వి.గణపతి స్థపతి

**వైద్యనాథ  గణపతి స్థపతి** (1927 – 2011 సెప్టెంబరు 5) ఒక *[[వాస్తు శాస్త్రం|స్థపతి]]* (ఆలయ వాస్తుశిల్పి, నిర్మాణకర్త). మాముని మాయన్ అనే ఋషి ప్రతిపాదించిన వాస్తు శాస్త్ర సంప్రదాయంలో ఆర్కిటెక్చర్, శిల్ప కళాశాలకు అధిపతి.

## జీవిత చరిత్ర
కుడి|thumb|275x275px|వి. గణపతి స్థపతిచే హవాయిలోని కాయైలోని ఇరైవన్ ఆలయం కోసం కాన్సెప్షన్
స్థపతి 1927 లో తమిళనాడులో, కారైకుడి సమీపంలోని పిళ్ళయార్‌పట్టి అనే గ్రామంలో శిల్పి వైద్యనాథ స్థపతి, వేలమ్మాళ్ దంపతులకు జన్మించాడు.

స్థపతి, కరైకుడిలోని డాక్టర్ అలగప్ప చెట్టియార్ కళాశాలలో చేరి గణితంలో పట్టభద్రుడయ్యాడు. గ్రాడ్యుయేషన్ తర్వాత, పళని లోని పళని మురుగన్ ఆలయంలో *స్థపతి* అయ్యాడు. 1957 నుండి 1960 వరకు మామళ్ళపురంలోని స్కూల్ ఆఫ్ ఆర్కిటెక్చర్ అండ్ స్కల్ప్చర్ ప్రిన్సిపాల్‌గా పనిచేసిన తన తండ్రి మరణం తర్వాత, అతను ఈ పదవికి రాజీనామా చేశాడు. తన తండ్రి తర్వాత గవర్నమెంట్ కాలేజ్ ఆఫ్ ఆర్కిటెక్చర్ అండ్ స్కల్ప్చర్ కు ప్రిన్సిపాల్‌గా పనిచేశాడు. 1980ల నుండి స్థపతి, మద్రాస్ విశ్వవిద్యాలయానికి అనుబంధంగా కోర్సులను అందించడం ద్వారా, డిగ్రీ కోర్సులను అందించడం ద్వారా ఆధునిక భారతీయ సమాజంలో సాంప్రదాయ హిందూ వాస్తుశిల్పం స్థితిని పునరుద్ధరించడానికీ, పెంచడానికీ ప్రచారం చేశాడు. వాస్తు శాస్త్ర పునరుజ్జీవనాన్ని తీసుకువచ్చాడు. ప్రభుత్వ సేవ నుండి పదవీ విరమణ చేసిన తర్వాత, వాస్తు శాస్త్రంలో పరిశోధన, అభివృద్ధి, ప్రపంచీకరణ లక్ష్యంగా వాస్తు వేదిక్ ట్రస్ట్, వాస్తు వేదిక్ రీసెర్చ్ ఫౌండేషన్‌ను స్థాపించాడు. అతను "వి. గణపతి స్థపతి & అసోసియేట్స్" అనే ప్రొఫెషనల్ గిల్డ్‌కు అధిపతి కూడా.

## ప్రధాన రచనలు

### వాస్తుశిల్పం, శిల్పం
కుడి|thumb|తిరువళ్ళువర్ విగ్రహం.
స్థపతి అనేక భవనాలు, శిల్పాలకు వాస్తుశిల్పిగా పనిచేశాడు. వాటిలో ఈ క్రిందివి ఉన్నాయి:

* తమిళ కవి, సాధువు తిరువళ్ళువార్ శిల్పం - కన్యాకుమారి వద్ద భారతదేశపు దక్షిణ కొన వద్ద తిరువళ్ళువార్ విగ్రహం (133 అడుగులు (40.5 మీ) ఎత్తు, 4000 టన్నుల బరువు)
* తంజావూరులోని తమిళ విశ్వవిద్యాలయం కోసం అడ్మినిస్ట్రేటివ్ బ్లాక్,  లైబ్రరీతో సహా విశ్వవిద్యాలయ భవనాల రూపకల్పన, నిర్మాణం.
* చెన్నైలో వళ్ళువర్ కొట్టం రూపకల్పన, నిర్మాణం.
* చెన్నైలోని పూంపుహార్‌లో ఒక ఆర్ట్ గ్యాలరీలో నిర్మించబడిన తమిళ ఇతిహాసం సిలప్పత్తికారం కథానాయిక కణ్ణగి గ్రానైట్ శిల్పం.
* యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లోని ఇల్లినాయిస్‌లోని లెమోంట్‌లోని గ్రేటర్ చికాగో కాంప్లెక్స్ హిందూ టెంపుల్‌లోని శ్రీ రామ ఆలయ రాజగోపురం, శ్రీ గణేష్ శివ దుర్గ ఆలయం. 
* శ్రీ మురుగన్ ఆలయం - ఫిజి దీవుల్లోని నాడి లో
* శాన్ మార్గ ఇరైవన్ ఆలయం, కాయై, హవాయి.
* శ్రీ శివ విష్ణు ఆలయం - మేరీల్యాండ్ 
* బుద్ధ గయలోని గొప్ప బుద్ధ విగ్రహం రూపకల్పన. 

భారతదేశం, ఇతర దేశాలలో ప్రాజెక్టులు. 

## రచయితగా
స్థపతి వాస్తు శాస్త్రం, సాంకేతికతపై అనేక పుస్తకాలు రచించాడు. 80 కి పైగా సెమినార్లను నిర్వహించారు.  వాస్తు శాస్త్రం, వాస్తుశిల్పానికి సంబంధించిన పుస్తకాలను ప్రచురించడానికి, మార్కెట్ చేయడానికీ ఆయన దక్షిణ పబ్లిషింగ్ హౌస్ అనే ప్రచురణ సంస్థను స్థాపించాడు. ఆయన రాసిన "బిల్డింగ్ ఆర్కిటెక్చర్ ఆఫ్ స్థపత్య వేద" అనే పుస్తకం భారతదేశం, విదేశాల నుండి పండితులు, వాస్తుశిల్పులు, ఇంజనీర్ల దృష్టిని ఆకర్షించింది. 

* 
* *Building Architecture of Sthapatya Veda, Illustrations Volume II*
* 
* 
* ''Shiva Vishnu Temple Complex: Concept and Design'' 
* *[http://www.vedicbooks.net/advanced_search_result.php?keywords=Dr.+V.+Ganapati+Sthapati&search_in_description=1 Quintessence Of Sthapatya Veda] * 
* *[http://www.vedicbooks.net/advanced_search_result.php?keywords=Dr.+V.+Ganapati+Sthapati&search_in_description=1 The Scientific Edific of Brihadeeswara Temple, Tanjore, Tamilnadu] *
* *[http://www.vedicbooks.net/advanced_search_result.php?keywords=Dr.+V.+Ganapati+Sthapati&search_in_description=1 Who Created God?] * 
* *[http://www.vedicbooks.net/advanced_search_result.php?keywords=Dr.+V.+Ganapati+Sthapati&search_in_description=1 The Colossal Statue Of Ayyan Thiruvalluvar] *

## అవార్డులు
స్థపతి అనేక బిరుదులు, పురస్కారాలు పొందాడు. వాటిలో కొన్ని:

* 2009లో పద్మ భూషణ్ (భారతదేశంలో మూడవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం).  
* నెదర్లాండ్స్‌లోని మహర్షి మహేష్ యోగి వేద విశ్వవిద్యాలయం ప్రదానం చేసిన డాక్టరేట్ డిగ్రీ - 1995 
* 1993లో ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఆర్కిటెక్ట్స్ ద్వారా గౌరవ ఫెలోషిప్ 
* భారత రాష్ట్రపతి నుండి మాస్టర్ క్రాఫ్ట్స్‌మన్‌షిప్‌కు జాతీయ అవార్డు - 1973 

### ఇతర అవార్డులు

* కలైంగర్ అవార్డు (మురసోలి ట్రస్ట్) 2005 జనవరి 29 న కరుణానిధి ప్రదానం చేసాడు.
* ముత్తయ్య చెట్టియార్ అవార్డు
* కపిలవనర్ అవార్డు – తిరుకోవిలూర్

## గ్యాలరీ

దస్త్రం:Tiruvalluvar_statue_LIC.jpg|alt=133-foot-tall sculpture (40.5 m.) of the Tamil poet and saint Thiruvalluvar Statue, in Kanyakumari, India.| కన్యాకుమారిలో ఉన్న తమిళ కవి సాధువు తిరువళ్ళువర్ విగ్రహం
దస్త్రం:Valluvar_Kottam_Edit1.JPG|alt=Valluvar Kottam, designed and constructed by V. Ganapati Sthapati, in Chennai, India| చెన్నైలో V. గణపతి స్థపతి రూపకల్పన చేసి, నిర్మించిన వళ్ళువర్ కొట్టం 
దస్త్రం:Iraivan4.jpg|alt=Artist's conception for Iraivan Temple, on the Hawaiian island of Kauai.| హవాయి ద్వీపం కౌయ్‌లోని ఇరైవాన్ ఆలయం కోసం కళాకారుడి భావన.
దస్త్రం:Iraivan2.jpg|alt=Detail of Iraivan Temple.| ఇరైవన్ ఆలయ వివరాలు.


## గ్రంథ పట్టిక

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు

* vastuved.com లో ప్రొఫైల్   వద్ద 
వర్గం:2011 మరణాలు
వర్గం:1927 జననాలు