హరీష్ కుమార్ గుప్తా

**హరీష్ కుమార్ గుప్తా** 1992 బ్యాచ్‌కు చెందిన ఐపీఎస్ అధికారి. ఆయన 2025 జనవరి 29 నుండి ఆంధ్రప్రదేశ్ డీజీపీగా విధులు నిర్వహిస్తున్నారు.  
## ప్రారంభ జీవితం
### విద్య
హరీష్ కుమార్ గుప్తా జమ్మూ కాశ్మీర్ లో జన్మించారు. ఆయన తన విద్యాభ్యాసాన్ని జమ్మూ పట్టణంలో కొనసాగించారు. ఆయన ప్రభుత్వ శ్రీ రణబీర్ మోడల్ హయ్యర్ సెకండరీ స్కూల్ లో చదువుకున్నారు, ఆ తర్వాత గవర్నమెంట్ గాంధీ మెమోరియల్ సైన్స్ కాలేజ్లో చేరి అక్కడ సైన్సెస్‌లో అండర్ గ్రాడ్యుయేట్ డిగ్రీని పొందారు. హరీష్ కుమార్ గుప్తా అండర్ గ్రాడ్యుయేట్ న్యాయ (లా) డిగ్రీ కోర్సును కూడా అభ్యసించారు.

### ఇతర కోర్సులు
హరీష్ కుమార్ కేంబ్రిడ్జ్ విశ్వవిద్యాలయం (ఇంగ్లాండ్), లూసియానా విశ్వవిద్యాలయం, లూసియానా (యునైటెడ్ స్టేట్స్), ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మేనేజ్‌మెంట్ అహ్మదాబాద్, ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మేనేజ్‌మెంట్, బెంగళూరు లలో సర్టిఫికేట్, డిప్లొమా కోర్సులను కూడా అభ్యసించారు.
## వృత్తి
### 1992 బ్యాచ్ (45వ రెగ్యులర్ రిక్రూట్)
యూనియన్ పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్ నిర్వహించిన పరీక్షలలో ఉత్తీర్ణత సాధించిన తర్వాత, హరీష్ కుమార్ ఇండియన్ పోలీస్ సర్వీస్‌ను ఎంచుకున్నారు, ముస్సోరీలోని లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి నేషనల్ అకాడమీ ఆఫ్ అడ్మినిస్ట్రేషన్లో శిక్షణ పొందారు, ఆ తర్వాత హైదరాబాద్‌లోని సర్దార్ వల్లభాయ్ పటేల్ నేషనల్ పోలీస్ అకాడమీలో శిక్షణ పొందారు. పి.డి. మాలవీయ, IPS , శంకర్ సేన్, IPS డైరెక్టర్‌లుగా ఉన్న సమయంలో 1991, 1992 మధ్య ఆయన SVPNPAలో ఉన్నారు. ఆంధ్రప్రదేశ్ కేడర్‌కు చెందిన 1992 బ్యాచ్ (45వ రెగ్యులర్ రిక్రూట్) వారిలో పి.ఎస్.ఆర్. ఆంజనేయులు, IPS, కె.వి. రాజేంద్రనాథ్ రెడ్డి, IPS, నలిన్ ప్రభాత్, IPS ఉన్నారు. హరీష్ కుమార్ 10 అక్టోబర్ 1992న ఇండియన్ పోలీస్ సర్వీస్‌లోకి తీసుకోబడి, ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ కేడర్‌కు కేటాయించబడ్డారు.

2006వ సంవత్సరంలో, హరీష్ కుమార్ డిప్యూటీ ఇన్‌స్పెక్టర్ జనరల్ ఆఫ్ పోలీస్ స్థాయికి ఎదిగారు, హైదరాబాద్ సిటీ పోలీస్ యొక్క అడ్మినిస్ట్రేషన్, స్పెషల్ బ్రాంచ్ విభాగాలలో జాయింట్ కమిషనర్ ఆఫ్ పోలీస్‌గా పనిచేశారు. ఎ.కె. మొహంతి, IPS, బల్విందర్ సింగ్, IPS , బి. ప్రసాద రావు, IPS ల హయాంలో ఇది జరిగింది. 2011లో, ఆయన విజిలెన్స్ - ఎన్‌ఫోర్స్‌మెంట్ శాఖకు మారారు. అదే సంవత్సరం, 2011లో, ఆయన గుంటూరు రేంజ్‌ను పర్యవేక్షిస్తూ ఇన్‌స్పెక్టర్ జనరల్ ఆఫ్ పోలీస్ గా పదోన్నతి పొందారు. ఆ తర్వాతి సంవత్సరం 2012లో, ఆయనను న్యాయశాఖకు మార్చారు. 2013లో, హరీష్ కుమార్‌కు లా అండ్ ఆర్డర్ (శాంతిభద్రతల) శాఖను తిరిగి కేటాయించారు. 2013 మేఘాలయ శాసనసభ ఎన్నికల సమయంలో, హరీష్ కుమార్ గుప్తా మేఘాలయలోని అంపాటి అసెంబ్లీ నియోజకవర్గానికి భారత ఎన్నికల సంఘం  తరపున ప్రత్యేక పరిశీలకుడిగా వ్యవహరించారు.

### ఆంధ్రప్రదేశ్

2014లో ఆంధ్రప్రదేశ్ విభజనతో, హరీష్ కుమార్ తెలంగాణ కేడర్‌ను ఇష్టపడ్డారు. భారత ప్రభుత్వం నిర్ణయించిన కేటాయింపు నిష్పత్తి ఆధారంగా, ఆయనను అవశేష ఆంధ్రప్రదేశ్లో ఉంచారు. అయితే, హరీష్ కుమార్ తన కేటాయింపును సెంట్రల్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ ట్రిబ్యునల్ ముందు సవాలు చేశారు, తనను తెలంగాణ కేడర్‌కు కేటాయించాలని కోరారు. అతని న్యాయవాది జొన్నలగడ్డ సుధీర్ కేటాయింపు జాబితాలో తప్పులున్నాయని, కేడర్ కేటాయింపుపై సమస్యలను లేవనెత్తారు.

అవశేష ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో, హరీష్ కుమార్ 2014 నుండి 2017 వరకు లా అండ్ ఆర్డర్ , టెక్నికల్ సర్వీసెస్ విభాగాలలో ఇన్‌స్పెక్టర్ జనరల్ ఆఫ్ పోలీస్గా కొనసాగారు. ఆ తర్వాత ఆయన అడిషనల్ డైరెక్టర్ జనరల్ ఆఫ్ పోలీస్ గా పదోన్నతి పొందారు. 2017 నుండి 2022 వరకు ఆయన లా అండ్ ఆర్డర్, ప్రొవిజనింగ్, లాజిస్టిక్స్ , హోమ్ గార్డ్స్ విభాగాలకు అధిపతిగా ఉన్నారు. ఈ కాలంలో, ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్న జమ్మూ కాశ్మీర్ విద్యార్థులకు సేవ చేయడానికి ఆయనను నోడల్ పోలీస్ ఆఫీసర్‌గా కూడా నియమించారు.
2020లో, భారతదేశంలో కోవిడ్-19 మహమ్మారి సమయంలో, ఆయన రాష్ట్ర స్థాయి పోలీస్ నియామక మండలి చైర్‌పర్సన్‌గా బాధ్యతలు స్వీకరించారు.

2022 ప్రారంభంలో హరీష్ కుమార్ డైరెక్టర్ జనరల్ ఆఫ్ పోలీస్ గా పదోన్నతి పొందారు, ఒక నెల పాటు రైల్వేస్ విభాగానికి అధిపతిగా ఉన్నారు. ఆ తర్వాత ఆయన ప్రిన్సిపల్ సెక్రటరీ (హోమ్)గా బాధ్యతలు చేపట్టారు, 19 మే 2022 నుండి జైళ్లు,సంస్కరణ సేవల పూర్తి అదనపు బాధ్యతను కూడా నిర్వహించారు.

భారతదేశంలోని జైళ్లు సంస్కరణల అవసరంలో ఉండటంతో, యావజ్జీవ ఖైదీలకు ప్రత్యేక శిక్షా తగ్గింపు (remission) విషయంలో భారత సుప్రీంకోర్టు ఆదేశాలకు అనుగుణంగా మార్పులను అమలు చేసే బాధ్యతను హరీష్ కుమార్ తీసుకున్నారు. ఖైదీల నైపుణ్య అభివృద్ధి కోసం రాజమండ్రి సెంట్రల్ జైలులో  ప్రాంతీయ శిక్షణా నైపుణ్య కేంద్రాన్ని ఏర్పాటు చేశారు. 11 - 12 సెప్టెంబర్ 2023న ఓడరేవు నగరమైన విశాఖపట్నంలో జరిగిన అన్ని రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల జైళ్ల అధిపతుల 8వ జాతీయ సమావేశం నిర్వహణ ఏర్పాట్లను హరీష్ కుమార్ పర్యవేక్షించారు. ఈ కార్యక్రమాన్ని బ్యూరో ఆఫ్ పోలీస్ రీసెర్చ్ అండ్ డెవలప్‌మెంట్, ఆంధ్రప్రదేశ్ పోలీస్ సంయుక్తంగా నిర్వహించాయి. బ్యూరో ఆఫ్ పోలీస్ రీసెర్చ్ అండ్ డెవలప్‌మెంట్‌కు చెందిన బాలాజీ శ్రీవాస్తవ, IPS, రవి జోసెఫ్ లోక్కు, IPS సమక్షంలో ఆయన ప్రతినిధులను ఉద్దేశించి ప్రసంగించారు. భారతదేశంలోని జైళ్లలో, ముఖ్యంగా ఆంధ్రప్రదేశ్ జిల్లాల్లో నెలకొన్న అమానవీయ పరిస్థితుల విషయంలో, హరీష్ కుమార్ జైళ్ల విస్తరణ ప్రక్రియను ప్రారంభించారు. పునరావృత నేరప్రవృత్తిని (Recidivism) నివారించడానికి, 2024 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికలు , 2024 ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభ ఎన్నికలు ఏకకాలంలో నిర్వహించే సమయంలో స్ట్రాంగ్ రూమ్‌లలో ఎలక్ట్రానిక్ ఓటింగ్ యంత్రాలు  భద్రపరచడానికి రేక్ ల తయారీలో నెల్లూరు సెంట్రల్ జైలు ఖైదీలను హరీష్ కుమార్ భాగస్వామ్యం చేశారు.

6 మే 2024న, భారత ఎన్నికల సంఘం ఆదేశాల మేరకు, ఆయన ఆంధ్రప్రదేశ్ పోలీస్ ఫోర్స్ అధిపతి (HoPF) అయ్యారు. భారత ఎన్నికల సంఘం సలహా మేరకు ఆయన నియమితులయ్యారు. 13 మే 2024న 2024 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికలు, 2024 ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభ ఎన్నికలు రెండూ ఏకకాలంలో జరిగిన కీలక తరుణంలో డైరెక్టర్ జనరల్ ఆఫ్ పోలీస్ గా హరీష్ కుమార్ గుప్తా స్వల్పకాలిక నియామకం జరిగింది. ఎన్నికలకు కేవలం వారం రోజుల ముందు ఆయన నియామకం జరగడం చర్చనీయాంశమైంది, ప్రతిపక్ష పార్టీలు ఆయన బ్యాచ్‌మేట్ కె.వి. రాజేంద్రనాథ్ రెడ్డి, IPS పక్షపాతంతో వ్యవహరిస్తున్నారని ఆరోపించారు. HoPF పదవిని అప్పగించిన నెల రోజుల తర్వాత, హరీష్ కుమార్ గుప్తాను 19 జూన్ 2024 నుండి ప్రిన్సిపల్ సెక్రటరీ (హోమ్) గా తిరిగి నియమించారు.

## పదవులు

* ఖమ్మం, మెదక్ & పెద్దపల్లి టౌన్ జిల్లాలలో అసిస్టెంట్ సూపరింటెండెంట్ ఆఫ్ పోలీస్
* 1996 నుండి 1997  వరకు కరీంనగర్ జిల్లా అదనపు పోలీసు సూపరింటెండెంట్‌ 
* 1997 కృష్ణా జిల్లా పోలీస్ సూపరింటెండెంట్ 
* 1999 ఆంధ్రప్రదేశ్ స్పెషల్ పోలీస్ 1వ బెటాలియన్, యూసుఫ్‌గూడ కమాండెంట్‌  
* హైదరాబాద్‌ క్రిమినల్ ఇన్వెస్టిగేషన్ డిపార్ట్‌మెంట్ 
* సౌత్ జోన్, హైదరాబాద్ సిటీ పోలీస్ హెడ్‌గా డిప్యూటీ కమీషనర్ ఆఫ్ పోలీస్‌
* 2004 నల్గొండ జిల్లా పోలీసు సూపరింటెండెంట్‌ 
* జాయింట్ కమీషనర్ ఆఫ్ పోలీస్, హైదరాబాద్ సిటీ పోలీస్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ & స్పెషల్ బ్రాంచ్  
* 2011 విజిలెన్స్ అండ్ ఎన్‌ఫోర్స్‌మెంట్
* 2011 గుంటూరు రేంజ్‌ ఇన్‌స్పెక్టర్ జనరల్ ఆఫ్ పోలీస్‌
* 2014 నుండి 2017 వరకు లా అండ్ ఆర్డర్, టెక్నికల్ సర్వీసెస్ డిపార్ట్‌మెంట్స్‌లో ఇన్‌స్పెక్టర్-జనరల్ ఆఫ్ పోలీస్
* తర్వాత అదనపు డైరెక్టర్ జనరల్ ఆఫ్ పోలీస్‌గా పదోన్నతి  అందుకొని 2017 నుండి 2022 వరకు లా అండ్ ఆర్డర్, ప్రొవిజనింగ్ & లాజిస్టిక్స్, హోమ్ గార్డ్స్ హెడ్
* 2020 రాష్ట్ర స్థాయి పోలీస్ రిక్రూట్‌మెంట్ బోర్డు ఛైర్‌పర్సన్
* 2022 ప్రారంభంలో డైరెక్టర్ జనరల్ ఆఫ్ పోలీస్‌గా పదోన్నతి 
* ప్రిన్సిపల్ సెక్రటరీ (హోమ్) 
* 19 మే 2022 నుండి జైళ్లు & కరెక్షనల్ సర్వీసెస్  పూర్తి అదనపు బాధ్యతలు 
* 2024 మే 6 - 2024 జూన్ 19 ఆంధ్రప్రదేశ్ డీజీపీ
* జూన్ 2024 నుండి ప్రిన్సిపల్ సెక్రటరీ (హోమ్)
* 2025 ఫిబ్రవరి 1 - ప్రస్తుతం  ఆంధ్రప్రదేశ్ డీజీపీ

## అవార్డులు-పతకాలు
తన సేవలో భాగంగా, హరీష్ కుమార్ కొన్ని పతకాలను కూడా గెలుచుకున్నారు, వాటిలో ఇవి ఉన్నాయి:
*అతి ఉత్కృష్ట సేవా పతకం 
* విశిష్ట సేవలకు రాష్ట్రపతి పోలీస్ పతకం 
* మెరిటోరియస్ సర్వీస్ కోసం పోలీస్ మెడల్ 

## మూలాలు

వర్గం:1965 జననాలు
వర్గం:ఐ.పి.ఎస్.ఆఫీసర్లు