బహులారా ప్రాచీన దేవాలయం

**బహులారా ప్రాచీన ఆలయం** భారతదేశంలోని పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రం, బంకురా జిల్లాలోని బహులారా గ్రామంలో ఉంది. ఇది ఒండా II గ్రామ పంచాయతీ పరిధిలో, ఒండా సీడీ బ్లాక్లో, బంకురా సదర్ ఉపవిభాగంలో  ఉంది. ఈ ఆలయం ఒండాగ్రామ్ రైల్వే స్టేషన్ నుండి  దూరంలో, బిష్ణుపూర్ నుండి 25 కి.మీ  దూరంలో ఉంది.

## సిద్ధేశ్వర ఆలయం
బహుళారాలోని సిద్ధేశ్వర శివాలయం దాని ప్రత్యేక నిర్మాణ శైలికి, గోడలపై ఉన్న సున్నితమైన ఇటుక, సున్నపు గచ్చు అలంకరణలకు ప్రసిద్ధి చెందింది. నాగరా శైలి శిఖరం కలిగిన ఈ ఆలయం, ఈ రకమైన ఆలయాలలో అత్యంత పురాతనమైన వాటిలో ఒకటి. బహుశా ఇది క్రీ.శ. 8వ-11వ శతాబ్దాల మధ్య కాలంలో జైన/బౌద్ధ పుణ్యక్షేత్రంగా నిర్మించబడి, ఆ తర్వాత బిష్ణుపూర్‌కు చెందిన మల్ల రాజులచే శైవ స్మారక చిహ్నంగా పునఃప్రతిష్ఠించబడింది. గర్భగుడిలో కేంద్రంగా ఉన్న శివలింగంతో పాటు, గణేశుడు, జైన తీర్థంకరుడైన పార్శ్వనాథుడు, మహిషాసురమర్దిని విగ్రహాలు కూడా ఉన్నాయి. అయితే ఈ ఆలయం సిద్ధేశ్వర మహాదేవునికి అంకితం చేయబడింది. ప్రస్తుతం ఈ ఆలయం ఎత్తు 19.2 మీటర్లు.

ద్వారకేశ్వర నది ఒడ్డున ఉన్న బాంకురా జిల్లాలోని బహుళారాలో ఉన్న సిద్ధేశ్వర ఆలయం, "బెంగాల్‌లో ప్రస్తుతం నిలిచి ఉన్న మధ్యయుగ కాలపు ఇటుకలతో నిర్మించిన రేఖా దేవుల్ ఆలయాలలో బహుశా అత్యుత్తమ నమూనా" అని నళిని భట్టసాలి అభిప్రాయపడ్డారు. శిఖరం పైభాగంలో ఉండే ఆమలకం గతంలో ఏదో ఒక సమయంలో దెబ్బతింది, అంతేకాకుండా ప్రభుత్వం ఇటీవల పునరుద్ధరణ ప్రయత్నాలు చేసినప్పటికీ, ఆలయం యొక్క అసలు అలంకరణలలో చాలా భాగం కాలగర్భంలో కలిసిపోయింది. చైత్ర మాసంలో మూడు రోజుల పాటు బహుళారా శివ గజన్ ఉత్సవం జరుగుతుంది, దీనికి వందలాది మంది భక్తులు హాజరవుతారు.

## బౌద్ధ, జైన కేంద్రం
బినోయ్ ఘోష్ ప్రకారం, బహులారాలోని ఆలయాన్ని చుట్టుముట్టి ఉన్న నివాస, ఆచార గుట్టలు ఈ ప్రదేశం ఒకప్పుడు వికసించిన బౌద్ధ కేంద్రంగా ఉండేదని పురావస్తు శాస్త్రవేత్తలను భావింపజేశాయి. దేవుల్ పక్కన ఉన్న ఇటుక, రాయి నిర్మిత గుట్టలు, దహనం అనంతరం బౌద్ధ భిక్షువులు, భిక్షుణిల అవశేషాలను నిల్వచేసిన స్తూపాల అవశేషాలుగా భావించబడుతున్నాయి.

శైవమతం, శాక్తమతం ప్రబలకముందు, ఈ ప్రాంతం క్రీస్తుపూర్వం చివరి వేల సంవత్సరాల నుండి క్రీస్తుశకం ప్రారంభ శతాబ్దాల వరకు బౌద్ధమతం, జైనమతం ప్రభావంలో ఉండింది. సుమారు 7వ–8వ శతాబ్దాల సరిహద్దులో మల్లభూమ్ రాజ్యం ఏర్పడిన తరువాత ఈ పరిస్థితి మారింది.

ఈ ఆలయాన్ని పాల యుగంలో నిర్మించారని పురావస్తు శాస్త్రవేత్తలు భావిస్తున్నారు. ప్రస్తుత దేవాలయం 10వ శతాబ్దంలో నిర్మించబడిందని ఆనంద కూమారస్వామి నమ్ముతున్నారు. మరికొందరు ఇది ఒకటి లేదా రెండు శతాబ్దాల తర్వాత నిర్మించబడి ఉండవచ్చని భావిస్తున్నారు. సుందర్బన్స్‌లోని జటార్ దేవుల్ కూడా అదే కాలంలో నిర్మించబడింది. బాంకురా జిల్లాలోని దిహార్‌లోని దేవాలయాలు కూడా రేఖ దేవుళ్లే.

## రేఖా దేవుల్
డేవిడ్ జె. మెక్‌కచియన్ ప్రకారం, ముస్లిం పూర్వ కాలంలో బెంగాల్‌లోని పశ్చిమ ప్రాంతాలలో దేవాలయాల కోసం ప్రబలంగా ఉన్న సాంప్రదాయ నిర్మాణ శైలి పొడవైన వక్రరేఖ రేఖా దేవుల్. ఇది 7వ శతాబ్దం చివరి నుండి లేదా 8వ శతాబ్దం ప్రారంభం నుండి సుమారు 12వ శతాబ్దం వరకు అభివృద్ధి చెందుతూ, దాని సంక్లిష్టతను, ఎత్తును పెంచుకుంటూనే, తన ప్రాథమిక లక్షణాలను నిలుపుకుంది. ఇటువంటి దేవాలయాలు "చైత్య జాలక అలంకరణతో కూడిన వక్రరేఖ శిఖరాన్ని కలిగి ఉండి, దానిపై పెద్ద ఆమలకం, కలశం ఉండేవి". ఇటువంటి శిథిలావస్థలో ఉన్న దేవుళ్లకు ఉదాహరణలు సత్‌దేవుల (బర్ధమాన్‌లో), బహుళారా, సోనాతపాల్ (బాంకురాలో), దేవుల్‌ఘాట్ (పురూలియాలో) వద్ద ఇప్పటికీ నిలబడి ఉన్నాయి. ఇక్కడ ఇప్పటికే పేర్కొన్న ఇటుక దేవుళ్లపై, అలాగే జతార్ (24 పరగణాలలో), పారా (పురూలియాలో) ఉన్న వాటిపై, "చెక్కబడిన ఇటుకలపై విస్తృతమైన, అద్భుతమైన సున్నపు గచ్చు పనిని మనం చూడవచ్చు".

పశ్చిమ బెంగాల్‌లో జాతీయ ప్రాముఖ్యత గల స్మారక చిహ్నాల జాబితా ప్రకారం, బహులారాలోని ఈ ప్రాచీన ఆలయం భారత పురావస్తు శాఖ (ASI) జాబితాలో నమోదు చేయబడింది.

## బహులారా చిత్ర గ్యాలరీ

File:Deul of Bohulara (29).jpg|బయటి దృశ్యం
File:Deul of Bohulara (26).jpg|దేవతా మూర్తులు
File:Deul of Bohulara (66).jpg|గోడల అలంకరణలు
File:Deul of Bohulara (90).jpg|గోడల అలంకరణలు
File:Deul of Bohulara (52).jpg|గోడల అలంకరణలు
File:Deul of Bohulara (58).jpg|గోడ అలంకరణలు
File:Deul of Bohulara (03).jpg|సందర్శకులు


## ఇవి కూడా చూడండి

* గోకుల్‌చంద్ ఆలయం

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు

వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ దేవాలయాలు

వర్గం:శివాలయాలు