డైరెక్టరేట్ ఆఫ్ మిలిటరీ ఇంటెలిజెన్స్ (ఇండియా)

**డైరెక్టరేట్ ఆఫ్ మిలిటరీ ఇంటెలిజెన్స్** (**ఎం. ఐ.**) భారత సైన్యానికి చెందిన గూఢచార  విభాగం. 
థ ప్రధాన లక్ష్యం -సైన్యానికి అవసరమయిన, సమాయనుకూలమయిన , ఖచ్చితమయిన,  ఉపయోగ కరమయిన, గూఢచార సమాచారాన్ని,  వ్యూహాత్మక, కార్యాచరణ, మైదాన  స్థాయిలో అందించడం. 

ఇది భారత సైన్యం లోకి చొరబడే, శత్రు గూఢచార కార్యకలాపాలను గుర్తించడం,నిరోధించడం, నిర్వీర్యం చేయడం వంటి  కౌంటర్-ఇంటెలిజెన్స్ కార్యకలాపాలను కూడా నిర్వహిస్తుంది.

## సంస్థా నిర్మాణం
సుమారు 3,700 మంది సైనికులు గూఢచార విధుల్లో  పని చేస్తున్నారు. వీరికి పూణే లోని 'మిలిటరీ ఇంటెలిజన్స్ ట్రైనింగ్ స్కూల్ అండ్ డిపో (MINTSD)  లో శిక్షణ ఇస్తారు.

ఈ సంస్థ యొక్క కార్యాచరణ పరిధి దేశ  సరిహద్దు నుండి 50 కి. మీ. ల వరకు ఉంటుంది. &nbsp;

## చరిత్ర.
ఈ సంస్థను 1941 లో రెండవ ప్రపంచ యుద్ధ   సమయంలోఅప్పటి బ్రిటిష్ ఇండియన్ ఆర్మీలో  భాగంగా ఈ ఏజెన్సీని ఏర్పాటు చేశారు. అప్పట్లో ఇది సైన్యానికి మైదాన స్థాయి సమాచారాన్ని అందించేది.  భారతదేశానికి స్వాతంత్య్రం  వచ్చిన తరువాత, మొదటగా ఈ సంస్థకు భారతదేశ సరిహద్దులో ఉన్న అన్ని పొరుగు దేశాలలో క్షేత్ర స్థాయి  గూఢచార  సమాచారాన్ని సేకరించే బాధ్యత మాత్రమే అప్పగించారు.

1978లో, ఈ సంస్థ  'సాంబా గూఢచారి కుంభకోణం' చిక్కుకుంది. ఇందులో ,  ముగ్గురు భారత ఆర్మీ అధికారులను,  పాకిస్తాన్ ,  గూఢచారులుగా తప్పుగా ఆరోపించినట్లు తరువాత తెలిసింది. .

## కార్యకలాపాలు
1957 ప్రారంభంలో, ఇద్దరు ఇంటెలిజన్స్ . అధికారులు చైనా భూభాగంలోకి రహస్యంగా ప్రవేశించి, వారి కార్య కాలపాల పై ఒక కన్ను వేసి ఉంచారు.  ఈ ఆపరేషన్ వలన , అక్సాయ్ చిన్ లో  చైనా అక్రమంగా రహదారిని నిర్మించిందని భారత ప్రభుత్వానికి ప్రత్యక్ష ఆధారాలు లభించాయి. వారు  మారువేషంలో యాక్ పశువుల కాపరుల వేషం వేసుకును ఈ సమాచారం సేకరించారు. .

1990ల చివరలో,ఇంటెలిజన్స్ . అధికారులను తజికిస్తాన్,  తరువాత ఆఫ్ఘనిస్తాన్లో నియమించ బడ్డారు. ఇది   అహ్మద్ షా మసూద్ నేతృత్వంలోని ఉత్తర కూటమి కి మద్దతుగా జరిగింది.  2001లో సెప్టెంబర్ 11 దాడులు , అమెరికా నేతృత్వంలోని సంకీర్ణ దళాల సహాయంతో తాలిబాన్లను  తొలగించి ఆ కూటమి విజయం సాధించింది.

మి ఇ (మిలటరీ ఇంటెలిజన్స్ )  మయన్మార్ లో కూడా కార్యకలాపాలను నిర్వహించింది. అక్కడి ఉగ్రవాద గుంపులు భారత్ కు వ్యతిరేకంగా పనిచేస్తున్నాయి.  1998లో, ఒక మి ఇ  అధికారి  ఖలిస్తానీ ఉగ్రవాదిగా నటించి, ఆయుధాల ఆక్రమ రవాణ  చేసే ఒక ఉగ్రవాద  గుంపులో దూరేడు .  అతను వారిని అండమాన్ దీవులలో మరణ ఉచ్చులోకి లాక్కొచ్చి నిర్వీర్యం చేశాడు. . దీనిని  ఆపరేషన్ లీచ్ అని పిలుస్తారు. ఇది 1990లలో భారత సైన్యం,  బర్మా సైనిక పాలనతో సంబంధాలకు  నాంది పలికింది. అలాగే ,ఇది భారతదేశ  తూర్పు సరిహద్దులో చైనా ప్రభావాన్ని తగ్గించే  లక్ష్యంగా కూడా ఉంది.  

మి ఇ బంగ్లాదేశ్ కూడా కార్యకలాపాలు నిర్వహించింది. యునైటెడ్ లిబరేషన్ ఫ్రంట్ ఆఫ్ అస్సాం (U LF A), యునైటెడ్ నేషనల్ లిబరేషన్ ఫ్రంట్ అఫ్ మణిపూర్ (UNLF), కాంతపూర్ లిబరేషన్  ఆర్గనైజేషన్ వంటి ఉగ్రవాద  సమూహాలకు అక్కడ ఆశ్రయం లభించేది. .  2009లో హసీనా ప్రభుత్వం అధికారం లోకి వచ్చిన కొద్ది నెలల్లోనే, U.L.F.A. , .N.L.F. ల నేతలను   భారత అధికారులకు అప్పగించారు.

2012 జనవరిలో, బంగ్లాదేశ్ సైన్యం తిరుగుబాటు చేయ బోతోందని బంగ్లాదేశ్ ప్రధాన మంత్రి షేక్ హసీనా కు మి ఇ ముందుగా సూచన ఇచ్చింది.  ఆ కారణంగా తిరుగుబాటు చివరకు విఫలమైంది.

2005 తరువాత పాకిస్థాన్ సరిహద్దు దాటి , పాకిస్తాన్లోకి వందలాది సరిహద్దు ఉగ్రవాద నిరోధక దాడులలో కూడా మి ఇ పాల్గొంది. వాటిలో అత్యంత ముఖ్యమైనది 2016 సర్జికల్ స్ట్రైక్. 

## మిలిటరీ ఇంటెలిజెన్స్ ట్రైనింగ్ స్కూల్ & డిపో
thumb|పూణే లోని మిలిటరీ ఇంటెలిజెన్స్ ట్రైనింగ్ స్కూల్ & డిపో,
పూణేలోని మిలిటరీ ఇంటెలిజెన్స్ ట్రైనింగ్ స్కూల్ & డిపో (MINTSD) భారత సైన్యం, నావికాదళం, వైమానిక దళం, పారామిలిటరీ దళాలు, పౌర గూఢచార సంస్థలు ,ఇంకా  స్నేహపూర్వక  దేశాల గూఢచర్య  నిపుణులకు ఈ కళాశాల శిక్షణ ఇస్తుంది. ఈ సంస్థను  1941 జనవరి 20న కరాచీ  లో  ప్రారంభమైంది. ఇది 1947 జూలైలో ముర్రీ, ఆ తరువాత  భారతదేశ విభజన తో  1947 నవంబరులో మహోకు,చేరింది.  చివరకు 1952 సెప్టెంబరులో పూణేలో ఉన్న ప్రస్తుత ప్రదేశానికి మారింది.

### '''కోర్సులు'''
ఈ స్కూల్  సావిత్రిబాయి ఫూలే పూణే విశ్వవిద్యాలయం సహాయంతో శిక్షణ పొందిన వారికి , కోర్సు సమయాన్ని, సిలబస్ ని బట్టి ఈ  క్రింద డిప్లొమాలు ప్రదానం చేస్తుంది. 

* కాంబాట్ ఇంటెలిజెన్స్ అండ్ సెక్యూరిటీ, డిప్లొమా  
* మేనేజ్మెంట్ ఆఫ్ ఇంటెలిజెన్స్ అండ్ సెక్యూరిటీ టీమ్స్,డిప్లొమా  
* మేనేజ్మెంట్ అఫ్ ఇంటెలిజెన్స్ అండ్ సెక్యూరిటీ టీమ్లు, డిప్లొమా 
* సెక్యూరిటీ, సెక్యూరిటీ అండ్ ఇంటెలిజెన్స్ ట్రేడ్ క్రాఫ్ట్ డిప్లొమా  
* పిజి డిప్లొమా ఇన్ కాంబాట్స్ ఇంటెలిజెన్స్  అనాలిసిస్ అండ్ మేనేజ్మెంట్,
* ఇంటెలిజెన్స్ ట్రేడ్ క్రాఫ్ట్ అండ్ ప్రాక్టీస్, పిజి డిప్లొమా
* శాటిలైట్ అండ్ ఏరియల్ ఇమేజరీ ఇంటర్ప్రిటేషన్ అండ్ సెక్యూరిటీ విత్ స్పెషలైజేషన్ ఇన్ కౌంటర్ ఇంటెలిసెన్స్పిజి డిప్లొమా

## ఇవి కూడా చూడండి

* డిఫెన్స్ ఇంటెలిజెన్స్ ఏజెన్సీ
* డైరెక్టరేట్ ఆఫ్ ఎయిర్ ఇంటెలిజెన్స్
* డైరెక్టరేట్ ఆఫ్ నావల్ ఇంటెలిజెన్స్
* సాంకేతిక మద్దతు విభాగం

## బాహ్య లింకులు
ఇండియన్ ఆర్మీ 

ఆర్మీ లో అవకాశాలు  

## మూలాలు

వర్గం:Articles with short description
వర్గం:మిలిటరీ ఇంటెలిజన్స్
{