చిక్క వీరరాజేంద్ర

చికవీర రాజేంద్ర లేదా చిక్క వీర రాజేంద్ర (కన్నడ : చికవీర/చిక్కవీర రాజేంద్ర , cika/cikka vīrarājendra ) (చిక్కవీర రాజేంద్రతో సహా ఇతర వైవిధ్యాలలో కూడా) దక్షిణ భారతదేశంలోని కొడగు (కూర్గ్) రాజ్యానికి చివరి పాలకుడు. ఆయన అసలు పేరు వీర రాజేంద్ర, కానీ ఇది అతని మామ పేరు కూడా; వారిద్దరూ కొడగు పాలకులుగా ఉన్నందున, చిక్క (కన్నడ & కొడవ తక్కి చిన్నది) అనే ఉపసర్గ విశిష్టతగా ఉపయోగించబడుతుంది. ఆయన లింగ రాజేంద్ర II కుమారుడు.  

## రాజ్య విలీనము

ఆయనను 1834 ఏప్రిల్ 24న బ్రిటిష్ వారు పదవీచ్యుతుని చేసి బహిష్కరించారు; ఆయన రాజ్యాన్ని ప్రత్యేక చీఫ్ కమిషనర్‌గా బ్రిటిష్ ఇండియాలో విలీనం చేశారు. ఆయన తన  కుమార్తె గౌరమ్మతో కలిసి ఇంగ్లాండ్‌కు వెళ్లి తన రాజ్యాన్ని తిరిగి ఇవ్వాలని కోర్టులో వాదించాడు.

చిక్కవీర రాజేంద్ర సాహిత్యం, సాధారణ జ్ఞానం పట్ల తీవ్ర ఆకర్షితుడయ్యాడు, స్వయంగా కవితలు రాసేవాడు. ఆయన కన్నడ, పర్షియన్ భాషలలో ప్రావీణ్యం సంపాదించాడు, హిందీ, తుళు, ఇంగ్లీష్ & ఉర్దూ మాట్లాడగలడు.

## లండన్

ఆ రాజా 14 సంవత్సరాలుగా బెనారస్‌లో £12,000 వార్షిక భత్యంతో నివసించాడు. ఆయన కుమార్తెలలో ఒకరైన ముద్దమ ముస్సమత్ (గంగా మహారాణి) జంగ్ బహదూర్ రాణాకు మూడవ భార్యగా డిసెంబర్ 1850లో బెనారస్‌లో వివాహం చేసుకున్నారు. ఆయన యూక్సిన్ ద్వారా ఇంగ్లాండ్‌కు ప్రయాణించి మేజర్ డ్రమ్మండ్‌తో కలిసి ఇద్దరు భార్యలు తన కుమార్తెతో కలిసి 1852 మే 12న సౌతాంప్టన్‌కు చేరుకున్నారు. చీకటి పడిన తర్వాత వారిని రాడ్లీస్ హోటల్‌కు తరలించారు, ఆ తర్వాత మరుసటి రోజు రైలులో లండన్‌కు తరలించారు. రాజా తన కులాన్ని వదులుకున్నారని అయితే ఆయన ఆరుగురు సేవకులు శాఖాహారులు, టీటోటలర్లు అని ఒక స్థానిక వార్తాపత్రిక పేర్కొంది, వారు హోటల్ వెనుక బహిరంగ ప్రదేశంలో వంట చేసుకుంటూ హోటల్‌లోని ప్యాసేజ్‌లలో లేదా టేబుళ్ల కింద పడుకునేవారు. 

లండన్ చేరుకున్న కూర్గ్ మాజీ రాజు అనేక విన్నపాలు చేశాడు. 1853 నవంబర్ 18న లండన్ స్టాండర్డ్‌లో తన పరిస్థితిని వివరించిన ఒక లేఖ ప్రచురించబడింది. తన మామ జనరల్ అబెర్‌క్రోంబీ, బొంబాయి సైన్యం 1799లో కూర్గ్ గుండా వెళ్లి కార్న్‌వాలిస్‌లో చేరడానికి సహాయం చేశాడని, తద్వారా టిపూ సుల్తాన్‌పై ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ చేసిన పోరాటంలో సహాయం చేశాడని ఆయన ఎత్తి చూపారు. 1830లో తన కుటుంబానికి వ్యతిరేకంగా మైసూర్‌కు పారిపోయిన తన బావమరిది చెన్ బుసావా గురించి కూడా ఆయన రాశారు. మైసూర్‌లోకి పారిపోయే క్రమంలో కొంతమంది అధికారులను కూడా హత్య చేసిన చెన్ బుసావాను అప్పగించమని చిక్క రాజేంద్ర బ్రిటిష్ వారిని అభ్యర్థించాడు. చెన్ బుసావాను అప్పగించలేమని ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ స్పందించింది, ఎందుకంటే అతను తమ రక్షణ కోరాడు. కొంతకాలం తర్వాత మలబార్ నుండి మైసూర్‌కు వెళుతున్న ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ దూతను చిక్క రాజేంద్ర అదుపులోకి తీసుకున్నాడు. అతన్ని విడుదల చేయకపోవడంతో, కంపెనీ బలవంతంగా ప్యాలెస్‌ను స్వాధీనం చేసుకుంది (అతను £160,000 విలువైన ఆస్తులను తీసుకున్నాడు). అతను బెనారస్ లో 14 సంవత్సరాలు నిర్బంధంలో ఉన్నాడు, అతనికి £180,000 తిరిగి ఇవ్వబడుతుందని పేర్కొన్నాడు. ఆ తరువాత అతను రికార్డును సరిదిద్దాడు.

ఆయన ఆరోగ్యం క్షీణించి 1859 సెప్టెంబర్ 24న తన నివాసం 20, క్లిఫ్టన్ విల్లాస్, వార్విక్ రోడ్, మైదా హిల్ వెస్ట్‌లో మరణించాడు. ఆయన మృతదేహాన్ని కెన్సాల్ గ్రీన్ స్మశానవాటికలో ఖననం చేశారు. 

## సాహిత్యం & మీడియాలో
ప్రముఖ కన్నడ సాహితీవేత్త, జ్ఞానపీఠ్ అవార్డు గ్రహీత మస్తి వెంకటేశ అయ్యంగార్, ఆ పాలకుడి జీవితం, కాలాల ఆధారంగా విమర్శకుల ప్రశంసలు పొందిన చికవీర రాజేంద్ర అనే పుస్తకం రాశారు. ఈ పుస్తకం ఈ విషయాన్ని సమతుల్యంగా నిర్వహించడం ద్వారా విస్తృతంగా ప్రసిద్ధి చెందింది; ఇందులో కథానాయకుడి దుష్ప్రవర్తనల గురించిన చిన్న లిటనీ కూడా లేదు, లేదా బ్రిటిష్ వారికి వ్యతిరేకంగా ఒక కరపత్రంగా కూడా ఉద్భవించదు. ఈ పుస్తకం 19వ శతాబ్దం మధ్యలో కొడగు అనే దాని పరిసరాల సంస్కృతి, నైతికతతో నిండి ఉంది .

ఈ నవలలో అయ్యంగార్ చిక్క వీరరాజేంద్రకు ఒకే ఒక సన్నిహితుడు ఉన్నాడని - అతని బాల్య స్నేహితుడు, [కుంట 'కుంట'] బసవ అని చిత్రీకరిస్తాడు. ఒక సందర్భంలో రాజు తన సోదరి పసిబిడ్డను (అతని సోదరి దేవమ్మాజీ, అతని బావమరిది చెన్న బసవ కుమారుడు) కోపంతో చంపినట్లు చిత్రీకరించబడింది. తన పాలనకు మద్దతు వేగంగా తగ్గుతుండటంతో, చిక్క వీరరాజేంద్ర బ్రిటిష్ రాజ్‌తో పూర్తి వివాదానికి దిగి నల్క్‌నాడ్ ప్యాలెస్‌లో ఆశ్రయం పొందుతాడు . రాజు బసవను చంపి, అతనిపై దేశద్రోహం అభియోగం మోపాడు. (వాస్తవానికి బ్రిటిష్ వారు కొడగులోకి ప్రవేశించినప్పుడు కుంట బసవ తరువాత మరణిస్తాడు, అతను తెలియని వ్యక్తులచే చంపబడతాడు) చిక్క వీరరాజేంద్ర బ్రిటిష్ దాడిని అడ్డుకోలేకపోయాడు, దండయాత్ర పూర్తయిన తర్వాత, 1834లో బహిష్కరణకు పంపబడ్డాడు. అయ్యంగార్ 1983లో భారతదేశ సాహిత్య జ్ఞానపీఠ అవార్డును గెలుచుకున్నాడు .

ఈ కన్నడ నవల ఆధారంగా నిర్మించిన అంతిమరాజు అనే టెలివిజన్ షోను 1992లో భారతదేశ ప్రభుత్వ టెలివిజన్ నెట్‌వర్క్ అయిన దూరదర్శన్ ప్రసారం చేయాలని నిర్ణయించింది. ఈ రాజును "దెయ్యం అవతారంగా" చిత్రీకరించడంపై వీరశైవ సమాజం, కొడవల నుండి నిరసనలు వ్యక్తమైన నేపథ్యంలో ఈ షోను నెట్‌వర్క్ ఉపసంహరించుకుంది. 

## మూలాలు

వర్గం:కర్ణాటక