open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
పరభక్షకాలు

ఇతర జంతువులను తిని జీవించే జీవులను **పరభక్షకాలు** (Predators) అంటారు. పరభక్షకాల కంటే వాటికి ఆహారంగా ఉపయోగపడే జీవులు ఎక్కువ సంఖ్యలో ఉంటాయి. పరజీవులను పట్టుకోవడానికి ఉపయోగపడే అవయవాలను పరభక్షకావయవాలు (Raptorial organs) అంటారు. ఇలా జీవులు ఇతర జీవులను చంపి తినడాన్ని పరభక్ష జీవనం (Predation) అంటారు. ఇలా చంపబడే జీవులను భక్షకాలు (Prey) అంటారు.

## మానవుల పరభక్ష జీవనం

ప్రపంచవ్యాప్తంగా మానవులు అన్నింటికన్నా విస్తృతమైన, శక్తివంతమైన, తెలివైన పరభక్షకాలు.[ఇది ఎంతో అవమానకర మైన వాస్తవం]

మానవ మేధస్సుతో వివిధ పరికరాలను ఉపయోగించి వేట (Hunting) ద్వారా జంతువులను, చేపలను చంపి ఆహారంగా తినడం ప్రాచీనకాలం నుండి కొనసాగుతున్నది. కొందరు ఇతర జంతువులను (కుక్క, డేగలు) దీనికోసం ఉపయోగిస్తున్నారు. తన స్వార్ధం కోసం హానికారకాలు కాని గుర్రాలు, ఒంటెలు, ఏనుగులు మొదలైనవాటిని చంపుతున్నాడు. దీనికోసం భూభాగాన్నంతా, సముద్రజలాల్ని ఉపయోగిస్తున్నాడు.

వర్గం:జంతు శాస్త్రము
మీటరు

thumb|మెట్రిక్ సీల్
మీటర్ (ఫ్రెంచ్ మెత్ర్ నుంచి, గ్రీకు నామము μέτρον నుండి) అనేది ఇంటర్నేషనల్ సిస్టమ్స్ యూనిట్స్ (SI) లో పొడవును కొలిచే యూనిట్. SI యూనిట్ చిహ్నం m. మీటర్ అంటే 1/299792458 సెకెనులో శూన్యంలో కాంతి ప్రయాణించే దూరంగా నిర్వచించారు.

## ఇతర దూరమానాలతో పోలిక

పై పట్టికలో "అంగుళం" అంటే "అంతర్జాతీయ అంగుళం".

వర్గం:దూరమానాలు
మిల్లీమీటరు

**మిల్లీమీటరు** అనునది పొడవుకు ప్రమాణం. ఇది సెంటీమీటరులో పదవ వంతు ఉండును. మీటరులో 1000 వ భాగం ఉంటుంది. దీనిని **[[mm]]** గా సూచిస్తారు. 

## మూలాలు

వర్గం:దూరమానాలు
డెసీమీటరు

**డెసీమీటరు** (గుర్తు **[[dm]]**) అనేది మెట్రిక్ విధానంలో పొడవుకు ప్రమాణం. ఇది మీటరులో 10వ వంతుకి సమానమైన ఒక దూరమానం. ఒక డెసీ మీటరు 10 సెంటీ మీటర్లకు సమానం. దీని విలువ ఎఫ్.పి.ఎస్. మానంలో 3.937 అంగుళాలు. 

ఘనపరిమాణం సాధారణ నాన్- S.I మెట్రిక్ యూనిట్, లీటర్, ఒక క్యూబిక్ డెసి మీటరుగా నిర్వచించబడింది. (అయితే, 1901 నుండి 1964 వరకు, మీటరు కంటే కిలోగ్రాముకు సంబంధించి లీటరు నిర్వచించబడినందున రెండింటి మధ్య స్వల్ప వ్యత్యాసం ఉంది. ).
thumb|327x327px|10 సెంటీ మీటర్లు = ఒక డెసి మీటరు|alt=
## ప్రమాణాల మార్పిడి

* 100 mm
* 10 cm
* 0,1 m
* 0,01 dam
* 0,001 hm
* 0,0001 km

## మూలాలు

వర్గం:దూరమానాలు
శాతం

గణితములో శాతం (percentage) అనగా ఒక సంఖ్యను 100 లో భాగంగా తెలియజేయడం (*per cent* meaning "per hundred"). దీనిని "%" గుర్తుతో తెలియజేస్తారు. ఉదాహరణ: 45 % (నలభై ఐదు శాతం) 45 / 100, లేదా 0.45 కు సమానం.

శాతం కనుగొనుటకు సూత్రాలు:

* శాతం = సంఖ్య / 100
* లాభశాతానికి సూత్రం : లాభ శాతం = లాభము / కొన్నవెల x 100
* నష్టశాతానికి సూత్రం :నష్ట శాతం = నష్టము / కొన్నవెల x 100

ఉదాహరణ : 11 చొక్కాల అసలు ధర 10 చొక్కాల అమ్మకపు ధరకి సమానం. అయితే లభాశాతం/నష్టశాతం ఎంత ?

వర్గం:గణిత శాస్త్రము
భారతి

**భారతి** అనగా చదువుల దేవత సరస్వతి.

ఇదే పేరుతో వివిధ వ్యాసాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి.

* ఆంధ్రభారతి
* భారతి (నటి)
* భారతి (సినిమా)
* భారతి (మాస పత్రిక)
* వివిధ భారతి
* ఒమేష్ కుమార్ భారతి - భారతదేశంలోని హిమాచల్ ప్రదేశ్ సిమ్లా చెందిన ఫీల్డ్ ఎపిడెమియాలజిస్ట్. 
* వై.యస్.భారతిరెడ్డి - వై.యస్.జగన్మోహన్‌రెడ్డి భార్య.
* భారతి కుమార్, హిందీ టెలివిజన్ రంగానికి చెందిన భారతీయ నటి, నర్తకి.

వర్గం:స్త్రీలింగ పేర్లు
కోలిన్ కౌడ్రీ

**కోలిన్ కౌడ్రీ** (Colin Cowdrey) ఇంగ్లాండుకు చెందిన క్రికెట్ క్రీడాకారుడు. 1954 నుంచి 1975 వరకు ఇంగ్లాండు జాతీయ జట్టుకు ప్రాతినిధ్యం వహించిన కౌడ్రీ 114 టెస్టులు, ఒక వన్డే ఆడాడు. 692 ఫస్ట్ క్లాస్ క్రికెట్ పోటిలు ఆడి 107 సెంచరీలతో 42,719 పరుగులు చేశాడు. తన క్రీడాజీవిత కాలంలో 6 సార్లు ఆస్ట్రేలియా పర్యటించి ఆ ఘనత సాధించిన రెండో ఇంగ్లాండు క్రికెటర్‌గా అవతరించాడు. 1932, డిసెంబరు 24న భారత్ లోని ఉదగమండలంలో జన్మించిన కౌడ్రీ, 67 సంవత్సరాల వయస్సులో 2000, డిసెంబర్ 4న గుండెపోటుతో ఇంగ్లాండులో మరణించాడు.

## టెస్ట్ క్రికెట్ గణాంకాలు
1954 నవంబర్లో తొలిసారిగా ఆస్ట్రేలియాపై టెస్ట్ క్రికెట్ ఆరంగేట్రం చేసిన కోలిన్ కౌడ్రీ, 1975 ఫిబ్రవరి వరకు 114 టెస్టులు ఆడి 44.06 సగటుతో 7,624 పరుగులు చేశాడు. అందులో 22 సెంచరీలు, 38 అర్థసెంచరీలు ఉన్నాయి. టెస్ట్ క్రికెట్‌లో అతని అత్యధిక స్కోరు 182 పరుగులు. ఫీల్డర్‌గా 120 క్యాచ్‌లు పట్టుకున్నాడు.
## వన్డే క్రికెట్ గణాంకాలు
కౌడ్రీ తన క్రీడాజీవిత కాలంలో ఒకే ఒక్క వన్డే పోటీ ఆడాడు. 1971, జనవరి 5 న ఆస్ట్రేలియాతో జరిగిన మ్యాచ్‌లో ఒక్క పరుగు చేశాడు.
## ఫస్ట్ క్లాస్ పోటీలు
692 ఫస్ట్ క్లాస్ మ్యాచ్‌లు ఆడిన కోలిన్ కౌడ్రీ 42.89 సగటుతో 42,719 పరుగులు చేశాడు. అందులో 107 సెంచరీలు, 231 అర్థసెంచరీలు ఉన్నాయి. ఫస్ట్ క్లాస్ మ్యాచ్‌లలో అతని అత్యధిక స్కోరు 307 పరుగులు. ఫస్ట్ క్లాస్‌లో 65 వికెట్లను కూడా సాధించాడు. అత్యుత్తమ బౌలింగ్ విశ్లేషణ 22 పరుగులకు 4 వికెట్లు.
## అవార్డులు, గుర్తింపులు
* 1972: CBE అవార్డు లభించింది. 
* 1992: నైట్‌హుడ్ అవార్డు లభించింది.
* 1997: బ్రిటన్ పెద్దల సభకు (హౌస్ ఆఫ్ లార్డ్స్) నియమించబడ్డాడు.
## బయటి లింకులు
*క్రిక్‌ఇన్ఫో ప్రొఫైల్ - కోలిన్ కౌడ్రీ

## మూలాలు

వర్గం:1932 జననాలు
వర్గం:2000 మరణాలు
వర్గం:ఇంగ్లాండు క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:భారతదేశంలో జన్మించిన విదేశీయులు
హక్కు

thumb|366x366px|విద్యాహక్కు
**హక్కు** లేదా **అధికారం** (Right) ప్రజలకు వివిధ స్థాయిలలో ఇవ్వబడిన అంశాలు.వీటిని సత్యం, న్యాయం, ధర్మం, హక్కు, స్వత్వం , తిన్నని, సరళమైన, ఒప్పైన, తగిన, మంచి, సరియైన, న్యాయమైన, యుక్తమైన, అర్హమైన విశేషణాలుగా నిర్వహించుకోవచ్చు. సామాజిక పరంగా కొన్ని హక్కులకు రాజ్యాంగ పరమైన రక్షణ  , కొన్నిటికి సామాజిక పరమైన రక్షణ ఉంటుంది.హక్కులు స్వేచ్ఛ లేదా అర్హత చట్టపరమైన, సామాజిక లేదా నైతిక సూత్రాలు; అనగా, కొన్ని న్యాయ వ్యవస్థ, సాంఘిక సమావేశం లేదా నైతిక సిద్ధాంతం ప్రకారం ప్రజలకు అనుమతించబడిన లేదా ప్రజలకు రుణపడి ఉన్న వాటి గురించిన ప్రాథమిక నియమావళి.చట్టం , నీతి శాస్త్రం వంటి విభాగాల్లో హక్కులు చాలా ముఖ్యమైనవి,హక్కులు తరచుగా నాగరికతకు ప్రాథమికమైనవిగా పరిగణించబడతాయి, ఎందుకంటే అవి సమాజం సంస్కృతి స్థాపక స్తంభాలుగా పరిగణించబడతాయి,అందువలన  సామాజిక వైరుధ్యాల చరిత్ర ప్రతి హక్కు దాని అభివృద్ధి చరిత్రలో చూడవచ్చు.హక్కులు అనే పదం ద్వారా ఖచ్చితంగా అర్థం ఏమిటనే దానిపై గణనీయమైన భిన్నాభిప్రాయాలు ఉన్నాయి. ఇది వేర్వేరు సమూహాలు ఆలోచనాపరులు వేర్వేరు ప్రయోజనాల కోసం, విభిన్న కొన్నిసార్లు వ్యతిరేక నిర్వచనాలతో ఉపయోగించబడింది ఈ **హక్కు** అనే సూత్రం ఖచ్చితమైన నిర్వచనం, ఏదో ఒక విధమైన నియమావళి నియమాలతో ఏదైనా సంబంధం లేకుండా, వివాదాస్పదంగా ఉంది విద్యా సమాజంలో, ముఖ్యంగా తత్వశాస్త్రం, చట్టం, డియోంటాలజీ, తర్కం, పొలిటికల్ సైన్స్ మతం వంటి రంగాలలోహక్కు  అర్థం ఏమిటనే దానిపై గణనీయమైన చర్చ జరిగింది.

**కొన్ని హక్కులు**  

* పీడన నిరోధక హక్కు.
* అమ్మ జూపే కొత్త వాటాలు.
* ఒడంబడిక హక్కు.
* విద్యాహక్కు.
* హక్కులను అమలుచేసే హక్కు.
* సమానత్వపు హక్కు.
* మత స్వాతంత్య్రపు హక్కు.
* స్వేచ్ఛా హక్కు.
* జీవించే హక్కు/ ఆత్మరక్షణ హక్కు.
* జాతుల స్వయం నిర్ణయ హక్కు.
* విన్న వించుకునే హక్కు.
* ఆస్తి హక్కు.
* ప్రభుత్వ పదవిని నిర్వర్తించే హక్కు.
* తిరుగు బాటుహక్కు.
* ఎన్నికలలో పోటీచేసే హక్కు.
* ఓటు హక్కు.
* వేతన హక్కు.
* పని హక్కు

అష్టస్వామ్యాలు: స్వామ్యం అంటే హక్కు లేదా అధికారం. స్థిరాస్థి అయిన భూమిని ఎవరికైనా అమ్మిన లేదా దానంగా ఇచ్చినప్పుడు దాని మీద తనకు గల సర్వస్వామ్యాలను అప్పగించినట్లు లెక్క. ఈ స్వామ్యాలు ఎనిమిది రకాలు. అవి:
*1. దాన = ఎవరికైనా దానంగా ఇచ్చే హక్కు
*2. విక్రయ = ఎవరికైనా అమ్మేసే హక్కు
*3. వినిమయ = తాకట్టు పట్టే హక్కు లేదా ఇంకొక వస్తువుతో మారకం చేసే హక్కు
*4. జల = ఆ భూమిలో ఉండే జలవనరులు
*5. తరు = ఆ భూమిలో ఉండే చెట్లు
*6. పాషాణ = ఆ భూమిలో ఉండే రాళ్ళు
*7. నిధి = భూమిలో పాతిపెట్టిన ధాన్యాది వస్తువులు
*8. నిక్షేపం = భూమిలో పాతిపెట్టిన ధనం
 
## హక్కులలో రకాలు

* సమానత్వపు హక్కు.

* జాతీయ బాలల హక్కుల పరిరక్షణా కమీషను
* మానవ హక్కులు
* ప్రాథమిక హక్కులు
* బాలల హక్కులు
* సమాచార హక్కు
* ఆస్తి హక్కు 
* కాపీ హక్కు

## మూలాలు

వర్గం:హక్కులు
వర్గం:రాజ్యాంగం
నిష్ఠల సింహాచల సిద్ధాంతి

**నిష్ఠల సింహాచల సిద్ధాంతి** (1877 - 1946) సుప్రసిద్ధ నాటక కర్త, నటులు. వీరు విజయనగరం జిల్లా ఇంగిలపల్లి గ్రామంలో జన్మించారు. అదే జిల్లాలోని సాలూరు పట్టణంలో స్థిరపడ్డారు. అక్కడే ప్రాథమిక విద్య పూర్తిచేశారు. వీరు క్రమంగా నాటక రచన, నటనపై అభిమానం పెంచుకున్నారు. వీరు సాలూరు, గొట్టిముక్కల ఆస్థానాలలో పలు గౌరవాలు పొందారు. సాలూరు జమిందారు లక్ష్మీ నరసింహ సన్యాసిరాజు గారి అస్థాన విద్వాంసులుగా ఉండేవారు. రాజా వారి కోరికపై 'కిమ్మూరివారి వంశావళి' అనే గ్రంథాన్ని రాశారు. అలాగే 'సాలూరి వారి వంశాలు' అనే మరొక గ్రంథం కూడా రాశారు. రాజావారు స్థాపించిన 'సీతారామ విలాస నాటక సమాజం' వారు ప్రదర్శించే నిమిత్తం 'లక్ష్మణా స్వయంవరం', సీతాకళ్యాణం' మొదలైన నాటకాలు రాశారు. వీటిని విజయనగరం జిల్లాలో అనేక ప్రాంతాలలో ప్రదర్శించి పలువురి మన్ననలు పొందారు. 'లక్షణా పరిణయం' అనే ఒక ప్రబంధం రాసి పరమశివునికి అంకితం చేశారు. తర్వాత 'గొట్టిముక్కల వారి వంశావళి' అనే చారిత్రక కావ్యం రాశారు. గొట్టిముక్కల వారు విజయనగర రాజ బంధువులు కావడం మూలంగా వీరి చరిత్ర విజయనగర వాసులకు ఆనందం కలిగించింది. భద్రాచల క్షేత్ర మహాత్మ్యం పై చివరి రచన చేశారు. వీరి రచనలు సరళంగాను, సుబోధకంగాను ఉంటాయి.

## మూలాలు
*20వ శతాబ్ది తెలుగు వెలుగులు, పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు, 2005.

వర్గం:1877 జననాలు
వర్గం:1946 మరణాలు
వర్గం:విజయనగరం జిల్లా నాటక రచయితలు
వర్గం:విజయనగరం జిల్లా రంగస్థల నటులు
వంగర వెంకటసుబ్బయ్య

**వంగర వెంకట సుబ్బయ్య** (నవంబరు 24, 1897 - 1975) (Vangara Venkata Subbaiah), తెలుగు సినిమా, నాటక రంగాలలో **వంగర** గా ప్రసిద్ధుడైన హాస్యనటుడు .

## జననం
ఈయన ఒంగోలు తాలూకా సంగం జాగర్లమూడిలో 1897, నవంబరు 24 న కోటయ్య, వెర్రెమ్మ దంపతులకు జన్మించాడు.

## రంగస్థల ప్రస్థానం
తెనాలిలో స్థిరనివాసం ఏర్పరచుకుని, స్థానం వారితో చేరి 'శ్రీకృష్ణ తులభారం' నాటకంలో వసంతకుడు వేషం వేసి కళాహృదయుల మన్ననలందుకున్నాడు. ఈయన ఇంకా 'విప్రనారాయణ', 'సక్కుబాయి' మొదలగు నాటకాలలో హాస్య భూమికలను పోషించాడు.

## చలనచిత్రరంగ ప్రస్థానం
1937లో విప్రనారాయణ చిత్రంలో శిష్యుడుగా వేషంవేసి, ఆంధ్ర సినిమా ప్రేక్షకుల మీద సమ్మోహనాస్త్రాన్ని ప్రయోగించాడు. తరువాత బాలయోగిని చిత్రంలో ప్రధాన భూమికను పోషించాడు. ఈయన ఇంచుమించు వందకు పైగా తెలుగు చిత్రాలలో నటించాడు. వీటిలో పెద్దమనుషులు, కన్యాశుల్కం, లక్ష్మమ్మ, ప్రియురాలు, లక్ష్మి, చక్రపాణి, పల్నాటి యుద్ధం, తెనాలి రామకృష్ణ, శ్రీకృష్ణ తులాభారం, గీతాంజలి, మంత్రదండం, పేరంటాలు, శాంతి, సక్కుబాయి ముఖ్యమైనవి.

## మరణం
1975లో మరణించారు.

## చిత్రసమాహారం
# పరమానందయ్య శిష్యుల కథ (1966) 
# బభృవాహన (1964) 
# నర్తనశాల (1963) 
# తిరుపతమ్మ కథ (1963) 
# భీష్మ (1962) 
# మహాకవి కాళిదాసు (1960) 
# శ్రీ వెంకటేశ్వర మహత్యం (1960) 
# చెంచులక్ష్మి (1958) 
# మాంగల్యబలం (1958) 
# మాయాబజార్ (1957) .... శాస్త్రి
# పాండురంగ మహాత్మ్యం (1957) 
# తెనాలి రామకృష్ణ (1956) 
# ఏది నిజం (1956) ....పూజారి
# కన్యాశుల్కం (1955) .... కరటక శాస్త్రి 
# పెద్దమనుషులు (1954) 
# ధర్మదేవత (1952) .... దువ్వ
# మల్లీశ్వరి (1951) 
# షావుకారు (1950) 
# లక్ష్మమ్మ (1950)
# మనదేశం (1949) 
# రక్షరేఖ (1949) 
# పల్నాటి యుద్ధం (1947) .... సుబ్బన్న
# రైతుబిడ్డ (1939) 
# మాలపిల్ల (1938) 
# బాలయోగిని (1936)

## మూలాలు
* 20వ శతాబ్ది తెలుగు వెలుగులు, పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు, 2005.
* నటరత్నాలు, డా. మిక్కిలినేని రాధాకృష్ణమూర్తి, సీతారత్నం గ్రంథమాల, విజయవాడ, 2002, పేజీలు: 434-436.

## బయటి లింకులు
* ఐ.ఎమ్.డి.బి.లో వంగర పేజీ
* https://web.archive.org/web/20111014212358/http://earlytollywood.blogspot.com/2007/12/vangara.html

వర్గం:తెలుగు సినిమా హాస్యనటులు
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల నటులు
వర్గం:1897 జననాలు
వర్గం:1976 మరణాలు
వర్గం:నటులు
వర్గం:కళాకారులు
వర్గం:తెలుగు నటులు
వర్గం:తెలుగు కళాకారులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల కళాకారులు
అల్లు అరవింద్

**అల్లు అరవింద్** (జ. జనవరి 10) తెలుగు సినిమా నిర్మాత. ఇతడు గీతా ఆర్ట్స్ బానర్ మీద సినిమాలు నిర్మిస్తాడు . ఇతడు పద్మశ్రీ అల్లు రామలింగయ్య కుమారుడు. ఇతని కుమారుడు ప్రస్తుతకాలంలో ప్రసిద్ధ కథానయకుడు అల్లు అర్జున్. కొన్ని సినిమాలలో కూడా చిన్న చిన్న పాత్రలు పోషించి తన నట దాహాన్ని తీర్చుకున్నాడు. 2020లో డిజిటల్ ఓటీటీ రంగంలోకి అడుగుపెట్టిన అల్లు అరవింద్ "ఆహా" పేరుతో తెలుగుకు ప్రత్యేకంగా ఒక డిజిటల్ వేదికను తీసుకువచ్చారు, ఆహా ఇప్పుడు తెలుగు ఓటీటీ రంగంలో ప్రత్యేక స్థానంలో వుంది.

## నిర్మించిన చిత్రాలు

### నిర్మాత

#### తెలుగు

#### హిందీ

#### తమిళం

#### కన్నడ

### నటుడు

* *మా వూల్లో మహాశివుడు*  (1979) సబ్-ఇన్‌స్పెక్టర్ ఆఫ్ పోలీస్
* *[[హీరో (1984 సినిమా)|హీరో]]* (1984)
* *[[మహానగరంలో మాయగాడు]]* (1984)
* *[[చంటబ్బాయి]]* (1986)

### పంపిణీదారు

* *[[గజినీ|గజిని]]* (2005) (డబ్బింగ్ వెర్షన్)

## బయటి లింకులు
* 
* ఆహా అనేలా లొక్డౌన్ ను ఉపయోగించుకున్న అల్లు అరవింద్! 
## మూలాలు


వర్గం:తెలుగు సినిమా నిర్మాతలు
వర్గం:1949 జననాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా పంపిణీదారులు
వర్గం:సినీ వారసత్వం గల తెలుగు సినిమా వ్యక్తులు
ఆలుమగలు

*ఆలుమగలు (1959 సినిమా)
*ఆలుమగలు (1977 సినిమా)
*ఆలుమగలు (1995 సినిమా)
రావూరు వెంకట సత్యనారాయణరావు

**రావూరు వెంకట సత్యనారాయణరావు** (1913-) తెలుగు సినిమా మాటల, పాటల రచయిత. 
## విశేషాలు
ఇతడు కృష్ణా జిల్లా, ముచ్చిలిగుంట గ్రామంలో జన్మించాడు. ఇతడు కృష్ణా పత్రికలోను, ఆంధ్రప్రభ దినపత్రికలోను పాత్రికేయుడిగా పనిచేశాడు. కృష్ణాపత్రికలో "వడగళ్ళు" అనే శీర్షికలో వ్యంగ్య వ్యాసాలను, ఆంధ్రప్రభ దినపత్రికలో "ఆషామాషీ" అనే శీర్షికలో హాస్య వ్యాసాలను వ్రాశాడు. 1978లో ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం నుండి కళాప్రపూర్ణ గౌరవాన్ని అందుకున్నాడు. ఆంధ్ర నాటక కళాపరిషత్తుకు పది సంవత్సరాలపాటు కార్యదర్శిగా పనిచేశాడు.
## రచనలు
ఇతడు వ్రాసిన గ్రంథాలలో కొన్ని: 

# వెన్నెల తెరచాప-నారాయణరెడ్డి
# ముట్నూరు కృష్ణారావు వ్యాసాలు (పరిష్కర్త)
# రాయప్రోలు వారి సాహిత్య సౌందర్య దర్శనం
# మన పట్టాభి (1980)
# ఆషామాషీ (రెండు సంపుటాలు)
# పొదరింటి కో పువ్వు
# పొంగిన తుంగభద్ర
# ఇచట వీచిన గాలి (నవలిక)
# హంసలదీవి (నవలిక)
# వెన్నెల ఏమన్నది
# మన ముట్నూరి
# ప్రియ జనని
# తెలుగు వీణ
# వడగళ్ళు
# అన్నిట నీవెరా...
# పాలవెల్లి
# నెలవంక

## చిత్రసమాహారం
ఇతడు భరణి పిక్చర్స్ అధినేత రామకృష్ణ ప్రోత్సాహంతో సినిమారంగంలోనికి అడుగుపెట్టాడు. 

*డా.చక్రవర్తి (1964) (uncredited) 
*చదువుకున్న అమ్మాయిలు (1963) (uncredited) 
*బడిపంతులు (1958)
*పులి చేసిన పెళ్లి (1958)
*వరుడు కావాలి (1957) (సంభాషణలు)
*సొంతవూరు (1956) 
*చింతామణి (1956) (సంభాషణలు) 
*నాగ పంచమి (1956) 
*చెరపకురా చెడేవు (1955)
*సతీ సక్కుబాయి (1954)
*చక్రపాణి (1954) (సంభాషణలు)
*లక్ష్మి (1953)
*శ్రీకృష్ణ తులాభారం
*సతీ సావిత్రి 
*శ్రీకృష్ణమాయ

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
*ఐ.ఎం.డి.బి.లో రావూరు పేజీ

వర్గం:తెలుగు సినిమా రచయితలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా పాటల రచయితలు
వర్గం:కళాప్రపూర్ణ గ్రహీతలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా వ్యాసాల విస్తరణ ప్రాజెక్టు
వర్గం:1913 జననాలు
లోయ

[right|thumb|320px|[ఐస్లాండ్ లోని చదునుగా ఉండే నదీ లోయ.]]
**లోయ** ఎత్తైన కొండల మధ్యన ఉండే లోతైన ప్రదేశము. బాగా లోతైన లోయను గండి (కాన్యన్ లేదా గోర్జీ) అంటారు. ఇవి ఎక్కువగా U లేదా V ఆకారంలో ఉంటాయి. చాలా వరకు లోయలు నదుల ప్రవాహం వలన గాని గ్లాసియర్ల మూలంగా ఏర్పడతాయి.

## వివిధ రకాల లోయలు
లోయ ఏర్పడిన విధానాన్ని బట్టి వీటిలో అనేక రకాలున్నాయి. వాటిలో కొన్ని:

* *నది ప్రవహించే లోయ*
* వెడల్పైన చదునైన లోయ. అందులో నది ప్రవహిస్తూంటుంది
* *కొండలు గుట్టల మధ్య ఉండే చిన్నపాటి లోయ* 
* లోతైన, సన్నటి, చదునైన అడుగుతో ఉండే లోయ. 
* కోత వల్ల ఏర్పడే లోయ
* భూగర్భంలో ఏర్పడే పరిమాణాల వల్ల ఏర్పడే లోయలు
* పొడి లోయ - నీటి కోత వల్ల ఏర్పడని లోయలు
* రెండూ సమాంతర పర్వత శ్రేణుల మధ్య ఏర్పడే పొడవాటి లోయ.

కాన్యన్లు, గండ్లు, చీలికలు మొదలైనవాటిని లోయలుగా పరిగణించరు.

## ప్రపంచంలో ప్రముఖ లోయలు

thumb|right|250px|నీలి పర్వతాల మధ్యన లోయ.
* కాలిఫోర్నియా మధ్య లోయ, (అమెరికా)
* రాగి కాన్యన్
* డెన్యుబ్ లోయ, (యురపు), Iron Gate)
* మృత్యు లోయ, (అమెరికా)
*గ్రాండ్ కాన్యన్, (అమెరికా)
* గొప్ప గ్లెన్ (స్కాట్లాండ్)
* గొప్ప రిఫ్ట్ లోయ (from Jordan to the Red Sea and Lake Victoria)
* ఇండస్ లోయ, (ఇండియా-పాకిస్థాన్)
* లోయిర్ లోయ, (ఫ్రాన్స్)
* నాపా కౌంటీ, (అమెరికా)
* నైలు లోయ (ఈజిప్టు)
* ఒకనాగన్ లోయ (కెనడా)
* ఒవెన్స్ లోయ (కాలిఫోర్నియా)
* పన్షీర్ లోయ
* రైన్ లోయ, (ఫ్రాన్స్)
* రోన్ లోయ, (ఫ్రాన్స్)
* రియో గ్రాండ్ లోయ, (అమెరికా)
* షెనన్డో లోయ (అమెరికా)
* సొనొమా లోయ, కాలిఫోర్నియా, అమెరికా
* రాజుల లోయ (ఈజిప్టు)
* సూర్య లోయ (అమెరికా)
* సాన్ ఫెర్నాండొ లోయ (అమెరికా)
* సాంతా క్లారా లోయ లేదా "సిలికాన్ లోయ" (అమెరికా)
* దక్షిణ వేల్స్ లోయలు (వేల్స్)
* మెక్సికో లోయ (మెక్సికో),

## భారతదేశంలో ప్రముఖ లోయలు

* నిశ్శబ్ద లోయ, కేరళ
* కాశ్మీరు లోయ
* పుష్పాల లోయ
* గండికోట, పెన్నా నది లోయ
* అరకు లోయ


వర్గం:భూగోళశాస్త్రం
వర్గం:లోయలు
సిలికోసిస్

**సిలికోసిస్** (Silicosis) ఒక రకమైన వృత్తి సంబంధ శ్వాసకోశ వ్యాధి. ఇది సిలికా ధూళి పీల్చడం వల్ల వస్తుంది. ఈ వ్యాధిలో ఊపిరితిత్తులు వాచి గట్టిపడతాయి. 

సిలికోసిస్ అకస్మాత్తుగా వచ్చినప్పుడు న్యుమోనియా వలె ఆయాసం, జ్వరం, శరీరం నీలంగా మారడం జరుగుతుంది. 

ఈ వ్యాధిని మొదటిసారిగా రమజిని 1705 సంవత్సరం రాతి పనివాళ్ళలో గుర్తించాడు. సిలికోసిస్ అని పేరు పెట్టింది (లాటిన్ silex లేదా flint) 1870లో విస్కోంటి.  

చరిత్ర  

## <small>సిలికోసిస్   అనేది దీర్ఘకాలిక ఊ పిరితిత్తుల వ్యాధి.  ఇది  సిలికా ధూళిని పీల్చడం వల్ల వస్తుంది,సిలికా అనేది సహజంగా కొన్ని రకాల రాయి, రాతి, ఇసుక, బంకమట్టిలో లభిస్తుంది. ఈ పదార్థాలతో పనిచేయడం వల్ల చాలా  దుమ్ము ఏర్పడుతుంది. ఈ దుమ్మును  తొందరగా  పీల్చుకోవచ్చు . సిలికోసిస్  రాతి  ( రాళ్ళలో )  లో గృహ నిర్మాణాల,  కాంక్రీట్ పనివారలకు , సెరామిక్స్ పరిశ్రమలు , గాజుల పరిశ్రమలు , మైనింగ్ , క్వారీ , ఇసుక పారిశ్రామికులకు  వీళ్ళ అందరికి సిలికోసిస్ వ్యాధి వస్తుంది .  ఈ వ్యాధి రావడానికి  చాలా సంవత్సరాలు పడుతుంది, 10-20 సంవత్సరాలు సిలికాకు గురైన తర్వాత  వ్యాధి బారిన పడుతారు . అయితే  ఇది 5-10 సంవత్సరాల  తర్వాత కొన్నిసార్లు వ్యాధి బయట పడవచ్చును .</small>

### లక్షణాలు
నిరంతర దగ్గు,శ్వాస ఆడకపోవడం,బలహీనత , అలసట , కొంతమంది చివరికి నడవడం లేదా మెట్లు ఎక్కడం చాలా కష్టంగా  ఉంటుంది . ఊపిరితిత్తులు సరిగా పనిచేయడం మానేస్తే (శ్వాసకోశ వైఫల్యం)  చివరికి ప్రాణాంతకం కావచ్చు 

#### చికిత్స
సిలికోసిస్ కోసం నిర్దిష్ట పరీక్ష లేదు,  రోగనిర్ధారణ చేయడానికి  వైద్యులు  మన ఆరోగ్య పరిస్థితుల గురించి తెలుసుకొని  అంటే విశ్రాంతి  సమయంలో, వ్యాయామం చేసేటప్పుడు  శ్వాస గురించి అడుగుతారు.   రోగి పనిచేసిన సమయములో తీసుకున్న జాగ్రత్తలు ,  ధూమపాన అలవాటు ఉన్నదా లేదా రోగి నుంచి వైద్యులు తెలుసుకుంటారు  ఛాతీ  ఏక్స్ రే  పరీక్ష, సిటి స్కాన్ పరీక్ష  ద్వారా ఊపిరితిత్తుల గురించి  తెల్సుకొని సిలికాద్వారా వారు ఎంత నష్టం జరిగిందో తెలుసుకుంటారు . ఊపిరి తిత్తుల పరిక్ష ద్వారా రక్తం లో  ఆక్సిజన్ సామర్థ్యాన్ని తెలుకోవడం ,  కఫం ద్వారా తెలుసుకోవడం ,  బ్రోంకోస్కోపీ ద్వారా ఊపిరి తిత్తుల పరీక్ష ద్వారా కణజాల నమూనా సేకరించడం, బయాప్సీ ద్వారా ఊపిరితిత్తుల కణజాల నమూనాను  పొందడం వంటి పరీక్షల ద్వారా సిలికోసిస్ వ్యాధిని  పరిశీలిస్తారు    ప్రస్తుతం సిలికోసిస్‌కు చికిత్స లేదు.ఊపిరి   పీల్చే స్టెరాయిడ్లు ద్వారా ఊపిరితిత్తుల శ్లేష్మాన్ని తగ్గించడం ,  బ్రోంకోడైలేటర్లు శ్వాస భాగాలను సడలించడానికి సహాయపడతాయి,  ఊపిరి తిత్తుల మార్పిడి చికిత్స, పొగ త్రాగడం మాని పించడం వంటివి వైద్యులు చేస్తారు 

##### నివారణ
సిలికోసిస్ నివారించదగినది,  సిలికా దుమ్ముతో బయటపడే ఉద్యోగంలో పనిచేస్తుంటే రక్షించుకోవడానికి అవసరమైన  దుస్తులను వేసుకోవాలి.వీలైనప్పుడల్లా దుమ్ముతో పనిచేయడం  మానుకోవడం , పనిలో మురికిగా ఉన్న ప్రదేశాలలో పొగాకు ఉత్పత్తులను తినకూడదు, త్రాగకూడదు,  శుభ్రమైన దుస్తులను ధరించడం వంటివి ప్రజలు తీసుకోవాలి 

 
The full name for this disease when caused by the specific exposure to fine silica dust found in volcanoes is pneumonoultramicroscopicsilicovolcanoconiosis, and at 45 letters it is the longest word in any of the major English dictionaries. (The name has been described as a "trophy word"—its only job is to serve as the longest word.)
## మూలాలు

వర్గం:శ్వాసకోశ వ్యాధులు
గుహలు

thumb|200px|గుహ

**గుహ**, కొండలలో, భూమిలో సహజంగా ఏర్పడిన ఖాళీ. ఈ ఖాళీలు పెద్దవిగా, మనుషులు వెళ్ళగలిగేంత పరిమాణంలో ఉంటాయి. రాళ్ళు సహజమైన కోతకు గురైనపుడు గుహలు ఏర్పడతాయి. భూమి లోకి బాగా లోతుగా ఉండవచ్చు. సాధారణంగా గుహల ముఖద్వారాల వెడల్పు కంటే వాటి లోతు ఎక్కువగా ఉంటుంది. వాటిని ఎక్సోజీన్ అంటారు. ఐతే రాక్ షెల్టరు వంటి కొన్ని గుహలు లోతు తక్కువగాఅ ఉంటాయి. వీటిని ఎండోజీన్ అంటారు. గుహలను, గుహల్లోని పర్యావరణాన్నీ అధ్యయనం చేసే శాస్త్రాన్ని స్పీలియాలజీ అంటారు. వినోదం , విహారాల కోసం గుహల్లోకి వెళ్ళడాన్ని కేవింగ్ అంటారు.

## రకాలు
గుహలు కొన్ని కోట్ల సవత్సరాల కాలంలో ఏర్పడతాయి. అనేక భూగర్భ ప్రక్రియల ద్వారా ఇవి ఏర్పడవచ్చు. రసాయనిక చర్యలు, నీటి కోత, టెక్టోనిక్ బలాలు, సూక్ష్మజీవులు, వత్తిడి, వాతావరణ ప్రభావం మొదలైనవి వీటిలో కొన్ని.భూమి లోపలికి ఉన్న గుహ నిట్టనిలువు లోతు 3,000 మీటర్లకు మించి ఉండదని అంచనా వేసారు. పైనున్న రాళ్ళ వలన కలిగే పీడనం దీనికి కారణం. గుహల్లో కింది రకాలున్నాయి:

### సొల్యూషనల్ గుహలు
**చాలా ఎక్కువగా కనిపించే గుహలివి. ఇవి** రాతిలో, ఎక్కువగా సున్నపురాయిలో ఏర్పడతాయి. డొలమైట్, చలువరాయి వంటి వాటిలో కూడా ఏర్పడతాయి. వీటిలో ఉన్న పగుళ్ళ గుండా నీరు ప్రవహించి ఈ రాతిని కరిగించుకూంటు పోవడంతో ప్గుళ్ళు విస్త్రించి గుహలు ఏర్పడతాయి.

### ప్రాథమిక గుహ
ట్టూ ఉన్న శిలలు ఏర్పడినప్పుడే ఏర్పడిన గుహలను ప్రథమిక గుహలు అంటారు

### సముద్రపు గుహలు
ఇవి సముద్ర తీరాల వద్ద ఏర్పడే గుహలు.

### కరోజనల్ గుహ లేద ఇరోజనల్ గుహ
నీటి ప్రవాహాల కోత వలన ఏర్పడే గుహలు

### గ్లేసియర్ గుహ
ఐసు కరిగి ప్రవహించి పోవడంతో ఈ గుహలు ఏర్పడతాయి

### పగుళ్ళ గుహలు
నీటిలో కరగని రాళ్ళ మధ్య కరిగే జిప్సం వంటి పొరలు ఉన్నపుడు అవి కరిగిపోయి పగుళ్ళు ఏర్పడతాయి. దీంతో పైనున్న రాళ్ళు కూలబడి గుహలు ఏర్పడతాయి.

### టాలస్ గుహకు
రళ్ళ గుట్టల మధ్య ఏర్పడే గుహలు.

### ఏంకియలైన్ గుహలు
సముద్ర తీరానికి దగ్గర్లో ఏర్పడే గుహలు. వీటిలో ఉప్పునీటితో పాటు మంచినీరు కూడా ఉంటుంది.

## ప్రముఖ గుహలు
* అజంతా గుహలు
* ఉండవల్లి గుహలు
* ఎల్లోరా గుహలు
* బొర్రా గుహలు
* బెలూం గుహలు

## చిత్రమాలిక

File:Akkanna Madanna caves Indrakeeladri Vijayawada03.jpg|విజయవాడ లో అక్కన్నా మాదన్నా గుహాలయాలు
File:Caves on Dhammalingesvarasvami Hill 01.JPG|గుంటుపల్లి వద్ద బౌద్దారామం లో రాతిలో తొలచబడిన గుహల సముదాయము
దస్త్రం:Lechuguilla Cave Pearlsian Gulf.jpg|అమెరికా లోని లెచుగుల్ల (కొత్త మెక్సికో) గుహల సముదాయం


## మూలాలు


## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:భూగోళశాస్త్రం
వర్గం:గుహలు
వర్గం:గుహల జాబితాలు
నీటిలో కరిగే విటమినులు

thumb|విటమిన్-బి సప్లిమెంట్ టాబ్లెట్లు

## విటమిన్ బి1, (థయామిన్)
ఈ విటమిన్ను 'యాంటీ బెరి బెరి విటమిన్', 'యాంటీ న్యూరైటెక్ విటమిన్' అని కూడా అంటారు. థయామిన్ ధాన్యం పై పొరల్లో లభ్యమౌతుంది. ముఖ్యంగా బియ్యం, జొన్నలు, గోధుమ మొదలైన ధాన్యం పై పొరల్లో పుష్కలంగా లభిస్తుంది. పాలిష్ చెయ్యని (దంపుడు) బియ్యంలో ఈ విటమిన్ సమ్రుద్ధిగా లభిస్తుంది. 
పాలిష్ చెయ్యని గోధుమల ద్వారా వచ్చిన పిండిలో కూడా థయామిన్ లభిస్తుంది. థయామిన్ ధాన్యాల్లోనే కాకుండా పాలు, పప్పు ధాన్యాలు, కాలేయం, ఈస్ట్ లలో కూడా లభ్యమౌతుంది. శరీరంలో పిండి పధార్థాల జీవక్రియలో థయామిన్ ఉపయోగపడుతుంది. ఈ విటమిన్ లోపం వల్ల 'బెరి బెరి' వ్యాధి వస్తుంది.

## విటమిన్ బి 2,(రైబో ఫ్లావిన్)
దీనిని విటమిన్ -జి అని, ఎల్లో ఎంజైమ్ అని కూడా అంటారు. పాలు, గ్రుడ్లు, కాలేయంలలో ఈ విటమిన్ పుష్కలంగా లభిస్తుంది. ఈ విటమిన్ లోపం వల్ల నాలుక, నోటి మూలలు పగులుతాయి. దీనినే 'గ్లాసిటిస్' అంటారు. వృద్ధుల్లో ఈ విటమిన్ లోపం వల్ల కళ్ళలోనీళ్ళు కారుతుంటుంది.

## విటమిన్ బి 3,(నియాసిన్/నికోటిక్ ఆమ్లము)
దీనిని పెల్లెగ్రా ప్రివెంటివ్ విటమిన్ అని కూడా అంటారు. ఇది ఆకు కూరలు, జంతువుల కాలేయం, మూత్ర పిండాలు, కోడి గ్రుడ్లు, పాలు, చేపలు, వేరుశనగ పప్పులో లభిస్తుంది. ఈ విటమిన్ లోపం ఏర్పడినప్పుడు 'పెల్లగ్రా' వ్యాధి వస్తుంది. ఈ వ్యాధిగ్రస్తుల్లో మెడ, చేతులపై చర్మం ఎండి పోయి పొలుసులుగా మారుతుంది.

## విటమిన్ బి 6,(పైరిడాక్సిన్)
ఈ విటమిన్ అన్ని రకాల ఆహార పధార్థాలలో లభిస్తుంది. ఇది మన శరీరంలో విడుదలయ్యే అమైనొ ఆమ్లాల జీవక్రియల్లో ప్రధాన పాత్ర పోషిస్తుంది.

## ఫాంటోథినిక్ ఆమ్లం
ఈ విటమిన్ కూడా అన్ని రకాలైన ఆహార పధార్థాల నుండి లభిస్తుంది. కాలేయం, గ్రుడ్లు, వేరుశనగ, బటాణీ, మొదలైన వాటిలో పుష్కలంగా లభిస్తుంది. ఈ విటమిన్ లోపం వల్ల మనుషుల కాళ్ళలో మంటలు పుడతాయి.

## బయాటిన్
దీనిని విటమిన్ -హెచ్ అని కూడా అంటారు. బయాటిన్ కాలేయం, మూత్ర పిండం, ఆకుకూరల్లో పుష్కలంగా లభిస్తుంది. మానవుల జీర్ణ నాళంలో ఉండే సహజీవన బాక్టీరియా కూడా ఈ విటమిన్‌ను తయారు చేస్తుంది. యాంటీ బయాటిక్ మందులు ఎక్కువ కాలం వాడినప్పుడు, పచ్చి గ్రుడ్లను ఆహారంగా తీసుకున్నప్పుడు, ఈ విటమిన్ లోపం ఏర్పడే ప్రమాదం ఉంది. గ్రుడ్లలోని తెల్లసొనలో ఉండే 'ఆడ్విన్' అనబడే ప్రొటీను బయాటిన్ శోషణాన్ని అడ్డుకుంటుంది, కాబట్టి పచ్చి గ్రుడ్లను ఆహారంగా తీసుకున్నప్పుడు ఈ విటమిన్ లోపం ఏర్పడుతుంది. ఈ విటమిన్ లోపం వలన, శరీరం పాలిపోవడము, అలసట, కండరాల నొప్పులు, ఆకలి మందగించడం మొదలైన లక్షణాలు కలుగుతాయి.

## ఫోలిక్ ఆమ్లం
ఈ విటమిన్ ఆకు కూరలు, కాలేయం, గ్రుడ్లు, పాలు, మొదలైన వాటిల్లో సమ్రుద్దిగా లభిస్తుంది. ఎముక మధ్యలో ఎర్ర రక్త కణాల తయారీకి ఈ విటమిన్ ఉపయోగ పడుతుంది. ముఖ్యంగా ఎర్ర రక్త కణాల తయారీలో ఫోలిక్ ఆమ్లంతొ పాటు ఐరన్, కోబాల్ట్, విటమిన్ బి 12, విటమిన్ సి కూడా తోడ్పడతాయి. ఈ విటమిన్ లోపం వల్ల ఎర్ర రక్త కణాల సంఖ్య తగ్గి పోతుంది. దాని ఫలితంగా హిమోగ్లోబిన్ శాతం కూడా పడి పోతుంది. దీనినే 'ఎనీమియా'(రక్త హీనత) అంటారు.

## విటమిన్ బి 12,(సయనో కొబాలమిన్)
ఈ విటమిన్ కాలేయం, గ్రుడ్లు, పాలు, మాంసం మొదలైన వాటిల్లో పుష్కలంగా లభిస్తుంది. ఈ విటమిన్ లోపం వల్ల ఫెర్నీషియస్ ఎనీమియాకు దారి తీస్తుంది.

## విటమిన్ -సి
ఈ విటమిన్ నిమ్మజాతి పండ్లలో, ఉసిరికాయలు, జామకాయలు, మామిడి కాయల్లో ఎక్కువగా లభిస్తుంది. ఈ విటమిన్ యాంటీ ఆక్సిడెంట్‌గా పని చేస్తుంది. వ్యాధి నిరోధకతను పెంచి, గాయాలు తొందరగా మానడానికి, విరిగిన ఎముకలు తొందరగా అతకటానికి తోడ్పడుతుంది. విటమిన్ -సి లోపం వల్ల చర్మం క్రింద రక్త నాళాలు చిట్లుతాయి. దాని వల్ల చర్మం క్రింద నల్లటి మచ్చలు ఏర్పడతాయి. చిగుళ్ళ నుండి రక్తం కారుతుంది...

వర్గం:విటమినులు
అశోకచక్రం

[right|thumb|200px|[భారత జాతీయపతాకంలో గల 'అశోకచక్రం', దాని వివరాలు.]]

**అశోకచక్రం** (ఆంగ్లం : **Ashoka Chakra**), *ధర్మచక్రం* ఇందులో 24 ఆకులు (స్పోక్స్) గలవు.
ఈ చక్రం గురించి, మౌర్య సామ్రాజ్యంలో అనేక కథనాలున్నవి. అశోక చక్రవర్తి (273 - 232 క్రీ.పూ.) పరిపాలనా కాలంలో తన రాజధానియగు సారనాథ్ లోని అశోక స్తంభం యందు ఉపయోగించాడు.
నవీన కాలంలో ఈ అశోకచక్రం, మన జాతీయ పతాకంలో చోటుచేసుకున్నది. దీనిని 1947 జూలై 22 న, పొందుపరచారు. ఈ అశోకచక్రం, తెల్లని బ్యాక్-గ్రౌండ్ లో 'నీలి ఊదా' రంగులో గలదు.

[thumb|200px|ప్రఖ్యాత 'సాండ్-స్టోన్' (ఇసుకరాయి) లో చెక్కబడిన 'నాలుగు సింహాల' చిహ్నం. సారనాథ్ సంగ్రహాలయంలో గలదు. ఇది అశోక స్తంభం పైభాగాన గలదు. దీని నిర్మాణ [క్రీ.పూ. 250లో జరిగింది. భారత ప్రభుత్వము, దీనిని తన అధికారిక చిహ్నంగా గుర్తించింది.]]

అర్థం

## ఇవీ చూడండి

* భారత జాతీయ పతాకం
* భారత జాతీయ చిహ్నం
* స్వదేశీ ఉద్యమం

## బయటి లింకులు
* For Pictures of the famous original "Lion Capital of Ashoka" preserved at the Sarnath Museum which has been adopted as the "National Emblem of India" and the Ashoka Chakra (Wheel) from which has been placed in the center of the "National Flag of India" - See "lioncapital" from Columbia University Website, New York, USA

వర్గం:భారతీయ సంస్కృతి
వర్గం:భారత జాతీయతా సూచికలు
అశోక స్తంభం

[thumb|right|[వైశాలి (నగరం)|వైశాలి లోని అశోకుని స్తంభం.]]

**అశోక స్తంభాలు** (**Pillars of Ashoka**) ఉత్తరభారతదేశంలో తరచూ కానవచ్చే స్తంభాలు. వీటిని మౌర్య చక్రవర్తి అశోకుడు సా.శ.పూ. మూడవ శతాబ్దంలో స్థాపించాడు.

## చరిత్ర
చాలా స్తంభాలలో అశోకుని శాసనాలు, గౌతమబుద్ధుని ఉపదేశాలు కానవస్తాయి. ఇందులో సారనాథ్ లోని నాలుగు సింహాల స్తంభం ముఖ్యమైనది. ఈ స్తంభం నేటికినీ సారనాథ్ సంగ్రహాలయంలో భద్రపరచబడింది. 
[thumb|200px|ప్రసిద్ధ 'అశోకుని సింహ రాజధాని', [సారనాథ్ సంగ్రహాలయంలో భద్రపరచబడింది.]]

సారనాథ్ స్తంభం పై భాగాన ఈ అశోకుని సింహ రాజధాని, గలదు. ఈ స్తంభంలో అశోకుని శాసనాలు ఉన్నాయి. ఈ స్తంభంలో, కలువ పువ్వు (క్రిందివైపుకు తిరిగివున్నది), అశోకచక్రం, నాలుగు జంతుబొమ్మలు ఏనుగు, ఎద్దు, గుర్రం, సింహం గలవు.

## ఏక సింహ రాజధాని
[thumb|[వైశాలి (నగరం)|వైశాలి లోని, ఏక సింహ రాజధాని యొక్క ముఖదృశ్యం.|294x294px]]
ఈ ఏకసింహ రాజధాని వైశాలిలో గలదు.

## మూలాలు


## ఇవీ చూడండి
* మౌర్య కళలు
* అశోకచక్రం
* భారత జాతీయ చిహ్నం
* భారత జాతీయ పతాకం
* సారనాథ్
* లాట్ భైరవ్

## బయటి లింకులు
* For Pictures of the famous original "Lion Capital of Ashoka" preserved at the Sarnath Museum which has been adopted as the "National Emblem of India" and the Ashoka Chakra (Wheel) from which has been placed in the center of the "National Flag of India" - See "lioncapital" from Columbia University Website, New York, USA

వర్గం:భారతదేశంలో ప్రాచీన స్తంభాలు
వర్గం:బౌద్ధ నిర్మాణాలు
వర్గం:బౌద్ధ మతము
కె.సీతారామపురం (రాజుగారి నరసన్నపాలెం)

**కె.సీతారామపురము** కృష్ణా జిల్లా బాపులపాడు మండలంలోని రెవన్యూయేతర గ్రామం.
## గ్రామంలోని విద్యాసౌకర్యాలు
మండల పరిషత్తు ప్రాథమిక పాఠశాల.
## గ్రామానికి వ్యవసాయం, సాగునీటి సౌకర్యం
3 చెరువులు. 
## గ్రామ పంచాయతీ
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో, శ్రీమతి సుదిమెళ్ళ భాగ్యం, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. [1]
## గ్రామంలో ప్రధాన పంటలు
వరి, అపరాలు, కూరగాయలు, చేపలు పెంపకం

## గ్రామంలో ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు

## గ్రామ ప్రముఖులు
#ఎక్స్ సర్పంచి:: శ్రీ బళ్ళా వసంతరావు.
#ఎక్స్ సెక్రటరి:: శ్రీ బళ్ళా వెంకటేశ్వర రావు.
#ఈ గ్రామం నుండి అమెరికా, ఇంగ్లాండ్, సింగపూర్, కెనడా మొదలగు విదేశాలకు వెళ్ళినవారు చాలామంది కలరు. ఈ గ్రామం రాజులకు ప్రసిద్ధి. హనుమాన్ జంక్షన్ లారీ ట్రాన్స్ పోర్ట్ వ్యాపారములో ఈ ఊరికి ప్రత్యేక స్థానం ఉంది.
#ఈ గ్రామం త్వరలోనే కొత్తకళ సంతరించుకొనబోవుచున్నది. గ్రామంలోని చెరువుల అభివృద్ధి, శ్మశానవాటికలోని సౌకర్యాలతోపాటు, వాకింగ్ ట్రాక్, మిని ట్యాంక్ బండ్ వంటివి సాకారం కాబోతున్నవి. స్థానిక రాయలహంపి వ్యాపారసంస్థల అధునేత శ్రీ కనుమూరి రాజాబాబు, ఈ రకమైన గ్రామాభివృద్ధి పనులు చేపట్టడానికి ఇందుకు ముందుకు వచ్చారు. [2]

## గ్రామ విశేషాలు
కె.సీతారామపురం గ్రామాన్ని ఆకర్షణీయ గ్రామం (స్మార్ట్ విలేజ్) గా అభివృద్ధి చేయడానికై, ఈ గ్రామాన్ని, మండల తె.దే.పా.అధ్యక్షులు చెన్నుబోయిన శివయ్య దత్తత తీసుకున్నారు. [3]

## మూలాలు


## వెలుపలి లంకెలు
[1] ఈనాడు విజయవాడ; 2014,జనవరి-7; 5వపేజీ.
[2] ఈనాడు విజయవాడ; 2014,సెప్టెంబరు-29; 4వపేజీ.
[3] ఈనాడు అమరావతి; 2016,జనవరి-5; 4వపేజీ.
ఖడ్గమృగం

**భారతీయ ఖడ్గమృగం** (ఆంగ్లం *Indian Rhinoceros*) లేదా **ఒంటి కొమ్ము ఖడ్గమృగం** లేదా **ఆసియా ఒంటికొమ్ము ఖడ్గమృగం**, ఓ పెద్ద క్షీరదం, నేపాల్, భారత్ లోని అస్సాం యందు ఎక్కువగా కానవస్తుంది. హిమాలయాల పాదభాగాలలోని గడ్డిమైదానా లలోను, అడవులలోనూ కానవస్తుంది. భారత ఖడ్గమృగం గంటకు 25 మైళ్ళ వేగంతో పరుగెత్తగలదు. ఇది ఈతలో ప్రావీణ్యం గలది. దీని చూపు చాలా మందం.

ప్రాచీన శిలాజాల కాలపు జంతువులా కనబడే ఈ ఖడ్గమృగం, మందమైన 'వెండి రంగు చర్మాన్ని' గలిగి, వుంటుంది. దీని చర్మపు మడతలవద్ద చర్మం ఎర్రగావుంటుంది. మగజంతువుల మెడపై మందమైన చర్మపు మడతలుంటాయి, దీని శరీరంపై వెండ్రుకలు బహు స్వల్పం.

బంధించి వుంచితే 40 యేండ్లు, స్వేచ్ఛగా వదిలేస్తే 47 యేండ్లు బ్రతుకుతాయి.

వీటికి ప్రకృతిలో శత్రువులు చాలా తక్కువ. పులులు వీటి ప్రధాన శత్రువులు. ఇవి సమూహాలలో లేని దూడలను చంపివేస్తాయి. మానవులు రెండవ శత్రువుల కోవలోకి వస్తారు. మానవులు వీటిని చంపి వీటి శరీరభాగాలను అమ్ముకుంటారు.

## పరిధి
ఈ ఖడ్గమృగాలు, భారతదేశం, పాకిస్తాన్ నుండి బర్మా వరకు, బంగ్లాదేశ్, చైనా వరకు తిరుగుతూంటాయి. ఈశాన్యభారతం, నేపాల్ లో వీటి జనాభా ఉంది.

## జనాభా , అపాయాలు

పందొమ్మిదో శతాబ్దపు ఆఖరులో, ఇరవయ్యో శతాబ్దపు ప్రారంభ దశలో, వీటిని వేటాడి చంపేవారు. ఆ కాలంలో అస్సాం లోని ఆఫీసర్లు, స్వతహాగా 200 మృగాలను వేటాడి చంపారని రికార్డులు చూపిస్తున్నాయి. 1910 లో వీటి వేట భారతదేశంలో నిషేధింపబడింది.

1900 సం.లో కేవలం 100 మృగాలు మాత్రమే వుండగా, నేటికి వీటి జనాభా 2500 చేరింది. అయిననూ వీటి జనాభా అపాయస్థితిలోనే ఉంది.
భారత్, నేపాల్ ప్రభుత్వాలు ప్రపంచ వన్యప్రాణుల ఫండ్ నుండి సహాయం పొంది, వీటిని కాపాడుతున్నాయి.

ఖడ్గమృగాల జనాభా వనరులు : here.








## చిత్రమాలిక

దస్త్రం:Kazi rhino edit.jpg|ఒంటి కొమ్ము ఖడ్గమృగం లేదా *రైనోసెరాస్*. ప్రపంచంలో అత్యధికంగా ఒంటికొమ్ము ఖడ్గమృగాలు ఇక్కడున్నాయి.
Image:Sa-indianrhino.JPG|ముఖంపై 'ఒంటి ఖడ్గం'.
Image:Indian rhinoceros.png|భారతీయ ఖడ్గమృగం.
Image:Rhinos leofleck.jpg|చిట్వాన్ జాతీయ వనం (నేపాల్), యందు ఖడ్గమృగాలు, వాటి వెనుక ఏనుగుల గుంపు.
Image:Indian Rhino2 (Rhinoceros unicornis)2 - Relic38.jpg|భారతీయ ఖడ్గమృగం, మెట్రో టొరంటో జూ యందు



## మూలాలు

* 
* 
* 

## బయటి లింకులు

*Indian Rhino Info & Indian Rhino Pictures on the Rhino Resource Center
*Indian Rhino page at International Rhino Foundation website
*Greater Indian Rhinoceros page at TheBigZoo.com
*Indian Rhino page at AnimalInfo.org
*Indian Rhino page at AmericaZoo.com
*Indian Rhinoceros page at nature.ca
*Indian Rhinoceros page at UltimateUngulate.com
*Short narrated video about the Indian Rhinoceros
*Images, videos and information on the Indian Rhinoceros
*Asian Rhino Foundation

వర్గం:క్షీరదాలు
వర్గం:బేసిసంఖ్యలో గిట్టలు కలిగిన జంతువులు
తూము లక్ష్మీనరసింహదాసు

భద్రాద్రి శ్రీరాముని తన ఇష్టదైవంగా జీవితాంతం సేవించి తరించిన భక్త శిఖామణి **తూము లక్ష్మీనరసింహదాసు**. భద్రాచల రామదాసు కర్మలేశం అనుభవించడానికి ఇలా మరలా జన్మించాడని కొందరి భావన. తూము నరసింహదాసుది గుంటూరు మండలం. వీరి తండ్రి అప్పయ్య, తాత వెంకటకృష్ణయ్యలు శిష్టాచారపరులుగా ప్రసిద్ధులు.

ఇతడు 1790లో అప్పయ్య, వెంకమాంబ దంపతులకు మొదటి సంతానంగా జన్మించాడు. ఇరవై సంవత్సరాల వయసులో తండ్రి పరమపదించడంతో కుటుంబ భారం దాసుపై పడినది. అందుకోసం పొన్నూరులో పేష్కారుగా పనిచేశాడు. వంశానుగతంగా దాసుకు లభించిన వరం రామభక్తి. తన ఇంటిలోనే రామ మందిరం నిర్మించి, అడ్డుగా ఉన్న ఉద్యోగాన్ని వదులుకున్నాడు.

దాసు భారతదేశం అంతా సంచరించి తాను దర్శించిన దేవతలను పద్య కుసుమాలతో పూజించాడు. కాలినడకన దాసు కాశీయాత్ర, పూరీ, కుంభకోణం, తిరువయ్యూరు దర్శించాడు. మహాభక్తుడైన త్యాగరాజు దాసుని ఎదుర్కొని కీర్తనలు గానం చేస్తూ స్వాగతం చెప్పాడు. తరువాత కాంచీపురం, తిరుపతి, అయోధ్య, హరిద్వారం కూడా దర్శించాడు. అక్కడ నుండి భద్రగిరి చేరిన దాసుకు, శ్రీరామునికి జరుగవలసిన పూజాదికాలు కుంటుపడటం, బాధ కలిగించింది. రామచంద్రుడు ఒకనాటి రాత్రి కలలో కన్పించి హైదరాబాదులో మంత్రిగా ఉన్న చందూలాల్ అనే తన భక్తుని దర్శించమని అజ్ఞాపిస్తాడు. కలిసిన నరసింహ దాసును భద్రాచలం, పాల్వంచ పరగణాలకు పాలకునిగా నియమించాడు. నాటి నుండి భక్త నరసింహదాసు రాజా నరసింహదాసుగా ప్రసిద్ధిచెందాడు. ఆ రోజులలో నరసింహదాసు, అతని శిష్యుడు వరద రామదాసు తమ ఐశ్వర్యాన్ని భద్రాద్రి రాముని కైంకర్యానికే వినియోగించారు. భద్రాచలం కలియుగ వైకుంఠంతో తులతూగినది. నారద తుంబురులే, నరసింహ, వరద రామదాసులుగా దివి నుండి భువికి దిగివచ్చారని భక్తులు భావించారు.

వరద రామదాసుకు క్షయ వ్యాధి సోకింది. నిరంతరం రామనామ స్మరణ చేసుకునే దాసు విజయ సంవత్సరం (1833-34) బాధ్రపద చతుర్థి నాడు రామునిలో లీనమయాడు. అతని భౌతిక కాయాన్ని గోదావరి నదిలో నిమజ్జజం చేయడానికి వెళ్ళిన భక్తుల బృందంతో సహా దేహత్యాగం చేశారు.

ఆయన రచించిన కృతిని ఆలపించిన వారు డాక్టర్ కల్లూరి మురళీకృష్ణ గారు.

చూడగల్గెను రాముని సుందర రూపము

వేడుకలర శ్రీభద్రద్రి విభుని రాఘవ ప్రభుని నేడు

కరకు బంగారు మకుటము మెఱయు కస్తూరి తిలకము

సరసమైన బొమలు కరుణ కురియు కందోయు గలుగు స్వామిని

నీల నీరద దేహము మేలి పసిడి చేలము

చాల భక్తుల బ్రోవ జాలు పదములు గలుగు స్వామిని

ఇందువదనమందు మందహాసము మెఱయగ

అందమైన వెడద యురమునందు ముత్యపు సరులు గలవాని

రత్నమంటపమందు సీతారమణి వామాంకమందు

యత్నముగా మెఱయు మమ్మేలు ఇనకులాంబుధి సోమును రాముని

ఇరుగడల చామరములిడగ వరుస ముత్యాల గొడుగులమర

నరసింహదాసుడెదుట జేయు నాట్యమవధరించు స్వామిని 

22, సెప్టెంబర్ 2020, మంగళవారం నాటి ప్రసాద్ అక్కిరాజు గారి సేకరణ 
## మూలాలు

* తూము నరసింహదాసు, దక్షిణాది భక్తపారిజాతాలు, శ్యామప్రియ, యస్.వి.యస్.గ్రాఫిక్స్, హైదరాబాదు, 2003.
## ఇతర లింకులు
* Tumu Narasimha Dasu (1790-1833)

వర్గం:1790 జననాలు
వర్గం:1833 మరణాలు
వర్గం:వాగ్గేయ కారులు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా ఆధ్యాత్మిక వ్యక్తులు
బణువు

thumb|హీలియం బణువు
**బణువు** అనేది కొత్తగా తయారు చేసిన మాట. ఇంగ్లీషులో మోలిక్యూల్‌ (molecule) కి సమతుల్యమైన మాట ఇది. కొన్ని అణువుల సముదాయం అనే అర్థం స్పురించేలా 'బహుళంగా ఉన్న అణువు' అని విశ్లేషణ చెప్పుకో వచ్చు. ఈ మాటని మొట్టమొదట అమెరికాలో 1967 ప్రాంతాలలో ప్రచురించబడ్డ తెలుగుభాషా పత్రిక లో ప్రయోగించబడింది. ఈ మాటని వేమూరి వేంకటేశ్వరరావు స్వీకరించి తన జీవరహశ్యం, రసగంధాయ రసాయనం, జీవ నది అన్న పుస్తకాలలో విరివిగా వాడేరు.

## అవసరం

తెలుగులో అణువు, పరమాణువు అనే రెండు మాటలు ఉన్నాయి. ఈ రెండూ కూడా atom అనే ఇంగ్లీషు మాటకి పర్యాయపదాలుగా వాడటం జరుగుతోంది తప్ప ఏ మాట ఏసందర్భంలో వాడాలన్నది వివాదాస్పదంగా ఉండి పోయింది. ఉదాహరణకి atom అనే మాటకి 'పరమాణువు' సమతుల్యం అనే వారు అణుశక్తి, అణుబాంబు అనే వాడుకని గమనించే ఉంటారు. 
మంత్రపుష్పంలో 'పీతాభాస్వత్వణూపమా' అనే ప్రయోగం ఉంది. ఇక్కడ 'అణువు' అంటే atom అనే అర్థం స్పురిస్తుంది కాని, molecule అనే అర్థం స్పురణకి రాదు.

అంతే కాదు. atom ని పరమాణువు అంటే అణుగర్బంలో ఉన్న రేణువుల సంగతి? కనుక ప్రస్తుతం భౌతిక, రసాయనిక శాస్త్రాలలో ఉన్న భావాలకి సరిపడా తెలుగు మాటలు లేవు కనుక కొన్ని కొత్త మాటలు అవసరం. బణువు అనేది ఆ అవసరం తీర్చటానికి పుట్టింది.

## ఇవి కూడా చూడండి

* అణువు
* పరమాణువు

## మూలాలు

వర్గం:రసాయన శాస్త్రం
వర్గం:పదజాలం
వర్గం:తెలుగు భాష లో కొత్త పదాలు
దక్షిణాది భక్తపారిజాతాలు

**దక్షిణాది భక్తపారిజాతాలు** 2003 సంవత్సరంలో రావినూతల శ్యామప్రియ రచించిన తెలుగు పుస్తకం. భగవాన్ శ్రీ రమణ మహర్షికి దీనిని అంకితం చేశారు. దీనిని యస్.వి.యస్.గ్రాఫిక్స్,  హైదరాబాదులో ప్రథమంగా ముద్రించారు. ఇందు 31 మంది దక్షిణ భారతదేశానికి చెందిన భక్తుల గురించి సరళమైన తెలుగు భాషలో టూకీగా తెలిపారు.

## విషయ సూచిక
* భక్తకవి పోతన
* త్యాగరాజుస్వామి
* నారాయణతీర్థులు
* భద్రాచల రామదాసు
* అన్నమయ్య
* క్షేత్రయ్య
* తరిగొండ వెంకమాంబ
* తూము నరసింహదాసు
* పురంధరదాసు
* విజయదాసు
* గోపాలదాసు
* జగన్నాధదాసు
* కనకదాసు
* బసవేశ్వరుడు
* అక్కమాదేవి
* అప్పర్
* మాణిక్యవాచకర్
* జ్ఞాన సంబంధర్
* సుందరమూర్తి
* నందనారు
* నమ్మాళ్వారు
* కార్తెక్కాల్ అమ్మ
* కులశేఖర్ ఆళ్వారు
* స్వాతి తిరునాళ్
* తిరుప్పనాళ్వార్
* జ్ఞానదేవ్
* తుకారాం
* కుమ్మరి గోరా
* నామ్ దేవ్
* ఏకనాధుడు
* సమర్ధ రామదాసు

## మూలాలు
* దక్షిణాది భక్తపారిజాతాలు, శ్యామప్రియ, యస్.వి.యస్.గ్రాఫిక్స్, హైదరాబాదు, 2003.

వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
వర్గం:2003 పుస్తకాలు
భారతదేశంలోని ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాల జాబితా

**భారత్‌లో** **ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాల జాబితా**: యునెస్కో వారు, భారతదేశంలోని 40  ప్రదేశాలను ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాలుగా ప్రకటించారు. ఈ ప్రదేశాలు ఆసియా, ఆస్ట్రేలియా లోని ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాల జాబితాలో తమ స్థానాలు పొంది ఉన్నాయి.  ఇంకా కొన్ని ప్రతిపాదన దశలో వున్నాయి. 

## ఆంధ్రప్రదేశ్
* తిరుపతి
* పాపి కొండలు
* బొర్రా గుహలు
* అరకు లోయ
* లంబసింగి
* అమరేశ్వరాలయం (అమరారామం)

## తెలంగాణ

* రామప్ప దేవాలయం - ములుగు జిల్లా.

## ఉత్తరప్రదేశ్

* తాజ్ మహల్
* ఆగ్రా కోట 
* ఫతేపూర్ సిక్రీ

## మహారాష్ట్ర

* అజంతా గుహలు
* ఛత్రపతి శివాజీ టెర్మినస్
* ఎలిఫెంటా గుహలు
* ఎల్లోరా గుహలు

## మధ్యప్రదేశ్

* భీమ్‌బేట్కా శిలా గుహలు
* ఖజురహో నిర్మాణ సమూహాలు
* దులాదేవో ఆలయం
* సాంచి స్థూపం

## గుజరాత్

* చంపానేర్-పావగఢ్ పురావస్తు వనం

## పశ్చిమ బెంగాల్

* సుందర్‌బన్స్ జాతీయ ఉద్యానవనం
## గోవా

* గోవా చర్చీలు, కాన్వెంట్లు

## తమిళనాడు
* చోళులు నిర్మించిన మహాదేవాలయాలు
* మహాబలిపురం స్మారక కట్టడాలు సమూహం

## కర్ణాటక

* పట్టాడకల్ స్మారక కట్టడాలు సమూహం

## ఢిల్లీ
* కుతుబ్ మీనార్
* హుమాయూన్ సమాధి
* ఎర్రకోట

## అస్సాం

* కాజీరంగా జాతీయవనం
* మానస్ జాతీయ అభయారణ్యం

## రాజస్థాన్

* కియోలాడియో జాతీయ ఉద్యానవనం
* జంతర్ మంతర్ వేదశాల (జైపూర్)

## బీహార్

* మహాబోధి దేవాలయం

## ఉత్తరాంచల్
* నందాదేవి జాతీయ ఉద్వానవనం
* వ్యాలీ ఆఫ్ ఫ్లవర్స్ జాతీయ ఉద్యానవనం

## ఒడిషా
* కోణార్క సూర్య దేవాలయం

## పశ్చిమ బెంగాల్

* రాధా శ్యామ్ మందిరం, బిష్ణుపూర్

## ఇతరత్రా

* భారత పర్వత రైల్వేలు
## చిత్రమాలిక


దస్త్రం:Kazi rhino edit.jpg|ఖడ్గమృగం కాజీరంగా జాతీయవనం
దస్త్రం:Mahabodhitemple.jpg|మహాబోధి దేవాలయం, బీహార్
దస్త్రం:Humayuns Tomb Delhi 31-05-2005 pic3.jpg|హుమాయూన్ సమాధి, ఢిల్లీ
దస్త్రం:RedFort.jpg|ఎర్రకోట, ఢిల్లీ
దస్త్రం:Temple Pattadakal.JPG|పట్టడకల్, కర్నాటక
దస్త్రం:Sanchi Great Stupa Torana.jpg|సాంచి, మధ్యప్రదేశ్
దస్త్రం:Khajuraho - Kandariya Mahadeo Temple.jpg|ఖజురహో, మధ్యప్రదేశ్
దస్త్రం:Ajanta (63).jpg|అజంతా గుహలు, మహారాష్ట్ర
దస్త్రం:Chhatrapati Shivaji Maharaj Terminus at night, Mumbai, Maharashtra, India (2003).jpg|ఛత్రపతి శివాజి టెర్మినస్, మహారాష్ట్ర
దస్త్రం:Île d'Elephanta.jpg|ఎలిఫెంటా, మహారాష్ట్ర
దస్త్రం:Ellora cave10 001.jpg|ఎల్లోరా గుహలు, మహారాష్ట్ర
దస్త్రం:Konark Surya Temple.jpg|కోణార్క్, ఒడిషా


## ఇవీ చూడండి

* ప్రపంచ వింతలు
* ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశం
* మహా నిర్మాణాలు

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

వర్గం:ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాలు
వర్గం:భారతదేశం లోని ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాలు
వర్గం:జాబితాలు
కూడలి (అయోమయనివృత్తి)

**కూడలి** లేదా **జంక్షన్** అనగా తెలుగులో రవాణా వ్యవస్థకు చెందిన రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ దారులు కలుసుకొనే ప్రదేశం. ఇక్కడ దారి మార్చుకోవడానికి లేదా ఒక రవాణా పద్ధతి నుండి మరొక రవాణా పద్ధతికి మారడానికి అవకాశం ఉంటుంది. ఆంగ్లంలో జంక్షన్ లాటిన్ భాషలో కలుపు అని అర్థం.

## చారిత్రక ప్రాముఖ్యత

చారిత్రాత్మకంగా చాలా పట్టణాలు రహదారి కూడలి ప్రాంతాలలోనే అభివృద్ధి చెందాయి. ఈ ప్రాంతాలలో ప్రజలు, వ్యాపారస్థులు ప్రయాణం మధ్యలో విశ్రాంతి తీసుకోవడానికి, లావాదేవీలు నడపడానికి అవకాశం ఉండేది. ప్రాచీన ఐరోపాలోని రోము నగరం ఇందుకు మంచి ఉదాహరణ.

ఇదే విధంగా రైల్వే వ్యవస్థ అభివృద్ధి చెందిన తర్వాత రైల్వే కూడలి ఒక పట్టణంగా ఉండేది. ముందుగా ఉద్యోగుల కోసం ఏర్పరిచినా, తరువాతి కాలంలో ఇతర ప్రాంతాల వారికి వ్యాపార రీత్యా అభివృద్ధికి అవకాశం ఎక్కువగా ఉండడం మూలంగా ఇవి ఇతరత్రా మార్పులు చెంది పెద్ద పట్టణాలుగా మార్పుచెందాయి. మన రాష్ట్రంలోని విజయవాడ ఒక మంచి ఉదాహరణ.

## రహదారి కూడలి ప్రాముఖ్యంగా ఉన్న కొన్ని పట్టణాలు
* హనుమాన్ జంక్షన్
*విజయవాడ
*గుంటూరు
* చిలకలపాలెం
* కత్తిపూడి

## రైల్వే కూడలి ప్రాముఖ్యంగా ఉన్న కొన్ని పట్టణాలు
*సికింద్రాబాదు ఒక పెద్ద రైల్వే కూడలి
*విజయవాడ మన రాష్ట్రంలో ఒక పెద్ద రైల్వే కూడలి.
*గుంటూరు రైల్వే కూడలి
*నిడదవోలు రైల్వే కూడలి
*విజయనగరం రైల్వే కూడలి

వర్గం:రవాణా వ్యవస్థ
సత్యమేవ జయతే

[thumb|[భారత జాతీయ చిహ్నం.]]

**సత్యమేవ జయతే** (ఆంగ్లం : **"Truth alone triumphs."**) (సంస్కృతం : सत्यमेव जयते) : "సత్యం మాత్రమే జయిస్తుంది") అనేది ముండక ఉపనిషత్తులోని ఒక మంత్రం. భారత జాతీయ నినాదంగా 1950 జనవరి 26న ఆమోదించారు.
## చరిత్ర

ఈ నినాదాన్ని ఉత్తర ప్రదేశ్, సారనాధ్ లోని అశోకుడి ఏక సింహ రాజధాని నుండి సేకరించారు. ఈ నినాద మూలాలు ముండక ఉపనిషత్తు లోని మంత్రం 3.1.6 నుండి గ్రహించారు. ఈ మంత్రం ఇలా సాగుతుంది.

:సత్యమేవ జయతే నానృతమ్ 
:సత్యేన పంథా వితతో దేవయానః
:యేనాక్రమాంత్యా ఋషయోహ్యాప్తాకామా
:యాత్ర తత్సత్యస్య పరమం నిధానమ్

::అర్థం : సత్యమే జయిస్తుంది, అసత్యం కాదు. సత్యం ద్వారా దివ్య (దేవ)మార్గం అవగతమౌతుంది. ఆ మార్గంలోనే ఋషులు తమ అభీష్టాలను వెరనేర్చుకొని పరమ నిధానాన్ని చేరుకోగలిగారు.

## వాడుక
భారత అధికారిక చిహ్నంలోని ధర్మసూత్రం 'సత్యమేవ జయతే' వ్యాక్యాన్ని 'భారత అధికారిక చిహ్నం - 2007' నిబంధనల ప్రకారం రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు, ప్రభుత్వ సంస్థలు తమ అధికారిక కార్యకలాపాల్లో తప్పకుండా ముద్రించాలని కేంద్రం సూచించింది. 
## ఇతర ఆసక్తిగల విషయాలు
* ఖురాన్ సూక్తి "నస్‌రుమ్ మినల్లాహి వ ఫతహ్ ఉన్ ఖరీబ్", సత్యం (అల్లాహ్) యొక్క జయం, అతి దగ్గరలో వుంటుంది. (ఇలాంటి అర్థాన్నే ఇస్తుంది)
* చెక్ రిపబ్లిక్ దేశ నినాదం "ప్రావ్‌దా విటేజీ" (సత్యమే ఉంటుంది). (ఇలాంటి అర్థాన్నే ఇస్తుంది.) 

## మూలాలు

వర్గం:నినాదాలు
వర్గం:సంస్కృత పదజాలము
ఆస్టెరాయిడ్ పట్టీ

[300px|thumb|ప్రధాన ఆస్టెరాయిడ్ పట్టీ (తెల్లని రంగులో), [అంగారకుడు, బృహస్పతి ల కక్ష్యల మధ్య గలదు.]]
**ఆస్టెరాయిడ్ పట్టీ** (ఆంగ్లం : **Asteroid Belt**), సౌరమండలము (సౌరకుటుంబం) లో ఒక ప్రాంతం, ఈ ప్రాంతం, అంగారకుడు, బృహస్పతి గ్రహాల మధ్య నున్నది. ఈ ప్రాంతం, లెక్కకుమించిన అనాకార శరీరాలతో నింపబడి వుంటుంది, వీటిని ఆస్టెరాయిడ్లు లేదా సూక్ష్మ గ్రహాలు అంటారు. ఈ ఆస్టెరాయి పట్టీని *ప్రధాన పట్టీ*గానూ అభివర్ణిస్తారు, కారణము, సౌరమండలములోని, ఇతరప్రదేశాలలోనూ 'సూక్ష్మ గ్రహాలు' గల ప్రదేశాలున్నాయి. ఉదాహరణకు క్యూపర్ బెల్ట్, విసరబడ్డ డిస్క్.

[thumb|250 px|right|ఆస్టెరాయిడ్ [951 గాస్ప్రా, అంతరిక్ష నౌక గెలీలియో తీసిన మొట్టమొదటి చిత్రం. 1991 లో అతి దగ్గరనుండి పయనించి నపుడు.]]

[right|thumb|1969, [మెక్సికోలో పడిన ఉల్క అల్లెండి.]]

## ఉల్కలు
ఆస్టెరాయిడ్ లు, ఒకదానినొకటి ఢీ కొట్టడం వల్ల, వాటి శిథిలాలు ఉల్కలు లాగా మారి, భూమి యొక్క వాతావరణంలో ప్రవేశిస్తాయి. భూమిపై కనబడిన 30,000 ఉల్కలలో 99.8 శాతం, ఆస్టెరాయిడ్ పట్టీనుండి ఉద్భవించినవే. 2007 సెప్టెంబరులో అమెరికా-చెక్ రిపబ్లిక్ టీమ్ నిర్వహించిన సంయుక్త పరిశోధనలలోని విషయం, ఆస్టెరాయిడ్ 298 బాప్టిస్టినా, మెక్సికోలో 6.5 కోట్ల సంవత్సరాలకు పూర్వం పడింది. దీని పర్యవసానంగా భూమిపై నున్న డైనోసార్ లు, అంతమయ్యాయి.

## అతి పెద్ద ఆస్టెరాయిడ్‌లు
:*ఇవీ చూడండి: [[అతిపెద్ద ఆస్టెరాయిడ్లు]]*
[thumb|upright|left|అతి పెద్ద ఆస్టెరాయిడ్ [సెరిస్ (మరుగుజ్జు గ్రహం)|సెరిస్]]

## ఇవీ చూడండి
* సౌరమండలము
* బృహస్పతి
* కుజుడు

## మూలాలు

## ఇతర పఠనాలు
* 

## బయటి లింకులు
* 
* Asteroids Page at NASA's Solar System Exploration
* 
* 
* 
* 
* 
* Plots of eccentricity vs. semi-major axis and inclination vs. semi-major axis at Asteroid Dynamic Site
* 

వర్గం:ఖగోళ శాస్త్రం
వర్గం:సౌర వ్యవస్థ
రాజనాల (అయోమయ నివృత్తి)

రాజనాల ఇంటి పేరుతో పేరుతో ఇద్దరు తెలుగు నటులు ఉన్నారు. 

*రాజనాల కాళేశ్వరరావు - ఇతను **రాజనాల** గా ప్రసిద్ధుడు.
*రాజనాల నాగేశ్వరరావు - ఇతను **ఆర్.నాగేశ్వరరావు**గా ప్రసిద్ధుడు. ఆర్‌. నాగేశ్వర రావు
*రాజనాల వెంకటప్పయ్య శాస్త్రి - సుప్రసిద్ధ గాయకులు.
పోఖ్రాన్

**పోఖ్రాన్** లేదా **పోకరాన్**, రాజస్థాన్ జైసల్మేర్ జిల్లా లోని, ఒక పట్టణం, పురపాలక సంఘం . ఇది థార్ ఎడారి ప్రాంతంలో ఉంది. భారత్ తన మొదటి అణుపరీక్ష ఇక్కడనే చేపట్టింది.

## భూగోళికం
పోఖ్రాన్  న ఉంది. దీని సరాసరి ఎత్తు 233&nbsp;మీటరులు (764&nbsp;అడుగులు) రాళ్ళతో చుట్టబడిన ఇసుక ప్రాంతం. పోఖ్రాన్ అనగా 'ఐదు ఎండమావులు'. జోధ్‌పూరు నుండి జైసల్మేరు, బికనేరు నుండి జైసల్మేరు పోయే మార్గం మధ్యన పోఖ్రాన్ ఉంది.

## జనగణన
2001 గణాంకాల ప్రకారం,  పోఖ్రాన్ పట్టణ జనాభా 19,186,అందులో పురుషులు 55%, స్త్రీలు 45%. అక్షరాస్యత సరాసరి 56%, జాతీయ సరాసరి 59.5% కంటే తక్కువగా ఉంది. అక్షరాస్యత పురుషులలో 68%, స్త్రీలలో 41%. పోఖ్రాన్ లో 19% జనాభా 6 సంవత్సరాల కంటే తక్కువ వయస్సు గల వారు ఉన్నారు.

## అణు పరీక్ష ప్రదేశం
1972 సెప్టెంబరు 7 న, పోఖ్రాన్ ప్రపంచ దృష్టిని ఆకర్షించింది. అప్పటి ప్రధాన మంత్రి ఇందిరా గాంధీ భాభా అణు పరిశోధనా సంస్థ (B.A.R.C) ట్రాంబేకు, భారత్ లో తయారైన అణు పరికరాన్ని పరీక్ష చేయడానికి అధికారాలు ఇచ్చింది. మే 18 1974 న భారత్ తన మొదటి అణుపరీక్ష చేపట్టింది. 1998 మే 11 నుండి మే 13 వరకు ఐదు అణుపరీక్షలు చేపట్టింది. ఆ తరువాత పరీక్షలకు నిషేధం ప్రకటించింది.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:రాజస్థాన్
వర్గం:అణుపరీక్షల ప్రదేశాలు
వర్గం:భారతదేశంలో అణుశక్తి విజ్ఞానం
భారత రాజ్యాంగం - ప్రాథమిక విధులు

**భారతదేశంలో ప్రాథమిక విధులు** (ఆంగ్లం : **Fundamental Duties**)
 
1976 భారత రాజ్యాంగ 42వ సవరణ ప్రకారం భారతదేశపు పౌరులకు ప్రాథమిక విధులు ఇవ్వబడినవి.అధికరణ 51-ఏ, ప్రకారం పది ప్రాథమిక విధులు ఇవ్వబడినవి. పౌరులకు ఇవ్వబడిన ఈ పది విధులు, వ్యక్తగత, పరిసరాల పట్ల, సమాజం పట్ల, దేశం పట్ల తమ విద్యుక్త ధర్మాన్ని తెలియజేస్తాయి. 2002 భారత రాజ్యాంగ 86వ సవరణ ప్రకారం 11వ విధి ఇవ్వబడింది. ఈ విధి, "తండ్రి గాని, సంరక్షకుడు గాని, తమ బిడ్డలకు 6-14 వయస్సు వరకు విద్యా బోధన చేపట్టాలి", అని బోధిస్తుంది.పౌరులందరూ తమకు ఇవ్వబడిన విధులను గౌరవించి, దేశం పట్ల, సమాజం పట్ల, పరిసరాల పట్ల తమ వ్యక్తిగత బాధ్యతను గుర్తించి మసలుకోవలెను.

## అధికరణ 51-ఏ ప్రకారం ప్రాథమిక విధులు

భారతదేశంలో ప్రతి పౌరునికి గల **ప్రాథమిక విధులు** :

# భారత రాజ్యాంగాన్ని గౌరవించవలెను. రాజ్యాంగపు ఆదర్శాలను, సభలను, జాతీయ పతాకాన్ని, జాతీయ గీతాన్ని గౌరవించవలెను.
# భారత స్వతంత్ర సంగ్రామంలో, ప్రోత్సహింపబడ్డ ఆదర్శాలను గౌరవించాలి. 
# భారతదేశపు సార్వభౌమత్వాన్ని, అఖండత్వాన్ని, ఏకత్వాన్ని గౌరవించి, పెంపొందింపవలెను.
# అవసరం లేదా అవకాశం గలిగితే భారతదేశానికి సేవచేయుటకు ఎల్లవేళలా సిద్ధంగా వుండవలెను.
# భారతదేశంలో, కుల, మత, వర్గ, లింగ, వర్ణ విభేదాలు లేకుండా ప్రజలందరినీ గౌరవించవలెను. సోదరభావాన్ని, సౌభ్రాతృత్వాన్నీ పెంపొందించవలెను.  స్త్రీల యొక్క గౌరవమర్యాదలను  భంగపరిచే  అమర్యాదకరమైన ఆచారాలను పద్ధతులను విడనాడాలి. 
# మన భారతదేశంలో గల మిశ్రమ సంస్కృతినీ, మిశ్రమ, అద్భుత వారసత్వాన్ని కాపాడుకొన వలెను.
# ప్రకృతీ పరిసరాలైన అడవులను, సరస్సులను, నదులను, వన్యప్రాణులను, ఇతర జీవులను సంరక్షించుకొనవలెను.
# శాస్త్రీయ దృక్పథాన్ని, వైజ్ఞానిక విషయాలను పెంపొందించి జ్ఞానాభివృద్ధి కొరకు ఎల్లవేళలా పాటుపడవలెను. 
# ప్రభుత్వ ఆస్తులను, ప్రజల ఆస్తులను కాపాడవలెను. హింసను విడనాడవలెను. 
# భారతదేశం అభివృద్ధి చెందునట్లు, వ్యక్తిగతంగాను, సామాజికంగాను లేదా మిశ్రమంగానూ పాటుపడుతూ, దేశ ఉజ్వల భవిష్యత్తును కాంక్షిస్తూ, దానిని సాధించుటకు కృషిచేయవలెను.
# 6-14 సంవత్సరాల పిల్లలకి నిర్బంధ విద్యను అందించాలి.

## ఇవీ చూడండి
* భారత రాజ్యాంగము
* భారతదేశంలో ప్రాథమిక హక్కులు
* భారతదేశంలో ఆదేశిక సూత్రాలు

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు



* 

* 

*  Date of ruling 15 December 1995

*  In this case, famously known as the "Fundamental Rights case", the Supreme Court of India decided that the basic structure of the Constitution of India was unamendable.

* 

* *Maneka Gandhi v. Union of India*; AIR 1978 S.C. 597, (1978).





* 

* 

* 

* 

* 

* Article 29 of  Universal Declaration of Human Rights|*Universal Declaration of Human Rights and International Covenant on Civil and Political Rights*.


వర్గం:భారత రాజ్యాంగం
పుహళేంది

**పుహళేంది**, ప్రముఖ దక్షిణ భారత సినీ సంగీత దర్శకుడు. అనేక తమిళ, తెలుగు, కన్నడ, మలయాళ సినిమాలకు సంగీతం సమకూర్చాడు. మలయాళీ అయిన పుహళేంది అసలు పేరు వేలాయుధన్ నాయర్. ఈయన తెలుగులో *[[పసివాడి ప్రాణం]]*, *[[వింత కథ]]*, *సంసారం ఒక సంగీతం*, *[[జడగంటలు]]*, *[[జేగంటలు]]* వంటి సినిమాలకు సంగీతం సమకూర్చాడు. ఈయన సినిమాలకే కాక భాగవతం టీవీ ధారావాహికకు కూడా సంగీతం సమకూర్చాడు.

పుహళేంది ఫిబ్రవరి 27న తిరువనంతపురంలోని ఒక హోటల్లో గుండెపోటుతో మరణించాడు.

## సంగీతం సమకూర్చిన చిత్రాలు
;సహాయ సంగీత దర్శకునిగా
*శ్రీనాథ కవిసార్వభౌముడు (1993) 
*స్వాతి కిరణం (1992) 
*పెళ్ళి పుస్తకం (1991) 
*సూత్రధారులు (1990) 
*జానకిరాముడు (1988) 
*శృతిలయలు (1987) 
*మంగమ్మగారి మనవడు (1984) 
*పెళ్ళి చూపులు (1983) 
*శుభలేఖ (1982) 
*రాధా కళ్యాణం (1981) 
*త్యాగయ్య (1981) (సహాయ సంగీత సూపర్వైజర్) 
*కలియుగ రావణాసురుడు (1980) 
*సప్తపది (1980) 
*శుభోదయం (1980) 
*తాయారమ్మ బంగారయ్య (1979) 
*శంకరాభరణం (1979) 
*సీతామాలక్ష్మి (1978) 
*ఇంద్రధనుస్సు (1977) 
*మాంగల్యానికి మరో ముడి (1976) 
*సెక్రటరీ (1976) 
*సీతా కళ్యాణం (1976) 
*గుణవంతుడు (1975) 
*జీవనజ్యోతి (1975) 
*ఓ సీత కథ (1974) 
*అందాల రాముడు (1973) 
*మాయదారి మల్లిగాడు (1973) 
*నేరము – శిక్ష (1973) 
*శారద (1973) 
*బడిపంతులు (1972) 
*కొడుకు కోడలు (1972) 
*చెల్లెలి కాపురం (1971) 
*చిన్ననాటి స్నేహితులు (1971) 
*బాలరాజు కథ (1970) 
*బుద్ధిమంతుడు (1969) 
*బంగారు పిచ్చుక (1968) 
*ప్రాణమిత్రులు (1967) 
*సాక్షి (1967) 
*సుడిగుండాలు (1967) 
*ఆస్తిపరులు (1966) 
*కన్నెమనసులు (1966) 
*అంతస్థులు (1965) 
*సుమంగళి (1965) 
*తేనె మనసులు (1965) 
*తోడు నీడ (1965) 
*ఆత్మబలం (1964) 
*దాగుడుమూతలు (1964) 
*మూగమనసులు (1964) 
*మంచి మనసులు (1962) 
*ఇద్దరు అమ్మాయిలు (1972) 

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* https://web.archive.org/web/20080624083150/http://tollywood.allindiansite.com/g/197t.html

వర్గం:తెలుగు సినిమా సంగీత దర్శకులు
ష్ గప్ చుప్ (నవల)

thumb|right|200px|ష్ గప్ చుప్ నవల ముఖ చిత్రము
**ష్ గప్ చుప్** అనేది మల్లాది వెంకట కృష్ణమూర్తి గారి నవలల్లో ఒక ప్రసిద్ధ నవల. దీనిని జంధ్యాల దర్శకత్వంలో సినిమాగా నిర్మించారు. ఈ చిత్రములో ప్రముఖ తారలైన భానుప్రియ, రాళ్ళపల్లి లాంటి వారు నటించారు.

## కథ
బ్యాంకులో పని చేసే రవళి అనే అమ్మాయికి బ్యాంకు డబ్బులో ఒక లక్ష ఆమె తండ్రి వలన తక్కువౌతుంది. దానిని ఆమె ఎవరికీ తెలియకుండా బ్యాంకుకు ఎలా చేర్చగలిగినదనే దానిని రచయిత కొంత సస్పెన్స్ జోడించి చెప్పాడు. 

వర్గం:తెలుగు నవలలు
వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
వర్గం:మల్లాది వెంకట కృష్ణమూర్తి రచనలు
భారతదేశంలో జాతీయ వనాలు

thumb|250x250px|పాపికొండ జాతీయ ఉద్యానవనం (ఆంధ్రప్రదేశ్)
**భారత జాతీయ వనాలు.** భారతదేశంలో మొదటి జాతీయవనం అంతర్జాతీయ ప్రకృతి పరిరక్షణ సమితి ఐయుసిఎన్ వర్గం II కు చెందిన అభయారణ్యం 1935 లో స్థాపించబడింది. దీనికి *హైలీ జాతీయ వనం* అని పేరు పెట్టారు. దీని ప్రస్తుత నామం [[జిమ్ కార్బెట్ జాతీయ వనం]]. 1970 లో భారతదేశంలో కేవలం ఐదు జాతీయ వనాలుండేవి. 1972లో వన్యప్రాణుల సంరక్షణా చట్టం చేసి, ప్రాజెక్టు టైగర్ ప్రారంభించబడింది. 1980 లో ఫెడరల్ లెజిస్లేచర్ చట్టాలు చేయబడ్డాయి. 2007 లో 96 జాతీయ వనాలు గలవు. అన్ని జాతీయవనాల మొత్తం వైశాల్యం 38,029.18 చ.కి.మీటర్లు భారత భూభాగపు ఉపరితలంలో 1.16% ఇవి ఆక్రమించివున్నాయి. మొత్తం 166 జాతీయ వనాలు అధికారికంగా ఉన్నాయి. వీటి నిర్వహణ కొరకు నిర్దిష్ట నియమావళి తయారుచేయబడింది. భారతదేశంలో జాతీయ వనాల జాబితా ఇవ్వబడింది. భారతదేశంలో అభయారణ్యాల కొరకు భారతదేశ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యాలు చూడండి.

## జాతీయ వనాల జాబితా

## ఇవీ చూడండి
* భారతదేశ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యాల జాబితా

## ఫుట్ నోట్స్
1The Maharashtra and Madhya Pradesh parts of the Pench National Park are administered separately.

2The Chhattisgarh and Madhya Pradesh parts of the Sanjay National Park are administered separately.

## మూలాలు
* Recently updated source of the PA information below is the National Wildlife Database Cell, WILDLIFE INSTITUTE OF INDIA DEHRADUN, (position as on April 23, 2007), retrieved 7/25/2007 LIST OF PROTECTED AREAS
* United Nations List of National Parks and Protected Areas: India (1993)
* Ministry of Forests and Environment Protected Areas website

## బయటి లింకులు
* indian national parks map
* Van Vihar National Park, Bhopal, MP

వర్గం:భారతదేశంలో జాతీయ వనాలు
వర్గం:భారతదేశంలో అభయారణ్యాలు
ముచ్చనపల్లి

రెడ్డిగూడెం మండలంలోని ఇదేపేరుగల గ్రామం కోసం ముచ్చనపల్లి (రెడ్డిగూడెం) చూడండి.

**ముచ్చనపల్లి** కృష్ణా జిల్లా విస్సన్నపేట మండలం లోని రెవెన్యూయేతర గ్రామం.ఈ ఊరు విస్సన్నపేటకు 6కి.మీ దూరములో ఉంది.గ్రామంలో పురాతనమైన హనుమంతుని గుడి ఉంది.

## గ్రామంలో ప్రధాన పంటలు
మామిడి తోటలు ఎక్కువగా ఉన్నాయి.
## గ్రామంలో ప్రధాన వృత్తులు
మెట్ట వ్యవసాయము ఎక్కువ.
## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:విస్సన్నపేట మండలంలోని రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు