open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
గాంధీ ఆశ్రమ ట్రస్టు

**గాంధీ ఆశ్రమ ట్రస్ట్** (GAT) గాంధేయవాద తత్వంతో 1946 నుండి గ్రామీణ అభివృద్ధి కోసం నోఖాలీలో స్థాపించబడిన దాతృత్వ సంస్థ. దీనిని  **అంబిక-కలిగంగ ఛారిటబుల్ ట్రస్ట్** అని కూడా పిలుస్తారు. 

1947 లో మహాత్మాగాంధీ నోఖలి సందర్శన స్ఫూర్తితో గ్రామీణ అభివృద్ధి, శాంతి,  సామాజిక సామరస్యం  అనే  గాంధేయ  తత్వాన్ని అవలంబిస్తూ    ఆ ప్రాంతంలో గ్రామీణ పేదలు, ముఖ్యంగా మహిళల గూర్చి,  పేద ప్రజల జీవన పరిస్థితులను పెంచడానికి  ఈ సంస్థ కృషి చేస్తుంది. ఇది అభివృద్ధి,  ధార్మిక కార్యకలాపాలకోసం పాటుపడుతుంది.

ప్రారంభంలో ఈ ప్రాంగణానిని వాస్తవ యజమాని (బారిస్టర్ హేమంత కుమార్ ఘోష్)  స్థాపించబడి, తరువాత జి.ఎ.టి కి బహుమతిగా యివ్వబడినది. అంబికా కళింగంగ ఛారిటబుల్ ట్రస్టు ఇచట ధార్మిక కార్యకలాపాలను నిర్వహించింది. అది 1946 అల్లర్ల బాధితుల సహాయం కోసం పనిచేసింది. పాకిస్తాన్ పాలనలో, అప్పటి ప్రభుత్వ విధానాల కారణంగా ట్రస్ట్ తన కార్యకలాపాలను కొనసాగించలేకపోయింది.

1971 లో బంగ్లాదేశ్ కు స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన తరువాత 1975 లో గాంధీ ఆశ్రమ ట్రస్ట్ ఆవిర్భవించబడింది. దీని తరువాత  ట్రస్ట్ దృష్టి,  మిషన్‌లో మార్పు వచ్చింది. పేదలు,  వెనుకబడిన వారి అభివృద్ధి కోసం  సేవలు స్వచ్ఛంద కార్యక్రమాలతో పాటు తీసుకోబడ్డాయి. ప్రస్తుతం, గాంధీ ఆశ్రమ ట్రస్ట్  ప్రధాన దృష్టి భౌతిక,  శాశ్వతమైన, మెరుగైన జీవన ప్రమాణాల అభివృద్ధి చేయడం.

ఇది బంగ్లాదేశ్ దక్షిణ భాగంలోని 5 జిల్లాలలో పనిచేస్తోంది. శాంతి ని నెలకొల్పడం, మానవ అభివృద్ధి, మానవ హక్కులు,  మంచి పాలన, హస్తకళల అభివృద్ధి, విద్యాభివృద్ధి  మొదలైనవి కార్యక్రమాలు ఈ  సంస్థ ప్రధాన కార్యకలాపాలు.

## మూలాలు


వర్గం:ధార్మిక సంస్థలు
వర్గం:మహాత్మా గాంధీ
కృష్ణ హుథీసింగ్

**కృష్ణ నెహ్రూ హుతీసింగ్** (2 నవంబర్ 1907 – 9 నవంబర్ 1967) భారతీయ రచయిత, జవహర్ లాల్ నెహ్రూ, విజయ లక్ష్మీ పండిట్   చిన్న సోదరి .  

## జీవిత చరిత్ర
అలహాబాద్ లోని మీర్ గంజ్ లో భారత స్వతంత్ర ఉద్యమకారుడు, భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ నాయకుడు మోతీలాల్ నెహ్రూ, స్వరూప్ రాణి లకు జన్మించిన కృష్ణ నెహ్రూ, హుతీసింగ్ జైన్ ఆలయాన్ని నిర్మించిన ప్రముఖ అహ్మదాబాద్ జైన్ కుటుంబానికి చెందిన గునోట్టమ్ (రాజా) హుతీసింగ్ ను వివాహం చేసుకున్నారు.  

ఆమె, ఆమె భర్త భారతదేశ స్వాతంత్ర్యం కోసం పోరాడారు, జైలులో చాలా సమయం గడిపారు.  వారు ఇద్దరు కుమారులు హర్ష హుతీసింగ్, అజిత్ హుతీసింగ్ లను  కలిగి ఉన్నారు.

1950లో కృష్ణ, ఆమె భర్త ఒక ఉపన్యాస పర్యటనలో అమెరికాలో పర్యటించారు.  1958 మే చివరిలో కృష్ణ ఇజ్రాయిల్ లో మూడు రోజులు గడిపారు. ఆమె 'ది ఇజ్రాయిల్-ఇండియా ఫ్రెండ్ షిప్ లీగ్'ను  స్థాపించారు.

ఆమె భర్త రాజా హుథీసింగ్ కూడా పుస్తకాలు వ్రాశాడు. అవి ది గ్రేట్ పీస్: యాన్ ఏషియన్స్ క్యాండిడ్ రిపోర్ట్ ఆన్ రెడ్ చైనా (1953), విండో ఆన్ చైనా (1953), టిబెట్ ఫైట్స్ ఫర్ ఫ్రీడమ్: ది స్టోరీ ఆఫ్ మార్చి 1959 అప్ రైజింగ్ (1960) .

## గ్రంథ పట్టిక

* షాడోస్ ఆన్ ది వాల్, జె. డే కో, 1948.
* ది స్టోరీ ఆఫ్ గాంధీజీ, కుతుబ్ పబ్., 1949.
* వి  నెహ్రూస్ , బై  కృష్ణ (నెహ్రూ)  హుథిసింగ్ విత్  అల్డెన్ హాచ్  హోల్ట్, రైన్ హార్ట్ అండ్  విన్స్టన్; 1967. 
* డియర్ టు బిహోల్డ్ : యాన్ ఇంటిమేట్ పోర్ట్రైట్ ఆఫ్ ఇందిరా గాంధీ, పబ్లిష్డ్ బై మాక్మిలన్, 1969.

## మూలాలు

వర్గం:1967 మరణాలు
వర్గం:1907 జననాలు
వర్గం:భారత స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
## బాహ్య లింకులు

*దక్షిణాసియా అమెరికన్ డిజిటల్ ఆర్కైవ్ (సాదా)లో కృష్ణ నెహ్రూ హుథిసింగ్ మెటీరియల్స్
లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి జాతీయ పురస్కారం

**లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి జాతీయ పురస్కారం** ఢిల్లీలోని లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ మేనేజ్‌మెంట్ లో ప్రారంభించబడిన ఒక వార్షిక ప్రతిష్టాత్మక పురస్కారం.  ఇందులో భాగంగా ఎంపిక చేసిన వ్యక్తికి 5,00,000 రూపాయల నగదు బహుమతి, ప్రశంసాపత్రం, జ్ఞాపిక అందజేస్తారు.
## చరిత్ర, అర్హతలు
ఈ పురస్కారం 1999 లో ప్రారంభించబడింది. ఉన్నతమైన వృత్తిపర శ్రేష్ఠత సాధించినందుకు నిరంతర వ్యక్తిగత సహకారాల కోసం వ్యాపార నాయకులు, మేనేజ్‌మెంట్ ప్రాక్టీషనర్స్, పబ్లిక్ అడ్మినిస్ట్రేటర్స్, విద్యావేత్తలు, సంస్థ స్థాపక కర్తలు వంటి మొదలైన వారికి ఈ పురస్కారం అందించబడుతుంది. ఈ అవార్డును భారత రాష్ట్రపతి ప్రదానం చేస్తారు.
## పురస్కార గ్రహీతలు
#2019: డాక్టర్ మంజు శర్మ
#2018: ఫాలి ఎస్. నారిమన్ (రాజ్యాంగ నిపుణుడు)
#2017: బిందేశ్వర్ పాఠక్
#2016: గోపాలకృష్ణ గాంధీ (ప్రముఖ పాలనాధికారి, విద్యావేత్త, దౌత్యవేత్త, ప్రముఖ రచయిత)
#2015: ప్రణయ్ రాయ్ (ఎన్ డి టి వి సహ వ్యవస్థాపకుడు)
#2014: ఎ. శివతాను పిళ్లై (బ్రహ్మోస్ క్రూయిజ్ క్షిపణిని అభివృద్ధి చేయడంలో ఆయన చేసిన కృషికి)
#2013: డా. రాజేంద్ర అచ్యుత్ బద్వే (డైరెక్టర్, టాటా మెమోరియల్ సెంటర్, ప్రొఫెసర్ & హెడ్, సర్జికల్ ఆంకాలజీ విభాగం, టాటా మెమోరియల్ హాస్పిటల్, ముంబై)
#2012: శ్రీమతి.  టెస్సీ థామస్
#2011: ప్రొఫెసర్ యష్ పాల్
#2010: శ్రీమతి.  అరుణ రాయ్
#2009: శ్రీ సునీల్ భారతి మిట్టల్
#2008: డా. ఇ. శ్రీధరన్
#2006: డాక్టర్ ఎం. ఎస్. స్వామినాథన్
#2005: డా. నరేష్ ట్రెహాన్
#2004: డాక్టర్ సి.పి.  శ్రీవాత్సవ
#2003: శ్రీమతి.  ఎల రమేష్ భట్
#2002: డాక్టర్ ఆర్.ఎ.  మశేల్కర్
#2001: ఎన్.ఆర్.  నారాయణ మూర్తి
#2000: మిస్టర్ సామ్ పిట్రోడా
#1999: ప్రొఫెసర్ సి.కె.  ప్రహ్లాద్
## చిత్రమాలిక

File:Lbs10-awardee-aruna.jpg| **ఎల్ బి ఎస్ జాతీయ పురస్కారం 2010**అరుణా రాయ్

## మూలాలు

వర్గం:పురస్కారాలు
వర్గం:భారత జాతీయ పురస్కారాలు
2019 గాంధీ పాదయాత్ర

**2019 మహాత్మాగాంధీ జన్మదిన పాదయాత్ర** లేదా **2019 గాంధీ పాదయాత్ర**  భారతదేశంలోని గుజరాత్‌ రాష్ట్రం లోని  భావ్‌నగర్  జిల్లాలో  మహాత్మాగాంధీ 150 వ జయంతి వేడుకల సందర్భంగా జరిగిన  సాంస్కృతిక  పాదయాత్ర. 2019 జనవరి 16 నుండి 2019 జనవరి 22 వరకు ఏడు  రోజుల పాటు  150 కిలోమీటర్ల దూరం ఈ పాదయాత్ర కొససాగింది. ఈ కార్యక్రమాన్ని భారత ప్రభుత్వ   కేంద్ర ఓడరేవులు,  షిప్పింగ్,   జల మార్గాలు,  కేంద్ర రసాయన  ఎరువుల సహాయ మంత్రి,  గుజరాత్ నుండి రాజ్యసభ సభ్యుడు మన్సుఖ్ ఎల్. మాండవియా నిర్వహించాడు. ఈ పాదయాత్ర గుజరాత్‌లోని 150 గ్రామాలలో 150 మంది గాంధీ  అనుచరులతో కొనసాగింది.  ప్రజలలో ప్రాథమిక విద్యను వ్యాప్తి చేయడం,  గాంధేయ తత్వాన్ని యువ తరానికి పరిచయం చేయడం ఈ పాదయాత్ర ముఖ్య లక్ష్యం.  

## కాలరేఖ
పాదయాత్ర  "గాంధేయ సూత్రాలు,  విలువల వైపు" అనే నినాదంతో ప్రారంభించబడినది. పాదయాత్ర చేసే మార్గంలో నయీ తాలిం  సంస్థలను కలిగి ఉన్న గ్రామాలలో ప్రతీ సాయంత్రం  పాదయాత్ర  ఆపే  విధంగా  ప్రణాళిక చేయబడింది. 

పాదయాత్ర 2019 జనవరి 16న  16, 2019 న గ్రామ దక్షిణమూర్తి నుండి  ప్రారంభమైం భావ్‌నగర్ జిల్లాలోని సనోసర  అనే  గ్రామంలో  ముగిసింది. 150 గ్రామాలలో సాగిన ఈ పాదయాత్ర   మొత్తం 150 కి.మీ దూరాన్ని పూర్తి చేసింది. మొదటి రోజు మాండవియా ప్రారంభించిన ఈ పాదయాత్రలో 150 మంది పాల్గొన్నారు. ఈ రోజు మొక్కలు నాటడం ద్వారా గాంధీ తత్వానికి, ప్రకృతికి  మధ్య  గల  సంబంధాన్ని వివరించడంలో పాదయాత్ర సాగించి.   మరుసటి రోజు పాదయాత్ర సంధియారా, దిహోర్, భద్రవర్ మీదుగా మాయాధర్ చేరుకున్నారు. వారు ప్రతి గ్రామంలో ప్రవేశించినప్పుడు ఆయా గ్రామాల జనం ఊరేగింపుతో  స్వాగతం పలికారు.   ఆధ్యాత్మిక వేత్త మొరారీ బాపు  అన్ని మతాల ఐక్యత గురించి ప్రసంగించాడు.  "సార్వత్రికత ఎవ్వరినీ బంధించదు" అని అన్నాడు.  మూడవ రోజు ఉదయాన, మార్చి మాయాధర్  నుండి ప్రారంభమైంది. నిరసనకారులు పింగరి, లఖవాడ, అనిద మండవాడ, భూటియా గ్రామాల గుండా  ప్రయాణించి శత్రుజ్ఞి ఆనకట్ట వద్దకు చేరారు.   గాంధేయ తత్వశాస్త్రంపై మొత్తం 150 కార్యక్రమాలు ఈ మార్గంలో జరిగాయి.  

లోక్‌భారతి గ్రామ విద్యాపీఠం, సనోసర వద్ద ఈ పాదయాత్ర  ముగిసింది.  ముగింపు వేడుకలో గుజరాత్ ముఖ్యమంత్రి విజయ్ రూపానీ చేసిన ప్రసంగంతో ఈ పాదయాత్ర  ముగిసింది. గాంధీ ఆలోచనానుసారం భారతదేశంలో 'రామరాజ్యం' (శ్రీరాముని పరిపాలన, గాంధీ ఆదర్శధామ భావన) స్థాపించాలనే కల, సమాజ శ్రేయస్సును ప్రోత్సహించడానికి ఏకాంత విధానాన్ని కాకుండా సంపూర్ణ విధానాన్ని పొందాలని రూపానీ పేర్కొన్నాడు.  ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోడీ ఢిల్లీ నుండి లైవ్ టెలికాస్ట్ ద్వారా ప్రసంగించారు.  

## రిసెప్షన్
దాదాపు 20,000 మంది యువకులు నమోదు చేసుకున్నారు,  దాదాపు 12,000  మంది  యువకులు  ఈ పాదయాత్రలో  పాల్గొన్నారు.  పాదయాత్ర జరిగిన  ఏడు రోజులలో, 14 బహిరంగ సభలు ఏర్పాటు చేయబడ్డాయి, వీటిని వివిధ రాజకీయ నాయకులు, సామాజిక కార్యకర్తలు, పాత్రికేయులు ప్రసంగించారు.

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు

* అధికారిక వెబ్‌సైట్

వర్గం:మహాత్మా గాంధీ
గాంధీ సంగ్రహాలయం, పాట్నా

**గాంధీ స్మారక సంగ్రహాలయం** (గాంధీ మెమోరియల్ ఇనిస్టిట్యూషన్) మహాత్మా గాంధీ జీవితం అతని సూత్రాలను, భారతదేశ స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో బీహార్‌లో అతని పాత్రను ప్రదర్శించే మ్యూజియం, ప్రజా సేవా సంస్థ. ఇది భారత దేశంలోని పదకొండు గాంధీ సంగ్రహాలయాలలో ఒకటి (గాంధీ మ్యూజియంలు).

## చరిత్ర
1948 లో మహాత్మాగాంధీ హత్య జరిగిన కొన్ని సంవత్సరాల తరువాత, భారతదేశంలోని పేద, ధనిక పౌరుల సహకారంతో గాంధీ స్మారక చిహ్నాలను నిర్మించాలని దేశవ్యాప్తంగా భారత పౌరులకు విజ్ఞప్తి చేయబడింది. ఈ కారణంగా మహాత్మా గాంధీ నేషనల్ మెమోరియల్ ట్రస్ట్ పేరుతో ఒక ట్రస్ట్ స్థాపించబడింది. పాట్నా సంగ్రహాలయం 1967 లో గాంధీ మైదాన్కు వాయవ్య దిశలో స్థాపించబడింది  . 1971 జూలై వరకు ఐదు మ్యూజియాలు (అహ్మదాబాద్, మధురై, బైరాక్‌పూర్, ముంబై, పాట్నా) స్వతంత్రంగా ఉండే వరకు ఇది సెంట్రల్ గాంధీ సంగ్రహాలయ సమితి సభ్యునిగా ఉంది. అప్పటి నుండి, పాట్నా లోని గాంధీ సంగ్రహాలయం ఒక స్వయంప్రతిపత్తి కలిగిన సంస్థ.

ఈ మ్యూజియం ప్రశాంతమైన ప్రదేశంలో ఉంది. ఫోటోలు, పెయింటింగ్‌లు, శిల్పాలు, మాన్యుస్క్రిప్ట్‌లు, కొటేషన్‌లను కలిగి *ఉన్న గాంధీజీ  విజువల్ బయోగ్రఫీని  కలిగి  ఉంది;* అతని జీవితంలోని అన్ని ప్రధాన సంఘటనలు ఇక్కడ వివరించబడ్డాయి. గాంధీజీ జీవితంలోని వివిధ దశల ద్వారా అతని బాల్యంలోని ఛాయాచిత్రాలను కలిగి ఉన్న ఒక విభాగం కూడా ఉంది. శ్మశానవాటికకు తీసుకెళ్లడం సహా అతని గది యొక్క ప్రతిరూపం మ్యూజియం హాలులో ఉంది. ఈ భవనంలో మహాత్మాగాంధీ జీవితానికి సంబంధించిన పుస్తకాలు, మ్యాగజైన్, సాహిత్యం & ఆడియో-వీడియో మెటీరియల్ం పుస్తక దుకాణంతో కూడిన గ్రంథాలయం కూడా ఉంది.

## ఇవి కూడా చూడండి

* [''మహాత్మా గాంధీ'' విగ్రహం, [గాంధీ మైదాన్]]
*

## మూలాలు
 

వర్గం:మహాత్మాగాంధీ స్మారక చిహ్నాలు
దండి బీచ్

[thumb| దండి వద్ద [మహాత్మా గాంధీ స్మారక చిహ్నం]]
**దండి బీచ్** గుజరాత్‌లోని దండి గ్రామంలో ఉన్న ప్రముఖ బీచ్‌లలో ఒకటి.  అరేబియా సముద్ర తీర బీచ్ లలో పరిశుభ్రమైన బీచ్ లలో దండి బీచ్ ఒకటి.  మహాత్మా గాంధీ సబర్మతి ఆశ్రమం (అహ్మదాబాద్) నుండి దండి వరకు  ఉప్పు  సత్యాగ్రహానికి  నాయకత్వం  వహించినందున ఈ  బీచ్ చారిత్రాత్మకంగా ప్రాముఖ్యత పొందింది.  ఉప్పు సత్యాగ్రహం తర్వాత మహాత్మా గాంధీ బ్రిటిష్ వారి ఉప్పు పన్ను చట్టాన్ని ఉల్లంఘించిన బీచ్ ఇది.

## గాంధీ స్మారక చిహ్నాలు
భారతదేశ  చరిత్రలో  దండి  బీచ్   ప్రాముఖ్యతను  తెలియజేయడానికి మహాత్మా గాంధీజీ  కి సంబంధించిన  రెండు స్మారక చిహ్నాలను దండి బీచ్‌లో ఉంచారు. ఒక స్మారక చిహ్నం  గాంధీ ఉప్పు  చట్టాన్ని ఉల్లంఘించిన  విజయానికి  గుర్తుగా  ఇండియా  గేట్  లాంటి నిర్మాణం. రెండవ స్మారక చిహ్నం ఉప్పునీటిని పట్టుకున్న గాంధీ విగ్రహం. 

## మూలాలు
 
వర్గం:మహాత్మా గాంధీ
బీనాదాస్

బీనా దాస్

బీనాదాస్‌ ( 1911 ఆగస్టు 24—1986) పశ్చిమ బెంగాల్కు చెందిన భారతీయ విప్లవకారిని, జాతీయవాది.

## జీవితం&కుటుంబం:
బీనాదాస్ ఒక ప్రసిద్ధ బ్రహ్మో టీచర్ మధాబ్ దాస్, సామాజిక కార్యకర్త సరళ దేవి కుమార్తె. ఆమె అక్క కళ్యాణి దాస్ (భట్టాచార్య) కూడా స్వాతంత్ర్య సమరయోధురాలు.

## చదువు:
దాస్ సెయింట్ జాన్స్ డియోసెసన్ బాలికల హయ్యర్ సెకండరీ స్కూల్, కలకత్తాలోని బెతున్ కాలేజీ విద్యార్థి.

## భారతదేశ స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో పాల్గొనడం:
బీనాదాస్ కోల్‌కతాలోని మహిళల సెమీ విప్లవ సంస్థ ఛత్రి సంఘ సభ్యురాలు. 1932 ఫిబ్రవరి 6 న, ఆమె బెంగాల్ గవర్నర్ స్టాన్లీ జాక్సన్‌ను కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయంలోని కాన్వొకేషన్ హాల్‌లో హత్య చేసేందుకు ప్రయత్నించింది. రివాల్వర్‌ను మరొక స్వాతంత్ర్య సమరయోధురాలు కమలా దాస్ గుప్తా సరఫరా చేశారు. ఆమె ఐదు షాట్లు కాల్చింది కానీ విఫలమై తొమ్మిదేళ్ల కఠిన కారాగార శిక్షను అనుభవించింది. 1939 లో ఆమె విడుదలైన తర్వాత దాస్ కాంగ్రెస్ పార్టీలో చేరారు. 1942 లో, ఆమె క్విట్ ఇండియా ఉద్యమంలో పాల్గొంది 1942 నుండి 1945 వరకు మళ్లీ జైలు శిక్ష అనుభవించింది. 1946 నుండి 1947 వరకు, ఆమె బెంగాల్ ప్రావిన్షియల్ శాసనసభ సభ్యురాలు.1947 నుండి 1951 వరకు, పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ సభ్యురాలు. 1947 లో ఆమె జుగంతర్ గ్రూప్ యొక్క భారతీయ స్వాతంత్ర్య ఉద్యమ కార్యకర్త జతీష్ చంద్ర భౌమిక్‌ను వివాహం చేసుకుంది. ఆమె సోదరి కళ్యాణి భట్టాచార్జీ బెంగాల్ స్పీక్స్ (1944 లో ప్రచురించబడింది) అనే పుస్తకాన్ని ప్రచురించారు దానిని బీనాదాస్‌కు అంకితం చేశారు. ఆమె స్వాతంత్ర్య సమరయోధురాలు సుహాసిని గంగూలీ స్నేహితురాలు.

## అవార్డులు :
దాస్ తాను చేసిన సామాజిక సేవలకు గాను 1960 లో పద్మశ్రీ అవార్డును పొందింది.

## పోస్ట్‌మాస్టర్‌ నిలిపివేసిన డిగ్రీ:
2012 లో, దాస్ కు ప్రీతిలత వడ్డేదార్‌కు బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం నిలిపివేసిన డిగ్రీని దాదాపు 80 సంవత్సరాల తరువాత కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయం మరణానంతరం గ్రాడ్యుయేషన్ సర్టిఫికెట్‌లను ప్రదానం చేసింది.

## మరణం:
ఆమె భర్త మరణం తరువాత, దాస్ రిషికేష్‌లో ఒంటరి జీవితాన్ని గడిపి అజ్ఞాతంలో మరణించింది. ఆమె మృతదేహాన్ని రోడ్డు పక్కన 1986 డిసెంబరు 26 న పాక్షికంగా కుళ్లిపోయిన స్థితిలో వెలికితీశారు. ఇది ప్రయాణిస్తున్న జనం ద్వారా కనుగొనబడి పోలీసులకు సమాచారం అందించబడింది ఆమె గుర్తింపును గుర్తించడానికి వారికి ఒక నెల పట్టింది.

## రచనలు:
బెంగాలీలో రెండు ఆత్మకథ రచనలు రాశారు1 శృంఖల్ జంకర్ 2 పిత్రిధన్.

## మూలాలు:


వర్గం:స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
వర్గం:మహిళా స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
వర్గం:పద్మశ్రీ అవార్డు గ్రహీతలు
గాంధీ శాంతి ఫౌండేషన్

**గాంధీ  శాంతి  ఫౌండేషన్**   మహాత్మా గాంధీ ఆలోచనలను అధ్యయనం,  అభివృద్ధి చేసే  భారతీయ సంస్థ. 

## చరిత్ర
గాంధీ ఆలోచనను సంరక్షించడానికి,  వ్యాప్తి చేయడానికి ఈ  ఫౌండేషన్ 1958 జూలై 31   లో ప్రారంభమైంది. ఈ సంస్థ  గాంధీ స్మారక నిధి నుండి 10 మిలియన్ రూపాయల విరాళంతో ప్రారంభమైంది.  దీని మొదటి బోర్డు ఆర్.ఆర్. దివాకర్, రాజేంద్ర ప్రసాద్,  జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ వంటి ప్రముఖులతో కూడి ఉంది. ******

### అధ్యక్షులు
thumb|196x196px| 2012 లో శ్రీమతి రాధా భట్
ప్రస్తుతం కుమార్ ప్రశాంత్ అధ్యక్షునిగా ఉన్నాడు. 

* ఆర్ఆర్ దివాకర్ (వ్యవస్థాపకుడు) 1958&nbsp;- 1989,
* రవీంద్ర వర్మ 1989&nbsp;- 2006,
* 2006 నుండి శ్రీమతి రాధా భట్ 

## ''గాంధీ మార్గ్''
*గాంధీ మార్గ్*    1957  లో  ప్రారంభించిన  ఒక  పత్రిక   ఎస్.కె.  జార్జ్. తర్వాత ఆయన స్థానంలో జి. రామచంద్రన్ వచ్చాడు . 1965 వరకు ఈ పత్రికను గాంధీ స్మారక్ నిధి ప్రచురించింది.    దాని 10 వ వార్షిక సంవత్సరం  నుండి  గాంధీ పీస్ ఫౌండేషన్ దీనిని  స్పాన్సర్ చేసింది. 1973 నుండి 1979 వరకు పత్రిక ప్రచురించబడలేదు, ఆ తర్వాత నెలవారీగా తిరిగి  ప్రారంభమైంది.  1989 తర్వాత *గాంధీ మార్గ్* త్రైమాసిక పత్రికగా  తిరిగి ప్రచురించబడుతోంది..

## మూలాలు
 

## బాహ్య లింకులు

* గాంధీపీస్  ఫౌండేషన్ చరిత్ర
వర్గం:గాంధేయవాదం
గాంధీభవన్ (హైదరాబాదు)

**గాంధీ భవన్** తెలంగాణ రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాదులోని నాంపల్లి లో గల భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ పార్టీ   ప్రధాన కార్యాలయం.  ఇది నాంపల్లిలోని ఎగ్జిబిషన్ గ్రౌండ్స్ సమీపంలో  ఉంది.  ఈ ప్రదేశం  సాధారణంగా హైదరాబాద్‌లో  ముఖ్య ప్రాంతంగా ఉంది. శ్రీ బషీరుద్దీన్ బాబుఖాన్ & నరాల సాయికిరణ్ ముదిరాజ్ తండ్రి అయిన శ్రీ ఖాన్ బహదూర్ అబ్దుల్ కరీం బాబుఖాన్ దాదాపు 50 సంవత్సరాల క్రితం గాంధీ భవన్ నిర్మించారు. దానిని  కాంగ్రెస్ పార్టీకి విరాళంగా ఇచ్చారు.
## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు
* వికీమాపియాలో స్థానం
వర్గం:భారత జాతీయ కాంగ్రెస్
వర్గం:హైదరాబాదులోని ప్రాంతాలు
గాంధీ మైదాన్

**గాంధీ మైదాన్** భారతదేశంలోని బీహార్‌లోని గంగా నది ఒడ్డున ఉన్న పాట్నా నగరం లోని ఒక చారిత్రక మైదానం. గోల్ఘర్ జలపాతం దాని పడమర వైపుకు ఉంటుంది. 1824-1833 మధ్య కాలంలోని బ్రిటిష్ పాలనలో, దీనిని గోల్ఫ్ కోర్స్, హార్స్ రేసింగ్ ట్రాక్‌గా ఉపయోగించారు. దీనిని **పాట్నా లాన్స్** అని పిలిచేవారు. ఇది 60 ఎకరాల భూమిలో విస్తరించి ఉంది.

## చరిత్ర
భారత స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో పాట్నా పచ్చిక బయళ్లలో అనేక ఉద్యమాలు ప్రారంభించబడ్డాయి. వాటిలో ముఖ్యమైనది చంపారన్ ఉద్యమం, 1942 క్విట్ ఇండియా ఉద్యమం. మోహన్ దాస్ కరం చంద్. గాంధీ, బాబూ రాజేంద్ర ప్రసాద్, అనుగ్రహ నారాయణ్ సిన్హా, సర్దార్ పటేల్, మౌలానా ఆజాద్, జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ, జయ ప్రకాష్ నారాయణ్, శ్రీ కృష్ణ సిన్హా వంటి అనేక మంది భారత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమ నాయకులు ఇక్కడ నుండి తమ ర్యాలీలను ఉద్దేశించి ప్రసంగించారు.

ఇందిరాగాంధీకికి వ్యతిరేకంగా విజయవంతమైన ప్రతిపక్ష ఉద్యమం అయిన జెపి ఉద్యమం కూడా ఈ చారిత్రాత్మక మైదానం నుండి ప్రారంభించబడింది.

ప్రస్తుతం, ఈ మైదానం ప్రైవేట్ పార్టీలు, సామూహిక ప్రార్థనలు. వాణిజ్య ఉత్సవాలకు ఉపయోగించబడుతుంది. భారత స్వాతంత్ర్య దినోత్సవం, గణతంత్ర దినోత్సవం రోజున జెండా ఎగురవేసే కార్యక్రమాన్ని బిహార్ ముఖ్యమంత్రి, గవర్నర్ వరుసగా నిర్వహిస్తారు.

ఈ మైదానం వాయవ్య మూలలో గాంధీ సంగ్రహాలయం ఉంది. ఇక్కడ మహాత్మాగాంధీ ఉనికి, బీహార్‌తో సంబంధాల యొక్క వివిధ చిత్రాలు, రికార్డులను ప్రదర్శిస్తారు. 1947 సమయంలో ఈ సంగ్రహాలయం విద్యా మంత్రి డాక్టర్ సయ్యద్ మహమూద్ ఇల్లు. ఈ మైదానాలు మొరాద్‌పూర్‌లోని అశోక్ రాజ్‌పథ్ సమీపంలో. పాట్నా నుండి 2.5&nbsp; కి.మీ.లో ఉన్నాయి.

చంపారన్ సత్యాగ్రహ సమయంలో బీహార్ పర్యటనలో, మహాత్మా గాంధీ పాట్నా లాన్స్‌లో జరిగిన భారీ సమావేశంలో ప్రసంగించారు. ఆ సమావేశం ఎలాంటి పరిమితులు లేకుండా పాట్నా లాన్ సందర్శించడానికి భారతీయులను అనుమతించడం ఇదే మొదటిసారి. అప్పటి వరకు ఈ మైదాన ప్రవేశం యూరోపియన్లు, ఉన్నత వర్గాలకు (విశ్వసనీయ భారతీయులు) పరిమితం చేయబడింది.

చారిత్రాత్మక **పాట్నా** **లాన్ మహాత్మా గాంధీ** నివాళిగా అతని హత్య తర్వాత 1948 లో **గాంధీ మైదాన్** గా పేరు మార్చబడింది. 1990 లలో ఈ మైదాన దక్షిణ చివరలో గాంధీ విగ్రహం ఏర్పాటు చేయబడింది.
thumb|ఈ అందమైన ప్రదేశం 2016 కి ముందు బీహార్ లోని గాంధీ మైదాన్; కానీ గాంధీ మైదానం పునరాభివృద్ధి పేరుతో, ఈ దృశ్యం అదృశ్యమైంది.

## ప్రపంచంలోనే ఎత్తైన మహాత్మా గాంధీ విగ్రహం
[thumb|300x300px| ప్రపంచంలోనే ఎత్తైన [మహాత్మా గాంధీ విగ్రహం]]
 
2013 అక్టోబరు 27న , బిజెపి ప్రధాని అభ్యర్థి నరేంద్ర మోడీ భారీ బహిరంగ సభలో ప్రసంగించడానికి అక్కడకు చేరుకోకముందే గాంధీ మైదానంలో ఆరు వరుస బాంబు పేలుళ్లు జరిగాయి. వరుస పేలుళ్లలో ఎనిమిది మంది మరణించారు. 66 మంది గాయపడ్డారు.
 
2014 అక్టోబరు 3 న గాంధీ మైదానంలో దసరా పండుగ సందర్భంగా తొక్కిసలాట జరిగింది, దీనిలో 32 మంది మరణించారు.

## ఇది కూడ చూడండి

* గాంధీ సంగ్రహాలయ, పాట్నా

## మూలాలు


వర్గం:మహాత్మాగాంధీ స్మారక చిహ్నాలు
వామన్ గోపాల్ జోషి

**వామన్ గోపాల్ జోషి** - భారత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమకారుడు. మహారాష్ట్రకు చెందిన అతను సత్యాగ్రహం, కైడే భాంగ్ ఉద్యమాల్లో భాగంగా హైదరాబాద్ కూడా సందర్శించారు. అతని ఆశయాలను బ్రిటిష్-ఇండియా ప్రభుత్వం నిషేధించింది.

## జీవితం
వీర్ వామనరావు జోషి గా పిలువబడే వామన్ గోపాల్ జోషి (18 మార్చి 1881 - 3 జూన్ 1956) - మరాఠీ జర్నలిస్ట్. నాటక రచయిత. స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు. భారతదేశ స్వాతంత్ర్య పోరాట సమయంలో అతను 'రాష్ట్రమాత్' వార్తాపత్రికలో దేశభక్తి గల గంగాధరరావు దేశ్‌పాండేకు ప్రధాన సహకారి. 'స్వతంత్ర హిందూస్థాన్' సంపాదకులుగా ఉన్నారు. అతని స్వరం, రచన శక్తివంతమైనవి. అతను 1920, 1942 మధ్య అనేక సార్లు జైలు శిక్ష అనుభవించాడు. అతను 'రానా-దుందుభి' నాటకాన్ని రాశాడు. దీని పాటలు దీనానాథ్ మంగేష్కర్ ద్వారా ప్రసిద్ధి పొందాయి. రచయిత వామన్ మల్హర్ జోషి, వామన్ గోపాల్ జోషి సమకాలీనులు.

వామన్ మల్హర్ జోషి (జనవరి 21, 1882 - జూలై 20, 1943) మహారాష్ట్రకు చెందిన మరాఠీ రచయిత. అతను దేశస్థ బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో జన్మించాడు. వీరిది కొంకణ్ ప్రాంతంలోని టేల్ పట్టణం. 1900లో తన హైస్కూల్ విద్యను పూర్తి చేసిన తరువాత, 1904లో బ్యాచిలర్,  1906లో మాస్టర్స్ డిగ్రీలను దక్కన్ కాలేజీ, పూణే లో పూర్తిచేసారు.

## స్వాతంత్ర్య ఉద్యమం
అమరావతికి చెందిన వామన్ నారాయణ్ జోషి ఒక విప్లవకారుడు. మరాఠీ మాధ్యమంలో 7వ తరగతి వరకు చదువుకున్నాడు.  దేశ సేవ కోసం పాటుపడి విద్యను సగంలో వదిలేసి విదేశి వస్తు బహిష్కరణకు పూనుకున్నాడు. అతను బాంబులను తయారు చేయడానికి శిక్షణ పొందాడు. అలాగే అహ్మద్ నగర్ లోని గుజార్ గల్లీలో బాంబులు తయారు చేయడానికి శిక్షణ కూడా ప్రారంభించాడు.

అనంత్ కంహేర్.. అతని సహచరులు బ్రిటీష్ కలెక్టర్ జాక్సన్ హత్యకు పథకం వేశారు. నాసిక్‌లో జాక్సన్ 23, డిసెంబర్ 1909న కాల్చి చంపబడ్డాడు. ఈ కేసులో, బ్రిటిష్ వారు 7 మంది నిందితులను విచారించారు. ఆ సమయంలో నిందితుల్లో ఒకరు నగర్ జిల్లాలోని సంషేర్‌పూర్ (తాల్. అకోలే) కు చెందిన వామన్‌రావు జోషి అనే పేరుతో ఒకరు ఉన్నారు.

పేరులో సారూప్యత కారణంగా, వీర్ వామనరావుకు ఈ సంఘటనతో ముడిపెట్టారు. అయితే, ఈ కేసు పత్రాలు, రికార్డులను పరిశీలించినప్పుడు, సంషేర్‌పూర్‌కు చెందిన వామన్ నారాయణ్ జోషి అలియాస్ డాజికాకా కుట్రలో పాల్గొన్నట్లు కనుగొనబడింది. అండమాన్‌లో అతనికి 8 సంవత్సరాల జైలు శిక్ష విధించబడింది.

## ప్రచురించిన సాహిత్యం

### నాటకాలు

* రాక్షసి మహత్త్వకాంక్ష (20-9-1913న లలిత్ కళాదర్శ్ ద్వారా మొదటి ప్రయోగం)
* రణదుందుభి (17-2-1927న బల్వంత్ సంగీత నాటక మండలి ద్వారా ప్రదర్శించబడింది)
*ధోతుంగ్ పద్షాహి
*ధర్మసింహాసనం
*షీలాసన్యాసం

### పుస్తకాలు

* చంద్రపూర్ చి మహాకాళి
* జాతిపిత మహాత్మాగాంధీ

## నాట్యగీతాలు

* ఆపద రాజ్ - పదా భయద
* జగీ హ ఖాస్ వేద్యాంచ పసార
* దివ్య స్వాతంత్ర్య రవి
* పరవశత పాస్ దైవే జ్యాంచ్య గలా లగల
* వీతరీ ప్రఖర్ తేజోబల్

## మూలాలు
నీహార్ ముఖర్జీ

**నీహార్ ముఖర్జీ** భారతదేశానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన సోషలిస్ట్ యూనిటీ సెంటర్ ఆఫ్ ఇండియా (కమ్యూనిస్టు) ప్రధాన కార్యదర్శిగా పని చేశాడు. ఆయన ఆ పార్టీ వ్యవస్థాపక సభ్యుడిలో ఒకడు. ఆయన శిబ్ దాస్ ఘోష్ మరణాంతరం పార్టీ ప్రధాన కార్యదర్శిగా భాద్యతలు చేపట్టాడు. ఆయన క్విట్ ఇండియా ఉద్యమంలో పాల్గొని జైలు పాలయ్యాడు. నిహార్ ముఖర్జీ 18 ఫిబ్రవరి 2010న కోల్‌కతాలో గుండెపోటుతో మరణించాడు.  పార్టీ నేతాజీ ఇండోర్ స్టేడియం నీహార్ ముఖర్జీ మరణం గుర్తుగా  కోలకతా లో 3 మార్చి 2010న స్మారక సమావేశాన్ని నిర్వహించారు.
## మూలాలు

వర్గం:రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:1920 జననాలు
సుశీల్ కుమార్ సేన్

**సుశీల్ కుమార్ సేన్** భారత స్వతంత్ర ఉద్యమంలో పాల్గొన్నాడు.

## జీవితం
సుశీల్ సేన్ తన బాల్యం నుండి దేశభక్తి స్ఫూర్తిని పెంచుకొని స్వతంత్ర ఉద్యమంలో పాల్గొన్నాడు. ఆయన కలకత్తాలోని నేషనల్ కాలేజీలో చదువుకున్నాడు.  సేన్ చిన్న వయస్సులోనే, బ్రిటీష్ న్యాయవ్యవస్థకు వ్యతిరేకంగా పికెటింగ్‌లో పాల్గొన్నందుకు అతనికి పదిహేను కొరడా దెబ్బలు శిక్ష విధించబడింది.
## అరెస్ట్
సుశీల్ కుమార్ సేన్ అలిపూర్ బాంబు కేసులో ప్రధాన నిందితులలో ఒకడిగా ఉన్న ఆయనను మే 1909 లో అరెస్టు చేసి ఏడేళ్ల కఠిన కారాగార శిక్ష విధించగా హైకోర్టు లో ఆ కేసులో అతని పాత్ర నిరూపించబడనందున  21 నెలలు జైలులో గడిపిన తరువాత ఈ శిక్షను రద్దు చేసింది.  బ్రిటీష్ ఇన్‌స్పెక్టర్ ఇన్‌స్పెక్షన్ ఇన్వెస్టిగేషన్ సెల్‌లో సురేష్ చంద్ర ముఖర్జీని చంపాడు.

## మరణం
సుశీల్ కుమార్ సేన్ 2 మే 1915న పోలీసులతో జరిగిన వాగ్వాదంలో మరణించాడు.
## మూలాలు

వర్గం:భారత స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
వర్గం:1915 మరణాలు
వర్గం:1892 జననాలు
మహాత్మా గాంధీ నేషనల్ మెమోరియల్ ట్రస్టు

[thumb|300x300px| 1949 నుండి [జె.బి.కృపలానీ|ఆచార్య కృప్లానీ సంతకం చేసిన గాంధీ స్మారక్ నిధికి నిధుల సేకరణ రసీదు. ఇది ఒకవైపు హిందీలో "గాంధీ రాష్ట్రీయ స్మారక్ నిధి" అని, అలాగే ఉర్దూలో "గాంధీ కౌమీ యాద్గర్ ఫండ్" అని ఉంది.]]
మహాత్మా గాంధీ నేషనల్ మెమోరియల్ ట్రస్ట్ (    ) గాంధీ క్వామి యాద్గార్ ఫండ్ అని కూడా పిలువబడుతుంది, ఇది మహాత్మా గాంధీ జీవితాన్ని స్మరించుకోవడానికి స్థాపించబడి భారతదేశ కేంద్ర ప్రభుత్వం ద్వారా నిర్వహించబడుతున్న మెమోరియల్ ట్రస్ట్.  భారతదేశం యొక్క స్వాతంత్ర్య ఉద్యమం సమయంలో మహాత్మా మహాత్మా గాంధీ యొక్క కార్యకలాపాలతో సంబంధం ఉన్న ప్రదేశాలకు నిర్వహణా నిధులను అందజేస్తుంది.  ఇది  మహాత్మా గాంధీ.  గాంధేయవాద ఆలోచనలకు సంబంధించిన సాహిత్యం అభివృద్ధికి కృషిచేస్తుంది.  

ట్రస్ట్ కోసం  1949లో  ప్రజా నిధుల సేకరణ చాలా విజయవంతంగా జరిగింది. డాక్టర్ మార్టిన్ లూథర్ కింగ్ జూనియర్ 130 మిలియన్ డాలర్లు సేకరించాడు. (  లో 1.41 బిలియన్‌కి సమానం). బహుశా ప్రపంచ చరిత్రలో ఒకే వ్యక్తి జ్ఞాపకార్థం భారీ ద్రవ్య సహకారం చేసిన వానిలో  అతి పెద్దదిగా పరిగణించబడుతుంది " 

## ఇది కూడ చూడండి

* మణి భవన్

## మూలాలు
 

వర్గం:మహాత్మాగాంధీ స్మారక చిహ్నాలు
వర్గం:హిందీ భాషా పాఠాన్ని కలిగి ఉన్న వ్యాసాలు
గుర్మీత్ సింగ్

**గుర్మీత్ సింగ్‌** భారత ఆర్మీ డిప్యూటీ చీఫ్‌గా పని చేశాడు. ప్రస్తుతం అతను 2021 నుండి ఉత్తరాఖండ్‌ రాష్ట్ర 8వ గవర్నర్‌గా ఉన్నారు. సింగ్ సైన్యంలో దాదాపు నాలుగు దశాబ్దాల తర్వాత పనిచేసి, 2016  జనవరి 31న పదవీ విరమణ చేశారు, అక్కడ అతను ఆర్మీ స్టాఫ్‌కు డిప్యూటీ చీఫ్‌గా, కాశ్మీర్‌లోని నియంత్రణ రేఖను పట్టించుకోని వ్యూహాత్మక XV కార్ప్స్‌కు అడ్జటెంట్ జనరల్, కార్ప్స్ కమాండర్‌గా ఉన్నారు. అతను సరిహద్దు సమస్యలు, ఉగ్రవాదాన్ని ఎదుర్కోవడంలో కూడా పనిచేశాడు.

అతను ఉత్తరాఖండ్ గవర్నర్‌గా సెప్టెంబరు 15, 2021న ప్రమాణ స్వీకారం చేశాడు.

## మూలాలు

వర్గం:భారత సైనికాధికారులు
వర్గం:ఉత్తరాఖండ్ గవర్నర్లు
వర్గం:బీహార్ వ్యక్తులు
మణి భవన్

**మణి భవన్** ముంబై  లోని గామ్‌దేవి ఆవరణలోని లాబర్నమ్ రోడ్‌లో నెలకొని ఉన్న  గాంధీకి అంకితమైన మ్యూజియం,  చారిత్రక భవనం. 1917,  1934 ల మధ్య ముంబైలో గాంధీ రాజకీయ కార్యకలాపాలకు మణి భవన్ కేంద్ర బిందువు.
thumb| 'మణి భవన్‌కు రోడ్డు'

## గాంధీ ప్రధాన కార్యాలయం
thumb| మణి భవన్ ముందు ద్వారం.
మణి భవన్ 1917 నుండి 1934 వరకు దాదాపు 17 సంవత్సరాల పాటు ముంబైలో గాంధీకి   ప్రధాన కార్యాలయంగా ఉంది. ఈ కాలంలో గాంధీ స్నేహితుడు,  ముంబైలో ఆతిథ్యం యిచ్చిన వ్యక్తి  రేవశంకర్ జగ్జీవన్ జవేరికి చెందిన భవనమిది. మణి భవన్ నుండి గాంధీ సహాయ నిరాకరణ, సత్యాగ్రహం, స్వదేశీ, ఖాదీ,  ఖిలాఫత్ ఉద్యమాలను ప్రారంభించాడు. 1917 లో మణి భవన్‌లో ఉన్నప్పుడు *[[రాట్నం|చర్ఖాతో]]* గాంధీకి అనుబంధం ప్రారంభమైంది. హోం రూల్ ఉద్యమంలో గాంధీతో మణి భవన్‌కు కూడా దగ్గరి సంబంధం కలిగి  ఉంది, అలాగే ఆ కాలంలో పశువులను సాధారణంగా పాలిచ్చే *ఫూకాన్ జాతి ఆవులపై*  క్రూరమైన,  అమానవీయ చర్యలకు నిరసనగా ఆవు పాలు తాగకుండా ఉండాలనే అతని నిర్ణయంతో మణి భవన్‌కు దగ్గరి సంబంధం ఉంది.
thumb|244x244px| మహాత్మా గాంధీ విగ్రహం.
1955 లో, ఈ భవనాన్ని గాంధీ స్మారక చిహ్నంగా నిర్వహించడానికి గాంధీ స్మారక నిధి స్వాధీనం చేసుకుంది.

## గాంధీ మ్యూజియం, గ్రంథాలయం
ప్రజలు నివాళులు అర్పించే మహాత్ముని విగ్రహంతో ఒక గ్రంథాలయం ఉంది. గాంధీజీ జీవితాన్ని వర్ణిస్తున్న మెట్ల మెట్లను సందర్శిస్తూ మొదటి అంతస్థుకు చేరుకుంటారు, దీనిలో అతని బాల్యం నుండి అతని హత్య వరకు ఫోటో గ్యాలరీ ఉంది.  ప్రెస్ క్లిప్పింగ్‌లతో పాటు గ్యాలరీ ఉంది.

గాంధీ తన బసలో ఉపయోగించిన గది రెండవ అంతస్తులో ఉంది, అక్కడ ఒక గాజు పలక  విభజన ద్వారా ప్రజలు అతని రెండు స్పిన్నింగ్ వీల్స్, ఒక పుస్తకం,  అతని మంచం నేలపై చూడవచ్చు. ఆ గదికి ఎదురుగా ఒక హాల్ ఉంది, అక్కడ అతని జీవితకాల ఛాయాచిత్రాలు,  పెయింటింగ్‌లు ప్రదర్శించబడతాయి. 1932 జనవరి 4 న అతడిని అరెస్ట్ చేసిన టెర్రస్ కూడా అలాగే ఉంది.
thumb| గాంధీ ఒడిలో విశ్రాంతి తీసుకుంటున్న ఆమె మరణశయ్యపై కస్తూర్బా మోడల్.

## ఒబామా సందర్శన
alt=Mani Bhavan, Mumbai|కుడి|thumb|200x200px| అధ్యక్షుడు బరాక్ ఒబామా,  ప్రథమ మహిళ మిచెల్ ఒబామా మణి భవన్‌లో గాంధీ గదిలో పర్యటించారు.
నవంబర్ 2010 పర్యటనలో భాగంగా అప్పటి అమెరికా అక్ష్యక్షుడు  బరాక్ ఒబామా గత 50 సంవత్సరాలలో మణి భవన్ గాంధీ సంగ్రహాలయను సందర్శించిన మొదటి అత్యున్నత అంతర్జాతీయ సందర్శకుడిగా నిలిచారు.  అతనికి ముందు, మార్టిన్ లూథర్ కింగ్ జూనియర్ మాత్రమే 1950 లలో మణి భవన్‌ను సందర్శించాడు.
## ఇవి కూడా చూడండి

* సహాయ నిరాకరణోద్యమం
* ఖాదీ
* సత్యాగ్రహం
* స్వదేశీ
* చర్ఖా (స్పిన్నింగ్ వీల్)
* ఖిలాఫత్ ఉద్యమం

## మూలాలు

వర్గం:మహాత్మాగాంధీ స్మారక చిహ్నాలు
గంగు బాబా

**గంగు బాబా, ** భారతదేశానికి చెందిన తిరుగుబాటుదారుడు. అతను ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రం బిథూర్ గ్రామానికి చెందిన బల్మికి కులస్థుడు.
## గంగు బాబా జీవితం
గంగు బాబా అడవి నుండి చనిపోయిన పులిని వీపుపై వేసుకొని తిరిగొస్తుండగా, బిత్తూర్ రాజైన నానా సాహెబ్ పేష్వా తన సైన్యంతో ఆ ప్రదేశం నుండి వెళ్తుండగా గంగు బాబా ధైర్య సాహసాలను చూసి తన సైన్యంలో చేరమని అడగగా, గంగు బాబా వెంటనే అంగీకరించాడు. గంగు బాబా అప్పటికే బ్రిటిష్ వారికి వ్యతిరేకంగా యుద్ధం ప్రారంభించాడు. సైన్యంలో చేరిన అతను బిత్తూర్ సమీపంలోని గ్రామాల్లోని దళితుల మౌఖిక సంప్రదాయాల ప్రకారం, అతను తన కత్తితో 150 మంది బ్రిటిష్ సైనికులను చంపాడు. దీనిపై ఆగ్రహించిన బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం అతడిని సజీవంగా లేదా మరణించిన అరెస్ట్ చేయాలని సర్క్యులర్ జారీ చేసి చివరకు, అతడిని అరెస్టు చేశారు. బ్రిటిష్ సైనికులు అతడిని గుర్రానికి కట్టేసి కాన్పూర్ వరకు తీసుకువెళ్లి చున్నిగంజ్‌లో అతడిని ఉరితీశారు.

## మూలాలు

వర్గం:భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమం
వర్గం:భారత స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
ది తాష్కెంట్ ఫైల్స్

***తాష్కెంట్ ఫైల్స్*** అనేది 2019 సంవత్సరంలో భారతీయ భాష హిందీలో దరర్శకుడు వివేక్ అగ్నిహోత్రి నిర్మించిన ఉద్రేక చలనచిత్రం. ఈ చిత్రంలో భారత మాజీ ప్రధాని లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి మరణం వెనుక ఉన్న కుట్రలు, కారణాలపై విశ్లేషణను చిత్రించారు. వివేక్ అగ్నిహోత్రి రచన, దర్శకత్వం వహించిన ఇందులో శ్వేతా బసు ప్రసాద్, నసీరుద్దీన్ షా, మిథున్ చక్రవర్తి ప్రధాన పాత్రలు పోషించారు.

ఈ చిత్రం 2019 ఏప్రిల్ 12న విడుదలైంది, దీనికి విమర్శకుల నుండి మిశ్రమ సమీక్షలు అందాయి. ఈ చిత్రం బాక్సాఫీస్ స్లీపర్ హిట్ అయింది .

## తారాగణం

* శ్యామ్ సుందర్ త్రిపాఠి పాత్రలో మిథున్ చక్రవర్తి 
* పి కె ఆర్ నటరాజన్‌గా నసీరుద్దీన్ షా 
* రాగిణి ఫూలేగా శ్వేతా బసు ప్రసాద్ 
* ఇందిరా జోసెఫ్ రాయ్ పాత్రలో మందిరా బేడీ 
* ఐషా అలీ షా పాత్రలో పల్లవి జోషి
* ఓంకార్ కశ్యప్‌గా రాజేష్ శర్మ 
* ముక్తార్‌గా వినయ్ పాఠక్ 
* గంగారం ఝాగా పంకజ్ త్రిపాఠి 
* జస్టిస్ కురియన్ అబ్రహం పాత్రలో విశ్వ మోహన్ బడోలా 
* న్యూస్ ఛానల్ ఎడిటర్‌గా ఆసిఫ్ బస్రా
* అనంతసురేష్‌గా ప్రకాష్ బెలవాడి 
* శ్రీమతిగా అచింత్ కౌర్. నటరాజన్
* మిస్టర్ బక్షిగా యూసఫ్ హుస్సేన్
* విశ్వేంద్ర ప్రతాప్ సింగ్ రాణాగా ప్రశాంత్ గుప్తా 
* ఇమ్రాన్ ఖురేషిగా అంకుర్ రథీ 
* ఫ్రాన్సిస్కో రేమండ్ వాసిలి నికిటిచ్ మిత్రోఖిన్‌గా
* ఆర్ యెన్ చుగ్‌గా కౌశిక్ చక్రవర్తి
* ఈ జి ఎర్మెంకోగా అలీనా బెజెనారు నటించారు.

## నిర్మాణం
ఈ చిత్ర నిర్మాణం గురించి మొదటగా 2018జనవరి నెలలో మొదటిసారి ప్రకటన విడుదల చేశారు. అదే నెలలో చిత్ర నిర్మాణం ప్రారంభించారు.

ఈ చిత్ర దర్శకుడు వివేక్ అగ్నిహోత్రి 2018 ఫిబ్రవరిలో, తాష్కెంట్‌లో లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి మర్మమైన మరణానికి సంబంధించిన సమాచారాన్ని సేకరించడం మొదలెట్టాడు. భారత మాజీ ప్రధానమంత్రి మరణం చుట్టూ ఉన్న 'దశాబ్దాల పాత రహస్యాలను' పరిష్కరించడంలో అతనికి సహాయపడటానికి వివిధ నిపుణుల సహాయం తీసుకున్నాడు.

కెఆర్ మల్కనీ రచించిన *పొలిటికల్ మిస్టరీస్*, గ్రెగొరీ డగ్లస్ రాసిన *కాకితో సంభాషణలు అలాగే* వాసిలీ మిత్రోఖిన్ రచించిన మిత్రోఖిన్ ఆర్కైవ్ వంటి పుస్తకాలు ఈ చిత్రానికి ప్రధాన వనరులుగా నిలిచాయి.

## ప్రశంసలు

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు

వర్గం:2019 సినిమాలు
వర్గం:హిందీ సినిమాలు
పి. శ్రీజ

**పొడిశెట్టి శ్రీజ** 2020 బ్యాచ్‌కు చెందిన ఐఏఎస్ అధికారిణి. ఆమె సివిల్స్ 2020 ఫ‌లితాల్లో ఆల్ ఇండియా 20వ ర్యాంకు సాధించింది.

## జననం, విద్యాభాస్యం
పి. శ్రీజ తెలంగాణ రాష్ట్రం , జనగామ జిల్లా ,  రఘునాథపల్లి లో శ్రీనివాస్ , లత దంపతులకు జన్మించింది. పిల్లల చదువులకోసం వారి తల్లితండ్రులు శ్రీజ చిన్నతనంలోనే హైదరాబాద్ వచ్చి స్థిరపడ్డారు. ఆమె తండ్రి శ్రీనివాస్‌ హబ్సిగూడలోని హోండా షోరూమ్‌లో సీనియర్‌ సేల్స్‌ మేనేజర్‌గా, తల్లి లత రఘునాథపల్లి పీహెచ్‌సీలో నర్సుగా పని చేస్తుంది. శ్రీజ రెండవ తరగతి నుంచి 10 వ తరగతి వరకు చైతన్యపురిలోని రఘునాథ హైస్కూల్‌లో, ఇంటర్‌ శ్రీ చైతన్య కళాశాలలో  పూర్తి చేసి ఉస్మానియా వైద్య కళాశాలలో (2019) మెడిసిన్‌ పూర్తి చేసింది.

## సివిల్స్
డాక్టర్‌ పి. శ్రీజ తన తండ్రి ప్రోత్సాహంతో సివిల్స్‌కు ప్రిపేర్ అయ్యింది. ఆమె హైదరాబాద్ ఆర్టీసీ క్రాస్‌ రోడ్స్‌లోని విజన్‌ ఐఏఎస్‌ అకాడమిలో  కోచింగ్‌ తీసుకుంది. శ్రీజ సివిల్స్‌లో ‘మెడికల్‌ సైన్సెస్‌’ సబ్జెక్టు ఆప్షన్‌గా ఎంచుకుంది. ఆమె పదేళ్ళ (ప్రీవియస్‌) ప్రశ్నపత్రాలు తీసుకుని సివిల్స్‌కు ప్రిపేర్ అయ్యింది. శ్రీజ సివిల్స్ 2020 ఫ‌లితాల్లో మొదటి ప్రయత్నంలోనే సివిల్స్‌లో ఆల్ ఇండియా 20వ  ర్యాంక్‌ సాధించింది.

పి.శ్రీజ 2023 డిసెంబర్ 15న ములుగు అడిషనల్‌ కలెక్టర్‌గా నియమితురాలైంది.

## మూలాలు

వర్గం:మహిళా ఐ.ఏ.ఎస్.ఆఫీసర్లు
వర్గం:జనగామ జిల్లాకు చెందిన ప్రభుత్వ అధికారులు
నిజామాబాదు మ్యూజియం

**నిజామాబాదు మ్యూజియం** తెలంగాణ రాష్ట్రం నిజామాబాదులోని తిలక్ గార్డెన్ ప్రాంగణంలో ఉన్న మ్యూజియం. ఈ మ్యూజియంలో పాతరాతియుగం నుండి విజయనగర సామ్రాజ్యం (16వ శతాబ్ధం) వరకు మానవ నాగరికత పరిణామానికి ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న వివిధ కళాఖండాలు, పురాతన వస్తువులు ఉన్నాయి. ఈ మ్యూజియంలో బిద్రి కథనాలు, విస్తృతమైన ఆయుధాలు ఈ మ్యూజియంలో ఉన్నాయి.

## చరిత్ర
ఈ పురావస్తు మ్యూజియంను 1936 లో ఏడవ నిజాం, మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్ నిర్మించాడు. 2001 అక్టోబరు 24న ఇందూరు ఉత్సవాలలో భాగంగా ప్రజల సందర్శనకోసం అధికారికంగా తెరవబడింది.

## సేకరణలు
మ్యూజియం పురావస్తు విభాగం, శిల్పకళా గ్యాలరీ,  కాంస్య అలంకార గ్యాలరీ అనే మూడు విభాగాలుగా విభజించబడింది.

### పురావస్తు విభాగం
ఇందులో పాలియోలిథిక్, నియోలిథిక్, చివరి రాతి యుగాలకు సంబంధించిన వస్తువులు ఉన్నాయి. సామాన్యశకం 2వ శతాబ్దం నాటి కుండలు, ఇనుప పనిముట్లు, కంకణాలు, పూసలు, టెర్రకోట, ఇటుకలు వంటి శాతవాహన కాలం నాటి చారిత్రక, సాంస్కృతిక వస్తువులు ప్రదర్శనలో ఉన్నాయి. బోధన్ ప్రాంతంలో వెలికితీసిన విజయనగర శకంనాటి బంగారు నాణేలు కూడా ఉన్నాయి. శాతవాహన రాజవంశం, విష్ణుకుండినులు, కాకతీయులు, ఇక్ష్వాకులు, కుతుబ్ షాహీ రాజవంశం, విజయనగరం, బ్రిటిష్ కాలం, మధ్యయుగ కాలం నాటి ఖురాన్ షరీఫ్ ఉన్నాయి.

### శిల్పకళా గ్యాలరీ
ఇందులో చాళుక్య రాజవంశం, కాకతీయ రాజవంశం, రాష్ట్రకూటాలు, విజయనగర రాజ్యం (16వ, 17వ శతాబ్దాలు) కాలాలకు చెందిన అనేక శిల్పాలు ఉన్నాయి. వీటిల్లో జైన, గణేశ, పార్శ్వనాథ్, వీరభద్ర, చాముండి, లౌకిక, హీరో స్టోన్స్, శిల్పాలు, గంగా, యమున, సరస్వతి, చెన్నకేశవ మొదలైనవి ప్రధానమైనవి. విజయనగరం రాజవంశం నాటి ఎర్రటి ఇసుక రాతితో చెక్కిన డోర్ జాంబ్ ఇక్కడ మ్యూజియం ముందు నిర్మించబడింది.

### కాంస్య, అలంకార గ్యాలరీ
మ్యూజియంలోని కాంస్య, అలంకార విభాగంలో చాళుక్యుల నుండి విజయనగర కాలం వరకు వివిధ కాలాల నుండి కాంస్య విగ్రహాలు, వస్తువులు ఉన్నాయి. బిడిరివేర్, పింగాణీ, ఎనామెల్ వప్తువులు, ఆయుధాలు, కవచాలు ఉన్నాయి. కుత్బ్ షాహీ, ఆసిఫ్ జాహీ కాలం నుండి బంగారు పూత పనిముట్లు, ఛాతీ ప్లేట్లు, కవచాలు, వక్ర ఖడ్గాలు, బాణాలు, బాకులు మొదలైనవి కూడా ఉన్నాయి.

## ఇతర వివరాలు
మ్యూజియంలో నాణేలు, పవిత్ర ఖురాన్ వంటి మాన్యుస్క్రిప్ట్‌లు, పూర్వ చరిత్ర వస్తువులు, పూర్వ చరిత్రకు సంబంధించిన రాతి శిల్పాలు, ఆధునిక పెయింటింగ్‌లు, సూక్ష్మ చిత్రలేఖనాలు ఉన్నాయి. 

## సందర్శన వివరాలు
ప్రతిరోజూ ఉదయం 10:30 నుండి సాయంత్రం 5:00 వరకు సందర్శనకు అనుమతి ఉంటుంది. శుక్రవారం, పబ్లిక్ హాలిడేస్‌లో మ్యూజియం మూసివేయబడుతుంది.

## మూలాలు

 
వర్గం:తెలంగాణ సంస్కృతి
వర్గం:నిజామాబాదు జిల్లా
వర్గం:తెలంగాణ సంగ్రహాలయాలు
వర్గం:1936 స్థాపితాలు
వెంకటేశ్వరపల్లె

**వెంకటేశ్వరపల్లె**, తెలంగాణ రాష్ట్రం, హన్మకొండ జిల్లా, కమలాపూర్ మండలం లోని గ్రామం. ఇది హన్మకొండ, కరీంనగర్ జిల్లాల సరిహద్దులో ఉంది. 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత  వరంగల్ జిల్లా జిల్లా లోని పరకాల మండలంలో ఉండేది. పునర్వ్యవస్థీకరణలో దీన్ని కొత్తగా ఏర్పాటు చేసిన వరంగల్ పట్టణ జిల్లా లోకి చేర్చారు. ఆ తరువాత 2021 లో, వరంగల్ పట్టణ జిల్లా స్థానంలో హనుమకొండ జిల్లాను ఏర్పాటు చేసినపుడు ఈ గ్రామం, మండలంతో పాటు కొత్త జిల్లాలో భాగమైంది.

## గణాంకాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1031 ఇళ్ళతో, 3667 జనాభాతో 1387 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1826, ఆడవారి సంఖ్య 1841. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 780 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 401. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 577748.పిన్ కోడ్: 505102.

## సమీప ప్రాంతాలు
వెంకటేశ్వర్లపల్లి చుట్టూ పశ్చిమ దిశగా ఎల్కతుర్తి మండలం, పశ్చిమాన హుజూరాబాద్ మండలం, దక్షిణం వైపు హసన్ పర్తి మండలం, ఉత్తరం వైపు జమ్మికుంట మండలం ఉన్నాయి. ఇక్కడికి సమీపంలో వరంగల్, కరీంనగర్, జనగాం, రామగుండం మొదలైన పట్టణాలు ఉన్నాయి.

## ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. ఆశా కార్యకర్త కూడా ఉంది. గ్రామంలో వివిధ వార్తాపత్రికల పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.

## తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.

## పారిశుధ్యం
ఈ గ్రామంలో బహిరంగ కాలువల ద్వారా, కచ్చా కాలువల ద్వారా బహిరంగంగా మురుగునీరు ప్రవహిస్తోంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం, ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.

## ప్రార్థనా మందిరాలు
శివాలయం, హనుమాన్ దేవాలయం, రామాలయం, బీరప్ప స్వామి దేవాలయం, మసీదు ఇ మొహమ్మదియా అహ్లే హదీస్ మొదలైన ప్రార్థనా మందిరాలు ఉన్నాయి.

## విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 24 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 24 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.

## భూమి వినియోగం
వెంకటేశ్వరపల్లెలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:

* వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 302.72 హెక్టార్లు
* వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 57.87 హెక్టార్లు
* శాశ్వత పచ్చిక ప్రాంతాలు, ఇతర మేత భూమి: 16.19 హెక్టార్లు
* తోటలు మొదలైనవి సాగవుతున్న భూమి: 4.95 హెక్టార్లు
* వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 159.45 హెక్టార్లు
* సాగులో లేని భూముల్లో బీడు భూములు కానివి: 3 హెక్టార్లు
* బంజరు భూమి: 111 హెక్టార్లు
* నికరంగా విత్తిన భూమి: 828.42 హెక్టార్లు
* నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 211 హెక్టార్లు
* వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 792 హెక్టార్లు

## నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
వెంకటేశ్వరపల్లెలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.

* కాలువలు: 41 హెక్టార్లు* బావులు/బోరు బావులు: 751 హెక్టార్లు

## ఉత్పత్తి
వెంకటేశ్వరపల్లెలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.

### ప్రధాన పంటలు
వరి, ప్రత్తి,   మొక్కజొన్న

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
కుంబలతు సంకు పిళ్ళై

**కుంబలతు సంకు పిళ్ళై** (1898-1969) పూర్వ ట్రావెన్ కోర్ లో కొల్లం నుండి  సంఘ సంస్కర్త, రాజకీయ నాయకుడు , స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు. ఆయన నిమ్న  కుల అభ్యున్నతికి, ఆధునిక విద్యను వ్యాప్తి చేయడానికి, ట్రావెన్ కోర్ ప్రజాస్వామ్యీకరణకు కృషి చేశారు.  1949-1951 వరకు కేరళ ప్రదేశ్ కాంగ్రెస్ కమిటీ అధ్యక్షుడిగా, విమోచన సమరానికి నాయకులలో ఒకడిగా ఉన్నారు.  చత్తంపి స్వామికల్ జ్ఞాపకార్థం నిర్మించిన పన్మన ఆశ్రమం స్థాపకుడు , మొదటి అధ్యక్షుడు . 

## జీవితం
సంకు పిళ్ళై 15 ఫిబ్రవరి 1898 న తొట్టువయలీల్ బంగ్లా అనే భూస్వామి కుటుంబంలో కొల్లం లోని ప్రాకుళంలో జన్మించాడు, అతని బాల్యం తరువాత అతను పన్మానానికి మారాడు. 1936 ఆలయ ప్రవేశ ప్రకటనకు ముందే పన్మన సమీపంలోని రెండు దేవాలయాలలో కులాంతర భోజనాన్ని నిర్వహించడం, వెనుకబడిన కులాలకు ఆలయ ప్రవేశాన్ని సులభతరం చేయడం వంటి వివిధ సామాజిక సంస్కరణ కార్యకలాపాలను ఆయన చేపట్టారు.  అతను చత్తంపి స్వామికల్ శిష్యుడిగా ఉండి, తన జీవితపు చివరి సంవత్సరాలలో ఆ సాధువును పన్మనకు ఆహ్వానించాడు. చత్తంపి స్వామికల్ మరణించిన తరువాత, 1938 నాటికి పిళ్ళై స్వామికల్ బోధనలను ప్రచారం చేయడానికి పన్మన ఆశ్రమాన్ని స్థాపించాడు. 

బారిస్టర్ ఎ.కె. పిళ్ళైతో ఉన్న సంబంధం సంకు పిళ్ళైని రాజకీయాల్లోకి తీసుకువచ్చింది. ట్రావెన్ కోర్ లో బాధ్యతాయుతమైన ప్రభుత్వం కోసం జరిగిన పోరాటాలలో ఆయన పాల్గొన్నారు. 1940 ల చివరిలో భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ సభ్యులు పాట్టోమ్ థాను పిళ్ళైకి వ్యతిరేకంగా నిరసనలలో ముందంజలో ఉన్నారు.  ఈ కాలంలో కేరళ ప్రదేశ్ కాంగ్రెస్ కమిటీ అధ్యక్షపదవికి ఆయన  ఎదిగారు. విమోచన సమరానికి నాయకులలో ఒకడిగా ఉన్నారు. 

ఆయన దేవస్వం బోర్డు కళాశాల, సస్తంకోట స్థాపకుడు. 

## ఆత్మకథ
సంకు పిళ్ళై ఆత్మకథ *ఎంటే కజింజకాల స్మారనకల్*.  
## ఇవి కూడా చూడండి

* సి.కేశవన్

## మూలాలు

వర్గం:1898 జననాలు
వర్గం:కేరళ స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
వర్గం:1969 మరణాలు
కిన్నెరసాని (2022 సినిమా)

**కిన్నెరసాని** 2022లో తెలుగులో విడుదలైన మిస్టరీ థ్రిల్లర్  సినిమా. సాయి రిషిక సమర్పణలో ఎస్‌.ఆర్‌.టి. ఎంటర్‌టైన్‌మెంట్స్‌, శుభమ్‌ ఎంటర్‌టైన్‌మెంట్స్‌ బ్యానర్స్ పై రామ్ తళ్లూరి నిర్మించిన ఈ సినిమాకు రమణ తేజ దర్శకత్వం వహించాడు. కళ్యాణ్ దేవ్, అన్న్ శీతల్ హీరో హీరోయిన్లుగా  ర‌వీంద్ర విజ‌య్‌, మ‌హ‌తి బిక్షు, క‌శిష్ ఖాన్ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన ఈ సినిమా జీ5 ఓటీటీలో జూన్‌ 10న విడుదలైంది. 

## చిత్ర నిర్మాణం
కిన్నెరసాని సినిమా టీజర్‌ను జనవరిలో విడుదల చేసిన చిత్ర యూనిట్,  ఫిబ్రవరి 11న కళ్యాణ్ దేవ్ పుట్టినరోజున సినిమా థీమ్ వీడియోను రామ్‌ చరణ్‌ విడుదల చేశాడు. ఈ సినిమా టీజర్‌ను నటుడు నితిన్‌ 27 ఆగష్టు 2021న విడుదల చేశాడు.

## నటీనటులు
*కళ్యాణ్ దేవ్ 
* అన్న్ శీతల్
*రవీంద్ర విజయ్
*మ‌హ‌తి బిక్షు
*క‌శిష్ ఖాన్

## సాంకేతిక నిపుణులు
*బ్యానర్లు:   ఎస్‌ఆర్‌టీ ఎంట‌ర్‌టైన్‌మెంట్, శుభమ్ ఎంట‌ర్‌టైన్‌మెంట్స్
*నిర్మాత:  రామ్ తళ్లూరి
*కథ, స్క్రీన్‌ప్లే:  దేశరాజ్ సాయితేజ 
*దర్శకత్వం: 	రమణ తేజ
*సంగీతం: సాగర్ మహతి
*సినిమాటోగ్రఫీ:  దినేష్ కే బాబు
*ఎడిటర్: అన్వర్ అలీ
*ఫైట్స్: అంబరీవ్
*పాటలు: కిట్టు విస్సాప్రగడ 
*ఎగ్జిక్యూటివ్ ప్రొడ్యూసర్: జె విద్యా సాగర్

## మూలాలు
వివేక్ రామ్ చౌదరి

**వివేక్‌ రామ్‌ చౌదరి** ఇండియన్ ఎయిర్‌ఫోర్స్ అధికారి. ఆయన 30 సెప్టెంబర్ 2021న  భారత వైమానిక (ఇండియన్ ఎయిర్‌ఫోర్స్) దళాధిపతిగా భాద్యతలు చేపట్టాడు. 

## జననం, విద్యాభాస్యం
వివేక్‌ రామ్‌ చౌదరి మహారాష్ట్ర రాష్ట్రం, నాందేడ్ జిల్లా, హద్గావ్ తాలూకా హస్తారా గ్రామంలో జన్మించాడు. ఆయన కుటుంబం చాన్నాళ్ల క్రితమే హైదరాబాద్‌ వచ్చి స్థిరపడింది. ఆయన తండ్రి ఆర్‌జీ చౌదరి రామచంద్రాపురంలోని భెల్‌ ట్రైనింగ్‌ స్కూల్లో సీనియర్‌ ఇన్‌స్ట్రక్టర్‌గా తల్లి సుహాస్‌ చౌదరి హయ్యర్‌ సెకండరీ స్కూల్లో ఉపాధ్యాయురాలిగా పని చేసింది. వీఆర్‌ చౌదరి నేషనల్ డిఫెన్స్ అకాడమీ, డిఫెన్స్‌ సర్వీసెస్‌ స్టాఫ్‌ కాలేజీ, వెల్లింగ్టన్‌ లో విద్యాభాస్యం పూర్తి చేశాడు.
 
## వృత్తి జీవితం
వివేక్‌ రామ్‌ చౌదరి 1982, డిసెంబర్‌ 29న ఇండియన్ ఎయిర్‌ఫోర్స్ లో పైలట్‌గా చేరాడు. ఆయన భారత వైమానిక దళానికి చెందిన వివిధ రకాల ఫైటర్, ట్రైనర్ విమానాలను నడిపాడు. మిగ్ -21, మిగ్ -23 ఎంఎఫ్, మిగ్ -29, సుఖోయ్-30 ఎంకేఐ ఫైటర్ వంటి ఎయిర్‌క్రాఫ్ట్‌లలో సుమారు 3,800 గంటల పాటు ప్రయాణించిన అనుభవం ఉంది. వీఆర్‌ చౌదరి దుండిగల్‌లోని ఎయిర్‌ఫోర్స్‌ అకాడమీ డిప్యూటీ కమాండర్‌గా కొంతకాలం పని చేశాడు. 

ఆయన ఈస్టర్న్ ఎయిర్ కమాండ్(EAC)కి సెకండ్ ఇన్ కమాండ్‌గా, తరువాత పశ్చిమ ఎయిర్‌ కమాండ్‌ (WAC) కమాండింగ్‌ ఇన్‌ చీఫ్‌గా ఆగస్టు 2020 నుంచి జులై 2021 వరకు పని చేసి, ఎయిర్ స్టాఫ్ డిప్యూటీ చీఫ్‌గా పని చేశాడు. వీఆర్‌ చౌదరి 30 సెప్టెంబర్ 2021న  భారత వైమానిక (ఇండియన్ ఎయిర్‌ఫోర్స్) దళాధిపతిగా భాద్యతలు చేపట్టాడు.

## అవార్డ్స్

## మూలాలు

వర్గం:భారత రక్షణ వ్యవస్థ
వర్గం:భారత వాయుసేన
వర్గం:1962 జననాలు
రాణి గైదిన్ల్యు

**రాణి గైదిన్ల్యు** (26 జనవరి 1915 - 17 ఫిబ్రవరి 1993) భారతదేశంలో బ్రిటిష్ పాలనకు వ్యతిరేకంగా తిరుగుబాటు చేసిన ఒక స్వాతంత్ర్య సమరయోధురాలు, రాజకీయ నాయకురాలు. ఈశాన్య భారతదేశంలో మణిపూర్ ప్రజలు రాణి గైడిన్ ల్యూ, ఆమె నాగా అనుచరులు శాసనోల్లంఘన ఉద్యమంలో కీలకపాత్ర పోషించారు.

## జననం, కుటుంబం
గైదిన్ల్యు 1915 జనవరి 26 న మణిపూర్‌లోని తామేంగ్‌లాంగ్ జిల్లాలోని టౌసెంసబ్ డివిజన్‌లో గల నుంగ్కావో (లేదా లాంగ్‌కావో) గ్రామంలో జన్మించింది. ఆమె రోంగ్‌మై నాగ తెగకు చెందినది (కబుయ్ అని కూడా పిలుస్తారు). లోథోనాంగ్ పమేయి, కచక్లెన్లియు అనే దంపతులకు జన్మించిన ఎనిమిదిగురు సంతానంలో గైదిన్ల్యు ఐదో సంతానం. ఈమె కుటుంబం గ్రామంలోని పాలక కులానికి చెందినది. ఈ ప్రాంతంలో పాఠశాలలు లేకపోవడం వల్ల ఆమెకు అధికారిక విద్య అందలేదు.
## స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో
గైదిన్ల్యు 13 సంవత్సరాల వయస్సులో, కజిన్ హైపో జాడోనాంగ్ హెరాకా మత ఉద్యమంలో చేరింది. ఈ ఉద్యమం తరువాత మణిపూర్ చుట్టుపక్కల ప్రాంతాల నుండి బ్రిటిష్ వారిని తరిమికొట్టాలని కోరుతూ మరో ఉద్యమాన్ని ప్రారంభించింది. గైదిన్ల్యును 1932లో 16 సంవత్సరాల వయస్సులోనే బ్రిటిష్ పాలకులు అరెస్టు చేసి, జీవిత ఖైదు విధించారు. జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ 1937 లో షిల్లాంగ్ జైలులో ఉన్న ఆమెను కలుసుకుని, ఆమెను విడుదల చేయిస్తానని హామీ ఇచ్చాడు. అలాగే ఆమెకు "రాణి" ("క్వీన్") అనే బిరుదు ప్రదానం చేశాడు. అప్పటి నుండి ఆమె రాణి గైదిన్ల్యుగా ప్రజాదరణ పొందింది. హెరాక ప్రజల నమ్మకం ప్రకారం, ఆమె చెరచమ్దిన్లీ దేవత అవతారంగా పరిగణించబడుతుంది.
### జైలు నుండి విడుదల
భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన తర్వాత ఆమె 1947లో విడుదలైంది. జైలు నుండి విడుదలయ్యాక కూడా ప్రజల అభ్యున్నతి కోసం కృషి చేస్తూనే ఉండేది. ఆమె స్వాతంత్ర్య సమరయోధురాలిగా గౌరవించబడింది. భారత ప్రభుత్వం పద్మభూషణ్‌తో సత్కరించింది.
## క్రైస్తవ మత తిరస్కరణ
ఈమె జైలు నుండి విడుదలైన తర్వాత, నాగ మత పెద్దలు క్రైస్తవుల మత ప్రచారం పట్ల ఆసక్తి చూపి నాగ మత సంప్రదాయాన్ని వదిలి క్రైస్తవ మతం స్వీకరించాలని చెప్పినపుడు ఆమె దీన్ని గట్టిగా ప్రతిఘటించి నాగ మతంలోనే కొనసాగింది. క్రైస్తవ మత ప్రచారాన్ని వ్యతిరేకిస్తూ, హెరాక ఉద్యమానికి ఈమె మద్దతు ఇచ్చిన కారణంగా ఈమెను నాగా జాతి ప్రజలు వ్యతిరేకించారు. వీరిలో చాలా మంది 1960 నాటికి క్రైస్తవ మతంలోకి మారారు. ఆమె భారత ప్రభుత్వానికి మద్దతు పలకడంతో నాగ జాతీయవాద సమూహాలు కూడా ఆమెను గుర్తించలేదు. 1970లో హిందూ జాతీయవాద సంస్థ సంఘ్ పరివార్ హెరాకా ఉద్యమంతో కలిసి పనిచేసినపుడు, ఆమె హిందూమతానికి ప్రమోటర్ అనే భావన క్రైస్తవ నాగాలలో బలపడింది.
## మరణం
1991 లో, గైదిన్ల్యు తన జన్మస్థలం లాంగ్‌కావోకు తిరిగి వచ్చింది. అక్కడ ఆమె 78 సంవత్సరాల వయసులో 1993 ఫిబ్రవరి 17 న మరణించింది.
## పురస్కారాలు, గుర్తింపులు
గైదిన్ల్యు కొహిమాలో ఉన్న సమయంలో ఈ అవార్డులు లభించాయి.
#1972లో తామ్రపత్ర ఫ్రీడమ్ ఫైటర్ అవార్డు
#1982లో పద్మభూషణ్ అవార్డు
#1983లో వివేకానంద సేవా అవార్డు.

రాణి గైదిన్లియుకు మరణానంతరం బిర్సా ముండా అవార్డు లభించింది. భారత ప్రభుత్వం 1996లో ఆమె గౌరవార్థం పోస్టల్ స్టాంపును విడుదల చేసింది. 2015లో ఆమె గౌరవార్థం భారత ప్రభుత్వం స్మారక నాణేన్ని విడుదల చేసింది.
## స్మారక మందిరం

2015లో కేంద్ర ప్రభుత్వం, T. R. జెలియాంగ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం గైదిన్ల్యు స్మారక మందిరాన్ని నిర్మించాలని నిర్ణయించినప్పుడు, నాగాలాండ్ రాష్ట్రంలోని అనేక పౌర సమాజ సంస్థలు దీనిని వ్యతిరేకించాయి.
## మూలాలు


వర్గం:భారత స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
వర్గం:నాగాలాండ్
వర్గం:మణిపూర్ వ్యక్తులు
వీర్ సావర్కర్ (సినిమా)

**వీర్ సావర్కర్** – ఒక భారతీయ రాజకీయవేత్త, కార్యకర్త, రచయిత అయిన వినాయక్ దామోదర్ సావర్కర్ జీవితం ఆధారంగా రూపొందించిన హిందీ చలన చిత్రం. ప్రజా విరాళాల ద్వారా నిధులు సమకూర్చిన ప్రపంచంలోనే మొట్టమొదటి చిత్రం.

## నిర్మాణం
ఈ చిత్రాన్ని సుధీర్ ఫడ్కే అధ్యక్షతన సావర్కర్ దర్శన్ ప్రతిస్థాన్ నిర్మించారు. దీని నిర్మాత సుధీర్ ఫడ్కే సంగీతం కూడా అందించారు. వేద్ రహి దర్శకత్వం వహించారు. ప్రభాకర్ మోనే చీఫ్ ప్రొడక్షన్ కంట్రోలర్. ఇది 2001 నవంబరు 16న ముంబై, న్యూఢిల్లీ, నాగ్‌పూర్ లతో పాటు దేశంలోని మరో ఆరు నగరాల్లో ప్రదర్శించబడింది. ఈ చిత్రం గుజరాతీ భాషలో అప్పటి రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి నరేంద్ర మోదీ 2012 మే 28న విడుదల చేశారు. ఈ చిత్రం డివిడి ఫార్మాట్లో విడుదల చేయబడింది.

ఈ సినిమాకు ఆర్థిక వనరులు సమకూర్చడంలో మొదటి సహకారంగా లతా ముకదాం స్వచ్ఛందంగా బంగారు కంకణాలను అందించింది. 2001 సెప్టెంబరు 18 టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా కథనం ఆధారంగా పదివేల కంటే ఎక్కువ మంది ఐదు నుంచి యాభై లక్షల రూపాయల వరకు విరాళంగా ఇచ్చారు. అప్పటి భారత ప్రధానమంత్రి అటల్ బిహారీ వాజ్‌పేయి స్వయంగా యుఎస్‌లో ఉపన్యాసం ఇవ్వడం ద్వారా రూ. 30 లక్షలు విరాలాలు సేకరించపడ్డాయి. ప్రముఖ గాయకులు ఆశా భోంస్లే, భీమ్సేన్ జోషి, అనుప్ జలోటా కూడా నిధుల సేకరణలో సహాయం చేసారు. ప్రపంచంలోనే ప్రజా విరాళాల ద్వారా నిధులు సమకూర్చి నిర్మించిన మొట్టమొదటి సినిమా అని Rediff.com ప్రకటించింది.

ఈ సినిమా సిల్వర్ జూబ్లీని ముంబైలోని ప్లాజా సినిమా, పూణేలోని ప్రభాత్ సినిమా రన్‌లో జరుపుకుంది. గోవా ప్రభుత్వం ఈ చిత్రానికి "పన్ను రహిత హోదా" ఇచ్చింది. 70వ భారతీయ స్వాతంత్ర్య దినోత్సవాన్ని పురస్కరించుకుని ఇండియన్ డైరెక్టరేట్ ఆఫ్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్స్, డిఫెన్స్ మినిస్ట్రీ సంయుక్తంగా సమర్పించిన స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ చలన చిత్రోత్సవంలో భాగంగా 2016 ఆగస్టు 13న ఈ చిత్రం ప్రదర్శించబడింది.

## తారాగణం

* వినాయక్ దామోదర్ సావర్కర్ పాత్రలో శైలేంద్ర గౌర్
* మోహన్ దాస్ కరంచంద్ గాంధీగా సురేంద్ర రాజన్
* మయి సావర్కర్‌గా నవని పరిహార్
* సావర్కర్ కుమారుడిగా సుష్మీనా పరిహార్
* మృణాల్ కులకర్ణి
* మదన్ లాల్ ధింగ్రా పాత్రలో పంకజ్ బెర్రీ
* రామ్ అవనా
* గణేష్ దామోదర్ సావర్కర్ పాత్రలో రోహితాష్ గౌడ్
* అరుణ్ శేఖర్
* టామ్ ఆల్టర్
* బాబ్ క్రిస్టో
* సునీల్ షెండే
* అరుణ్ బక్షి
* సుప్రియ కర్ణి
* మధుసూదన్ తమ్హనే

## మూలాలు
నారాయణ్ సడోబా కాజ్రోల్కర్

**నారాయణ్ సడోబా కాజ్రోల్కర్**, మహరాష్ట్రకు చెందిన స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, రాజకీయ నాయకుడు, గాంధేయవాది, సామాజిక కార్యకర్త, సాధారణ ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్ పార్టీ తరపున పోటిచేసి బిఆర్ అంబేద్కర్‌ను ఓడించిన వ్యక్తిగా ప్రసిద్ధి పొందాడు. పుట్టుకతో మరాఠీ అయిన నారాయణ్, అంబేద్కర్‌కు వ్యక్తిగత సహాయకుడిగా కూడా పనిచేశాడు.

## జననం
నారాయణ్ 1896, జూలై 9న మహారాష్ట్రలోని బి. అహ్మద్ నగర్ లో జన్మించాడు. ఇతడి తండ్రిపేరు సడోబా.

## వ్యక్తిగత జీవితం
నారాయణ్ కు లక్ష్మీబాయితో వివాహం జరిగింది. వారికి నలుగురు కుమారులు, ముగ్గురు కుమార్తెలు.

## రాజకీయరంగం
1952లో ముంబై నార్త్ సెంట్రల్ నియోజకవర్గం నుండి మొదటి లోక్‌సభ ఎన్నికల్లో పోటీ చేయడానికి ముందు, తరువాత 15,000 పైగా ఓట్ల తేడాతో ఓడిపోయాడు. 1962 ఎన్నికల్లో అదే నియోజకవర్గం నుంచి రెండోసారి కూడా ఎన్నికయ్యాడు.

## పదవులు - హోదాలు

# వైస్ ప్రెసిడెంట్, భారతీయ డిప్రెస్డ్ క్లాసెస్ లీగ్
# గౌరవ కార్యదర్శి, అణగారిన వర్గాల మిషన్ సొసైటీ ఆఫ్ ఇండియా
# సభ్యుడు, కేంద్ర హరిజన సంక్షేమ బోర్డు, భారత ప్రభుత్వం, హోం మంత్రిత్వ శాఖ, మహారాష్ట్ర రాష్ట్రం
# సభ్యుడు, కమిటీ సెంట్రల్ హరిజన సేవా సంఘం, న్యూఢిల్లీ;
# అధ్యక్షుడు, హరిజన సేవా సంఘం బొంబాయి
# అధ్యక్షుడు, రోహిదాస్ సమాజ్, బొంబాయి
# సభ్యుడు, గాంధీ స్మారక్ నిధి, బొంబాయి
# ఖాదీ కమిషన్ లెదర్ అడ్వయిజరీ బోర్డు సభ్యుడు
# ఎమ్మెల్సీ బొంబాయి (1947-52)
# ముంబై నార్త్ సెంట్రల్ లోక్‌సభ నుండిమొదటి లోక్‌సభ సభ్యుడు (1952-57)
# ముంబై నార్త్ సెంట్రల్ లోక్‌సభ నుండిమూడవ లోక్‌సభ సభ్యుడు (1962-67)

## సామాజికసేవ
 
మహార్ సమాజంలో జన్మించిన నారాయణ్, షెడ్యూల్డ్ కులాలకు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న 1953 *మొదటి వెనుకబడిన తరగతుల కమిషన్* సభ్యుడిగా పనిచేశాడు. 1953, ఏప్రిల్ 5న జగ్జీవన్ రామ్ పుట్టినరోజును జరుపుకోవాలని నిర్ణయించుకున్నప్పుడు దళిత వర్గ సంఘ సభ్యుడిగా, వెనుకబడిన తరగతుల ప్రజల సంస్థ కమిటీ కార్యదర్శిగా పనిచేశాడు.

## పురస్కారాలు
సమాజానికి నారాయణ్ చేసిన కృషికి భారత ప్రభుత్వం 1970లో భారతదేశ మూడవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మభూషణ్ ప్రదానం చేసింది.

## మరణం
నారాయణ్ 1983లో మరణించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:1896 జననాలు
వర్గం:1వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:3వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:గాంధేయవాదులు
వర్గం:మహారాష్ట్ర స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
వర్గం:1983 మరణాలు
వర్గం:మహారాష్ట్ర వ్యక్తులు
వర్గం:మహారాష్ట్ర రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ నాయకులు
ప్రజా పక్షం

***ప్రజా పక్షం***  భారతదేశంలో తెలంగాణ లో ప్రచురితవవుతున్న  ఒక తెలుగు దినపత్రిక.   ఈ పత్రికను భారత కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ తెలంగాణ రాష్ట్ర కౌన్సిల్  అధికారికంగా నడుపుతుంది. దీని సంపాదకుడు కె.శ్రీనివాస్ రెడ్డి. ఉమ్మడి రాష్ట్రంలో సీపీఐకి 'విశాలాంధ్ర' దినపత్రిక ఉండేది. సీపీఎంకు 'ప్రజాశక్తి' ఉండేది. రాష్ట్ర విభజన జరిగిన తరువాత సి.పి.ఐ విశాలాంధ్ర పత్రికను ఆంధ్రప్రదేశ్ కు పరిమితం చేసి తెలంగాణలో "మన తెలంగాణ" పత్రికను, సి.పి.ఎం విశాలాంధ్ర పత్రికను ఆంధ్ర ప్రదేశ్ కు పరిమితం చేసి తెలంగాణలో "నవ తెలంగాణ" పత్రికలను ప్రారంభించాయి. తెలంగాణలో సీ.పీ.ఐ పత్రిక "మన తెలంగాణ" ప్రజాదరణ లేక నష్టాలు రావడంతో "మన తెలంగాణ" పత్రిక చేతులు మారింది. తరువాత సి.పి.ఐ "ప్రజా పక్షం" పత్రికను ప్రారంభించింది. 

'ప్రజాపక్షం' పత్రిక గతంలో తన ఆర్థిక పరిస్థితి బాగాలేదంటూ పత్రికలోనే ఎడిటోరియల్‌ కూడా రాసింది. తాము అనేక కష్టనష్టాలను ఎదుర్కొంటూ పత్రికను నడుపుతూ, ప్రభుత్వ ప్రజావ్యతిరేక విధానాలపై పోరాటం చేస్తున్నామని సి.పి.ఐ పార్టీ తెలియజేసింది. 

## మూలాలు
 

వర్గం:దినపత్రికలు
కాంగ్రెస్ రేడియో

**కాంగ్రెస్ రేడియో** క్విట్ ఇండియా ఉద్యమ సమయంలో 1942 సంవత్సరంలో స్థాపించారు. ఈ రేడియో బ్రాడ్కాస్టింగ్ లో గాంధీ ఇచ్చిన సందేశాలతో పాటు వివిధ ముఖ్యమైన నాయకుల ప్రసంగాలను ప్రసారం చేశారు. కాంగ్రెస్ రేడియో ను ఉషా మెహతా 1982 ఆగస్టు 14 న స్థాపించి కొంతమంది తన మద్దతుదారులైన విఠల్ దాస్ ఖక్కర్, చంద్రకాంత్ ఝవేరి, బాబూభాయ్ ఠక్కర్ లతో కలిసి రహస్యంగా నడపడం మొదలెట్టింది. ఆగస్టు 27వ తారీకు నుండి ప్రజలకు ఈ రేడియో సౌకర్యాలు అందుబాటులోకి వచ్చాయి. ఈ రేడియో బ్రాడ్కాస్టింగ్ లో గాంధీ ఇచ్చిన సందేశాలతో పాటు వివిధ ముఖ్యమైన నాయకుల ప్రసంగాలను ప్రసారం చేశారు. అయితే రహస్యంగా నడుపుతున్నా ఈ రేడియో స్టేషన్ గురించి తెలుసుకున్న బ్రిటిష్ పోలీసులు నిర్వాహకులను 1942 నవంబర్ 12న  అరెస్టు చేశారు.

## మూలాలు

వర్గం:భారత జాతీయ కాంగ్రెస్
వర్గం:భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమం
మాయ సింగ్ సైనీ

**మాయ సింగ్ సైనీ** భారతీయ స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు. ఆయన పంజాబ్ రాష్ట్రం అమృత్‌సర్ జిల్లా నౌషారాలో జన్మించాడు. మాయా సింగ్ సైనీ మొదట్లో అశ్వికదళం, రెండవ ఆంగ్లో-సిక్కు యుద్ధంలో 1848 నవంబరు 22 న రాంనగర్ యుద్ధంలో పోరాడాడు. రాంనగర్ యుద్ధం అసంపూర్తిగా ఉన్నప్పటికీ, సిక్కు అశ్వికదళం బ్రిటీష్ దళాలకు భారీ నష్టాన్ని కలిగించింది. మాయా సింగ్ సైనీ బ్రిటిష్ వారికి వ్యతిరేకంగా ప్రజా తిరుగుబాటు నాయకుడైన భాయ్ మహారాజ్ సింగ్ స్వచ్ఛంద దళంలో చేరి సాధుల్లాపూర్, గుజరాత్ యుద్ధాలలో పాల్గొన్నాడు. 
## ఇవి కూడా చూడండి
* అష్ఫాకుల్లా ఖాన్
*కేశవరావు కొరాట్కర్

## మూలాలు

వర్గం:భారత స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
గాంధీ స్క్వేర్

thumb| గాంధీ స్క్వేర్ జోహన్నెస్‌బర్గ్
**గాంధీ స్క్వేర్** (గతంలో **వాన్ డెర్ బిజల్** స్క్వేర్,  **గవర్నమెంట్ స్క్వేర్** ) అనేది దక్షిణాఫ్రికాలోని జోహన్నెస్‌బర్గ్‌లోని సెంట్రల్ బిజినెస్ జిల్లాలో ఉన్న ఒక ప్లాజా .  దీనికి భారతదేశ స్వాతంత్ర్యోద్యమ నాయకుడు, అహింసా వాది, శాంతి కాముకుడు అయిన మహాత్మా గాంధీ పేరు పెట్టారు.

## చరిత్ర
ఎడమ|thumb| బోయర్ లొంగుబాటు గురించి ఫలకం
1900 లో కోర్టు హౌస్ దగ్గర ప్రభుత్వ స్క్వేర్ అని పిలవబడే ఈ ప్రాంతం మే 31 న  ఫీల్డ్ మార్షల్ రాబర్ట్స్ జడ్.ఎ.ఆర్ కమాండెంట్ డాక్టర్ ఎఫ్.ఇ.టి. క్రాస్ నుండి ఈ  నగరం లొంగిపోవడాన్ని అంగీకరించారు.  జడ్జి క్రాస్ నగరానికి నాయకత్వం వహించాడు.  అంతకుముందు బంగారు గనుల త్రవ్వకాలను  నిరోధించాడు.  బ్రిటీష్ వారు గనులను ఏర్పాటు చేయకపోతే జోహన్నెస్‌బర్గ్‌ను ఖాళీ చేయడానికి ఒక రోజు అనుమతించారు. 

ఈ స్క్వేర్ రిస్సిక్  వీధికి దూరంగా ఉంది.  ఇది మహాత్మా గాంధీ ఒకప్పుడు తన చట్టపరమైన కార్యాలయాలు కలిగి ఉన్న రిసిక్,  ఆండర్సన్ లకు  ఒక మూలలో ఉంది. అక్టోబర్ 2003 లో గాంధీ విగ్రహం  నెలకొల్పారు.

దీనికి గాంధీ స్క్వేర్ అని పేరు పెట్టడానికి ముందు, వాన్ డెర్ బిజల్ స్క్వేర్ భాగంగా ఉండేది. ఇది జోహన్నెస్‌బర్గ్ యొక్క అత్యంత నిరుపేద పరిసరాల్లో  ఉంది. ఆ తరువాత, 1990 ల ప్రారంభంలో, ప్రాపర్టీ డెవలపర్ అయిన జెరాల్డ్ ఒలిట్జ్‌కీ ఈ ప్రాజెక్టుతో ప్రభుత్వాన్ని సంప్రదించాడు. మొదట్లో తిరస్కరించబడినప్పటికీ, చివరికి ప్రభుత్వ మద్దతుతో ఈ ప్రాజెక్ట్ చేపట్టబడి,  2002 లో పూర్తయింది.  సుమారుగా 2 మిలియన్ దక్షిణాఫ్రికా ర్యాండ్ల  ఖర్చు అయింది.  స్థానిక బస్ టెర్మినల్ కూడా పునరుద్ధరించబడింది. ప్రస్తుతం  24 గంటల భద్రత ఉంది. ఈ  చౌరస్తాలో ఉన్న అనేక దుకాణాలు తిరిగి వచ్చాయి.

## గాంధీ కాంస్య విగ్రహం
**మోహన్ దాస్ కరం చంద్ గాంధీ కాంస్య విగ్రహం** దక్షిణాఫ్రికాలోని జోహన్నెస్‌బర్గ్ వద్ద గల గాంధీ స్క్వేర్ వద్ద నెలకొల్పబడింది. ఈ విగ్రహం భారత స్వాతంత్ర్యసమరయోధుడు మహాత్మా గాంధీ కి స్మారకంగా ఏర్పాటు చేసారు. ఈ విగ్రహం భారత స్వాతంత్ర్య ప్రచారకుడు, అహింసా శాంతి కాముకుడిగా  ఉన్న యువకుని  రూపంలో గాంధీ గారిని చిత్రీకరిస్తుంది.

## మూలాలు
 

వర్గం:మహాత్మాగాంధీ స్మారక చిహ్నాలు