నం. 21 స్క్వాడ్రన్ భారతీయ వాయు సేన

నం. 21 స్క్వాడ్రన్, భారత వైమానిక దళం (అంకుష్) అనేది , భారత వైమానిక దళానికి చెందిన  ఒక విమాన రక్షణ, భూదాడి యూనిట్. ఈ స్క్వాడ్రన్ పశ్చిమ వైమానిక కమాండ్‌కు చెందిన 12 వింగ్‌లో భాగంగా పనిచేస్తోంది. ఇది ప్రస్తుతం సిర్సా ఎయిర్ ఫోర్స్ స్టేషన్ నుంచి కార్యకలాపాలు నిర్వహిస్తోంది. ఈ స్క్వాడ్రన్‌ను ఒక నిర్ధిష్టం కాని తేదీన నంబర్ ప్లేట్ చేశారు.
## చరిత్ర
ఈ స్క్వాడ్రన్‌ను 16 అక్టోబర్ 1965న వింగ్ కమాండర్ ఈ.ఆర్. ఫెర్నాండెస్ ఆధ్వర్యంలో విమాన రక్షణ యూనిట్‌గా ఏర్పాటు చేశారు. మొదట ఫోలాండ్ గ్నాట్ విమానాలతో సన్నద్ధం చేయాలని భావించారు. అయితే 2 స్క్వాడ్రన్, 18 స్క్వాడ్రన్‌ల నుంచి అప్పుగా తీసుకున్న గ్నాట్ విమానాలతో ప్రారంభ దశలో విధులు నిర్వహించారు.
14 మే 1966న స్క్వాడ్రన్‌కు తొలి గ్నాట్ విమానాల బృందం లభించింది.

డిసెంబర్ 1968 నుంచి ఈ స్క్వాడ్రన్‌కు భూదాడి పాత్రను కూడా కేటాయించారు.
## 1971 యుద్ధ కాలం

### బాధ్యత
1971 ఇండో–పాకిస్తాన్ యుద్ధ సమయంలో బార్మర్ సెక్టార్ విమాన రక్షణ బాధ్యత ఈ స్క్వాడ్రన్‌కు అప్పగించారు. ఈ విధి కోసం స్క్వాడ్రన్ ఉత్తర్ లై నుంచి  ఎనిమిది గ్నాట్ విమానాలతో పనిచేసింది. అదనంగా మూడు గ్నాట్ విమానాలు, పైలట్లు అమృత్‌సర్‌లో మోహరించారు.

ఆ సమయంలో స్క్వాడ్రన్‌కు వింగ్ కమాండర్ ఎస్.ఎస్. మాలిక్ నాయకత్వం వహించారు. ఆయన అదే సమయంలో సెక్టార్ విమాన రక్షణ కమాండర్‌గా కూడా నియమితులయ్యారు.

స్టేషన్ కమాండర్‌గా వింగ్ కమాండర్ వి.కె. మూర్తి ఉన్నారు. 
ప్రారంభంలో స్క్వాడ్రన్ సిబ్బందిని గుడారాలలో ఉంచారు. తరువాత వారిని భూగర్భ ఎటీసీ కేంద్రంలోకి మార్చారు. పాకిస్తానీ కమాండోలు ఎడారిలో కనిపించారనే సమాచారం వ్యాప్తి చెందడంతో రాత్రి గస్తీ విధులు చేపట్టారు. సైనికులు ఒక్క రోజు విడిచి ఒక్క రోజు మాత్రమే స్నానం చేయగలిగారు. ఆహారం కోసం గూస్ వేటాడేందుకు ఒక్కో వ్యక్తికి ఆరు వందల రౌండ్ల గోలీలు అందించారు.
### కార్యకలాపాలు
3 డిసెంబర్ 1971న పాకిస్తానీ కేన్బెరా విమానం రన్‌వేపై ఎనిమిది బాంబులు వేసింది. దీని వల్ల ప్రధాన రన్‌వే వినియోగానికి అనర్హమైంది. పౌర కార్మికుల సహాయంతో ప్యారలల్ ట్యాక్సీ ట్రాక్‌ను శుభ్రం చేశారు. ఆ తరువాత టేకాఫ్, ల్యాండింగ్ అవసరాలకు అదే ట్రాక్‌ను ఉపయోగించారు.

యుద్ధకాలంలో స్క్వాడ్రన్ మొత్తం 109 సార్టీలు నిర్వహించింది. వీటిలో అధిక భాగం కాంబాట్ ఎయిర్ ప్యాట్రోల్స్‌గా ఉన్నాయి.

10 డిసెంబర్ ఉదయం స్క్వాడ్రన్ తొలి యుద్ధ అనుభవాన్ని ఎదుర్కొంది. స్క్వాడ్రన్ లీడర్ కాలే, ఫ్లయింగ్ ఆఫీసర్ పి. అజిత్ కాంబాట్ ఎయిర్ ప్యాట్రోల్ విధిలో ఉండగా రెండు ఎఫ్–104 స్టార్‌ఫైటర్ విమానాలను గమనించారు. వారితో గగనతల యుద్ధం జరిగినప్పటికీ ప్రత్యర్థి విమానాలకు నష్టం కలిగించలేకపోయారు. అదే సమయంలో రన్‌వే మరోసారి బాంబుల దాడికి గురైంది.

తరువాత బేస్‌కు పీ–12 రాడార్ అందించడంతో పాకిస్తానీ వైమానిక దళం ఉత్తర్ లై ప్రాంతాన్ని దూరంగా ఉంచింది.

13 డిసెంబర్‌న స్క్వాడ్రన్‌కు చెందిన ఆరు విమానాలను అహ్మదాబాద్‌కు తరలించి అంక్లేశ్వర్ ఆయిల్ రిఫైనరీ రక్షణ బాధ్యత అప్పగించారు. అనంతరం వీటిలో నాలుగు విమానాలను శ్రీనగర్‌కు తరలించాల్సి వచ్చింది. పఠాన్‌కోట్‌కు చేరుకున్న సమయంలో కాల్పుల విరమణ సమాచారం అందడంతో విమానాలు గోరఖ్‌పూర్‌కు తిరిగి వెళ్లాయి.
## యుద్ధానంతర కాలం
యుద్ధం తరువాత స్క్వాడ్రన్ గన్నరీ మీట్లలో అనేక ట్రోఫీలు గెలుచుకుంది. ఈ కాలంలో ఎయిర్ చీఫ్ మార్షల్ అర్జన్ సింగ్, ఎయిర్ వైస్ మార్షల్ హెచ్. ముల్గవకర్  స్క్వాడ్రన్‌ను సందర్శించారు.

1975లో స్క్వాడ్రన్ బక్షీ కా తాలాబ్‌కు మారింది. అక్కడ నుంచి 1 డిసెంబర్ 1976 వరకు పనిచేసి తరువాత పుణే ఎయిర్ ఫోర్స్ స్టేషన్‌కు తరలించబడింది. అక్కడ స్క్వాడ్రన్‌ను మిగ్–21 బిస్ విమానాలతో పునఃర్నిమితం చేశారు. ఈ సమయంలో ముగ్గురు అధికారులకు వాయు సేన పతకాలు లభించాయి.

ఇతర స్క్వాడ్రన్ల పైలట్లను మిగ్–21 బిస్‌కు మార్చే బాధ్యతను కూడా ఈ స్క్వాడ్రన్‌కు అప్పగించారు. తొలి ఏడాదిలోనే 46 మంది పైలట్లు మార్పిడి శిక్షణ పూర్తి చేశారు.

24 సెప్టెంబర్ 1977న ఎయిర్ చీఫ్ మార్షల్ ముల్గవకర్  స్క్వాడ్రన్‌ను సందర్శించారు.

జూన్ 1978లో భారత వైమానిక దళంలో తొలి మిగ్–21 ప్రమాదం జరిగింది. రాత్రి ల్యాండింగ్ సమయంలో ఒక విమానం ముక్కు భాగం విడిపోయింది.

జూన్ 1979 నాటికి మరో 11 మంది పైలట్లు మార్పిడి శిక్షణ పూర్తి చేశారు.

18 అక్టోబర్ 1979న వింగ్ కమాండర్ ఎస్.ఏ.బి. నాయుడు, వింగ్ కమాండర్ డి.ఎన్. రాథోడ్ (వీర్ చక్ర, వాయు సేన పతకం) నుంచి ఈ  స్క్వాడ్రన్ కమాండ్ స్వీకరించారు.

26 జనవరి 1980న నాయుడుకు సెంట్రల్ ఎయిర్ కమాండ్ ప్రశంసా పతకం లభించింది.

ఈ కాలంలో స్క్వాడ్రన్ రన్‌భేరు, అగ్నివర్ష, సీఏసీ వెపన్స్ మీట్, అజింక్య, హంలా వంటి అనేక విన్యాసాల్లో పాల్గొంది.

ఫిబ్రవరి 1980లో సీఏసీ స్థాయిలో టీమ్ ఈవెంట్, ఆర్/పీ ఈవెంట్‌లలో విజయం సాధించింది.

1981 నుంచి 1982 వరకు స్క్వాడ్రన్ ఉన్నత ప్రమాణాలు సాధించేందుకు కృషి చేసింది. వజ్రఘాత్–III, చౌకన్న–III, చౌకన్న–IV వంటి గగనతల క్షిపణి, గన్నరీ విన్యాసాల్లో పాల్గొంది.

19 మే 1982న స్క్వాడ్రన్ 100 శాతం సేవలభ్యతను సాధించింది. ఆ రోజున అన్ని విమానాలు ఎగిరాయి.

ఈ స్క్వాడ్రన్‌ను ఒక నిర్ధిష్టం కాని తేదీన నంబర్ ప్లేట్ చేశారు. ప్రస్తుతం భారత వైమానిక దళంలో నాలుగు మిగ్–21 బిసన్ స్క్వాడ్రన్లు మాత్రమే సేవలో ఉన్నాయి.

## విమానాలు
thumb|మిగ్ 21 బిజ్
స్క్వాడ్రన్ వినియోగించిన విమాన రకాలు                                                                                                                                                   

## బాహ్య మూలాలు
నం. 21 స్క్వాడ్రన్ డాటా బేస్ 

నం. 21 స్క్వాడ్రన్ మరిన్ని వివరాలు 

## మూలాలు


వర్గం:Short description is different from Wikidata
వర్గం:Articles with short description
వర్గం:భారతీయ వాయుసేన స్క్వాడ్రన్లు