open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
కృష్ణ రజని (పుస్తకం)

thumb|కృష్ణ రజని (పుస్తకం) రచయిత దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి
కృష్ణ రజని ప్రముఖ కవి దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి రచించిన గేయాల సంకలనం. ఈ సంకలనంలోని అధికభాగం కృష్ణశాస్త్రి రచించగా సంగీతకారుడు బాలాంత్రపు రజనీకాంతరావు సంగీతం కూర్చారు.
## రచన నేపథ్యం
కృష్ణశాస్త్రికి మూగతనం వచ్చాకా రాసిన గేయాలను ఈ గేయకావ్యంగా ప్రచురించారు. హైదరాబాద్ లో ఉండగా కృష్ణశాస్త్రి వీటిని రచించారు. కృష్ణ రజనీ అనే శీర్షికకు చీకటిరాత్రి అనే కాక, కృష్ణశాస్త్రి సాహిత్యం, రజనీ సంగీతం అనీ అర్థం వస్తుందని గ్రంథకర్త స్వయంగా పేర్కొన్నారు. అయితే అన్ని పాటలూ రజనీతో కూర్చుని రాయడం కుదరలేదు.
## రచయిత గురించి
*ప్రధాన వ్యాసం: [[దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి]]*దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి (1897-1980) ప్రసిద్ధ తెలుగు కవి. తెలుగు భావ కవితా ఉద్యమంలో కృష్ణశాస్త్రి ఒక కీలకమైన కవి. తొలిదశలో భావకవిత్వానికి రూపుదిద్ది, తర్వాత వయసులో రేడియో లలితసంగీతానికి ఒరవడి పెట్టి, ఆపైన సినీగీతాలకు రూపురేకలు తీర్చిన విశిష్టకవి. ఆయన ప్రభావం భావకవులపై ఎంతగా పడిందంటే కవిత్వాన్నే కాక ఆయన ఆహార్యాన్ని కూడా అనుకరించేవారు యువకులు. భావకవిత్వాన్ని భుజానమోసి ఊరూరా కవితాగానంతో ప్రచారం చేసిన వ్యక్తి. అటువంటి మధురగళం ఆయన తుదివయస్సులో మూగబోవడం గొప్ప విషాదం. గొంతు పోయినా చివరిదశ వరకూ తాను కవిత్వం రాస్తూనే గడిపారు.
## కవితా వస్తువులు
అమృతవీణ గేయసంకలనంలో వైవిధ్యభరితమైన కవితా వస్తువులతో గేయరచన చేశారు. *ఎందుకొరకు ఎవరికెరుక* గేయాన్ని ప్రముఖ రచయిత పాలగుమ్మి పద్మరాజు రచించిన వెలుగు నీడలు నాటకానికి నేపథ్య గీతంగా రచించారు. ఒక సాయంత్రం హైదరాబాద్ నగరంలో నమాజు విని *ఖుదా! నీదే/ అదే పిలుపు!* గేయాన్ని రాసుకున్నారు. ఈ గేయాలు సినిమాల్లోకి కూడా తీసుకున్నారు. వివిధ పద్ధతుల్లో ఇవి ప్రాచుర్యం పొందాయి.
## అంకితం
కృష్ణ రజని గేయకావ్యాన్ని గేయకర్త కృష్ణశాస్త్రి భగవంతునికి అంకితమిచ్చారు. తన గొంతును మూగబోయేలా చేసి తనను మూగను చేసిన భగవంతునికి ఈ అంకితం అంటూ ఈ ఉద్విగ్నభరితమైన గేయంతో ఆ అంకితాన్ని ప్రకటించారు:

నీ ఆన యైన, స్వామీ, నా
ఔదల నిడికోనా?
"పోనీలే ! నీ దయ ఇం
తే" నని అన్నానా ?

మాట తీసుకుని నాకు
మౌన మొసంగినావు !
మౌన మందికొని నీకు
గాన మియ్యమంటావు !

నా కంఠము చీక టైన
ఈ కృష్ణ రజని తుదిని
నా కయి నీ చెయి చాచిన
నా కానుక ఇంతే గద!
ఈ కొంచెపు పాటే గద!


## ప్రాచుర్యం
కృష్ణ రజని సంకలనంలోని *ముందు తెలిసెనా, ప్రభు! ఈ/మందిర మిటు లుండేనా?* అనే గేయాన్ని దాసరి నారాయణరావు దర్శకత్వంలో నిర్మాణమైన మేఘ సందేశం సినిమాలో ఉపయోగించారు. అక్కినేని నాగేశ్వరరావు, జయప్రదలపై చిత్రీకరింపబడిన ఈ గీతానికి ప్రముఖ సంగీతదర్శకుడు రమేష్ నాయుడు సంగీతాన్ని అందించారు.

## మూలాలు

వర్గం:గేయ కావ్యాలు
వర్గం:దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి రచనలు
సెల్మా లాగర్‌లోఫ్

**సెల్మా లాగర్‌లోఫ్** (ఆంగ్లం: **Selma Lagerlöf**; స్వీడిష్: ˈsɛlˈma ˈlɑːɡərˈløːv; 1858 నవంబరు 20 – 1940 మార్చి 16) సాహిత్యంలో ప్రప్రథమంగా నోబెల్ పురస్కారం పొందిన మహిళ. ఈమె స్వీడన్ దేశానికి చెందినవారు. ఈమె రచనలలో ప్రముఖమైనవాటిలో పిల్లల కోసం వ్రాసిన పుస్తకం *Nils Holgerssons underbara resa genom Sverige* (*ది వండర్‌ఫుల్ అడ్వంచర్స్ ఆఫ్ నిల్స్*).

## బయటి లింకులు

### రిసోర్సెస్
* Selma Ottilia Lovisa Lagerlöf  on Nobelprize.org
* Selma Ottiliana Lovisa Lagerlöf (1858-1940), biography via Books and Writers
* The background to the writing of ''The Wonderful Adventures of Nils''

### ఆన్‌లైన్ రచనలు
*[Works by or about Selma Lagerlöf](http://www.archive.org/search.php?query=mediatype%3A(texts)%20-contributor%3Agutenberg%20AND%20(subject%3A%22Lagerlöf%2C%20Selma%2C%201858-1940%22%20OR%20creator%3A%22Lagerlöf%2C%20Selma%2C%201858-1940%22%20OR%20creator%3A%22Selma%20Lagerlöf%22%20OR%20title%3A%22Selma%20Lagerlöf%22%20OR%20description%3A%22Selma%20Lagerlöf%22)) at Internet Archive (scanned books original editions color illustrated)
* 
*Works by Selma Lagerlöf at LibriVox (audiobooks)
* Works by Selma Lagerlöf at Project Runeberg (In Swedish)  

వర్గం:నోబెల్ బహుమతి పొందిన మహిళలు
వర్గం:1858 జననాలు
వర్గం:1940 మరణాలు
వర్గం:స్వీడన్ వ్యక్తులు
కన్నీరు (పుస్తకం)

**కన్నీరు పుస్తకం** ప్రముఖ కవి దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి రచించిన గేయ కవితల సంకలనం. ఈ గేయాలను 20వ శతాబ్ది తొలి అర్థభాగంలో తెలుగు నాట ప్రాచుర్యం పొందుతున్న బ్రహ్మసమాజంలో ప్రార్థనా గీతాలుగా పాడేవారు.
## రచన నేపథ్యం
కన్నీరు గేయసంపుటి 1923లో తొలి ముద్రణ పొందింది. ఆనాటి ప్రతులు ఇప్పుడు అలభ్యం. 1923 నాటి ప్రతిలో మధ్య మధ్య పద్యాలతో, అందులో 20 కీర్తనలు కూడా ఉన్నాయి. ఇవి 1918, 1923 మధ్య వ్రాసినవి. కృష్ణశాస్త్రి సాహిత్యాన్ని విశాలాంధ్ర ప్రచురించేప్పుడు చివర కన్నీరు పేరిట ఉన్న గేయ సంపుటిలో 1924 - 1927 ప్రాంతాల్లో రాసిన నాలుగు పాటలు చేర్చారు.
## రచయిత గురించి
*ప్రధాన వ్యాసం: [[దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి]]*
దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి (1897-1980) ప్రసిద్ధ తెలుగు కవి. తెలుగు భావ కవితా ఉద్యమంలో కృష్ణశాస్త్రి ఒక కీలకమైన కవి. తొలిదశలో భావకవిత్వానికి రూపుదిద్ది, తర్వాత వయసులో రేడియో లలితసంగీతానికి ఒరవడి పెట్టి, ఆపైన సినీగీతాలకు రూపురేకలు తీర్చిన విశిష్టకవి. ఆయన ప్రభావం భావకవులపై ఎంతగా పడిందంటే కవిత్వాన్నే కాక ఆయన ఆహార్యాన్ని కూడా అనుకరించేవారు యువకులు. భావకవిత్వాన్ని భుజానమోసి ఊరూరా కవితాగానంతో ప్రచారం చేసిన వ్యక్తి. అటువంటి మధురగళం ఆయన తుదివయస్సులో మూగబోవడం గొప్ప విషాదం. గొంతు పోయినా చివరిదశ వరకూ తాను కవిత్వం రాస్తూనే గడిపారు.

## కవితా వస్తువు
కన్నీరు సంపుటిలోని కవితా వస్తువులు ప్రధానంగా ఈశ్వరుని గురించినవి. బ్రహ్మసమాజంలోని పలు ఉత్సవాలు, ప్రార్థనల్లో ఈ గీతాలను ఉపయోగించేవారు. ఈశ్వరుని కోరుతూ, ఈశ్వరుని ఎడబాటుకు విలపిస్తూ, ఆహ్వానిస్తూ వివిధ వస్తువులతో ఈ గీతాలను రచించారు. *రండు మన జీవితముల కోరుచున్నది * గీతం బ్రహ్మసమాజం గురించిన ప్రచార గీతమల్లే ఉంటుంది.
## ప్రాచుర్యం
*జయము జ్ఞానప్రభాకరా* గీతాన్ని బ్రహ్మసామజ ఉపాసనలో మంగళ హారతిగా ఉపయోగించేవారు. *రండు మన జీవితముల కోరుచున్నది మన బ్రాహ్మధర్మము* గీతాన్ని ప్రచార గీతంగా వినియోగించేవారు. బ్రహ్మసమాజ సాహిత్యానికి అతి ముఖ్యమైన 1915-25 కాలంలో కృష్ణశాస్త్రి గీతాలు చాలా ముఖ్యభూమిక పోషించాయి. బ్రహ్మసమాజ ఉత్సవాలలో, ప్రార్థనలలో, వివిధ సమావేశాలలో, ఇళ్లలో ఉపాసన కార్యక్రమాలలో అన్నిటా కృష్ణశాస్త్రి గీతాలు వినిపించాయి.

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
వర్గం:గేయ కావ్యాలు
వర్గం:దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి రచనలు
వర్గం:1923 పుస్తకాలు
మహతి (పుస్తకం)

మహతి పుస్తకం ప్రముఖ కవి దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి రచించిన గేయ సంకలనం. ఈ గేయసంకలనంలో మొత్తంగా 42 గీతాలు ఉన్నాయి.
## రచన నేపథ్యం
మహతి మొదట 1949లో గుంటూరు ప్రార్థనా సమాజం ప్రచురించింది. అంతకుముందే 1938లో *మహతి నుండి* శీర్షికన ఒక గీతావళి రాజమండ్రి ప్రార్థన సమాజం ప్రకటించింది. అవి రెండూ ఇప్పుడు అలభ్య ప్రతులు. మొదట చివర చేర్చిన పద్యావళి కాక, మహతి 67 గీతాల సంపుటం. కన్నీరు కీర్తనలు, మంగళ కాహళిలో చేరిన 5 కీర్తనలు మినహాయించుకుని చూస్తే 42 గీతాలుగా తేలాయి.

## రచయిత గురించి
*ప్రధాన వ్యాసం: [[దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి]]*
దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి (1897-1980) ప్రసిద్ధ తెలుగు కవి. తెలుగు భావ కవితా ఉద్యమంలో కృష్ణశాస్త్రి ఒక కీలకమైన కవి. తొలిదశలో భావకవిత్వానికి రూపుదిద్ది, తర్వాత వయసులో రేడియో లలితసంగీతానికి ఒరవడి పెట్టి, ఆపైన సినీగీతాలకు రూపురేకలు తీర్చిన విశిష్టకవి. ఆయన ప్రభావం భావకవులపై ఎంతగా పడిందంటే కవిత్వాన్నే కాక ఆయన ఆహార్యాన్ని కూడా అనుకరించేవారు యువకులు. భావకవిత్వాన్ని భుజానమోసి ఊరూరా కవితాగానంతో ప్రచారం చేసిన వ్యక్తి. అటువంటి మధురగళం ఆయన తుదివయస్సులో మూగబోవడం గొప్ప విషాదం. గొంతు పోయినా చివరిదశ వరకూ తాను కవిత్వం రాస్తూనే గడిపారు.

## కవితా వస్తువులు
వైవిధ్యభరితమైన వస్తువులను ఎన్నుకుని వ్రాసిన గీతాలివి. వేంకట పార్వతీశ్వర కవుల *ఉదయ గానము* చదివి ప్రతిస్పందనగా *లేదోయి నిదురలో లేదోయి సుగతి* గీతాన్ని రచించారు., నోబెల్ బహుమతి గ్రహీత, గురుదేవ్ రవీంద్రనాథ్ టాగూర్ గీతాన్ని చదివిన స్పందించి *నేడే రమ్ము! నేడే రమ్ము! వాడిన ఈ సుమము గోయ!* గేయాన్ని రచించారు. బసవరాజు అప్పారావు పాట చదివి *వాడిన తీగకె* గీత రచన చేశారు.

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
వర్గం:గేయ కావ్యాలు
వర్గం:దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి రచనలు
వర్గం:1949 పుస్తకాలు
వర్గం:1938 పుస్తకాలు
తవనం చెంచయ్య

తవనం చెంచయ్య:- వీరు కొరిశపాడు మండలం, ప్రాసంగులపాడు గ్రామములోని ఒక వ్యవసాయ కూలీ కుటుంబంలో జన్మించారు. యుక్తవయసులోనే కమ్యూనిస్టు పార్టీ పట్ల ఆకర్షితులైనారు. ఉభయ కమ్యూనిస్టు పార్టీ విడిపోయినప్పుడు వీరు సి.పి.ఎం.లో చేరినారు. తుదిశ్వాస విడిచేవరకూ ఆ పార్టీలోనే కొనసాగినారు. జిల్లాలో జరిగిన అనేక పోరాటాలకు నాయకత్వం వహించారు. భూమిలేని వ్యవసాయ కూలీలకు భూమి దక్కాలనే నినాదంతో, జిల్లాలో జరిగిన పలు భూపోరాటాలకు నాయకత్వం వహించారు. ఆగంచెరువు, చింతలపాలెం, నర్సాయపాలెం, దూబగుంట, రాజగోపాలరెడ్డినగర్, కెల్లంపల్లి గ్రామాలలో నిర్వహించిన భూపోరాటాలు, ఆయన జీవితంలో మైలురాళ్ళుగా నిలిచాయి. అంటరానితనం, సాంఘిక బహిష్కరణల వంటి దురాచారాలకు వ్యతిరేకంగా ప్రజలను సమీకరించి, పోరాటాలు సాగించారు. వేతన సమస్యలపైనా ఉద్యమాలు చేశారు. 13 ఏళ్ళపాటు పార్టీ జిల్లా కార్యదర్శిగా పనిచేశారు. చివరిదాకా విలువలతో గూడిన జీవనం గడిపారు. 2 సార్లు శాసనసభ్యునిగా పనిచేసినా, అందుమూలంగా లభించే వేతనాన్ని, అనంతరం వచ్చే పింఛనును గూడా, పార్టీకి ఇచ్చేసి, పార్టీ అందించే సహకారంతోనే జీవనం సాగించారు. ఆయన ఎం.ఎల్.ఏ.గా ఉన్న సమయంలోనూ ఆయన భార్య, కుటుంబపోషణ కోసం, కూలీగా పనిచేశారు. ఆయన చివరివరకూ, ఒంగోలులోని చిన్న పెంకుటింట్లోనే జీవనం సాగించారు. నిరాడంబర జీవనశైలితో పలువురి మన్నలనందుకున్న వీరు, 2014, ఫిబ్రవరి 23, శుక్రవారం అర్ధరాత్రి దాటిన తర్వాత, తన 92వ ఏట కన్నుమూశారు. [1]

## మూలాలు

[1] ఈనాడు ప్రకాశం; 2014, ఫిబ్రవరి-23; 16వ పేజీ

వర్గం:2014 మరణాలు
వర్గం:ప్రకాశం జిల్లా కమ్యూనిస్టు నాయకులు
వర్గం:ప్రకాశం జిల్లా ఉద్యమకారులు
వర్గం:ప్రకాశం జిల్లా నుండి ఎన్నికైన శాసన సభ్యులు
విటమిన్ బీ12

మన నాడీ వ్యవస్థ ఆరోగ్యంగా ఉండటానికి, ఎర్ర రక్తకణాల తయారీకి బీ12 విటమిన్ తప్పనిసరి. దీని లోపం కొద్ది మోతాదులోనే ఉంటే కండరాల బలహీనత, నిస్సత్తువ, వణుకు, నోటి పుండు, మూత్రం ఆపుకోలేకపోవటం, రక్తపోటు తక్కువ కావటం, కుంగుబాటు, మతిమరుపు వంటి గ్రహణ సమస్యలు తలెత్తుతాయి. ఇక లోపం మరీ తీవ్రమైతే మాత్రం రక్తహీనతకు దారితీస్తుంది. అన్ని బీ విటమన్ల మాదిరిగానే బీ12 కూడా నీటిలో కరుగుతుంది. అయితే మోతాదు ఎక్కువగా ఉంటే దీన్ని మన శరీరం.. కాలేయం, కణజాలాల్లో నిల్వ చేసుకుంటుంది. అందువల్ల ఆహారం ద్వారా తగినంత బీ12 తీసుకోకపోయినా చాలాకాలం పాటు రక్తంలో దీని మోతాదు తగ్గినట్టు కనిపించదు. ఒకవేళ నిల్వ మోతాదు తక్కువగా ఉంటే చాలా త్వరగానే బీ12 లోపం కనబడొచ్చు. పిల్లల్లోనైతే అంతకన్నా ముందుగానే ప్రభావం చూపుతుంది.
## విటమిన్ బీ12 లోపం
విటమిన్‌ బీ 12 మీ శరీర పనితీరులో ముఖ్యమైన పాత్ర పోషిస్తుంది. ఈ పోషకలోపం వివిధ ఆరోగ్య సమస్యలకు దారి తీస్తుంది. కాళ్లు నొప్పులు, స్కిన్‌ డిసీజెస్‌, గుండె సంబంధిత సమస్యలు, చిరాకు, వికారం, ఆకలి తగ్గడం వంటి లక్షణాలుంటాయి. ఇవి మీ మానసిక, శారీరక ఆరోగ్యాన్ని ప్రభావితం చేస్తాయి.
### విటమిన్ బీ12 లోపించిన లక్షణాలు
 
* చర్మం పొడిబారడం 
* మలబద్దకం 
* ఇన్సోమియా లేదా నిద్రలేమి 
* ఆలోచనలో మార్పులు, త్వరగా చీరాకు పడడం 
* జుట్టు రాలడం, జుట్టు రంగుమారడం లేదా పలచన అవ్వడం 
* మానసిక ఒత్తిడి, తడబాటు 
* నోటి అల్సర్ 
* మతిమరుపు 
* శ్వాసలో ఇబ్బంది, బరువు తగ్గడం 
* అలసట, శరీరంలో శక్తి తగ్గడం

## వృద్దులలో సమస్యలు
వృద్ధుల్లో తికమక పడటం, మతిమరుపు వంటి లక్షణాలు సహజంగా కనిపించేవే గానీ ఇందుకు బీ12 విటమిన్ లోపమూ కారణం అవుతుండొచ్చు.ఎందుకంటే వయసు మీద పడుతున్నకొద్దీ మనం తీసుకునే ఆహారంలోని బీ12 విటమిన్‌ను గ్రహించే శక్తి కూడా తగ్గుతుంది. ఇది బీ12 లోపానికి దారితీస్తుంది. పైకి ఎలాంటి లక్షణాలు కనిపించకుండానే ఈ లోపం ఎక్కువవుతుండొచ్చు. దీంతో తికమకపడటం, మతిమరుపు వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. ఇలాంటివి వృద్ధుల్లో కనిపిస్తే వయసుతో పాటు వచ్చే లక్షణాలుగానే చాలామంది పొరపడుతుంటారు. అందుకె బీ12 విటమిన్ తీసుకొవాలి.

## లభించే పదార్థాలు
*ఆహారం పదార్థాల్లో కేవలం మాంసంలో.. ముఖ్యంగా కాలేయంలో బీ12 అధిక మొత్తంలో ఉంటుంది. 
*సుమారు 100 గ్రాముల కాలేయం ద్వారా 83 మైక్రోగ్రాముల విటమిన్ లభిస్తుంది.
*చేపలు, షెల్‌ఫిష్‌లో కూడా ఎక్కువగానే ఉంటుంది.
*పాల పదార్థాలు, గుడ్లు, చికెన్‌లో కాస్త తక్కువ.
*మాంస పదార్థాల్లో ఈ బీ12 విటమిన్ ప్రోటీన్లతో కలిసిపోయి ఉంటుంది.
*జీర్ణాశయంలోని ఆమ్లం ఇది విడుదలయ్యేలా చేస్తుంది.
*అయితే వయసుతో పాటే జీర్ణాశయంలోని ఆమ్లం స్థాయీ తగ్గుతుండటం వల్ల వృద్ధాప్యంలో బీ12ను గ్రహించే శక్తీ మందగిస్తుంది.
*ఇక శాకాహారంలో బీ12 చాలా తక్కువగా ఉండటమే కాదు.. దీన్ని శరీరం సరిగా గ్రహించలేదు కూడా. కాబట్టి పూర్తి శాకాహారులు, వృద్ధులు వైద్యుల సలహా మేరకు బీ12 మాత్రలు వేసుకోవాలి.
## రోజుకు ఎంత విటమిన్ B12 అవసరం
* ఆరోగ్యవంతమైన పెద్దవారిలో బి12 విటమిన్ యొక్క సగటు రోజువారీ అవసరం 2.4 మైక్రోగ్రాములు. మీరు సహజంగా b12 తీసుకుంటే, అది నీటిలో కరిగేది కాబట్టి మొత్తం 2.4 mcg కంటే ఎక్కువగా ఉంటుంది. మీ మూత్రపిండాలు అదనపు బి12 మొత్తాన్ని కరిగించి మూత్రం ద్వారా విసర్జిస్తాయి.

## బయటి లంకెలు
* [[అమెరికా] జాతీయ వైద్య సంస్థ లో ప్రచురింపబడిన విటమిన్ బి12 వివరాలు]
*
*Vitamin B12 deficiency  article in *[[American Family Physician]]* journal
* విటమిన్B12, ఫోలేట్ వివరాలు - లాబ్ టెస్ట్ ఆన్లైన్ లో 
*
## మూలాలు


వర్గం:విటమిన్లు
కూర్చోవడం

**కూర్చోవడం ** లేదా ఆసీనులు కావడం విశ్రాంతి పొందుటకు మానవులు అవలంబించే ఒక చర్య. నేలపై గానీ లేదా ఏదైనా ఆసనం పై గానీ పిరుదులు ఆనించి కూర్చొని మనిషి సుఖానుభూతి పొందుతాడు.
## సమాజంలో మర్యాద
భారత దేశంలో ఎవరైనా మన ఇంటికి వచ్చినచో వారికి ఉచితాసనమేసి కూర్చో మనడం సామాజిక మర్యాద. అలా చేయకుంటే మర్యాద లేని వారుగా ముద్ర పడి పోతారు. ప్రభువులు, పెద్దలు మొదలగు వారి ఎదుట కూర్చోవడము పిన్న వయస్కులకు మర్యాద కాదు. అలా చేసిన పిన్న వయస్కులు మర్యాద లేని వారిగా మిగిలి పోతారు. 

## కూర్చోవడములో పద్ధతులు
పిల్లలు బాసింపట్ల వేసి కూర్చుంటారు. గొంతుక కూర్చోవడము, ఒదిగి కూర్చోవడము, దర్పంగా కూర్చోవడము, పొందికగా కూర్చో వడము, ముండ్ల మీద కూర్చున్నట్లు ఇబ్బందిగా కూర్చోవడము, పద్మాసనంలో కూర్చోవడము, కాళ్ళు బార్లా చాపి కూర్చోవడము, కాలు మీద కాలు వేసుకొని కూర్చోవడము ఇలా కూర్చోవడంలో అనేక విధానాలున్నాయి. సందర్బాన్ని బట్టి కూర్చొనే విధానము వుంటుంది. 
## కూచుంటే జబ్బులు
కూచొని తింటే కొండలైనా కరిగిపోతాయంటారు. ఇలా పొద్దస్తమానం కూచుంటే సంపదలేమిటి? ఆరోగ్యమూ హరించుకుపోతుందటున్నారు పరిశోధకులు. ఎందుకంటే ఎక్కువసేపు కూచోవటం వల్ల కండరాల సంకోచ ప్రక్రియ తగ్గిపోయి, లైపోప్రోటీన్ లైపేజ్ అనే ఎంజైమ్ పని చేయటం మానేస్తున్నట్టు కన్సాస్ స్టేట్ యూనివర్సిటీ అధ్యయనంలో బయటపడింది. ఈ ఎంజైమ్ మన శరీరంలోని కొవ్వు, ట్రైగ్లిజరైడ్లు శక్తిగా మారటంలో తోడ్పడుతుంది. ఈ విధంగా ఇది రోజంతా జీవనక్రియలు సజావుగా కొనసాగేలా చేస్తుంది. అయితే ఎక్కువసేపు కూచోవటం ద్వారా మనమే దీన్ని పనిచేయటం ఆపేయాలని శరీరానికి సూచించినట్టు అవుతోందని అధ్యయన కర్త రిచర్డ్ రోజెన్‌క్రాంజ్ చెబుతున్నారు. కూచోవటాన్ని తగ్గించి, తరచుగా అటూఇటూ తిరగటం ద్వారా ఈ ప్రక్రియలు తిరిగి పుంజుకునేలా చేయొచ్చని వివరిస్తున్నారు. ఫలితంగా గుండెజబ్బు, మధుమేహం, పక్షవాతం, రొమ్ము క్యాన్సర్, పెద్దపేగు క్యాన్సర్ వంటి దీర్ఘకాల జబ్బుల ముప్పును తగ్గించుకోవచ్చనీ చెబుతున్నారు. నడక, వ్యాయామం వంటి వాటితోనే సరిపెట్టుకోకుండా.. కూచునే సమయాన్ని తగ్గించుకోవటమూ మేలని రిచర్డ్ సూచిస్తున్నారు. చాలాసేపు కూచొని పనిచేసేవాళ్లు మధ్యమధ్యలో లేచి, కాస్త అటూఇటూ తిరిగినా మంచి ఫలితం కనబడుతుండటం గమనార్హమని చెబుతున్నారు. 
## ఇవి కూడా చూడండి
*భాసీపటలం
## మూలాలు

## బయటి లంకెలు
*Sitting down can send you to an early grave: Why sofas (and your office chair) should carry a health warning
వర్గం:మానవ ప్రవర్తన
అరటికాయ సెనగపప్పు వడలు

right|212x212px|thumb|శనగపప్పు వడలు **అరటికాయ సెనగపప్పు వడలు** అరటికాయ, శనగపప్పులతో చేయబడిన శాకాహారం వంటకం. 
## కావల్సిన పదార్థాలు
*అరటికాయలు - రెండు,
*పచ్చిసెనగపప్పు - కప్పు
*అల్లంవెల్లుల్లి ముద్ద - అరచెంచా
*పచ్చిమిర్చి - రెండులేక మూడు
*ఉప్పు - తగినంత
*పసుపు - చిటికెడు
*ధనియాలు - రెండు చెంచాలు
*వేయించిన సెనగపప్పు - నాలుగు చెంచాలు
*దాల్చినచెక్క, లవంగాలు, యాలకులు కలిపి చేసిన పొడి - అరచెంచా
*నూనె - వేయించడానికి సరిపడా.
## తయారుచేయు విధానము:
#శనగపప్పును నాలుగు గంటల ముందుగా నానబెట్టుకోవాలి.
#అరటికాయల చెక్కు తీసి పెద్ద ముక్కలుగా తరగాలి. 
#రిపడా నీటిలో అరటికాయ ముక్కలు, నానబెట్టిన సెనగపప్పు, అల్లంవెల్లుల్లి ముద్ద, పచ్చిమిర్చి ముక్కలు, పసుపు, ఉప్పు వేసుకుని ఐదు నిమిషాలు పొయ్యిమీద ఉడికించాలి.
#నీరు వంపేసి మరీ మెత్తగా కాకుండా రోట్లో దంచుకోవాలి.
#ధనియాలు, వేయించిన వేరుసెనగపప్పును కూడా దోరగా వేయించి మెత్తగా పొడిచేసుకోవాలి. 
#అరటికాయ మిశ్రమంలో ఈ పొడి, దాల్చినచెక్క పొడి కలపాలి. 
#బాణలిలో నూనె వేడిచేసి ఈ మిశ్రమాన్ని వడల్లా అద్ది వేయాలి.
#బంగారువర్ణంలోకి వచ్చాక తీసేయాలి.
#టమాటా కెచెప్‌తో కలిపి తింటే చాలా రుచిగా ఉంటాయివి.

వర్గం:శాకాహార వంటలు
వర్గం:ఫలహారాలు
వర్గం:ఆహార పదార్థాలు
వర్గం:అరటికాయ
రుద్రవీణ (పుస్తకం)

**రుద్రవీణ** పుస్తకం ప్రముఖ కవి దాశరథి కృష్ణమాచార్య వ్రాసిన ఖండ కావ్యం.
## రచన నేపథ్యం
రుద్రవీణ ఖండకావ్యాన్ని చిలుకూరు శ్రీరాములు 1950లో ప్రచురించారు. *స్వతంత్ర* తదితర పత్రికలలో ఈ ఖండకావ్యంలోని కవితలు ప్రచురితమయ్యాయి. రుద్రవీణ కావ్యాన్ని దాశరథి కృష్ణమాచార్యులు తెలంగాణకు అంకితం చేశారు.

## గ్రంథకర్త గురించి
*ప్రధానవ్యాసం: [[దాశరథి కృష్ణమాచార్య]]*
దాశరథి కృష్ణమాచార్యులు ప్రముఖ కవి, నిజాం వ్యతిరేక ఉద్యమకారుడు, సినీ గేయకర్త. యువకునిగా ఉన్నప్పుడే దాశరథి **[[ఆంధ్రమహాసభ]]**లో చైతన్యవంతమైన పాత్ర నిర్వహించి నిజాం ప్రభుత్వం విధించిన జైలు శిక్ష అనుభవించాడు. నిజామాబాదు లోని ఇందూరు కోటలో ఆయన్ని మరో 150 మందితో ఖైదు చేసి ఉంచింది, నిజాము ప్రభుత్వం. ఆయనతోపాటు ఖైదులో వట్టికోట ఆళ్వారుస్వామి కూడా ఉన్నాడు. పళ్ళు తోముకోవడానికిచ్చే బొగ్గుతో జైలు గోడల మీద పద్యాలు రాసి దెబ్బలు తిన్నాడు. మంచి ఉపన్యాసకుడు. భావప్రేరిత ప్రసంగాలతో ఊరూరా సాంస్కృతిక చైతన్యం రగిలించాడు. ఆంధ్ర సారస్వత పరిషత్తు నిర్మాతల్లో ఒకడు. 1953లో తెలంగాణ రచయితల సంఘాన్ని స్థాపించి అధ్యక్షుడుగా జిల్లాల్లో సాహితీ చైతన్యాన్ని నిర్మించాడు. ఆంధ్రప్రదేశ్ ఆస్థానకవిగా 1977 ఆగష్టు 15 నుండి 1983 వరకు పనిచేసాడు. రాష్ట్ర, కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారాలు గెల్చుకున్నాడు. అనేక సినిమాలకు గీతాలు రచించి అభిమానుల్ని సంపాదించుకున్నాడు. మీర్జాగాలిబ్ ఉర్దూ గజళ్ళను తెలుగులోకి గాలిబ్ గీతాలు పేర అనువదించారు.తల్లి మీద, తల్లి తెలంగాణ మీద ఆయన రచించిన పద్యాలు ఇప్పటికీ ఎందరికో ఉత్తేజాన్ని కలిగిస్తున్నాయి.
## కవితా వస్తువులు
నిరుపేదల తరతరాల బీదతనం ఊడ్చివేయాలనే తొందర దాశరథి ప్రతిమాటలో కనిపిస్తుందని ప్రకాశకులు చిలుకూరు శ్రీరాములు *ప్రకాశిక*లో పేర్కొన్నారు. ఈ అంశాలు రుద్రవీణ కవితావస్తువుల్లో చాలావరకూ ప్రతిఫలిస్తాయి. కొన్ని కవితల్లో ప్రేమ భావనలు కూడా కనిపిస్తాయి.

## కవితల జాబితా
రుద్రవీణ ఖండకావ్యంలో మొత్తం 16 కవితలు ఉన్నాయి. అవి:

* మంగళగీతి
* మూర్చన
* రససమాధి
* ఉషస్సుందరి
* మేలుకొలుపు
* స్వామి పూజ
* పచ్చని గడ్డిపై
* వీర తెలంగాణము

* ముక్త భూమి
* అగ్ని కుంకుమము
* సుప్రభాతం
* రానున్నది
* రుధిరపక్షులు
* కవాటం
* మహాగీతం
* రుధిర దీపిక

## మూలాలు

వర్గం:ఖండ కావ్యాలు
వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
వర్గం:దాశరథి కృష్ణమాచార్య రచనలు
వర్గం:1950 పుస్తకాలు
మహాంధ్రోదయం

thumb
**మహోంధ్రోదయం** ప్రముఖ కవి దాశరథి కృష్ణమాచార్య రచించిన ఖండకావ్యం. తెలంగాణ ప్రాంతం నిజాం పరిపాలన నుంచి విముక్తి పొంది హైదరాబాద్ రాష్ట్రంగా, మద్రాసు రాష్ట్రం నుంచి విడివడి ఆంధ్ర రాష్ట్రం మరోవైపు విడిగానూ మనుగడ సాగిస్తున్న రోజుల్లో ఆ రెండు ప్రాంతాలను కలిపి మహాంధ్ర రాష్ట్రం ఏర్పడాల్సిన ఆగత్యం వివరిస్తూ ఈ కావ్యరచన చేశారు.

## రచన నేపథ్యం
మహాంధ్రోదయం ఖండకావ్యాన్ని 1955లో తెలంగాణా రచయితల సంఘము ప్రచురించింది. ప్రముఖ పాత్రికేయులు, రచయిత, చరిత్రకారుడు సురవరం ప్రతాపరెడ్డికి ఈ కృతి అంకితమిచ్చాడు.మల్లంపల్లి సోమశేఖరశర్మఈ పుస్తకానికి పీఠిక వ్రాశాడు. బూర్గుల రామకృష్ణారావు, బెజవాడ గోపాలరెడ్డి ప్రశంసావాక్యాలు వ్రాశారు.

## గ్రంథకర్త గురించి
*ప్రధానవ్యాసం: [[దాశరథి కృష్ణమాచార్య]]*
దాశరథి కృష్ణమాచార్యులు ప్రముఖ కవి, నిజాం వ్యతిరేక ఉద్యమకారుడు, సినీ గేయకర్త. యువకునిగా ఉన్నప్పుడే దాశరథి **[[ఆంధ్రమహాసభ]]**లో చైతన్యవంతమైన పాత్ర నిర్వహించి నిజాం ప్రభుత్వం విధించిన జైలు శిక్ష అనుభవించాడు. నిజామాబాదు లోని ఇందూరు కోటలో ఆయన్ని మరో 150 మందితో ఖైదు చేసి ఉంచింది, నిజాము ప్రభుత్వం. ఆయనతోపాటు ఖైదులో వట్టికోట ఆళ్వారుస్వామి కూడా ఉన్నాడు. పళ్ళు తోముకోవడానికిచ్చే బొగ్గుతో జైలు గోడల మీద పద్యాలు రాసి దెబ్బలు తిన్నాడు. మంచి ఉపన్యాసకుడు. భావప్రేరిత ప్రసంగాలతో ఊరూరా సాంస్కృతిక చైతన్యం రగిలించాడు. ఆంధ్ర సారస్వత పరిషత్తు నిర్మాతల్లో ఒకడు. 1953లో తెలంగాణ రచయితల సంఘాన్ని స్థాపించి అధ్యక్షుడుగా జిల్లాల్లో సాహితీ చైతన్యాన్ని నిర్మించాడు. ఆంధ్రప్రదేశ్ ఆస్థానకవిగా 1977 ఆగష్టు 15 నుండి 1983 వరకు పనిచేసాడు. రాష్ట్ర, కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారాలు గెల్చుకున్నాడు. అనేక సినిమాలకు గీతాలు రచించి అభిమానుల్ని సంపాదించుకున్నాడు. మీర్జాగాలిబ్ ఉర్దూ గజళ్ళను తెలుగులోకి గాలిబ్ గీతాలు పేర అనువదించారు.తల్లి మీద, తల్లి తెలంగాణ మీద ఆయన రచించిన పద్యాలు ఇప్పటికీ ఎందరికో ఉత్తేజాన్ని కలిగిస్తున్నాయి.

## కవితల జాబితా
మహాంధ్రోదయంలో 20 కవితలు ఉన్నాయి., 

* తెలంగాణ
* మహాంధ్రోదయం
* కోటి గొంతుకలు
* శిల్పి
* మంగళగీతి
* నటస్వామి
* గుండెలో దీపాలు
* పూలలో జ్వాలలు
* తెలంగాణ విముక్తి
* తెలంగాణ తల్లి

* పౌష లక్ష్మి
* మధు రథము
* మాధురి
* రాగబంధము
* మూర్ఛన
* కపోతీ సందేశము
* మంజీర
* క్షమామూర్తి
* కాపయ నాయకుడు
* సాహిత్య సామ్రాజ్యము

## మచ్చుతునక

నా యింటి చిన్నది నడుము సన్నముది క
      న్నుల తెల్గు సిగ్గులు మొలకలెత్త
నా వైపు సూచి నన్ వలపించుకొన్నది
      పాతకాలంపు సౌభాగ్య గరిమ
క్రొత్తనాటి వెలుంగు కూడగట్టినయట్టు
      లుంగరమ్ముల జుత్తు నొత్తికట్టి
తెలుగు సింగారాలు తలబ్రాలుగా జార
       పూలు ముడిచి ముద్దరాలు వోలె

నవ్వుల వెలార్చి నా యింటి నడుమ సోర
దీపమును కూర్చి పెట్టిన తెలుగుపిల్ల
కన్నడము కన్నడింపని కవన లక్ష్మి
రసభర విజృంభమాణ పూర్ణ కుచకుంభ

## బయటిలింకులు
* డీఎల్ఐలో మహాంధ్రోదయం గ్రంథ ప్రతి

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
వర్గం:ఖండ కావ్యాలు
వర్గం:దాశరథి కృష్ణమాచార్య రచనలు
వర్గం:1955 పుస్తకాలు
ఖేచరీ ముద్ర

**ఖేచరీ ముద్ర అనేది,** ఒక హఠయోగ సాధన. ఇందులో నాలుక కొసను వెనక్కి మడిచి, కొండనాలుకపై భాగం మీదుగా నాసికా రంధ్రాలను తాకించడం. దీన్ని సాధన చేయాలంటే ముందుగా నాలుకను పొడవుగా చేయాలి. ఇందుకోసం నోరు కింది భాగం నుంచి నాలుకను అంటి పెట్టుకునే మృదు కండరాలను నెమ్మదిగా కత్తిరించుకుంటూ పోతారు కూడా.ఈ ఖేచరీ ముద్రను స్వామీ దయానందగిరి తనచివరి రోజులలో ఆచరించి జీవితాన్ని పరిత్వజించాడు 

## విశేషాలు
కుండలినీ యోగంలో ఖేచరి ముద్రకు ప్రాముఖ్యత ఉంది. "ఖే" అనగా ఆకాశంన అనీ, "చరి" అంటే సంచరించునదనీ అర్థం. అనగా "ఆకాశాన సంచరించునది" అని అర్థం.

## ఇతర ముద్రలు
యోగ సాధనలో ఐదు విధాలైన ముద్రలు ఉన్నాయి. అందులో ఒకటి ఖేచరీ ముద్ర. మిగిలినవి: 2. భూచరి, 3. మధ్యమ, 4. షణ్ముఖి, 5. శాంభవి. ఇందులో ఖేచరీ ముద్రలో ముఖ్యాంశం భ్రూమధ్యంలో చూపును కేంద్రీకరించి ఉంచడం. ఇది లంబికా యోగానికి సంబంధించిన ముద్ర కూడా. నాలుక అగ్ర భాగాన్ని వెనుకకు మరల్చి కొండనాలుకకు తాకించడం లంబికాయోగం. ఇందుకు గాను సాధకులు నాలుక కింద నెమ్మదిగా కోత పెడతారు. ఇది చాలా కష్టంతో కూడిన పని. గురుముఖంగా మాత్రమే చేయదగిన సాధన. యోగ కుండల, శాండిల్య గ్రంథాలలో ఇందుకు సంబంధించిన సాధనను వివరించారని ఆం.వే.ప. తెలియ జేస్తుంది.  

## మూలాలు

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:యోగా
కిర్లియన్ ఫొటోగ్రఫీ

**కిర్లియన్‌ ఫొటోగ్రఫీ**  (ఆంగ్లం: Kirlian photography) ప్రతి జీవపదార్థాన్నీ ఒక కాంతి ఆవరించి ఉంటుందనీ, అందులోని రంగుల మార్పు వల్ల జీవపదార్థంలోని లోపాలు వ్యక్తమవు తాయనీ తెలియజేసే ఒక నూతన వైజ్ఞానిక విధానం. సెమెన్‌ డి కిర్లియన్‌, వాలెంటినా కిర్లియన్‌ అనే శాస్త్రజ్ఞుల జంట, తమ వద్ద ఉన్న ఒక వైజ్ఞానిక పరికరంతో ప్రయోగాలు చేస్తుంటే జీవ పదార్థాలకు ఒక కాంతి వలయం ఉంటుందనే సత్యం వెల్లడైంది. సెమెన్‌ 1978 వరకు, వాలెంటినా 1971 వరకు జీవించారు. వారు 1935లో మొదటిసారి జీవపదార్థాల కాంతి వలయం గురించి కనుగొని ప్రకటించారు. వైద్యశాస్త్రంలో రోగనిదానానికి ఇది ఉపయోగపడుతుందని ఆ రోజుల్లోనే వారు ప్రకటించారు. మొదట ఇది పెద్ద విషయం కాదని కొట్టిపారేసిన కొందరు అమెరికన్‌ శాస్త్రజ్ఞులు, ఇందులోని విశేషాలను మరింత పరిశోధన చేసి తెలుసుకోవాలని ప్రయత్నించి, కొంత పురోభివృద్ధి సాధించారు. ఈ విషయం మీద 20వ శతాబ్దంలో చాలా పుస్తకాలు వెలువడ్డాయి. చైనీయులు వేల సంవత్సరాల కిందట కనుగొన్న సుమారు ఏడు వందల అకుపంక్చర్‌ పాయింట్ల వద్ద కాంతివలయంలోని తేజస్సు కేంద్రీకృతమై ఉందని శాస్త్రజ్ఞులు తెలుసుకొన్నారు.

వర్గం:ఫోటోగ్రఫీ
మూలాపేట

**మూలాపేట ** నెల్లూరు లోని ఒక ప్రాంతం. ఇది నెల్లూరు ఏర్పాటుకాకముందు పాత నెల్లూరుగా పేరొందింది.
## చరిత్ర
మూలస్థానేశ్వర స్వామి పేరుతోనే నెల్లూరులో మూలాపేట రూపాంతరం చెందిందని చరిత్రకారులు చెబుతున్నారు. ఈ దేవాలయం కూడా 1400 సంవత్సరం కిందట వెలసిందని ప్రతీతి. పదో శతాబ్దం నుంచి ఇక్కడ శూద్రులు నివాసం ఉండేవారు. కాకతీయ గణపతి దేవుడు నెల్లూరు చెరువు (స్వర్ణాల చెరువు)ను పదో శతాబ్దంలో తవ్వించారు. ఇలా నీటి వనరులను ఆధారంగా చేసుకొని నివాస కేంద్రాలు ఏర్పడ్డాయని పెద్దల మాట. దీంతోపాటు నగరానికే ఒక మూలగా ఈ ప్రాంతం ఉండటం వల్ల దీన్ని మూలప్రాంతమని అనేవారని.. క్రమేపి మూలాపేటగా పిలిచేవారనే మరో కథ వినిపిస్తోంది.
### నామవివరణ
మూలాస్థానేశ్వరస్వామి ఆలయం ఉండడం వల్ల మూలాపేట అనే పేరు ఏర్పడింది.

## పొట్టి శ్రీరాములు నిరసన దీక్ష
1945వ సంవత్సరంలో మూలాపేట వేణుగోపాలస్వామి దేవస్థానం వెనుక ఉన్న కోనేరు ఒడ్డు నుంచే అమరజీవి పొట్టి శ్రీరాములు హరిజన దేవాలయ ప్రవేశం కోసం దీక్షలు చేపట్టారు. ఇవి నెల్లూరు చరిత్రలో మరిచిపోలేని రోజులుగా చెప్పబడ్డాయి.
## పురాణ ప్రశస్థి
ఈ ప్రాంతము పురాతనమైన దేవాలయాలకు ప్రసిద్ధి చెందింది. వీటిలో ప్రధానంగా నీలకంఠేశ్వర అన్నపూర్ణమ్మవారి ఆలయం.. ధర్మరాజ స్వామి దేవాలయం.. శ్రీ వేణుగోపాలస్వామి ఆలయం.. వీరభద్రస్వామి ఆలయం పేరొందినవి. వీటితోపాటుగా అనేక ఆలయాలు ఇక్కడున్నాయి. స్థానిక దేవాలయాలకు.. ఒక్కొక్క దేవాలయానికి విశిష్టత, మహిమలతో కూడిన సాక్ష్యాలు విశేషంగా చెబుతారు. ఇక్కడ బ్రాహ్మణులు ఎక్కువ ఉండటం వల్ల బ్రాహ్మణవీధి ఏర్పడింది. కంచికామకోటి జయేంద్ర సరస్వతి స్వామిజీ ఆధ్వర్యంలో కొనసాగుతున్న శంకరమఠం కూడ ఇక్కడే ఉంది.
## తిరుపతి వెంకట కవుల ఆవాసం
ఇక్కడ తిరుపతి వెంకటకవులు సైతం నివసించేవారని పూర్వికులు చెబుతున్నారు. ఎందరో వేదపండితులకు మూలాపేట పుట్టినిల్లుగా విలసిల్లింది. సాహితీకోవిదులు తమ కళను ప్రదర్శించేవారని చెబుతారు.. శివాలయం వద్ద నాలుగు కాళ్ల మండపాలు.. రాష్ట్రంలోనే అతిపెద్ద బొజ్జగణపతి దేవాలయం ఇక్కడ ఉండడం విశేషం. మూలాపేట ప్రాంతానికి ఎప్పుడు ఏనుగు వచ్చినా.. రాత్రిపూట మాత్రం ఇక్కడ ఉండదని.. స్థానికులు రకరకాల కథలు చెప్పుకుంటారు.
## సరస్వతి సమాజం
సరస్వతి సమాజం పలువురి మేధావులకు, పదవీ విరమణ చేసిన పెద్దలకు నిలయంగా భాసిల్లుతూ.. ఎన్నో దైవపరమైన కార్యక్రమాలకు ఈ సరస్వతి సమాజం వేదికగా కొనసాగుతోంది. నెల్లూరులోని ఎక్కడ లేనివిధంగా పురాతనమైన సంస్కృత పాఠశాల, కళాశాల ఇక్కడే ఉండటం గర్వకారణం.. పురాతనమైన దివ్యజ్ఞాన సమాజం.. గ్రంథాలయం.. ఒకప్పుడు విశేషంగా చెప్పుకున్నారు. ప్రస్తుతం వీరి సేవలు కనుమరుగయ్యాయి. ఎందరో రాజకీయ వేత్తలను తయారు చేసి విశేషంగా మేధావులను తీర్చిదిద్ది.. వేదపండితులకు నిలయంగా మారి.. మూలాపేట నెల్లూరు చరిత్రలో తన ప్రత్యేక స్థానాన్ని కాపాడుకుంటున్నది.
## మూలాలు

వర్గం:నెల్లూరు జిల్లా చరిత్ర
వర్గం:శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా పుణ్యక్షేత్రాలు
వర్గం:శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు
పప్పు చెక్కలు

**పప్పు చెక్కలు** ఒక దక్షిణ భారతదేశ వంటకము. ముఖ్యంగా ఇది ఒక పిండివంట
## కావలసిన పదార్థాలు
*బియ్యప్పిండి: కిలో
* పుట్నాలపప్పు: 100 గ్రాములు
*పచ్చిసెనగపప్పు: 100 గ్రాములు
*పెసరపప్పు: 100 గ్రాములు 
*కారం: 3 టీస్పూన్లు
*ఉప్పు: 2 టీస్పూన్లు
*వెన్న: నిమ్మకాయంత
*నూనె: వేయించడానికి సరిపడా
## తయారుచేసే విధానం
#పచ్చిసెనగపప్పు, పెసరపప్పు రెండుగంటలపాటు నానబెట్టాలి.
#పుట్నాలపప్పు మెత్తని పొడిలా చేయాలి.
#ఓ వెడల్పాటి బేసిన్‌లో బియ్యప్పిండి, నానబెట్టిన పప్పులు, జీడిపప్పుముక్కలు, ఉప్పు, కారం, పుట్నాలపప్పులపొడి, వెన్న అన్నీ వేసి కలపాలి. 
#తరువాత తగినన్ని నీళ్లు పోసి ముద్దలా చేసి నిమ్మకాయసైజు ఉండలుగా చేసుకుని ప్లాస్టిక్ కాగితంమీద నూనె లేదా నెయ్యి రాసి గుండ్రని బిళ్లలుగా వత్తి కాగిన నూనెలో వేయించి తీయాలి.

వర్గం:శాకాహార వంటలు
వర్గం:ఫలహారాలు
వర్గం:పిండి వంటలు
చంద్రవంకలు (వంటకం)

**చంద్రవంకలు ** బియ్యం పిండి తో తయారుచేసే ఒక ఆంధ్ర పిండివంట.
## కావలసిన పదార్థాలు
*బియ్యంపిండి - కప్పు
*మైదా - రెండు కప్పులు
*నువ్వులు - పావు కప్పు
*నూనె- వేయించడానికి సరిపడా
*కొబ్బరి కోరు - అరకప్పు
*ఉప్పు - చిటికెడు
*బెల్లం, పంచదార, నెయ్యి - కప్పు చొప్పున
*యాలకులు - ఎనిమిది
*నెయ్యి - కప్పు.
## తయారుచేయు విధానము
thumb|చంద్రవంకలు
#బియ్యంపిండి, మైదా, ఉప్పు, కొబ్బరికోరు, యాలకుల పొడి విడిగా ఓ పాత్రలోకి తీసుకుని.. కరిగించిన నెయ్యి వేస్తూ చపాతీపిండిలా కలిపి పెట్టుకోవాలి. 
#అరగంటయ్యాక ఈ పిండిని చిన్నచిన్న ఉండల్లా చేసుకోవాలి.
#ఒక్కో ఉండను తీసుకుని వత్తుల్లా చేస్తే పొడుగ్గా వస్తాయి. అంచులు పలుచగా ఉండాలి.
#కొద్దిగా వంచి.. చపాతీ పీటపై ఉంచి.. పలుచగా వత్తితే.. చంద్రవంకలా వస్తుంది. అలా మిగతా వాటినీ చేసుకోవాలి. 
#ఇప్పుడు వెడల్పాటి పాత్రలో బెల్లం, పంచదార, కాసిని నీరు తీసుకుని గట్టిపాకం పట్టాలి.
# చేసి పెట్టుకున్న చంద్రవంకలపై నువ్వులు చల్లి, నూనెలో బంగారు వర్ణం వచ్చేదాకా వేయించి.. బెల్లం పాకంలో వేయాలి. కాసేపటికి పాకం చంద్రవంకలకు పడుతుంది. 
#ఇవి రుచిగా ఉంటాయి. ఇవి నెలరోజుల దాకా నిల్వ ఉంటాయి.

వర్గం:పిండి వంటలు
వర్గం:ఫలహారాలు
వర్గం:శాకాహార వంటలు
చికెన్ పకోడి

**చికెన్ పకోడి ** ఒక అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన మాంసాహార వంటకము.
## కావలసిన పదార్థాలు
*కోడి మాంసము - ఎముకలు లేకుండా - : అరకిలో
*మొక్కజొన్న పిండి (కార్న్‌ఫ్లోర్) - : టేబుల్‌స్పూను
*మైదాపిండి: 2 టేబుల్‌స్పూన్లు
*కారం: పావుటీస్పూను
*అల్లంవెల్లుల్లి: అరటీస్పూను
*పెరుగు: టేబుల్‌స్పూను
*జీలకర్ర: పావుటీస్పూను
*గుడ్లు: రెండు
*గరంమసాలా: టీస్పూను
*ఉప్పు: రుచికి సరిపడా
*నూనె: తగినంత

File:Chicken pakora in Jätkäsaari.jpg|చికెన్ పకోడి 
File:Food-Chicken-Pakoda.jpg|చికెన్ పకోడి

## తయారుచేసే విధానం
# కోడి మాంసము (చికెన్‌)ను సన్నని ముక్కలుగా కోయాలి.
#మైదాలో మొక్కజొన్న పిండి (కార్న్‌ఫ్లోర్) గుడ్లసొన, పెరుగు, కారం, అల్లంవెల్లుల్లి, జీలకర్ర, గరంమసాలా, ఉప్పు వేసి కలపాలి.
#తరువాత చికెన్ ముక్కలు కూడా వేసి బాగా కలిపి నాలుగు గంటలసేపు నాననివ్వాలి.
#బాణలిలో నూనె పోసి కాగాక పిండి మిశ్రమం పట్టిన ముక్కల్ని పకోడీల మాదిరిగా వేయించి తీయాలి.
## బయటి లంకెలు
*చికెన్ పకోడా తయారీ విధానము వీడియో

వర్గం:మాంసాహార వంటలు
వర్గం:ఫలహారాలు
కోడి మాంసం

**కోడి మాంసము **ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ఒక ప్రధాన మాంసాహార పదార్థము. పౌల్ట్రీ ఉత్పత్తులలో ప్రపంచమంతా వాడేది కోడిమాంసమే. సుమారు 600 బి.సి నుండి బాబిలోనియన్‌ ప్రజలు చికెన్‌ను వాడినట్లు ఆనవాలు ఉన్నాయి. దీని మాంసములో కొవ్వుపదార్ధము తక్కువగా ఉండి పోషకాలు, మాంసకృత్తులు దండిగా లభిస్తాయి. శారీరక పెరుగుదల, కండరాల పెరుగుదల, మెదడు, శరీర అవయవాలు ఆరోగ్యంగాను, సమర్ధవంతంగాను పనిచేయడానికి మాంసకృత్తులు చాలా అవసరం. పిండిపదార్థాల వల్ల శారీరకంగా కొంత మేరకు శక్తి కలుగుతున్నప్పటికీ శారీరక ఎదుగుదలకు కావలసిన మాంసకృత్తులు మాత్రం పిండిపదార్థాలలో కొంతవరకే ఉంటాయి. అందుకే ప్రతి ఒక్కరూ ప్రతిరోజూ, సరి పడినంత మోతాదులో మాంసకృ త్తులు కలిగిన పదార్థాలను విధిగా తీసుకోవాలి. కోడిమాంసము మంచి పౌష్టికాహారము.
## రకాలు

### నాటుకోళ్ళు
మన ఇళ్ళలో పెంచేవి. ఇవి ఎక్కువగా పల్లె ప్రాంతాలలో చూడవచ్చును.
thumb|నాటుకోడి పుంజు|260x260px

### బాయిలర్ కోళ్ళు :
వ్యాపార రీత్యా హైబ్రిడ్ కోళ్ళను కోళ్ళ ఫారం లలో పెంచుతారు . ఇవి నాటుకోళ్ళంత రుచిగా ఉండవు .

### గిన్నీ కోళ్ళు :
ఇవి చాలా చిన్నవిగా ఉంటాయి. అడవులలో ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి.

### దొంక కోళ్ళు :
ఇవి పళ్లే టూళ్ళలో పొలాలలో ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి. చిన్నవిగా ఉండి తక్కువ కండ కలిగి తక్కువ మాంసమును ఇస్తాయి.

### నిప్పుకోళ్ళు :
ఇవి చాలా పెద్దవిగా ఉంటాయి. నిప్పుకోళ్ళను ఎక్కువగా గుడ్ల కోసము పెంచుతారు.

## చికెన్ వంటలు
#చికెన్ బిర్యాని
#చికెన్ పకోడి
#చికెన్ పులావ్
#చికెన్ 65
#చికెన్ పచ్చడి
#కోడిమాంసం ఆవకాయ
#తండూరి చికెన్
#అంకాపూర్ నాటుకోడి కూర: తెలంగాణ రాష్ట్రం, నిజామాబాద్ జిల్లా, ఆర్మూరు మండలం మండలం, అంకాపూర్ గ్రామంలో తయారుచేసే కోడికూర.

## తినకూడని పరిస్థితులు
భగందర వ్రణముతో బాదపడుతున్నవారు, మూలవ్యాధితో బాదపడుతున్నవారు, కడుపులో ఉదరకోశ పుండ్లు (అల్సర్స్) తో బాదపడుతున్నవారు, మద్యము ఎక్కువగా తాగేవారు, మూత్రకోశ రాళ్ళుతో బాదపడుతున్నవారు కోడిమాంసాన్ని తినరాదు.

## చిత్రమాలిక

దస్త్రం:LemonChicken.JPG|గ్రిల్లింగ్ కోసం చికెన్ యొక్క మెరినేషన్.
దస్త్రం:USDA poultry cuts.png|యునైటెడ్ స్టేట్స్ డిపార్ట్‌మెంట్ ఆఫ్ అగ్రికల్చర్ (USDA) గొడ్డు మాంసం మాదిరిగానే కోళ్ల కోతలను వర్గీకరిస్తుంది.
దస్త్రం:Chicken dish cooking tomatoes mushrooms spices.jpg|పుట్టగొడుగులు మరియు టమోటాలు మరియు సుగంధ ద్రవ్యాలతో చికెన్.
దస్త్రం:PoussinOnHand.JPG|ఒక పౌసిన్, లేదా జువెనైల్ చికెన్, ఒక చేతిపై కూర్చొని ఉంది.
దస్త్రం:Roasted chicken and potatoes.JPG|బంగాళదుంపలతో ఓవెన్ కాల్చిన చికెన్.
దస్త్రం:Chckenjf7320.JPG|చికెన్ పెకింగ్ (ఫిలిప్పీన్స్).
దస్త్రం:Damki Chicken fry in Hyderabad.JPG|చికెన్ దమ్ బిరియాని.


## మూలాలు

వర్గం:ఆహార పదార్థాలు
వర్గం:కూరలు
వర్గం:మాంసాహార వంటలు

## బాహ్య లింకులు
*
మారీచుడు

**మారీచుడు** రామాయణంలో ఒక రాక్షసుడు. ఇతను రాముడి చేతిలో మరణించాడు. ఇతను తాటకి కొడుకు. సుబాహునికి అన్న. మిక్కిలి జిత్తుల మారి. రామాయణంలో ప్రతినాయకుడైన రావణునికి అనుయాయుడు. రావణుడు సీతను అపహరించడానికి వేసిన పన్నాగంలో ఇతను బంగారు రంగు కలిగిన లేడి రూపంలో రామలక్ష్మణులను దారి మళ్ళించడంలో ఒక ముఖ్యపాత్ర పోషించాడు. ఇతని కొడుకు కాలనేమి హనుమంతుడి చేతిలో మరణించాడు.

ఇతను తల్లి తాటకి, సోదరుడు సుబాహునితో కలిసి శాపం కారణంగా మునులను హింసిస్తూ ఉండేవారు. విశ్వామిత్రుని కోరిక మేరకు శ్రీరాముడు వీరిని ఓడించాడు. ఇతను మరొక్కసారి రాముని చంపడానికి ప్రయత్నించాడు కానీ ప్రాణం కాపాడుకోవడానికి పారిపోవలసి వచ్చింది. చివరకు బంగారు లేడి రూపంలో రాముని చేతిలో హతమైనాడు.

## పురాణ గాథ
మారీచుడు రాక్షసుడైన సుందుడు, యక్షిణి అయిన తాటకికి జన్మించిన వాడు. సుందుడు జంబ, ఝర్జల సంతానం. తాటకి యక్షరాజు సుకేతుని కుమార్తె.
విశ్వామిత్రుడు యాగం చేస్తుండగా మారీచ, సుబాహులు దానికి ఆటంకం కలిగించారు. అపుడు విశ్వామిత్రుడు అయోధ్యకు పోయి, దశరథుని అడిగి రామలక్ష్మణులను పిలుచుకొనివచ్చి తన యాగమునకు విఘ్నం కలిగించేవారిని సంహరించమన్నాడు. రాముడు ఆగ్నేయాస్త్రము ప్రయోగించి సుబాహుని చంపి, శీతేషాస్త్రమును ప్రయోగించి మారీచుని సముద్రంలో పడేటట్లు చేశాడు. మారీచుడు రాముని పరాక్రమము తెలిసి అతని జోలికి వెళ్ళక దక్షిణసముద్రతీరమున ఆశ్రమము ఏర్పాటు చేసుకుని అక్కడ తపస్సు చేయుచు ఉండెను. అనంతరము వనవాసము చేయవచ్చిన రాముడు దండకారణ్యమున ఉండగా, రావణుడు అతని భార్య సీతను ఎత్తుకొని పోవుటకు ఇతని సహాయము కోరాడు. అప్పుడు మారీచుడు రాముని పరాక్రమమును గురించి రావణుడికి చెప్పి ఆ పని వద్దని పలు విధాలుగా నచ్చజెప్పాడు. అయినా రావణుడు వినకపోయినందున ఎట్టకేలకు రావణుని మాటకు కట్టుబడి, తాను ఒక బంగారు జింక అయి, రాముని ఆశ్రమమునకు ఎదుట పచ్చిక మేస్తూ ఉన్నాడు. సీత దానిని చూచి దాని రూపరేఖాలావణ్యాది గుణములకు సంతోషించింది, వెంటనే రామునకు తెలిపి దానిని తనకు పట్టి ఇయ్యవలయును అని ప్రార్థించింది. రాముడు దానిని పట్టబోయి అది తనకు చిక్కక పరుగెత్తగా దానిని తఱుముకొని బహుదూరము పోయి మాయామృగము అని తెలిసికొని బాణప్రయోగము చేయగా మారీచుడు నిజరూపమును పొంది "హా ........  సీత హా .......   లక్ష్మణ" అని అఱచుచు ప్రాణములు విడిచాడు. ఆ అరుపు విని సీత దిగులుపడి రామునకు ఏమో ఆపద వాటిల్లినట్లున్నది, నీవు పోయి ఆ ఆపద తొలగించి పిలుచుకొని రమ్మని లక్ష్మణుని పంపింది. అదే సమయంలో ఒంటరిగా ఉన్న ఆమె వద్దకు రావణుడు సన్యాసి వేషంలో వచ్చి ఆమెను ఎత్తుకొని పోయాడు. ఇలా మారీచుడు రామాయణంలో మారీచుడిది ఒక ప్రధానమైన పాత్ర.

## మూలాలు

వర్గం:పురాణ పాత్రలు
త్రిశంకు

thumb|విశ్వమిత్రుడు
**త్రిశంకు**డు సూర్యారణ్యుని కొడుకు. హరిశ్చంద్రుని తండ్రి. ఇతని మొదటిపేరు సత్యవ్రతుఁడు. ఇతఁడు బొందితో స్వర్గమునకు పోవలెనని వసిష్ఠుని కోరగా, అతఁడు ఇది లోకవిరుద్ధమని వారించెను. అంత నతడు వశిష్టుని కుమారుల చెంతకు పోయి వారిని నిర్బంధించెను. వారు తమ తండ్రి చెప్పినదాని ఇతఁడు ఉల్లంఘించినందున ఛండాలత్వము పొందునట్లు శపియించిరి. ఆ తర్వాత తన కోరికను నెరవేర్చుకొనుటకు ఇతడు విశ్వామిత్రుని ఆశ్రయించి తనను బొందితో స్వర్గమునకు పంపమని వేడుకొనెను. అంత విశ్వామిత్రుడు తన తపోబలముచేత ఇతనిని శరీరముతోనే దేవలోకమునకు పంపగా, దేవతలచే అచ్చటనుండి తలక్రిందుగ భూమికి పడద్రోయఁబడెను. అపుడు విశ్వామిత్రుఁడు వీనిని క్రిందపడకుండ నిలిపి త్రిశంకుస్వర్గము అని మఱియొక స్వర్గమును తన తపోమాహాత్మ్యముచే సృజియింప యత్నించి దేవతల ప్రార్థనచే మానుకొనెను. త్రిశంకుఁడు అక్కడే మద్యలో అట్లే నిలిచెను. ఇతనికి గురునాజ్ఞ యుల్లంఘన, చండాలత్వము, నిషిద్ధవస్తు భోజనము అను మూఁడు శంకువులు (శంకువు = మేకు, దోషము) సంభవించినందున త్రిశంకుఁడు అను నామము కలిగెను.

వర్గం:పురాణ పాత్రలు
గాలవుడు

గాలవుడు విశ్వామిత్ర మహర్షి శిష్యుడు. అతను  కువలయాశ్వునికి అశ్వమును ఇచ్చిన ఒక ఋషి. అతడు  శుక్లయజుర్వేదాధ్యాపకుడు.  

## గురుదక్షిణ కోసం అవస్థలు
అతను విశ్వామిత్రుని వద్ద విద్యాభ్యసము పూర్తి కాగానే గురుదక్షిణ ఇస్తానని అన్నాడు. కానీ విశ్వామిత్రుడు నిరాకరించాడు. అయినా మూర్ఖంగా ఏదైనా అడగాలని పట్టుబట్టాడు. విశ్వామిత్రుడు కోపించి ఒక చెవి మాత్రం నల్లగా ఉన్న తెల్లని గుర్రములు ఎనిమిది వందలు సమర్పించు కొమ్మని చెప్పాడు. గాలవుడు అంగీకరించి వాటిని వెదుకుతూ బయలుదేరాడు. ఎంత వెతికినా అవి మాత్రం దొరకలేదు. ఐనా గాలవుడు నిద్రాహారాలు మాని గుర్రాల కొరకు వెదకడం మొదలు పెట్టాడు.  మార్గ మధ్యంలో తన బాల్య స్నేహితుడు గరుత్మంతుని కలిసాడు. గరుత్మంతుడు గాలవుని సమస్య తెలుసు కుని అతడిని వీపు మీద ఎక్కించు కుని యయాతి అనే రాజు వద్దకు తీసుకు వెళ్ళాడు. యయాతి కూడా తన వద్ద గుర్రాలు లేవని చెప్పి తన కుమార్తె మాధవినిచ్చి అతనికి వివాహం చేసాడు. అతను తన భార్య మాధవితో సహా గుర్రాలను వెతకడం ప్రారంభించాడు. గుర్రాల కొరకు ఇక్ష్వాకు మహారాజు వద్దకు వెళ్ళాడు. ఇక్ష్వాకు మహారాజు వద్ద అలాంటి గుర్రాలు రెండు వందలు ఉన్నాయి. సంతానం కొరకు పరితపిస్తున్న ఇక్ష్వాకు హయములను ఇచ్చి బదులుగా ఒక సంతానం కలిగే వరకు మాధవిని తన వద్ద ఉంచమని ఒప్పందం కుదుర్చుకున్నాడు. ఇక్ష్వాకు మాధవి ద్వారా వసుమనస్సుడు అనేకుమారుని పొందిన తరువాత మాధవిని గాలవునికి ఇచ్చాడు. గాలవుడు కాశీరాజు దివోదాసుకు మాధవిని ఇచ్చి రెండు వందల గుర్రాలను తీసుకున్నాడు. మాధవి వలన దివోదాసుకు ప్రత్యర్ధనుడు అనే కుమారుడు కలిగాడు. తరువాత గాలవుడు మాధవిని భోజ పురాధీశుడు ఔశీనరునికి ఇచ్చి మరొక రెండు వందల గుర్రాలను పొందాడు. ఔశీనరుడికి మాధవి వలన శిబి అనే కుమారుడు జన్మించాడు. అయినా మాధవి కన్యాత్వం చెడలేదు. మిగిలిన గుర్రాల కొరకు గాలవుడు వెదుకుచుండగా గరుత్మంతుడు వచ్చి గాలవునితో " గాలవా ! ఇలాంటి గుర్రాలు ప్రపంచంలో ఇక లేవు. ఈ ఆరు వందల గుర్రాలను నీ గురువు గారికి ఇచ్చి రెండు వందల గుర్రాలకు బదులు మాధవిని అతనికి ఇమ్ము " అని చెప్పాడు. తనకు లభించిన అరు వందల గుర్రాలతో విశ్వామిత్రుని వద్దకు వెళ్ళిన గాలవుడు. తమతో పాటు వచ్చిన తన స్నేహితుడు గరుత్మంతుడు విశ్వామిత్రునితో "అయ్యా ! గాలవుడు పసివాడు అతనిని కరుణించి ఈ ఆరువందల గుర్రాలను తీసుకుని మాధవిని మిగిలిన రెండు వందల గుర్రాలకు బదులు స్వీకరించండి." అని అన్నాడు. విశ్వామిత్రుడు అందుకు అంగీకరించి ఆమె ద్వారా అష్టకుడు అనే కుమారుని పొంది తిరిగి మాధవిని గాలవునికి ఇచ్చాడు. 

గురుదక్షిణను గురువు వద్దని చెప్పినా విననందుకు ఈ కష్టాలను గాలవుడు అనుభవించవలసి వచ్చింది. 

## ఉద్యోగ పర్వంలో
మహాభారతంలోని ఉద్యోగ పర్వంలో శ్రీకృష్ణ రాయబారం సందర్భంలో శ్రీకృష్ణుని మాటలు సభాసదులందరూ నిశబ్ధంగా విన్నారు. జమదగ్ని మహా ముని లేచి  నర నారాయణులే ఈ కృష్ణార్జునులు. కనుక దంభోద్భవునిలా గర్వంతో వారిని ఎదిరించక సంధి చేసుకో " అన్నాడు. ఆ తరువాత కణ్వ మహాముని లేచి " సుయోధనా ! తన బలం ఎదిరి బలం తెలియక గర్వంతో, అహంకరంతో యుద్ధానికి తలపడటం మంచిది కాదు" అని చెబుతాడు. తరువాత నారదుడు " సుయోధనా! ఎంతటి శక్తివంతుల కైనా ధర్మ మార్గాన పయినించి నపుడే అది బలం చేకూరుస్తుంది. శక్తివంతుడైనా అహంకారం బలహీన పరుస్తుంది. ఏది ఏమైనా నేను అనుకున్నది చేస్తాను అంటే గాలవుడికి కలిగిన ఆపదలే ఎదురౌఉతాయి." అని గాలవుని వృత్తాంతాన్ని వివరిస్తాడు.

## ఇతర అర్థాలు
గాలవుడు అనగా  చేపలకు గాలము వేసే వాడని కూడ అర్థమున్నది.  అనగా   జాలరి అని అర్థము.

## మూలాలు

వర్గం:పురాణ పాత్రలు
చిత్రకేతుఁడు

**చిత్రకేతుడు**, వసుదేవుని తమ్ముడైన దేవభాగుని పెద్దకొడుకు.ఇతను శూరసేనదేశానికి రాజు.చిత్రకేతుడు చాలా మంది భార్యలను వివాహమాడాడు. అంతమంది భార్యలను వివాహమాడిననూ ఎవరికీ సంతానం కలుగలేదు.దానితో చిత్రకేతుడు మనస్సులో దిగులు వెంటాడుతుండేది. ఒకరోజు అంగీరసుడను గొప్ప సాధువు అతని రాజభవనానికి వచ్చాడు.చిత్రకేతుడు పాదాలనుకడిగి స్వాగతించాడు.సంతానం కారణంగా సంతోషంగా లేడని తెలుసుకుంటాడు. అంగీరసుడు రాజు చిత్రకేతుడుతో పుత్రకామేష్టి యాగం చేయించి,యజ్ఞప్రసాదం అతని పట్టపురాణి కృతద్యుతిచేత తినిపిస్తాడు.దీని ఫలితంగా భార్య కృతద్యుతి ఒక కొడుకుకు జన్మనిచ్చింది.రాజుకు కొడుకు పుట్టిన తరువాత రాజు,రాజ భవనంలోని నివాసితులందరూ చాలా ఆనందంగా ఉంటారు.దీనితో కృతద్యుతి సహభార్యలకు అసూయ కలిగింది.తరువాత కొంతకాలానికి అసూయ చెందిన రాజు భార్యలు రాజు కుమారునికి విషప్రయోగం చేస్తారు.లేక లేక కలిగిన కుమారుడు మరణంతో చిత్రకేతుడు కలతచెందుతాడు.

## అంగీరసుడు, నారద ఉద్బోధ
చిత్రకేతుడు అధిక విలాపం నుండి ఉపశమనం పొందటానికి అంగీరస మహాముని, నారద మహర్షి ఒకరోజు జీవితం ఆధ్యాత్మిక ప్రాముఖ్యత గురించి,తండ్రి, కొడుకు మధ్య సంబంధం వాస్తవం కాదని,ఇది కేవలం భ్రమ మాత్రమేనని,ఈ సంబంధం ఇంతకుముందు ఎప్పడూ ఉనికిలో లేదని,భవిష్యత్తులో కూడా ఉండదని, తాత్కాలిక సంబంధాల కోసం ఒకరు కోసం ఒకరు విలపించకూడదని,మొత్తం విశ్వ వ్యక్తీకరణ తాత్కాలికంఅని, అవాస్తవం కానప్పటికీ, ఇది వాస్తవం కాదని. భగవంతుని వ్యక్తిత్వం దిశ ద్వారా, భౌతిక ప్రపంచంలో సృష్టించబడిన ప్రతిదీ అశాశ్వతమైందని,ఒక తాత్కాలిక అమరిక ద్వారా, ఒక తండ్రికి ఒక బిడ్డ పుడతాడు, లేదా ఒక జీవన సంస్థ అని పిలవబడే తండ్రికి బిడ్డ అవుతాడని,ఈ తాత్కాలిక ఏర్పాటు దైవం చేత చేయబడిందని,తండ్రి లేదా కొడుకు ఎవ్వరూ స్వతంత్రంగా లేరని, ఈ వాస్తవాలు తెలుసుకుని చింతను విడనాడాలని బోధిస్తారు.అంగీరసుడు, నారద ఉద్బోధ ద్వారా చిత్రకేతుడు విచారం నుండి విముక్తి పొంది జ్ఞానవంతుడై దేహం వదలి దేవత్వం వహించి విద్యాధరాధిపతి అయి ఒకప్పుడు కైలాసానికి పోయి అచ్చట పార్వతితో కూడుకొని ఉన్న శివునిచూచి, జగత్కర్తలు అయిన మీరు కూడ ఇట్లు మిథునరూపంగా ఉందురా, అని పార్వతీదేవి వినునట్లు అంటాడు.అందులకు పార్వతి కోపించి అతనిని రాక్షసుడు అగునట్లు శపిస్తుంది.అంత అతడు వృత్రాసురుడుగా జన్మించి, ఇంద్రుని చేత చంపబడి మోక్షాన్ని పొందుతాడు. 

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:పురాణ పాత్రలు
బృహస్పతి (దేవ గురువు)

**[[బృహస్పతి]] ** (సంస్కృతం: बृहस्पति) హిందూ మతంలో ఒక దేవుడు. వేదములు, 64 కళలలో దిట్ట. ఎన్నో త్యాగాలకొనర్చి దేవతల యజ్ఞయాగాదులను నిర్వహిస్తూ, అసురుల యజ్ఞయాగాదులకు విఘ్నాలను ఏర్పరుస్తూ, దేవతలకు శిక్షణ, రక్షణ ని అందిస్తూ, వారిని పోషిస్తూ ఉంటాడు. అందుకే దేవతలకు బృహస్పతి గురువు, పురోహితుడు. గురువారం (లక్ష్మీవారం) బృహస్పతిని స్మరిస్తూ నామకరణం చేయబడినది.

మానవుల ప్రవర్తనను నిర్ధారించే నవగ్రహాలలో బృహస్పతి (గురు గ్రహం) ఒకడు. 

## స్వరూపం
బృహస్పతి స్వర్ణమకుటం, సుందరమైన పూమాల ధరించి ఉంటాడు. పసుపుపచ్చని వస్త్రాలు ధరించి పద్మాసనములో ఆసీనుడై ఉంటాడు. ఇతనికి నాలుగు చేతులు ఉండును. వాటిలో స్వర్ణము చే చేయబడిన దండము, రుద్రాక్ష జప మాల, పాత్ర, వరదముద్ర ఉండును. బృహస్పతి అత్యంత సౌందర్యవంతుడని ప్రాచీన ఋగ్వేదం లో తెలుపబడినది. స్వర్ణము చే నిర్మించబడిన గృహములో నివసిస్తాడు. ఇతని రథము కూడా స్వర్ణము చేతనే నిర్మించబడి ఉంటుంది. అది సూర్యునికి సమానంగా కాంతిని విరజిమ్ముతుంది. అందులో అన్ని రకాల సౌకర్యాలు కలిగి ఉంటుంది. అది వాయువేగంతో పరుగులుపెట్టగలిగే 8 గుర్రాలచే నడుపుబడుతుంది. ఇదే కాక ఏనుగు కూడా బృహస్పతి వాహనమే.

## పుట్టుపూర్వోత్తరాలు
మహాభారతం ప్రకారం బృహస్పతి బ్రహ్మమానస పుత్రులలో ఒకడైన అంగీరసుని కొడుకు. అయితే మరి కొన్ని పురాణాలలో ఇతను అగ్నిపుత్రుడుగా చెప్పబడుచున్నాడు.  మొదట బృహస్పతి మానవమాత్రుడే. అయితే శివుడి ఆజ్ఞ చే దైవత్వం పొందినాడు. మహాబుద్ధిమంతుడు. ఇతనికి వాచస్పతి అని మరొక పేరు కలదు. ఇతని సహోదరుఁడు ఉతథ్యుఁడు. సహోదరి పేరు యోగసిద్ధి. (అంగీరసుడు అగ్నికి జ్యేష్ఠపుత్రత్వము వహించిన వెనుక అతనికి కలిగిన ఏడుగురు పుత్రులలో బృహస్పతి కూడా వారిలో ఒక్కడుగా చెప్పబడినది. 
బృహస్పతి మొదట తన స్వంత అన్న "ఉతథ్యుడు" యొక్క భార్య "తార"ను కామించి లేవతీసుకుపోయాడు.

బృహస్పతికి ముగ్గురు భార్యలు.
* మొదటి భార్య పేరు శుభ. శుభ ద్వారా బృహస్పతికి ఏడుగురు కుమార్తెలు కలిగిరి. వారే
** భానుమతి
** రాకా
** అర్చిష్మతి
** మహామతి
** మహిష్మతి
** సినీవాలీ
** హవిష్మతి

* రెండవ భార్య తార. తారను చంద్రుడు అపహరిస్తాడు. తారా చంద్రులకు బుధుడు జన్మిస్తాడు. బృహస్పతికి, చంద్రునికి యుద్ధము జరుగును. తార భర్త బృహస్పతి వద్దకు చేరుకొంటుంది. ఇతనికి ఆరుగురు పుత్రులును ఒక్క పుత్రిక కలిగిరి.

* మూడవ భార్య మమత. ఈమె ద్వారా భరద్వాజ, కచుడు జన్మించిరి.

కచుడు రాక్షసులకు గురువు అయిన శుక్రాచార్యుని వద్ద మరణించిన వారిని సైతం జీవం పోయగల సంజీవిని మంత్రాన్ని నేర్చుకురమ్మని దేవతలచే పురమాయించి  పంపబడతాడు. అయితే అక్కడ శుక్రాచార్యుని కుమార్తె దేవయాని కచుడిని ప్రేమిస్తుంది. ఆమెను సోదరి సమానంగా పరిగణిస్తోన్న కచుడు ఆమె ప్రేమను నిరాకరిస్తాడు. ఆమె శాపానికి గురౌతాడు.

శుక్రాచార్యుని రూపంలో "రాక్షసులు" కు  బృహస్పతి పది సంవత్సరములు శిక్షణను ఇచ్చెనని తెలుపబడినది.

## ఇవి కూడ చూడండి
హరిద్ర గణపతి

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు
వర్గం:పురాణ పాత్రలు
అమీన్ సాహెబ్ పాలెం

**అమీన్ సాహెబ్ పాలెం** పల్నాడు జిల్లాలోని నాదెండ్ల మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర  గ్రామం.

ఈ గ్రామాన్ని వ్యవహారికంలో "అవిశాయపాలెం" అని పిలుస్తారు. ఈ గ్రామం, హైదరాబాదు-చీరాల రాష్ట్రీయ రహదారి ప్రక్కనే ఉన్నది.

## గ్రామంలోని విద్యాసౌకర్యలు
జిల్లా పరిషత్తు ఉన్నత పాఠశాల:- ఈ పాఠశాలలో 9వ తరగతి చదువుచున్న, ఒక నిరుపేద కుటంబానికి చెందిన కందుల అశోక్ అను విద్యార్థి, తనకున్న పరిఙానంతో, కర్షకుల సాగునీటి కష్టాలు తీర్చేటందుకు, "స్వయంచాలక నీటిపారుదల వ్యవస్థ" నమూనా తయారుచేసినాడు. జిల్లా వైఙానిక ప్రదర్శన్లో దీనిని ప్రదర్శించి పలువురు ప్రముఖుల ప్రశంసలు పొందినాడు.

## గ్రామంలోని మౌలిక సదుపాయాలు
### వైద్య సౌకర్యo
ఈ గ్రామంలో విరిగిన ఎముకలకు ప్రకృతి వైద్యం చేయడం ఒక ప్రత్యేకం.
## గ్రామ విశేషాలు
రాష్ట్రంలోనే అత్యంత ప్రసిద్ధిగాంచిన కోటప్పకొండ తిరునాళ్ళకు ఇక్కడినుండి ఒక ప్రభ తరలివెళ్ళటం ఈ వూరి ఆచారం. 55 సంవత్సరాలుగా ఈ ప్రభను తయారుచేసి పంపించుచున్నారు. ఇది తమ గ్రామానికి వారసత్వంగా వచ్చుచున్నదని గ్రామస్తుల కథనం. తొంభై అడుగుల ఎత్తులో నిర్మించే ఈ ప్రభ నిర్మించిడానికి ఒక నెలరోజులు పడుతుంది. 1961 నుండి ఈ ప్రభకు విద్యుద్దీపాలు అమర్చుచున్నారు. ఈ సంవత్సరం ఈ ప్రభ నిర్మించడానికి సుమారు 12 లక్షల రూపాయలు ఖర్చు అవుతుందని అంచనా. ఈ మొత్తాన్ని, గ్రామంలో ఉండే 190 కుటుంబాలవారే చందాల రూపంలో భరిస్తారు. గ్రామంతో అనుబంధం ఉండే వ్యక్తులు, వ్యాపారులు గూడా ఆర్ధికంగా కొంతవరకూ సహకరిస్తారు.

## మూలాలు

వర్గం:నాదెండ్ల మండలం లోని రెవిన్యూయేతర గ్రామాలు
కొట్నాక భీంరావు

**కొట్నాక భీంరావు** ఆదిలాబాదు జిల్లాకు చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఇతను జిల్లాలోనే తొలి గిరిజన పట్టభద్రుడిగా, తొలి గిరిజన శాసనసభ్యుడిగా పేరుపొందారు. 1962లో ఆసిఫాబాదు శాసనసభ నియోజకవర్గం నుంచి తొలిసారి ఎన్నికై అదేస్థానం నుంచి వరసగా 3 సార్లు శాసనసభకు ఎన్నికయ్యారు. 1989లో ఖానాపుర్ నియోజకవర్గంనుంచి ప్రాతినిధ్యం వహించారు. రాష్ట్ర మంత్రివర్గంలో కూడా స్థానం పొందినారు.

## రాజకీయ ప్రస్థానం
కొట్నాక భీంరావు 1962లో తొలిసారిగా ఆసిఫాబాదు నుంచి పోటీచేసి 13వేలకుపైగా మెజారిటీతో విజయం సాధించారు. 1967లో, 1972లో కూడా ఇదే స్థానం నుంచి విజయం సాధించి హాట్రిక్ సాధించారు. 1972లో పి.వి.నరసింహారావు మంత్రివర్గంలో కూడా స్థానం పొందారు. 1989లో ఖానాపూర్ నియోజకవర్గం నుంచి పోటీచేసి 4వ సారి శాసనసభలో ప్రవేశించారు. ఈ సారి రాష్ట్ర మంత్రివర్గంలో మరోసారి స్థానం పొందారు.

వర్గం:కొమరంభీం జిల్లా రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:కొమరంభీం జిల్లా నుండి ఎన్నికైన ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు
వర్గం:నిర్మల్ జిల్లాకు చెందిన ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర మంత్రులు
వర్గం:నిర్మల్ జిల్లా నుండి ఎన్నికైన ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు
యోగసిద్ధి

యోగ సిద్ధి  బ్రహ్మమానసపుత్రులలో ఒక్కఁడు. ఇతని భార్య పేరు స్మృతి. ఇతనికి బృహస్పతి, ఉతథ్యుఁడు లేక సంవర్తుఁడు అను నిరువురు కొడుకులును, **యోగసిద్ధి** అను నొక కూఁతురును కలిగిరి. ఈయోగసిద్ధి అష్టవసువులలో ఒక్కఁడగు ప్రభాసుని వివాహము చేసికొని అతనియందు విశ్వకర్మను కనెను.

తొల్లి అగ్నిదేవుఁడు దేవతలతోడి యలుకచే హవ్యంబుల వహింపనొల్లక వనమునకు చన దేవతలు అధికతపోవిజృంభితుఁడగు అంగిరసుని అగ్నిపదమునందు ఉంచిరి. అంత కొంతకాలమునకు వెనుక అగ్ని మరలి రాఁగా అంగిరసుఁడు అతనిని ప్రథమాగ్నియయి ఉండుమని తాను అతనికి ప్రథమ పుత్రుఁడయి అగ్నిసారూప్యమున తేజరిల్లెను. ఈరూపమున ఇతనికి శివ అను భార్యయందు బృహజ్జ్యోతి, బృహత్కీర్తి, బృహన్ముఖుఁడు, బృహన్మతి, బృహద్భానుఁడు, బృహస్పతి, బృహద్బ్రహ్మ అను ఏడుగురు కొడుకులును, అనుమతి, రాక, సినీవాలి, కుహువు, అర్చిష్మతి, హవిష్మతి, మహామతి అను నేడుగురు కూఁతులును పుట్టిరి. వీరును వీరి సంతతివారందఱును అగ్నిస్వరూపులయి ఉందురు.

## మూలాలు

వర్గం:పురాణ పాత్రలు
కాలయవనుడు

**కాలయవనుడు**ముచుకుందుడు  కృష్ణుడికి వ్యతిరేకంగా మూడుకోట్ల మంది మ్లేచ్ఛసైన్యంతో మధురపై దాడి చేసిన రాజు. పెద్ద జడతో నల్లగా ఉండే కాలయవుడికి యాదవులు ఎవరూ కూడా తనని చంపలేని ఒక వరం ఉంది.నారద మహర్షి మాట విని శ్రీకృష్ణుని మధుర పైకి యుద్ధానికి వస్తున్నాడు అని తెలుసుకున్న శ్రీకృష్ణుడు జరాసంధుని తో యుద్ధం ముగించుకుని అంతలోనే కాలమును యుద్ధం ప్రజలకు నష్టం కలిగిస్తుందని విశ్వకర్మ ను పిలిపించి సముద్రగర్భంలో పన్నెండు ఆమడల వెడల్పు తో ద్వారకా నగరాన్ని నిర్మాణం చేయిస్తాడు ద్వారకకు కాపలాగా బలరాముడిని ఉంచి తను మధుర నగరానికి చేరుకుంటాడు అంతలోనే కాలయవనుడు నిరాయుధుడైన  శ్రీకృష్ణపరమాత్ముని చూసి వీడేనా యాదవ రాజు అని  వెంట పడడంతో శ్రీకృష్ణుడు పరుగులు తీస్తాడు పరుగుతీసి ఒక గుహ లోకి వెళతాడు గుహలో గాఢ నిద్ర లో ఉన్నటువంటి ముచికుందుని చూసి యాదవుడు అని అనుమానంతో కాలిపై తంతాడు ముచుకుందుడు నిద్రనుండి లేచి కళ్ళు తెరవగా ఆ కళ్ళ నుండి అగ్ని దారులు బయటికొచ్చి కాలయవనుడు కాలి బూడిదై పోతాడుఅయిపోతాడు ముచుకుందుడు మాంధాత కుమారుడు  సూర్య వంశానికి చెందిన వాడు అయితే దేవతలకు యుద్ధంలో సహాయం చేసి అలసిపోతాడు దేవతలు ముచుకుందా నీవు మాకు బాగా సహాయం చేశావు ఏమైనా వరం కోరుకో అని అంటారు  ముచికుందుడు నేను బాగా అలసిపోయాను నాకు నిద్ర పోవడానికి మంచి చోటు కావాలి అని కొడతాడు దానికి ఇంద్రుడు  నీకు బాగా నిద్ర వస్తుంది నిన్ను ఎవడైతే  నిద్రలో నుండి లేపుతాడో వాడు  నీ కళ్ళలో నుండి వచ్చే మంటలో దగ్దమై  పోతాడు  అని వరము ఇస్తాడు చూడు: పూర్వగాథాలహరి.

## జననం
యాదవుల కుల గురువుతో జరిగిన పండిత చర్చలో ఓడిపోయిన మగధ రాజు గర్గ్యుడు 12ఏళ్ళపాటు తపస్సు చేసి, శివుడి అనుగ్రహంతో ఏ యాదవ వీరుడి చేతిలోనూ ఓడిపోని కొడుకుని కన్నాడు. పెరిగి పెద్దవాడైన కాలయవనుడు తన తండ్రి పగ గురించి తెలుసుకుని, యాదవులపై పగతీర్చుకోవాలనకుంటాడు.

## దండయాత్ర
కంసుని బావ మగధ పాలకుడు జరాసంధుడు, మధుర నగరంపై పదిహేడుసార్లు దాడిచేసిన ప్రతిసారీ కృష్ణుడి చేతిలో ఓడిపోతాడు. కృష్ణుడిని ఒంటరిగా ఓడించలేకపోయిన జరాసంధుడు, కాలయవనుడి మద్దతు కోరుతాడు. బలవంతుడైన కాలయవనుడు తాను యుద్ధంలో ఓడిపోకుండా బ్రహ్మ చేత వరం పొంది ఉన్నాడు.

తనకున్న వరం గురించి నారదుడు ఉపదేశించగా కాలయవనుడు మధురపై దండెత్తివచ్చాడు. అప్పుడు కృష్ణుడు విశ్వకర్మ సహాయంతో సముద్రం మధ్యలో ద్వారకాపురిని కట్టించి, మధుర ప్రజలను అక్కడికి చేర్చాడు. తాను నిరాయుధుడై యుద్ధానికి సవాలు విసిరి కాలయవనుడిని రెచ్చగొట్టి, కృష్ణుడు వ్యూహాత్మకంగా యుద్ధభూమి నుండి పారిపోయి ఒక పురాతన గుహలోకి చేరుకున్నాడు. ఆ గుహలో... రాక్షసులతో జరిగిన యుద్ధంలో దేవతలకు సహాయం చేసిన తరువాత వేల సంవత్సరాల తీవ్ర నిద్రలో ఉన్న త్రేతాయుగం నాటి రాజు, శ్రీరాముడి పూర్వీకులలో ఒకరైన ముచికుందుడు ఉన్నాడు. ఎవరైనా తన నిద్రకు భంగం కలిగిస్తే వారిని వెంటనే తన కంటితో భస్మం చేసేలా ఇంద్రుడి చేత వరం పొంది ఉన్నాడు. గుహ లోపల లోతైన చీకటిలో కృష్ణుడు, ముచికుందుడిపై తన శాలువతో కప్పుతాడు. గుహలో పడుకున్న ముచికుందుడిని చూసి కృష్ణుడిగా భావించిన కాలయవనుడు కాలితో తన్ని నిద్రాభంగం చేయగా, ముచికుందుడు కళ్ళు తెరిచి కాలయవనుడిని భస్మం చేస్తాడు. కాలయవనుడు భస్మమైన స్థలాన్ని నేటి గుజరాత్ రాష్ట్రంలోని గిర్నార్ గా పిలుస్తున్నారు.

## మూలాలు

వర్గం:పురాణ పాత్రలు
వర్గం:మహాభారతంలోని పాత్రలు
కృష్ణాజినం

*కృష్ణాజినం అనగా... జింక చర్మం. నల్ల లేడి చర్మం. యోగులు, సన్యాసులు, తాపసులు ఆసనంగా జింకచర్మాన్నితమకు ఆసనముగా వాడతారు. ఈ చర్మంలో శుక్ల, కృష్ణ, బభ్రు వర్ణాలు ఉంటాయి. ఇవి ఋక్‌, యజుః, సామ వేదాల రూపాలని ఒక విశ్వాసం. ఈ విధంగా కృష్ణాజినం త్రయా విద్యా స్వరూపం. ఈ మూడు రూపాలు లోక త్రయ రూపాలని కూడా ఒక సిద్ధాంతం ఉంది. కృష్ణాజినాన్ని ధరించి యజ్ఞం చేసినందువల్ల యజమాని లోకత్రయ దీక్షితుడు. **కృష్ణాజినం** విూద కూర్చునే ముందు యజమాని ‘‘శర్మాసి- శర్మమే యచ్ఛ’’ అనే మంత్రం పఠించడం పద్ధతి. శర్మ అంటే సుఖం. ‘నీవు సుఖ రూపానివి. నాకు సుఖాన్ని ప్రసాదించు’ అని మంత్ర భావం. జింక చర్మం అంటామే గాని జింకలలో హరిణం, ఏణం, కురంగం మొదలైన ఎనిమిది జాతులు ఉన్నాయి. కృష్ణాజినానికి పవిత్రత ఎలా వచ్చిందో తెలియజేసే రెండు గాథలు వైదిక వాఙ్మయంలో కనిపిస్తాయి. 1. ప్రజాపతి అగ్నిచయనం చేసినప్పుడు అగ్ని అతి తీవ్రరూపుడై ఉద్భవించాడట. తీవ్రతను భరించలేకపోయిన దేవతలు అగ్నిని సవిూపించలేకపోయారట. బ్రహ్మరూపమైన కృష్ణాజినంతో వారు అప్పుడు రక్షణ చేసుకున్నారని ఒక గాథ. *యజ్ఞం దేవతలకు దూరంగా వెళ్ళి కృష్ణమృగ రూపంలో సంచరిస్తుంటే దేవతలు దాని వెంట వెళ్ళి చర్మాన్ని తెచ్చుకున్నారట. అప్పటి నుంచి కృష్ణాజినం పరమ పవిత్రమైనదని అంటారు.

వర్గం:హిందూమతం
ఛాయాచిత్రం

**ఛాయాచిత్రం** (ఫోటో అని కూడా పిలుస్తారు, లేదా సాధారణంగా చిత్రం లేదా బొమ్మ అని కూడా పిలుస్తారు) అనేది ఫోటోసెన్సిటివ్ ఉపరితలంపై, సాధారణంగా ఫోటోగ్రాఫిక్ ఫిల్మ్ లేదా ఎలక్ట్రానిక్ ఇమేజ్ సెన్సార్‌పై కాంతి పడటం ద్వారా సృష్టించబడిన చిత్రం. అటువంటి చిత్రాలను సృష్టించే ప్రక్రియ మరియు అభ్యాసాన్ని ఫోటోగ్రఫీ అంటారు.

చాలా ఛాయాచిత్రాలు ఇప్పుడు స్మార్ట్‌ఫోన్ లేదా కెమెరాను ఉపయోగించి సృష్టించబడుతున్నాయి, ఇది దృశ్యం యొక్క కనిపించే కాంతి తరంగదైర్ఘ్యాలను మానవ కన్ను గ్రహించే దాని పునరుత్పత్తిలోకి కేంద్రీకరించడానికి లెన్స్‌ను (కటకాలను) ఉపయోగిస్తుంది.  ఛాయాచిత్రాలని రూపొందించే ప్రక్రియనీ నైపుణ్యతనీ ఛాయాచిత్రకళ అంటారు. గ్రీకు భాషలో **ఫోటో** అనగా కాంతి, **గ్రాఫీ** అనగా లిఖించటం లేదా చిత్రీకరించటం.

## వ్యుత్పత్తి
"ఫొటోగ్రాఫ్" అనే పదాన్ని 1839లో సర్ జాన్ హెర్షెల్ రూపొందించారు.  ఇది గ్రీకు పదాలైన φῶς (phos) ఆధారంగా రూపొందించబడింది, దీని అర్థం "వెలుగు" మరియు γραφή (graphê), అంటే "గీత గీయడం, రాయడం", అంటే కలిసి "వెలుగుతో గీయడం" అని అర్థం. 

## చరిత్ర

## మూలాలు

వర్గం:ఫోటోగ్రఫీ