యానాం శ్రీ రాజరాజేశ్వర కళ్యాణోత్సవం

యానాంలోని **యానాం శ్రీ రాజరాజేశ్వర కళ్యాణోత్సవం** యానాం శివాలయంలో ఏటా  మాఘమాసంలో (జనవరి/ఫిబ్రవరి) ఇరవై రోజుల పాటు జరుపుకుంటారు. స్వామికి, అమ్మవారికీ కళ్యాణం మాఘ శుద్ధ ద్వాదశి నాడు అంటే పండుగ పన్నెండవ రోజున జరుగుతుంది.

## చరిత్ర
ఆత్రేయ గోదావరి (దీన్ని కోరంగి నది అని కూడా పిలుస్తారు) ఒడ్డున యానాం వద్ద శ్రీ రాజరాజేశ్వర ఆలయం ఉంది. ఈ ఆలయాన్ని 15వ శతాబ్దంలో రాజమహేంద్రవరం (రాజమండ్రి) చాళుక్య రాజులు నిర్మించారు. ఆ కాలం నాటి శిల్పాలు ఈ ఆలయంలో ఉన్నాయి. కళ్యాణోత్సవం, రథోత్సవం లలో భక్తులు భజనలు చేస్తూ రథాన్ని తీసుకువెళతారు.

యానాం ప్రజలు ప్రతి సంవత్సరం మాఘ మాసంలో (జనవరి/ఫిబ్రవరి) కళ్యాణోత్సవం పండుగను జరుపుకుంటారు. ఈ పండుగ *మాఘ శుద్ధ పాద్యమి* నాడు ప్రారంభమవుతుంది. ఆరోజున రాజరాజేశ్వరుడిని వరుడిగా చేస్తారు తరువాత ప్రతిరోజూ వేర్వేరు రథాలతో వీధుల్లో ఊరేగింపు జరుగుతుంది. *కళ్యాణం*, *రథోత్సవం,* *త్రిశూలతీర్థం* ఈ పండుగలో ముఖ్యమైన ఘట్టాలు. ఊరేగింపుకు ఉపయోగించే ప్రతి వాహనానికి ప్రతిరోజూ పూజారులు *వాహన సంప్రోక్షణ* చేస్తారు. పండుగ రోజులలో, భక్తులు శ్రీ రాజరాజేశ్వరుని దర్శించుకోడానికి యానాం వస్తారు.

## పెండ్లి కుమారుణ్ణి చేసే ఉత్సవాలు
ఈ ఉత్సవం *మాఘ శుద్ధ పాఢ్యమి* నాడు శ్రీ రాజరాజేశ్వర స్వామి కళ్యాణం కోసం వరుడిని తయారు చేయడంతో ప్రారంభమవుతుంది. స్వామివారి వాహన ఊరేగింపు కూడా ఈ రోజు నుండి ప్రారంభమవుతుంది. తరువాత పది రోజుల పాటు స్వామివారి కళ్యాణోత్సవం వరకు ప్రతిరోజూ వేర్వేరు రథాలతో వీధుల్లో ఊరేగింపు జరుగుతుంది.

### పుష్పక వాహనం
ఉదయం, శ్రీ రాజరాజేశ్వర స్వామిని పెళ్లికొడుకును చేస్తారు. ఆ రోజు వాహనం **పుష్పక వాహనం**. ఈ రోజు ఉత్సవ నిర్వాహకులు *వుదట్టు కుటుంబం.*

### పుష్పక వాహనం
కళ్యాణోత్సవం పండుగలో రెండవ రోజున వాహనం **పుష్పక వాహనం**. ఈ రోజు ఉత్సవ నిర్వహణ చేకూరి కుటుంబీకులు చేస్తారు

### మయూర వాహనం
కళ్యాణోత్సవం పండుగ మూడవ రోజున, **మయూర వాహనంలో** స్వామిని ఊరేగిస్తారు.

### పుష్ప వాహనం
కళ్యాణోత్సవం పండుగలో నాల్గవ రోజున స్వామిని **పుష్ప వాహనంపై** ఊరేగిస్తారు. 

### హరిణి వాహనం
కళ్యాణోత్సవం పండుగలో ఐదవ రోజు వాహనం, **హరిణి వాహనం.**

### సింహ వాహనం
కళ్యాణోత్సవం పండుగలో ఆరవ రోజున స్వామి వాహనం **సింహ వాహనం.**

### హంస వాహనం
కళ్యాణోత్సవం పండుగలో ఏడవ రోజున, స్వామిని **హంస వాహనంపై** ఊరేగిస్తారు.

### పుష్పక వాహనం
కళ్యాణోత్సవం ఎనిమిదవ రోజు వాహనం, **పుష్పక వాహనం** 

### అశ్వ వాహనం
తొమ్మిదవ రోజున, **అశ్వ వాహనం.**

### నంది వాహనం, ధ్వజారోహణం
కళ్యాణోత్సవం పండుగలో పదవ రోజున స్వామిని **నంది వాహనంపై** ఊరేగిస్తారు. 

ఆ రాత్రి *వాహన సేవ* తర్వాత గర్భగుడి ముందు ఉన్న *ధ్వజ స్తంభం* పైభాగంలో నంది చిత్రంతో కూడిన జెండాను ఎగురవేసి, ధ్వజారోహణం జరుపుతారు. కళ్యాణోత్సవం ఉత్సవానికి దేవతలను అధికారికంగా ఆహ్వానించడం దీని ఉద్దేశం.

## కల్యాణోత్సవం, గజ వాహనం
కళ్యాణోత్సవం ఉత్సవంలో పదకొండవ రోజున (మాఘ శుద్ధ ద్వాదశి), కళ్యాణం జరుపుతారు. ఆనాటి వాహనం, గజ వాహనం.

## భూత వాహనం
కళ్యాణోత్సవం పండుగ పన్నెండవ రోజున వాహనం, **భూత వాహనం.** ఈ రోజుతో 'వాహన సేవ' ముగుస్తుంది.

## రథోత్సవం
కళ్యాణోత్సవం ఉత్సవంలో పదమూడవ రోజు (మాఘ శుద్ధ చతుర్దశి) **రథోత్సవం** ఉంటుంది. 

## త్రిశూల తీర్థం
కళ్యాణోత్సవం పండుగలో పద్నాలుగో రోజు (మాఘ పౌర్ణమి) ఉదయం గౌతమి గోదావరి నదిలో **త్రిశూల తీర్థం** లేదా **త్రిశూల స్నానం** నిర్వహిస్తారు. తరువాత స్వామివారి ఊరేగింపు జరుగుతుంది.

## పుష్ప యాగం
కళ్యాణోత్సవం పండుగలో పదిహేనవ రోజు (మాఘ బహుల పాఢ్యమి) నుండి ఐదు రోజుల పాటు **పుష్ప యాగం** (పుష్పయాగం) అంటే *బలి పుష్ప ఆచారం* ఉంటుంది.

## ఇవి కూడా చూడండి

* యానాం విమోచనోద్యమం
* యానాం యానాం ప్రత్యేక ప్రతిపత్తికి కారణాలు 

## మూలాలు

వర్గం:హిందువుల పండుగలు
వర్గం:యానాం