టాటా మోటార్స్

**టాటా మోటార్స్ లిమిటెడ్** అనేది ఒక భారతీయ బహుళజాతి వాహన తయారీ సంస్థ. దీని ప్రధాన కార్యాలయం ముంబైలో ఉంది. ఇది టాటా గ్రూప్లో ఒక భాగం. ఈ కంపెనీ కారు, ట్రక్కు, వ్యాను, బస్సులను ఉత్పత్తి చేస్తుంది.

కంపెనీ ప్రముఖ అనుబంధ సంస్థలలో బ్రిటిష్ జాగ్వార్ ల్యాండ్ రోవర్, దక్షిణ కొరియా టాటా డేవూ ఉన్నాయి. టాటా మోటార్స్ హిటాచి (టాటా హిటాచి కన్స్ట్రక్షను మెషినరీ), స్టెలాంటిస్ లతో జాయింటు వెంచర్లను కలిగి ఉంది. ఇవి ఫియట్ క్రిస్లర్, టాటా-బ్రాండెడ్ వాహనాలకు వాహన భాగాలను తయారు చేస్తాయి.

టాటా మోటార్స్ భారతదేశంలో జంషెడ్‌పూర్, పంత్‌నగరు, లక్నో, సనంద్, ధార్వాడ, పుణే లలో ఆటో తయారీ, వాహన ప్లాంట్లను కలిగి ఉంది. అలాగే అర్జెంటీనా, దక్షిణాఫ్రికా, యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్, థాయిలాండ్ లలో కూడా ఉంది. దీనికి భారతదేశంలోని పూణే, జంషెడ్పూడ్, లక్నో, ధార్వాడ, దక్షిణ కొరియా, యునైటెడ్ కింగ్‌డం, స్పెయిన్ లలో పరిశోధన, అభివృద్ధి కేంద్రాలు ఉన్నాయి. టాటా మోటార్స్ బాంబే స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజు భారత జాతీయ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజు లలో జాబితా చేయబడింది. బిఎస్‌ఇ సెన్సెక్సు, నిఫ్టీ 50 బెంచ్‌మార్కు సూచికలలో ఒక భాగం. 2019 నాటికి ప్రపంచంలోని అతిపెద్ద కార్పొరేషన్ల *[[:EN: Fortune Global 500|ఫార్చ్యూన్ గ్లోబల్ 500]]* జాబితాలో ఈ కంపెనీ 265వ స్థానంలో ఉంది.

## చరిత్ర

టాటా మోటార్సు 1945లో లోకోమోటివ్ తయారీదారుగా స్థాపించబడింది. టాటా గ్రూప్ 1954లో జర్మనీకి చెందిన మెర్సిడెస్-బెంజ్తో జాయింటు వెంచరును ఏర్పాటు చేసిన తర్వాత వాణిజ్య వాహన రంగంలోకి ప్రవేశించింది. దీనిలో టాటా డైమ్లరు లారీల కోసం జంషెడ్పూర్ లో తయారీ సౌకర్యాన్ని అభివృద్ధి చేసింది. 1954 నవంబరు నాటికి టాటా, డైమ్లరు తమ జంషెడ్పూరు ప్లాంటు‌లో 90-100&nbsp;హెచ్‌పి 3-5 టన్నుల సామర్థ్యంతో వారి మొదటి గూడ్సు క్యారియరు ఛాసిసు‌ను తయారు చేశారు.

టాటా 1998లో ఇండికాను ప్రారంభించింది. ఇండికా వి2 అనే పేరుతో కారు కొత్త వెర్షను తరువాత వచ్చింది. టాటా మోటార్సు దక్షిణాఫ్రికాకు కూడా కార్లను ఎగుమతి చేసింది.

1999లో టాటా మోటార్స్ కష్టాల్లో ఉన్న తమ ప్యాసింజరు కారు వ్యాపారాన్ని విక్రయించడానికి చర్చలు ప్రారంభించింది. ఫోర్డు ఒక సంభావ్య కొనుగోలుదారుగా ఉద్భవించింది. అయితే డెట్రాయిట్‌లో ఫోర్డు చైర్‌పర్సను బిల్ ఫోర్డును కలిసిన తర్వాత, రతన్ టాటా వ్యాపారాన్ని అమ్మకూడదని నిర్ణయించుకున్నారు.

2008లో గ్రేటు రిసెషన్ సమయంలో ఫోర్డు దివాలా తీసే పరిస్థితికి చేరుకుంది. టాటా వారి జాగ్వారు ల్యాండు రోవరు (జెఎల్‌ఆర్)ను $2.3 బిలియన్లకు కొనుగోలు చేయడానికి ముందుకొచ్చింది. బిల్ ఫోర్డు "జె ఎల్‌ఆర్‌ను కొనుగోలు చేయడం ద్వారా మీరు మాకు పెద్ద సహాయం చేస్తున్నారు" అని టాటాకు కృతజ్ఞతలు తెలిపినట్లు తెలిసింది.
2000లలో టాటా మోటార్సు వరుస కొనుగోళ్లు, భాగస్వామ్యాలను చేసుకుంది. డేవూ దక్షిణ కొరియాకు చెందిన ట్రక్ తయారీ యూనిటు‌ను కొనుగోలు చేసింది, బ్రెజిలు‌కు చెందిన మార్కోపోలోతో జాయింటు వెంచరు, టాటా మార్కోపోలో బస్సు, జాగ్వారు ల్యాండు రోవరు., హిస్పానో కార్రోసెరా, ఇటాలియను డిజైను, ఇంజనీరింగు కంపెనీ ట్రిలిక్సు‌లో 80% వాటాను కలిగి ఉంది.

2017 జనవరి 17న, నటరాజన్ చంద్రశేఖరన్ టాటా గ్రూప్కి ఛైర్మను‌గా నియమితులయ్యారు. టాటా మోటార్సు తన యువి మార్కెట్టు వాటాను 2019లో 8% కంటే ఎక్కువకు పెంచుకుంది.

2021 అక్టోబరు 12న ప్రైవేటు ఈక్విటీ సంస్థ టిపిజి టాటా మోటార్సు ఎలక్ట్రికు వాహన అనుబంధ సంస్థలో $1 బిలియను పెట్టుబడి పెట్టింది.

## కార్యకలాపాలు
టాటా మోటార్స్ భారతదేశం, యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్, దక్షిణ కొరియా, థాయిలాండ్, స్పెయిన్, దక్షిణాఫ్రికాలో వాహన అసెంబ్లీ కార్యకలాపాలను కలిగి ఉంది. ఇది టర్కీ, ఇండోనేషియా, తూర్పు ఐరోపాలో ప్లాంట్లను స్థాపించాలని యోచిస్తోంది.

### టాటా మోటార్సు కార్లు
టాటా మోటార్సు కార్స్ అనేది టాటా మోటార్సులో ఒక విభాగంగా ఉంది. ఇది టాటా మోటార్స్ గొడుగు కింద ప్రయాణీకుల కార్లను ఉత్పత్తి చేస్తుంది. భారతదేశంలోని మొదటి ఐదు ప్యాసింజరు వాహన బ్రాండ్లలో టాటా మోటార్స్ ఒకటి. కాంపాక్టు, మిడ్‌సైజు కారు యుటిలిటీ వాహన విభాగాలలో ఉత్పత్తులను కలిగి ఉంది. భారతదేశంలో కంపెనీ తయారీ స్థావరం జంషెడ్‌పూర్ (జార్ఖండ్), పూణే (మహారాష్ట్ర), లక్నో (ఉత్తరప్రదేశ్), పంత్ నగర్ (ఉత్తరాఖండ్), ధార్వాడ (కర్ణాటక), సనంద్ (గుజరాత్)లలో విస్తరించి ఉంది. టాటా డీలర్షిప్పు, అమ్మకాలు, సర్వీసు, విడిభాగాల నెట్వ‌ర్క్ 3,500 కంటే ఎక్కువ టచ్‌పాయింటు‌లను కలిగి ఉంది. టాటా మోటార్సు భారతదేశంలోని 27 రాష్ట్రాలు, నాలుగు కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు కలిపి 195 కంటే ఎక్కువ నగరాల్లో 250 కంటే ఎక్కువ డీలర్షిప్పులను కలిగి ఉంది. ఇది మారుతి సుజుకి, హ్యుందాయి తర్వాత మూడవ అతిపెద్ద అమ్మకాలు, సేవల నెట్వర్కు‌ను కలిగి ఉంది.

టాటా కెన్యా, బంగ్లాదేశ్, ఉక్రెయిన్, రష్యా, సెనెగల్‌లలో ఫ్రాంచైజీ/జాయింటు వెంచరు అసెంబ్లీ కార్యకలాపాలను కూడా కలిగి ఉంది. టాటా 4 ఖండాల్లోని 26 దేశాలలో డీలర్షిప్పు లను కలిగి ఉంది. టాటా అనేక దేశాలలో ఉంది, ఇది భారత ఉపఖండంలో, అంటే భారతదేశం, బంగ్లాదేశ్, భూటాన్, శ్రీలంక, నేపాలు‌లలో పెద్ద వినియోగదారుల స్థావరాన్ని సృష్టించగలిగింది. టాటా ఇటలీలో కూడా ఉంది, స్పెయిన్, పోలాండ్, రొమేనియా, టర్కీ, చిలీ, దక్షిణాఫ్రికా, ఒమన్, కువైట్, ఖతార్, సౌదీ అరేబియా, యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్, బహ్రెయిన్, ఇరాక్, సిరియా, ఆస్ట్రేలియా.

### టాటా డేవూ

టాటా డేవూ (అధికారికంగా టాటా డేవూ కమర్షియలు వెహికలు కంపెనీ, గతంలో డేవూ కమర్షియలు వెహికలు కంపెనీ) గున్సాన్, జియోల్లాబుకు-డో దక్షిణ కొరియాలో ప్రధాన కార్యాలయం కలిగిన వాణిజ్య వాహన తయారీదారు, టాటా మోటార్స్ పూర్తిగా యాజమాన్యంలోని అనుబంధ సంస్థ. ఇది దక్షిణ కొరియాలో రెండవ అతిపెద్ద భారీ వాణిజ్య వాహన తయారీదారు. 2004లో దీనిని టాటా మోటార్సు కొనుగోలు చేసింది. ఈ కొనుగోలు వెనుక ప్రధాన కారణాలు టాటా భారతీయ వాణిజ్య వాహన మార్కెట్టు మీద ‌ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడం (ఇది ఎంహెచ్‌సివి విభాగంలో దాని అమ్మకాలలో దాదాపు 94%, తేలికపాటి వాణిజ్య వాహన విభాగంలో దాదాపు 84%కి బాధ్యత వహించింది), భారీ-టన్నేజు రంగంలో డేవూ బలాలను ఉపయోగించుకోవడం ద్వారా దాని ఉత్పత్తి పోర్టు‌ఫోలియోను విస్తరించడం.

టాటా మోటార్సు టాటా దేవూతో కలిసి నోవస్, వరల్డ్ ట్రక్ వంటి ట్రక్కులను, గ్లోబస్, స్టార్‌బస్ వంటి బస్సులను అభివృద్ధి చేసింది. 2012లో మెర్సిడీస్-బెంజ్, వోల్వో, నావిస్టార్ వంటి అంతర్జాతీయ బ్రాండ్‌లు భారత మార్కెట్లోకి ప్రవేశించడం వల్ల ఎదురయ్యే పోటీని ఎదుర్కోవడానికి పోటీతత్వ, ఇంధన-సమర్థవంతమైన వాణిజ్య వాహనాలను తయారు చేయడానికి టాటా ఒక కొత్త లైను‌ను అభివృద్ధి చేయడం ప్రారంభించింది.

### టాటా హిస్పానో
టాటా హిస్పానో మోటార్సు కారోసెరా, ఎస్.ఎ. స్పెయిన్‌లోని అరగోన్‌లోని జరాగోజాలో ఉన్న ఒక బస్సు, కోచ్ తయారీదారు, టాటా మోటార్సు పూర్తిగా యాజమాన్యంలోని అనుబంధ సంస్థ. టాటా హిస్పానోకు స్పెయిన్‌లోని జరాగోజా, మొరాకోలోని కాసాబ్లాంకాలో ప్లాంట్లు ఉన్నాయి. టాటా మోటార్సు మొదట 2005లో హిస్పానో కార్రోసెరా ఎస్‌ఎ 21% వాటాను కొనుగోలు చేసింది, మిగిలిన 79% వాటాను 2009లో వెల్లడించని మొత్తానికి కొనుగోలు చేసింది, దీనితో దీనిని పూర్తిగా యాజమాన్యంలోని అనుబంధ సంస్థగా మార్చారు. తరువాత దీనిని టాటా హిస్పానోగా పేరు మార్చారు. 2013లో టాటా హిస్పానో దాని జరాగోజా ప్లాంటు‌లో ఉత్పత్తిని నిలిపివేసింది.
### టిఎంఎల్ డ్రైవ్‌లైన్సు
టిఎంఎల్ డ్రైవ్‌లైన్సు లిమిటెడు అనేది భారీ, మధ్యస్థ వాణిజ్య వాహనాల కోసం గేర్బాక్సు‌లు, యాక్సిలు‌ల తయారీలో నిమగ్నమై ఉన్న టాటా మోటార్సు పూర్తిగా యాజమాన్యంలోని అనుబంధ సంస్థ. దీనికి జంషెడ్పూరు, లక్నోలో ఉత్పత్తి సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. టిఎంఎల్ ఫోర్జు డివిజను కూడా టిఎంఎల్ డ్రైవ్‌లైన్సు ఇటీవలి కొనుగోలు. హెచ్‌వి ట్రాన్స్‌మిషను  హెచ్‌వి యాక్సిల్సు విలీనం ద్వారా టిఎంఎల్ డ్రైవ్‌లైన్సు ఏర్పడింది.
### టాటా టెక్నాలజీస్
టాటా టెక్నాలజీస్ లిమిటెడు (టిటిఎల్) అనేది టాటా మోటార్స్ 43% యాజమాన్యంలోని అనుబంధ సంస్థ, ఇది ఆటోమోటివ్ పరిశ్రమకు డిజైను, ఇంజనీరింగు, బిజినెస్ ప్రాసెస్ అవుట్సో‌ర్సింగు సేవలను అందిస్తుంది. దీని ప్రధాన కార్యాలయం పుణే హింజావాడి వ్యాపార జిల్లాలో ఉంది. లండన్, డెట్రాయిట్, థాయిలాండ్లలో కూడా కార్యకలాపాలు నిర్వహిస్తుంది. దీని క్లయింట్లలో ఫోర్డు, జనరలు మోటార్సు, హోండా, టయోటా ఉన్నాయి.
ఆటోమోటివ్, ఏరోస్పేస్ ఇంజనీరింగ్ రంగాలలో ఇంజనీరింగ్ డిజైన్ సేవలు, ఉత్పత్తి జీవితచక్ర నిర్వహణలో ప్రత్యేకత కలిగిన బ్రిటిష్ ఇంజనీరింగ్, డిజైన్ సేవల సంస్థ ఇంకాట్ ఇంటర్నేషనలు, టిఐఎల్ పూర్తిగా యాజమాన్యంలోని అనుబంధ సంస్థ. దీనిని 2005 ఆగస్టులో టిటిఎల్ 4 బిలియన్లకు కొనుగోలు చేసింది.
2017లో టాటా మోటార్స్ అనుబంధ సంస్థ అయిన టిఎఎల్, సూక్ష్మ, చిన్న, మధ్య తరహా సంస్థల కోసం భారతదేశపు మొట్టమొదటి పారిశ్రామిక ఆర్టిక్యులేటెడు రోబోటు‌ను తయారు చేసింది.

### యూరోపియన్ టెక్నికల్ సెంటర్
టాటా మోటార్స్ యూరోపియన్ టెక్నికల్ సెంటరు (టిఎంఇటిసి) అనేది ఇంగ్లాండు‌లోని వార్విక్ విశ్వవిద్యాలయం క్యాంపస్‌లో డబల్యూఎంజి, వార్విక్ విశ్వవిద్యాలయంలో ఉన్న ఒక ఆటోమోటివ్ డిజైన్, ఇంజనీరింగ్, పరిశోధన సంస్థ. ఇది 2005లో స్థాపించబడింది. ఇది టాటా మోటార్స్ పూర్తిగా యాజమాన్యంలోని అనుబంధ సంస్థ. ఇది వరల్డ్ ట్రక్ ఉమ్మడి అభివృద్ధిదారు.

2013 సెప్టెంబరులో డబల్యూఎంజి వద్ద కొత్త నేషనలు ఆటోమోటివ్ ఇన్నోవేషన్ క్యాంపన్ నిర్మించబడుతుందని ప్రకటించారు. £100 మిలియన్ల వ్యయంతో వార్విక్ ప్రధాన క్యాంపసు. ఈ చొరవ టాటా మోటార్సు, విశ్వవిద్యాలయం, జాగ్వారు ల్యాండు రోవరు మధ్య భాగస్వామ్యంగా ఉంటుంది, టాటా మోటార్సు నుండి £30 మిలియన్ల నిధులు వస్తాయి.

### టాటా మార్కోపోలో

టాటా మార్కోపోలో అనేది బస్సు తయారీ సంస్థ, ఇది టాటా మోటార్సు (51%), బ్రెజిలు‌కు చెందిన మార్కోపోలో ఎస్.ఎ (49%) మధ్య జాయింటు వెంచరు‌గా స్థాపించబడింది. ఈ కంపెనీ సామూహిక వేగవంతమైన రవాణా వ్యవస్థలను అభివృద్ధి చేయడం లక్ష్యంగా పూర్తిగా నిర్మించిన బస్సులు, కోచ్‌లను తయారు చేస్తుంది. అసెంబులు చేస్తుంది. ఇది టాటా మోటార్సు నుండి ఛాసిస్, అగ్రిగేటు‌లలో సాంకేతికత, నైపుణ్యాన్ని ఉపయోగిస్తుంది. మార్కోపోలో నుండి బాడీబిల్డింగు, బస్సు బాడీ డిజైను కోసం ప్రక్రియలు, వ్యవస్థలలో పరిజ్ఞానాన్ని ఉపయోగిస్తుంది. టాటా మార్కోపోలో లో-ఫ్లోరు సిటీ బస్సును అనేక భారతీయ నగరాల్లో రవాణా సంస్థలు విస్తృతంగా ఉపయోగిస్తున్నాయి. దీని తయారీ సౌకర్యం కర్ణాటకలోని ధార్వాడ, ఉత్తర ప్రదేశ్‌లోని లక్నోలో ఉంది.

2020 డిసెంబరులో మార్కోపోలో, టాటా మోటార్స్ ఒక ఒప్పందానికి వచ్చాయి. దీని ద్వారా బస్సు తయారీ జాయింట్ వెంచర్‌లో మార్కోపోలో కలిగి ఉన్న 49 శాతం వాటాను టాటా మోటార్స్ 100 కోట్ల రూపాయిలకు కొనుగోలు చేస్తుంది. దీనితో 14 ఏళ్ల భాగస్వామ్యానికి తెరపడింది. బ్రెజిలియన్ కంపెనీ సజావుగా నిష్క్రమించడానికి మార్గం సుగమం అయింది. ఈ ఒప్పందం 2022 ఆగస్టు 29న పూర్తయింది. ఈ ఒప్పందం టాటా మోటార్సు కనీసం మూడు సంవత్సరాల పాటు 'మార్కోపోలో' ట్రేడు‌మార్కు‌ను ఉపయోగించడం కొనసాగించడానికి అనుమతించింది, భారతదేశంలో సంబంధిత కాలానికి పోటీ లేని నిబంధనతో.

## అనుబంధ సంస్థలు
### జాగ్వారు ల్యాండు రోవరు
 

జాగ్వారు ల్యాండు రోవరు పిఎల్‌సి అనేది యునైటెడు కింగ్‌డంలోని విట్లీ, కోవెంట్రీలో ప్రధాన కార్యాలయం కలిగిన ప్రీమియం బ్రిటిషు ఆటోమేకరు. 2008 జూన్ నుండి టాటా మోటార్సు పూర్తిగా యాజమాన్యంలోని అనుబంధ సంస్థగా ఉంది. యుఎస్‌లోని ఫోర్డు మోటారు కంపెనీ నుండి దీనిని కొనుగోలు చేశారు. దీని ప్రధాన కార్యకలాపం జాగ్వారు లగ్జరీ, స్పోర్ట్సు కార్లు, ల్యాండు రోవరు, ప్రీమియం ఫోర్-వీల్-డ్రైవు వాహనాల అభివృద్ధి, తయారీ, అమ్మకం.

జాగ్వారు ల్యాండు రోవరు యునైటెడు కింగ్‌డంలోని రెండు డిజైను కేంద్రాలు మూడు అసెంబ్లీ ప్లాంట్లను కలిగి ఉంది. టాటా యాజమాన్యంలో, జాగ్వారు ల్యాండు రోవరు రేంజు రోవరు ఎవోకు, జాగ్వారు ఎఫ్-టైపు, జాగ్వారు ఎక్సుఇ, జాగ్వారు ఎక్సుజె (ఎక్సు351), రెండవ తరం రేంజు రోవరు స్పోర్టు, జాగ్వారు ఎక్సుఎఫ్, నాల్గవ తరం ల్యాండు రోవరు డిస్కవరీ, రేంజు రోవరు వెలారు, రేంజు రోవరు (ఎల్405) వంటి కొత్త వాహనాలను విడుదల చేసింది.

యుఎస్‌కు చెందిన జెడి పవరు, ల్యాండు రోవరు, జాగ్వారు‌లను ప్రారంభ నాణ్యతకు రెండు చెత్త బ్రాండు‌లుగా రేటు చేసింది.
 జాగ్వారు F-పేస్ 2019 ఫిబ్రవరిలో 10 అతి తక్కువ విశ్వసనీయ కార్ల జాబితాలో కన్స్యూమరు రిపోర్ట్సుగా నిలిచింది. "ఎలక్ట్రానిక్సు, డ్రైవ్ సిస్టం, పవరు పరికరాలు, శబ్దాలు, లీకు‌లు" అనేవి సమస్యాత్మక అంశాలుగా ఎడిటర్లు పేర్కొన్నారు.

జాగ్వారు ల్యాండు రోవరు అనుబంధ సంస్థ 2019 నాటికి ఇబ్బందుల్లో ఉంది. టాటా మోటార్సు దాని పెట్టుబడిని రాసింది. జెఎల్‌ఆర్‌లో $3.9 బిలియన్లు. 2019లో చైనాలో అమ్మకాలు 50% తగ్గడం వల్ల ఆర్థిక సమస్య ఎక్కువగా వచ్చింది. అయితే పరిస్థితి మెరుగుపడుతోంది. అయినప్పటికీ భాగస్వామ్య ఒప్పందం టాటా వ్యాపారాన్ని నియంత్రించడానికి అనుమతించేంత వరకు, అక్టోబరు మధ్యలో ఒక ప్రకటన ప్రకారం టాటా మరొక కంపెనీతో భాగస్వామ్యాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకోవడానికి సిద్ధంగా ఉంది. జెఎల్‌ఆర్‌ను మరొక సంస్థకు విక్రయించే అవకాశాన్ని కంపెనీ తోసిపుచ్చింది.

2023 జూలైలో టాటా యుకెలో ఎలక్ట్రికు కారు బ్యాటరీ ఫ్యాక్టరీని నిర్మించడానికి £4 బిలియన్లను పెట్టుబడి పెట్టాలని తన ప్రణాళికలను ప్రకటించింది, ఇది ఐరోపా‌లో ఈ రకమైన అతిపెద్ద ఫ్యాక్టరీలలో ఒకటి అవుతుంది. ఈ కర్మాగారం భారతదేశం వెలుపల కంపెనీ మొట్టమొదటి బ్యాటరీ ఉత్పత్తి సౌకర్యం అవుతుంది. సోమర్సెటు లోని బ్రిడ్జి‌వాటరులో ఉన్న ఈ ఫ్యాక్టరీ, రేంజి రోవరు, డిఫెండరు, డిస్కవరీ, జాగ్వారు బ్రాండు‌లతో సహా జాగ్వారు ల్యాండు రోవరు భవిష్యత్తు బ్యాటరీ ఎలక్ట్రికు మోడళ్లను సరఫరా చేస్తుంది. ఇతర కార్ల తయారీదారులకు కూడా సరఫరా చేసే అవకాశం ఉంది. కొత్త సౌకర్యం వద్ద ఉత్పత్తి 2026లో ప్రారంభం కానుంది.
## జాయింటు వెంచర్లు
### ఫియట్-టాటా
ఫియట్-టాటా అనేది టాటా, స్టెలాంటిస్' ఫియట్‌ల మధ్య భారతదేశంలోని జాయింటు వెంచరు. ఇది జీపు, టాటా బ్రాండు ప్యాసింజరు కార్లను, అలాగే ఇంజిన్లు, ట్రాన్స్మిషన్లను ఉత్పత్తి చేస్తుంది. టాటా మోటార్సు జాయింటు వెంచరు ద్వారా ఫియటు డీజిలు ఇంజిను, ట్రాన్స్మిషను టెక్నాలజీని పొందింది.

రెండు కంపెనీలు గతంలో ఒక పంపిణీ జాయింటు వెంచరు‌ను కలిగి ఉన్నాయి. దీని ద్వారా ఫియటు ఉత్పత్తులను ఉమ్మడి టాటా-ఫియటు డీలర్షిప్పుల ద్వారా భారతదేశంలో విక్రయించారు. ఈ పంపిణీ ఏర్పాటు 2013 మార్చిలో ముగిసింది; అప్పటి నుండి స్టెల్లాంటిసు కార్లను స్టెల్లాంటిసు పూర్తిగా యాజమాన్యంలోని అనుబంధ సంస్థ ఫియటు ఆటోమొబైల్సు ఇండియా లిమిటెడు భారతదేశంలో పంపిణీ చేసింది.

### టాటా మోటార్సు యూరోపియను టెక్నికలు సెంటరు
2013 సెప్టెంబరులో వార్విక్ ప్రధాన క్యాంపస్‌లోని డబల్యూఎంజి వద్ద 92 మిలియన్ల పౌండ్ల వ్యయంతో కొత్త నేషనలు ఆటోమోటివు ఇన్నోవేటివు క్యాంపసు నిర్మించబడుతుందని ప్రకటించారు. ఈ చొరవ టాటా మోటార్సు, విశ్వవిద్యాలయం, జాగ్వారు ల్యాండు రోవరు మధ్య భాగస్వామ్యంగా ఉంటుంది. దీనికి 30 మిలియన్ల పౌండ్ల నిధులు టాటా మోటార్సు నుండి వస్తున్నాయి.

### హ్యుందాయి-టాటా
టాటా మోటార్సు హ్యుందాయ్, టాటా సఫారీ & టాటా హారియరు మోడలు కోసం ఆటోమేటిక్ ట్రాన్సు‌మిషన్‌ను అందించడానికి జాయింటు వెంచరు‌లో ఉన్నాయి.

### ప్రయాణికుల వాహనాలు

#### ప్రస్తుత మోడల్‌లు

### వాణిజ్య వాహనాలు
* టాటా ఏసు
** టాటా ఏస్ జిపు
** టాటా ఏస్ ఇవి
** టాటా సూపర్ ఏస్
** టాటా ఏస్ మెగా
* టాటా ఇంట్రా
** టాటా ఇంట్రా V10
** టాటా ఇంట్రా V20
** టాటా ఇంట్రా V30
** టాటా ఇంట్రా V50
* టాటా జెనాన్ XT
* టాటా యోధ
* టాటా ఐరిస్
* టాటా టిల్/టెల్కోలైను/207 పికపు ట్రకు
* టాటా 407 ఎక్సు ఎక్సు2
* టాటా 709 ఎక్స్
* టాటా 807 (స్టీల్ క్యాబిన్ ఛాసిస్, కౌల్ ఛాసిస్, మీడియం బస్ ఛాసిస్, స్టీల్ క్యాబిన్ + స్టీల్ బాడీ ఛాసిస్)
* టాటా 809 ఎక్సు ఎక్సు2
* టాటా 909 ఎక్సు, ఎక్సు2
* టాటా 1210 ఎస్‌ఇ, ఎస్‌ఎఫ్‌సి (సెమీ ఫార్వర్డు)
* టాటా 1210 ఎల్‌పి (లాంగు ప్లేటు)
* టాటా 1109 (ఇంటర్మీడియట్ ట్రక్/ LCV బస్సు)
* టాటా 1512c (మీడియం బస్ ఛాసిస్)
* టాటా 1515c/1615 (మీడియం బస్ ఛాసిస్)
* టాటా 1612c/1616c/1618c (హెవీ బస్సు చాసిస్)
* టాటా 1618 (సెమీలో-ఫ్లోర్ బస్ చాసిస్)
* టాటా 1623 (వెనుక-ఇంజిన్ ఉన్న లో-ఫ్లోర్ బస్ చాసిస్)
* టాటా 1518C (మీడియం ట్రక్) 10 టన్ను
* టాటా 1613/1615c (మీడియం ట్రక్)
* టాటా 1616/1618c (హెవీ డ్యూటీ ట్రక్)
* టాటా 2515c/2516c/2518c (హెవీ డ్యూటీ 10-వీలర్ ట్రక్)
* టాటా స్టారు‌బసు (సిటీ, ఇంటరు‌సిటీ, స్కూలు బస్సు, ప్రామాణిక ప్రయాణీకుల రవాణా కోసం బ్రాండెడ్ బస్సులు)
* టాటా డివో (హిస్పానో డివో)
* టాటా సిటీరైడ్ (ఇంట్రాసిటీ ఉపయోగం కోసం 12- నుండి 20-సీట్ల బస్సులు)
* టాటా 3015 (హెవీ ట్రక్)
* టాటా 3118 (హెవీ ట్రక్) (8×2)
* టాటా 3516 (హెవీ ట్రక్)
* టాటా 4018 (హెవీ ట్రక్)
* టాటా 4923 (అల్ట్రాహెవీ ట్రక్) (6×4)
* టాటా నోవసు
* టాటా ప్రైమా
* టాటా సిగ్నా సిరీసు
* టాటా అల్ట్రా సిరీసు (ఐసివి సెగ్మెంటు)
* టాటా వింగరు - (మాక్సివాను)

### ఎలక్ట్రికు వాహనాలు
టాటా మోటార్సు టిఎం4 ఎలక్ట్రికు మోటార్లు, ఇన్వర్టర్లతో నడిచే టాటా ఇండికా ప్యాసింజరు కారు, ఎలక్ట్రికు వెర్షను‌లను ఆవిష్కరించింది. అలాగే టాటా ఏస్ వాణిజ్య వాహనం, రెండూ 2022లో ప్రారంభించబడిన లిథియం బ్యాటరీలతో నడుస్తాయి.

2008లో టాటా మోటార్సు యుకె అనుబంధ సంస్థ, టాటా మోటార్సు యూరోపియను టెక్నికలు సెంటరు, నార్వేకు చెందిన ఎలక్ట్రికు వాహనం టెక్నాలజీ సంస్థ మిల్జోబిలు గ్రెన్లాండు/ఇన్నోవాస్జోను‌లో 50.3% హోల్డింగు‌ను 1.93 మిలియన్ల అమెరికా డాలర్లుకు కొనుగోలు చేసింది. మరుసటి సంవత్సరం ఐరోపా‌లో ఎలక్ట్రికు ఇండికా హ్యాచు‌బ్యాకు‌ను ప్రారంభించాలని ప్రణాళిక వేసింది. 2010 సెప్టెంబరులో టాటా మోటార్సు ఢిల్లీ ట్రాన్సు‌పోర్టు కార్పొరేషను‌కు నాలుగు సిఎన్‌జి–ఎలక్ట్రికు హైబ్రిడు లో-ఫ్లోరు స్టార్‌బస్సులను ప్రదానం చేసింది. వీటిని 2010 కామన్వెల్తు గేమ్సు సమయంలో ఉపయోగించనున్నారు. భారతదేశంలో ప్రజా రవాణా కోసం ఉపయోగించిన మొదటి పర్యావరణ అనుకూల బస్సులు ఇవి.
టాటా ఎలక్ట్రికు వాహనాల జాబితా:
* టాటా నెక్సాన్ 
* టాటా టిగోర్ ఇవి
* టాటా టియాగో ఇవి
* టాటా పంచ్ ఇవి

#### ఎలక్ట్రికు వెహికలు కాన్సెప్ట్సు
* టాటా అవిన్యా
* టాటా ఎవిజను
### నిలిపివేయబడిన నమూనాలు

* టాటా టెల్కోలిను (1988–2010)
* టాటా సియెర్రా (1991-2003)
* టాటా ఎస్టేటు (1992–2000)
* టాటా సుమో (1994–2019)
* టాటా ఇండికా (1998–2015)
* టాటా స్పాసియో (2000-2011)
* టాటా ఇండిగో (2002–2015)
* టాటా ఇండిగో మెరీనా (2006-2009)
* టాటా జినాను (2007–2018)
* టాటా సుమో గ్రాండే (2008–2016)
* టాటా విస్టా (2008–2015)
* టాటా నానో (2008–2018) 
* టాటా వెంచరు (2010–2017)
* టాటా అరియా (2010–2017)
* టాటా జెస్టు (2014–2020)
* టాటా బోల్టు (2014–2019)
* టాటా హెక్సా (2017–2020)
## ప్రముఖ వాహనాలు

### టాటా నానో

నానో 2009లో నగర కారుగా ప్రారంభించబడింది. ఇది ప్రధానంగా మోటారు సైకిళ్ల యజమానులు, వారి మొదటి కారును కొనుగోలు చేయని భారతీయ జనాభా విభాగానికి సరసమైన ప్రత్యామ్నాయంగా విజ్ఞప్తి చేయడానికి ఉద్దేశించబడింది. ప్రారంభంలో ₹100,000 (US$1,500) ధరతో, ఈ వాహనం దాని తక్కువ ధర కారణంగా చాలా మంది దృష్టిని ఆకర్షించింది. అయితే నానో భద్రత పరంగా చాలా పేలవంగా రేటింగు పొందింది 2018లో టాటా గ్రూపు ఛైర్మను సైరసు మిస్త్రీ టాటాను పిలిచారు నానో విఫలమైన ప్రాజెక్టు, ఉత్పత్తి 2018 మేలో ముగిసింది.
### టాటా హారియరు

టాటా హారియరు అనేది ఎంజి హెక్టరు, జీపు కంపాసు లకు పోటీగా ఉండే 5-సీట్ల ఎస్‌యువి. ఈ కారు ఫియటు నుండి 2.0L 4-సిలిండర్ టర్బోచార్జ్డ్ డీజిలు ఇంజిను, హ్యుందాయి. నుండి 6-స్పీడు ట్రాన్స్‌మిషను‌ను ఉపయోగిస్తుంది. ఇది మాన్యువలు, ఆటోమేటికు రెండింటిలోనూ లభిస్తుంది. టాటా హారియరు 2018 ఆటో ఎక్స్పోలో ప్రదర్శించబడిన హెచ్5ఎక్సు కాన్సెప్టు నుండి తీసుకోబడింది. ఇది 2019 జనవరి 23న ప్రారంభించబడింది.

కారు ఒక C-సెగ్మెంట్ క్రాస్‌ఓవర్ SUV ఒమేగాఆర్క్ ప్లాట్‌ఫారమ్ ఆధారంగా రూపొందించబడింది, ఇది జాగ్వారు ల్యాండు రోవరు డి8 ప్లాట్ఫారం తప్పనిసరిగా తిరిగి ఇంజనీరింగు చేయబడిన వెర్షను. హారియరు పెట్రోలు వేరియంటు 2022–23లో ప్రారంభించబడుతుందని నిర్ధారించబడింది.

టాటా హారియరు నేపాల్లో హెచ్‌‌5 పేరుతో కూడా అందుబాటులో ఉంది.

### టాటా నెక్సాను

టాటా నెక్సాను అనేది 2017 నుండి టాటా మోటార్సు ఉత్పత్తి చేసే సబ్ కాంపాక్టు క్రాస్టోవరు ఎస్‌యువి. ఇది టాటా మోటార్సు నుండి వచ్చిన మొదటి క్రాస్టోవరు ఎస్‌యువి, భారతదేశంలో 4 మీటర్ల కంటే తక్కువ పొడవు గల క్రాస్టోవరు ఎస్‌యువి విభాగాన్ని ఆక్రమించింది. నెక్సాను ఎలక్ట్రికు వెర్షను‌ను ఆవిష్కరించారు 2019 డిసెంబరు 19. నెక్సాను ఈవి టాటా మోటార్సు ఎలక్ట్రికు వెహికలు టెక్నాలజీ బ్రాండు జిప్‌ట్రాను నుండి భాగాలను ఉపయోగిస్తుంది. ఎలక్ట్రికు మోటారు ,  టార్కు, 9.9 సెకన్లలోపు 0 - 100 ఉత్పత్తి చేస్తుంది. ఇది 30.2 కెడబల్యూహెచ్ బ్యాటరీని కలిగి ఉంది. ఇది ఎఆర్‌ఎఐ 312 కిమీ వరకు రేటెడు పరిధిని కలిగి ఉంది.

కాంప్లిమెంటరీ ఎసి ఛార్జరు‌ని ఉపయోగించి బ్యాటరీని 8 గంటల్లోపు పూర్తిగా ఛార్జి చేయవచ్చు. అవసరమైన పవరు సాకెటు‌తో ఎక్కడైనా ఉపయోగించగల 15-ఆంపియరు పవరు కేబులు‌ను ఉపయోగించి కూడా దీన్ని ఛార్జి చేయవచ్చు. డిసి 25కెడబల్యూ ఫాస్టు ఛార్జింగు ద్వారా బ్యాటరీని 1 గంటలో 0 నుండి 80% వరకు ఛార్జి చేయవచ్చు.

## పునర్నిర్మాణం
2024 మార్చిలో, టాటా మోటార్స్ రెండు వేర్వేరు లిస్టెడ్ సంస్థలుగా విభజించడం ద్వారా గణనీయమైన పునర్నిర్మాణానికి లోనవుతున్నట్లు ప్రకటించింది. ఈ వ్యూహాత్మక చర్య కార్యాచరణ సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపరచడం మరియు విభిన్న వ్యాపార విభాగాలపై దృష్టి పెట్టడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. విభజన ప్రతి సంస్థకు అనుగుణంగా వృద్ధి వ్యూహాలను అనుసరించడానికి మరియు నిర్దిష్ట పెట్టుబడిదారుల స్థావరాలను ఆకర్షించడానికి వీలు కల్పిస్తుందని భావిస్తున్నారు. ఈ ప్రకటన మార్కెట్‌లో బాగా ప్రాచుర్యం పొందింది, ఈ వార్తల తర్వాత టాటా మోటార్స్ స్టాక్ గణనీయమైన పెరుగుదలను చవిచూసింది.

## మూలాలు