open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ముత్తయ్య స్థపతి

**ముత్తయ్య ముత్తు స్థపతి** ఒక భారతీయ శిల్పి, వాస్తుశిల్పి, హిందూ దేవాలయ వాస్తుశిల్పం నిర్మాత. లండన్‌, అమెరికా దేశాలలో మిన్నెసోటా హిందూ దేవాలయంతో సహా పలు దేవాలయాల రూపకల్పన, నిర్మాణానికి ఇతను ప్రసిద్ధి చెందాడు. శ్రీలంకలోని రంబడగల్ల విద్యాసాగర ఆలయంలో 67.5 అడుగుల బుద్ధ విగ్రహాన్ని ఇతను రూపొందించాడు, ఇది కూర్చున్న (సమాధి) భంగిమలో ఉన్న ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద బుద్ధ విగ్రహంగా నివేదించబడింది. భారత ప్రభుత్వం 1992లో ఇతనికి నాలుగవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీ ప్రదానం చేసింది.

## తొలినాళ్లు
ముత్తయ్య 1941 డిసెంబర్ 14న దక్షిణ భారత రాష్ట్రం తమిళనాడు లోని ఆలయ పట్టణం రామేశ్వరం సమీపంలో ఉన్న రామనాథపురం జిల్లా ఎలువన్‌కోట్టై అనే చిన్న గ్రామంలో సాంప్రదాయ వాస్తుశిల్పి ముత్తు స్థపతి, గౌరి దంపతులకు ఆరుగురు సంతానంలో ఒకరిగా జన్మించాడు. తోటివారి నుండి సాంప్రదాయ పద్ధతిలో కళను నేర్చుకోవడమే కాకుండా, 1957 నుండి 1961 వరకు మామల్లపురం శిల్పకళా పాఠశాలలో దేవాలయ వాస్తుశిల్పం, శిల్పకళ, పట్టణ ప్రణాళికలలో అధికారిక శిక్షణ పొందాడు.

ముత్తయ్యకు వివాహమైంది, ఇద్దరు కుమారులు ఉన్నారు, వారిద్దరూ కూడా సాంప్రదాయ వాస్తుశిల్పులు, శిల్పులు. 
ఇతని అన్నయ్య ఎస్. ఎం. గణపతి స్థపతి ఒక స్థపతి, పద్మశ్రీ గ్రహీత.

## వృత్తి జీవితం

### దేవాలయాలు

ఇతను ప్రపంచవ్యాప్తంగా హిందూ దేవాలయాలను రూపొందించి నిర్మించాడు, వాటిలో 32 అమెరికాలోనే ఉన్నాయి. లండన్‌లో లక్ష్మీ నారాయణ ట్రస్ట్ కోసం శ్రీ మహాలక్ష్మి దేవాలయం, మిన్నెసోటా హిందూ దేవాలయం, చెన్నైలోని ఆరుపడై వీడు ఆలయ సముదాయం, న్యూఢిల్లీలోని ఉత్తరస్వామి మలై శ్రీ మీనాక్షి సుందరేశ్వర దేవాలయం, సతారా లోని శ్రీ ఉత్తర చిదంబర నటరాజ దేవాలయం, హ్యూస్టన్, లాస్ ఏంజెల్స్, చికాగో, శాన్ ఫ్రాన్సిస్కో, పిట్స్‌బర్గ్, నాష్‌విల్లే, బోస్టన్, అట్లాంటా, న్యూయార్క్, మౌండ్స్‌విల్లే, లూయిస్‌విల్లే, మయామి, ఓక్లహోమా, మెంఫిస్, డల్లాస్, పోకిప్సీ లలో దేవాలయాలు ఇతని ముఖ్యమైన కట్టడాలలో కొన్ని.

### శిల్పకళ

కోల్‌కతా లోని బిర్లా ఇండస్ట్రియల్ & టెక్నలాజికల్ మ్యూజియం లో 60 అడుగుల శ్రీకృష్ణుడు గ్రానైట్ విగ్రహానికి ఇతను శిల్పి. 2015 ఏప్రిల్ 30న శ్రీలంక లోని రంబడగల్ల విద్యాసాగర ఆలయంలో ఇతని భారీ సృష్టి అయిన 67.5 అడుగుల బుద్ధుడు విగ్రహం ఆవిష్కరించబడింది. ఈ విగ్రహం 7.5 అడుగుల పీఠంతో మొత్తం 75 అడుగుల ఎత్తును కలిగి ఉండి ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద బుద్ధ సమాధి శిల్పంగా పరిగణించబడుతుంది. చెన్నై లోని నంగనల్లూరు వద్ద 32 అడుగుల హనుమంతుడు విగ్రహం, కాంచీపురం లోని ఏనాత్తూరు వద్ద శంకరాచార్యుడు విగ్రహం కూడా ఇతని సృష్టిలే.

ఇతను *స్వర్ణం ఇన్స్టిట్యూషన్* అనే శిల్పుల శిక్షణా స్టూడియో, *స్వర్ణం ఎక్స్‌పోర్టర్స్* అనే వ్యాపార సంస్థను కూడా స్థాపించాడు, రెండవది శిల్పాలు, విగ్రహాల ఎగుమతిలో నిమగ్నమైన ఎగుమతి సంస్థ.

## పురస్కారాలు, గుర్తింపులు
భారత ప్రభుత్వం 1992లో పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీ తో ఇతన్ని సత్కరించింది.

## ఇవి కూడా చూడండి
* హిందూ దేవాలయ వాస్తుశిల్పం
* వి. గణపతి స్థపతి
* ఎస్. ఎం. గణపతి
* విద్యాశంకర్ స్థపతి

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* 

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1941 జననాలు
వర్గం:కళారంగంలో పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
లెస్లీ క్రోక్వెల్

**లెస్లీ హోరేస్ విలియం క్రోక్‌వెల్** (1887 - 29 ఏప్రిల్ 1961) ఇంగ్లీష్ క్రికెట్ ఆటగాడు. అతను డెవాన్‌లోని న్యూటన్ అబాట్‌లో వేలంపాటదారుడు జార్జ్, లూయిసా క్రోక్‌వెల్ దంపతులకు జన్మించాడు.

క్రోక్‌వెల్ మొదట 1908లో కార్మార్థెన్‌షైర్‌తో జరిగిన మైనర్ కౌంటీస్ ఛాంపియన్‌షిప్‌లో డెవాన్ తరపున ఆడాడు. 1908 నుండి 1914 వరకు, అతను డెవాన్ తరపున అరుదుగా ఆడాడు, వారికి కేవలం 5 ఛాంపియన్‌షిప్ మ్యాచ్‌లలో ప్రాతినిధ్యం వహించాడు. అతను మోన్‌మౌత్‌షైర్‌తో జరిగిన తన చివరి ఛాంపియన్‌షిప్ మ్యాచ్ ఆడాడు. క్రోక్‌వెల్ తరువాత 1920లో పార్సీలపై యూరోపియన్ల (భారతదేశం) తరపున ఒకే ఒక్క ఫస్ట్-క్లాస్ ప్రదర్శన ఇచ్చాడు యూరోపియన్ల మొదటి ఇన్నింగ్స్‌లో అతను MB వాచా చేతిలో అవుట్ అయ్యే ముందు 19 పరుగులు చేశాడు. వారి రెండవ ఇన్నింగ్స్‌లో PH దారువాలా చేతిలో డకౌట్‌గా అవుట్ అయ్యాడు.

అతను షాంఘై క్రికెట్ క్లబ్ తరపున క్రికెట్ కూడా ఆడాడు. 1911, 1912లో హాంకాంగ్‌తో రెండు మ్యాచ్‌లు ఆడాడు. రెండు మ్యాచ్‌లకు ఫస్ట్-క్లాస్ హోదా లభించలేదు.

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు

* ESPNcricinfoలో లెస్లీ క్రోక్‌వెల్
* క్రికెట్ ఆర్కైవ్‌లో లెస్లీ క్రోక్‌వెల్
వర్గం:ఇంగ్లాండు క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:1961 మరణాలు
వర్గం:1887 జననాలు
కొప్పం యుద్ధం

కొప్పం యుద్ధం మధ్యయుగ చోళ రాజులు రాజాధిరాజ చోళ I, రాజేంద్ర చోళ II ల మధ్య 1054లో లేదా 1052లో చాళుక్య రాజు సోమేశ్వర I తో జరిగింది. యుద్ధంలో చోళులు విజయం సాధించినప్పటికీ, రాజు సుప్రీం కమాండర్ మొదటి రాజాధిరాజ యుద్ధభూమిలో ప్రాణాలు కోల్పోయాడు, అతని తమ్ముడు రెండవ రాజేంద్ర చోళుడు సింహాసనాన్ని అధిష్టించాడు.

## మూలాలు
ఈ యుద్ధానికి ప్రధాన చారిత్రక ఆధారాలు 1054 నాటి శాసనం & రాజేంద్ర చోళుడి మణిమంగళం 1055 నాటి రికార్డు."తన అన్నయ్య సైన్యం (తన) వెనుక ఉండగా, రాజదండం పట్టుకున్న రాజు చేత ఆలింగనం చేసుకుని, ఇరట్టపడి ఏడున్నర లక్షలను జయించాడు. ఆయన యుద్ధంలో వ్యతిరేకతను ఎదుర్కోలేదు; ఆయన డ్రమ్ ఎనిమిది దిశల ద్వారా మోగుతోంది. ఈ వార్త విన్న తరువాత అహవమల్ల గొప్ప నది ఒడ్డున ఉన్న కొప్పంకు వెళ్లి ఆయనతో పోరాడాడు. కానీ ఆయన అహవమల్ల మొత్తం యుద్ధ సైన్యాన్ని భూమిని కప్పివేసే దుర్వాసన శవాలుగా మార్చాడు. ఇది గ్రహించిన అహవమల్ల భయపడి, అవమానానికి గురై పారిపోయాడు. రాజు (రాజేంద్ర II) తన ఏనుగులు, గుర్రాలను, ఒంటెల దళాలను, స్త్రీలను & సంపదలను స్వాధీనం చేసుకుని, (విజయ జ్ఞాపకార్థం) తనను తాను అభిషేకించుకున్నాడు.— బృహదీశ్వర ఆలయం దక్షిణ గోడ నుండి ఒక శాసనం

## నేపథ్యం
సింహాసనాన్ని అధిష్టించినప్పటి నుండి, రాజాధిరాజ చోళుడు ఉత్తర కర్ణాటక కొన్ని భాగాలను, ప్రస్తుత మహారాష్ట్ర దక్షిణ భాగాన్ని పరిపాలించిన చాళుక్యులను లొంగదీసుకుని వారి భూభాగాలను చోళ సామ్రాజ్యంలో చేర్చాలని కోరుకున్నాడు. ఆయన 1047-48 లో చాళుక్య రాజ్యంపై చేసిన మొదటి దండయాత్ర విఫలమైంది. ఆయన 1052లో చాళుక్య భూభాగాల్లోకి రెండవ దండయాత్రకు నాయకత్వం వహించారు, ఇది చాళుక్య సైన్యాన్ని కలుసుకుని "కొప్పం" అని పేర్కొన్న ప్రదేశంలో యుద్ధం చేసింది.

## పోరాటాలు
రాజాధిరాజు 1052లో ఉత్తరం వైపు ఒక భారీ సైన్యాన్ని నడిపించి రట్టమండలం ప్రావిన్స్‌ను దోచుకున్నాడు. అతని సైన్యాన్ని వెనుకవైపు రాజాధిరాజ సోదరుడు, వారసుడు రెండవ రాజేంద్ర ఆధ్వర్యంలో దళాలు అనుసరించాయి. చాళుక్య రాజు మొదటి సోమేశ్వర తన శత్రువును ఎదుర్కోవడానికి సిద్ధమయ్యాడు, కొప్పం వద్ద ఒక యుద్ధాన్ని నిర్వహించారు. చాళుక్య ధనుర్ధరులు రాజధిరాజాను కాల్చి చంపినప్పుడు చోళ దళాలు పైచేయి పట్టుకున్నాయి. రెండవ రాజేంద్ర, రిజర్వ్ దళాలకు నాయకత్వం వహిస్తూ, వ్యక్తిగతంగా సైన్యం ఆధిపత్యాన్ని స్వీకరించి, చోళ దళాలను సమీకరించి, చాళుక్య సైన్యంపై భారీ నష్టాలను కలిగించి, మొదటి సోమేశ్వర పారిపోవాల్సి వచ్చినప్పుడు చోళ దళాలు భయాందోళనకు గురై వెనక్కి తగ్గడం ప్రారంభించాయి. చాళుక్యుల ఏనుగులు, గుర్రాలు, ఒంటెలు, భారీ దోపిడీ వస్తువులు, సోమేశ్వర I రాణులు చోళుల చేతుల్లో పడ్డారని చోళ వర్గాలు నమోదు చేశాయి. రెండవ రాజేంద్ర యుద్ధభూమిలో తనను తాను పట్టాభిషేకం చేసుకుని, తన దేశానికి తిరిగి వచ్చే ముందు కొల్హాపూర్‌లో విజయ స్తంభాన్ని నిర్మించాడని సమాచారం.

## కొప్పం గుర్తింపు
కొప్పం "గొప్ప నది" పై ఉన్న ఒక నగరం అని మణిమంగళం శాసనం పేర్కొంది. కొల్హాపూర్ ఆగ్నేయంగా 30 మైళ్ల దూరంలో ఉన్న ఖిద్రాపూర్ నౌకాదళం గుర్తించింది, తద్వారా "గ్రేట్ రివర్" కృష్ణ నదిగా భావించింది, ఇతర చరిత్రకారులు కొప్పంను మస్కి సమీపంలో ఉన్న ఒక ప్రదేశంగా గుర్తించారు.

## మూలాలు

వర్గం:యుద్ధాలు
మలయాళ చలనచిత్ర నటుల జాబితా

ఈ జాబితాలో భారతదేశంలోని కేరళ రాష్ట్రంలో ఆధారంగా ఉన్న మలయాళ సినిమా పరిశ్రమలో గతంలో పనిచేసిన లేదా ప్రస్తుతం పనిచేస్తున్న ప్రముఖ **పురుష ప్రధాన** సినిమా నటుల పేర్లు ఇవ్వబడ్డాయి. ఈ జాబితాను వారు ప్రధాన నటుడిగా చేసిన తొలి సినిమా సంవత్సరం లేదా వారికి గుర్తింపు తెచ్చిన ముఖ్యమైన సినిమా విడుదలైన సంవత్సరాన్ని ఆధారంగా క్రమబద్ధీకరించారు. ప్రధాన పాత్రలో **కనీసం ఐదు** సినిమాల్లో నటించిన నటులను మాత్రమే ఈ జాబితాలో చేర్చారు.

## 1930లు

## 1940లు
[thumb|[సెబాస్టియన్ కుంజుకుంజు భాగవతర్|సెబాస్టియన్ కుంజు కుంజు భాగవతర్]]

## 1950లు
[thumb|[ప్రేమ్ నజీర్]]

## 1960ల
[thumb|[రాఘవన్ (నటుడు)|రాఘవన్]]

## 1970ల నాటిది.
[thumb|[మమ్ముట్టి]]
[thumb|[మోహన్ లాల్]]

## 1980లు
[thumb|[సురేష్ గోపీ|సురేష్ గోపి]]

## 1990లు
thumb|దిలీప్

## 2000లు
thumb|జయసూర్యా

## 2010 సం.
[thumb|[దుల్కర్ సల్మాన్]]
[thumb|[ఫహాద్ ఫాజిల్|ఫహద్ ఫాజిల్]]

## సూచనలు
ఉలియిన్ ఒసై

**ఉలియిన్ ఒసై** (అనువాదం.  ది సౌండ్ ఆఫ్ చిసెల్ ) 2008లో విడుదలైన భారతీయ తమిళ భాషా చారిత్రక ప్రేమకథ సినిమా. ఈ సినిమాను ఎం. కరుణానిధి రచించిన లఘుచిత్రం సారపల్లం చాముండి ఆధారంగా నందిని ఆర్ట్స్ బ్యానర్‌పై ఎస్పీ మురుగేశన్ నిర్మించగా ఇలవేణిల్ దర్శకత్వం వహించాడు. వినీత్, కీర్తి చావ్లా, అక్షయ, శరత్ బాబు, మనోరమ, కోవై సరళ, గంజా కరుప్పు నటించిన ఈ సినిమాకు ఇళయరాజా సంగీతాన్ని స్వరపరిచాడు, బి. కన్నన్ సినిమాటోగ్రఫీ & సురేష్ అర్స్ ఎడిటింగ్ చేయగా జూలై 4న విడుదలైంది.
## కథ
ఈ కథ 1005 ఎడి నాటిది. రాజరాజ చోళుడు, ఆయన కుమారుడు రాజేంద్ర చోళుడు చోళ రాజవంశానికి చెందిన దయగల పాలకులు. దేవతల పట్ల గౌరవానికి గుర్తుగా, వారు తంజావూరులో ఒక ఆలయాన్ని నిర్మించాలనుకుంటున్నారు. వారు గొప్ప నృత్యకారుడు & అందమైన యువకుడు అయిన మాస్టర్ శిల్పి ఇనియన్‌ను పెద్ద ఆలయ శిల్పకళా పని చేయడానికి నియమిస్తారు. అయితే, ఇనియన్ ' నర్తకి ' ముత్తునాగై రాజభవనం ఆ స్థాయికి చేరుకోలేదని, తన శిల్పకళా పనికి మోడల్‌గా నటించడానికి సరైన అమ్మాయిని కనుగొనలేకపోయాడు. ఇంతలో ఆయన ఒక గ్రామీణ అమ్మాయి చాముండిని కలుస్తాడు, ఆమె గొర్రెల కాపరి స్త్రీ అళగి మనవరాలు అని చెప్పబడుతుంది, ఆమె అందంగా ఉండటమే కాకుండా గంటగ్లాస్ లాంటి రూపాన్ని కలిగి ఉంటుంది, కలలా నృత్యం చేస్తుంది. ఇనియన్ నెమ్మదిగా తన 'మోడల్'తో ప్రేమలో పడతాడు, ఆయన ఆమె పట్ల తన ప్రేమను వ్యక్తపరిచినప్పుడు, ఆమె స్వయంగా రాణి కాబట్టి ఆమె దానిని తిరస్కరించింది. పశ్చాత్తాపంతో పూర్తిగా విచ్ఛిన్నమైన శిల్పి ఒక క్షణంలో షాకింగ్‌గా చేసే పని చేస్తాడు, ఆ తరువాత ఏమి జరిగింది అనేదే మిగతా సినిమా కథ.
## నటీనటులు
* నియన్ గా వినీత్
* చాముండి గా కీర్తి చావ్లా
* ముత్తునగైగా అక్షయ
* రాజ రాజ చోళ I గా శరత్ బాబు 
* అళగిగా మనోరమ
* సోక్కిగా కోవై సరళ
* సూదామణిగా  గంజా కరుప్పు 
* మణికందన్‌గా తలైవాసల్ విజయ్
* బ్రహ్మరాయర్ గా బాలా సింగ్
* సుజా వరుణీ
## పాటలు

## సమీక్ష
రెడిఫ్‌కు చెందిన పవిత్ర శ్రీనివాసన్ ఇలా రాశారు "అతి పెద్ద లోపం ఏమిటంటే, ఒక చిన్న కథ ఆధారంగా రూపొందించిన స్క్రిప్ట్‌ను రెండున్నర గంటలకు పొడిగించారు". ఈ సినిమా మూడు తమిళనాడు రాష్ట్ర చలనచిత్ర అవార్డులను గెలుచుకుంది: ఉత్తమ సంభాషణ రచయిత (కరుణానిధి), ఉత్తమ హాస్యనటి (కోవై సరళ), ఉత్తమ కొరియోగ్రాఫర్ (కె. శివశంకర్).
## మూలాలు

వర్గం:తమిళ సినిమా
జానకీ లాల్ భండ్

**మంకీ మ్యాన్**, బెహ్రూపియా బాబా అని కూడా పిలువబడే **జానకీ లాల్ భండ్** (జననం 1943), రాజస్థాన్ రాష్ట్రానికి చెందిన భారతీయ సాంగ్ (అనుకరణ), బెహ్రుపియా (వ్యక్తిత్వం) కళాకారుడు. మారువేషాలతో సాంప్రదాయ కళలో ప్రావీణ్యత వల్ల ఆయన ప్రసిద్ధి చెందాడు. ఈ జానపద సంప్రదాయాన్ని పునరుద్ధరించడంలో కీలక పాత్ర పోషించాడు. కళలకు ఆయన చేసిన కృషికి గాను 2024లో భారతదేశంలోని నాల్గవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీ అందుకున్నాడు.

## ప్రారంభ జీవితం
జానకీ లాల్ భండ్ 1943 జనవరి 1న అప్పటి మేవార్ రాజ్యంలో భాగమైన చిత్తోర్గఢ్ లో జన్మించాడు. భారతీయ సమాజంలో సాంప్రదాయకంగా ప్రదర్శన, వ్యంగ్యంతో సంబంధం ఉన్న ఆయన సమాజానికి చెందినవాడు. అతను ఎటువంటి అధికారిక విద్యను అభ్యసించలేదు.

1963లో ఆయన భిల్వారాకు వెళ్లి, అక్కడ మొదట వస్త్ర మిల్లులో కూలీగా పనిచేసాడు. అయితే, ప్రదర్శన పట్ల ఆయనకున్న మక్కువ ఆయనను బెహ్రుపియా కళను పూర్తి సమయం కొనసాగించడానికి దారితీసింది.
## కెరీర్
భండ్ ఆరు దశాబ్దాలకు పైగా ప్రదర్శనలు ఇస్తూ, పౌరాణిక, చారిత్రక, సామాజిక పాత్రలను ఖచ్చితత్వంతో, నైపుణ్యంతో చిత్రీకరించడానికి ప్రసిద్ధి చెందాడు. ముఖ్యంగా ప్రజల జ్ఞాపకాల నుండి మాయమవుతున్న సమయంలో బెహ్రుపియా సంప్రదాయాన్ని సజీవంగా నిలిపిన ఘనత ఆయనది. 

అతను యునైటెడ్ స్టేట్స్, యునైటెడ్ కింగ్డమ్, జర్మనీలతో సహా 10కి పైగా దేశాలలో ప్రదర్శనలు ఇచ్చాడు, అక్కడ అతను తన జంతు ప్రతిరూపాలకు "మంకీ మ్యాన్" గా అంతర్జాతీయ గుర్తింపు పొందాడు. భారతదేశంలో ఆయనను ఆప్యాయంగా "బెహ్రూపియా బాబా" అని పిలుస్తారు.

ఆయన ప్రదర్శనలు వినోదానికి మాత్రమే పరిమితం కాలేదు, పరిశుభ్రత, విద్య, కుల సమానత్వం, జాతీయ సమైక్యత గురించి బలమైన సామాజిక సందేశాలను కలిగి ఉంటాయి.

## వ్యక్తిగత జీవితం
భండ్ రాజస్థాన్ లోని షెడ్యూల్డ్ కులానికి చెందినవాడు. అతని కుటుంబం మూడు తరాలుగా బెహ్రుపియా ప్రదర్శనలో పాల్గొంటోంది. ఆయనకు ఒక కుమారుడు, లాడు లాల్ భండ్, ఆయన కూడా కళారంగంలో చురుకుగా ఉన్నాడు.

అతను సాంప్రదాయ జానపద కళల, ముఖ్యంగా బెహ్రుపియా ప్రచారం, సంస్థాగత మద్దతు కోసం వాదిస్తూనే ఉన్నాడు. యువ తరాలను ఈ బాధ్యతను చేపట్టమని పిలుపునిచ్చాడు.

## ఇవి కూడా చూడండి
* 2024 పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు

## మూలాలు

వర్గం:కళారంగంలో పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:1943 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
చాళుక్య రాజుల జాబితా

చాళుక్య రాజవంశం 6వ, 12వ శతాబ్దాల మధ్య దక్షిణ & మధ్య భారతదేశంలోని పెద్ద ప్రాంతాలను పరిపాలించిన ఒక సాంప్రదాయ భారతీయ రాజవంశం. 

ఈ కాలంలో వారు మూడు సంబంధిత ఇంకా వ్యక్తిగత రాజవంశాలను పరిపాలించారు. బాదామి చాళుక్యులు అని పిలువబడే తొలి రాజవంశం 6వ శతాబ్దం మధ్యకాలం నుండి వాతాపి (ఆధునిక బాదామి) నుండి పాలించింది. బాదామి చాళుక్య పాలకుడు రెండవ పులకేశి మరణం తరువాత, తూర్పు చాళుక్యులు తూర్పు దక్కనులో స్వతంత్ర రాజ్యంగా మారారు. వారు వెంగీ నుండి సుమారు 11వ శతాబ్దం వరకు పాలించారు. పశ్చిమ చాళుక్యులు కల్యాణి (ఆధునిక బసవకల్యాణ) నుండి 12వ శతాబ్దం చివరి వరకు పాలించారు. 

*బాదామి చాళుక్య సామ్రాజ్యం (కీ.శ. 543–753)

*తూర్పు చాళుక్య సామ్రాజ్యం (కీ.శ. 624–1189)

*పశ్చిమ చాళుక్య సామ్రాజ్యం (కీ.శ. 957–1184)

## రాజుల జాబితా

## మూలాలు

వర్గం:చాళుక్య సంస్థానం
వర్గం:చాళుక్యులు
వర్గం:భారతదేశాన్ని పరిపాలించిన వంశములు
భారతీయ బౌద్ధ మహాసభ

**భారతీయ బౌద్ధ మహాసభ** (ఆంగ్లం: బుద్ధిస్ట్ సొసైటీ ఆఫ్ ఇండియా) అనేది భారతదేశం లోని ఒక జాతీయ బౌద్ధ సంస్థ. ఇది 1955 మే 4న మహారాష్ట్ర లోని ముంబై లో డా. బి. ఆర్. అంబేద్కర్ చేత స్థాపించబడింది. అంబేద్కర్ భారత రాజ్యాంగ ముసాయిదా కమిటీ చైర్మన్, బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి, మానవ హక్కుల కార్యకర్త, భారతదేశంలో బౌద్ధమత పునరుద్ధరణకర్త. ఆయన ఈ సంస్థకు మొదటి జాతీయ అధ్యక్షుడు. 1955 మే 8న బొంబాయి (ప్రస్తుతం ముంబై)లోని నారే పార్క్‌లో జరిగిన ఒక వేడుకలో, భారతదేశంలో బౌద్ధమతాన్ని వ్యాప్తి చేయడానికి ఈ సంస్థను స్థాపిస్తున్నట్లు అంబేద్కర్ అధికారికంగా ప్రకటించారు. దీని ప్రధాన కార్యాలయం ముంబైలో ఉంది. ప్రస్తుతం బి.ఆర్. అంబేద్కర్ మనవడి భార్య మీరాతాయ్ యశ్వంత్ అంబేద్కర్ భారతీయ బౌద్ధ మహాసభకు జాతీయ అధ్యక్షురాలిగా ఉన్నారు.

## చరిత్ర

బి.ఆర్. అంబేద్కర్ తన జీవితాంతం బౌద్ధమతాన్ని అధ్యయనం చేశాడు. 1950 ప్రాంతంలో, అతను బౌద్ధమతం వైపు తన దృష్టిని మళ్లించాడు, వరల్డ్ ఫెలోషిప్ ఆఫ్ బుద్ధిస్ట్స్ సమావేశానికి హాజరు కావడానికి సిలోన్ (ఇప్పుడు శ్రీలంక) వెళ్లాడు. పూణే సమీపంలో ఒక కొత్త బౌద్ధ విహారాన్ని అంకితం చేస్తున్నప్పుడు, అంబేద్కర్ తాను బౌద్ధమతంపై ఒక పుస్తకాన్ని రాస్తున్నానని, అది పూర్తయిన తర్వాత తాను అధికారికంగా బౌద్ధమతాన్ని స్వీకరిస్తానని ప్రకటించాడు. అతను 1954లో రెండుసార్లు బర్మా (ఇప్పుడు మయన్మార్)ను సందర్శించాడు; రెండవసారి రంగూన్‌లో జరిగిన వరల్డ్ ఫెలోషిప్ ఆఫ్ బుద్ధిస్ట్స్ మూడవ సమావేశానికి హాజరయ్యాడు. జూలై 1951లో అతను "భారతీయ బౌద్ధ జనసంఘ్" (ఇండియన్ బుద్ధిస్ట్ పీపుల్స్ ఆర్గనైజేషన్)ను ఏర్పాటు చేశాడు. ఇది మే 1955లో "భారతీయ బౌద్ధ మహాసభ" గా (ఆంగ్లంలో బుద్ధిస్ట్ సొసైటీ ఆఫ్ ఇండియా) మారింది.

## ఇవి కూడా చూడండి
* వరల్డ్ బుద్ధిస్ట్ సంఘ కౌన్సిల్
* ఇంటర్నేషనల్ బుద్ధిస్ట్ కాన్ఫెడరేషన్

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* 
* Battle to head Ambedkar's Buddhist Society of India nears end in the High Court

వర్గం:బౌద్ధ మతము
వర్గం:భారతీయ బౌద్ధ తత్వవేత్తలు
విజయనగర చక్రవర్తుల జాబితా

విజయనగర సామ్రాజ్యం దక్షిణ భారతదేశం అత్యంత ప్రముఖమైన మధ్యయుగ హిందూ సామ్రాజ్యం. ఇది ప్రస్తుత కర్ణాటకలోని  తుంగభద్ర నది ఒడ్డున స్థాపించబడింది. కర్ణాటక, ఆంధ్రప్రదేశ్, తమిళనాడు, కేరళ, గోవా, తెలంగాణ, మహారాష్ట్ర & శ్రీలంక కొన్ని ప్రాంతాలను లేదా ఆధునిక రాష్ట్రాలన్నింటినీ కలిగి ఉంది. విజయనగర సామ్రాజ్యాన్ని 1336లో సంగమ రాజవంశానికి చెందిన మొదటి హరిహర, మొదటి బుక్కరాయ సోదరులు స్థాపించారు.
thumb|సంగమ పాలకుల ఆధ్వర్యంలో విజయనగర సామ్రాజ్య విస్తరణ
కృష్ణదేవరాయ పాలనలో సామ్రాజ్యం శిఖరాగ్రానికి చేరుకుంది. ఈ సామ్రాజ్యం 1646 వరకు కొనసాగింది, అయితే 1565లో జరిగిన తాలికోటా యుద్ధంలో దక్కన్ సుల్తానేట్ల సంయుక్త సైన్యాలు పెద్ద సైనిక ఓటమిని చవిచూసిన తరువాత దాని శక్తి బాగా క్షీణించింది.

## కుటుంబ వృక్షాలు

### సంగమ రాజవంశం

### సాలువ రాజవంశం

### తుళువా రాజవంశం

### అరవిడు రాజవంశం

## చక్రవర్తుల జాబితా
విజయనగర సామ్రాజ్యం మొత్తం దక్షిణ భారతదేశం సుమారు 310 సంవత్సరాల పాటు నాలుగు వేర్వేరు రాజవంశాలు పాలించాయి.

### సంగమ రాజవంశం (1336-1485)

### సంగమ రాజవంశం (1336-1485)

### తుళువ రాజవంశం (1491-1570)

### అరావిడు రాజవంశం (1542-1646)

## మూలాలు

వర్గం:జాబితాలు
వర్గం:భారతదేశ చక్రవర్తులు
చింతామణి కర్

**చింతామణి కర్** (19 ఏప్రిల్ 1915 – 3 అక్టోబర్ 2005) ఒక ప్రసిద్ధ బ్రిటిష్-భారతీయ శిల్పి. అతను భారత, ఫ్రెంచ్ ప్రభుత్వాల నుండి పౌర పురస్కారాలను అందుకున్నాడు, గ్రేట్ బ్రిటన్ తరపున ఒలింపిక్ రజత పతకాన్ని గెలుచుకున్నాడు.

## వ్యక్తిగత జీవితం, చదువు
19 ఏప్రిల్ 1915న పశ్చిమ బెంగాల్ లోని ఖరగ్‌పూర్‌లో జన్మించిన కర్, అబనీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ నడుపుతున్న ఇండియన్ సొసైటీ ఆఫ్ ఓరియంటల్ ఆర్ట్‌లో శిక్షణ పొందాడు. అతనికి గిరిధారి మహాపాత్ర, విక్టర్ గియోవనెల్లి శిల్పకళను నేర్పించారు.

కర్ 1938లో పారిస్‌కు వెళ్లి అక్కడ అకాడమీ డె లా గ్రాండే చౌమియర్‌లో చదువుకున్నాడు, ఆ తర్వాత తిరిగి భారతదేశానికి వచ్చాడు.

చింతామణి కర్ అమీనా అహ్మద్ కర్ ను వివాహం చేసుకున్నాడు, ఆమె కూడా ఒక కళాకారిణి, ఆమె వేసిన చిత్రాలు ఎక్కువగా నాన్-ఫిగ్యురేటివ్, నైరూప్యమైనవి. ఈ దంపతులకు ఒక బిడ్డ ఉన్నాడు. అతని కుటుంబంలోని ఇద్దరు సభ్యులు చింతామణి కంటే ముందే మరణించారు. చింతామణి తన 90వ ఏట 3 అక్టోబర్ 2005న ఒక ప్రైవేట్ ఆసుపత్రిలో మరణించాడు.

## శైలి, వృత్తి
కర్ కలప, టెర్రకోట, రాయి, లోహం లాంటి వివిధ రకాల వస్తువులతో శిల్పాలు చెక్కాడు. అతను ప్రారంభంలో అకడమిక్, రిప్రజెంటేషనల్ శైలిలో శిక్షణ పొందినప్పటికీ నైరూప్య స్వభావం గల కళాఖండాలను కూడా సృష్టించాడు.

కర్ కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయంలో, ఢిల్లీ పాలిటెక్నిక్‌లో బోధించాడు, ఆ తర్వాత 1946లో లండన్ వెళ్లి అక్కడ రాయల్ సొసైటీ ఆఫ్ బ్రిటిష్ స్కల్ప్టర్స్‌లో సభ్యుడయ్యాడు. అతను 1956లో పశ్చిమ బెంగాల్‌కు తిరిగి వచ్చాడు, ఆ తర్వాత గవర్నమెంట్ కాలేజ్ ఆఫ్ ఆర్ట్ & క్రాఫ్ట్‌కి ప్రిన్సిపాల్‌గా ఎన్నికయ్యాడు.

## పురస్కారాలు, గుర్తింపులు
1974లో అతనికి భారత రిపబ్లిక్‌లో మూడవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం అయిన పద్మభూషణ్ లభించింది. అతను 2000లో ఫ్రాన్స్ అత్యున్నత పౌర పురస్కారంతో కూడా సత్కరించబడ్డాడు.

అతను, స్థానిక ప్రాంతానికి చెందిన ఇతర వ్యక్తులు వన్యప్రాణి అభయారణ్యం హోదా పొందడం కోసం పోరాడిన తర్వాత ఈ శిల్పి పేరు మీద చింతామణి కర్ పక్షుల అభయారణ్యానికి ఆ పేరు పెట్టారు.

1948 వేసవి ఒలింపిక్స్‌లో గ్రేట్ బ్రిటన్ తరపున పోటీదారుగా ప్రవేశించిన కర్, *ది స్టాగ్* (The Stag) అనే తన కళాఖండానికి రజత పతకాన్ని గెలుచుకున్నాడు. లండన్‌లో జరిగిన 1948 క్రీడలు వేసవి ఒలింపిక్స్‌లో కళా పోటీలను చేర్చిన చివరి క్రీడలు, అంతర్జాతీయ ఒలింపిక్ కమిటీ ఇకపై ఈ పతకాలను గుర్తించదు.

## భాస్కర్ భవన్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ అండ్ మెయింటెనెన్స్ ట్రస్ట్
2005లో మరణించడానికి కొద్దిసేపటి ముందు కర్ కోల్‌కాతాలోని నరేంద్రపూర్‌లో ఉన్న తన నివాస ప్రాంగణంలో భాస్కర్ భవన్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ అండ్ మెయింటెనెన్స్ ట్రస్ట్‌ను స్థాపించాడు. ఇది అతని 91వ పుట్టినరోజు అయిన 19 ఏప్రిల్ 2006న ఒక పబ్లిక్ మ్యూజియంగా మారింది, ఇందులో కళాకారుడి కళాఖండాలతో పాటు అతని భార్య కళాఖండాలు కూడా ఉన్నాయి. అతను సేకరించిన పుస్తకాలతో పాటు అతని కళాఖండాల ధృవీకరణ, డాక్యుమెంటేషన్‌లో ట్రస్ట్ చురుకుగా పనిచేస్తుంది. ఇది స్థానిక ప్రాంతంలోని పేద విద్యార్థులకు కూడా సహాయం చేస్తుంది, వార్షిక చింతామణి కర్ స్మారకోపన్యాసం నిర్వహిస్తుంది.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
*ఆర్ట్‌నెట్‌లో చింతామణి కర్ గత వేలం ఫలితాలు
వర్గం:2005 మరణాలు
వర్గం:పద్మభూషణ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:1915 జననాలు
మహాత్మా గాంధీ చేపట్టిన నిరాహార దీక్షల జాబితా

**మహాత్మా గాంధీ** (మోహన్‌దాస్ కరంచంద్ గాంధీ), అనధికారికంగా భారతదేశంలో జాతిపిత, భారతదేశ స్వాతంత్ర్య ఉద్యమ సమయంలో 18 నిరాహార దీక్షలు చేశారు. ఆయన సుదీర్ఘమైన నిరాహార దీక్షలు 21 రోజులు కొనసాగాయి. ఉపవాసం అనేది గాంధీ తన అహింస (అహింస) అలాగే సత్యాగ్రహ తత్వశాస్త్రంలో భాగంగా ఉపయోగించిన సాధనం.

## జాబితా

## మూలాలు
సుధీర్ రంజన్ ఖస్తగీర్

**సుధీర్ రంజన్ ఖస్తగీర్** (24 సెప్టెంబర్ 1907 – 6 జూన్ 1974) బెంగాల్ స్కూల్ ఆఫ్ ఆర్ట్స్  చెందిన భారతీయ చిత్రకారుడు, కళా విద్యావేత్త. అబనీంద్రనాథ్ ఠాగూర్, నందలాల్ బోస్ శిష్యుడైన సుధీర్ "భారతీయ శైలి" చిత్రలేఖనానికి ప్రసిద్ధి చెందాడు. అతను 1929లో శాంతినికేతన్‌లోని విశ్వభారతి విశ్వవిద్యాలయం నుండి పట్టభద్రుడయ్యాడు. అతను ఠాగూర్ కుటుంబం స్ఫూర్తితో భారతీయ పురాణాలలోని దృశ్యాలు, మహిళలు, గ్రామ జీవితాన్ని తన చిత్రాలలో అద్భుతంగా చిత్రీకరించాడు. 1935లో డెహ్రాడూన్‌లో ప్రారంభమైన డూన్ స్కూల్‌లో అతను మొదటి కళా ఉపాధ్యాయుడిగా కూడా పనిచేశాడు. నేడు డూన్‌లో ప్రదర్శనలో ఉన్న అనేక విగ్రహాలు, కుడ్యచిత్రాలతో పాటు స్థానిక సినిమా హాల్ 'ది ఓరియంట్' ప్రవేశద్వారం వద్ద ఉన్న నృత్యకారుల కుడ్యచిత్రాలు కూడా అతను సృష్టించినవే.

## జీవితం, వృత్తి
ఎడమ|thumb
[thumb|[రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్|రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్‌ను వర్ణిస్తూ ఖస్తగీర్ వేసిన 'ఠాగూర్' చిత్రం.]]
సుధీర్ 1907లో బంగ్లాదేశ్‌లోని చిట్టగాంగ్‌లో జన్మించాడు. తన పాఠశాల విద్య కోసం అతను వెంటనే భారతదేశంలోని కోల్‌కాతాకు మారాడు. శాంతినికేతన్‌లోని విశ్వభారతి విశ్వవిద్యాలయం నుండి పట్టభద్రుడయ్యాక ఉపకారవేతనంతో ఫైన్ ఆర్ట్స్ చదవడానికి మ్యూనిక్ అకాడమీ ఆఫ్ ఫైన్ ఆర్ట్స్‌కు వెళ్లాడు. మ్యూనిక్ నుండి తిరిగి వచ్చిన తరువాత అతను కొత్తగా ప్రారంభించిన డూన్ స్కూల్‌లో మొదటి ఆర్ట్స్ మాస్టర్‌గా చేరాడు. అతను తదుపరి 20 సంవత్సరాల పాటు డూన్‌లోనే ఉన్నాడు. ఈ కాలంలో అతను రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ రచనల ఆధారంగా కొన్ని నృత్య నాటికలకు కూడా దర్శకత్వం వహించాడు.

డూన్‌లో ఉన్నప్పుడు అతను జాతీయ స్థాయిలో గణనీయమైన పేరు ప్రఖ్యాతులు సాధించాడు, 1956లో లక్నో విశ్వవిద్యాలయానికి అనుబంధంగా ఉన్న లక్నో కాలేజ్ ఆఫ్ ఆర్ట్స్ అండ్ క్రాఫ్ట్స్‌కు అధిపతిగా బాధ్యతలు చేపట్టాలని ఉత్తర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వం అతన్ని ఆహ్వానించింది.

భారతీయ కళకు అతను చేసిన విశేష కృషికి గాను భారత ప్రభుత్వం 1957లో అతనికి పద్మశ్రీ పురస్కారాన్ని ప్రదానం చేసింది.

## కుటుంబం
అతని అన్నయ్య సతీష్ రంజన్ ఖస్తగీర్ ప్రముఖ భౌతిక శాస్త్రవేత్త. పర్యావరణ కార్యకర్త అయిన అతని కుమార్తె శ్యామోలి ఖస్తగీర్, శాంతినికేతన్‌కు చెందిన చైనీస్ పండితుడు టాన్ యున్-షాన్ కుమారుడు, వాస్తుశిల్పి అయిన లీ టాన్‌ను వివాహం చేసుకుంది, ఆమె శాంతినికేతన్‌లోని పూర్బా పల్లిలో నివసిస్తోంది.

## మూలాలు

గ్రంథ పట్టిక
*సుధీర్ రంజన్ ఖస్తగీర్ - ఎస్.ఆర్. ఖస్తగీర్, గ్యాలరీ 88, 2008
*మైసెల్ఫ్ - సుధీర్ ఖస్తగీర్, 1955
*సుధీర్ రంజన్ - ఖస్తగీర్, లలిత కళా అకాడమీ 1978.

## బయటి లింకులు

వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:1974 మరణాలు
వర్గం:1907 జననాలు
వర్గం:కళారంగంలో పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
ఎం. ఎస్. రామకుమార్

**మల్లసముద్రం సుబ్రమణ్యం రామకుమార్** భారతీయ మెకానికల్ ఇంజనీర్, శాస్త్రవేత్త, రోబోటికిస్ట్. ఆయన భారతీయ అణు, రక్షణ ప్రయోజనాల కోసం రోబోటిక్, ఆటోమేషన్ టెక్నాలజీలను అభివృద్ధి చేయడానికి ప్రసిద్ధి చెందాడు. ఆయన భాభా అటామిక్ రీసెర్చ్ సెంటర్ (బార్క్ ట్రోంబే) న్యూక్లియర్ ఫ్యూయల్స్, ఆటోమేషన్ అండ్ మాన్యుఫ్యాక్చరింగ్ గ్రూప్ డైరెక్టర్. ఆయన సంస్థలో రిమోట్ హ్యాండ్లింగ్ ఆఫ్ రోబోటిక్ (డి. ఆర్. హెచ్. ఆర్) విభాగానికి మొదటి అధిపతి. ఆయన భారతదేశంలో రోబోటిక్ సాంకేతికతకు మార్గదర్శకత్వం వహించాడు. 1998లో భారతదేశం నిర్వహించిన పోఖ్రాన్-II పరీక్ష వెనుక ఉన్న కీలక వ్యక్తులలో రామకుమార్ ఒకడు. 1998 పరీక్షల పవర్ రియాక్టర్ల కోసం ఆన్లైన్ ఇంధన, శీతలకరణి ఛానల్ తనిఖీ వ్యవస్థలను అభివృద్ధి చేసింది అతని బృందం.

రామకుమార్ రోబోటిక్స్ అండ్ రిమోట్ హ్యాండ్లింగ్ టెక్నాలజీస్ పై అనేక కథనాలను ప్రచురించాడు. ఆయన అంతర్జాతీయ ఖ్యాతిని పొందిన కొన్ని పత్రికలను సమీక్షించాడు. 2002లో అహ్మదాబాద్ లోని ఇండియన్ స్పేస్ రీసెర్చ్ ఆర్గనైజేషన్ (ఇస్రో) స్పేస్ అప్లికేషన్స్ సెంటర్ నిర్వహించిన ఇండియన్ కాన్ఫరెన్స్ ఆన్ కంప్యూటర్ విజన్, గ్రాఫిక్స్ అండ్ ఇమేజ్ ప్రాసెసింగ్ సలహా మండలిలో సభ్యుడిగా ఉన్నాడు. ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ బాంబే బాహ్య పరిశీలకుడిగా ఉన్నాడు. భారత ప్రభుత్వం 1999లో ఆయనకు నాల్గవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీ ప్రదానం చేసింది.

## మూలాలు
నిర్మల్ సింగ్ ఖల్సా

use both this parameter and |birth_date to display the person's date of birth, date of death, and age at death) -->|death_place=అమృత్సర్, పంజాబ్, భారతదేశం|body_discovered=|resting_place_coordinates=|monuments=|other_names=|citizenship=|education=|alma_mater=షాహీద్ మిషనరీ కళాశాల|occupation=|years_active=|employer=|organization=|agent=|known_for=|notable_works=|style=|net_worth=|height=|television=|title=హజూరి రాగి|term=|predecessor=|successor=|party=|movement=|opponents=|boards=|criminal_penalty=|criminal_status=|spouse=|partner=|children=3|relatives=|family=|callsign=|awards=పద్మశ్రీ పురస్కారం (2009)|website= |module=|module2=|module3=|module4=|module5=|module6=|signature=|signature_size=|signature_alt=|footnotes=}}

**భాయ్ నిర్మల్ సింగ్ ఖల్సా** (1952 ఏప్రిల్ 12 - 2020 ఏప్రిల్ 2), భారతదేశంలోని పంజాబ్ లోని అమృత్‌సర్ లో దర్బార్ సాహిబ్ కు చెందిన సిక్కు హజూరీ రాగి (Hazoori Ragi).

## కెరీర్
భాయ్ నిర్మల్ సింగ్ 1952 ఏప్రిల్ 12న పంజాబ్ లోని ఫాజిల్కా జండ్వాలా భీమేషాలో జన్మించాడు. 1976లో అమృత్‌సర్లోని షహీద్ మిషనరీ కళాశాల నుండి గుర్మత్ సంగీతం డిప్లొమాతో పట్టభద్రుడయ్యాడు. 1977–78లో, ఆయన రిషికేష్ లోని గుర్మత్ కళాశాలలో సంగీత ఉపాధ్యాయుడిగా పనిచేసాడు, ఆ తరువాత రాజస్థాన్ శ్రీ గంగానగర్ లో షహీద్ సిక్కు మిషనరీ కళాశాల బోధించాడు. 1979 నుండి ఆయన దర్బార్ సాహిబ్ హజూరి రాగిగా పనిచేయడం ప్రారంభించాడు. ఆయన దక్షిణాసియాలోని మొత్తం ఐదు తఖ్త్ లలో, వివిధ చారిత్రక గురుద్వారాలలో, 71 దేశాలలో కీర్తనలు చేసాడు. భాయ్ సాహిబ్ గురు గ్రంథ్ సాహిబ్ మొత్తం 31 రాగాల పరిజ్ఞానం కలిగిన అత్యంత గౌరవనీయమైన రాగి.

కళల రంగంలో సేవలకు గాను, భాయ్ నిర్మల్ సింగ్ ఖల్సా 2009 రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఇండియా నాల్గవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీ అందుకున్నారు. ఈ అవార్డును అందుకున్న మొదటి హజూరి రాగి ఆయన. 

## మరణం
2020 ఏప్రిల్ 2న, నిర్మల్ సింగ్ ఖల్సా అమృత్‌సర్లోని గురునానక్ దేవ్ ఆసుపత్రిలో కోవిడ్-19 పాజిటివ్ వచ్చిన తరువాత గుండెపోటుతో మరణించాడు.
## మూలాలు

వర్గం:కళారంగంలో పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:2020 మరణాలు
వర్గం:1952 జననాలు
నిస్సార్ హుస్సేన్ ఖాన్

**ఉస్తాద్ నిస్సార్ హుస్సేన్ ఖాన్** (1906 - 1993 జూలై 16), రాంపూర్-సహస్వాన్ వంశానికి చెందిన భారతీయ శాస్త్రీయ గాయకుడు. ఆయన ఫిదా హుస్సేన్ ఖాన్ కుమారుడు. ఆయన 1971లో పద్మభూషణ్ అవార్డును అందుకున్నాడు.

ఆయన బరోడా మహారాజా మూడవ సయాజీరావ్ గైక్వాడ్ ఆస్థాన సంగీత విద్వాంసుడు, ఆయన ఆల్ ఇండియా రేడియో విస్తృతంగా ప్రసారం చేయబడ్డాడు. ఆయన తరానాలో నిపుణుడు. ఆయన అత్యంత ప్రసిద్ధ శిష్యులు గులాం ముస్తఫా ఖాన్, రషీద్ ఖాన్.
## కెరీర్
నిస్సార్ హుస్సేన్ ఖాన్ 11 సంవత్సరాల వయస్సులో తన మొదటి ప్రదర్శన ఇచ్చాడు, ఇది ఆ సమయంలో అసాధారణమైనదిగా పరిగణించబడింది. ఆ తరువాత, ఆయన బరోడా మహారాజు నుండి స్కాలర్షిప్ పొందాడు, ఆయన తన చిన్న కొడుకుకు శిక్షణ ఇవ్వడానికి తన తండ్రిని ఆస్థాన సంగీతకారుడిగా నియమించాడు. 18 సంవత్సరాల వయస్సులో, ఆయన మహారాజా ఆస్థానంలో గాయకుడిగా విశ్వాసాన్ని పొందాడు, తరువాత నిస్సార్ కూడా ఆస్థాన సంగీతకారుడిగా నియమించబడ్డాడు. ఆయన దాదాపు మూడు దశాబ్దాల పాటు ఆ పదవిలో కొనసాగాడు.

1940ల నాటికి, నిస్సార్ హుస్సేన్ భారతదేశంలోని కచేరీ సర్క్యూట్లో ప్రసిద్ధ ప్రదర్శనకారుడిగా మారాడు. ఆయన ఆల్ ఇండియా రేడియోకు కూడా కళాకారుడు.
## అవార్డులు

* 1971లో భారత ప్రభుత్వం చేత పద్మభూషణ్ అవార్డు
* 1970లో సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు
* మధ్యప్రదేశ్ ప్రభుత్వం నుండి తాన్‌సేన్ అవార్డు

## వంశం
నిస్సార్ హుస్సేన్ ఖాన్ అత్యంత ప్రసిద్ధ శిష్యుడు అతని మనవడు రషీద్ ఖాన్. అతను రషీద్‌కు సాంప్రదాయ మాస్టర్-అప్రెంటిస్ పద్ధతిలో శిక్షణ ఇచ్చాడు, మొదట ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని బదౌన్‌లోని తన సొంత నివాసంలో, తరువాత కలకత్తాలోని ఐటిసి సంగీత పరిశోధన అకాడమీలో, అతను తన జీవితంలోని చివరి సంవత్సరాలు గడిపాడు. 

ఖాన్‌సాహిబ్ ఘరానా, రాంపూర్-సహస్వాన్ ఘరానా, ఇనాయత్ హుస్సేన్ ఖాన్, ఫిదా హుస్సేన్ ఖాన్, ముస్తాక్ హుస్సేన్ ఖాన్ అనే శాస్త్రీయ గాయకుల గౌరవనీయమైన వంశాన్ని కలిగి ఉన్నాడు. 

## మూలాలు

వర్గం:ఆకాశవాణి వ్యక్తులు
వర్గం:కేంద్ర సంగీత నాటక అకాడమీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:1993 మరణాలు
వర్గం:1909 జననాలు
అమర్నాథ్ ఝా

**అమర్నాథ్ ఝా** (1897 ఫిబ్రవరి 25 - 1955 సెప్టెంబరు 2), అలహాబాద్ విశ్వవిద్యాలయం, బనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయం లకు వైస్ ఛాన్సలర్. ఆయన మహాత్మహోపాధ్యాయ డాక్టర్ సర్ గంగనాథ్ ఝా కుమారుడు, సంస్కృతంలో గొప్ప పండితుడు అమర్నాథ్ ఝా తన కాలంలో భారతదేశంలో ఆంగ్ల సాహిత్యంలో సమర్థుడైన ప్రొఫెసర్ గా ప్రసిద్ధి చెందాడు. ఆయన చాలా కాలం పాటు అలహాబాద్ విశ్వవిద్యాలయంలో ఆంగ్ల విభాగానికి అధిపతిగా ఉన్నాడు, ముప్పై రెండు సంవత్సరాల చిన్న వయస్సులో ఈ పదవికి నియమించబడ్డాడు. 1938లో ఆయన అలహాబాద్ విశ్వవిద్యాలయం వైస్-ఛాన్సలర్ అయ్యాడు, అంటే ఆయన తండ్రి అలహాబాద్ యూనివర్సిటీ వైస్ ఛాన్సలర్ గా పదవీ విరమణ చేసిన ఆరు సంవత్సరాల తరువాత, డాక్టర్ సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణన్ తరువాత బనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయం వైస్ ఛాన్సిలర్ అయ్యాడు. నేషనల్ డిఫెన్స్ అకాడమీ స్థాపనకు దారితీసిన ఈ ప్రాజెక్టుకు కమిటీకి వైస్ ఛైర్మన్ గా పనిచేసాడు. అలహాబాద్ లోని రాష్ట్రీయ సంస్కృత సంస్థాన్ తో సంబంధం ఉన్న ప్రముఖులలో ఆయన ఒకడు. ఆయన ఉత్తర ప్రదేశ్ పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్ ఛైర్మన్ అయ్యాడు, ఆ తరువాత ఆయన బీహార్ పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్ (1953 ఏప్రిల్ 1 - 1955 సెప్టెంబరు 1) ఛైర్మన్ అయ్యాడు.

## గౌరవాలు
1910-11లో ముయిర్ హాస్టల్ నిర్మించబడింది. ఆయనకు నివాళులర్పించడానికి అలహాబాద్ విశ్వవిద్యాలయం దానిని "అమర్నాథ్ ఝా హాస్టల్" గా పేరు మార్చింది. అలహాబాద్ విశ్వవిద్యాలయం వైస్-ఛాన్సలర్గా డాక్టర్ అమర్నాథ్ ఝా స్వయంగా ముయిర్ హాస్టల్ వార్డెన్ కూడా అని హాస్టళ్ల చరిత్ర చెబుతోంది. పద్మభూషణ్ పౌర పురస్కారం (1954) పొందిన మొదటి వ్యక్తులలో ఆయన ఒకడు.
## వ్యక్తిగత జీవితం
డాక్టర్ అమర్నాథ్ ఝా బీహార్ రాష్ట్రం మిథిలా (సరిసాబ్-పాహి)లోని మైథిల్ ష్రోత్రియా బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఆయన 1955 సెప్టెంబరు 2న పాట్నాలో యాభై తొమ్మిదేళ్ల వయసులో మరణించాడు. డాక్టర్ అమర్నాథ్ ఝా గొప్ప పండితుడు, మంచి వక్త, అత్యుత్తమ విద్యా నిర్వాహకుడు. 1920లో, ప్రముఖ సంస్కృత పండితుడు శంకర మిశ్రా రాసిన 15వ శతాబ్దపు ప్రసిద్ధ సంస్కృత సాహిత్య గ్రంథం "*రాసర్ణవ*" ను ఆయన సవరించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:1955 మరణాలు
వర్గం:1897 జననాలు
జయశ్రీ కబీర్

**జయశ్రీ కబీర్** (1952 జూన్ 22 - 2026 జనవరి 12), బంగ్లాదేశ్ కు చెందిన బెంగాలీ చలనచిత్ర నటి. ఆమె పశ్చిమ బెంగాల్, బంగ్లాదేశ్ లలో సుమారు 30 చిత్రాలలో నటించింది.

## కెరీర్
సౌత్ పాయింట్ స్కూల్ లో చదువుతున్నప్పుడు, జయశ్రీ రాయ్ 1968లో మిస్ కోల్‌కాతా టైటిల్ గెలుచుకుంది. ఆమె 1969లో సత్యజిత్ రే రూపొందించిన ప్రతిద్వందితో అరంగేట్రం చేసింది. ఆమె బంగ్లాదేశ్ చిత్ర దర్శకుడు ఆలంగీర్ కబీర్ ను వివాహం చేసుకుని, అతని రెండు చిత్రాలలో నటించింది, *సిమానా పెరియె*, *రూపాలి సోయికోటే*, వీటిని బ్రిటిష్ ఫిల్మ్ ఇన్స్టిట్యూట్ (బిఎఫ్ఐ) బంగ్లాదేశ్ నుండి వచ్చిన అత్యుత్తమ చిత్రాలలో ఒకటిగా పరిగణించింది.

## మరణం
ఆమె లండన్ లో స్థిరపడింది. ఆమె ఉన్నత విద్యా కళాశాలలో ఆంగ్లం బోధించింది. జయశ్రీకి తన భర్త ఆలంగీర్ కబీర్ తో లెనిన్ సౌరవ్ కబీర్ అనే కుమారుడు ఉన్నాడు. 1989లో ఆలంగీర్ మరణానికి కొంతకాలం ముందు ఈ జంట విడాకులు తీసుకున్నది. ఆమె 2026 జనవరి 12న 73 సంవత్సరాల వయసులో లండన్ లో మరణించింది.
## సినిమాలు

* ప్రతిధ్వంది (1970) 
* *రోడోన్భోరా బోసోన్టో* (1974) 
* *సుర్జో కొన్నా* (1975) 
* *సిమానా పెరియె* (1977) 
* *సబ్యసాచి* (1977) 
* *రూపాలి సైకతే* (1979) 
* ఆశాధరన్ (1982) 
* *పురోస్కర్* (1983) 

## మూలాలు

వర్గం:2026 మరణాలు
వర్గం:1952 జననాలు
లే అలెగ్జాండర్

లెఫ్టినెంట్-కల్నల్ **లీ అర్బుత్నాట్ అలెగ్జాండర్** (4 జూలై 1898 &#x2013; 28 ఏప్రిల్ 1943) బ్రిటిష్ ఆర్మీ అధికారి, క్రికెటర్.

## తొలినాళ్ళ జీవితం
అలెగ్జాండర్ మేజర్ విలియం అలెగ్జాండర్, ఎథెల్ రుబినా అర్బుత్నాట్ ల కుమారుడు, గిల్బర్ట్ అలెగ్జాండర్ సోదరుడు. అతను దక్షిణాఫ్రికాలోని నాటల్ కాలనీలోని ఉమ్జింటోలో జన్మించాడు.

## సైనిక వృత్తి
మొదటి ప్రపంచ యుద్ధంలో అలెగ్జాండర్ 1917 మే 11న గూర్ఖాలలో చేరాడు. మొదటిసారి వాయువ్య సరిహద్దులో సేవ చేశాడు. అతను 1917 అక్టోబర్ 27న బ్రిటిష్ ఇండియన్ ఆర్మీలో చేరాడు. 1922లో కెప్టెన్‌గా, 1935లో మేజర్‌గా పదోన్నతి పొందాడు.

రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో అతను 3వ బెటాలియన్, 2వ గూర్ఖా రైఫిల్స్‌కు నాయకత్వం వహించాడు. 77వ భారతీయ పదాతిదళ బ్రిగేడ్‌తో కలిసి జపనీస్ సరిహద్దుల వెనుక జరిగిన లోతైన చొచ్చుకుపోయే దాడి అయిన 1వ చిండిట్ యాత్రలో పాల్గొన్నాడు, ఆ ఆపరేషన్ సమయంలో అతను మరణించాడు. అతనిని తౌక్యాన్ యుద్ధ స్మశానవాటికలో ఖననం చేశారు.

## క్రికెట్
1920లలో అతను మూడు ఫస్ట్-క్లాస్ క్రికెట్ మ్యాచ్‌లు ఆడాడు.

## మూలాలు

* https://cricketarchive.com/Archive/Players/12/12617/12617.html
* https://web.archive.org/web/20120313161054/http://stats.testmatchextra.com/Players/12/12617/12617.html

## బాహ్య లింకులు

* 
వర్గం:దక్షిణాఫ్రికా క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:1943 మరణాలు
వర్గం:1898 జననాలు
జుబిన్ మెహతా

**జుబిన్ మెహతా** (జననం 29 ఏప్రిల్ 1936) పాశ్చాత్య శాస్త్రీయ సంగీతానికి చెందిన భారతీయ కండక్టర్ (సంగీత నిర్వాహకుడు). ఈయన ఇజ్రాయెల్ ఫిల్‌హార్మోనిక్ ఆర్కెస్ట్రా (IPO) మ్యూజిక్ డైరెక్టర్ ఎమెరిటస్, లాస్ ఏంజిల్స్ ఫిల్‌హార్మోనిక్ కండక్టర్ ఎమెరిటస్‌గా సేవలందిస్తున్నారు.

మెహతా తండ్రి బాంబే సింఫనీ ఆర్కెస్ట్రా వ్యవస్థాపకుడు కావడంతో, మెహతా తన ప్రాథమిక సంగీత విద్యను తండ్రి నుండే అభ్యసించారు. 18 ఏళ్ల వయసులో వియన్నాలోని స్టేట్ మ్యూజిక్ అకాడమీలో చేరి, మూడేళ్ల తర్వాత కండక్టరుగా డిప్లొమా పొందారు. అంతర్జాతీయ పోటీలలో విజయం సాధించడం ప్రారంభించిన ఈయన, 21 ఏళ్లకే రాయల్ లివర్‌పూల్ ఫిల్‌హార్మోనిక్ కు నాయకత్వం వహించారు.

1961 నుండి 1967 వరకు మాంట్రియల్ సింఫనీ ఆర్కెస్ట్రాకు, 1962 నుండి 1978 వరకు లాస్ ఏంజిల్స్ ఫిల్‌హార్మోనిక్ కు మ్యూజిక్ డైరెక్టర్‌గా పనిచేశారు. ఏ ప్రధాన ఉత్తర అమెరికా ఆర్కెస్ట్రాకైనా అతి పిన్న వయసులో మ్యూజిక్ డైరెక్టరైన వ్యక్తిగా ఈయన రికార్డు సృష్టించారు. 1981లో ఇజ్రాయెల్ ఫిల్‌హార్మోనిక్ ఆర్కెస్ట్రాకు జీవితకాల మ్యూజిక్ డైరెక్టర్‌గా నియమితులయ్యారు. 1978 నుండి 1991 వరకు న్యూయార్క్ ఫిల్‌హార్మోనిక్ మ్యూజిక్ డైరెక్టర్‌గా బాధ్యతలు నిర్వహించారు.

ఈయనకు 2006లో కెన్నెడీ సెంటర్ గౌరవం, 2008లో జపనీస్ ఇంపీరియల్ ఫ్యామిలీ నుండి 'ప్రీమియం ఇంపీరియల్' పురస్కారం లభించాయి. 

## ప్రారంభ సంవత్సరాలు, విద్య
మెహతా బ్రిటిష్ ఇండియా కాలంలో ముంబైలోని ఒక పార్సీ కుటుంబంలో జన్మించారు. ఈయన తండ్రి మెహ్లీ మెహతా, తల్లి తహ్మినా. ఈయన మాతృభాష గుజరాతీ. ఈయన తండ్రి స్వయంగా నేర్చుకున్న వాయులీన విద్వాంసుడు. 

మెహతా ముంబైలోని సెయింట్ మేరీస్ స్కూల్ లో పాఠశాల విద్యను పూర్తి చేసి, తల్లి కోరిక మేరకు సెయింట్ జేవియర్స్ కాలేజీలో వైద్య విద్యను అభ్యసించడం ప్రారంభించారు. అయితే సంగీతంపై ఉన్న మక్కువతో రెండు సంవత్సరాల తర్వాత చదువు ఆపేసి, సంగీతం అభ్యసించేందుకు వియన్నా వెళ్లారు. అక్కడ హన్స్ స్వరౌస్కీ పర్యవేక్షణలో విద్యనభ్యసించారు.

## సంగీత ప్రస్థానం
1960, 1961 కాలంలో ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రసిద్ధ సంగీతకారుల స్థానంలో ప్రత్యామ్నాయంగా వ్యవహరించే అవకాశం మెహతాకు లభించింది. 1961లో మాంట్రియల్ సింఫనీ ఆర్కెస్ట్రాకు చీఫ్ కండక్టరుగా నియమితులయ్యారు. 1962లో లాస్ ఏంజిల్స్ ఫిల్‌హార్మోనిక్ కు అతి పిన్న వయసులో మ్యూజిక్ డైరెక్టర్ అయ్యారు. 

1990లో రోమ్‌లో జరిగిన మొట్టమొదటి 'త్రీ టెనర్స్' (Three Tenors) కచేరీకి ఈయన నాయకత్వం వహించారు. 1994లో యుద్ధ బాధితుల సహాయార్థం సారాయెవో జాతీయ గ్రంథాలయ శిథిలాల వద్ద మొజార్ట్ రెక్వియమ్‌ను ప్రదర్శించారు. 

మెహతాకు రవి శంకర్ తో సన్నిహిత మిత్రత్వం ఉండేది. వీరిద్దరూ కలిసి న్యూయార్క్ ఫిల్‌హార్మోనిక్ కోసం సితార్ కన్సర్టోలను రూపొందించారు.

## వ్యక్తిగత జీవితం
మెహతా మొదటి వివాహం 1958లో కార్మెన్ లాస్కీతో జరిగింది. వీరికి ఒక కుమారుడు, కుమార్తె కలరు. 1964లో వీరు విడాకులు తీసుకున్నారు. 1969లో మెహతా అమెరికన్ నటి నెన్సీ కోవాక్ ను వివాహం చేసుకున్నారు. ఈయన అమెరికాలో శాశ్వత నివాసి అయినప్పటికీ, భారత పౌరసత్వాన్ని కలిగి ఉన్నారు.

## పురస్కారాలు
* 1966: పద్మభూషణ్ - భారత ప్రభుత్వం
* 2001: పద్మవిభూషణ్ - భారత ప్రభుత్వం
* 1991: ఇజ్రాయెల్ ప్రైజ్ (ప్రత్యేక పురస్కారం)
* 2013: ఠాగూర్ సాంస్కృతిక సామరస్య పురస్కారం - భారత ప్రభుత్వం

## మూలాలు

వర్గం:పద్మభూషణ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:పద్మవిభూషణ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1936 జననాలు
బజార్‌డ్యుజు పర్వతం

**బజార్‌డ్యుజు పర్వతం** () అజర్‌బైజాన్, రష్యా (డాగేస్టాన్) సరిహద్దులోని గ్రేటర్ కాకసస్ పర్వత శ్రేణిలో ఉన్న ఒక పర్వత శిఖరం. సముద్ర మట్టానికి 4466 మీటర్ల ఎత్తులో ఉన్న ఈ శిఖరం అజర్‌బైజాన్, డాగేస్టాన్ రెండింటిలోనూ ఎత్తైనది. ఇది కుసార్ ప్రాంతంలో ఉంది. డాగేస్టాన్ (తద్వారా రష్యా) దక్షిణాన ఉన్న చిట్టచివరి ప్రదేశం ఈ శిఖరానికి నైరుతి దిశలో ఏడు కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. అజర్‌బైజాన్ భాష నుండి అనువదిస్తే బజార్‌డ్యుజు అంటే "మార్కెట్ కూడలి" అని అర్థం వస్తుంది, మరింత కచ్చితంగా చెప్పాలంటే ఒక నిర్దిష్ట మైలురాయిగా - "మార్కెట్ వైపు మళ్లడం, బజార్" అని అర్థం. మధ్య యుగాలలో ఈ శిఖరానికి తూర్పున ఉన్న షాహ్నాబాద్ లోయలో ఏటా పెద్ద బహుళజాతి జాతరలు జరిగేవి.
## పర్వతారోహణ

1890లో జి. పి. బేకర్, జి. యెల్డ్ ఈ పర్వతాన్ని అధిరోహించిన మొదటి వ్యక్తులుగా నమోదు చేయబడ్డారు. ఈ శిఖరాన్ని అధిరోహించడానికి వేసవి కాలం అత్యంత అనుకూలమైనదిగా పరిగణించబడుతుంది. ఈ పర్వతాన్ని చేరుకోవడానికి రెండు మార్గాలు ఉన్నాయి: ఒకటి ఈశాన్యం నుండి, మరొకటి నైరుతి నుండి. ఈశాన్య మార్గంలో పర్వతారోహణ ఖినాలుగ్ (కుబా జిల్లా), లాజా (కుసార్ జిల్లా) గ్రామాల నుండి ప్రారంభమవుతుంది. నైరుతి మార్గం కబాలా జిల్లా మధ్యలో ఉన్న రెండు గ్రామాల నుండి ప్రారంభమవుతుంది: లాజా (కుసార్‌లోని గ్రామం పేరు కూడా ఇదే), కమర్వాన్. 2800 మీటర్ల ఎత్తులో ఉన్న యతాక్దారే నది వరద మైదానం శిఖరారోహణకు ప్రారంభ స్థానం.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

* పీక్‌బ్యాగర్‌లో "బజార్ డ్యూజీ, అజర్‌బైజాన్/రష్యా"

వర్గం:అజర్‌బైజాన్ పర్వతాలు
వర్గం:అజర్‌బైజాన్–రష్యా సరిహద్దు
వర్గం:ఐరోపాలోని అంతర్జాతీయ పర్వతాలు
వర్గం:డాగేస్టాన్ పర్వతాలు
వర్గం:కాకసస్ పర్వతాలు
వర్గం:దేశాల ఎత్తైన ప్రదేశాలు
వర్గం:ఐరోపాలోని అల్ట్రా-ప్రామినెంట్ శిఖరాలు
వర్గం:ఆసియాలోని అల్ట్రా-ప్రామినెంట్ శిఖరాలు
లవెల్ వూల్డ్రిడ్జ్

**లోవెల్ విలియం వూల్డ్రిడ్జ్** (9 డిసెంబర్ 1901 &#x2013; 15 డిసెంబర్ 1983) ఇంగ్లీష్ క్రికెట్ ఆటగాడు. అతను బలూచిస్తాన్‌లోని క్వెట్టాలో జన్మించాడు, అది అప్పట్లో బ్రిటిష్ రాజ్‌లో ఉండేది. అతను బెర్క్‌షైర్‌లోని వెల్లింగ్టన్ కళాశాలలో చదువుకున్నాడు, అక్కడ అతను కళాశాల క్రికెట్ జట్టు తరపున ఆడాడు.

వూల్డ్రిడ్జ్ 1926 మైనర్ కౌంటీస్ ఛాంపియన్‌షిప్‌లో డెవాన్ తరపున ఆడాడు, మోన్‌మౌత్‌షైర్‌తో తన అరంగేట్రం చేశాడు. అతను 1926లో డెవాన్ తరపున నాలుగు మ్యాచ్‌లు ఆడాడు, మోన్‌మౌత్‌షైర్‌తో తన చివరి ఛాంపియన్‌షిప్ మ్యాచ్ ఆడాడు. తరువాత 1926లో, వూల్డ్రిడ్జ్ బ్రిటిష్ రాజ్‌కు తిరిగి వచ్చాడు, అక్కడ అతను యూరోపియన్ల (భారతదేశం) తరపున తన ఫస్ట్-క్లాస్ అరంగేట్రం మేరీల్‌బోన్ క్రికెట్ క్లబ్‌తో చేశాడు. నాలుగు సంవత్సరాల తరువాత అతను మరో రెండు ఫస్ట్-క్లాస్ మ్యాచ్‌లు ఆడాడు, ఒకటి యూరోపియన్ల తరపున, ఇది ముస్లింలకు వ్యతిరేకంగా, మరొకటి పంజాబ్ గవర్నర్స్ XI తరపున ముస్లింలకు వ్యతిరేకంగా జరిగింది. తన మూడు ఫస్ట్-క్లాస్ మ్యాచ్‌లలో అతను 5.00 బ్యాటింగ్ సగటుతో 20 పరుగులు చేశాడు, అత్యధిక స్కోరు 18. బంతితో అతను 39.40 బౌలింగ్ సగటుతో 5 వికెట్లు పడగొట్టాడు, ఉత్తమ గణాంకాలు 3/69.

అతను డిసెంబర్ 15, 1983న డెవాన్‌లోని ఎక్సెటర్‌లో మరణించాడు.

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు

* ESPNcricinfo లో లవెల్ వూల్డ్రిడ్జ్
* క్రికెట్ ఆర్కైవ్‌లో లవెల్ వూల్డ్రిడ్జ్
వర్గం:ఇంగ్లాండు క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:1983 మరణాలు
వర్గం:1901 జననాలు
విక్రమజిత్ సింగ్ సహ్నే

**విక్రమజిత్ సింగ్ సహ్నే** (జననం 20 ఫిబ్రవరి 1962) ఒక భారతీయ వ్యాపారవేత్త, విద్యావేత్త మరియు సామాజిక కార్యకర్త. ఆయన భారత రాష్ట్రపతి ప్రతిభా పాటిల్ చేతుల మీదుగా పద్మశ్రీ పురస్కారం అందుకున్నారు. అలాగే మారిషస్ అధ్యక్షుడు అనీరుద్ జగన్నాథ్ చేత అంతర్జాతీయ శాంతి పురస్కారం కూడా అందుకున్నారు. ఆయన ప్రస్తుతం పంజాబ్ నుండి రాజ్యసభ సభ్యుడిగా ఉన్నారు.

ఆయన వరల్డ్ పంజాబీ ఆర్గనైజేషన్ అంతర్జాతీయ అధ్యక్షుడిగా వ్యవహరిస్తున్నారు. ఈ సంస్థ 22 దేశాల్లో సామాజిక, ఆర్థిక మరియు సాంస్కృతిక ఐక్యతను పెంపొందించడమే లక్ష్యంగా పనిచేస్తోంది.

సహ్నే ఒక బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి. స్వయంకృషితో ఎదిగి విజయాన్ని సాధించిన వ్యక్తిగా ఆయన అనేక మందికి ప్రేరణగా నిలిచారు. ఆయన ఒక సుఫీ గాయకుడిగా కూడా ప్రసిద్ధి చెందారు.

ఆయన విద్యార్హతల్లో ఆర్థిక శాస్త్రంలో మాస్టర్స్, బిజినెస్ అడ్మినిస్ట్రేషన్‌లో మాస్టర్స్ ఉన్నాయి. ప్రస్తుతం హార్వర్డ్ బిజినెస్ స్కూల్లో పబ్లిక్ లీడర్‌షిప్ కోర్సు చేస్తున్నారు.

సహ్నే స్థాపించిన సన్ ఫౌండేషన్ ద్వారా సమాజ సేవలో విశేష కృషి చేస్తున్నారు. ఈ సంస్థ న్యూఢిల్లీ మరియు అమృత్‌సర్‌లో అంతర్జాతీయ ప్రమాణాల స్కిల్ డెవలప్‌మెంట్ సెంటర్లను స్థాపించింది.

COVID-19 సమయంలో ఆయన అనేక సేవా కార్యక్రమాలు చేపట్టారు. మొబైల్ టెస్టింగ్ క్లినిక్స్, ఆక్సిజన్ ప్లాంట్లు, అంబులెన్సులు విరాళంగా ఇచ్చారు.

అఫ్గానిస్తాన్ నుండి 500 మందికి పైగా హిందువులు మరియు సిక్కులను రక్షించి భారత్‌కు తీసుకువచ్చారు.

అలాగే మహిళలు, పిల్లలు, వికలాంగులకు విద్య మరియు నైపుణ్యాభివృద్ధి కార్యక్రమాలను నిర్వహిస్తున్నారు. ఆయన చేసిన సేవల వల్ల సమాజంలో మంచి మార్పు తీసుకురావడానికి కృషి చేస్తున్నారు.

## మూలాలు
ఎం. సి. పంత్

**మోహన్ చంద్ర పంత్** (1956–2015) ఒక భారతీయ రేడియేషన్ ఆంకాలజిస్టు, సంస్థాపకుడు మరియు హెచ్.ఎన్.బి. ఉత్తరాఖండ్ మెడికల్ ఎడ్యుకేషన్ యూనివర్సిటీ, దెహ్రాదూన్ స్థాపక ఉపకులపతి.

ఆయన డా. రామ్ మనోహర్ లోహియా మెడికల్ సైన్సెస్ ఇన్‌స్టిట్యూట్, లక్నో డైరెక్టర్‌గా పనిచేశారు. అలాగే మరణ సమయానికి కింగ్ జార్జ్ మెడికల్ యూనివర్సిటీలో రేడియోథెరపీ విభాగం డీన్ మరియు విభాగాధిపతిగా ఉన్నారు.

2005లో ఆయనకు భారతదేశంలో అత్యున్నత వైద్య పురస్కారం అయిన డా. బి. సి. రాయ్ అవార్డు ప్రదానం చేయబడింది. 2008లో ఆయనకు వైద్య రంగంలో సేవలకు గాను పద్మశ్రీ పురస్కారం లభించింది.

## జీవిత చరిత్ర
మోహన్ చంద్ర పంత్ ఉత్తర ప్రదేశ్ (ప్రస్తుతం ఉత్తరాఖండ్)లోని రాణిఖేత్ సమీపంలోని కుంకోలి గ్రామంలో ఆర్థికంగా వెనుకబడిన సాధారణ కుటుంబంలో జన్మించారు.

తన ప్రారంభ విద్యను గ్రామంలోనే పూర్తిచేశారు. తరువాత కుమౌన్ విశ్వవిద్యాలయంలో BSc (1974) పూర్తి చేసి, కింగ్ జార్జ్ మెడికల్ యూనివర్సిటీలో MBBS (1979), MD (1985) చేశారు.

1986లో ఆయన టోక్యో విశ్వవిద్యాలయంలో సీటీ స్కాన్పై ఉన్నత శిక్షణ పొందారు. భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చాక KGMUలో రాష్ట్ర ప్రభుత్వ రంగంలో మొదటి CT స్కాన్ యూనిట్‌ను స్థాపించారు.

ఆయన జర్మనీలో మాగ్నెటిక్ రెసొనెన్స్ ఇమేజింగ్ మరియు జెనీవాలోని అంతర్జాతీయ కేన్సర్ నియంత్రణ సంఘం వద్ద శిక్షణ పొందారు.

2007–2010 మధ్య KGMUలో రేడియోథెరపీ విభాగం డైరెక్టర్‌గా పనిచేశారు. తరువాత డా. రామ్ మనోహర్ లోహియా మెడికల్ సైన్సెస్ ఇన్‌స్టిట్యూట్లో డైరెక్టర్‌గా (2010–2013) సేవలందించారు.

2014లో హెచ్.ఎన్.బి. ఉత్తరాఖండ్ మెడికల్ ఎడ్యుకేషన్ యూనివర్సిటీ స్థాపనలో కీలక పాత్ర పోషించి, దాని మొదటి ఉపకులపతిగా నియమితులయ్యారు.

## వారసత్వం
పంత్ ఉత్తర ప్రదేశ్‌లో ప్రభుత్వ రంగంలో మొదటి సీటీ స్కాన్ యూనిట్‌ను స్థాపించారు.

అలాగే ఆయన సహకారంతో:
* లక్నో క్యాన్సర్ ఇన్‌స్టిట్యూట్
* స్వామి రామ్ మెమోరియల్ క్యాన్సర్ హాస్పిటల్
* సుశీలా తివారి మెమోరియల్ క్యాన్సర్ హాస్పిటల్
* గ్రామీణ క్యాన్సర్ ఆసుపత్రి, మైన్‌పురి

వంటి సంస్థలు స్థాపించబడ్డాయి.

ఆయన పరిశోధనలు 89కు పైగా శాస్త్రీయ వ్యాసాలు, 5 పుస్తకాల రూపంలో ప్రచురించబడ్డాయి.

## పురస్కారాలు
* పద్మశ్రీ (2008)
* డా. బి. సి. రాయ్ అవార్డు (2005)
* పి. కే. హల్దార్ మెమోరియల్ అవార్డు (1990)
* హుకుమ్ చంద్ర జైన్ మెమోరియల్ అవార్డు (2003)
* డా. బిర్బల్ సహ్ని అవార్డు (2008)
* UICC అంతర్జాతీయ అవార్డు (1993)
* రోటరీ ఇంటర్నేషనల్ ఉత్తమ సామాజిక సేవక అవార్డు (2001)

## వ్యక్తిగత జీవితం
పంత్ నిర్మల పంత్‌ను వివాహం చేసుకున్నారు. వారికి ఒక కుమారుడు మరియు ఒక కుమార్తె ఉన్నారు.

ఆయన 13 ఆగస్టు 2015న లక్నోలో కాలేయ క్యాన్సర్ కారణంగా మరణించారు.

## మూలాలు
అనిసుజ్జమాన్

**అబు తయ్యబ్ మహ్మద్ అనిసుజ్జమాన్** (18 ఫిబ్రవరి 1937 – 14 మే 2020) ఒక బంగ్లాదేశ్‌కు చెందిన బెంగాలీ సాహిత్యం విద్యావేత్త. ఆయన 1952 భాషా ఉద్యమం, 1969 ప్రజా తిరుగుబాటు మరియు బంగ్లాదేశ్ విమోచన యుద్ధం (1971)లో పాల్గొన్నారు.

అనిసుజ్జమాన్ బంగ్లాదేశ్ ప్రభుత్వంకి చెందిన ప్రణాళికా సంఘంలో సభ్యుడిగా పనిచేశారు. విమోచన తర్వాత ఏర్పడిన జాతీయ విద్యా కమిషన్‌లో కూడా సభ్యుడిగా ఉన్నారు. 2018లో ఆయనను జాతీయ ప్రొఫెసర్గా నియమించారు. ఆయన నాలుగు సార్లు బంగ్లా అకాడమీ అధ్యక్షుడిగా నియమితులై మరణించే వరకు ఆ పదవిలో కొనసాగారు.

## ప్రారంభ జీవితం మరియు విద్య
అబు తయ్యబ్ మహ్మద్ అనిసుజ్జమాన్ 18 ఫిబ్రవరి 1937న ఒక బెంగాలీ ముస్లిం కుటుంబంలో బసిర్‌హాట్ ఉపవిభాగంలో జన్మించారు. 1947లో భారత విభజన తరువాత ఆయన కుటుంబం ఖుల్నాకి, తరువాత ఢాకాకి మారింది.

ఆయన తండ్రి ATM మొఅజ్జెమ్ ఒక హోమియోపతి వైద్యుడు. ఆయన తాత షేఖ్ అబ్దుర్ రహీమ్ ఒక పాత్రికేయుడు మరియు రచయిత.

1950లో ఆయన మొదటి కథ "Nowbahar" పత్రికలో ప్రచురించబడింది. ఆయన జగన్నాథ్ కళాశాలలో HSC పూర్తి చేశారు. తరువాత ఢాకా విశ్వవిద్యాలయంలో బెంగాలీ సాహిత్యంలో బి.ఏ (1956), ఎం.ఏ (1957) పూర్తి చేశారు.

1962లో అదే విశ్వవిద్యాలయం నుండి పీహెచ్‌డీ పూర్తిచేశారు. తరువాత చికాగో విశ్వవిద్యాలయం మరియు లండన్ విశ్వవిద్యాలయంలో పరిశోధనలు చేశారు.

## వృత్తి
అనిసుజ్జమాన్ ఢాకా విశ్వవిద్యాలయంలో (1959–69, 1985–2003, 2005–08) బోధించారు. చిట్టగాంగ్ విశ్వవిద్యాలయంలో కూడా పనిచేశారు.

అలాగే సంయుక్త రాజ్య సమితి విశ్వవిద్యాలయంలో పరిశోధన కార్యక్రమాల్లో పాల్గొన్నారు. ఆయన పారిస్ విశ్వవిద్యాలయం, నార్త్ కరోలైనా స్టేట్ యూనివర్సిటీ, కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయంలో అతిథి అధ్యాపకుడిగా పనిచేశారు.

## సామాజిక కార్యకలాపాలు
ఆయన 1952 భాషా ఉద్యమం, 1969 ప్రజా తిరుగుబాటు, 1971 విమోచన యుద్ధంలో పాల్గొన్నారు. 1990లో ప్రజాస్వామ్య ఉద్యమంలో కూడా పాల్గొన్నారు.

2015లో ఆయనకు మత ఉగ్రవాదుల నుండి ప్రాణహానీ బెదిరింపులు వచ్చాయి.

## సాహిత్య కృతులు

## పురస్కారాలు
* బంగ్లా అకాడమీ అవార్డు (1970)
* ఎకుశే పదక్ (1985)
* పద్మ భూషణ్ (2014)
* స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ అవార్డు (బంగ్లాదేశ్) (2015)
* సార్క్ సాహిత్య పురస్కారం (2019)

## వ్యక్తిగత జీవితం
అనిసుజ్జమాన్ సిద్దికా జమాన్‌ను వివాహం చేసుకున్నారు. ఆయన సెక్యులర్ భావాలు కలిగినవారు.

## మరణం
అనిసుజ్జమాన్ 14 మే 2020న ఢాకాలో మరణించారు. ఆయనకు మరణానంతరం COVID-19 పాజిటివ్ అని నిర్ధారణ అయింది.

## మూలాలు
ఎం. ఆర్. ఎస్. రావు

**మంచనహಳ್ಳಿ రంగస్వామి సత్యనారాయణ రావు** (21 జనవరి 1948 – 13 ఆగస్టు 2023) ఒక భారతీయ శాస్త్రవేత్త. ఆయనకు 2010లో విజ్ఞాన శాస్త్రం మరియు ఇంజనీరింగ్ రంగాల్లో చేసిన సేవలకు గాను భారతదేశపు నాల్గవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం అయిన పద్మశ్రీ లభించింది.

2003 నుండి 2013 వరకు ఆయన జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ సెంటర్ ఫర్ అడ్వాన్స్‌డ్ సైంటిఫిక్ రీసెర్చ్ (JNCASR), బెంగళూరు అధ్యక్షుడిగా పనిచేశారు.

## విద్య మరియు వ్యక్తిగత జీవితం
రావు 1966లో బెంగళూరు విశ్వవిద్యాలయం నుండి బి.ఎస్‌సి, 1968లో ఎం.ఎస్‌సి పూర్తిచేశారు. తరువాత ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్స్లో జీవరసాయన శాస్త్రంలో పీహెచ్‌డీ (1973) చేశారు.

ఆయన డాక్టరల్ మార్గదర్శకుడు జి. పద్మనాభన్. 1974–1976 మధ్య బేలర్ కాలేజ్ ఆఫ్ మెడిసిన్, హ్యూస్టన్లో పోస్ట్‌డాక్టరల్ పరిశోధనలు చేశారు.

తర్వాత భారత్‌కు తిరిగి వచ్చి IIScలో అధ్యాపకుడిగా చేరారు. ఆయన క్రోమాటిన్ జీవశాస్త్ర పరిశోధనలో భారతదేశంలో ముందడుగు వేసిన శాస్త్రవేత్తగా గుర్తింపు పొందారు.

రావు పద్మ ఎస్. రావును వివాహం చేసుకున్నారు. వారికి ఇద్దరు కుమారులు ఉన్నారు. ఆయన 13 ఆగస్టు 2023న మరణించారు.

## వృత్తి జీవితం
రావు 1978లో భారత్‌కు తిరిగి వచ్చి ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్స్లో అసిస్టెంట్ ప్రొఫెసర్‌గా చేరారు. 1987లో అసోసియేట్ ప్రొఫెసర్, 1991లో ప్రొఫెసర్‌గా పదోన్నతి పొందారు.

1990–1993 మధ్య జన్యు ఇంజనీరింగ్ కేంద్రానికి ఛైర్మన్‌గా పనిచేశారు. ఆయన హార్వర్డ్ మెడికల్ స్కూల్, కాలిఫోర్నియా యూనివర్సిటీ, సాన్ డియాగో వంటి సంస్థల్లో అతిథి ప్రొఫెసర్‌గా పనిచేశారు.

2003లో ఆయన జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ సెంటర్ ఫర్ అడ్వాన్స్‌డ్ సైంటిఫిక్ రీసెర్చ్ అధ్యక్షుడిగా నియమితులయ్యారు.

ఆయన సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ శాఖ (భారత్), బయోటెక్నాలజీ శాఖ, సీఎస్ఐఆర్, ఐసిఎంఆర్ వంటి అనేక శాస్త్రీయ సంస్థలలో కీలక పాత్ర పోషించారు.

## పరిశోధనలు
రావు చేసిన పరిశోధనలు ప్రధానంగా క్రోమాటిన్ జీవశాస్త్రం మరియు క్యాన్సర్ జీవశాస్త్రంపై కేంద్రీకృతమై ఉన్నాయి.

1993లో ప్రచురితమైన ఆయన కాలన్ క్యాన్సర్‌పై పరిశోధన పత్రం Cell (journal)లో ప్రచురితమై 3700కు పైగా సార్లు సూచించబడింది.

## పురస్కారాలు మరియు గౌరవాలు
రావు అనేక జాతీయ, అంతర్జాతీయ పురస్కారాలు అందుకున్నారు:

* పద్మశ్రీ (2010)
* శాంతి స్వరూప్ భట్నాగర్ పురస్కారం (1988)
* డా. బి. ఆర్. అంబేద్కర్ సెంటెనరీ అవార్డు (2005)
* ఫిక్కీ అవార్డు
* జె. సి. బోస్ మెడల్
* ఓం ప్రకాష్ భాసిన్ అవార్డు
* రాక్‌ఫెల్లర్ ఫౌండేషన్ ఫెలోషిప్
* ట్వాస్ మెడల్ లెక్చర్ అవార్డు (2008)

ఆయన ఇండియన్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్, ఇండియన్ నేషనల్ సైన్స్ అకాడమీ, నేషనల్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్, ఇండియా వంటి అనేక సంస్థల ఫెలోగా ఉన్నారు.

## మూలాలు
మయాంక్ చక్రవర్తి

**మయాంక్ చక్రవర్తి** (జననం: 28 జూలై, 2009) అస్సాంలోని గౌహతికి చెందిన భారతీయ చదరంగ గ్రాండ్‌మాస్టర్. మార్చి 2026లో అతను అస్సాం, భారతదేశ ఈశాన్య ప్రాంతం నుండి మొదటి చదరంగ గ్రాండ్‌మాస్టర్‌గా, భారతదేశ 94వ గ్రాండ్‌మాస్టర్‌గా నిలిచాడు.

అతను గతంలో 2023లో ఇంటర్నేషనల్ మాస్టర్ బిరుదును పొందాడు, భారతీయ చదరంగంలో తన ఎదుగుదల సమయంలో పలు జాతీయ యువ ఛాంపియన్‌షిప్‌లను గెలుచుకున్నాడు.

## బాల్యం
మయాంక్ చక్రవర్తి అస్సాంలోని గౌహతిలో జన్మించాడు. అతను చిన్న వయసులోనే చదరంగం ఆడటం ప్రారంభించాడు, 2019లో నేషనల్ అండర్-11 చెస్ ఛాంపియన్‌షిప్‌ను గెలుచుకున్న తర్వాత గుర్తింపు పొందాడు.

జూనియర్ క్రీడాకారుడిగా అతను పలు జాతీయ, అంతర్జాతీయ యువ ఈవెంట్‌లను గెలుచుకున్నాడు, ఈశాన్య భారతదేశం నుండి అత్యంత బలమైన యువ చదరంగ క్రీడాకారులలో ఒకడిగా ఎదిగాడు.
## చదరంగం కెరీర్

### యువ ఛాంపియన్‌షిప్‌లు
నేషనల్ అండర్-11 ఓపెన్ చెస్ ఛాంపియన్‌షిప్‌ను గెలుచుకున్న తర్వాత చక్రవర్తి జాతీయ గుర్తింపు సాధించాడు. అతను ఆసియన్ యూత్ చెస్ ఛాంపియన్‌షిప్, వెస్ట్రన్ ఆసియన్ యూత్ చెస్ ఛాంపియన్‌షిప్‌లలో కూడా పతకాలు సాధించాడు.

అతను తరువాత 2023లో నేషనల్ అండర్-17 చెస్ ఛాంపియన్‌షిప్‌ను గెలుచుకున్నాడు, ఈ టోర్నమెంట్‌లో అజేయంగా నిలిచాడు.

### ఇంటర్నేషనల్ మాస్టర్
2023లో 2400 ఎలో (Elo) రేటింగ్ మార్కును దాటి, అంతర్జాతీయ టోర్నమెంట్‌లలో అవసరమైన నిబంధనలను (norms) సాధించిన తర్వాత చక్రవర్తి ఇంటర్నేషనల్ మాస్టర్ (IM) బిరుదును సాధించాడు.

అతని IM నిబంధనలు (norms) ఈ క్రింది ఈవెంట్‌లలో సాధించబడ్డాయి:

* మహారాష్ట్ర గ్రాండ్‌మాస్టర్ ఓపెన్
* ఇస్సిక్కుల్ ఓపెన్ (కిర్గిజిస్థాన్)
* ఖతార్ మాస్టర్స్ ఓపెన్

### గ్రాండ్‌మాస్టర్
మార్చి 2026లో చక్రవర్తి గ్రాండ్‌మాస్టర్ బిరుదును సాధించి, భారతదేశ 94వ గ్రాండ్‌మాస్టర్‌గా నిలిచాడు.

అతను స్వీడన్లోని 8వ GM టోర్నమెంట్ – హోటల్ స్టాక్‌హోమ్ నార్త్‌లో తన చివరి GM నిబంధనను (norm) దక్కించుకున్నాడు, 7/9 పాయింట్లతో మొదటి స్థానంలో నిలిచాడు, అవసరమైన 2500 రేటింగ్ పరిమితిని దాటాడు. 

అతని విజయం ఈశాన్య భారతదేశ చదరంగంలో ఒక చారిత్రక మైలురాయిగా విస్తృతంగా పరిగణించబడింది.

## గ్రాండ్‌మాస్టర్ నిబంధనలు (norms)

## ఆడే శైలి
చక్రవర్తి డైనమిక్, వ్యూహాత్మక ఆడే శైలికి ప్రసిద్ధి చెందాడు, సిసిలియన్ డిఫెన్స్, రుయ్ లోపెజ్ వంటి ఓపెనింగ్‌లను తరచుగా ఉపయోగిస్తాడు.

## ఇవి కూడా చూడండి
* భారతదేశంలో చదరంగం
* భారతీయ చదరంగ క్రీడాకారుల జాబితా

## మూలాలు

వర్గం:2009 జననాలు
వర్గం:భారతీయ చదరంగ క్రీడాకారులు
వర్గం:చదరంగం గ్రాండ్ మాస్టర్లు
కేడీ: ది డెవిల్

కెవిఎన్ ప్రొడక్షన్స్ ఆధ్వర్యంలో వెంకట్ కె. నారాయణ నిర్మించిన 'కేడీ: ది డెవిల్‌ "చిత్రం ప్రేమ్ దర్శకత్వం వహించిన భారతీయ కన్నడ భాషా యాక్షన్ డ్రామా చిత్రం. ఈ చిత్రంలో సంజయ్ దత్, శిల్పా శెట్టి, వి. రవిచంద్రన్, రమేష్ అరవింద్, రీష్మా నానయ్య, జిష్షూసేన్ గుప్తా, నోరా ఫతేహి మొదలైనవారు ప్రధాన పాత్రల్లో నటించారు. అర్జున్ జన్య సంగీతం సమకూర్చగా, సినిమాటోగ్రఫీ, ఎడిటింగ్ ను వరుసగా విలియం డేవిడ్, సంకేత్ ఆచార్ నిర్వహించారు.

కేడీ: ది డెవిల్‌ 2026 ఏప్రిల్ 30న థియేటర్లలో విడుదల కానుంది. కాగా, ఇందులోని ‘సర్కే చునార్‌ తేరీ సర్కే’ పాట వివాదస్పదమైంది. ముఖ్యంగా మంగ్లీ ఆలపించిన ఈ పాట హిందీ వెర్షన్ సాహిత్యంపై నెటిజన్లు తీవ్ర ఆగ్రహం వ్యక్తం చేస్తున్నారు. ఇక తెలుగులో *జ‌రిపెయ్‌ నాతో పండ‌గ జ‌రిపెయ్‌* అంటూ సాగిన ఈ పాట‌ను చంద్రబోస్ రాసాడు.

## తారాగణం

* కాళిదాస "కేడి"గా ధృవ సర్జా
* కిచ్చా సుదీప్
* ధక్ దేవాగా సంజయ్ దత్
* సత్యవతిగా శిల్పా శెట్టి
* అన్నయప్పగా వి. రవిచంద్రన్
* ధర్మ పాత్రలో రమేష్ అరవింద్
* మచ్చలక్ష్మిగా రీష్మా నానయ్య
* రుద్ర మిశ్రాగా జిష్షూసేన్ గుప్తా
* పి. రవిశంకర్
* సెనోరిటాగా నోరా ఫతేహి
## నిర్మాణం
నటుడు ధ్రువ సర్జా కెవిఎన్ ప్రొడక్షన్స్ కింద దర్శకుడు ప్రేమ్, నిర్మాత వెంకట్ కె. నారాయణతో కలిసి ఈ చిత్రం ప్రాజెక్ట్ ను 2022 ఏప్రిల్ 18న ప్రకటించారు, తాత్కాలికంగా *#KVN4* అని పేరు పెట్టారు. ఈ చిత్రానికి 'కేడీ: ది డెవిల్‌' అనే పేరు 2024 అక్టోబరు 20న ప్రకటించబడింది. రీష్మా నానయ్య కథానాయికగా నటించడానికి తారాగణంలో చేరింది. సంజయ్ దత్, శిల్పా శెట్టి, వి. రవిచంద్రన్, రమేష్ అరవింద్, నోరా ఫతేహి ముఖ్య పాత్రలలో నటించారు. ఈ చిత్రం ప్రధాన ఫోటోగ్రఫీ 2022 ఏప్రిల్ 24న ముహూర్తపు చిత్రీకరణ తర్వాత ప్రారంభమైంది. 2024 అక్టోబరు 22న చిత్రీకరణ ప్రారంభమైంది.

## సౌండ్‌ట్రాక్
ఈ చిత్రానికి అర్జున్ జన్య సంగీతం సమకూర్చగా, సంగీత హక్కులను ఆనంద్ ఆడియో సొంతం చేసుకుంది. మొదటి సింగిల్ "శివ శివ" పేరుతో 2024 డిసెంబరు 24న విడుదలైంది. రెండవ సింగిల్ "సెట్టగల్ల" పేరుతో 2025 మార్చి 29న విడుదలైంది.
 

## మార్కెటింగ్
ఈ చిత్రం టైటిల్ టీజర్ 2022 అక్టోబరు 20న విడుదలైంది, టైటిల్ టీజర్లో కన్నడలో దర్శకుడు ప్రేమ్ వాయిస్ ఓవర్, మలయాళంలో మోహన్ లాల్, హిందీలో సంజయ్ దత్, తమిళ భాషలో విజయ్ సేతుపతి ఉన్నారు. ఈ చిత్రం టీజర్ ట్రైలర్ 2025 జూలై 10న విడుదలైంది.

## మూలాలు

వర్గం:విడుదల కానున్న సినిమాలు