open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
తీగ (వృక్షం)

[200px|thumb|right|[మామిడి చెట్టుకు అల్లుకుంటున్న దొండ తీగ]]
[thumb|200px|right|[అవిశ చెట్ల వద్ద నాటిన తమలపాకు తీగలు]]
సన్నగా, పొడవుగా పాకుతూ ఎగబాకే మొక్కలను తీగ జాతి మొక్కలంటారు. ఈ చెట్ల యొక్క కాడలను తీగలంటారు.

పై కెదిగెడు ప్రకాండములు కొన్ని ఏదైన నాధారముండిన కాని పోలేవు. చిక్కుడు మొదలైన తీగెలలో ప్రకాండ మే పందిరినో చెట్టునో చుట్టుకొని ఎగప్రాకును. ఇట్లు ప్రాకునవి తిరుగెడు తీగలు.

## నులితీగ
పై కెదిగెడు ప్రకాండములు కొన్ని ఏదైన నాధారముండిన కాని పోలేవు. చిక్కుడు మొదలైన తీగెలలో ప్రకాండ మే పందిరినో చెట్టునో చుట్టుకొని ఎగప్రాకును. ఇట్లు ప్రాకునవి తిరుగెడు తీగలు. గుమ్మడి, బీర, పొట్లతీగెలు ఇట్లు చుట్టుకొనవు. వానికి **నులితీగలు** ఉన్నాయి. ఇవి దేనినైన గట్టిగ చుట్టుకొని ప్రకాండమును పైకిలాగును. మిరియాల తీగె వేరుమూలమున నెగబ్రాకుచున్నది. గచ్చపొద, ఆరుదొండ ముళ్ళమూలమున పైకి పోవుచున్నది. కొన్ని నులితీగలు ప్రకాండము యొక్క మార్పులే. నల్లేరు ద్రాక్ష తీగలలో కాడకొక ప్రక్కను ఆకును, దాని కెదురుగ నొకనులి తీగయుగలవు. ఈ నులితీగయె నిజమైన ప్రకాండము. దీనిమీదనే ఆకు పుట్టుచున్నది. ఈ ఆకు కణుపుసందులో నుండు మొగ్గయె పెరిగి కాడ (ప్రకాండము) యగుచున్నది. గుమ్మడి తీగెలో కొన్ని ఆకుల కణుపు సందులో నుండి పెరగవలసిన కొమ్మలు నులితీగెలుగ మారుచున్నవి. శిఖండి, పాలజెముడు, నాగజెముడు మొక్కలలో ఆకులు మిక్కిలి చిన్నవిగ నుండి త్వరగ రాలిపోవుటయో, లేకుండగనే పోవుటయో తటస్థించుచున్నది కనుక, కొమ్మలు ఆకుపచ్చగను, వెడల్పుగ నుండి ఆకులపనిని కూడా చేసికొనుచున్నవి.
## చిత్రమాలిక

## ఇవి కూడా చూడండి

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

వర్గం:వృక్ష శాస్త్రము
ఫిలిప్పు వ్రాసిన పత్రిక

**ఫిలిప్పు వ్రాసిన పత్రిక** బైబిల్ కు సంబంధంలేని పత్రిక. మగ్ధలేని మేరి అనే అమ్మాయిని ఏసు క్రీస్తు భార్యగా చెప్పబడిన ఈ పత్రిక ప్రపంచ వ్యాప్తంగా వివాదాస్పదమైనది. ఈ పత్రిక ఏసుక్రీస్తు మరణించిన 200 సంవత్సరాల తర్వాత ఫిలిప్పు అనే వ్యక్తి వ్రాశాడు. ఈ పత్రిక 1945 లో ఉత్తర ఈజిప్టు పట్టణమైన నాగ్ హమ్మడి (Nag Hammadi) లో మహమ్మద్ ఆలీ సమ్మాన్ (Mohamad Ali Samman) అనే వ్యక్తికి ఇతర 11 పుస్తకాలతో సహా దొరికినది.

## వివాదాస్పద వచనం
ఈ పత్రిక లోని 59 వ వచనంగా ఇట్లు వ్రాయబడియుంది.
 
*మరియుకి మేరీ మగ్ధలేని సహచరిగా యుండెను. తన శిష్యులందరిలో ఆమెను ఎక్కువగా ప్రేమించెను, పలుమార్లు ఆమె పై ముద్దు పెట్టుకొనుచూవుండెను. దానికి శిష్యులు విచారము వ్యక్తము చేసెను. ఆమెను మమ్మల్నికంటే ఎక్కువగా ప్రేమించుచున్నావా? అని వారు అడుగగా క్రీస్తు ఇట్లు చెప్పెను -- *నేను మిమ్మలికంటే ఆమెను ఎక్కువగా ప్రేమించుటకు గల కారణమా? గ్రుడ్డివాడును, చూడగలిగిన వాడును కలిసి చీకటిలో ఉన్నప్పుడు, వారిద్దరికీ ఏ భేదమును లేదు. వెలుగు వచ్చినప్పుడు మాత్రము చూడగలిగిన వాడు దాన్ని చూచును, గ్రుడ్డివాడు ఆ చీకటిలోనే మిగిలిపోవును*

వాస్తవానికి ఫిలిప్పు పత్రికలో కాలక్రమేణా కొన్ని పదాలు చెరిగిపోయాయి. ఆ పదాలు ఖాళీలుగా ఇవ్వబడ్డాయి. ఖాళీలలో పదాల పూరింపు తత్వవేత్తలకు సాధ్యం కాలేదు.

==వాదనలు==
బైబిలును క్షుణ్ణంగా అధ్యయనం చేసిన పండితుల వాదన: 

హెబ్రీయులు 13:4 లో '[[వివాహం]] అన్ని విషయములలో ఘనమైనది' అని క్రీసు చెప్పడం జరిగింది. క్రీస్తు మేరీ మగ్ధలేని వివాహం చేసుకుని ఉంటే ఒక్క సందర్భంలోనైనా ఆమెను సమాజానికి తన [[భార్య]]గా పరిచయం చేసేవాడు. మగ్ధలేని మరియ నిజంగా క్రీస్తు యొక్క భార్య అయితే శిష్యులు క్రీస్తును *మమ్మల్ని కంటే ఆమెని ఎక్కువగా ప్రేమిస్తున్నావా?* అని అడుగరు. ఏసుక్రీస్తు మరియ మగ్ధలేనిని ముద్దు పెట్టుకోవడం శృంగార కార్యంగా చూడలేదు. చూసివుంటే ఏసుక్రీస్తును *మమ్మల్ని కంటే ఆమెని ఎక్కువగా ప్రేమిస్తున్నావా?'' అని అడుగరు. మగ్ధలేని మరియ నిజంగా క్రీస్తు యొక్క భార్య అయితే ఏసుక్రీస్తు ఆమె పెదాలపై ముద్దు పెట్టుకుని ఉండేవాడు. కాని పబ్లిక్ సెక్స్ ఆచారం ఏసుక్రీస్తువారి కాలంలో లేదు. ముద్దు పెట్టుకున్నంత మాత్రాన మగ్ధలేని మరియ ఏసు క్రీస్తుకు భార్య అవ్వాలని లేదు. పైపెచ్చు కనుక ఏసుక్రీస్తు మగ్ధలేని మరియను వివాహం చేసుకున్నట్లు ఎటువంటి సాక్ష్యాలు లేవు.

## లంకెలు
*http://kuriakon00.tripod.com/gnostic/gospel_philip.htm
*http://en.wikipedia.org/wiki/Gnostic_Gospels
*http://en.wikipedia.org/wiki/Gospel_of_Philip
*http://www.netplaces.com/bible-history/disputed-and-rejected-books/books-rejected-by-all-new-testament-period.htm

వర్గం:క్రైస్తవ మతము
వర్గం:ఆమోదింపబడని బైబిల్ గ్రంధములు
విద్యుత్ వలయము

300px|right|thumb| సాధారణ విద్యుత్ వలయం అమరికవిద్యుత్ వలయం అనేది విద్యుత్ ప్రవాహం ప్రవహించే మార్గం. విద్యుత్ వలయం ఒక సంవృత  (దీనిలో చివరలను కలుపుతుంది) వలయం. తద్వారా అది లూప్ అవుతుంది. సంవృత వలయం కారణంగా విద్యుత్ ప్రవాహం సాధ్యమవుతుంది. ఎలక్ట్రిక్ సర్క్యూట్ కూడా వివృత వలయమైతే అందులో వలయం పూర్తి కానందున ఎలక్ట్రాన్ల ప్రవాహం జరగదు. అందువలన వివృత వలయంలో విద్యుత్ ప్రవహించదు.

ఒక సాధారణ విద్యుత్ వలయంలో బ్యాటరీ (సామర్థ్య వనరు), స్విచ్, నిరోధకం, వాహకం  ఉంటాయి.

● బ్యాటరీ: ఇది విద్యుత్ ప్రవాహాన్ని సరఫరా చేయడానికి మూలంగా ఉపయోగించబడుతుంది.

● లోడ్: ఇది ఒక నిరోధకం. ఇది ప్రాథమికంగా బల్బ్, ఇది సర్క్యూట్ ఆన్ చేసినప్పుడు వెలుగుతుంది.

● వాహకాలు: కాపర్ వైర్లు ఎటువంటి ఇన్సులేషన్ లేకుండా కండక్టర్లుగా ఉపయోగించబడతాయి. వైర్ యొక్క ఒక చివర విద్యుత్ మూలం నుండి లోడ్‌కు మరియు మరొక చివర విద్యుత్ మూలం నుండి కరెంట్‌ను తీసుకువెళుతుంది.

● స్విచ్: ఇది సర్క్యూట్‌లో కరెంట్ సరఫరాను నియంత్రించే సర్క్యూట్‌లో ఒక భాగం. ఇది సర్క్యూట్‌ను తెరవడానికి లేదా మూసివేయడానికి ఉపయోగించబడుతుంది.

**విద్యుత్ వలయము** లో సామర్థ్య జనకం, సామర్థ్య వినియోగదారు, టాప్ కీ లను విద్యుత్ వాహకంతో చేయబడిన సంధానాలతో శ్రేణి సంధానం చేయబడుతుంది.

## సంధానం చేయు విధానం
* బ్యాటరీ ధన టెర్మినల్ కు టాప్ కీకి జతచేయాలి.
* టాప్ కీ రెండవ టెర్మినల్ ను బల్బు యొక్క ఒక టెర్మినల్ కు కలపాలి.
* బల్బు యొక్క రెండవ టెర్మినల్ ను బ్యాటరీ యొక్క ఋణ టెర్మినల్ కు కలపాలి.
* టాప్ కీని కలిపినపుడు వలయంలో విద్యుత్ ప్రవహిస్తుంది.

## యివి కూడా చూడండి
* విద్యుత్తు

## మూలాలు

వర్గం:భౌతిక శాస్త్రం
మారరంజని రాగం

**మారరంజని రాగము** కర్ణాటక సంగీతంలో ఒక రాగం. ఇది కర్ణాటక సంగీతంలోని 72 మేళకర్త రాగాల విధానంలో  25 వ మేళకర్త రాగము. ముత్తుస్వామి దీక్షుతుల సంగీత పాఠశాలలో ఈ రాగాన్ని శరవతి రాగం అని పిలుస్తారు. 
## రాగ లక్షణాలు
* ఆరోహణ: **స రిగా మ ప ధని స**
::::        S R2 G3 M1 P D1 N1 S
* అవరోహణ: **సని ధ ప మగా రి స**
::::         S N1 D1 P M1 G3 R2 S
ఈ రాగంలోని స్వరాలు : *చతుశ్రుతి రిషభం, అంతర గాంధారం, శుద్ధ మధ్యమం, శుద్ధ ధైవతం*. ఈ సంపూర్ణ రాగంలో ఏడు స్వరాలు ఉంటాయి. ఇది 61 వ మేళకర్త రాగమైన కాంతామణి రాగము నకు శుద్ధ మధ్యమ సమానం.
## ఉదాహరణలు
ఈ రాగంలోని కొన్ని ప్రసిద్ధిచెందిన రచనలు.
* మనసా శ్రీరాముని - త్యాగరాజు కీర్తన
* శరవతి - ముత్తుస్వామి దీక్షితార్ 
* రామపతినా - బాలమురళికృష్ణ

## జన్య రాగాలు
మారరంజనితో కొన్ని చిన్న జన్య రీగములు (ఉత్పన్నమైన రాగాలు) ఉన్నాయి, వీటిలో జనసంమోదిని బాగా తెలిసిన రాగాలలో ఒకటి. ఈ స్కేల్‌తో అనుబంధించబడిన అన్ని రాగాల కోసం జాన్యా రాగాల జాబితాను చూడండి.

## మూలాలు

వర్గం:మేళకర్త రాగాలు
కష్టే ఫలి

**కష్టే ఫలి** అనగా కష్టం చేస్తేనే ఫలితం లభిస్తుందని దీని అర్థం. కష్టే ఫలిని ఆంగ్లంలో నో పెయిన్స్, నో గెయిన్స్ అంటారు, అంటే కష్టాలు లేకపోతే లాభాలు ఉండవు అని అర్థం. ఫలితాన్ని పొందటానికి శ్రమించాల్సి ఉంటుంది, ఇంకా అవసరమయితే కఠోరశ్రమ చేయవలసి ఉంటుంది. సాధించాలనే తపనతో శ్రమించడం ద్వారా తన లక్ష్యాన్ని చేరకొనగలిగినప్పుడు తగిన మూల్యాన్ని, తగిన విలువను, తగిన ప్రోత్సాహాన్ని పొందగలుగుతాడు. ఉదాహరణకు క్రీడాకారులు, కళాకారులు వంటి వారు పోటీతత్వ భావనతో ఒత్తిడిని భరిస్తూ కృషి చేయటం వలన తమ నైపుణ్యాన్ని, సమర్థతను పెంపొందించుకుంటారు, తద్వారా మెరుగైన ఫలితాలను పొందుతారు.

## ఏరోబిక్స్
నటీమణీ జేన్ ఫోండా 1982లో ప్రారంభించిన ఏరోబిక్స్ వ్యాయామానికి సంబంధించిన వీడియో ధారావాహిక ఉత్పత్తుల వలన నో పెయిన్ నో గెయిన్ అనే నానుడి బాగా ప్రాచుర్యం పొందింది. వ్యాయామం చేసేటప్పుడు కలిగే కండరాల నొప్పుల వలన వ్యాయామం చేయకుండా ఉండే వారిని ఉద్దేశించి ఇప్పుడు కష్టం ఉండకపోతే భవిష్యత్తులో లాభం ఉండదు అనే విధంగా ఈ వ్యాఖ్యను ఉపయోగించారు. వ్యాయామం అనే కష్టం చేసినప్పుడే కదా దేహదారుడ్యమనే లాభం పొందుతాము.

## ఇవి కూడా చూడండి
లక్ష్యం

## బయటి లింకులు
* కష్టే ఫలి (ఒక కథ - తెలుగుదనం.కో.ఇన్) 

వర్గం:నీతివాక్యాలు
జెముడుకాకి

జెముడుకాకి చాలా అరుదుగా కనిపించే ఒక పక్షి. దీని ఆకారం కాకి వలె ఉన్నా రంగులో తేడా ఉంటుంది. ఇది ఊరుకి దూరంగా మనుషుల సంచారం చాలా తక్కువగా ఉన్న ప్రదేశాలలో చాలా అరుదుగా కనిపిస్తుంది. దీనిని చూడగానే తుర్రుమంటుంది. ఇది ఎక్కువగా చెట్ల కొమ్మల మధ్యన దాక్కుంటుంది. ఈ పక్షి కోయిల లాగ వుండి రంగు కొంత ఎర్రగా వుంటుంది. చాలా అరుదుగా కనిపించే ఈ జెముడుకాకులను పట్టుకోవడం నేరం.

thumb|తుర్రుమంటున్న జెముడుకాకి

## చిత్రమాలిక

File:Greater Coucal (Centropus sinensis) in Kolkata I IMG 3240.jpg|Nominate race in Kolkata
File:CentropusFoot.png|The long and straight hind claw is characteristic of the genus
File:Greater Coucal (Centropus sinensis) - Immature at Hodal Iws IMG 1207.jpg|Immature of nominate race showing barred/speckled underside. Haryana, భారత దేశము
File:Greater Coucal I 65.jpg|Picking up a snail shell in Kolkata, West Bengal, భారత దేశము.
File:Greater Coucal (Centropus sinensis)- Drying & sunning after rains in Kolkata I IMG 9091.jpg|Sunning (West Bengal, భారత దేశము)
File:Greater Coucal- Nest I IMG 4396.jpg|Nest in a Whistling Pine.|
Centropus toulou MHNT.zoo.2010.11.151.12.jpg |*Centropus sinensis* + *Centropus toulou* 


## ఇవి కూడా చూడండి
* జెముడుకాకిపై ఒక కథ - ఆంధ్రజ్యోతి ఆదివారం
*
https://youtube.com/shorts/a9ncU2NaC24?si=NDXTtt1zUum0gjLy

## బయటి లింకులు

వర్గం:పక్షులు
వర్గం:ఐ.యు.సి.ఎన్. కనీస ఆందోళనకర ఎర్ర జాతులు జాబితా
చారుకేశి రాగం

**చారుకేశి రాగము** కర్ణాటక సంగీతంలో ఒక రాగం. ఇది 72 మేళకర్త రాగాల వ్యవస్థలో  26వ మేళకర్త రాగము. ముత్తుస్వామి దీక్షితుల కర్ణాటక సంగీత పాఠశాఅలలో ఈ రాగాన్ని "తరంగిణి" అని పిలుస్తారు. ఈ రాగాన్ని వినేవారికి కరుణ రసాన్ని, భక్తిభావాన్ని రేకెత్తిస్తుంది. 
## రాగ లక్షణాలు

ఆరోహణ: స రి గ మ ప ధ ని స
:::C D E F G G# A# C
అవరోహణ: స ని ధ ప మ గ రి స
:::C A# G# G F E D C

ఈ రాగంలోని స్వరాలు : చతుశ్రుతి రిషభం, అంతర గాంధారం, శుద్ధ మధ్యమం,పంచమము, శుద్ధ ధైవతం, "కైశికి నిషాదం". ఈ సంపూర్ణ రాగం లో ఏడు స్వరాలు ఉంటాయి.

## ఉదాహరణలు
ఈ రాగంలోని కొన్ని ప్రసిద్ధిచెందిన రచనలు.
* ఆడమోడిగలదే - త్యాగరాజు కీర్తన
* కృపయా పాలయ శౌరే- స్వాతీ తిరునాళ్ 
* లక్ష్యగీతం శ్రీరాజద్గుణ రూపకం, వేంకటముఖి
త్యాగరాజు రచించిన *ఆడమోడి గలదే,* పాపనాశం శివన్ రచించిన *కరుణై వరూమో*, స్వాతి తిరునాళ్ రచించిన *కృపాయ పాలయ సౌరే* అనేవి చారుకేశి రాగంలోని ప్రాచుర్యం పొందిన కృతులు. ప్రముఖ వాయులీన కళాకారుడు, స్వరకర్త  లాల్గుడి జయరామన్  చారుకేశి రాగంలో "ఇన్నం ఎన్ మనం" అనే ముఖ్యమైన వర్ణాన్ని స్వరపరిచాడు. ఇది కర్ణాటక సంగీత కళాకారుడు మహారాజపురం సంతానంకు ఇష్టమైనది. ఈ పాటతొ కచేరీలను ప్రారంభించేవాడు. ముత్తుస్వామి దీక్షితులు  తరంగిణి రాగంలో  స్వరపరచిన "పాలయమాం పరమేశ్వరి" కీర్తన చారుకేశి రాగానికి  ఉదాహరణ. అతను "మాయే త్వం యాహి" అనే కీర్తనను కూడా స్వరపరిచాడు. 

## తెలుగు సినిమా పాటలు

## మూలాలు

వర్గం:మేళకర్త రాగాలు
ఎలబోతారం

**ఎలబోతారం** పేరుతో ఒకటి కంటే ఎక్కువ స్థలాలున్నందువలన ఈ పేజీ అవసరం ఏర్పడింది. ఈ పేరుతో కింది పేజీలున్నాయి.

## తెలంగాణ

*ఎలబోతారం (సైదాపూర్) - కరీంనగర్ జిల్లా, సైదాపూర్ మండలానికి చెందిన గ్రామం
*ఎలబోతారం (కరీంనగర్) - కరీంనగర్ జిల్లా, కరీంనగర్ (గ్రామీణ) మండలానికి చెందిన గ్రామం
లోవ గార్డెన్స్

**లోవతోట** ను లోవ గార్డెన్స్ అని పిలవటం మొదలు పెట్టారు. నిజంగా రెండు కొండల మధ్య ఉండే లోయ. ప్రకృతి అందానికి కాణాచిగా ఉండేది. విశాఖపట్నం ఓడరేవులోకి వెళ్ళటానికి ఒక కాలువ తవ్వారు. దానిని పోర్టు ఛానెల్ అంటారు. అది దాటితే, లోవ తోట. విశాఖ నగర వాసులు, ఆ తోటకు ఆదివారాల సమయంలో , ఆ కాలువ ను పడవ సహాయంతో దాటి (అప్పట్లో ఒక పడవ నడిపీవారు.దానికి కొద్ది మొత్తం తీసుకునేవాడు) పిక్‌నిక్‌కి వెళ్ళిన అనుభూతి పొందేవారు. అక్కడికి దగ్గరలోనే దుర్గాదేవి గుడి ఉంది. సముద్రానికి దగ్గరలోనే . విశాఖ పట్నం సముద్ర తీరం, కోతకు (కోరేయటం అంటారు ఇక్కడి వారు) గురి అయ్యి, ఇక్కడి రోడ్డుకు, భవనాలకు ముప్పు వాటిల్లింది. అప్పుడు సముద్రతీరంలో, పెద్ద పెద్ద సెమెంటు రాళ్ళు, కొండరాళ్ళు, ఆ కోత కోసే సముద్ర తీర ప్రాంతంలో వేసి, సముద్రం యొక్క అలల ఉధృతిని , వేగాన్ని తగ్గించారు. ఆ సిమెంటు రాళ్ళు ఇప్పుడు మీరు కూడా చూడవచ్చును. అప్పట్లో 'కాంటినెంటల్ కన్‌స్ట్రక్షన్' అనే కంపెనీ, నిర్విరామంగా, రాత్రి, పగలు ఈ లోవ తోటలో మకామువేసి, సిమెంటు దిమ్మలు, లారీల మీద వేసుకుని వచ్చి, ఇవతలి వైపున్న సముద్ర తీరంలో వదిలేవారు. వారు నడిపిన లారీల వేగానికి, ఆ లారీల ప్రవాహానికి, ఆ చుట్టుప్రక్కల వారికి నిద్ర ఉండేది కాదు. బలహీనంగా ఉన్న ఇళ్ళు కొద్దిగా అదెరేవి. ఆ అదురు ఇళ్ళలోని వారికి తెలెసేది. అప్పటికి విశాఖపట్నంలోకి 'బహుళ అంతస్తుల సంస్కృతి ' ప్రవేశించలేదు. ఆ సమయంలో, ఆ లోవ తోటలోని వృక్షాలను నరికేసారు. పచ్చదనం పోయి, బోసిపోయింది లోవ తోట. ఇప్పుడు విశాఖపట్నం పోర్టువారు ఆ స్థలాన్ని ఉపయోగించుకుంటున్నారు.

యారాడ కొండల మధ్యలో ఉన్న ఈ ప్రదేశం, 1920లలో నౌకాశ్రయం కట్టే వరకు లోవ తోట స్థలం మహారాజా సర్ గోడే నారాయణరావు ఆధీనంలో ఉండేది. 

## మూలాలు

వర్గం:విశాఖపట్నం
శ్రుతి

శ్రుతిని శృతి అని కూడా అంటారు. భారతీయ సంగీత చరిత్రలో అనేక సందర్భాలలో వాడబడిన ఒక సంస్కృత పదం శృతి. మానవుని చెవి గుర్తించే స్వరస్థాయి యొక్క చిన్న విరామాలను శృతి అంటారు. శృతి యొక్క నిజమైన అర్థాన్ని తెలుసుకోవడానికి, దాని ప్రాముఖ్యతను తెలియజేయడానికి భారతీయ సంగీతంలో అనేక సందర్భాలలో ఈ పదాన్ని ఉపయోగించారు. రెండు గమనికల యొక్క స్పష్టమైన వ్యత్యాసాన్ని, వాటి మధ్యగల అంతరాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి భారతదేశంలో శృతిని ఉపయోగించారు. వీరు మధురమైన శ్రావ్యం కోసం శ్రావ్య నిర్మాణములను ఒక పద్ధతి ప్రకారం తరగతులుగా రూపొందించుకున్నారు. వీరు తదుపరి షడ్జమంగా, మధ్యమంగా విభజించారు. విరామాల చేత వేరు చేయబడిన గమనికల (స్వరాల) కొలత పద్ధతికి శృతిని ఉపయోగిస్తారు. 

The shadja-grama is given by the following division: Sa of four shrutis, Ri of three shrutis, Ga of two shrutis, Ma of four shrutis, Pa of four shrutis, Da of three shrutis and Ni of two shrutis. 

## పాటలు
శ్రుతి నీవు గతి నీవు ఈ నా కృతి నీవు భారతీ ... 

## ఇవి కూడా చూడండి

## బయటి లింకులు
* శ్రుతి నీవు గతి నీవు ఈ నా కృతి నీవు భారతీ ... (భక్తి ప్రపంచం బ్లాగ్ నందు పాట సాహిత్యం)

వర్గం:సంగీతం
వర్గం:పదజాలం
చావుల మదుం

## శ్మశాన వాటిక - చావుల మదుం
*విశాఖపట్నం కాన్వెంటు జంక్షను దగ్గర ఉంది దీనినే చావుల మదుం అంటారు. ఇది శ్మశాన వాటిక. ఇక్కడ శవాలను సమాధి చేసిన తరువాత, ప్రక్కనే ఉన్న చెరువులో స్నానం చేసే వారు. నేడు ఆ చెరువును పూర్తిగా కప్పివేసారు చెత్త చెదారం వేసి. ఇప్పుడు అక్కడ చెరువు ఉండేది అంటే నమ్మటం కష్టం. విశాఖపట్నం కుగ్రామంగా ఉన్నప్పటి నుంచీ, ఇదే శ్మశాన వాటిక. ఇవాళ ఉన్న రామకృష్ణ సినిమాహాలు, కర్రలదొడ్డి, కొబ్బరితోట ప్రాంతాలలో, బరువైన పాడెను ఒకసారి దించి, ఆయాసం తీర్చుకుని మరలా బయలు దేరే పద్ధతి ఉంది. అందరూ అదే పద్ధతిని పాటిస్తారు. చావుల మదుం దగ్గర ఉన్న హిందూ శ్మశాన వాటిక ప్రక్కనే, క్రైస్తవుల శ్మశానవాటిక ఉంది. విద్యుత్తు దహన వాటిక కూడా ఉంది ఇక్కడ. ఈ ప్రక్కనే సెయింట్ జోసెఫ్ మహిళా డిగ్రీ కళాశాల ఉంది. ఈ చావుల మదుం (కాన్వెంటు జంక్షను) విశాఖ పట్నానికి ఒక ముఖ్యమైన కూడలి. ఈ కూడలి నుంచే, పాత నగరానికి వెళ్ళటానికి ఒక దారి,గాజువాకకు వెళ్ళటానికి ఒక దారి, మర్రిపాలెం, ఎన్.ఏ.డి జంక్షనుకి వెళ్ళటానికి ఒక దారి, రైల్వే స్టేషనుకి, దొండపర్తి, ద్వారకానగర్, ఆర్.టీ.సీ. కాంప్లెక్సుకి వెళ్లటానికి ఒక దారి.ఈ నాలుగు దార్లు కలిసిన కూడలి ఇది.

వర్గం:విశాఖపట్నం పరిసర ప్రాంతాలు
ప్రపంచ బాలల హక్కుల దినోత్సవం

**ప్రపంచ బాలల హక్కుల దినోత్సవం** ప్రతి సంవత్సరం నవంబరు 20న ప్రపంచవ్యాప్తంగా జరుపుకుంటారు. బాలల హక్కుల గురించి ప్రజల్లో అవగాహన కలిగించి, పిల్లలు తమ భావాలను, సమాచారాన్ని పంచుకోవడాన్ని, పరస్పర అవగాహనను పెంచుకోవాలన్న ఉద్దేశ్యంతో ఈ దినోత్సవం నిర్వహించబడుతోంది.

## చరిత్ర
1954, డిసెంబరు 14న ఐక్యరాజ్యసమితి జనరల్ శాసనసభ 1956 నుంచి ప్రపంచ బాలల దినోత్సవాన్ని ప్రతి సంవత్సరం వేడుకగా నిర్వహించాలని అన్ని దేశాలకు సూచించింది. 1959, నవంబరు 20న ఐక్యరాజ్యసమితి జనరల్ శాసనసభ బాలల హక్కుల ప్రకటనను ఆమోదించింది. 1989, నవంబరు 20న బాలల హక్కుల పై కన్వెన్షన్‌ ఆమోదించింది. చాలా దేశాలు ఐక్యరాజ్యసమితి జనరల్ శాసనసభ సూచించిన నవంబరు 20 న ప్రపంచ బాలల దినోత్సవంగా పాటిస్తున్నారు.

## కార్యక్రమాలు
# ప్రపంచవ్యాప్తంగా వివిధ స్వచ్చంధ సంస్థల అధ్వర్యంలో అంతర్జాతీయ బాలల హక్కుల దినోత్సవ వారోత్సవాలు  నిర్వహించబడుతాయి.
# బాలల సంక్షేమం, ఛైల్డ్ వేల్పేర్, విద్యాసంస్థల ఆధ్వర్యంలో విద్యార్థులతో ర్యాలీలు నిర్వహిస్తారు.

## ఇవి కూడా చూడండి
* బాలిక
* బాలుడు
* బాలల దినోత్సవం
* బాలోత్సవ్

## మూలాలు

వర్గం:అంతర్జాతీయ దినములు
వర్గం:దినోత్సవాలు
వర్గం:1956 స్థాపితాలు
కోణీయ పౌనః పున్యము

భౌతికశాస్త్రంలో "కోణీయ పౌనఃపున్యం" *ω* (కోణీయ అడి, రేడియల్ పౌనఃపున్యం, వృత్తారాక పౌనఃపున్యం, ఆర్బిటాల్ పౌనఃపున్యం, రేడియన్ పౌనఃపున్యం, పల్సేటన్స్ గా పిలుస్తారు) అనేది ఒక అదిశరాశి. ఇది భ్రమణ రేటును తెలియజేసే కొలత. ఇది ప్రమాణ కాలంలో జరిగిన కోణీయ స్థానబ్రంశంనూ తెలియజేస్తుంది. లేదా సిన్యుసోడియల్ యొక్కా దశామార్పురేటును కూడా తెలియజేస్తుంది.

కోణీయ పౌనఃపున్యం (లేదా కోణీయ వడి) సదిశరాశి అయిన కోణీయ వేగం యొక్క పరిమాణాన్ని తెలియజేస్తుంది. "కోణీయ పౌనఃపున్య సదిశ"ను ఈవిధంగా తెలుపుతారు.

\vec{\omega} (ఒమేగా) అనేది కోణీయ వేగాన్ని సూచించడానికి ఉపయోగిస్తారు.

ఒక పూర్తి భ్రమణం 2π రేడియన్లకు సమానంగా ఉంటుంది. అందువల్ల 

:\omega =  , 

where
:*k* is the spring constant
:*m* is the mass of the object.

ω is referred to as the natural frequency (which can sometimes be denoted as ω0).

As the object oscillates, its acceleration can be calculated by
:a = - \omega^2  x \; , 
where x is displacement from an equilibrium position.

Using 'ordinary' revolutions-per-second frequency, this equation would be
: a = - 4  \pi^2  f^2  x\; . 

### ఎల్.సి.వలయాలు

The resonant angular frequency in an LC circuit equals the square root of the inverse of the product of the capacitance (*C* measured in farads) and the inductance of the circuit (*L* in henrys).
:\omega = \sqrt{1 \over LC}

## ఇవి కూడా చూడండి
*పౌనఃపున్యం

## మూలాలు , వనరులు

**Related Reading:**
*

## ఇతర లింకులు

వర్గం:భౌతిక శాస్త్రం
కులపతి

కులపతిని ఆంగ్లంలో ఛాన్సలర్ అంటారు. ఉప కులపతిని ఆంగ్లంలో వైస్ ఛాన్సలర్ అంటారు. విశ్వవిద్యాలయంనకు నాయకుడు కులపతి. సాధారణంగా విశ్వవిద్యాలయమునకు లేదా విశ్వవిద్యాలయ ప్రాంగణమునకు
కార్యనిర్వాహకునిగా లేదా లాంఛనప్రాయంగా ఎన్నుకొనబడిన అధిపతిగా ఛాన్సలర్ వ్యవహరిస్తాడు. అనేక దేశాలలో విశ్వవిద్యాలయము యొక్క విద్యా పరిపాలకాధ్యక్షుడిని ప్రెసిడెంట్, ప్రిన్సిపాల్ లేదా రెక్టార్ అంటారు.
సాధారణంగా యునైటెడ్ స్టేట్స్ లో విశ్వవిద్యాలయం యొక్క హెడ్‍ను యూనివర్సీటీ ప్రెసిడెంట్ (విశ్వవిద్యాలయం అధ్యక్షుడు) అంటారు. యు.ఎస్. యూనివర్సీటీ వ్యవస్థలో ఒకటి కంటే ఎక్కువ అనుబంధ విశ్వవిద్యాలయాలు లేదా ఒక ఆవరణలో ఉన్న విశ్వవిద్యాలయాలన్నింటికి అధ్యక్షుడిగా ఉండే వ్యక్తిని ఛాన్సలర్ లేదా వైస్ వెర్సా (Chancellor and report to the overall system's President, or vice versa) అంటారు.

## భారతదేశం
భారతదేశంలో ఒక రాష్ట్రంలో ఉన్న విశ్వవిద్యాలయాలన్నింటికి కులపతిగా ఆ రాష్ట్రానికి చెందిన గవర్నర్ వ్యవహరిస్తాడు. కులపతి విశ్వవిద్యాలయానికి అధిపతిగా ఉపకులపతిని నియమిస్తాడు. విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన వ్యవహారాలన్నింటిని దాదాపుగా ఉప కులపతే నిర్వహిస్తాడు.
## ఇవి కూడా చూడండి
విద్యాలయాలు - అధ్యాపకులు

## బయటి లింకులు
* రాయలసీమ విశ్వవిద్యాలయం వైస్‌ఛాన్సలర్‌గా నియమితుడయిన ప్రొఫెసర్ కె. కృష్ణా నాయక్‍తో - ఆంధ్రజ్యోతి - ఇంటర్వ్యూ : సి.వి.ఎల్.ఎన్.ప్రసాద్

వర్గం:విశ్వవిద్యాలయాలు

:es:Rector
:fa:رئیس دانشگاه
:nl:Rector magnificus
అర్హీనియస్ ఆమ్ల క్షార సిద్ధాంతము

ఆమ్లం, క్షారం లక్షణములు తెలుసుటకు స్వాంటె అర్హీనియస్ (Svante Arrhenius) అనే శాస్త్రవేత్త ఒక సిద్ధాంతాన్ని ప్రవేశపెట్టారు. దీనిని ** అర్హీనియస్ సిద్ధాంతము ** (Arrhenius equation) అంటారు. 
## సిద్ధాంతము
thumb|అర్హీనియస్
అర్హీనియస్ సిద్ధాంతం ప్రకారం జల ద్రావణంలో H+ అయాన్లను యిచ్చేవి ఆమ్లాలు. OH- అయాన్లను యిచ్చెవి క్షారాలు. ఈ సిద్ధాంతం ప్రకారం HCl ఆమ్లము. అది నీటిలో కరిగినపుడు H+, Cl-అయాన్లుగా విడిపోతుంది. ఈ సిద్ధాంతంప్రకారం NaOH క్షారం అది నీటిలో కరిగినపుడు Na+, OH- అయాన్లుగా విడిపోతుంది. నీటిలో H+ OH- అయాన్లు సమానంగా ఉంటాయి. అందువలన అది తటస్థ ద్రావణం.

## అర్హీనియస్ ఆమ్ల క్షార సిద్ధాంతం- లోపములు
ఈ సిద్ధాంతం నీటిలో కరిగిన పదార్థాలకు మాత్రమే వర్తిస్తుంది. ఇతర ద్రావణాలైన బెంజీను వంటి కర్బన ద్రావణాలలో కరిగిన వాటిగూర్చి వివరించదు. HCl నీటిలో అయాన్లనిస్తుంది. కాని బెంజీన్ లో యివ్వదు.
యిసుక (సిలికాన్ డయాక్సైడ్) లో H+అయాన్లు లేనప్పటికీ అది ఆమ్ల స్వభావములు కలిగి ఉంటుంది., అది నీటిలో కరుగదు.
కార్బన్ డయాక్సైడ్ లో H+అయాన్లు లెనప్పటికీ అది ఆమ్ల స్వభావము కలిగి ఉండును.
కాల్షియం కార్బొనేట్ నీటిలో కరగక పోయినప్పటికీ అది క్షార స్వభావాన్ని కలిగి ఉండును.
కాల్షియం ఆక్సైడ్ లో OH-అయాన్లు లేనప్పటికీ అది క్షార స్వభావాన్ని కలిగి ఉండును.

వర్గం:రసాయన శాస్త్రం
కావ్యాత్మ

## ఉపోద్గాతం
శబ్దం కావ్యం అని కొందరలకారికులు చెప్పారు.శబ్దార్ధాలు రెండూ కలిసి కావ్యం అవుతుందని మరికొందరాలన్కారికులు చెప్పారు.

## కావ్యాత్మ నిర్వచనం
ఏదివున్నంత మాత్రంచేత కావ్యానికి కావ్యత్వం సిద్ధిస్తుందో, ఏదిలేకుండా ఇతరాలు ఎన్ని ఉన్నా కావ్యానికి కావ్యత్వం సిద్ధింపదో అదే కావ్యాత్మ.భారతీయ అలంకారికులు కావ్యాన్ని కాంతతో పోల్చారు.కావ్యాంగాలైన రసం, అలంకారం, ధ్వని, గుణము. మొదలగువాటిలో కావ్యాత్మ స్థానీయం ఏది . అనే విషయంలో భారతీయ అలంకారికుల భిన్నాభిప్రాయాలు చోటుచేసుకున్నాయి.కావ్యాత్మ గురించి భారతీయ అలంకారికులు వి విధ సిద్ధాంతాలు వ్యక్తం చేసారు.వీటికి *భారతీయ అల్న్కారికుల దృక్పథాలు*అని అంటారు.

## కావ్యాత్మ - వివిధ సిద్ధాంతాలు

## విమర్శలు
సాహిత్య విమర్శ అనే ఆలోచన ఆధునికమైనది.ప్రాచీన భారతీయ అలంకారికులు విమర్శ అనే పదాన్ని ఈ ఈ ఆలోచనలో వాడలేదు.అలంకారికులు విమర్శ అనే పదానికి బదులు లక్షణ అనే పదాన్ని వాడారు.భాషాలక్షణాలని వ్యాకరణం నిరూపించినట్లే కావ్యలక్షణాలని అలంకారశాస్త్రం నిరూపిస్తుంది.

భరతుడు: భరతుని దృష్టిలో కావ్యం అంటే రూపకమే. *ఇతివృత్తంతు నాట్యష్య శరీరం పరికీర్తితం * అనగా కావ్యంలో ఇతివృత్తం శరీరం.ఇతడు రసప్రాముఖ్యాన్ని మాత్రం అంగీకరించాడు.*విభావానుభావ వ్యభిచారి సంయోగాద్రసనిశ్పత్తిః *అని రస సూత్రాన్ని భరతుడు నిర్వచించాడు.

భామహుడు: *శబ్దార్దౌ సహితౌ కావ్యం *అనగా భామహుడి మతంలో శబ్దార్ధాలు రెండూ కావ్యశరీరం.భరతుడు దృశ్యకావ్యానికి రసం ప్రధానం అని చెప్పితే, భామహుడు శ్రవ్యకావ్యానికి అలంకారమే ప్రధానం అని చెప్పాడు.

దండి: దండి 6వ శతాబ్దానికి చెందినవాడు.కావ్యానికి ఆత్మ గుణం అని ఇతని భావన.మొదటగా గుణాల్ని వివరించినవాడు భరతుడు.ఐతే గుణ సిద్ధాంత స్థాపకుడు దండి.అలంకారాలు బాహ్య సౌందర్య హేతువులని, గుణాలు అంతః సౌందర్య హేతువులని దండి పేర్కొన్నాడు.*శరీరం తావదిష్టార్త వ్యవచ్చిన్నా పదావలీ* అనగా రమణీయార్థ భూషితమైన శబ్దమే కావ్యం అని దండి అభిప్రాయం.

వామనుడు: వామనుడు 9వ శతాబ్దానికి చెందినవాడు.*రీతిరాత్మా కావ్యస్య విశిష్టా పదరచనా రీతిః విశేషో గుణాత్మా *అనగా కావ్యానికి రీతి ఆత్మ.విశిష్టమైన పదరచనమే రీతి.గుణాలతో కూడివుండడమే విశేషం అని చెప్పాడు.

ఉద్భటుడు: భామహుని భామహాలంకారికి వివరణ రాసాడు.ఇతడు రసాన్ని అలంకార భేదంగానే పేర్కొన్నాడు.

రుద్రటుడు: అలంకార మతానుసారి అయినా సరే రసహీనమైన రచన నిష్ప్రయోజనం అని స్పష్టం చేసాడు.

ఆనందవర్ధనుడు: కావ్యానికి ఆత్మ ధ్వని అని ఆనందవర్థనుని వాదం.అది వస్తు అలంకార రసాత్మకమై మూడు విధాలుగా ఉంటుందని చెప్పాడు.అభినవగుప్తుడు *ధ్వన్యాలోకాని*కి *లోచనం* అనే వ్యాఖ్యానం వ్రాసి రస సిద్ధాంతానికి పరిపుష్టి కలిగించాడు.

కుంతకుడు *వక్రోక్తిః కావ్య జీవితం * అని ప్రతిపాదింప్రతిపాదించాడు. ఇతడు వక్రోక్తిని ఆరు విధములుగా చెప్పాడు. వర్ణ విన్యాస, పదపూర్వార్థ, ప్రత్యయ, వాక్య, ప్రకరణ, ప్రబంధ వక్రతములు అని ఆరు విధములు.

మహిమభట్టు సిద్ధాంతం అంతా అనుమానంపై ఆధారపడి ఉంది. ఇతని వ్యక్తివివేకం అనే గ్రంథం ధ్వన్యాలోకానికి ఖండన గ్రంథం.ఇతని మతంలో శబ్దార్థాలు రెండూ కావ్యశరీరం.

క్షేమేంద్రుడి దృష్టిలో రససిద్ధమైన కావ్యానికి ఔచిత్యమే జీవితం.

ఆనందవర్థనుడి ధ్వని సిద్ధాంతాన్నే విశ్వనాధుడు,జగన్నాధపండితరాయలు మొదలైన అలంకారికులు ధ్వని ధ్వని సిద్ధాంతాన్ని అంగీకరించారు.అలంకార శాస్త్రం భరతుని రసమతంతో మొదలై ధ్వని మతంతో నిలిచిపోయింది.చివరగా ధ్వనియే కావ్యాత్మ అని అందరాలంకారికులు అంగీకరించారు.

వర్గం:సాహిత్యం
నీటి అయానిక లబ్ధము

ఒకమోల్ నీటిలో గల H+ గాఢత, OH- గాఢతల లబ్ధాన్ని నీటిఅయానిక లబ్ధం అంటారు.దీనిని Kwతో సూచిస్తారు.
w= [H+] x [OH- ]
ఇది ఆమ్ల క్షారాలలో ముఖ్య మైనది. ఎందువలనంటే 
* నీటికి ఆమ్లం కలిపినపుడు H+ అయాన్ల గాఢత పెరుగుతుంది OH- అయాన్ల గాఢత తగ్గుతుంది. అయినా వాటి గాఢతల లబ్ధం మారదు.
* నీటికి క్షారం కలిపినపుడు H+ అయాన్ల గాఢత తగ్గుతుంది OH- అయాన్ల గాఢత పెరుగుతుంది. అయినా వాటి గాఢతల లబ్ధం మారదు.

H+ అయాన్ గాఢత బట్టి ఆమ్ల, క్షారములను తెలుసుకొనవచ్చును.
* 100 > [H+] > 10−6 అయితే ఆ ద్రావణం ఆమ్లం అవుతుంది.
* [H+] = 10−7 అయిన ఆ ద్రావణం తటస్థ ద్రావణం అవుతుంది.
* 10−8 > [H+] > 10−14 అయితే ఆ ద్రావణం క్షారం అవుతుంది.

వర్గం:రసాయన శాస్త్రం
గుమ్మటం

**గుమ్మటం** ను ఆంగ్లంలో డోమ్ అనీ ఉర్దూ, పార్శీ భాషలో గుంబద్ (گنبد) అనీ అంటారు. ఒక గది యొక్క సగం పైభాగాన గోపురం ఆకారంలో నిర్మించి ఆ గోళాకారపు నిర్మాణ కింది భాగం బోలుగా (ఖాళీ) ఉన్నట్లయితే ఈ గోళాకారపు నిర్మాణ భాగాన్ని గుమ్మటం లేక డోం అంటారు. చరిత్రలో అనేక చారిత్రక కట్టడాలకు కప్పుగా గుమ్మట నిర్మాణశైలిని ఉపయోగించారు. గోపురం ఆకారంలో నిర్మించిన ఈ డోం నిర్మాణమునకు వివిధ రకాల పదార్థాలను ఉపయోగించారు. అర్ధ వృత్తాకారంలో నిర్మించిన నిరాడంబరమైన భవనాలు, సమాధులను ప్రాచీన మధ్య ప్రాచ్యంలో కనుగొన్నారు. రోమన్లు ఆలయాలను, ప్రభుత్వ భవంతులను అధునాతన సాంకేతిక పరిజ్ఞానంతో డోం ఆకారం వచ్చేలా నిర్మించడం ప్రారంభించడాన్ని రోమన్ భవన నిర్మాణ విప్లవంగా చెప్పవచ్చు. ఒక చదరపు ఆకారపు గది నుండి వృత్తాకార గోపురం వచ్చేలా నిర్మించడాన్ని పురాతన పర్షియన్లు కనిపెట్టారు. సస్సానిద్ సామ్రాజ్యం, పర్షియాలో భారీస్థాయి అర్ధ వృత్తాకార భవన నిర్మాణాలను ప్రారంభించారు, వాటిలో కొన్ని ప్యాలెస్ ఆఫ్ అర్దాషిర్, సర్‍వెస్తాన్, గాలెహ్ దోఖ్తర్. 
 
## గుంబద్
**గుంబద్** : **డూమ్** లేదా **డోమ్** లేదా గుమ్మటం. సాంప్రదాయిక పర్షియన్ నిర్మాణశైలిలో **గోంబద్ ** () అని, అరబ్బీ శైలిలోనూ గుంబద్ అని, టర్కీ, సెల్జుక్ శైలిలో **కుంబెత్** అనియూ వ్యవహరిస్తారు.

గుంబద్ ల చరిత్ర, ఇస్లామీయ చరిత్రకు పూర్వమే పర్షియా (నేటి ఇరాన్) లో కానవస్తుంది. పార్థియన్ల కాలంలోనే ఈ గుమ్మటాల సంప్రదాయం వుండేది. ససానిద్ ల కాలంలో ఇది సాంప్రదాయకంగా మారింది.

గుంబద్ లేదా గుమ్మటం ఒక స్తూపాకారంలోగల నిర్మాణం. బౌద్ధ నిర్మాణాలలో స్థూపాల మాదిరి నిర్మాణమే ఈ గుంబద్.

ఇస్లాంకు పూర్వం, ఇస్లాంకు తరువాత ముస్లిముల నిర్మాణ శైలిలో సాధారణంగా కానవచ్చే నిర్మాణాకృతి. మస్జిద్ లలోనూ, దర్గాలలోనూ, సమాధులకునూ ఉపయోగించే సాధారణ నిర్మాణాకృతి ఈ గుంబద్. తాజ్ మహల్ నిర్మాణంలోనూ ఈ గుంబద్ ప్రధాన నిర్మాణం. 
## ఆసియా

గుంబద్ ఎ ఖిజ్రా లేదా గుంబద్ ఎ ఖజ్రా, ఇది మస్జిద్ ఎ నబవి యొక్క పచ్చ గుమ్మటం. గుంబద్ అనగా గుమ్మటం, ఖజ్రా అనగా ఆకుపచ్చని, వెరసి పచ్చ గుమ్మటం.

## భారత్
### తాజ్ మహల్

షాజహాన్, ముంతాజ్ మహల్ కొరకు ఆగ్రాలో కట్టిన సమాధి.
### గోల్ గుంబద్

గోల్ గుంబద్ (Kannada: ಗೋಲ ಗುಮ್ಮಟ) (Urdu: گول گمبد) కర్ణాటక, బీజాపూర్ లోగల ముహమ్మద్ ఆదిల్ షా యొక్క సమాధి. 
ఇది ప్రపంచంలోనే రెండవ అతిపెద్ద గుంబద్. మొదటిది, టర్కీ లోని హాజియా సోఫియా.
## గోల్ గుమ్మా

thumb|200px|right|కర్నూలు, ఉస్మానియా కాలేజ్ వద్దనున్న గోలెగుమ్మ
గోల్ గుమ్మా అనునది, కర్నూలు నవాబ్ యొక్క సమాధి.

## ఇతరములు

## చిత్రమాలిక

File:Pendentive and Dome.png|A compound dome (red) with pendentives (yellow) from a sphere of greater radius than the dome.
File:Giovanni Paolo Panini - Interior of the Pantheon, Rome - Google Art Project.jpg|Painting by Giovanni Paolo Pannini of the Pantheon in Rome, Italy, after its conversion to a church.
File:Dome of the Rock Temple Mount.jpg|జెరూసలెం లోని డూమ్ ఆఫ్ రాక్ 

File:Onion domes of Cathedral of the Annunciation.JPG|Gilded onion domes of the Cathedral of the Annunciation, Moscow Kremlin.


## ఇవి కూడా చూడండి
* ఇరాన్ నిర్మాణ శాస్త్రం.
* టర్కీ నిర్మాణాలు
* అజర్బైజాన్ నిర్మాణాలు
* తూర్బే
* పచ్చ గుంబద్
## మూలాలు

## బయటి లింకులు
*pictures of Döner Kümbet
*pictures of the Kümbet of Halime Hatun

వర్గం:గుమ్మటాలు
వర్గం:కట్టడాలు
వర్గం:వాస్తు శాస్త్రం
వర్గం:నిర్మాణం
వర్గం:ఇస్లామీయ నిర్మాణాకృతులు
వర్గం:ఇస్లామీయ నిర్మాణ శైలులు
వర్గం:మస్జిద్
వర్గం:గుంబద్ లు
బుడగ

ద్రవ రూప బుడగలను ఆంగ్లంలో బబుల్స్ అంటారు. రబ్బరు లేదా మెటీరియల్స్ తో తయారైన బుడగలను ఆంగ్లంలో బెలూన్స్ అంటారు.

గాలిబుడగలు

నీటి బుడగలు

సబ్బు బుడగలు

## ఇవి కూడా చూడండి
తొడుగు - కుటుంబ నియంత్రణకు వాడే కండోమ్

## బయటి లింకులు
ద్రవ బుడగ

**ద్రవ బుడగ**ను ఆంగ్లంలో లిక్విడ్ బబుల్ అంటారు.

ద్రవపు బుడగ అనునది ద్రవంతో ఆవరింపబడిన గాలి. మార్గోనీ ఫలితం వలన రెండు పదార్థముల మధ్య తలతన్యత లలో మార్పుల వలన ఇవి ఏర్పడతాయి.
## ఉదాహరణలు
* శీతల పానీయాలలో గల కార్బన్ డై ఆక్సైడ్ దాని ద్రానణీయత కన్నా ఎక్కువగా ఉన్నపుడు మూత తీయగానె బుడగలు వస్తాయి.
* నీరు బాష్పీభవనం చెందినపుడు నీటి నుండి బుడగలు వచ్చుట మనం గమనించవచ్చు.
* సముద్ర తలంపై వచ్చు నురగలో కూడా బుడగలు వస్తాయి.
* సోడియం కార్బొనేట్లో ఏదైనా ఆమ్లం కలిపినపుడు బుడగలను గమనించవచ్చు.

## వీటి ఆకారం
ద్రవబుడగలు గోళాకారంగా ఉంటాయి. ఎందువనంటే ఈ ఆకారం అల్ప శక్తి స్థాయి గలది.
## ఇవి ఎలా కనిపిస్తాయి
మనం ద్రవపు బుడగలను చూడవచ్చు. ఎందువలనంటే అవి పరిసరాల పదార్థాల కన్నా వివిధ వక్రీభవన గుణకాలు కలిగి ఉంటాయి. ఉదాహరణకు గాలి యొక్క వక్రీభవన గుణకం 1.0003, నీటి వక్రీభవన గుణకం 1.333. ఈ తేడా వలన స్నెల్ నియమం ప్రకారం విద్యుదయస్కాంత తరంగాలు రెండు యానకాలలో ప్రయాణించునపుడు వాటి దిశను మార్చుకుంటాయి. కనుక ఈ బుడగలు వక్రీభవనం, అంతర పరావర్తనం చెందడం వలన అవి పారదర్శకంగా కనిపిస్తాయి.

## ఈత కొట్టే సమయంలో బుడగల ఆట

దస్త్రం:నీటిపై పెట్ట, పుంజుల ఆటతో బుడగలను సృస్టించుట (YS) (1).JPG|నీటిపై పెట్ట, పుంజుల ఆటతో బుడగలను సృస్టించుట - బొటన వ్రేలుకు చూపుడు వ్రేళ్లును గట్టిగా అనించి నీటి ఉపరితలంపై ఉంచుట
దస్త్రం:నీటిపై పెట్ట, పుంజుల ఆటతో బుడగలను సృస్టించుట (YS) (2).JPG|బొటన వ్రేలుకు చూపుడు వ్రేళ్లును గట్టిగా అనించి నీటి ఉపరితలంపై చూపుడు వేలుతో నీటిని గట్టిగా త్రోయటం ద్వారా బుడగలు, శబ్దం తక్కువగా వచ్చినట్లయితే దీనిని పెట్ట అంటారు.
దస్త్రం:నీటిపై పెట్ట, పుంజుల ఆటతో బుడగలను సృస్టించుట (YS) (3).JPG|బొటన వ్రేలుకు చూపుడు వ్రేళ్లును గట్టిగా అనించి నీటి ఉపరితలంపై చూపుడు వేలుతో నీటిని గట్టిగా త్రోయటం ద్వారా బుడగలు, శబ్దం ఎక్కువగా వచ్చినట్లయితే దీనిని పుంజు అంటారు.
దస్త్రం:ఈత కొట్టేటప్పుడు ఏర్పడే బుడగలు (YS).jpg|ఈత కొట్టేటప్పుడు సహజ సిద్ధంగా ఏర్పడే బుడగలు
దస్త్రం:ఈత కొట్టేటప్పుడు కూర్ వేసి పెద్ద బుడగను సృష్టించుట (YS).jpg|గాలిని బాగా పీల్చి ఆ గాలిని బిగబట్టి నీటిలోకి కూర్ వేయడం ద్వారా అధిక తోతుకు చేరుకుని అక్కడ గాలిని వదలి ఆ గాలి పైకి చేరుకొనక ముందే నీటి ఉపరితలంపైకి చేరి ఆ బుడగను చూస్తారు.


## ఇవి కూడా చూడండి

## బయటి లింకులు

వర్గం:భౌతిక శాస్త్రం
లఘులోలకం

ఒక పురిలేని సన్నని దారము చివర బరువైన గోళము కలిగి, ఒక ఆధారము నుండి వ్రేలాడదీయబదిన దానిని సామాన్య లోలకం లేక లఘులోలకం అంటారు.
## లోలకం పొడవు
ఆధార బిందువు నుండి లోలక గోళ గురుత్వ కేంద్రం వరకు గల దూరాన్ని లోలక పొడవు అంటారు.
## డోలనము
లఘు లోలకం యొక్క గోళమును లాగి వదిలినపుడు అది డోలనములు చేయును. ఒక కంపనము, ప్రతి కంపనము కలిపి ఒక డోలనము అవుతుంది.
## డోలనావర్తన కాలం
సామాన్య లోలకం ఒక డోలనం చేయుటకు పట్టు కాలాన్ని డోలనావర్తన కాలం అంటారు.
## కంపన విస్తారం
సామాన్య లోలకం కంపనములు చేసే టప్పుడు లోలకం నిశ్చల స్థానం నుండి ఒక వైపుకు కదిలిన అత్యధిక దూరమును కంపన విస్తారం అంటారు.
## లోలక సూత్రములు
# స్థిరమైన పొడవు గల లోలకము యొక్క డోలనావర్తన కాలము కంపన పరిమితిపై ఆధారపడి ఉండును.
# స్థిరమైన పొడవు గల లోలకము యొక్క డోలనావర్తన కాలము గోళము బరువు, ఆకారం, పరిమాణము, అది చేయబడిన లోహముపై ఆధారపడి ఉండును.
# లోలక యొక్క పొడవు (l) డోలనావర్తన కాలపు వర్గము (T2) సమసంబంధ సామ్యములో ఉంటాయి. l/T2 = స్థిరసంఖ్య

వర్గం:భౌతిక శాస్త్రం
గజపతి వంశం

**గజపతి వంశం, ** 15 - 16వ శతాబ్దాలలో కళింగ (ఒడిషా) కేంద్రంగా ఉచ్ఛదశలో ఉత్తరాన మహానది నుండి దక్షిణాన కావేరీ నది వరకు తూర్పు తీరాన్ని పాలించిన భారతదేశపు రాజవంశం. గాంగ వంశం క్షీణదశలో ఉన్నప్పుడు వీరు రాజ్యానికి వచ్చారు. 110 యేళ్లే పరిపాలించినా గజపతి వంశ పాలన ఒడిషా చరిత్రలో సువర్ణాధ్యాయంగా భావిస్తారు.

సూర్యవంశ గజపతులు తూర్పు గాంగ చక్రవర్తి నాలుగవ నరసింహ కాలం నుండే ప్రాముఖ్యత సంతరించుకున్నారు. ఓఢ్ర దేశంపై విజయనగర సామ్రాజ్యపు దాడులకు ప్రతిదాడులు క్షీణిస్తున్న తూర్పు గాంగులు కాక గజపతులు చేసేవారు. కపిలేంద్ర గజపతి తను సూర్వవంశానికి చెందినవాడని చెప్పుకున్నాడు. అందువలన ఈ వంశానికి సూర్యవంశ గజపతులన్న పేరు వచ్చింది. చివరి గాంగ వంశ పాలకుడు నాలుగవ భానుదేవ పతనం తర్వాత ఏర్పడిన రాజకీయ అనిశ్చిత పరిస్థితులలో భానుదేవుని వద్ద మంత్రిగా ఉన్న కపిలేంద్ర సూర్యవంశాన్ని స్థాపించాడు. ఈ వంశపు పాలకులను గజపతులని వ్యవహరిస్తారు. కపిలేంద్ర గజపతి ఈ వంశంలోని అత్యంత శక్తిమంతమైన రాజు. విజయనగర చక్రవర్తిని ఓడించి రాజ్యాన్ని కావేరీ తీరం దాకా విస్తరించాడు. కపిలేంద్ర తర్వాత రాజ్యానికి వచ్చిన పురుషోత్తమ గజపతి కూడా శక్తిమంతమైన రాజే కానీ ఇతని పాలనలో కళింగ ఒక్కొక్కటే తన ప్రాంతాలను కోల్పోవటం ప్రారంభమైంది. ప్రతాపరుద్ర గజపతి చివరి రోజుల్లో వంశం క్షీణించి తమ ఆధీనం ఒక్క చిన్న ప్రాంతానికి మాత్రమే పరిమితమైంది.

## పతనం
thumb|260x260px|నరేంద్ర ట్యాంక్ (చందన్ పుష్కరిని ) ఒడిశాలోని హోలీ నగరంలోగజపతి రాజులు కాలంలో నిర్మించిన పురాతన చెరువు దృశ్యచిత్రం
ప్రతాపరుద్ర గజపతి కాలంలో కళింగ దేశంలో చైతన్య మహాప్రభు ప్రభావం ఎక్కువగా ఉంది. అతని బోధనల ప్రభావంతో రాజ్యం నలుమూలల జగన్నాథుని ఆలయాలు నిర్మించబడ్డాయి. చైతన్య మహాప్రభు ప్రవచించిన భక్తి మార్గం వలన రాజ్యంలోని ప్రజలలో యుద్ధకాంక్ష చల్లారిపోయిందని, ఇదే గజపతి వంశ పతనానికి కూడా ఒక కారణంగా చెప్పబడుతుంది. ప్రతాపరుద్రుని కాలంలో రాజ్యానికి విచ్చేసిన చైతన్య మహాప్రభువు పూరీలో 18 సంవత్సరాల పాటు నివసించాడు. చైతన్య మహాప్రభువు బోధలచే ప్రభావితుడైన ప్రతాపరుద్రుడు రాజ్యవిస్తరణను, యుద్ధకాంక్షను విడిచి సన్యాని జీవితాన్ని గడపటం ప్రారంభించాడు. దానితో రాజ్యం పరిస్థితి అనిశ్చిత స్థితిలో పడింది.గోవింద విద్యాధరుడు అనే ద్రోహి పరిస్థితిని ఆసారాగా తీసుకొని, రాజకుమారులను హతమార్చి, రాజ్యాన్ని హస్తగతం చేసుకున్నాడు. ఈ విధంగా గొప్పవెలుగు వెలిగిన గజపతి వంశం క్షీణదశకు చేరుకుంది.

1540లో ప్రతాపరుద్ర గజపతి మరణించిన తర్వాత యుక్తవయసురాని కుమారులు కులువ దేవ, కఖరువ దేవ ఒకరి తర్వాత ఒకరు రాజ్యానికి వచ్చారు. కలువ దేవ సంవత్సరం ఐదు నెలలు పరిపాలించాడు. అతని తరువాత తమ్ముడు కఖారువ దేవ మూడు నెలలు పరిపాలించాడు. వీరిద్దరిని హత1541 మార్చిలో ప్రతాపరుద్ర గజపతి వద్ద మంత్రిగా పనిచేసిన గోవింద విద్యాధరుడు రాజ్యాన్ని హస్తగతం చేసుకుని భోయి వంశాన్ని స్థాపించాడు. ఆ తరువాత గజపతి వంశం పర్లాకిమిడి ప్రాంతంలో స్థానిక జమీందారీ వంశంగా కొనసాగింది, కానీ తిరిగి స్వతంత్ర రాజ్యాన్ని ఎన్నడూ పాలించలేదు.

## పాలకులు
# కపిలేంద్ర దేవ గజపతి (1434–66)
# పురుషోత్తమ దేవ గజపతి (1466–97)
# ప్రతాపరుద్ర దేవ గజపతి (1497–1540)
# కలువ దేవ గజపతి (1540–41)
# కఖారువ దేవ గజపతి (1541) 

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:భారతదేశ చరిత్ర
వర్గం:ఒడిశా చరిత్ర
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ చరిత్ర
వర్గం:గజపతులు
వర్గం:ఏనుగులు
సరసాంగి రాగం

**సరసాంగి రాగము** కర్ణాటక సంగీతం లో 27 వ మేళకర్త రాగము.

## రాగ లక్షణాలు

* ఆరోహణ: **స రి గ మ ప ధ ని స**
::::    S R2 G3 M1 P D1 N3 S
* అవరోహణ: **స ని ధ ప మ గ రి స**
:::     S N3 D1 P M1 G3 R2 S

ఈ రాగంలోని స్వరాలు : *చతుశ్రుతి రిషభం, అంతర గాంధారం, శుద్ధ మధ్యమం, శుద్ధ ధైవతం*, "కైశికి నిషాదం". ఈ సంపూర్ణ రాగం లో ఏడు స్వరాలు ఉంటాయి. ఇది 63 వ మేళకర్త రాగమైన లతాంగి రాగము నకు శుద్ధ మధ్యమ సమానం.

## ఉదాహరణలు
ఈ రాగంలోని కొన్ని ప్రసిద్ధిచెందిన రచనలు.
* జయజయ పద్మనాభ- స్వాతీ తిరునాళ్ 
*సౌరసేనేశాం వల్లిసేనం - ముత్తుస్వామి దీక్షితులు
*నీకేలద్యరాదు - రామస్వామి శివన్
*పరిపాలిసొ గురు వదిరాజా - ఆర్.కె.పద్మనాభ
*వందేహం గోవింద - ఎం.బాలమురళీకృష్ణ
*తిరుపతి మలైయురై వెంకటవా - ఎం.ఎం.దండపాణి దేసిగర్
*సదాశివం ఉపాస్మహే - జయచామరాజేంద్ర వొడయార్
** 
## మూలాలు

వర్గం:మేళకర్త రాగాలు
గాలిబుడగ

thumb|శ్రీకృష్ణదేవరాయల పట్టాభిషేక పంచశతాబ్ది మహోత్సవాల సందర్భంగా ఉదయగిరిలో ఎగుర వేసిన బెలూన్
గాలిబుడగను ఆంగ్లంలో బెలూన్ అంటారు. వాయువులతో నింపడానికి అనువుగా సాగే గుణం గల సంచిని గాలిబుడగ అంటారు. అవసరాన్ని బట్టి గాలిబుడగలను వివిధ రకాల వాయువులతో ఉదాహరణకు హైడ్రోజన్, నైట్రస్ ఆక్సైడ్, ఆక్సిజన్, గాలి వంటి వాయువులతో నింపుతారు. బెలూన్లు జంతువుల మూత్రాశయాలతో తయారు చేయబడ్డాయి, కానీ ఇప్పుడు అవి రబ్బరు పాలుతో తయారు చేయబడ్డాయి. బుడగలు పిల్లల బొమ్మగా, ప్రదేశాలకు అలంకరణగా లేదా శాస్త్రీయ ప్రయోజనాల కోసం లేదా వైద్యంలో కూడా ఉపయోగించబడతాయి, మీరు నోటితో గాలిని పెంచితే వినోదం కోసం కూడా ఉపయోగిస్తారు, ఇది అన్ని వయస్సుల వారికి ఆరోగ్యానికి మేలు చేస్తుంది. 

## బెలూన్లు, ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు

బెలూన్ ద్రవ్యోల్బణం ప్రయోజనకరంగా ఉంటుంది, క్రింది ప్రయోజనాలను తెస్తుంది:

* ఊపిరితిత్తుల సామర్థ్యాన్ని పెంచుతుంది: బెలూన్‌ను పెంచడం వల్ల ఊపిరితిత్తుల విస్తరణ, గాలి సామర్థ్యం ప్రభావవంతంగా పెరుగుతుంది, ఇది విలోమ పొత్తికడుపు కండరాలు, డయాఫ్రాగమ్‌ను సక్రియం చేయడంలో సహాయపడుతుంది, దీని ప్రధాన విధి ఊపిరితిత్తులలోకి గాలిని లాగడం. ఈ వ్యాయామం ఆక్సిజన్ సంతృప్తతను పెంచుతుంది, జీవన నాణ్యతను మెరుగుపరుస్తుంది, వేగంగా కోలుకోవడానికి దారితీస్తుంది.

* ఒత్తిడి తగ్గింపు, మానసిక స్థిరత్వం: బెలూన్ వ్యాయామం ఒత్తిడిని తగ్గించడానికి, మానసిక స్థిరత్వాన్ని మెరుగుపరచడంలో సహాయపడుతుంది.

* మెరుగైన భంగిమ, ట్రంక్ స్థిరత్వం: బెలూన్ ద్రవ్యోల్బణం సరైన భంగిమను ప్రోత్సహిస్తుంది, లోతైన పొత్తికడుపు కండరాలు, డయాఫ్రాగమ్, పెల్విక్ ఫ్లోర్ యొక్క న్యూరోమస్కులర్ నియంత్రణను ప్రోత్సహిస్తుంది, ఇవి మంచి భంగిమను నిర్వహించడానికి, దిగువ వెన్నునొప్పి వంటి కండరాల పరిస్థితులను నివారించడానికి అవసరం.

* ఇంటర్‌కోస్టల్ కండరాలను బలోపేతం చేయండి: బెలూన్‌ను పెంచడం వల్ల ఛాతీ, డయాఫ్రాగమ్‌ను విస్తరించడం, పైకి లేపడం వంటి వాటితో పాటు ఇంటర్‌కోస్టల్ కండరాలు వ్యాయామం చేస్తాయి, మీరు పీల్చే సమయంలో ఊపిరితిత్తులు ఆక్సిజన్‌ను తీసుకోవడానికి, మీరు ఊపిరి పీల్చుకున్నప్పుడు కార్బన్ డయాక్సైడ్‌ను బయటకు పంపేలా చేస్తాయి. ఉపసంహరించుకోవడానికి అనుమతి ఇవ్వబడింది

* పెరిగిన ఊపిరితిత్తుల ఓర్పు: వ్యాయామం చేసేటప్పుడు మీ శరీరం ఎంత ఎక్కువ ఆక్సిజన్‌ను స్వీకరిస్తుంది, మీరు శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది లేదా అలసట లేకుండా ఉంటారు. మీరు రోజుకు 10 లేదా 20 బెలూన్‌లను పెంచితే, మీరు మీ ఊపిరితిత్తుల సామర్థ్యాన్ని శాశ్వతంగా పెంచుకోవచ్చు, మీ ఓర్పును మెరుగుపరచుకోవచ్చు

బెలూన్లను పెంచే ముందు మీరు మీ వైద్యుడిని సంప్రదించాలి.

## చిత్రమాలిక

దస్త్రం:అమ్మకానికి సిద్ధంగా ఉంచిన గాలిబుడగలు (YS) (1).jpg|అమ్మకానికి సిద్ధంగా ఉంచిన గాలిబుడగలు
దస్త్రం:అమ్మకానికి సిద్ధంగా ఉంచిన గాలిబుడగలు (YS).jpg|వివిధ ఆకారాలలో ఉన్న గాలిబుడగలను తిరుగుతూ అమ్ముతున్న దృశ్యం


## మూలాలు

వర్గం:వస్తువులు
టాటా రిసెర్చ్ డెవెలప్మెంట్ & డిజైన్ సెంటర్

టాటా రీసెర్చ్ డెవలప్‌మెంట్ అండ్ డిజైన్ సెంటర్ (టిఆర్‌డిడిసి) 1981 లో టిసిఎస్ చేత స్థాపించబడిన పూణేలోని మొట్టమొదటి సాఫ్ట్‌వేర్ పరిశోధనా కేంద్రం. టిఆర్‌డిడిసి మెషిన్ లెర్నింగ్, సాఫ్ట్‌వేర్ ఇంజనీరింగ్, ప్రాసెస్ ఇంజనీరింగ్,  సిస్టమ్స్ రీసెర్చ్‌లో పరిశోధనలు చేపట్టింది. టిసిఎస్‌లోని ఇన్నోవేషన్ ల్యాబ్స్ నెట్‌వర్క్‌లో ఇది అతిపెద్ద ఆర్.‌అండ్‌.డి సౌకర్యం.

టిఆర్‌డిడిసి పరిశోధకులు మాస్టర్‌క్రాఫ్ట్ (టిసిఎస్ ఉత్పత్తి)/మాస్టర్‌క్రాఫ్ట్ (ఇప్పుడు దీనిని టిసిఎస్ కోడ్ జెనరేటర్ ఫ్రేమ్‌వర్క్ అని పిలుస్తారు) ఒక సాధారణ కంప్యూటర్ భాష నుండి స్వయంచాలకంగా కోడ్‌ను సృష్టించగల కృత్రిమ మేధస్సు సాఫ్ట్‌వేర్‌ను అభివృద్ధి చేశారు.  వినియోగదారు అవసరాలను బట్టి కోడ్‌ను తిరిగి వ్రాయగలరు.

టిఆర్‌డిడిసిలో పరిశోధన ఫలితంగా స్వచ్ (పూర్వం సుజల్ అని పిలుచేవారు), తక్కువ ఖర్చుతో కూడిన వాటర్ ప్యూరిఫైయర్ అభివృద్ధికి దారితీసింది, దీనిని స్థానికంగా లభించే వనరులను ఉపయోగించి తయారు చేయవచ్చు. TCS దాని సహాయక చర్యలలో భాగంగా 2004 హిందూ మహాసముద్రం సునామీ విపత్తులో వేలాది ఫిల్టర్లను మోహరించింది.

## మూలాలు

వర్గం:సంస్థలు
వర్గం:భారతీయ సంస్థలు
కమలా నెహ్రూ

**కమలా నెహ్రూ** భారత మొట్టమొదటి ప్రధాని జవహర్లాల్ నెహ్రూ భార్య. 

## జీవితం
పాత డిల్లీ లోని కాశ్మీరీ బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో 1 ఆగస్టు 1899 సంవత్సరములో రాజ్ పతి , జవహర్లాల్ కౌల్ దంపతులకు జన్మించారు. ఈమె తోడ ఇద్దరు తమ్ముళ్లు చాంద్ భహదూర్ కౌల్ , కైలాష్ నాథ్ కౌల్, ఒక చెల్లెలు స్వరూప్ కఠ్జు. ఈమెకు 1916వ సంవత్సరం ఫిబ్రవరి 8న జవహర్ లాల్ నెహ్రూ తో వివాహం జరిగింది. కమలా నెహ్రూ మామగారు మోతీలాల్ నెహ్రూ. అత్తగారు శ్రీమతి స్వరూప రాణి. ఇంటి పట్టునే ఉండే 
మలానెహ్రూ 1921 లో సహాయ నిరాకరణోద్యమం లో మహిళల బృందానికి నాయకత్వం వహించి విదేశీ వస్తువులు దుస్తులు, మద్యము అమ్మకాలు చేయకూడదనే నినాదముతో ముందుకు సాగారు. రెండుసార్లు అరెస్ట్ అయ్యారు.

నెహ్రూ తండ్రి మోతీలాల్ నెహ్రూ కూడా కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడిగా వ్యవహరించారు. తండ్రితో కలసి నెహ్రూ కూడా కార్యకలాపాల్లో చురుకుగా పాల్గొంటుండేవారు. దేశ స్వాతంత్ర్యం పోరాటం కోసం నెహ్రూ కుటుంబం ఆస్తినంతా ధారపోసింది. చివరకు తన ఇంటిని సైతం కొంత భాగం హాస్పిటల్ గా మార్చి స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో గాయపడిన వారికి వైద్య చికిత్సలు అందించేవారు. 1917, నవంబరు 19 తేదీన జవహర్ లాల్ నెహ్రూ, కమలా నెహ్రూ ల ఏకైక సంతానంగా అలహాబాద్ లో జన్మించిన ఇందిర అల్లారు ముద్దుగా పెరిగారు. ఇందిర బాల్యం అలహాబాదు లోనే గడిచింది. 1924 లో కమలానెహ్రూ ఒకబాబును కన్నారు. పూర్తిగా పరిణతి చెందిన ముందే జన్మించడం వలన 2 రోజులలో బాబు చనిపోయాడు. 1934 లో జైలు నుండి విడుదలైన నెహ్రూ తిరిగి అరెస్టు కాబడి కలకత్తా, డెహ్రాడూన్‌ లలో జైలు జీవితాన్ని గడిపారు. ఈ సమయంలో నెహ్రూ ఆరోగ్యం పాడైంది. భర్త ఆరోగ్య పరిస్థితిని తెలుసుకున్న కమలా నెహ్రూ దిగులుతో అనారోగ్యానికి గురైంది. చికిత్స కోసం స్విట్జర్లాండ్‌కు వెళ్లి 1936 లో టి. బి. జబ్బు మూలాన మరణించారు. కమలా నెహ్రూ చనిపోయిన తరువాత ఆమె పేరుతో కాలేజీలు, పార్కులు, ఆసుపత్రులు, విశ్వవిద్యాలయాలు వెలశాయి.

కమలా నెహ్రూ తండ్రి జవహర్ లాల్ కాలే ప్రసిద్ధి వ్యాపారి. జవహర్ లాల్ నెహ్రూకు సరైనజోడి కమలా నెహ్రూ అని భావించి మోతీలాల్ 1910 ఫిబ్రవరి 8న వారి వివాహం జరిపించాడు. వివాహం తరువాత కమలా కాలే కమలా నేహ్రుగా మారింది. ఈ నెహ్రూ దంపతులకు ఇందిరా 1917 నవంబరు 19న పుట్టింది. ఈమెకు ప్రియదర్శిని అని పేరు పెట్టారు.1936లో నెహ్రూను కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడిగా ఎన్నుకోవడం జరిగింది. 1936 ఫిబ్రవరి 28న 38వ ఏట స్విడ్జర్లాండ్ లో మరణించెను.

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు

వర్గం:1936 మరణాలు
వర్గం:ఆదర్శ వనితలు
పులుసు

పుల్లని రుచి గల చింతపండు, పులుసు నిమ్మ వంటి వాటితో తయారైన ద్రవ రూప కూరలను పులుసు అంటారు. కొన్ని రకాల పులుసులను తియ్యగా కూడా చేసుకుంటారు.

## రకాలు

### పచ్చిపులుసు

పచ్చి మిరపకాయలు, చింతపండు ఉపయోగించి తయారు చేసిన పులుసును పచ్చిపులుసు అంటారు. 

### తోటకూర పులుసు

తోటకూర, చింతపండు ఉపయోగించి తయారుచేసిన పులుసును తోటకూర పులుసు అంటారు.

### పులిహోర పులుసు
పులిహోర తయారు చేయడానికి తయారు చేసుకున్న చింతపండు పులుసును పులిహోర పులుసు అంటారు.

### చేపల పులుసు

మాంసాహారంగా చేపలనుపయోగించి చేసుకుంటే రుచికరమైన చేపల పులుసు అవుతుంది.

## మూలాలు

వర్గం:వంటలు
వర్గం:పులుసులు
మహేంద్రతనయ

**మహేంద్రతనయ నది**, వంశధార నదికి ఉపనది. ఒడిషా రాష్ట్రపు గజపతి జిల్లాలోని తుపారసింగి గ్రామం వద్ద మహేంద్రగిరి కొండల్లో పుట్టి గజపతి, రాయగడ జిల్లాల గుండా ప్రవహించి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని శ్రీకాకుళం జిల్లాలో అడుగుపెడుతుంది. 56 కి.మీ. పొడవున్న మహేంద్రతనయ 35 కి.మీ. దూరం ఒడిషాలో ప్ర్రవహించిన తర్వాత ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో అడుగుపెడుతుంది. ఆ తరువాత తిరిగి ఒడిషాలోకి వచ్చి రెండు రాష్ట్రాల సరిహద్దుతో దాగుడుమూతలాడుతుంది. అయినా ఐదింట నాలుగో వంతు నది గజపతి, రాయగడ జిల్లాలలోనే ప్రవహిస్తుంది.ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో గొట్టా బ్యారేజికి సమీపంలోని శ్రీకాకుళం జిల్లా, హీర మండలంలోని గులుమూరు వద్ద వంశధార నదిలో కలుస్తుంది.

2008లో ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి మహేంద్రతనయపై శ్రీకాకుళం జిల్లాలోని రేగులపాడు వద్ద నీటి పారుదల ప్రాజెక్టుకు శంకుస్థాపన చేశాడు. ఇది జల వినియోగ ఒప్పందం యొక్క ఉల్లంఘన అని ప్రతిగా ఒడిషా రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి అదే సంవత్సరం గజపతి జిల్లాలో దంబాపూర్, చంపాపూర్ల వద్ద రెండు దారిమల్లింపు ఆనకట్టలు కట్టడానికి శంకుస్థాపన చేశాడు.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:శ్రీకాకుళం జిల్లా నదులు
అగ్ని శ్వాస

శ్వాసతో అగ్ని గోళాన్ని సృష్టించడాన్ని ** అగ్ని శ్వాస ** అంటారు.

## ఎలా చేస్తారు ?
నోటిలో కొంత ఇంధనాన్ని ఉంచుకొని ఆ నోటిలోని ఇంధనాన్ని శ్వాస ద్వారా వెలుపలికి వెదజిమ్మడం ద్వారా వెలువడిన ఇంధనపు తుంపర వెలుపల ఉన్న మంటను తగిలినప్పుడు, ఆ ఇంధనం మండుట ద్వారా అగ్నికీలలు ఏర్పడతాయి. సరైన సాంకేతిక, సరైన ఇంధనాన్ని ఉపయోగించి సాహాసోపేతమైన నిపుణులు అగ్ని శ్వాస ద్వారా సృష్టించే అగ్ని కీలలు ప్రేక్షకులకు అపాయం జరుగబోతున్నదేమోనని భ్రమ కలిగిస్తాయి. సాహాసోపేతమైన ఈ విన్యాసాలు ప్రేక్షకులలో ఆత్రుత ను, అశ్చర్యాన్ని కలిగిస్తాయి. ఇంధనం దహనమయ్యేందుకు కావలసిన ప్రాణవాయువు, ఉష్ణం సంతులితంగా ఉన్నప్పుడే అగ్నిశ్వాసతో అగ్నిగోళాలు సృష్టించడానికి అనువుగా ఉంటుంది.

## ఆరోగ్య సమస్యలు
* సరైన ఇంధనాన్ని వాడనప్పుడు ప్రమాదాలు జరిగే అవకాశముంది.
* ప్రమాద తీవ్రత ఎక్కువగా ఉంటే మరణం
* తీవ్రమైన కాలిన గాయాలు
* దంత సమస్యలు
* ఇంధన విషం
* తీవ్రమైన శ్వాసకోశ ఇబ్బందులు
* పొడి దగ్గు
* తలనొప్పి, చికాకు, మత్తు
* వికారం, విరేచనాలు, వాంతులు, కడుపులో నొప్పి
* నోరు పొడిబారడం
* పెట్రోకెమికల్ ప్రభావం వలన నోరు లేదా గొంతు క్యాన్సర్

## చిత్రమాలిక

Image:Fire breathing 2 Luc Viatour.jpg|Fire breathing
Image:DragonBreath.jpg|Dragon's breath, where the fire breather continues to feed a full-sized flame
Image:FireBreathingSet.jpg|Time-lapse composite of a breath of fire
File:Fire Breather 2010 Mich Ren Fest.JPG|Fire breath
Image:FirebreathingBM2005.JPG|65 fire breathers perform simultaneously at Burning Man 2005
Image:Firebreathingtorch.JPG|A simple fire breathing torch

## సూచికలు

## ఇవి కూడా చూడండి

## బయటి లింకులు

* North American Fire Arts Association 
* Androgen Fire Art - World Record Fire Breathing Group
* Fire Breathing and Fire Eating FAQ by Juggling Information Service, 1996, retrieved September 25, 2006

వర్గం:కళలు
వర్గం:సర్కస్ నైపుణ్యాలు
వర్గం:అగ్ని కళలు
పట్టభద్రుడు

ఉన్నత విద్య ఉత్తీర్ణతా పత్రంను పొందిన వ్యక్తిని **పట్టభద్రుడు** అంటారు. పట్టభద్రుడిని ఆంగ్లంలో పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ అంటారు. ఈ పట్టా పొందిన వ్యక్తి మరొక ఉన్నత స్థాయి విద్యకు అర్హుడు లేదా పట్టం అనగా ఉద్యోగమునకు అర్హుడు. స్నాతక కళాశాల విద్యలో ఉత్తీర్ణులైన విద్యార్థులకు పట్టాలను ఇచ్చే కార్యక్రమాన్ని స్నాతకోత్సవం అంటారు.

## ఇవి కూడా చూడండి

## బయటి లింకులు

వర్గం:ఉన్నత విద్య
బావికొండ

**బావికొండ బౌద్ధ సముదాయం** విశాఖపట్నం నుండి 16 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఇది సముద్ర మట్టానికి 130 మీటర్ల ఎత్తుగల ఒక కొండపై ఉంది. కొండపై వర్షపు నీరు సేకరించి నిల్వఉంచటానికి అనేక బావులుండటంతో బావికొండ అని పేరు వచ్చింది. బావికొండ బౌద్ధారామం సా.శ.పూ. మూడవ శతాబ్దానికి చెందింది. 
ఇక్కడ జరిగిన తవ్వకాలలో ఒక పెద్ద బౌద్ధ సముదాయం బయల్పడింది. ఒక మట్టి కలశంలో ఒక ఎముక ముక్క కూడా దొరికింది. ఇది బుద్ధుని భౌతిక అవశేషమని భావిస్తున్నారు. ఇంకా అనేక శాసనాలు, మట్టి పాత్రలు, ఫలకాలు, ఇటుకలు, నాణేలను కూడా రాష్ట్ర పురాతత్వశాఖ వారు సేకరించారు. బావికొండకు సమీపంలో మరో రెండు బౌద్ధ సముదాయాలున్నాయి. అవి తొట్లకొండ, పావురాలకొండ.

## చిత్రమాలిక

File:Stupa at Bavikonda Visakhapatnam.jpg|విశాఖపట్నం సమీపంలోని బావికొండ స్థూపం
File:Bavikonda stupas.JPG|బావికొండ స్థూపాలు
File:A stone stupa at Bavikonda, Visakhapatnam.jpg|బావికొండ వద్ద రాతి స్థూపం
File:Votive Stupa at Bavikonda Visakhapatnam.jpg|బావికొండ బౌద్ధ సముదాయంలోని ఆయక స్థూపం
File:Vihara at Bavikonda Visakhapatnam.jpg|బావికొండ బౌద్ధ విహారము
File:Display board indicating a Chaitya Gruha (Stupa) remnants at Bavikonda.jpg|బావికొండ వద్ద చైత్య గృహ స్తూపం శిథిలాలు


## ఇవి కూడా చూడండి

* గుంటుపల్లి బౌద్ధ క్షేత్రం

## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ బౌద్ధమత క్షేత్రాలు
వర్గం:విశాఖపట్నం జిల్లా పర్యాటక ప్రదేశాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని పురాతత్వ ప్రదేశాలు
జాతీయ న్యాయ దినోత్సవం

[thumb|250x250px|భారత రాజ్యాంగం ముసాయిదా కమిటీ చైర్మన్ [బి.ఆర్‌. అంబేడ్కర్‌|బాబాసాహెబ్ అంబేద్కర్ 1949 నవంబర్ 25న భారత రాజ్యాంగ తుది ముసాయిదాను డాక్టర్ రాజేంద్ర ప్రసాద్‌కు సమర్పించే దృశ్యం.]]
భారతదేశంలో **జాతీయ న్యాయ దినోత్సవాన్ని** ప్రతి సంవత్సరం నవంబరు 26న జరుపుకుంటారు. 1979లో నాటి సుప్రీం కోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి ప్రతి సంవత్సరం నవంబరు 26న నేషనల్ లా డే నిర్వహించాలని ప్రకటించారు.1949లో భారత రాజ్యాంగ కమిటి రాజ్యాంగ ముసాయిదాను చేపట్టింది. కమిటీ సభ్యులు 1949 నవంబరు 26వ తేదీన తొలి ముసాయిదా ప్రతులపై సంతకాలు చేశారు అది 1950 జనవరి 26వ తేదీ నుంచి అమల్లోకి వచ్చింది. రాజ్యాంగ మౌలిక లక్ష్యం సామాజిక, ఆర్థిక, రాజకీయ న్యాయాన్ని అందరికీ అందించడం, కాబట్టి రాజ్యాంగ ముసాయిదా ప్రతుల తొలి సంతకాల రోజైన నవంబరు 26వ తేదిని జాతీయ న్యాయదినోత్సవంగా ఎంచుకున్నారు. ఈ దినోత్సవం నాడు న్యాయవాదులు సమావేశమై న్యాయాన్ని కాపాడుతామని న్యాయ ప్రతిజ్ఞ చేస్తారు.

## మూలాలు


## బయటి లింకులు
* Day Celebrations (Telugu) , దినోత్సవాలు ( సేకరణ )

వర్గం:దినోత్సవాలు
దీర్ఘ దృష్టి

right|thumb| ఆరోగ్యవంతమైన కన్ను
ఈ దృష్టి దోషం గలవారికి దూరం గల వస్తువులు కనబడతాయి. దగ్గరగా గల వస్తువులను చూడలేరు. దీనికి కారణం దూరంగా ఉన్న వస్తువుల ప్రతిబింబాలు రెటీనా మీద కాకుండా రెటీనా వెనుక భాగంలో కేంద్రీకరింపబడతాయి. వీరికి తగిన కుంభాకార కటకములు గలిగిన కళ్ళద్దాలు యిచ్చి దోష నివారణ చేయవచ్చు. 
## ఆరోగ్యవంతమైన మానవునిలో దృష్టి
సాధారణంగా మన కన్ను ఒక కెమేరా లా పనిచేస్తుంది. మనకన్ను ముందు భాగం లో గల గుడ్దు ఒక కుంభాకార కటకం లాగ పనిచేస్తుంది. వస్తువుల ప్రతిబింబాలు మన కంటి లోని రెటీనా పై పడినపుడు మనకు వస్తువులు కనబడతాయి.
450px|center| దృష్టి దోషము లేనపుడు యేర్పడు ప్రతిబింబ చిత్రం

## దీర్ఘ దృష్టి యేర్పడు విధానము
మన శరీరానికి ఏ విధంగా వ్యాయామం అవసరమో కంటికి కూడా వ్యాయామం అవసరం. మన కంటి ముందు గల కుంభాకారకటకం స్వయంచోదితంగా ఉంటుంది. అనగా ఆ కటకం నాభ్యాంతరాలను స్వయంగా తానే మార్చుకుంటుంది. సాధారణంగా 40 సం. అయినపుడు ఆ కుంభాకార కటకం స్వయంచోదియ తత్వం క్రమంగా తగ్గుతుంది. ఈ విధంగా తగ్గినపుడు దృష్టి దోషాలు యేర్పడతాయి.దీర్ఘ దృష్టి యేర్పడుటకు కారణం దూరంగా ఉన్న వస్తువుల ప్రతిబింబాలు రెటీనా మీద కాకుండా రెటీనా వెనుక భాగంలో  కేంద్రీకరింపబడతాయి.

450px|center| దీర్ఘ దృష్టి దోషము యేర్పడు విధానము

## దోష నివారణ
ఈ దోషం నివారించుటకు తగిన నాభ్యాంతరం గలిగిన కుంభాకార కటకం గల కళ్ళద్దాలను వాడాలి.ఇలా వాడినపుడు కాంతి కిరణములు రెటీనా పై కేంద్రీకరింపబడి దోషం నివారణ జరుగుతుంది.

450px|center| దీర్ఘ దృష్టి దోష నివారణకు కుంభాకార కటకం వాడుట

## తెలుసుకోవటం ఎలా
దృష్టి దోషంఉన్నవారు అక్షరాస్యులైతే వారికి ఒక చార్టు నందలి వివిధ పరిమాణములు గలిగిన అక్షరాలను చదవమని చెబుతారు. అందులో చదవలేని వరుసను బట్టి వారు వాడవలసిన కుంభాకార కటక నాభ్యాంతరాన్ని నిర్ణయిస్తారు.
దృష్టి దోషంఉన్నవారు నిరక్షరాస్యులైతే వారికి ఒక చార్టు నందలి వివిధ పరిమాణములు గలిగిన చిత్రాలను చూపి వాటిని రోగిని మూడు వేళ్ళతో చిత్రంలోని బొమ్మలవలె చూపమని చెపుతారు. వారికి కనబడని చిత్ర వరుసను  వారు వాడవలసిన కుంభాకార కటక నాభ్యాంతరాన్ని నిర్ణయిస్తారు. ఈపరీక్షను రెండు కళ్ళకు విడి విడి గా చేస్తారు. రెండు కళ్ళకు ఒకే విధమైన దోషం ఉండవచ్చు లేక ఉండక పోవచ్చు.
right|thumb|అక్షరాస్యుల చార్టు


## కటకం డై ఆప్ట్రిక్ సామర్థ్యం
దృష్టి దోషం నివారించుటకు వాడే కటకాల నాభాంతర విలువలని "కటక సామర్థ్యం" గా వ్యవహరిస్తారు. కటక సామర్థ్యము ఆ కటక నాభ్యంతర విలువ (మీటర్లలో) విలోమానికి సమానం. కటక సామర్థాన్ని డై ఆప్టర్లు లో సూచిస్తారు. 
కటక సామర్థ్యం=1/కటక నాభ్యాంతరం(మీటర్లలో)
ఉదా: ఒక వ్యక్తి దృష్టి దోష నివారణకు 25 సెం.మీ నాభ్యాంతరం కల కుంభాకార కటకం అవసరమైతే ఆ కటక సామర్థ్యం 1/0.25 అనగా 4 డై ఆప్టర్లు అవుతుంది. ఆ వ్యక్తి 4 డై ఆప్టర్ల సామర్థ్యం గల కటకాన్ని తీసుకోవాలి.

వర్గం:భౌతిక శాస్త్రం
వర్గం:కంటి వ్యాధులు
న్యాయవాది

**న్యాయవాది **ని ఆంగ్లంలో **లాయర్ ** అంటారు. న్యాయం కోసం వాదిస్తాడు కాబట్టి ఇతనిని న్యాయవాది అంటారు. న్యాయస్థానంలో కక్షి (వాది), ప్రతికక్షి (ప్రతివాది) దారుల మధ్య వ్యాజ్యపరమైన వివాదం జరుగునప్పుడు ఇరువర్గాలలో ఒకరి పక్షమున ఒకల్తా పుచ్చుకొని, వారి తరుపున, వారిని సమర్థిస్తూ, న్యాయమూర్తి ఎదుట తన చట్టబద్దవాదనలు వినిపించేవాడు న్యాయవాది. ఇతనిని ప్లీడరు, వకీలు, అడ్వకేటు అని కూడా పిలుస్తారు. వ్యాజ్యాలు రెండు రకాలు. ఒకటి సివిల్, మరొకటి నేరసంబంధమైన క్రిమినల్. సివిల్ కేసులు వాదించే లాయరుని సివిల్ లాయరని, నేరాలకు సంబంధించిన కేసులను వాదించే అడ్వకేటును క్రిమినల్ న్యాయవాది అంటారు.

న్యాయవాది ఏదైనా న్యాయశాస్త్రేతర రంగంలో పట్టభద్రుడై వుండి (బి.ఎ; బి.కాం; బి.ఎస్సి), ఆపై న్యాయశాస్త్రంలో (ఎల్.ఎల్.బి నందు) కూడా పట్టభద్రుడైవుండాలి. గతంలో జరిగిన వివిధ కేసులకు సంబంధించిన పూర్తి వివరాలు తెలిసి వుండి, చట్టంలోని విషయాల పట్ల పూర్తి అవగాహన వుండాలి. మంచి వాదన పటిమ వుండాలి. బార్ ఆసోసియేషనులో సభ్యత్వముండాలి. న్యాయవాదులకు డ్రస్‍కోడ్‍ ఉంది. తెల్లచొక్కా మీద, తెల్ల ప్యాంటు ధరించి, పైన నల్లకోటు ధరించాలి.

;సివిల్ వ్యాజ్యం
ఉదా: భూతగాదాలు, అస్తి తగాదాలు, వారసత్వపు తగాదాలు, ఆర్థిక మోసం, కుటుంబ తగాదాల వంటివి సివిల్ వ్యాజ్యాల క్రిందికి వస్తాయి.

;క్రిమినల్ (నేరపూరితం) 
ఉదా: ఇతరులమీద భౌతికంగా దాడిచేసి గాయపరచడం, ప్రాణహాని కల్గించడం, దోపిడి, గాయ పరచి దొంగలించడం, దొంగతనం, మాదకద్రవాల అమ్మకం, దొంగనోట్ల మార్చుట, గృహహింస యిత్యాదులు క్రిమినల్ కేసుల క్రిందికి వస్తాయి.

## చిత్రమాలిక

దస్త్రం:Abraham Lincoln head on shoulders photo portrait.jpg|న్యాయవాదికి ప్రముఖ ఉదాహరణ నాటి యు.ఎస్.అధ్యక్షుడు అబ్రహాం లింకన్, తరువాత ఇతను రాజకీయ నాయకుడుగా మారాడు.
దస్త్రం:Quentin Massys - Portrait of a Man - National Gallery of Scotland.jpg|ఫ్లెమిష్ చిత్రకారుడు క్వెంటిన్ మాసిస్ చిత్రించిన 16వ శతాబ్దపు నాటి పారచట్టాలను క్రమబద్దీకరించే న్యాయవాది వర్ణచిత్రం.
దస్త్రం:Dr. Bhimrao Ambedkar.jpg|alt=baba saheb ambedkar|మొదటి భారతీయ న్యాయవాది అంబేద్కర్


## ఇవి కూడా చూడండి
* న్యాయమూర్తి
* భారత జాతీయ న్యాయ దినోత్సవం
* హరీష్ సాల్వే

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

వర్గం:వృత్తులు
వర్గం:న్యాయ శాస్త్రము