నంబూతిరి

**కరువట్టు మన వాసుదేవన్ నంబూతిరి** (13 సెప్టెంబరు 1925 - 7 జూలై 2023),  **ఆర్టిస్ట్ నంబూతిరి** లేదా కేవలం **నంబూతిరి** అని పిలుస్తారు, భారతీయ చిత్రకారుడు, శిల్పి, అతని లైన్ ఆర్ట్, రాగి రిలీఫ్ పనులకు ప్రసిద్ధి చెందారు.  అతను తకజీ శివశంకర పిళ్లై, కేశవదేవ్, MT వాసుదేవన్ నాయర్, ఉరూబ్, SK పొట్టెక్కట్, ఎడస్సేరి గోవిందన్ నాయర్, VKN వంటి అనేక మంది మలయాళ రచయితలకు చిత్రించాడు, భారతదేశంలోని అత్యంత ఫలవంతమైన సాహిత్య చిత్రకారులలో ఒకడు. కేరళ లలితకళా అకాడమీ చైర్మన్‌గా కూడా ఉన్నారు. అకాడమీ అతనికి  లో రాజా రవివర్మ అవార్డును ప్రదానం చేసింది. అతను ఉత్తమ కళా దర్శకుడిగా కేరళ రాష్ట్ర చలనచిత్ర అవార్డును కూడా అందుకున్నాడు.

## జీవిత చరిత్ర
ఎడమ|thumb|సుకాపురం దేవాలయంలోని శిల్పాలు నంబూతిరికి తొలి ప్రేరణ
నంబూతిరి దక్షిణ భారతదేశంలోని కేరళ రాష్ట్రంలోని మలప్పురం జిల్లాలోని పొన్నానిలోని కరువట్టు మన వద్ద   పరమేశ్వరన్ నంబూతిరి, శ్రీదేవి అంతర్జనం దంపతులకు వారి పెద్ద కొడుకుగా జన్మించారు.  చిన్నతనంలో తన ఇంటికి సమీపంలోని శుకాపురం దేవాలయంలోని శిల్పాలు చూసి ప్రభావితుడయ్యాడు. "వీటిని చూసిన తర్వాత నాకు శిల్పాలను గీయాలని, అచ్చు వేయాలని కోరిక కలిగింది" అని నంబూతిరి చెప్పారు.  కళలో విద్యను అభ్యసించడానికి, అతను వరికస్సేరి మనాకు చెందిన కృష్ణన్ నంబూద్రి ఆర్థిక సహాయంతో చెన్నైకి వెళ్లాడు. అక్కడ, అతను చెన్నైలోని గవర్నమెంట్ కాలేజ్ ఆఫ్ ఫైన్ ఆర్ట్స్‌లో చేరాడు, అక్కడ అతను సంస్థ వ్యవస్థాపకుడు, ప్రిన్సిపాల్ అయిన దేబీ ప్రసాద్ రాయ్ చౌదరి , S. ధనపాల్ వద్ద చదువుకునే అవకాశం పొందాడు.  ఈ కాలంలోనే అతను యువ కళాకారుడిపై ప్రభావం చూపే KCS పనికర్‌తో పరిచయం ఏర్పడింది.  

నంబూతిరి 1954లో గవర్నమెంట్ కాలేజ్ ఆఫ్ ఫైన్ ఆర్ట్స్‌లో రెండు డిప్లొమాలు పొందారు, ఒకటి ఫైన్ ఆర్ట్స్‌లో, మరొకటి అప్లైడ్ ఆర్ట్స్‌లో , కె సి ఎస్ పనికర్‌లోని చోళమండల్ ఆర్టిస్ట్స్ విలేజ్‌లో బస చేసిన తర్వాత ఒక సంవత్సరంలో ఆరు సంవత్సరాల కోర్సును పూర్తి చేశారు.   1960లో మాతృభూమి వార్తాపత్రికలో స్టాఫ్ ఆర్టిస్ట్‌గా చేరడానికి కేరళకు తిరిగి వచ్చాడు. అతను 1982 వరకు మాతృభూమిలో ఉన్నాడు, మలయాళంలోని చాలా మంది ప్రధాన రచయితల సాహిత్య రచనలను వివరించాడు,  ఇందులో తకళి శివశంకర పిళ్లై, కేశవదేవ్, MT వాసుదేవన్ నాయర్, ఉరూబ్, SK పొట్టెక్కట్, ఎడస్సేరి గోవిందన్ నాయర్, VKN5  మాతృభూమిలో ఉన్నారు., అతను *నానియమ్మయుం లోకవుమ్‌ను* ప్రచురించాడు, ఇది ఒక ప్రముఖ పాకెట్ కార్టూన్ సిరీస్‌గా మారింది. 1982లో, అతను వార్తా పత్రిక కళాకౌముదికి మారాడు, అక్కడ అతను ది న్యూ ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ వార్తాపత్రిక, సమకాలిక మలయాళం వారికాకు మారడానికి ముందు దృష్టాంతాలను అందించాడు. 

నంబూతిరి మృణాళినిని వివాహం చేసుకున్నారు, ఈ దంపతులకు పరమేశ్వరన్, వాసుదేవన్ అనే ఇద్దరు కుమారులు ఉన్నారు.  ఈ కుటుంబం మలప్పురం జిల్లాలోని నడువట్టంలో నివసించేది. 

నంబూతిరి 7 జూలై 2023న 97వ ఏట మరణించారు 

## వారసత్వం
[thumb|235x235px|కేరళ లలితకళ అకాడమీ [దర్బార్ హాల్ గ్రౌండ్ ఆర్ట్ గ్యాలరీ]]
నంబూతిరి  మొదటి వృత్తిపరమైన అసైన్‌మెంట్‌లలో ఒకటి అతని చెన్నై రోజుల్లో, అతను కె సి ఎస్ పనికర్‌కు భారతీయ రైల్వేల కోసం భారీ పెయింటింగ్‌ను పూర్తి చేయడంలో సహాయం చేశాడు. భారతదేశం  అత్యంత ఫలవంతమైన సాహిత్య చిత్రకారులలో ఒకరు,  అతను మాతృభూమి నుండి రాజీనామా చేసిన తర్వాత రాగి సహాయ పని వైపు మొగ్గు చూపాడు, త్వరలో 12 సహాయ రచనలతో కూడిన ప్రదర్శనను ఏర్పాటు చేశాడు.  తరువాత, అతను MT వాసుదేవన్ నాయర్  రాండమూజమ్‌ను చిత్రించినప్పుడు కళాకౌముదిలో తన అత్యంత ముఖ్యమైన చిత్రాలలో కొన్నింటిని గీశాడు; ఈ దృష్టాంతాలు తనకు సంతృప్తిని ఇచ్చాయని అతను తరువాత పేర్కొన్నాడు.  నంబూతిరి తన పాత్రల దృష్టాంతాలు వి కె ఎన్ కళాకారుడిని *రేఖల స్కెచ్‌ల పరమశివన్‌గా* పిలవడానికి ప్రేరేపించాయి (రేఖా చిత్రాలలో శివుడు ).  అతను " వేలు పెయింటింగ్ "  ప్రతిపాదకుడు కూడా.  అతని రాగి ఉపశమన పనులలో, అతను మహాభారతంలోని వివిధ సంఘటనల ఆధారంగా *లోహభారతం* పేరుతో ఒక ధారావాహికను,  మరొకటి పరాయి పెట్ట పంతిరుకులం ఆధారంగా రూపొందించాడు. అతను చోళమండలం కోసం కొన్ని పెద్ద శిల్పాలను సృష్టించాడు, ఇందులో *స్కూటర్*, *మైథునపై* ఆధునిక కుటుంబం అలాగే  ఉన్నాయి. భారత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమం నుండి సంఘటనలను కలిగి ఉన్న పొడవైన బహిరంగ డ్రాయింగ్.

నంబూతిరి కేరళ లలితకళా అకాడమీకి రెండుసార్లు ఛైర్మన్‌గా పనిచేశారు, అతని పదవీకాలంలోనే అకాడమీ త్రిస్సూర్‌లోని స్వంత భవనాన్ని నిర్మించి మార్చబడింది.  అతని రచనలు కూడా నివేదించబడ్డాయి. కొచ్చిలోని దర్బార్ హాల్ గ్రౌండ్‌ను ఆర్ట్ గ్యాలరీగా మార్చడంలో. అతను కేరళలోని నగరాలను చిత్రీకరించే స్వీయ-నియమించిన మిషన్‌ను ప్రారంభించాడు. *నగరాంగల్* (నగరాలు) పేరుతో ఈ ప్రాజెక్ట్ కొచ్చితో ప్రారంభమైంది. 

## సన్మానాలు
thumb|కళాకారుడు నంబూతిరి
చిత్ర దర్శకుడు, కార్టూనిస్ట్ జి. అరవిందన్ నంబూతిరికి స్నేహితుడు, అరవిందన్ తన తొలి చిత్రం ఉత్తరాయణం చేసినప్పుడు, ఆ చిత్రానికి ఆర్ట్ డైరెక్టర్‌గా పనిచేయమని నంబూతిరిని ఆహ్వానించాడు. ఈ చిత్రం 1974లో ఐదు కేరళ రాష్ట్ర చలనచిత్ర అవార్డులను అందుకుంది, ఇందులో నంబూతిరికి ఉత్తమ కళా దర్శకుడిగా అవార్డు కూడా లభించింది.  కేరళ లలితకళా అకాడమీ 2003లో రాజా రవివర్మ అవార్డును నంబూతిరికి ప్రదానం చేసింది, 2001లో స్థాపించబడిన ఈ అవార్డుకు అతను మూడవ గ్రహీత అయ్యాడు. కేరళ స్టేట్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఫర్ చిల్డ్రన్స్  లో *కుట్టికలుడే రామాయణం* (పిల్లల రామాయణం )లో అతని పనికి ఉత్తమ చిత్రణకు బాల సాహిత్య అవార్డును అందజేసింది. 

*నంబూద్రి-వరయుడే కులపతి* (నంబూద్రి — ది ఎంపరర్ ఆఫ్ లైన్స్) అనే కళాకారుడి జీవితంపై డాక్యుమెంటరీని ఆస్క్ మూవీస్ రూపొందించింది. బినురాజ్ కళాపీఠం దర్శకత్వం వహించిన 44 నిమిషాల డాక్యుమెంటరీ చలనచిత్రం, కళాకారుడి బాల్యం నుండి, అతని చెన్నై రోజులు, అతని ఎనభైల వరకు అతని జీవితాన్ని కవర్ చేస్తుంది.  *వరయుమ్ వాక్కుమ్*, (లైన్స్ అండ్ వర్డ్స్) అనేది నంబూతిరి జ్ఞాపకాలను, ఆయన వేసిన కొన్ని చిత్రాలను సంకలనం చేస్తూ ఎన్‌పి విజయకృష్ణన్ ప్రచురించిన పుస్తకం.  *నంబూతిరియుడే స్త్రీకళ* (ది విమెన్ ఆఫ్ నంబూతిరి) విజయక్రిషన్ ప్రచురించిన మరొక పుస్తకం, ఇందులో అనేకమంది స్త్రీల చిత్రపటాలు, మోహన్‌లాల్ ముందుమాట ఉన్నాయి.

## ప్రచురణలు
* MT వాసుదేవన్ నాయర్ రచించిన *రండమూజం*, నంబూతిరి (కరెంట్ బుక్స్) చిత్రీకరించారు.
* కాలికట్: ఎం జి ఎస్ నారాయణన్ *తిరిగి సందర్శించిన సత్య నగరం*, ఆర్టిస్ట్ నంబూద్రి, మదనన్‌ల దృష్టాంతాలు, 2006 ( కాలికట్ విశ్వవిద్యాలయం ).ISBN&nbsp;
* *లోర్ అండ్ లెజెండ్స్ ఆఫ్ కేరళ* : కొట్టరాతిల్ సంకున్ని  ఐతిహ్యమాల నుండి ఎంపికలు, మలయాళం నుండి టి సి నారాయణ్ అనువదించారు, సి ఎన్ కరుణాకరన్, నంబూద్రి ద్వారా చిత్రీకరించబడింది, 2009 ( మలయాళ మనోరమ & ఆక్స్‌ఫర్డ్ యూనివర్శిటీ ప్రెస్ ).ISBN&nbsp;
* అంతర్జనం: దేవకీ నిలయంగోడ్ రచించిన *నంబూద్రి స్త్రీ జ్ఞాపకాలు*, ఇందిరా మీనన్, రాధిక పి. మీనన్ ద్వారా మలయాళం నుండి అనువదించబడింది, నంబూద్రి ద్వారా దృష్టాంతాలు, 2011 ( ఆక్స్‌ఫర్డ్ యూనివర్సిటీ ప్రెస్ ).ISBN&nbsp;
* *స్కెచ్‌లు: ఒక కళాకారుడి జ్ఞాపకం*, కె ఎం వాసుదేవన్ నంబూద్రిచే, ఎం టి వాసుదేవన్ నాయర్ ముందుమాట, మలయాళం నుండి గీతా కృష్ణన్‌కుట్టి అనువదించారు, 2019 ( పెంగ్విన్ బుక్స్ ఇండియా ).ISBN&nbsp;

## గ్యాలరీ

File:Metal relief by Artist Nampoothiri1.jpg|Metal relief 1
File:Metal relief by Artist Nampoothiri2.jpg|Metal relief 2
File:Metal relief by Artist Nampoothiri3.jpg|Metal relief 3
File:Metal relief by Artist Nampoothiri5.jpg|Metal relief 5
File:Metal relief by Artist Nampoothiri6.jpg|Metal relief 6

## ఇవి కూడా చూడండి
* జి. భక్తవత్సలమ్
*అనిల్ రాధాకృష్ణన్ మీనన్
* మరియం అఫీఫా అన్సారీ
*కలవూరు రవికుమార్
*పి. కె. ఆర్. వారియర్
* ఎం. వి. విష్ణు నంబూతిరి
*ప్రభా వర్మ
*ఎం. ఆర్. రాఘవ వారియర్
* కురీపూజ శ్రీకుమార్
*సేతు
*కె. పి. రామనుణ్ణి
* పి. రాజీవ్
*టి. డి. రామకృష్ణన్
*పుతుస్సేరి రామచంద్రన్
* ఎజాచెరి రామచంద్రన్
*పి. గోవింద పిళ్లై
*కెఎన్ పణిక్కర్
## మూలాలు

వర్గం:1925 జననాలు
వర్గం:2023 మరణాలు
వర్గం:మలయాళీ ప్రజలు
వర్గం:కేరళ రాష్ట్ర చలనచిత్ర అవార్డు విజేతలు
వర్గం:20వ శతాబ్దపు భారతీయ చిత్రకారులు