open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
సోంపు

**సోంపు** లేదా **సోపు** ఒక రకమైన మసాలా దినుసు. ఇది చూడడానికి జీలకర్ర వలె ఉన్నది.

## సోపు గింజలు వల్ల కలిగే  ఆరోగ్య ప్రయోజనలు | Fennel seeds in Telugu
ఈ రోజు మేము మీకు వంటగదికి రుచిని అందించే చిన్న సోపు గింజల గురించి చెప్పాబోతున్నాం. వీటిని ఇంగ్లిష్ లో fennel seeds  అని పిలవడం జరుగుతుంది. ఈ సోపు గింజలను కేవలం వంట గదుల్లో కాకుండా హోటల్స్, రెస్టారెంట్ లో కూడా ఉపయోగిస్తారు. ఎందుకంటే సోపు గింజలు ఆహారాన్ని రుచికరం గా మరుస్తాయి.

## ఉపయోగాలు
* సోంపును కొంతమంది వంటలో, తాంబూలంలో, మాంసాహార వంటకాలలో కూడా వాడతారు. 
* ఇది చాలా మంచి ఔషధము. చిన్న పిల్లలలో వచ్చే అనేక రోగాలకు ఇది చాలా బాగా పనిచేస్తుంది. పొడిచేసి తినిపించినా లేదా పొడిచేసి నీళ్ళలో ఒక గంట ఇచ్చి ఆ నీళ్ళు ఇచ్చినాఅ కడుపునొప్పి, గాస్ట్రిక్ ట్రబుల్ తగిపోతాయి. విచేచనం సాఫీగా అవుతుంది. నులి పురుగులు పడిపోతాయి. కఫం అడ్డగించి ఆయాసపడే వ్యక్తులలో ఇది శ్వాసనాళాలను తెరిపించి గాలి ఆడేటట్లు చేస్తుంది. మూత్రంలో వచ్చే మంట తగ్గడానికి సోంపు ఉపయోగపడుతుంది.
left|thumb|Fennel seeds
## వెలుపలి లింకులు

వర్గం:అంబెల్లిఫెరె
బాహీనియా

**బాహీనియా** (ఆంగ్లం: Bauhinia) వృక్ష శాస్త్రంలోని ఒక ప్రజాతి. దీనిలో 200 పైగా జాతుల పుష్పించే మొక్కలు ఉన్నాయి. ఈ ఫాబేసి కుటుంబంలో సిసాల్పినాయిడే ఉపకుటుంబానికి చెందిన మొక్కలు ప్రపంచమంతా విస్తరించాయి. దీని పేరు స్విట్జర్లాండుకు చెందిన బాహిన్ సోదరులు చేసిన పరిశోధన మూలంగా నామకరణం చేయబడినది.

అందమైన బాహీనియా బ్లాకియానా హాంగ్ కాంగ్ జాతీయ పుష్పము. ఇది ఆ దేశపు జాతీయ పతాకం మీద రేఖాచిత్రంగా కూడా ఉంటుంది.

## కొన్ని ముఖ్యమైన జాతులు
**[[Bauhinia acuminata]]* L.
**[[Bauhinia aureifolia]]* K.Larsen & S.S.Larsen
**[[Bauhinia bassacensis]]* Pierre ex Gagnep.
**[[Bauhinia bidentata]]* Jack
**[[Bauhinia binata]]* Blanco
**[[Bauhinia blakeana|Bauhinia × blakeana]]*
**[[Bauhinia bracteata]]* (Graham ex Benth.) Baker
**[[Bauhinia championi]]* (Benth.) Benth.
**[[Bauhinia corymbosa]]* Roxb. ex DC.
**[[Bauhinia creaghi baker]]* (Charles Vandeleur Creagh)
**[[Bauhinia curtisii]]* Prain
**[[Bauhinia cumingiana]]* Fern.-Vill.
**[[Bauhinia ferruginea]]* Roxb.
**[[Bauhinia flagelliflora]]* Wunderlin
**[[Bauhinia forficata]]* Link
**[[Bauhinia galpinii]]* N.E.Br.
**[[Bauhinia glauca]]* (Wall. ex Benth.)
**[[Bauhinia grevei]]*
**[[Bauhinia harmsiana]]* Hosseus
**[[Bauhinia hirsuta]]* Weinm.
**[[Bauhinia integrifolia]]* Roxb.
**[[Bauhinia involucellata]]* Kurz
**[[Bauhinia lakhonensis]]* Gagnep.
**[[Bauhinia loeseneriana]]*
**[[Bauhinia lunarioides]]* A.Gray ex S.Watson &ndash; Anacacho Orchid Tree
**[[Bauhinia malabarica]]* Roxb. 
**[[Bauhinia mombassae]]* Vatke
**[[Bauhinia monandra]]* Kurz
**[[Bauhinia nervosa]]* (Wall. ex Benth.) Baker
**[[Bauhinia ornata]]* Kurz
**[[Bauhinia penicilliloba]]* Pierre ex Gagnep.
**[[Bauhinia perpurea]]* 
**[[Bauhinia pervilleana]]*
**[[Bauhinia picta]]* (Kunth) DC.
**[[Bauhinia pottsii]]* G.Don
**[[Bauhinia pulla]]* Craib.
**[[Bauhinia purpurea]]* దేవకాంచనంL.
**[[Bauhinia racemosa]]* Lam.
**[[Bauhinia rufescens]]* Lam.
**[[Bauhinia saccocalyx]]* Pierre
**[[Bauhinia scandens]]* L.
**[[Bauhinia seminarioi]]* Harms ex Eggers
**[[Bauhinia siamensis]]* K.Larsen & S.S.Larsen
**[[Bauhinia similis]]* Craib
**[[Bauhinia sirindhorniae]]* K.Larsen & S.S.Larsen
**[[Bauhinia strychnifolia]]* Craib
**[[Bauhinia strychnoidea]]* Prain
**[[Bauhinia tomentosa]]* L.
**[[Bauhinia vahlii]]* అడ్డాకుWight & Arn.
**[[Bauhinia variegata]]* L.
**[[Bauhinia viridescens]]* Desv.
**[[Bauhinia wallichii]]* J.F.Macbr.
**[[Bauhinia winitii]]* Craib
**[[Bauhinia yunnanensis]]* Franch.

## మూలాలు

వర్గం:ఫాబేసి
పాలపండ్లు

**పాలపండ్లు** పుష్పించే మొక్కలలో సపోటేసి కుటుంబానికి చెందిన చెట్టు. దీని శాస్త్రీయ నామం మానిల్కరా హెక్సాండ్ర (Manilkara hexandra).

ఈ చెట్లు ఉష్ణ మండలంలో నెమ్మదిగా పెరిగి సతతహరితంగా ఉంటాయి. ఇవి సుమారు 40 to 80&nbsp; అడుగులు ఎత్తు, 1 to 3&nbsp; మీటర్లు చుట్టుకొలత కలిగివుంటాయి. దీని బెరడు బూడిద - నలుపు రంగు కలిగి గరుకుగా ఉంటుంది. దీని కలప చాలా దృఢంగాను, బరువుగా ఉండి దీర్ఘకాలంగా చెక్కుచెదరవు. దీనిని ద్వారాలు, దూలాలు వంటి భారీ కట్టడాలకు ఉపయోగిస్తారు

## మూలాలు

వర్గం:కలప చెట్లు
వర్గం:పండ్లు
వర్గం:సపోటేసి కుటుంబ మొక్కలు
సరాకా

**సరాకా** (ఆంగ్లం: Saraca) వృక్షశాస్త్రంలో ఫాబేసి కుటుంబంలో సిసాల్పినాయిడే ఉపకుటుంబానికి చెందిన ఒక ప్రజాతి. ఇది భారతదేశం, చైనా, సిలోన్ నుండి మలేషియా, సులవేసి వరకు ఉన్న భూములకు చెందిన దాదాపు 20 వృక్ష జాతులకు చెందిన ఫాబేసియే (లెగ్యూమ్ కుటుంబం) లోని పుష్పించే మొక్కల జాతి.

ఈ మొక్కను స్పష్టంగా వెచ్చని తేమతో కూడిన వాతావరణంలో ఆరుబయట పెంచవచ్చు. ఇది సేంద్రియ పదార్థాలు పుష్కలంగా ఉన్న తేమతో కూడిన, బాగా ఎండిపోయిన నేలలో పెరుగుతాయి. దీనిని గ్రీన్‌హౌస్‌లలో కూడా పెంచవచ్చు. పసుపు, నారింజ లేదా ఎరుపు రంగులలో గుత్తులుగా, పైకి తిరిగిన పువ్వుల కోసం చెట్లను స్వయంగా పెంచుతారు. చెట్టు యొక్క పువ్వులు రేకులు కలిగి ఉండవు, ప్రకాశవంతమైన రంగుల సీపల్స్ కలిగి ఉంటాయి. ఎనిమిది అంగుళాల పొడవు వరకు ఉండే కేసరాలను కలిగి ఉంటాయి. ఆకులు పిన్నేట్, జత కరపత్రాలతో ఉంటాయి. సాధారణంగా, ఈ చెట్లు ఇతర చెట్ల నీడకు అలవాటుపడతాయి. సరకాలోని చాలా జాతులు నిర్దిష్ట నీటి వనరులతో సంబంధం కలిగి ఉంటాయి. సరకా అసోకా అనే జాతి బుద్ధుడు జన్మించిన చెట్టు అని నమ్ముతారు. రెడ్ సరాకా అనేది థాయ్‌లాండ్‌లోని యాలా ప్రావిన్స్‌లోని ప్రాంతీయ చెట్టు.

## ముఖ్యమైన జాతులు
*[[Ashoka tree|Saraca asoca]]* (= *S. indica*) అశోకవృక్షం
*[[Saraca bijuga]]*
*[[Saraca cauliflora]]*
*[[Saraca celebica]]* ఇండోనేషియా అశోక 
*[[Saraca chinensis]]*
*[[Saraca declinata]]*
*[[Saraca dives]]*
*[[Saraca griffithiana]]*
*[[Saraca hullettii]]*
*[[Saraca lobbiana]]*
*[[Saraca monodelpha]]*
*[[Saraca thaipingensis]]* పసుపు అశోక 
*[[Saraca tubiflora]]*

## వనరులు
* De Wilde, W. J. J. O. (1985). *Saraca tubiflora*, A New Species from West-central Sumatra (Caesalpinioideae). *Blumea* **30**: 425-428.
* Hooker, Joseph Dalton. (1879). *The Flora of British India*, Vol II. London: L. Reeve & Co.
* Mabberley, D. J. (1987). *The Plant Book: A Portable Dictionary of the Higher Plants*. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-34060-8.
* Blaxell, D., Bryant, G., Francis, F., Greig, D., Guest, S., Moore, J., North, T., Paddison, V., Roberts, S., Rodd, T., Scholer, P., Segall, B., Stowar, J., Walsh, K. (2001) "The Firefly Encyclopedia of Trees and Shrubs." Willowdale, Ontario: Firefly Books Ltd. ISBN 1-55209-603-3.

## మూలాలు



వర్గం:ఫాబేసి
కాఫియా

[thumb|190px|''[Coffea canephora* green beans on a tree in [[Goa]], [[India]]. ]]

*'కాఫియా*' ([[ఆంగ్లం]] Coffea) వృక్ష శాస్త్రంలో [[పుష్పించే మొక్క]]లలో [[రూబియేసి]] కుటుంబానికి చెందిన [[ప్రజాతి]]. వీటి గింజల నుండి రుచికరమైన [[కాఫీ]] (Coffee) అనే పానీయాన్ని తయారుచేస్తారు.

== జాతులు ==
*Coffea ambongensis* <br />
*Coffea anthonyi* <br />
*Coffea arabica* - Arabica Coffee<br />
*Coffea benghalensis* - Bengal coffee<br />
*Coffea boinensis*<br />
*Coffea bonnieri* <br />
*Coffea canephora* - Robusta coffee<br />
*Coffea charrieriana* - Cameroonian coffee - caffeine free<br />
*Coffea congensis* - Congo coffee<br />
*Coffea dewevrei* - Excelsa coffee<br />
*Coffea excelsa* - Liberian coffee<br />
*Coffea gallienii* <br />
*Coffea liberica* - Liberian coffee<br />
*Coffea magnistipula* <br />
*Coffea mauritiana* - Café marron<br />
*Coffea mogeneti* <br />
*Coffea stenophylla'' - Sierra Leonian coffee

## మూలాలు

వర్గం:రూబియేసి
బొంబాక్స్

[thumb|fallen flower at ground in [Kolkata, West Bengal, India. ]]

**బొంబాక్స్** (Bombax) పుష్పించే మొక్కలలో మాల్వేసి కుటుంబానికి చెందిన ప్రజాతి. 

## లక్షనాలు
ఈ ఉష్ణమండల చెట్టు నిటారుగా, నిలువుగా ఉండే కాండం కలిగి ఉంటుంది. దీని ఆకులు ఆకురాల్చేవి. దీని ఎర్రటి పువ్వులు ఐదు రేకులను కలిగి ఉంటాయి. అవి వసంతకాలం ప్రారంభంలో కనిపిస్తాయి.

దీని పండు గుళిక లాంటి పండు. పండినప్పుడు, ఈ పండ్లు తెల్లటి ఫైబర్‌లను ఉత్పత్తి చేస్తాయి, ఇది కొంతవరకు పత్తిని పోలి ఉంటుంది. దీని కాండం ఒక అంగుళం పొడవు వరకు బలమైన ముళ్ళతో కప్పబడి ఉంటుంది. దీని కలప నిర్మాణానికి తగినది కాదు. ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని మీర్జాపూర్ జిల్లాలోని చునార్ కోటలో పసుపు పువ్వులతో కూడిన చెట్టు కూడా ఉంది.

సిల్క్ కాటన్ చెట్టును సంస్కృతంలో "షింబల్" మరియు "షాల్మాలి" అని పిలుస్తారు. ఇది పెద్ద, ఆకులను కలిగి ఉన్న చెట్టు, ఇది పెద్ద, మందపాటి రేకుల ఎరుపు పువ్వులను కలిగి ఉంటుంది మరియు దాని పండు లేదా కాయలలో పత్తి మాత్రమే ఉంటుంది, గుజ్జు ఉండదు. ఈ చెట్టు యొక్క కాండం మరియు కొమ్మలు క్రమం తప్పకుండా ముళ్ళను కలిగి ఉంటాయి; ఆకులు పొడవుగా మరియు కోణాలతో ఉంటాయి, ప్రతి కొమ్మపై ఐదు లేదా ఆరు, మేకులు లాగా ఉంటాయి. పువ్వులు మందపాటి రేకుల వలె, పెద్దవిగా మరియు ముదురు ఎరుపు రంగులో ఉంటాయి. పువ్వులు ఐదు రేకులు మరియు పెద్ద చుట్టుకొలతను కలిగి ఉంటాయి. ఫాల్గుణ నెలలో, చెట్టు ఆకులు పూర్తిగా రాలిపోతాయి. మామూలుగా అది ఈ ఎర్రటి పువ్వులతో గుత్తిగా కనిపిస్తుంది. ఆకులు పడిపోయిన తర్వాత, కాయ లేదా పండు మిగిలిపోతుంది, చాలా మృదువైన మరియు మెరిసే పత్తి లేదా గుజ్జులో కప్పబడిన వేరుశెనగ వంటి విత్తనాలను కలిగి ఉంటుంది.

## జాతులు
*[[Bombax buonopozense]]*
*[[బొంబాక్స్ సీబా]]* - బూరుగ
*[[Bombax costatum]]*
*[[Bombax insigne]]*

## మూలాలు

వర్గం:మాల్వేసి
ఈక్విడే

**ఈక్విడే** (లాటిన్ Equidae) క్షీరదాలకు చెందిన ఒక జంతువుల కుటుంబం. దీనిలో గుర్రాలు, గాడిదలు, జీబ్రాలు ముఖ్యమైనవి. ఇవన్నీ ఈక్వస్ (Equus) ప్రజాతికి చెందినవి.

## వర్గీకరణ

* **Order ''[[Perissodactyla]]*** (In addition to Equidae, Perissodactyla includes four species of [[tapir]] in a single [[genus]], as well as five living species (belonging to four genera) of [[rhinoceros]].) † indicates [[Extinction|extinct]] taxa.
** Family *'Equidae*'
*** Subfamily †[[Hyracotheriinae]]
**** Genus †*Epihippus*
**** Genus †*Haplohippus*
**** Genus †*Heptaconodon*
**** Genus †*Hyracotherium* (possibly [[Paraphyly|paraphyletic]] with some species belonging to the family †[[Palaeotheriidae]])
**** Genus †*Orohippus*
**** Genus †*Xenicohippus*
*** Subfamily †[[Anchitheriinae]]
**** Genus †*Anchitherium*
**** Genus †*Archaeohippus*
**** Genus †*Desmatippus
**** Genus †*[[Hypohippus]]*
**** Genus †*[[Kalobatippus]]*
**** Genus †*[[Megahippus]]*
**** Genus †*[[Mesohippus]]*
**** Genus †*[[Miohippus]]*
**** Genus †*[[Parahippus]]*
**** Genus †*[[Sinohippus]]*
*** Subfamily Equinae
**** Genus †*[[Merychippus]]*
**** Genus †*[[Scaphohippus]]*
**** Tribe †Hipparionini
***** Genus †*[[Eurygnathohippus]]
***** Genus †*Hipparion*
***** Genus †*Hippotherium*
***** Genus †*Nannippus*
***** Genus †*Neohipparion*
***** Genus †*Pseudhipparion*
**** Tribe [[Equini]]
***** Genus †*Astrohippus*
***** Genus †*Calippus*
***** Genus †*Dinohippus*
***** Genus *ఈక్వస్* (22 species, 7 [[Extant taxon|extant]])
***** Genus †*Hippidion*
***** Genus †*Onohippidium*
***** Genus †*Pliohippus*
***** Genus †*Protohippus*
*** Genus †*Acritohippus*
*** Genus †*Eurohippus*
*** Genus †*Heteropliohippus*
*** Genus †*Parapliohippus*
*** Genus †*Proboscidipparion''

వర్గం:క్షీరదాలు
జీబ్రా

**జీబ్రా** (ఆంగ్లం Zebra) ఒక రకమైన ఈక్విడే కుటుంబానికి చెందిన క్షీరదాలు. దీని తెలుగుపేరు **చారలగుర్రము** లేదా **పులిగుర్రము**.

వర్గం:క్షీరదాలు
జియా

**జియా** (Zea) పుష్పించే మొక్కలలో పోయేసి కుటుంబంలో ప్రజాతి.

## జాతులు
**[[Zea diploperennis]]* H.H.Iltis et al.
**[[Zea luxurians]]* (Durieu & Asch.) R.M.Bird
**[[Zea mays]]* L.
***[[Zea mays huehuetenangensis]]* (H.H.Iltis & Doebley) Doebley
***[[maize|Zea mays mays]]* &ndash; మొక్కజొన్న
***[[Zea mays mexicana]]* (Schrad.) H.H.Iltis
***[[Zea mays parviglumis]]* H.H.Iltis & Doebley
**[[Zea nicaraguensis]]* H.H.Iltis & B.F.Benz
**[[Zea perennis]]* (Hitchc.) Reeves & Mangelsd.

## మూలాలు

వర్గం:పోయేసి
ఒరైజా

**ఒరైజా** (Oryza) పుష్పించే మొక్కలలో పోయేసి కుంటుంబము లోని ప్రజాతి.  ఒరైజా సాతివా బియ్యం సాగుదల  13,500 సంవత్సరాల క్రితం చైనాలోని అడవి బియ్యం..  తదుపరి వీటి విస్తరణ ఆసియా, జపాన్ , ఆఫ్రికా దేశాలకు వచ్చినదని చరిత్ర ఆధారాల తో మనకు తెలుస్తున్నదని చెప్పడానికి మనకు జన్యు ఆధారములతో తెలుస్తున్నావి .. ఈ రోజు అంటార్కిటికా మినహా ప్రతి ఖండంలోనూ సాగు చేస్తారు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా 40,000 కంటే ఎక్కువ వివిధ రకాలైన ఒరిజా సాతివా ఉన్నాయి, వీటిని నాలుగు ప్రధాన వర్గాలుగా వర్గీకరించారు: ఇండికా, జపోనికా, సుగంధ, గ్లూటినస్. 

## చరిత్ర
ఒరైజా సాతివా భారత దేశములోవరిని వివిధ రకములైన  నేలలలో , విభిన్న వాతావరణ పరిస్థితులలో పండిస్తారు. దేశంలో వరి పండించే  రాష్ట్రములలో బ్రహ్మపుత్ర నది ప్రాంతమైన  అస్సాం, ఈశాన్య రాష్ట్రములు, గంగానది, ఇతర నదులు  ప్రవహించే ప్రాంతాలైన    ఉత్తర్ ప్రదేశ్ , ఉత్తరాఖంఢ్ , హిమాచల్ ప్రదేశ్ , బీహార్, ఛత్తీస్ ఘర్, పంజాబ్,మధ్య ప్రదేశ్ ,ఒరిస్సా, పశ్చిమ బెంగాల్  రాష్ట్రములలో , గోదావరి పరివాహక ప్రాంతములైన మహారాష్ట్ర ,తెలంగాణ  ఆంధ్ర ప్రదేశ్, కృష్ణా నది ప్రాంతమైన కర్ణాటక , తెలంగాణ , ఆంధ్ర ప్రదేశ్, లలో పండిస్తారు . చెప్పాలంటే దేశములో దాదాపుగా అన్ని రాష్ట్రములలో పండిస్తారు. వివిధ రాష్ట్రములలో ఆ సాగు దల పెరుగుదలను బట్టి సేద్యం చేస్తారు   దేశ అభివృధికి , వ్యవసాయ ఆధార దేశమైన భారత దేశములో వరి  వ్యవసాయదారులకు వాణిజ్య పరముగా  ఉంటుంది.  భారత ఉపఖండంలో పండించిన భూమిలో నాలుగింట ఒక భాగం వరి (20011-12) కి  ఇవ్వబడుతుంది. భారతదేశంలోని దక్షిణ , తూర్పు ప్రాంతములలో  రోజువారీ భోజనంలో  బియ్యము వాడతారు.  ఉత్తరాదిన ప్రజల ఆహారములో గోధుమ వాడకం వున్నా  బియ్యం దాని స్వంత ప్రతిపత్తి కలిగివుంటుంది అని చెప్పవచ్చును
  

 

*[[Oryza barthii|yza barthii]]*
**[[Oryza glaberrima]]* - ఆఫ్రికా వరి
**[[Oryza latifolia]]*
**[[Oryza longistaminata]]*
**[[Oryza punctata]]*
**[[Oryza rufipogon]]* - rice
**[[Oryza sativa]]* - ఆసియా వరి
**[[Oryza nivara]]* (Indian wild rice)

## మూలాలు

వర్గం:పోయేసి
సముద్రపు ఆవు

**సముద్రపు ఆవులు** (ఆంగ్లం: **Sirenia or Sea cows**) ఒక రకమైన క్షీరదాలు.

జంతు శాస్త్రం ప్రకారం ఇవి సిరేనియా అనే క్రమానికి చెందిన శాకాహార జంతువులు. ఇవి పూర్తిగా నీటి ఆవాసాలైన నదులు, సముద్రాలు, తీరప్రాంతాలలో నివసిస్తాయి. వీనిలో నాలుగు ప్రజాతులు రెండు కుటుంబాలలో ఉన్నాయి. ఇవి సుమారు 50 మిలియన్ సంవత్సరాల నుండి పరిణామం చెందాయి.

## వర్గీకరణ

* **ORDER SIRENIA**
** Genus †*Ishatherium*
*** †*[[Ishatherium|Ishatherium subathuensis]]*
** Family †Prorastomidae
*** Genus †*Pezosiren*
**** †*[[Pezosiren|Pezosiren portelli]]*
*** Genus †*Prorastomus*
**** †*[[Prorastomus|Prorastomus sirenoides]]*
** Family †Protosirenidae
*** Genus †Protosiren
**** †*[[Protosiren minima]]*
**** †*[[Protosiren sattaensis]]*
**** †*[[Protosiren fraasi]]*
**** †*[[Protosiren smithae]]*
** Family Dugongidae
*** Genus †*Nanosiren*
**** *†[[Nanosiren|Nanosiren garciae]]*
**** *†[[Nanosiren sanchezi]]*
*** Genus †*[[Sirenotherium]]*
**** †*[[Sirenotherium pirabense]]*
*** Subfamily Dugonginae
**** Genus *[[Dugong]]*
***** *[[Dugong|Dugong dugon]]*, దుగోంగ్ (Dugong)
*** Subfamily †Hydrodamalinae
**** Genus †*[[Dusisiren]]*
***** †*[[Dusisiren dewana]]*
***** †*[[Dusisiren jordani]]*
***** †*[[Dusisiren takasatensis]]*
**** Genus †*[[Hydrodamalis]]*
***** †*[[Hydrodamalis cuestae]]*
***** †*[[Steller's Sea Cow|Hydrodamalis gigas]]*, Steller's Sea Cow
** Family Trichechidae
*** Subfamily †Miosireninae
**** Genus †*[[Anomotherium]]*
***** †*[[Anomotherium langewieschei]]*
**** Genus †*[[Miosiren]]*
***** †*[[Miosiren canhami]]*
***** †*[[Miosiren kocki]]*
*** Subfamily Trichechinae
**** Genus †*[[Potamosiren]]*
***** †*[[Potamosiren magdalenensis]]*
**** Genus *[[Trichechus]]*
***** *[[West Indian Manatee|Trichechus manatus]]*, West Indian Manatee
****** *[[Antillean Manatee|Trichechus manatus manatus]]*, Antillean Manatee
****** *[[Florida Manatee|Trichechus manatus latirostris]]*, Florida Manatee
***** *[[African Manatee|Trichechus senegalensis]]*, African Manatee
***** *[[Amazonian Manatee|Trichechus inunguis]]*, Amazonian Manatee
***** *[[Dwarf Manatee|Trichechus "pygmaeus"]]*, Dwarf Manatee – validity questionable 
*** Genus †*[[Ribodon]]*
**** †*[[Ribodon limbatus]]*
† extinct

వర్గం:క్షీరదాలు
పుష్య బహుళ విదియ

**పుష్య బహుళ విదియ** అనగా పుష్య మాసములో కృష్ణ పక్షము నందు విదియ తిథి కలిగిన 17వ రోజు.  హిందూ పంచాంగం ప్రకారం ఇది ఒక నిర్దిష్ట రోజును సూచిస్తుంది, అయితే ఈ రోజు ఒక నిర్దిష్ట తేదీకి సమానంగా ఉండదు, ఎందుకంటే ఇది ప్రతి సంవత్సరం మారుతుంది. 

## ఈ తిథి గల రోజులు

* 2025 జనవరి 15 వ తేదీ 03.23 నుండి 16వ తేదీ 04:06 వరకు.
* 2024 జనవరి 27వ తేదీ  03:37 నుండి 28 వతేదీ 06: 11 వరకు.
* 2023 జనవరి 9 వ తేదీ 09:39 నుండి  10 వ తేదీ 12:09 వరకు

## సంఘటనలు

## జననాలు
* శోభకృతు: బొమ్మకంటి సత్యనారాయణరావు - తెలంగాణా విమోచనోద్యమంలో పాల్గొన్న కవి. (మ. శుక్ల) 

## మరణాలు
* 1925 క్రోధన : వెల్లాల సదాశివశాస్త్రి - జటప్రోలు సంస్థాన కవి.(జ.1861, దుర్మతి)

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు

## మూలాలు

వర్గం:పుష్యమాసము
పుష్య బహుళ తదియ

**పుష్య బహుళ తదియ** అనగా పుష్య మాసములో కృష్ణ పక్షము నందు తదియ తిథి కలిగిన 18వ రోజు.

## సంఘటనలు
2007

## జననాలు
* 1948 సర్వజిత్తు : ప్యారక శేషాచార్యులు - అవధాని, కవి, గేయరచయిత. 

## మరణాలు

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు

## మూలాలు

వర్గం:పుష్యమాసము
పుష్య బహుళ చవితి

**పుష్య బహుళ చవితి** అనగా పుష్య మాసములో కృష్ణ పక్షము నందు చవితి తిథి కలిగిన 19వ రోజు.

## సంఘటనలు
2007

## జననాలు
2007

## మరణాలు

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు

## బయటి లింకులు

వర్గం:పుష్యమాసము
పుష్య బహుళ పంచమి

**పుష్య బహుళ పంచమి** అనగా పుష్య మాసములో కృష్ణ పక్షములో పంచమి తిథి కలిగిన 20వ రోజు. పుష్య శుక్ల విదియ నుంచి పంచమి వరకు శ్రీహరిని తులసీ దళాలతో పూజిస్తే సౌందర్యం లభిస్తుందని విశ్వాసం.

## '''శని ప్రీతి పుష్య మాసం'''
శని దేవుని జన్మ నక్షత్రం పుష్యమి. అందుకే పౌర్ణమితో కూడిన పుష్యమి నక్షత్రం ఉండే పుష్య మాసం శని ప్రీతికర మాసంగా పేరొందింది. ఈ నెలంతా శనైశ్చరుణ్ని పూజించే వారిపట్ల శని ప్రసన్నుడై శుభాలు కలిగిస్తాడని పురాణాలు తెలుపుతున్నాయి. గరుడ పురాణం ప్రకారం శని ధర్మదేవత. మానవులు చేసిన పాపపుణ్యాలు లెక్కించి తత్ఫలితాలను ఇచ్చేవాడు శని భగవానుడు.

పుష్యమి చాలా అద్భుతమైన నక్షత్రం. పుష్యమాసంలో సూర్యోదయ సమయమున ప్రసరించు సూర్య కాంతి అద్భుతమైన యోగ చైతన్యాన్ని ప్రసరిస్తుంది. సూర్యుడు మకర రాశిలోకి ప్రవేశించే సమయం నుంచి ఏర్పడే ఉత్తరాయణ పుణ్యకాలంలో సూర్యుడు దక్షిణ దిశ నుంచి ఉత్తర దిశగా పయనిస్తాడు. 

## సంఘటనలు
* ప్రతి సంవత్సరం తిరువాయూర్లో శ్రీ త్యాగరాజు స్వామివారి ఆరాధనోత్సవాలు.
* కొత్తకొండ శ్రీ కొత్తకొండ వీరభద్రస్వామి వారి కళ్యాణోత్సవాలు.
* పార్థివ - సా.శ. 1886 జనవరి 24వ తేదీ:యాత్రా చరిత్ర ప్రకారం ఆదివారమునాడు బొబ్బిలి రాజా వారైన పూసపాటి ఆనంద గజపతి రాజు గారి దక్షిణదేశ యాత్ర ప్రారంభించారు.

## జననాలు

## మరణాలు
* మునుగంటి పానకాలరావు ప్రముఖ గాయకులు, వాగ్గేయకారులు.

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు

* 2024 **జనవరి 18వ తేదీ శనివారం**  **పుష్య బహుళ పంచమి నాడు** వేమన శతజయంతి ఉత్సవాలు. త్యాగరాజస్వామి ఆరాధన జరిగాయి.

## మూలాలు

వర్గం:పుష్యమాసము
ఇరిడేసి

**ఇరిడేసి** (లాటిన్ : **Iridaceae**) పుష్పించే మొక్కలలోని ఏకదళబీజాలుకు చెందిన ఒక కుటుంబం.
దీని పేరు ఐరిస్ (Iris) ప్రజాతికి చెందిన మొక్కలనుండి వచ్చింది. ఇవి ప్రపంచవ్యాప్తంగా విస్తరించాయి. దీనిలో సుమారు 2000 జాతులు ఉన్నాయి. క్రోకస్ (*Crocus*), ఐరిస్ ప్రజాతులు యూరేసియా పూలలో ప్రముఖస్థానాన్ని ఆక్రమించాయి.

## వర్గీకరణ

*Subfamily Iridoideae
**Tribe Irideae
**Tribe Mariceae
**Tribe Sisyrinchieae
**Tribe Tigridieae
*Subfamily Isophysidoideae
*Subfamily Crocoideae
**Tribe Croceae
**Tribe Freesieae
**Tribe Gladioleae
**Tribe Tritoniopsideae
**Tribe Watsonieae
*Subfamily Nivenioideae
*Subfamily Patersonioideae 
*Subfamily Geosiridoideae 
*Subfamily Aristeoideae

## గ్యాలరీ

## మూలాలు

* Goldblatt, P. & John Manning. 2008. *The Iris Family: Natural History & Classification*. Timber Press, 290 pp.&nbsp;ISBN 9780881928976.
* For a complete description of the diverse types of fruits and seeds in the Iridaceae, see Kirkbride, J.H., Jr., C.R. Gunn, and M.J. Dallwitz. 2006. Family Guide for Fruits and Seeds, vers. 1.0. Iridaceae. Accessed May 18, 2009.

వర్గం:ఇరిడేసి
వర్గం:ఏకదళబీజాలు
పుష్య బహుళ అమావాస్య

**పుష్య బహుళ అమావాస్య** అనగా పుష్య మాసములో కృష్ణ పక్షము నందు అమావాస్య తిథి కలిగిన 30వ రోజు. 

## మత విశ్వాసం
హిందూ ధర్మంలో ప్రతి అమావాస్యకు, ముఖ్యంగా పుష్య మాసంలో వచ్చే అమావాస్యకు విశేష ప్రాధాన్యత ఉంది. పితృదేవతలను పూజించడానికి, వారి ఆశీర్వాదాన్ని తీసుకోవడానికి అత్యంత ఉద్దేశించిన రోజు ఇది. ఈ రోజున దానం, జపం, తర్పణం వంటివి చేయడం అత్యంత పుణ్యప్రదం. పురాణాల ప్రకారం- అమావాస్య రోజున పితృదేవతలు భూమిపైకి వస్తారని, తమ సంతానం ఆచరించిన పుణ్యకార్యాలకు ప్రసన్నమై సుఖసంతోషాలు, శ్రేయస్సును ఆశీర్వదిస్తారని ప్రగాఢ విశ్వాసం. 

## సంఘటనలు
## జననాలు

## మరణాలు

పురందరదాసర‌ పుణ్యతిథి
## పండుగలు, జాతీయ దినాలు
* చొల్లంగి అమావాస్య

## బయటి లింకులు

## మూలాలు

వర్గం:పుష్యమాసము
నిర్గమ కాండము

నిర్గమకాండము ఇశ్రాయేలీయులు ఐగుప్తు నుండి బయటకు వచ్చి కనాను దేశానికి బయలు వెళ్ళిన చరిత్రను తెల్పుతుంది. "నిర్గమము" అనగా బయటకు వెళ్ళడం. దీన్ని మోషే రాసాడు. ఇది బహుశా క్రీ.పూ. 1446-1406 మధ్యలో రాయబడింది. దీనిలో చెప్పబడ్డ విషయాలు: దాస్యములో ఇశ్రాయేలు ప్రజల బాధలు, మోషే ప్రవక్త నాయకత్వము, ఐగుప్తులో మోషేద్వారా దేవుడు జరిగించిన పది అద్భుతాలు, దాసులకు విడుదల, ఐగుప్తు నుంచి ప్రయాణం, ఎడారిలో దేవుడు చేసిన ఒడంబడిక, అద్భుతాలు, దేవుడిచ్చిన ధర్మశాస్త్రం, ఇశ్రాయేలు ప్రజలమధ్య దేవుని నివాసం, మొదలగునవి.
నిర్గమకాండము చీకటితో ప్రారంభమై మహిమతో ముగియుచున్నది.

## పుస్తక విభజన
* 1-2       : ఇశ్రాయేలీయుల బానిసత్వము- మోషే జననం
* 3- 12    : మోషే పిలుపు- ఐగుప్తు అద్భుతాలు
* 13-14   :పస్కా – ఇశ్రాయేలీయులు ఎర్ర సముద్రం
* 15- 18  : ఎర్ర సముద్రం నుండి సీనాయి ప్రయాణం
* 19- 40 : ఇశ్రాయేలు సీనాయి పర్వతం వద్ద 

## మూలాలు

వర్గం:గ్రంధములు
వర్గం:బైబిలు
లేవియ కాండము

లేవీయ కాండం రచయిత మోషే. ఇది క్రీ.పూ. 1446-1406 లో రాయబడింది. ఇందులో పవిత్రుడైన దేవుడు పాపాల్ని క్షమించే విధానం, పవిత్ర అర్పణలు, యాజకుని పవిత్ర చర్య, పవిత్ర ప్రవర్తన కోసం చట్టాలు, పవిత్రమైన పండుగలు, మహోత్సవాలు, పవిత్ర ప్రవర్తనకు, అపవిత్ర ప్రవర్తనకు ప్రతిఫలాలు, మొదలగు విషయాలు చెప్పబడినవి.

ఈ గ్రంథములో అయిదు రకములైన బలులు ఉన్నవి

# దహన బలి
# నైవేద్య బలి
# సమాధానబలి
# పాపపరిహారార్థబలి
# అపరార్ధ పాప బలి
*ఈ 5 బలుల యందు క్రీస్తు  ఒకే బలిలోని ఆయన విలువలను సూచించుచున్నది. లేవి కాండములో ఇస్రాయేలీయులకు నిర్దేశించబడిన 7 పండుగల గూర్చి  వ్రాయబడి ఉంది. లేవీకాండములోని 27అధ్యాయములలో 56 సార్లు ధర్మశాస్త్ర విధులను దేవుడు మోషేకు  ఇచ్చినట్లు వ్రాయబడింది. నేను పరిశుద్ధుడనై ఉన్న ప్రకారము మీరును పరిశుద్ధులై ఉండుడి. అని ఈ గ్రంథములో ఐదు సార్లు వ్రాయబడినది.* 
## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు
* 

వర్గం:క్రైస్తవ మతము
సంఖ్యా కాండము

సంఖ్యా కాండం రచయిత మోషే. ఇది క్రీ.పూ. 1446-1406 లో రాయబడింది. ఇందులో జనాభాలెక్కలు, వివిధ శాసనాలు, సినాయి పర్వతము నుంచి కనాను సరిహద్దువరకు ప్రయాణం, గూఢచారులు కనాను దేశాన్ని చూసిన విధం, ఇశ్రాయేలు ప్రజల అవిశ్వాసం, వారి తిరుగుబాటు, ఎడారిలో నలభైఏండ్ల సంచారం, మొదలగు విషయాలు చెప్పబడినవి.

ఇశ్రాయేలీయుల జనాభా లెక్కలతో సంఖ్యాకాండము మొదలవుతుంది. హెబ్రీ భాషలో ఈ పుస్తకము పేరు ‘అరణ్యములో’. ఇశ్రాయేలీయులు అరణ్య యాత్ర విషాద యాత్రగా మారింది. వారు తమ దృష్టిని దేవుడు, వాగ్దాన దేశము మీద కాకుండా తాము విడచివచ్చిన ఐగుప్తు మీద పెట్టారు. వారి అవిశ్వాసం అసంతృప్తికి దారి తీసింది. సణుగుడు, గొణుగుడు వారి దినచర్యగా మారింది. త్వరితగతిన వారు అవిధేయతతో దేవుని మీద తిరుగుబాటు చేశారు. వారి సమాజములో అలజడి మొదలయ్యింది. దేవుడు వారి పట్ల ఎంతో సహనాన్ని చూపించాడు. నలభై సంవత్సరాలు వారు అరణ్యములోనే ఉండాల్సి వచ్చింది, ఎందుకంటే కనాను లో ప్రవేశించటానికి కావలసిన విశ్వాసం వారికి లేదు. ఇశ్రాయేలీయుల అవిశ్వాసం, అవిధేయత వారికి అవరోధం, అడ్డంకులుగా మారాయి. దేవుడు వారి కోసం ఉద్దేశించినవి వారు పొందలేకపోయారు.

అయినప్పటికీ, దేవుడు తాను అబ్రాహాముకు ఇచ్చిన మాట చొప్పున ఇశ్రాయేలీయులను వాగ్దాన దేశము వైపు నడిపించాడు. వారు యెరికో పట్టణము సమీపములో, యొర్దాను నదికి తూర్పున మోయాబు మైదానములో ప్రవేశించుటతో ఈ పుస్తకము ముగుస్తుంది.

## మూలాలు

వర్గం:క్రైస్తవ మతము
వర్గం:పుస్తకాలు
సెస్ట్రమ్

**సెస్ట్రమ్** (ఆంగ్లం: **Cestrum**) పుష్పించే మొక్కలలోని సొలనేసి కుటుంబానికి చెందిన ప్రజాతి. వీనిలో సుమారు 150-250 జాతుల పూల మొక్కలున్నాయి. 

## కొన్ని జాతులు
[thumb|right|[Day-blooming Cestrum (*[[Cestrum diurnum|C. diurnum]]*), the northernmost species]]
[right|thumb|right|[Green Cestrum (*C. parqui*), the southernmost species]]
* *[[Cestrum ambatense]]* Francey
* *[[Cestrum aurantiacum]]* &ndash; Orange Cestrum, Orange-flowering Jessamine, Yellow Cestrum, "orange jessamine"
* *[[Cestrum auriculatum]]* L'Hér.
* *[[Cestrum bracteatum]]* Link & Otto
* *[[Cestrum chimborazinum]]*
* *[[Cestrum corymbosum]]* Schltdl.
* *[[Cestrum daphnoides]]* Griseb.
* *[[Cestrum diurnum]]* L. &ndash; Day-blooming Cestrum, Day-blooming Jessamine
* *[[Cestrum ecuadorense]]* Francey
* *[[Cestrum elegans]]* (Brongn. ex Neumann) Schltdl.
* *[[Cestrum endlicheri]]* Miers.
* *[[Cestrum fasciculatum]]* &ndash; Early Jessamine, "red cestrum"
* *[[Cestrum humboldtii]]* Francey
* *[[Cestrum laevigatum]]* Schltdl. &ndash; *[[dama-de-noite]]* (Brazil)
* *[[Cestrum lanceolatum]]* Miers 
** *Cestrum lanceolatum* var. *lanceolatum*
* *[[Cestrum lanuginosum]]* Ruiz & Pavón
* *[[Cestrum latifolium]]* Lam.
* *[[Cestrum laurifolium]]* L'Hér.
* *[[Cestrum meridanum]]* Pittier
* *[[Cestrum mutisii]]* Roem. & Schult.
* *[[Cestrum nocturnum]]* &ndash; రాత్రి రాణి 
* *[[Cestrum pacificum]]*
* *[[Cestrum parqui]]* &ndash; Green Cestrum, Chilean Cestrum, Green Poisonberry
* *[[Cestrum peruvianum]]* Roemer & Schultes
* *[[Cestrum petiolare]]* Humboldt, Bonpland & Kunth
* *[[Cestrum psittacinum]]* Stapf
* *[[Cestrum quitense]]* Francey
* *[[Cestrum roseum]]* Humboldt, Bonpland & Kunth
* *[[Cestrum salicifolium]]* Jacq.
* *[[Cestrum santanderianum]]* Francey
* *[[Cestrum sendtnerianum]]* Mart. ex Sendt. 
* *[[Cestrum sessiliflorum]]* Schott ex Sendtn.
* *[[Cestrum stipulatum]]* Vell.
* *[[Cestrum strigilatum]]* Ruiz & Pav.
* *[[Cestrum stuebelii]]* Hieron.
* *[[Cestrum tomentosum]]* L.f.
* *[[Cestrum validum]]* Francey
* *[[Cestrum viridifolium]]* Francey

వర్గం:సొలనేసి
యెహూషువ

thumb|యెహోషువ ఒక రోజంతా సూర్యుడిని ఆపి గిబియోను యుద్ధంలో ఇశ్రాయేలీయులకు విజయం సాధించడం
**యెహోషువ** గ్రంథ రచయిత **యెహోషువ**. ఈ గ్రంథం క్రీ. పూ. 1406లో రాయబడినది. ఇందులో మోషే మరణానంతరం యెహోషువ నాయకత్వంలో ఇశ్రాయేలీయులు కనాను దేశాన్ని జయించడం, దేవుడు వాగ్దానం చేసిన భూమిని పన్నెండు గోత్రాలకు పంచిన విధానం, యెహోషువ చివరి మాటలు వంటివి వివరించబడ్డాయి.

సంఖ్యాకాండము 13:1 ప్రకారం, కనాను దేశాన్ని వేగుచూడటానికి మోషే పంపించిన పన్నెండు మంది ఇశ్రాయేలీయులలో యెహోషువ ఒకడు. మోషే మరణానంతరం యెహోషువ కనానును జయించి ఇశ్రాయేలీయులకు నాయకత్వం వహిస్తాడు. యెహోషువ మోషేకు వారసుడు. ఇశ్రాయేలు తెగలను వాగ్దాన దేశంలోకి నడిపించి, యెహోషువ వారికి భూములను పంచిపెడతాడు. బైబిల్ కాలక్రమం ప్రకారం యెహోషువ జీవించిన కాలం కాంస్య యుగానికి చెందింది. యెహోషువ గ్రంథం 24:29 ప్రకారం, యెహోషువ 110 సంవత్సరాల వయస్సులో మరణించాడు.

ముస్లింలు యెహోషువను(అరబిక్‌లో యుషా బిన్ నూన్) మోషే మరణం తరువాత విశ్వాసులకు నాయకుడిగా, ఖురాన్ ప్రకారం మోషేతో పాటు ఉన్న వ్యక్తిగా గౌరవిస్తారు.  

## యెహోషువ సమాధి

### సమారిటన్, యూదు సంప్రదాయాలు
1877 లో గుర్తించబడిన సమారిటన్ సంప్రదాయం ప్రకారం, యెహోషువ, కాలేబు సమాధులు కిఫ్ల్ హారిస్‌లో ఉన్నాయి. 

యెహోషువ గ్రంథం 24:30 ప్రకారం, యెహోషువ సమాధి తిమ్నాథ్-హెరెస్‌లో ఉంది. యూదు సంప్రదాయం ప్రకారం యెహోషువ తండ్రి నూన్, అతని సహచరుడు కాలేబు సమాధులు కూడా ఆ స్థలంలోనే ఉన్నాయని నమ్ముతారు. దీనిని ఆర్థడాక్స్ యూదులు కిఫ్ల్ హారిస్‌తో పోల్చుతారు. యూదులు ఆ స్థలాన్ని పవిత్ర స్థలంగా భావిస్తారు. హీబ్రూ క్యాలెండర్‌లోని నీసాన్ నెల 26వ తేదీన యెహోషువ మరణ వార్షిక జ్ఞాపకార్థంగా జరుపుకుంటారు. ఆ రోజున వేలాది మంది ప్రజలు ఈ సమాధులను.చూడటానికి వస్తారు.

పాత యూదు సంప్రదాయాల ప్రకారం, **యెహోషువ సమాధి** ఎగువ గలిలయలోని మెరోలో ఉంది. 

## మూలాలు
వర్గం:క్రైస్తవ మతము
కాక్సీనియా

alt=కాక్సినియా|thumb|దొండ మొక్క
alt=కాక్సినియా|thumb|దొండకాయలు
**కాక్సీనియా** (లాటిన్ *Coccinia*) పుష్పించే మొక్కలలో ఒక ప్రజాతి. వీనిలో ముఖ్యమైనది దొండ కాయ.   కాక్సీనియా  పంట తేమ ,వెచ్చని వాతావరణ పరిస్థితులలో పెరుగుతుంది. 20 ° C నుండి 32 ° C వరకు ఉష్ణోగ్రత పరిధి దాని పెరుగుదల, నాణ్యత , దిగుబడికి ఉత్తమమైనది. ఈ కూరగాయను ఏడాది పొడవునా సాగు చేయవచ్చు.

## చరిత్ర
దొండ కాయను   కాక్సీనియా పంట వేసే సమయం వర్షాకాలం,వేసవి  కాలం ( జూన్,జులై  ఫిబ్రవరి,మార్చ్ ) .  కాక్సీనియా మొక్క ( దొండ కాయ )  పంట వేయడానికి  ఇసుక  నేలలు, నీటిని త క్కువ నిల్వ చేసే నేల ను మంచివి. 6.0 - 6.5 యొక్క నేల pH కూరగాయల యొక్క మంచి  దిగుబడి  నాణ్యత  మైన పంట వస్తుంది. కాక్సీనియా మొక్కలు వేసిన తర్వాత 3 నెలల వ్యవధి లో పంట రావటం జరుగుతుంది. కాక్సీనియా ఒక  మొక్క సుమారు 5 కిలోల దొండకాయలను ఇస్తుంది. మెరుగైన  వ్యవసాయ  పద్ధతులతో హెక్టారుకు సగటున 12 నుండి 15 టన్నుల  దొండ కాయల దిగుబడి పొందవచ్చు   దొండ కాయలను పంట వేయడమే కాకుండా ఇళ్ళలో కూడా పెంచ వచ్చును.కాక్సీనియా  పంటను  భారతదేశంలో దక్షిణ, తూర్పు ,పశ్చిమ ప్రాంతాలలో విస్తృతంగా పండిస్తారు.కర్ణాటక, తమిళనాడు, కేరళ, మహారాష్ట్ర, ఆంధ్రప్రదేశ్, గుజరాత్, తెలంగాణ, పశ్చిమ బెంగాల్ వంటి రాష్ట్రాల్లో ఈ పంటను వేస్తారు. 

### ఉపయోగములు
దొండ కాయ ఉత్పత్తి  ఆహారమునకే గాక మందులలో ఉపయోగిస్తారు .దొండ కాయలు  నారింజ-ఎరుపు తో ఉండటం వలన  శక్తివంతమైన యాంటీఆక్సిడెంట్ ప్రభావాలను కలిగి ఉంటుంది.  వీటిలో వుండే సపోనిన్లు, ఫ్లేవనాయిడ్లు ,టెర్పెనాయిడ్లు వంటి ఫైటోన్యూట్రియెంట్స్ ఉన్నాయి. ఇవి గుండె,క్యాన్సర్, మధుమేహం , వంటి వ్యాదుల మందులలో వాడతారు   

## మూలాలు

వర్గం:కుకుర్బిటేసి
ద్వితీయోపదేశ కాండము

thumb|ద్వితీయోపదేశ కాండము
**ద్వితీయోపదేశ కాండము** ఒకటి నుండి ముప్పై మూడు అధ్యాయాలు మోషేచే రాయబడ్డాయి. ముప్పైనాలుగో అధ్యాయాన్ని యెహోషువ రాశాడు. ఇది క్రీ.పూ. 1446-1406 లో రాయబడింది. ఇందులో ఇశ్రాయేలు ప్రజలు కనాను ప్రవేశించే ముందు మోషే గత 40 ఏండ్ల ప్రయాణాల్లో దేవుడు చేసిన మహాక్రియలు, అనుగ్రహమూ, వాత్సల్యమూ, విశ్వసనీయత వారికి జ్ఞాపకానికి తేవడం, దేవుని శాసనాలను తిరిగి ఇవ్వడం, అవిధేయత విషయం హెచ్చరించడం, చివరి అధ్యాయాల్లో మోషే తుదిపలుకులు, మోషే మృతిచెందడం, మొదలగు విషయాలు చెప్పబడినవి.

## సారాంశం

* అధ్యాయాలు 1–3: హోరేబు నుండి కాదేషు, తర్వాత మోయాబు వరకు అడవి గుండా చేసిన  ప్రయాణాన్ని ఈ అధ్యాయనాల్లో వివరిస్తారు.
* అధ్యాయాలు 4-11: ఇశ్రాయేలీయులు వాగ్దాన దేశంలోకి ప్రవేశించే ముందు మోషే వారికి చేసిన చివరి ప్రసంగాలు, ఇందులో దేవుని ఆజ్ఞలను పాటించడం, ఆయన విధేయత, విగ్రహారాధనను త్యజించడం, దేవునితో నిబంధన ప్రాముఖ్యతను నొక్కిచెప్పడం, ఆయన ప్రేమ, దయ, రాబోయే తరాలకు ధర్మశాస్త్రాన్ని బోధించడం వంటి అంశాలు ముఖ్యంగా ఉంటాయి, ఇది వారిని దేవునితో దగ్గరగా ఉంచుతుంది. 
* అధ్యాయాలు 12-26: ఇశ్రాయేలీయుల ధర్మశాస్త్రం, ఆచారాలు, దేవునితో వారి నిబంధన గురించిన ముఖ్యమైన బోధనలు, నియమాలు కలిగి ఉంటాయి, ముఖ్యంగా యెహోవా ఏర్పరచుకున్న స్థలంలోనే బలులు, దశమభాగాలు అర్పించడం (చాప్టర్ 12), విశ్వాసం, విధేయత, బలహీనులను ఆదుకోవడం, దేవుని ఆజ్ఞలను పాటించడం వంటివి ముఖ్యంగా భోదించబడతాయి. ఇది ఇశ్రాయేలీయుల ఆధ్యాత్మిక జీవితానికి పునాది. 
* అధ్యాయాలు 27–28: ఇశ్రాయేలీయులు వాగ్దాన దేశంలోకి ప్రవేశించిన తర్వాత పాటించవలసిన నిబంధనలను, దేవుని ఆజ్ఞలకు విధేయత చూపడం వల్ల కలిగే దీవెనలను, వాటిని ఉల్లంఘించడం వల్ల కలిగే శాపాలను వివరిస్తాయి.
* అధ్యాయాలు 29–30: ఈ అధ్యాయనంలో ఇశ్రాయేలీయులు దేవుని నిబంధనను మరచిపోయి, విగ్రహారాధన చేసి, దాని పర్యవసానంగా శాపాలకు గురైన తరువాత, పశ్చాత్తాపం ద్వారా తిరిగి దేవుని దగ్గరకు రావడానికి ఉన్న అవకాశాన్ని, ఆశీర్వాదాలను వివరిస్తాయి.
* అధ్యాయాలు 31–34: మోషే చివరి ప్రసంగాలు, యెహోషువ నాయకత్వ నియామకం, మోషే మరణం, ఇశ్రాయేలీయులకు దేవుని వాగ్దానాలను గుర్తు చేస్తూ ముగింపు పలుకుతాయి, ఇక్కడ మోషే వాగ్దాన దేశం వెలుపల మరణించినప్పటికీ దేవుడు మోషేను, ఇశ్రాయేలీయులను విడిచిపెట్టడని, వారిని కాపాడుతాడని బోధిస్తుంది. ద్వితీయోపదేశకాండము 34:10-12 వచనాలు మోషేను పోలిన ప్రవక్త ఇశ్రాయేలీయులలో ఇంకెవరూ లేరని, ఆయన దేవునితో ముఖాముఖిగా మాట్లాడినట్లుగా, ఐగుప్తులో, కనానులో దేవుడు చేయించిన అద్భుతాలు, మహా కార్యాలు ఎవరూ చూడలేదని నొక్కి చెబుతాయి, ఇది మోషే గొప్పతనాన్ని, దేవునితో ఆయనకున్న ప్రత్యేక సంబంధాన్ని తెలియజేస్తుంది.

## మూలాలు
వర్గం:క్రైస్తవ మతము
గ్లైసీన్

**గ్లైసీన్** (ఆంగ్లం: **Glycine**) పుష్పించే మొక్కలలో ఫాబేసి కుటుంబానికి చెందిన ప్రజాతి. 

ఇందులో సోయా చిక్కుడు (Glycine max) అన్నింటికన్నా ముఖ్యమైన జాతి. ఇవి ఆస్ట్రేలియా నుండి యూరేసియా వరకు విస్తరించాయి. 

## Species
Subgenus Glycine

* *[[Glycine albicans]]* Tindale & Craven
* *[[Glycine aphyonota]]* B.E.Pfeil
* *[[Glycine arenaria]]* Tindale
* *[[Glycine argyrea]]* Tindale
* *[[Glycine canescens]]* F.J.Herm.
* *[[Glycine clandestina]]* J.C.Wendl.
* *[[Glycine curvata]]* Tindale
* *[[Glycine cyrtoloba]]* Tindale
* *[[Glycine falcata]]* Benth.
* *[[Glycine gracei]]* B.E.Pfeil & Craven
* *[[Glycine hirticaulis]]* Tindale & Craven
* *[[Glycine hirticaulis subsp. leptosa]]* B.E.Pfeil
* *[[Glycine lactovirens]]* Tindale & Craven
* *[[Glycine latifolia]]* (Benth.) C.Newell & Hymowitz
* *[[Glycine latrobeana]]* (Meissner) Benth.
* *[[Glycine microphylla]]* (Benth.) Tindale 	
* *[[Glycine montis-douglas]]* B.E.Pfeil & Craven
* *[[Glycine peratosa]]* B.E.Pfeil & Tindale
* *[[Glycine pescadrensis]]* Hayata
* *[[Glycine pindanica]]* Tindale & Craven 	
* *[[Glycine pullenii]]* B.E.Pfeil, Tindale & Craven
* *[[Glycine rubiginosa]]* Tindale & B.E.Pfeil
* *[[Glycine stenophita]]* B.E.Pfeil & Tindale
* *[[Glycine syndetika]]* B.E.Pfeil & Craven
* *[[Glycine tabacina]]* (Labill.) Benth. 	
* *[[Glycine tomentella]]* Hayata 	

Subgenus Soja (Moench) F.J. Herm. 	
					
* *[[Glycine soja]]* Sieb. & Zucc. 	
* సోయా చిక్కుడు (Soybean), *Glycine max* (L.) Merr.

వర్గం:ఫాబేసి
డిజిటాలిస్

**డిజిటాలిస్** (ఆంగ్లం: **Digitalis or Foxglove**) పుష్పించే మొక్కలలో ఏకదళబీజాలకు చెందిన ప్రజాతి. ఇందులో సుమారు 20 జాతుల ఔషధ మొక్కలున్నాయి. ఇవి ప్లాంటజినేసి (Plantaginaceae) కుటుంబానికి చెందినవి. ఇవి ఆసియా, ఆఫ్రికా, ఐరోపా ఖండాలలో పెరుగుతాయి. దీని శాస్త్రీయ నామానికి వేలు (Finger) మాదిరిగా అని అర్ధం. వీని పూలను వేలికి సులువుగా తొడుగు (Glove) మాదిరి తొడగవచ్చును. వీనిలో అన్నింటికన్నా ముఖ్యమైనది డిజిటాలిస్ పర్పురియా ("Common Foxglove" or *Digitalis purpurea*). 

వీని నుండి గుండె జబ్బులలో ఉపయోగించే డిగాక్సిన్ (Digoxin) అనే మందును తయారుచేస్తారు. 

## జాతులు
*[[Digitalis cariensis]]**[[Digitalis ciliata]]**[[Digitalis davisiana]]**[[Digitalis dubia]]**[[Digitalis ferruginea]]**[[Digitalis grandiflora]]**[[Digitalis laevigata]]**[[Digitalis lanata]]**[[Digitalis leucophaea]]**[[Digitalis lutea]]**[[Digitalis obscura]]**[[Digitalis parviflora]]**[[Digitalis purpurea]]**[[Digitalis thapsi]]**[[Digitalis trojana]]**[[Digitalis viridiflora]]*

## మూలాలు

వర్గం:వృక్ష ప్రజాతులు
వర్గం:పుష్పించే మొక్కలు
మెలియేసి

**మెలియేసి** లేదా **మీలియేసి** (ఆంగ్లం: **Meliaceae**) పుష్పించే మొక్కలలోని కుటుంబం. ఇందులోని సుమారు 50 ప్రజాతులలో 550 పైగా జాతుల మొక్కలు ప్రపంచవ్యాప్తంగా విస్తరించాయి. భారతదేశంలో ముఖ్యమైన వేపచెట్టు (Neem tree) ఈ కుటుంబానికి చెందినది.

## ప్రజాతులు

వర్గం:మెలియేసి
మాగ్నోలియేసి

**మాగ్నోలియేసి** (ఆంగ్లం: **Magnoliaceae**) పుష్పించే మొక్కలలోని కుటుంబం.

ఇందులో సుమారు 225 జాతుల మొక్కలు 7 ప్రజాతులలో ఉన్నాయి. మాగ్నోలియా (Magnolia) అన్నింటికన్నా విస్తృతమైనది.

## వర్గీకరణ
Subfamily **Magnolioideae**
*Tribe **Magnolieae**
***[[Kmeria]]* (5 species)
***[[మాగ్నోలియా]]* (128 species)
***[[Manglietia]]* (29 species)
***[[Pachylarnax]]* (2 species)
* Tribe **Michelieae**
***[[Elmerrillia]]* (4 species)
***[[Michelia]]* (49 species)
Subfamily **Liriodendroidae**
**[[Liriodendron]]* (2 species)

వర్గం:ద్విదళబీజాలు
డ్రోసిరేసి

**డ్రోసిరేసి** (Droseraceae) పుష్పించే మొక్కలలోని ఒక కుటుంబం. ఇందులో కొన్ని కీటకాహార మొక్కలు ఉన్నాయి.

వర్గం:డ్రోసిరేసి
వర్గం:ద్విదళబీజాలు
న్యాయాధిపతులు

thumb|బుక్ ఆఫ్ జడ్జెస్ పుస్తకంలోని ఛాప్టర్ 6-3
**న్యాయాధిపతులు** గ్రంథకర్త సమూయేలు ప్రవక్త. ఇది క్రీ.పూ. 1000 సం.ల కాలంలో రాయబడింది. దీనిలో ఇశ్రాయేలు గోత్రాలకు న్యాయం తీర్చిన నాయకులు, వారిచేత దేవుడు జరిపించిన అద్భుతాలు, దేవుని మీద తన ప్రజలు తరచుగా చేసిన తిరుగుబాట్లు, వాటి ఫలితంగా వచ్చిన బాధలు, వారి పశ్చాత్తాపం, దేవుని మహాకరుణ, మొదలగు విషయాలు రాయబడ్డాయి.

## పరిచయం
యెహోషువ ద్వారా ఇశ్రాయేలీయులు ఎన్నో ఘన విజయాలు అందుకొని కనాను దేశమును ఆక్రమించుకున్నారు. "శత్రువులందరినీ పూర్తిగా నిర్మూలించండి" అని దేవుడు ఇచ్చిన ఆజ్ఞను వారు నిర్లక్ష్యము చేశారు. వారిని తమ ప్రక్కనే ఉండనిచ్చారు. వారిని పెళ్ళి చేసుకొని, బంధువులు అయ్యారు. వారి దేవతలను పూజించి, యెహోవా దేవుని మరచిపోయి విగ్రహారాధన చేసారు. వారి ఆలయాల్లో వ్యభిచారం చేసి, నరబలులు, శిశుబలులు చేశారు. అన్యులతో వ్యాపారము చేసి, ఐశ్వర్యము పొంది, మాకు ఇది చాలు అనుకొన్నారు. దేవుని ధర్మ శాస్త్రమును విసర్జించి, తమ దృష్టిలో ఏది నచ్చితే అది చేశారు.

ఇశ్రాయేలీయుల నైతిక పతనము వారి దేశాన్ని సైనికముగా బలహీనపరచింది. వారి శత్రువులు వారిని మొత్తి బాధపెట్టినప్పుడు, దేవునికి మొర పెట్టారు. దేవుడు వారిని కరుణించి న్యాయాధిపతులను పంపి వారిని విడిపించాడు. యెహోషువ కాలము (క్రీ.పూ 1398) నుండి దావీదు కాలము (క్రీ. పూ 1043) ల మధ్య దాదాపు 350 సంవత్సరాల కాలములో దేవుడు 14 మంది న్యాయాధిపతులను ఇశ్రాయేలీయులకు అనుగ్రహించాడు. ప్రజలకు విశ్వాసము లేకపోయినప్పుడు కూడా దేవుడు తన నమ్మకత్వాన్ని వారి పట్ల చూపించాడు. 

## మూలాలు

వర్గం:గ్రంథములు
వర్గం:క్రైస్తవ మతము
మధూక

**మధూక** (Madhuca) పుష్పించే మొక్కలలో సపోటేసి కుటుంబంలోని ప్రజాతి..

## జాతులు

* మధుకా అరిస్తులాటా, (కింగ్ & గాంబుల్) హెచ్.జె.లామ్
* మధుకా బేటిస్, (బ్లాంకో) J.F.Macbr.
* మధుకా బోయర్‌లేజియానా, (బర్క్) బాహ్ని
* మధుకా బౌర్డిల్లోని, (గాంబుల్) హెచ్.జె.లామ్
* మధుకా కాల్సికోలా, పి.రోయెన్
* మధుకా కుప్రియా, (కింగ్ & గాంబుల్) హెచ్.జె.లామ్
* మధుకా డిప్లోస్టెమాన్, (సి.బి.క్లార్క్) పి.రోయెన్
* మధుకా ఫుల్వా, (త్వైట్స్) J.F.Macbr.
* మధుకా హైనానెన్సిస్, చున్ & ఎఫ్.సి.హౌ
* మధుకా ఇన్సిగ్నిస్, (రాడ్ల్క్.) హెచ్.జె.లామ్
* మధుకా లాంగిఫోలియా (J. కొనిగ్) J. F. Macbr. - ఇప్ప
* మధుకా లాంగిస్టిలా, (కింగ్ & గాంబుల్) హెచ్.జె.లాం - 
* మధుకా మైక్రోఫిల్లా, (హుక్.) ఆల్స్టన్
* మధుకా మూని, (త్వైట్స్) హెచ్.జె.లామ్
* మధుకా నెరిఫోలియా, (మూన్) హెచ్.జె.లామ్
* మధుకా ఆబ్లోంగిఫోలియా, (మెర్.) మెర్.
* మధుకా ఓబోవాటిఫోలియా, (మెర్.) మెర్.
* మధుకా ఓబ్టుసిఫోలియా, (కింగ్ & గాంబుల్) పి. రోయెన్
* మధుకా పాస్క్విరీ, (దుబార్డ్) హెచ్.జె.లామ్
* మధుకా పెనాంగియానా, (కింగ్ & గాంబుల్) హెచ్.జె.లామ్
* మధుకా పెన్సిల్లాటా, (కింగ్ & గాంబుల్) హెచ్.జె.లామ్
* మధుకా రిడ్లీ, హెచ్.జె.లామ్
* మధుకా రుఫా, (కింగ్ & గాంబుల్) పి.రోయెన్
* మధుకా సెసిలిఫ్లోరా, పి.రోయెన్
* మధుకా టోమెంటోసా, హెచ్.జె.లామ్
* మధుకా టుబులోసా, హెచ్.జె.లామ్

## మూలాలు

వర్గం:సపోటేసి
బ్రాసికా

**బ్రాసికా** (Brassica) పుష్పించే మొక్కలలోని బ్రాసికేసి కుటుంబానికి చెందిన ప్రజాతి.

## ముఖ్యమైన జాతులు
బ్రాసికా ప్రజాతిలో కొన్ని ఆర్ధికంగా ముఖ్యమైన జాతులు:

* *[[Brassica carinata|B. carinata]]*: Abyssinian Mustard or Abyssinian Cabbage, used to produce biodiesel.
* *[[Brassica elongata|B. elongata]]*: Elongated Mustard
* *[[Brassica fruticulosa|B. fruticulosa]]*: Mediterranean Cabbage
* *[[Brassica juncea|B. juncea]]*: భారతీయ ఆవాలు (Indian Mustard, Brown and leaf mustards, Sarepta Mustard).
* *[[Rapeseed|B. napus]]*: Rapeseed, Canola, Rutabaga (Swede Turnip), Nabicol
* *[[Brassica narinosa|B. narinosa]]*: Broadbeaked Mustard
* *[[Brassica nigra|B. nigra]]*: నల్ల ఆవాలు (Black Mustard)
* *[[Brassica oleracea|B. oleracea]]*: Kale, కాబేజీ, Broccoli, కాలీఫ్లవరు, Kai-lan, Brussels sprouts, Kohlrabi
* *[[Brassica perviridis|B. perviridis]]*: Tender Green, Mustard Spinach
* *[[Brassica rapa|B. rapa]]* (syn *B. campestris*): Chinese cabbage, Turnip, Rapini, Komatsuna
* *[[Brassica rupestris|B. rupestris]]*: Brown Mustard
* *[[Brassica septiceps|B. septiceps]]*: Seventop Turnip
* *[[Brassica tournefortii|B. tournefortii]]*: Asian Mustard

వర్గం:బ్రాసికేసి
మొమోర్డికా

**మొమోర్డికా** (లాటిన్ *Momordica*) పుష్పించే మొక్కలలోని కుకుర్బిటేసి కుటుంబానికి చెందిన ప్రజాతి.

## కొన్ని జాతులు

వర్గం:కుకుర్బిటేసి
లాజినేరియా

**లాజినేరియా** (*Lagenaria*) పుష్పించే మొక్కలలో కుకుర్బిటేసి కుటుంబానికి చెందిన ప్రజాతి. లాజెనారియా సిసెరియా ( సోర కాయ   )   దీనిని   తెల్లటి పువ్వుల పొట్లకాయ, కాలాబాష్ పొట్లకాయ అని కూడా పిలుస్తారు,  కుటుంబం (కుకుర్బిటేసి). ఉష్ణమండల ఆఫ్రికా,  ఆసియా  కు చెందినది, కాని ప్రపంచవ్యాప్తంగా వెచ్చని వాతావరణంలో పండిస్తారు. పండ్లు  తినదగినవి , వంటలలో  కూరగాయలుగా వండుతారు.  లాజినేరియా  తీగలు 1 మీటర్ (సుమారు 3 అడుగులు) కంటే ఎక్కువ పొడవు ఉండవచ్చు. దీని పండ్లు  ఆకులు, పువ్వుల,పరిమాణాలు,  పండ్ల పరిమాణాలు , ఆకారాలు మారుతూ ఉంటాయి. మొక్కలను విత్తనం నుండి తేలికగా పండించవచ్చు,కాని పరిపక్వత చెందడానికి ఎక్కువ  ఎక్కువ ఉష్ణోగ్రత అవసరం 

ఉపయోగములు : విత్తనం చుట్టూ గుజ్జును   మందుల తయారీ లో వాడతారు. తలనొప్పికి చికిత్స చేయడానికి పిండిచేసిన ఆకుల  రసం తో  తలపై  మర్దన ( మాలిష్ ) చేస్తారు . పువ్వులు విషానికి విరుగుడు. . కాండం బెరడు  పండు యొక్క చుక్క మూత్రవిసర్జన  వ్యాధుల లో వాడతారు . కడుపు  అసిడిటీ , అజీర్ణం ,పూతల చికిత్సలో పండు యొక్క రసం ఉపయోగించబడుతుంది .  విత్తనం నొప్పి పళ్ళు ,చిగుళ్ళు, దిమ్మలు మొదలైన వాటికి చికిత్స చేయడానికి ఉపయోగిస్తారు  మొక్క యొక్క  యాంటీబయాటిక్  [218]. చైనాలోని చాలా ప్రాంతాల్లో ఈ జాతికి రోజుకు 3 గ్రాములు, డయాబెటిస్ కు ఒకే చికిత్సగా ఉపయోగించబడింది. లాజినేరియా ను ఈ రకం అయిన పేర్లతో  పిలుస్తుంటారు . బాటిల్ గోర్డ్, అలబు, బాక్, బావు, భోపాలా, బొగాలావ్, కాబాకా, కాలాబాష్ పొట్లకాయ, కాలాబాజా, కోర్, క్రోక్‌నెక్ పొట్లకాయ, దీదీ, దియా లాబు, దూధి, దుధి, దుధివా, దుధ్య, ఎకిరియో, ఎపారా, ఫహండి, ఫుహండి గియా, హలగుంబల, హు లు గువా, ఇఖోమనే, కడ్డు, కలబాస్, ఖిల్, క్లూక్, క్వా-క్వా, లాబు ఎయిర్, లామి-కోర్, లా, లాకా, లాకి, లౌకి, మిలావ్, మిరాండ్జో-లో, నామ్ టావో, ఒంపార్సా, ఒపో, ఓర్డే, పుకువో, షోరక్కై, సోరకేయి, సోరకాయ, టీరావ్, ట్రంపెట్ గోర్డ్, తుమాడా, తుమ్రీ, ఉమ్, అండ్యూగ్, ఉపో, వాగో, వైట్-ఫ్లవర్ పొట్లకాయ, యుగావో   పేర్లతో పిలుస్తారు. మొక్క  వ్యాధి  తెగులు లేనిది  

## జాతులు
*[[Lagenaria abyssinica]]*
*[[Lagenaria breviflora]]*
*[[Lagenaria guineensis]]*
*[[Lagenaria rufa]]*
*[[Lagenaria siceraria]]*
*[[Lagenaria sphaerica]]*
*[[Lagenaria vulgaris]]* - సొర కాయ

## మూలాలు

వర్గం:కుకుర్బిటేసి
మాఘ శుద్ధ పాడ్యమి

**మాఘ శుద్ధ పాడ్యమి** అనగా మాఘమాసములో శుక్ల పక్షము నందు పాడ్యమి కలిగిన మొదటి రోజు.

## సంఘటనలు
2007

## జననాలు
2007

## మరణాలు
2007

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు

## బయటి లింకులు

వర్గం:మాఘమాసము
మాఘ శుద్ధ విదియ

**మాఘ శుద్ధ విదియ** అనగా మాఘమాసములో శుక్ల పక్షము నందు విదియ కలిగిన రెండవ రోజు.

## సంఘటనలు
2007

## జననాలు
2007

## మరణాలు
2007

శ్రీ వాసవీ కణ్యకా పరమేశ్వరి అమ్మవారి ఆత్మార్పణ దినోత్సవం

## బయటి లింకులు

వర్గం:మాఘమాసము
మాఘ శుద్ధ దశమి

**మాఘ శుద్ధ దశమి** అనగా మాఘమాసములో శుక్ల పక్షము నందు దశమి కలిగిన 10వ రోజు.

## సంఘటనలు
2007

## జననాలు
* ప్రమాది : మల్లాది సూర్యనారాయణ శాస్త్రి ప్రముఖ సంస్కృతాంధ్ర కవి పండితులు.
* 1893 నందన: పోకూరి కాశీపత్యవధాని- శతావధాని. 60కి పైగా గ్రంథాల రచయిత. (మ.1974)

## మరణాలు
2007

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు

## మూలాలు

వర్గం:మాఘమాసము
మాఘ పూర్ణిమ

**మాఘ శుద్ధ పూర్ణిమ** అనగా మాఘమాసములో శుక్ల పక్షము నందు పూర్ణిమ కలిగిన 15వ రోజు.

## ఆధ్యాత్మిక ప్రాముఖ్యత
మాఘమాసములో వచ్చే పౌర్ణమిని  మాఘీ పూర్ణిమ అనీ, మహామాఘి అనీ కూడా అంటారు.ఈ మహామాఘి పూర్ణిమ శివ కేశవులిద్దరికీ ప్రీతికరమైనది. ఈ సమయంలో సూర్యుడు మకరం నుంచి కుంభరాశిలోకి సంచారం చేస్తాడు. ఈ కాలంలో పవిత్ర నదిలో స్నానం చేసి పరమేశ్వరుడికి ప్రత్యేక పూజలు చేసి, దానధర్మాలు చేయాలని పండితులు చెబుతారు. మాఘ పూర్ణిమ నాడు స్నానం చేయడం వల్ల  అన్ని పాపాల నుండి విముక్తి పొందుతారనీ, జీవితంలో సానుకూల శక్తి ప్రవహిస్తుందనీ స్కంద పురాణం చెబుతుంది. ఈ రోజున దేవతలు కూడా పవిత్ర నదులలో స్నానం చేయడానికి వస్తారు.

## విధి-విధానాలు
మత విశ్వాసం ప్రకారం ఈ రోజున గంగానదిలో స్నానం చేసి దానం చేయడం వల్ల అన్ని రకాల పాపాల నుండి విముక్తి లభిస్తుంది. అలా చేస్తే దిష్టి దోషాలన్నీ తొలగిపోతాయి. పౌర్ణమి రోజు సముద్ర, నదీ స్నానం చేయలేని వారు కనీసం తిలదానమైనా ఇవ్వాలని పెద్దలు చెబబతారు. మాఘ పౌర్ణమి పార్వతీ మాతకు ఇష్టమైన రోజు.

పార్వతి దేవిని పూజిస్తే ఇబ్బందులన్నీ తొలగిపోతాయి. తమలపాకులో పసుపు ముద్దతో గౌరమ్మను చేసి గంధం, కుంకుమ బొట్టు పెట్టి దీపం వెలిగించాలి. ఆపై అక్షితలతో గౌరమ్మను పూజించి బెల్లం ముక్కను నైవేద్యంగా సమర్పించాలి. ఇలా చేస్తే దాంపత్య సమస్యలు తొలగిపోతాయట. అలాగే గౌరీదేవిని స్మరిస్తూ గోరింటాకు దానమివ్వాలి. ఇలా చేస్తే గౌరీదేవి అనుగ్రహంతో పెళ్లి కాని అమ్మాయిలకు త్వరగా పెళ్లి జరుగుతుందని చెబుతారు.

అలాగే మాఘ పౌర్ణమి రోజున నవగ్రహాలున్న ఆలయానికి వెళ్లి గురుగ్రహానికి నమస్కరించి పసుపు రంగు వస్త్రాన్ని పెట్టి పూజించాలి. అలా చేయలేని వారు ఇంట్లో ఈశాన్యం మూలలో పీట పెట్టి దానిపై బియ్యప్పిండి ముగ్గు వేసి దానిపై ప్రమిద పెట్టి ఆవు నెయ్యి దీపాన్ని వెలిగించాలి. ఇలా చేస్తే జాతకంలో గురు దోషం ఉంటే తొలగిపోతాయని పెద్దలు చెబుతారు

## మూలాలు
1.mahakumbh mela 2025 magha purnima significance subh muhurat ganga snan importance - Telugu BoldSky

2.మాఘపూర్ణిమ రోజు పాటించాల్సిన విధివిధానాలేంటంటే.. - Bhakthi TV

3. Significance Of Magha Purnima

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు
* ద్వాపరయుగాది

వర్గం:మాఘమాసము
వర్గం:హిందూ పండుగలు
మాఘ బహుళ తదియ

**మాఘ బహుళ తదియ** అనగా మాఘమాసములో కృష్ణ పక్షము నందు తదియ కలిగిన 18వ రోజు. మాఘమాసం తెలుగు సంవత్సరంలో 11వ నెల. చంద్రుడు మఘ నక్షత్రంలో కూడుకున్న వ్యాసం కాబట్టి ఇది మాఘ మాసం అయింది. ఉత్తరాయణ పుణ్యకాలంలో వచ్చే ఈ మాసం విష్ణుమూర్తికి ప్రీతిప్రథమైనది.

## ఈ తిథి గల కొన్ని దినములు

* 2023 ఫిబ్రవరి 7  తె.04.28 నుండి  2023 ఫిబ్రవరి 8  ఉ.06.23  ల మధ్య కాలం
* 2022 ఫిబ్రవరి 18  రా.10.29 నుండి  2022 ఫిబ్రవరి 19  రా.09.56  ల మధ్య కాలం
* 2021 మార్చి 1  08.25 నుండి  2021 మార్చి 1  తె.05.46  ల మధ్య కాలం
* 2020 ఫిబ్రవరి 10 తె.06.17 నుండి 2020 ఫిబ్రవరి 11 రా.09.52 వరకు

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

వర్గం:మాఘమాసము
మాఘ బహుళ చవితి

**మాఘ బహుళ చవితి** అనగా మాఘమాసములో కృష్ణ పక్షము నందు చవితి కలిగిన 19వ రోజు.

## సంఘటనలు
2007

## జననాలు

## మరణాలు

* 1962నప్లవనామ సంవత్సర మాఘ బహుళ చవితి శుక్రవారం  అవధూత ప్రకాశానంద స్వామి ఆత్మ చిదాత్మలో 91ఏట కలిసిపోయింది.

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

వర్గం:మాఘమాసము
మాఘ బహుళ పంచమి

**మాఘ బహుళ పంచమి** అనగా మాఘమాసములో కృష్ణ పక్షము నందు పంచమి కలిగిన 20వ రోజు.

## సంఘటనలు
2007

## జననాలు

## మరణాలు
2007

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు

ఔదుంబర‌ పంచమి 
## బయటి లింకులు

వర్గం:మాఘమాసము
మాఘ బహుళ షష్ఠి

**మాఘ బహుళ షష్ఠి** అనగా మాఘమాసములో కృష్ణ పక్షము నందు షష్ఠి కలిగిన 21వ రోజు.

## సంఘటనలు
2007

## జననాలు
* 1857 నల: రాళ్ళభండి నృసింహశాస్త్రి, అష్టావధాని. (మ.1942)

## మరణాలు
2007

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు

## బయటి లింకులు

## మూలాలు

వర్గం:మాఘమాసము
మాఘ బహుళ అష్ఠమి

**మాఘ బహుళ అష్ఠమి** అనగా మాఘమాసములో కృష్ణ పక్షము నందు అష్టమి కలిగిన 23వ రోజు.

## సంఘటనలు
2007

## జననాలు
* 1864 : వీణ వెంకట రమణదాసు ప్రముఖ వీణా విద్వాంసులు.

## మరణాలు
2007

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు

వర్గం:మాఘమాసము
మాఘ బహుళ నవమి

**మాఘ బహుళ నవమి** అనగా మాఘమాసములో కృష్ణ పక్షము నందు నవమి కలిగిన 24వ రోజు.

## సంఘటనలు
2007

## జననాలు
* 1944 స్వభాను : నేమాని రామజోగి సన్యాసిరావు - అవధాని. 

## మరణాలు
* 1682 : సమర్థ రామదాసు శివాజీ గురువుగా ప్రసిద్ధులు.

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు

## మూలాలు

వర్గం:మాఘమాసము
మాఘ బహుళ దశమి

**మాఘ బహుళ దశమి** అనగా మాఘమాసములో కృష్ణ పక్షము నందు దశమి కలిగిన 25వ రోజు. మాఘమాసం తెలుగు సంవత్సరంలో 11వ నెల. చంద్రుడు మఘ నక్షత్రంలో కూడుకున్న వ్యాసం కాబట్టి ఇది మాఘ మాసం అయింది. ఉత్తరాయణ పుణ్యకాలంలో వచ్చే ఈ మాసం విష్ణుమూర్తికి ప్రీతిప్రదమైనది.

## వివిధ సంవత్సరాలలో దినాలు

* 2023 ఫిబ్రవరి 14 రాత్రి 03.52 నుండి 2023 ఫిబ్రవరి 15 తె.05.32 వరకు
* 2022 ఫిబ్రవరి 25 మ.12.57 నుండి 2022 ఫిబ్రవరి 26 ఉ.10.39 వరకు
* 2021 మార్చి 7 సా.04.47 నుండి 2021 మార్చి 8 మ.3.44 వరకు
* 2020 ఫిబ్రవరి 17 మ.02.34 నుండి 2020  ఫిబ్రవరి 18 మ.02.32 వరకు

## సంఘటనలు
2023 : శ్రీ కాళహస్తీశ్వర స్వామి బ్రహ్మోత్సవాలలోభాగంగా 15.02.2023 రాత్రి 09.00 గం.లకు భూత శుక వాహన సేవ జరిగినది.
## జననాలు
## మరణాలు
2007
## పండుగలు, జాతీయ దినాలు

## మూలాలు

* 

వర్గం:మాఘమాసము
మాఘ బహుళ ఏకాదశి

**మాఘ బహుళ ఏకాదశి** అనగా మాఘమాసములో కృష్ణ పక్షము నందు ఏకాదశి కలిగిన 26వ రోజు.

## కళ్యాణ ఏకాదశి
మాఘమాసంలో బహుళ ఏకాదశిని కల్యాణ ఏకాదశి అంటారు. తిలలను ఆరు విధాలుగా ఉపయోగించే పర్వదినం. కనుక ‘‘షట్‌ తిలా ఏకాదశి’’ అని కూడా అంటారు. సంక్రాంతి పండుగనాడు కూడా నువ్వులతో పిండివంటలు చేసుకొనే సంప్రదాయం ఉంది. ఇందులో ఆరోగ్య సూత్రం ఇమిడి ఉంది. మాఘమాసంలో శివరాత్రికి ముందు వచ్చే ఏకాదశి నాడు ఆరు విధాలుగా నువ్వులను ఉపయోగించడంలో నువ్వులను దానం చేయడం ఒక అంశం. తిలాదానం గ్రహ శాంతి సందర్భాలలోనూ, పితృ కార్యాల లోనూ జరుగుతుంది గనుక కల్యాణ ఏకాదశినాడు తిలలతో పూజ చేయడం అసాధారణం అనిపిస్తుందిగాని ఇది పురాణాకాలం నుంచి వస్తున్న విధానం.

## సంఘటనలు
2007

## జననాలు
* 1888 సర్వజిత్తు: వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి - తెలుగు రచయిత, పరిశోధకుడు. (మ.1950)

## మరణాలు
2007

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు

## బయటి లింకులు

వర్గం:మాఘమాసము
మారెళ్ల కేశవరావు

thumb|మారెళ్ల కేశవరావు
**మారెళ్ల కేశవరావు** (జూలై 3, 1924 - జూన్ 23, 1993)  వాయులీన విద్వాంసులు.  ఆకాశవాణిలో అతని వాయులీన సంగీత కార్యక్రమాలు ప్రసారమయ్యేవి. అతను ఆకాశవాణి *హైదరాబాదు కేంద్రం గొప్పగా చెప్పుకొనే వాయులీన విధ్వాంసులలో ఒకడు.*

## జీవిత విశేషాలు
అతను  ఒడిషా రాష్ట్రంలోని బరంపురంలో జన్మించాడు. పుట్టుకతోనే అంధులైన అతను  విజయనగరం చేరారు. అక్కడ మహారాజా ప్రభుత్వ సంగీత నృత్య కళాశాలలో పనిచేస్తున్న ద్వారం వెంకటస్వామి నాయుడు గారి వద్ద శిష్యరికం చేసి వాయులీనంలో ప్రావీణ్యత సంపాదించాడు. అతను మద్రాసు మ్యూజిక్ అకాడమీ నిర్వహించే వార్షిక కచేరీలలో పాల్గొన్నాడు. అతని కచేరీ కార్యక్రమాలు 1946 డిసెంబరు 31, 1949 జనవరి 1న జరిగాయి. అతను  1961 నవంబరు 5 న మద్రాసులో జరిగిన రేడియో సంగీత సమ్మేళన్ కార్యక్రమంలో కర్ణాటక సంగీత విభాగంలో పాల్గొన్నాడు. 

## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు
* Vidwan Shri Marella Kesava Rao - Violin concert Nov 1, 2016

వర్గం:1924 జననాలు
వర్గం:1993 మరణాలు
వర్గం:వాయులీన విద్వాంసులు
వర్గం:మహారాజా ప్రభుత్వ సంగీత నృత్య కళాశాల పూర్వ విద్యార్థులు‎
వర్గం:విజయనగరం జిల్లా సంగీత విద్వాంసులు
కేసరి

**కేసరి** (Kesari) రామాయణంలో ఒక వానర వీరుడు, ధైర్యవంతుడు, వానర నాయకుడు. ఇతనికి అంజన వలన హనుమంతుడు జన్మించాడు. ప్రభాస తీర్థంలో శంఖం, శబలం అనే ఏనుగులు మునులను బాధపెడుతున్నప్పుడు, కేసరి వాటిని చంపేశాడు. దాంతో భరద్వాజుడు మెచ్చుకొని ఏనుగులను చంపాడు కాబట్టి అతనికి కేసరి అని పేరు పెట్టాడు. సహాయం చేసినందుకు వరం కోరుకొమ్మనగా కామరూపి, బలాఢ్యుడూ అయిన కుమారుని ఇమ్మని కేసరి కోరాడు. కేసరికి అంజనతో వివాహం కాగా, వారికి ఆంజనేయుడు జన్మించాడు.

హనుమంతుడు పుట్టకముందే కేసరి అనేక పవిత్ర స్థలాలకు తిరుగుతూ ఉండేవాడు. అందమైన ఉద్యానవనం చూసినప్పుడు, ఆ ప్రాంతంలో దీర్ఘ ధ్యానంలో కూర్చునేవాడు. అంజనతో కలిసి కేసరి కొడుకు కోసం శివుడిని ప్రార్థించాడు. శివుడు, వారి భక్తి, ప్రార్థనలను సంతోషించి, శివుని అవతారం అంజనకు హనుమంతుడిగా జన్మించాడు. కేసరి ఒకసారి గోకర్ణ (కర్ణాటకలోని శివుని పవిత్ర స్థలం)లో నివసిస్తున్నప్పుడు, అక్కడ నివసించే పవిత్ర సాధువులను నిరంతరం హింసించే శంబసదాన రాక్షసుడిని ఎదుర్కొని అతని పిడికిలితో బలవంతంగా కొట్టి చంపాడు. కేసరి సుగ్రీవుడి వానర సైన్యానికి నాయకత్వం వహించి, ఆ సైన్యంతోపాటు లంక యుద్ధంలో ధైర్యంగా పోరాడాడు.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
* పూర్వగాథాలహరి, వేమూరి శ్రీనివాసరావు, వేంకట్రామ అండ్ కో, ఏలూరు, 2007, పేజీ: 111.

వర్గం:పురాణ పాత్రలు
వర్గం:రామాయణంలోని పాత్రలు