లాహోర్ యూనివర్సిటీ ఆఫ్ మేనేజ్‌మెంట్ సైన్సెస్, పాకిస్తాన్

thumb|లాహోర్ యూనివర్సిటీ ఆఫ్ మేనేజ్‌మెంట్ సైన్సెస్ ప్రధాన భవనం లోపలి భాగం
**లాహోర్ యూనివర్సిటీ ఆఫ్ మేనేజ్‌మెంట్ సైన్సెస్** (ఆంగ్లం: Lahore University of Management Sciences; సంక్షిప్త నామం LUMS), ఇది పాకిస్తాన్ పంజాబ్ లోని లాహోర్ లో ఉన్న ఒక ప్రైవేట్ విశ్వవిద్యాలయం. 1985లో స్థాపించబడిన ఇది పాకిస్తాన్ లోని అత్యంత ప్రతిష్టాత్మక ఆధునిక విశ్వవిద్యాలయాలలో ఒకటిగా నిలిచింది.

1984లో సయ్యద్ బాబర్ అలీ దేశంలో అర్హత కలిగిన నిర్వాహకుల కొరతను గుర్తించాడు. అత్యధిక సామర్థ్యం గల విద్యార్థులను, అధ్యాపకులను ఆకర్షించి, నిలుపుకునేలా ప్రపంచ స్థాయి విశ్వవిద్యాలయాన్ని ఏర్పాటు చేయాలని ఆయన ప్రతిపాదించాడు. అతను ఈ ఆలోచనను తన తోటి వ్యాపారవేత్త, సన్నిహిత స్నేహితుడు అబ్దుల్ రజాక్ దావూద్ తో పంచుకున్నాడు. దీనికి అతను పూర్తి మద్దతు ఇచ్చాడు. 1994లో లిబరల్ ఆర్ట్స్ అండర్ గ్రాడ్యుయేట్ స్కూల్, 2008లో ఇంజనీరింగ్ స్కూల్, 2004లో లా స్కూల్, 2017లో ఎడ్యుకేషన్ స్కూల్ లను ప్రారంభించి, అప్పటి నుండి విశ్వవిద్యాలయం విస్తరించింది. విశ్వవిద్యాలయం విద్యార్థులకు ఆర్థిక సహాయం అందించడానికి 2001లో నేషనల్ అవుట్ రీచ్ ప్రోగ్రామ్ (NOP) ను ప్రారంభించింది. 2015లో, ఆఫ్ఘన్ ప్రభుత్వ భాగస్వామ్యంతో, ఆఫ్ఘనిస్తాన్ విద్యార్థుల కోసం దాని విద్యార్థి సంఘాన్ని వైవిధ్యపరచడానికి స్కాలర్షిప్ కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించింది.

2025 నాటికి, విశ్వవిద్యాలయం 5,457 గ్రాడ్యుయేట్, అండర్ గ్రాడ్యుయేషన్ విద్యార్థులను కలిగి ఉంది, 300 మంది అధ్యాపకులు ఉన్నారు, వీరిలో దాదాపు మూడు వంతుల మంది డాక్టరేట్ డిగ్రీలు కలిగి ఉన్నారు. దాని క్యాంపస్, వంద ఎకరాలకు పైగా విస్తరించి ఉంది. దీని బిజినెస్ స్కూల్ అసోసియేషన్ టు అడ్వాన్స్ కాలేజియేట్ స్కూల్స్ ఆఫ్ బిజినెస్ చేత గుర్తింపు పొందింది. దక్షిణాసియా నాణ్యత హామీ వ్యవస్థచే ధృవీకరించబడిన పాకిస్తాన్ లోని రెండు బిజినెస్ స్కూల్స్ లో ఇది ఒకటి. అలాగే, దేశంలోని అగ్రశ్రేణి వ్యాపార పాఠశాలల్లో ఒకటిగా నిలిచింది. ఈ విశ్వవిద్యాలయం కామన్వెల్త్ విశ్వవిద్యాలయాల సంఘంలో కూడా సభ్యత్వం కలిగి ఉంది.

2016 సంవత్సరానికి *క్యూఎస్* విశ్వవిద్యాలయ ర్యాంకింగ్స్ లో పాకిస్తాన్ లోని అగ్రశ్రేణి విశ్వవిద్యాలయంగా లాహోర్ యూనివర్సిటీ ఆఫ్ మేనేజ్‌మెంట్ సైన్సెస్ స్థానం పొందింది, ఆసియాలో 111వ స్థానంలో, ప్రపంచంలోని అగ్ర 7 వందలలో ఒకటిగా నిలిచింది. ఇది క్యూఎస్ చేత ప్రపంచవ్యాప్తంగా వ్యాపారం చదువులో టాప్ 250 విశ్వవిద్యాలయాలలో, గణితంలో ప్రపంచవ్యాప్తంగా టాప్ 4 వందల విశ్వవిద్యాలయాలలో ఒకటిగా ర్యాంక్ పొందింది. 2020లో, టైమ్స్ హయ్యర్ ఎడ్యుకేషన్ ద్వారా "వరల్డ్స్ బెస్ట్ స్మాల్ యూనివర్సిటీస్" లో ఈ విశ్వవిద్యాలయం ప్రపంచవ్యాప్తంగా 40వ స్థానంలో నిలిచింది, ఈ జాబితాలో ఉన్న ఏకైక పాకిస్తానీ విశ్వవిద్యాలయం ఇది. ఉదార కళల పాఠ్యాంశాలను అనుసరించి, ఈ విశ్వవిద్యాలయం పాకిస్తాన్ కు చెందిన అత్యంత ఖరీదైన, ప్రగతిశీల విశ్వవిద్యాలయాలలో ఒకటి. 

లాహోర్ యూనివర్సిటీ ఆఫ్ మేనేజ్‌మెంట్ సైన్సెస్ దాని పూర్వ విద్యార్థులు, ప్రస్తుత, మాజీ అధ్యాపకులలో ఉమర్ సైఫ్, హీనా రబ్బానీ ఖర్, ఆదిల్ నజమ్, ఆరిఫ్ జమాన్, అమీర్ ఇక్బాల్, అయేషా జలాల్, అసద్ అబిది, ఒసామా సిద్దిఖీ, పర్వేజ్ హుడ్భాయ్ లతో సహా అనేక మంది ఉన్నారు.

## లాభాపేక్ష లేని హోదా
లాహోర్ యూనివర్సిటీ ఆఫ్ మేనేజ్‌మెంట్ సైన్సెస్, ఒక సమాఖ్య చార్టర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం, ఆర్డినెన్స్ రెండవ షెడ్యూల్ పార్ట్ IV క్లాజ్ 63 నిబంధనల ప్రకారం ఆదాయపు పన్ను ఆర్డినెన్స్, 2001 సెక్షన్ 2 (36) కింద లాభాపేక్ష లేని సంస్థగా ఆమోదించబడింది. ఎల్. యు. ఎం. ఎస్. కు విరాళాలు ఇచ్చే ఏ వ్యక్తి లేదా సంస్థ అయినా ఆదాయపు పన్ను ఆర్డినెన్స్, 2001 లోని సెక్షన్ 61 కింద పన్ను క్రెడిట్ పొందటానికి అర్హులు. అంతేకాకుండా, ఆర్డినెన్స్ లోని సెక్షన్ 159 కింద విశ్వవిద్యాలయానికి ఆదాయపు పన్ను విధింపు నుండి మినహాయింపు ఇవ్వబడింది,.

## ప్రముఖ పూర్వ విద్యార్థులు

* మోమినా దురైద్, జాతీయ నాటక, చలనచిత్ర పరిశ్రమకు ఆమె చేసిన గణనీయమైన కృషికి తమ్ఘా-ఎ-ఇంతియాజ్ గ్రహీత.
* సైమ్ సాదిక్, ఆయన కేన్స్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్ కు ఎంపికైన మొదటి పాకిస్తానీ చిత్రం *జాయ్లాండ్* రచయిత, దర్శకుడు. అతని లఘు చిత్రం డార్లింగ్ 2019 వెనిస్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్ ఒరిజోంటి ఉత్తమ లఘు చిత్ర అవార్డును గెలుచుకుంది.
* నటాషా నూరానీ, సంగీతకారిణి, గాయని, పాటల రచయిత, నేపథ్య గాయని.

## మూలాలు
వర్గం:పాకిస్తాన్