వయనాడ్ చరిత్ర

**[[వయనాడ్ జిల్లా]]**, ఇది ఎడక్కల్ గుహలకు నిలయం. ఇక్కడ చరిత్రపూర్వ కాలం నుండి మానవ నివాసాలు ఉన్నాయి. వయనాడ్ కేరళలోని ఏకైక పీఠభూమి. వయనాడ్‌లోని రావుల భాష, పనియ భాష వంటి గిరిజన మాండలికాలు మలయాళంతో దగ్గరి సంబంధం కలిగి ఉంటాయి.
## చరిత్రపూర్వ యుగం

కనీసం క్రీస్తుపూర్వం పది శతాబ్దాల నాటికే ఈ ప్రాంతాల్లో మానవ నివాసాలు ఉండేవని చరిత్రకారులు భావిస్తున్నారు. ప్రస్తుత వయనాడ్ జిల్లా అంతటా కొండలలో కొత్త రాతియుగం నాగరికతకు సంబంధించిన అనేక ఆధారాలు చూడవచ్చు. ఎడక్కల్ గుహల్లో నియోలిథిక్ యుగం నాటి 6000 ఏళ్ల నాటి రాతి చెక్కడాలు ఉన్నాయి. ఈ జిల్లా నమోదిత చరిత్ర 18వ శతాబ్దం నుండి మాత్రమే అందుబాటులో ఉంది.
## ఎళిమల రాజ్యం
వయనాడ్ జిల్లా నమోదిత చరిత్ర ప్రారంభ భాగంలో, ప్రస్తుత కేరళ ఉత్తర భాగంలోని కాసరగోడ్-కన్నూర్-వయనాడ్-కోజికోడ్ జిల్లాలను నన్నన్ (ముషిక రాజవంశం) పాలించారు. తరువాత వీరిని కోలత్తిరి అని పిలిచేవారు. రాజకీయంగా ఈ ప్రాంతం ఎళిమల రాజ్యంలో భాగంగా ఉండేది, దీని రాజధాని ప్రస్తుత కన్నూర్ జిల్లాలోని ఎళిమల వద్ద ఉంది. ఎళిమల రాజులలో అత్యంత ప్రసిద్ధుడు నన్నన్. ఇతని రాజ్యం గూడలూరు, నీలగిరి వరకు, కోయంబత్తూర్ ఉత్తర ప్రాంతాల వరకు విస్తరించింది. సంఘ రచనల ప్రకారం, 5వ శతాబ్దంలో చేరాల చేతిలో ఓడిపోయినప్పుడు, యుద్ధంలో ఉరితీయబడటానికి ముందు నన్నన్ వయనాడ్ కొండలలో ఆశ్రయం పొందాడని చెబుతారు. ఎళిమల రాజ్యం తూర్పు ప్రాంతాలను (వయనాడ్-గూడలూరు ప్రాంతాలు, కొడగు (కూర్గ్) లోని కొంత భాగం) కలిగి ఉన్న *కర్కనాడు*లో వయనాడ్ భాగంగా ఉండేది. మంగళూరు, కోజికోడ్ మధ్య ఉన్న తీరప్రాంత బెల్ట్‌ను కలిగి ఉన్న *పూళినాడు*తో పాటు *కర్కనాడు* ఎళిమల ప్రధాన కార్యాలయంగా ఎళిమల రాజ్యం కింద ఉండేది.

ఎడక్కల్ గుహలు, వయనాడ్ నుండి దొరికిన సా.శ. 3వ శతాబ్దానికి (సుమారు 1,800 సంవత్సరాల పురాతనమైనది) చెందిన ఒక శాసనం మలయాళంలో లభించిన పురాతన శాసనం అని కొంతమంది భాషావేత్తలు పేర్కొన్నారు. ఎందుకంటే ఇందులో *ఈ* (ఇది), *పళమ* (పాత) అనే రెండు ఆధునిక మలయాళ పదాలు ఉన్నాయి. ఇవి తమిళ పురాతన రూపంలో కూడా కనిపించవు.

## కోలత్తునాడు
ముషిక రాజవంశం ఎళిమల నన్నన్ వారసులుగా పరిగణించబడింది. 14వ శతాబ్దం నాటికి, మూషక రాజ్యం కోలత్తిరినాడుగా, పాలకులు కోలత్తిరిలుగా ప్రసిద్ధి చెందారు. కోలత్తునాడు రాజ్యం దాని అధికార శిఖరాగ్రంలో ఉత్తరాన నేత్రావతి నది (మంగళూరు) నుండి దక్షిణాన కోరపుళ (కోజికోడ్) వరకు, పశ్చిమాన అరేబియా సముద్రం, తూర్పు సరిహద్దులో కొడగు కొండల వరకు విస్తరించి ఉందని, అరేబియా సముద్రంలోని ఏకాంత దీవులైన లక్షద్వీప్ కూడా ఇందులో ఉన్నాయని నివేదించబడింది.

## కొట్టాయం రాజ్యం

అంతర్గత విభేదాల ఫలితంగా కోలత్తిరి ఆధిపత్యం 10 స్వతంత్ర సంస్థానాలుగా ఆవిర్భవించింది. అవి: కడతానాడు (వడకర), రండుతార లేదా పోయనాడ్ (ధర్మడం), కొట్టాయం (తలస్సేరి), నీలేశ్వరం, ఇరువళినాడు (పానూర్), కురుంబ్రనాడ్ మొదలైనవి. ఇవి వేర్వేరు రాజ అధిపతుల కింద ఉండేవి. మధ్యయుగ కాలం ప్రారంభంలో, కోలత్తిరి ఆధిపత్యం ఉత్తర భాగంలో ఉన్న నీలేశ్వరం రాజవంశం, కోలత్తునాడుతో పాటు కాలికట్ జామొరిన్కు బంధువులుగా ఉండేవారు. కొట్టాయం రాజకుటుంబం మూలం (ఇక్కడ పేర్కొన్న కొట్టాయం తలస్సేరి సమీపంలోని కొట్టాయం-మలబార్, దక్షిణ కేరళలోని కొట్టాయం కాదు) అస్పష్టంగా ఉంది. కొట్టాయం రాజా కోలత్తిరిల వ్యయంతో తన సొంత పాక్షిక-స్వతంత్ర సంస్థానాన్ని స్థాపించారని చెప్పబడింది. సా.శ. 10వ శతాబ్దంలో, పూర్వపు కొట్టాయం, వయనాడ్, గూడలూరు తాలూకాలతో కూడిన ప్రాంతాన్ని *పురైకిళనాడు* అని, దాని భూస్వామ్య ప్రభువును *పురైకిళర్స్* అని పిలిచేవారు. 11వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో పురైకిళర్ కుటుంబం ఎల్డర్ (*ముతుకుర్*), యంగర్ (*ఎలంకుర్*) అనే రెండు శాఖలుగా విడిపోయినట్లు తిరునెల్లీ శాసనాలు సూచిస్తున్నాయి. 17వ శతాబ్దంలో, కొట్టాయం-మలబార్ పురైకిళనాడు (పురనాట్టుకర) రాజుల రాజధానిగా ఉండేది. ఇది మూడు శాఖలుగా విభజించబడింది. అవి తూర్పు, పశ్చిమ, దక్షిణ శాఖలు. ఇవి మూత, ఎలయ, మున్నార్కూర్ రాజాలుగా పిలువబడే ప్రత్యేక ప్రముఖుల కింద ఉండేవి. కొట్టాయం రాజులు తమ ప్రభావాన్ని కొడగు సరిహద్దు వరకు విస్తరించారు. 17వ శతాబ్దం చివరి నాటికి, వారు ఇరువళినాడు నంబియార్లతో తలస్సేరి తాలూకా ప్రాంతాన్ని పంచుకున్నారు. ఉత్తర వయనాడ్, తామరస్సేరి అనే చిన్న గ్రామం వారి ఆధీనంలో ఉండేవి. ఇది ప్రస్తుత వడకర, క్విలాండి, తామరస్సేరి తాలూకాల తూర్పు భాగంగా ఉంది.

## కుతుంబియాలు (కుడుంబియాలు)
సుల్తాన్ బతేరిలోని అంబుకుతిమల రెండు గుహలు (ఎడకల్ గుహలు), వాటి గోడలపై ఉన్న చిత్రాలు, చిత్ర లిపిలు గత నాగరికత గురించి చాలా చెబుతాయి. ఎడకల్ మలే (కొండ) గుహల పాదాల వద్ద, సా.శ. 5వ శతాబ్దానికి చెందిన మైసూర్ కుతుంబియ (కుడుంబియ) వంశానికి చెందిన కెనరీస్ అధిపతి విష్ణు వర్మకు సంబంధించిన కన్నడ శాసనాలు కనుగొనబడ్డాయి. ఇవి – **పలపులితానంతకారి** లేదా 'పల పులినానం త-కారి', *శ్రీ విష్ణు వర్మ కుతుంబియ కులవర్ధనస్య లి..ఇత్..అ..* అని చదవబడ్డాయి. మద్రాస్ ఎపిగ్రఫీ విభాగానికి చెందిన ఎపిగ్రాఫిస్ట్ హుల్ట్జ్ ప్రకారం, ఇది కుతుంబియ వంశానికి చెందిన కన్నడ అధిపతి విష్ణు వర్మ, అనేక పులులను చంపినవాడిగా కీర్తిస్తుంది. కొంతమంది పండితులు ఈ కుతుంబియ అంటే కుటుంబిన్ లేదా గృహస్థు అని ఊహించారు.

## (పశ్చిమ) గంగాలు
వయనాడ్ జిల్లా నమోదిత చరిత్ర 10వ శతాబ్దం నుండి మాత్రమే ఉంది. క్రీ.శ. 930లో, '''గంగ రాజవంశం''' చక్రవర్తి ఎరయప్ప తన దళాలను మైసూర్‌కు నైరుతి దిశలో నడిపించారు. జయించిన తర్వాత దానిని **బయల్నాడ్** అని పిలిచారు, అంటే చిత్తడి నేలల భూమి అని అర్థం. ఎరయప్ప తర్వాత, అతని కుమారులు రాచమల్ల, బత్తుంగ తమ తండ్రి వారసత్వపు కొత్త రాజ్యం కోసం ఒకరితో ఒకరు పోరాడారు. రాచమల్ల చంపబడ్డాడు, బత్తుంగ బయల్నాడ్ తిరుగులేని పాలకుడు అయ్యాడు.

## కదంబాలు
సా.శ. 12వ శతాబ్దంలో, ఉత్తర కెనరాకు చెందిన కదంబ రాజవంశం గంగాలను బయల్నాడ్ నుండి పడగొట్టింది. ప్రారంభం నుండి బయల్నాడ్ (కన్నడ) అని పిలువబడే వయనాడ్, ఆ సమయంలో రెండు భాగాలుగా విభజించబడింది - బిర బయల్నాడ్, చాగి బయల్నాడ్. మైసూర్ శాసనాలలో ఒకటి (బహుశా దేశం ద్రోహపూరిత సౌందర్యాన్ని ప్రస్తావిస్తూ, ఇది అపరిచితుడిని ఆకర్షించి మలేరియాతో పడగొడుతుంది) ఇలా చెబుతోంది 'నల్లని ఉంగరాల జుట్టుతో వ్యభిచారిణిగా, నిండు చంద్రుని ముఖంతో వ్యభిచారిణిగా, అంతులేని పక్క చూపులతో వ్యభిచారిణిగా, అలంకరించిన సన్నని రూపంతో వ్యభిచారిణిగా ఈ అంతస్తుల భవనం, డబుల్ బయల్నాడ్'. కదంబ బయల్నాడ్ 11వ శతాబ్దంలో వారి అధిపతి రవియమ్మరస కింద ఒక పాలనగా ఆవిర్భవించింది. వారి రాజధాని పున్నాడ్ (పున్నాత) లోని కీర్తిపుర (ప్రస్తుత కిట్టూర్ పట్టణం, హెగ్గడదేవనకోట తాలూకా, మైసూరు, ఇది కబిని నది ఆనకట్ట బ్యాక్ వాటర్స్‌లో మునిగిపోయింది). కాంతీరవ (సా.శ. 1090) చాగి-బయల్నాడ్‌ను పాలించినట్లు వర్ణించబడింది. ఇరవి-చల్లమ్మ (సా.శ. 1108) బిర-బయల్నాడ్ పాలకుడు.

## పశ్చిమ చాళుక్యులు (కళ్యాణి చాళుక్యులు)

చక్రవర్తి తైలప II (సా.శ. 973–997) ఆధ్వర్యంలో దక్షిణ భారతదేశంలో అనేక జైన బసదీలు నిర్మించబడ్డాయి. వయనాడ్ జైన కేంద్రాలు, వ్యవసాయ గ్రామాలు ఈ సమయంలో ఉనికిలోకి వచ్చాయి. వయనాడ్‌లో జైన మతం ఉనికిని సమర్థించే అనేక ఆధారాలు ఉన్నాయి.

## హోయసలు
సా.శ. 1104లో హోయసల విష్ణువర్ధన బయల్నాడ్, నీలగిరిపై దాడి చేసి వాటిని విలీనం చేసుకున్నాడు. ఆ తర్వాత 14వ శతాబ్దంలో విజయనగర రాజవంశం వచ్చింది. ముక్కన్న-కదంబ అనే కదంబ రాజు సా.శ. 1138లో బయల్-నాడును పాలించాడు.

## విజయనగర సామ్రాజ్యం
విజయనగర సామ్రాజ్యం సంగమ రాజవంశం (సా.శ. 1336-1485) సామంత అధిపతి, బయల్నాడ్ కదంబాలకు చెందిన ఇమ్మడి కదంబ రాయ వోడేయయ్య బయల్నాడ్‌ను పాలించినట్లు చెబుతారు.

## మైసూర్ వోడేయార్స్, సుల్తానులు
సా.శ. 1610లో మైసూర్ ఉదయార్ రాజా వాడియార్ విజయనగర జనరల్‌ను తరిమికొట్టి బయల్నాడ్, నీలగిరి పాలకుడయ్యాడు. బయల్నాడ్ ప్రస్తుత వయనాడ్.

పనమరం సమీపంలోని వరదూర్ వద్ద జైన బసది నుండి కనుగొనబడిన శక యుగం 1606 అంటే సా.శ. 1684 నాటి శాసనం, 17వ శతాబ్దంలో కూడా జైనమతం చాలా శక్తివంతంగా ఉందని చూపిస్తుంది. ప్రముఖ ఎపిగ్రాఫిస్ట్, చరిత్రకారుడు డాక్టర్ ఎం. ఆర్. రాఘవ వారియర్ గమనించిన ఈ శాసనం, వయనాడ్‌లోని తొలి జైన నివాసాలు, దేవాలయాల గురించి ప్రస్తావించింది. వరదూర్ అనంతనాథ స్వామి ఆలయం వద్ద నీటి ఫౌంటెన్ కింద ఉంచిన రాగి పలక శాసనం, కర్కల అరేమనె బసదికి చెందిన బొమ్మరస చిన్న కుమారుడు లలితప్ప వయనాడ్ జైన బసదీలకు వివిధ ఆచార సామగ్రిని మంజూరు చేయడం గురించి తెలియజేస్తుంది.

శకవర్ష 1606 (అంటే, సా.శ. 1684) రక్తాక్షి సంవత్సర జ్యేష్ఠబహుళ శుక్రవార నాటి కన్నడ శాసనం ఇలా చదువుతుంది:

**కర్కల అరేమనె బస్తియ బొమ్మరసను మొమ్మగ లలితప్పను దేవపూజె చిన్న బెల్లి తామ్ర కంచు ఉపకరణగళు మాడిసి కొట్ట బిబర**.

శాసనంలో పేర్కొన్న జైన చైత్యాలయాలు లేదా దేవాలయాలు అరేపత్ర, బెన్నెగోడు, పాలగొండు, హన్నెరాడుబీధి, పుతంగడి (ముతంగడి), హోసంగడి. అరేపత్ర చైత్యాలయం ఇంకా గుర్తించబడలేదు. ఇది పనమరం నదికి సమీపంలోని కొండపై ఉందని నమ్ముతారు. ఇతర కన్నడ స్థల పేర్లు వాటి ప్రస్తుత మలయాళ వెర్షన్ పేర్లతో వరుసగా వెన్నియోడ్, పలుకున్ను, సుల్తాన్ బతేరి, పుతంగడి, మానంతవాడిగా గుర్తించబడ్డాయి. వయనాడ్‌లో మాణిక్యపురి, క్షీరపురి, కల్పాతి, వెన్నయోడ్, పాలగొండు, హోసంగడి, హన్నెరాడుబీధి అనే ఏడు జైన కేంద్రాలు ఉన్నాయని రాఘవ వారియర్ చెప్పారు. మాణిక్యపురి ప్రస్తుత మణిచిర వద్ద ఉందని నమ్ముతారు. క్షీరపురి స్థానం ఇంకా గుర్తించబడలేదు. కల్పాతి ప్రస్తుత వయనాడ్ జిల్లా కేంద్రమైన కల్పెట్టా కావచ్చు, అంజుకున్ను అప్పట్లో హంజుగొండు, మొదలైనవి.

వయనాడ్ హైదర్ అలీ పాలనలో ఉన్నప్పుడు, వైత్తిరి నుండి తామరస్సేరి వరకు ఘాట్ రహదారి నిర్మించబడింది. తరువాత బ్రిటిష్ పాలకులు ఈ మార్గాన్ని కార్టర్ రోడ్‌గా అభివృద్ధి చేశారు. వయనాడ్ టిపు సుల్తాన్ పాలనలో ఉన్నప్పుడు బ్రిటిష్ దండయాత్ర ప్రారంభమైంది. ఘర్షణలు, అల్లకల్లోల సమయాలు అనుసరించాయి. మలబార్‌లో భాగమని పేర్కొంటూ శ్రీరంగపట్నం 1792 ఒప్పందం ప్రకారం బ్రిటిష్ వారు వయనాడ్‌ను కోరారు. టిపు సుల్తాన్ గవర్నర్ జనరల్ ముందు అప్పీల్ చేశారు. వయనాడ్‌లో శతాబ్దాలుగా వరుసగా కర్ణాటక పాలన సాగడం, మలబార్ నుండి భౌగోళికంగా వేరుపడి ఉండటం వంటి అతని వాదనలను పరిగణనలోకి తీసుకుని, 1798లో గవర్నర్ జనరల్ లార్డ్ మార్నింగ్టన్ 1792 ఒప్పందం ద్వారా వయనాడ్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీకి అప్పగించబడలేదని ప్రకటించారు. పర్యవసానంగా, బ్రిటిష్ దళాలు వయనాడ్ నుండి వైదొలిగి టిపు పాలనకు అంగీకరించాయి. 1799లో, సుల్తాన్ పతనం తర్వాత, 1799 ఒప్పందం ద్వారా బ్రిటిష్ వారు వయనాడ్‌ను మైసూర్ రాజాకు అప్పగించారు. కానీ 1803 డిసెంబర్ 29 నాటి అనుబంధ ఒప్పందం ద్వారా ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ వయనాడ్‌ను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకుంది. ఆ తర్వాత శ్రీరంగపట్నం నుండి కల్నల్ ఆర్థర్ వెల్లెస్లీ పరిపాలించారు, ఉత్తర వయనాడ్ పురాతన కొట్టాయం పళశ్శి రాజా రాజవంశం పాలనలోకి వచ్చింది.

## మైసూర్ సుల్తానులు
వయనాడ్ హైదర్ అలీ పాలనలో ఉన్నప్పుడు, వైత్తిరి నుండి తామరస్సేరి వరకు ఘాట్ రహదారి కనుగొనబడింది. తరువాత బ్రిటిష్ పాలకులు ఈ మార్గాన్ని కార్టర్ రోడ్‌గా అభివృద్ధి చేశారు. హైదర్ అలీ తర్వాత, అతని కుమారుడు టిపు సుల్తాన్ ఈ ప్రాంతంపై నియంత్రణ సాధించారు.
## వీరకేరళ వర్మ పళశ్శి రాజా
వయనాడ్ ప్రజలు ఒకరితో ఒకరు పూర్తి సామరస్యంతో జీవిస్తున్నారు. బ్రిటిష్ వారికి వ్యతిరేకంగా సాటిలేని స్వాతంత్ర్య పోరాటానికి, మలబార్ ప్రాంతంలోని హిందువులు, ముస్లింలతో కలిసి గిరిజన సమాజంలోని కురిచ్యా వర్గ సహాయంతో పళశ్శి రాజా అమరత్వానికి వయనాడ్ ప్రసిద్ధి చెందింది. ప్రారంభంలో తలస్సేరి-వయనాడ్ ప్రాంతంలో ప్రజల మద్దతు ఉన్న కేరళ వర్మ పళశ్శి రాజా నాయకత్వంలో బ్రిటిష్ వారు తమ పాలనకు వ్యతిరేకంగా స్థానిక ప్రతిఘటనను ఎదుర్కోవలసి వచ్చింది.

## బ్రిటిష్ పాలన

మలబార్‌లో భాగమని పేర్కొంటూ 1792 **[[శ్రీరంగపట్నం]]** ఒప్పందం ప్రకారం బ్రిటిష్ వారు వయనాడ్‌ను కోరారు. టిపు సుల్తాన్ గవర్నర్ జనరల్ ముందు అప్పీల్ చేశారు. వయనాడ్‌లో శతాబ్దాలుగా వరుసగా కర్ణాటక పాలన సాగడం, మలబార్ నుండి భౌగోళికంగా వేరుపడి ఉండటం వంటి అతని వాదనలను పరిగణనలోకి తీసుకుని, 1798లో గవర్నర్ జనరల్ లార్డ్ మార్నింగ్టన్ 1792 ఒప్పందం ద్వారా వయనాడ్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీకి అప్పగించబడలేదని ప్రకటించారు. పర్యవసానంగా, బ్రిటిష్ దళాలు వయనాడ్ నుండి వైదొలిగి టిపు పాలనకు అంగీకరించాయి. 1799లో, సుల్తాన్ పతనం తర్వాత, 1799 ఒప్పందం ద్వారా బ్రిటిష్ వారు వయనాడ్‌ను మైసూర్ రాజాకు అప్పగించారు. కానీ 1803 డిసెంబర్ 29 నాటి అనుబంధ ఒప్పందం ద్వారా ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ దక్షిణ వయనాడ్‌ను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకుంది. ఆ తర్వాత శ్రీరంగపట్నం నుండి కల్నల్ ఆర్థర్ వెల్లెస్లీ పరిపాలించారు, ఉత్తర వయనాడ్ పురాతన కొట్టాయం పళశ్శి రాజా రాజవంశం పాలనలోకి వచ్చింది.

వయనాడ్ చివరికి భౌగోళిక పరిమితులు, రాజకీయ వారసత్వం ఉన్నప్పటికీ 1956లో రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణపై కేరళలో భాగమైంది. ఇప్పుడు కూడా గణనీయమైన కన్నడ మాట్లాడే జనాభా ఉంది, శతాబ్దాల నాటి కర్ణాటక పాలన జ్ఞాపకాలు వయనాడ్‌లో ప్రతిచోటా కనిపిస్తాయి. క్రీ.శ. 1900 తర్వాత వ్యవసాయ సాగు విస్తృతంగా ప్రారంభమైంది. కోజికోడ్, తలస్సేరికి వయనాడ్ ప్రమాదకరమైన వాలుల గుండా రోడ్లను నిర్మించడం ద్వారా బ్రిటిష్ అధికారులు పీఠభూమిని టీ, ఇతర వాణిజ్య పంటల సాగుకు తెరిచారు. తరువాత వారు ఈ కొత్త రోడ్లను గూడలూరు ద్వారా మైసూర్, ఊటీ నగరాలకు విస్తరించారు. కేరళలోని అన్ని ప్రాంతాల నుండి వలసదారులు వచ్చారు, సారవంతమైన భూములు వాణిజ్య పంటల అద్భుతమైన దిగుబడితో నిజమైన బంగారు గనిగా నిరూపించబడ్డాయి. 1956 నవంబర్‌లో కేరళ రాష్ట్రం ఏర్పడినప్పుడు వయనాడ్ కన్నూర్ జిల్లాలో భాగంగా ఉండేది. తరువాత దక్షిణ వయనాడ్ కోజికోడ్ జిల్లాకు జోడించబడింది. అభివృద్ధి కోసం వయనాడ్ ప్రజల ఆకాంక్షలను నెరవేర్చడానికి, ఉత్తర వయనాడ్, దక్షిణ వయనాడ్ వేరు చేయబడి ప్రస్తుత వయనాడ్ జిల్లాగా ఏర్పడ్డాయి. ఈ జిల్లా 1980 నవంబర్ 1న కేరళ పన్నెండవ జిల్లాగా ఆవిర్భవించింది. ఇందులో మూడు తాలూకాలు ఉన్నాయి; వైత్తిరి, మానంతవాడి, సుల్తాన్ బతేరి.

## వయనాడ్ జిల్లా ఏర్పాటు

బ్రిటిష్ రాజ్ సమయంలో, వయనాడ్ పూర్వపు మలబార్ జిల్లాలో ఒక తాలూకాగా ఉండేది. ప్రస్తుత నీలగిరి జిల్లాలోని గూడలూరు, పందలూరు తాలూకాలలో ఉన్న ప్రాంతాలు (దీనిని *ఆగ్నేయ వయనాడ్* అని కూడా పిలుస్తారు) కూడా పూర్వపు వయనాడ్ తాలూకాలో భాగంగా ఉండేవి. మలబార్ భారీ జనాభా, నీలగిరి చిన్న విస్తీర్ణం కారణంగా 1877 మార్చి 31న పొరుగున ఉన్న నీలగిరి జిల్లాకు బదిలీ చేయబడే వరకు ఆగ్నేయ వయనాడ్ మలబార్ జిల్లాలో భాగంగా ఉండేది. 1924 వరకు వయనాడ్ మలబార్ జిల్లాతో ప్రత్యేక రెవెన్యూ డివిజన్‌గా ఉండేది.

భారత స్వాతంత్ర్యం తర్వాత 1956 రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ సమయంలో, మైసూర్ రాష్ట్రం (ప్రస్తుత కర్ణాటక) దాని చారిత్రక, భౌగోళిక ప్రత్యేకతల కారణంగా వయనాడ్ కోసం దావా వేసింది. అయితే, 1951 భారత జనాభా లెక్కల భాషా సర్వేలో, ఆ సమయంలో వయనాడ్ మొత్తం జనాభాలో 87.5% మంది మాతృభాష మలయాళం అని తేలింది, అయితే కన్నడ మొత్తం జనాభాలో కేవలం 6.2% మాత్రమే ఉంది.

1957 జనవరి 1న, పూర్వపు మలబార్ జిల్లా మూడుగా విభజించబడింది: కన్నూర్, కోజికోడ్, పాలక్కాడ్. అదే రోజున వయనాడ్ తాలూకా ఉత్తర వయనాడ్, దక్షిణ వయనాడ్‌గా విభజించబడింది. మొదట్లో వయనాడ్ రెండు తాలూకాలు కొత్తగా ఏర్పడిన కన్నూర్ జిల్లాలో చేర్చబడ్డాయి. అయితే, రెండు నెలల తర్వాత 1957 మార్చి 15న, దక్షిణ వయనాడ్ తాలూకా కోజికోడ్ జిల్లాలోకి బదిలీ చేయబడింది. ఉత్తర వయనాడ్ తాలూకా 1979 జనవరి 1న కోజికోడ్ జిల్లాకు బదిలీ చేయబడింది.

1980 నవంబర్ 1న ఉత్తర వయనాడ్, దక్షిణ వయనాడ్ తాలూకాలను కలుపుతూ కేరళ 12వ జిల్లాగా వయనాడ్ జిల్లా ఏర్పడింది. అదే రోజున, ఉత్తర వయనాడ్ తాలూకాకు మానంతవాడి అని పేరు మార్చారు, దక్షిణ వయనాడ్ సుల్తాన్ బతేరి, వైత్తిరి తాలూకాలుగా విభజించబడింది. వైత్తిరి తాలూకాలోని కల్పెట్టా కొత్త జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయంగా మారింది.

## మూలాలు

## మరింత చదవడానికి
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
వర్గం:కేరళ
వర్గం:కేరళ చరిత్ర