open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
వరవిక్రయం (నాటకం)

సంఘ సంస్కర్త, ప్రఖ్యాత నాటక రచయిత కాళ్ళకూరి నారాయణరావు గారు వరకట్న దురాచారాన్ని ఖండిస్తూ రచించిన నాటకం **వరవిక్రయం**. ఈ నాటకం ఆధారంగా వరవిక్రయము చలనచిత్రం సి.పుల్లయ్య గారి దర్శకత్వంలో నిర్మితమైంది. ఆ చిత్రం ద్వారా బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి భానుమతీ రామకృష్ణ తెలుగు తెర కు పరిచయమయ్యారు. కాళ్లకూరి వారి సృష్టి సింగరాజు లింగరాజు అనే లుబ్ధుని పాత్ర అజరామరం. ఇప్పటికీ ఎవరైనా పరమలోభి కనబడితే వాడిని సింగరాజు లింగరాజు అనడం కద్దు.

## కథ
పుణ్యమూర్తుల పరుషోత్తమరావు రెవెన్యు ఇన్స్ పెక్టర్ గా పని చేస్తూ సహాయ నిరాకరణోద్యమంలో ప్రభుత్వోద్యాగాన్ని వదిలి వేస్తారు. ఆయన కిద్దరు కుమార్తెలు కాళింది, కమల. వారి వరాన్వేషణతో నాటకం ప్రారంభమవుతుంది. వరకట్నానికి వ్యతిరేకి అయిన పురుషోత్తమరావు కాలానికి తలఒగ్గి కట్నమిచ్చి వివాహం చేయనెంచి పెళ్లిల పేరయ్యను సంప్రదిస్తారు. పురుషోత్తమరావు గారి భార్య సింగరాజు లింగరాజు దత్తత కుమారుడు బసవరాజు పట్ల మెగ్గు చూపుతుంది. లింగరాజు లుబ్ధుడని, అతడు మూడు వివాహాలు చేసుకున్నాడన్నది పురుషోత్తమరావు గారి అభ్యంతరం. పెళ్లిల పేరయ్య పురుషోత్తమరావుగారిని సమాధాన పరచి సింగరాజు లింగరాజు కలుస్తాడు. ఎక్కువ కట్నం రాబట్టడానికి వివాహాల వీరయ్య అనే మరో మధ్యవర్తిని ఏర్పాటు చేసి ఇద్దరి మధ్యా కృత్రిమ పోటీ ఏర్పాటు చేసి వరకట్నాన్ని ఐదువేల ఐదువందలకు పెంచుతారు. బయనా ఇచ్చి సంబంధాన్ని ఖరారు చేస్తారు పుణ్యమూర్తుల పురుషోత్తమరావు గారు. వరకట్నమిచ్చి వివాహం ఇష్టపడని కాళింది ఆత్మహత్య చేసుకుంటుంది. ఇచ్చిన సొమ్ము వెనకరాదని పెళ్లిల పేరయ్య సలహా మీద రెండవ కుమార్తె కమలను బసవరాజు కిచ్చి వివాహం చేయడానికి అంగీకరిస్తారు పురుషోత్తమరావు దంపతులు. వివాహమైన పిమ్మట కమల కాపురానికి రాదు. కేసు కోర్టుకు వెళుతుంది. తాను బసవరాజుని కొనుకున్నానని కనుక బసవరాజే తమ ఇంటికి రావాలని, వరకట్నం ఇవ్వడానికి అంగీకారమైన పత్రాలు కోర్టులో సాక్ష్యంగా చూపుతుంది కమల. బసవరాజు భార్యపక్షాన చేరి తండ్రి దురాగాతాన్ని బయటపెడతాడు. సింగరాజు లింగరాజు మారి వియ్యంకునితో వరకట్న వ్యతిరేక ఉద్యమంలో చేరతాడు.

## కథనం, సంభాషణలు
వరకట్నం దురాచారాన్ని ఎత్తిచూపుతూ సైటరికల్ గా సాగుతుంది నాటకం. మధ్యవర్తుల అట్టహాసం, మగపెళ్లి వారి ధాష్టీకం, పదవిని అడ్డు పెట్టుకొని క్షుద్రులు చేసే అరాచకాలు మున్నగు వాటినన్నిటీని కళ్లకు కట్టారు కాళ్లకూరి నారాయణరావు గారు. హాస్యానికి పెద్దపీట. పదహారు రోజుల పండంగ గురించి పెండ్లిల పేరయ్య చెప్పిన వైనం చాలాబాగుంటుంది. పెండ్లిడ్ల పేరయ్య. లింగరాజు సింగరాజు, వెంగళప్ప పాత్రలను పరిచయం చేసిన వైనం అసామాన్యం. వారి మనోధర్మాలను పాత్ర పరిచయంతోనే తెలియ చేసారు. అలాగే కోర్టులలో వాదనలలో హాస్యం తొణికిసలాడుతుంది.

## పాత్రల చిత్రణ
పాత్రల సజీవంగా చిత్రీకరించారు కాళ్లకూరి నారాయణరావు గారు. నాటకం చదువుతూ ఉంటే పాత్రలు సజీవంగా కదలాడుతాయి. పురుషోత్తమ రావుగారంటే ఖధ్దరు ధరించి నిర్మల వదనంతో సాధు వర్తనులు కదలాడితే, లింగరాజు సింగరాజంటే డబ్బు కోసం నానా గడ్డి కరిచే లోభి కదలాడతాడు. వెంగళప్ప పాత్రతో అడ్డదారిలో పదవిని సంపాదించి, పదవిని అడ్డం పెట్టుకొని యాగీ చేసే నీచుడు కనబడతాడు.

## స్ఫూర్తిదాయకం
వరకట్న దురాచారాన్ని ఖండించే శుభలేఖ చిత్రం ముగింపు వరవిక్రయము ముగింపును పోలి ఉండడం గమనార్హం. జంధ్యాల రూపొందించిన అహ! నా పెళ్ళంట ! సినిమాలో లక్ష్మీపతి పాత్రకు, దేవదాసు కనకాల దర్శకత్వంలో ఓ ఇంటి భాగోతం సినిమాలో నూతన్ ప్రసాద్ పాత్రలు చూస్తే సింగరాజు లింగ రాజు జ్ఞాపకం వస్తాడు. అల్లు రామలింగయ్య చాలా సినిమాలలో పోషించిన పాత్రలకు వెంగళప్ప పాత్రకు బాగా పోలికలు ఉంటాయి.
ఎన్నిసార్లు చదివినా మరలా మరలా చదవాలినిపించాలనే నాటకం వరవిక్రయం.

## మూలాలు

వర్గం:సాంఘిక నాటకాలు
వర్గం:తెలుగు నాటకాలు
గురప్పనాయుడు పాలెం

**గురప్పనాయుడు పాలెం** ఆంధ్ర ప్రదేశ్ పల్నాడు జిల్లా నూజెండ్ల మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

## ప్రముఖులు
*గంగినేని వెంకటేశ్వరరావు



వర్గం:నూజెండ్ల మండలం లోని రెవిన్యూయేతర గ్రామాలు
పోటు

* పోటు (వంటశాల) తిరుమలలో  ప్రధాన వంటశాల (అన్నప్రసాదాలు తయారుచేయు స్థలం)

*గుండెపోటు
* రక్తపు పోటు (Blood pressure)
*పోటుమెరక : గుంటూరు జిల్లా రేపల్లె మండలంలోని గ్రామం.
*పోటుమీద కృష్ణా జిల్లా కోడూరు మండలానికి చెందిన గ్రామం.
*పోటుగాడు 2013 సినిమా.
కొమ్మూరి వేణుగోపాలరావు

వేణుగోపాలరావు విజయవాడలో 1935 సెప్టెంబరు 4 వ తేదీన జన్మించాడు.
**కొమ్మూరి వేణుగోపాలరావు** (సెప్టెంబరు 4, 1935 - అక్టోబరు 31, 2004) ప్రసిద్ధిచెందిన తెలుగు రచయిత. సుమారు 50 పైగా నవలలు రచించాడు. ఈయన పెంకుటిల్లు నవలా రచయితగా ప్రసిద్ధుడు. బెంగాలు రచయిత శరత్ చంద్ర ప్రభావానికి గురై తెలుగులో చాలా రచనలు చేశాడు. ఈయన "ఆంధ్రా శరత్"గా పిలవబడ్డాడు. ఈయన రచనలు ఎక్కువగా మధ్య తరగతి మనుషుల మనస్తత్వాలకు దగ్గరగా ఉంటాయి. వీనిలో *హౌస్ సర్జన్*, *[[హారతి]]*, *వ్యక్తిత్వం లేని మనిషి* నవలలలోని పాత్రలు ఉదాహరణలుగా నిలుస్తాయి. వీరి ప్రేమ నక్షత్రం నవల సినిమాగా వచ్చింది. 1959 లో *గోరింటాకు* సీరియల్ గా వచ్చి యువకుల్ని బాగా ఆకర్షించింది. ఈయన ఆకాశవాణి కోసం ఎన్నో నాటికలు  రచించాడు. ఇవి కాకుండా కొన్ని మంచి కథలు కూడా రచించాడు. వాటిలో *మర మనిషి* కథను నేషనల్ బుక్ ట్రస్ట్ అన్ని భాషలలోకి అనువదించి ప్రచురించింది.

తెలుగులో గొలుసు నవల అనే కొత్త ప్రక్రియను పురాణం సుబ్రహ్మణ్య శర్మ, గొల్లపూడి మారుతీరావు గార్లతో కలిసి మొదలుపెట్టాడు. దీనిని "ఇడియట్" అనే పేరుతో ఆంధ్ర జ్యోతి వారపత్రికలో 1968 లో ధారావాహికగా ప్రచురించారు.

కొమ్మూరి సెక్స్ ఎడ్యుకేషన్ కలిగించడానికి సృష్టి రహస్యాలు (1980) అనే సినిమాను నిర్మించాడు.

ఈయన 2004 అక్టోబరు 31 తేదీన మరణించాడు.

## రచనలు
* పిల్లదొంగ
* పెంకుటిల్లు
* చిన్నక్క
* హౌస్ సర్జన్
* హారతి
* ఒకే పాటకు రెండు రాగాలు
* ఈ దేశంలో ఒక భాగం
* వ్యక్తిత్వం లేని మనిషి
* ఒకే రక్తం ఒకే మనుషులు
* వెన్నెల ఒణికింది

## మూలాలు
* ఈనాడు నెట్ లో కొమ్మూరి గురించిన వ్యాసం.
* తెలుగు రచయిత. ఆర్గ్ లో కొమ్మూరి వేణుగోపాలరావు పేజీ

వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:1935 జననాలు
వర్గం:2004 మరణాలు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా రచయితలు
వర్గం:తెలుగు నవలా రచయితలు
వర్గం:విజయవాడ వ్యక్తులు
గంగినేని వెంకటేశ్వరరావు

**గంగినేని వెంకటేశ్వరరావు**(31.12.1924-30.6.2011) అభ్యుదయ సాహిత్యవాది, గేయ, నవలా రచయిత, వినుకొండ మాజీ శాసనసభ్యుడు. గంగినేని జన్మస్థలం నూజెండ్ల మండలం గురప్పనాయుడు పాలెం . తల్లిదండ్రులు హనుమాయమ్మ, వెంకయ్య..ఆ కాలంలో ఇంగ్లిష్ చదవ కలిగిన, మాట్లాడగలిగిన వ్యక్తిగా గుర్తింపు ఉండడంతో ఆయనను స్థానికులు ఇంగ్లిషు గంగినేనిగా పిలుచుకునేవారు. గంగినేని గుంటూరు ఏసీ కాలేజి లో డిగ్రీ చదువుతూకమ్మ హాస్టల్‌ లో ఉండేవారు. కమ్యూనిస్టు ఉద్యమ పోరాటాల్లో చురుకుగా పాల్గొనే వారు. లా డిగ్రీని పూర్తి చేశారు. నరసరావుపేట కోర్టులో క్రిమినల్ లాయర్‌గా పనిచేశారు. అంతకంటే ముందు బోధన్ షుగర్ కంపెనీలో మేనేజర్‌గా పనిచేశారు. విద్యార్థి దశలో కమ్యూనిస్టు ఉద్యమాల్లో చురుకుగా పాల్గొంటున్న గంగినేనిని ప్రభుత్వం అరెస్టు చేయడానికి ప్రయత్నించగా కొద్ది కాలం ఆయన అండర్‌గ్రౌండ్‌కు వెళ్లిపోయారు. అప్పుడే పులుపుల శివయ్య తో గంగినేనికి సాన్నిహిత్యం ఏర్పడింది.తెనాలి ప్రాంతానికి చెందిన విద్యావంతురాలు కల్యాణితో పార్టీపెద్దలే వివాహం జరిపించారు. ఆమె చాలాకాలం గుంటూరు మహిళా కళాశాలలో అధ్యాపకురాలిగా చేస్తూ వినుకొండ డిగ్రీ కళాశాల ప్రిన్సిపాల్‌గా వ్యవహరించారు. కల్యాణి సేవలకు గుర్తుగా కళాశాలకు ఆమె పేరు పెట్టారు.ఆయన వివాహ సమయంలో ప్రసిద్ధకవుల కవితలను ఏర్చికూర్చి ఆయన భార్య కల్యాణి పేరు కలిచి వచ్చేలా కల్పన పేరుతో కవితా సంకలనం తయారు చేసి బహుమతిగా ఇచ్చారు. ప్రముఖ సినీ రచయిత పినిశెట్టి ఆయనకు ఆత్మీయుడు.గంగినేని సోదరులలో ఒకరు గుంటూరు జి.వి.ఆర్‌. అండ్‌ ఎస్‌ విద్యాసంస్థల అధిపతి వెంకటేశ్వరావు . 1978లో సీపీఐ అభ్యర్థిగా ఆవుదారి వెంకటేశ్వర్లు పై పోటీచేసి ఓటమి చెందారు. 1981లో సీపీఐ తరపున ప్రత్యక్ష ఎన్నికల్లో సమితి అధ్యక్షుడిగా ఎన్నియ్యారు. 1983లో జిల్లాలో తెలుగుదేశం 18 స్థానాలు కైవసం చేసుకోగా సీపీఐ బలపరిచిన ఇండిపెండెంట్ అభ్యర్థిగా వినుకొండ నుంచి శాసనసభకు ఎన్నికయ్యారు. 1985లో టీడీపీ బలపరిచిన సీపీఐ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి రెండోసారి శాసనసభకు ఎన్నియ్యారు.ఎమ్మెల్యేగా ఉన్న కాలంలో అవినీతికి పాల్పడని వ్యక్తిగా పేరు గడించారు. ఆశయాలకు కట్టుబడి జీవించారు. 1977లో పట్టణంలో పులుపుల శివయ్య స్మారకార్థం స్థూపాన్ని నిర్మించారు. సినిమా థియేటర్లు నిర్మించారు. చివరివరకు డిస్ట్రిబ్యూటర్‌గా కొనసాగారు. మూత్రపిండాల వ్యాధితో 30.6.2011 న మరణించారు.

## రచనలు
* thumb|గంగినేని వెంకటేశ్వరరావు రాసిన ఎర్ర జెండాలుఎర్రజెండాలు 
* పాము నిచ్చెన  నవల
వర్గం:2011 మరణాలు
వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:1924 జననాలు
ప్రేమశాస్త్రం

**ప్రేమ శాస్త్రం** తెలుగు లో విడుదలైన ఒక డబ్బింగ్ సినిమా.1985 అక్టోబర్ 3 న విడుదలైన ఈ చిత్రంలో మోహనరావు, జయశ్రీ నటించిన ఈ చిత్రానికి సంగీతం ఇళయరాజా సమకూర్చారు. 

## తారాగణం

* మోహన్ 
* జయశ్రీ 
* జయ 
* వెన్నిరాడై మూర్తి 
* వై.జి.మహేంద్రన్ 
## సాంకేతిక వర్గం

* దర్శకుడు: సి.వి.శ్రీధర్ 
* సంగీతం: ఇళయరాజా 
* గీత రచయిత: రాజశ్రీ(ఇందుకూరి రామకృష్ణంరాజు)
* నేపథ్య గానం: శ్రీపతి పండితారాధ్యుల బాలసుబ్రహ్మణ్యం,శిష్ట్లా జానకి, కె.జె.యేసుదాస్ 
* నిర్మాణ సంస్థ: దేవీ ఫిలింస్ 
* విడుదల:03:10:1985.

## పాటలు
# ఏమయ్యా మావయ్యా, రచన: వేటూరి సుందరరామమూర్తి, గానం. శిష్ట్లా జానకి 
# ఏమ్మా ఇంత విరహమా, రచన: వేటూరి, గానం. శ్రీపతి పండితారాద్యుల బాలసుబ్రహ్మణ్యం
# నీతో ఉంటే ఎంతో సుఖం, రచన: వేటూరి, గానం. కె . జె. ఏసుదాస్ , ఎస్ జానకి 
# ముద్ద బంతులే పూసేను , రచన: వేటూరి, గానం. ఎస్ పి బాలసుబ్రహ్మణ్యం, ఎస్. జానకి 

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు డబ్బింగ్ సినిమాలు
అనుపు

thumb|000px|right|అనుపు ప్రవేశ మార్గం
**అనుపు **, పల్నాడు జిల్లాలో కృష్ణానది తీరాన, నాగార్జున సాగర్ రిజర్వాయర్ ముంపు గ్రామం. డామ్ కుడి వైపు (లాంచ్ స్టేషను నుండి సాగరమాత దేవాలయం మీదుగా) సుమారు 8 కి.మా. దూరంలో ఉంది.
## చరిత్ర
కీ.శ నాల్గవ శతాబ్దంలో బౌధ్ధమతాచార్యుడు ఆచార్య నాగార్జునుడు ఇచ్చటకు వచ్చి కృష్ణానది ఒడ్డున విశ్వవిద్యాలయాన్ని స్ధాపించారు. కాలక్రమంలో విశ్వవిద్యాలయం శిథిలమైంది.

## శోధన
భారత పునరావస్తు పరిశోధనలలో విశ్వవిద్యాలయ శిథిలాలు, అవశేషాలు తవ్వకాలలో దొరికేయి.
## నాగార్జున విశ్వ విద్యాలయ అవశేషాల పునర్నిర్మాణం, అనుపు
thumb|అనుపు గ్రామంలో బౌద్ధ సన్యాసులు
నాగార్జున సాగర్ జలాశయ ముంపుకు ఈ ప్రాంతం గురైంది. అప్పుడు విశ్వవిద్యాలయ అవశేషాలను నాగార్జున కొండ మ్యూజియంలో పొందు పరచి శిథిలాలను అనుపు గ్రామంలో యధాతధంగా పొందు పరిచి పునర్నిర్మించారు. ఈ గ్రామ పరిసరాలను దర్శించినప్పుడు ప్రముఖ బౌధ్ద విశ్వవిద్యాలయం నలంద రేఖా మాత్రంగా గుర్తుకు వస్తుంది. సాగర్ నుండి మాచర్లకు వెళ్లే దారి నుండి మళ్లుతున్నప్పుడు ఎత్తునుండి పల్లంలో కనిపించే జలాశయం మనోహరంగా ఉంటుంది. ఆ రోజుల్లో విశ్వవిద్యాలయ ప్రాగంణంలో నిర్మించిన స్టేడియం శిథిలాల పై నుండి జలాశయం కనువిందు చేస్తుంది. నిజానికి నలందలో ఇంత దృశ్య సంపద లేదు. ఐతే నలంద యధాతధ శిథిలాలు కాగా, అనుపులో శిథిలాలు పునర్నిర్మతమైనవి. నలంద సహజ సిద్దం కాగా అనుపు పునర్నిర్మితం.

## పునర్నిర్మిత నాగార్జున విశ్వవిద్యాలయ శిధిలాలు


దస్త్రం:Anupu2.JPG
దస్త్రం:Anupu3.JPG
దస్త్రం:Anupu5.JPG
దస్త్రం:Anupu 12.JPG
దస్త్రం:Anupu...14.JPG
దస్త్రం:Arc. site long.JPG
దస్త్రం:Anupu ruings..5..JPG
దస్త్రం:Anupu...14.JPG
దస్త్రం:Arch. site anupu 4.JPG
దస్త్రం:Anupu... arch. site..7.JPG

## మూలాలు

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ బౌద్ధమత క్షేత్రాలు
వర్గం:పల్నాడు జిల్లా పర్యాటక ప్రదేశాలు
ఏడుపాయలు

250px|right|thumb|ఏడుపాయల క్షేత్రం
ఏడుపాయలు ఒక ప్రసిద్ధ పుణ్యక్షేత్రం. ఈ క్షేత్రం మెదక్ జిల్లా, పాపన్నపేట మండలంలోని నాగ్‌సాన్‌పల్లి వద్ద అడవిలో ఉంది. 

మెదక్ జిల్లా నుండి 14కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. ఇక్కడ దుర్గాదేవి అమ్మవారు మహశక్తి అవతారంగా దర్శనం యిస్తారు.

## ఏడుపాయల దుర్గా భవానీ గుడి
ఈ ఆలయ దర్శనానికి తెలంగాణా,కర్ణాటక, మహారాష్ట్ర సమీప ప్రజలు లక్షల సంఖ్యలో వస్తుంటారు. ఇక్కడ ఉన్న ఏడుపాయలు అనే ప్రదేశంలో మంజీరా నది ఏడుపాయలుగా విడిపోయి ప్రవహిస్తున్న కారణంగా ఈ ప్రదేశానికి ఈ పేరు వచ్చింది.ఈ ప్రదేశ వర్ణన మహాభారతంలో ఉంది.అర్జునుడి మునిమనుమడైన జనమేజయుడు తన తండ్రి పరీక్షిత్తు శాపానికి ప్రతీకారంగా ఇక్కడ సర్పయాగం చేసినట్లు విశ్వసించబడుతుంది. మంజీరా నది మైదానంలో ఇప్పటికీ బూడిద కనిపిస్తుంది. ఏడు పాయల వద్ద నిర్వహించబడే జాతరకు లక్షలాది మంది తరలి వస్తారు.

సర్ప జాతులన్నీ సర్పయాగానికి ఆహుతి అవుతుండటంతో, వాటికి పుణ్యలోకాలు కల్పించడం కోసం గరుత్మంతుడు గంగను ఇక్కడికి తీసుకు వచ్చాడని అంటారు. ఈ కారణంగానే ఇక్కడి మంజీరాను 'గరుడ గంగ' అని పిలుస్తుంటారు. ఈ గంగలో భక్తులు స్నానాలు చేసి అమ్మవారిని దర్శించుకుని తమ మొక్కుబళ్లు చెల్లిస్తూ వుంటారు.

ఈ నదీ తీరంలో ఏడుపాయల దుర్గమ్మ దేవాలయం ఉంది. 

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:మెదక్ జిల్లా పుణ్యక్షేత్రాలు
వర్గం:పుణ్యక్షేత్రాలు
వర్గం:హిందూ దేవాలయాలు
బ్రాహ్మణుల చరిత్ర

' బ్రహ్మ జ్ఞానవాంస్తు బ్రాహ్మణః ' అని బ్రాహ్మణునికి నిర్వచనం చెప్పారు సనాతనులైన మన పూర్వీకులు.

* వేదాలు ""స్మృతి/స్మృతులు"" ("ఇది విన్న అని") గా భావిస్తారు, ఆధునిక బ్రాహ్మణ సంప్రదాయం వీటి ప్రబలమైన ఆధారములతోనే ఆధునిక బ్రాహ్మణ సంప్రదాయం పరిగణించబడుతుంది. ""స్మృతి/స్మృతులు""లో నాలుగు వేదాలు ( ఋగ్వేదము, యజుర్వేదము, సామవేదము, అథర్వణవేదము ) మాత్రమే కాకుండా కానీ వాటికి సంబంధిత బ్రాహ్మణాలు, అరణ్యకాలు లు, ఉపనిషత్తులు కలిగి ఉన్నాయి.
* బ్రాహ్మణులు, అనేవారు 19 వ శతాబ్దపు యూరోపియన్ హిందూమతం విద్యార్ధుల ద్వారా ఇరాన్, తూర్పు యురేషియా లేదా మధ్య ఆసియా ఆర్యన్ వలసదారులు లోని భాగంగా ఉండే వారని విభావిస్తారు, షుమారు 2600 BCE సంవత్సరాలలో, వారి ప్రాథమిక మతం, ఆరాధన ఆధారం మయినటువంటి పశుపతి (తరువాత లార్డ్ శివ అని పిలుస్తారు)ని అరాధిస్తున్న వారు/వారిని, దక్షిణ దిశగా స్థానిక జనాభా పంపేసింది. ఆర్యన్ బ్రాహ్మణులు, వివిధ సమూహాల మధ్య కార్మిక, వారి ప్రత్యేకతల ననుసరించి ""కులాలు"" అని ఒక విభాగం ద్వారా, వారికి అత్యధిక గౌరవం కేటాయించి అనుసరించారు. ఈ యూరోపియన్ పండితులు ప్రకారం, వారు హిందువుల మూఢ మత సంప్రదాయాలకు కుల వ్యవస్థ యొక్క "'మూలంగా"', వయస్సు, రోజు అని లేకుండా, ఆధునిక రోజుల్లో ఇప్పటి వరకు జీవించి ఉన్నదని, వర్ణించారు.
* 1931 సం. జనాభా లెక్కలలో (గత భారత జనాభా లెక్కల కుల రికార్డు), బ్రాహ్మణులు సంఖ్య మొత్తం 9% భారతదేశంలో ఉన్నదని లెక్కించారు. బ్రాహ్మణులు ఉత్తరప్రదేశ్లో అనేక మంది ఉన్నారు. అక్కడ వారి రికార్డు జనాభాలో కేవలం 15%గా ఉంది. ఆంధ్ర ప్రదేశ్లో, వారు జనాభాలో 2% కంటే తక్కువగాను, తమిళనాడులో వారు 3% కన్నా తక్కువ మంది ఉన్నారు. కేరళలో, నంబూద్రి బ్రాహ్మణులు జనాభాలో 0.7% ఉన్నారు. పశ్చిమ బెంగాల్లో కూడా దాదాపుగా ఇదే శాతం మంది ఉన్నారు. 2001 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, బ్రాహ్మణులు భారత జనాభాలో 9% కంటే తక్కువగా ఉన్నారు.

బ్రాహ్మణ పూజారులు, ఉపాధ్యాయులు (ఆచార్య) బ్రాహ్మణ అత్యధిక ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానం (బ్రహ్మవిద్య) సాధించాలనే నిమగ్నమై, 
వేదాలు వివిధ శాఖలు (శాఖలు) అధ్యయనం చేస్తారు. బ్రాహ్మణ పూజారికి హిందువుల దేవాలయాలు, ఇళ్లలో మత ఆచారాలు, వేదాలు, పవిత్రమైన ఆచార కఠినమైన శిక్షణ తర్వాత అధికారం ఒక వ్యక్తికి ఆపాదించడం, మానవులు, దేవుని మధ్య సంబంధం వంటివి బాధ్యతతో కూడినవి. సాధారణంగా, కుటుంబం వృత్తుల, వ్యాపారాలు వంటివి వారసత్వంగా సంక్రమిస్తాయి. అర్చకత్వం దాని గురించి ఐదు సంవత్సరాల వయసులో ఉపనయనం అనే మత దీక్షా ద్వారా విద్యార్థి జీవితాన్ని సరైన పరిచయం తర్వాత చిన్ననాటి నుండి వేదాల ఆచరణలో సంవత్సరాలు తరబడి అధ్యయనం అవసరం, ఇలాంటివి బ్రాహ్మణ మత కుటుంబాలలోనే వారసత్వంగా ఉపయోగిస్తారు.

## క్లరికల్ స్థానాలు
* స్వామి (పూజారి) - పురోహితుడు (దేశీయ వేడుకలకు ), ఋత్విజుడు (సీజనల్ వేడుకలు)
* ఆచార్య లేదా ఉపాధ్యాయ (ఆధ్యాత్మిక గురువు)
* యోగిన్
* తపస్వి

## బ్రాహ్మణుడుగా ఉన్నందుకు కావల్సినవి
ఒక బౌద్ధ గ్రంథాలను బట్టి, బుద్ధుడు సమయంలో తూర్పు భారతదేశంలో బ్రాహ్మణుడుగా ఉండటం కోసం ఐదు అవసరాలు ఉన్నాయి:

#వర్ణము లేదా బ్రాహ్మణ స్థితి కుటుంబం రెండు వైపులా
#జాతి
#మంత్రము
#శీలము లేదా ధర్మం
#పాండిత్యం లేదా నేర్చుకున్నది.

## ఇవి కూడా చూడండి
* బ్రాహ్మణులు చూడుము

## మూలాలు


వర్గం:బ్రాహ్మణులు
కన్నడ బ్రాహ్మణ శాఖలు

కన్నడ బ్రాహ్మణులుగా పిలవబడే బ్రాహ్మణుల యొక్క మాతృభాష కన్నడ భాషగా ఉంది .. దాదాపు అన్ని **కన్నడ బ్రాహ్మణ శాఖలు** నుండి దక్షిణ భారతదేశము కర్ణాటక రాష్ట్రం నుండి ఉద్భవించినవి.
## మూడు శాఖలు
ఆది శంకరాచార్య అద్వైత వేదాంతం యొక్క స్థాపకుడు శృంగేరి మఠాన్ని మొదటి మఠంగా ఎంచుకోవడం జరిగింది. రామానుజుడు, విశిష్టాద్వైతము తత్వశాస్త్రం యొక్క స్థాపకుడు కర్ణాటకలో అభయారణ్యంగా దొరకినది. రామానుజుడు, విశిష్టాద్వైతము స్థాపకుడు తత్వశాస్త్రంలో అభయారణ్యం దొరకలేదు కర్నాటక హొయసల సామ్రాజ్యం పాలిత విష్ణువర్ధనుడు సమయంలో, ఈయన అత్యున్నత స్థాయి వద్ద ఉన్నారు. మధ్వాచార్యులు, తత్వవేదం లోని తత్వశాస్త్రం యొక్క స్థాపకుడు కూడా కర్ణాటక కుమారుడు.

## ప్రముఖ కమ్యూనిటీలు

ఈ విభాగాలలోని ప్రతి బ్రాహ్మణులు శాఖకు అనేక ఉప-శాఖలు (కులాలు) చూపిస్తుంది. వీటిలో:

### కన్నడ మధ్వ బ్రాహ్మణులు
* మధ్వ బ్రాహ్మణులు
* షివల్లీ మధ్వ బ్రాహ్మణులు
* శుక్ల యజుర్వేద మధ్వ బ్రాహ్మణులు
* దేశస్థ బ్రాహ్మణులు
* ఉలుచా కమ్మే బ్రాహ్మణులు
* బడగనాడు బ్రాహ్మణులు
* కోటేశ్వర బ్రాహ్మణులు
* అరవతువొక్కలు
* ఆరువేల
* కన్నడ కమ్మే
* బడగ బ్రహ్మణులు
* గౌడ్ సారస్వత బ్రహ్మణులు
* ప్రథమశాకిలు

### కన్నడ స్మార్త బ్రాహ్మణులు
* కందవార బ్రాహ్మణులు/షివల్లీ బ్రాహ్మణులు - కర్ణాటక తీర నుండి
* బబ్బూర్ కమ్మే బ్రాహ్మణులు
* బడగనాడు బ్రాహ్మణులు
* హొయసల కర్ణాటక బ్రాహ్మణులు
* కోట బ్రాహ్మణులు - కర్నాటక తీర కేంద్ర భాగం నుండి స్మార్త తెగ బ్రాహ్మణులు. 
* హలేనాడు బ్రాహ్మణులు - వీరిని మూగురు (ముగురు) కర్నాటక బ్రాహ్మణులు అని కూడా పిలుస్తారు
* పంచగ్రామ బ్రాహ్మణులు
* సంకేతి బ్రాహ్మణులు
* స్థానిక బ్రాహ్మణులు
* శుక్ల యజుర్వేది స్మార్త బ్రాహ్మణులు
* సామవేది స్మార్త బ్రాహ్మణులు
* హవ్యాక బ్రాహ్మణులు
* సిరినాడు బ్రాహ్మణులు
* ములికినాడు బ్రాహ్మణులు

### కన్నడ శ్రీవైష్ణవ అయ్యంగార్ బ్రాహ్మణులు
* హెబ్బర్ అయ్యంగార్లు
* హెమ్మిగే అయ్యంగార్లు
* మాండ్యంఅయ్యంగార్లు
* మైసూర్ అయ్యంగార్లు

## కన్నడ బ్రాహ్మణ శాఖలు
* హసన్ అయ్యంగార్లు
* షత్తద శ్రీ వైష్ణవ అయ్యంగార్లు
* నాయీ బ్రాహ్మణ వైష్ణవ బ్రాహ్మణులు 
* వైద్య బ్రాహ్మణులు
* భజంత్రీ వాయిద్య బ్రాహ్మణులు
* కర్‌హడే బ్రాహ్మణులు
* కూటస్థ బ్రాహ్మణులు
* కోటేశ్వర మగనే బ్రాహ్మణులు - కోస్టల్ కర్నాటక మధ్య ప్రాంతము లోని మధ్వ బ్రాహ్మణులు
* విశ్వకర్మ బ్రాహ్మణుల
* విశ్వ బ్రాహ్మణులు
* అంగ్రేజి బ్రాహ్మణులు బ్రాహ్మణులు - విశ్వకర్మ బ్రాహ్మణులు కర్ణాటకఉత్తరం నుండి.
* మను మాయా బ్రాహ్మణులు. బ్రాహ్మణులు - కోస్టల్ కర్నాటక నుండి 
* నియోగి బ్రాహ్మణులు
* సమర్థ బ్రాహ్మణులు
* శ్రీవైష్ణవ బ్రాహ్మణులు
* స్థానిక బ్రాహ్మణులు
* ఉలుచ కామ్మే బ్రాహ్మణులు
* మైసూర్ పండితులు
* అష్టగ్రామ పండితులు
* తుళువ బ్రాహ్మణులు
* కందవర బ్రాహ్మణులు
* కర్‌హడే బ్రాహ్మణులు
* మరాఠా బ్రాహ్మణులు
* దేశస్థ విశ్వబ్రాహ్మణులు
* పడియా బ్రాహ్మణులు
* శకలపురి బ్రాహ్మణులు
* శ్రీవల్లీ బ్రాహ్మణులు
* సమర్థ శ్రీవల్లీ బ్రాహ్మణులు

## ఇవి కూడా చూడండి
* బ్రాహ్మణులు
* కొంకణి బ్రాహ్మణులు
* తెలుగు బ్రాహ్మణులు
* అగ్రవర్ణ కులాలు

వర్గం:కన్నడ బ్రాహ్మణులు
వర్గం:బ్రాహ్మణులు
పోతు

**పోతు** [ pōtu ] pōtu. [Tel.] n. The male of certain birds, animals and plants, పశు పక్షులలోమగది. ఆబోతు an ox, వృషభము. ఎనుబోతు a male buffalo. మేకపోతు a he-goat, a ram. నక్కపోతు a male fox. గొడ్డుపోతు a barren woman. పోతుటీగ a male fly. పోతుటేనుగు a male elephant. పోతుకరుడు the bigger surf, పెద్దఅల. పోతుతాడి the male palm tree. పోతురౌతు, an epithet of Yama, the god of Death, యముడు. పోతుపిల్ల, a male young one. పశుజాతిలో మగపిల్ల. పోతుపిల్లి a tom cat. పోతు sometimes means one who is addicted to, as తాగుబోతు a drunkard. తిండిబోతు a glutton. తూగుపోతు a sluggard వదురుబోతు a chatter box. పోతుపిచ్చిక or పెద్దపిచ్చిక pōtu-pichchika. n. The Ashy-crowned Finch Lark. Pyrrhulauda grisca. (F.B.I.) పోతురాజు or పోతరాజు pōtu-rāḍsu. n. గంగమ్మ, పెద్దమ్మ లాంటి గ్రామదేవత ల మగడిగా పూజలందుకునేవాడు. A proverb says పాడు ఊరికి మంచపుకోడు పోతురాజు in a ruined village the leg of a cot is a god. cf., 'a Triton of the minnows' (Shakespeare.) బమ్మెర పోతరాజు the name of a certain poet. పోతులరాజు pōtula-rāḍzu. n. A name given to a large hound.
బ్రాహ్మణ గోత్రాలు, ప్రవరలు

బ్రాహ్మణులు వారి యొక్క గుర్తించదగిన పూ కులు సంతతికి చెందిన వారిని ఆధారంగా తమను, తండ్రి వారసత్వం నుండి వర్గీకరించు కొందురు. ఈ పూర్వీకులు వారికి ఎంచుకున్న బ్రాహ్మణులుగా మారిన పురాతన భారతీయ ఋషులు లేదా క్షత్రియులు (యోధులు) సంతతికి ఆధారములు అయి ఉందురు. 

## బ్రాహ్మణ గోత్రములు, ఋషులు
బ్రాహ్మణులలోని అతి ముఖ్యమైన పది (10) గోత్రముల వంశానుక్రమం, వంశము, ఉత్పత్తి (వ్యుత్పత్తి), సంతతి, తరము, జన్మము, ఇత్యాదులను పరిశీలించగా, ఈ గోత్రముల వారు పైన ఉదహరించిన ఋషులు తదితరులు పూర్వీకులు అయిన కణ్వుడు, జమదగ్ని, భరద్వాజుడు, కౌండిన్యుడు, గౌతముడు, అత్రి, వశిష్ఠుడు, కశ్యపుడు, అగస్త్యుడు గోత్రములు.

## బ్రాహ్మణ గోత్రములు, క్షత్రియులు
క్షత్రియుల వంశక్రమముగా వ్యుత్పత్తి, జాడలు పట్టుకొని, గోత్ర జాడతీయుట, ఆనవాలు. గురుతులు పట్టుట చేసిన రెండు గోత్రములకు క్షత్రియులు అయిన విశ్వామిత్రుడు, మిత్రా ల నుండి ఆధారములు తరువాతి సంతతికి ఉన్నాయి.

## శాఖలు, ప్రవరలు
అధర్వ సూత్ర కర్తలు బ్రాహ్మణుల శాఖలతో పాటు వారి ప్రవరలను కూడా ఏర్పరిచారు. హోత్ర సూత్ర కర్తలు అయిన భారద్వాజ, అగ్నివేశ్య, సత్యాషాడ, వైఖానస, హిరణ్యకేశ, ఆపస్తంబ, కాత్యాయన, బోధాయన, లోగాక్షి, ఇత్యాది గోత్ర ప్రవరలకు శాస్త్రకర్తలు. భారద్వాజ, గౌతమ, కశ్యప, వశిష్ట, కాలీయ, అత్రి, వైవస్వత సప్త ఋషులకు భృగువు, అగస్త్య, అంగీరసులు ఎల్లరూ గోత్ర గణాలకు ఆద్యులుగానూ, మూల పురుషులుగానూ గోత్ర ప్రవరల యందు దర్శనమిస్తున్నారు.

## గోత్రములు-ఉపవిభాగాలు-ఉప ఉపవిభాగాలు
గోత్రములు కొన్ని సమూహాలుగా అమర్చబడి ఉంటాయి. అశ్వలాయన సూత్రము ప్రకారము వశిష్ట గణ గోత్ర ప్రవరలులో ఉపమన్యు, పరాశర, జాతుకర్ణ్య, వశిష్ట అని నాలుగు ఉపవిభాగాలుగా ఉన్నాయి. ఈ నాలుగు ప్రతి ఒక్కటిలో మళ్ళీ అనేక ఉప ఉపవిభాగాలుగా విభజించ బడ్డాయి.
* అంగిరో గణ భారద్వాజ గోత్ర ప్రవరలు
* అత్రి గణ గోత్ర ప్రవరలు
* అంగీరస గణ గోత్ర ప్రవరలు
* కేవలాంగీరస గణ గోత్ర ప్రవరలు
* కశ్యప గణ గోత్ర ప్రవరలు
* వశిష్ట గణ గోత్ర ప్రవరలు
* విశ్వామిత్ర గణ గోత్ర ప్రవరలు
* ద్విగోత్ర గణ గోత్ర ప్రవరలు
* అగస్త్య గణ గోత్ర ప్రవరలు

## ఇవి కూడా చూడండి
*బ్రాహ్మణ గోత్రాల జాబితా
* బ్రాహ్మణ గోత్ర వ్యవస్థ
* ఉపనయనము
* బ్రాహ్మణులు

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
*http://www.scribd.com/doc/65273524/Ancient-India
* Sandhyavandane description  – Search for "pravara" in that page.
* Jaggi Vasudev- Why are marriages within the same Gotra traditionally opposed?
*Venky Vembu- The economics of kinship networks.

వర్గం:హిందూమతం
వర్గం:బ్రాహ్మణులు
వర్గం:గోత్రములు
పతిగౌరవమే సతికానందం

**పతిగౌరవమే సతికానందం** తెలుగులో విడుదలైన ఒక డబ్బింగ్ సినిమా.1962 అక్టోబర్ 20 న వచ్చిన ఈ చిత్రం కె. జె. మహదేవన్ దర్శకత్వం వహించగా, శివాజీ గణేశన్, ఎస్. వి. రంగారావు,షావుకారు జానకి,నటించిన ఈ చిత్రానికి సంగీతం సాలూరి రాజేశ్వరరావు అందించారు.

## పాటలు
# ఆకాశమందే నీవుందువేమో నా చెంతకే వేగరావో - పి.బి. శ్రీనివాస్, రచన:అనిశెట్టి సుబ్బారావు 
# ఎంత ఆనందం నా మది ఈనాడు అరుణోదయం దోచె - పి.లీల, రచన:అనిశెట్టి
# నవరాగమ్మేదో నాలో అంకురించెనే నీ అందం - పి.బి. శ్రీనివాస్, రచన:అనిశెట్టి
# పతి గౌరవమే సతికానందం సంసారమునే స్వర్గము - ఎ.పి. కోమల, రచన:అనిశెట్టి
# మురిపించు ప్రియరాణీ మృదువైన మంజువాణీ - రాజు, కె. రాణి, రచన:అనిశెట్టి
# రాజాధిరాజు వెడలే (దేవకీ కంస నాటకం) - ఎ.పి.కోమల బృందం, రచన:అనిశెట్టి 
# వదరకుమోయి ఓయ్ వదరకుమోయి ఓయ్ - కె.రాణి, పిఠాపురం నాగేశ్వరరావు
# సుఖం సుఖం సుఖం ... వలపులో పొందు యవ్వనమే - కె. రాణి బృందం, రచన:అనిశెట్టి సుబ్బారావు.

## మూలాలు
* ఘంటసాల గళామృతము బ్లాగు - కొల్లూరి భాస్కరరావు, ఘంటసాల సంగీత కళాశాల, హైదరాబాద్ - (చల్లా సుబ్బారాయుడు సంకలనం ఆధారంగా)

వర్గం:ఎస్.వి.రంగారావు నటించిన సినిమాలు
వశిష్ట గణ గోత్ర ప్రవరలు

హిందూ మతం లోని బ్రాహ్మణ ప్రవర ("అత్యంత అద్భుతమైన" అని సంస్కృతం అర్థం) సంస్కృతి,
## పరిచయము
ఒక ప్రవర వారి గోత్రాలను, వంశము (వంశం) నకు చెందిన ఒక ఋషి (సేజ్) నుంచి ప్రత్యేకమైన బ్రాహ్మణ అవరోహణ ఆరంభము అవుతుంది. వేద ఆచార ప్రకారం, ప్రవర యొక్క ప్రాముఖ్యత, తన సంతతి కోసం, పెద్దవారిని కీర్తిస్తూ, కర్మవేత్తలచే, దాని వినియోగం ఉన్నట్లు కనిపిస్తుంది,  నేను కూడా విలువైన పూర్వీకుల యొక్క వంశస్థుడు అన్నటువంటి విషయముగా **ప్రకటించుకుంటాడు**.

 sake vari gotram and thugolla gotram

## గోత్రములు-ఉపవిభాగాలు-ఉప ఉపవిభాగాలు
* గోత్రములు కొన్ని సమూహాలుగా అమర్చబడి ఉంటాయి. అశ్వలాయన సూత్రము ప్రకారము వశిష్ట గణ గోత్ర ప్రవరలులో ఉపమన్యు, పరాశర, జాతుకర్ణ్య, వశిష్ట అని నాలుగు ఉపవిభాగాలుగా ఉన్నాయి. ఈ నాలుగు ప్రతి ఒక్కటిలో మళ్ళీ అనేక ఉప ఉపవిభాగాలుగా విభజించ బడ్డాయి.
* [అంగిరో గణ భారద్వాజ [గోత్ర ప్రవరలు]]
* [అత్రి గణ [గోత్ర ప్రవరలు]]
* [అంగీరస గణ [గోత్ర ప్రవరలు]]
* [అగస్త్య గణ [గోత్ర ప్రవరలు]]
* [కేవలాంగీరస గణ [గోత్ర ప్రవరలు]]
* [కశ్యప గణ [గోత్ర ప్రవరలు]]
* వశిష్ట గణ గోత్ర ప్రవరలు
* [విశ్వామిత్ర గణ [గోత్ర ప్రవరలు]]
* [ద్విగోత్ర గణ [గోత్ర ప్రవరలు]]

## వశిష్ట గణ [[గోత్ర ప్రవరలు]]

## ఉదాహరణ

## ఇవి కూడా చూడండి
* బ్రాహ్మణ గోత్రములు, ప్రవరలు
* బ్రాహ్మణ గోత్రాలు జాబితా
* బ్రాహ్మణ గోత్ర వ్యవస్థ
* ఉపనయనము
* బ్రాహ్మణులు

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
*http://www.kingofindia.com/?p=13
*http://www.scribd.com/doc/65273524/Ancient-India
* Sandhyavandane description  – Search for "pravara" in that page.

వర్గం:బ్రాహ్మణులు
వర్గం:హిందూమతం
వర్గం:గోత్రములు
గౌడ సరస్వతి బ్రాహ్మణుల గోత్రములు

thumb|యజ్ఞం చేస్తున్న బ్రాహ్మణుడు

## ఎంపిక చేసిన "గౌడ సరస్వతి [[బ్రాహ్మణులు]]" [[గోత్రములు]], వారి [[కుల దేవతలు]]

వర్గం:బ్రాహ్మణులు
సింధు లిపి

**సింధు లిపి** (లేదా **హరప్పా లిపి**) అనేది సింధు లోయ నాగరికత విలసిల్లిన రోజులలో వాడబడిన కొన్ని చిహ్నాల సముదాయం. ఈ లిపి క్రీ.పూ 3500 నుండి క్రీ.పూ 2000 వ వరకు ప్రాచుర్యంలో ఉంది. ఈ చిహ్నాలు ఉన్న శాసనాలు అత్యంత చిన్నవిగా ఉన్నాయి. అసలు ఈ చిహ్నాలు ఒక భాషను రాయడానికి వాడారా లేదా అనేది స్పష్టంగా తెలియరాలేదు. అసలు ఇది ఒక లిపి అనే విషయం కూడా వివాదాస్పదమే. ఎన్నో ఏళ్ళుగా కృషి చేస్తున్నా  ఈ లిపిని, దాని వెనుక ఉన్న భాషను ఛేదించలేక పోయారు. ఈ లిపిని వేరే భాషలో అర్థం చేసుకోవడానికి అవసరమైన ద్విభాషా శాసనాలు కూడా ఏమీ అందుబాటులో లేవు. చాలా కాలం పాటు ఈ లిపిలో మార్పులు కూడా రాలేదు. 

ఈ చిహ్నాలను 1853వ సంవత్సరంలో అలెగ్జాండర్ కన్నింగ్‌హామ్ అనే పురాతత్వ శాస్త్రవేత్త మొట్టమొదటి సారిగా ఒక బొమ్మ రూపంలో ప్రచురించాడు. అప్పటి నుండి ఈ చిహ్నాలు ముద్రితమై ఉన్న వస్తువులు 4,000 వరకు దొరికాయి. వీటిలో కొన్ని ఎక్కడో సుదూర ప్రాంతమైన మెసొపొటేమియా లో కూడా దొరికాయి. 1970 వ దశకం ప్రారంభంలో ఐరావతం మహదేవన్ అనే శాస్త్రజ్ఞుడు సుమారు 3,700 ముద్రలకు సంబంధించిన పాఠ్యాన్ని ప్రచురించాడు. అందులో 417 వేర్వేరు గుర్తులు, వివిధ రకాలైన నమూనాలలో అమర్చబడి ఉన్నాయి. ఒక్కో శాసనానికి సగటున ఐదు చిహ్నాలున్నాయి. అత్యంత పొడవైన దానిపై కేవలం 17 చిహ్నాలు మాత్రమే ఉన్నాయి. ఈ లిపి కుడి వైపు నుండి ఎడమ వైపుకు రాయబడుతుందని ఆయనే కనుగొన్నాడు.

## సింధు లిపి-బ్రాహ్మీ లిపి

భారతదేశ చరిత్రకు సంబంధించిన ఒక కాలాన్ని-అది అతి పురాతనమైన కాలం కూడాను-దాని గురుంచి తెలుసుకోవడానికి సింధులిపి ఒక ఆధారం. కాని సింధులిపి గురుంచి పూర్తి చిహ్నాలకు సంబంధించి జరిగిన పరిశోధనలు బహు స్వల్పమే. 
దక్షిణ భారతదేశంలో సానూర్ వద్ద, బెంగాల్ లో గంగానది ఒడ్డున ఉన్న చంద్రకేతుఘర్ వద్ద చరిత్రకు సంబంధించిన త్రవ్వకాలను 1935 వ సం.లో ప్రముఖ ఆర్కియాలగిస్ట్ ఎస్.కె.రే గారు పరిశోధించారు. చంద్రకేతుఘర్ ఒకప్పుడు గంగలో ఒక పాయసముద్రంలో పడుతూవచ్చిన స్థలంగా భావించబడింది. అందువలన ఇక్కడ రే గారు పరిశోధన వలన సింధులిపి సంబంధించిన కొన్ని శాసనాలు లభించినవి. 
భారతదేశ చరిత్రలో సింధునాగరికత ఒక కాలానికి సంబంధించింది. ఆ తరువాత ఈచరిత్ర సంగతి ఏమో అంతు పట్టడంలేదు. మౌర్యులు మగధలో రాజ్యం కట్టుకున్న తరువాత నుంచీ తిరిగి చరిత్ర సంగతి అంతుపడుతున్నది. ఈ రెండుకాలాల మధ్య కాలంలో నడిచిన చరిత్ర సంగతి ఏమిటి? ఈ నడిమి కాలం దాదాపు 1000 సం.లుంటుందని చారిత్రుకులు భావిస్తున్నారు. సింధు నాగరికత క్రీ. పూ.1500 ప్రాంతంలో అంతమైపోయిందంటారు. కాని మన చరిత్ర క్రీ.పూ.300 కాలం దాటి మనకు ఆధారాలు శాసనాలు తక్కువగా లభ్యమవుతున్నాయి.
మౌర్యుల కాలంలో బ్రాహ్మీ లిపి వాడుకలో ఉంది. బ్రాహ్మీ లిపికి సింధు లిపికి ఏమైనా సంబంధమున్నదా అన్న పరిశోధనకు శ్రీ. రేగారి త్రవ్వకాలలో దొరికిన మృణ్ముద్రలు, అశ్మముద్రలు వాటిపైన్ ఉన్న అక్షరాలు, సంజ్ఞలు చాలా వరకు చరిత్రకారులకు సహాయపడినవి. దీనికి సంబంధించి శ్రీ.రే గారు దాదాపు 30 పట్టికలు తయారు చేశారు.

## మూలాలు


వర్గం:లిపులు
వర్గం:సింధు లోయ నాగరికత
పతిభక్తి

* పతిభక్తి (1943 సినిమా)
* పతిభక్తి (1958 సినిమా)
పరాశక్తి

* పరాశక్తి (1952 సినిమా)
* పరాశక్తి (1987 సినిమా)
పరాశక్తి (1952 సినిమా)

'పరాశక్తి'  తెలుగు డబ్బింగ్ చలనచిత్రం.నేషనల్ పిక్చర్స్ పతాకంపై నిర్మించిన ఈ చిత్రంలో శివాజీ గణేశన్, శ్రీరంజని, పండరీబాయి,రాజసులోచన ప్రధాన పాత్రలు పోషించారు.కృష్ణన్- పంజూ దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రానికి సంగీతం ఆర్.సుదర్శనం సమకూర్చారు .

## సాంకేతిక వర్గం
దర్శకుడు: కృష్ణన్- పంజు 

సంగీతం: ఆర్ సుదర్శనం 

రచన: కరుణానిధి 

నిర్మాణ సంస్థ: ఎ.వి.ఎం.ప్రొడక్షన్స్ 

నేపథ్య గానం: పులపాక సుశీల, ఎ.ఎం.రాజా, టి.ఎస్.భగవతి .

## పాటలు
# అందాలు చిలికేటి చిలుకా చెందామర పువ్వల రేఖ - టి.ఎస్.భగవతి
# ఇహ జీవన శోభల మించు దీపమే హృదయరాణి రూపం - ఎ. ఎం. రాజా, పి. సుశీల
# ఓ వలపుగల దొర ఇంపుగొల్పు చెలి పలుకు - టి. ఎస్. భగవతి
# కొత్త పిల్లా మనసు గొనిపోవు దొర తమ చిత్తంబు తెలుసకోండి - పి. సుశీల
# జనులంతా సుఖము పొందాలి శాంతి సంపద పెంపు - టి. ఎస్. భగవతి
# పూమాల నీవు పొలుపారి నేలపాలై దొరలేవిలా - టి. ఎస్. భగవతి 
# అభినవ భోజా విభవ బిడౌజా నతపరిపాలా (తిల్లాన ) -
# కా కా కా తిందాము బువ్వ అంతా యేకమై చిందేసి - ఎ.ఎం.రాజా
# దేశం జ్ఞానం చదువు తిరువారాధానలెల్ల పైసాకు సరి రాదయ్యా - ఎ.ఎం. రాజా
# నిరుపేద బతుకే భారమా సుఖపడుటే నేరమా -
# మనసు నిలువదాయే నా అనదల దీనత కనుగొనినా - ఎ.ఎం. రాజా
# మా తెనుగు తల్లికి మల్లెపూదండ మా కన్న తల్లికి -

## మూలాలు
* ఘంటసాల గళామృతము బ్లాగు - కొల్లూరి భాస్కరరావు, ఘంటసాల సంగీత కళాశాల, హైదరాబాద్ - (చల్లా సుబ్బారాయుడు సంకలనం ఆధారంగా)
పవిత్ర ప్రేమ (1962 సినిమా)

పవిత్ర ప్రేమ 1962 మార్చి 3 విడుదలైన డబ్బింగ్ తెలుగు చిత్రం . ఎ.భీమ్ సింగ్ దర్శకత్వంలో, శివాజీ గణేశన్, సావిత్రి, జెమిని గణేశన్, బి.సరోజాదేవి ,కమలహాసన్ ,షావుకారు జానకి ముఖ్య పాత్రలు పోషించారు.

## తారాగణం
* శివాజీ గణేశన్ 
* జెమినీ గణేశన్ 
* సావిత్రి 
* బి. సరోజా దేవి 
* షావుకారు జానకి
* కమల్ హాసన్
* కె.ఎ. తంగవేలు
* ఎం.సరోజ
* సి. కె. సరస్వతి

## పాటలు
# అందని ప్రేమ ఇదేనో నా అందము నాశించేనో ఏవో మధుర - పి.సుశీల
# ఒక గూటి పక్షులం ఒక పక్షికి తావేలేదు - టి. ఆర్. జయదేవ్
# చక్కని కోమలి మాటలు చల్లని పిట్టల పాటలు - పి.బి. శ్రీనివాస్, పి.సుశీల
# చక్కని కోమలి మాటలు చల్లని పిట్టల పాటలు - పి.సుశీల
# పాల్గారు చిన్నారివీవే ఆపదలెన్నో ఎదురీదినావే - పి.బి. శ్రీనివాస్
# మధుర మోహాలు మనసున మెరిసేను వయారి చూపులలొ - పి.సుశీల
# హృదయం అమృతసీమా అందు ద్వేషము నింపకుమా - పి.బి. శ్రీనివాస్

## మూలాలు

* ఘంటసాల గళామృతము బ్లాగు - కొల్లూరి భాస్కరరావు, ఘంటసాల సంగీత కళాశాల, హైదరాబాద్ - (చల్లా సుబ్బారాయుడు సంకలనం ఆధారంగా)

## బయటి లింకులు
* 

వర్గం:తెలుగు డబ్బింగ్ సినిమాలు
వర్గం:సావిత్రి నటించిన సినిమాలు
వర్గం:కమల్ హాసన్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:1962 తెలుగు సినిమాలు
వర్గం:బి.సరోజాదేవి నటించిన సినిమాలు
పాప పరిహారం

**పాప పరిహారం** 1961లో విడుదలైన తెలుగు డబ్బింగ్ సినిమా. అదే సంవత్సరం వెలువడిన తమిళ సినిమా *[[:ta:பாவ மன்னிப்பு (திரைப்படம்)|పావ మన్నిప్పు]]* ఈ చిత్రానికి ఆధారం.ఎ. భీమ్ సింగ్ దర్శకత్వంలో శివాజీ గణేశన్ , జెమిని గణేశన్ సావిత్రి , దేవిక, ఎం ఆర్ రాధ నటించిన చిత్రం.

## తారాగణం

* శివాజీ గణేషన్, 
* జెమిని గణేశన్, 
* సావిత్రి గణేషన్, 
* దేవిక, 
* చిత్తోర్ వి. నాగయ్య, 
* ఎం.వి. రాజమ్మ

## పాటలు
# కన్నతల్లిని కనులారా కాంచినంత హృదయమునందున - పి.బి. శ్రీనివాస్
# చిలుకా నా చిలుకా ఎవరో చిలుకా నా మది కవ్వించెలే - పి.సుశీల
# మీ హృదయం ప్రేమలనూ పలుకగలేదు - పి.సుశీల, పి. రామచంద్రరావు
# లేవోయి భువినేలవోయి అల్లాను వేడుకొని నీలోని - మాధవపెద్ది సత్యం బృందం 
# లోకానికే నవ వసంతము కనువిందౌ యువ సోయగము - పి.బి. శ్రీనివాస్
# విశ్వసీమలో వెలుగు త్రోవలే వెదుకు మానవుడా - పి.బి. శ్రీనివాస్

## మూలాలు

* ఘంటసాల గళామృతము బ్లాగు - కొల్లూరి భాస్కరరావు, ఘంటసాల సంగీత కళాశాల, హైదరాబాద్ - (చల్లా సుబ్బారాయుడు సంకలనం ఆధారంగా)

వర్గం:డబ్బింగ్ సినిమాలు
వర్గం:సావిత్రి నటించిన సినిమాలు
మైత్రాయణీ బ్రాహ్మణం

* మైత్రాయణికి మానవ, దుందుభ, ఛాగలేయ, హరిద్రవీయ, వారాహ, స్యామాయనీయ అని ఆరుగురు శిష్యులు. ఈ బృందమును మైత్రాయణీయులు అని అంటారు. ఈ శాఖకు సంబంధించిన బ్రాహ్మణం నకు **మైత్రాయణీ బ్రాహ్మణం** అని పేరు.
* నాసిక్లో మైత్రాయణీ శాఖులు ఉన్నారు.
## బ్రాహ్మణాలు నిర్వచనము
బ్రాహ్మణాలు, లో పురాణాలు, తత్వశాస్త్రం, వేదాల ఆచారాలు గురించి వ్యాఖ్యానాలు ఉంటాయి. వేదసంహితలు తదుపరి మహోన్నత స్థానం బ్రాహ్మణాలు కలిగి ఉన్నాయి. ఇవి వేదాలలోని అంతర్భాము. చతుర్వేదాలలోని సంహిత (శ్లోక, మంత్ర) భాగములకు బ్రహ్మ పదాన్ని, వ్యాఖ్యాన రూపంగా ఉన్నదానికి బ్రాహ్మణం అని చెప్పబడు తున్నది. ఈ నాలుగు వేదాలలో గల మంత్రాలను, ఎక్కడెక్కడ, ఏఏ యజ్ఞములకు ఈ మంత్రాలను ఎలా వినియోగించాలి, ఆయా వాటిని అవసరమైన చోట వ్యాఖ్యానిస్తూ ఉన్నటువంటి గ్రంథాలకు బ్రాహ్మణాలు అని అంటారు. బ్రాహ్మణాల గ్రంథాలందు సంహితలలోని శ్లోకాల నిగూఢ అర్థాన్ని చెబుతూ అనేక వివరణలతో పాటుగా, ఉపాఖ్యానలు కూడా తెలియజేస్తాయి.
## యజుస్సంహిత బ్రాహ్మణం
* కృష్ణ యజుస్సంహిత బ్రాహ్మణం, శుక్ల యజుస్సంహిత బ్రాహ్మణం అను రెండు ప్రధానశాఖలు మాత్రమే లభ్యమవుతున్నాయి.
* కాలగర్భములో కలసి పోయిన శాఖలు అయిన చరక బ్రాహ్మణం, కాఠక బ్రాహ్మణం, ఖాండికేయ బ్రాహ్మణం, కంకతి బ్రాహ్మణం, శ్వేతాశ్వతర బ్రాహ్మణం, ఛాగలేయ బ్రాహ్మణం, తుంబురు బ్రాహ్మణం, మైత్రాయణీ బ్రాహ్మణం, ఔఖేయ బ్రాహ్మణం, జాబాల బ్రాహ్మణం, హరిద్రవిక బ్రాహ్మణం, అహ్వారక బ్రాహ్మణంలు మొత్తం 12 వున్నాయి అని దర్శించారు.
## మైత్రాయణీ వేదశాఖ విభాగాలు
* మైత్రాయణీ శాఖ సంహిత (పూర్తి) 
* మైత్రాయణీ అరణ్యకం 
* మైత్రాయణీ బ్రాహ్మణం: పైగి, మైత్రాయణ, భాల్లవ బ్రాహ్మణాలు
* మైత్రాయణీ ఉపనిషత్తులు (ముఖ్యమైనవి/పెద్దవి)

## ఇవి కూడా చూడండి
* సంహితలు
* అరణ్యకాలు
* వేదాలు
* హిందూ మతము

## పాఠాలు
* ^ a b c d Patyal, Hukam Chand (1990). "Gopatha Brahmana". In T.N. Dharmadhikari & others. Vedic Texts, A Revision: Prof. C.G. Kashikar Felicitation Volume. Delhi: Motilal Banarsidass. pp.&nbsp;10–5. ISBN 81-208-0806-1.
* ^ Pargiter, F.E. (1972). Ancient Indian Historical Tradition, Delhi: Motilal Banarsidass, p.&nbsp;326.
* ^ Bhattacharya, J.N.; Nilanjana Sarkar (2004). Encyclopaedic Dictionary of Sanskrit Literature. 1, A-Dh. Delhi: Global Vision Publishing House. pp.&nbsp;220. ISBN 81-87746-85-8.
## గమనికలు
* ^ Erdosy, George, ed, The Indo-Aryans of Ancient South Asia: Language, Material Culture and Ethnicity, New York: Walter de Gruyter, 1995
* ^ Doniger, Wendy, The Hindus, An Alternative History, Oxford University Press, 2010, ISBN 978-0-19-959334-7, pbk
* ^ Michael Witzel, Tracing the Vedic dialects in Dialectes dans les litteratures Indo-Aryennes ed. Caillat, Paris, 1989, 97–265.
* ^ Theodor Aufrecht, Das Aitareya Braahmana. Mit Auszügen aus dem Commentare von Sayanacarya und anderen Beilagen, Bonn 1879; TITUS etext
* ^ ed. E. R. Sreekrishna Sarma, Wiesbaden 1968.
* ^ Vedic Samhitas and Brahmanas – A popular, brief introduction".
## సూచనలు
* Maurice Bloomfield, *The Position of the  in Vedic Literature*, Journal of the American Oriental Society (1898).
## బయటి లింకులు
* GRETIL etexts
## మూలాలు

వర్గం:వేదాలు
*
వర్గం:హిందూ గ్రంథాలు
వర్గం:సంస్కృత పదజాలము
ఐతరేయ బ్రాహ్మణం

**ఐతరేయ బ్రాహ్మణం** (సంస్కృతం: ऐतरेय ब्राह्मण) బ్రాహ్మణాలలో ఒకటి. ఇది ఋగ్వేద శాఖకి చెందినది. ఈ బ్రాహ్మణం సంప్రదాయం ప్రకారం మహీదాస ఐతరేయుడు నకు సంబంధించింది.

## బ్రాహ్మణాలు నిర్వచనము
* బ్రాహ్మణాలు, లో పురాణాలు, తత్వశాస్త్రం, వేదాల ఆచారాలు గురించి వ్యాఖ్యానాలు ఉంటాయి. వేదసంహితలు తదుపరి మహోన్నత స్థానం బ్రాహ్మణాలు కలిగి ఉన్నాయి. ఇవి వేదాలలోని అంతర్భాము. చతుర్వేదాలలోని సంహిత (శ్లోక, మంత్ర) భాగములకు బ్రహ్మ పదాన్ని, వ్యాఖ్యాన రూపంగా ఉన్నదానికి బ్రాహ్మణం అని చెప్పబడు తున్నది. ఈ నాలుగు వేదాలలో గల మంత్రాలను, ఎక్కడెక్కడ, ఏఏ యజ్ఞములకు ఈ మంత్రాలను ఎలా వినియోగించాలి, ఆయా వాటిని అవసరమైన చోట వ్యాఖ్యానిస్తూ ఉన్నటువంటి గ్రంథాలకు బ్రాహ్మణాలు అని అంటారు. బ్రాహ్మణాల గ్రంథాలందు సంహితలలోని శ్లోకాల నిగూఢ అర్థాన్ని చెబుతూ అనేక వివరణలతో పాటుగా, ఉపాఖ్యానలు కూడా తెలియజేస్తాయి.

## ఐతరేయ మహర్షి (ఐతరేయుడు) చరిత్ర
* ఐతరేయము అనగా ఇతరము అని అర్ధము. పూర్వము ఎంతో మంది భార్యలు కలిగి ఉన్న కాత్యాయనుడికి "'ఇతర"' అనే పేరు గల భార్య ( మొదటి భార్య కాదు) కూడా ఉంది. వీరిద్దరి కుమారుడు మహీదాస ఐతరేయుడు.

## విభాగము
* ఐతరేయ బ్రాహ్మణంలో 40 **అధ్యాయాలు** ఉన్నాయి. ఈ అధ్యాయాలు తిరిగి **ఖండాలు** గా విభజింపబడ్డాయి. ఐదు అధ్యాయాలను **పంచిక** అని అంటారు. ఈ బ్రాహ్మణం ఎనిమిది పంచికలుగా విభజింపబడింది. ఈ క్రింద సూచించిన పట్టిక ద్వారా వాటికి సంబంధించిన విషయాలను తెలియజేస్తుంది.

## అష్టక విభాగం

## బ్రాహ్మణాలు (ఋక్సంహిత)
* సంహిత యొక్క ప్రతి ప్రధాన శాఖకు ఒక బ్రాహ్మణం ఉండాలి/ఉండేది. 
* ఋక్సంహితకు 21 శాఖలు ఉన్నట్లుగా తెలియుచున్నది. ఆ విధముగా 21 బ్రాహ్మణాలు తప్పకుండా ఉండాలి.
* ఋగ్వేదానికి కౌషీతకి బ్రాహ్మణం, ఐతరేయ బ్రాహ్మణం, అశ్వలాయన బ్రాహ్మణం గాలవ బ్రాహ్మణం బహ్వృచ బ్రాహ్మణం పైంగి బ్రాహ్మణం అని ఆరు బ్రాహ్మణములు మాత్రమే దృశ్యించినారని తెలుస్తున్నది.
* ఈ ఆరింటిలోనూ, ప్రస్తుతము ఐతరేయ బ్రాహ్మణం, కౌషీతకి బ్రాహ్మణం అను రెండు బ్రాహ్మణములు మాత్రమే అందుబాటులో ఉన్నాయి. మిగతావన్నీ చరిత్రలో కలసి పోయి నామమాత్రంగానే మిగిలిపోయాయి. 
* ఐతరేయ బ్రాహ్మణాన్ని బహ్వృచ బ్రాహ్మణం అని కూడా కొందరి వాదన, అభిప్రాయము ఉంది.

## ఇవి కూడా చూడండి
* బ్రాహ్మణాలు
* ఐతరేయోపనిషత్తు
* ఋగ్వేదం

## బయటి లింకులు

## మూలాలు

వర్గం:వేదాలు
*
వర్గం:హిందూ గ్రంథాలు
మరీచి మహర్షి

**మరీచి మహర్షి** (మరీచి అంటే కాంతి రేఖ అని అర్థం) బ్రహ్మ కుమారుడు. సృష్టి కార్యమునకు తనకు సాయముగా ఉండేందుకు శక్తి సంపన్నులగు 10 మంది ప్రజాపతులను సృష్టించాడు. వారిలో మరీచి ఒకరు. అందులో తొమ్మండుగురిని తన శరీరము ద్వారా ఒకరు మానసము నుండి ఉద్భవించారు. మరీచి బ్రహ్మ మానస పుత్రుడు. బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో **మరీచి** ఒకరు. మరీచి భార్య కళ. మరీచి కుమారుడు కశ్యపుడు లేదా కశ్యప ప్రజాపతి.
#

## జీవిత విశేషాలు
మరీచి మహర్షి యొక్క జీవితము ఆయన సంతతి వల్ల ఎక్కువగా తెలియబడుతుంది. ముఖ్యంగా ఆయన కుమారుడైన కశ్యపమహర్షి వల్ల. మరీచి మహర్షి కళ అను యువతిని పెండ్లియాడి కళ వల్ల కశ్యపునికి శ్రీమహావిష్ణువు అంశగా జన్మనిచ్చాడు. (కశ్యప మహర్షి తన తండ్రినుండి ప్రజపతిత్వాన్ని కూడా పొందినట్టు చెప్పబడినది). రాజస్తాను రాష్ట్రములోని పుష్కర్ ప్రాంతములో బ్రహ్మదేవుని గురించి తపస్సు చేసినట్టు, ద్వాపరయుగములో మహాభారత కాలములో భీష్మునికి అంపశయ్య మీదనుండగా దర్శనమిచ్చినట్టు కూడా చెప్పబడింది. బ్రహ్మాండపురాణము తదితర పురాణములలో మరీచి ప్రస్తావన ఉంది. కృతయుగమునందు ధ్రువునికి తపస్సు చేయమని సలహా ఇచ్చినవాడు మరీచి.

శ్రీహరి నాభినుండి బ్రహ్మ జన్మించాడు. బ్రహ్మ తనకు సహాయకారులుగా నవబ్రహ్మలను సృష్టించాడు. వారిలో మరీచి ఒకడు. 

*మరీచి మహర్షి
* అత్రి
* అంగీరసుడు
* పులహుడు
* పులస్త్యుడు
* క్రతు మహర్షి
* వశిష్ట మహర్షి
* ప్రాచేతస మహర్షి
* భృగు మహర్షి 
* నారద మహర్షి
* అధర్వుడు

మరీచి కర్ధముని కుమార్తెయగు కళను వివాహం చేసికొన్నాడు. కర్దమ ప్రజాపతి, దేవహుతిల తొమ్మిది మంది సంతానలో పెద్ద కుమార్తె కళ.

ఒకనాడు కళ మనసులోని మాటను తన భర్తతో; మనకన్నా మిన్న అయిన, సర్వ జీవ రాశులను సృష్టించ గల సామర్ద్యము గల ఓక పుత్రుడు కనాలని కోరిక అన్నది .  కొంత కాలమునకు మరీచి అనుగ్రహంతో కళ గర్భవతి అయింది.  మాసములు నిండగానే ఒక పుత్రుని కన్నది. అతనే కశ్యపుడు. కశ్యపుడు పెద్దవాడయి, దక్షప్రజాపతి పుత్రికలను పెండ్లాడి, సృష్టి ప్రారంభించాడు. సమస్త లోకముల యందు కీర్తి నీయురాలు అగు ఒక ఉత్తమ పుత్రికను ప్రసాదించమని, కోరుకోవడము జరుగుతుంది. అనంతరం కొంతకాలమునకు కళ మరల గర్భవతి అయినది. పూర్ణిమ అను కుమార్తెకు జన్మనిచ్చింది.

## మరీచిస్మృతి
* మరీచి మహర్షి మహాతపస్వి, విరాగి, మహాజ్ఞాని, స్మృతికర్త. మరీచి మహర్షి పేరున ఒక ధర్మశాస్త్రము మరీచి స్మృతి ఉంది. మరీచి స్మృతి మనకు లభించుట లేదు. పరమ పవిత్రుడు. నవ బ్రహ్మలలో ఒకడు, కశ్యపుని తండ్రియగు మరీచి మనకు ప్రాత:స్మరణీయమైనది.

## మూలాలు

వర్గం:పురాణ పాత్రలు
వర్గం:హిందూ ఋషులు
వర్గం:ప్రజాపతులు
వర్గం:హిందూమతం
అతిరథ

right|thumb|250px|పెంచిన తల్లిదండ్రులైన రాధ, అతిరథుడు లతో కర్ణుడు చిత్రం
అతి రథ నే పదం వివిధ గ్రంథాలలో ఈ క్రింది విధంగా ఉంది.
* గ్రంథాలు అయిన మహాభారతం ప్రకారం, **అతిరథ** (अधिरथ) అనగా ఒక *సారధి*,, కర్ణుడు యొక్క పెంపుడు తండ్రి .
* కొన్ని అధ్యయనాల ప్రకారం, అతను అంగరాజు, ఈ రాజ్యం ప్రస్తుతం భారతదేశం లోని భాగల్పూర్, బీహార్ చుట్టూ ప్రక్కల ప్రాంతాలులో ఉంది. 
* అయితే ఇతరులు అభిప్రాయం ప్రకారం *అతిరథ* మాత్రం ధృతరాష్ట్ర మహారాజు నకు ఒక సారధి. 
* అయితే మూడవ అభిప్రాయం ప్రకారం *అతిరథ* మాత్రము ధృతరాష్ట మహారాజు నకు సారధి, అంగదేశానికి రాజు,
* పురు వంశంలో మతినార అనే రాజు ఉండేవాడు. అతని పిల్లలు, తంశు, మహాన్, అతిరథ, దృహ్యుగా ఉన్నారు.

## యోధుల సామర్థ్య ప్రమాణం
యుద్ధంలో పాల్గొనే యోధుల యొక్క సామర్థ్యాన్ని తెలిపే ప్రమాణాలైన రథి, అతిరథి, మహారథి, అతి మహారథి, మహామహారథి అనే వాటిలో ఇది ఒక ప్రమాణం.

రథి అనగా ఏక కాలంలో 5000 మందితో యుద్ధం చేయగలిగే యోధుడు. మహాభారతంలో సోమదత్తుడు, సుదక్షిణ, శకుని, శిశుపాల, ఉత్తర, కౌరవుల్లో 96మంది, శిఖండి, ఉత్తమౌజులు, ద్రౌపది కొడుకులు వంటి వారు రథులు.

రథికి 12 రెట్లు సామర్థ్యం కలిగే యోధుడిని అతి రథి అంటారు. అనగా ఏక సమయంలో 60000 మందితో యుద్ధం చేయగలిగే యోధుడు. మహాభారతం ప్రకారం కృతవర్మ, శల్య, కృపాచార్య, భూరిశ్రవ, ద్రుపద, యుయుత్సు, విరాట, అకంపన, సాత్యకి, దృష్టద్యుమ్న, కుంతిభోజ, ఘటోత్కచ, ప్రహస్త, అంగద, దుర్యోధన, జయద్రథ, దుశ్శాసన, వికర్ణ, విరాట, యుధిష్ఠిర, నకుల, సహదేవ, ప్రద్యుమ్నులు అతిరథులు.

## మూలాలు

## వనరులు
**A Dictionary of Hindu Mythology & Religion* by జాన్ డవ్‌సన్
*Laura Gibbs, Ph.D. Modern Languages MLLL-4993. Indian Epics. అతిరథ

వర్గం:మహాభారతం
వర్గం:పురాణ పాత్రలు
పులహస్త్య మహర్షి

* *ఋషి* పులహస్త్య, **రిషి పులహస్త్య** లేదా **పులహస్త్య** లేదా' 'పులహస్త్య మహర్షి*'

* [[విష్ణువు|విష్ణుమూర్తి]] నాభికమలము నుండి ఉద్భవించిన [[బ్రహ్మ]] తన సంకల్పము చేత సనక, సనందన, సనాతన, సనత్కుమారులను సృష్టించుట చేసెను. బ్రహ్మకు విశ్వమును సృజించ వలెనని చిరకాల వాంఛతో మహా [[తపస్సు]] చేసి వీరిని సృష్టించిననూ, సంసారమందు ధ్యాస లేక చిన్ననాటి నుండియే హరిపరతంత్రులైనారు. పిదప బ్రహ్మ తన వామభాగము నుండి [[స్వాయంభువ మనువు]]ను, [[శతరూప]] అను ఒక సుందరిని పుట్టించగా, వారికి సమస్త [[క్షత్రియ|క్షత్రియులు]] జన్మించారు. తరువాత బ్రహ్మ తన నుదుటి నుండి [[ఏకాదశ రుద్రులు|ఏకాదశరుద్రు]]లను సృజింపగా, వారందరూ విపరీత క్రోధామూర్తులు అయినారు. తదుపరి బ్రహ్మ [[నేత్రము]]ల నుండి [[అత్రి|అత్రి మహర్షి]], [[క్రతువు]] లను, బ్రహ్మ నాసికము నుండి [[అరుణి]] ని, బ్రహ్మ ముఖము నుండి [[అంగీరసుడు|అంగీరస మహర్షి]], బ్రహ్మ తన దక్షిణ వామ పార్శ్వముల నుండి [[భృగువు|భృగు మహర్షి]]లను, బ్రహ్మ [[మెడ]] నుండి నారదుని సృష్టించి, బ్రహ్మ కుడి చెవి నుండి [[పులస్త్యుడు|పులస్త్య మహర్షి]], ఎడమ చెవి నుండి [[పులహుడు|పులహ మహర్షి]]ని పుట్టించడము జరిగింది.

==వివాహము==
* [[కర్దమ ప్రజాపతి]], [[దేవహుతి]] లకు తొమ్మిది మంది సంతానం. కర్దమ ప్రజాపతి బ్రహ్మ దేవుని ఆజ్ఞ చేత తన తొమ్మిది మంది కుమార్తె లను [[నవ బ్రహ్మలు|నవ బ్రహ్మ]]లకు ఇచ్చి వివాహము చేయుటకు నిశ్చయించగా, వారిలో ఒకరు అయిన [[హవిర్భువు]]ను పులహస్త్య మహర్షి కిచ్చి [[పెళ్ళి|కల్యాణము]] జరిపించారు.

==సంతానం==
* [[హవిర్భువు]], పులహస్త్య మహర్షి దంపతులకు కొంత కాలమునకు [[అగస్త్యుడు|అగస్త్య మహర్షి]], [[విశ్రవసుడు|విశ్రవసు]] అనే ఇద్దరు పుత్రులు ఉదయిస్తారు.

==తపస్సు==
* పులహస్త్య మహర్షి సంసారమును వదలి సర్వ సంగ పరిత్యాగి అయి, తీవ్ర తపము చేయ వలెనన్న ఉద్దేశముతో [[తృణబిందుడు|తృణబిందు]] ఆశ్రమమునకు చేరుకొని, అక్కడ మహోగ్ర తపము చేయుట జరిగింది. తపము చేయు ఆ సమయములో మద [[యౌవనం]]లో ముద్దులు మూట కట్టుకున్న యువతులు విలాస హాసములతో విచ్చలవిడిగా ఆ ప్రదేశములో పులహస్త్య మహర్షికి *తపోభంగము* జరుగు విధముగా తిరుగు చుండగా, పులహస్త్య మహర్షి తన మనస్సు చలించు చుండగా, వెను వెంటనే వారిని ఉద్దేశించి, *ఓ లీలావతులారా! ఇది మొదలు నా కంటబడిన ఏ స్త్రీ అయిననూ తన కన్యత్వము పోగొట్టుకొని వెంటనే గర్భము కలుగునని'' శపించుట జరిగి పోయింది. ఈ మాటలు విన్న చేఁపలవంటి కన్నులుగల ఆఁడువారు అచ్చట నున్న ప్రదేశము నుండి వెంటనే వదలి, వెడలి పోయారు.

## సూచనలు
* Buck, William. Ramayana. Berkeley: University of California Press, 1976. 
* Dowson, John (1820-1881). A classical dictionary of Hindu mythology and religion, geography, history, and literature. London: Trübner, 1879 [Reprint, London: Routledge, 1979]. This book is in the public domain (and no copyright notice appears in the latest edition).

వర్గం:హిందూ దేవతలు
వర్గం:ప్రకృతి దేవతలు
వర్గం:హిందూమతం ప్రకృతి దేవతలు
వర్గం:హిందూ మతము ఋషులు
వ్యాఘ్రపాద మహర్షి

* *వ్యాఘ్రపాద* లేదా **వ్యాఘ్రపాద మహర్షి** లేదా *వ్యాఘ్రపాదుడు* అనగా వ్యాఘ్రము వలె చరించువాడు అని అర్ధము. పాదములు వ్యాఘ్రము యొక్క పాదములు వలె ఉండును కాన వ్యాఘ్రపాదుడు అని, వ్యాఘ్రము వాలె చరించు వాడు అని అర్ధము.
* కృతయుగములో ధర్మ ప్రవచన దక్షుడు, వేద వేదంగ విదుడు, జంతువుల యెడల భయంకరముగా చరించు వాడు, అయిన ఒక మహా ముని పేరు *వ్యాఘ్రపాద* లేదా *వ్యాఘ్రపాదుడు*.
## సంప్రదాయం

పురాణము మందు వ్యాఘ్రపాదుడు అనే ఒక ఋషి ఉన్నట్లు చెపుతుంది, వ్యాఘ్రపాదునకు, భారతదేశం యొక్క తమిళనాడు లోని చిదంబరంలో ఆలయ ప్రాంగణంలో ఉన్నతన అభిమతంలో నటరాజుగా ఉన్న శివుడు యొక్క నిత్య పూజ అందించటం కోసం, తేనెటీగ చే తాకబడని తాజా పుష్పాలు సేకరించే యొక్క పని అప్పగించబడుతుంది. అయితే, పువ్వులు కోసి సేకరించే సమయములో వ్యాఘ్రపాదుడు ముళ్ళు, కఠినమైన ఉపరితలాలపై గాయపడిన సందర్భాలు ఉంటాయి. అందువల్ల ఈ సందర్భములో శివుడు అతనికి పులుల పాదాలను ప్రదానం చేయడంతో ఆ విధంగా ఈ ముని దుఃఖం ముగిసింది.

## పూర్వకాలవర్ణన
తన చిత్రం, చిత్రకథ మానవుడు, కానీ ఒక పులి కాళ్ళుతో ఉన్నఅతనిని వర్ణిస్తుంది. అతను కూడా ఒక పులి వలె ఉన్న తోక కలిగి ఉన్నట్లు చూపించారు. సాధారణంగా, అతను పతంజలి లతో కలిసి ఉన్నట్లు చూపినారు, ఇద్దరూ కలిసి తన మనసులో నటరాజు రూపంలో ఉన్న శివుడును మర్యాదగా ఆరాధిస్తున్నట్లు చిత్రీకరిస్తున్నారు.
## వివాహము
వ్యాఘ్రపాద మహర్షి ఒక మునికన్యను వివాహము చేసుకొని గృహస్థ ఆశ్రమ ధర్మములు ఆచరించెను.
## పిల్లలు

వ్యాఘ్రపాదునకు ఇద్దరు కుమారులు. పెద్దకుమారుడు ఉపమన్యుడు, రెండావ కుమారుడు ధౌమ్యుడు. ఉపమన్యుడు, ధౌమ్యుడు తల్లి అనుమతితో శివుడు యొక్క అనుగ్రహంతో ఉపమన్యువు మహాజ్ఞాని, మహాయోగి అయ్యాడు. అలాగే ధౌమ్యుడు మహర్షి అయ్యి, పాండవులకు పురోహితుడు అయ్యాడు.

## విశ్వనాథాష్టకము
వ్యాఘ్రపాద మహర్షి ఒకానొకప్పుడు కాశీ పట్టణం లోని విశ్వేశ్వరుడును సందర్శించి అనన్య నిరుపమానమైన అయిన భక్తితో ఈ క్రింద విధముగా స్తుతించాడు.

 గంగాతరంగ కమనీయ జటాకలాపం 
 గౌరీ నిరంతర విభూషిత వామభాగమ్ 
 నారాయణప్రియ మనంగ మాదాపహారం 
 వారాణసీ పురపతిం భజ విశ్వనాథమ్ 
 వాచామగోచర మనేయ గుణస్వరూపం 
 వాగీశవిష్ణు సురసేవిత పాదపీఠమ్,
 వామేన విగ్రహాభరేణ కళత్రవంతం 
 వారాణసీపురపతిం భజ విశ్వనాథమ్
 రాగాదిదోషరహితం సుగుణానురాగం 
 వైరాగ్య శాంతినిలయం గిరిజా సహాయమ్,
 మాధుర్యధైర్య నిలయం గరళాభిరామం 
 వారాణసీ పురపతిం భజ విశ్వనాథమ్.
 తేజోమయం సకలనిష్కళ మద్వితీయం 
 ఆనందకంద మపరాజిత మప్రమేయమ్,
 నానాత్మకం సగుణనిర్గుణ మాదిదేవం 
 వారాణసీపురపతిం భజ విశ్వనాథమ్
 భూతాధిపం భుజగపుంగవ భూశితాంగం 
 వ్యాఘ్రాజినాంబరధరం జటిలం త్రినేత్రమ్,
 పాశాంకుశాభయ వరప్రద శూలపాణిం 
 వారాణసీపురపతిం భజ విశ్వనాథమ్
 ఆశాం విహాయ పరిహృత్య పరస్యనిందాం 
 పాపే రతిం చ వినివార్య మనస్సమాధౌ.
 ఆధార హృత్క మలమధ్య గతం పరేశం 
 వారాణసీపురపతిం భజ విశ్వనాథమ్ 
 సీతాంశుశోభిత కిరీట విరాజమానం 
 ఫాలేక్షణానల వినాశిత పంచబాణమ్
 నాగాధిపారచిత భాసుర కర్ణ పూరం 
 వారాణసీపురపతిం భజ విశ్వనాథమ్
 పంచాననం దురితమత్తమతంగ జానాం 
 నాగాంతకం దనుజపుంగవ పన్నగానామ్,
 దావానలం మరణశోక భయాటవీనాం 
 వారాణసీపురపతిం భజ విశ్వనాథమ్
 వారాణసీపురపతేః పరమేశ్వరస్య
 వ్యాఘ్రోక్త మష్టక మిదం పఠతే మనుష్యః
 విద్యాంశ్రియం విపులసౌఖ్య మనంతకీర్తిం
 సంప్రాప్య దేహవిలయే లభతే చ మోక్షమ్

కాశీ విశ్వేశ్వరుడు వ్యాఘ్రపాదుని భక్తి ప్రపత్తులకు సంతసించి, శివుడు అతనికి సాక్షాత్కరించి కోరిన వరములు ఒసంగెను.

## ఇవి కూడా చూడండి
* తాండవ

## మరింత చదవడానికి
*Vyaghrapada

## సూచనలు
**Dictionary of Hindu Lore and Legend* (ISBN 0-500-51088-1) by Anna Dallapiccola

## మూలాలు

హిందు పురాణాలు
వర్గం:హిందూ ఋషులు‎
సోమరసం

**సోమరసం** ఒక ప్రత్యేకమైన మొక్కల కాండాల నుండి రసం సంగ్రహించుట వలన సిద్ధం అవుతోంది అని వేదాలలో వర్ణించబడింది.
## చరిత్ర
* సోమలత యొక్క చిన్న చిన్న కొమ్మలు అంశువులు అని అంటారు. వీటిని రెండు చేతులు, పది వ్రేళ్ళతో త్రిప్పుతూ రాళ్ళతో చితక కొడతారు. వీటి నుండి సోమరసం స్రవిస్తుంది (ద్రవిస్తుంది). ఆ తరువాత పది వ్రేళ్ళతో, ఉన్నివస్త్రాలతో ఆ సోమ రసాన్ని వడగడతారు. ఆ వచ్చిన ద్రవాన్ని పాల తోనూ, పెరుగు తోనూ, బార్లీ తోనూ, నీళ్ళ తోనూ కొన్ని సందర్భాలలో తేనె తోనూ కలిపిన రసాన్ని యజ్ఞములలో వినియోగించుతారు.
ఈ మొక్క చాలా అరుదైనది . ఈ మొక్క యొక్క ఆకు, రోజుకు ఒక్క ఆకు చొప్పున శుక్లపాడ్యమి నుండి పున్నమి వరకు పెరిగి బహుళ పాడ్యమినుండి అమావాస్య వరకు ఒక్కొక్క ఆకును రాల్చుతుంది.

## యజ్ఞం
ఆఫ్ఘనిస్తాన్ లో 'సోమలత సమృద్ధిగా దొరుకుతుంది. సోమరసం లేకుండా ఏ యజ్ఞం లేదు. ఋగ్వేదం యొక్క తొమ్మిదో మండలం సోమ మండలం అంటారు.

## నమ్మకము
* ఈ సోమరసం ఇంద్రుడుకి చాలా ఇష్టం, 
* ఈ సోమరసము త్రాగిన వారిని అమరులని చేస్తుందని నమ్మకము. ఈ అమృతమును *పీయూషము* అని కీర్తించ బడింది.
* ఈ సోమరసము, సోమలత, సోమదేవతలు హరిత వర్ణము, అరుణ వర్ణము లతో కలిగి ఉంటాయి.
* ఈ సోమరసం మూజవత పర్వతము లలో పుట్టినదని, దివ్య పక్షి చేత స్వర్గము నుండి భూలోకము నకు తీసుకు రాబడినదని ఋగ్వేదములో వర్ణించ బడింది.

## ఇవి కూడా చూడండి
ఋగ్వేదము

## బయటి లింకులు
* 
*Bakels, C.C. 2003. “The contents of ceramic vessels in the Bactria-Margiana Archaeological Complex, Turkmenistan.” in *Electronic Journal of Vedic Studies*, Vol. 9. Issue 1c (May 2003)
* 
*Jay, Mike. *Blue Tide: The Search for Soma*. Autonomedia, 1999.
*Lamborn Wilson, Peter. *Ploughing the clouds:The search for Irish Soma*, City Lights,1999.
*McDonald, A. "A botanical perspective on the identity of soma (Nelumbo nucifera Gaertn.) based on scriptural and iconographic records" in *Economic Botany* 2004;58

## మూలాలు

వర్గం:వేదాలు
ఓగిరాల

* ఓగిరాల కృష్ణా జిల్లా, బాపులపాడు మండలానికి చెందిన గ్రామం.
* చిన ఓగిరాల , కృష్ణా జిల్లా, వుయ్యూరు మండలానికి చెందిన గ్రామం.
* పెద ఓగిరాల , కృష్ణా జిల్లా, వుయ్యూరు మండలానికి చెందిన గ్రామం.
----
ఓగిరాల తెలుగువారిలో కొందరి ఇంటిపేరు.
* ఓగిరాల రామచంద్రరావు (1905 - 1957) పాతతరం తెలుగు చలనచిత్ర సంగీత దర్శకుడు.
వేద విద్య

వేదాలు  అక్షరాలా సుప్రీం జ్ఞానం అని అర్థం. ప్రారంభ వేదాలు మౌఖిక సంప్రదాయం ద్వారా తరం నుండి తరానికి అందించబడ్డాయి. ఈ వేద విద్యను చాలా కాలం తరువాత స్క్రిప్ట్ రూపంలో (అటువంటి ఏడో శతాబ్దం బిసి బ్రాహ్మి స్క్రిప్ట్) ప్రాంతంలో అభివృద్ధి చేసి చెప్పారు.

వేదం యొక్క ప్రారంభం ఋగ్వేదంలో ఉంది. ఇది 2000-1500 బిసి ప్రాంతంలో అని చరిత్రకారులు ఉద్ఘాటించారు,  కాని హిందువులు, ఎక్కువ మంది అవి ఎంతో పురాతన మైనవని అవి చాలా ముందుగానే మౌఖికంగా సమకూర్చారు అని అంటారు. వేదాలు ఒక పుస్తకంగా కానీ ఏదో ఒక సమయం ఒక కాలంలో రాసిన గ్రంథాలు సమాహారం మాత్రము కాదు. ఇది అడవులలో నివసించు, సాధారణ మనిషి కోసం ఈ పాఠాలు రచించే మహర్షులు (ఋషులు) అని పిలువబడే అనేక మంది (రచయితలు) ఉన్నారు. వారు తన తత్వశాస్త్రం తమ శిష్యులైన ఎదుటివారికి అందించారు , అతని జీవితం ప్రధానంగా ఋషి యొక్క ఒక నకలుగా చెయ్యటం కోసం వేద విద్యను అందించారు.

## ఉద్దేశ్యము
* మానవులు అందరు అనగా ఒక కులానికి, ఒక మతానికి, ఒక భాషకు, ఒక ప్రాంతమునకు, ఒక రాష్ట్రమునకు, ఒక దేశానికి వంటి ఎటువంటి ప్రాపంచిక సంబంధ భాందవ్యాలు లేక, కేవలము ఒకే ఒక విశాల విశ్వ కుటుంబ సభ్యులము అనే భావన కలిగించేది వేద విజ్ఞానము.

## వర్గీకరణ

వేదాలు ఈ క్రింది విధంగా వర్గీకరించవచ్చు:

* సంహితలు: శ్లోకాలు, శ్లోకాలు అర్థాలు, ప్రార్థనలు, మొదలైనవి కలిగి ఉంటాయి.
* బ్రాహ్మణాలు: గద్య పాఠాలు సంహితల యొక్క అర్థం కలిగి ఉంటాయి.
* అరణ్యకాలు, ఉపనిషత్తులు: పాక్షికంగా బ్రాహ్మణాలు, పాక్షికంగా ప్రత్యేక రచనలు ఋషుల తాత్విక ధ్యానాలు కలిగించేదుకు అనుసంధానం (కనెక్ట్) తో సంహితలు మరింత విపులంగా వర్గీకరించబడ్డాయి:
* వేదాల వివరములు:
** ఋగ్వేదం: మంత్రాల సమాహారం
** అథర్వణ వేదము: అక్షరములు, మంత్రాలు సమాహారం
** సామవేదము: ఋగ్వేదంలో నుండి తీసుకున్న పాటలున్నాయి
** యజుర్వేదఆ: త్యాగం సూత్రాలు కలిగి ఉంటాయి.

ప్రస్తుతం విడిగా పరిష్ట (సంహితలుతో ఒక అనుబంధం) కూడా ఉంది.

## వేదాంగాలు
తదుపరి వేదాంగాలు అని పని యొక్క మరొక రూపం ఉంది. ఇందులో శిక్షా (ఉచ్చారణ), చందస్సు (మీటర్), వ్యాకరణ (వ్యాకరణం), నిరుక్తం (పదకోశం), జ్యోతిష్యం (ఖగోళశాస్త్రం), కల్పం (వేడుకలు సంబంధించినవి) : అనే ఆరు విషయాలు వేదాంగాలులోకి చెందినవి వేరుగా ఉంటాయి.

## ఉపవేదాలు
తదుపరి సంక్షిప్త సూత్రాలు వరుస కలిగిన సూత్రాలని సాహిత్యంలో మరొక రూపం ఉంది. ఉపవేదాలు కూడా ఉన్నాయి : ఆయుర్వేదం (వైద్యం), ధనుర్వేదం (సైనిక సైన్స్), గాంధర్వవేదం (క్లాసికల్ కళ).

## నిరాదరణ
ఆ విధమైన వేద విజ్ఞాన రాశి పైన (మన) దేశ ప్రజలు అనవసర సంకుచిత, కుత్సిత భావాలను అంటగట్టి, లేని పోనివి ఆపాదించి, దేశ ప్రజ లందరు రక్షించ వలసిన వారు, ఆ విజ్ఞానాన్ని కొంత మందికి మాత్రమే బాధ్యతలను అప్పచెప్పి, వారిని సంరక్షించమని, ఆ తరువాత మత రహిత జీవన విధానము కల మన దేశంలో వేదాలను ఎలా ప్రోత్సహిస్తామని, ఆ వెంటనే నిరాదరించడము, భావితరములు మాత్రము ఎంతో విజ్ఞాన్ని పోగొట్టుకున్నారు.

## మూలాలు

వర్గం:వేదాలు
వర్గం:హిందూమతం
సజ్జాపురం (సంతమాగులూరు)

**సజ్జాపురం**, ప్రకాశం జిల్లా, సంతమాగులూరు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

## దర్శనీయ ప్రదేశాలు/దేవాలయాలు
* శ్రీ వినాయకస్వామివారి ఆలయం 
### శ్రీ అభయాంజనేయస్వామివారి ఆలయం
సజ్జాపురం గ్రామంలోని బి.సి.కాలనీలో రు. 25 లక్షల వ్యయంతో నిర్మించిన ఈ ఆలయంలో, 2014, జూన్-18, బుధవారం నాడు, విగ్రహప్రతిష్ఠాకార్యక్రమాలు ప్రారంభమైనవి. వేదపండితుల మంత్రోచ్ఛారణల మధ్య విశేషపూజలు నిర్వహించారు. 20వ తేదీ శుక్రవారం నాడు, ఆలయంలో విగ్రహ ప్రతిష్ఠాకార్యక్రమం కన్నులపండువగా నిర్వహించారు. వేదపండితుల మంత్రోచ్ఛారణల నడుమ, గర్భగుడిలో మూలవిరాట్టును ప్రతిష్ఠించారు. ఆలయ ప్రాంగణంలో ఏర్పాటుచేసిన యాగశాలలో వేదపండితులు, అర్చకులు విశేషపూజలు నిర్వహించారు. పలువురు పుణ్యదంపతులు పీటలమీద కూర్చొని, ప్రత్యేకపూజలు, హోమాలలో పాల్గొన్నారు. ఈ కార్యక్రమానికి గ్రామ ప్రజలతోపాటు, పరిసరగ్రామాల నుండి అధికసంఖ్యలో మహిళా భక్తులు పాల్గొని పూజలు చేసారు. అనంతరం భక్తులకు తీర్ధ ప్రసాదాలు అందజేసి, అన్నసంతర్పణ కార్యక్రమం చేపట్టినారు.

ఈ ఆలయంలో స్వామివారి వార్షిక తిరునాళ్ళ మహోత్సవం, 2017,ఏప్రిల్-24వతేదీ సోమవారంనాడు వైభవంగా నిర్వహించారు. స్వామివారిని విశేషంగా అలంకరించి, భక్తులు ప్రత్యేకపూజలు నిర్వహించారు. ఈ సందర్భంగా ఏర్పాటుచేసిన సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు అందరినీ అలరించినవి. పరిసర ప్రాంతాలనుండి భక్తులు పెద్దసంఖ్యలో విచ్చేసి ఈ కార్యక్రమంలో పాల్గొన్నారు.
 
## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు
కార్తీక్

* కార్తీక్ (గాయకుడు) - తమిళ, తెలుగు సినీ గాయకుడు
* కార్తీక్ (నటుడు) - నటుడు
* కార్తిక్ శివకుమార్ - తమిళ నటుడు, సూర్య తమ్ముడు.