సుకుమార్ సేన్ (చరిత్రకారుడు)

**సుకుమార్ సేన్** (16 జనవరి 1900 - 3 మార్చి 1992) ఒక భారతీయ భాషావేత్త, బెంగాలీ సాహిత్యం చరిత్రకారుడు. ఇతను పాళీ, ప్రాకృతం, సంస్కృతం భాషలలో కూడా నిష్ణాతుడు.

## జీవితం
సేన్ 1900 జనవరి 16న ప్రముఖ కాయస్థ కుటుంబంలో న్యాయవాది హరేంద్రనాథ్ సేన్, నబనళినీ దేవి దంపతులకు జన్మించాడు. ఇతని స్వస్థలం తూర్పు బర్ధమాన్ జిల్లా లోని శ్యామ్‌సుందర్ సమీపంలో ఉన్న గోటన్. సేన్ 1917లో బర్ధమాన్ లోని బర్ధమాన్ మున్సిపల్ హైస్కూల్‌లో విద్యాభ్యాసం చేశాడు. అతను అప్పట్లో కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయం కు అనుబంధంగా ఉన్న బర్ద్వాన్ రాజ్ కళాశాల నుండి 1919లో ఎఫ్.ఎ. పట్టా పొందాడు. అతను డివిజనల్ స్కాలర్‌షిప్ పొంది 1921లో ప్రభుత్వ సంస్కృత కళాశాల నుండి సంస్కృతం లో ఫస్ట్ క్లాస్ ఆనర్స్ సాధించాడు. కోల్‌కతాలో తారతమ్య భాషాశాస్త్రం అభ్యసించి 1923లో అత్యధిక మార్కులు సాధించాడు. భాషావేత్తలు సునీతి కుమార్ ఛటర్జీ, ఇరాచ్ జహంగీర్ సొరాబ్జీ తారాపోర్‌వాలా అతనికి గురువులు. అతను ప్రేమ్‌చంద్ రాయ్‌చంద్ స్కాలర్‌షిప్, పిహెచ్‌డీ పట్టా పొందాడు.

సేన్ 1964లో విశ్వవిద్యాలయం నుండి పదవీ విరమణ చేశాడు.

## కృషి
అతను 1930లో కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయంలో లెక్చరర్‌గా చేరి, ముప్పై నాలుగేళ్లపాటు ప్రొఫెసర్‌గా పనిచేశాడు. అతను తన గురువు సునీతి కుమార్ ఛటర్జీ తర్వాత 1954లో డిపార్ట్‌మెంట్ ఆఫ్ కంపారిటివ్ ఫిలాలజీలో రెండవ ఖైరా ప్రొఫెసర్‌గా బాధ్యతలు చేపట్టాడు. ఈ పదవి చేపట్టిన తర్వాత విభాగానికి భారతదేశం, విదేశాల నుండి అనేక మంది పండితులు అధ్యయనం, పరిశోధనలు చేయడానికి ఆకర్షితులయ్యారు.

తన పుస్తకాలు *యూజ్ ఆఫ్ కేసెస్ ఇన్ వేదిక్ ప్రోజ్* (1928), *బుద్ధిస్ట్ హైబ్రిడ్ సంస్కృతం* (1928) ద్వారా పాత ఇండో-ఆర్యన్ వాక్యనిర్మాణాన్ని అన్వేషించిన మొదటి పండితుడు సేన్. అతను తరువాత *యాన్ అవుట్‌లైన్ ఆఫ్ సింటాక్స్ ఆఫ్ మిడిల్ ఇండో-ఆర్యన్* (1950) లో మధ్య ఇండో-ఆర్యన్ వాక్యనిర్మాణాన్ని విశ్లేషించాడు. పురాణాలు, పురాణగాథలు, నేరాలు, హర్రర్ వంటి ఇతివృత్తాలను స్పృశిస్తూ బెంగాలీ సాహిత్యానికి గణనీయమైన కృషి చేశాడు. సేన్ క్రైమ్ కథలు *గల్ప సంగ్రహ* (2009) పుస్తకంలో సంకలనం చేయబడ్డాయి.

అతను అనేక ముఖ్యమైన వ్యాసాలు, పరిశోధనా పత్రాలను ప్రచురించాడు. వీటిలో బంగ్లా సాహిత్యేర్ ఇతిహాస్ (5 సంపుటాలు 1939, 1991), భాషార్ ఇతివృత్త (1939, 1993), ఎ హిస్టరీ ఆఫ్ బ్రజబులి లిటరేచర్ (1935), ఎ కంపారిటివ్ గ్రామర్ ఆఫ్ మిడిల్ ఇండో-ఆర్యన్ (1960), రామకథార్ ప్రాక్ ఇతిహాస్ (1977), బంగ్లా స్థాన్ నామ్ (1982), భారత్ కథార్ గ్రంథిమోచన్ (1981), భారతీయ ఆర్య సాహిత్యేర్ ఇతిహాస్ (1963, 1992), ఉమెన్స్ డయలెక్ట్ ఇన్ బెంగాలీ (1923) ఉన్నాయి.

ఇండో-ఆర్యన్, ఇండో-యూరోపియన్ చారిత్రక భాషాశాస్త్రంపై బెంగాలీ భాషలో వచ్చిన మొదటి పుస్తకం భాషార్ ఇతివృత్త. ఈ పుస్తకంలో బెంగాలీ భాష ఐదవ మాండలికంగా జార్ఖండీ ని అతను ప్రతిపాదించాడు. అతని పుస్తకం *బంగ్లా సాహిత్యే గద్య* (1934) బెంగాలీ భాషా సాహిత్య మాండలికం క్రమబద్ధమైన, శైలీకృత వర్ణనకు ఉత్తమ ఉదాహరణగా నిలిచిపోయింది. ది ఎటిమోలాజికల్ డిక్షనరీ ఆఫ్ బెంగాలీ (రెండు సంపుటాలలో, 1971) అనేది ఏ భారతీయ భాషలోనైనా చారిత్రక వ్యుత్పత్తి శాస్త్రం పై వచ్చిన అతిపెద్ద రచనలలో ఒకటి. *బంగ్లా సాహిత్యేర్ ఇతిహాస్* కూడా ఒక అద్భుతమైన రచన. రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ ఈ పుస్తకాన్ని ప్రశంసించి ముందుమాట రాశాడు. దీని ఆంగ్ల సంచికను 1960లో సాహిత్య అకాడమీ ప్రచురించింది. పండిట్ జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ ఈ పుస్తకానికి ముందుమాట రాశాడు. అతని ఆత్మకథ "దినేర్ పోరే దిన్ జే గెలో" (రోజులు గడిచిపోతున్నాయి).

## గుర్తింపు, పురస్కారాలు
లండన్ లోని రాయల్ ఏషియాటిక్ సొసైటీ 1984లో అతన్ని జూబ్లీ గోల్డ్ మెడల్‌తో సత్కరించింది, ఈ బహుమతి పొందిన మొదటి ఆసియావాసి ఇతడే. ఇతర బహుమతులలో రవీంద్ర పురస్కారం (1963), ఆనంద పురస్కారం (1966, 1984), విద్యాసాగర్ పురస్కారం (1981), దేశికోత్తం (1982), పద్మభూషణ్ (1990) ఉన్నాయి. కలకత్తా ఆసియాటిక్ సొసైటీ అతనికి జాదునాథ్ సర్కార్ పతకాన్ని ప్రదానం చేసింది. అతను 1973లో సాహిత్య అకాడమీ గౌరవ ఫెలోగా ఎన్నికయ్యాడు.

అతను ప్రతిష్టాత్మక అశుతోష్ మెమోరియల్ గోల్డ్ మెడల్, గ్రిఫిత్ మెమోరియల్ బహుమతిని రెండుసార్లు అందుకున్నాడు. విశ్వవిద్యాలయ బంగారు పతకం, సరోజినీ పతకాలను కూడా పొందాడు.

అతని గౌరవార్థం గోటన్‌ లోని ఒక కళాశాలకు అతని పేరు పెట్టారు.

## పుస్తకాలు
* భాషార్ ఇతివృత్త (బెంగాలీ భాషాశాస్త్రం పూర్తి చర్చ)
* ఉమెన్స్ డయలెక్ట్ ఇన్ బెంగాలీ (బెంగాలీ స్త్రీల భాషపై పరిశోధనా వ్యాసం)
* బంగ్లా స్థాన్ నామ్ (బెంగాలీ స్థలాల పేర్ల భాషా, చారిత్రక విశ్లేషణ)
* రామకథార్ ప్రాక్ ఇతిహాస్ (రామాయణానికి సంబంధించిన తులనాత్మక పౌరాణిక చర్చ)
* భారత్ కథార్ గ్రంథిమోచన్ (మహాభారతానికి సంబంధించిన తులనాత్మక పౌరాణిక చర్చ)
* ఎ హిస్టరీ ఆఫ్ బ్రజబులి లిటరేచర్ (బ్రజబులి సాహిత్య చరిత్ర)
* బంగ్లా సాహిత్యేర్ ఇతిహాస్ (5 సంపుటాలలో, సుకుమార్ సేన్ అత్యంత ప్రసిద్ధ పుస్తకం, బెంగాలీ సాహిత్య పూర్తి, సమగ్ర చరిత్ర)
* బంగ్లా సాహిత్యేర్ కథ 
* బంగ్లా సాహిత్యే గద్య 
* వంగ భూమిక (బెంగాల్ తొలి చరిత్రకు సంబంధించిన పుస్తకం)
* బంగ్లా ఇస్లామీ సాహిత్య
* దినేర్ పరే దిన్ జే గెలో (ఆత్మకథాత్మక రచన)
* యాన్ అవుట్‌లైన్ సింటాక్స్ ఆఫ్ బుద్ధిస్టిక్ సంస్కృత్: బీయింగ్ ఎ కాంట్రిబ్యూషన్ టు ది హిస్టారికల్ సింటాక్స్ ఆఫ్ ఇండో-ఆర్యన్, కలకత్తా యూనివర్సిటీ ప్రెస్ (ప్రచురణ: 1928)  
* ది యూజ్ ఆఫ్ ది కేసెస్ ఇన్ వేదిక్ ప్రోజ్, భండార్కర్ ఓరియంటల్ రీసెర్చ్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ (ప్రచురణ: 1930)   
* ఓల్డ్ పర్షియన్ ఇన్‌స్క్రిప్షన్స్ ఆఫ్ ది అకెమెనియన్ ఎంపరర్స్, కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయం (ప్రచురణ: 1941)   
* విద్యాపతి-గోష్ఠీ ఓ గీతిత్రింశతిక, సాహిత్య సభ (ప్రచురణ: 1948)   
* విప్రదాసస్ మనసా-విజయ, ఏషియాటిక్ సొసైటీ (ప్రచురణ: 1953)  
* ఎ మిడిల్ ఇండో-ఆర్యన్ రీడర్ సంపుటాలు 1-2 (సునీతి కుమార్ ఛటర్జీతో సహ రచయిత), కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయం (ప్రచురణ: 1960)  
* ఎ కంపారిటివ్ గ్రామర్ ఆఫ్ మిడిల్ ఇండో-ఆర్యన్, లింగ్విస్టిక్ సొసైటీ ఆఫ్ ఇండియా (ప్రచురణ: 1960)   
* ఉపఛాయ, గ్రంథ ప్రకాశ (ప్రచురణ: 1964)   
* పాణినీయ, సంస్కృత కళాశాల (ప్రచురణ: 1970)   
* యాన్ ఎటిమోలాజికల్ డిక్షనరీ ఆఫ్ బెంగాలీ, క్రీ.శ. 1000-1800, ఈస్టర్న్ పబ్లిషర్స్ (ప్రచురణ: 1971)   
* వంగభూమిక, ఈస్టర్న్ పబ్లిషర్స్ (ప్రచురణ: 1974)   
* సునీతి కుమార్ ఛటర్జీ, స్కాలర్ అండ్ వర్చుయోసో, సాహిత్య అకాడమీ (ప్రచురణ: 1980)   
* చైతన్యభాగవత, సాహిత్య అకాడమీ (ప్రచురణ: 1982)   
* ది గ్రేట్ గాడెసెస్ ఇన్ ఇండిక్ ట్రెడిషన్, పాపిరస్ (ప్రచురణ: 1983)   
* పదావలీర అభిసార: గానేర శ్రీక్షేత్రే, బర్ధమాన విశ్వవిద్యాలయ (ప్రచురణ: 1984)  
* కవికంకణ ముకుంద, సాహిత్య అకాడమీ (ప్రచురణ: 1989)   
* హిస్టరీ ఆఫ్ బెంగాలీ లిటరేచర్, సాహిత్య అకాడమీ (ప్రచురణ: 1992)   
* చండీదాస్, సాహిత్య అకాడమీ పబ్లికేషన్స్ (ప్రచురణ: 1993) 

## మూలాలు

వర్గం:కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయం పూర్వ విద్యార్థులు
వర్గం:పద్మభూషణ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:1992 మరణాలు
వర్గం:1900 జననాలు