వివేకానంద ముఖోపాధ్యాయ

**వివేకానంద ముఖోపాధ్యాయ** () ఒక భారతీయ బెంగాలీ పాత్రికేయుడు, రచయిత. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంపై భారతీయ దృక్పథంతో రాసిన మూడు సంపుటాల పుస్తకం *ద్వితీయ మహాజుద్ధేర్ ఇతిహాస్* తో ఆయనకు మంచి గుర్తింపు లభించింది. ఒక ఉద్యమకారుడిగా ఆయన తన కాలం నాటి జాతీయ, అంతర్జాతీయ ఉద్యమాలన్నింటిలో చురుకుగా పాల్గొన్నాడు. 1970లో భారత ప్రభుత్వం ఆయనకు భారతదేశ మూడవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారమైన పద్మభూషణ్‌ను ప్రదానం చేసింది.

## తొలినాళ్లలో
ముఖోపాధ్యాయ 1904లో అవిభాజ్య బెంగాల్‌లోని ఫరీద్‌పూర్ జిల్లా మదరిపూర్ సబ్-డివిజన్‌కు చెందిన డోమ్సార్ గ్రామంలో కులదానంద ముఖోపాధ్యాయ, మనోమోహిని దేవి దంపతులకు ఒక పేద బెంగాలీ హిందూ కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఆయన పూర్వీకుల ఇల్లు మదరిపూర్ సబ్-డివిజన్‌లోని ఛోయ్‌గావ్ గ్రామంలో ఉండేది, పద్మా నది కోతకు గురికావడంతో అది కనుమరుగైంది. బాల్యంలో ఆయన చురుకైన, ప్రతిభావంతుడైన విద్యార్థి. పేద కుటుంబం నుంచి రావడంతో స్థానిక జమీందారు ఆచారబద్ధమైన ప్రోత్సాహంతో తన చదువును కొనసాగించాడు. 1921లో సహాయ నిరాకరణోద్యమ ప్రభావం ఫరీద్‌పూర్ జిల్లాకు చేరడంతో ముఖోపాధ్యాయ చదువుకు ఆటంకం ఏర్పడింది. అయితే 1923లో బెంగాలీ, సంస్కృత భాషల్లో డిస్టింక్షన్‌తో మెట్రిక్యులేషన్ పరీక్షలో ఉత్తీర్ణుడయ్యాడు. కుటుంబంలో పెద్దల మరణంతో ఏర్పడిన ఆర్థిక ఇబ్బందుల కారణంగా ఆయన తన చదువును కొనసాగించలేకపోయాడు.

## వృత్తి జీవితం
thumb|'''ద్వితీయ మహాజుద్ధేర్ ఇతిహాస్, భాగం ''1'''''
thumb|'''ద్వితీయ మహాజుద్ధేర్ ఇతిహాస్, భాగం ''2'''''
thumb|ద్వితీయ మహాజుద్ధేర్ ఇతిహాస్ భాగం 2 లోని ఐరోపా మ్యాప్
జాతీయోద్యమ స్ఫూర్తితో ముఖోపాధ్యాయ చిన్న వయసులోనే కవిత్వం రాయడం ప్రారంభించాడు. జీవనోపాధి వెతుక్కుంటూ 21 ఏళ్ల వయసులో కోల్‌కతాకు వచ్చినప్పటికే ఆయన రాసిన కవితలు నగరంలోని ప్రముఖ పత్రికల్లో ప్రచురితమయ్యాయి. ఆ సమయంలో కవిత్వం రాయడం కోసం ఖాజీ నజ్రుల్ ఇస్లాంతో ఆయనకు పరిచయం ఏర్పడింది. ఆ కవితలే కొత్త బెంగాలీ దినపత్రిక ఆనంద బజార్ పత్రికకు చెందిన ప్రముఖ సంపాదకుడు సత్యేంద్రనాథ్ మజుందార్ దృష్టిని ఆకర్షించాయి, 1925లో జీతం లేని అప్రెంటిస్‌గా అందులో చేరాడు. అనతికాలంలోనే శక్తివంతమైన జాతీయవాద రచయితగా తనకంటూ ఒక గుర్తింపు తెచ్చుకున్నాడు, అదే సంవత్సరంలో సహాయ సంపాదకుడి స్థాయికి ఎదిగాడు. ఆనందబజార్‌లో ఆయన పనిచేస్తున్న కాలంలో సృజనాత్మక రచనలపై విధించిన అధికారిక సెన్సార్‌షిప్‌ను నిరసిస్తూ ఆయన 'సాహిత్యే సర్కారీ దౌరత్మ్య' ("సాహిత్యంలో ప్రభుత్వ దుశ్చర్య") అనే పేరుతో రాసిన సంపాదకీయాన్ని ప్రచురించినందుకు శిక్షగా ప్రభుత్వం ఆ దినపత్రిక పూచీకత్తును జప్తు చేసి, భారీ మొత్తంలో డిపాజిట్‌ను డిమాండ్ చేసింది.

ఆనందబజార్‌తో 12 ఏళ్ల సుదీర్ఘ అనుబంధం తర్వాత, 1937లో అమృతబజార్ పత్రికా బృందం ప్రారంభించిన జుగాంతర్ అనే కొత్త బెంగాలీ దినపత్రికలో చేరాడు. 1937 నుండి 1962 వరకు ఆయన దైనిక్ జుగాంతర్ పత్రిక (যুগান্তর পত্রিকা) కు సంపాదకుడిగా ఉన్నాడు. ఆర్థిక సంక్షోభంలో కూరుకుపోయిన ఈ సంప్రదాయ పత్రికను వివేకానంద ముఖోపాధ్యాయ పునరుద్ధరించాడు. దైనిక్ బసుమతి, సత్యజుగ్, భారత్ కథ పత్రికలకు (బెంగాలీ: দৈনিক বসুমতী, সত্যযুগ, ভারতকথা পত্রিকা) సంపాదకత్వం వహించాడు. అదే స్ఫూర్తితో ఆర్థికంగా దెబ్బతిన్న దైనిక్ బసుమతి సంపాదకత్వ బాధ్యతలను స్వీకరించి ఆ పత్రికను నడిపించాడు. ఆయన కృషితో ఈ పత్రిక క్రమంగా అత్యంత ప్రజాదరణ పొందింది. ఆయన రాసిన అత్యంత ప్రసిద్ధ గ్రంథం రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం ఆధారంగా రూపొందించిన మూడు సంపుటాల చరిత్ర-ఆధారిత సంకలనం *ద్వితీయ మహాజుద్ధేర్ ఇతిహాస్/দ্বিতীয় মহাযুদ্ধের ইতিহাস (, , 3)* . పాత్రికేయ వృత్తితో పాటు యుద్ధం గురించి రాయడంలోనూ ఆయన ప్రసిద్ధి చెందాడు. బంగ్లాదేశ్ విముక్తి యుద్ధంపై ఆయన రాసిన అనేక వ్యాసాలు ప్రచురితమయ్యాయి, బంగ్లాదేశ్‌కు భారతదేశ గుర్తింపు, సైనిక సహాయం ప్రాముఖ్యతను ఆయన ప్రముఖంగా ప్రస్తావించాడు. విముక్తి యుద్ధం వర్ణనను జుగాంతర్‌తో సహా వివిధ పత్రికలలో రాశాడు, బంగ్లాదేశ్‌కు అనుకూలంగా ప్రజాభిప్రాయాన్ని రూపొందించడంలో ఇది ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించింది. బంగ్లాదేశ్ స్వతంత్రం పొందిన తర్వాత, బంగాబంధు షేక్ ముజిబుర్ రెహ్మాన్ ఆహ్వానం మేరకు వివేకానంద ముఖోపాధ్యాయ అక్కడికి వెళ్ళాడు. ఆయన ఇండో-సోవియట్ సుహృద్ సంఘ్‌కు అధ్యక్షుడిగా ఉన్నాడు. యుద్ధ వ్యతిరేక పాత్రికేయుడు వివేకానంద ముఖోపాధ్యాయ ప్రపంచ శాంతి మండలితో అనుబంధం కలిగి ఉన్నాడు. అణు పరీక్షలను వ్యతిరేకిస్తూ ఆయన 'తేజోష్క్రియో పుయిషాంక్' (బెంగాలీ: তেজস্ক্রিয় পুঁইশাক) అనే సంపాదకీయం రాశాడు. ప్రపంచ పరిస్థితి డాక్యుమెంటరీ విశ్లేషణ నుండి దేశ, జాతీయ జీవితంలోని అన్ని రకాల సంక్షోభాలపై ఆయన చేసిన నిర్భయమైన, లోతైన భావోద్వేగ చర్చలు, పదునైన అంతర్దృష్టులు పాఠక సమాజంపై తీవ్ర ప్రభావాన్ని చూపాయి. చివరి దశలో ఆయన 'దైనిక్ సత్యజుగ్', 'భారత్ కథ' అనే రెండు కొత్త వార్తాపత్రికలకు ప్రధాన సంపాదకుడిగా వ్యవహరించాడు. ఆయన ప్రసంగ నైపుణ్యం కూడా ఆయన రచనలంతే ప్రాచుర్యం పొందింది.

## సంపాదకీయాలు
వివేకానంద ముఖోపాధ్యాయ బెంగాలీలో చర్చలకు శ్రీకారం చుట్టాడు. నాలుగు పరిశోధనాత్మక పుస్తకాలు రాశాడు. అవి –

# 'ది రుస్సో-జర్మన్ స్ట్రగుల్'
# 'జపనీస్ వార్ డైరీస్'
# 'అన్‌లాకింగ్ వెస్ట్ ఆసియా'
# 'రష్యన్ యుఎస్ ఫారిన్ పాలసీ'

రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం, దాని అంతర్జాతీయ పర్యవసానాలపై ఆయన దశాబ్దాల పాటు చేసిన సుదీర్ఘ పరిశోధన ఫలితంగా "రెండవ ప్రపంచ యుద్ధ చరిత్ర" (రెండు సంపుటాలుగా ప్రచురితమైంది) అనే ఇతిహాసం రూపుదిద్దుకుంది, ఇది భారతీయ భాషలలో ఒక ప్రత్యేకమైన సాధన. ఆయన మాటల్లోనే చెప్పాలంటే - "నా పాత్రికేయ, సంపాదకీయ వృత్తి జీవితంలో ఎక్కువ భాగం యుద్ధవిరమణ, అంతర్జాతీయ సంఘర్షణలతోనే గడిచింది. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధ సమయంలో, ఆ తరువాత, 'జుగాంతర్' దినపత్రిక సంపాదకుడిగా నేను యుద్ధం, అంతర్జాతీయ రాజకీయాలపై ఎన్నో వ్యాసాలు ప్రచురించాను. 'జపనీస్ వార్ డైరీ', 'రుస్సో-జర్మన్ స్ట్రగుల్' ఆనాటి కాలానికి చెందిన రచనలు. ఆ రెండు పుస్తకాలకు పాఠకుల నుండి మంచి ఆదరణ లభించిన తర్వాత, రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం సమగ్ర చరిత్రను రాయాలని నిర్ణయించుకున్నాను." ఆయన కవితా సంపుటి శతాబ్దపు సంగీతం లాంటిది.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* 
వర్గం:1993 మరణాలు
వర్గం:1904 జననాలు
వర్గం:పద్మభూషణ పురస్కార గ్రహీతలు