open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
స్వచ్ఛ భారత్

మహాత్మా గాంధీ కలలుగన్న పరిశుభ్ర భారతావనిని వచ్చే ఐదేళ్లలో సాధించడమే లక్ష్యంగా దేశవ్యాప్తంగా 'స్వచ్ఛ భారత్' కార్యక్రమాన్ని గాంధీ జయంతి సందర్భంగా గురువారం 2014, అక్టోబర్ 2 న ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ **స్వచ్ఛ భారత్** లేదా **స్వచ్ఛ భారత్ అభియాన్** కార్యక్రమానికి పిలుపునిచ్చారు. 2014 సెప్టెంబరు 24న భారత కేంద్ర కేబినెట్, పట్టణప్రాంతాలలో స్వచ్ఛ భారత్ మిషన్ కు ఆమోదం తెలిపింది. ఈ మిషన్ 2014 అక్టోబర్ 2నుంచి ప్రారంభమై ఐదేళ్ళ పాటు అమలు చేయబడుతుంది.

ఈ మిషన్‌ను దేశంలోని 4041 పైగా పట్టణాల్లో అమలు చేస్తారు.  మొత్తం ఖర్చు 62,009 కోట్ల రూపాయలలో 14623 కోట్లు కేంద్ర ప్రభుత్వం భరిస్తుంది.

ఈ స్వచ్ఛ భారత్ ఉద్యమాన్ని పట్టణాల్లో పట్టణాభివృద్ధి మంత్రిత్వశాఖ అమలు చేస్తుంది. గ్రామాల్లో, కేంద్ర తాగునీరు పారిశుద్ధ్య మంత్రిత్వశాఖ అమలు చేస్తుంది.

## ప్రముఖ వ్యక్తులు

స్వచ్ఛభారత ఉద్యమానికి ప్రచారకర్తలుగా తొమ్మిది మందిని కేంద్ర ప్రభుత్వం ఎంపిక చేసింది.వీరు:

* అనిల్ అంబానీ
* సచిన్ టెండుల్కర్
* సల్మాన్ ఖాన్
* ప్రియాంకా చోప్రా
* రాం దేవ్
* కమల్ హాసన్
* మృదులా సిన్హా
* శశి తరూర్
* షాజియా ఇల్మి
*మేరీ కాం
*సానియా మీర్జా
*మహమ్మద్ కైఫ్



## బయటి లింకులు

వర్గం:భారత ప్రభుత్వ పథకాలు swachha Bharat is a cleanness. We should keep clean our society then only health keep in wealth position. 
This is had a programmes which is invited to us our prime minister Narendra modi. According to the Gandhi jayanti at Thursday Oct 2 we are celebrating this program...
డోర్నకల్ జంక్షన్ రైల్వే స్టేషను

**'డోర్నకల్ జంక్షన్ రైల్వే స్టేషను** భారతీయ రైల్వే లో దక్షిణ మధ్య రైల్వే జోన్ కు చెందినది. ఇది తెలంగాణ రాష్ట్రం లో ఉంది ఇది  రైల్వే స్టేషనుకు 123 కి.మీ దూరములో కలదు.

## ఈ స్టేషనులో సౌకర్యాలు
అనేక రైళ్ళు - సెక్షనులో ప్రతీరూజూ సుమారు 27000 మంది ప్రయాణీకులకు సేవలందిస్తుంది. ప్రతీరోజూ సుమారు 9 రైళ్ళు ఈ స్టేషను గుండ పోతాయి.

ప్యాసింజరు మెమో, డెమో రైళ్ళు:

* -భద్రాచలం పాసింజర్
* మణుగూరు- పాసింజరు
* -డోర్నకల్ జంక్షన్ పాసింజరు
*  -  పాసింజరు

## మూలాలు


వర్గం:భారతదేశపు రైల్వే స్టేషన్లు
వర్గం:తెలంగాణ రైల్వే స్టేషన్లు
వక్కలంక వీరభద్రకవి

**వక్కలంక వీరభద్రకవి** సా.శ.1645 ప్రాంతమున జన్మించి సుమారు 1750 వరకు జీవించాడు. ఇతడు పిఠాపుర సంస్థానములో మొట్టమొదటి ఆస్థానకవి. ఇతడు భారద్వాజస గోత్రుడు. ఆరువేల నియోగి బ్రాహ్మణుడు. తండ్రి భాస్కరమంత్రి. తల్లి జగ్గాంబ. పిఠాపుర సంస్థానాధీశుడైన రావు పెదమాధవరావు ఆశ్రితుడుగా సాహితీ సేవ చేశాడు. ఏనుగు లక్ష్మణకవి ఇతనికి సమకాలీనుడు. ఇతడు మేనమామ వెణుతురుబల్లి వేంకటాద్రి వద్ద సంస్కృతాంధ్రాలలో సాహిత్యజ్ఞానాన్ని పొందాడు.

## రచనలు
* వక్కలంక వీరభద్రకవి బాల్యములో కాళిదాస 'కుమారసంభవము'ను నాలుగు ఆశ్వాసముల కావ్యముగా తెలుగులోనికి అనువదించాడు. ఈ కావ్యము అలభ్యము. ఈ కావ్యములోని నాలుగు పద్యాలను కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులు తన ఆంధ్ర కవుల చరిత్రములో ఉదహరించాడు. 
* ఇతడు 'సేతుఖండము' అనే సంస్కృత కావ్యాన్ని తెలుగులోకి అనువాదం చేశాడు. ఈ కావ్యము కూడా అలభ్యము.
* ఇతడి మూడవ రచన వాసవదత్తా పరిణయము. సుబంధు అనే కవి రచించిన వాసవదత్తా అను సంస్కృత గద్య కావ్యానికి ఇది పద్యరూపమైన స్వేచ్ఛానువాదము. ఐదు ఆశ్వాసాలతో ఉన్న ఈ కావ్యాన్ని సుమారు 1685 ప్రాంతంలో రచించి పిఠాపురం మహారాజా రావు పెదమాధవరావుకు అంకితం చేశాడు. ఈ కావ్యాన్ని 1897లో వక్కలంక వీరభద్రకవి వంశస్థుడైన వక్కలంక భీమశంకరము రాజమండ్రి వివేకవర్థని ముద్రణాలయములో ముద్రించి ప్రకటించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు కవులు
వర్గం:1645 జననాలు
వర్గం:1750 మరణాలు
వర్గం:పిఠాపురం సంస్థాన ఆస్థాన కవులు
స్త్రీల పాటలు

జానపద సాహిత్యంలో **స్త్రీల పాటలకు** ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. పేరు తెలియని ఎందరో అజ్ఞాత రచయిత్రులు/రచయితలు ఈ జానపద గేయాలకు కర్తలు. స్త్రీలు వివిధ సందర్భాల్లో ఆలపించే ఈ గీతాల్లో ప్రధాన పాత్రలు సీతారామ లక్ష్మణాదులు, పాండవ కృష్ణాదులు ఐనా కథలన్నీ ఆనాటి కుటుంబాల్లోని వివిధ ఆచారాలు, వ్యవహారాలు, జీవనవిధానం వంటివి కనిపిస్తాయి. ఒకనాటి సామాజిక వ్యవస్థలకు ఇవన్నీ ప్రతీకలుగా నిలుస్తాయి. ఈ గ్రంథంలోని వేయి  పైచిలుకు పుటల్లో శ్రీకృష్ణజననము, లక్ష్మణదేవరనవ్వు, శ్రావణమంగళవారం పాట, సీతసమర్త, సీతాదేవి ఆనవాలు, చిలుకముగ్గుల పాట, ధర్మరాజు జూదము, పారుజాత పల్లవి, శ్రీరామ దండములు, పెండ్లి గోవింద నామాలు, తలుపు దగ్గర పాటలు (సంవాదము), మంగళహారతులు, సీతాదేవి వేవిళ్లు, మేలుకొలుపులు, గజేంద్రమోక్షము, లక్ష్మీదేవి సొగటాలాట, గంగాదేవి సంవాదము, లంకాయాగము మొదలైన ఎన్నో స్త్రీల గేయాలు ఉన్నాయి.

వీనిని కాళహస్తి తమ్మారావు సన్సు, రాజమండ్రి వారు 1946 లో ప్రచురించారు.

## పాటలు

## మూలాలు
* భారత డిజిటల్ లైబ్రరీలో స్తీల పాటల పుస్తకం.

వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
వర్గం:1946 పుస్తకాలు
నిజామాబాదు రైల్వే స్టేషను

**Nizamabad Railway Station** is an intercity railway station in the city of Nizamabad, Telangana, India. It is a major station on Secunderabad-Manmad railway line. It falls under the South Central Railway zone of Indian Railways.

## చరిత్ర
In 1905 the railway line between Secundrabad and Manmad was constructed. The railway station was named after then ruler of the Nizam state Nizam-ul-Mulk as Nizamabad. The railway connects Hyderabad and Mumbai and is a north-south corridor.On 30 June 2004 the SCR operated the last metre gauge train on the Nizamabad–Manoharabad line bringing to an end the metre gauge services which started in the 1930s on the Secunderabad–Manmad line of the Nizam's State Railways (formerly Hyderabad-Godavari Valley Railways)

## సేవలు

Nizamabad has rail connectivity with major cities in India like Secunderabad, Kacheguda, Warangal, Kazipet, Adilabad, Nanded, Manmad, Khammam, Nalgonda, Mahbubnagar, Vijayawada, Visakhapatnam, Rajahmundry, Guntur, Nellore, Kurnool, Cuddapah, Tirupati, Erode, Chennai, Banglore, Mumbai, Pune, Ahmedabad, Surat and Bhopal.
Many new railway lines are under construction.

## భవిషత్తు
Nizamabad railway station is a major junction connecting northern, southern, eastern and western India lines. Railway lines from Nizamabad-Peddapalli,  Nizamabad-Secunderabad, Nizamabad-Nanded-Manmad, Nizamabad-Armoor-Karimnagar-Peddapalli, and Nizamabad-Bodhan-Latur road are the lines.

## ఇవి కూడా చూడండి
*నిజామాబాదు
*నిజామాబాదు బస్ స్టేషను

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు
*Nizamabad Official Website
* Nizamabad Information 

వర్గం:నిజామాబాదు జిల్లా రైల్వేస్టేషన్లు
వర్గం:నిజామాబాదు
తెలంగాణ విమానాశ్రయాలు

thumb|300x300px|రాజీవ్ గాంధీ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం
భారతదేశం లోని తెలంగాణ రాష్ట్రంలో అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయాలున్నాయి. కొన్ని విమానాశ్రయాలు ఉపయోగించకుండా అత్యవసర వినియోగానికి ఉపయోగపడేవిధంగా కూడా ఉన్నాయి. ఈ విమానాశ్రయాలన్ని ఎయిర్ పోర్టు అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా వారి అధ్వర్యంలో నిర్వహింపబడుతున్నవి.

రాజీవ్ గాంధీ విమానాశ్రయం అనేది తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని ఒకే ఒక్క అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం. ఇది ప్రపంచంలోని వివిధ దేశాలకు విమానాల ద్వారా ప్రయాణీకులకు ప్రయాన సౌకర్యాలను అందిస్తుంది.

## జాబితా
ఈ క్రింది జాబితాలో డొమెస్టిక్, మిలిటరీ, నాన్ ఆపరేషనల్ విమానాశ్రయాలను వాటి ఐపిఏవో, ఐఏటిఏ కోడ్లతో ఇవ్వడం జరిగింది.

*మూలం: Airports Authority of India*

## మూలాలు


వర్గం:తెలంగాణ విమానాశ్రయాలు
వర్గం:భారతదేశంలో విమానాశ్రయాలు
కాజీపేట రైల్వే స్టేషను

**కాజీపేట రైల్వే స్టేషను ** తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని వరంగల్ పట్టణ జిల్లా యందలి కాజీపేటలోగల రైల్వే స్టేషను. ఇది దక్షిణ మధ్య రైల్వే పరిధిలోనిది.

## చరిత్ర
1929 లో కాజీపేట-బల్లార్షా లింకు పూర్తయిన తరువాత చెన్నై కూడా నేరుగా ఢిల్లీతో కలుపబడింది.

వాడి-సికింద్రాబాదు లైను 1874 లో నిర్మించబడింది. ఈ లైను నిజాం ద్వారా ఆర్థిక సహాయం చేయబడింది. ఆ తర్వాత ఇది నిజాం గ్యారంటీడ్ స్టేట్ రైల్వేలో ఒక భాగమైనది. 1889 లో ప్రధాన నిజాం గ్యారంటీడ్ స్టేట్ రైల్వే లైన్ విజయవాడ (అప్పటికి బెజవాడ అనేవారు) వరకు పొడిగించబడింది.

1909 లో "గ్రేట్ ఇండియా పెనిష్యులా రైల్వేలోని వాడి నుండి, నిజాం గ్యారంటీడ్ స్టేట్ రైల్వే తూర్పున వరంగల్ వరకు, తరువాత బెజవాడ వరకు కలుపబడింది".

## విద్యుదీకరణ
డోర్నకల్-ఖాజీపేట సెక్టరు 1988-89 ప్రాంతంలో విద్యుదీకరణ చేయబడింది. ఖాజీపేట-రామగుండం సెక్టర్ 1987-88 లోనూ, ఖాజీపేట-సికింద్రాబాదు సెక్టరు 1991-93 లోనూ విద్యుదీకరింపబడింది.

## సదుపాయాలు
ఖాజీ పేట రైల్వే స్టేషను రిజర్వేషను సౌకర్యం కంప్యూటరీకరింపబడింది. రిజర్వేషను కౌంటర్లు, రిటైరింగ్ గది, విశ్రాంతి గది, శాకాహార, మాంసాహార భోజన వసతి, పుస్తక దుకాణాలు ఉన్నాయి.

## ఆర్థిక లాభం
సింగరేణి, కోతగూడెం, బెల్లంపల్లి, బల్హర్షా గనుల నుండి బొగ్గు రవాణా, సరుకు రవాణాలో 40 శాతం పనులు వరకు కాజీపేట-బల్హర్షా విభాగంలో రైల్వేలు నిర్వహించ బడతాయి.

## లోకో షెడ్లు
కాజీపేటలో డబ్ల్యుడిఎం-2, డబ్ల్యుడిఎం-3ఎ, డబ్ల్యుడిజి-4 లోకోల కొరకు డీజిల్ లోకో షెడ్స్ ఉన్నాయి. 2006 లో ప్రారంభించబడిన కాజిపేట్ ఎలెక్ట్రిక్ లోకో షెడ్ లో 150 కి పైగా డబ్ల్యుఎజి-7 ఎలక్ట్రికల్ లోకోలను నిలుపుదల చేయగల సామర్ధ్యం కలిగి ఉంది. కాజీపేట వద్ద ఒక కోచింగ్ నిర్వహణ డిపో ఉంది.

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు
* Trains at Kazipet

## చిత్రమాలిక

దస్త్రం:Kazipet Railway Station.JPG|కాజిపేట్ రైల్వే స్టేషనులో 1,2 ప్లాట్ ఫారములు.


## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:వరంగల్ పట్టణ జిల్లా రైల్వేస్టేషన్లు
వర్గం:భారతదేశపు రైల్వే స్టేషన్లు
వర్గం:దక్షిణ మధ్య రైల్వే స్టేషన్లు
వర్గం:తెలంగాణ రైల్వే స్టేషన్లు
వర్గం:సికింద్రాబాద్ రైల్వే డివిజను స్టేషన్లు
వరంగల్ విమానాశ్రయం

**వరంగల్ విమానాశ్రయం**  వరంగల్ వద్ద ఉంది. ఇది తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన విమానాశ్రయం. నిజాం కాలంలో ఏర్పాటుచేయబడిన ఈ విమానాశ్రయం 1981 వరకు సేవలనందించింది.

## చరిత్ర
భారత స్వాంతంత్ర్యానికి పూర్వం ఉన్న అతి పెద్దదైన విమానాశ్రయం వరంగల్ విమానాశ్రయం. దీనిని 1930 లో వరంగల్ జిల్లా లోని మమ్‌నూర్ లో నిర్మించారు. దీనిని చివరి నిజాం అయిన మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్ ద్వారా అప్పగించబడింది. ఇది షోలాపూర్ లో వ్యాపారాభివృద్ధికి, సిర్పూర్ కాగజ్ నగర్ లో కాగితం పరిశ్రమ సౌకర్యార్థం, వరంగల్ లోని అజాం జాహి మిల్స్ ల సేవలకు ఈ విమానాశ్రయం ఉపయోగపడింది.

అనేకమంది ప్రధాన మంత్రులు, రాష్ట్రపతులు 1981 వరకు వారి పర్యటనలకు ఈ విమానాశ్రయం ఉపయోగపడినది. ఇండో చైనా యుద్ధ సమయంలో ఢిల్లీ విమానాశ్రయం శత్రువులు లక్ష్యంగా చేసుకున్నపుడు ఈ విమానాశ్రయం ప్రయాణీకులకు సేవలందించింది. ఈ విమానాశ్రయంలో అనేక కార్గో సేవలు, వాయుదూత్ సేవలు అందజేయబడ్డాయి.

## వసతులు
వరంగల్ విమానాశ్రయం ఆ కాలంలో భారతదేశంలో అతి పెద్ద విమానాశ్రయంగా ఉండేది. ఇది 1875 ఎకరాల స్థలంలో 6.6 కి.మీ రన్ వే, పైలట్, సిబ్బంది గృహాలు, పైలట్ శిక్షణా కేంద్రం, ఒకటి కన్నా ఎక్కువ టెర్మినళ్ళు ఉండేవి.

## విమాన సేవలు
ప్రస్తుతం వాణిజ్య విమాన సేవలు షెడ్యూలు లేదు. అయితే తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడిన తరువాత ఈ ఎయిర్‌పోర్టు నుంచి విమాన రాకపోకలు చేపట్టాలన్న ఉద్దేశంతో తెలంగాణ ప్రభుత్వం, దీని నిర్మాణం గురించి ఎయిర్‌పోర్ట్‌ అథారిటీ ఆఫ్‌ ఇండియా (ఏఏఐ) అధికారులతో చర్చలు జరిపింది. పెద్ద విమానాలు రాకపోకలు సాగించాలంటే మరో 438 ఎకరాల భూమి అవసరం అవుతుంది కనుక, చిన్న ఎయిర్‌క్రాప్ట్‌ల రాకపోకలకు అనుమతి ఇవ్వాలని ప్రభుత్వం కోరగా, దానికి ఏఏఐ అధికారులు కూడా సానుకూలంగా స్పందించారు.

## ఇవి కూడా చూడండి
* తెలంగాణ విమానాశ్రయాలు

## మూలాలు

* BS Reporter / Chennai/ Hyderabad 18 January 2007. *Andhra to sign MoUs with Airports Authority India*

## ఇతర లింకులు
* Warangal Airport
* VOWA At Great Circle Airports
* Nizam-era airport lies neglected - Times of India

వర్గం:భారతదేశంలో విమానాశ్రయాలు
వర్గం:తెలంగాణ విమానాశ్రయాలు
వర్గం:వరంగల్ జిల్లా
వర్గం:వరంగల్ రవాణా వ్యవస్థ
వర్గం:వరంగల్ భవంతులు నిర్మాణాలు
రామగుండం విమానాశ్రయం

**రామగుండం విమానాశ్రయం**  భారత దేశము లోని తెలంగాణ రాష్ట్రంలో రామగుండం వద్ద గల విమానాశ్రయం. బసంత్ నగర్‌లోని కేసోరామ్ సిమెంట్ ఫ్యాక్టరీకి సమీపంలో ఉంటుంది.  ప్రస్తుతం ఉన్న ఎయిర్‌స్ట్రిప్ 1980లలో ఎయిర్‌లైన్ మూసివేయబడే వరకు వాయుదూత్ ద్వారా సేవలు అందించబడింది. ప్రస్తుతం తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఈ విమానాశ్రయాన్ని అభివృద్ధి చేసి తెలంగాణలో మూడవ విమానాశ్రయంగా తీర్చిదిద్దాలని భావిస్తోంది.

## చరిత్ర
లలో ఈ విమానాశ్రయం విస్తరించి ఉంది. కేసోరామ్ సిమెంట్ ఫ్యాక్టరీలో దీనిని మొదట ఫ్యాక్టరీ వ్యవస్థాపకులు ఉపయోగించారు. 1980వ దశకంలో వాయుదూత్ ఎయిర్‌పోర్ట్‌లో సేవలందించేది.

2008లో, ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ప్రస్తుతం ఉన్న రామగుండం ఎయిర్‌స్ట్రిప్‌లోని విమానాశ్రయంతో సహా రాష్ట్రంలోని ఎనిమిది మైనర్ విమానాశ్రయాలను అభివృద్ధి చేయడానికి ప్రతిపాదనలు ఆహ్వానించింది. ఒక్కో విమానాశ్రయం ₹50 కోట్లతో లలో నిర్మించాల్సి ఉంది. రామగుండంలో ఎన్‌టిపిసి నిర్వహించే అతిపెద్ద థర్మల్ పవర్ ప్లాంట్‌లలో ఒకటైన పారిశ్రామిక సామర్థ్యం ఉన్నందున ఈ విమానాశ్రయం నిర్మాణం ఎంపిక చేయబడింది. విమానాశ్రయం నిర్మాణానికి ఏ కంపెనీలూ బిడ్లు వేయకపోవడంతో ప్రభుత్వం ఆ ప్రణాళికలను 2009 జూలైలో రద్దు చేసింది. 

2020 ఆగస్టులో, ఎయిర్‌పోర్ట్స్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని ఈ విమానాశ్రయంతో సహా ఆరు ప్రతిపాదిత విమానాశ్రయాల గురించి వివరాలను కోరింది.

## ఇతర వివరాలు
ఈ విమానాశ్రయంలో భారత ప్రభుత్వంచే వాయుదూత్, ఎయిర్ ఇండియా, ఇండియన్ ఎయిర్ లైన్సు విమానాలు సేవలందించాయి. వాయుదూత్ విమానాలు అంతమైన తర్వాత ఈ విమానాశ్రయం సాధారణ ఉపయోగం తగ్గింది. ఈ విమానాశ్రయం ముఖ్య వ్యక్తుల విమానాలకు ల్యాండిగ్ కొరకు మాత్రమే ఉపయోగపడుతుంది. కొన్ని విమానాల అత్యవసర ల్యాండిగ్ కు కూడా ఇది వినియోగపడుతుంది.

## ఇవి కూడా చూడండి
* తెలంగాణ విమానాశ్రయాలు

## మూలాలు

వర్గం:తెలంగాణ విమానాశ్రయాలు
వర్గం:కరీంనగర్ జిల్లా
ఆంధ్రప్రదేశ్ విమానాశ్రయాల జాబితా

వర్గం:విమానాశ్రయాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ విమానాశ్రయాలు
వర్గం:భారతదేశంలో విమానాశ్రయాలు
వర్గం:జాబితాలు
పిఠాపురం సంస్థానం జమీందారుల వంశవృక్షము

ఆంధ్ర సంస్థానాలలో సాహిత్యపోషణలోను, సంగీతనాట్యాది కళాపోషణలోను పిఠాఫురం సంస్థానం పేరెన్నికగన్నది. ప్రాచీన శాసనాల ఆధారంగా ఈ ప్రాంతం సా.శ.1444 వరకు రెడ్డిరాజుల పరిపాలనలోను, తరువాత గజపతుల ఆధీనంలోను, 16వ శతాబ్దంలో గోలకొండ నవాబుల పాలనములోను ఉన్నదని తెలుస్తోంది. రావు వంశస్థులు గోలకొండ నవాబులతో చెలిమి చేసుకుని ఉండుటచే రావు తెనుగురావును పిఠాపురమును రాజధానిగా చేసికొని ఆ ప్రాంతాన్ని పరిపాలించమని నవాబు ఆదేశించాడు. ఈ విధంగా తెనుగురావు కాలంలో పిఠాపురం సంస్థానం ఏర్పడింది.ఈ రావు వంశస్థులు వెలమ కులమువారు. 1948లో ఈ సంస్థానము రద్దు కాబడింది. 
 




**గమనిక**: సా.శ.1828-సా.శ.1844 మధ్యకాలంతో పాటుగా సా.శ.1850 నుండి సా.శ.1862వరకు, సా.శ.1890 నుండి సా.శ.1906 వరకు పిఠాపురం సంస్థానం Court of Wards ఆధీనంలో ఉంది.

## మూలాలు
# రావు వంశముక్తావళి
# శ్రీ పీఠికాపుర సంస్థాన చరిత్రము - శ్రీరాం వీరబ్రహ్మకవి
# పిఠాపురం కైఫీయత్తు
# రావు వంశచరిత్ర తిలక
# The History of the family of Honourable Rajah of Pithapuram
# పిఠాపుర సంస్థానము - కవిపండిత పోషణ - సి.కమలా అనార్కలి - 1973
# కథలు గాథలు - చెళ్ళపిళ్ళ వేంకట శాస్త్రి

వర్గం:వంశవృక్షం
సిర్నాపల్లి జలపాతం

**సిర్నాపల్లి జలపాతం**, **జానకి బాయి జలపాతం** లేదా **తెలంగాన నయాగరా జలపాతం** అనేది తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన నిజామాబాదు జిల్లా లోని ధరపల్లి మండలం లోని సిర్నాపల్లి గ్రామంలో కలదు. 

స్వాతంత్ర్యానికి పూర్ర్వం సిర్నాపల్లి సంస్థానానికి చెందిన సిర్నాపల్లి రాణి లేదా "సీలం జానకి బాయి" అనేక వేల ఎకరాల బూమి కలిగిన భూస్వామి. సీలం జానకీ బాయి ఆ రోజుల్లో ఒక తటాకాన్ని నిర్మించారు. ఆ సరస్సు నుండి ప్రవహించే నీరు రామడుగు ప్రాజెక్టు కు ప్రవహిస్తుంది. ఆమె తన సంస్థానంలో వ్యవసాయాభివృద్ధి కోసం అనేక సరస్సులు నిర్మించి ప్రజలకందించారు. ఆమె మంచిప్ప చెరువు ను కూడా నిర్మించారు. ఈ చెరువు నీరు నిజామాబాదు జిల్లా ప్రజల త్రాగు నీటి అవసరాలు తీర్చుటకు ఉపయోగపడేది.

శీలం/శీలం రాజా రామలింగ రెడ్డి, రాణి జానకీ బాయి లు సిర్నాపల్లి గ్రామంలో భూస్వాములు. వారి కుమారుడు శీలం రాం భూపాల్ రెడ్డి పదవీవిరమణ చేసిన ఐ.పి.ఎస్ అధికారి. జానకీబాయి యొక్క మునిమనుమడి అనురాధారెడ్డి. ఆమె హైదరాబాదు లో INTACH(ఇండియన్ నేషనల్ ట్రస్టు ఫర్ కల్చురల్ అండ్ హెరిటేజ్) కు కన్వీనరుగా యున్నారు.

వర్గం:తెలంగాణ పర్యాటక ప్రదేశాలు
తెలంగాణా ఆంధ్రోద్యమము

thumb
నిజాం పాలనలో తెలంగాణా ప్రాంతంలో ఆంధ్రోద్యమాన్ని చేసిన మాడపాటి హనుమంతరావు ఆంధ్ర పితామహునిగా చరిత్రకెక్కారు. తెలంగాణా ప్రాంతంలో ఆనాడు కొనసాగుతున్న భాషా సంస్కృతుల పరంగా తెలుగువారి అణచివేతను ఎదుర్కునే ప్రయత్నాలు చేశారాయన. ఈ గ్రంథంలో నిజాం రాష్ట్రంలోని ఆంధ్రప్రాంతాలు, వాటిలో ఆంధ్రుల భాషా సంస్కృతుల అణచివేత, దాన్ని ఎదిరిస్తూ ప్రారంభమైన ఆంధ్రోద్యమం, దానికి మద్దతు, వ్యతిరేకత వంటి వివరాలు అందించారు. ఈ అంశాలను పలు పత్రికల ఆధారంగా, స్వీయానుభవాల ఆధారంగా రచన చేశారు.

దీని మొదటి భాగము యొక్క నాల్గవ ముద్రణము ఆంధ్ర చంద్రికా గ్రంథమాల వారు 1949లో ముద్రించారు.

## మొదటి భాగము
# ప్రాథమికాంశాలు
# ఉద్యమారంభం
# ఆంధ్రజన కేంద్రసంఘము
# ఆశయములు; కార్యవిధానము
# గ్రంథాలయోద్యమము
# వర్తక సంఘములు
# వెట్టి చాకిరి
# పాఠశాలల స్థాపన
# ప్రచారకార్యము : లఘుపుస్తకములు; ప్రచారకులు
# ప్రచారకార్యము : ఉపన్యాస సభలు; వార్తాపత్రికలు
# సింహావలోకనము.

## మూలాలు
* భారత డిజిటల్ లైబ్రరీలో పుస్తక ప్రతి.

వర్గం:1949 పుస్తకాలు
వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
వర్గం:తెలంగాణ
సిర్నాపల్లి (అయోమయ నివృత్తి)

* సిర్నాపల్లి (ఇందల్వాయి మండలం) - నిజామాబాద్ జిల్లా ఇందల్యాయి మండలానికి చెందిన గ్రామం.
*సిర్నాపల్లి సంస్థానం- నిజామాబాద్ జిల్లాకు చెందిన సంస్థానం.
* సిర్నాపల్లి జలపాతం - నిజామాబాద్ జిల్లాకు చెందిన  ఒక జలపాతం.
కాకతీయ జంతు ప్రదర్శనశాల

**[[వరంగల్ జంతు ప్రదర్శనశాల|కాకతీయ జంతు ప్రదర్శనశాల]]**  భారతదేశం లోని తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని హన్మకొండ జిల్లా, హనుమకొండలో ఉంది. ఈ జంతు ప్రదర్శన శాల 50 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో ఉంది. దీనిని 2010 లో "సెంట్రల్ జూ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా" జాతీయ జంతుప్రదర్శన శాలగా మార్చింది. ఇది 2013 నుండి సెంట్రల్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా అమలులోకి తెచ్చింది. ఈ పార్కు అతి అందమైన సీతాకోక చిలుకల పార్కు.
కాకతీయ జూ పార్క్ వరంగల్ పట్టణ జిల్లా,హనుమకొండ మండలం హనుమకొండ పట్టణంలోని హంటర్ రోడ్‌లో ఉంది.దీనిని వరంగల్ వన విజ్ఞాన కేంద్రం అని కూడా అంటారు.

## విశేషాలు
సామాన్య ప్రజానీకానికి వన్యసంరక్షణ గురించి తెలపడానికి ఈ కాకతీయ జూ పార్క్ ఏర్పాటు చేయబడింది. తెలంగాణ అటవీ శాఖ ఆధ్వర్యంలో ఏర్పాటు చేసిన ఈ జూ పార్క్ లో వివిధ రకాల జంతువులతో పాటు చాలా మొక్కలను కూడా పెంచుతున్నారు. ఈ పార్కు దాదాపు 50 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో విస్తరించి ఉంది. ఇందులో జింకలు, లేళ్లు, దుప్పులు, కోతులు, ఎలుగుబంట్లు మొదలగు జంతువులు; చిలుకలు, పావురాలు, నిప్పుకోళ్లు, నెమళ్లు వంటి పలురకాల పక్షులు; తాబేళ్లు, మొసళ్ల వంటి సరీసృపాలు సంరక్షించబడుతున్నాయి. ఈ పార్కులో వన్య సంరక్షణ గురించి పర్యాటకులకు తెలిజేసేందుకు అధికారుల పర్యవేక్షణలో నిర్వహిస్తున్న ప్రత్యేక కేంద్రాలు కూడా ఉన్నాయి. ఈ పార్కును ప్రతి రోజు సుమారు 500 మంది పర్యాటకులు సందర్శిస్తుంటారు.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:తెలంగాణ పర్యాటక ప్రదేశాలు
వర్గం:జంతుప్రదర్శనశాలలు
హిమాయత్ సాగర్ (సరస్సు)

**హిమాయత్ సాగర్** () భారతదేశం లోని తెలంగాణ రాష్ట్రంలో హైదరాబాదు నగరానికి 20 కి.మీ దూరంలో గల కృత్రిమ సరస్సు. ఇది మరో అతిపెద్ద కృత్రిక జలాశయం అయిన ఒస్మాన్ సాగర్కు సమాత్రరంగా ఉంటుంది. దీని నీటి లిల్వ సామర్థ్యం సుమారు 3.0 టి.ఎం.సిలు.

## చరిత్ర
మూసీ నది యొక్క ఉపనది అయిన "ఎసి" పై ఈ రిజర్వాయరు యొక్క నిర్మాణం 1927 లో పూర్తయినది. ఈ రిజర్వాయరును హైదరాబాదు ప్రజలకు త్రాగునీటి అవసరాలు తీర్చుటకు, 
1908నాటి హైదరాబాదు వరదలు వంటి వరదల బారి నుండి రక్షించుటకు నిర్మించారు. ఈ నిర్మాణం హైదరాబాదు చివరి నిజాం అయిన ఒస్మాన్ అలీ ఖాన్ ద్వారా జరిగింది. ఆయన కుమారుడు అయిన "హిమాయత్ అలీ ఖాన్" పేరుతొ ఈ జలాశయానికి "హిమాయత్ సాగర్" అని నామకరణం జరిగింది.

హిమాయత్ సాగర్, ఒస్మాన్ సాగర్ రిజర్వాయర్లు జంటనగరాలైన హైదరాబాదు, సికింద్రాబాదులకు నిరంతరం నీటి సరఫరా చేస్తూంటాయి. జంట నగరాలలో జనాల రద్దీ పెరిగినందున ఈ రిజర్వాయర్ల నీరు సరిపోవుటలేదు.

ఈ రిజర్వాయరును నిర్మాణం చేసినపుడు సాంకేతిక పరిజ్ఞాన్నందించే ఇంజనీరు ఖాజా కొహినుద్దీన్ (మొహమ్మత్ హుస్సేన్ కుమారుడు)

The grassy area adjoining the lake is an ideal picnic and recreation spot. The road atop the bund is popular for a good drive.

In June 2012, the water level at Osmansagar was 1769.8 feet. On October 1, 2012, the level was 1771.8 feet, an increase of a mere 2 feet. Similarly, in Himayatsagar, the water level in June 2012 was 1743.3 feet and on October 1, it was 1,747.4 feet, an increase of about 4 feet. In October 2011, the water levels at Osmansagar and Himayatsagar were 1781.9 feet and 1754.9 feet respectively.

## మూలాలు

## ఇతర లింక్కులు
  
* Birds of Hyderabad
* Flora of Hyderabad
* Butterflies of Hyderabad

వర్గం:హైదరాబాదు పర్యాటక ప్రదేశాలు
వర్గం:Geography of Hyderabad, India
వర్గం:తెలంగాణ జలాశయాలు
వర్గం:Artificial lakes in India
వర్గం:హైదరాబాదు జలాశయాలు
తెలంగాణా శాసనములు

తెలంగాణ ప్రాంతంలో దొరికిన కొన్ని శాసనాలను పరిశోధకులు డా.పి. శ్రీనివాసాచారి ఈ పుస్తకంలో పొందుపరిచారు. మొదటి సంపుటము లక్ష్మణరాయ పరిశోధన మండలి, హైదరాబాదు వారు 1935లో ప్రచురించారు.

దీని రెండవ సంపుటము 1960 లో ప్రచురించారు. రెండవ సంపుటానికి గడియారం రామకృష్ణ శర్మ సంపాదకుడిగా వ్యవహరించాడు.

## రెండవ భాగము
### కళ్యాణి చాళుక్య శాసనములు

# పున్నవోలు
# అలంపురము
# అలంపురము
# అలంపురము
# అలంపురము
# అలంపురము
# అలంపురము
# అలంపురము
# అలంపురము
# అలంపురము
# అలంపురము
# అలంపురము
# అలంపురము
# అలంపురము
# అలంపురము
# అలంపురము
# అలంపురము
# అలంపురము
# అలంపురము
# అలంపురము
# అలంపురము
# అలంపురము
# బెక్కెం
# అలంపురము
# అలంపురము
# అలంపురము
# అలంపురము
# కొలనుపాక
# ఆలవాని పల్లె
# భువనగిరి
# ఆవంచ
# పెద్ద కడుమూరు
# అలంపురము
# వంక సముద్రము
# ఉజ్జిలి
# పెద్ద కడుమూరు
# బైరాని పల్లె
# అగస్త్యేశ్వరము
# అగస్త్యేశ్వరము
# అగస్త్యేశ్వరము
# అగస్త్యేశ్వరము 

### కాలచుర్య శాసనములు
# పెద్ద కడుమూరు
# అలంపురము
### కాకతీయ శాసనములు

# ఖాజీపేట
# బెక్కల్లు
# బెక్కల్లు
# హనుమకొండ
# జలాలుపురము
# వర్ధమానపురము
# జలాలుపురము
# మక్తల
# మక్తల
# మక్తల
# పెద్ద కడుమూరు
# మక్తల
# కటుకూరు
# అలంపురము
# పుల్లూరు 
# దుద్దెడ 

### విజయనగర శాసనములు

# అలంపురము
# అలంపురము
# అలంపురము
# అలంపురము
# చెన్నిపాడు
# చెన్నిపాడు

### ఇతర శాసనములు

# మక్తల
# బైరవానిపల్లి
# బెక్కల్లు
# అలంపురము
# అలంపురము
# మక్తల
# శాయింపేట
# చాగదొఱ
# చాగదొఱ
# మక్తల
# కూడలి సంగమేశ్వరము
# కూడలి సంగమేశ్వరము
# సంగమేశ్వరము
# సంగమేశ్వరము

### శాసనముల వివరములు

## మూలాలు
* భారత డిజిటల్ లైబ్రరీలో తెలంగాణా శాసనములు, రెండవ సంపుటము పుస్తక ప్రతి.
* భారతి మాసపత్రిక 1960 జూలై సంచికలో పుస్తక సమీక్ష  

వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
వర్గం:తెలంగాణ
వర్గం:1960 పుస్తకాలు
వర్గం:తెలుగు శాసనాలు
ఏకశిలా పార్కు

**ఏకశిలాపార్కు** తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని హన్మకొండ జిల్లా, వరంగల్ నగరంలో గల ఒక పిల్లల పార్కు.

## విశేషాలు
2001లో ఖిలా వరంగల్‌ మధ్యకోటలో కోట సందర్శనానికై వచ్చిన పర్యాటకులు ప్రకృతిలో కాసేపు సేదతీరటం కోసం సుమారు 50 లక్షల రూపాయల పెట్టుబడితో ఈ పార్కును నిర్మించారు. ఈ పార్కులో చిన్న పిల్లల కోసం ఆట వస్తువులు, ఊయ్యాలలు, జారుడు బండలు, సైకిలింగ్‌, రంగుల రాట్నం, రెండు హైట్‌ స్టాండ్స్‌, రెండు ఆర్మీ స్టాంగ్‌, ఫ్యామిలీ ఊయ్యాలలు ఏర్పాటు చేశారు. సాయంత్రం వేళలో వాటర్‌ పాల్‌, రంగు రంగు లైట్లతో పర్యాటకులను ఆకర్షించే విధంగా తీర్చిదిద్దారు. పార్కులో ఓ కాంటీన్ కూడా ఏర్పాటు చేశారు. ఈ పార్కులో గుండు చెరువు అని పిలువబడే ఓ చెరువు కూడా ఉంది. ఈ చెరువులో బోటింగ్ సౌకర్యం కూడా ఉంటుంది. ఈ చెరువు పక్కనే ఏకశిలగుట్టగా పిలువబడే ఎత్తైన కొండ కూడా ఉంటుంది. ఈ గుట్ట మీద ఓ పురాతన ఆలయం, సైనికులు ప్రహారా చేసే భవనం ఉంటుంది. పార్కుకు వచ్చిన ప్రతి ఒక్కరూ గుండు చెరువు అందాలను, ఏకశిలగుట్టను తప్పక వీక్షించే వెళతారు. పార్కు పరిరక్షణ కోసం 25 మంది సిబ్బంది సేవలందిస్తుంటారు. ఈ పార్కు ఎంతో ఎంతో అందంగా, ఆకర్షణీయంగా ఉండటం వల్ల సినిమాల షూటింగ్‌లు సైతం ఇక్కడ జరుగుతుంటాయి.

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు

వర్గం:వరంగల్ జిల్లా
వర్గం:వరంగల్ జిల్లా పర్యాటక ప్రదేశాలు
కాకతీయ శిలాతోరణ ద్వారం

దక్షిణ భారత దేశంలోని కాకతీయ సామ్రాజ్యానికి ప్రతీకగా నిలుస్తుంది కాకతీయ శిలా తోరణ స్తంభం. ప్రస్తుత తెలంగాణ రాష్ట్ర రాజముద్రలో  స్థానం పొందింది. కాకతీయులు తమ చిహ్నంగా నిర్మించుకున్న దీనిని **వరంగల్ గేట్** గా పరిగణిస్తారు. ఇది ప్రస్తుతం తెలంగాణ రాష్ట్రం లోని వరంగల్ (పట్టణ) జిల్లాలో ఉంది.

## చరిత్ర
ఇది కాకతీయ సామ్రాజ్యము కాలంలో సుమారు 12 వ శతాబ్దంలో నిర్మించారు. దీనిని ఢిల్లీ సుల్తానుల రాజ్య ప్రారంభం కంటే ముందుగానే నిర్మించారు. దీనిని కాకతీయుల "కీర్తి తోరణం"గా భావిస్తారు.

## వర్ణన
తోరణాల నిర్మాణం భారతీయ ఆలయ వాస్తులో సాంచి స్తూపం చుట్టూ శాతవాహన రాజైన శ్రీ శాతకర్ణిచే క్రీ.పూ.2 వ శతాబ్ది కాలంలో నిర్మించబడిన రాతి ఆవారం, మధ్యలో నాలుగు దిశలా నాలుగు తోరణ ద్వారాల నిర్మాణంతో ప్రవేశపెట్టబడింది. తోరణ నిర్మాణానికి సంబంధించిన ప్రాథమిక సూత్రాన్ని అందులోంచే గ్రహించినప్పటికీ, తమదైన శైలిలో అందమైన మార్పులన్నిటినీ చేసి అందులోంచి ఒక విశిష్టమైన నిర్మాణాన్ని సాధించి, కాకతీయ తోరణంగా ప్రతిష్ఠించి, శిల్పకళలో తమ ప్రతిభను చాటుకున్నారు కాకతీయ కాలపు శిల్పులు. తెలుగు ప్రజల కళాదృష్టికి, అభిరుచికి, కాకతీయుల కాలపు శిల్పుల కళా ఔన్నత్యానికి నిదర్శనాలుగానూ, అందులో వారి ప్రతిభను చాటి చెప్పే కీర్తి తోరణాలుగానూ ఆ శిలా తోరణాలు ఇప్పటికీ నిలిచి ఉన్నాయి.
వరంగల్ కోటలో నాలుగు కాకతీయ తోరణాలు సమానదూరాలలో విస్తరించి దర్శనమిస్తాయి. చూడ్డానికి ఓ అలంకారపు ద్వారంలా కనిపించినా అందులో తెలుసుకోవాల్సిన అంశాలెన్నో ఉన్నాయి.
కాకతీయ తోరణం కేవలం అలంకారం కోసం చేసిన డిజైన్‌ కాదు. దాని మీద కాకతీయుల పాలనా వైభవమంతా పూసగుచ్చినట్టుగా ఉంటుంది. వాళ్ల ఏలుబడిలో ఏయే అంశాలకు ప్రాధాన్యమిచ్చారో తెలియజేస్తుంది. నిలబడ్డ నాలుగు పిల్లర్లు వాళ్ల పాలనలో ధర్మం నాలుగు పాదాల మీద నడిచిందనడానికి నిదర్శనం. చివరి రెండు పిల్లర్ల మీద ఇరుపక్కల గర్జించిన సింహాలు కాకతీయుల ఎదురులేని నాయకత్వానికి చిహ్నం. దాని పక్కన తల పైకెత్తిన మొసలి జలకళకు ప్రతీతి. ఎందుకంటే కాకతీయుల కాలంలో చెరువుల కుంటలు కాలువల్లో పుష్కలంగా నీళ్లుండేవి. నీళ్లు ఎక్కడైతే ఉంటాయో అక్కడ మొసళ్లు మెండుగా ఉంటాయి. ఇకపోతే తోరణం నిండా లతలు, తీగలు పారే గొలుసుకట్టు చెరువుల్ని, కుంటల్నీ సూచిస్తాయి. అపార జలరాశి పరవళ్లు తొక్కడంతో ఆ కాలంలో పంటలు బాగా పండేవి. కాకతీయుల కాలంలో ప్రజలకు ఆకలి బాధ ఎలావుంటుందో తెలియదంటే అతిశయోక్తి కాదు. ఇకపోతే పైన ఇరువైపులా రెండు హంసలు కాకతీయుల పారదర్శక పాలనకు నిదర్శనం. హంస కింద ఇరువైపుల చేతులు పైకెత్తిన కుబేరుల విగ్రహాలు ఆర్థిక పరిపుష్టికి సంకేతం. మొసలి కింది భాగంలో వజ్ర వైఢూర్యాల దండలు కాకతీయుల వైభవానికి చిహ్నం. అప్పట్లో రత్నాలు రాశులుగా పోసి అమ్మకున్నా ఆర్థికపురోగతి అద్భుతంగా ఉండేదని సంకేతం. కిందిభాగాన బోర్లించిన ఏడు పూర్ణకుంభాలు గ్రామదేవతల ప్రతిబింబాలు. వాటినే సప్తమాతృకలు అని కూడా పిలుస్తారు. స్తంభం మధ్యభాగంలో చేపల బొమ్మలు ఓ వెలుగు వెలిగిన మత్స్య పరిశ్రమకు సంకేతం.

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు

## యివి కూడా చూడండి
* కాకతీయులు
* కాకతీయుల కళాపోషణ

వర్గం:భారతీయ కళలు
వర్గం:భారతీయ శిల్పం
వర్గం:ఆర్చిలు
వర్గం:వరంగల్ జిల్లా
వర్గం:వరంగల్ జిల్లా పర్యాటక ప్రదేశాలు
వర్గం:కాకతీయ సామ్రాజ్యం
ఆంగ్ల రాజ్యాంగం

ఆంగ్లేయుల రాజ్యతంత్రాన్ని గురించి ప్రముఖ రచయిత, చారిత్రికుడు దిగవల్లి వేంకటశివరావు రాసిన గ్రంథమిది.
## రచన నేపథ్యం
భారత జాతీయోద్యమానికి మద్దతుగా రచనలు చేసిన భారతీయ రచయితలు పలువురు కవితలు, పద్యరచనలు, ఉద్యమగేయాలు వంటి కాల్పనిక రచనలు చేయగా ఉద్యమకారులకు స్ఫూర్తిని, అవగాహనను కలిగించేలా సరియైన విధంగా భారత చరిత్ర, ఇతర దేశాల రాజ్యాంగాలు వంటి కాల్పనికేతర సాహిత్యం రచించిన అరుదైన రచయితల్లో దిగవల్లి వేంకటశివరావు ఒకరు. బ్రిటీష్ పాలనాకాలంలో జాతీయోద్యమంలో పనిచేసే రాజనీతివేత్తలు, వక్తలు, ప్రజలు మొదలైన వారికి మరింత అవగాహన అందించేందుకు బ్రిటీష్ రాజ్యతంత్రాన్ని అందించారు రచయిత. ఈ గ్రంథాన్ని ఆయన 1933లో రచన చేశారు.
## రచయిత
[alt=Digavalli Venkata Siva Rao.jpg|thumb|[దిగవల్లి వేంకటశివరావు]]
*ప్రధాన వ్యాసం: [[దిగవల్లి వేంకటశివరావు]]*
దిగవల్లి వేంకటశివరావు చరిత్ర, రాజనీతిశాస్త్రాలలో గొప్ప కృషిచేసిన రచయిత. ఆయన వృత్తిపరంగా న్యాయవాది అయినా చారిత్రికాంశాలు, వాటి పరిశోధనపై చాలా ఆసక్తి కలిగివుండేవారు. 96 సంవత్సరాల సుదీర్ఘ జీవితాన్ని 60 చారిత్రిక గ్రంథాల రచనలో ఫలవంతం చేసుకున్నారు.

## విషయాలు
ఆంగ్లేయుల రాజ్యాంగానికి సంబంధించిన చరిత్ర, నేపథ్యం, విశేషాలు వంటివాటి సమాహారంగా ఈ గ్రంథాన్ని రచించారు. మేగ్నకార్టాగా ప్రపంచప్రసిద్ధి చెందిన స్వేచ్ఛాస్వాతంత్రాల ప్రకటన నుంచి మొదలుకొని గత శతాబ్దిలో చోటుచేసుకున్న మార్పుల వరకూ వివరించారు. ఇవన్నీ భారత జాతీయోద్యమకారులకు, ప్రజలకు తెలిసి, వాటీని అనువుగా మలచుకునేందుకు వీలుగా వివరించారు.

## ఇవి కూడా చూడండి
* ఆంగ్లేయ దేశ చరిత్రము
* కథలు గాథలు
* స్పోకెన్ ఇంగ్లీష్

## బయటి లింకులు
* డిజిటల్ లైబ్రరీ ఆఫ్ ఇండియాలోని గ్రంథ ప్రతి

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
వర్గం:1933 పుస్తకాలు
ఆంగ్లేయ దేశ చరిత్రము

ఆంగ్లేయ దేశ చరిత్రము అనే ఈ గ్రంథం బ్రిటీష్ ఇండియా కాలంలో ఏ క్లాస్ కొరకు నిర్దేశించింది. అందుకు పింగళి లక్ష్మీకాంతం ఈ గ్రంథాన్ని అనువదించారు.
## రచన నేపథ్యం

భారతదేశం ఆంగ్లేయుల పరిపాలనలో ఉన్నప్పుడు భారతీయులను చెప్పుచేతల్లో ఉంచుకునేందుకు వారు ప్రయోగించిన అత్యంత ప్రమాదకర ఆయుధం విద్యావిధానం. భారతీయుల ప్రాచీన విద్యకు దూరం చేసి తమకు అనువైన విధంగా వారి చరిత్రను వ్యాఖ్యానం చేసి తమ చరిత్రలను వారిచేత చదివించారు. మొదట్లో ఆంగ్లేయులు భారతీయ భాషలపై శ్రద్ధ వహించి నేర్చుకుని పరిపాలించినా, లార్డ్ మెకాలే చేసిన విద్యాసంస్కరణల అనంతరం భారతీయుల చేతనే తమ ఆంగ్లభాష, ఆంగ్లేయ ఆచారాలు, ఆంగ్లేయుల చరిత్ర మున్నగునవి చదివించారు. అదే క్రమంలో రచించిన గ్రంథమిది. ఆంగ్లేయులు ఏ క్లాసు కొరకు నిర్దేశించిన సిలబస్‌కు అనుగుణంగా పింగళి లక్ష్మీకాంతం తెలుగులోకి అనువదించిన పాఠ్యగ్రంథం ఇది. ఈ పుస్తక మూలం ఎల్.జి.బ్రెండన్ రచించగా, అనువాదం పింగళి లక్ష్మీకాంతం చేశారు.

## విషయం
ఆంగ్లేయుల చరిత్రను వందల ఏళ్లపాటు ఇందులో రచించారు. దీనిలో సెల్టుల కాలం నుంచి 18వ శతాబ్ది నాటి విక్టోరియా పాలన వరకూ ఆంగ్లేయ దేశ చరిత్ర క్రమాభివృద్ధిని వివరించారు.

## మూలాలు
* భారత డిజిటల్ లైబ్రరీలో పుస్తక ప్రతి.

వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
వర్గం:1931 పుస్తకాలు
ఆంధ్ర పండిత భిషక్కుల భాషా భేషజము

thumb
తెలుగు భాషా ప్రయోగంలో, వ్యావహారిక భాషోద్యమంలో ఈ గ్రంథం అపురూపమైన రచన, ఎన్నదగిన మైలురాయి. ఈ గ్రంథం గ్రాంథిక భాషను అందలమెక్కించి వ్యావహారికాన్ని కాలదన్నేందుకు సిద్ధమైన కొందరు పండితులను విమర్శిస్తూ, తెలుగులో వ్యావహారిక భాషా ప్రయోగ ఆవశ్యకత వివరిస్తూ రాసిన గ్రంథం. తెలుగు పండిత సమాజంలో అత్యంత ఆదరణ గౌరవం తన పాండిత్యం, దూరదృష్టి ద్వారా సాధించుకున్న గిడుగు ఈ గ్రంథకర్త. నన్నయ కాలం నాటి గ్రాంథికంలో లేఖ రాసి అర్థం కాని గ్రాంథికవాదులను హడలెత్తించడం మొదలుకొని వారు గ్రాంథికమనుకునే భాషలో వ్యావహారికం ఎంతుందో తేల్చడం వరకూ గిడుగు ఉద్యమ రీతి అనూహ్యం, ఆయన పాండిత్యం అనుపమానం. జీవితంలోని తొలి అర్థభాగం గ్రాంథికాన్ని సమర్థించిన చెళ్ళపిళ్ళ వేంకటశాస్త్రి అనంతరకాలంలో గిడుగును అర్థం చేసుకుని "ఏమైనా అభిమానమంటూ మిగిలిన ఏ పండితుడైనా, కవియైనా తన బిరుదాలూ పతకాలూ అన్నీ రామ్మూర్తి పంతులు గారికి దోసిలొగ్గి సమర్పించుకొని మళ్ళీ ఆయన అనుగ్రహించి ఇస్తే పుచ్చుకోవలసిందే" అన్నారు. విశ్వనాథ సత్యనారాయణ రామ్మూర్తి పంతుల వాదాన్ని అర్థం చేసుకోక, దురర్థం కలిగించి తెలుగువాళ్ళు ఎంతో నష్టపోయినార ని తేల్చారు. ఇలా అంత ప్రాముఖ్యత కలిగిన వ్యక్తి తనదైన రంగంలో అద్భుతంగా చేసిన రచన ఇది.
## మూలాలు
డి.ఎల్.ఐలో ఆంధ్ర పండిత భిషక్కుల భాషా భేషజము పుస్తకప్రతి
వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
ఆంధ్ర నాట్యం (పుస్తకం)

అరుదైన, అపురూపమైన పరిశోధన గ్రంథాల్లో నటరాజ రామకృష్ణ రచించిన **ఆంధ్ర నాట్యం** ఒకటి. దేవాలయాల్లో, రాజాస్థానాల్లో శతాబ్దాలకు పూర్వం సాగిన నాట్యాన్ని ఈ పరిశోధన ద్వారానే నటరాజ రామకృష్ణ ప్రాణం పోసి ప్రజల ముందుకు తీసుకువచ్చారు. వివిధ ఆలయాలు, చారిత్రిక అవశేషాల్లో నాట్య విగ్రహాల్లో ఉన్న భంగిమలను ఆధారం చేసుకుని, లక్షణాలు రచించి స్వయంగా నేర్చి తుదకు పలువురు ఔత్సాహికులకు నేర్పారు. ఈ గ్రంథంలో ఆ పరిశోధన ఫలాలు దొరుకుతాయి.

రామకృష్ణ ఆంధ్ర నాట్యం రచనలో అనేక అంశాలను వెలుగు లోకి తీసుకు వచ్చాడు. గిరిజన, జానపద నృత్యాలు లో పగటి వేషాలు, పగటి వేషగాళ్ళు (బహురూపులు), జంగమ దేవర వేషం, మాయల ఫకీరు, భట్టి విక్రమార్క, మొదలైన వేషాల గురించి వర్ణించాడు. విప్రవినోధులు, సాధన శూరులు, సయ్యం వారు - ఇంద్రజాల మహేంద్ర జాలాలతో అలరించే వారని విశదపరిచాడు. దొమ్మరిసాని గెడ ఎక్కి గిర గిరా తిరుగుతూ చేతినున్న వేప కొమ్మ విసిరితే, అది పడిన దిక్కున పంటలు బాగా పండుతాయి అన్న అంశాన్ని వెలికి తీసారు. అందు వల్ల పల్లెలలో వీరిని ఆదరిస్తారు అని వ్రాశాడు. గారడీ విద్య తూర్పు గోదావరి జిల్లా జానపద కళారూపం. మైదానం లో భేరి మోగిస్తూ, లయ ప్రకారం చేస్తున్న అందెల మోత మైలు దూరం వరకూ వినిపిస్తాయి అని విశ్లేషించాడు.

ఉరుములు (అనంతపురం ప్రాంత నృత్యం), గురువయ్యలు, జముకులవారు, కడ్డీ వాయిద్యం, పులి వేషం, బుర్ర కథ దళాలు, గొబ్బి, సప్తతాళ భజన, బతకమ్మ, గుసాడీ నర్తనం, కోలాటం, చిరుతల రామాయణం, జోగు ఆట, ఉగ్గు గొల్లలు, కీలు గుర్రాలు, తప్పెట గుళ్ళు, డప్పుల నాట్యం, తోలు బొమ్మలాట, కీలు బొమ్మలు, గరగలు, సవరలు, గొండు, కోయ వివరాలను ఆంధ్ర నాట్యం రచనలో పొందుపరిచాడు. 
## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
ఐదు ఉపనిషత్తులు

రచయిత స్వయంగా మార్క్సిస్ట్ అయివుండీ కమ్యూనిజం మానవ జాతి విముక్తి హేతువు అని నమ్ముతూ ఉండి ఈ రచన చేశారు. ఐతే రచయిత సుదీర్ఘమైన పీఠిక ద్వారా ప్రాచీన ఉపనిషత్ సాహిత్యం ప్రపంచంలోని అత్యుత్తమమైన తత్త్వ శాస్త్ర గ్రంథాల క్రిందకు వస్తుందనీ, మార్క్సిస్టులు కూడా దానిని అధ్యయనం చేయాల్సివుందని పేర్కొన్నారు. ప్రాచీన భారతీయ సంస్కృతి-తత్త్వం అపురూపమైన మానసిక, తాత్త్విక, భౌతికోన్నతి సాధించి ఉండగా మార్క్సిస్టులు దాని ఔన్నత్యాన్ని అంగీకరించి, పరిశోధనలు చేయడం మాని వ్యతిరేకించడం ద్వారా ఆ గొప్ప సంపదను చేజేతులారా అభివృద్ధి నిరోధకులకు అప్పగించేస్తున్నారని పేర్కొన్నారు. మావో జెడాంగ్ అత్యంత ప్రాచీనమైన తమ తాత్త్విక నేపథ్యాన్ని గొప్పగా వ్యాఖ్యానిస్తూ దానికి కమ్యూనిస్ట్ దృక్పథాన్ని చేరుస్తూ చైనీయుల సాంస్కృతిక సంపదను నిలబెట్టుకుంటూ కమ్యూనిజం సాధించారని, ఇది మన దేశ కమ్యూనిస్టులకు కూడా ఆదర్శం కావాలన్నారు. ఈ నేపథ్యంలో రచయిత సుదీర్ఘమైన పీఠికలోనూ, రచనలోనూ మార్క్సిజాన్నీ, ఉపనిషత్ తత్త్వాన్నీ సమన్వయ దృష్టితో పరిశీలించే ప్రయత్నం చేశారు. ఈ క్రమంలో పుస్తకంలో ఈశావాస్యోపనిషత్తు, కేనోపనిషత్తు, కఠోపనిషత్తు, ప్రశ్నోపనిషత్తులను మూలసహితంగా, సటీకగా అందిస్తూ వాటిని తనదైన ప్రత్యేక రీతిలో వ్యాఖ్యానించారు. ఈ గ్రంథాన్ని మార్క్సిస్ట్ అధ్యయన వేదిక వారు ప్రచురించారు.

## మూలాలు
ఐవానే గజల్

**ఐవానే గజల్** రచయిత్రి జిలానీ బానో హైదరాబాద్ చరిత్రని ప్రధాన అంశంగా తీసుకొని రాసిన నవల. ఈ నవల హైదరాబాద్ నగరంలో గత వైభవం తలచుకుంటూ నిర్వ్యాపారంగా కాలం గడిపే వ్యక్తి జీవితం చుట్టూ అల్లుకుంది. ఆ వ్యక్తి ముస్లిం మతస్తుడు, కవి సంప్రదాయానికి చెందిన కుటుంబంలో జన్మించినవాడు. వారి పూర్వులు అంతులేని సంపద సృష్టించగా తర్వాతి తరాలు ఏ పనీ లేకుండా కేవలం సాహిత్యం, లైంగికతతో జీవించడంతో క్రమంగా కుటుంబ సంస్కృతి నిస్తబ్దంగా మారిపోయి శిశిరంలోని చెట్టులా తయారవుతారు. ఈ నవలను పతనమవుతున్న ఫ్యూడల్ సంస్కృతికి అద్దంగా కొందరు సాహిత్యవేత్తలు భావించారు. అంతర భారతీయ గ్రంథమాల ద్వారా తెలుగులోకి అనువదించి నేషనల్ బుక్ ట్రస్ట్, ఇండియా ప్రకటించింది.

## కథాంశం
ఇది నిజానికి హైదరాబాద్ లోని ఒక ముస్లిం జమీందారు వాహిద్ హుసేన్ కథ. ఈ కథ అతనితో మొదలై, అతని నలుగురు మనవరాళ్ళ జీవితంతో కొనసాగి, ఒక రాజకీయ నవలగా ముగుస్తుంది. వాహిద్ హుసేన్ కి కవిత్వం, గజల్ అంటే ప్రాణం. అతని గజల్ సాంప్రదాయకమైన గజల్. అతను కొత్తగా వచ్చిన గడియారాలను కూడా అంగీకరించడు కానీ నీడ గడియారాన్ని నమ్ముతాడు. ఇస్లాం కట్టుబాట్లని తూచాతప్పక పాటిస్తాడు. నిజాం మాత్రమే భూమంతటికీ అధిపతి అని నమ్ముతాడు. స్త్రీ అంటే సాంప్రదాయిక గజల్ లా ఒద్దికగా వుండాలనీ కోరుకుంటాడు. అతని భవనంలోని స్త్రీలకు బయటి ప్రపంచం తెలియది. ఖైదులో ఉన్నట్లు జీవించేవారు. అతను ఆ కలల ప్రపంచంలో విహరిస్తూ వుండగానే 1940 లలో హైదరాబాద్ ముస్లిం జీవితంలో అనేక మార్పులు వస్తాయి. అందులో ముఖ్యమైంది 1948 పోలీసు చర్య. దాని తర్వాత హైదరాబాదు రాష్ట్ర స్వభావమే మారిపోతుంది. దానితో పాటు అందరి జీవితాలూ మారిపోయాయి. స్త్రీల జీవితాల్లో బాగా మార్పు వచ్చింది. అలాంటి రోజుల్లో వాహిద్ హుసేన్ మనవరాలు చాంద్ సుల్తానా అబ్బాయిలతో కలిసి మెడికల్ కాలేజీ చదువులకి వెళ్తుంది. సంగీతం, నాట్యం, నాటక రంగాల మీద ప్రేమ పెంచుకొని, సంజీవ అనే వుద్యమకారుడి ప్రేమలోనూ పడుతుంది. అప్పటికీ చాంద్ లో ఇంకా సంప్రదాయ అవశేషాలు వుండడం వల్ల సంజీవ కమ్యూనిష్ఠు భావాలను ఆమె పూర్తిగా ఒప్పుకోదు. అది సరైన మార్గం కాదని ఆమె అనుకుంటూ వుంటుంది. చివరికి ఒంటరి స్త్రీగానే మిగిలిపోతుంది. చాంద్ కథ అలా వుంటే, వాహిద్ హుసేన్ యింకో మనవరాలు నాటకరంగంలో స్థిరపడుతుంది. కాని, ఆ రంగంలో స్థిరపడి వున్న పురుషాహంకారాన్ని దిక్కరిస్తుంది. యింకో ఇద్దరు మనవరాళ్ళు – కైజర్, క్రాంతి- దాకా వచ్చేసరికి మొత్తం కథే మారిపోతుంది. కైజర్ తెలంగాణా సాయుధ పోరాటంలోకి వెళ్లి, అజ్ఞాత వాసంలో వుండిపోతుంది. కైజర్ కూతురు నక్సల్ ఉద్యమం వైపు మొగ్గు చూపడంతో నవల ముగుస్తుంది.

## మూలాలు
ఆనందవాచకపుస్తకము

thumb|ఆందంద వాచక పుస్తక ముఖచిత్రం
**ఆనందవాచక పుస్తకము**  నాల్గవ తరగతి విద్యార్థుల కోసం 1930 లో రచించబడిన వాచకం.  దీనిని  కూచి నరసింహం, పానుగంటి లక్ష్మీ నరసింహారావు లు రూపకల్పన చేశారు. దీనిని డైరక్టర్ ఆఫ్ పబ్లిక్ ఇనస్ట్రక్షన్స్, మద్రాసు వారు ఆమోదించారు. దీనిని మద్రాసులోని వెంకటేశ్వర అండ్ కో ప్రచురించింది. 
## రచన నేపథ్యం
1930ల నాటి 4వ తరగతి వాచకమిది. కథలు, కబుర్లు, విషయాలు, విశేషాలు, మేళవించి తయారుచేశారు. కాలానుగుణంగా పూర్తి వ్యావహారికం, పూర్తి గ్రాంథికం కాక శిష్ట వ్యవహారికంలో ఉంది. ఈ గ్రంథాన్ని కూచి నరసింహం, పానుగంటి లక్ష్మీనరసింహరావు తయారుచేశారు.

## విషయ సూచిక

### పార్టు - 1

# బీదవాడు, రూపాయల సంచి : కథ
# కోతి : కథ
# భూమి కొలతలు : కరణము, గోపాలరావు, సుబ్బావధాని ల సంభాషణ
# ఎలుక, కప్ప : కథ
# మేక
# నాణెములు, టంకసాల
# ఓరిమి
# కుమ్మరి
# ఋతువులు
# రామాయణ కథా సంగ్రహము
# రాబందు
# పదార్థ స్థితులు
# ప్రభువు, బానిస
# వరిచేను (మొదటి భాగము)
# వరిచేను (రెండవ భాగము)
# అది మా పని కాదు
# జిల్లా
# రాజు, కాపువాని కొడుకు
# తోడేలు
# పావురములు, గువ్వలు - మొదటి భాగము
# పావురములు - గువ్వలు - రెండవ భాగము
# మితభోజనాదికము
# సింహము
# హిందూదేశము, అందలి ప్రజలు : మొదటి భాగము
# హిందూదేశము, అందలి ప్రజలు : రెండవభాగము
# దశారధుని శాపము
# ఆరోగ్య మార్గములు, నీరు
# పి.రంగనాధ ముదలి గారు
# వృక్షములు, వృక్షకాండములు
# ఎడ్వరు చక్రవర్తిగారు
# ఉత్తర ప్రత్యుత్తరములు, విలాసము

### పార్టు - 2

# పువ్వులు కోయుట
# చిలుక
# వేము - తుంగ
# పొట్ట, ఇతరావయవములు
# గట్టు ప్రభువు కుచేలోపాఖ్యానములోని పద్యములు
# రెయిల్ బండి

### పార్టు - 3

# వ్యాకరణము

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
డి.ఎల్.ఐలో ఆనందవాచకపుస్తకము పుస్తక ప్రతి

వర్గం:పుస్తకాలు
ఆకాశం సాంతం

thumb
**ఆకాశం సాంతం** అనే నవల హిందీలో రాజేంద్ర యాదవ్ రచించిన సాంఘిక నవలకు అనువాదం. 1960ల్లో భారతీయ ఉమ్మడి కుటుంబాల స్థితి, సాంఘిక స్థితిగతులు వంటివాటిని చర్చిస్తూనే మంచి వివాహానంతర ప్రేమకథను అందించిన నవల ఇది.
## రచన నేపథ్యం
నవల తొలిగా హిందీ భాషలో 1951లో “ప్రేత్ బోల్తే హై” (దయ్యాలు మాట్లాడుతాయి) పేరిట రాజేంద్ర యాదవ్ వ్రాసి ప్రచురించారు. 1960లో “సారా ఆకాశ్” పేరిట పునర్ ప్రచురించారు. ఈ పేరు మీదనే విస్తృత ప్రజాదరణ పొందింది. నిఖిలేశ్వర్ అనువదించగా అంతర భారతీయ గ్రంథమాల కింద నేషనల్ బుక్ ట్రస్ట్, ఇండియా వారు “ఆకాశం సాంతం”గా ప్రచురించారు.
## ఇతివృత్తం
ఒక దిగువ మధ్యతరగతికి చెందిన ఉమ్మడి కుటుంబంలో బి.ఎ. చదువుతూ, నిరుద్యోగిగా ఉన్న సమర్ అనే యువకునికి పెళ్ళి జరిగింది. అతని దాంపత్యం ప్రేమగా ఫలించే సుదీర్ఘ పయనమే ఈ నవల ఇతివృత్తం అని చెప్పుకోవచ్చు. సమర్ భార్యగా ప్రభ అత్తారింటికి వస్తుంది. ఆ దాంపత్య ప్రేమకు మొదట నాటి యువకులలో ఉండే బ్రహ్మచారిగా జీవితం గడపాలన్న ఆదర్శం అడ్డుతగులుతుంది. ఆర్.ఎస్.ఎస్.లో చురుకుగా వుండే కార్యకర్త కావడంతో సమర్ లో పునాదులు లేని భవనాల్లా దేశానికి సేవ చెయ్యాలనే భావన, అందుకు బ్రహ్మచారిగా ఉండటమే మార్గమన్న అపోహ ఏర్పడివుంటాయి. ఆపై అడ్డుగోడ అతని వదినె (అన్న గారి భార్య) నిర్మిస్తుంది. సమర భార్య ప్రభకు గర్వం అని, దాన్ని అతనే అణచాలని పురిగొల్పి సమర్ ఆమెను అకారణంగా కొట్టి హింసించేలా చేస్తుంది. ఆపై కుటుంబంలో విపరీతంగా జరిగే అవమానాలు, వంటింటి శ్రమ ప్రభను కుంగదీస్తాయి. ఇలా నిరాశాజనకంగా సాగే కథలో ఓ రాత్రి ప్రభలోని మౌనమనే హిమాలయం కరిగి సమర్ ను ఆ కన్నీళ్ళలో కొట్టుకుపోయేలా చేస్తుంది. ఆ రాత్రి ఒకటైన ఆ జంట ప్రేమ ఫలించేందుకు సమష్టి కుటుంబం అంతూ దరీ లేని కయ్యలా అడ్డుపడుతుంది. రిటైర్ కాగా నెలకు పాతికరూపాయలు పెన్షన్ పొందే తండ్రి, తల్లి, క్లర్కుగా పనిచేస్తున్న అన్న, వదిన, వాళ్ళ పిల్లలు, భర్త వల్ల పీడితురాలైన చెల్లెలు మున్ని.. అదీ కుటుంబం. ఇందులో మున్ని తప్ప ఇంకెవరూ ఆ జంట కలిసేందుకు మనస్ఫూర్తిగా స్పందించరు. ఈ స్థితిలో వారి ప్రేమ ఎలా ఫలించింది? వారి స్వప్నాలు ఎలా నిజమైనాయి? అన్నది ఎవరికీ వారు చదువుకోవాల్సిన భాగం.

## ప్రాచుర్యం
సారా ఆకాశ్ నవలను ప్రముఖ హిందీ సినిమా దర్శకుడు బాసూ ఛటర్జీ సినిమాగా రూపొందించారు. పియా కా ఘర్, రజనీగంధ, చిత్‌చోర్ వంటి చిత్రాలతో ప్రఖ్యాతి గాంచిన బాసు ఛటర్జీ దర్శకత్వం వహించిన మొదటి చిత్రం అది. భారతీయ సినిమాలో సమాంతర ఉద్యమానికి తెర తీసిన చిత్రాలుగా 1969లో వచ్చిన సారా ఆకాశ్, భువన్‌షోమ్ (మృణాళ్‌సేన్ చిత్రం) చిత్రాలను చెప్పుకుంటారు. నవలగానూ, సినిమాగానూ కూడా సారా ఆకాశ్ ప్రాచుర్యం పొందింది.

## ఇవి కూడా చూడండి
* నేషనల్ బుక్ ట్రస్ట్, ఇండియా

## బయటి లింకులు
* ఆకాశం సాంతం నవల గురించి పుస్తకం.నెట్‌లో వ్యాసం
* 

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
వర్గం:అనువాద గ్రంథాలు
వర్గం:నేషనల్ బుక్ ట్రస్ట్, ఇండియా ప్రచురణలు
కొన్ని సమయాల్లో కొందరు మనుషులు

thumb
జ్ఞానపీఠ్ పురస్కార గ్రహీత, ప్రముఖ తమిళ రచయిత డి.జయకాంతన్ రచించిన తమిళ నవలకు **కొన్ని సమయాల్లో కొందరు మనుషులు** మాలతీ చందూర్ గారి తెలుగు అనువాదం. సమాజంలో స్త్రీల స్థితిని, పురుషులు చేసిన అకృత్యానికి కూడా స్త్రీ దుస్థితి అనుభవించవలసి రావడం గురించి ఈ నవల వివరిస్తుంది. స్త్రీవాద కోణాన్ని వివరించిన ఈ నవల తమిళనాట సంచలనం సృష్టించి సినిమాగా రూపొందింది.

## రచన నేపథ్యం
జయకాంతన్ వ్రాసిన సిల నేరంగలిల్, సిల మణితర్గల్ అనే పుస్తకానికి అనువాదం – కొన్ని సమయాలలో కొందరు మనుష్యులు. 1977/1978 ప్రాంతాలలో ఆంధ్రజ్యోతి వారపత్రికలో మాలతీచందూర్ అనువదించిన ఈ జయకాంతన్ నవల సీరియల్‌గా ప్రచురితమైంది. అనంతరం అంతర భారతీయ గ్రంథమాలలో భాగంగా నేషనల్ బుక్ ట్రస్ట్, ఇండియా వారు ప్రచురించారు. తమిళ మాతృకకు ప్రత్యేకమైన నేపథ్యం ఉంది. జయకాంతన్ కొందరు బాలికలపై జరిగే అకృత్యాలను సమాజం వరకూ తీసుకురాకుండా దాచుకోవాలని, తద్వారా ఆమె భావిజీవితం నరకప్రాయం కాదన్నట్టుగా వివాదాస్పదమైన కథాంశంతో *[[అగ్నిప్రవేశం]]* అన్న కథ రచించారు. అందరినీ అమాయకంగా నమ్మరాదన్న విషయం ఆ యువతి మనస్సుకు పట్టేట్టుగా చెప్పాలి గానీ దాన్ని బయటపెట్టరాదన్నట్టు రాసిన ఆ కథ సాహిత్యవర్గాల్లోనే కాక సమాజంలో కూడా సంచలనం సృష్టించింది. దానితో రచయిత ఒకవేళ ఆమెపై ప్రమాదవశాత్తూ జరిగిన అత్యాచారం తల్లి బయటపెడితే ఏం జరుగుతుందో సమాజం ఎంత తీవ్రంగా అమాయకురాలైన ఆమె జీవితాన్ని మోడువారుస్తుందోనన్న కోణంలో ఈ నవల రచించారు. ఈ నవలలో అగ్నిప్రవేశం కథారచయితకు కూడా పాత్ర ఉండడం వంటివి విశేషంగా ఉంటాయి. దీనికి కొనసాగింపుగా గంగ అనే ఆ యువతి భవిష్యజీవితం ఎలా మలుపులు తిరిగిందో మరొక నవలలో వివరించారు. మొత్తంగా అగ్నిప్రవేశం అనే కథకు ఒకవిధమైన కొనసాగింపుగా రచించిన ఈ నవలకు మరొక నవల కూడా కొనసాగింపుగా సాగుతుంది.
## కథాంశం
గంగ అనే మహిళ తన యౌవనంలో జరిగిన అత్యాచారం సమాజంలోని అందరికీ తెలియడంతో వివాహం ప్రస్తావనే లేకుండా విడిగా జీవించాల్సి వస్తుంది. ఉద్యోగం చేసుకుంటూ తాను జీవిస్తూనే తన తల్లిని కూడా తన వద్దే ఉంచుంకుంటుంది. ఈ నేపథ్యంలో ఒక మాసపత్రికలో అగ్నిప్రవేశం అనే కథ అచ్చుకాగా అది చదివి దానిలో వర్ణించిన దుస్సంఘటనకు తన జీవితాన్ని ఇలా మార్చిన అత్యాచారానికి సంబంధం ఉన్నట్టు తెలుసుకుంటుంది. కానీ ఆ కథలో మాత్రం ముగింపులో యువతి తల్లికి వెక్కుతూ అంతా వివరిస్తుంది.ముందు అరచి తిట్టబోయిన తల్లి ప్రక్కింటావిడ వచ్చి “ఏమి జరిగింది…” అని అడగ్గానే స్పృహలోకి వచ్చి సంభాళించుకుని, కేవలం వర్షంలో తడసి వచ్చి నందుకు తిడుతున్నాని అంటుంది. ఒక క్షణం ఆలోచించి ఆమెకి తలార స్నానం చేయించి పునీతురాలిని చేస్తుంది. ఆపైన అదే కథ తల్లి చేతికిచ్చి చదివించి ఆమె తనకు చేసిన పనిపై నిరసన తెలియజేస్తుంది. ఆ కథకుణ్ణి కలుసుకునేందుకు ప్రయత్నమూ చేస్తుంది. ఆ రచయిత తాను చదివిన కళాశాలలోని కిందిస్థాయి ఉద్యోగి అని తెలసుకుంటుంది. అతని ద్వారా తనపై అత్యాచారం చేసిన వ్యక్తి ఫోను నెంబరు తెలుసుకుని కలుస్తుంది. ఆపైన అతని జీవితంలోని లోటుపాట్లు, వ్యర్థునిగా ఉండడం తెలిసి స్నేహితురాలవుతుంది. వారిద్దరి మధ్యా స్నేహమూ, సాన్నిహిత్యమూ పెరుగుతాయి. వివాహమై ఎదిగిన కూతురు కూడా ఉన్న ఆ వ్యక్తినే గంగ ప్రేమించడం, అతను పశ్చాత్తప్తుడై తిరస్కరించడం వంటి పరిణామాలు కథను అనేక మలుపులు తిప్పుతాయి. ముగింపు కూడా ఆశ్చర్యకరంగా ఉంటుంది.

## ప్రాచుర్యం
ఈ నవల తమిళంలో సిలనేరంగళిళ్ సిల మణితర్గళ్ పేరిట సినిమాగా కూడా వచ్చింది. గంగ పాత్ర ధరించిన నటి లక్ష్మి 1976లో జాతీయ స్థాయిలో ఉత్తమ నటిగా రజత కమలం అందుకొన్నారు.
## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు నవలలు
వర్గం:అనువాద గ్రంథాలు
వర్గం:1981 పుస్తకాలు
వర్గం:తెలుగు అనువాద పుస్తకాలు
వర్గం:నేషనల్ బుక్ ట్రస్ట్, ఇండియా ప్రచురణలు
ఖాదీ అర్థశాస్త్రం

**ఖాదీ అర్థశాస్త్రం** అనే గ్రంథాన్ని మహాత్మా గాంధీ రచించగా కొడాలి ఆంజనేయులు అనువదించారు..

## రచనా నేపథ్యం
ఖద్దరు భారత జాతీయోద్యమంలో ప్రముఖ పాత్ర పోషించింది. స్వదేశీ వస్తువులే ఉపయోగించమని, అందులో ముఖ్యమైన భాగంగా ఖద్దరునే మిల్లుబట్టలకు ప్రత్యామ్నాయంగా ధరించమని మహాత్మాగాంధీ ఇచ్చిన పిలుపు భారతీయులను కదిలించింది. వారు ఖాదీ ధరించడమే కాక స్వయంగా నూలు వడికేవారు. ఈ ప్రయత్నంతో ఆయన భారతదేశంలో జరుగుతున్న మిల్లు దుస్తుల దోపిడీ, తద్వారా బ్రిటీష్ ప్రభుత్వానికి ఆదాయాలకు అడ్డుకట్ట వేశారు. పైగా ఖద్దరు కట్టుకోవడం ద్వారా భారతీయ జాతీయోద్యమానికి తేలికగా మద్దతునివ్వవచ్చన్న భావన వ్యాపింపజేశారు. ఈ ఖాదీని ఆయన తన జాతీయోద్యమానికి సంబంధించిన నిర్మాణాత్మక పనుల్లో భాగంగా పలువురు కార్యకర్తల చేత తమ తమ స్వగ్రామాల్లో అమలుచేయించేవారు. దేశవ్యాప్తంగా ఎందరో జాతీయోద్యమకారులు ఖాదీ, జాతీయవిద్య వంటి కార్యక్రమాలను చేపట్టి మౌలికంగా ఉద్యమాన్ని బలోపేతం చేసే ప్రయత్నాలు చేసేవారు.
ఈ నేపథ్యంలో మహాత్మాగాంధీ ఖద్దరు ద్వారా ఆర్థికంగా జరిగిన మార్పులను. ఖద్దరు మౌలికంగా భారతదేశ వ్యవస్థలో తీసుకువచ్చే తేడాలను వివరిస్తూ ఈ గ్రంథానికి మూలమైన పుస్తకాన్ని రచించారు. 1958లో కొడాలి ఆంజనేయులు ఆ గ్రంథాన్ని ఈ రూపంలో తెలుగులోకి అనువదించారు. ఈ అనువాదానికి మహాత్మా గాంధీ రచనల హక్కులు కలిగివున్న నవజీవన్ ట్రస్ట్, అహ్మదాబాద్ వారి అనుమతి స్వీకరించి, మద్రాసు ప్రభుత్వ ముద్రణాలయ సూపరింటెండ్‌చే ప్రచురణ పొందింది.

## విషయాలు
భారతదేశ వ్యాప్తంగా స్వదేశీ ఉద్యమం పేరుతో ప్రారంభమైన చరఖా, ఖద్దరు వాడకం ఉద్యమం యొక్క జయాపజయాలు, ఖద్దరు పరిశ్రమలో దేశవ్యాప్తంగా చవిచూసిన లాభనష్టాలు వంటివి ఇందులో వివరించారు. స్వదేశీ అన్న అధ్యాయంతో ఖద్దరు వాడకం వెనుకనున్న మౌలిక తత్త్వం మొదలుకొని 204 అధ్యాయాలలో చరఖా, ఖాదీల గురించిన అనేక ఆర్థిక, రాజకీయపరమైన అంశాలు విశదీకరించారు.

## మూలాలు


వర్గం:అనువాద గ్రంథాలు
వర్గం:1958 పుస్తకాలు
వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
రాణీ లక్ష్మీబాయి (పుస్తకం)

thumb|రాణీ లక్ష్మీబాయి
ఝాన్సీ లక్ష్మీబాయి జీవిత చరిత్రను బృందావన్ లాల్ వర్మ రచన చేయగా దానిని తెలుగులోకి సరస్వతీశర్మ అనువదించారు.
## ఈ పుస్తక విశేషాలు
ఝాన్సీ లక్ష్మీబాయి మరాఠా యోధులు పరిపాలన కింద ఉన్న ఉత్తర భారతదేశ రాజ్యమైన ఝాన్సీ అనే రాజ్యానికి రాణి. 1857 లో ఆంగ్లేయుల పరిపాలనకు వ్యతిరేకంగా జరిగిన మొదటి భారత స్వాతంత్ర్య సంగ్రామంలో ప్రముఖ పాత్ర పోషించింది. భారత దేశంలోని బ్రిటిష్ పరిపాలనలో ఝాన్సీకి రాణిగా ప్రసిద్ధికెక్కినది.1857 లో భారత దేశ తిరుగుబాటుదార్లలోముఖ్యమైన వాళ్ళలో ఈమె ఒకరు. భారత దేశంలోని బ్రిటిష్ పరిపాలనను ఎదిరించిన వీరుల్లో ముఖ్యురాలిగా అమె నిలిచారు.బృందావన్ లాల్ వర్మ రచించిన  రాణీ లక్ష్మీబాయి జీవితాన్ని జాతీయ జీవిత గ్రంథమాలలో భాగంగా నేషనల్ బుక్ ట్రస్ట్, ఇండియా ప్రచురించింది.

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు
* డిజిటల్ లైబ్రరీలో పుస్తక ప్రతి

వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
వర్గం:నేషనల్ బుక్ ట్రస్ట్, ఇండియా ప్రచురణలు
వర్గం:1971 పుస్తకాలు
వర్గం:తెలుగు అనువాద పుస్తకాలు
కొర్వి కృష్ణస్వామి ముదిరాజ్

**కొర్వి కృష్ణస్వామి ముదిరాజ్** (ఆగష్టు 25, 1894 - డిసెంబర్ 19, 1967) స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, హైదరాబాదు మాజీ మేయరు, రచయిత, పాత్రికేయడు, విద్యావేత్త. బహుముఖ ప్రజ్ఞాశీలి. ముదిరాజ్ సంఘపు స్థాపకుడు, వ్యవస్థాపక అధ్యక్షుడు.

## జననం
కృష్ణస్వామి 1893, ఆగష్టు 25 న కృష్ణాష్టమి రోజు జాల్నాలోని ఒక పేద రైతు కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఎంతో కష్టపడి చదువుకొని చాదర్‌ఘాట్ ఉన్నత పాఠశాలలో మెట్రిక్యులేషన్, ఆ తరువాత నిజాం కళాశాలలో ఇంటర్మీడియట్ పూర్తిచేశాడు. 
ఆ తరువాత బొంబాయిలో ముద్రణ, ప్రచురణా సాంకేతికతలో కోర్సు చేశాడు. కొన్నాళ్ళు అప్పటి హైదరాబాదు రాజ్య ప్రధానమంత్రి మహారాజా కిషన్ పెర్షాద్ వద్ద ఆంతరంగిక కార్యదర్శిగా పనిచేశాడు. ఆ తరువాత ఆడిటర్ జనరల్ కార్యలయంలో ఉద్యోగం చేపట్టాడు. 

ఆ తరువాతి కాలంలో ఆంగ్ల దినపత్రికైన డెక్కన్ స్టార్ లో, ఉర్దూ దినపత్రిక అయిన మసావత్ తో సంపాదకుడిగా పనిచేశాడు. న్యూ ఎరా పత్రికకు కూడా సంపాదకత్వం వహిస్తూ, సియాసత్, రయ్యత్, రహనూమా-ఏ-డెక్కన్, ఎమ్రోజ్ వంటి అనేక ఉర్దూ వార్తాపత్రికలలో కాలమ్స్ వ్రాశాడు. 1925లో కృష్ణస్వామి తన సొంత ముద్రణాలయం ప్రారంభించి 1929లో *పిక్టోరియల్ హైదరాబాద్* గ్రంథాన్ని వెలువరించాడు. ఇది రెఫెరెన్సు గ్రంథంగా చాలా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఈయన హైదరాబాదు చరిత్ర, గోవాలో స్వాతంత్ర్యోద్యమం తదితర అంశాలపై అనేక పుస్తకాలను వ్రాశాడు.

కృష్ణస్వామి 1918లో సోషల్ సర్వీస్ కాన్ఫరెన్స్ నిర్వహించాడు. 1925లో జాంబాగ్ దేవాలయంలో హిందూ ధర్మ పరిషత్ మహాసభను స్థాపించాడు. 1926లో రావుబహద్దూర్ వెంకట్రామిరెడ్డి, మాడపాటి హనుమంతరావు, పండిట్ నరేంద్రజీలతో కలసి సుల్తాన్ బజార్లో శ్రీ కృష్ణ దేవరాయాంధ్ర భాషా నిలయం రజతోత్సవాన్ని నిర్వహించాడు. 1933 నుంచి 25 సంవత్సరాల పాటు హైదరాబాద్ నగర పాలక సంస్థలో చుడీ బజార్ ప్రాంతానికి మున్సిపల్ కౌన్సిలర్‌గా పనిచేశాడు. 1940, 1955 లలో డిప్యూటీ మేయర్ (నాయబ్ మీర్ మజ్లిస్) గా, 1957 నుండి 1958 వరకు హైదరాబాదు నాలుగో మేయరుగా సేవలు అందించారు. మేయరుగా ఉన్న కాలంలో హైదరాబాదుకు మాస్టర్‌ప్లాన్ రూపొందించి నగరంపై చెరగని ముద్రవేశాడు. రచయితగా, సాహితీవేత్తగానే కాకుండా పాత్రికేయుడిగా కూడా ఆయన సేవలందించారు. సామాజిక రుగ్మతలపై అనేక పుస్తకాలు వ్రాశాడు.

## మరణం
నిరాడంబర జీవితాన్ని గడిపిన కృష్ణస్వామి 1967, డిసెంబర్ 15 న మరణించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:1894 జననాలు
వర్గం:1967 మరణాలు
వర్గం:స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
వర్గం:రచయితలు
వర్గం:పాత్రికేయులు
వర్గం:విద్యావేత్తలు
వర్గం:హైదరాబాదు నగర మేయర్లు
స్కిజోఫ్రీనియా

**స్కిజోఫ్రీనియా** అనేది ఒక మానసిక వ్యాధి. దీన్నే వాడుక భాషలో పిచ్చి లేదా మెంటల్ లేదా మతిభ్రమణం అని వ్యవహరిస్తూ ఉంటారు. ఈ వ్యాధి ఉన్న వాళ్ళు వింతగా ప్రవర్తిస్తూ భ్రమల్లో జీవిస్తుంటారు. దీని నిర్ధారణకు ప్రత్యేకమైన వైద్య పరీక్షలేమీ లేవు. వ్యక్తి ప్రవర్తనలో మార్పులు ఎలా సంభవించాయి, దైనందిన జీవితంపై వీటి ప్రభావం ఎలా ఉంది అనే విషయాలను కుటుంబ సభ్యులనుంచి సేకరిస్తారు.

## కారణాలు
మెదడులో ఉండే డోపమైన్, సెరటోనిన్ వంటి నాడీ రసాయనాలు ఎక్కువగా ఉత్పత్తి కావడం దీనికి మూల కారణం. కానీ అవి ఎందుకు పెరుగుతున్నాయి లేదా ఎందుకు తగ్గుతున్నాయన్నది ఇప్పటిదాకా తెలియదు. కాబట్టి స్కిజోఫ్రీనియాకు కచ్చితమైన కారణాలు చెప్పలేము. కానీ మెదడులో సంభవించే ఈ మార్పులు శాశ్వతం కాదు. కొన్నిసార్లు మందులతో నియంత్రణలో ఉంటాయి కాబట్టి కొన్ని సార్లు దీనికి చికిత్స సాధ్యమే. కుటుంబ సభ్యుల్లో, రక్త సంబంధీకుల్లో ఎవరికైనా ఈ వ్యాధి ఉంటే దగ్గరి వ్యక్తులకు ఈ వ్యాధి వచ్చే అవకాశాలు, ముప్పు కొద్దిగా ఎక్కువ ఉంటాయి. సాధారణంగా ఈ సమస్య యుక్తవయస్సు ప్రారంభంలో కనిపిస్తుంది కాబట్టి కుటుంబ సభ్యుల్లో ఎవరికైనా ఉంటే యుక్తవయస్సు పిల్లలపై దృష్టి పెట్టడం అవసరం.

## నివారణ
స్కిజోఫ్రీనియాను నివారించడం కష్టమే, ఎందుకంటే ఈ రుగ్మత ఎలా వృద్ధి చెందుతుందో అని తెలిపేందుకు నమ్మదగిన చిహ్నాలు లేవు. ఈ వ్యాధికి కారణం కాగలవని విశ్వసించే కొకైన్ లాంటి మత్తు పదార్థాలకు దూరంగా ఉండటం ఒక రకమైన నివారణ చర్య.

## మందులు

* ల్యూమాటెపెరోన్
* లోక్సాపైన్

## మూలాలు

వర్గం:వ్యాధులు
వర్గం:మానసిక రుగ్మతలు
వర్గం:మానసిక వ్యాధులు
ఈ విషయమై ఆలోచించండి

**ఈ విషయమై ఆలోచించండి** ప్రముఖ భారతీయ తత్త్వవేత్త జిడ్డు కృష్ణమూర్తి రచించిన గ్రంథ పరంపర. ఆంగ్లంలో ముద్రించబడిన మూల గ్రంథాలను సి. హనుమంతరావు తెలుగులోకి అనువదించారు. 
thumb
వీనిని కృష్ణమూర్తి ఫౌండేషన్ ఇండియా వారు 1991 సంవత్సరంలో ప్రచురించారు. ఆ తర్వాత 1999లో విశాలాంధ్ర పబ్లిషింగ్ హౌస్ వారు ఒకే భాగంగా  ప్రచురించారు.

## మొదటిభాగంలోని విషయాలు

# చదువు - దానియొక్క ప్రయోజనము
# స్వతంత్రము - విముక్తి
# స్వతంత్రము - ప్రేమ
# వినడం
# సృజనాత్మకమైన అసంతృప్తి
# జీవిత సమగ్రత
# పేరాశ
# క్రమబద్ధమైన ఆలొచన
# విముక్తమగు మనస్సు
# అంతస్సౌందర్యము - ప్రేమ
# ధ్యానము
# అభయ భావన
# సమానత్వము
# క్రమశిక్షణ - ఒక పెద్ద సమస్య

## రెండవభాగంలోని విషయాలు

# పరస్పర సహకారము
# జరామరణములు లేని మనస్సు
# జీవితప్రవాహము
# మనస్సులోని ఆకాశము
# రెండు విధములైన జ్ఞానము
# సత్యము - సౌందర్యము
# నేర్చుకొనడము
# సున్నితమైన మనస్సు
# ఏకాంత వాసము
# క్రమశిక్షణ - శక్తిక్షీణత
# జీవితములోని ఆనందము
# సత్యము - మనస్సునకందనిది
# ధార్మిక జీవనము

## మూలాలు

* భారత డిజిటల్ లైబ్రరీలో ఈ విషయమై ఆలోచించండి, మొదటి భాగము పుస్తకం.
* భారత డిజిటల్ లైబ్రరీలో ఈ విషయమై ఆలోచించండి, రెండవ భాగము పుస్తకం.

వర్గం:1991 పుస్తకాలు
వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
వర్గం:1999 పుస్తకాలు
నానో పదార్దములు

నానో- (ఆంగ్లం: **Nano-**) అనగా ఒక యూనిట్ లోని బిలియన్ భాగము. పదార్దం యొక్క పరిమాణం 1 నుండి 100 నానో మీటర్ మద్యలో అనగా నానో స్థాయిలో వుంటే ఆ పదార్దాలను నానో పదార్దాలు లేక నానో కణములు అంటారు. నానో పదార్థాలు వాటి సమూహ పదార్థాల కంటే ప్రత్యేకమైన భౌతిక, రసాయన గుణాలను కలిగిఉంటాయి. ఉదాహరణకు, నానో బంగారు కణాలు బంగారు వర్ణంలో కాకుండా ఎర్రని వర్ణం కలిగి ఉంటాయి. ప్రస్తుతం అనేక రకాల నానో పదార్దాలను విభిన్న పరిమాణాలతో, ఆకారాలలో తయారు చేస్తున్నారు. అవి గ్రాఫేన్‌, నానో గొట్టాలు, నానో ఫైబర్స్, నానో తీగలు, నానో కణాలు మొదలైనవి.

## నానో పదార్థాలను తయారుచేయు పద్దతులు

నానో పదార్దాలను స్థూల స్థాయి నుండి నానోస్థాయి వరకు, సూక్ష్మ స్థాయి నుండి నానోస్థాయి వరకు అను రెండు విధాలుగా తయరు చేయవచ్చు. 

### స్థూల స్థాయి నుండి నానోస్థాయి వరకు
ఈ విధానములో మైక్రాన్‌ పరిమాణంలో వున్న కణాలతో ప్రారంభించి, నానో పరిమాణంలో ఉండే కణాలను రూపొందిస్తారు. అనేక పద్ధతుల ద్వారా నానో పదార్దాలను తయారు చేస్తారు. ఈ పద్ధతిలో నానో పదార్దాలను రుపొందించడానికి స్థూల స్థాయిలో వున్న పదార్దాలను కోయుట, చెక్కుట, పోతపోయుట వంటి ప్రక్రియలను అవలంబిస్తారు. ఈ పద్ధతికి కొన్ని పరిమితులు ఉన్నాయి.

### సూక్ష్మ స్థాయి నుండి నానోస్థాయి వరకు
ఈ విధానములో మూడి పదార్దాలను పరమాణు స్థాయి లేక అణువు స్థాయి నుండి జాగ్రత్తగా వృద్దిపరుస్తూ నానో స్థాయికి చేరుస్తారు. ఈ పద్ధతిలో నానో పదార్దాలను రూపొందించడానికి విద్యుద్విశ్లేషణముతో నిక్షిప్తము చేసే విధానాన్ని వినియోగిస్తారు. ఈ విధానాన్ని అధో-ఉర్ద్వ నానో కృత్రిమ విధానం అనికూడా అంటారు. ఒక విధానములో ఏర్పడిన నానో పదార్దాలు విజాతీయంగా ఉంటూయి. వివిధ పరిమణాలలో కణాలు ఏర్పడుట వల్ల వీటిలో మలినాలు వుండవచ్చు. మరొక విధానములో ఏర్పడిన నానో పదార్దాలు సజాతీయంగా ఉండి శుద్ధంగా వుండవచ్చు.
## నానో పదార్ధాల ఉపయోగాలు
ప్రస్తుత కాలంలో నానో పదార్థాలను వైద్యరంగములో, విద్యుత్ పరికరాల తయారీలో, పర్యావరణ పరిరక్షణకూ ఉపయోగిస్తున్నారు.
* వైద్యరంగములో సూక్ష్మజీవుల సంహారకాలుగా, మందులను శరీరంలో ప్రవేశపెట్తడంలోనూ కరకాలుగా ఉపయోగిస్తున్నారు.
* విద్యుత్ రంగములో పాక్షిక విద్యుత్ వాహకాలుగా, బయో సెన్సర్లుగా ఉపయోగిస్తున్నారు.
*పర్యావరణ పరిరక్షణలో భాగంగా నీటిని శుద్ధిచేయడానికి ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తున్నారు.

## వివిధ రకాల నానో పదార్ధాలు
* గ్రాపీన్‌
* నానో గొట్టాలు
* నానో ఫైబర్స్
* నానో తీగలు
* నానో కణాలు

వర్గం:నానో టెక్నాలజీ