ఆంధ్రప్రదేశ్ లో రవాణా

ఆంధ్రప్రదేశ్ భారతదేశంలోని వివిధ ప్రాంతాలతో పాటు ఇతర దేశాలతో కూడా మంచి అనుసంధానం కలిగి ఉంది. రాష్ట్రంలో రహదారి, రైలు మరియు వాయు మార్గాలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. తీరం వెంట విస్తారమైన తీరరేఖ  అనేక సముద్ర నౌకాశ్రయాలు ఉండటం వల్ల సముద్ర వాణిజ్యంలో కూడా రాష్ట్రం అభివృద్ధి చెందుతోంది. రాష్ట్రంలో అత్యంత పెద్ద రైల్వే జంక్షన్లలో ఒకటైన విజయవాడ లో ఉంది అలాగే విశాఖపట్నం నౌకాశ్రయం దేశంలోనే అతిపెద్ద సరుకు నిర్వహణ నౌకాశ్రయాల్లో ఒకటి.

## రోడ్డు

ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో  పొడవైన విస్తృత రహదారి నెట్‌వర్క్ ఉంది. ఇందులో భారతదేశ జాతీయ రహదారులు, రాష్ట్ర రహదారులు  జిల్లా రహదారులు ఉన్నాయి. ఈ రహదారి వ్యవస్థను రాష్ట్రంలోని ఆధ్వర్యంలో పనిచేసే ఆంధ్రప్రదేశ్ రహదారుల అభివృద్ధి సంస్థ నిర్వహిస్తుంది.

### జాతీయ రహదారులు

రాష్ట్రంలో మొత్తం  పొడవైన జాతీయ రహదారులు ఉన్నాయి. వీటిలో జాతీయ రహదారి 16 అత్యంత పొడవైన జాతీయ రహదారి. దీని పొడవు  కాగా, ఇది శ్రీకాకుళం జిల్లా నుంచి నెల్లూరు జిల్లా వరకు విస్తరించి ఉంది. ఈ రహదారి జాతీయ రహదారుల అభివృద్ధి సంస్థ ద్వారా చేపట్టబడిన గోల్డెన్ ప్రాజెక్టులో భాగంగా ఉండటంతో పాటు, జాతీయ రహదారి 45 AH 45లో భాగంగా కూడా ఉంది.

రాష్ట్ర రహదారుల మొత్తం పొడవు . అలాగే ప్రధాన జిల్లా రహదారులు  ఉన్నాయి. ఇతర రకాల రహదారులు మొత్తం  కాగా, అందులో పట్టణ స్థానిక సంస్థల పరిధిలో  రహదారులు మరియు మున్సిపల్ రహదారులు  ఉన్నాయి.

### Expressways
కొన్ని రహదారులు PPP నమూనాలో ఎక్స్‌ప్రెస్‌వేలుగా అభివృద్ధి చేయబడ్డాయి. వాటిలో ముఖ్యమైనవి:
* విజయవాడ హైదరాబాద్ ఎక్స్ప్రెస్
* బెంగళూరు విజయవాడ ఎక్స్ప్రెస్(DPR తయారీ దశలో)
* సూరత్–చెన్నై ఎక్స్‌ప్రెస్‌వే

### బస్సు

ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర రోడ్డు రవాణా సంస్థ (APSRTC) రాష్ట్రంలో ప్రధాన ప్రజా రవాణా వ్యవస్థగా పనిచేస్తోంది. ఇది రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి చెందిన సంస్థ.  నాటికి, ఈ సంస్థకు 11,918 బస్సులు, 970 బస్ షెల్టర్లు ఉండి, 3,000కు పైగా మార్గాల ద్వారా 14,000కిపైగా గ్రామాలను అనుసంధానిస్తోంది. APSRTC ప్రధాన కార్యాలయం విజయవాడ పండిట్ నెహ్రూ బస్ స్టేషన్ వద్ద ఉన్న *ఆర్టీసీ హౌస్* లోని ఎన్టీఆర్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ బ్లాక్ల్ లో లో ఉంది.

ప్రభుత్వం నిర్వహించే APSRTCతో పాటు రాష్ట్రంలో అనేక ప్రైవేట్ బస్సులు కూడా సేవలందిస్తున్నాయి. ఆటో రిక్షా  క్యాబ్‌లు కూడా సాధారణ రవాణా సాధనాలుగా ఉన్నాయి. ఇటీవల మహిళలు నడిపే *షీఆటోస్* ప్రవేశపెట్టబడ్డాయి.

రాష్ట్రంలో సరుకు రవాణా ప్రధానంగా లారీ, మినీ ట్రక్కులు  ఆటో రిక్షాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర రోడ్డు రవాణా సంస్థ  Alloy Nitrides Ltd. సంయుక్తంగా 1976లో స్థాపించబడిన సంస్థ ద్వారా, బస్సుల ద్వారా ఒంటరిగా పంపే సామాను  పార్సెల్‌ల రవాణా నిర్వహించబడుతోంది.

## రైల్వే

ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో మొత్తం రైల్వే మార్గాల పొడవు 3703.25 కి.మీ. రాష్ట్రంలోని రైల్వే సాంద్రత ప్రతి కు 16.59 కాగా, జాతీయ సగటు 20గా ఉంది. రాష్ట్రం గుండా వెళ్లే Howrah–Chennai main lineను భారతీయ రైల్వేలు చేపట్టిన డైమండ్  ప్రాజెక్ట్ ద్వారా హై-స్పీడ్ రైలు మార్గంగా అభివృద్ధి చేయాలని ప్రతిపాదించారు.
## విమానాశ్రయాలు

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో మూడు కార్యాచరణలో ఉన్న దేశీయ విమానాశ్రయాలు మరియు మూడు అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయాలు ఉన్నాయి. రాష్ట్రంలో విశాఖపట్నంలో ఒక కస్టమ్స్ విమానాశ్రయం ఉంది. ఇది సంవత్సరానికి కు పైగా ప్రయాణికులకు సేవలందిస్తుంది. ఈ విమానాశ్రయం సింగపూరు, దుబాయ్, యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్, మలేషియా, థాయిలాండ్‌లతో పాటు దేశీయ విమాన సేవలను కూడా నిర్వహిస్తోంది. రాష్ట్రంలో కడప, రాజమండ్రి మరియు కర్నూలులో మూడు దేశీయ విమానాశ్రయాలు ఉన్నాయి.

విజయవాడ, విశాఖపట్నం  తిరుపతి విమానాశ్రయాలు అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయాలుగా సేవలందిస్తున్నాయి. ఆంధ్రప్రదేశ్ లో ప్రతి జిల్లాలో ఒక విమానాశ్రయం ఏర్పాటు చేయాలనే ప్రణాళికలు ఉన్నాయి.

విశాఖపట్నం విమానాశ్రయం రాష్ట్రంలోనే అతిపెద్ద విమానాశ్రయం కాగా, రాష్ట్రంలోని దేశీయ విమాన రాకపోకలలో 60%కు పైగా ఇక్కడే నిర్వహించబడుతున్నాయి. 2013 నాటికి రాష్ట్రంలోని మొత్తం ప్రయాణికుల రాకపోకలు 1.48 మిలియన్లుగా నమోదయ్యాయి.

## పొర్టులు

రాష్ట్రానికి  పొడవైన తీరరేఖ ఉంది, ఇది దేశంలో రెండవ అత్యంత పొడవైన తీరరేఖ. రాష్ట్రంలో మొత్తం 14 నౌకాశ్రయాలు ఉండి, వాటి కలిపి సామర్థ్యం . వీటిలో విశాఖపట్నం, గంగవరం  కృష్ణపట్నం నౌకాశ్రయాలు మూడు లోతైన జల నౌకాశ్రయాలు. 2014–15 సంవత్సరంలో రాష్ట్రంలోని ప్రధానేతర నౌకాశ్రయాలలో నిర్వహించబడిన సరుకు రవాణా గా ఉంది. భవనపాడు, నరసాపూర్, రామాయపట్నం మరియు దుగ్గిరాజపట్నం వద్ద కొత్త నౌకాశ్రయాలను అభివృద్ధి చేయాలని ప్రభుత్వం ప్రణాళిక రూపొందించింది.

## అంతర్గత జలమార్గాలు

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో సరుకుల రవాణాకు అంతర్గత జలమార్గాలు అత్యంత తక్కువ ఖర్చుతో కూడిన మార్గంగా పరిగణించబడుతున్నాయి.  కాకినాడ వద్ద ప్రారంభమై, రాష్ట్రంలోని ఏలూరు, విజయవాడ నగరాల గుండా ప్రయాణించి, చెన్నై సమీపంలోని పుదుచ్చేరి వద్ద ముగుస్తుంది. 2014 నాటికి రాష్ట్రంలో 888&nbsp;కి.మీ. పొడవైన జాతీయ జలమార్గాల నెట్‌వర్క్ అందుబాటులో ఉంది. ఈ జలమార్గంలో సరుకు రవాణా 2017 డిసెంబరు నుంచి ప్రారంభం కావాలని నిర్ణయించారు.

## మూలాలు

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ రవాణా వ్యవస్థ