బి.ఎన్. ముఖర్జీ

**బ్రతీంద్ర నాథ్ ముఖర్జీ** FRAS (1 జనవరి 1932-4 ఏప్రిల్ 2013) భారతదేశానికి చెందిన చరిత్రకారుడు, నాణేల నిపుణుడు, శిలాశాసన నిపుణుడు, విగ్రహారాధన నిపుణుడిగా ఉన్నారు. ఆయన సోగ్డియన్ వంటి మధ్య ఆసియా భాషలలో తన పాండిత్యానికి ప్రసిద్ధి చెందారు. ఆయన కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయం ప్రాచీన భారతీయ చరిత్ర, సంస్కృతి కార్మైకేల్ ప్రొఫెసర్‌గా ఉన్నారు  అనేక పురాతన లిపులను అర్థం చేసుకున్నారని చెబుతారు. ఆయన ప్రాచీన చరిత్ర, నాణేల శాస్త్రం, శాసన శాస్త్రంపై 50 పుస్తకాలు, 700కు పైగా వ్యాసాలు రాశారు.  ఆయనకు 1992లో భారత ప్రభుత్వం నాల్గవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీ ప్రదానం చేసింది.

## జననం, విద్యాభాస్యం

బి. ఎన్. ముఖర్జీ 1932 నూతన సంవత్సర దినోత్సవం నాడు జన్మించాడు. ఆయన కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయం నుండి ప్రాచీన భారతీయ చరిత్ర, సంస్కృతిలో మాస్టర్స్ డిగ్రీని పొందాడు, సరసి కుమార్ సరస్వతి, జె. ఎన్. బెనర్జీ, ఆర్. జి. బసక్ ఆధ్వర్యంలో నేర్చుకున్నాడు, ప్రఖ్యాత పండితుడు & చరిత్రకారుడు ఆర్థర్ ల్వెల్లిన్ బాషమ్ మార్గదర్శకత్వంలో పరిశోధన చేసి, లండన్‌లోని స్కూల్ ఆఫ్ ఓరియంటల్ అండ్ ఆఫ్రికన్ స్టడీస్ నుండి డాక్టరేట్ డిగ్రీని పొందాడు. ఆయన యునైటెడ్ కింగ్డమ్ కేంబ్రిడ్జ్ విశ్వవిద్యాలయం పశ్చిమ, మధ్య ఆసియా చారిత్రక భాషాశాస్త్రంపై హెరాల్డ్ వాల్టర్ బెయిలీ ఆధ్వర్యంలో పరిశోధనను కొనసాగించాడు, ఇరానియన్, సాకా, సాకా-ఖోటానీస్, అరామిక్ అధ్యయనాలపై దృష్టి పెట్టాడు.

## స్కాలర్‌షిప్
ముఖర్జీ కుషానులు, యుయెఝీల వంటి మధ్య ఆసియా శాసనశాస్త్రం, ప్రతిమాశాస్త్రంపై అనేక పుస్తకాలను రచించాడు. ఆయన 1989 పుస్తకం ' ది రైజ్ అండ్ ఫాల్ ఆఫ్ ది కుషానాస్' , 'ఇండియా ఇన్ ఎర్లీ సెంట్రల్ ఆసియా' (1996), ఆయన చివరి రచన, 'కుషానా స్టడీస్, న్యూ పర్స్పెక్టివ్స్' , 2004లో విడుదలైంది, ఈ అంశాలపై అతని పరిశీలనలను వివరిస్తాయి. ప్రాచీన భారతదేశం అతని అన్వేషణ అతనికి నాణేల అధ్యయనాలకు దారితీసింది, ఈ అంశంపై రెండు పుస్తకాలు రాశాడు, అవి *న్యూమిస్మాటిక్ ఆర్ట్ ఆఫ్ ఇండియా* & కాయిన్స్ ఆఫ్ బెంగాల్. ఆయన రాసిన మూడు పుస్తకాలు, ది కుషాణ జెనియాలజీ అండ్ క్రోనాలజీ (1967), ది అగ్రిపన్ సోర్స్: స్టడీస్ ఇన్ ఇండో-పార్థియన్ హిస్టరీ (1969), కుషానా కాయిన్స్ ఇన్ ది ల్యాండ్ ఆఫ్ ఫైవ్ రివర్స్ (1978), శక-కుషాణ యుగాల రాజకీయ, రాజవంశ చరిత్రలను పునర్నిర్మించడానికి నాణేల అధ్యయనాన్ని ఉపయోగించాయి. అరామిక్, గ్రీకు శాసనాల పండితుడిగా ప్రసిద్ధి చెందిన ఆయన మౌర్య సామ్రాజ్య అధ్యయనానికి సహాయపడిన అశోకుని శాసనాలను వివరించాడు. ఈ శాసనాలు ప్రాకృత శాసనాల అనువాదాలు, లిప్యంతరీకరణలు అని, అశోకుడి ధమ్మ విధానం  రాజకీయ స్వరాలను వెల్లడించాయని ఆయన నొక్కి చెప్పారు. ఆయన పరిశోధనలు 'స్టడీస్ ఇన్ ది అరామిక్ ఎడిక్ట్స్ ఆఫ్ అశోక' (1984) అనే పుస్తకంలో ప్రచురించబడ్డాయి.

హేమ్ చంద్ర రాయచౌధురి రచించిన, ప్రాచీన భారతదేశంపై ఒక ప్రామాణిక గ్రంథంగా పరిగణించబడే, " ప్రాచీన భారతదేశ రాజకీయ చరిత్ర: పరీక్షిత్ సింహాసనారోహణం నుండి గుప్త రాజవంశం అంతరించిపోవడం వరకు" అనే గ్రంథంపై ముఖర్జీ 300 పేజీల వ్యాఖ్యానాన్ని రాశారు. ఆయన అధ్యయనాలు బ్రాహ్మీ, ఖరోష్టి లిపులను వాటి వ్యుత్పత్తిని అర్థం చేసుకోవడంలో సహాయపడ్డాయి. అతని రచనా శైలి ఎక్కువగా ఫుట్‌నోట్‌లపై ఆధారపడి ఉండేది, పరిశోధనలు కొన్నిసార్లు విమర్శలను ఎదుర్కొన్నాయి. అతను వివిధ జాతీయ,అంతర్జాతీయ పత్రికలలో 700కు పైగా వ్యాసాలను కూడా ప్రచురించాడు.

## గౌరవాలు
ముఖర్జీ కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయం ప్రొఫెసర్‌గా పని చేశారు,  1975 నుండి 1998 వరకు ప్రాచీన భారతీయ చరిత్ర & సంస్కృతి కార్మైకేల్ పీఠాన్ని నిర్వహించారు. యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ లోని  రాయల్ ఆసియాటిక్ సొసైటీ సభ్యుడిగా ఉన్నారు.  ఆయనకు 1992లో భారత ప్రభుత్వం పద్మశ్రీ పౌర పురస్కారాన్ని ప్రదానం చేసింది. ఆయన ఇండియన్ హిస్టరీ కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడిగా ఉన్నారు, కోల్‌కతాలోని ఆసియాటిక్ సొసైటీ హెచ్‌సి రాయచౌధురి శతాబ్ది పతకాన్ని అందుకున్నాడు.

## మరణం
ముఖర్జీ 2013 ఏప్రిల్ 4న 79 సంవత్సరాల వయసులో మరణించాడు, ఆయనకు భార్య, కుమారుడు ఉన్నారు.

## ఎంపిక చేసిన రచనలు

*బి.ఎన్. ముఖర్జీ (1981). మధుర & దాని సమాజం: 'సకే-పహ్లావ దశ'. ఫర్మా కె.ఎల్.ఎం. ISBN 9780836415896.
*బి.ఎన్. ముఖర్జీ (1984). అశోకుని అరామిక్ శాసనాలపై అధ్యయనాలు. ఇండియా మ్యూజియం.
*బి.ఎన్. ముఖర్జీ (1996). తొలి మధ్య ఆసియాలో భారతదేశం. హర్మాన్ పబ్లిషింగ్ హౌస్. పే. 124. ISBN 978-8185151984.
*బి.ఎన్. ముఖర్జీ (2004). కుషానా అధ్యయనాలు; నూతన దృక్పథాలు. ఫిర్మా కె.ఎల్.ఎం. ప్రైవేట్ లిమిటెడ్. ISBN 978-8171021093.
*బ్రతీంద్ర నాథ్ ముఖర్జీ (2005). బ్రాహ్మీ & ఖరోష్ఠీ లిపుల మూలం. ప్రోగ్రెసివ్ పబ్లిషర్స్. పే. 69.

## మూలాలు

వర్గం:1932 జననాలు
వర్గం:2013 మరణాలు
వర్గం:పద్మశ్రీ గ్రహీతలు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కారం పొందిన పశ్చిమ బెంగాల్ వ్యక్తులు