కలి (దుష్టదేవత)

**కలి** (దేవనాగరి కలి, IAST: కలి, రెండు అచ్చులతో ఒక మూల కడ నుండి చిన్నదిగా, 'బాధపడటం, బాధపడటం', గందరగోళానికి గురిచేయడం 'అనేది పాపం, వ్యక్తిత్వం, ఇది కలియుగానికి అధ్యక్షత వహిస్తుంది, ప్రస్తుత యుగం హిందూ మతంలో నైతిక క్షీణత, క్రమరాహిత్యం కలిగి ఉంది.  విశ్వ చక్రంలో ఆయన మూలాలు, పాత్ర *[[మహాభారతం|మహాభారత]],*భాగవత పురాణాలతో సహా వివిధ పురాతన గ్రంథాలలో వివరించబడ్డాయి.

*మహాభారత* ప్రకారం కలి ఒక దుష్ట దేవత. పూర్వీకులైన కశ్యప ముని పదిహేనవ కుమారుడిగా జన్మించాడు. కలియుగ ప్రభువుగా కలి తన ప్రభావాన్ని పాపపు చర్యలను ప్రోత్సహించడానికి రాజు పరిక్షిత్తు మహరాజుని అడిగి పొందిన వరసహాయంతో జూదం, మద్యపానం, వ్యభిచారం, హత్య, బంగారం అనే ఐదు వ్యసనాలకు లోబడిన ప్రజలను ఆవహించి వారిని పతనం చేస్తాడు. ఆయన కథనంలో ఆయన చేత పీడించి, హింసించబడిన నలమహారాజు వంటి వ్యక్తులతో ముడిపడి ఉంది. *మహాభారత* లో దుర్యోధనుడు ఆయన అవతారంగా పరిగణించబడ్డాడు.

తరువాతి పురాణ గ్రంథాలు ఆయన  మూలాలను తిరిగి వివరించి ఆయనను  మరింత భయంకరంగా , శక్తివంతంగా మార్చాయి. అలాగే అధర్మా (అన్యాయము) క్రోధా (యాంగరు హిమ్సా) (హింస) మిథ్య (లేనిది ఉన్నట్లు) దురుక్తి (అపవాదు) , అలక్ష్మి (దరిద్రం) వంటి దుర్మార్గపు శక్తుల వ్యక్తిత్వాలతో ఉండె ప్రజలతో ఆయనను అనుబంధించాయి. హిందూ సంరక్షకుడు విష్ణు  పదవ, చివరి అవతారమైన కల్కి శత్రువుగా ఆయన పాత్ర మీద *కల్కి పురాణం* దృష్టి సారించింది. కలియుగం ముగింపులో ఆయన  తన పాలనను ముగించి, ధర్మాన్ని పునరుద్ధరించే, నాలుగు యుగాల చక్రాన్ని పునఃప్రారంభించే ఒక శిఖరాగ్ర యుద్ధంలో కలిని ఎదుర్కొంటానని ప్రవచించబడింది.

## మహాభారతం
మహాభారతం ప్రకారం కలి కశ్యపుడు, ఆయన భార్య ముని దంపతుల పదిహేనవ కుమారుడిగా జన్మించాడు. ప్రముఖ ఋషి, పూర్వీకుడైన కశ్యపుడు పదహారు మంది కుమారులకు తండ్రి అయ్యాడు. వారిలో కలి దేవ-గంధర్వుడు (ఖగోళ సంగీతకారులతో సంబంధం ఉన్న దైవిక జీవి)గా వర్గీకరించబడ్డాడు. ఆయన తోబుట్టువులలో ఇతర గంధర్వులు ఉన్నారు - భీమసేనుడు, ఉగ్రసేనుడు, సుపర్ణుడు, వరుణుడు, ధృతరాష్ట్రుడు, గోపతి, సువర్చలు, సత్యవాక్, అర్కపర్ణుడు, ప్రయుత, విశ్రుతుడు, చిత్రరథుడు, శాలిశిరసులు, పర్జన్యుడు, నారదుడు. 

గంధర్వుడు కలి యువరాణి దమయంతి వివాహ వేడుకకు ఆలస్యంగా వచ్చానని అసూయపడ్డాడు. నలుడిని తన భర్తగా ఎంచుకుని ఇంద్రుడు, అగ్ని, వరుణుడు, యమ (చివరికి తనను తాను) దేవతలను పట్టించుకోలేదని కనుగొన్నాడు. కోపంతో, కలి తన సహచరుడు, ద్వాపర యుగానికి ప్రతిరూపమైన ద్వాపరుడితో ఇలా అన్నాడు:

కలి గొప్ప నలుని రాజ్యమైన నిషాధ రాజ్యానికి ప్రయాణించి, కొట్టడానికి సరైన సమయం కోసం పన్నెండు సంవత్సరాలు వేచి ఉన్నాడు. నలుడు తన ప్రార్థనలకు ముందు తన పాదాలను కడుక్కోకపోవడం ద్వారా తనను తాను అపవిత్రుడిని చేసుకున్నందున, కలి అతని ఆత్మను మంత్రముగ్ధులను చేయగలిగాడు. అప్పుడు కాళి పుష్కరుడి ముందు ప్రత్యక్షమై తన సోదరుడితో పాచికల ఆట ఆడమని ఆహ్వానించాడు, నలుడి పతనానికి హామీ ఇచ్చాడు. ద్వాపరుడు నిర్ణీత ఆటలో ఉపయోగించే వృషణ పాచి రూపాన్ని తీసుకున్నాడు. కలి నలుడిని ఓడిపోయేలా చేసింది మరియు ప్రతిసారీ, ఆయన సలహాదారులు, భార్య నిరసన ఉన్నప్పటికీ ఆయన పందెం పెంచేవాడు. చివరికి నలుడు తన రాజ్యాన్ని పుష్కరుడి చేతిలో కోల్పోయాడు. ఆయన, దమయంతి ఇద్దరూ అడవికి బహిష్కరించబడ్డారు.

కర్ణాటక నుండి వచ్చిన యక్షగాన ప్రసిద్ధ నాటకంలో దుర్యోధనుడు చిత్రీకరించబడిన దృశ్యం

వారి వనవాస సమయంలో కలి దమయంతిని విడిచిపెట్టడానికి నలుడిని తరిమికొట్టాడు. తరువాత ఆమె తన భర్త పతనానికి కారణమైన ప్రతి ఒక్కరిపై శాపం విధించింది. ఆమె చివరికి చేది యువరాణికి దాసిగా కొంతకాలం తర్వాత ఇంటికి తిరిగి వచ్చింది. అదే సమయంలో నలుడు నాగ కర్కోటకను అగ్ని నుండి రక్షించాడు (అక్కడ అతను నారద మహర్షి బాధను అనుభవించాలని శపించబడ్డాడు). అతనిలోని దెయ్యాన్ని పారద్రోలాలనే ఉద్దేశ్యంతో, సర్పం నలుడిని కరిచి, కాళిని శాశ్వతంగా హింసించే ప్రాణాంతక విషాలను అతనికి ఇంజెక్ట్ చేసింది. ఆ విషం నలుడిని బాహుకుడు అనే వికారమైన మరుగుజ్జుగా మార్చింది. తరువాత అతను అయోధ్య రాజు ఋతుపర్ణుడికి రథసారథి అయ్యాడు, అతను మాస్టర్ గణిత శాస్త్రజ్ఞుడు మరియు పాచికలు ఆడేవాడు.

సంవత్సరాల తరువాత, రాజు ఋతుపర్ణుడు గుర్రపు స్వారీ పాఠాలకు బదులుగా పాచికలను నియంత్రించే అత్యున్నత నైపుణ్యాన్ని బాహుకుడికి వెల్లడించాడు. ఈ నైపుణ్యం నలుడిని కలి నియంత్రణ నుండి మేల్కొలిపి, (దమయంతి శాపం మరియు కర్కోటకుడి విషం సహాయంతో) అసురుడిని (రాక్షసుడిని) తరిమికొట్టడానికి అనుమతించింది; [3] అతని నోటి నుండి విషం రూపంలో అతన్ని కక్కించాడు. నలుడు కాళి యొక్క వణుకుతున్న ఆత్మను విభితక చెట్టులోకి బలవంతంగా నెట్టాడు. తరువాత అతను చెట్టు యొక్క పండ్లను లెక్కించి తన భార్యను వెతుకుతూ బయలుదేరాడు మరియు తరువాత తన నిజమైన రూపాన్ని తిరిగి పొందాడు. కాళి కూడా తన నివాసానికి తిరిగి వచ్చాడు.

తరువాత కాళి వంద మంది కౌరవ సోదరులలో పెద్దవాడైన దుర్యోధనుడిగా అవతరించాడు. అతని సహచరుడు ద్వాపరుడు అతని మామ శకుని అయ్యాడు. దుర్యోధనుడు జన్మించిన రోజు, అతను గాడిద లాంటి అరుపును విడుదల చేశాడు, దానికి ఇంటి బయట ఉన్న గాడిదలు ప్రతిస్పందించాయి. దుష్ట శిశువును పారవేయమని విదురుడి సలహా ఉన్నప్పటికీ, దుర్యోధనుడి తండ్రి ధృతరాష్ట్రుడు తన కొడుకు పట్ల తనకున్న గుడ్డి ప్రేమ కారణంగా ఆ బిడ్డను ఉంచుకున్నాడు మరియు రాజుగా అతని బాధ్యతను విస్మరించాడు.

కలియుగం ప్రారంభంలో, ఒకప్పుడు రాజు పరీక్షిత్ అడవిలో వేటకు వెళ్ళాడు. అప్పుడే మార్గమధ్యలో, కాళి అతని ముందు ప్రత్యక్షమై తన రాజ్యంలోకి ప్రవేశించడానికి అనుమతి కోరాడు, రాజు దానిని తిరస్కరించాడు. పట్టుబట్టడంతో, పరీక్షిత్తు అతనికి ఐదు ప్రదేశాలలో నివసించడానికి అనుమతి ఇచ్చాడు: జూదం, మద్యపానం, వ్యభిచారం, జంతు వధ మరియు అక్రమంగా సంపాదించిన బంగారం ఉన్నాయి. కాళి తెలివిగా పరీక్షిత్తు బంగారు కిరీటంలోకి ప్రవేశించాడు (జరాసంధుని చంపిన తర్వాత భీముడు దానిని తన రాజభవనంలో ఉంచాడని చెప్పాడు, పరీక్షిత్తు కిరీటం యొక్క అందానికి ఆకర్షితుడై అప్పటి నుండి దానిని ధరించడం ప్రారంభించాడు) మరియు అతని ఆలోచనలను చెడగొట్టాడు. పరీక్షిత్తు దాహంతో శమిక అనే ముని గుడిసెలోకి ప్రవేశించాడు. అతను ఆ మునిని లోతైన ధ్యానంలో కనుగొన్నాడు. అతను అతనికి చాలాసార్లు నమస్కరించాడు కానీ ప్రతిస్పందన లేదు. కోపంతో, అతను చనిపోయిన పామును తీసుకొని ముని మెడలో విసిరాడు. తరువాత, ముని కుమారుడు, శ్రింగిన్, ఈ సంఘటన గురించి విన్నప్పుడు, రాజు ఏడవ రోజున పాము కాటుతో చనిపోవాలని శపించాడు. ఇది విన్న రాజు తన కుమారుడు జనమేజయుడికి సింహాసనాన్ని వదులుకున్నాడు మరియు తన చివరి ఏడు రోజులు శుక్రతల్ అనే మర్రి చెట్టు కింద భాగవత పురాణంగా సంకలనం చేయబడిన శుక మహర్షి ప్రవచనాలను వింటూ గడిపాడు. ప్రవచించినట్లుగా, సర్ప రాజు తక్షకుడు పరీక్షితుడిని కరిచాడు, అతను తన మృత దేహాన్ని వెనుక వదిలి మోక్షాన్ని పొందాడు.

## మూలాలు