఇట్లు మీ విధేయుడు** ప్రముఖ హాస్య రచయిత, సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు గ్రహీత భమిడిపాటి రామగోపాలం వ్రాసిన కథా సంకలనం. ఈ సంకలనం రచనకు గాను భమిడిపాటి రామగోపాలంకు సాహిత్య అకాడెమీ పురస్కారం లభించింది. ఇట్లు మీ విధేయుడు పుస్తకంలో ప్రధానంగా హాస్యభరితమైన కథలు, మధ్యతరగతి జీవితాలను ఆధారం చేసుకున్న కథలు ఉన్నాయి.
## రచనా నేపథ్యం
## ఇతివృత్తాలు
*వెన్నెల నీడ* కథలో కథానాయిక శ్యామలకు వివాహమై ఏడో సంవత్సరంలో కథ ప్రారంభమవుతుంది. భర్త కలెక్టర్ కార్యాలయంలో గుమాస్తాగా పనిచేస్తూంటారు, ఆమెకు ఇద్దరు పిల్లలు ఉంటారు. ఐతే రైలుప్రయాణంలో తన వివాహానికి పూర్వం పెళ్ళిచూపులకు వచ్చి తాను, తనవారూ తిరస్కరించిన వ్యక్తి కనిపిస్తారు. ఏడేళ్ళలో ఆయన వివాహం చేసుకోకుండానే ఉండిపోతారు. పోటీపరీక్షల్లో విజయం సాధించి, సివిల్ సర్వీసు సాధించి, ఒంగోల్లో సబ్-కలెక్టర్‌గా పనిచేస్తున్నారు. ఈ విషయం తెలిసిన శ్యామల మనస్సంచలనం, దాని ఫలితం వంటివి మిగతా కథ. *వంటొచ్చిన మగాడు* కథలోని ఇతివృత్తం వంట వచ్చిన కథానాయకుడు రామనాథం ఆ కారణంగా ఎదుర్కొన్న ఇబ్బందులు, చిన్నచూపూ సరదాగా చెప్పే ఇతివృత్తం. *త్రివర్ణ చిత్రం* కథలో ఒకమ్మాయిని ప్రేమించి పెళ్ళిచేసుకోబోయి చివరకు కులం అడ్డురాగా చేసుకోలేకపోయిన వ్యక్తే ఆమెను పెళ్ళాడిన భర్త స్నేహితుడైతే వారి ముగ్గురికీ మధ్య ఉండే అనుమానాలతో సున్నితంగా మలిచారు ఇతివృత్తాన్ని.

## కథల జాబితా
## ప్రాచుర్యం
సంకలనంలో 1990ల నాటి ప్రచురణలో 52కథలు ఉండగా, 2001 నాటి సంకలనంలో 39 మాత్రమే ఉన్నాయి. కథాసంకలనానికి గాను రచయిత సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం పొందారు.

## మూలాలు


వర్గం:తెలుగు కథలు
మల్టీమీటర్

**మల్టీమీటర్** లేదా **మల్టీటెస్టర్** ఇంకా VOM (వోల్ట్-ఓమ్ మీటర్) గా కూడా పిలవబడే ఇది ఒక విద్యుత్ కొలత పరికరం. దీనొక్క దానిలోనే విద్యుత్ ను అనేకరకాలుగా కొలుచు ఫంక్షన్లు కలిసి ఉంటాయి. టైపికల్ మల్టీమీటర్ వోల్టేజి, విద్యుత్ ప్రవాహం, నిరోధకతను కొలిచే సామర్థ్యం వంటి ప్రాథమిక లక్షణాలను కలిగి ఉంటుంది. **అనలాగ్ మల్టీమీటర్లు** మైక్రోఅమ్మీటర్ గా ఉపయోగించబడతాయి, దీని పాయింటర్ స్కేల్ క్రమాంకనం పై కదులుతూ విభిన్న కొలతలను చూచిస్తాయి. డిజిటల్ మల్టీమీటర్లు కొలచిన విలువను సంఖ్యలుగా, ఏ ప్రమాణంలో కొలవబడిందో కూడా డిస్‌ప్లే బార్ లో చూపిస్తాయి. డిజిటల్ మల్టీమీటర్లు ఇప్పుడు చాలా సర్వసాధారణం కానీ అనలాగ్ మల్టీమీటర్లు కొన్ని సందర్భాల్లో ఇప్పటికీ ఉత్తమంగా ఉన్నాయి, ఉదాహరణకు వేగంగా మారే విలువలను పరిశీలించే సమయంలో అనలాగ్ మల్టీమీటర్లు మారే విలువలను వెనువెంటనే చూపిస్తాయి.

మల్టీమీటర్ చేతికి అబ్బగలిగిన పరికరం, అందువలన దీనిని ఎక్కడికైనా సులభంగా తీసుకెళ్ళవచ్చు, కాబట్టి సంబంధిత రంగంలో తప్పులను గుర్తించేందుకు, పని రంగం కొరకు తీసుకువెళ్ళి ఉపయోగిస్తారు. అలాగే దీనిని బెంబ్ పై లేదా అనువైన చోట పెట్టుకొని పనిచేయని ఎలక్ట్రానిక్ వస్తువుల లోపాలను గుర్తిస్తూ సరిచేస్తారు. ఇంకా సంబంధిత పని రంగంలో పనులు చేస్తున్నపుడు దోషాలు రాకుండా నిర్వర్తించుటకు చాలా అధిక స్థాయి వరకు కొలిచి ఖచ్చితత్వ విలువలనిచ్చేందుకు ఇవి ఉపయోగపడతాయి. వీటిని ఎలక్ట్రానిక్ పరికరాలు, మోటారు నియంత్రణలు, గృహొపకరణాలు, విద్యుత్ సరఫరాలు, వైరింగ్ వ్యవస్థలు వంటి పారిశ్రామిక, గృహ పరికరాల విస్తృత పరిధిలో విద్యుత్ సంబంధిత సమస్యలను పరిష్కరించటానికి ఉపయోగించవచ్చు.

మల్టీమీటర్లు ఫీచర్ల, ధరల యొక్క విస్తృత శ్రేణులలో అందుబాటులో ఉన్నాయి. చౌకరకపు మల్టీమీటర్లు 500 రూపాయల కంటే తక్కువ ధరలలో ఉన్నాయి, అయితే ధ్రువీకృత క్రమాంకణముతో ప్రయోగశాల గ్రేడ్ నమూనాలు
3 లక్షల రూపాయల కంటే ఎక్కువ ధర లోనూ ఉన్నాయి.

వర్గం:కొలత పరికరాలు
యోగచైతన్యప్రభ

right|thumb|240px|ఆలయం ముందు భాగంయోగ చైతన్య ప్రభ యోగా త్రైమాసిక పత్రిక. ఇది 1996 సంవత్సరంలో ప్రారంభించబడింది. ఇది త్రైమాసిక పత్రికగా 2020 వరకు ప్రచురించబడింది. ఆ తరువాత నెలవారీ పత్రికగా మార్చబడింది. ఈ పత్రిక యోగా సాధకులకు ఉపయోగపడుతుంది. ఇందులో ఆధ్యాత్మిక వ్యాసాలు ఉంటాయి. గురుదేవుల ఉపన్యాసాలూ కూడా ప్రచురితమవుతాయి.

ఈ పత్రిక ప్రస్తుతం తెలుగు భాషలో ప్రచురితమవుతుంది. ఈ పత్రికలో గురుదేవుల అనుగ్రహ భాషణములు, సీనియర్ యోగా గురువుల సందేశాలు, సాధకుల అనుభవాలు, యోగా విజ్ఞాన శాస్త్ర విషయాలు, వేదాంత అంశాలు, ఉపనిషత్తులు, వంటి అంశాలు ప్రచురితమై ఉంటాయి. ఈ పత్రిక కాలండర్లు, వార్తలను కూడా ప్రచురిస్తుంది. ఈ పత్రికలో ఆశ్రమం, ఆధ్యాత్మిక కేంద్ర చిత్రాలు కూడా ఉంటాయి.

## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు
* పత్రిక వెబ్సైట్ - https://web.archive.org/web/20160307013348/http://yogachaitanyaprabha.blogspot.in/
* https://web.archive.org/web/20160307000246/http://yogavedantaorg.blogspot.in/

వర్గం:తెలుగు ఆధ్యాత్మిక పత్రికలు
వర్గం:తెలుగు త్రైమాసిక పత్రికలు
వర్గం:తెలుగు మాసపత్రికలు
ద్వ్యర్థి కావ్యం

ద్వ్యర్థి కావ్యం చాలా విలక్షణమైన, కష్టభరితమైన ప్రక్రియ. ఒకే కావ్యానికి రెండు అర్థాలు వచ్చేలా రచిస్తే దాన్ని ద్వ్యర్థి కావ్యమని పిలుస్తారు. రాఘవ పాందవీయమనే గ్రంథాన్ని ఉదాహరణగా స్వీకరిస్తే అవే పద్యాలు రామాయణ పరంగా చదువుకుంటే రామాయణంగానూ, మహాభారతంగా అర్థం చేసుకుంటే భారతంగానూ అర్థం వచ్చేలా రచించారు. ఇలాంటి గ్రంథాన్ని రచించడానికి విస్తృతమైన భాషా పరిజ్ఞానం, లోతైన సాహిత్య పాండీత్యం అవసరం.
## చరిత్ర
ద్వ్యర్థి కావ్యాన్ని మొదట వేములవాడ భీమకవి వ్రాశాడని ప్రతీతి. అయితే ఆ కావ్యం లభించడంలేదు. ఆయన 11వ శతాబ్ది వాడు కాగా ఆయన అనంతరం 16వ శతాబ్ది వరకూ ద్వ్యర్థి కావ్యాలు రాలేదు. ప్రస్తుతానికి లభిస్తున్న ద్వ్యర్థి కావ్యాన్ని రచించినవారు పింగళి సూరన. సూరన కూడా వేములవాడ భీమకవిని గురించి తలుస్తూ పెద్దలు వేములవాడ భీమన ద్వ్యర్థి కావ్యాన్ని వ్రాశాడని చెప్తారు, అలా అని వినడమే తప్ప చదివేందుకు దొరికింది లేదని వ్రాశారు. పింగళి సూరన వ్రాసిన రాఘవ పాండవీయం తొలి తెలుగు ద్వ్యర్థి కావ్యంగా నిలుస్తోంది. సూరన కావ్యం తర్వాత రామరాజభూషణుడు, కృష్ణాధ్వరి వంటివారు రచించారు. దక్షిణాంధ్రయుగంలో ద్వ్యర్థి కావ్యాలు విలసిల్లాయి. ఆధునిక యుగంలో కూడా పలు ద్వ్యర్థి కావ్యాలు వచ్చాయి.

## తెలుగులో ప్రఖ్యాత ద్వ్యర్థి కావ్యాలు
* రాఘవ పాండవీయం
* అచలాత్మజా పరిణయం
* 
## బయటి లంకెలు
* అచలాత్మజా పరిణయం
* ఈమాటలో నండూరి విశ్వేశ్వరరావు వ్రాసిన తెలుగులో అనేకార్థ కావ్యాలు వ్యాసం 
## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు కావ్యములు
అచ్చ తెలుగు కావ్యం

తెలుగు భాషలో పదాలను నాలుగు తెఱగులుగా (రకం) విడదీయబడినవి :

# తత్సమము సంస్కృత పలుకులను ( పదాలను ) తెలుగులోకి విభక్తి ప్రత్యయమును చేర్చి ఏర్పరిచిన పలుకులను తత్సమ పదాలు అని అంటారు. మచ్చుక (ఉదాహరణ) : రాముడు, శివుడు, దేవుడు, దేశము, భాష, జయము, వర్ణము, ఆకాశము, దుఃఖం, భాష, శాంతి, ధర్మం మొ II
# తద్భవము సంస్కృత, ప్రాకృత పలుకులను నుండి కొద్ది మార్పులు చెంది ఏర్పడిన పలుకులను తద్భవములు అంటారు. మచ్చుక (ఉదాహరణ) : కనీసం, రకం, వన్నె, విద్దె, బోనం, రాతిరి, పొత్తము, బాస మొ II
# ఆణీయం : ఇవి తెలుగులో మొదటినుండి వాడుకలో ఉన్న పలుకులు, ఇవి నిక్కమైన తెలుఁగు పలుకులు, ఇవి లేకుండా నుడిని మాట్లాడరాదు. మచ్చుక (ఉదాహరణ) : తల్లి, తండ్రి, అన్న, అక్క, చెల్లెలు, తమ్ముడు, ఒళ్ళు, వేల్పు, నాడు, చేయి, కాలు, కన్ను, తలా, ముక్కు, వ్రేళ్ళు మొ II
# అన్యదేశ్యము : సంస్కృత, ప్రాకృతను మినహాయించి వేరే నుడులకు చెందియుండి తెలుగులో వాడబడుచున్న పదములను అన్యదేశ్యములు అంటారు.

మచ్చుక (ఉదాహరణ) : స్టేషను, రోడ్డు మొ II

అచ్చ తెలుగు అనగా వడారం (కేవలం) ఆణియ పదాలనే వాడుట.

ఇది చాల అక్కరము (అవసరము), ఈ తెల్గును వాడని యడల మన నుడి (భాష) చనిపోవును.

అచ్చ తెలుగు : అందరికి మేలువిచ్చేయిక! తామెల్లరు మేలుఁకి యున్నారని కోరుకుంటున్నాను! మీ యొక్క తల్లిదండ్రులకు నా కైమోడ్పులు! మీరందరు కూర్మి తోడై ససీగా బ్రదుకుతున్నారని కోరుకుంటున్నాను! మీ చదువులు చక్కగా కొనసాగాలని కోరుకుంటున్నాను!

సెలవు!

తత్సమ తెలుఁగు : అందరికి స్వాగతం, మీరందరు కుశలం అని ఆశిస్తున్నాను! మీ మాత-పితృలకు నా ప్రణామములు! మీరు ప్రేమతో, ఆరోగ్యంతో జీవిస్తున్నారని ఆశిస్తున్నాను! మీ విద్య చక్కగా  కొనసాగాలని ఆశిస్తున్నాను!

ధన్యవాదం!

## బయటి లంకెలు
* అచ్చతెలుగు కన్యాకుబ్జ విలాసం

వర్గం:తెలుగు కావ్యములు
అమళ్ళదిన్నె గోపీనాథ్

**అమళ్లదిన్నె గోపీనాథ్** రాయలసీమ ప్రాంతానికి చెందిన జానపద కళాకారుడు, రచయిత, నటుడు. 
## జీవిత విశేషాలు
ఇతడు అనంతపురం జిల్లా, బత్తలపల్లె మండలం అప్పరాశ్చెరువు గ్రామంలో 1932వ సంవత్సరంలో జన్మించాడు. బి.ఎ. చదివాడు. గ్రంథాలయశాఖలో శిక్షణ పొంది పౌరగ్రంథాలయ శాఖలో పనిచేసి గ్రేడ్-1 లైబ్రరీయన్‌గా 1990లో పదవీ విరమణ చేశాడు.

1944లో ఎరుకలసాని వేషంతో కళారంగ ప్రవేశం చేశాడు. ఆనాటి నుండి కళారంగానికి అంకితమయ్యాడు. జానపద కళలో ఎక్కువ కృషి చేశాడు. రాయలసీమలోని ప్రతిపల్లెలో ప్రతిధ్వనించే పాట **కాదరయ్య** పాటను జనబాహుళ్యం లోనికి తెచ్చింది ఇతడే. అనేక జానపద, పౌరాణిక, చారిత్రక, సాంఘిక నాటకాలలో విభిన్నమైన పాత్రలు ధరించి నటుడిగా పేరు గడించాడు. హాస్య రసపోషణలో ఇతడు పలువురి మెప్పుపొందాడు. ఇతడు మంచి వక్త. ఆకాశవాణి కడప, అనంతపురం కేంద్రాల నుండి శతాధిక ప్రసంగాలు చేశాడు. అవధానాలలో అప్రస్తుత ప్రసంగానికి అమళ్లదిన్నె గోపీనాథ్ పెట్టింది పేరు. ఇతడు అనేక సభలు, సదస్సులు, ప్రదర్శనలు, అవధానాలలో పాల్గొన్నాడు. ఇతడు వివిధ అంశాలపై పదికి పైగా పుస్తకాలను రచించాడు. అనంతపురం లోని లలితకళాపరిషత్తుకు కార్యదర్శిగా సేవలనందించాడు.

## సన్మానాలు, సత్కారాలు
* ధర్మవరం కళాజ్యోతి సంస్థచే స్వర్ణకంకణం
* పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం చే ప్రతిభాపురస్కారం
* చక్రపాణి అవార్డు
* రేడియో ఎల్లయ్యమావ అవార్డు మొదలైనవి.
## బిరుదులు
* వినోద రత్నాకర
* హాస్యభారతి
* సభావాచస్పతి మొ||
## మరణం
కళారంగానికి ఆరు దశాబ్దాలుగా అవిశ్రాంత కృషి చేసిన ఇతడు 2007, ఆగస్టు 16న మరణించాడు.
## మూలాలు

## ఇది కూడా చదవండి
అమళ్లదిన్నె గోపీనాథ్ ద్వారా ప్రాచుర్యం పొందిన కాదరయ్య పాట ఇక్కడ చదవండి.

వర్గం:1932 జననాలు
వర్గం:2007 మరణాలు
వర్గం:నటులు
వర్గం:రాయలసీమ రచయితలు
వర్గం:అనంతపురం జిల్లా రచయితలు
ఎలకూచి

* ఎలకూచి బాలసరస్వతి : సా.శ. పదునారవ శతాబ్దము లోని కవి.
* ఎలకూచి పినయాదిత్యుడు : సా.శ. 17 వ శతాబ్దికి చెందిన కవి.
తుమ్మల రామకృష్ణ

## జీవిత విశేషాలు
తుమ్మల రామకృష్ణ 1957, అక్టోబరు 12వ తేదీన జన్మించారు. వీరి జన్మస్థలం చిత్తూరు జిల్లా, సోమల మండలం, ఆవులపల్లె గ్రామం. వీరి తల్లిదండ్రలు మునివెంకటప్ప, సాలమ్మ.  ఈయన ప్రాథమిక విద్య స్వగ్రామంలో, మాధ్యమిక విద్య పెద్ద ఉప్పరపల్లి నెరబైలు (తలకోన)లో జరిగింది. ఆ తర్వాత ఇంటర్మీడియెట్ నుంచీ పిహెచ్.డి వరకు  తిరుపతిలో కొనసాగింది. ఈయనశ్రీ వెంకటేశ్వర విశ్వవిద్యాలయం  తెలుగుశాఖ నుంచి ‘‘తెలులో హాస్య నవలలు’’ అనే పరిశోధక గ్రంథానికి పిహెచ్.డి పట్టా పొందారు.
 1983లో ఆచార్య కేతు విశ్వనాథరెడ్డి పర్యవేక్షణలో ఎం.ఫిల్., 1988లో ఆచార్య జి.ఎన్.రెడ్డి పర్యవేక్షణలో పి.హెచ్.డి పట్టాలను పొందారు. అప్పుడు ఆచార్య జి.ఎన్.రెడ్డి గారు శ్రీవెంకటేశ్వరవిశ్వవిద్యాయం వైస్ ఛాన్సలర్ గా పనిచేసేవారు.పరిశోధన సమయంలోనే వారి దగ్గర నిఘంటు ప్రాజెక్టులో ప్రాజెక్ట్ అసిస్టెంటుగా కూడా పనిచేశారు. 1989లో కర్నూలు పి.జి.సెంటరులో తెలుగు లెక్చరర్‌గా చేరారు.
## కథాసాహిత్యం
తుమ్మల రామకృష్ణ మిత్రులు రాప్తాడు గోపాల కృష్ణ, శ్రీనివాసమూర్తిలతో కలిసి ‘పల్లెమంగలి కథలు’, ‘ఫాక్షన్ కథలు’ ప్రచురించారు. ఆ తర్వాత కర్నూలు సాహితీ మిత్రులతో కలిసి ‘కథాసమయం’ కథలు, ‘హైంద్రావతి కథలు’ ప్రచురించారు. ప్రత్యేకించి తాను రాసిన కథలని ‘‘మట్టిపొయ్యి’’ పేరుతో ప్రచురించారు.
రామకృష్ణగారికి ఆధునిక సాహిత్యం, ముఖ్యంగా నవల, కథానిక, నాటకం, వచనకవిత్వం అంటే మహా ఇష్టం. వీరి కృషి కూడా ఎక్కువగా ఆధునిక సాహిత్యంపైనే కొనసాగింది. కందుకూరి, గురజాడ, చింతాదీక్షితులు, శ్రీపాద, చలం, కుటుంబరావు, గోపీచంద్, రావిశాస్త్రి, చాసో, మధురాంతకం, కాళీపట్నం, కేతువిశ్వనాథరెడ్డి, సింగమనేని నారాయణ, పతంజలి, రాజయ్య, రఘోత్తమరెడ్డి, బి.యస్.రాములు, శివారెడ్డి మొదలైన కవులు, రచయితలపై పలు ఉపన్యాసాలిచ్చారు. 2004 నుంచీ హైదరాబాదు విశ్వవిద్యాలయం, తెలుగుశాఖలో ఆచార్యులుగా ఉన్నారు. 2015 జూన్ నుంచి శాఖాధ్యక్షులుగా పని చేశారు. 31 మార్చి 2025 లో మరణించారు.

## రచనలు
ఆధునిక తెలుగు సాహిత్యానికి సంబంధించి ‘పరిచయం’, ‘బహుముఖం’, ‘అభిఛందనం’, ‘అవగాహన’ అనే వ్యాస సంపుటులు ప్రచురించారు. వీరు రాసిన ‘‘తెల్లకాకులు’’ కథపై వచ్చిన స్పందనలు, విమర్శలు, వ్యాసాలు ‘‘ఎక్కడివీ తెల్ల కాకులు’’ పేరుతో ఆయన విద్యార్థులు వెంకటరమణ, నాగరాజులు ప్రచురించారు. 
## పరిశోధన పర్యవేక్షణ
ఈయన పర్యవేక్షణలో 20 మంది పిహెచ్.డి పట్టాలు, 34 మంది ఎం.ఫిల్. పట్టాలు పొందారు. ముఖ్యంగా నవల, కథానిక, వచన కవిత్వం, సంస్కరణ, అభ్యుదయ, విప్లవోద్యమాలు, స్త్రీవాదం, దళితవాదం, మైనారిటీవాద, గిరిజన జీవితాలపై ప్రత్యేక శ్రద్ధతో పరిశోధనలు చేయించారు. ఇటీవల ఆయన డ్రీమ్ ప్రాజెక్ట్ అయిన వృత్తికథలపై పనిచేస్తున్నారు. ‘అడపం’ పేరుతో  31 కథలతో ఒక సంకలనం తీసుకొచ్చారు. ‘రేవు’ పేరుతో మరో 30 కథలతో  ఒక కథాసంకలనం రాబోతుంది. 
వివిధ విశ్వవిద్యాలయాలకు పాఠ్య ప్రణాళికా సంఘం సభ్యులుగా వ్యవహరిస్తున్నారు. యూ.జి.సి., యు.పి.పి.ఎస్.సి కి తన సేవలందిస్తున్నారు.

## రచనలు
# మట్టిపొయ్యి (కథాసంకలనం)
# తెల్లకాకులు (కథాసంకలనం)
# పల్లెమంగలి కథలు (కథాసంకలనం)
# బారిస్టర్ పార్వతీశం - ఒక పరిశీలన
# పరిచయం (వ్యాస సంపుటి)
# బహుముఖం (సమీక్షలు - ప్రసంగాలు)
## మూలాలు

వర్గం:1957 జననాలు
వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:సంపాదకులు
భూమన్

**భూమన్**  వక్త, రచయిత, రాయలసీమ ఉద్యమకారుడు. వీరి అసలు పేరు భూమన సుబ్రహ్మణ్యంరెడ్డి.
## జీవిత విశేషాలు
మేధావిగా, వక్తగా, రచయితగా, రాయలసీమ ఉద్యమకారుడిగా చిరపరిచితుడైన భూమన్ చిన్నతనంలోనే సాహిత్యం పట్ల మక్కువనూ, సమాజం పట్ల ప్రగతిశీల దృక్ఫథాన్నీ పెంచుకున్నాడు. తన 18వ ఏటనే చలం ప్రభావంతో కొంతకాలం  తిరువన్నామలై లో గడిపాడు. 19వ ఏట నక్సల్బరీ, విప్లవ రాజకీయాల పట్ల ఉత్తేజితులై ఎందరో ప్రగతిశీల నాయకులకు సన్నిహితులయ్యాడు. 1970 లో విరసం సభ్యుడై ఆ సంస్థ బాధ్యుడిగా కూడా కొంతకాలం వ్యవహరించాడు. భారత చైనా మిత్రమండలి లో కూడా ఉన్నాడు.

ఇతని కవితలు “లే”, “విప్లవం వర్ధిల్లాలి” అనే కవితా సంకలనాల్లోనూ, “రాయలసీమ” పత్రికలోనూ ప్రచురితం అయ్యాయి. 1974లో చిత్తూరు కుట్ర కేసులోనూ, 1975లో అత్యవసర పరిస్థితి (ఎమర్జెన్సీ) లోనూ అరెస్టు అయి జైలు నిర్భంధానికి గురయ్యాడు. 1978లో జనసాహితి స్థాపక సభ్యులయ్యాడు. 1984లో రాయలసీమ ఉద్యమం ఉవ్వెత్తున ఎగిసిపడినప్పుడు ఆ ఉద్యమ కార్యాచరణ కమిటీకి ఉపాధ్యక్షులుగా ఎన్నికయ్యాడు. రాయలసీమ గొంతుకగా వెలువడుతున్న కదలిక పత్రిక సంపాదక సభ్యుడుగా ఉన్నాడు.

రాయలసీమ ఉద్యమంలో భాగంగా పోతిరెడ్డిపాడుకు సాగిన పాదయాత్ర బృందంలో ప్రముఖ భూమికను పోషించాడు. 1990 లో రాయలసీమ అధ్యయన కేంద్రాన్ని ఏర్పాటు చేశాడు. కన్యాశుల్కం నూరేళ్ళ పండుగ, చలం శతజయంతి సభలను ఘనంగా నిర్వహించాడు. సీమ సాహితి పత్రిక, సంస్థ నిర్మాణంలో క్రియాశీలక పాత్ర పోషించాడు. రాయలసీమ సమస్యలపై వివిధ పత్రికల్లో వందలాది వ్యాసాలను రచించాడు. భూమన్ రచించిన రాయలసీమ వ్యాసాల సంకలనం “రాయలసీమ ముఖచిత్రం” అత్యంత ప్రజాదరణను పొందింది. వృత్తి రీత్యా తిరుపతి ఎస్.వి. ఆర్ట్స్ కళాశాల రాజనీతి శాస్త్ర అధ్యాపకునిగా, శ్వేత డైరెక్టర్ గా ఉద్యోగ బాధ్యతలను నిర్వహించాడు.

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు
* Tacit terrorism in rayalaseema
వర్గం:రాయలసీమ రచయితలు
వర్గం:ఉద్యమకారులు
ఎలిజబెత్

**ఎలిజబెత్** ఆంగ్లేయ మహిళల పేరు.

* ఎలిజబెత్ II (ఎలిజబెత్ అలెగ్జాండ్రా మేరీ) కామన్వెల్త్ రాజ్యాలుగా తెలిసిన 16 స్వతంత్ర సార్వభౌమ దేశాలను పాలిస్తున్న మహారాణి.
* ఎలిజబెత్ టేలర్, ఎలిజబెత్ రోజ్మాండ్ టేలర్, లిజ్ టేలర్ అని పిలవబడే ఈమె ఒక ఆంగ్లో-అమెరికన్ నటి.
* ఎలిజబెత్ బ్లాక్‌వెల్ - అమెరికాకు చెందిన తొలి మహిళా వైద్యురాలు
* ఎలిజబెత్ స్టీఫెన్స్ - అమెరికాకు చెందిన శిల్పి, సినిమా దర్శకురాలు, ఫొటోగ్రాఫరు
* ఎలిజబెత్ ఫాక్నర్ - అమెరికాకు చెందిన వంట నిపుణురాలు
* ఎలిజబెత్ బ్లాక్‌బన్ - అమెరికా, ఆస్ట్రేలియాలకు చెందిన జీవశాస్త్రవేత్త
* ఎలిజబెత్ గాస్కెల్ - ఇంగ్లాండుకు చెందిన రచయిత్రి
* ఎలిజబెత్ జి. వాట్సన్ - అమెరికాకు చెందిన ఆధ్యాత్మికవేత్త
* ఎలిజబెత్ జోలీ - ఆస్ట్రేలియా రచయిత్రి
* ఎలిజబెత్ బోవెన్ - ఇంగ్లాండుకు చెందిన రచయిత్రి
* ఎలిజబెత్ కాబోట్ అగస్సీజ్
* ఎలిజబెత్ గుర్లీ ఫ్లిన్
* ఎలిజబెత్ గౌడ్జ్ (రచయిత్రి)
* ఎలిజబెత్ గ్రిమ్స్టన్
* ఎలిజబెత్ జూలియా రీడ్
* ఎలిజబెత్ మిచెల్
* ఎలిజబెత్ విలియమ్స్ చాంప్నీ
* ఎలిజబెత్ హోమ్స్
* ఎలిజబెత్ ఆఫ్ వీడ్
ది హాబిట్

**ది హాబిట్** ఆంగ్లం: The hobbit. (లేదా) దేర్ ఎండ్ బ్యాక్ అగైన్ అనే బాలల సాహిత్య, కాల్పనిక నవలను ఆంగ్ల రచయిత జె.ఆర్.ఆర్. టోల్కీన్ రచించారు. ఈ పుస్తకం సెప్టెంబరు 21, 1937 న ప్రచూరితమై విశ్వవ్యాప్తంగా ఆదరణ పొందింది. న్యూయార్క్ హెరాల్డ్ ట్రిబ్యూన్ సంస్థ తరపున ఉత్తమ బాలల సాహిత్య రచనగా అవార్డు పొందింది. ఇప్పటికీ పాశ్చాత్య దేశాలలో బాలల సాహిత్యంలో ఈ పుస్తకం విశేష ఆదరణ చురగొంది.
 

ఈ పుస్తకం (ఆర్థికంగా) ఘనవిజయం సాగించినందుకు టోల్కీన్ ని కొనసాగింపుగా పుస్తకాలు వ్రాయమని ప్రచూరణకర్తలు కోరగా లార్డ్ ఆఫ్ ది రింగ్స్ రచించారు. ఇవి కూడా ఘనవిజయం సాధించాయి. హాబిట్ కథలోని కొన్ని పాత్రలు, మిడిల్ ఎర్త్ కథాంశం లార్డ్ ఆఫ్ ది రింగ్స్ లో కూడా కనబడుతుంది. ఈ కథలు ముఖ్యంగా యుద్దనేథ్యం కల్గి వుంటాయి. ఇటువంటి యుద్ద కథలు వ్రాయడానికి టోల్కీన్ మొదటి ప్రపంచయుద్దంలో పనిచేసిన అనుభవం తోడ్పడిందని విమర్శకులు భావిస్తారు. పైగా టోల్కీన్ కి జెర్మానిక్ ప్రాచీన భాషా పరిజ్ణానం ఉండడం పిల్లల కథలంటే అభిరుచి వుండడం మరొక కారణం.

ఈ కథలో హాబిట్ (టోల్కీన్ సృష్టించిన ఒక జాతి పొట్టి మనుషులు) బిల్బో బాగ్గిన్ స్, మంత్ర శక్తిగల గెండాల్ఫ్, (డ్వార్ఫ్) మరగుజ్జుల సమూహానికి రాజైన థోరిన్ తో కలిసి మరగుజ్జుల రాజ్యంలోకి చొచ్చుకుని వచ్చిన స్మాగ్ అనే డ్రాగన్ తొ పొరాడి వారి నిథిని దక్కించుకోవడమే కథాంశం.

## కథ

## బయటి లంకెలు
# http://www.nytimes.com/1938/03/13/movies/LOTR-HOBBIT.html
# http://books.google.com/?id=TqJ7gHrwjUEC&printsec=frontcover#PPA27,M1
# http://books.google.com/books?id=gPDBt8ea5lcC

వర్గం:ఆంగ్ల పుస్తకాలు
వర్గం:1937 పుస్తకాలు
రాధిక ఆప్టే

**రాధిక ఆప్టే ** ఒక భారతీయ నటి. స్వతహాగా మరాఠీ నటి అయినప్పటికీ కొన్ని తెలుగు, హిందీ సినిమా లలో నటించింది.
## నేపధ్యము
వీరిది సినిమాలతో సంబంధం లేని కుటుంబం. వీరి నాన్న గారు చారుదత్ ఆప్టే ఒక్క పుణేలోనే కాదు... మహారాష్ట్ర అంతటా పేరున్న నరాల వైద్యుడు. అమ్మ జయశ్రీ ఆప్టే పేరున్న మత్తు మందు వైద్యనిపుణురాలు. ఈమె, ఇద్దరు తమ్ముళ్ళు - మొత్తం ముగ్గురు సంతానం. ఈవిడ లండన్‌లో నృత్యం నేర్చుకుని రంగస్థలం మీద నటిస్తూ, అటు నుంచి మరాఠీ రంగానికీ, హిందీ సినీ రంగానికీ పరిచయమయ్యింది. ఈవిడ సినిమాలు చూసి, దర్శకుడు రామ్ గోపాల్ వర్మ సహాయకులెవరో చెప్పడంతో, ఆయన ‘రక్తచరిత్ర’ సినిమాకు ఆడిషనింగ్‌కు పిలిచారు.తర్వాత అందులో ఎంపికై రక్తచరిత్ర సినిమాలో నటించింది.
## రంగస్థల నటన
సినిమాలలోకి రాకముందే 2002 నుండి రంగస్థల నటిగా కొనసాగుతున్నది. మరాఠీ, హిందీ, ఇంగ్లీషుల్లో ప్రయోగాత్మక నాటకాలలో నటించింది. వీరి సొంత ఊరు పుణేలో చాలా నాటక సంస్థలతో కలసి పనిచేసింది. ముఖ్యంగా 'ఆసక్త ' అనే రంగస్థల బృందంతో ఎక్కువగా పనిచేసింది. పుణేలోని 'బాల గంధర్వ ' లాంటి ప్రసిద్ధ వేదికలపై ప్రదర్శనలిచ్చింది.

## నటించిన చిత్రాలు
### తెలుగు
*రక్తచరిత్ర (2010)
*రక్త చరిత్ర 2 (2010)
*దోని (2012)
*లెజెండ్ (2014)
*లయన్ (2015)
*కబాలి (2016)

### హిందీ
*ఫోబియా (2016)
**[[విక్రమ్ వేద (2022 సినిమా)|విక్రమ్ వేద]]* (2022)
**[[మోనికా, ఓ మై డార్లింగ్]]* (2022)

### బెంగాలీ
* అంతహీన్

## మూలాలు

## బయటి లంకెలు

వర్గం:1985 జననాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు
వర్గం:మరాఠీ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:హిందీ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:మరాఠీ రంగస్థల కళాకారులు
వర్గం:మహారాష్ట్ర వ్యక్తులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు