కృష్ణావతి నది

కసావంతి లేదా **కసావతి** అని కూడా పిలువబడే **కృష్ణావతి** నది, వర్షపు నీరు అందించే నది, రాజస్థాన్‌లోని రాజ్సమంద్ జిల్లా దరీబా రాగి గనుల సమీపంలో ఉన్న ఆరావళి శ్రేణి నుండి ఉద్భవించి, దౌసా జిల్లా పటాన్, అల్వార్ జిల్లా మోతూకా గుండా ప్రవహిస్తుంది, తరువాత హర్యానా మహేంద్రగఢ్ జిల్లా అదృశ్యమవుతుంది, ఇక్కడ ఇది సాహిబి నది ఉపనదిగా ఉండేది, ఇది ఇప్పటికీ యమునా ఉపనదిగా ఉంది. అనేక ఓచర్ కలర్డ్ పాటరీ సంస్కృతి ప్రదేశాలు (సింధు లోయ నాగరికత సంస్కృతిలో హరప్పా దశగా కూడా గుర్తించబడ్డాయి) కృష్ణావతి, సాహిబి నది, దోహన్ నది (సాహిబి నది మరొక ఉపనది అల్వార్ జిల్లాలోని నీమ్ కా థానా సమీపంలో ఉద్భవించింది), సోటా నది (అల్వార్ జిల్లాలో బెహ్రోర్ వద్ద సాహిబి నదితో కలిసే సాహిబి నది ఇతర ఉపనదులు) ఒడ్డున కనుగొనబడ్డాయి. ఈ నదులన్నిటికీ డ్రైనేజ్ నమూనా డెండ్రిటిక్ గా ఉంటుంది.

## బేసిన్
రాజస్థాన్, దక్షిణ హర్యానాలోని ఆరావళి శ్రేణి పశ్చిమ వాలులు ఈ నది పరీవాహక ప్రాంతాన్ని ఏర్పరుస్తాయి. పారుదల నమూనా డెండ్రిటిక్ ఉంటుంది.

## ఉపనదులు
పశ్చిమాన వాయువ్య దిశగా ప్రవహించే ఈ నదులు రాజస్థాన్‌లోని ఆరావళి శ్రేణి పశ్చిమ వాలుల నుండి ఉద్భవించి, పాక్షిక-శుష్క చారిత్రక షెఖావతి ప్రాంతం గుండా ప్రవహించి, దక్షిణ హర్యానాలోకి ప్రవహిస్తాయి. 
సాహిబి నది, సికార్ జిల్లా మనోహర్‌పూర్ సమీపంలో ఉద్భవించింది, హర్యానా గుండా దాని క్రింది ఉపనదులతో పాటు ప్రవహిస్తుంది: సాహిబి నది ఉపనది అయిన దోహన్ నది, అల్వార్ జిల్లాలోని నీమ్ కా థానా సమీపంలో ఉద్భవించింది. సాహిబి నది ఉపనది అయిన సోటా నది అల్వార్ జిల్లాలోని బెహ్రోర్ వద్ద సాహిబి నదిలో కలుస్తుంది. సాహిబి నది పూర్వ ఉపనది అయిన కృష్ణావతి నది, రాజస్థాన్‌లోని రాజ్సమంద్ జిల్లాలోని దరీబా రాగి గనుల సమీపంలో ఉద్భవించి, దౌసా జిల్లాలోని పటాన్,  అల్వార్ జిల్లాలోని మోతూకా గుండా ప్రవహిస్తుంది, తరువాత హర్యానాలోని మహేంద్రగఢ్ జిల్లాలో అదృశ్యమై సాహిబి నదికి చేరుకుంటుంది.

* సాహిబి నది ఉపనది అయిన దోహన్ నది అల్వార్ జిల్లాలోని నీమ్ కా థానా సమీపంలో ఉద్భవిస్తుంది.
* సాహిబి నది ఉపనది అయిన సోటా నది అల్వార్ జిల్లాలోని బెహ్రోర్ వద్ద సాహిబి నదిలో కలుస్తుంది.
* సాహిబి నది పూర్వ ఉపనది అయిన కృష్ణావతి నది, రాజస్థాన్లోని రాజ్సమంద్ జిల్లా దరీబా రాగి గనుల సమీపంలో ఉద్భవించి, దౌసా జిల్లా పటాన్, అల్వార్ జిల్లా మోతూకా గుండా ప్రవహిస్తుంది, తరువాత హర్యానా మహేంద్రగఢ్ జిల్లా అదృశ్యమై సాహిబి నదికి చేరుకుంటుంది.

## పురావస్తు పరిశోధనలు

హరప్పా, మహాభారత పూర్వ కాలాలకు ముందు సాహిబీ నది ఒడ్డున నివాసాలు ఉన్నాయని పురావస్తు పరిశోధనలు ధృవీకరించాయి. జోధ్పురా వద్ద సాహిబి నది ఒడ్డున హన్సకా వద్ద సాహిబి నది ఒడ్డున కుండలను కనుగొన్నారు. 2002లో బావల్ సమీపంలోని సాహిబి నది ఒడ్డున వామన దేవ్ ఎర్ర రాతి విగ్రహం కనుగొనబడింది. ఈ విగ్రహం ఇప్పుడు కురుక్షేత్ర శ్రీ కృష్ణ మ్యూజియంలో ప్రదర్శించబడుతుంది. సాహిబి నదిలో కనుగొనబడిన ఇతర కళాఖండాలలో బాణం తలలు, చేపల కొమ్ములు, కనిపించే తలలు, ఎలుగుబంట్లు మరియు ఉలి ఉన్నాయి.

## వేద నదులతో గుర్తింపు
అనేక మంది ఆధునిక పండితులు పాత ఘగ్గర్-హక్రా నది (ఇందులో తంగ్రి నది ఉపనది) సరస్వతి నది మరియు సాహిబి నది వేద కాలం దృశ్యద్వతి నది గుర్తించారు, దీని ఒడ్డున సింధు-సరస్వతి నాగరికత అభివృద్ధి చెందింది. అటువంటి పండితులలో భార్గవ వైదిక రాజ్యమైన బ్రహ్మవర్త ఒక సరిహద్దును ఏర్పాటు చేసిన దృషద్వతి నది *[[ఋగ్వేదం]]*, *[[మనుస్మృతి]],* బ్రాహ్మణ గ్రంథాల గ్రంథాలలో ప్రస్తావించబడింది.

## గ్యాలరీ

IVC-major-sites-2.jpg|సింధు-సరస్వతి నాగరికత ప్రధాన ప్రదేశాలు
Ghaggar river in Panchkula.jpg|హర్యానాలోని పంచకుల గుండా ప్రవహించే ఘగ్గర్ నది


## ఇవి కూడ చూడండి
* సిటీ ప్యాలెస్, జైపూర్
* దోహన్ నది
## మూలాలు

వర్గం:రాజస్థాన్
వర్గం:నదులు
వర్గం:భారతదేశంలోని నదులు