రైడోంగియా డౌల్

**రైడోంగియా దౌల్** లేదా **రైడోంగియా డోల్** అనేది దిబ్రూఘర్ జిల్లా లోని లెజై–కలాఖోవా ప్రాంతంలో ఉన్న ఒక చారిత్రక *దౌల్* (ఆలయ గోపుర నిర్మాణం). ఇది 1750లో ఆహోం రాజు స్వర్గదేవో ప్రమత్త సింహా (1744–1751) చేత నిర్మించబడింది. ప్రారంభంలో ఇది దేవి ఆలయంగా ఉండేది. తరువాత కాలంలో దౌల్ సమీపంలో ఒక గృహం నిర్మించబడింది. ఆ ప్రాంత ప్రజలు క్రమంగా శివుని పూజించటం ప్రారంభించడంతో, ఈ దౌల్ ప్రస్తుతం **శివ దౌల్** లేదా **రైడోంగియా శివ దౌల్**గా కూడా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఈ ఆలయ ప్రధాన పండుగ మహా శివరాత్రి. అసోం ప్రభుత్వ పురావస్తు శాఖ ఈ రైడోంగియా దౌల్‌ను రాష్ట్ర పరిరక్షిత స్మారక చిహ్నంగా గుర్తించింది. 

## స్థానం
రైడోంగియా దౌల్ దిబ్రూఘర్ జిల్లా లోని బార్బరువా రెవెన్యూ సర్కిల్ పరిధిలో, లరువా మౌజా కింద ఉన్న లెజై మిరిపాఠర్ గ్రామంలో ఉంది. ఇది దిబ్రూఘర్ నగరానికి సుమారు 22&nbsp;కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. ఈ ఆలయానికి ప్రధాన రహదారితో అనుసంధానంగా ఒక చారిత్రక మార్గం ఉంది. దానిని **రైడోంగియా రోడ్** అని పిలుస్తారు. ఇది లెజై–కలాఖోవా రోడ్ నుండి ప్రారంభమవుతుంది. ఆలయం రైడోంగియా రోడ్ ఉత్తర వైపున, అలాగే ప్రధాన లెజై–కలాఖోవా రహదారి పడమర వైపున ఉంది. 

## చరిత్ర
ఈ ఆలయానికి పునాదిరాయి 1742లో ఆహోం రాజ్యంకు చెందిన స్వర్గదేవో ప్రమత్త సింహా (1744–1751) చేత స్థాపించబడింది. ఈ ఆలయాన్ని ఆయన తన ప్రియ సోదరి యామిని వివాహ సమయంలో కట్నంగా సమర్పించాడని చెబుతారు. ఆమె అప్పట్లో లెజై ప్రాంతాధిపతిగా భావించబడే రైడోంగియా రాజుతో వివాహం జరిగింది. స్థానిక గ్రామస్తుల సహకారంతో ఈ దౌల్ 1750ల చివరలో పూర్తయ్యింది. ఆలయానికి మొత్తం 200 పూరాల భూమిని అంకితం చేశారు. అదే కాలంలో దౌల్‌తో పాటు ఒక చెరువును కూడా తవ్వించారు. ఆ చెరువు ఇప్పటికీ ఆలయం సమీపంలోనే ఉంది. 
## నిర్మాణకళ

రైడోంగియా దౌల్ అహోం, నీలాచల్ శైలుల సమ్మేళనంగా నిర్మించబడింది. ఈ దౌల్ అష్టభుజ ఆకార పీఠంపై ఆధారపడి ఉంది. ప్రధాన శిఖరం 45 అడుగుల ఎత్తుతో ఉండి, దాని చుట్టూ మరో ఎనిమిది చిన్న శిఖరాలు బహుభుజాకార ప్రధాన శిఖరాన్ని చుట్టుముట్టి ఉన్నాయి. ఇటుకలతో నిర్మించిన ప్రధాన శిఖర గోడలపై అనేక దేవదేవతల శిల్పాలు చెక్కబడి ఉన్నాయి. వీటిలో మత్స్య, కూర్మ, వరాహ, నరసింహ, వామన, పరశురామ, రామ, కృష్ణ, బుద్ధ,, కల్కి వంటి అవతారాల స్పష్టమైన ప్రతిరూపాలు కనిపిస్తాయి. అలాగే బ్రహ్మ, విష్ణువు, లక్ష్మీ రాతి శిల్పాలు, దేవి దుర్గ యొక్క వివిధ రూపాలు కూడా ఉన్నాయి.

ఆలయ నిర్మాణంలో బాతు గుడ్లు, పొడి చేసిన పిండి గంజి,, బోరా బియ్యం వంటి సంప్రదాయ ముడి పదార్థాలను ఉపయోగించారు. దౌల్ పై గుమ్మటంపై ఉన్న చక్రం నాలుగు ముందుకు పొడుచుకు వచ్చిన త్రిశూలాలతో గుర్తించబడింది. దౌల్ ప్రాంగణంలో కూడా అనేక దేవదేవతల శిల్పాలు, శివలింగాలు ఉన్నాయి. అహోం రాజ్యానికి చెందిన 24 పురాతన అవశేషాలు, 14 విగ్రహాలు ఇక్కడ ఉన్నాయని చెబుతారు.
## పర్యాటకం

ఈ దౌల్‌లో పూజారి శివునికి అంకితమైన నిత్య పూజలు నిర్వహిస్తాడు. ప్రతి సంవత్సరం హిందూ పంచాంగం ప్రకారం ఫాల్గుణ మాసంలో కృష్ణ పక్ష చతుర్దశి రోజున ఇక్కడ మహా శివరాత్రి ఉత్సవం ఘనంగా జరుపబడుతుంది. ఈ సందర్భంగా దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాల నుండి భక్తులు, యాత్రికులు శివుని ఆశీస్సులు పొందేందుకు ఇక్కడికి వస్తారు.

చుట్టూ వరి పొలాలతో ఆవృతమైన ఈ దౌల్, అనేక వలస పక్షులకు ఆవాసంగా కూడా ప్రసిద్ధి చెందింది. దీని సహజ సౌందర్యం సందర్శకులను ఆకట్టుకుంటుంది.

ఈ దౌల్ దిబ్రూగఢ్ నగరానికి సుమారు 22 కి.మీ దూరంలో లేజై–కలాఖోవా రహదారి మార్గంలో ఉంది. ఇది దిబ్రూగఢ్ నగరంతో మంచి రవాణా సదుపాయాలతో అనుసంధానమై ఉంది. దిబ్రూగఢ్ రైల్వే స్టేషన్ సుమారు 28 కి.మీ దూరంలో ఉండగా, దిబ్రూగఢ్ విమానాశ్రయం సుమారు 37 కి.మీ దూరంలో ఉంది.
## మూలాలు

వర్గం:అస్సాంలో హిందూ దేవాలయాలు
వర్గం:18వ శతాబ్దపు హిందూ దేవాలయాలు
వర్గం:అసోం పర్యాటక ప్రదేశాలు

వర్గం:అస్సాంలో శివ ఆలయాలు