అమ్మతిరువాడి ఆలయం

**అమ్మతిరువాడి ఆలయం** అనేది భారతదేశంలోని కేరళ రాష్ట్రం, త్రిస్సూర్ జిల్లాలో ఉన్న ఊరకం గ్రామంలో ఉన్న ఒక ప్రాచీన హిందూ దేవాలయం. ఈ ఆలయం త్రిస్సూర్ రైల్వే స్టేషన్ నుండి సుమారు 11 కి.మీ  దూరంలో ఉంది. ఈ ఆలయం కేరళలో దుర్గాదేవికి అంకితమైన 108 ఆలయాలలో ఒకటి. దీని ఖచ్చితమైన నిర్మాణ కాలం తెలియదు, అయితే ఇది సుమారు 1100 సంవత్సరాల పురాతనమని విశ్వసించబడుతోంది.  ఊరకం అమ్మతిరువాడి ఆలయం తన వైభవమైన రాజగోపురం (అలంకార ద్వారాలు), మతిల్కెట్టు (ప్రాకార గోడలు), ఊటుపుర (భోజనశాల), నాళంబలం (గర్భగృహాన్ని చుట్టుముట్టిన నిర్మాణం), రెండంతస్తుల శ్రీకోవిల్ (గర్భగృహం), ఆలయం అంతర్భాగంలో నిలుపబడిన ప్రశాంత వాతావరణంతో ఒక అద్భుతమైన శిల్పకళా వైభవంగా నిలుస్తుంది. వలయాధీశ్వరి ఆలయంగా కూడా ప్రసిద్ధి చెందిన ఊరకం అమ్మతిరువాడి ఆలయం, కేరళలోని 108 దుర్గాలయాలలో అత్యంత ప్రధానమైనదిగా పరిగణించబడుతుంది. 

## పురాణం
పురాణాల ప్రకారం, మహావిష్ణువు యొక్క ఆరో అవతారమైన పరశురాముడు కన్యాకుమారి నుండి గోకర్ణం వరకు తన పరశువును (కొడవలి) సముద్రంలో విసిరి కేరళ భూభాగాన్ని సముద్రం నుండి తిరిగి పొందాడని చెబుతారు. అనంతరం ఆయన ఈ భూమిని 64 గ్రామాలుగా విభజించాడు. ఈ భృగువంశ భూమి యొక్క శ్రేయస్సు, సంక్షేమం కోసం దుర్గాదేవి ఆశీస్సులు అత్యవసరమని గ్రహించిన పరశురాముడు, దుర్గాదేవికి ఆలయాలు నిర్మించేందుకు 108 ప్రదేశాలను గుర్తించాడు. ఈ ఆలయాల స్థలాలు, దక్షయజ్ఞం అనంతరం శివుడు ఆగ్రహాన్ని శాంతింపజేయడానికి మహావిష్ణువు తన చక్రంతో ముక్కలు చేసిన సతి దేవి శరీర భాగాలు పడ్డ ప్రాంతాలను సూచిస్తాయని నమ్మకం.
## ఆలయ చరిత్ర
కేరళ జానపద కథనాల ప్రకారం, పూముల్లి నంబూదిరి (కొన్ని సందర్భాలలో తిరువలయన్నూర్ భట్టతిరి అని కూడా పిలుస్తారు) సుమారు 700–1000 సంవత్సరాల క్రితం అమ్మతిరువాడి ఆలయాన్ని స్థాపించాడు. ఈ ఆలయం ఉన్న స్థలం ఒకప్పుడు నంబూదిరి కుటుంబ నివాసంగా ఉండేది. ఆ కాలంలో ఊరకం, ప్రాచీన కేరళలోని 64 గ్రామాలలో ఒకటైన పేరువనం గ్రామంలో భాగంగా ఉండేది.
పురాణ కథనం ప్రకారం, ఆ ప్రాంతంలో జరుగుతున్న అనర్థాలు, విపత్తుల కారణంగా, వలయ భట్టతిరి, కడలయిల్ నంబూదిరి, కొమరత్తు మీనన్ అనే ముగ్గురు ప్రముఖులు కలిసి కాంచీపురంకు వెళ్లి కాంచీ కామాక్షి దేవిని ప్రార్థించాలని పెద్దలు సూచించారు. వారు భక్తితో ప్రార్థించగా, సంతోషించిన దేవి ఊరకానికి రావడానికి అంగీకరించింది. పూముల్లి (వలయన్నూర్) నంబూదిరి తీసుకువచ్చిన తాటి ఆకుల గొడుగు మీద కాంచీ కామాక్షి కేరళకు వచ్చిందని విశ్వాసం. నంబూదిరి ఆ గొడుగును తన ఇంట్లో నేలపై ఉంచాడు. కొద్దిసేపటి తరువాత తిరిగి వచ్చి చూడగా, ఆ గొడుగును అక్కడి నుండి కదల్చలేకపోయాడు. అనంతరం పరిశీలనలో, కాంచీ కామాక్షి ఆ గొడుగులోనే నివసిస్తున్నట్లు నిర్ధారించబడింది. ఆ రాత్రి దేవి నంబూదిరి కలలో దర్శనమిచ్చి, తన కోసం ఆలయం నిర్మించాలని, ఉత్తర దిశగా ఊరకం నుండి బయలుదేరాలని, దూరంలోని ఒక బావిలో దొరికే విగ్రహంలో దేవిని ప్రతిష్ఠించాలని ఆదేశించింది. 

నంబూదిరి దేవి ఆజ్ఞలను అనుసరించి ఆలయాన్ని నిర్మించాడు. కొంతకాలం పాటు ఆలయ నిర్వహణను పూముల్లి కుటుంబం నిర్వహించిన తరువాత, తన ఆస్తులన్నింటినీ ఆలయానికి అంకితం చేసి, ఆలయ పరిపాలనను కొచ్చిన్ మహారాజుకు అప్పగించాడు. అప్పటి నుండి దేవి ‘‘అమ్మతిరువాడి’’గా ప్రసిద్ధి చెందింది.  తరువాత కాలంలో ఆలయ పరిపాలన కొచ్చిన్ దేవస్వం బోర్డుకు బదిలీ చేయబడింది. ఈ బోర్డు ఇప్పటికీ ఆలయాన్ని నిర్వహిస్తోంది. ఊరకం అమ్మతిరువాడి ఆలయం 1400 సంవత్సరాల చరిత్ర కలిగిన అరాట్టుపూజ పూరం ఉత్సవంలో అంతర్భాగంగా ఉంటుంది. ఈ పూరాన్ని ‘‘దేవమేళ’’గా పిలుస్తారు. ఇందులో త్రిప్రయార్ తేవర్‌గా పూజింపబడే శ్రీ రాముడు ప్రధాన దేవుడిగా భావించబడతాడు. పాత సంప్రదాయాల ప్రకారం, అమ్మతిరువాడి దేవి ఆలయం వెలుపల పూరం లేదా ఇతర ఉత్సవాల కోసం వెళ్లినప్పుడు, దేవికి అధికారికంగా పోలీసుల ‘‘గార్డ్ ఆఫ్ ఆనర్’’ ఇవ్వబడుతుంది. ఆలయ ఉత్సవాలన్నింటినీ స్థానిక కమిటీ, కొచ్చిన్ దేవస్వం బోర్డు మార్గదర్శకత్వంలో నిర్వహిస్తుంది. పెద్దల ద్వారా వచ్చిన కథనాల ప్రకారం, పూముల్లి నంబూదిరి ప్రతిష్ఠించిన దేవి విగ్రహం, శ్రీరాముడు రావణునితో యుద్ధానికి వెళ్లే ముందు పూజించిన దేవి విగ్రహమేనని కూడా చెబుతారు. ఊరకం, పరిసర గ్రామాల్లో కనిపించే అనేక చారిత్రక ఆనవాళ్లు, ఈ గ్రామం ప్రాచీన హిందూ చరిత్రలో భాగమని సూచిస్తాయి. అందువల్ల ఈ ప్రాంతం దైవికత, సమృద్ధితో నిండి ఉందని నమ్మకం. ఇంకొక కథనం ప్రకారం, ఆలయానికి సమీపంలోని వజప్పిల్లి కుటుంబం దేవిపై అపారమైన భక్తిని ప్రదర్శించడంతో, దేవి సంతోషించి ఆ కుటుంబంలోని పెద్దవారిని తన రక్షకుడిగా నియమించిందని చెబుతారు. దేవి ఎక్కడికి వెళ్లినా, ఆ కుటుంబానికి చెందిన వ్యక్తి ఆమెతో పాటు వెళ్లే సంప్రదాయం ఇప్పటికీ కొనసాగుతోంది. తాటి ఆకుల గొడుగు మీద ఊరకానికి వచ్చినందున, అమ్మతిరువాడి దేవి విగ్రహాన్ని ఊరేగింపుగా తీసుకువెళ్లిన ప్రతిసారీ, తాటి ఆకుల గొడుగును మోసే వ్యక్తి తప్పనిసరిగా ఉంటాడు.
## పండుగలు
అమ్మతిరువాడి ఆలయంలో ప్రతి సంవత్సరం ఐదు ప్రధాన పండుగలు నిర్వహించబడతాయి. అవి నవరాత్రి, త్రిక్కార్తిక, పూరం, ఇల్లం నిర, వావరత్. నవరాత్రి తొమ్మిది రోజుల పాటు అత్యంత వైభవంగా జరుపబడుతుంది. ఈ సమయంలో ఆలయాన్ని దీపాలు, శబ్ద వ్యవస్థలు, పూలతో అలంకరిస్తారు. త్రిక్కార్తిక పండుగను అమ్మతిరువాడి దేవి జన్మదినంగా జరుపుతారు. ఈ సందర్భంగా దేవిని పట్టు వస్త్రాలతో అలంకరించి, ఆలయ ఆభరణాలతో శోభింపజేస్తారు. ఆలయ ఏనుగులను కూడా అలంకరించి ఊరేగింపుగా తీసుకువెళ్తారు.
ఈ పండుగలో ముఖ్యమైన అంశం ప్రతి సంవత్సరం 15,000 మందికి పైగా భక్తులకు ఉచిత భోజనం ఏర్పాటు చేయడం. ఈ ఉత్సవానికి వచ్చిన ఎవరూ ఆకలితో ఆలయం విడిచి వెళ్లకూడదని విశ్వాసం. పూరం పండుగ 13 రోజుల పాటు జరిగే ఒక ప్రముఖ సాంస్కృతిక ఉత్సవం. ఆలయ ఏనుగులు, వాయిద్యాలతో ఈ ఉత్సవం ఘనంగా నిర్వహించబడుతుంది. ఇది స్థానికుల మతపరమైన భావాలతో కూడిన కేరళ సంప్రదాయ కళా–సంస్కృతిని ప్రత్యక్షంగా చూడగలిగే ఉత్సవంగా భావించబడుతుంది.
## మూలాలు

వర్గం:త్రిస్సూర్ జిల్లా హిందూ దేవాలయాలు
వర్గం:దుర్గా దేవాలయాలు
వర్గం:కేరళ దేవాలయాలు
వర్గం:హిందూ దేవాలయాలు