లోక్‌భవన్, తిరువనంతపురం

**రాజ్‌భవన్**, కేరళ గవర్నర్ ఆరిఫ్ మహమ్మద్ ఖాన్ అధికారిక నివాసం. ఇది కేరళ రాజధాని తిరువనంతపురంలో ఉంది. 1829లో ట్రావెన్‌కోర్ ప్రభుత్వ అతిథి గృహంగా నిర్మించబడిన ఈ వారసత్వ కట్టడంలో ప్రస్తుతం కేరళ గవర్నర్ రాజేంద్ర అర్లేకర్ నివసిస్తున్నారు.
## చరిత్ర

కేరళ రాజ్‌భవన్‌ను వాస్తవానికి ట్రావెన్‌కోర్ రాజ ప్రభుత్వం రాష్ట్ర అతిథులు, వివిధ దేశాల అధినేతలు తిరువనంతపురం అధికారిక పర్యటనకు వచ్చినప్పుడు వారికి బస కల్పించడానికి అతిథి గృహంగా నిర్మించింది. మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో 1914 నుండి 1918 వరకు ఈ ప్యాలెస్ ట్రావెన్‌కోర్ ఆర్మీ, రాష్ట్ర సాయుధ దళాల వార్ ఆఫీస్‌గా పనిచేసింది. ఈ కాలంలో ప్యాలెస్ ట్రావెన్‌కోర్ ఆర్మీ జనరల్ చీఫ్ ఆఫ్ స్టాఫ్ అధికారిక నివాసంగా కూడా ఉంది. ట్రావెన్‌కోర్ మహారాజుల రాజ నివాసం కౌడియార్ ప్యాలెస్ పూర్తయిన తర్వాత 1919 నుండి 1937 వరకు ఈ ప్యాలెస్ మళ్ళీ అతిథి గృహంగా మార్చబడింది. 1937 నుండి ఈ భవనం ట్రావెన్‌కోర్ విశ్వవిద్యాలయం అతిథి గృహంగా మారి విదేశీ అధ్యాపకులు, అతిథి ఆచార్యుల కోసం ఉపయోగించబడింది.

1957లో కేరళ ఏర్పడినప్పుడు మూడు రాజ్‌భవన్‌లు ఉండేవి: ఎర్నాకుళంలోని బోల్గట్టీ ప్యాలెస్, మున్నార్‌లోని దేవికుళం ప్యాలెస్ (ట్రావెన్‌కోర్ మహారాజుల వేసవి విడిది), తిరువనంతపురం రాజ్‌భవన్. అయితే, కేరళ ప్రభుత్వం తరువాత బోల్గట్టీ ప్యాలెస్‌ను వారసత్వ హోటల్‌గా, దేవికుళం ప్యాలెస్‌ను ప్రభుత్వ అతిథి గృహంగా మార్చడం ద్వారా మొదటి రెండు రాజ్‌భవన్‌లను తొలగించాలని నిర్ణయించింది.

## ప్రాంగణం, భవనం

కేరళ సాంప్రదాయ శైలిలో నిర్మించబడిన రాజ్‌భవన్ ప్రధాన భవనం ఎత్తైన పైకప్పు, పెద్ద కిటికీలు, తలుపులతో కూడిన విశాలమైన గదులు, విక్టోరియన్ ముగింపు వంటి కొన్ని నిర్మాణ లక్షణాలను కలిగి ఉంది. వీచే గాలులతో కూడిన గుట్టపై నిర్మించబడిన దీని చుట్టూ విశాలమైన మైదానాలు, ఆకుపచ్చని పచ్చిక బయళ్లు, ఆంతూరియం, ఆర్కిడ్ తదితర జాతులు కలిగిన గ్రీన్ హౌస్‌లు ఉన్నాయి. గవర్నర్ కార్యాలయ గదికి ఎదురుగా ఉన్న ప్రధాన పచ్చికబయలు మధ్యలో అందమైన ఫౌంటైన్ కూడా ఉంది.

ఇందులో 3 ప్రధాన నిర్మాణాలు ఉన్నాయి, ప్రధాన భవనం అత్యంత పురాతన, వారసత్వ కట్టడం. **ప్రధాన నిర్మాణం** 22,000 చ.అడుగుల విస్తీర్ణంలో నిర్మించబడింది, ఇందులో 3 పెద్ద హాళ్లు, రాష్ట్ర బ్యాంక్వెట్ హాల్, కాన్ఫరెన్స్ హాల్, గవర్నర్ కార్యాలయం, గవర్నర్ సెక్రటేరియట్, డిపార్ట్‌మెంట్ కార్యాలయాలు, కాన్ఫరెన్స్ రూమ్, పెద్ద లైబ్రరీ ఉన్నాయి. ప్రైవేట్ డైనింగ్ రూమ్, వంటగదితో పాటు వ్యక్తిగత సిబ్బంది కోసం 18 సూట్‌లు, గదులతో కూడిన గవర్నర్ ప్రైవేట్ నివాసం **తూర్పు విభాగం** (ఈస్ట్ వింగ్) లో ఉంది. **పశ్చిమ విభాగం** (వెస్ట్ వింగ్) లో ముఖ్య అధికారుల నివాసాలు, అతిథి గదులు, ఒక చిన్న మ్యూజియం ఉన్నాయి. పశ్చిమ విభాగంలో ఉన్న **చిత్ర తిరునాళ్ హాల్** అన్ని రాష్ట్ర వేడుకలకు ఉపయోగించబడుతుంది. పశ్చిమ విభాగంలో ఒక బాల్ రూమ్ ఉంది, ఇక్కడే రాజ్‌భవన్‌లో నూతన సంవత్సర వేడుకలు, ఓనం, పొంగల్ వేడుకలు నిర్వహించబడతాయి.

### రాజ్‌భవన్ లైబ్రరీ

భారతదేశంలోని ఇతర రాజ్‌భవన్‌లతో పోలిస్తే కేరళ రాజ్‌భవన్ అద్భుతమైన ప్రైవేట్ పుస్తక సేకరణలలో ఒకదాన్ని కలిగి ఉంది. రాజ్‌భవన్‌లో వివిధ ఆసక్తికరమైన అంశాలపై సుమారు ఆరు వేల పుస్తకాలతో కూడిన చక్కటి లైబ్రరీ ఉంది. పౌర సంబంధాల విభాగం లైబ్రరీ బాధ్యతలు నిర్వహిస్తుంది. పుస్తకాలను సూచిక చేసి అల్మారాల్లో చక్కగా ప్రదర్శించారు.

### బయటి పరిసరాలు

3.24 హెక్టార్ల విస్తీర్ణంలో ఉన్న రాజ్‌భవన్ గార్డెన్స్ సందర్శకులకు ఆకర్షణ కేంద్రంగా ఉంది. కత్తిరించిన గడ్డి పచ్చికకు పచ్చటి తివాచీ పరిచిన రూపాన్ని ఇస్తుంది, కృత్రిమ జలపాతం, మూడు గ్రీన్ హౌస్‌లు తోటల ఆకర్షణను పెంచుతాయి. డెండ్రోబియం, అరండా, క్యాట్లియా, అరాక్నిస్, మొకారా, వాండా, డోవ్ ఆర్కిడ్‌లు దీనిని అలంకరిస్తాయి. గులాబీ, బిగోనియా మంచి సేకరణ కూడా ఉంది. తమిళనాడులోని సుచీంద్రం సమీపంలో ఉన్న మైలాడి నుండి తీసుకువచ్చి సరైన ప్రదేశాలలో ఉంచిన అందమైన విగ్రహాలు కేరళ రాజ్‌భవన్ గార్డెన్స్ ఆకర్షణకు దోహదం చేస్తాయి. ఆవరణలో చిల్డ్రన్స్ పార్క్, టెన్నిస్ కోర్ట్, షటిల్ కోర్ట్‌లతో పాటు రాజసంగా నిర్మించబడిన రెండు అద్భుతమైన బ్యాండ్ స్టాండ్‌లు కూడా ఉన్నాయి. స్వాతంత్ర్య, గణతంత్ర దినోత్సవాల సందర్భంగా పచ్చికబయలు వార్షిక 'ఎట్ హోమ్' వేడుకలకు ఆతిథ్యం ఇస్తుంది.

### ఇతర నిర్మాణాలు

ప్రాంగణంలో కేరళ రాజ్‌భవన్ అధికారులు, సిబ్బందికి చెందిన 71 క్వార్టర్లు (ADC క్వార్టర్లు రాజ్‌భవన్ - కౌడియార్ రోడ్‌లో ఉన్నాయి), రాజ్‌భవన్ డిస్పెన్సరీ, ఎలక్ట్రికల్ వింగ్ కార్యాలయం, రాజ్‌భవన్ ఎంప్లాయీస్ కో-ఆపరేటివ్ సొసైటీ కూడా ఉన్నాయి. "ది కేరళ గవర్నర్స్ క్యాంప్ పోస్ట్ ఆఫీస్" అనే పేరుతో రాజ్‌భవన్ కోసం ప్రత్యేకంగా ఒక పోస్ట్ ఆఫీస్ ఉంది, ఇక్కడ స్పీడ్ పోస్ట్, టెలిగ్రామ్స్ మొదలైనవి పంపే సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. 40 మంది భద్రతా అధికారులు, 20 మంది స్పెషల్ బ్రాంచ్ అధికారులతో కూడిన భద్రతా కార్యాలయం ఏర్పాటు చేయబడింది.

## ఇవి కూడా చూడండి
* బ్రిటిష్ రెసిడెన్సీ

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు
*అధికారిక వెబ్‌సైట్

వర్గం:భారతదేశంలో గవర్నర్ల నివాసాలు
వర్గం:కేరళలో ప్రభుత్వ భవనాలు
వర్గం:తిరువనంతపురంలో ప్యాలెస్‌లు
వర్గం:ట్రావెన్‌కోర్ రాజ్యం
వర్గం:తిరువనంతపురంలో గ్రంథాలయాలు
వర్గం:1829లో పూర్తయిన ఇళ్లు
వర్గం:తిరువాన్కూరు సంస్థానం