గోకాక్

**గోకాక్** లేదా **గోకాక** భారతదేశం కర్ణాటక రాష్ట్రం బెళగావి జిల్లాలోని ఒక తాలూకా కేంద్రం. ఇది బెళగావి నుండి 70 కి.మీ దూరంలో ఘటప్రభ, మార్కండేయ నదుల సంగమం వద్ద ఉంది. 2021 జనాభా లెక్కల ప్రకారం నగర జనాభా సుమారు 253,000. బెళగావి నగరం తర్వాత బెళగావి జిల్లాలో గోకాక్ నగరం రెండవ అత్యధిక జిడిపి (GDP) ని కలిగి ఉంది. ఇక్కడ సాధారణంగా మాట్లాడే భాష కన్నడ.

గోకాక్ ఒక వైపు కొండల శ్రేణితో, మరోవైపు విశాలమైన నల్లరేగడి మైదానంతో చుట్టుముట్టబడి ఉంది. నగరానికి ఉత్తరం వైపు నుండి ప్రవహించే ఘటప్రభ నది 167 అడుగుల లోయ గుండా కిందకు పడి, నగరం గుండా ప్రవహించడానికి ముందు గోకాక్ జలపాతాన్ని ఏర్పరుస్తుంది. వలసవాద కాలం నుండి, జలపాతం కింద ఉన్న జలవిద్యుత్ కేంద్రాన్ని భారతదేశంలో నూలు ఉత్పత్తి, ఎగుమతి చేసే అతిపెద్ద సంస్థలలో ఒకటైన గోకాక్ మిల్స్‌కు విద్యుత్ సరఫరా చేయడానికి ఉపయోగిస్తున్నారు. ఘటప్రభ ఉపనది అయిన మార్కండేయ నది 43 అడుగుల మెట్ల కొండ పలకల గుండా కిందకు పడి గోడచినమలకి జలపాతాన్ని ఏర్పరుస్తుంది.

## చరిత్ర
గోకాక్ తాత్విక, చారిత్రక ప్రాముఖ్యత కలిగిన ప్రదేశం. హిందూ పురాణాల ప్రకారం గోకాక్ కుంతల దేశంలో భాగంగా ఉండేది; ఇది వేట తెగల భూమి. చారిత్రక కాలంలో అనేక మంది చక్రవర్తులు గోకాక్ ప్రాంతాలను పాలించారు: శాతవాహనులు దీనిని క్రీ.పూ 327 నుండి సా.శ 229 వరకు పరిపాలించారు, పశ్చిమ చాళుక్యులు సా.శ 550 నుండి 610 వరకు పరిపాలించారు, ఆ తరువాత రాష్ట్రకూటులు, కళ్యాణి చాళుక్యులు కూడా దీనిని పరిపాలించారు. రాష్ట్రకూటుల సామంతులైన రట్టాలు కూడా రాష్ట్రకూటులతో పాటు కళ్యాణి చాళుక్యుల ఆధ్వర్యంలో సా.శ 850 నుండి 1250 వరకు గోకాక్ ప్రావిన్స్‌ను పరిపాలించారు. వారి హయాంలో కొన్నూర్, గోకాక్-ఫాల్స్, గోకాక్, మమదాపూర్‌లలో దేవాలయాలు, బసదులు నిర్మించబడ్డాయి. 

రట్టాలను ఓడించిన తరువాత దేవగిరి యాదవులు ఈ ప్రాంతాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నారు, ఆ తరువాత యాదవులను ఓడించి ఢిల్లీ సుల్తానులు దీనిని ఆక్రమించారు. ఆపై దీనిని కంపిలి రాయ, విజయనగర, బీదర్ బహమనీ రాజులు, బీజాపూర్ సుల్తానులు, మొఘలులు (ఔరంగజేబు), హైదరాలీ, టిప్పు సుల్తాన్ (సవనూర్ నవాబ్), మరాఠా ఘోర్పడే, పీష్వాలు వంటి అనేక మంది చక్రవర్తులు నియంత్రించారు. సా.శ 1818లో పీష్వాలను ఓడించడం ద్వారా బ్రిటిష్ వారు గోకాక్‌ను ఆక్రమించారు. 

గోకాక్ నగరం సా.శ 1853లో మున్సిపాలిటీగా మారింది, ఇది కర్ణాటక రాష్ట్రంలో రెండవ పురాతన మున్సిపాలిటీ. హిందూ, జైన, ముస్లిం పాలనల కాలంలో నిర్మించిన స్మారక చిహ్నాలు గోకాక్, దాని పరిసరాలలో ఇప్పటికీ కనిపిస్తాయి. 

16వ శతాబ్దంలో నగరాన్ని పాలించిన గోకాక్ కొత్వాల్‌లకు, రాణి అబ్బక్కకు మధ్య వివాదం, యుద్ధం జరిగాయి. శిథిలావస్థలో ఉన్న కోటను ఇప్పటికీ నగర పశ్చిమ భాగంలో చూడవచ్చు. "మాలిక్‌జాన్ దర్గా" అని ఆప్యాయంగా పిలువబడే మల్లికార్జున ఆలయం మల్లికార్జున కొండగా పిలువబడే కొండపై ఉంది. కిత్తూరు మల్లసర్జ రాజు సమాధి అరభావి మఠంలోని సమీప దురదుండేశ్వర ఆలయంలో ఉంది. భారతదేశంలో బ్రిటిష్ పాలనలో, ఫోర్బ్స్ గోకాక్ స్పిన్నింగ్ మిల్లు (ప్రస్తుతం షాపూర్జీ పల్లోంజీ గ్రూప్ గోకాక్ టెక్స్‌టైల్స్ లిమిటెడ్ యాజమాన్యంలో ఉంది).

గోకాక్‌కు వాయువ్యంగా 6 కి.మీ దూరంలో ఉన్న గోకాక్ ఫాల్స్ వద్ద 1887లో స్థాపించబడింది. దశాబ్దాలుగా ఇది ఆధునికీకరించబడింది, నగర ఆర్థిక వ్యవస్థకు ప్రధాన వనరుగా నేటికీ పనిచేస్తోంది. గోకాక్ ఫాల్స్ వద్ద 1887లో జలవిద్యుత్ కేంద్రాన్ని కూడా ఏర్పాటు చేశారు, ఇది ఈ ప్రాంతంలో అలాంటి పురాతన ప్రాజెక్టులలో ఒకటి. ఆసియా ఖండం మొత్తంలో ఇక్కడే గోకాక్ జలపాతం వద్ద మొట్టమొదటి జలవిద్యుత్ ఉత్పత్తి చేయబడింది.

హిందూ మహాసముద్ర సునామీ బాధితుల సహాయార్థం ప్రధానమంత్రి సహాయ నిధికి గోకాక్ తాలూకా విరాళం అందించింది. విలేకరుల సమావేశంలో మాట్లాడిన శిశు అభివృద్ధి ప్రాజెక్టు అధికారి పి ఎన్ పాటిల్ ప్రభుత్వ అధికారుల ఒక రోజు జీతాన్ని సహాయ నిధికి విరాళంగా ఇవ్వాలని నిర్ణయించినట్లు వెల్లడించారు. ఫోర్బ్స్-గోకాక్ వస్త్ర పరిశ్రమ ఉద్యోగులు కూడా సుమారు  7 లక్షలు విరాళంగా ఇచ్చారు. 

పాత హిందూ దేవాలయాలకు కూడా గోకాక్ ప్రసిద్ధి చెందింది. గోకాక్ జలపాతం వద్ద ఉన్న మహాలింగేశ్వర ఆలయం, సవళగి శివలింగ మఠం, కొన్నూర్-మరడిమఠ్ కడసిద్దేశ్వర మఠం, యోగికొల్ల ఆలయం, అరభావిలో ఉన్న దురదుండేశ్వర ఆలయం ఇక్కడ అత్యంత ప్రసిద్ధమైనవి. ప్రసిద్ధి చెందిన మహాలింగేశ్వర ఆలయం గోకాక్ జలపాతం సమీపంలో ఘటప్రభ నది ఒడ్డున ఉంది. ఈ ఆలయం తరువాతి కాలపు చాళుక్యుల నిర్మాణ శైలిలో నిర్మించబడిన పెద్ద, విశాలమైన కట్టడం. ఆలయంలో గర్భగుడి, అర్ధమంటపం, విశాలమైన ముఖమంటపం ఉన్నాయి. అద్భుతమైన శిల్పాలతో అలంకరించబడిన ఎత్తైన శిఖరంతో కూడిన గర్భగుడి చూడచక్కగా ఉంటుంది. ఇది శివాలయాలకు అసాధారణమైన రీతిలో ఉత్తరం వైపు ముఖం చేసి ఉంటుంది. మహాలింగేశ్వర ఆలయం మాత్రమే కాకుండా ఘటప్రభ నది ఒడ్డున దక్కన్‌లోని భాగాలను 10 నుండి 12వ శతాబ్దాల వరకు పాలించిన తరువాతి కాలపు కళ్యాణి చాళుక్యుల కాలం నాటి అనేక దేవాలయాలు ఉన్నాయి.

పరిశ్రమలు, వ్యాపారం, విద్య, కళలు, సాహిత్యం, జానపద కళల రంగాలలో నగరం వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతోంది. శ్రీ కృష్ణమూర్తి పురాణిక్, ఆనంద కంద, ప్రొఫెసర్ కె. శరణప్ప, డాక్టర్ ఎస్. బి. తోటడ్, డాక్టర్ అర్జున్ వై. పంగన్నవర్, బసవరాజ్ కట్టిమణి, ప్రొఫెసర్ కుందనగర్ ర్ంగ్లర్, డి.సి. పవటే, రాఘవేంద్ర పాటిల్ వంటి ప్రసిద్ధ కన్నడ రచయితలు, ఆలోచనాపరులు ఈ నగరంతో అనుబంధం కలిగి ఉన్నారు. పద్మశ్రీ డాక్టర్ చంద్రశేఖర్ కంబార్, నింగయ్య స్వామి పూజారి, ఈశ్వరప్ప మినాచి, యల్లప్ప పూజేరి, డాక్టర్ హటపాకి, ఈశ్వరచంద్ర బేటగేరి వంటి పలువురు ప్రసిద్ధ జానపద కళాకారులు కూడా ఈ పట్టణానికి చెందినవారే. ప్రపంచ ప్రఖ్యాతి గాంచిన గోకాక్ జలపాతం ఇక్కడ ఉంది. ఆర్థిక శాస్త్రం, సాహిత్యంపై 35కి పైగా పుస్తకాలను రచించిన డాక్టర్ అర్జున్ వై. పంగన్నవర్ తాజా రచన "శ్రీమద్ వాల్మీకి రామాయణ మహాకావ్య-దర్శనం: సాహిత్యం- పురాణ కావ్యం (కన్నడ), 2021".

గోకాక్ తన మిఠాయిలకు కూడా ప్రసిద్ధి చెందింది. భారతదేశమంతటా ప్రసిద్ధి చెందిన కరుదంతు (కన్నడ పదం, వేయించిన తినదగిన జిగురు అని అర్థం), గింజలు, తినదగిన జిగురుతో నిండిన తీపి మిఠాయి, అలాగే లడగి లాడు ఇక్కడ చాలా ప్రసిద్ధి.

### పదవ్యుత్పత్తి
**గోకాక్** () ప్రాథమికంగా చరిత్రపూర్వ కాలంలో స్థాపించబడిన ఒక 'అగ్రహారం', ఇది అటవీ ప్రజలు/గిరిజనుల స్థానం. ఆ తరువాత రట్టాలు (సా.శ 850-1250), బీజాపూర్ సుల్తానులు, టిప్పు సుల్తాన్, బ్రిటిష్ వారు (1819) దీనిని పాలించారు, బెళగావి నగరం తరువాత ఇది 1853లో మున్సిపాలిటీగా మారింది. ఈ ప్రాంతంలో సమృద్ధిగా పెరిగే గోకి చెట్ల నుండి దీనికి ఆ పేరు వచ్చింది, అలాగే ఇది పశువుల కాపరుల ప్రదేశంగా కూడా ఉండేది. గోకాక్‌కు ఆంగ్లీకరించిన పేరు లేదు. వి. కె. గోకాక్ వంటి ప్రసిద్ధ పండితులతో సహా చాలా మందికి గోకాక్ అనేది ఇంటిపేరు. 16వ శతాబ్దంలో పట్టణాన్ని పాలించిన "గోకాక్ కొత్వాల్స్", రాణి అబ్బక్కతో వారు చేసిన యుద్ధం ద్వారా కూడా నగరం ప్రసిద్ధి చెందింది.

### జిల్లా హోదా వివాదం
మొత్తం 16 తాలూకాలను కలిగి ఉన్న బెళగావి జిల్లా విభజన దీర్ఘకాలిక సమస్య. బెళగావి జిల్లాలో రెండవ అతిపెద్ద నగరంగా ఉన్న గోకాక్, ప్రత్యేక పరిపాలనా జిల్లా కోసం బలమైన పోటీదారుగా ఉంది. గోకాక్‌లో జరిగిన ఈ నిరసనలలో చాలావరకు శాంతియుతంగానే జరిగాయి, అయితే కొన్నిసార్లు ఈ నిరసనలు హింసాత్మకంగా మారి ప్రజా ఆస్తి నష్టానికి దారితీశాయి. గోకాక్ చుట్టుపక్కల ఉన్న పొరుగు పట్టణాల్లో కూడా ఈ నిరసనలు జరుగుతాయి.

జిల్లా హోదా కల్పించాలని డిమాండ్ చేస్తూ అక్టోబర్ 2008లో గోకాక్‌లో బంద్ ప్రకటించారు. విద్యాసంస్థలు, వ్యాపార సంస్థలు, సినిమా థియేటర్లు, ఇతర వాణిజ్య కేంద్రాలన్నీ మూతపడ్డాయి. నార్త్ వెస్ట్ కర్ణాటక రోడ్డు రవాణా సంస్థ (NWKRTC) పగటిపూట తన రవాణా సేవలను నిలిపివేసి, సాయంత్రం వాటిని పునఃప్రారంభించింది.

రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసిన పి. సి. గడ్డిగౌడర్ కమిటీ గోకాక్ జిల్లా ఏర్పాటును సిఫార్సు చేసింది, ఇందులో గోకాక్, హుక్కేరి, రాయ్‌బాగ్, చిక్కోడి, అథని తాలూకాలు ఉంటాయి, వీటికి గోకాక్, చిక్కోడి వద్ద ఉప విభాగాలు ఉంటాయి. 2012 ఆరంభం నాటికి విభజనకు సంబంధించి ఎలాంటి నిర్ణయం తీసుకోబడలేదు.

## భౌగోళికం

బెళగావి జిల్లాలో బెళగావి నగరం తర్వాత గోకాక్ రెండవ అతిపెద్ద నగరం, ఇది పశ్చిమ కనుమలతో చుట్టుముట్టబడి ఉంది. ఏడాది పొడవునా నీరు ఉండే ఘటప్రభ నది పరిసర గ్రామాల్లో నివసించే స్థానిక ప్రజలకు వ్యవసాయం, తాగునీటి ప్రధాన వనరు. ఇది సగటున 553 మీటర్ల (1814 అడుగుల) ఎత్తులో ఉంది. కర్ణాటకలోని వాయువ్య భాగంలో ఉన్న బెళగావి జిల్లా మధ్య భాగంలో ఉన్న ఈ నగరం, రెండు రాష్ట్రాల సరిహద్దులో ఉంది - ఉత్తరాన మహారాష్ట్ర, పశ్చిమాన గోవా. ఇది కర్ణాటక రాజధాని నగరమైన బెంగళూరు నుండి 540 కి.మీ దూరంలో ఉంది. గోకాక్ దక్షిణ మధ్య భారతదేశంలోని ఉష్ణమండల ఆకురాల్చే తేమ వాతావరణ పరిధిలోకి వస్తుంది. గోకాక్ తాలూకాలో ఎక్కువ భాగం నేల లాటరైట్ మట్టిని కలిగి ఉంటుంది, చిన్న మొత్తంలో నల్లరేగడి మట్టి కూడా కనిపిస్తుంది.

గోకాక్ వృక్షసంపదను పొడి ఆకురాల్చే అడవులుగా వర్గీకరించవచ్చు, ఇవి సాధారణంగా బెళగావి జిల్లా కేంద్ర, తూర్పు ప్రాంతాలలో చెల్లాచెదురుగా కనిపిస్తాయి. మొక్కలపై నేరుగా ఆధారపడే పెంపుడు జంతువులు ఈ ప్రాంతంలో కనిపిస్తాయి. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో వ్యవసాయం, రవాణా అవసరాలకు వీటిని ఉపయోగిస్తారు. కాలువలు, నదుల ద్వారా సులభంగా అందుబాటులో లేని మారుమూల ప్రాంతాల్లో భూగర్భ జల వనరులు కూడా విస్తృతంగా వినియోగించబడుతున్నాయి. వ్యవసాయం కోసం ఎరువులపై విస్తృతంగా ఆధారపడటం వల్ల బెళగావి జిల్లాలో సుమారు 40% ప్రాంతంలో త్రాగునీటిలో నైట్రేట్ల సాంద్రత ఎక్కువగా ఉన్నట్లు కూడా కనుగొనబడింది. 

భౌగోళిక సర్వే ప్రకారం, గోకాక్ భూగర్భ జలాల pH సుమారు 8.6, కోరదగిన పరిమితులు 6.5 నుండి 8.5 వరకు ఉంటాయి. గోకాక్ చుట్టుపక్కల ప్రాంతంలో పెద్ద మొత్తంలో నీసెస్ శిలలు ఉన్నాయి, ఇవి అంతిమంగా బంకమట్టి నిక్షేపాలకు దారితీస్తాయి. గోకాక్‌కు ఉత్తరాన ఉన్న ప్రాంతంలో ఇసుకరాయి, క్వార్ట్‌జైట్‌లు ఉంటాయి, ఇవి చిన్న శిఖరాలను ఏర్పరుస్తాయి. లోండా, గోకాక్ తాలూకాల మధ్య బెళగావి జిల్లాలో మాంగనీస్ నిక్షేపాలు కనిపిస్తాయి. బెళగావి జిల్లాలో ఖానాపూర్, గోకాక్ చుట్టూ భవన నిర్మాణ రాళ్ళు, మౌల్డింగ్ ఇసుక అందుబాటులో ఉన్నాయి.

### వాతావరణం
వాయువ్య కర్ణాటకలోని కఠినమైన భూభాగంలో ఉన్న బెళగావి జిల్లా కేంద్ర ప్రాంతంలో ఉన్నందున, శీతాకాలం మినహా గోకాక్ ఏడాది పొడవునా ఆహ్లాదకరమైన వెచ్చని వాతావరణానికి ప్రసిద్ధి చెందింది. ఈ ప్రాంతంలో ఈశాన్య, నైరుతి రుతుపవనాల నుండి వర్షపాతం ఉంటుంది, జూన్-సెప్టెంబర్ నెలల్లో అత్యధిక వర్షపాతం ఉంటుంది. ఇది పొడి శీతాకాలపు వాతావరణ పరిస్థితులతో ఉష్ణమండల సవన్నా వాతావరణాన్ని కలిగి ఉంటుంది. సంవత్సరంలోని మిగిలిన కాలంతో పోలిస్తే డిసెంబర్, జనవరి నెలల్లో సాధారణంగా చలిగా ఉంటుంది. సగటున అత్యల్ప ఉష్ణోగ్రత 15.2 °C తో జనవరి అత్యంత శీతలమైన నెల కాగా, సగటున గరిష్ట ఉష్ణోగ్రత 35.7 °C తో ఏప్రిల్ అత్యంత వేడి నెల. శీతాకాలపు ఉష్ణోగ్రతలు అరుదుగా 14 °C (54 °F) కంటే తక్కువకు పడిపోతాయి, వేసవి ఉష్ణోగ్రతలు అరుదుగా 34-35 °C మించిపోతాయి.

## జనాభా

2001 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, గోకాక్ జనాభా 135,166. జనాభాలో పురుషులు 51%, స్త్రీలు 49% ఉన్నారు. గోకాక్ సగటు అక్షరాస్యత రేటు 67%, ఇది జాతీయ సగటు 59.5% కంటే ఎక్కువ: పురుషుల అక్షరాస్యత 74%, స్త్రీల అక్షరాస్యత 60%. గోకాక్‌లో 13% జనాభా 6 సంవత్సరాల కంటే తక్కువ వయస్సు ఉన్నవారు. ఈ ప్రాంతంలో కన్నడ సాధారణ భాష, అయితే ఉర్దూ వంటి ఇతర భాషలు కొంత జనాభాచే మాట్లాడబడతాయి. 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం గోకాక్ ఎస్సీ, ఎస్టీ (SC, ST) జనాభా సుమారు 7216, దారిద్య్ర రేఖకు దిగువన ఉన్న జనాభా సుమారు 12203. మురికివాడల్లో నివసించే మొత్తం జనాభా సుమారు 7496. 2011 నాటికి పురుషులు, స్త్రీలలో అక్షరాస్యత రేటు వరుసగా 76%, 68% ఉంది, ఇది జాతీయ సగటు కంటే కొంచెం ఎక్కువ.

గోకాక్‌లో మెజారిటీ జనాభా హిందూ మతాన్ని అనుసరిస్తుంది. బెళగావి జిల్లాలో ప్రాతినిధ్యం వహించే మతాలలో హిందువులు (84.59%), ముస్లింలు (10.4%), జైనులు (4.1%), క్రైస్తవులు (0.42%) తో పాటు సిక్కులు, బౌద్ధులు, మిగిలిన జనాభాతో ఇతర వర్గాల వారు ఉన్నారు.

## ఆర్థిక వ్యవస్థ
గోకాక్ గ్రామీణ ప్రాంతాలలో ప్రధానంగా వ్యవసాయ ఆధారిత ఆర్థిక వ్యవస్థను కలిగి ఉంది, ఇక్కడ ఎక్కువ మంది ప్రజలు రైతులు లేదా వ్యవసాయ సంబంధిత వ్యాపారాలతో అనుబంధం కలిగి ఉన్నారు. అయితే నగరంలో నివసించే జనాభా తయారీ, ఇంజనీరింగ్, ఆరోగ్య సంరక్షణ, వ్యవసాయ, ఆటోమోటివ్, సేవా పరిశ్రమ, బీమా, ఇటీవల ఐటీ/బీపీఓ (IT/BPO) వంటి అనేక పరిశ్రమల ద్వారా ప్రయోజనం పొందుతోంది. గోకాక్ చుట్టుపక్కల ప్రాంతం, సెంట్రల్ బెళగావి జిల్లాలోని భాగాలు చెరకు, మొక్కజొన్న, పత్తి, జొన్న, తమలపాకులకు మంచి దిగుబడిని కలిగి ఉన్నాయి. దీని కారణంగా ఇక్కడ పత్తి స్పిన్నింగ్ మిల్లు, చక్కెర పరిశ్రమ, పిండి పదార్ధాల ప్రాసెసింగ్ ప్లాంట్ వంటి పారిశ్రామిక ఉనికి ఉంది.

### KIADB, KSSIDC
బెళగావి జిల్లాలో బెళగావి నగరంతో పాటు కెఐఎడిబి (KIADB - కర్ణాటక పారిశ్రామిక ప్రాంతాల అభివృద్ధి బోర్డు) పారిశ్రామిక ప్రాంతం, కెఎస్ఎస్ఐడిసి (KSSIDC - కర్ణాటక రాష్ట్ర చిన్న తరహా పరిశ్రమల అభివృద్ధి సంస్థ) పారిశ్రామిక ఎస్టేట్ కలిగి ఉన్న ఏకైక ప్రాంతం గోకాక్. కర్ణాటక పారిశ్రామిక ప్రాంతాల అభివృద్ధి బోర్డు (KIADB) అనేది కర్ణాటక ప్రభుత్వపు పూర్తి యాజమాన్యంలోని మౌలిక సదుపాయాల సంస్థ. "నో ప్రాఫిట్-నో లాస్" (లాభం లేదు-నష్టం లేదు) విధానంతో వేగవంతమైన పారిశ్రామికీకరణను ప్రోత్సహించడం దీని లక్ష్యాలలో కొన్ని. ఇది వివిధ మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టులను సులభతరం చేస్తుంది, కర్ణాటక ప్రభుత్వం ఆమోదించిన వివిధ పారిశ్రామికీకరణ పథకాలను అమలు చేయడానికి భూమిని సేకరిస్తుంది. KIADB లో ఉన్న పరిశ్రమలకు చక్కగా ప్రణాళిక చేయబడిన విస్తృత తారు రోడ్లు, త్రాగునీటి సరఫరా, విద్యుత్ సరఫరా లైన్లు, దుకాణాలు, చిన్న వ్యాపారాల వసతితో కూడిన కార్యాలయ సముదాయాలు అందించబడతాయి. KIADB గోకాక్‌లో ఉన్న కొన్ని పరిశ్రమలు ఫుడ్ ప్రాసెసింగ్, వంటనూనెల ప్రాసెసింగ్, చిన్న తరహా కాటన్ స్పిన్నింగ్ మిల్లులు, బొమ్మల పరిశ్రమ, అగరుబత్తి పరిశ్రమకు సంబంధించినవి. మరోవైపు చిన్న తరహా పరిశ్రమల వృద్ధి, అభివృద్ధికి KSSIDC బాధ్యత వహిస్తుంది. నాణ్యమైన ఉత్పత్తులను తయారు చేయడంలో చిన్న తరహా పరిశ్రమల యూనిట్లకు సహాయపడటానికి ఏజెన్సీ ఐఎస్‌ఐ (ISI) టెస్టింగ్ యూనిట్లను కూడా అందిస్తుంది. KSSIDC రాష్ట్రవ్యాప్తంగా బాగా విస్తరించిన ముడిసరుకు డిపోల నెట్‌వర్క్‌ను కలిగి ఉంది, ఇది చిన్న తరహా పరిశ్రమలకు ముడి పదార్థాల పంపిణీని సులభతరం చేస్తుంది.

### వస్త్ర పరిశ్రమ
ఫోర్బ్స్ గోకాక్ లిమిటెడ్ అనేది గోకాక్ ఫాల్స్ పట్టణంలో గోకాక్‌కు పశ్చిమంగా 6 కి.మీ దూరంలో ఉన్న ప్రధాన వస్త్ర పరిశ్రమ. దీనిని "గోకాక్ మిల్స్" అని కూడా పిలుస్తారు. గోకాక్ మిల్లులు ప్రపంచవ్యాప్తంగా సరఫరా చేయబడే తమ నూలుకు ప్రసిద్ధి చెందాయి. గోకాక్ మిల్స్ ISO 9002 ధృవీకరణను కూడా పొందింది.

గోకాక్ ఫాల్స్ చుట్టుపక్కల ఉన్న రాతి భూభాగ ప్రాంతాలలో గోకాక్ మిల్స్ ద్వారా "గ్లోబల్ కూలింగ్" అనే ఒక ప్రత్యేకమైన అటవీ పెంపకం ప్రాజెక్టు ప్రారంభించబడింది, ఇది 2 మిలియన్ల చెట్లను నాటడానికి దారితీసింది. ఇది ఉష్ణోగ్రత, వర్షపాతం, మెరుగైన గాలి నాణ్యతకు సంబంధించి పరిసర ప్రాంతాలకు భౌగోళికంగా సహాయపడింది. ఈ ప్రాజెక్టు గతంలో కంపెనీకి అనేక ప్రశంసలను తెచ్చిపెట్టింది, అటవీ పెంపకం ప్రయత్నాలకు గాను 1994లో అవార్డును కూడా అందుకుంది.

### స్టార్చ్ ప్రాసెసింగ్
రిద్ధి సిద్ధి గ్లూకో బయోల్స్ లిమిటెడ్ (RSGBL) అనేది గోకాక్‌కు పశ్చిమంగా 3 కి.మీ దూరంలో ఉన్న ప్రధాన స్టార్చ్ (పిండి పదార్థాల) ప్రాసెసింగ్ సదుపాయం. భారతదేశంలోని అతిపెద్ద స్టార్చ్ ప్రాసెసింగ్ పరిశ్రమలలో ఇది ఒకటి. గుజరాత్‌లోని అహ్మదాబాద్‌లో దీని ప్రధాన కార్యాలయం ఉంది, కర్ణాటకలోని గోకాక్, ఉత్తరాఖండ్‌లోని పంత్‌నగర్, గుజరాత్‌లోని విరాంగమ్‌లలో దీని తయారీ సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఈ పరిశ్రమ ISO 9001 ధృవీకరణను కలిగి ఉంది, బాంబే స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ (BSE) లో కూడా జాబితా చేయబడింది. గ్లాక్సో (Glaxo), హిందుస్థాన్ యూనిలీవర్ వంటి రెండు బహుళ జాతీయ మొక్కజొన్న ప్రాసెసింగ్ యూనిట్లను రిద్ధి సిద్ధి గత 15 సంవత్సరాలలో సొంతం చేసుకుంది.

## వంటకాలు

మహారాష్ట్ర, గోవా రాష్ట్రాల సరిహద్దులకు సమీపంలో ఉన్నందున, గోకాక్‌లోని వంటకాలు బహుళ సంస్కృతుల ప్రభావానికి లోనయ్యాయి. భేల్‌పూరి, సేవ్ పూరి, డోక్లా వంటి చాట్‌ల నుండి దోసె, ఇడ్లీ, వడ, అటుకులు (అవలక్కి), పూరీ సాగు వంటి దక్షిణ భారత వంటకాల వరకు ఎన్నో రుచికరమైన పదార్థాలు దొరుకుతాయి. చౌ మెయిన్, మంచౌ సూప్, గోబీ మంచూరియన్, సిచువాన్ నూడుల్స్, స్ప్రింగ్ రోల్ వంటి భారతీయ చైనీస్ వంటకాలను అందించే అనేక రెస్టారెంట్లు ఉన్నాయి. కర్ణాటక ఉత్తర భాగంలో ఉన్నందున, అనేక గృహాల సాధారణ మెనూలో భాక్రి, చపాతీ, వంకాయ కూర, కోసంబరి లేదా రైతా, సాంబార్ లేదా రసం (సారు), అప్పడం (హప్పల), పెరుగు, ఉల్లిపాయలు, పచ్చిమిర్చి, అన్నం, జొన్న రొట్టె, అక్కి రొట్టె, రాగి రొట్టె, పకోడా ఉంటాయి.

కరుదంతు, లడగి లాడు, పేడా, కుందా వంటి మిఠాయిలకు కూడా గోకాక్ ప్రసిద్ధి చెందింది. కరుదంతులో బాదం, పిస్తా, వాల్‌నట్‌లు, ఎండుద్రాక్ష, తురిమిన కొబ్బరి, బెల్లం, జీడిపప్పు, ఆప్రికాట్, అంజీర్ వంటి అనేక డ్రై ఫ్రూట్స్ ఉంటాయి. ఇది చాలా పోషకమైనది, ఆరోగ్యకరమైనది కావడం వల్ల అన్ని వయసుల వారికి అనేక పోషకాలను సరఫరా చేస్తుంది. ఈ ప్రత్యేకమైన మిఠాయిలను అందించే అనేక రెస్టారెంట్లు గోకాక్‌లో ఉన్నాయి. ఇటీవలి సంవత్సరాలలో దీనిని తక్కువ పరిమాణంలో ఐరోపా, ఉత్తర అమెరికా దేశాలకు ఎగుమతి చేస్తున్నారు. కరుదంతుతో పాటు, గోకాక్ తన లడగి లాడుకు కూడా ప్రసిద్ధి చెందింది, ఇది భారతదేశంలో బంతి ఆకారంలో ఉండే ప్రసిద్ధ తీపి పదార్థం. దీనిని శనగపిండి, బొంబాయి రవ్వ, డ్రై ఫ్రూట్స్, తురిమిన కొబ్బరిని ఉపయోగించి తయారు చేస్తారు. వీటిని ఇతర రుచులతో పాటు చక్కెరతో కలిపి నెయ్యిలో ఉడికించి బంతి ఆకారంలో పోతపోస్తారు. కొన్నిసార్లు తినదగిన జిగురు (రెసిన్) ఉపయోగించి కూడా లడగి లాడును తయారు చేస్తారు.

## రవాణా సౌకర్యాలు
గోకాక్ నుండి చుట్టుపక్కల గ్రామాలు, పట్టణాలను అనుసంధానించే ప్రజా రవాణాలో ఎక్కువ భాగం గోకాక్ బస్ డిపో నుండి ఎన్‌డబ్ల్యుకెఆర్‌టిసి (NWKRTC) నడిపే సిటీ బస్సుల ద్వారా జరుగుతుంది. నగరం లోపల ప్రయాణించడానికి నామమాత్రపు ఛార్జీలతో ఆటో రిక్షాలు సాధారణంగా అందుబాటులో ఉంటాయి.

### రోడ్డు మార్గం
రాష్ట్ర రహదారి 31 (జాత్ నుండి జాంబోటి వరకు), జాతీయ రహదారి 4 (హత్తర్గి క్రాస్ వద్ద ఎగ్జిట్) ద్వారా గోకాక్ రోడ్డు మార్గంలో అనుసంధానించబడి ఉంది. కెఎస్ఆర్టిసి (KSRTC) కి చెందిన ఉప విభాగం అయిన ఎన్‌డబ్ల్యుకెఆర్‌టిసి (NWKRTC) గోకాక్ నుండి కర్ణాటకలోని అన్ని మూలలకు, పొరుగు రాష్ట్రాలకు బస్సులను నడుపుతుంది. కర్ణాటక, గోవా, మహారాష్ట్రల్లోని అన్ని ప్రధాన గమ్యస్థానాలకు అనేక ప్రముఖ ప్రైవేట్ బస్సు సర్వీసులు కూడా నడుస్తున్నాయి. గోకాక్ గుండా వెళ్లే ఇతర రాష్ట్ర రహదారులు: రాష్ట్ర రహదారి 44 (సంకేశ్వర్ నుండి సంగం), రాష్ట్ర రహదారి 45 (అరభావి నుండి చల్లకెరె), రాష్ట్ర రహదారి 103 (గోకాక్ నుండి సవదత్తి), రాష్ట్ర రహదారి 134 (బాదామి నుండి హత్తర్గి క్రాస్ వద్ద ఎన్‌హెచ్ 4 (NH 4) కు).

### రైలు మార్గం
గోకాక్ రోడ్ (కొన్నూర్), ఘటప్రభ రైల్వే స్టేషన్లు గోకాక్ సమీపంలో ఉన్న రెండు ప్రధాన రైల్వే స్టేషన్లు. ఇవి వరుసగా సుమారు 12 కి.మీ, 14 కి.మీ దూరంలో ఉన్నాయి. ఈ స్టేషన్లు భారతీయ రైల్వే గ్రిడ్ పరిధిలోకి వస్తాయి, సౌత్ వెస్ట్రన్ విభాగంలో భాగంగా ఉన్నాయి. సెంట్రల్ రైల్వే జోన్ పరిధిలోకి వచ్చే మిరాజ్ జంక్షన్, గోకాక్ రోడ్ స్టేషన్‌కు అతి దగ్గరగా ఉన్న రైల్వే జంక్షన్. బెంగళూరు, మైసూర్, మంగళూరు, పూణే, ముంబై, హైదరాబాద్, గోవా, న్యూఢిల్లీ, చెన్నై వంటి ప్రధాన నగరాలకు ఇవి బాగా అనుసంధానించబడి ఉన్నాయి.

### విమాన మార్గం
గోకాక్‌కు అత్యంత సమీప విమానాశ్రయం బెళగావి విమానాశ్రయం. ఇది ఉత్తర కర్ణాటకలో అత్యంత పురాతన విమానాశ్రయం, ఆగ్నేయంగా సుమారు 60 కి.మీ దూరంలో సాంబ్రా పట్టణంలో ఉంది. ఉత్తర కర్ణాటకలో ఎయిర్‌ఫోర్స్ స్థావరం ఉన్న ఏకైక విమానాశ్రయం ఇది. బెళగావికి ముంబై, బెంగళూరులతో నేరుగా కనెక్టివిటీ ఉంది. విమానాశ్రయం ఎస్హెచ్ 20 (SH 20 - బెళగావి-బాగల్‌కోట్ రోడ్డు) పై బెళగావి నుండి 10 కి.మీ దూరంలో ఉంది. వరుసగా 125 కి.మీ, 90 కి.మీ దూరంలో హుబ్లీ, కొల్హాపూర్ వంటి ఇతర దేశీయ విమానాశ్రయాలు ఉన్నాయి. 
190 కి.మీ దూరంలో ఉన్న గోవా-దబోలిమ్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం అత్యంత సమీప అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం కాగా, గోవాలోని మనోహర్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం (మోపా) సుమారు 175 కి.మీ దూరంలో ఉంది.

బెళగావి విమానాశ్రయం నుండి ప్రస్తుతం బెంగళూరు, ముంబైలకు స్పైస్‌జెట్ విమాన సేవలు అందుబాటులో ఉన్నాయి.
ఇటీవలి కాలంలో చెన్నై, హైదరాబాద్, న్యూఢిల్లీ, చండీగఢ్, అహ్మదాబాద్ వంటి ఇతర గమ్యస్థానాలకు కూడా విమానాలు షెడ్యూల్ చేయబడ్డాయి.
ఎయిర్ ఇండియా ద్వారా పూణేకు రోజువారీ సర్వీసు ఉంది.

## గ్యాలరీ

File:Gokak 4.jpg|జలపాతం శిఖరాల పైనుండి గోకాక్ వ్యాలీ వీక్షణ.
File:Gokak 2.jpg|గోకాక్ మిల్స్.
File:Gokak 3.jpg|గోకాక్ జలపాతం వేలాడే వంతెన (హ్యాంగింగ్ బ్రిడ్జి)
File:Gokak.jpg|గోకాక్ జలపాతం
File:Gokak Taluka Map.gif| గోకాక్ తాలూకా పటం
File:Gokak Falls During Night.jpg|రాత్రి సమయంలో గోకాక్ జలపాతం


## గోకాక్ బొమ్మలు
గోకాక్ ఒకప్పుడు చెక్క, కాగితపు బొమ్మలకు ప్రసిద్ధి చెందింది. చెక్కతో తయారు చేసిన కృత్రిమ పండ్లు, కూరగాయలు, జంతువులు, పక్షులు మొదలైన వాటిని గోకాక్ బొమ్మలు అని పిలుస్తారు. ఈ బొమ్మలను ప్రధానంగా ఇళ్లలో ప్రదర్శన వస్తువులుగా ఉపయోగిస్తారు, పిల్లలు ఆడుకునే బొమ్మలుగా వాడటం చాలా అరుదు. కర్ణాటక ప్రభుత్వం గోకాక్ బొమ్మలకు భౌగోళిక సూచిక (Geographical indication) ట్యాగ్ కోసం దరఖాస్తు చేసే యోచనలో ఉంది.

## పుస్తకాలు
మధుకర్ నరసింహ దేశాయ్ రాసిన "ది లైఫ్ అండ్ లివింగ్ ఇన్ ది రూరల్ కర్ణాటక: విత్ రిఫరెన్స్ టు గోకాక్ తాలూకా (The Life and Living in the Rural Karnatak: with Reference to Gokak Taluka)" అనే పుస్తకం బాంబే కర్ణాటక ప్రావిన్స్‌లోని గోకాక్ తాలూకాకు సంబంధించిన గ్రామీణ పరిస్థితుల గురించి వివరిస్తుంది.

## సమీప ప్రాంతాలు
* అజ్జనకట్టి
* కొన్నూర్ ధుపదల్, ధుపదల్ డ్యామ్

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు

* గోకాక్ నగర అధికారిక వెబ్‌సైట్
* బెళగావి జిల్లా పరిపాలనా విభాగాల పటాలు 
* 
వర్గం:కర్ణాటక
వర్గం:కర్ణాటకలోని ప్రాంతాలు