open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
భీంపల్లి శ్రీకాంత్

డాక్టర్ **భీంపల్లి శ్రీకాంత్**  మహబూబ్ నగర్ జిల్లాకు చెందిన యువకవి. వృత్తిరీత్యా ఉపాధ్యాయులు. పాలమూరు సాహితి వ్యవస్థాపక అధ్యక్షులు.

## జీవిత విశేషాలు

భీంపల్లి శ్రీకాంత్ మహబూబ్ నగర్ జిల్లా తెలుగు సాహిత్య వికాసం అనే అంశంపై పిహెచ్.డి పరిశోధన చేశారు.పాలమూరు సాహితి అనే సాహిత్య సంస్థను, పాలమూరు కల్చరల్ అకాడమీ అనే సాంస్కృతిక సంస్థను స్థాపించి సాహిత్య, సాంస్కృతిక సేవను కొనసాగిస్తున్నారు. తెలంగాణ రచయితల వేదిక లోనూ ,సింగిడి తెలంగాణ రచయితల సంఘం లోనూ క్రియాశీలక బాధ్యతలను నిర్వర్తించారు. ప్రస్తుతం 'తెలంగాణ రచయితల సంఘం జిల్లా అధ్యక్షులుగా కొనసాగుతున్నారు. టీపోపా జిల్లా అధ్యక్షులుగా వ్యవహరిస్తున్నారు.

## రచనల జాబితా
thumb|2017 ఉగాది కవిత్వ పఠనం చేస్తున్న భీంపల్లి శ్రీకాంత్
పాలమూరు సాహితి ద్వారా తన సంపాదకత్వంలో అంజలి , పాలమూరు కవితా సుమాలు  అనే పుస్తకాలను వెలువరించారు. తరువాత జిల్లాకు చెందిన వందమంది కవుల కవితలను సేకరించి పాలమూరు కవిత పుస్తకాన్ని 2004 లో వెలువరించారు. ఒక జిల్లా నుంచి వచ్చిన ఏకైక వచన కవితా సంకలనమిది.తెలంగాణ మీద హైకూలు రాసి సోది పేరుతో 2004లో వెలువరించారు.అక్షర తపస్వి ఆచార్య ఎస్వీ రామారావు  అనే డాక్యుమెంటరికీ రచన చేశారు.కృష్ణా పుష్కరాలకు సంబంధించి పుష్కర కృష్ణవేణి అనే ప్రామాణికమైన గ్రంథాన్ని రచించారు.ప్రేమికులు ప్రయివేట్ ఆడియో ఆల్బానికి పాటలు రాశారు. నేటి విద్యార్థి, నిజం అనే సింగిల్ ఎపిసోడ్లకు మాటలు రాశారు. నాలో ఉన్న ప్రేమ అనే సింగిల్ ఎపిసోడ్ కు కథ, మాటలు రాశారు. ఛాంపియన్ అనే టెలిఫిల్మ్ కు కథ, మాటలు, పాటలు రాయడంతో పాటు దర్శకత్వం వహించారు. ప్రసిద్ధ స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు పాగ పుల్లారెడ్డి, మందుముల నరసింగరావుల జీవిత చరిత్రలను రచించారు.భీంపల్లి శ్రీకాంత్ బతుకమ్మ నానీలు, బతుకమ్మ మొగ్గలు ,పుష్కర భీమరథి వంటి పుస్తకాలను రచించారు. అలాగే తెలంగాణ తొలి నవలఆశాదోషం నవలను వెలుగులోకి తెచ్చి తన సంపాదకత్వంలో వెలువరించారు.

## సంపాదకత్వంలో వచ్చిన పుస్తకాలు

పాలమూరు జిల్లా కవుల కవితా సంకలనం పాలమూరు కవిత తన సంపాదకత్వంలో 2004 లో వెలువరించారు. ఆ తర్వాత పాలమూరు కవితాసుమాలు, అంజలి, కళాంజలి, తెలంగాణ అమరవీరుల కవితా సంకలనం అమరం, శ్రియ స్మృతిలో, శ్రీ పద్మకల్ప ప్రకాశిక, మార్కండేయ చరిత్ర,తెలంగాణ తొలి నవల ఆశాదోషం లకు సంపాదకత్వం వహించారు.

## పురస్కారాలు

1996 లో నందమూరి తారక రామారావు స్మారక సాహిత్య అవార్డును అందుకున్నారు.
సాహిత్యంలో వీరు చేసిన కృషికి 2002లో జిల్లా స్థాయి ఉత్తమ యూత్ అవార్డు ను అందుకున్నారు. రాష్ట్ర, జాతీయ,అంతర్జాతీయ సెమినార్లలో పాల్గొన్నారు.కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ, యు.జి.సి సెమినార్లలో పాల్గొన్నారు. 40కి పైగా అవార్డులను అందుకున్నారు. వీరి కవితలకు,కథలకు బహుమతులు కూడా వచ్చాయి. వీరి కవితలు, గేయాలు,కథలు, వ్యాసాలు, సమీక్షలు అనేక దిన,వార,మాస,త్త్రైమాసిక,వార్షిక పత్రికలలో వెలువడ్డాయి.

## మొగ్గలు ఆధునిక మినివచన కవిత ప్రక్రియ

భీంపల్లి శ్రీకాంత్ ఆధునిక తెలుగు వచన కవిత్వంలో *మొగ్గలు* అనే కవితా ప్రక్రియ 2017లో ప్రారంభించాడు. ఇది మూడు పాదాల కవిత్వం.మొదటి రెండు పాదాలు ఒక అంశాన్ని చెబితే మూడవ పాదం దానిని సమర్థించేదిగా ఉంటుంది. ఇప్పటివరకు 42  మొగ్గల కవితా సంపుటాలు వెలువడ్డాయి.

## మూలాలు

వర్గం:మహబూబ్ నగర్ జిల్లా కవులు
వర్గం:తెలంగాణ ఉపాధ్యాయులు
వెలుదండ రామేశ్వరరావు

వెలుదండ రామేశ్వర రావు మహబూబ్ నగర్ జిల్లా, బిజినపల్లి మండలం మంగనూరు గ్రామానికి చెందిన కవి. వీరు 27.07.1935 లో జన్మించారు. కనక రత్నమ్మ, వెలుదండ నారాయణ రావు వీరి తల్లిదండ్రులు. ఉపాధ్యాయునిగా, అధ్యాపకునిగా 40 సంవత్సరాల పాటు బోధన చేసి, ఎంతో మంది శిష్యులను తీర్చిదిద్దారు. తెలుగు, సంస్కృతం, ఆంగ్లం, హిందీ, ఉర్దూ భాషా సాహిత్యాలలో అద్వితీయమైన పాండిత్యం కలవారు. ఆయుర్వేద, హోమియోపతి వైద్య విధానాలలో కూడా వీరిది అందె వేసిన చెయ్యి. వీరు చాలా రచనలు చేశారు. వాటిలో కొన్ని ముద్రితం, కొన్ని అముద్రితం. శ్రీ కుసుమ హరనాథ, శ్రీ రామకృష్ణ ప్రభ, గైర్వాణి, ఆంధ్రప్రదేశ్ వంటి పత్రికలలోనూ వీరి రచనలు వచ్చాయి.
## ముద్రిత రచనలు
1. శ్రీరామ భూవర శతకం
2. ఆంధ్ర నారద భక్తి సూత్రములు
3. శ్రీ శ్రీనివాస నివేదనం
4. నా దైవం - నా దేశం
5. శ్రీ కుసుమహర శరణాగతి
6. శ్రీ సత్యసాయి రామ అక్షరార్చన

## అముద్రిత రచనలు
1. రామేశ్వరీయం
2. శ్రీకృష్ణ తారావళి
3. ప్రశ్నోత్తరి
4. విద్య
5. విద్యుత్ సందేశం
6. ఆత్మ నివేదనం
7. మనోవశీకరణమునకు కొన్ని మార్గములు

వర్గం:మహబూబ్ నగర్ జిల్లా కవులు
వర్గం:1935 జననాలు
కోట్ల వెంకటేశ్వరరెడ్డి

**కోట్ల వెంకటేశ్వరరెడ్డి** తెలుగు కవి, రచయిత. 2019లో తెలంగాణ భాషా దినోత్సవం సందర్భంగా తెలంగాణ ప్రభుత్వం నుండి కాళోజీ సాహిత్య పురస్కారాన్ని అందుకున్నాడు.

## జీవిత విశేషాలు

మహబూబ్ నగర్ జిల్లాకు చెందిన వేంకటేశ్వరరెడ్డి వృత్తిరీత్యా ఉపాధ్యాయుడు. జలజం సత్యనారాయణతో కలిసి తెలంగాణ రచయితల వేదికకు జిల్లా బాధ్యుడిగా వ్యవహరిస్తున్నాడు. నానీల రచనలో వీరిది అందెవేసిన చెయ్యి. "నూరు తెలంగాణ నానీలు", "నాన్నా! నాలా ఎదుగు", "మనిషెల్లిపోతుండు", "గుండె కింద తడి", రహస్యాలు లేని వాళ్ళు, రంగు వెలసిన జెండా వంటి కవితా సంకలనాలు వెలువరించాడు, నాలుగు సార్లు రంజని-కుందుర్తి అవార్డ్ అందుకున్నాడు. సమతా రచయితల సంఘం వారి ఉత్తమ కవితా సంపుటి అవార్డును 1998లో అందుకున్నాడు.

## రచనలు
# నూరు తెలంగాణ నానీలు (నానీలు)
# నాన్నా! నాలా ఎదుగు (దీర్ఘ కవిత)
# మనిషెల్లిపోతుండు (వచన కవితలు)
# గుండె కింద తడి (వచన కవితలు)
# రహస్యాలు లేని వాళ్ళు (వచన కవితలు)
# రంగు వెలసిన జెండా (వచన కవితలు)
# హరితస్వప్నం
# అంతర్వాహిని
# మనుమసిద్ది

## పురస్కారాలు
# తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం 2014 కీర్తి పురస్కారం, తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం, "వివిధ ప్రక్రియలు" విభాగం, 2016 మే 12.
# 2019 కాళోజీ సాహిత్య పురస్కారం, తెలంగాణ ప్రభుత్వం, 2019 సెప్టెంబరు 9.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

వర్గం:నానీల కవులు
వర్గం:మహబూబ్ నగర్ జిల్లా కవులు
వర్గం:తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం కీర్తి పురస్కారాల విజేతలు-2014
మర్రిపాలెం (నాగాయలంక)

**మర్రిపాలెం** కృష్ణా జిల్లా నాగాయలంక మండలానికి చెందిన గ్రామం.

## గ్రామ భౌగోళికం
సముద్ర మట్టానికి 6 మీ.ఎత్తు 

### సమీప గ్రామాలు
రేపల్లె, మచిలీపట్నం, పొన్నూరు, పెడన

### సమీప మండలాలు
అవనిగడ్డ, మోపిదేవి, రేపల్లె, కోడూరు

## రవాణా సౌకర్యాలు
నాగాయలంక, అవనిగడ్డ నుండి రోడ్డురవాణా సౌకర్యం కలదు రైల్వేస్టేషన్: గుంటూరు 71 కి.మీ

## విద్యా సౌకర్యాలు
ప్రగతి విద్యానికేతన్, గణపేశ్వరం మారుతి విద్యానికేతన్, నాగాయలంక

## మౌలిక వసతులు
ప్రభుత్వ ఆయుర్వేద వైద్యశాల.
## సాగు/త్రాగునీటి సౌకర్యం
## గ్రామ పంచాయతీ
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి నిర్వహించిన ఎన్నికలలో నల్లగొండ చంద్రశేఖరరావు, సర్పంచిగా ఎన్నికైనాడు. 

## దర్శనీయ ప్రదేశాలు/దేవాలయాలు
*శ్రీ సీతారామాంజనేయ స్వామి ఆలయం.
*శ్రీ నగరాజస్వామి ఆలయం.
*నాగాయలంక మండల పరిధిలోని నంగేగడ్డ, మర్రిపాలెం గ్రామాల మధ్య శివనాగరాజస్వామివారి కల్యాణోత్సవం, 2016,మే-16వ తేదీ సోమవారంనాడు వైభవంగా నిర్వహించారు. ఈ సందర్భంగా, విచ్చేసిన ఐదువేలమందికి పైగా భక్తులకు అన్నదానం నిర్వహించెదరు.

## గ్రామంలో ప్రధాన పంటలు
వరి, అపరాలు, కాయగూరలు

## గ్రామంలో ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు

## గ్రామ విశేషాలు
కేంద్ర ప్రభుత్వం అమలుచేస్తున్న నిర్మల్ పురస్కారానికి, ఈ గ్రామం ఎంపికై, అధికారుల తుది పరిశీలనలో ఉన్నట్లు, నిర్మల్ పురస్కార్ నోడల్ అధికారులు చెప్పారు. 2013లో నిర్మల్ పురస్కారానికి జిల్లాలో 56 గ్రామాలను పరిశీలించి, 3 గ్రామాలను ఎంపిక చేయగా, ఆ మూడు గ్రామాలలో, ఈ గ్రామం ఒకటి. [

## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు
బొడ్డు (అయోమయ నివృత్తి)

బొడ్డు ఉదరము యొక్క ఉపరితలంలో యుండే భాగము.

; ఇంటిపేరు 
* బొడ్డు గోపాలం - ప్రముఖ తెలుగు సినిమా సంగీత దర్శకులు.
* బొడ్డు బాల భాస్కర్ - చైనాలో భారతదేశ ఉపరాయబారి.
మిశ్రో (అయోమయ నివృత్తి)

మిశ్రా లేదా మిశ్రో ఒక భారతీయ పేరు.

# ఎస్.కె. మిశ్రో
# బ్రజేశ్ మిశ్రా
హిమజ్వాల (రచయిత)

హిమజ్వాల మహబూబ్ నగర్ జిల్లాకు చెందిన కవి, రచయిత, విమర్శకులు. సాహితీ రంగంలో విశిష్టతను కలిగిన హిమజ్వాల అసలు పేరు ఇరువింటి వెంకటరమణ. 1950లో జన్మించారు. తెలుగు ఉపన్యాసకులుగా పనిచేశారు. ' తెలుగు సాహిత్యంపై శరత్ ప్రభావం ' అను అంశంపై పరిశోధన చేసి డాక్టరేట్ పట్టాను పొందారు. 14 వ ఏట నుండె కవిత్వం రాయడం మొదలుపెట్టారు. తొలినాళ్ళలో ఛందో బద్ద కవిత్వం రాశారు. తరువాత వచన కవిత్వం రాసి 1977 లో 'చూపు' అను కవితా సంపుటిని వెలువరించాడు. వీరు రాసిన అనేక కవితలు, పాటలు, విమర్శలు అనేక పత్రికలలో వెలువడ్డాయి. ఇతను ఏమి రాసినా అవన్నీ ప్రజా పక్షపాత దృష్టితో రాసినవే. సాహిత్యం మార్క్సిజం వెలుగులో జనించాలన్నది వీరి అభిప్రాయం. విరసం సభ్యులుగా అనేక సాహిత్య కార్యక్రమాలను నిర్వహించారు.

## మూలాలు

వర్గం:మహబూబ్ నగర్ జిల్లా ఆధునిక కవులు
వర్గం:మహబూబ్ నగర్ జిల్లా కవులు
వర్గం:1950 జననాలు
ఆంధ్ర ధాతుమాల

పరవస్తు చిన్నయసూరి ఆంధ్ర భాషకు ధాతువులను గురించి **ఆంధ్ర ధాతుమాల** అనునొక గ్రంథమును రచించెనని ఆంధ్ర సాహిత్య పరిషత్తు వారు 1930లో ముద్రించి ప్రకటించిరి. ఇది చిన్నయసూరి గ్రంథములయందు వ్రాతలో నాతని స్వంత యక్షరములతో లిఖింపబడియుండుట చూచి పరిషత్తువారు దానిని చిన్నయసూరి కృతముగా ప్రకటించిరి. కాని గ్రంథమును నిశితముగా పరిశీలించిన అది యాతని రచన కాదని తెలియుచున్నది. ఈ ధాతుమాలకు పీఠికను వ్రాసిన విద్వాంసులు కూడా దీని రచన గురించి కొంత సందేహమును చూపించిరి. ఆ సందేహము నిశ్చయమైనది. దీనిని వాస్తవముగా రచించినవారు వేదం పట్టాభి రామశాస్త్రులు. వీరు 1820 నాటికే పరమపదించుట వలన ఈ ధాతుమాల చిన్నయసూరి పదునాలుగేండ్ల వయసునాటికే యున్నదని గ్రహించవలెను. 

## పూర్తిపుస్తకం
* Scribd.com లో ఆంధ్ర ధాతుమాల పూర్తి పుస్తకం కాపీ. 

వర్గం:1930 పుస్తకాలు
వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
చాంగి 3

**చాంగి 3** చైనా చేపట్టిన చంద్ర మండల శోధన యాత్ర. ఒక రోబోటిక్ లాండరు, ఒక రోవరు తో ఉన్న దీనిని చైనా నేషనల్ స్పేస్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ నిర్వహిస్తుంది. చైనీస్ చంద్ర పరిశోధన కార్యక్రమపు రెండవ దశలో భాగంగా 2013 డిసెంబరు 1 న చాంగి 3 ను విజయవంతంగా ప్రయోగించారు. ఇది చైనా యొక్క మొదటి చంద్ర రోవరు అవుతుంది. 1976 లోని **సోవియట్ లూనా 24** మిషన్ తరువాత 37 సంవత్సరాలలో చంద్రునిపై మృదువుగా దిగేందుకు చేయబడిన మొదటి అంతరిక్ష నౌక కూడా. దీనికి చాంగి అని చైనీస్ చంద్ర దేవత పేరు పెట్టారు. చాంగి 1, చాంగి 2 చంద్ర ఆర్బిటర్ల తరువాతిది చాంగి-3. ఈ చంద్ర ప్రోబ్ ను యుటు (కుందేలు) లేదా జాడే రాబిట్ అని కూడా అంటారు, ఈ పేరును ఆన్లైన్ పోలింగ్ ద్వారా ఎంపిక చేశారు. ఈ పేరు చైనీస్ పురాణం ప్రకారం వచ్చింది, చైనీస్ పురాణం ప్రకారం ఒక తెల్ల కుందేలు చంద్రునిపై జీవిస్తుంటుంది.

యుటు రోవరు ఉన్న చాంగి 3 ప్రయోగంతో రోవర్లను పంపిన దేశాలలో అమెరికా, రష్యా తరువాత చైనా మూడవ దేశంగా నిలిచింది.

## రోవర్
చాంగి 3 ఒక చంద్ర రోవరు కలిగి ఉంటుంది, ఈ రోవరు లాండరు నుండి విడివడి, స్వతంత్రంగా చంద్రుని ఉపరితలాన్ని అన్వేషించగల సామర్థ్యంతో రూపొందించారు. ఈ ఆరు చక్రాల రోవరు అభివృద్ధి షాంఘై ఏరోస్పేస్ సిస్టమ్ ఇంజినీరింగ్ ఇనిస్టిట్యూట్ లో 2002 లో మొదలై, 2010 మేలో పూర్తయింది. రోవరు నిలబడినపుడు ఎత్తు 1.5 మీటర్లు ఉంటుంది. బరువు సుమారు 120 కిలోలు ఉంటుంది. ఇది సుమారు 20 కిలోల పేలోడును మోయగల సామర్థ్యం కలిగి ఉంటుంది. ఈ రోవరు వాస్తవ సమయంలో వీడియో ప్రసారం చేస్తుంది. నేలను తవ్వగలుగుతుంది. మట్టి నమూనాలపై సాధారణ విశ్లేషణలు చేయగలుగుతుంది. దీనికి ఉన్న ఆటోమేటిక్ సెన్సార్ల వలన ఇది ఇతర వస్తువులతో ఢీ కొనకుండా చక్కగా నావిగేట్ చేసుకుంటూ ప్రయాణించగలదు. దీనికి కావలసిన శక్తి దీనికి అమర్చబడిన సోలారు ప్యానెల్ ద్వారా అందుతుంది. దాని 3 నెలల మిషన్ సమయంలో గరిష్ఠంగా 10 కిలోమీటర్లు (6.2 మైలు) ప్రయాణించి, 3 చదరపు కిలోమీటర్ల ప్రదేశాన్ని అన్వేషించేలా రూపొందించారు.

## మూలాలు


వర్గం:రోవర్లు
వర్గం:అంతరిక్ష కార్యక్రమాలు
నిమ్మకాయ పచ్చడి

నిమ్మకాయ ఊరగాయ లేదా ఊరబెట్టిన నిమ్మకాయ అనేది భారత ఉపఖండం మరియు  మొరాకో వంటకాల్లో సాధారణంగా కనిపించే ఒక ఆహార పదార్థం. ఇది 18వ శతాబ్దపు ఆంగ్ల వంటకాల్లో కూడా కనిపించింది.  దీనిని "దేశీయ నిమ్మకాయ" మరియు "లేసన" లేదా "లేస్సన్" అని కూడా పిలుస్తారు. నిమ్మకాయలను ముక్కలుగా కోసి, నాలుగు ముక్కలుగా కోసి, సగానికి కోసి లేదా మొత్తం నిమ్మకాయలను నిమ్మరసం మరియు ఉప్పు కలిపిన ఉప్పు నిమ్మనీరులో ఊరగాయ చేస్తారు.  కొన్ని ప్రాంతాల్లో అప్పుడప్పుడు సుగంధ ద్రవ్యాలు  కూడా కలుపుతారు.  ఊరగాయను వాడటానికి ముందు కొన్ని వారాలు లేదా నెలల పాటు గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద ఊరబెట్టుతారు.
## ఉపయోగం
ఆయుర్వేద వంటకాల్లో, ఇంటి వైద్యంగా నిమ్మకాయ ఊరగాయ కడుపు రుగ్మతలకు వాడతారు. అది పరిపక్వం చెందుతున్న కొద్దీ దాని విలువ పెరుగుతుందని చెబుతారు. తూర్పు ఆఫ్రికా జానపద వైద్యంలో, ప్లీహము యొక్క అధిక పెరుగుదల నివారణకు నిమ్మకాయ ఊరగాయను ఇస్తారు.
## వైవిధ్యాలు
నిమ్మ మరియు ద్రాక్షపండ్లను కూడా ఈ పద్ధతిలో ఊరగాయ చేస్తారు.
## ఊరబెట్టుట

ఊరబెట్టుట ప్రక్రియలో ఖనిజాలు, స్థూల పోషకాలు, ఆమ్లాలు మరియు యాంటీఆక్సిడెంట్ల పాత్రలు అమోఘం. నిమ్మకాయలలో సిట్రిక్ ఆమ్లం ఉన్నప్పటికీ, చాలా వరకు సిట్రిక్ ఆమ్లం అనేది, చక్కెరలను సిట్రిక్ ఆమ్లంగా మార్చగల సూక్ష్మజీవులను ఉపయోగించి ఊరబెట్టుట ప్రక్రియ ద్వారా ఉత్పత్తి అవుతుంది. ఈ నిమ్మ ఆమ్లాన్ని ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆహార మరియు పానీయాల పరిశ్రమలు, ఆహార పదార్థాలలో విస్తృతంగా ఉపయోగిస్తాయి.  

## పాకిస్తాన్‌
ఆధునిక పాకిస్తాన్‌లోని సింధ్ ప్రావిన్స్‌లో శిఖర్‌పురి అచార్ మరియు హైదరాబాదీ అచార్‌లకు ప్రసిద్ధి చెందింది. ఈ రెండు అచార్ రకాలను సాధారణంగా పాకిస్తాన్ మరియు విదేశాలలో తింటారు.శిఖర్‌పురి అచార్ 1600 స్సం.ల సమయంలో మధ్యయుగ భారతదేశం లో ఉద్భవించిందని నమ్ముతారు. శికార్‌పురి అచార్‌లో క్యారెట్లు, ఎర్రముల్లంగి, ఉల్లిపాయలు, క్యాలీఫ్లవర్, చిక్కుడుకాయలు, వెల్లుల్లి, పచ్చిమిర్చి, నిమ్మ మరియు మామిడితో కూడిన మిశ్రమ ఊరగాయ అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన రకం.

## శ్రీలంక
ఊరగాయలను సింహళంలో అచారు అని లేదా తమిళంలో ఊరుగై అని పిలుస్తారు.

## కావాల్సిన పదార్ధాలు

* నిమ్మకాయలు -- 60
* కారం -- రెండున్నర కప్పులు
* ఉప్పు -- రెండు కప్పులు
* మెంతులు -- పావు కప్పు
* పసుపు -- ఒక టేబుల్ స్పూన్

## తయారు చేసే విధానం
నిమ్మకాయలను ముందూగా బాగా కడిగి తడి లేకుండా ఆరబెట్టాలి. తడి ఆరిన నిమ్మకాయలను 24 తీసుకుని నిలువుగా నాలుగు ముక్కలుగా తరిగి పెట్టుకోవాలి. 
మిగిలిన 36 నిమ్మకాయలను చెక్కలుగా తరిగి రసం పిండాలి.  తీసిన రసాన్ని నిమ్మకాయ ముక్కల్లో పోసి పసుపు, ఉప్పు వేసి బాగా కలిపి మూత పెట్టి ఒక రోజంతా అలానే ఉంచాలి.  మరునాడు మెంతులను వేయించి మెత్తగా పొడి చేసి మెంతి పొడిని, కారాన్ని నిమ్మకాయ రసం, ముక్కలు కలిసివున్న గిన్నెలో పోసి ఉండలు లేకుండా బాగా కలపాలి.  అంతే, ఘుమఘుమ లాడే నిమ్మకాయ ఊరగాయ రెడీ. ఈ ఊరగాయను వేడివేడి అన్నంలో నెయ్యితో కలిపి తింటే చాల బావుంటుంది. సి విటమిన్ కూడా లభిస్తుంది.  చలికాలంలో జలుబు చేయకుండా నివారిస్తుంది.

## ఇవి కూడా చూడండి
* తెలుగు వారి వంటల జాబితా
* ఆంధ్ర శాకాహార వంటల జాబితా
* ఉగ్గాని

## మూలాలు
* 
వర్గం:ఊరగాయలు
రోవర్ (అంతరిక్ష అన్వేషణ)

**రోవర్** (ఆంగ్లంలో Rover) అనగా ఒక అంతరిక్ష అన్వేషణ వాహనం, ఇది గ్రహాల ఉపరితలంపై లేదా ఇతర గ్రహాల పరిమాణంలో ఉండే ఖగోళ వస్తువులపై తిరగడానికి రూపొందించబడిన వాహనం. సాధారణంగా రోవర్లను లాండర్ తరహా అంతరిక్ష నౌక ద్వారా గ్రహ ఉపరితలానికి చేరుస్తారు. రోవర్లు తమను తాము స్వీయ నియంత్రణ చేసుకుంటూ ఆ గ్రహంపై ఖగోళ అన్వేషణ జరుపుతాయి. ఇవి నడిపేందుకు సౌర శక్తి లేదా అణు విద్యుత్ ఉపయోగిస్తారు. ఆయా అవసరాలకు తగ్గట్టు వీటిని రూపొందిస్తారు.

చంద్రుడు, ఇతర గ్రహాలపై ఇవి ల్యాండర్ సహాయంతో దిగి వివిధ ఖనిజాలు, నీటి అన్వేషణ నమూనాలు సేకరించడమే కాదు, వాటిని పరీక్షించి ఫలితాలను ల్యాండర్ ద్వారా భూమికి పంపుతాయి. 

భారతదేశపు చంద్రయాన్-3 లోని **ప్రజ్ఞాన్ రోవర్**, అమెరికా అపోలో మిషన్ల LRV (Lunar Roving Vehicle), చైనా యుటు (Yutu) లు రోవర్లకు ప్రముఖ ఉదాహరణలు. కెనడా, ఆస్ట్రేలియా కూడా తమ సొంత చంద్ర రోవర్లను అభివృద్ధి చేస్తున్నాయి. ఇవి భవిష్యత్తులో చంద్రుని అన్వేషణలో భాగం కానున్నాయి.

భారతదేశపు ప్రజ్ఞాన్ రోవర్, చంద్రుని దక్షిణ ధ్రువ ప్రాంతంలో పెద్ద, పురాతనమైన బిలాలను (craters) కనుగొని, చంద్రుని చరిత్ర గురించి ముఖ్యమైన విషయాలను వెల్లడించింది. 

## పదం యొక్క మూలం
**రోవర్** (Rover) అన్న పదానికి ఆంగ్లంలో అన్వేషకుడు, తిరిగేవాడు అని అర్ధం.

## సాంకేతికత
భూమికి దూరంగా ఉన్న ఖగోళ వస్తువులపై దిగే రోవర్లు, గ్రహ అన్వేషణ రోవర్లను తమను తాము నియంత్రించుకునే సాంకేతికతతో మాత్రమే రూపొందిస్తారు. దీనికి కారణం రేడియో సిగ్నల్స్ ప్రయాణించే వేగం నెమ్మదిగా ఉండడం మూలంగా వాటిని భూమి నుంచి నియంత్రించడం కష్టం. ఉదాహరణకు, అంగారకుని (మార్స్) నుండి భూమికి సిగ్నల్ చేరడానికి 3 నుండి 21 నిమిషాల మధ్య సమయం పడుతుంది. అందుకే రోవర్ల నావిగేషనుకు, డేటా సముపార్జనకూ సంబంధించినంతవరకు, గ్రౌండ్ కంట్రోల్ జోక్యం పెద్దగా లేకుండా, స్వయంప్రతిపత్తితో పనిచేస్తాయి. అయినప్పటికీ, అవి అన్వేషించాల్సిన లక్ష్యాలను గుర్తించడానికీ, సౌరశక్తి గరిష్ఠ స్థాయిలో ఉత్పత్తి అయ్యేలా తాను ఏ దిశలో నిలబడాలో నిర్ణయించడానికి మానవ సహాయం అవసరమే. 

## మూలాలు

వర్గం:రోవర్లు
ఖాజీపేట (తెనాలి)

**ఖాజీపేట** గుంటూరు జిల్లా, తెనాలి మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

## గ్రామ చరిత్ర
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంత అభివృద్ధి ప్రాధికార సంస్థ (సీఆర్‌డీఏ) పరిధిలోకి వస్తున్న మండలాలు, గ్రామాలను ప్రభుత్వం విడిగా గుర్తిస్తూ ఉత్తర్వులు జారీచేసింది. ప్రస్తుతం గుర్తించిన వాటిలోని చాలా గ్రామాలు వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్నాయి. గతంలో వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్న వాటితోపాటుగా ఇప్పుడు మరిన్ని కొన్ని గ్రామాలు చేరాయి. సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వచ్చే గుంటూరు, కృష్ణా జిల్లాల్లోని మండలాలు, గ్రామాలను గుర్తిస్తూ పురపాలక శాఖ ముఖ్య కార్యదర్శి ఉత్తర్వులు జారీ చేశారు.

### గుంటూరు జిల్లా పరిధిలోని మండలాలు
తాడేపల్లి, మంగళగిరి, తుళ్లూరు, దుగ్గిరాల, తెనాలి, తాడికొండ, గుంటూరు మండలం, చేబ్రోలు, మేడికొండూరు, పెదకాకాని, వట్టిచెరుకూరు, అమరావతి, కొల్లిపర, వేమూరు, కొల్లూరు, అమృతలూరు, చుండూరు మండలాలతో పాటు ఆయా మండలాల పట్టణ ప్రాంతం కూడా సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వస్తుంది.

## గ్రామంలో విద్యా సౌకర్యాలు
జిల్లా పరిషత్తు ఉన్నత పాఠశాల.

## గ్రామంలో మౌలిక వసతులు
అంనవాడీ కేంద్రం.

## దర్శనీయ ప్రదేశాలు/దేవాలయాలు

#శ్రీ కాశీ విశాలాక్షీ సమేత విశ్వేశ్వర స్వామి స్వామివారి ఆలయం:- ఈ ఆలయ అష్టమ వార్షికోత్సవం సందర్భంగా 2014,మే-10, శనివారం (వైశాఖ శుక్ల ఏకాదశి) నాడు ఘనంగా నిర్వహించారు. ఉదయం పంచామౄతాభిఒషేక పూజలు నిర్వహించి, మద్యాహ్నం స్వామివారి కళ్యాణం నిర్వహించారు. రాత్రికి స్వామివారి గ్రామోత్సవం నిర్వహించారు. అనంతరం భక్తులకు తీర్ధప్రసాదాలు అందజేసినారు. [1] & [3] 
#ఈ గ్రామంలో 2014,ఫిబ్రవరి-24న శ్రీ పోతులూరి వీరబ్రహ్మేంరస్వామి, గోవిందాంబసమేత ఈశ్వరమ్మ తల్లి విగ్రహ ప్రతిష్ఠ జరిగింది. 2014,ఫిబ్రవరి-24 ఉదయం 5గంటలకు అంకురార్పణ, 7గంటలకు అదివాసం, 8గంటలకు పంచామృత అభిషేక పూజలు జరిగినవి. 11-46 గంటలకు శ్రీ పోతులూరి వీరబ్రహ్మేంద్రస్వామి, గోవిందాంబా సమేత ఈశ్వరమ్మ తల్లి విగ్రహ ప్రతిష్ఠ నిర్వహించారు. శ్రీ వినాయకుడు, నాగేంద్రస్వామి, సిద్ధయ్యస్వామి ప్రతిమలను ప్రతిష్ఠించారు. ఈ సందర్భంగా ఖాజీపెట, కొలకలూరు గ్రామాలనుండి భక్తులు పాల్గొని స్వామివారిని దర్శించుకొని పూజలు నిర్వహించారు. అనంతరం భక్తులకు అన్నదానం నిర్వహించారు. [2]
## గ్రామంలో ప్రధాన పంటలు
వరి, అపరాలు, కూరగాయలు

## గ్రామంలో ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం

## గ్రామ ప్రముఖులు
సి.హెచ్.సాంబయ్య:- వృత్తి రీత్యా బ్యాంకు ఉద్యోగి సాంబయ్య, ప్రవృత్తిగా విద్య, వైద్యం, కళారంగాలలో తన జీవిత చరమాంకం వరకు సేవలందించారు. గ్రామంలో ఆయన పేరుతో, "సి.హెచ్.సాంబయ్య స్మారక కళాపరిషత్తు"ను ఏర్పాటు చేసి, ప్రతి సంవత్సరం పలువురు ప్రముఖులకు పురస్కారాలు అందజేయుచున్నారు. ఈ సంత్సరం ఈ పురస్కారానికి ప్రముఖ చలనచిత్ర నిర్మాత కాగిత జయకృష్ణను ఎంపికచేసారు. వీరికి ఈ పురస్కారాన్ని, 2015,జూన్-11వ తేదీనాడు, గుంటూరులోని బృందావన గార్డెన్సులోని శ్రీ వేంకటేశ్వరస్వామివారి దేవస్థానం ఆవరణలో నిర్వహించు ఒక కార్యక్రమంలో అందజేసెదరు.

## గ్రామ విశేషాలు
అమ్మ ఛారిటబుల ట్రస్ట్.

## మూలాలు



వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ సీఆర్‌డీఏ గ్రామాలు
వర్గం:తెనాలి మండలం లోని రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు
దావులూరి పాలెం

**దావులూరిపాలెం, ** గుంటూరు జిల్లా కొల్లిపర మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

## గ్రామ చరిత్ర
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంత అభివృద్ధి ప్రాధికార సంస్థ (సీఆర్‌డీఏ) పరిధిలోకి వస్తున్న మండలాలు, గ్రామాలను ప్రభుత్వం విడిగా గుర్తిస్తూ ఉత్తర్వులు జారీచేసింది. ప్రస్తుతం గుర్తించిన వాటిలోని చాలా గ్రామాలు వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్నాయి. గతంలో వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్న వాటితోపాటుగా ఇప్పుడు మరిన్ని కొన్ని గ్రామాలు చేరాయి. సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వచ్చే గుంటూరు, కృష్ణా జిల్లాల్లోని మండలాలు, గ్రామాలను గుర్తిస్తూ పురపాలక శాఖ ముఖ్య కార్యదర్శి ఉత్తర్వులు జారీ చేశారు.

### గుంటూరు జిల్లా పరిధిలోని మండలాలు
తాడేపల్లి, మంగళగిరి, తుళ్లూరు, దుగ్గిరాల, తెనాలి, తాడికొండ, గుంటూరు మండలం, చేబ్రోలు, మేడికొండూరు, పెదకాకాని, వట్టిచెరుకూరు, అమరావతి, కొల్లిపర, వేమూరు, కొల్లూరు, అమృతలూరు, చుండూరు మండలాలతో పాటు ఆయా మండలాల పట్టణ ప్రాంతం కూడా సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వస్తుంది.

## గ్రామంలో విద్యా సౌకర్యాలు
ప్రభుత్వ పాఠశాల.

## గ్రామంలో మౌలిక వసతులు
పాల ఉత్పత్తిదారుల సహకార సంఘం.

## గ్రామ పంచాయతీ
2013 జూలైలో, ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో కాటూరి శివకుమారి సర్పంచిగా ఎన్నికైంది

## దర్శనీయ ప్రదేశాలు/దేవాలయాలు
### శ్రీ గంగానమ్మ తల్లి ఆలయo
#ఈ ఆలయప్రాంగణంలో, 2014, జూన్-22, ఆదివారం నాడు, ధ్వజస్తంభ ప్రతిష్ఠామహోత్సవం, శివాలయం నిర్మాణానికి శంకుస్థాపన నిర్వహించారు. సూర్యోదయమే ఆలయంలో పూజాదికాలు ప్రారంభించారు. ఈ కార్యక్రమంలో భక్తులు పెద్దసంఖ్యలో పాల్గొన్నారు. ప్రతిష్ఠామహోత్సవంలో భక్తులు, నవధాన్యాలు, నాణేలూ, ముత్యాలు తదితర విలువైన వస్తువులను ఉంచారు. [3] 
#ఈ ఆలయ ప్రాంగణంలో 2014, డిసెంబరు-7, ఆదివారం, మార్గశిర పౌర్ణమి నాడు, దాతల విరాళాలతో, రు. 15 లక్షల అంచనా వ్యయంతో నిర్మించనున్న శ్రీ షిర్డీసాయి మందిరం, శివాలయ నిర్మాణానికి శంకుస్థాపన నిర్వహించారు. [4]

## గ్రామంలో ప్రధాన పంటలు
వరి, అపరాలు, కాయగూరలు

## గ్రామంలో ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు

## గ్రామ విశేషాలు
గ్రామంలోని 400 కుటుంబాలలో, 200 కుటుంబాలు, పశుపోషణతో లబ్ధి పొందుచున్నవి. పాల ఉత్పత్తిదారుల సహకార సంఘం, పశుపోషకులకు వెన్నుదన్నుగా నిలుస్తున్నది. లాభసాటి ధరలనందించుచూ తోడ్పాటునందించుచున్నది. ఆర్థిక సంవత్సరం ముగింపు తరుణంలో, ప్రోత్సాహకాలనందించుచున్నది. ఆపత్కాలంలో కుటుంబాలకు బీమానందించుచున్నది. చిన్నారుల విద్యాభివృద్ధికి ఉపకార వేతనాలనందించుచున్నది. మహిళా సాధికారతకు ఇతోధిక సాయమందించుచున్నది. 1995 లో ఈ సంఘానికి స్వంతభవన నిర్మాణం చేసుకున్నారు.
## మూలాలు


వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ సీఆర్‌డీఏ గ్రామాలు
సురభి మాధవ రాయలు

**సురభి మాధవరాయలు** 17వ శతాబ్దికి చెందిన రాజకవి. మహబూబ్ నగర్ జిల్లా జటప్రోలు సంస్థానాధిపతి. కల్వకుర్తి తాలుకాలోని సురభి ప్రాంతం వీరి పూర్వికులది. ఈ సురభిని పూర్వం గోదలు అని, ప్రస్తుతం గోడల్ అని పిలుస్తున్నారు. విజయనగర రాజు వీర వెంకటపతి రాయల నుండి జటప్రోలు సంస్థానాన్ని పొందిన ' బింకోలుగండ ' బిరుదాంకితుడు ఇమ్మడి మల్లా నాయుడు వీరి తాత. చెన్నమ్మ, ముమ్మడి మల్లా నాయుడు వీరి తల్లిదండ్రులు. ఒక వైపు ప్రజారంజకంగా పాలన సాగిస్తూనే, మరో వైపు నిరంతరం సాహిత్య సముద్రంలో మునిగితేలిన గొప్ప పండితుడు. పండితులకు అగ్రహారాలను పంచిపెట్టిన కవి పోషకుడు. జటప్రోలులో నాయుని పేటను, మదనగోపాల స్వామి మందిరాన్ని, మంచాలకట్టలో మాధవ స్వామి ఆలయాన్ని, సింగవటంలో నృసింహాలయాన్ని, మాధవరాయలపేటను, నరసింహసాగర తటాకాన్ని నిర్మించాడు. ఈ తటాకం వలన ఈ ప్రాంతాన్ని సస్యశ్యామలం చేశాడని ప్రతీతి. అన్నిటికి మించి వీరు తెలుగు సాహిత్యలోకానికి చేసిన ఎనలేని మేలు ఎలకూచి బాలసరస్వతిని తన ఆస్థానంలో ఆదరించడం. భర్తృహరి "సుభాషిత త్రిశతి"ని తన తండ్రి మల్లా నాయుడు పేరు మీద 'మల్ల భూపాలీయం ' పేరుతో అనువదింపజేసి ఎలకూచి బాలసరస్వతికి రెండు వేల దీనారాలను అందజేసిన కవి పోషకుడు. కవులను ఆదరించడమే కాకుండా స్వయంగా తానే కలం పట్టి కవిత్వం రాసిన కవి కూడా. 'చంద్రికాపరిణయం' పేరుతో ఆరు ఆశ్వాసాల గ్రంథాన్ని రచించాడు. 902 గద్య పద్యాలతో తీర్చిదిద్దాడు. సుచంద్రుడను రాజు తమిస్రాసురుడను రాక్షసున్ని చంపి, చంద్రికను పరిణయమాడటం ఈ కావ్యపు కథ. అవధానం శేషశాస్త్రి వెల్లాల సదాశివశాస్త్రితో కలిసి ఈ గ్రంథానికి టీకా రాశారు. 
## కుటుంబం
మాధవరాయల తండ్రి సురభి మల్లభూపాలుడు పద్మనాయకవంశానికి మూలపురుషుడైన బేతాళనాయకుడుకు 19వ తరం వాడు. ఇతని కుమారుడూ సురభి నరసింగరావు కూడా సంస్కృత కవి.

## విసిష్ట రచన
ఆంధ్రసాహిత్యములో గల అఖండపాండితీమండితము, అత్యంతకఠినమైన గ్రంథములలో ప్రథమగణ్యమైనది. పాలమూరు జిల్లాలో వర్ధిల్లిన జటప్రోలు (కొల్లాపురం) సంస్థానమున కథీశుడైన శ్రీ సురభి మాధవరాయలవారి చంద్రికాపరిణయ మహాప్రబంధము. కవిత్వములోను, శ్లేషలోను ఇది రామరాజభూషణుని వసుచరిత్రమునకు ప్రతిబింబమువలె ఉంటుంది. కాని ఇందులో వ్యాకరణసాధ్యమైన విచిత్రపదప్రయోగములు తఱచుగా నుండుటచే దీని శైలి వసుచరిత్రమున కంటే కఠినమై పండితులకు కూడా దుర్భేద్యముగా నున్నది. మాధవరాయలు 16వ శతాబ్దిలో జటప్రోలు సంస్థానము నేలిన సర్వజ్ఞ సింగభూపాలుని వంశీకుడు. ఇట్లితడు రామరాజభూషణునకు సమకాలికు డగుచున్నాడు. 
## మూలాలు
https://web.archive.org/web/20151024090052/http://eemaata.com/em/library/candrikaparinayamu/7250.html

వర్గం:మహబూబ్ నగర్ జిల్లా కవులు
వర్గం:మహబూబ్ నగర్ జిల్లా ప్రాచీన కవులు
నరహరిపురం

**నరహరిపురం** కడప జిల్లా చాపాడు మండలానికి చెందిన గ్రామం.ఇది రెెవెన్యూయేతర గ్రామం.

నరహరిపురం గ్రామములోని జిల్లా పరిషత్తు ఉన్నత పాఠశాలలో 8వ తరగతి చదువుచున్న ప్రవీణ్ కుమార్ రెడ్డి అను విద్యార్థి, రాష్ట్రస్థాయి సైన్స్ ఇన్స్ పైర్ కు ఎంపికైనాడు. ఇతడు తయారుచేసిన "ఆటోమ్యాటిక్ లైటింగ్ సిస్టం ఇన్ స్ట్రీట్ లైట్స్" అను ప్రయోగం అనంతపురంలో డిసెంబరు 7, 2013 నాడు ప్రదర్శించెదరు. గతంలో ఇతని సోదరి లక్ష్మీగౌరి అను ఈ పాఠశాల విద్యార్థిని గూడా రాష్ట్రస్థాయి వైగ్నానిక ప్రదర్శనకు ఎంపికకావడం విశేషం. 

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
కోటిపల్లి (కొల్లూరు)

**కోటిపల్లి** బాపట్ల జిల్లా కొల్లూరు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

## గ్రామ చరిత్ర
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంత అభివృద్ధి ప్రాధికార సంస్థ (సీఆర్‌డీఏ) పరిధిలోకి వస్తున్న మండలాలు, గ్రామాలను ప్రభుత్వం విడిగా గుర్తిస్తూ ఉత్తర్వులు జారీచేసింది. ప్రస్తుతం గుర్తించిన వాటిలోని చాలా గ్రామాలు వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్నాయి. గతంలో వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్న వాటితోపాటుగా ఇప్పుడు మరిన్ని కొన్ని గ్రామాలు చేరాయి. సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వచ్చే గుంటూరు, కృష్ణా జిల్లాల్లోని మండలాలు, గ్రామాలను గుర్తిస్తూ పురపాలక శాఖ ముఖ్య కార్యదర్శి ఉత్తర్వులు జారీ చేశారు.
### గుంటూరు జిల్లా పరిధిలోని మండలాలు
తాడేపల్లి, మంగళగిరి, తుళ్లూరు, దుగ్గిరాల, తెనాలి, తాడికొండ, గుంటూరు మండలం, చేబ్రోలు, మేడికొండూరు, పెదకాకాని, వట్టిచెరుకూరు, అమరావతి, కొల్లిపర, వేమూరు, కొల్లూరు, అమృతలూరు, చుండూరు మండలాలతో పాటు ఆయా మండలాల పట్టణ ప్రాంతం కూడా సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వస్తుంది.

## గ్రామంలోని దర్శనీయ ప్రదేశములు/దేవాలయములు
ఈ గ్రామములో శ్రీ సత్య జ్ఞానప్రసూనాంబా సమేత శ్రీ సోమశేఖరస్వామి దేవాలయం ఉంది. [1]

## గ్రామములోని ప్రధాన పంటలు
వరి, అపరాలు, కూరగాయలు

## గ్రామములోని ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయము

## గ్రామ విశేషాలు
ఈ గ్రామానికి చెందిన శ్రీ ఎన్.సుధాకరరావు, వికలాంగుల భారత క్రికెట్ జట్టుకు ఎంపికైనారు. 2015,ఆగస్టు-19 నుండి 24 వరకు, వికలాంగుల క్రికెట్ అసోసియేషన్, తిరుపతిలో నిర్వహించిన ప్రాబబుల్ మ్యాచ్ లో, 35 మంది పాల్గొన్నారు. వీరిలో ముగ్గురిని రాష్ట్రం నుండి ఎంపికచేయగా, ఆ ముగ్గురిలో వీరొకరు. జిల్లా నుండి వీరొక్కరే ఎంపిక కావడం విశేషం. భారత జట్టుకు ఎంపిక అయిన ఈ క్రీడాకారులు, డిసెంబరు/2015లో టాలీవుడ్ జట్టుతోనూ, ఫిబ్రవరి/2016లో దుబాయిలో నిర్వహించు త్రిముఖ (భారత్, శ్రీలంక, పాకిస్థాన్) పోటీలలో పాల్గొంటారు. [2]

## మూలాలు


వర్గం:కొల్లూరు మండలం (బాపట్ల జిల్లా) రెవిన్యూయేతర గ్రామాలు
పొట్టి వీరయ్య

**పొట్టి వీరయ్య ** ఒక తెలుగు చలనచిత్ర నటుడు. ఇతడు జన్మతః మరుగుజ్జు. ఇతని ఎత్తు రెండడుగులు. దాదాపు 400 చిత్రాలలో నటించాడు.
## నేపధ్యము
ఇతనిది నల్గొండ జిల్లా, తిరుమలగిరి తాలూకా ఫణిగిరి గ్రామం. ఇతని తల్లి పేరు గట్టు నరసమ్మ. నాన్న పేరు గట్టు సింహాద్రయ్య. వాళ్లకు వీరయ్య రెండో సంతానం. ఇతనికి ఒక అక్కయ్య ఉంది. ఈమె సాధారణంగానే జన్మించింది.

## సినీరంగ ప్రస్థానము
వీరి ఊరిలో మంగళ్‌గోపాల్ అని ఓ వ్యక్తి ఉండేవాడు. పెళ్లిళ్లకు సినిమా అలంకరణ చేయడం ఆయన వృత్తి. ఆయన ద్వారా వీరయ్య 1967లో మద్రాసులో అడుగుపెట్టాడు. అక్కడ ఓ పూల అంగడిలో వీరయ్యను చేర్పించారాయన. ఆయన ద్వారా ప్రముఖ నటుడు శోభన్‌బాబును కలిశాడు. ఆయన ఇతడిని చూసి, బి.విఠలాచార్యగారిని కానీ, భావన్నారాయణగారిని కానీ కలవండి, మీలాంటి వాళ్లకు అవకాశం ఇచ్చేది వాళ్లే అని సలహా ఇచ్చారు. ఆయన మాట ప్రకారం భావన్నారాయణగారిని కలిశాడు. ఆయన నుంచి పెద్దగా స్పందన రాలేదు. తర్వాత విఠలాచార్యగారిని కలిశాక ఇతడి ఆకారం ఆయనకు నచ్చి తన సినిమాలలో పలు అవకాశాలు కల్పించాడు. ఇతని తొలి చిత్రం అగ్గివీరుడు. సినీ పరిశ్రమలో విఠలాచార్య తర్వాత దర్శకుడు దాసరి నారాయణరావు వీరయ్యను బాగా ప్రోత్సహించాడు. ఆయన తొలి సినిమా తాతా మనవడులో గుమ్మడితో కలిసి నటించాడు. దాసరి దర్శకత్వంలో వచ్చిన రాధమ్మపెళ్లి చిత్రంలో హిజ్రాగా నటించాడు. తెలుగు, తమిళ, కన్నడ, మలయాళ భాషల్లో కలిపి దాదాపు 500 చిత్రాల్లో నటించాడు. ఎన్టీఆర్, ఎమ్జీఆర్, అక్కినేని, శివాజీగణేశన్ లాంటి మహానటులతో కలిసి పనిచేశాడు.
## నటించిన చిత్రాలు
### తెలుగు
#'అగ్గిదొర‌'
#అగ్గివీరుడు (తొలి చిత్రం)
#రాధమ్మ పెళ్లి (హిజ్రా పాత్ర)
#తాతా మనవడు
#టార్జాన్ సుందరి
#జగన్మోహిని (1978 సినిమా) (పిల్ల పిశాచి)
#పేదరాసి పెద్దమ్మ కథ (1968) - మాంత్రికుడి సహాయకుడు
# కృష్ణ గారడీ (1986)
#‘యుగంధర్‌’
#గజదొంగ’  
#‘అత్తగారి పెత్తనం’ 
#‘గోల నాగమ్మ’
# పాపే నా ప్రాణం (2000)
# దేవి నాగమ్మ (2002)

## వివాహం
వీరయ్య వివాహము మల్లికతో జరిగింది. వీరిది ప్రేమ వివాహము. వీరికి ముగ్గురు సంతానము. మధుమేహంతో బాధపడుతూ ఇతని భార్య 2008 లో మరణించింది. చిన్న కుమార్తె విజయదుర్గ సినిమాల్లోనూ నటించారు.

## మరణం
పొట్టి వీరయ్య 25 ఏప్రిల్ 2021న అనారోగ్యంతో బాధపడుతూ హైదరాబాద్ లోని తన నివాసంలో మరణించాడు. 

## బయటి లంకెలు
*తెలుగువన్.కాం లో పొట్టి వీరయ్య జీవితం పై లఘుచిత్రం
*పొట్టి వీరయ్య భార్య మరణ వార్త
*పొట్టి వీరయ్య నటించిన కొన్ని తెలుగు సినిమాల జాబితా
*

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా హాస్యనటులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:కన్నడ సినిమా నటులు
వర్గం:తమిళ సినిమా నటులు
వర్గం:మలయాళ సినిమా నటులు
వీరంపల్లి (మనుబోలు)

**వీరంపల్లి,**  నెల్లూరు జిల్లా మనుబోలు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం. 

## గ్రామంలోని దేవాలయాలు
శ్రీ అంకమ్మ తల్లి ఆలయం:- వీరంపల్లి గ్రామంలోని అంకమ్మ తల్లికి, 2014, జూలై-27 ఆదివారం నాడు, పొంగళ్ళ కార్యక్రమం నిర్వహించారు. ఈ సందర్భంగా మేళతాళాలు, తప్పెట్లతో గ్రామంలో కోలాహలం నెలకొన్నది. భక్తులంతా పొంగళ్ళు పెట్టుకొని, కొబ్బరికాయలు కొట్టి, మొక్కులు తీర్చుకున్నారు.

## గ్రామ ప్రముఖులు
ఈ గ్రామములో శ్రీ పల్లంరెడ్డి రమణారెడ్డి నాటకరంగంలో చాలా పేరు ప్రఖ్యాతులు గడించారు. ఈయన కుమారుడు శ్రీ దశరథరామిరెడ్డి వ్యసాయశాఖలో ఉద్యోగం చేస్తూ గూడా నాటకరంగంలో చాలా ఖ్యాతి గడించారు. ఈయన మన రాష్ట్రంలోని హైదరాబాదు, విశాఖపట్నం మొదలగు చోట్లనే గాకుండా, తమిళనాడు, కర్నాటక, ఢిల్లీ, రాష్ట్రాలలోనూ పలు నాటక ప్రదర్శనలిచ్చారు. వీరు 1997 లో ముంబాయిలో జరిగిన ప్రపంచ తెలుగు మహాసభలలో గూడా పౌరాణిక నాటకం ప్రదర్శించి పలువురి ప్రశంసల నందుకున్నారు. ఇంతవరకూ వీరు 30 సంవత్సరాలనుండి, మొత్తం 200 పైగా నాటకాలు ప్రదర్శించారు.

## మూలాలు

వర్గం:మనుబోలు మండలంలోని గ్రామాలు
గిలక (పుల్లీ)

**గిలక** (ఆంగ్లం: **pulley**) అనగా ఒక సరళ యంత్రం, దీనిని భారీ వస్తువులను ఎత్తేందుకు ఉపయోగిస్తారు. ఇది సాధారణ యంత్రం యొక్క ఒక రకం. దీనిని ఆంగ్లంలో **పుల్లీ** అంటారు. కొన్నిసార్లు బ్లాక్ అండ్ టాక్లీ అంటారు. దీనిని తెలుగులో **కప్పీ** అని కూడా అంటారు. తక్కువ శక్తిని ఉపయోగించి ఎక్కువ బరువులను ఎత్తగలిగేలా వీటిని రూపొందిస్తారు.

## పుల్లీ రకాలు
స్టాటిక్ A - స్టాటిక్ లేదా తరగతి 1 కప్పి ఒక ఇరుసు ను కలిగి ఉంటుంది, ఇది స్థిరమైనది లేదా నిశ్చలమైనది, అనగా దీనిని తరలించలేము. తాడు లోని బలం మళ్ళింపు ద్వారా స్థిర కప్పిని ఉపయోగిస్తారు. ఒక స్థిర కప్పి 1 యొక్క ఒక యాంత్రిక ప్రయోజనాన్ని కలిగి ఉంటుంది. స్టాటిక్ కప్పి ఒక చక్రం, ఒక ఇరుసును కలిగి ఉంటుంది.

మూవబుల్ A - కదిలే లేదా తరగతి 2 కప్పి ఒక ఇరుసును కలిగి ఉంటుంది, ఇది సస్థలంలో ప్రీ గా కదులుతుంది. బలాన్ని మార్చుట ద్వారా కదిలే కప్పిని ఉపయోగిస్తారు. కదిలే కప్పి 2 యొక్క యాంత్రిక ప్రయోజనాన్ని కలిగి ఉంటుంది. దీనికి తాడు యొక్క ఒక చివరన లంగరేసి ఉంటుంది, తాడు యొక్క మరొక చివర లాగినపుడు కప్పితో జోడించబడిన వస్తువు రెట్టింపు బలంతో లాగబడుతుంది.

కాంపౌండ్ A - మిశ్రమ కప్పి, స్థిర, కదిలే కప్పి వ్యవస్థల కలయికగా ఉంటుంది.

బ్లాక్ అండ్ టాక్లీ - బ్లాక్ అండ్ టాక్లీ అనగా మిశ్రమ కప్పి, దీనికి అనేక కప్పిలు ప్రతి ఇరుసుకు అమర్చబడి ఉంటాయి. మరింత యాంత్రిక ప్రయోజనం పెరుగుతుంది.

వర్గం:సరళ యంత్రాలు
గిలక

* గిలక (పుల్లీ) - తక్కువ శక్తిని ఉపయోగించి ఎక్కువ బరువులను ఎత్తేందుకు రూపొందించినవి
* బావి గిలక - సాధారణంగా నీటిని తోడేందుకు ఉపయోగించే బావిగిలక
* గిలక (హెర్నియా) - గజ్జల్లో కాని, ఉదరంలో కాని కండరాలు బలహీనపడినప్పుడు, కడుపు లోని కొవ్వు, ప్రేగులు వాటిగుండా బయటికి రావడం
కొమ్మిడి నరసింహారెడ్డి

**కొమ్మిడి నరసింహారెడ్డి** మాజీ శాసన సభ్యులు.నల్గొండ జిల్లా భువనగిరి నియోజకవర్గానికి 1978-85 కాలంలో రెండుసార్లు శాసనసభ్యులుగా పనిచేశారు. ఒక భూస్వామ్య కుటుంబంలో పుట్టి, ఉన్న ఆస్తిలో అధికభాగం భూదానోద్యమంలో దానం చేశాడు.ఒక పాత స్కూటర్ తప్ప కనీసం స్వంత ఇల్లు కూడా ఉంచుకోలేదు.గోదావరి జలాలను మూసీ నదిలోకి మళ్ళించి లక్ష ఎకరాలను ఎట్లా పచ్చగా మార్చొచ్చో వివరిస్తూ ఒక బ్లూప్రింట్ తయారుచేశారు. వేల కోట్లు అవసరం లేకుండా అతి తక్కువ ఖర్చుతో పూర్తయ్యే పధకం బ్లూ ప్రింటును ఒక పెద్ద ఫ్లెక్సీ పై ప్రింట్ చేయించి, దాన్ని గచ్చుమీద పరచి, ఒక ఉపాధ్యాయుడిలా అందరికీ వివరించేవాడు. భుజానికొక సంచీలో సద్దికట్టుకుని, ఒక జత బట్టలు తీసుకుని సమావేశాలకు హాజరౌతాడు. అక్కడ వక్తలు మాట్లాడిన మాటలను శ్రద్ధగా నోట్స్ రాసుకుంటాడు. బీబీనగర్ NIMS ప్రారంబించాలని ఆమరణ దీక్ష చేశాడు.
## భావాలు,అనుభవాలు
*నిబద్ధతతో, నిజాయితీగా పనిచేసే అధికారులు రాజకీఅ నాయకులకు నచ్చటంలేదు.నేటితరం అవినీతి లేని సమాజం కోసం నిరంతరం ఆరాటపడుతూ పోరాటం చేయాలి. నిజాయితీగా పనిచేస్తున్న అధికారులపై ప్రతీకార చర్యలు ఏమాత్రం సమంజసం కాదు.ఇది ప్రజాసామ్య విలువలకు వ్యతిరేకమే కాక పెత్తందారీ చర్య. ఇట్టి చర్యలను ప్రజలు, యువత తీవ్రంగా ఖండించాలి. నిజాయితీగా పనిచేసే అధికారులకు మనోస్థైర్యం పెంపొందించవలసిన బాధ్యత ప్రజలపైనే ఉంది.

## మూలాలు

వర్గం:యాదాద్రి భువనగిరి జిల్లా నుండి ఎన్నికైన ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు
వర్గం:జన్మస్థలం తెలియని వ్యక్తులు
గుడుంబా శంకర్

**గుడుంబా శంకర్ ** వీరశంకర్ దర్శకత్వంలో 2004 లో విడుదలైన తెలుగు చిత్రం. ఇందులో పవన్ కళ్యాణ్, మీరా జాస్మిన్ ముఖ్య పాత్రలు పోషించారు. ఈ చిత్రాన్ని నాగేంద్రబాబు అంజనా ప్రొడక్షన్స్ పతాకంపై నిర్మించాడు. మన్యం రమేష్ ఎగ్జిక్యూటివ్ నిర్మాతగా వ్యవహరించాడు. మణిశర్మ సంగీత దర్శకత్వం వహించాడు. సిరివెన్నెల సీతారామ శాస్త్రి, చంద్రబోస్, మాస్టార్జీ పాటలు రాశారు. ఛోటా కె. నాయుడు కెమెరామెన్ గా పనిచేశాడు. ఈ చిత్రం బాక్సాఫీసు వద్ద సగటు చిత్రంగా నిలిచింది.

## కథ
**గుడుంబా శంకర్** (పవన్ కళ్యాణ్) ప్రజలను బురిడీ కొట్టించి చిన్న చిన్న దొంగతనాలు చేస్తూ బతికే ఒక చిల్లర దొంగ. ముంబై వెళ్తున్న క్రమంలో అతనికి అనుకోకుండా **గౌరి** (మీరా జాస్మిన్) పరిచయం అవుతుంది. కొన్ని అనివార్య పరిస్థితుల వల్ల వారిద్దరూ కలిసి ప్రయాణం చేయాల్సి వస్తుంది. ఆ ప్రయాణంలో జరిగిన కొన్ని సంఘటనలు వారిని మంచి స్నేహితులుగా మారుస్తాయి. గౌరి తన ఇంటి నుండి పారిపోయి వచ్చిందని శంకర్ తెలుసుకుంటాడు. అదే సమయంలో వారిద్దరి మధ్య ప్రేమ చిగురిస్తుంది.

కుమారస్వామి (ఆశిష్ విద్యార్థి) అనే ఒక రౌడీ గౌరిని బలవంతంగా పెళ్లి చేసుకోవాలని చూస్తుంటాడు. గౌరి జ్యోతిష్యం తన జాతకానికి చాలా బాగా కలిసి వస్తుందని, ఆమెను పెళ్లి చేసుకుంటే తను తిరుగులేని శక్తిగా ఎదుగుతానని అతను నమ్ముతుంటాడు. ఆ పెళ్లి ఇష్టం లేకనే గౌరి ఇంటి నుండి పారిపోతుంది. అయితే, కుమారస్వామి మనుషులు గౌరిని కనిపెట్టి తిరిగి ఇంటికి తీసుకువెళ్తారు.

కుమారస్వామికి మూఢనమ్మకాలు చాలా ఎక్కువ. అతను పరబ్రహ్మ స్వామి (బ్రహ్మానందం) అనే జ్యోతిష్యుడిని అమితంగా నమ్ముతుంటాడు. శంకర్ పరబ్రహ్మ స్వామికి ఉన్న ఒక అక్రమ సంబంధం గురించి తెలుసుకుని అతడిని బెదిరిస్తాడు. పరబ్రహ్మ సహాయంతో శంకర్ తన స్నేహితుడు పైడిరాజు (ఆలీ) మరియు ఇతర మిత్రులతో కలిసి 'వెడ్డింగ్ ప్లానర్'గా కుమారస్వామి ఇంట్లో అడుగుపెడతాడు.

గౌరి జాతకం కుమారస్వామికి అస్సలు కలిసి రాదని, ఆమెను పెళ్లి చేసుకుంటే అతను సర్వనాశనం అయిపోతాడని శంకర్ అతడిని నమ్మిస్తాడు. గౌరి ఎక్కడ ఉంటే అక్కడ ప్రమాదాలు లేదా అగ్నిప్రమాదాలు జరిగేలా శంకర్ కొన్ని ట్రిక్స్ ప్లే చేస్తాడు. దీనితో భయపడిన కుమారస్వామి గౌరిని వదిలేస్తాడు. ఆ సమయంలో శంకర్ గౌరిని పెళ్లి చేసుకుంటాడు. కానీ చివరి నిమిషంలో కుమారస్వామికి అసలు నిజం తెలిసిపోతుంది. అతను శంకర్‌ను దారుణంగా కొట్టి, గౌరిని అపహరిస్తాడు. స్పృహ కోల్పోయిన శంకర్ తిరిగి కోలుకుని, కుమారస్వామి స్థావరంపై దాడి చేసి, విలన్లను అంతం చేసి గౌరిని రక్షించుకోవడంతో కథ సుఖాంతమవుతుంది.

## నటులు
* పవన్ కళ్యాణ్ - గుడుంబా శంకర్ / కళ్యాణ్‌జీ ఆనంద్‌జీ / శంకర్ దీక్షితులు
* మీరా జాస్మిన్ - గౌరి
* ఆశిష్ విద్యార్థి - కుమార్ రాథోడ్
* బ్రహ్మానందం - పరబ్రహ్మ స్వామి
* సాయాజీ షిండే - శంకర్ నారాయణ్
* రఘుబాబు
* ఆలీ
* రాజన్ పి. దేవ్
* మాస్టర్ భరత్
* సునీల్
* భువనేశ్వరి
* కవిత
* వేణుమాధవ్
* పొన్నంబళం
* ఎల్. బి. శ్రీరామ్
* తిరుపతి ప్రకాష్
* నతన్యా సింగ్ - **కిళ్ళి కిళ్ళి కిళ్ళీ ** పాటలో అతిథి పాత్ర
* సుదీప

## సాంకేతికవర్గం
*దర్శకత్వం - వీరశంకర్ బైరిశెట్టి
*నిర్మాత - కొణిదల నాగేంద్రబాబు
*సంగీతం - మణిశర్మ
*ఛాయాగ్రహణం - ఛోటా కె. నాయుడు
* కథ, మాటలు - పి. సత్యానంద్
* చిత్రానువాదం - పవన్ కల్యాణ్
* కళ - ఆనంద్ సాయి

## పాటలు
ఈ చిత్రానికి మణిశర్మ సంగీత దర్శకత్వం వహించాడు. ఇందులో మొత్తం ఆరు పాటలున్నాయి. సిరివెన్నెల సీతారామ శాస్త్రి, చంద్రబోస్, మాస్టార్జీ పాటలు రాశారు.

## మూలాలు

## బయటి లంకెలు
* 

వర్గం:2004 తెలుగు సినిమాలు
వర్గం:తెలుగు ప్రేమకథా సినిమాలు
వర్గం:పవన్ కళ్యాణ్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:మణిశర్మ సంగీతం అందించిన సినిమాలు
వర్గం:ఆలీ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:బ్రహ్మానందం నటించిన సినిమాలు
వర్గం:సాయాజీ షిండే నటించిన సినిమాలు
బూర్గుల రంగనాథరావు

**బూర్గుల రంగనాథరావు** (1917 అక్టోబరు 12 - 2008 జూలై 24) తెలుగు కథా రచయిత, కవి.  అతను హైదరాబాదు ముఖ్యమంత్రిగా పనిచేసిన బూర్గుల రామకృష్ణారావు కుమారుడు.

## జీవిత విశేషాలు
**బూర్గుల రంగనాథరావు** 1917 అక్టోబరు 12న జన్మించాడు. 1940లో మద్రాసు లయోలా కళాశాలలో డిగ్రీ చేశాడు.  పూనేలోని  ఫెర్గూసన్ కళాశాల నుండి బి.ఎల్ చేసాడు. ఆంధ్రప్రదేశ్ సచివాలయంలో డిప్యూటీ సెక్రటరీ హోదాలో పనిచేశాడు.  తెలుగు, సంస్కృతం, ఆంగ్లం, మరాఠి, ఉర్దూ, హిందీ భాషలలో ప్రావీణ్యం పొందాడు. వీరు పలు గ్రంథాలు రచించడమే కాకుండా ఆకాశవాణి నుంచి వీరి చాలా కథలు, నాటికలు ప్రసారమయ్యాయి. సత్య సాయిబాబాపై రామకృష్ణారావు రచించిన శతకము "పుష్పాంజలి"లో పద్యాలు చేర్చి శతకం పూర్తిచేశాడు.

## సాహిత్య సేవలు
అతను "సాధన సమితి" ని ప్రారంభించి 939-50 ప్రాంతాల్లో అంజలి, ప్రత్యూష, పాలవెల్లి, రంగవల్లి లాంటి 18 గ్రంథాలు వెలువరించాడు. వాహ్యాళి (1943) కథలు, అభియానం (1995) కవితలు రాశాడు. తిరుప్పావై, ఆళవన్దార్ స్తోత్రం, ముకుందమాల, గోదాస్తుతి లాంటి స్తోత్ర వాఙ్మయాన్ని తెలుగులోకి అనువదించాడు. అతను చేసిన సాహితీ వ్యాసంగాన్నంతా రెండు సంపుటాలుగా వెలువరించాడు.  గోష్ఠి అనే కథానికలో భాషాపరమైన భేదాలను చక్కగా చిత్రించాడు. ఉర్దూ పద బాహుళ్యంతో కూడిన తెలంగాణ తెలుగు, ఆంగ్ల పదాలతో కూడిన ఆంగ్లేయాంధ్రం లేదా బ్రిటీషాంధ్రం, గ్రాంథికాలను కలగలిపి ఒక సినీ నటి ఇతివృత్తాన్ని వినిపిస్తాడు. అతని  కథల్లో వివిధ యుద్ధాల్లో బలి అయిన వారి పరిస్థితి, రాచరిక స్థితి, హిందు మహమ్మదీయ ఘర్షణలు, ప్రణయాలు - పునర్వివాహాలు, కుటుంబ సంబంధాలు కనిపిస్తాయి. వ్యావహారికం, గ్రాంథికం రెండు జమిలీగా సాగుతూ సమకాలీన సమాజ స్థితిగతులను ప్రతిఫలిస్తాయి. అతను "అభియానం" కవితా సంకలనాన్ని రాసాడు. అందులో అతను 934 నుండి 1946 దాకా రాసిన కవితలు, వివిధ నాయకులకు సమర్పించిన అభినందన పద్యాలు, కాశీనాథుని నాగేశ్వరరావు, నేతాజీ సుభాష్ బోసుల అస్తమయం వేళ రాసిన స్మృతి పద్యాలు ఉంటాయి.

అతను తన  తండ్రిగారైన బూర్గుల రామకృష్ణారావు రచనలను ప్రచురించడానికి  కృషి చేశాడు. అతను 2008 జూలై 24న మరణించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:మహబూబ్ నగర్ జిల్లా కవులు
వర్గం:1917 జననాలు
వర్గం:2008 మరణాలు
వెంకటపతి రాజు కండ్రిక

**వెంకట పతి రాజు కండ్రిక** లేక వి.పి.ఆర్.కండ్రిక అను గ్రామం తిరుపతి జిల్లా రైల్వే కోడూరు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

2022 లో చేసిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం వైఎస్‌ఆర్ జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండేది.

## మూలాలు

* ఈ గ్రామ పంచాయతీకి 2013 జులైలో జరిగిన ఎన్నికలలో  కుంచం పెంచలయ్య సర్పంచిగా ఎన్నికైనాడు.

## మూలాలు

వర్గం:కోడూరు మండలంలోని గ్రామాలు
చిట్కా పంపు

**చిట్కా పంపు** అనగా ఒక చిట్కాను ఉపయోగించి పనిచేయించే పంపు. మిట్టనుంచి పల్లంనకు ప్రవహించుట ద్రవముల సహజ లక్షణం. ద్రవానికి ఉన్న ఈ ప్రత్యేక లక్షణం ఆధారంగా ప్రవాహమునకు అడ్డుపడిన గట్టులను దాటించి ద్రవాన్ని పల్లమునకు పంపించవచ్చు. భూమికున్న గురుత్వాకర్షణ శక్తి వలన, ద్రవం తనకున్న పల్లమునకు ప్రవహించే శక్తితో భూభాగాన్ని ఆవిరిస్తూ ఉంటుంది. తన ప్రవాహమునకు అడ్డువచ్చిన కట్టలను తెంచుకుని మరీ పల్లమును చేరుటకు ప్రయత్నిస్తూ ఉంటుంది. కట్ట అడ్డు ఉన్న ద్రవం ఎంత ఎక్కువున్నను ఎంత మిట్టనున్నను సాధారణ స్థితిలో గట్టును దూకి ప్రవహించలేదు. అయితే కొన్ని పరిస్థితులు అనుకూలించినట్లయితే గట్టును దూకి కూడా ద్రవం ప్రవహించగలదు. ప్రకృతి ద్వారా సహజ సిద్ధంగా అటువంటి పరిస్థితులు ఏర్పడటం చాలా అరుదు, అసలు చెప్పాలంటే సహజ సిద్ధంగా అటువంటి పరిస్థితులు ఏర్పడవు. మానవుడు అత్యంత సులభంగా అటువంటి పరిస్థితులను కల్పించి ద్రవము గట్టు దూకేలా చేసి అనేక అవసరాల కొరకు వాడుకుంటునాడు, పూర్వం నుంచి నేటి వరకు ప్రపంచ వ్యాప్తంగా అన్ని ప్రాంతాల్లో ద్రవం గట్టు దూకించే విధానాన్ని మానవుడు ఉపయోగించుకున్నాడు, ఇక ముందు ఉపయోగించుకుంటాడు కూడా. ఎందుకంటే ఈ విధానం చాలా సులువైనది, అత్యంత చౌకైనది, సాధారణంగా యంత్ర విద్యుత్ అవసరం లేనిది.

## ఎలా ఉపయోగించాలి
సాధారణంగా ఎక్కువగా చాలా కొద్ది మొత్తంలో ద్రవాన్ని దూకించుటకు నలగని, రంధ్రములు లేని వంగే గుణముగల సన్నని పైపు ఉపయోగిస్తుంటారు. పైపుని ద్రవంతో నింపి రెండు చివరలు మూసి ఉంచి ఒక చివరను మిట్టనున్న లేదా ఎగువనున్న ద్రవంలో ఉంచి మరొక చివరను పల్లమున ఉంచి ముందుగా ద్రవంలో నున్న పైపు చివర అడ్డును తొలగించి వెనువెంటనే పల్లములో నున్న మరొక పైపు చివరి అడ్డు తొలగించినట్లయితే మిట్టనున్న ద్రవం ఆ పైపు ద్వారా పల్లమునకు దూకుతూ ప్రవహిస్తుంది. ఈ విధానం సాఫీగా కొనసాగాలంటే రెండు చివరలు ద్రవంలో మునిగి ఉండాలి, అలా చేయనట్లయితే గాలి చొరబడి జరుగుతున్న ప్రక్రియ ఆగిపోతుంది.

## అనేక బోరు బావులలోని నీరు ఒక మోటారు ద్వారా వెలుపలికి రంపించడం
భారతదేశంలో చాలా ప్రాంతాలలో బోర్లు వేసినప్పుడు ఒక ఇంచ్ నీరు పడుతుంది. రైతులు వాటిని పూడ్చి వేయడం లేక మరికొన్ని బోర్లు వేసి వాటికి మరికొన్ని మోటార్లు బిగించి వ్యవసాయం సాగు చేస్తున్నారు. ఈ ఒక ఇంచ్ నీరు పడిన బోరు బావులకు మూడు ఇంచ్ నీరు తోడగల శక్తి కలిగిన మోటార్లను బిగిస్తున్నారు. ఈ విధంగా మూడు ఇంచ్ నీరు కోసం మూడు మోటార్లును బిగించి విలువైన విద్యుత్ ను ఖర్చు చేయడం జరుగుతుంది. విద్యుత్ ఖర్చు లేకుండా గాలికి ఉండే ఊర్ధ్వ, అధోః పీడనాల ద్వారా ఒక బోరు లోని నీరు మరొక బోరు బావిలోనికి రంపించి ఒకే మోటారు ద్వారా రెండు బోరు బావులలోని నీరు తోడేందుకు ఒక ప్రయోగాన్ని రూపొందించడం జరిగింది.

File:Many Bore Wells Water in one Motor Through Air pressure (1).jpg|
File:Many Bore Wells Water in one Motor Through Air pressure (2).jpg|
File:Many Bore Wells Water in one Motor Through Air pressure (3).jpg|
File:Many Bore Wells Water in one Motor Through Air pressure (4).jpg|
File:Many Bore Wells Water in one Motor Through Air pressure (5).jpg|
File:Many Bore Wells Water in one Motor Through Air pressure (6).jpg|


## ఎక్కడెక్కడ ఉపయోగించవచ్చు

వర్గం:పంపులు
ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ

**ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ** 2012 నవంబర్ 26 న సామాజిక కార్యకర్త అరవింద్ కేజ్రివాల్ చేత స్థాపించబడిన ఒక భారతీయ రాజకీయ పార్టీ. అవినీతికి వ్యతిరేకంగా జనలోక్ పాల్ బిల్లు కోసం జరిగిన ప్రజాపోరాటం నుంచి పుట్టిన పార్టీ. ఈ పోరాటాన్ని కేజ్రివాల్ రాజకీయ పార్టీగా కొనసాగించాలిని ప్రతిపాదించగా, ఈ పోరాటానికి నాయకత్వం వహించిన అన్నా హజారే వ్యతిరేకించారు. పార్టీ స్థాపించిన వెంటనే ఢిల్లీలో విద్యుత్, నీటి ధరలపై పోరాటాలు చేసారు. మహిళలపై అగాయత్యాలపై ప్రత్యేక చట్టం కోసం పోరాటాలు చేసారు.
పార్టీ పాల్గొన్న మొదటి ఎన్నికలు 2013 ఢిల్లీ శాసనసభ ఎన్నికలు. ఈ ఎన్నికలలో పార్టీ మొత్తం 70 సీట్లలో 28 సీట్లు సాధించి రెండవ అతిపెద్ద పార్టీగా అవతరించింది. 8 సీట్లు సాధించిన కాంగ్రెస్ బయటి మద్దతుతో ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేశారు. 2015 ఢిల్లీ శాసనసభ ఎన్నికలలో కనీవిని ఎరుగని రీతిలో అరవింద్‌ కేజ్రీవాల్‌ నేతృత్వంలో మొత్తం 70 శాసనసభ స్థానాల్లో 67 సీట్లను సాధించి తిరిగి అధికారంలోకి వచ్చింది.

కేంద్ర ఎన్నికల సంఘం 2023 ఏప్రిల్ 09న ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీకి జాతీయ పార్టీ హోదాను ప్రకటించింది.

## ఎన్నికలు
### ఢిల్లీ శాసనసభ ఎన్నికలు 2013
ఢిల్లీ 2013 శాసనసభ ఎన్నికలు ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ పాల్గొనిన ప్రథమ ఎన్నికలు. ఎన్నికల కమిషన్ నుంచి పొందిన "చీపురు కట్ట" గుర్తు పై పోటిచేసారు. ప్రతి నియోజకవర్గానికి ప్రత్యేక హామీలు ప్రకటించారు. ఈ ఎన్నికలలో 70 సీట్లకు గాను 28 సీట్లు సాధించి సంచలనం సృష్టించారు. 32 స్థానాలు సాధించిన బిజెపి కూటమి ప్రభుత్వ ఏర్పాటుకు నిరాకరించటంతో, లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్ పిలుపు మేరకు ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ తరువాత ప్రభుత్వ ఏర్పాటుకు ముందుకు వచ్చింది. 8 స్థానాలున్న కాంగ్రెస్ పార్టీ బయటి నుంచి మద్దతు ఇచ్చింది.
### సాధారణ ఎన్నికలు 2014
2014 లోక్ సభ ఎన్నికలలో పార్టీ పలు రాష్రాలలో 300 పైగా సీట్లలో పోటిచేయాలని నిర్ణయించింది.

ఆమ్ ఆద్మీ ఈ సార్వత్రిక ఎన్నికల్లో 443 స్థానాల్లో పోటీ చేసి 4 స్థానాల్లో గెలుపు సాధించింది.
### ఢిల్లీ శాసనసభ ఎన్నికలు 2015
కనీవిని ఎరుగని రీతిలో అరవింద్‌ కేజ్రీవాల్‌ నేతృత్వంలోని ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ అఖండ విజయం దక్కించుకుంది. అందరి అంచనాలను తలకిందులు చేస్తూ మొత్తం 70 శాసనసభ స్థానాల్లో 67 సీట్లను ఆ పార్టీ కైవసం చేసుకుంది. 2013 శాసనసభ ఎన్నికలతో పోల్చుకుంటే ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ తన ఓటు బ్యాంకును భారీగా పెంచుకుంది. గత ఎన్నికల్లో ఆ పార్టీకి 29.5 శాతం ఓట్లు పోలవగా ఈసారి అనూహ్యంగా 54.3 శాతానికి పెరిగింది.

### పంజాబ్ శాసనసభ ఎన్నికలు 2022
ఇప్ప‌టికే ఢిల్లీ పాల‌నా ప‌గ్గాల‌ను చేపట్టిన ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ (ఆప్‌) 2022 మార్చి 16న పంజాబ్‌లోనూ పాల‌నా ప‌గ్గాల‌ను చేప‌ట్ట‌నుంది. 117 స్థానాలున్న పంజాబ్ అసెంబ్లీలో ఆప్ ఏకంగా 92 సీట్ల‌లో విజ‌య‌కేతనం ఎగుర‌వేసింది. సీఎం అభ్య‌ర్థిగా బ‌రిలోకి దిగి ఎమ్మెల్యేగా విజ‌యం సాధించిన భ‌గ‌వంత్ మాన్ సింగ్ పంజాబ్ సీఎంగా స్వాతంత్ర్య స‌మ‌ర యోధుడు భ‌గ‌త్ సింగ్ స్వ‌గ్రామం ఖ‌త్క‌ర్ క‌లాన్‌లో సీఎంగా ప్ర‌మాణం చేయ‌నున్నారు.
## [[రాజ్యసభ| రాజ్యసభ సభ్యులు]]

## లోక్‌సభ సభ్యులు

## రాజకీయ నాయకులు
*సత్యేంద్ర కుమార్ జైన్
*అంజలి దమానియా
*సరవ్జిత్ కౌర్ మానుకే
*రచన ధింగ్రా

## మూలాలు, వనరులు


## ఇవికూడా చూడండి
* భారతదేశ రాజకీయ పార్టీల జాబితా
* భారత రాజకీయాలు
* అరవింద్ కేజ్రివాల్

## బయటి లింకులు

వర్గం:భారతదేశ రాజకీయ పార్టీలు
వర్గం:2012 స్థాపితాలు
ఆవిరి యంత్రం

right|thumb|300px|ఆవిరితో నడిచే యంత్రం నమూనా

**ఆవిరి యంత్రం** అనగా ఒక యంత్రం, ఇది వేడి నీటి నుండి వెలువడే ఆవిరిని ఉపయోగించుకొని పనిచేస్తుంది. వేడి నీటి నుండి వెలువడే ఆవిరిని శక్తిగా మార్చి యంత్రాన్ని కదిలించగలిగేలా చేసి ఫ్యాక్టరీ పనులకు లేదా రైలు లేదా పడవలను కదలించేందుకు ఉపయోగిస్తున్నారు. 18 వ శతాబ్దపు తొలి నాళ్ళలో ఆవిరి యంత్రాలను మైన్ పంపులలో ఉపయోగించడం ప్రారంభమైంది, 1770 లో జేమ్స్ వాట్ ద్వారా బాగా అభివృద్ధి చెందాయి. యంత్రాలు పని చేయడానికి గుర్రాలు, గాలిమరలు, వాటర్‌మిల్లుల స్థానములలో ఆవిరి యంత్రాలను ఉంచారు, ఇవి ప్రవేశపెట్టిన ఈ సమయం పారిశ్రామిక విప్లవానికి చాలా ముఖ్యమైనది. మొదటి ఆవిరి యంత్రాలు పిస్టన్ యంత్రాలు. ఆవిరి పీడనం ఒక పిస్టన్ మీద ఒత్తిడి కలుగజేసినపుడు పిస్టన్ తో పాటు ఉన్న సిలిండర్ కదులుతుంది, ఈవిధంగా ఇది రెసిప్రోకల్ (ముందుకు, వెనుకకు) కదలికలను కలిగి ఉంటుంది. ఈ కదలిక పంపును నేరుగా కదిలిస్తుంది లేదా క్రాంక్ (వృత్తాకార చలనము కలిగించు వంగిన ఇరుసు) ని పనిచేయించటం ద్వారా అది చక్రాన్ని తిప్పుతుంది, యంత్రాన్ని పనిచేయిస్తుంది. ఆవిరి యంత్రాలు, యంత్రాలను పని చేయించేందుకు, గనులలోని పంపులు కదలించడానికి కర్మాగారాల్లో ఉపయోగించారు. తరువాత రైల్వే వాహనాలు, ఆవిరి పడవలు (స్టీమ్ బోట్లు) తరలించడానికి చిన్న ఇంజిన్లు తయారు చేయబడ్డాయి. ఆవిరి యంత్రానికి శక్తినిచ్చే నీటి ఆవిరి ఒక బాయిలర్ లో తయారు చేయబడుతుంది, బాయిలర్ లో ఉన్న నీటిని వేడి చేయడం ద్వారా ఆ ఆవిరి తయారవుతుంది. చాలా చోట్ల అగ్నితో బాయిలర్ వేడిచేస్తారు. అగ్ని కోసం ఇంధనాలుగా కలప, బొగ్గు, లేదా పెట్రోలియం ఉపయోగించవచ్చు. అగ్నికి బదులుగా అణుశక్తి లేదా సౌర శక్తిని ఉపయోగించవచ్చు. బాయిలర్ నుంచి నీటి ఆవిరి బయటికి వచ్చేటప్పుడు ఒక పిస్టన్ పై బలాన్ని ప్రయోగిస్తుంది. తద్వారా ఆ పిస్టన్ ఒకవైపుకు కదులుతుంది. బయటికి వెళ్లుతున్న నీటి ఆవిరిని ఒక కవాటము పిస్టన్ యొక్క చివరికి వెళ్లేలా చేస్తుంది, ఆ ఆవిరి మళ్ళీ పిస్టన్ వెనుకకు మళ్లేలా బలాన్ని ప్రయోగిస్తుంది, దీనితో పిస్టన్, నీటి ఆవిరి యధాస్థానానికి వస్తాయి, ఈ విధంగా నీటి ఆవిరిని కవాటముల అదుపుతో పదేపదే పిస్టన్ ముందుకు వెనుకకు కదిలేలా ఈ ఆవిరి యంత్రాలను రూపొందిస్తారు. ఈ విధమైన పిస్టన్ కదలికలను ఉపయోగించి చక్రాలు తిరిగేలా చేస్తారు లేదా ఇతర యంత్రాలను నడిపిస్తారు.

center|500px|thumb|ఆవిరితో నడిచే బండి నమూనా
ఆవిరి యంత్రం ద్వారా స్టీము లోకోమోటివ్రైల్లు 160 సంవత్సారాలు సరుకుల రవాణలో, ప్రయాణీకులను గమ్యం చేర్చుటకు సేవలందించాయి.
## ఇవి కూడా చూడండి
*స్టిర్లింగ్ యంత్రం
*ఆవిరి యంత్రంతో నడిచే వాహనాలు

వర్గం:ఆవిరి యంత్రాలు
నాగులగుట్టపల్లె

**నాగులగుట్టపల్లె** కడప జిల్లా చక్రాయపేట మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

ఈ గ్రామములోని సురభి జిల్లా పరిషత్తు ఉన్నత పాఠశాల, పచ్చని చెట్లతో ఆహ్లాదకరమైన వాతావరణాన్ని ప్రోదిచేసుకున్నది. ఉపాధ్యాయులు ఐకమత్యంతో విద్యార్థులను తమ స్వంత బిడ్డలలా చూసుకుంటూ వారికి త్రాగునీరూ, మరుగుదొడ్లూ మొదలగు అన్ని వసతులూ కల్పించారు. యోగా నేర్పుచున్నారు. బాలికలకు కుట్లు, అల్లికలపై శిక్షణ ఇస్తున్నారు. ఈ పాఠశాలలో ఇప్పుడు 384 మంది విద్యార్థులున్నారు. 2008 నుండి ఇప్పటివరకూ, వరుసగా ఈ పాఠశాల విద్యార్థులు "కడప రత్నాలు"గా ఎన్నికైనారు. ఇంకా వీరిలో 5గురు ఐ.ఐ.ఐ.టి.కి ఎంపికైనారు. ఎన్.ఎన్.ఎం.ఎస్.పధకం క్రింద 6 గురికి ఉపకారవేతనాలు వస్తున్నవి. జనవిజ్ఞాన వేదిక, ప్రపంచ తెలుగు మహాసభ, పలు జిల్లా స్థాయి పోటీలలోనూ పాల్గొని బహుమతులు గెల్చుకుంటున్నారు. ఈ గ్రామానికిచెందిన కొవ్వూరు హరనాధరెడ్డి+ప్రమీలమ్మ ల కుమారుడైన గణపతిరెడ్డి ఇప్పుడు డిల్లీలో ఓ.ఎస్.డి.గా పనిచేయుచున్నాడు. వీరు అక్కడ ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి యొక్క వ్యవహారాల ఇన్ ఛార్జ్ గా ఉంటారు. వీరీ పదవిలో సెప్టంబరు/2012 నుండి పనిచేస్తున్నారు. 

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
శిద్దవరం

**శిద్దవరం** శ్రీ పొట్టిశ్రీరాములు జిల్లా బోగోలు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

* ఈ గ్రామములోని శివాలయం చాలా ప్రాచీనమైంది. పాండ్యరాజుల కాలం నాటిదిగా భావిస్తున్నారు. ఈ ఆలయ జీర్ణోద్ధరణ పనులను ఈ గ్రామ సర్పంచి శ్రీ కట్టిపల్లి భవానీ-సింహాద్రిరావు తన స్వంత నిధులతో చేపట్టినారు. 

## మూలాలు

వర్గం:రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు
అక్కం పల్లె

**అక్కంపల్లె,** కర్నూలు జిల్లా, సంజామల మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

## చరిత్ర
అక్కంపల్లె-నొస్సం గ్రామాల నధ్య నెలకొని యున్న "నయనాలప్ప" క్షేత్రంలోని శ్రీ ఓంకారేశ్వర స్వామి వారి తిరునాళ్ళు ప్రతి సంవత్సరం కార్తీకమాసం చివరి సోమవారం రోజున మొదలై, మంగళవారం ముగియును. ఈ తిరునాళ్ళ సందర్భంగా ఇక్కడ రాష్ట్రస్థాయి వృషభాల బల ప్రదర్శన పోటీలు జరిపి, విజేతలకు బహుమతి ప్రదానం చేస్తారు.

## మూలాలు
పౌరహక్కుల సంఘం, తెలంగాణ

పౌరహక్కుల సంఘం భారతదేశ వ్యాప్తంగా ఆ నాటి అత్యవసర కాలం నుండి అనేక ఉద్యమాలకు ఒక పెద్ద దిక్కుగా ఉన్న సంఘం.   కాళోజీ, శ్రీ శ్రీ, రమణారెడ్డి లాంటి ఎంతో మంది ఈ సంఘంలో పనిచేసారు. కేవలం ప్రజల హక్కులు అడిగినందుకు ప్రభుత్వం గోపి రాజన్నకు, జాపాలక్ష్మారెడ్డిని, డాక్టర్‌ రామనాథంనే, నర్రా ప్రభాకర్‌ రెడ్డి, పురుషోత్తంను, ఆజాం అలీలను పొట్టనపెట్టుకుంది. ప్రపంచంలో బహుశా కేవలం రాజ్యాంగం ప్రసాదించిన హక్కులను అడిగినందుకు ఆరుగురిని కోల్పోయిన సంస్థ పౌరహక్కుల సంఘం ఒక్కటే. హక్కులడిగిన వారిని హతమార్చి హక్కుల ఊసు ఎత్తకుండా చేద్దామనుకున్నది రాజ్యం. కాని ఇప్పటికీ పౌరహక్కుల సంఘం రాష్ట్రంలో పటిష్ఠంగా పనిచేస్తున్నది.

## విశేషాలు
1970వ దశకం తొలినాళ్ళల్లో శ్రీకాకుళం రైతాంగ పోరాటాలపై ఆనాటి జలగం వెంగళరావు ప్రభుత్వం అమలు చేసిన క్రూర నిర్భంధానికి వ్యతిరేకంగా విప్లవ రాజకీయ అభిమానులు, మేధావులు, ప్రజాస్వామికవాదులు కలసి తెలుగునాట ఒక హక్కుల ఉద్యమానికి శ్రీకారం చుట్టారు. ఆ కృషిలో భాగంగా 1973 డిసెంబరు 28న గుంటూరులో ఆంధ్రప్రదేశ్‌ పౌరహక్కుల సంఘం (ఆంధ్ర ప్రదేశ్ సివిల్ లిబర్టీస్ కమిటీ – ఏపీసీఎల్‌సీ) ఆవిర్భవించింది. 

ఆ తరువాత 1974 మార్చి 2న హైదరాబాద్‌లో శ్రీశ్రీ అధ్యక్షుడుగా పత్తిపాటి వెంకటేశ్వర్లు ప్రధాన కార్యదర్శిగా ఒక నిర్మాణ రూపాన్ని సంతరించుకున్నది. సంస్థ ఆవిర్భవించిన తొలినాళ్ళలో రాజ్యహింసకు వ్యతిరేకంగా మాత్రమే పనిచేసినా తనదంతర కాలంలో కార్యరంగాన్ని విస్తృతపరచుకుని సమాజంలో వివిధ ఆధిపత్య వ్యవస్థల మూలంగా జరుగుతున్న హక్కుల ఉల్లంఘనలకు వ్యతిరేకంగా పోరాడే సంస్థగా ఎదిగింది. 

తెలంగాణ ప్రత్యేక రాష్ట్రంగా ఏర్పడిన తరువాత ఆంధ్రప్రదేశ్‌ పౌర హక్కుల సంఘం (ఏపీసీఎస్‌సీ), పౌర హక్కుల సంఘంగా పేరు మార్చుకొని, ఆంధ్రప్రదేశ్‌, తెలంగాణ రాష్ట్ర కమిటీలుగా ఏర్పడి, రెండు తెలుగు రాష్ట్రాల్లో తన కార్యాచరణను కొనసాగిస్తున్నది.

## మూలాలు

వర్గం:తెలంగాణ
ఉమామహేశ్వరం (మహబూబ్ నగర్)

**[[ఉమామహేశ్వరం]]** మహబూబ్ నగర్ జిల్లా అచ్చంపేట మండలం రంగాపూర్ గ్రామపంచాయతీలో నల్లమల అడవీ ప్రాంతంలో ఉన్న ప్రముఖ పుణ్యక్షేత్రం. శివుడు పార్వతీదేవితో కొలువు దీరిన ప్రాంతంగా ఇది ప్రఖ్యాతి చెందింది. ఈ దేవాలయం కొండలో మిళితమై ఉంటుంది. ఇచ్చట సంవత్సరంమంతా కూడా నీరు కొండలో నుండి ఎప్పటికి సజీవజలంలా జాలువారుతూ ఉంటుంది. ఇది సహజ సిద్ధమైన ప్రక్కృతి ఒడిలో నుండి వచ్చిన స్వచ్ఛమైన పవిత్ర శైవక్షేత్రాలలో ఒకటి. ఇక్కడ ప్రకృతి రమణీయత అద్భుతం.
## ఉనికి
శ్రీశైలం ఉత్తర ద్వారంగా భాసిల్లుతోన్న ఈక్షేత్రం హైదరాబాదు నుంచి శ్రీశైలం వెళ్ళు ప్రధాన రహదారిపై హైదరాబాదు నుంచి 140 కిమీ దూరంలో ఉంది. మండలకేంద్రం అచ్చంపేట నుంచి 12 కిమీ దూరంలో ఉంది.

## పురాణ గాథ
శ్రీశెైలం ఉత్తర ముఖ ద్వారంగా, రెండవ శ్రీశెైలంగా భాసిల్లు తోన్న ఈ క్షేత్రంలో పూర్వం పార్వతిదేవి శివుడి కోసం తపస్సు చేసిందట. అలాగే చాలామంది మహర్షులు అనేక వందల సంవత్సరాలపాటు శివుడి కోసం తపస్సు చేసిన ప్రాంతమే ఉమామహేశ్వర మని స్కంద పురాణాల ద్వారా కూడా తెలుస్తోంది. ఇక్కడి కొండపెై వెలసిన పిల్లల మామిడి చెట్టు కిందన శివుడు కొలువెై ఉన్నాడు. 
## విశేషాలు
నల్లమలలో దర్శనీయ స్థలాలలో ముఖ్యంగా చెప్పుకోవా ల్సింది ఉమామహేశ్వరం. క్రీస్తు శకం 1232 లో కాకతీయులు నిర్మించిన ఈ దేవాలయం హైదరాబాద్‌ నగరానికి 165 కిలోమీటర్‌ దూరంలోనూ, మహబూబ్‌ నగర్‌కు 91, అచ్చంపేటకు 14 కిలో మీటర్ల దూరంలోనూ నెలవెై ఉంది.పూర్వకాలంలో ఈ ప్రాంతంలో మునులు తపస్సు చేసేవారు. కాకతీయుల కాలం నాటి "పండితారాధ్య చరిత్ర"లో ఈ క్షేత్రం గురించి వివరించబడింది. సా.శ.14వ శతాబ్దిలో మాదానాయుడు కొండపైకి వెళ్ళేందుకు మెట్లను నిర్మించాడు. ఏటా జనవరి 15 నుంచి ఈ క్షేత్రంలో ఉత్సవాలు నిర్వహిస్తారు.

ఈ కొండ మొత్తం కూడా అర్థ చంద్రాకారంలో ఉంటుంది. దీని పక్కనే ఉన్న పాపనాశిని నుంచి నిరంతరం ఐదు ధారలుగా ఒకేచోట ఏర్పడి నీరు ప్రవహిస్తూ ఉంటుంది. కొండ కింది ప్రాంతాన్ని భోగ మహేశ్వరం అని అంటారు. అమ్మవారికి, స్వామివారికి ఐదు గుడులలో ఐదు లింగాలు ఉంటాయి. పంచలింగాలు, జంట లింగాల దేవాలయాలు కూడా ఉన్నాయి. ప్రతి మకర సంక్రాంతికి ఇక్కడ ఉత్సవాలను నిర్వహిస్తుంటారు. పరమపవిత్రమైన ఈ క్షేత్రాన్ని దర్శించుకోవాలంటే 600 మెట్లు ఎక్కాల్సి ఉంటుంది.

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు

వర్గం:మహబూబ్ నగర్ జిల్లా దేవాలయాలు
వర్గం:తెలంగాణ పర్యాటక ప్రదేశాలు
వర్గం:ప్రసిద్ధ శైవక్షేత్రాలు
చిన కొత్తలంక

**చిన కొత్తలంక**, తూర్పు గోదావరి జిల్లా, ముమ్మిడివరం మండలం లోని రెవెన్యూయేతర గ్రామం.. పిన్ కోడ్: 533 216. 
:
## మూలాలు

వర్గం:ముమ్మిడివరం మండలం లోని రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు