open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
డి.ఎస్.ఎన్. మూర్తి

**డి.ఎస్.ఎన్. మూర్తి** నాటకరంగ నటుడు, దర్శకుడు, అభినయ అధ్యాపకుడు.
 
## జననం
డి.ఎస్.ఎన్. మూర్తి 1944, డిసెంబర్ 1 న రామచంద్రరావు, భారతీదేవి దంపతులకు మూడో సంతానంగా గుంటూరు జిల్లా బాపట్లలో జన్మించాడు. ఇతని పూర్తిపేరు **దేశిరాజు శ్రీమన్నారాయణమూర్తి**.

## విద్య - ఉద్యోగం
బాపట్ల ఉన్నత పాఠశాలలోను, చీరాల కళాశాలలోను విద్యాభ్యాసం చేశాడు. **జానపద నాటకం- చిందు భాగోతం** అనే అంశం మీద పరిశోధన చేసి కేంద్రీయ విశ్వవిద్యాలయం నుండి డాక్టరేట్ పట్టాపొందాడు. నేషనల్ శాంపిల్ సర్వే ఆర్గనైజేషన్ లో కొన్నాళ్ళు పనిచేశాడు. హైదరాబాదు విశ్వవిద్యాలయములో రంగస్థల కళలశాఖలో ఆచార్యునిగా పనిచేసి పదవీ విరమణ చేశాడు.

## రంగస్థల ప్రవేశం
ఇతను తన పదవ ఏట (1954) పాఠశాలలో **భక్తమహిమ** అనే నాటిక ద్వారా రంగస్థల ప్రవేశం చేసి, నాలుగు దశాబ్దాలకు పైగా నాటకరంగంతో తన అనుబంధాన్ని కొనసాగించాడు. రాష్ట్రస్థాయిలో శిక్షణ శిబిరాలను నిర్వహించి ఔత్సాహిక నటీనటులకు శాస్త్రీయ పద్ధతిలో శిక్షణ ఇచ్చాడు. అనేక నాటక పోటీలలో పాల్గొని ఉత్తమ నటునిగా, ఉత్తమ దర్శకునిగగా అనేక బహుమతులను పొందాడు.

## రంగస్థల ప్రస్థానం
1880 నుండి 1980 వరకు తెలుగు నాటకరంగంలో వచ్చిన పరిణామ దశలను వివరిస్తూ ‘**నూరేళ్ళ తెలుగు నాటకం- రంగస్థలం**’ అనే పేరుతో డాక్యుమొంటరీలో రంగస్థల నాటకాన్ని ప్రదర్శంపజేశాడు. 50మంది కళాకారులతో, 25 మంది సాంకేతిక నిపుణులతో ప్రతిష్ఠాత్మకంగా తయారుచేసిన ఆ నాటకానికి ప్రేక్షకుల నుండి ప్రశంసలు లభించాయి. రాజకీయ వ్యవస్థను చూపిస్తూ, కూచిపూడి నృత్యాన్ని అందులో పొందుపరిచి, ఇంద్రసిహాసనం పేరుతో ప్రదర్శించిన ఒపేరాకు దర్శకత్వం వహించి విలక్షణ దర్శకుణిగా పేరు తెచ్చుకున్నాడు.

ఎలెక్స్ హేలీ రాసిన రూట్స్ అనే అమెరికన్ నవలను నాటకీకరించి స్వీయ దర్శకత్వంలో ప్రదర్శించాడు. కాళీపట్నం రామారావు రాసిన **యజ్ఞం**, **చావు** కథల ఆధారంగా వచ్చిన నాటికలకు దర్శకత్వం వహించాడు. రౌండ్ గా ఉన్న ప్రాంతంలో 5 వేదికలను ఏర్పరచి, ప్రేక్షకులు చుట్టూ ఉండి ప్రదర్శనను చూసేవిధంగా చావు నాటికు ప్రదర్శించాడు. నెమలికంటి తారకరామారావు రాసిన **బకాసుర** నాటకాన్ని, గిరీష్ కర్నాడ్ రాసిన **నాగమండలం**, **అగ్నివర్షం** నాటకాలకు దర్శకత్వం వహించి వాటి విజయాలకు తోడ్పడ్డాడు. విదేశి నాటక శైలులను తెలుగు నాటకరంగానికి పరిచయం చేసిన వారిలో డి.యస్.యన్ ప్రథముడు. ఇతను రచించిన **మహానగరం** వీధి నాటకం నగరవాసుల బాధల్ని, గాథల్ని వివరిస్తుంది. తెలుగు విశ్వవిద్యాలయంలోని రంగస్థల కళలశాఖ ఎం.ఫిల్ విద్యార్థి **డి.ఎస్.ఎన్. మూర్తి దర్శకత్వ కృషి - పరిశీలన** అనే అంశంపై పరిశోధన చేశాడు.

## మూలాలు
* ది హిందూ వెబ్ వ్యాసం

వర్గం:తెలుగు నాటకరంగం
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల నటులు
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల దర్శకులు
వర్గం:1954 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
దీవి శ్రీనివాస దీక్షితులు

**డి. యస్. దీక్షితులు** (జూలై 28, 1956 -  ఫిబ్రవరి 18, 2019) రంగస్థల సినిమా నటుడు, రంగస్థల దర్శకుడు. ఈయన పూర్తిపేరు **దీవి శ్రీనివాస దీక్షిత్**.

## జననం
హనుమంతాచార్యులు, సత్యవతమ్మ దంపతులకు గుంటూరు జిల్లా, రేపల్లెలో 1956, జులై 28 న జన్మించాడు.

## చదువు - ఉద్యోగం
సంస్కత, తెలుగు భాషలలో రంగస్థల కళల్లో ఎం.ఏ. డిగ్రీలు పొందాడు. రంగస్థల నటుడిగా, అధ్యాపకుడిగా పేరు గడించాడు. రేపల్లెలోని ప్రభుత్వ జూనియర్ కళాశాలలో లెక్చరరుగా పనిచేశాడు.

## రంగస్థల ప్రస్థానం
thumb|2018 తెలంగాణ ప్రభుత్వ భాషా సాంస్కృతిక శాఖ & దాక్షిణాత్య ఆర్ట్స్ అకాడమి సంయుక్త సమర్పణలో  ప్రతాప రుద్రమ మొదటి భాగం నాటకం ప్రారంభోత్సవ కార్యక్రమంలో జ్యోతి ప్రకాశనం చేస్తున్న డి.యస్. దీక్షితులు
లెక్చరరు ఉద్యోగాన్ని వదిలేసి, హైదరాబాదు వచ్చి ఎ.పి. థియేటర్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ అండ్ రిపర్టరీలో డిప్లోమా ఇన్ థియేటర్ ఆర్ట్స్ లో చేరాడు. శిక్షణ సమయంలో *శాకుంతలం*, *మానాన్న కావాలీ*, *కీలు బొమ్మలు,* *ఆశా', *ప్రతాపరుద్రీయం'' మొదలైన నాటకాలలో నటించాడు. హరిశ్చంద్ర, సక్కుబాయి (పద్యనాటకాలు), వ్యవహార ధర్మబోధిని, కన్యాశుల్కం వెయింటింగ్ ఫర్ గోడో, స్వతంత్ర భారతం (సాంఘిక నాటకాలు), గోగ్రహణం, కొక్కొరోకో, జాతికి ఊపిరి స్వతంత్రం (వీధి నాటకాలు) వంటి నాటకాలకు దర్శకత్వం వహించాడు.

## సినిమాలు - సీరియళ్లు
ఆల్ ఇండియా రేడియోలో నటుడిగా పాల్గొన్నాడు. టి.వి.లో ఈయన నటించిన "ఆగమనం" సీరియల్ కు దాదాపు అన్ని నంది అవార్డులు లభించాయి.  2019లో మాటీవిలో వచ్చిన సిరిసిరిమువ్వలు ఈయన చివరి సీరియల్. ఎల్లమ్మ, మురారి, ఇంద్ర, ఠాగూర్, ప్రాణం, వర్షం, అతడు, గోపాల గోపాల మొదలగు చిత్రాలలో నటించాడు.

## నటశిక్షణ
అక్కినేని ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మీడియా యాక్టింగ్ లో ప్రదర్శన కళలన్నిటికీ సంబంధించిన శిక్షణను ఇచ్చాడు.

## అవార్డులు - పురస్కారాలు
# శ్రీ కృష్ణతులాభారం పద్యనాటకానికి దర్శకత్వం వహించి 1999 నంది నాటకోత్సవాలలో ఉత్తమ ప్రదర్శన, ఉత్తమ దర్శకుడు బహుమతులు
# పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం అవార్డు
# గరికపాటి రాజారావు మెమోరియల్ అవార్డు
# రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ఉగాది పురస్కారం
# చైతన్య ఆర్ట్ థియేటర్ అవార్డు

## మరణం
దీక్షితులు 2019, ఫిబ్రవరి 18 సోమవారం సాయంత్రం నాచారంలోని రామకృష్ణ సినీ స్టూడియోస్‌లో 'సిరిసిరి మువ్వలు' సీరియల్ షూటింగులో నటిస్తూనే గుండెపోటుకు గురై మరణించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:1956 జననాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు
వర్గం:తెలుగు నాటకరంగం
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల నటులు
వర్గం:2019 మరణాలు
వర్గం:నంది ఉత్తమ దర్శకులు
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల కళాకారులు
వర్గం:తెలుగు కళాకారులు
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల దర్శకులు
వర్గం:తెలుగువారు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా రచయితలు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా రంగస్థల నటులు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా సినిమా నటులు
వర్గం:కన్యాశుల్కం నాటకం ప్రదర్శించిన ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యక్తులు
మొదలి నాగభూషణశర్మ

**మొదలి నాగభూషణ శర్మ** (జూలై 24, 1935 - జనవరి 15, 2019) రంగస్థల నటుడు, దర్శకుడు, నాటక రచయిత, అధ్యాపకుడు, విమర్శకుడు, పరిశోధకుడు.

## జననం
నాగభూషణ శర్మ 1935, జూలై 24 తేదీన గుంటూరు జిల్లా, ధూళిపూడి గ్రామంలో జన్మించాడు. ఇతని తల్లి కామేశ్వరమ్మ. తండ్రి సుబ్రహ్మణ్యశర్మ ఉన్నత పాఠశాల ప్రధానోపాధ్యాయుడు.

## రంగస్థల ప్రస్థానం
ఇతని తండ్రి కూడా స్వయంగా నాటక రచయిత, ప్రయోక్త, కథా రచయిత. అతని స్ఫూర్తి వల్లనే నాగభూషణ శర్మ నాటకరంగంలోకి వచ్చాడు. తండ్రి నేతృత్వంలో ఎనిమిదవ ఏటనే రంగస్థలంపై తొలిపాఠాలు నేర్చిన శర్మ కాలేజీ రోజుల్లో బందరులో కన్యాశుల్కం నాటకంలో మధురవాణి పాత్రను ధరించి పేరుపొందాడు. కళాశాలలో చదువుతుండగానే ఆయన తొలి రచన అన్వేషణ 1954లో భారతిలో ప్రచురితమైంది.

ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలో ఎం.ఏ ఆంగ్ల సాహిత్య పట్టభద్రుడై నాగభూషణ శర్మ, అమెరికా లోని ఇల్లినాయిస్ విశ్వవిద్యాలయంలో నాటకదర్శకత్వంలో ఎం.ఎఫ్.ఏ పట్టా పొందాడు. నాటకమే ప్రధానాశంగా పరిశోధన చేసి డాక్టరేటు అందుకున్నాడు. ఆ తరువాత ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలో ఇంగ్లీషు శాఖ లోను, నాటక శాఖ లోను ఆచార్యుడిగా పనిచేశాడు.కరే  క్

విదేశాలలో పర్యటించి, వివిధ నాటక ప్రయోగ రీతుల్ని అధ్యయనం చేసి శిక్షణ పొందాడు. నవల, నాటక సాహిత్యానికి చెందిన అనేక పరిశోధనాత్మక వ్యాసాలు పత్రికల్లో ప్రకటించాడు.

ది విజిట్, కింగ్ ఈడిపస్, హయవదన, తుగ్లక్, మృచ్ఛకటిక, వెయిటింగ్ ఫర్ గోడో వంటి గ్రీకు, సంస్కృత, ఆంగ్ల నాటకాలకు దర్శకత్వం వహించి హైదరాబాదు డ్రమటిక్ సర్కిల్ ఆధ్వర్యంలో ప్రదర్శించాడు. అడ్డదారి, పెళ్ళికి పది నిమిషాల ముందు, మదనకామరాజు కథ, ప్రజానాయకుడు ప్రకాశం వంటి స్వతంత్ర నాటకాలను, యాంటిగని, మాక్‌బెత్, డాల్స్‌హౌస్, ఎనిమీ ఆఫ్‌ది పీపుల్, ఎంపరర్‌జోన్స్, వెయిటింగ్ ఫర్ గోడో, బేర్తోల్డు బ్రెహ్టు విరచిత "డేర్ కౌకాజిష క్రెడ క్రైస్", కాయితం పులి, హయవదన, సాంబశివ ప్రహసనం వంటి గొప్ప పాశ్చాత్య, భారతీయ నాటకాలను స్వేచ్ఛానువాదం చేశాడు. ప్రజా నాయకుడు ప్రకాశం నాటకాన్ని దేశవ్యాప్తంగా ప్రదర్శించాడు.

విషాదాంతం, జంట పక్షులు, సంభవామి, నరజాతి చరిత్ర, మన్మధుడు మళ్లీ పుట్టాడు, రాజా ఈడిపస్ (అనువాదం), ప్రజానాయకుడు ప్రకాశం మొదలైన నాటకాలను, అన్వేషణ, అడ్డదారి, ఆగస్టు 15, జననీ జన్మభూమి, రాజదండం మొదలైన నాటికలను రచించాడు. ఈయన దాదాపు 70 నాటకాలు, నాటికలు, రేడియో నాటికలు వ్రాశాడు. స్వతంత్ర నాటకాలే కాక అనేక అనువాద నాటకాలు కూడా వ్రాశాడు. ఈయన దర్శకత్వంలో ఇరవైకి పైగా ఆంగ్ల నాటకాలు, అరవైకి పైగా తెలుగు నాటకాలు ఈయన దర్శకత్వంలో ప్రదర్శించబడ్డాయి.

తెలుగు సాహిత్యం- గాంధీజీ ప్రభావం, నూరేళ్ళ తెలుగునాటకరంగం (సంపాదకులు), లోచన (వ్యాస సంపుటి) వీరి ఇతర రచనలు. 'ప్రకాశం' నాటకానికి తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం సాహిత్య పురస్కారం లభించింది. నాటక, కళారంగాల్లో విశేష కృషి చేసిన వారికి రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ప్రదానం చేసే ప్రతిష్ఠాత్మక నందమూరి తారక రామారావు రంగస్థల పురస్కారానికి 2013 లో ఈయన ఎంపికయ్యాడు. 2019, జనవరి 6న తెనాలిలో అప్పాజోస్యుల-విష్ణుభొట్ల-కందాళం ఫౌండేషన్ వారి ప్రతిభా వైజయంతి జీవితకాల సాధన పురస్కారం అందుకున్నాడు.

## పురస్కారాలు
# రసమయి రంగస్థల పురస్కారం (2017)

## మరణం
నాగభూషణశర్మ 2019, జనవరి 15న తెనాలిలో మరణించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు నాటక రచయితలు
వర్గం:తెలుగు నాటకరంగం
వర్గం:1936 జననాలు
వర్గం:2019 మరణాలు
వర్గం:కళారత్న పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా రచయితలు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా ఉపాధ్యాయులు
వర్గం:కన్యాశుల్కం నాటకం ప్రదర్శించిన ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యక్తులు
తెలుగు రాజకీయ ప్రముఖులు

# కొర్వి కృష్ణస్వామి ముదిరాజ్
# లక్ష్మీనారాయణ ముదిరాజ్
#కొండా లక్ష్మణ్ బాపూజీ
#డి.శ్రీనివాస్
#మాణిక్ రావు ముదిరాజ్
# టంగుటూరి ప్రకాశం పంతులు.
# దామోదరం సంజీవయ్య
# పొట్టి శ్రీరాములు.
# నీలం సంజీవ రెడ్డి.
# పి.వి.నరసింహారావు.
# నందమూరి తారక రామారావు.
# వి.వి.గిరి
# సర్వేపల్లి రాధాక్రిష్ణన్.
# జలగం వెంగళరావు.
# వై.ఎస్.రాజశేఖరరెడ్డి
# సిరికొండ మధుసూధనాచారి 
# నారా చంద్రబాబు నాయుడు.
# నల్లారి కిరణ్ కుమార్ రెడ్డి.
# పుచ్చలపల్లి సుందరయ్య
# మాకినేని బసవపున్నయ్య
# చండ్ర రాజేశ్వరరావు
# మోటూరు హనుమంతరావు
# రావి నారాయణ రెడ్డి
# కోట్ల విజయ భాస్కర రెడ్డి
# కోట్ల జయసూర్యప్రకాష్ రెడ్డి
# నీరజా రెడ్డి
# రఘువీరా రెడ్డి
# కె. శైలజానాథ్
# అనంత వెంకట రామిరెడ్డి
# కొండపల్లి సీతారామయ్య
# జె. సి. దివాకర్ రెడ్డి
# కోట్ల సుజాతమ్మ
# కేఈ కృష్ణమూర్తి
# ఎస్. పి. వై. రెడ్డి
# కాటసాని రాంభూపాల్ రెడ్డి
# వై.ఎస్.జగన్మోహన్ రెడ్డి
# మైసూరా రెడ్డి
# పయ్యావుల కేశవ్
# వై. బాలనాగిరెడ్డి
# భూమా నాగిరెడ్డి
# భూమన కరుణాకర్ రెడ్డి
# డి.ఎల్. రవీంద్రా రెడ్డి
# పొన్నం ప్రభాకర్
# కె. చంద్రశేఖరరావు
# కె. టి. ఆర్
# సిరిసిల్ల రాజయ్య
# మంద  జగన్నాథ్ 
# కడియం శ్రీహరి
# వివేక్
# ఈటెల రాజేందర్
# ముకెష్ గౌడ్
# దానం నాగేందర్
# అసదుద్దీన్ ఒవైసీ
# అక్బరుదీన్ ఒవైసీ
# బండారు దత్తాత్రేయ
# జి.కిషన్ రెడ్డి
# జయసుధ
# కే. కేశవరావు
# అంజన్ కుమార్ యాదవ్
# కూన శ్రీశైలం గౌడ్
# చిరంజీవి
# రేణుకా చౌదరి
# బలరాం నాయక్
# పనబాక లక్ష్మి
# దగ్గుబాటి పురంధేశ్వరి
# టి. సుబ్బరామి రెడ్డి
# జైపాల్ రెడ్డి
# నాదెండ్ల మనోహర్
# నాదెండ్ల భాస్కరరావు
# శ్రీధర్ బాబు
# గీతా రెడ్డి
# సునీతా లక్ష్మారెడ్డి
# సబితా ఇంద్రారెడ్డి
# టి. జగ్గారెడ్డి
# యనమల రామకృష్ణుడు
# టి.జీవన్ రెడ్డి
# కొండా సురేఖ
# నందమూరి బాలకృష్ణ
# నందమూరి హరికృష్ణ
# లక్ష్మీపార్వతి
# నందమూరి తారకరామారావు
# బట్టి విక్రమార్క
# మల్లాది విష్ణు
# కొడాలి నాని
# తీగల కృష్ణారెడ్డి
# వై. ఎస్. విజయమ్మ
# వై.ఎస్.వివేకానందరెడ్డి
# దేవేందర్ గౌడ్
# పి జనార్దన్ రెడ్డి
# బొత్స సత్యనారాయణ
# దామోదర రాజనరసింహ
# డి. కె. అరుణ
# నేరేళ్ల ఆంజనేయులు
# కొణతాల రామకృష్ణ
# దాడి వీరభద్రరావు
# విల్లూరి వెంకట రమణ
# ఎస్.ఆర్.ఎ.ఎస్. అప్పలనాయుడు
# ఆడారి తులసీరావు
 
# జనార్దన్ గౌడ్

వెళ్లిన ఆదర్శ పార్లమెంటు నాయకులు పుచ్చలపల్లి సుందరయ్య, మాకినేని బసవపున్నయ్య,  చండ్ర రాజేశ్వరరావు, అలాగే పత్రికా సంపాదకునిగా పనిచేసిన మోటూరు హనుమంతరావు, ఇంకా ఎందరో మహానుభావులున్నారు.

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగువారు
వర్గం:జాబితాలు
తెలుగు శాస్త్రవేత్తలు

__NOTOC__
తెలుగు శాస్త్రవేత్తల జాబితా
----
 ఈ వికీపీడియా:తెలుగు ప్రముఖుల జాబితా **[[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/తెలుగు ప్రముఖులు]]** ప్రాజెక్టు అభివృద్ధి చేయుటకు తయారుచేయబడినది.

## అ
* అల్దాస్ జానయ్య గౌడ్
* అయ్యగారి సాంబశివరావు: అణు భౌతిక శాస్త్రవేత్త

## ఆ
* ఆచంట లక్ష్మీపతి
## ఇ
## ఈ
## ఉ
* ఉపాధ్యాయుల మురళీకృష్ణ : రసాయన శాస్త్రవేత్త
* ఉలిమిరి రామలింగ స్వామి
## ఊ
## ఋ
## ఎ
* ఎ.జోసెఫ్: ఇంజనీరింగ్ నిపుణులు
* ఎం.శాంతప్ప : రసాయన శాస్త్రవేత్త
* ఎస్.సీతారాం : రసాయన శాస్త్రవేత్త
* ఎన్.సి.గోపాలాచారి :పొగాకు సేద్ర రంగ శాస్త్రవేత్త
## ఏ
## ఐ
## ఒ
## ఓ
## ఔ
## అం
## క
* కడియాల మధుసూదన రావు : మత్స్య శాస్త్రవేత్త.
* కలివేముల కృష్ణారెడ్డి : ఉద్యానవన పరిశోధకులు
* కల్లం అంజి రెడ్డి
* కనుపూరు విష్ణురెడ్డి : ఖగోళ శాస్త్రవేత్త.
* కాకర్లపూడి కృష్ణమూర్తి : రసాయన శాస్త్రవేత్త
* కాటూరి నారాయణ :అంతరిక్ష పరిశోధకులు.
* కాజ సోమశేఖరరావు : రసాయన శాస్త్రవేత్త
* కె.ఎల్.రావు
* కూనపులి వెంకటేశ్వర్లు : భౌతిక శాస్త్రవేత్త.
* కె.వి.ఎస్.ఎస్.ప్రసాదరావు : అంతరిక్ష సాంకేతిక శాస్త్రవెత్త.
* కొచ్చెర్లకోట రంగధామ రావు: భౌతిక శాస్త్రవేత్త
* కొప్పుల హేమాద్రి : వృక్షశాస్త్ర పరిశోధకులు
## ఖ
## గ
* గొల్లకోట బుచ్చిరామశర్మ : రసాయన శాస్త్రవేత్త
## ఘ
## చ
* చేబ్రోలు సాంబశివరావు:భౌతిక శాస్త్రవేత్త
## ఛ
## జ
* జరుగుల వెంకటరామ భూపాలరావు :వృక్ష జన్యు శాస్త్రవేత్త
* జి.కె.పొదిల
* జి.రామచంద్రరావు
* జొన్నలగడ్డ రాజగోపాలరావు : రసాయన శాస్త్రవేత్త
## ఝ
## ట
* టి.ఎస్.ఎస్.కె.పాత్రో : వృక్ష వ్యాధి శాస్త్రవేత్త.
## ఠ
## డ
* డి.బాపిరెడ్డి
* డి.వి.రాఘవమూర్తి : ఉపగ్రహ పరిశోధకులు.
## ఢ
## ణ
## త
* తణుకు సామ్యూల్ సంపత్ కుమార్ పాత్రో మొక్కల వ్యాధి చికిత్స శాస్త్రవేత్త.
* త్రిపురనేని కమల్ : ఔత్సాహిక అంతరిక్ష పరిశోధకులు.
## థ
## ద
* దండు విశ్వేశ్వర రాజు : ఉపగ్రహ పరిశోధకులు - విశాఖపట్నం.
* దుర్గా ప్రసాద్ ఓజా: భౌతిక శాస్త్రవేత్త
## ధ
## న
* నారాయణం నరసింహ మూర్తి
* నేమాని దుర్గాప్రసాద్ : ఖగోళ శాస్త్రవేత్త
## ప
* పడమటి విజ్ఞాన్ : ఔత్సాహిక అంతరిక్ష పరిశోధకులు.
* పర్వతనేని వెంకటేశ్వరరావు : అంతరిక్ష పరిశోధక శాస్త్రవేత్త.
* ప్రబల కుమార్ : పశువైద్య, పౌష్టికాహార పరిశోధకులు, (సికింద్రాబాద్)
* పి.బాపయ్య : అంతరిక్ష పరిశోధకులు
## ఫ
## బ
* బెర్రా గోవర్ధన్ : ఖగోళ పరిశోధకులు
## భ
* భట్టిప్రోలు శ్రీనివాస వీర రాఘవరావు : రసాయన శాస్త్రవేత్త
## మ
* మత్తుకుమల్లి విద్యాసాగర్
* మత్తుకుమల్లి వి. సుబ్బారావు
* మహీధర నళినీమోహన్
* ముందడుగు విజయ్‌గుప్తా : మత్స్య సాగుల పరిశోధకులు.
thumb|యలవర్తి నాయుడమ్మ

## య
* యలవర్తి నాయుడమ్మ
* యు. అశ్వత్థనారాయణ
* యెల్లాప్రగడ సుబ్బారావు
## ర
* రాజ్‌రెడ్డి 
* రావాడ సత్యనారాయణ
* రేమెళ్ళ అవధానులు
* రమాకాంత్ సరబు

## ల
* లక్కరాజు రామచంద్రరావు : ప్రకృతి జన్యుపదార్థాల రసాయన శాస్త్రవేత్త
## వ
* వడ్లమూడి శ్రీకృష్ణ : పశు వైద్య శాస్త్రవేత్త
* వల్లభనేని సీతారామదాసు :వృక్ష శాస్త్రవేత్త
* వి.ఎల్.ఎస్.భీమశంకరం
## శ
## ష
thumb|సర్దేశాయి తిరుమలరావు

## స
* సర్దేశాయి తిరుమలరావు
* సత్యవరపు నాగపరమేశ్వరగుప్తా : హాకింగ్ నే తప్పుపట్టిన తెలుగుశాస్త్రవేత్త.
* సూరి భగవంతం :భౌతిక శాస్త్రవేత్త
* సూరి బాలకృష్ణ :భౌతిక శాస్త్రవేత్త

## హ
## ళ

## క్ష

వర్గం:తెలుగువారు
వర్గం:తెలుగువారిలో శాస్త్రవేత్తలు
వర్గం:శాస్త్రవేత్తలు
గుండయ పాళెం

**గుండయ పాళెం** ప్రకాశం జిల్లా ఒంగోలు  గ్రామీణ మండలంలోని రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

## గ్రామ పంచాయతీ
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి నిర్వహించిన ఎన్నికలలో సంకె వెంకటేశ్వరమ్మ, సర్పంచిగా ఎన్నికైంది

## దర్శనీయ ప్రదేశాలు/దేవాలయాలు
### శ్రీ రామాలయం
తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం ఆధ్వర్యంలో, మనగుడి కార్యక్రమంలో భాగంగా, ఈ ఆలయంలో,2017,ఆగస్టు-12వతేదీ శనివారంనాడు ప్రత్యేకపూజలు నిర్వహించారు. 13వతేదీ ఆదివారంనాడు, గ్రామములో, భక్తిశ్రద్ధలతో నగర సంకీర్తన నిర్వహించారు. ఈ సందర్భంగా శ్రీవారి సేవకులు కోలాట ప్రదర్శన చేసారు. గ్రామస్థులు ప్రత్యేకపూజలు నిర్వహించి, తీర్థప్రసాదాలు స్వీకరించారు. 

## ప్రధాన పంటలు
వరి, అపరాలు, కాయగూరలు

## ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు
## గ్రామ విశేషాలు
ఈ తీర ప్రాంత మత్స్యకార గ్రామంలో మద్యం తాగే అవకాశమే లేదు. గొడవలకు ఆస్కారమే లేదు. సంపాదించిన సొమ్ముతో సుఖంగా జీవనం సాగిస్తున్నారు. గ్రామంలో ఈ సమూల మార్పునకు మహిళా సంకల్పమే కారణం. స్త్రీలంతా ఐక్యంగా కదిలి అధికారుల సాయంతో గొలుసు దుకాణాలను మూయించారు. తమ గ్రామాన్ని తీర్చి దిద్దుకుంటున్నారు.

2016-17 సంవత్సరానికి సంబంధించి, ఈ గ్రామానికి చెందిన ఎం.పి.టి.సభ్యుడు శింగోతు వెంకటేశ్వర్లు, రాష్ట్రస్థాయిలో ఉత్తమ ఎం.పి.టి.సి.సభ్యుడుగా ఎంపికైనాడు. 2017, ఏప్రిల్ - 24న, రాష్ట్ర రాజధాని వెలగపూడిలో నిర్వహించు పంచాయతీరాజ్ దినోత్సవ వేడుకలలో భాగంగా, ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబునాయుడుగారి చేతుల మీదుగా పురస్కారం అందుకున్నాడు.
## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు
బొద్దులూరివారి పాళెం

**బొద్దులూరివారి పాలెం**, ప్రకాశం జిల్లా, ఒంగోలు గ్రామీణ మండలానికి  చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

## గ్రామ భౌగోళికం
ఈ గ్రామం ఒంగోలు పట్టణానికి 20 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.

## గ్రామ పంచాయతీ
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో శ్ ఎం. శ్రీధర్, సర్పంచిగా, ఏకగ్రీవంగా ఎన్నికైనాడు. ఇతను 2017.ఆగష్టు-8న, పదవిలో ఉండగానే, హఠాత్తుగా గుండెపోటుతో కన్నుమూసాడు. 

## గ్రామ ప్రముఖులు
వర్ధమాన తెలుగు చలన చిత్ర దర్శకుడు గోపీచంద్ మలినేని, స్వంత గ్రామం
## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు
చింతాయ గారి పాలెం

**చింతాయ గారి పాలెం**, ప్రకాశం జిల్లా, ఒంగోలు గ్రామీణ మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం,పంచాయతీ.
## విద్య
### మండల పరిషత్తు ప్రాధమిక పాఠశాల
### గ్రంథాలయం
ఈ గ్రామంలో నూతనంగా నిర్మించిన గ్రంథాలయ భవనాన్ని, 2015, ఆగస్టు-23వ తేదీనాడు, ఆంధ్ర కేసరి టంగుటూరి ప్రకాశం జన్మదినోత్సవం సందర్భంగా ప్రారంభించారు. [

## గ్రామ పంచాయతీ
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో శింగోతు సుజాత, సర్పంచిగా ఎన్నికైంది. 
## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు
వలేటి వారిపాళెం

**వలేటి వారిపాలెం** ప్రకాశం జిల్లా ఒంగోలు గ్రామీణ మండలంలోని రెవెన్యూయేతర గ్రామం. 

## పేరువెనుక చరిత్ర
వలేటి వారి పాలెం అన్న పేరు వలేటి లేక ఓలేటి అన్న ఇంటిపేరు ఆధారంగా వచ్చింది.

## సమీప గ్రామాలు
మద్దిపాడు 13.7 కి.మీ, కొత్తపట్నం 13.9 కి.మీ, సంతనూతలపాడు 16.1 కి.మీ, నాగులుప్పలపాడు 16.5 కి.

## మౌలిక సదుపాయాలు
### బ్యాంకులు
స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా.

### త్రాగునీటి సౌకర్యం
ఈ గ్రామంలో ఒక శుద్ధజల కేంద్రానికి ఐ.టి.సి.సంస్థ సహకారం అందించింది. 

### సామాజిక భవనo
ఈ గ్రామ ఎస్.సి.కాలనీలో 25 లక్షల రూపాయల వ్యయంతో ఐ.టి.సి.సంస్థ నూతనంగా నిర్మించనున్న సామాజిక భవన నిర్మాణానికి, 2015, సెప్టెంబరు-5వ తేదీనాడు శంకుస్థాపన నిర్వహించారు.

## సాగు/త్రాగునీటి సౌకర్యం
గ్రామంలోని త్రాగునీటి చెరువులో, నీరు-చెట్టు కార్యక్రమం క్రింద పూడికతీత పనులు జరుగుచున్నవి.

## గ్రామ పంచాయతీ
*ఈ గ్రామానికి చెందిన శ్రీ మట్టుపల్లి అంజయ్య, 1973లో ఈ గ్రామ పంచాయతీ కార్యాలయంలో స్వీపరుగా రు. 113-00 నెల జీతంతో పనిచేసారు. 1988 నాటికి అటెండరుగా రు. 4,000-00, 1989 లో కాపలాదారుగా రు. 5,000-00 జీతం తీసుకునేవారు. వీరు 2006 పంచాయతీ ఎన్నికలలో, మరో 18 నెలలలో పదవీ విరమణ చేయబోవుచుండగా, గ్రామస్థుల కోరికపై, ఉద్యోగానికి రాజీనామా చేసి, సర్పంచిగా పోటీ చేసి గెలుపొందినారు. గ్రామాభివృద్ధికి తన వంతు తోడ్పడ్డారు. పదవీ కాలం 2011లో ముగియగానే 2012 నుండి మళ్ళీ అదే కార్యాలయంలో ఒప్పంద పద్ధతిలో స్వీపరుగా చేరినారు. 
*శ్రీ రుద్రబోయిన కోటేశ్వరరావు, 2001-2006 మధ్య, ఈ గ్రామ సర్పంచిగా పనిచేసారు. ఈయన ఎన్నికలకు డబ్బు ఏమీ ఖర్చు చేయలేదు. ఈయన సర్పంచిగా పనిచేసిన కాలంలో, ప్రభుత్వం నుండి, రు. 60 లక్షల నిధులు మంజూరుచేయించి, గ్రామాబివృద్ధికి పాటుపడినారు. 
*2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో శ్రీ నలమోతు శేషగిరిరావు, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. 

## దర్శనీయ ప్రదేశాలు/దేవాలయాలు
శ్రీ కోదండరామస్వామివారి ఆలయం.
## ప్రధాన వృత్తులు
# పొగాకు
## ప్రముఖవ్యక్తులు
# ఓలేటి వెంకట సుబ్బా నాయుడు 
# దివి కొండయ్య చౌదరి 
# దివి శివరాం 
# దివి తిరుపరి నాయుడు 
# ఉప్పుటూరి కొండప్ప నాయుడు 
# నర్రా రామ నాయుడు 
# రావి అచ్చయ్యనాయుడు: కవి, నాటకకర్త.

## గ్రామ విశేషాలు
ఈ గ్రామం నుండి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి స్పీకర్ గా దివి కొండయ్య చౌదరి1978-82 పనిచేసారు.
ఈ గ్రామంలోని ఒక నిరుపేద కుటుంబానికి చెందిన నిడమానూరి ఆంజనేయులు టైలరింగ్ చేయుచూ జీవనం సాగించుచున్నారు. వీరి శ్రీమతి ముత్యాలు భర్తకు కుట్టుమిషన్ లో సాయంగా ఉంటున్నారు. ఈ దంపతుల కుమారుడు సునీల్ కాకినాడలోని ప్రభుత్వ ఆంధ్రా పాలిటెక్నిక్ లో ఇ.సి.ఇ. విభాగంలో డిప్లమా చదివినాడు. అనంతరం 2016 లో ఈ.సెట్. ప్రవేశ పరీక్ష వ్రాయగా మే నెలలో ప్రకటించిన ఆ పరీక్షా ఫలితాలలో ఇతడు రాష్ట్రస్థాయిలో మూడవ ర్యాంక్ సాధించాడు
## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
బోయలపల్లి (కళ్యాణదుర్గం)

**బోయలపల్లి**, అనంతపురం జిల్లా, కళ్యాణదుర్గం మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు



వర్గం:కళ్యాణదుర్గం మండలం లోని రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు
గొనహాల్

గొనహాల్,ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, అనంతపురం జిల్లా, బొమ్మనహాళ్ మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
* గ్రామసంబంధిత వివరాలకు ఇక్కడ చూడండి https://web.archive.org/web/20160416170223/http://www.onefivenine.com/india/villages/Anantapur/Bommanahal/Gonehal
వర్గం:బొమ్మనహాళ్ మండలంలోని రెవిన్యూయేతర గ్రామాలు
వనం వెంకట వర ప్రసాద రావు

మధిర, ఖమ్మం జిల్లా. యజ్ఞఫలం, విముక్తి, ఎయిడ్స్, నిరీక్షణ సాంఘిక నాటికలు, భక్త ప్రహ్లాద పౌరాణిక పద్యనాటకము, రాయలవారి 'ఆముక్త మాల్యద' కావ్యానికి 
'గోదా కళ్యాణము' అనే నాటకీకరణ చేశారు. 'వేదాంత కేసరి'(స్వామి వివేకానంద) నాటకాన్ని రచించి దర్శకత్వం వహించి, ఒక పాత్రలో నటించి ' రామకృష్ణ-వివేకానంద 
భావ ప్రచార పరిషత్ వారి యిరవై ఒకటవ వార్షికోత్సవం లో ఖమ్మం లో ప్రదర్శించారు. యజ్ఞఫలం కర్ణాటక తెలుగు అసోసియేషన్ వారి దక్షిణ భారత స్థాయి తెలుగు నాటికల పోటీలలో ఎన్నికై, బెంగళూరులో (6/1998) ప్రదర్శింపబడి ప్రత్యేక ప్రశంసలను పొందింది. ఎయిడ్స్ నాటిక చర్ల నాటక పరిషత్తుకు ఎంపికై ప్రదర్శింపబడి ప్రత్యేక ప్రశంసలను పొందింది. 'గోదా కళ్యాణం' నాటకం అభినయ, నెల్లూరు వారి పరిషత్తులకు ఎంపికై ప్రదర్శింపబడి, ప్రత్యేక ప్రశంసలు, 'మాల దాసరి' పాత్రకు బహుమతిని పొందింది. 

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:తెలుగు నాటక రచయితలు
వర్గం:ఖమ్మం జిల్లా రంగస్థల నటులు
వర్గం:ఖమ్మం జిల్లా నాటక రచయితలు
పైజామా

**పైజామా (లు) ** అనునవి వదులుగా, తేలికగా ఉండే నాడాలు కలిగిన, ప్యాంటు వంటి వస్త్రాలు. వీటిని ప్రధానంగా దక్షిణ, పశ్చిమ ఆసియా లలో స్త్రీ పురుషులిరువురూ ధరిస్తారు. కాగా పాశ్చాత్య దేశాలలో వీటిని ప్రధానంగా నిద్రించే సమయంలో ధరించే దుస్తులుగానే పరిగణిస్తారు.

ఇవి నైట్‌వేర్‌గా లేదా విశ్రాంతి తీసుకునేటప్పుడు ధరించే అనేక రకాల దుస్తులు. పైజామాలు భారతీయ, ఇరానియన్ బాటమ్-వేర్, పైజామాల నుండి ఉద్భవించిన మృదువైన దుస్తులు, వీటిని పాశ్చాత్య ప్రపంచంలో నైట్‌వేర్‌గా స్వీకరించారు.

## చరిత్ర
భారత ఉపఖండం వెలుపల ప్రపంచవ్యాప్తంగా పైజామాలు  వాడకం 18వ, 19వ శతాబ్దాలలో భారత ఉపఖండంలో బ్రిటిష్ వలసవాదులు, సైనికులు స్వీకరించిన ఫలితంగా, విక్టోరియన్ శకంలో విస్తృత పాశ్చాత్య ప్రపంచంపై బ్రిటిష్ ప్రభావం ఫలితంగా ఏర్పడింది. పైజామాలు పదిహేడవ శతాబ్దం ప్రారంభంలోనే ఇంగ్లాండ్‌కు  "లాంగింగ్ అటైర్" గా పరిచయం చేయబడ్డాయి, అప్పుడు మొగల్స్ బ్రీచెస్ (బ్యూమాంట్ మరియు ఫ్లెచర్) అని పిలువబడేవి కానీ అవి త్వరలోనే ఫ్యాషన్ నుండి మాయమయ్యాయి. పైజామా అనే పదం (పై జామాస్, పై-జామ్స్ మరియు వైవిధ్యాలుగా) పంతొమ్మిదవ శతాబ్దం మొదటి అర్ధభాగంలో ఆంగ్ల వాడుకలో నమోదు చేయబడింది. దాదాపు 1870 నుండి అవి బ్రిటన్ మరియు పాశ్చాత్య ప్రపంచంలో పురుషులకు నిద్ర దుస్తులగా ఫ్యాషన్‌గా మారలేదు.

భారతదేశంలోని వివిధ వ్యక్తులు, ఉదాహరణకు వివిధ తరగతుల మహిళలు, సిక్కు పురుషులు, మరియు ఎక్కువగా రెండు లింగాల మహమ్మదీయులు ఈ దుస్తులను ఉపయోగిస్తారు.

## చిత్రమాలిక


Image:JessiePyjamas.jpg|నిద్రా దుస్తులుగా పైజామా
Image:Kids in pajamas.jpg|పైజామాలలో బాలురు
Image:American sleepers1.jpg|చంటిపిల్లలు ధరించే బాబాసూట్ యొక్క పైజామా
Image:Attendant indian camp1844.jpg|1844 లో పైజామా ధరించిన వేగు.
Image:Cheetahs nawab oudh1844.jpg|1844 పైజామాలు ధరించి చిరుతలని వేటాడుతున్న భారతీయ పురుషుల చిత్రం.


## మూలాలు
పి.ఎస్.ఆర్. అప్పారావు

**పోణంగి శ్రీరామ అప్పారావు** (జూలై 21, 1923 - జూలై 1, 2005) నాటకకర్త, అధ్యాపకుడు, నాట్యశాస్త్రం అనువాదకుడు, కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు గ్రహీత.

## జననం - విద్యాభ్యాసం
అప్పారావు 1923, జూలై 21 వ తేదీన పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, కొవ్వూరు తాలూకా, బందపురంలో జన్మించాడు. కొవ్వూరు జిల్లా పరిషత్తు ఉన్నత పాఠశాలలోను, విజయవాడ శ్రీరాజా రంగయ్యప్పారావు కళాశాలలోనూ, ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయంలోను విద్యాభ్యాసం చేశాడు.

## ఇతర వివరాలు
’తెలుగు నాటకవికాసం‘ అనే అంశంపై పరిశోధన చేసి 1961 లో ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం నుంచి డాక్టరేట్ పట్టా స్వీకరించాడు. తెలుగు నాటక రంగాన్ని గురించిన సర్వ సమగ్రమైన గ్రంథమిది. 1967లో ఈ గ్రంథం వెలువడిన నాటినుంచి నాటకరంగానికి ప్రామాణిక గ్రంథంగా విరాజిల్లుతుంది. దీనికి కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ బహుమతి లభించింది.

అప్పారావు వృత్తిరీత్యా అధ్యాపకుడు. భీమవరం, రాజమహేంద్రవరం, మద్రాసు, కడప, శ్రీకాకుళం ఆర్ట్స్ కాలేజీల్లోనూ, మద్రాసు ప్రెసిడెన్సి కాలేజీలోనూ కొంతకాలం ఉపస్యాసకుడిగా పనిచేశాడు. విద్యాశాఖ డైరెక్టర్ కార్యాలయం లోను పాఠ్యగ్రంథ జాతీయకరణ ప్రత్యేకోద్యోగిగా పనిచేశాడు.

అప్పారావు 1987 లో కలకత్తాలో జరిగిన విశ్వ ఉన్నయన్ సంసద్లో *రాష్ట్ర నాట్య సామ్రాట్* బిరుదును, 1990లో హైదరాబాదు యువ కళావాహిని వారిచే *నాటక రత్న* బిరుదాన్ని, 1992 లో శ్రీకాళహస్తి భరతముని ఆర్ట్స్ అకాడెమీ వారిచే *[[కళారత్న]]* బిరుదాన్ని అందుకున్నాడు.

భరతముని ‘నాట్యశాస్త్రం’ను తెలుగులో అనువదించి ప్రపంచానికి అందించాడు. ఈ గ్రంథానికి కేంద్రసాహిత్య అకాడమీ బహుమతి లభించింది. 
ఇతర రచనలు తాజ్ మహల్ (నాటిక), విశ్వభారతి (నవల), వేణువు (పద్యాత్మక గద్యము), నాట్యశాస్త్రము (గుప్తభావప్రకాశికాసహితము-జాతీయ బహుమతి పొందన గ్రంథం), నాటకరచనాప్రయోగములు (సిద్ధాంత గ్రంథము), తెలుగు నాటక వికాసము (డాక్టరేట్ పట్ట పరిశోధన వ్యాసము)

## మరణం
నాటకరంగ పరిశోధనలో విశేషంగా కృషిచేసిన అప్పారావు 2005, జూలై 2 న కన్నుమూశాడు.

## బయటి లింకులు
* ఇంటర్నెట్ ఆర్కైవ్స్లో పి.ఎస్.ఆర్. అప్పారావు వ్రాసిన హస్తాభినయం
* ఇంటర్నెట్ ఆర్కైవ్స్లో పి.ఎస్.ఆర్. అప్పారావు వ్రాసిన బి.ఎ. నాట్యశాస్త్రం పాఠ్యపుస్తకం

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు నాటక రచయితలు
వర్గం:తెలుగు నాటకరంగం
వర్గం:1923 జననాలు
వర్గం:2005 మరణాలు
వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా నాటక రచయితలు
వర్గం:ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం పూర్వ విద్యార్థులు
వర్గం:ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం పూర్వ విద్యార్ధులు
వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా అనువాద రచయితలు
వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా ఉపాధ్యాయులు
తల్లావజ్ఝుల సుందరం

**తల్లావజ్ఝుల సుందరం** (1950, అక్టోబరు 29 - 2022, మార్చి 21) రంగస్థల నటుడు, దర్శకుడు, ప్రయోక్త, కథ, నవలా రచయిత.

## జననం - విద్యాభ్యాసం
సుందరం 1950, అక్టోబరు 29న మహాలక్ష్మి, కృతివాస తీర్థులకు ఒంగోలు పట్టణంలో జన్మించాడు. బియస్సీ పూర్తిచేసిన తరువాత ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలోని రంగస్థల కళళ శాఖలో పి.జి డిప్లొమా కోర్సుచేశాడు.

## వ్యక్తిగత జీవితం
సుందరంకు శిరీషతో వివాహం జరిగింది. వారికి ఒక కుమారుడు, ఒక కుమార్తె ఉన్నారు.

## రంగస్థల ప్రస్థానం
1957లో బాల నటుడుగా రంగస్థల ప్రవేశంచేసి ఇప్పటివరకు దాదాపు రెండువందల నాటికలలో నటించడమేకాకుండా దర్శకుడిగా, ప్రయోక్తగా వ్యవహరించాడు. గార్దభాండం, అమీబా, కొక్కొరోకో, గోగ్రహణం, జంబుద్వీపం, చీకటింట్లో నల్లపిల్లి, పోస్టరు వంటి నాటికలూ, ఈహామృగం వంటి నాటకాన్ని నూతన ప్రయోగాలతో ప్రదర్శించి ప్రయోగాత్మక దర్శకుడిగా పేరు పొందాడు. దొంగలబండి, ప్రసన్నకు ప్రేమతో వంటి హాస్య నాటకాలు, జనమేజయం, మాధవి వంటి పౌరాణిక, ఇతిహాసిక నాటకాలూ, చలువ గుర్రం (చంద్రశేఖర్ కంబార్) వంటి వ్యంగ నాటకాలూ, హళ్ళికి-హళ్ళి, కేటు-డూప్లికేట్, సైలెన్స్ ప్లీజ్ వంటి హాస్య నాటికలకు దర్శకత్వం వహించాడు. పెద్దబాలశిక్ష, ఈ బస్సు మనదిరో, వెలుగొచ్చింది, ఎయిడ్స్ అవగాహన వంటి వీథి నాటికలకు కూడా దర్శకత్వం వహించాడు.

## అవార్డులు - పురస్కారాలు
గోగ్రహణం నాటకాన్ని 1985లో ఎర్నాకులంలో జరిగిన సౌత్ జోన్ థియేటర్ ఫెస్టవల్ లో ప్రయోగాత్మకంగా ప్రయోగించాడు. మద్రాస్ కళాసాగర్ నాలుగు సంవత్సరాలకొకసారి ఇచ్చే థియేటర్ టెర్నియల్ అవార్డు, 1985లో ఇదే సంస్థ ఉత్తమ దర్శకుడి అవార్డు, 1992లో హైదరాబాదు లయన్స్ క్లబ్ ఉత్తమ రంగస్థల దర్శకుడి అవార్డు, 1994లో పినిశెట్టి శ్రీరామమూర్తి స్మారక గోల్డ్ మెడల్, తెలుగువిశ్వవిద్యాలయం 1993లో ధర్మనిధి పురస్కారం వంటి ఎన్నో అవార్డులు అందుకున్నారు. ప్రజానాట్య మండలి, చైతన్య భారతి, వంశీ కళా కేంద్రం, యువ కళావాహిని, సుమధుర కళానికేతన్ వంటి పలు సంస్థలు అవార్డులిచ్చి ఘనంగా సత్కరించాయి. 1999లో వర్చస్వికి ఉత్తమ దర్శకుడిగా నంది అవార్డు అందుకున్నారు.

1979 నుంచి దూరదర్శన్ లో దాదాపు 200 నాటకాలు, నాటికల్లో నటించాడు. వర్చస్వి, మూడు ముళ్ళాట, అభిషేకన్ టివీ సీరియళ్ళకి దర్శకత్వం వహించాడు. శ్రీ మురళి కళా నిలయం తరపున ఎందరో నటుల్ని, రచయితల్ని తెలుగు నాటకరంగానికి అందించారు.

## సినిమాలు
* అందాల ఓ చిలకా (2001)

## మరణం
సుందరం 2022, మార్చి 21న హైదరాబాదు చిక్కడపల్లిలోని తన నివాసంలో గుండెపోటుతో మరణించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు నాటకరంగం
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల దర్శకులు
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల నటులు
వర్గం:1950 జననాలు
వర్గం:నంది ఉత్తమ దర్శకులు
వర్గం:తెలుగు కథా రచయితలు
వర్గం:తెలుగు నవలా రచయితలు
వర్గం:కళాసాగర్ అవార్డు గ్రహీతలు
వర్గం:ప్రకాశం జిల్లా రంగస్థల నటులు
వర్గం:ప్రకాశం జిల్లా నాటక ప్రయోక్తలు
వర్గం:2022 మరణాలు
గాంధీనగర్ (సింగరేణి)

**గాంధినగర్** ఖమ్మం జిల్లా లోని సింగరేణి మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
గాదెపాడు

**గాదెపాడు** ఖమ్మం జిల్లా లోని సింగరేణి మండలానికి చెందిన ఒక కుగ్రామం.. 

## భౌగోళిక స్థితి
ఇది కోమట్లగూడెం పంచాయితీ పరిధిలో ఉంది. ఖమ్మం కు 37కిమీ, సింగరేణికి 2 కిమీ, హైదరాబాదుకి 229కిమీ దూరంలో ఉంది. గ్రామ విస్తీర్ణం 2083 హెక్టారులు.

## తపాలా వివరాలు
గాదెపాడు పిన్ కోడ్ 507122, తపాలా ముఖ్య కార్యాలయం కారేపల్లిలో ఉంది. 
## చుట్టుపట్లు
గాదెపాడుకు పడమరగా కామేపల్లి మండలం, ఉత్తరాన యెల్లందు మందలం, తూర్పుగా టేకులపల్లి మండలం, డోర్నకల్ మండలం పడమరగా ఉన్నాయి. యెల్లందు, పాల్వంచ, కొత్తగూడెం, ఖమ్మం సమీపంలో ఉన్న పట్టణాలు.

## విశేషాలు
ఇక్కడి ప్రాంతీయ భాష తెలుగు.

## జనాభా
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం పురుషుల సంఖ్య జనాభా 2224,  స్త్రీల సంఖ్య 2177. గడపల సంఖ్య 1058. మొత్తం జనాభా 4401.

## ఎలా చేరుకోవాలి
### రోడ్డు రవాణా
యెల్లందు అతి దగ్గరగా ఉన్న పట్టణం. 13 కిమీ దూరం, ఎల్లందు నుండి గాదెపాడుకు రహదారి ఉంది.
### రైలు
గాంధీపురం హాల్ట్, కారేపల్లి దగ్గరలోని రైల్వే స్టేషన్లు, కానీ ఇవి చాలా చిన్నవి. దగ్గరిలోని కొంచెం పెద్ద స్టేషను వరంగల్ - ఇది 105 కిమీ ల దూరంలో ఉంటుంది. 
## విద్య
### కళాశాలలు
* సాహితీ జూనియర్ కాలేజి, సింగరేణి
* విజ్ఞాన్ జూనియర్ కాలేజీ, సింగరేణి
* నిర్మల్ హృదయ్ డిగ్రీ కాలేజ్, సింగరేణి
### విద్యాలయాలు
*జెడ్.పి.హెచ్.ఎస్ కోమట్లగూడెం
* ఎంపియూపీఎస్, గాదెపాడు

## మూలాలు
పాతలింగాల

## గ్రామములోని ప్రముఖులు (నాడు/నేడు)
*రాంరెడ్డి వెంకటరెడ్డి ఉద్యానవన మంత్రి

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
చిన్నమునగాల

**చిన మునగాల**, తెలంగాణ రాష్ట్రం, ఖమ్మం జిల్లా, కొణిజర్ల మండలంలోని గ్రామం. ఇది తెలంగాణ ప్రాంతానికి చెందినది. ఇది జిల్లా కేంద్రమైన  ఖమ్మం నుండి తూర్పు వైపు 18 కిమీ దూరంలో ఉంది.

చిన మునగాల పిన్ కోడ్ 507165 మరియు పోస్టల్ ప్రధాన కార్యాలయం వైరా.

చిన మునగాల చుట్టూ పశ్చిమాన చింతకాని మండలం, దక్షిణం వైపు వైరా మండలం, పశ్చిమాన ఖమ్మం (అర్బన్) మండలం, తూర్పు వైపు తల్లాడ మండలం ఉన్నాయి.

ఖమ్మం, పాల్వంచ, యెల్లందు, జగ్గయ్యపేట, చైనా మునగాలకు సమీప నగరాలు.

## విద్య
ఈ గ్రామం లో మండల పరిషత్ ప్రాథమిక పాఠశాల ఉంది. ఇది 1960లో స్థాపించబడినది. ఈ పాఠశాలలో 1 నుండి 5 తరగతులు ఉన్నాయి.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:కొణిజర్ల మండలంలోని గ్రామాలు
చరితం

## గ్రామ చరిత్ర
## గ్రామం పేరు వెనుక చరిత్ర
## గ్రామ భౌగోళికం

### సమీప గ్రామాలు

### సమీప మండలాలు

## గ్రామంలో విద్యా సౌకర్యాలు
## గ్రామానికి రవాణా సౌకర్యాలు
## గ్రామములో మౌలిక వసతులు
### ఆరోగ్య సంరక్షణ
### మంచినీటి వసతి
### రోడ్దు వసతి
### విద్యుద్దీపాలు
### తపాలా సౌకర్యం
## గ్రామములో రాజకీయాలు
## గ్రామంలోని దర్శనీయ ప్రదేశములు/ దేవాలయాలు
## గ్రామంలో ప్రధాన పంటలు
## గ్రామంలో ప్రధాన వృత్తులు
## గ్రామములోని ప్రముఖులు (నాడు/నేడు)

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
షేర్వానీ

**షేర్వానీ ** (ఉర్దూ: شیروانی ; హిందీ: शेरवानी) దక్షిణ ఆసియాలో ధరించే కోటు వంటి వస్త్రం. ఇది పాకిస్థాన్ దేశపు జాతీయ వస్త్రంగా గుర్తించబడిననూ ఉత్తర భారతదేశనికి చెందిన ముస్లిం రాచరిక వంశాల వారు కూడా దీనిని ధరించేవారు. పైజామాతో వేసుకొన్న కుర్తా పై కానీ, కమీజ్ తో బాటు ధరించే సల్వార్ పై కానీ దీనిని ధరిస్తారు. బ్రిటీషు ఫ్రాక్ కోట్ ని సల్వార్ కమీజ్ని కలిపి రూపొందించినదే ఈ షేర్వానీ.

## చరిత్ర
దక్షిణ ఆసియాలో ఆస్థాన దుస్తులుగా ఉద్భవించినవి షేర్వానీ 18 వ శతాబ్దంలో జనానికి చేరువయ్యే ముందు రాజులు, మంత్రులచే ధరించబడేది. తర్వాతి భూస్వాములు, ప్రధానంగా ముస్లిం లు, అటు పిమ్మట సాధారణ జనాలు దీనిని ధరించటం మొదలు పెట్టారు. ఉర్దూ భాష వలె, షేర్వానీ కూడా ముస్లిం లకు గుర్తింపు అయినది. పాకిస్థాన్, భారతదేశం ల స్వాతంత్ర్య సాధన పూర్వం అలీఘర్ మూవ్ మెంట్ లలో షేర్వానీ గుర్తింపుగా కనబడేది. అలీఘర్ ముస్లిం విశ్వవిద్యాలయంలో ఇప్పటికీ దీని ధారణ ఉంది. హైదరాబాదు నిజాంలు, ఆస్థానులు కూడా దీనిని ధరించే వారు.

## పాకిస్థాన్
సంస్కృతి, ప్రత్యేకించి వస్త్రాల విషయంలో ఆంగ్లుల పట్ల ప్రభావితమైన ముహమ్మద్ అలీ జిన్నా పాకిస్థాన్ స్వాతంత్ర్య సాధన తర్వాత తరచుగా షేర్వానీని ధరిస్తూ దానినే జాతీయ వస్త్రంగా చేశాడు. అది వరకు ఆంగ్లులనే అనుకరించిన జిన్నా వద్ద 200 కు పైగా దర్జీల చే కుట్టించుకొనబడ్డ సూట్లు ఉండేవనీ, డిటాచబుల్ కాలర్లతో బాగా గంజి పెట్టిన చొక్కాలు ధరించేవాడనీ చెప్పుకోలు. చివరి రోజుల్లో జిన్నా ఎక్కువగా షేర్వానీ, కారాకుల్ టోపీ నే ధరించారు. కారాకుల్ టోపీ జిన్నా టోపీగా స్థిరపడిపోయింది.
జిన్నాని అనుసరిస్తూ అక్కడి రాష్ట్రపతి, ప్రధాన మంత్రులతో బాటు ప్రభుత్వ అధికారులు అధిక సంఖ్యలో ప్రముఖ దినాలకు సల్వార్ కమీజ్ పై నల్లని షేర్వానీ ధరించటం మొదలు పెట్టారు. 
వివాహ వేడుకలలో వరుడు తలపాగాతో బాటు ఎంబ్రాయిడరీలు కల షేర్వానీని ధరించటం సాంప్రదాయంగా వస్తున్నది. పాకిస్థానీయులు ఎక్కువగా సల్వార్ కమీజ్ పై షేర్వానీ ధరించటం పై ఎక్కువ ఆసక్తి కనబరచగా భారతీయులు చుడీదార్ పై షేర్వానీ ధరించటం వైపు మొగ్గు చూపుతారు.

## భారత్
చలికాలంలో, సంప్రదాయిక దుస్తులుగా షేర్వానీని భారతదేశంలో రాజస్థాన్, ఉత్తర్ ప్రదేశ్, హైదరాబాద్కు చెందిన ముస్లింలు ధరిస్తారు. భారతీయ హిందువులు అచ్కన్ ధరించగా ముస్లింలు షేర్వానీ ధరిస్తారు. ఈ రెండూ ఇంచుమించు ఒకే రకంగా ఉన్ననూ షేర్వానీలు నడుము వద్ద నుండి క్రింద వరకు ఎక్కువ వదులుగా ఉంటాయి.
హైదరాబాదీ నిజాంలు ధరించే షేర్వానీలు పొడవు ఎక్కువగా మోకాళ్ళ క్రిందవరకూ ఉండేవి.

## ఉభయ బెంగాల్ లు
బంగ్లాదేశ్, పశ్చిమ బెంగాల్ లలో వివాహాలతో బాటు సంగీత కచేరీలలో కూడా షేర్వానీని ధరిస్తారు.

## సిలోన్
బ్రిటీషు హయాంలోని సిలోన్ (శ్రీలంక) లో ముదలియార్ లు షేర్వానీని ధరించేవారు. విదేశాలలో శ్రీ లంక పౌరులు షేర్వానీని సాంప్రదాయిక దుస్తులుగా వాడుకని అక్కడి ప్రభుత్వం గుర్తించింది.

## ఆధునిక షేర్వానీలు

## చిత్రమాలిక

File:Sonu at Rafi Resurrected.JPG| షేర్వానీ ధరించిన గాయకుడు సోనూ నిగం
File:Sherwani.jpg| షేర్వానీ ధరించిన ఒక హైదరాబాదీ ముస్లిం పెద్దమనిషి

## ఇవి కూడా చూడండి
* భారతీయ దుస్తులు
* భారతీయులు ధరించే విదేశీ వస్త్రాలు
* ఆంధ్రుల దుస్తులు
అల్లు శిరీష్

***అల్లు శిరీష్*** సినిమా నటుడు, ప్రముఖ నిర్మాత అల్లు అరవింద్ అబ్బాయి, అల్లు అర్జున్ సోదరుడు. గీతా ఆర్ట్స్ సంస్థ కో-ప్రొడ్యూసర్ గా, సౌత్ స్కోప్ మాసపత్రిక ఎడిటర్ గా కూడా ఇతను ప్రసిద్ధి చెందాడు. శిరీష్ కె. రాధామోహన్ దర్శకత్వం వహించిన గౌరవం చిత్రంతో సినీరంగప్రవేశం చేసాడు.

అల్లు శిరీష్ భానుమతి దర్శకత్వం వహించిన తమిళ సీరియల్ లో బాలనటుడుగా నటించాడు. తన సోదరుడు అల్లు అర్జున్ నటన, రాం చరణ్ నటన ప్రభావంతో తెలుగు సినిమారంగంలోకి అరంగేట్రం చేశాడు. ఆయనకు అనేక పెద్ద బ్యానర్లో గల చిత్రాలకు అవకాశం వచ్చింది. కానీ వాటిని తిరస్కరించాడు. ఎందుకంటే అపుడు అతనికి నటజీవితంపై విశ్వాసం లేకపోవటమే. కానీ కొన్ని చిత్రాలను చూసిన తర్వాత ఇతర హీరోల కంటే మెరుగైన ప్రదర్శన చేయగలననే ఆత్మ విశ్వాసం వచ్చి ఆయన హీరోగా నటించుటను ఛాలెంజ్ గా తీసుకున్నాడు.
## వివాహం
అల్లు శిరీష్ 2026 మార్చి 6న నయనికను కొల్లూరులోని ఐన ఈవెంట్ స్పేస్ వేదికలో వివాహం చేసుకున్నాడు.

## నటించిన చిత్రాలు

## మూలాలు

## యితర లింకులు
* అల్లు శిరీష్ బయోగ్రఫీ

వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు
వర్గం:1987 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:సినిమా నటులు
వర్గం:సినీ వారసత్వం గల తెలుగు సినిమా వ్యక్తులు
రంగస్థల నటీమణుల జాబితా

thumb|సురభి ప్రభావతి
తెలుగు నాటకరంగ ఘనత ప్రపంచవ్యాప్తంగా చాటిచెప్పే దిశగా అనేకమంది నటీమణులు: నాటకాలను ప్రదర్శించారు. వారిలో కొంతమంది వివరాలు.

* అనురాధా నిప్పాణి:
* ఆలపాటి లక్ష్మి:
* ఇళ్ళ ఆదిలక్ష్మి:
* ఇందిర మందలపు:
* ఎమ్. చంద్రసేనగౌడ్:
* ఎండకుర్తి కామేశ్వరి:
* కొమ్మాజోస్యుల ఇందిరాదేవి:
* కొమ్మూరి పద్మావతీదేవి:
* జమునా రాయలు:
* జయశ్రీ (శ్రీజయ):
* జి.వరలక్ష్మి:
* జ్యోతిరాణి సాలూరి: తెగారం, కన్యాశుల్కం, ఓ లచ్చి గుమ్మాడి, రాజిగాడు రాజయ్యాడు 
* నాగమణి:
* నవీన. ఎస్:
* పద్మావతి వానపల్లి:
* పద్మావతి. ఎల్:
* పసుపులేటి కన్నాంబ:
* బుర్రా విజయదుర్గ:
* మణిబాల. ఎస్:
* మాధవి. ఒ:
* మంగిన నాగమణి:
* రత్నగిరి కృష్ణవేణి:
* రమణ. ఎమ్.వి.:
* రమాదేవి దాసరి:
* రాజ్యం. కె:
* అమృతవర్షిణి:
* లహరి గుడివాడ:
* శ్రీజ సాధినేని:
* పద్మప్రియ భళ్ళమూడి:
* రాజేశ్వరి పువ్వుల:
* రేకందార్ అనసూయాదేవి:
* రేకందార్ ఇందిరాదేవి:
* రేకందార్ ఉత్తరమ్మ:
* రేకందార్ గుణవతి:
* రేకందార్ ప్రేమలత:
* లక్ష్మీ. టి:
* లక్ష్మీరాజ్యం:
* విజయలక్ష్మి నర్రా:
* వనారస కమలమ్మ:
* వేములపల్లి విజయ:
* ఋష్యేంద్రమణి:
* శ్రీరంజని (సీనియర్):
* శ్రీలక్ష్మి రేబాల:
* సావిత్రి (నటి):
* సురభి కమలాబాయి:
* సురభి పాపాబాయి:
* సురభి ప్రభావతి:
* హేమ. ఎమ్:
* మేడిశెట్టి సత్యవతి:
* ముత్తినేని లక్ష్మి:
* కె.ఎల్. వనజ

## మూలాలు

వర్గం:జాబితాలు
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల నటీమణులు
చిందాడగరువు

**చిందాడగరువు** తూర్పుగోదావరి జిల్లా, అమలాపురం మండలానికి చెందిన గ్రామం...
## మూలాలు

వర్గం:కోనసీమ
హానుమూజి పాలెం (ఇంకొల్లు)

**హానుమూజి పాలెం** బాపట్ల జిల్లా, ఇంకొల్లు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయెతర గ్రామం.
## మూలాలు

వర్గం:ఇంకొల్లు మండల రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు
కుంకుడుమిల్లి

**కుంకుడుమిల్లి**, పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, చాగల్లు మండలానికి చెందిన గ్రామం.

## మూలాలు
ఉప్పరపల్లె (గోపవరం)

**ఉప్పరపల్లె** , వైఎస్‌ఆర్ జిల్లా, గోపవరం మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
సఖినేటిపల్లి లంక

**''సఖినేటిపల్లి లంక** '' డాక్టర్ బి.ఆర్. అంబేద్కర్ కోనసీమ జిల్లా సఖినేటిపల్లి మండలం లోని రెవెన్యూయేతర గ్రామం. సఖినేటిపల్లి లంక పత్తి కామమ్మ మహా దానశీలి. ఎందరో ఆభాగ్యులకు జీవితాన్ని ఇచ్చింది. ఆమె దాణగుణానికి బ్రిటిఘ వారు సైతం ముగ్ధులైనారు
## మూలాలు
గాగ్రా ఛోళీ

**గాగ్రా ఛోళీ** లేదా లెహంగా ఛోళీ లేదా చనియా ఛోళీ అనునది రాజస్థాన్, గుజరాత్, మధ్యప్రదేశ్, ఉత్తర్ ప్రదేశ్, బీహార్, హర్యానా, హిమాచల్ ప్రదేశ్, ఉత్తరాఖండ్ లలో స్త్రీలు ధరించే సాంప్రదాయ్ దుస్తులు. లంగా, బిగుతుగా ఉండే ఛోళీ, దుపట్టాలు వీటిలో భాగాలు.

## ఛోళీ

**రవికె** లేదా**చోలీ** భారతదేశంలో స్త్రీలు శరీరం పై భాగాన్ని అనగా వక్ష స్థలమును కప్పుకోవడానికి వారికి తగిన విధముగా వస్త్రముతో కుట్టబడి ఉపయోగించేది. దక్షిణ నేపాల్, పాకిస్తాన్, శ్రీలంక, బంగ్లాదేశ్, చీరలు ధరించే ఇతర ప్రదేశాలలో ధరిస్తారు. దీని మీద చీర యొక్క పైట భాగం కప్పుతుంది. ఆధునిక కాలంలో దీనిలోపల బ్రా కూడా ధరిస్తున్నారు. భారతదేశంలో ధరించబడే గాగ్రా ఛోళీలో కూడా ఇది ఒక భాగము. శరీరానికి హత్తుకునేంత బిగుతుగా చిన్న చేతులతోలో నెక్ తో చోళీని రూపొందిస్తారు. వక్ష స్థలము క్రింద నుండి నాభి వరకు బహిర్గతం అయ్యేలా కత్తిరించబడటం వలన దక్షిణాసియా వేసవులలో సౌకర్యవంతంగా ఉంటాయి. ఇవి దక్షిణాసియా దేశాలలో స్త్రీలు ప్రధానంగా ధరించే పై వస్త్రాలు.

## లెహంగా

**లంగా** భారతీయ స్త్రీలు ధరించే ఒక రకమైన దుస్తులు లో ఒకటి. లంగాకు నాడాలు ఉంటాయి. ముడి నడుముకి కుడివైపు వచ్చేలా కడతారు. ఈ ముడిని ఎడమ భుజం వైపుకి వెళ్ళే పైట కప్పివేస్తుంది. లంగాలు రెండు రకాలు. లోపలి లంగా, పై లంగా (పావడ/పరికిణీ)  .

పెళ్ళైనవారు చీర లోపల కనిపించకుండా ధరిస్తారు. ఇవి సామాన్యంగా నూలుతో చేసినదై ఉంటుంది.

అయితే పెళ్ళికి ముందు లంగా ఓణిలు కలిపి ధరించడం ఆంధ్రదేశంలో సాంప్రదాయంగా ఉండేది. ఇవి పండుగలలో పట్టుతో చేసి వివిధ రంగులలో అంచులతో అందంగా కనిపిస్తాయి. పైలంగాలను పైట లోపల, బయటికి కనిపించేలా (లోపలి లంగా పైన) ధరిస్తారు.

## తయారీలో ఉపయోగించే వస్త్రాలు
నూలు, ఖాదీ,  జార్జెట్, క్రేప్, నెట్, సాటిన్, బ్రొకేడ్, షిఫాన్ వంటి వివిధ రకాల వస్త్రాలతో రూపొందించిననూ పట్టుతో చేసిన లెహంగా లకే ప్రాముఖ్యత ఎక్కువ.

## అలంకారాలు
గోటా, ఫుల్కారీ, షీషా, చికన్ కారి, జరీ, జర్దోజీ, నక్షీ, కుందన్ వంటి వివిధ కుట్టుపని, అల్లిక లతో లెహంగాని అలంకరిస్తారు. 

## ఎదిగిన స్త్రీ కి ప్రతీకగా
దక్షిణ భారతదేశంలో (ఆంధ్ర ప్రదేశ్, కర్ణాటక, తమిళనాడు లలో), స్త్రీ పుష్పించిన సందర్భంగా జరిగే వేడుకకి అమ్మమ్మ తరఫు వారు ప్రదానం చేసే గాగ్రా ఛోళీకి రూపాంతరమైన లంగా ఓణిని, నాన్నమ్మ తరపు వారు చీర ప్రదానం చేసిన చీరని ధరిస్తారు. నామకరణానికి, అన్నప్రాశనకి అమ్మమ్మ తరపు నుండి లంగా ఓణిని అందుకొనటం మొదలవగా ఆ సాంప్రదాయం పుష్పించిన సమయంలో అందుకొనటంతో ఆఖరవుతుంది. అవివాహిత స్త్రీలకి ఇవి దక్షిణాన సాంప్రదాయిక దుస్తులు.

## లౌంచారి
హిమాచల్ ప్రదేశ్కు చెందిన మహిళలు ధరించే గాగ్రా ఛోళీ మరొక రూపాంతరం లౌంచారి. ఛోళీ, లంగాలు కలిపి కుట్టబడిన లౌంచారి యొక్క లెహంగా పావడ కంటే తక్కువ పొడవు కలిగి ఉంటుంది.

## చిత్రమాలిక

దస్త్రం:Bride entering the hall - Indian Hindu Wedding.jpg|సల్వార్ సూట్
దస్త్రం:Pattu Pavadai.jpg| లంగా ఓణి ధరించిన చంటి పాప 
దస్త్రం:Gota Embroidery.jpg| దక్షిణ ఆసియా వివాహ వేడుకలలో ధరించబడే గోటా ఎంబ్రాయిడరీ కలిగిన గాగ్రా 
దస్త్రం:Bhuj garba.jpg| నవరాత్రుల సందర్భంగా చేసే గర్బా నృత్యంలో గాగ్రా ఛోళీ ధరించిన మహిళలు 
దస్త్రం:Delhi Wedding.jpg| ఢిల్లీలో ఒక వివాహ వేడుకలో గాగ్రా ఛోళీలలో నర్తిస్తున్న స్త్రీలు
దస్త్రం:Arabic women.jpg|సల్వార్ సూట్


## మూలాలు

## యితర లింకులు
* Information on Ghagra choli 
* ఆంగ్ల వికీలో వ్యాసం
కిసాన్ క్రెడిట్ కార్డు

AYJPS3987P

బ్యాంకింగ్‌ వ్యవస్థ ద్వారా రైతులకు వారి స్వల్పకాలిక ఉత్పత్తులను సాధించడం కోసం అవసరమయ్యే పనిముట్లు తదితర అవసరాలకు కావాల్సిన సరైనమొత్తాలు, సరైనసమయాల్లో అందించడమే **కిసాన్‌ క్రెడిట్‌ కార్డ్‌** ముఖ్యోద్దేశ్యం. దీనివల్ల రైతులకు ఖర్చుకు తగ్గట్టుగా రుణాలను చెల్లించే వెసులుబాటు కలుగుతుంది.

## కిసాన్‌ క్రెడిట్‌ కార్డ్‌ పథకం వల్ల లాభాలేమిటి?
* సరళీకృతమైన రుణాల పంపిణీ విధానం.
* డబ్బూ గురించి రైతులు ఇబ్బంది పడనవసరం లేదు
* ప్రతి పంటకీ రుణం కోసం అప్లై చేసుకోనక్కర్లేదు.
* ఖచ్ఛితంగా రుణం దొరుకుతుంది కాబట్టి రైతుకు వడ్డి భారం తగ్గుతుంది.
* విత్తనాలను, ఎరువులను తమకిష్టం వచ్చినపుడు, తాము ఎంచుకొన్నవాటిని కొనుక్కొనె వెసులుబాటు ఉంటుంది.
* డబ్బిచ్చి కొనుక్కోవడంవల్ల వచ్చే డిస్కౌంట్‌లను డీలర్లనుంచి పొందవచ్చు.
* 3ఏళ్లపాటు రుణ సౌకర్యం - ప్రతి సీజనుకీ ఎవరికీ చెప్పనక్కర్లేదు.
* వ్యవసాయ ఆదాయాన్నిబట్టే గరిష్ఠ రుణ పరిమితి
* గరిష్ఠ రుణ పరిమితికి లోబడి ఎన్ని సార్లైనా డబ్బును విత్‌డ్రా చేసుకోవచ్చు.
* పంటకోత అయ్యాకే రుణాన్ని తిరిగి చెల్లించే అవసరం.
* వ్యవసాయ అడ్వాన్సుకు వర్తించే వడ్డీ రేటే దీనికీ వర్తిస్తుంది.
* వ్యవసాయ అడ్వాన్సుకు వర్తించే సెక్యూరిటీ, డాక్యుమెంటేషన్‌ షరతులే దీనికీ వర్తిస్తాయి.

## కిసాన్‌ క్రెడిట్‌ కార్డ్‌ పొందడం ఎలా?
* సమీప పబ్లిక్‌ సెక్టర్‌ బ్యాంకు నుండి.
* అర్హతగల ప్రతి రైతుకూ ఒక కిసాన్‌ క్రెడిట్‌ కార్డ్‌, పాస్‌బుక్‌ ఇవ్వడం జరుగుతుంది. అందులో రైతు పేరూ, చిరునామా, భూమి వివరాలూ, రుణ గరిష్ఠ పరిమితి, కాలవ్యవధి, ఫోటో - అన్ని ఉండి ఒక ఐడెంటిటీ కార్డ్‌గానూ, లావాదేవీలకు రికార్డుగానూ పనికొస్తుంది.
* రుణాన్ని పొందినవారు ఆ కార్డ్‌ను, పాస్‌బుక్‌ను రుణాన్ని పొందే సమయంలో చూపాలి.

## వివిధ లీడింగ్‌ బ్యాంకులిచ్చే కిసాన్‌ క్రెడిట్‌ కార్డ్‌ల పేర్లు
* అలహాబాద్‌ బ్యాంక్‌ కిసాన్‌ క్రెడిట్‌ కార్డ్
* ఆంధ్రా బ్యాంక్‌ - ఎ.బి. కిసాన్‌ గ్రీన్‌ కార్డ్
* బ్యాంక్‌ ఆఫ్‌ బరోడా - బి.కె.సి.సి.
* బ్యాంక్‌ ఆఫ్‌ ఇండియా కిసాన్‌ సమాధాన్‌ కార్డ్
* కెనరా బ్యాంక్‌ కిసాన్‌ క్రెడిట్‌ కార్డ్ - కె.సి.సి.
* కార్పొరేషన్ బ్యాంక్ కిసాన్‌ క్రెడిట్‌ కార్డ్ -కె.సి.సి.
* దీనా బ్యాంక్‌ కిసాన్‌ గోల్డ్‌ క్రెడిట్‌ కార్డ్
* ఓరియంటల్‌ బ్యాంక్‌ ఆఫ్‌ కామర్స్‌ ఓరియంట్‌ గ్రీన్‌ కార్డ్
* పంజాబ్‌ నేషనల్‌ బ్యాంక్‌ క్రిష్‌ కార్డ్
* స్టేట్‌ బ్యాంక్‌ ఆఫ్‌ హైదరాబాద్‌ -కె.సి.సి.
* స్టేట్‌ బ్యాంక్‌ ఆఫ్‌ ఇండియా -కె.సి.సి.
* సిండికేట్‌ బ్యాంక్‌ - యస్.కె.సి.సి.
* విజయా బ్యాంక్‌ విజయా కిసాన్‌ కార్డ్

వర్గం:ప్రభుత్వ పథకాలు
బాషా

**బాషా ** 1995 లో విడుదలైన తెలుగు అనువాద చిత్రము. రజనీకాంత్ ప్రధాన పాత్రలో నటించిన ఈ చిత్రము సంచలన విజయాన్ని సాధించింది. సుప్రసిద్ద డైలాగ్ **ఈ బాషా ఒక్కసారి చెబితే వందసార్లు చెప్పినట్టు ** ఈ చిత్రం లోనిదే. 2013 లో తెలుగు , తమిళ భాషలలో ఈ చిత్ర డిజిటల్ వెర్షన్ విడుదల కానున్నది.
## కథ
మాణిక్యం (రజనీకాంత్) ఒక ఆటో డ్రైవర్. పేదవారికి, అవసరార్థులకు సహాయం చేస్తుంటాడు. అనవసర వివాదాలకు, పోట్లాటలకు దూరంగా ఉంటుంటాడు. తన తమ్ముడు, చెల్లిని జీవితంలో పైకి తీసుకురావాలనేది అతని ఆశయం. తమ్ముడు శివ పోలీస్ శిక్షణను పూర్తిచేసుకుని నియామక ఉత్తర్వులకోసం ఎదురు చూస్తుంటాడు.
మాణిక్యానికి ఒక ధనవంతురాలైన అమ్మాయు ప్రియ (నగ్మా) తో పరిచయం అవుతుంది. అతని నిరాండబరత పట్ల ఆమె ఆకర్షితురాలవుతుంది. మాణిక్యం తమ్ముడు ఇంటర్వ్యూకి హాజరౌతాడు. తన అన్న పేరు మాణిక్యం, అతని జన్మస్థలం బొంబాయి అని విన్న ఉన్నతాధికారులు, మాణిక్యం ని ఒకసారి కలవాలని శివని ఆదేశిస్తారు. వారి ఆదేశానుసారం మాణిక్యం పోలీస్ కమీషనర్ కార్యాలయాన్ని సందర్శిస్తాడు. మాణిక్యం చెల్లి మంచి మార్కులతో ఉన్నతవిద్య ఉత్తీర్ణురాలౌతుంది. వైద్య కళాశాలలో సీటు కోసం ఆ కళాశాల నిర్వాహకుడిని అభ్యర్తిస్తుంది. కానీ తన కోరిక తీరిస్తేనే సీటు ఇస్తానని, తన గెస్ట్ హౌస్ కి రావాలకి కోరతాడు. విషయం తెలిసిన మాణిక్యం అతడిని కలుస్తాడు. అతడిని చూసిన వెంటనే ఆ కళాశాల నిర్వాహకుడు అతని పాదాల ముందు మోకరిల్లి తనని క్షమించమని, అతని చెల్లెలికి ఎలాంటి షరతులు లేకుండా సీటు ఇస్తానని వేడుకుంటాడు. దీనితో అతని చెల్లి ఆశ్చర్యపోతుంది. అలాగే ఆమెని వేధిస్తున్న అల్లరిమూకపై నిర్ధాక్షిణ్యంగా విరుచుకుపడి తన తమ్ముడు శివని కూడా ఆశ్చర్యచకితుడిని చేస్తాడు. మాణిక్యం దెబ్బలకు వారంతా తీవ్రంగా గాయపడుతారు. ఇవన్నీ చూసిన తమ్ముడు శివ, మాణిక్యం గతం గురించి ఆరాతీయడం ప్రారంభించడంతో చిత్రకథ ప్రారంభమౌతుంది.

ఇంతకీ మాణిక్యం ఎవరు? అతని గతం ఎలాంటిది? తదితర వివరాలు చిత్ర కథాగమనంలో చూపించబడ్డాయి.

## నటవర్గం
*రజనీకాంత్—మాణిక్ బాషా
*నగ్మా—ప్రియ
*రఘువరన్—మార్క్ ఆంథోని
*జనక్‌రాజ్—గురుమూర్తి
*దేవన్—కేశవన్
*శశికుమార్—శివ
*విజయ్ కుమార్—రంగసామి
*ఆనంద్ రాజ్—ఇందిరన్
*చరణ్ రాజ్—అన్వర్
*కిట్టి—పోలీస్ అధికారి
*సేతు వినాయగం—కళాశాల ఛైర్మన్ గా
*సత్యప్రియ—విజయలక్ష్మి
*షెంబాగా—కవిత
* యువరాణి—గీత
* అల్ఫోన్సా—ఐటెమ్ నంబర్‌గా
* హేమలతా—మార్క్ ఆంథోనీ కుమార్తెగా
* దళపతి దినేష్—మాణిక్ బాషా అనుచరుడు
* మహందీ శంకర్—మాణిక్ బాషా అనుచరుడు
* కృష్ణన్—కృష్ణన్
* ధము—ధము
* నర్సింగ్ యాదవ్—ఆంధోని సేవకుడు

## సంభాషణలు
* ఈ బాషా ఒక్కసారి చెప్పాడంటే, వంద సార్లు చెప్పినట్లు (బాషా ఒరు మారు సొన్నా, నూరు మారు సొన్నా మాదిరి)

## సాంకేతికవర్గం
*దర్శకుడు - సురేష్ కృష్ణ
*రచన -సురేష్ కృష్ణ, బాలమురుగన్
*సంగీతం - దేవా
*ఛాయాగ్రహణం -పి. ఎస్. ప్రకాష్
*ఎడిటింగ్ - గణేశ్ కుమార్

## బయటి లంకెలు

## మూలాలు


వర్గం:1995 తెలుగు సినిమాలు
వర్గం:తమిళ అనువాద సినిమాలు
వస్త్ర నమూనాలు

వస్త్రాల పై వివిధ రంగుల నమూనాలు ఉంటాయి. ఇవి స్త్రీ పురుషులకి వేర్వేరు విధంగా, లేక ఒకే విధంగా ఉండవచ్చును. వీటిలో కొన్ని సాంప్రదాయికాలు కాగా కొన్ని అసాంప్రదాయికాలు.

## వివిధ నమూనాలు
* **పోల్కా డాట్**: సమదూరంలో చుక్కలు
* **స్ట్రైప్**: చారలు
* **పిన్ స్ట్రైప్**: అతి సన్నని చారలు
* **టాట్టర్సాల్**: చారల వలన ఏర్పడే గడులు
* **చెక్**: గడులు
* **హెరింగ్ బోన్**: వంకరటింకర (వి ఆకారంలో గల) చారలు
* **అర్జైల్**: గడులు చారల కలయిక
* **పెయిస్లీ**: మామిది పిందెలు
## పోల్కా డాట్స్
పోల్కా డాట్ పాటర్న్ లో వస్త్రము పూర్తిగా వృత్తాలతో నిండి ఉంటుంది. వా వృత్తాలు ఒకే పరిమాణంతో సమాన దూరాలలో ఉంటాయి. ఈ వస్త్రాలు పిల్లలకు,బొమ్మలకు,ఫర్నిచర్ కు ఉపయోగిస్తారు. ఈ పాటర్న్ సాంప్రదాయకంగా ఉన్నప్పటికి దీనిని ఎక్కువగా స్విమ్‌ సూట్ గానూ, లింగరీ గాను వాడుతున్నారు. తెలుపు,నలువు వృత్తాలతో కూడి ఉన్న వస్త్రం సాంప్రదాయకంగా ఉంటుంది. 19 వ శతాబ్దంలో ఈ వస్త్ర పాటర్న్ యునైటెడ్ కింగ్ డం లో సాదారణ వస్త్ర విశేషము.

## పిన్ స్ట్రైప్స్
పిన్ స్ట్రిప్స్ అనే పాటర్న్ లో దళసరిగా ఉన్న చారలు అనేక రంగులలో ఉండవచ్చును. యివి సమాంతరంగా వస్త్రం అంతా వ్యాపించి యుంటాయి. ఈ వస్త్రం తో కూడిన సూట్స్ పురుషుల ఎక్కువగా యిష్టపడతారు. చికాగోలో గల కబ్స్ నందు బేస్ బాల్ క్రీడాకారులు ధరించే యూనిపాం కూడా పిన్ స్త్రిప్స్ తో కూడి ఉంటుంది.
## టేటర్సాల్
ఈ పాటర్న్ గడులతో కూడి ఉంటుంది. ఈ పాటర్న్ లో అడ్డంగా , నిలువుగా చారలు ఉంటాయి. యిది గడులు గా కనిపిస్తుంది. చతురస్రాకార గడులుగా ఉంటుంది.ఈ చారలు సాధారణంగా వివిధ రంగులతో, ముదురు,లేత బేక్ గ్రౌండ్ ను కలిగి ఉంటుంది. ఈ పాటర్న్ 1766 లో లండన్ నందు గల టార్టర్‌సల్ గుర్రాల మార్కెట్ పేరుమీదుగా దీనికి ఆ పేరు వచ్చింది. 
1700 లలో ఈ పాటర్న్ ని గుర్రపు బజారులలో అమ్మేవారు. ఈ పాటర్న్ ని గుర్రములకు వాడేవారు. 
ప్రస్తుతం ఈ పాటర్న్ కాటన్, ప్లానల్ తోనూ నేయబడుతుంది. దీనిని షర్ట్స్,వైస్ట్ కోట్ లకు సాంప్రదాయక షర్ట్స్ కు ఉపయోగిస్తున్నారు.
## హెర్రింగ్‌బోన్
ఈ పాటర్న్ లో వి-ఆకారపు పాటర్న్ లు ఉంటాయి. ఈ ఆకారాలు మామూలుగా, వ్యతిరేకంగా కలసి ఉంతాయి. ఈ పాటర్న్ హెరింగ్ చేప యొక్క అస్థిపంజరం లా అమర్చ వచ్చు కనుక దీనికి "హెర్రింగ్ బోన్" అనే పేరు వచ్చింది. ఈ పాటర్న్ లో సాధారణంగా ఊల్, విశిష్టమైన వస్త్రములతో కూడి ఉంటుంది. దీనిని సూట్స్, బాహ్య దుస్తులకు ఉపయోగిస్తారు.

## వివిధ వస్త్ర నమూనాల చిత్రములు

File:Polka dots.svg| పోల్కా డాట్
File:Pinstripe.jpg| పిన్ స్ట్రైప్
File:Tattersall.jpg| టాటర్సాల్
File:Greengingham.jpg| గడులు
File:Herringbone.jpg| హెర్రింగ్ బోన్
File:PinkArgyle.svg| అర్జైల్
File:MaangaDesign.JPG| కంచి పట్టు చీర పై మామిడి పిందె

## వస్త్ర నమూనాలతో కూడిన దుస్తులను ధరించే మోడల్స్ చిత్రాలు

File:Girl Sitting in Chair (tone).jpg|పోల్కా డాట్స్ తో కూడిన దుస్తులను ధరించే యువతి


## మూలాలు

## యితర లింకులుల్
* ఆంగ్ల వికీలో పోల్కా డాట్స్ వ్యాసం

వర్గం:దుస్తులు
వర్గం:వస్త్రములు
గౌను

**గౌను** అనునది బాలికలు లేదా స్త్రీలు వేసుకొనే ఒక వస్త్రము. ఇది గొంతు వద్ద నుండి తొడల/మోకాళ్ళ/పిక్కల/పాదాల వరకు ఆచ్ఛాదననిస్తుంది. ప్రస్తుతము మహిళలు వాడుతున్న నైట్ డ్రెస్ కూడా ఒక రకమైన గౌనే.

గౌను అన్న పదం మధ్యయుగపు లాటిన్ పదం *gunna* (గున్న) నుండి వచ్చింది. ఇది ఐరోపా ఖండంలో మధ్యయుగపు ప్రారంభం నుండి 17వ శతాబ్దం వరకు స్త్రీలు, పురుషులు ధరించిన వదులుగా ఉండి, మోకాలు నుండి పాదాల వరకు పొడవున్న వెలుపలి ఆచ్ఛాదన. కొన్ని వృత్తులలో ఈ తరహా వస్త్రధారణ నేటికీ కొనసాగుతున్నది. కానీ ఆ తర్వాత గౌను అన్న పదం కాళ్ళ వరకు పూర్తి పొడవుండి, bodiceతో పాటు అతికిన స్కర్టు ఉన్న ఏ ఆచ్ఛాదణకైనా వర్తించడం కొనసాగింది. 18వ శతాబ్దంలో పురుషులు బన్యన్ (దీనికి నేటి బనియన్‌తో పోలిక లేదు) అనే ఒక పొడవాటి, వదులైన గౌను, సాధారణ కోటులాగా ఉపయోగించేవారు.

నేడు విద్యావేత్తలు, న్యాయమూర్తులు, క్రైస్తవ ఫాదరీలు ధరించే గౌన్లు, మధ్యయుగాలలో ఆయా వృత్తుల వారు ధరించిన సామాన్య రోజువారీ వస్త్రాల నుండి రూపుదిద్దుకొన్నవే. 16వ, 17వ శతాబ్దం కల్లా ఇవి ఒక యూనిఫాం రూపంలో వ్యవస్థీకరించబడినవి.

## ఫార్మల్ గౌను
స్త్రీల ఫ్యాషన్లో, ముఖ్యంగా ఆంగ్లంలో *గౌను* అనే పదం దాదాపు ఏకవస్త్ర ఆచ్ఛాదనలన్నింటికీ వర్తించబడింది. ముఖ్యంగా 18వ శతాబ్దం వరకూ పెట్టీకోటుతో సహా ధరించే వెలుపలి ఆచ్ఛాదనను గౌను అనటం సాధారణం. ఇది ఫ్రెంచి భాషలోని రోబ్‌తో సరిసమానమైనది. 18వ శతాబ్దం పూర్వభాగంలో పొట్టి గౌన్లు లేదా బెడ్ గౌన్లు వచ్చాయి.

విక్టోరియన్ కాలానికి ముందు, "డ్రెస్" అన్న పదం స్త్రీ, పురుషులిరువరి ఆచ్ఛాదణకు ఈవినింగ్ డ్రెస్, మార్నింగ్ డ్రెస్, ట్రావెలింగ్ డ్రెస్ మొదలైన పదప్రయోగాల్లో సాధారణ పరిభాషాపదంగా ప్రయోగించేవారు. ఈ పదం ఒక ప్రత్యేకమైన ఆఛ్ఛాదనను సూచించేది కాదు. అప్పట్లో స్త్రీలు ధరించే స్కర్టు లాంటి ఆచ్ఛాదనలను గౌను అనేవారు. 20వ శతాబ్దపు తొలినాళ్ళలోకి వచ్చేసరికి గౌను, ఫ్రాకు అన్న రెండు పదాలు డ్రెస్ అన్న పదంతో సమానార్ధాలైపోయాయి. కాకపోతే గౌను అన్న పదాన్ని ముఖ్యంగా ప్రత్యేక సందర్భాలలో ధరించే, భారమైన లేదా పొడవైన ఆచ్ఛాదనలకు ఉపయోగిస్తారు. ఫ్రాకు లేదా డ్రెస్ అన్న పదాలు తేలికవైన, పొట్టివైన, రోజువారీ ఆచ్ఛాదనలకు అన్వయిస్తారు. గత కొన్ని దశాబ్దాలలో అమెరికాలో గౌను అన్న పదం వాడుక తగ్గిపోయి, అర్ధాన్ని కోల్పోయి, దాని స్థానంలో డ్రెస్ అన్న పదం ప్రాచుర్యమైంది. ప్రస్త్రుతం గౌను అన్న పదాన్ని ఆ అర్ధంలో కేవలం బ్రిటీషు ఇంగ్లీషులోనూ, చారిత్రక దృష్టితోనూ లేదా కొన్ని ప్రత్యేక సందర్భపు ఆఛ్ఛాదనల కోసం మాత్రమే ఉపయోగిస్తారు.

## ఇవి కూడా చూడండి
* భారతీయులు ధరించే విదేశీ వస్త్రాలు
* భారతీయ దుస్తులు
* ఆంధ్రుల దుస్తులు
మిని

**మినీ** లేదా **మినీ-స్కర్టు** అనునది అంచు మోకాళ్ళపై వరకు (సాధారణంగా తొడల మధ్యభాగం వరకు) ఉండే స్కర్టు. పాశ్చాత్య దేశాలలో టీనేజీ యువతులతో బాటు అన్ని వయస్కుల స్త్రీలు వీటిని ధరించటానికి ఇష్టపడిననూ, భారతదేశంలో ఇది కేవలం నగరాలకి మాత్రమే పరిమితమైనది. కాకపోతే టెన్నిస్, ఫిగర్ స్కేటింగ్ క్రీడాకారిణులు, ఛీర్ లీడర్స్ వీటిని భారతదేశంలోనూ ధరించటం ఉంది.

మినీ స్కర్టు 10 అంగుళాల కంటే పొడవు లేకుండా, పిరుదుల క్రింద వరకు ఉంటుంది. **మినీడ్రెస్** మినీ స్కర్టులాంటి అంచుగల డ్రస్సు. **మైక్రో-మినీస్కర్టు** లేదా **మైక్రోస్కర్టు** అంచులు పైతొడల వరకు లేదా కటి భాగానికి కాస్త దిగువ వరకు గల ఒక విధమైన మినీస్కర్టు. హాట్ పాంట్స్‌గా ప్రాచుర్యం పొందిన పొట్టి షార్ట్స్ లేదా "డెయిజీ డ్యూక్స్" కాళ్ళ అంచులు పై తొడల దాకా ఉన్న స్త్రీల షార్ట్స్.

మినీ స్కర్టు బాహుళ్యం 1960లలో స్వింగింగ్ లండన్లో పతాకస్థాయికి చేరుకుంది. కానీ కొన్ని మహిళావర్గాలలో ఇవి ఇంకా ప్రాచుర్యంలోనే ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా యుక్త వయసు స్త్రీలు, బాలికలు, యువతులు. అంతకు ముందు పొట్టి స్కర్టులను కేవలం క్రీడా సంబంధ ఆహార్యంగానే చూసేవారు. వీటి వాడకం టెన్నిస్ క్రీడాకారిణులు, ఫిగర్ స్కేటర్లు, ఛీర్‌లీడర్లకు మాత్రమే పరిమతమై ఉండేది.

## చరిత్ర
### 1960ల వరకు
ప్రాచీన గ్రీకు ట్యూనిక్ నుండి రోమన్ కాలపు సైనికుల ట్యూనిక్ల వరకు, అతి పొట్టి ట్యూనిక్లు కేవలం యోధులు, బానిసలు మాత్రమే ధరించేవారు. మధ్య యుగంలో వీటిని కవచం క్రింద ధరించేవారు.

మినీస్కర్టులను పోలిన ఆఛ్ఛాదనలను అతివలు ధరించిన తొలి సంస్కృతి డ్వాన్ కున్ మియావ్ ప్రజలు, చైనీస్ భాషలో డ్వాన్ కున్ మియావ్ అంటే పొట్టి స్కర్టు మియావ్ అని అర్ధం. ఆ జాతి మహిళలు ధరించే అతి పొట్టి స్కర్టులను అనుసరించి వారికా పేరు వచ్చింది. ఈ స్కర్టులు అతి కష్టమ్మీద పిరుదులను కప్పి ఉంచిన ఈ స్కర్టులు మధ్య యుగాల్లో, ఆధునిక యుగపు తొలి నాళ్ళలో చూపరులకు దిగ్భ్రమను కలిగించి ఉంటాయి అందుకే ప్రత్యేకంగా వాళ్ళకా పేరుపెట్టారు.

1926లో పారిస్‌లోని ఫోలీస్ బెర్గెరేలో వేదికపై తన ప్రదర్శనలో భాగంగా జోసెఫీన్ బేకర్ అరటి పండ్లతో చేసిన ఒక మినీ స్కర్టు ధరించింది.

1950లలో వచ్చిన ఫ్లైట్ టు మార్స్, డెవిల్ గర్ల్ ఫ్రం మార్స్, ఫర్‌బిడ్డెన్ ప్లానెట్ వంటి సైన్సు ఫిక్షన్ సినిమాలలో మినీస్కర్టులు కనిపించాయి.

## ఇవి కూడా చూడండి
* భారతీయులు ధరించే విదేశీ వస్త్రాలు
* భారతీయ దుస్తులు
* ఆంధ్రుల దుస్తులు

## మూలాలు
భారతదేశంలో రెడీమేడ్ వస్త్రాల సంస్థలు

## సియారామ్స్
* ఎం ఎస్ డి (మండే టు సండే డ్రెసింగ్)
* ఆక్సెంబర్గ్
* జె హ్యాంప్స్టీడ్
thumb|169x169px|ఫ్లయింగ్ మషీన్ క్రొత్త లోగో.

## అరవింద్ మిల్స్
### స్వంత బ్రాండులు
* ఎక్స్ క్యాలిబర్
* ఫ్లయింగ్ మషీన్
* రఫ్ అండ్ టఫ్
* న్యూ పోర్ట్ యూనివర్సిటీ

### లైసెన్స్డ్ బ్రాండులు
* గాంట్, యు. ఎస్. ఏ, 1949
* యూ.ఎస్.పీ.ఏ
* సాన్సాబెల్ట్
* ఐజోడ్
* పియర్ కార్డిన్ ప్యారిస్
* ఆరో
* ద చెరోకీ గ్రూప్
### జాయింట్ వెంచర్ బ్రాండులు
* టామీ హిల్ఫిగర్
* నాటికా
* లీ
* వ్రాంగ్లర్ జీన్స్
* వ్రాంగ్లర్ హీరో
* రైడర్స్
## ప్రతీక్ అప్పారెల్స్
* వెస్ట్ సైడ్
* ఐటిసి విల్స్
* యునైటెడ్ కలర్స్ ఆఫ్ బెనెట్టన్
* ప్రొవోగ్
* ప్యాంటలూన్
* స్పైకార్
* లెవీ స్ట్రాస్ అండ్ కో.
* డాకర్స్
* మదురా (ఆల్లెన్ సోలీ, పీటర్ ఇంగ్లండ్, వ్యాన్ హ్యూసెన్)
* అరవింద్ మిల్స్ (లీ, వ్రాంగ్లర్ జీన్స్, ఆరో)
* వీకెండర్
* జినీ అండ్ జానీ
* షాపర్స్
## మదురా ఫ్యాషన్ & లైఫ్ స్టైల్
* లూయిస్ ఫిలిప్
* వాన్ హ్యూజెన్
* ఆలెన్ సోలీ
* పీటర్ ఇంగ్లండ్
* పీపుల్
* ప్ల్యానెట్ ఫ్యాషన్
* ద కలెక్టివ్
* ఎస్పిరిట్
## ప్యాంటలూన్స్
* బేర్
* జాన్ మిల్లర్
* లీ కూపర్
* ఆల్
* ఎథ్నిసిటీ
* బ్లూ స్కై
* నవరస్
* సీలియో
* బఫెలో జీన్స్
## ఇతరాలు
* బ్లాక్ బెర్రీస్
* మన్యవర్

వర్గం:దుస్తులు
వర్గం:సంస్థలు