తిరునల్లార్ ధర్బరణ్యేశ్వర ఆలయం

**ధర్భారణ్యేశ్వరర్ ఆలయం** (ఇది సాధారణంగా **తిరునల్లార్ శనేశ్వరన్ ఆలయం**గా ప్రసిద్ధి) శివుడుకు అంకితమైన ప్రముఖ హిందూ దేవాలయం. ఇది భారతదేశం ఆగ్నేయ భాగంలోని పుదుచ్చేరి కేంద్ర పాలిత ప్రాంతానికి చెందిన కారైకాల్ జిల్లాలోని తిరునల్లార్ గ్రామంలో ఉంది. ఈ ఆలయ సముదాయం సుమారు 2ఎకరాల  విస్తీర్ణంలో విస్తరించి ఉంది. ప్రధాన ప్రవేశద్వారం ఐదు అంతస్తుల గోపురం ద్వారా ఉంటుంది. ఆలయంలో అనేక శ్రైన్లు ఉన్నాయి. వీటిలో ముఖ్యమైనవి:

* ధర్భారణ్యేశ్వరర్ రూపంలో శివుడు  
* ఆయన సహధర్మిణి ప్రాణేశ్వరి అమ్మన్ ()  
* శని దేవుడు (శనేశ్వరన్)  
* సోమాస్కందుడు (శివుడు–పార్వతి–కార్తికేయుడు సంయుక్త రూపం)  

ఆలయంలోని అన్నిదేవాలయాలు విస్తారమైన చతురస్రాకార గ్రానైట్ ప్రాకార గోడల మధ్య సమావృతంగా ఉన్నాయి. ప్రస్తుత ఆలయ రాతి నిర్మాణం 9వ శతాబ్దంలో చోళుల కాలంలో నిర్మించబడినట్లు భావిస్తారు. తరువాతి కాలంలో విజయనగర పాలకులు దీనిని విస్తరించినట్లు తెలుస్తోంది. ఈ ఆలయం ప్రస్తుతం పుదుచ్చేరి ప్రభుత్వంకు చెందిన హిందూ మత సంస్థల శాఖ ఆధ్వర్యంలో నిర్వహించబడుతోంది. ఈ ఆలయంలో ప్రతిరోజూ ఆరు సార్లు పూజా క్రమాలు నిర్వహించబడతాయి. ఇవి ఉదయం 6:00 నుండి రాత్రి 9:00 గంటల వరకు జరుగుతాయి. సంవత్సరంలో నాలుగు ప్రధాన ఉత్సవాలు నిర్వహించబడతాయి.

తమిళ మాసమైన *చిత్తిరై* (మార్చి – ఏప్రిల్)లో జరిగే **మహాశివరాత్రి** ఉత్సవం ప్రధాన దేవుడైన శివునికి అత్యంత ముఖ్యమైన పండుగగా జరుపబడుతుంది. అలాగే ప్రతి 2.5 సంవత్సరాలకు ఒకసారి జరిగే **శని పెయర్చీ** ఉత్సవం శని దేవుడుకు అత్యంత ప్రాముఖ్యమైన ఉత్సవంగా పరిగణించబడుతుంది.
## పురాణ కథ

హిందూ పురాణ కథనం ప్రకారం, ఈ ప్రాంతపు పాలకుడు ఒక గొల్లవాడిని ప్రతిరోజూ ఆలయానికి పాలు అందించమని ఆదేశించాడు. ఆ గొల్లవాడు శివుని భక్తుడు కావడంతో ఆనందంగా ప్రధాన దేవతకు *అభిషేకం* కోసం పాలను సరఫరా చేసేవాడు. అయితే ఆలయ సమీపంలో నివసించే ప్రభుత్వాధికారి (గ్రామ ప్రధానుడు) రాజుకి తెలియకుండా, ఆలయానికి ఇవ్వాల్సిన పాలను తనకే ఇవ్వాలని గొల్లవాడిని బలవంతపెట్టాడు. ఒకసారి ఆలయ పూజారి రాజుకు సమాచారం ఇచ్చాడు — ఆలయానికి పాలు రావడం లేదని.

రాజు గొల్లవాడిని పిలిచి ఎందుకు ఆదేశాన్ని అతిక్రమించాడని ప్రశ్నించాడు. గ్రామ ప్రధానుడి భయంతో గొల్లవాడు మౌనం వహించడంతో రాజు కోపగించి అతన్ని చంపమని ఆదేశించాడు. గొల్లవాడు శివుణ్ని ప్రార్థిస్తూ శిక్ష నుండి రక్షించమని వేడుకున్నాడు. అప్పుడే శివుడు తన త్రిశూలంతో ఆ శిక్షను ఆపినట్లు పురాణ విశ్వాసం. ఈ కథనం ప్రకారం, ఆలయంలోని బలి పీఠం ధ్వజస్తంభం, ప్రధాన గర్భగృహ అక్షానికి కొద్దిగా దూరంగా ఉంచబడింది.

ఇంకొక కథనం ప్రకారం, ఒకప్పుడు ఈ ప్రాంతాన్ని నలుడు పాలించేవాడు. ఈ ప్రాంతంలో *దర్భ*గా పిలిచే కుశ గడ్డి విస్తారంగా పెరిగేది. అందువల్ల ఈ ప్రదేశానికి **ధర్భారణ్యం** (“దర్భ అడవి”) అనే పేరు వచ్చింది.

జ్యోతిష విశ్వాసం ప్రకారం, శని గ్రహ గమనము ప్రతి వ్యక్తి జీవితంపై ప్రతికూల ప్రభావాలను కలిగిస్తుందని భావిస్తారు. నలుడు ఒకరోజు శుచిత్వ నియమాలను పాటించకపోవడంతో శని ప్రభావానికి గురయ్యాడని చెబుతారు. శని శాపాల నుండి విముక్తి పొందేందుకు నలుడు ఈ ఆలయంలో నివసించి, శని దేవుడు ప్రభావంతో బాధపడే భక్తులను శివుడు రక్షించాలని ప్రార్థించినట్లు నమ్మకం. ఈ కథనం ఆధారంగా, శని బాధలతో బాధపడే భక్తులు ఆలయ తటాకమైన **నల తీర్థం**లో నూనెతో పవిత్ర స్నానం చేసి, నల్ల వస్త్రాలు ధరించి ప్రార్థనలు చేస్తారు.
## వాస్తుశిల్పం
ఈ ఆలయం తిరునల్లార్ గ్రామంలో ఉంది. ఇది పుదుచ్చేరి కేంద్ర పాలిత ప్రాంతంలోని కారైక్కాల్ పట్టణానికి సుమారు 5 కి.మీ  దూరంలో, అలాగే తంజావూరు నుండి సుమారు 95 కి.మీ  దూరంలో ఉంది. ఈ ఆలయం దీర్ఘచతురస్ర ఆకృతిలో నిర్మించబడింది. ప్రధాన ప్రవేశ ద్వారంగా ఐదు అంతస్తుల రాజ గోపురం ఉంది. ఆలయంలోని అన్ని శ్రైన్లు భారీ గ్రానైట్ గోడల మధ్య సమావృతంగా ఉన్నాయి. ప్రధాన దేవత ధర్భారణ్యేశ్వరర్ (శివుడు)గా పూజించబడుతాడు. ఇతని లింగం *దర్భ* గడ్డితో నిర్మించబడినదని సంప్రదాయ విశ్వాసం. కేంద్ర గర్భగృహం ప్రధాన ప్రవేశ ద్వారానికి సరిహద్దుగా ఎత్తైన పీఠంపై నిర్మించబడింది. ఇందులో ధర్భారణ్యేశ్వరర్ లింగం రూపంలో ప్రతిష్ఠించబడ్డాడు. గర్భగృహానికి దక్షిణంగా సమాంతరంగా ఉన్న శ్రైన్‌లో సోమాస్కందుడు విగ్రహం ఉంది. గర్భగృహ పరిసర గోడలపై ఉన్న దేవకోష్టాలలో దక్షిణామూర్తి, దుర్గ, లింగోద్భవ రూపం వంటి ప్రతిమలు దర్శనమిస్తాయి. ప్రవేశ గోపురానికి ఉత్తర భాగంలో శని దేవుడు (శని గ్రహ దేవత)కు ప్రత్యేక శ్రైన్ ఉంది. శనిని ఆలయ ద్వారపాలకుడిగా భావిస్తారు. హిందూ జ్యోతిష సంప్రదాయ ప్రకారం, శని ప్రతి *రాశి* (రాశిచక్రం)లో రెండున్నర సంవత్సరాలు నివసిస్తాడని విశ్వసిస్తారు. అందువల్ల అంతర్గర్భగృహంలో శివ దర్శనానికి ముందు శని దేవుడిని పూజించడం సంప్రదాయంగా కొనసాగుతోంది. ఈ ఆలయం ప్రస్తుతం పుదుచ్చేరి ప్రభుత్వంకు చెందిన హిందూ మత సంస్థల శాఖ ఆధ్వర్యంలో నిర్వహించబడుతోంది.
## ఊరేగింపు నృత్యం
తిరువారూర్లోని త్యాగరాజ స్వామి ఆలయం *అజపా తానం* (మంత్రోచ్ఛారణ లేకుండా జరిగే నృత్యం)కు ప్రసిద్ధి చెందింది. ఈ నృత్యాన్ని దేవత స్వయంగా నిర్వహిస్తుందని పురాణ విశ్వాసం.

పురాణ కథనం ప్రకారం, ముచుకుంతుడు అనే ఒక చోళ రాజు దేవుడు ఇంద్రుడు నుండి ఒక వరం పొందాడు. అతడు ఆలయంలోని ప్రధాన దేవత అయిన త్యాగరాజ స్వామి (శివుని ఒక రూపం) యొక్క విగ్రహాన్ని కోరుకున్నాడు. ఆ విగ్రహం శయనిస్తున్న విష్ణువు వక్షస్థలంపై విశ్రమిస్తున్న శివుని రూపంలో ఉండాలని అతడి కోరిక.

ఇంద్రుడు రాజును తప్పుదారి పట్టించేందుకు మరో ఆరు సమాన విగ్రహాలను తయారుచేశాడు. అయితే రాజు నిజమైన విగ్రహాన్ని గుర్తించి, దానిని తిరువారూరులో ప్రతిష్ఠించాడు. మిగిలిన ఆరు విగ్రహాలు ఇతర ప్రాంతాలలో ప్రతిష్ఠించబడ్డాయి.

ఆ ఇతర ప్రాంతాలు:

* తిరుక్కువలై  
* నాగపట్టినం  
* తిరుకరయిల్  
* తిరుకొలిలి  
* తిరుమరైకాడు  

ఇలా మొత్తం ఏడు త్యాగరాజ విగ్రహాలు ప్రతిష్ఠించబడ్డాయి.

ఈ ఏడు ప్రాంతాలు అన్నీ కావేరి నది డెల్టా ప్రాంతంలోని గ్రామాలుగా ఉన్నాయి. ఊరేగింపులో దేవతలను తీసుకువెళ్లే సమయంలో ఈ ఏడు త్యాగరాజ విగ్రహాలు నృత్యం చేస్తున్నట్లు భావిస్తారు (వాస్తవంగా ఊరేగింపు దేవతను మోయు భక్తులే నృత్యం చేస్తారు).

ఈ నృత్య సంప్రదాయం కలిగిన ఆలయాలను *సప్త విదంగం* (ఏడు నృత్య భంగిమలు)గా పిలుస్తారు.

ఈ సప్త విదంగ దేవాలయాల వివరాలు క్రింది విధంగా ఉన్నాయి.

## మత ప్రాముఖ్యత
7వ శతాబ్దానికి చెందిన శైవ భక్త కవి సంబందర్, *[[నాయనార్లు|నాయనార్]]*లలో ఒకరుగా ప్రసిద్ధి. ఆయన ఈ ఆలయ దేవతను నాలుగు స్తోత్రాలతో స్తుతించాడు. వాటిలో ఒక కీర్తనలో, ఆయన జైనులుతో జరిగిన వాదప్రతివాద పోటీలో తన విజయం గురించి పేర్కొన్నాడు. ఇతర నాయనార్లైన అప్పర్, సుందరర్ కూడా తమ భక్తిగీతాలతో ఈ ఆలయ మహిమను కొనియాడారు. 15వ శతాబ్దపు కవి, మురుగ భక్తుడైన అరుణగిరినాథర్ కూడా ఈ దేవతపై స్తోత్రాలు రచించాడు. అందువల్ల ఈ ఆలయం మురుగన్ ఆరాధనతో కూడి ఉన్నదిగా కూడా భావించబడుతుంది.

తిరుజ్ఞానసంబందర్ (సంబందర్) *[[తేవారం]]*లోని *[[తిరుమురై|మొదటి తిరుమురై]]*లో నాగనాథర్‌ను పది పద్యాలలో స్తుతించాడు. సంబందర్ సమకాలీనుడైన అప్పర్ కూడా *తేవారం*లోని *ఐదవ తిరుమురై*లో ధర్భారణ్యేశ్వరర్‌ను పది పద్యాలలో స్తుతించాడు. ఈ ఆలయం *తేవారం*లో ప్రస్తావించబడినందున, ఇది *[[పాడల్ పెట్ర స్థలం]]*గా వర్గీకరించబడింది. శైవ సంప్రదాయంలో ప్రస్తావించబడిన 275 ప్రముఖ ఆలయాలలో ఇది ఒకటి. ఈ ఆలయం తమిళనాడులోని నవగ్రహ ఆలయాలలో ఒకటిగా కూడా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఇది రాష్ట్రంలోని ప్రసిద్ధ నవగ్రహ యాత్రలో భాగంగా ఉంది. ఇక్కడ శని దేవుడు (శని గ్రహం) విగ్రహం ప్రతిష్ఠించబడి ఉంది.
## పూజా విధానాలు
ఈ ఆలయంలో అర్చకులు రోజూ, ఉత్సవ సమయాలలో *[[పూజ]]* (ఆచారాలు) నిర్వహిస్తారు. తమిళనాడులోని ఇతర శివాలయాల మాదిరిగానే, ఇక్కడి అర్చకులు శైవ సంప్రదాయానికి చెందినవారు.

ఈ ఆలయంలో రోజుకు ఆరు సార్లు పూజా క్రమాలు నిర్వహించబడతాయి. అవి:

* ఉషత్కాలం – ఉదయం 5:30  
* కళాశాంతి – ఉదయం 8:00  
* ఉచికాలం – మధ్యాహ్నం 12:00  
* సాయరక్షై – సాయంత్రం 6:00  
* ఇరండాంకాలం – రాత్రి 8:00  
* అర్థ జామం – రాత్రి 9:00  

ప్రతి పూజా విధానం నాలుగు దశలుగా జరుగుతుంది:

* *అభిషేకం* (పవిత్ర స్నానం)  
* అలంకారం  
* *నైవేద్యం* (ఆహార సమర్పణ)  
* దీపారాధన  

ఈ పూజలు ధర్భారణ్యేశ్వరర్, ప్రాణేశ్వరి అమ్మన్ దేవతలకు నిర్వహించబడతాయి.

ఆరాధన సమయంలో *[[నాదస్వరం]]* (వాయిద్యం), *[[తవిల్]]* (మృదంగ వాయిద్యం) సంగీతం వినిపిస్తుంది. అర్చకులు వేద మంత్రాలను పఠిస్తారు. భక్తులు ధ్వజస్తంభం ఎదుట సాష్టాంగ నమస్కారం చేస్తారు.

ఈ ఆలయంలో సోమవారం, శుక్రవారం వారపు విశేష పూజలు జరుగుతాయి. పక్షంలో జరిగే ప్రత్యేక ఆచారాలలో *[[ప్రదోషం]]* ముఖ్యమైనది. నెలసరి పండుగలలో అమావాస్య, కృత్తిక, *[[పౌర్ణమి]]*, చతుర్థి వంటి సందర్భాలు విశేషంగా జరుపుతారు.

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు

* 
* తిరునల్లార్ ఆలయం పూర్తి సమాచారం

వర్గం:పాడల్ పేట్ర క్షేత్రాలు
వర్గం:పుదుచ్చేరిలోని హిందూ ఆలయాలు
వర్గం:శనీశ్వరుని ఆలయాలు

వర్గం:తమిళనాడు పర్యాటక ప్రదేశాలు