ఎరావాన్ పుణ్యక్షేత్రం

**ఎరావన్ దేవాలయం** లేదా అధికారికంగా **థావో మహా ఫ్రోమ్ ఆలయం** (; ; ‘మహా బ్రహ్మ స్వామి ఆలయం’) అనేది థాయ్‌లాండ్లోని బ్యాంకాక్ నగరంలో ఉన్న ఒక ఆలయం. ఈ ఆలయంలో ఫ్రా ఫ్రోమ్ విగ్రహం ప్రతిష్ఠించబడి ఉంది. ఫ్రా ఫ్రోమ్ అనేది హిందూ మతంలో సృష్టికర్త అయిన బ్రహ్మ దేవునికి థాయ్ రూపం. ఈ పేరు బౌద్ధమత విశ్వదర్శనంలోని బ్రహ్మ లోకంకు అధిపతిగా భావించే మహాబ్రహ్మను కూడా సూచిస్తుంది. ఈ దేవతను సాధారణంగా హిందూ మత పరిప్రేక్ష్యంలో కాకుండా, థాయ్ ప్రజల థాయ్ ఆత్మవాద విశ్వాసాలులో రక్షక ఆత్మల ప్రతిరూపంగా ఎక్కువగా ఆరాధిస్తారు. అయినప్పటికీ, ఈ ఆలయం హిందూమతం, బౌద్ధమతం మధ్య ఉన్న సమాన్వయానికి ఒక మంచి ఉదాహరణగా నిలుస్తుంది. ఈ ఆలయంలో ప్రార్థనలు ఫలిస్తే ప్రతిగా భక్తులు నియమించే థాయ్ నృత్యం బృందాల ప్రదర్శనలు తరచుగా జరుగుతుంటాయి.

## స్థానం

ఈ ఆలయం గ్రాండ్ హయత్ ఎరావన్ బ్యాంకాక్ సమీపంలో, పాథుమ్ వాన్ జిల్లా లోని లుంపిని ఉపజిల్లాలో ఉన్న రాచప్రసోంగ్ కూడలిలో, రాచడంరి రోడ్డు ప్రక్కన ఉంది. ఇది బీటీఎస్ స్కైట్రెయిన్లోని చిట్ లోమ్ స్టేషన్ కు సమీపంగా ఉండి, ఆలయాన్ని వీక్షించగల ఎలివేటెడ్ వాక్వే కూడా ఉంది. ఈ ప్రాంతంలో గేసోర్న్, సెంట్రల్ వరల్డ్,, అమరిన్ ప్లాజా వంటి అనేక షాపింగ్ మాల్స్ ఉన్నాయి. ఈ ప్రాంతంలో హిందూ దేవతలకు అంకితమైన మరో ఐదు ఆలయాలు కూడా ఉన్నాయి: ఫ్రా లక్ష్మి (లక్ష్మీ), ఫ్రా త్రిమూర్తి (త్రిమూర్తి), ఫ్రా ఖానెట్ (గణేశుడు), ఫ్రా ఇన్ (ఇంద్రుడు),, ఫ్రా నారాయ్ సాంగ్ సుబన్ (తన గరుడపై ఉన్న నారాయణుడు).
## చరిత్ర

ఎరావన్ దేవాలయం 1956లో ప్రభుత్వ ఆధీనంలోని ఎరావన్ హోటల్లో భాగంగా నిర్మించబడింది. తప్పు తేదీన పునాది వేయడం వల్ల కలిగిందని నమ్మిన చెడు కర్మను తొలగించేందుకు ఈ ఆలయాన్ని నిర్మించారు. హోటల్ నిర్మాణం అనేక అపశకునాల కారణంగా ఆలస్యమైంది. వీటిలో ఖర్చుల పెరుగుదల, కార్మికులకు గాయాలు, అలాగే భవనం కోసం ఉద్దేశించిన ఇటాలియన్ మార్బుల్‌తో నిండిన ఓ నౌక మునగడం ఉన్నాయి. అంతేకాకుండా, రాచప్రసోంగ్ కూడలిని గతంలో నేరస్తులను ప్రజల ముందు ప్రదర్శించడానికి కూడా ఉపయోగించేవారు. ఒక జ్యోతిష్కుడు ప్రతికూల ప్రభావాలను నివారించేందుకు ఆలయాన్ని నిర్మించాలని సలహా ఇచ్చాడు. బ్రహ్మ విగ్రహాన్ని ఫైన్ ఆర్ట్స్ విభాగం రూపొందించి నిర్మించింది. దీనిని 9 నవంబర్ 1956న ప్రతిష్ఠించారు. ఆ తరువాత హోటల్ నిర్మాణం ఎలాంటి ఇతర అవాంతరాలు లేకుండా కొనసాగింది. 1987లో ఈ హోటల్‌ను కూల్చివేసి, ఆ స్థలాన్ని గ్రాండ్ హయత్ ఎరావన్ బ్యాంకాక్ హోటల్ నిర్మాణానికి ఉపయోగించారు.

### 2006 విధ్వంసం
2006 మార్చి 21 తెల్లవారుజామున, తనకోర్న్ పాక్‌డీపోల్ అనే యువకుడు పెద్ద హామర్‌తో విగ్రహాన్ని ధ్వంసం చేశాడు. అనంతరం ఆగ్రహించిన ప్రజలు అతడిని కొట్టి చంపారు. ఇద్దరు వీధి శుభ్రపరిచే కార్మికులను అరెస్టు చేసి హత్య ఆరోపణలు మోపారు. సాక్షుల ప్రకారం, తనకోర్న్ విగ్రహ పీఠంపై నిలబడి, లోపలి భాగం బోలుగా ఉన్న బ్రహ్మ విగ్రహాన్ని పూర్తిగా పగులగొట్టాడు. నాలుగు ముఖాలు, దేహం, ఆరు చేతులు, ఆయుధాలు ముక్కలయ్యాయి. కేవలం మోకాల భాగం, పీఠం మాత్రమే మిగిలాయి.

తనకోర్న్‌పై నిర్వహించిన శవ పరీక్షలో అతని వెనుక భాగం, చేతులపై అరబిక్ లిపి అక్షరాల పచ్చబొట్లు ఉన్నట్టు తేలింది. దీంతో ఈ దాడి మతపరమైనదేనా, లేదా అతడికి ముస్లిం తీవ్రవాదులతో సంబంధాలున్నాయా అనే కోణంలో పోలీసులు దర్యాప్తు ప్రారంభించారు. అయితే, తనకోర్న్ తండ్రి సయంత్ పాక్‌డీపోల్, తన కుమారుడు మానసిక ఆరోగ్య సమస్యలకు చికిత్స పొందుతున్నాడని, ఈ దాడికి మానసిక అనారోగ్యమే కారణమని తెలిపారు. తన కుమారుడిని కొట్టి చంపడాన్ని ఆయన “అతిశయ ప్రతిస్పందన”గా ఖండించారు. “ఇలాంటి పని చేయడం మంచి విశ్వాసాలు ఉన్నవారి చర్య కాదు, బ్రహ్మపై నిజమైన భక్తి ఉన్నవారి పని కాదు” అని ఆయన *[[ది నేషన్ (థాయ్‌లాండ్)|ది నేషన్]]* పత్రికకు తెలిపారు. “హత్య అనేది అనైతిక చర్య, నైతికత ఉన్నవారు ఇలా చేసేవారు కాదు” అని అన్నారు.

ఎరావన్ దేవాలయం విధ్వంసం జరిగిన కొద్ది రోజులకే, అప్పటి థాయ్ ప్రధాని థాక్సిన్ షినావత్రా ఆ స్థలాన్ని సందర్శించి, హిందూ దేవత ముక్కలకు గౌరవం చెల్లించారు. విగ్రహం లేనిది కనిపించకుండా తెల్లటి వస్త్రంతో ఆలయాన్ని కప్పారు. అధికారులు ప్రజల కోసం ఆలయాన్ని మళ్లీ తెరిచి, భక్తులు గౌరవం చెల్లించేందుకు విగ్రహ ఫోటోలను ప్రదర్శించారు. మరుసటి రోజు జరిగిన ర్యాలీలో ప్రభుత్వ విమర్శకుడు సోంధి లిమ్‌థోంగ్‌కుల్ ఈ విగ్రహ విధ్వంసం ప్రధాని తన రాజకీయ అధికారాన్ని నల్ల మంత్రం ద్వారా నిలుపుకోవడానికి చేసిన ప్రయత్నమని ఆరోపించారు. అయితే, తనకోర్న్ తండ్రి దీనిని తిరస్కరిస్తూ, *ది నేషన్*కు “సోంధి లిమ్‌థోంగ్‌కుల్ నేను చూసిన అతి పెద్ద అబద్ధాలవాడు” అని అన్నారు.

2006 మే 21న ఉదయం 11:39కి, సూర్యుడు నేరుగా పైకి ఉన్న సమయంలో, బ్రహ్మ యొక్క అదే తరహా కొత్త విగ్రహాన్ని ఆలయంలో ప్రతిష్ఠించారు. మత వ్యవహారాల విభాగం, మహా బ్రహ్మ ఫౌండేషన్ అధికారులు, ఈ కొత్త విగ్రహం బంగారం, కంచు, ఇతర విలువైన లోహాల మిశ్రమంతో కూడిన ప్లాస్టర్‌తో తయారైనదని, అలాగే అసలు విగ్రహానికి చెందిన కొన్ని ముక్కలను కూడా కలిపినట్టు తెలిపారు. అదే అచ్చుతో పూర్తిగా లోహంతో మరో నకిలీ విగ్రహాన్ని కూడా తయారు చేసి, భద్రతా కారణాల వల్ల థాయ్‌లాండ్ జాతీయ మ్యూజియంలో ఉంచారు.
### 2015 బాంబు దాడి

2015 ఆగస్టు 17న, స్థానిక కాలమానం ప్రకారం సాయంత్రం 6:55కి, ఎరావన్ దేవాలయం సమీపంలో ఒక పేలుడు పరికరాన్ని పేల్చారు. ఈ పేలుడు పరికరం మూడు కిలోగ్రాముల టీఎన్‌టితో తయారు చేయబడి, లోహపు పైపులో నింపి, తెల్లటి గుడ్డలో చుట్టి, ఒక బ్యాక్‌ప్యాక్‌లో ఉంచారు. ఈ పేలుడులో 20 మంది పాదచారులు మృతి చెందగా, 125 మంది గాయపడ్డారు. బాంబు నిర్వీర్య బృందాలు మరో రెండు అనుమానాస్పద వస్తువులను పరిశీలించినప్పటికీ, మరిన్ని బాంబులు లభించలేదు. ఐ.హెచ్.ఎస్. జేన్ కు  చెందిన ఒక విశ్లేషకుడు, ఈ దాడిని పాన్-టర్కిక్ భావజాలంతో ఉన్న టర్కీ అతిజాతీయవాద సంస్థ అయిన గ్రే వుల్వ్స్ నిర్వహించి ఉండవచ్చని సూచించారు. థాయ్ ప్రభుత్వం ఉయిగుర్ ఉగ్రవాద అనుమానితులను టర్కీ ఆశ్రయం ఇవ్వకుండా చైనాకు పంపించడమే ఈ దాడికి ప్రతీకారంగా జరిగి ఉండవచ్చని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.

ఈ బాంబును ఆలయ ప్రాంగణంలో లోహపు రైలింగ్ పక్కన ఉంచారు. విగ్రహానికి స్వల్ప నష్టం వాటిల్లింది. రెండు రోజులలోపే మరమ్మతులన్నీ పూర్తిచేసి ఆలయాన్ని తిరిగి తెరిచారు. అయితే, ప్రభుత్వ వేగవంతమైన పునఃప్రారంభంపై విమర్శలు వ్యక్తమయ్యాయి. దర్యాప్తులో ప్రభుత్వ పురోగతి లేకపోవడం వల్ల, బాంబు దాడిపై పలు సిద్ధాంతాలను విమర్శకులు ప్రతిపాదించారు. వాటిలో ప్రభుత్వంలోని కొన్ని వర్గాలనే బాధ్యులుగా భావించే సిద్ధాంతాలు కూడా ఉన్నాయి.

### 2020లో ధూపం, కొవ్వొత్తుల నిషేధం
2020 మార్చి నుంచి, ఆరోగ్య, పర్యావరణ కారణాల వల్ల, ఆలయంలో ధూపం, కొవ్వొత్తులు వెలిగించడాన్ని నిషేధించారు.

## గ్యాలరీ

File:Erawan dance.jpg|థాయ్ నృత్య బృందం ప్రదర్శన
File:Thai 4 Buddies.jpg|నాలుగు ముఖాల బ్రహ్మ (ఫ్రా ఫ్రోమ్) విగ్రహానికి సమీప దృశ్యం
File:Erawan_shrine_flowers.jpg|ఆలయం చుట్టూ పూలు, ధూపం
File:Erawan Shrine 5.JPG|ఏనుగుల విగ్రహాలు
File:A Thai student pouring Holy water.jpg|ఎరావన్ ఆలయంలో పవిత్ర జలాన్ని చేతులపై పోసుకుంటున్న థాయ్ విద్యార్థి


## ఇవి కూడా చూడండి
* థాయ్‌లాండ్‌లో హిందూమతం
* దేవస్థానం, బ్యాంకాక్‌లోని ప్రధాన హిందూ ఆలయం
* ఆత్మ గృహం, స్థానిక ఆత్మలను శాంతింపజేయడానికి ఆలయాలు ఏర్పాటు చేసే సంప్రదాయం

## సూచనలు

## బాహ్య లింకులు

* బ్యాంకాక్ మెట్రోపాలిటన్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ | ఎరావన్ దేవాలయం
* tourismthailand.org/Attraction/erawan-shrine

వర్గం:థాయ్‌లాండ్‌లోని పురావస్తు స్థలాలు
వర్గం:థాయ్‌లాండ్‌లోని హిందూ దేవాలయాలు