open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
వీణా సహజ్వాలా

**వీణా సహజ్ వాలా** ఒక భారతీయ-ఆస్ట్రేలియన్ ఆవిష్కర్త, ఆమె యుఎన్ఎస్డబ్ల్యు ఆస్ట్రేలియాలోని సైన్స్ ఫ్యాకల్టీలో మెటీరియల్స్ సైన్స్ ప్రొఫెసర్. ఆమె యుఎన్ఎస్డబ్ల్యు SM@RT సెంటర్ ఫర్ సస్టెయినబుల్ మెటీరియల్స్ రీసెర్చ్ అండ్ టెక్నాలజీ డైరెక్టర్, ఆస్ట్రేలియన్ రీసెర్చ్ కౌన్సిల్ బహుమతి గ్రహీత ఫెలో

స్వతంత్ర ఆస్ట్రేలియన్ క్లైమేట్ కౌన్సిల్లో కౌన్సిలర్గా, ఎబిసి టెలివిజన్ షో ది న్యూ ఇన్వెంటర్స్లో జడ్జిగా సహజ్వాలా ప్రసిద్ధి చెందారు. సహజ్ వాలా ప్రస్తుతం పనిచేయని ఆస్ట్రేలియన్ క్లైమేట్ కమిషన్ లో కమిషనర్ గా కూడా పనిచేశారు. ఆమె ఎబిసి క్యాటలిస్ట్ అనే సైన్స్ షో 2008 ఎపిసోడ్లో నటించింది.

సహజ్ వాలా భారతదేశంలోని ముంబైలో జన్మించారు. ఆస్ట్రేలియాలో స్థిరపడటానికి ముందు కెనడాలోని వాంకోవర్ లో మాస్టర్స్ డిగ్రీ చదివారు. కెనడాలో ఉన్నప్పుడు, ఆమె తన భర్త రామ మహాపాత్రను కలుసుకుని వివాహం చేసుకుంది.

## టెలివిజన్ ప్రదర్శనలు

* సహజ్వాలా ఏబిసి టివి షో "న్యూ ఇన్వెంటర్స్" లో రెసిడెన్షియల్ ఇంజనీర్ న్యాయమూర్తిగా అనేక ఎపిసోడ్ల కోసం కనిపించారు.
* ఆమె ఏబిసి "ఆస్ట్రేలియన్ స్టోరీ" లో కూడా కనిపించింది, ఇది యుఎన్ఎస్డబ్ల్యులో సస్టైనబుల్ మెటీరియల్స్ రీసెర్చ్ అండ్ టెక్నాలజీ ల్యాబ్ను స్థాపించినప్పటి నుండి ఆమె సాధించిన విజయాలు, పరిశోధనలపై దృష్టి పెట్టింది.
* ప్రపంచ భవిష్యత్తు గురించి చర్చించిన ఏబిసి టివి 2020 క్యూ & ఏ కార్యక్రమంలో సహజ్వాలా అతిథి ప్యానలిస్ట్.
* సహజ్వాలా 2008లో ఏబిసి టివి షో కాటలిస్ట్లో కనిపించారు.
* సహజ్వాలా 2011 సిడ్నీ కార్యక్రమంలో రివైవింగ్ వేస్ట్ అనే పేరుతో టెడ్ టాక్ సమర్పించారు.

## గౌరవాలు, పురస్కారాలు

* 2005: విజేత, యురేకా ప్రైజ్ ఫర్ సైంటిఫిక్ రీసెర్చ్ 
* 2006: విజేత, ఇంజనీరింగ్ సైన్సెస్లో ఆమె చేసిన కృషికి ఎన్విరాన్మెంటల్ టెక్నాలజీ అవార్డు 
* 2008: విజేత, ఎన్ఎస్డబ్ల్యు సైంటిస్ట్ ఆఫ్ ది ఇయర్ ఫర్ ఇంజనీరింగ్ సైన్సెస్ ఎన్ఎస్డబ్ల్యు ప్రభుత్వ కార్యాలయం ప్రధాన శాస్త్రవేత్త 
* 2011: విజేత, నోకియా బిజినెస్ ఇన్నోవేషన్ అవార్డు, టెల్స్ట్రా బిజినెస్ ఉమెన్స్ అవార్డ్స్ లో ప్రదానం చేయబడింది 
* 2011: విజేత, భారత ప్రభుత్వం ప్రవాసీ భారతీయ సమ్మాన్ అవార్డు 
* 2012: విజేత, బ్యాంక్సియా ఎన్విరాన్మెంటల్ ఫౌండేషన్ జిఈ ఇన్నోవేషన్ అవార్డు 
* 2012: విజేత, ఆస్ట్రేలియన్ ఇన్నోవేషన్ ఛాలెంజ్ రీసైకిల్ చేసిన రబ్బరు టైర్లను ఉక్కులోకి మార్చిన ఆమె విప్లవాత్మక కృషికి గుర్తింపుగా.
* 2013: విజేత, ఏఐఎస్టి హోవ్ మెమోరియల్ లెక్చర్ అవార్డు.
* 2014: విజేత, ఆస్ట్రేలియన్ రీసెర్చ్ కౌన్సిల్ చేత జార్జినా స్వీట్ ఆస్ట్రేలియన్ లారేట్ ఫెలోషిప్.
* 2015: విజేత, ఆస్ట్రేలియన్ 100 ఉమెన్ ఆఫ్ ఇన్ఫ్లుయెన్స్ 2015 లో ఇన్నోవేషన్ వర్గం.
* 2016:2016 ఫైనలిస్ట్, ఎన్ఎస్డబ్ల్యు ప్రీమియర్ అవార్డు ఫర్ ఉమెన్ ఆఫ్ ది ఇయర్.
* 2018: ఆస్ట్రేలియన్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్స్ (ఎఫ్ఏఏ) కు ఎన్నికైన ఫెలో 
* 2019: విజేత, ఆమె గ్రీన్ స్టీల్ ఆవిష్కరణకు బిహెచ్ఈఆర్టి (బిజినెస్ హయ్యర్ ఎడ్యుకేషన్ రౌండ్ టేబుల్ అవార్డు 
* 2022: విజేత, ఎన్ఎస్డబ్ల్యు ఆస్ట్రేలియన్ ఆఫ్ ది ఇయర్
* 2022: విజేత, విజ్ఞాన శాస్త్ర అవగాహనను ప్రోత్సహించినందుకు సెలెస్టినో యురేకా బహుమతి 
* 2023: విజేత, ఆస్ట్రేలియన్ గుడ్ డిజైన్ అవార్డులలో భాగంగా ఉమెన్ ఇన్ డిజైన్ అవార్డు 
* 2025: ఆస్ట్రేలియా డే హానర్స్లో ఆర్డర్ ఆఫ్ ఆస్ట్రేలియా అధికారిగా నియమితులయ్యారు.

## మూలాలు

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
గెయిల్ ఓంవెడ్ట్

**గెయిల్ ఓమ్వేడ్ట్** (ఆగస్టు 2, 1941 - ఆగష్టు 25, 2021) అమెరికాలో జన్మించిన భారతీయ సామాజికవేత్త, మానవ హక్కుల కార్యకర్త. ఆమె గొప్ప రచయిత్రి, భారతదేశంలో కుల వ్యతిరేక ఉద్యమం, దళిత రాజకీయాలు, మహిళా పోరాటాలపై అనేక పుస్తకాలను ప్రచురించింది. దళిత, కుల వ్యతిరేక ఉద్యమాలు, పర్యావరణ, రైతు, మహిళా ఉద్యమాల్లో ముఖ్యంగా గ్రామీణ మహిళలతో కలిసి పనిచేశారు.

## పనులు.
ఓమ్వెడ్ట్ పరిశోధనా వ్యాసం ఒక వలసవాద సమాజంలో సాంస్కృతిక తిరుగుబాటు: పశ్చిమ భారతదేశంలో బ్రాహ్మణేతర ఉద్యమం, 1873-1930 (1976 పుస్తకం పునర్ముద్రణ) (న్యూఢిల్లీ, మనోహర్, 2011).

ఓంవేద్ అకడమిక్ రచనలో తరగతి, కులం, లింగ సమస్యలపై అనేక పుస్తకాలు, వ్యాసాలు ఉన్నాయి, ముఖ్యంగా:

* కలోనియల్ సొసైటీలో సాంస్కృతిక తిరుగుబాటుః మహారాష్ట్రలో బ్రాహ్మణేతర ఉద్యమం (సైంటిఫిక్ సోషలిస్ట్ ఎడ్యుకేషన్ ట్రస్ట్, 1966) 
* "మేము ఈ జైలును ధ్వంసం చేస్తాము!.... భారతీయ మహిళలు పోరాటంలో" (జెడ్, 1980) 
* "మహిళలపై హింసః భారతదేశంలో కొత్త ఉద్యమాలు, కొత్త సిద్ధాంతాలు" (మహిళల కోసం కాళి, 1991) 
* రీఇన్వెంటింగ్ రివల్యూషన్ః న్యూ సోషల్ మూవ్మెంట్స్ ఇన్ ఇండియా (1993) 
* *లింగం, సాంకేతికతః అభివృద్ధి చెందుతున్న ఆసియా దర్శనాలు* (1994) 
* దళితులు, ప్రజాస్వామ్య విప్లవంః డాక్టర్ అంబేద్కర్, కలోనియల్ ఇండియాలో దళిత ఉద్యమం (1994)  (సేజ్ ఇండియా, 1994) 
* దళిత్ విజన్స్ః ది యాంటికాస్ట్ మూవ్మెంట్ అండ్ ఇండియన్ కల్చరల్ ఐడెంటిటీ (ఓరియంట్ లాంగ్మన్, 1995) 
* *గ్రోయింగ్ అప్ అన్టచబుల్ః ఎ దళిత ఆటోబయోగ్రఫీ* (రోమాన్ అండ్ లిటిల్ఫీల్డ్, 2000) 
* *భారతదేశంలో బౌద్ధమతంః బ్రాహ్మణవాదం, కులాన్ని సవాలు చేయడం* (సేజ్ ఇండియా, 2003) 
* "అంబేద్కర్ః టువర్డ్స్ యాన్ ఎన్లైటెన్డ్ ఇండియా" (పెంగ్విన్, 2005) 
* *సీకింగ్ బేగంపురాః ది సోషల్ విజన్ ఆఫ్ యాంటికాస్ట్ ఇంటెలెక్చువల్స్* (న్యూఢిల్లీ, నవయాన, 2009) 
* "కులాన్ని అర్థం చేసుకోవడంః బుద్ధుడి నుండి అంబేద్కర్ వరకు, అంతకు మించి" (న్యూ ఢిల్లీః ఓరియంట్ బ్లాక్ స్వాన్, 2011) 
* ఆమె ప్రచురించిన భారత్ పటాంకర్ తో కలిసి టుకోబా పాటలు (అనువాదాలు)  (మనోహర్, 2012)  
* జోతిరావ్ ఫూలే అండ్ ది ఐడియాలజీ ఆఫ్ సోషల్ రివల్యూషన్ ఇన్ ఇండియా 

## అవార్డులు

* గౌరవ వుడ్రో విల్సన్ ఫెలోషిప్, 1964-65 
* భారతదేశంలో ఆంగ్లంలో బోధకుడిగా ఫుల్బ్రైట్ ఫెలోషిప్, 1963-1964 
* యూనివర్శిటీ ఆఫ్ కాలిఫోర్నియా గ్రాడ్యుయేట్ ఫెలోషిప్లు, 1964-65,1965-66 
* అమెరికన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇండియన్ స్టడీస్, జూనియర్ ఫెలోషిప్ ఫర్ పిహెచ్డి రీసెర్చ్ ఇన్ ఇండియా ఆన్ ది నాన్ బ్రాహ్మణ మూవ్మెంట్ ఇన్ మహారాష్ట్ర, జనవరి-డిసెంబర్ 1971 
* అమెరికన్ అసోసియేషన్ ఆఫ్ యూనివర్శిటీ ఉమెన్, ఫెలోషిప్ ఫర్ రీసెర్చ్ ఆన్ "ఉమెన్స్ మూవ్మెంట్ ఇన్ ఇండియా", జనవరి-డిసెంబర్ 1975 
* సావిత్రిబాయి ఫూలే పురస్కార్, పద్మశ్రీ కవివర్య నారాయణ్ సుర్వే సర్వజనిక్ వాకనాలే, నాసిక్, 2002 
* డాక్టర్ అంబేద్కర్ చేతనా అవార్డు, మానవవాడి రచనా మంచ్ పంజాబ్, ఆగస్టు 2003 
* ఎబిపి మాఝా సన్మాన్ పుర్స్కర్, 2012 
* మాతోశ్రీ భీమబాయి అంబేద్కర్ అవార్డు (2012) 
* విఠల్ రామ్జీ షిండే అవార్డు, ఏప్రిల్ 2015 
* ఇండియన్ సోషియోలాజికల్ సొసైటీ నుండి జీవితకాల సాఫల్య పురస్కారం, 2018 

## మూలాలు

వర్గం:2021 మరణాలు
వర్గం:1941 జననాలు
వర్గం:Webarchive template wayback links
అను చౌదరి

**అను చౌదరి** ఒక భారతీయ నటి, ఆమె ప్రధానంగా ఒడియా, తెలుగు, చత్తీస్గఢ్, బెంగాలీ, హిందీ చిత్రాలలో పనిచేస్తుంది. ఆమె 65కి పైగా చిత్రాల్లో నటించారు. ఆమె తొలి ఒడియా చిత్రం మా గోజా బయానీ.

## ఫిల్మోగ్రఫీ

### రాష్ట్ర అవార్డులు
అను నాలుగు సార్లు ఉత్తమ నటిగా అద్భుతమైన ఒరిస్సా రాష్ట్ర చలనచిత్ర పురస్కారాలు అందుకుంది.

* 2001-ఒరిస్సా స్టేట్ ఫిల్మ్ అవార్డ్స్, *గారే సింధురా ధరే లుహా*
* 2002-ఒరిస్సా రాష్ట్ర చలనచిత్ర పురస్కారాలు, *రాఖీ బంధిలి మో రాఖీబా మన*
* 2004-ఒరిస్సా స్టేట్ ఫిల్మ్ అవార్డ్స్, *ఓం శాంతి ఓం*
* 2005-ఒరిస్సా స్టేట్ ఫిల్మ్ అవార్డ్స్, సషు ఘర చలిజిబి*సాషు ఘర చలిజిబి*

### అంతర్జాతీయ అవార్డులు

* 2006-4వ ఇంటర్నేషనల్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్ ఆఫ్ ఇండియా, నోయిడాలో కథాంతరకు ఉత్తమ నటి అవార్డు
* 2011-లాస్ ఏంజిల్స్ మూవీ అవార్డ్స్లో నిర్వాణకు 13వ ఉత్తమ నటి అవార్డు

## మూలాలు

వర్గం:21వ శతాబ్దపు భారతీయ నటీమణులు
వర్గం:హిందీ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు
వర్గం:బెంగాలీ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:ఒరియా సినిమా నటీమణులు
వర్గం:భారతీయ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
మీరా పైబీ

thumb|మణిపూర్కు చెందిన మీరా పైబిస్ రాత్రి కవాతు చేయడానికి సిద్ధమవుతున్నారు.
thumb|జ్వాలయ్యే టార్చ్లను పట్టుకున్న మీటై మహిళలు మీరా పైబిస్ విగ్రహాలు, ఎంఎంఆర్సి, యూనిటీ పార్క్, ఖంగాబోక్, తౌబాల్లో ఏర్పాటు చేయబడ్డాయి.
**మీరా పైబి** (మహిళా టార్చ్ బేరర్స్) భారత రాష్ట్రమైన మణిపూర్ లో ఒక మీటీ మహిళా సామాజిక ఉద్యమం. "పౌర సమాజ సంరక్షకులు"గా పిలువబడే మీరా పైబి ప్రస్తుత కక్చింగ్ జిల్లాలో 1977 నాటిది. మహిళలు రాత్రిపూట నగర వీధుల్లో కవాతు చేసేటప్పుడు తీసుకువెళ్ళే మండే టార్చ్ ల నుండి దీనికి ఈ పేరు వచ్చింది. అమాయకులపై పారామిలిటరీ, సాయుధ దళాల యూనిట్లు చేస్తున్న మానవ హక్కుల ఉల్లంఘనలను సరిదిద్దాలని కోరుతూ గస్తీగా, నిరసనగా వారు అలా చేస్తారు. మణిపూర్ ప్రజలు స్వయం నిర్ణయాధికారం, రాజకీయ స్వయంప్రతిపత్తి, స్వాతంత్ర్యం కోసం పోరాడుతున్న సమయంలో మీరా పైబి సంస్థను స్థాపించారు.

మణిపూర్ లో ప్రభుత్వ దౌర్జన్యాలు, మానవ హక్కుల ఉల్లంఘనలకు వ్యతిరేకంగా పోరాడుతున్న అతిపెద్ద అట్టడుగు, పౌర ఉద్యమం మీరా పైబి అని టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా పేర్కొంది. మాదక ద్రవ్యాల దుర్వినియోగం, మహిళలపై నేరాలు, సాయుధ దళాల ప్రత్యేక అధికారాల చట్టం (ఏఎఫ్ ఎస్ పీఏ)లకు వ్యతిరేకంగా పోరాడుతున్నామని ఉద్యమ నేతల్లో ఒకరైన ఎ.కె.జానకి లీమా చెప్పారు. వీటిపై పోరాటం కొనసాగిస్తామన్నారు.

## నేపథ్యం
మణిపూర్ లో మహిళా సామాజిక ఉద్యమాలు బ్రిటీష్ పాలన నాటివి. అటువంటి రెండు ఉద్యమాలను సమిష్టిగా నుపి లాన్ (మహిళా యుద్ధం) అని పిలుస్తారు. మహిళల తిరుగుబాటు, మీరా పైబి కంటే ముందు ఉంది. మొదటిది 1904 లో ఇంఫాల్ లోయకు చెందిన మహిళలు మణిపూర్ లోని బ్రిటిష్ అధికారుల అసిస్టెంట్ సూపరింటెండెంట్ కు వ్యతిరేకంగా నిరసన వ్యక్తం చేశారు, ఎందుకంటే అతని ఇంటిని నిర్మించడానికి కబాస్ నుండి టేకు కలపను సేకరించాలని ఆయన ఆదేశించారు. నిరసన తెలిపిన మహిళలు స్థానికంగా ఇరుగుపొరుగు వారే. ఈ మహిళల నిరసనను ముగించడానికి బ్రిటిష్ అధికారులు రాష్ట్రం వెలుపల నుండి బలగాలను రప్పించారు.  1939 లో బలవంతపు బియ్యం ఎగుమతికి నిరసనగా రెండవ ఉద్యమం సంభవించింది, ఇది స్థానిక ప్రజలలో ఆకలికి కారణమైంది. దాదాపు 99% మంది మహిళలు శాంతియుతంగా నిరసన తెలిపి దర్బార్ (ప్రభుత్వ అథారిటీ)కి వినతిపత్రం సమర్పించారు. ఈ ఉద్యమం రైస్ మిల్లులను బలవంతంగా మూసివేసి చివరికి బియ్యం ఎగుమతిని ఆపడంలో విజయవంతమైంది. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం తరువాత రాష్ట్రంలో సంస్కరణలను ప్రవేశపెట్టడంలో నుపి లాన్ ముందంజలో ఉన్నారు. 1939 నాటి సంఘటనలను స్మరించుకుంటూ మీరా పైబి ఏటా డిసెంబరు 12ను "మహిళా యుద్ధ దినోత్సవం"గా జరుపుకుంటారు.

1970వ దశకం చివరిలో నిషా బండి మహిళా ఉద్యమం అభివృద్ధి చెందింది. దీని మూలాలు మద్యపానం, మాదకద్రవ్యాల వ్యసనంపై పోరాడుతున్న మెయిటీ మహిళల క్రియాశీలతకు కారణమని చెప్పవచ్చు. మహిళలు ఇంఫాల్ వీధుల్లో, మణిపూర్ లోని ఇతర ప్రాంతాల్లో లాంతర్లు పట్టుకుని, మత్తులో ఉన్నవారిని మందలించి, మద్యం దుకాణాలకు నిప్పుపెట్టారు. వారి చర్యలతో రాష్ట్రంలో మద్యనిషేధ చట్టాలు అమల్లోకి వచ్చాయి. 1970 ల చివరలో పౌర అశాంతి కాలం, ఇది మణిపూర్లో భూగర్భ తిరుగుబాటు ఉద్యమాన్ని స్థాపించింది. సాయుధ దళాల ప్రత్యేక అధికారాల (అస్సాం, మణిపూర్) చట్టం 1958 తిరుగుబాటును ఎదుర్కోవడంలో పారామిలటరీ దళాలు, పోలీసులు అపరిమితమైన అధికారాన్ని ఉపయోగించడానికి అనుమతించింది, ఫలితంగా అనేక మంది అమాయక యువకుల అరెస్టు, చిత్రహింసలు, మరణాలు సంభవించాయి. ఇంఫాల్ వీధుల్లో, రాష్ట్రంలోని ఇతర ప్రాంతాల్లో నిషా బందీలు హింసాత్మక కార్యకలాపాలు, నిరసనలు, కవాతులతో సామాజికంగా క్రియాశీలకంగా మారారు.

నిషా బాండీస్ పోడాన్లు (పెద్ద-దుష్ట కిరోసిన్ దీపాలు), లాల్టైన్ (హిందీ, లాంతరు) ను మోసుకెళ్లారు, కాని మండే టార్చ్ లకు మారిన తరువాత, వారు మీరా పైబిగా పిలువబడ్డారు.

## మూలాలు
ఆస్మా ఖాన్

**అస్మా ఖాన్** (జననం జూలై 1969) భారత సంతతికి చెందిన బ్రిటీష్ రెస్టారెంట్, వంటల రచయిత్రి. లండన్ లోని సోహోలో డార్జిలింగ్ ఎక్స్ ప్రెస్ రెస్టారెంట్ ను నిర్వహిస్తున్న ఆమె చెఫ్స్ టేబుల్ అనే డాక్యుమెంటరీ సిరీస్ ఆరో సీజన్ లో ప్రొఫైల్ చేశారు.

2019 లో బిజినెస్ ఇన్సైడర్ వారి "ఫుడ్ అండ్ డ్రింక్లో 100 కూల్ పీపుల్" జాబితాలో ఖాన్ను నంబర్ 1 గా పేర్కొంది. 2022 లో వరల్డ్ ఫుడ్ ప్రోగ్రామ్ ఆమెను చెఫ్ అడ్వకేట్గా పేర్కొంది, 2024 లో టైమ్ ఆమెను సంవత్సరపు 100 అత్యంత ప్రభావవంతమైన వ్యక్తులలో ఒకరిగా పేర్కొంది.

## ప్రారంభ జీవితం, విద్య
ఖాన్ 1969 జూలైలో జన్మించారు కలకత్తాలో పెరిగారు.  ఈమెకు ఒక అక్క ఒక తమ్ముడు ఉన్నారు. కోరుకున్న కొడుకుకు బదులు రెండో కుమార్తె పుట్టిందని ఆమె కుటుంబం కన్నీరుమున్నీరుగా విలపించింది. ఖాన్ అభిప్రాయం ప్రకారం ఒక కుటుంబం రెండవ కుమార్తెను కలిగి ఉన్నందుకు అనుభవించే నిరాశ గురించి భారతదేశంలో "చెదరని నిశ్శబ్దం ఉంది". తనను, తన తోబుట్టువులను తన తల్లిదండ్రులు సమానంగా చూసుకునేవారని, ఆమె, ఆమె తల్లి "నేను చాలా చిన్నతనంలోనే శాంతించారు" అని ఆమె చెప్పింది. ఆమె తండ్రి పశ్చిమ ఉత్తర ప్రదేశ్ కు చెందిన రాజ్ పుత్. ఆమె తల్లి పశ్చిమ బెంగాల్కు చెందినది, 1970, 1980 లలో క్యాటరింగ్ వ్యాపారం చేసింది. ఖాన్ ప్రకారం, ఆమె తండ్రి, తాత భారతదేశంలో కార్మికులను సంఘటితం చేయడానికి పనిచేశారు.  ఖాన్ కలకత్తాలోని లా మార్టినియర్ కు హాజరయ్యారు.

ఖాన్ కు పెద్దలు కుదిర్చిన వివాహం జరిగింది, వెంటనే ఆమె భర్తతో కలిసి 1991 లో కేంబ్రిడ్జ్ కు మారింది. ఆమె ఎప్పుడూ వంట నేర్చుకోలేదు, ఆమె తినే వంటకాలను కోల్పోయింది.ఆమె మొదట కేంబ్రిడ్జిలో నివసించే అత్త నుండి వంట నేర్చుకోవడం ప్రారంభించింది. ఆమె అత్త మరణించిన తరువాత, ఖాన్ తన తల్లి, కుటుంబ వంటమనిషితో పాఠాలను కొనసాగించడానికి కొన్ని నెలల సందర్శన కోసం భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చారు. ఆమె ఫ్రాన్సిస్ లామ్తో తన తల్లి నుండి వంట నేర్చుకోవడం వారి సంబంధానికి సహాయపడిందని చెప్పింది.

1996 లో ఆమె భర్త బోధించడానికి లండన్ లోని ఎస్ ఒఎఎస్ విశ్వవిద్యాలయానికి వెళ్ళారు, ఖాన్ లండన్ లోని కింగ్స్ కాలేజ్ లో న్యాయశాస్త్రం అభ్యసించడం ప్రారంభించారు. 2012లో బ్రిటిష్ కాన్స్టిట్యూషనల్ లాలో పీహెచ్డీ పట్టా పొందారు.

## గుర్తింపు
2022 లో, ఆమె యునైటెడ్ కింగ్డమ్కు చెఫ్ అడ్వకేట్ (డబ్ల్యూఎఫ్పి గుడ్విల్ అంబాసిడర్) గా ఐరాస వరల్డ్ ఫుడ్ ప్రోగ్రామ్ చేత నియమించబడింది, ఆక్స్ఫర్డ్లోని క్వీన్స్ కాలేజీ గౌరవ ఫెలోగా నియమించబడింది. 2024 లో టైమ్ వారి 100 అత్యంత ప్రభావవంతమైన వ్యక్తుల జాబితాలో ఆమెను చేర్చింది.

## వ్యక్తిగత జీవితం
ఖాన్ ముస్తాక్ అనే విద్యావేత్తను వివాహం చేసుకున్నారు.  ఖాన్ ప్రకారం, అతను ఆమె ఆహారానికి అభిమాని కాదు, సాధారణ వంటకాలను ఇష్టపడతారు, ఆమె ఆహారాన్ని చాలా సంక్లిష్టంగా చూస్తారు. ఈ దంపతులకు ఇద్దరు కుమారులు ఉన్నారు.

## మూలాలు

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1969 జననాలు
భన్వారీ దేవి

**భన్వరీ దేవి** (బహ్వేరీ దేవి అని కూడా పిలుస్తారు) రాజస్థాన్ లోని భతేరికి చెందిన భారతీయ సామాజిక కార్యకర్త, ఆమె 1992 లో వారి కుటుంబంలో బాల్యవివాహాన్ని నిరోధించడానికి ఆమె చేసిన ప్రయత్నాలకు ఆగ్రహించిన పురుషులచే సామూహిక అత్యాచారానికి గురైంది. ఆ తర్వాత పోలీసులు ఆమె వ్యవహరించిన తీరు, నిందితులను కోర్టు నిర్దోషులుగా ప్రకటించడం జాతీయ, అంతర్జాతీయ మీడియా దృష్టిని ఆకర్షించి, భారత మహిళా హక్కుల ఉద్యమంలో మైలురాయిగా నిలిచింది.

## జీవితచరిత్ర
భన్వరీ దేవి ఒక కుల కుమ్హర్ (కుమ్మరి) కుటుంబానికి చెందినది, రాష్ట్ర రాజధాని జైపూర్ నుండి 55 కిలోమీటర్ల (34 మైళ్ళు) దూరంలో ఉన్న భారత రాష్ట్రమైన రాజస్థాన్ లోని భటేరి అనే గ్రామంలో నివసించింది. గ్రామంలో ఎక్కువ మంది ప్రజలు భన్వారీల కంటే కుల సోపానక్రమంలో ఉన్నతంగా ఉన్న గుర్జార్ సామాజిక వర్గానికి చెందినవారు. 1990వ దశకంలో గ్రామంలో బాల్యవివాహాలు సర్వసాధారణం, కుల వ్యవస్థ ఆధిపత్యంలో ఉండేది. భన్వరికి ఐదారేళ్ల వయసులో మోహన్ లాల్ ప్రజాపత్ తో వివాహం జరిగింది. ఆమె యుక్తవయసులో ఉండగానే భటేరిలో నివసించడానికి వచ్చింది. వీరికి నలుగురు సంతానం. ఇద్దరు కూతుళ్లు, ఇద్దరు కుమారులు.. పెద్ద కుమార్తె నిరక్షరాస్యురాలు, ఆమె ఇద్దరు కుమారులు జైపూర్లో నివసిస్తున్నారు, పనిచేస్తున్నారు, చిన్న కుమార్తె రామేశ్వరి బ్యాచిలర్ ఆఫ్ ఎడ్యుకేషన్ డిగ్రీని పొందింది, ఒక పాఠశాలలో ఆంగ్ల భాషను బోధిస్తుంది.

## ఒక సతీన్ గా
1985 లో, భన్వరీ దేవి రాజస్థాన్ ప్రభుత్వం నడుపుతున్న మహిళా అభివృద్ధి ప్రాజెక్టు (డబ్ల్యుడిపి) లో భాగంగా పనిచేసే సాథిన్ ("స్నేహితురాలు") అనే అట్టడుగు కార్యకర్తగా మారింది. ఉద్యోగంలో భాగంగా భూమి, నీరు, అక్షరాస్యత, ఆరోగ్యం, ప్రజాపంపిణీ వ్యవస్థ, కరువు సహాయక చర్యల్లో కనీస వేతనాల చెల్లింపు వంటి అంశాలను చేపట్టారు.1987 లో, ఆమె పొరుగు గ్రామానికి చెందిన మహిళపై అత్యాచార యత్నం ప్రధాన సమస్యను చేపట్టింది. ఈ కార్యక్రమాలన్నింటికీ ఆమె గ్రామ సభ్యుల పూర్తి మద్దతు లభించింది. ఏదేమైనా, 1992 లో, భన్వరీ బాల్యవివాహం  సమస్యను తీసుకున్నప్పుడు తనను తాను దూరం చేసుకున్నారు, ఇది చట్టవిరుద్ధమైనప్పటికీ భారతదేశంలో ఇప్పటికీ విస్తృతంగా ఆచరణలో ఉంది.

### భన్వారీ జోక్యం
1992 లో, రాజస్థాన్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం వివాహాలకు పవిత్రమైన తేదీగా భావించే అఖాతీజ్ పండుగకు ముందు పక్షం రోజుల్లో బాల్య వివాహాలకు వ్యతిరేకంగా ప్రచారం ప్రారంభించాలని నిర్ణయించింది. ఈ పండుగ సమయంలో అనేక బాల్య వివాహాలు జరుగుతాయి. బాల్యవివాహాలు నిర్వహించవద్దని స్థానిక గ్రామస్థులను ఒప్పించే బాధ్యతను డబ్ల్యుడిపి సభ్యులకు అప్పగించారు, ఈ పనిని భన్వారీ, జిల్లా మహిళా అభివృద్ధి సంస్థ (డిడబ్ల్యుడిఎ) సభ్యులతో కలిసి చేపట్టారు. ఈ ప్రచారాన్ని గ్రామస్థులు పెద్దగా పట్టించుకోలేదు, గ్రామపెద్ద లేదా ప్రధాన్ తో సహా స్థానిక నాయకుల నుండి వ్యతిరేకతను ఎదుర్కొన్నారు.
## పరిణామం
భారతీయ జనతా పార్టీకి చెందిన రాష్ట్ర ఎమ్మెల్యే కన్హయ్య లాల్ మీనా ఇప్పుడు నిర్దోషులుగా ప్రకటించిన ఐదుగురు నిందితుల కోసం రాష్ట్ర రాజధాని జైపూర్లో విజయోత్సవ ర్యాలీని నిర్వహించారు, అతని రాజకీయ పార్టీ మహిళా విభాగం భన్వారీని అబద్ధాలకోరుగా అభివర్ణించడానికి ర్యాలీకి హాజరైంది.

## సినిమాలలో
2000లో జగ్ ముంద్రా భన్వరీ కథ ఆధారంగా బవాందర్ అనే సినిమాను విడుదల చేశారు.

## మూలాలు

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
ప్రజ్ఞ మోహన్

**ప్రజ్ఞ మోహన్** (జననం 19 అక్టోబర్ 1994) గుజరాత్ లోని అహ్మదాబాద్ కు చెందిన ఒక భారతీయ త్రయం. 2022లో బర్మింగ్హామ్లో జరిగిన కామన్వెల్త్ గేమ్స్లో భారత ట్రయథ్లాన్ అరంగేట్రానికి నాయకత్వం వహించింది. ఆమె ప్రపంచంలోనే భారతదేశం అత్యున్నత ర్యాంకింగ్ ట్రయాథ్లెట్. ఒలింపిక్ క్రీడల్లో ట్రయథ్లాన్ అరంగేట్రం కోసం ఆమె భారతదేశం ఉత్తమ పందెంగా పరిగణించబడుతుంది. 2019లో ట్రయథ్లాన్ వరల్డ్కప్లో భారత్ కు ప్రాతినిధ్యం వహించిన తొలి ట్రయాథ్లెట్గా రికార్డు సృష్టించింది. ఆమె ప్రస్తుత, అనేకసార్లు దక్షిణాసియా, జాతీయ ట్రయథ్లాన్ ఛాంపియన్, దక్షిణ ఆసియా క్రీడలు, జాతీయ క్రీడలలో బంగారు పతకాలు గెలుచుకుంది.

2015లో రాష్ట్ర అత్యున్నత క్రీడా పురస్కారం ఏకలవ్య అవార్డు (సీనియర్)తో సత్కరించారు. ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ చార్టర్డ్ అకౌంటెంట్స్ ఆఫ్ ఇండియా నుంచి క్వాలిఫైడ్ చార్టర్డ్ అకౌంటెంట్ కూడా.

## ప్రారంభ వృత్తి
మోహన్ 1994 అక్టోబర్ 19న గుజరాత్ లోని అంకలేశ్వర్ లో జన్మించారు. ఆమె తన రెండు సంవత్సరాల వయస్సులోనే మోడిగార్డ్ టౌన్షిప్లోని స్విమ్మింగ్ పూల్లో స్విమ్మింగ్ నేర్చుకుంది. ఆమె సామర్థ్యాన్ని గమనించిన ఆమె తల్లిదండ్రులు 2002 లో ఆమెను 45 రోజుల కోచింగ్ శిబిరానికి పంపారు. మూడవ తరగతి చదువుతున్నప్పటికీ స్విమ్మింగ్ లో ప్రావీణ్యం సంపాదించిన ఆమె తన పాఠశాల నిర్వహించిన దూర స్విమ్మింగ్ ఈవెంట్ లో హైస్కూల్ విద్యార్థులను ఓడించింది. ఆమె ఎనిమిదేళ్ల వయస్సులో అల్వార్లో జరిగిన సిబిఎస్ఇ వెస్ట్ జోన్ పోటీలో పాల్గొనడం ద్వారా పోటీ స్విమ్మింగ్ను ప్రారంభించింది.  2003 లో, ఆమె కుటుంబం గుజరాత్లోని అతుల్కు మారిన తరువాత, ఆమెకు కోచ్ లేకుండా పోయింది, అతుల్ లిమిటెడ్ టౌన్షిప్లో సొంతంగా శిక్షణ పొందవలసి వచ్చింది. కాంస్యం నుంచి స్వర్ణం వరకు సాగిన రాష్ట్ర పోటీల్లో మోహన్ క్రమంగా తన ప్రదర్శనను మెరుగుపరుచుకుంది. 2006లో తొలిసారి స్విమ్మింగ్ నేషనల్స్ కు అర్హత సాధించింది. 

2004 లో, మోహన్ తన పాఠశాల 5 కిలోమీటర్లు (3.1 మైళ్ళు) మినీ మారథాన్ లో పాల్గొని రెండవ స్థానంలో నిలిచింది. ఆ తర్వాత ఆమె ఓర్పుతో పరుగెత్తడం ప్రారంభించింది. 2007 లో కుటుంబం అహ్మదాబాద్కు మారింది. కమలేష్ నానావతి పర్యవేక్షణలో జాతీయ చాంపియన్లు వందితా దరియాల్, మానా పటేల్ లతో కలిసి శిక్షణ పొందిన డెబ్బై ఐదు రోజుల్లోనే ఆమె రాష్ట్ర చాంపియన్ షిప్ లో ప్రథమ స్థానంలో నిలిచింది. స్విమ్మింగ్, రన్నింగ్ క్రీడలను కలిపి, ఆమె 2008 లో సబ్-జూనియర్ జాతీయ ఆక్వాథ్లాన్లో కాంస్య పతకం గెలుచుకుంది. 

హైస్కూల్లో చదువుకునే రోజుల్లోనే సైక్లింగ్ చేయడం మొదలుపెట్టింది. జనవరి, 2013 లో, ఆమె అమ్దావాద్ మునిసిపల్ కార్పొరేషన్ నిర్వహించిన ప్రారంభ 50 కిలోమీటర్ల (31 మైళ్ళు) సైకిల్ రేసులో విజయం సాధించింది. ఆమె వివిధ విభాగాలలో మొత్తం 127 రాష్ట్ర ఛాంపియన్షిప్ పతకాలు గెలుచుకుంది. డిసెంబరు 2013 లో, ఆమె 24 వ గుజరాత్ స్టేట్ ఆక్వాథ్లాన్ మహిళల విభాగంలో బంగారు పతకం గెలుచుకుంది, 2014 సీనియర్ నేషనల్ ట్రయథ్లాన్ ఛాంపియన్షిప్కు అర్హత సాధించింది.

## ట్రయథ్లాన్ కెరీర్
కుడి|thumb|315x315px|2021 జాతీయ రోడ్ సైక్లింగ్ ఛాంపియన్షిప్లో మోహన్
మహారాష్ట్రలోని నాసిక్ లో జరిగిన 2014 సీనియర్ నేషనల్ ట్రయథ్లాన్ ఛాంపియన్ షిప్ లో మోహన్ బంగారు పతకం సాధించాడు. తరువాత, ఆమె నేపాల్ లోని పోఖారాలో జరిగిన తన మొదటి అంతర్జాతీయ మీట్ - 2014 దక్షిణాసియా ట్రయథ్లాన్ ఛాంపియన్ షిప్ లో రజత పతకం సాధించింది.

## మూలాలు

వర్గం:గుజరాత్ క్రీడాకారులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1994 జననాలు
నియోలా పెరీరా

**నియోలా సిబిల్ పెరీరా** (జననం 18 ఏప్రిల్ 2000) తీరప్రాంత రాష్ట్రమైన గోవాలో పర్యావరణ ఆందోళనలకు వ్యతిరేకంగా వాదించడానికి ప్రసిద్ధి చెందిన భారతీయ పర్యావరణ కార్యకర్త. చికాలిమ్ యూత్ ఫార్మర్స్ క్లబ్ (సివైఎఫ్సి) లో చురుకుగా పాల్గొంటున్న ఆమె #SaveMollem ప్రచారంలో గణనీయమైన పాత్ర పోషించారు. పెరీరా, యువతతో కలిసి, మూడు లీనియర్ ప్రాజెక్టులను వ్యతిరేకించడంలో గళమెత్తారు; డబుల్ ట్రాకింగ్, జాతీయ రహదారి విస్తరణ, పశ్చిమ కనుమల గుండా విద్యుత్ లైన్ల ప్రసారం.

## ప్రారంభ జీవితం, విద్య
నియోలా సిబిల్ పెరీరా ఏప్రిల్ 18, 2000 న గోవాలోని వాస్కోడిగామాలో శాంటానా పెరీరా, మారియా డాలీ శాంటియాగో దంపతులకు జన్మించింది. ఈమె ముగ్గురు సంతానంలో మూడవది, ఇద్దరు అన్నలు ఉన్నారు. పెరీరా చికాలిమ్ కు చెందినవారు. ఆమె రెజీనా ముండి ఉన్నత పాఠశాలలో చదువుకుంది, అక్కడ ఆమె 2015-2016 విద్యా సంవత్సరంలో హేస్ హౌస్ కెప్టెన్గా పనిచేసింది.

అదే సంవత్సరంలో, పెరీరా, మీరా రోకాతో కలిసి హేస్ హౌస్ కు నాయకత్వం వహించి వార్షిక క్రీడా ఈవెంట్ లో వరుసగా మూడవసారి ఇంటర్-హౌస్ ఛాంపియన్ షిప్ లో విజయం సాధించింది. ఏప్రిల్ 2021 లో, ఆమె ఒక నిర్దిష్ట విద్యా సంస్థలో వ్యాపారంలో స్పెషలైజేషన్ చేసిన అండర్ గ్రాడ్యుయేట్గా తన చదువును కొనసాగించింది, దీని పేరు వెల్లడించలేదు.

డిసెంబర్ 2022 నాటికి, పెరీరా భారతదేశంలోని చెన్నైకి చెందిన విద్యార్థి, ఇండియన్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ సర్వీస్లో చేరాలనే ఆకాంక్షలతో.

## వ్యక్తిగత జీవితం
thumb|గోవాలోని పిలార్లో క్రియేటివ్ కాన్వాస్ 2017లో పెరీరా ప్రదర్శన.
పెరీరా ఒక గాయని. 2018 అక్టోబరు 14 న, ఆమె అసలు కొంకణి సోలో గానాన్ని గుర్తించడానికి అంకితమైన 'నైటింగేల్ ఆఫ్ గోవా' పోటీలో టీనేజ్ విభాగంలో 2 వ రన్నరప్ స్థానాన్ని సాధించింది. పిలార్ మ్యూజిక్ అకాడమీ ఆఫ్ ది పిలార్ ఫాదర్స్ నిర్వహించిన ఈ పోటీలు మార్గోవాలోని రవీంద్ర భవన్ లో జరిగాయి.

రాబర్ట్ స్వాన్ అనే బ్రిటిష్ సాహసికుడు చెప్పిన మాటల నుండి పెరీరా లోతైన ప్రేరణ పొందారు, అతను గ్రహం సంరక్షణకు మరొకరు బాధ్యత తీసుకుంటారనే నమ్మకంపై ఆధారపడినప్పుడు ఈ గ్రహానికి కలిగే గణనీయమైన ప్రమాదాన్ని ఎత్తి చూపారు. ఈ కోట్ పెరీరాతో లోతుగా ప్రతిధ్వనించింది, పర్యావరణ సవాళ్లను ఎదుర్కోవడంలో ఆమె వ్యక్తిగత నిబద్ధతను రగిలించింది. మేధావులు, తోటి ప్రకృతి ఔత్సాహికులతో సహకార ప్రయత్నాలలో నిమగ్నమైన పెరీరా ప్రారంభ ప్రేరణ పర్యావరణాన్ని పరిరక్షించడానికి, రాబోయే తరాలకు సుస్థిర భవిష్యత్తును భద్రపరచాలనే అభిరుచిగా అభివృద్ధి చెందింది.

## ఇతర పనులు.
చికలిమ్ లోని సెయింట్ ఫ్రాన్సిస్ జేవియర్ చర్చికి చెందిన చికాలిమ్ పారిష్ యూత్ గ్రూపులో పెరీరా చురుగ్గా పాల్గొంటున్నారు. 2019లో డయోసీసన్ యూత్ సెంటర్ నిర్వహించిన యూత్ కనెక్ట్ అనే కార్యక్రమంలో పాల్గొనే అవకాశం లభించింది. ఓల్డ్ గోవాలో ఉన్న సెయింట్ జోసెఫ్ వాజ్ స్పిరిచ్యువల్ రెన్యువల్ సెంటర్ లో ఈ కార్యక్రమం జరిగింది. తన సహచరుడు సెడ్రిక్ తో కలిసి గోవాలోని వివిధ ప్రాంతాలకు చెందిన 133 మందికి పైగా యువకులు ఈ కార్యక్రమానికి హాజరయ్యారు.
thumb|2014 లో సెయింట్ ఫ్రాన్సిస్ జేవియర్ చర్చి
2019 లో, పెరీరా "ది గివింగ్ ట్రీ" అనే దాతృత్వ కార్యక్రమం ప్రారంభంలో చురుకుగా పాల్గొన్నాడు. చికాలిమ్ లోని సెయింట్ ఫ్రాన్సిస్ జేవియర్ చర్చికి అనుబంధంగా ఉన్న యువజన బృందం ఈ కార్యక్రమానికి నాయకత్వం వహించింది. నిరుపేద పిల్లలకు బహుమతులు అందించడం ద్వారా పండుగ క్రిస్మస్ సీజన్లో ఆర్థిక ఇబ్బందులను ఎదుర్కొంటున్న కుటుంబాలకు సహాయం అందించడం ఈ స్వచ్ఛంద సంస్థ ప్రధాన లక్ష్యం.

## మూలాలు

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:2000 జననాలు
వర్గం:Articles with hAudio microformats
శుభవి ఆర్య

**శుభవి ఆర్య** ఒక భారతీయ యానిమేటర్, సినీ దర్శకురాలు.

ఆమె 16 సంవత్సరాల చిన్న వయస్సులోనే కటౌట్ స్టాప్-మోషన్ యానిమేటెడ్ చిత్రం అడ్వెంచర్స్ ఆఫ్ మాలియాను రూపొందించి బాగా ప్రసిద్ధి చెందింది.

2015 లో, ఆమె దర్శకత్వం వహించి యానిమేటెడ్ ది అడ్వెంచర్స్ ఆఫ్ మాలియాను యానిమేట్ చేసింది, ఇది 11 అంతర్జాతీయ చలన చిత్ర అవార్డులకు నామినేట్ చేయబడింది, వీటిలో 3 అవార్డులను ఆస్ట్రేలియాలోని కలర్టేప్ ఇంటర్నేషనల్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్లో గౌరవ ప్రస్తావన విదేశీ చలనచిత్ర పురస్కారం, యునైటెడ్ స్టేట్స్లోని గ్లోబల్ ఇండిపెండెంట్ ఫిల్మ్ అవార్డ్స్లో ఉత్తమ అండర్ 18 ఫిల్మ్ మేకర్తో సహా గెలుచుకుంది.

## ప్రారంభ జీవితం, నేపథ్యం
శుభవి ఆర్య భారతదేశంలోని న్యూఢిల్లీలో జన్మించింది. శుభవి తండ్రి జైబీర్ సింగ్ ఆర్య ఇండియన్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ సర్వీస్ ఆఫీసర్ కాగా, తల్లి మీనాక్షి ఆర్య వెటర్నరీ సర్జన్, ఇద్దరూ భారత ప్రభుత్వంలో పనిచేస్తున్నారు. ఆమె తల్లి మీనాక్షి ఆర్య కూడా నార్త్ డకోటా స్టేట్ యూనివర్సిటీ నుంచి సాఫ్ట్ వేర్ ఇంజినీరింగ్ లో ఎంబీఏ, ఎంఎస్ పూర్తి చేశారు. ఆమెకు సాత్విక్ ఆర్య అనే తమ్ముడు ఉన్నాడు.

## దర్శకురాలిగా ఫిల్మోగ్రఫీ

## యానిమేటర్గా ఫిల్మోగ్రఫీ

## చలనచిత్ర పురస్కారాలు, నామినేషన్లు

## మూలాలు

వర్గం:ఢిల్లీ వ్యక్తులు
వర్గం:1998 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
శ్వేతా చౌదరి

thumb|8వ ఆసియా ఎయిర్‌గన్ ఛాంపియన్‌షిప్ 2015లో చౌదరి బంగారు , వెండి పతకాలు గెలుచుకున్నారు.**శ్వేతా చౌదరి** (జననం 3 జూలై 1986), **శ్వేతా సింగ్** అని కూడా పిలుస్తారు, భారతీయ క్రీడాకారిణి, ఆమె 10 మీటర్ల ఎయిర్ పిస్టల్ , 25 మీటర్ల స్పోర్ట్స్ పిస్టల్ ఈవెంట్లలో పోటీపడుతుంది.

2014లో, ఇంచియాన్‌లో జరిగిన 2014 ఆసియా క్రీడల్లో, చౌదరి మహిళల ఎయిర్ పిస్టల్ ఈవెంట్‌లో కాంస్య పతకాన్ని గెలుచుకుంది, ఫైనల్‌లో 176.4 పాయింట్లు సాధించి, ఈ క్రీడల్లో భారతదేశం గెలుచుకున్న మొదటి పతకం ఇది.

2009లో, దోహాలో జరిగిన 2009 ఆసియా ఎయిర్ గన్ ఛాంపియన్‌షిప్‌లో, చౌదరి ఎయిర్ పిస్టల్ ఈవెంట్‌లో ఫైనల్‌లో 381 పాయింట్లతో కాంస్య పతకాన్ని గెలుచుకున్నాడు.

## కెరీర్
చౌదరి 1997లో 5వ తరగతి చదువుతున్నప్పటి నుండి షూటర్‌గా ప్రాక్టీస్ చేస్తోంది. ఒక సంవత్సరం లోపు, ఆమె సీనియర్ జాతీయ జట్టులోకి ప్రవేశించింది. 2000 సంవత్సరంలో, 14 సంవత్సరాల వయస్సులో, ఆమె రికార్డు స్థాయిలో విజయాలతో సీనియర్ జాతీయ ఛాంపియన్‌గా నిలిచింది. 2006 లో ONGC మద్దతు ఇచ్చే వరకు ఆమె హర్యానా రాష్ట్రం తరపున ఆడింది. 2002లో మాంచెస్టర్‌లో జరిగిన కామన్వెల్త్ క్రీడల్లో చౌదరి, షీలా కనుంగోతో కలిసి రజత పతకాన్ని గెలుచుకున్నారు.

చౌదరి సాధించిన ఇతర ముఖ్యమైన విజయాలలో 2006లో జరిగిన 15వ ఆసియా క్రీడలలో రజత పతకం (జట్టు) గెలుచుకోవడం కూడా ఉంది. 2014లో ఇంచియాన్‌లో జరిగిన ఆసియా క్రీడల్లో ఆమె వ్యక్తిగత కాంస్య పతకాన్ని కూడా గెలుచుకుంది. ఆమె సెప్టెంబర్ 2015లో భారతదేశంలోని న్యూఢిల్లీలో జరిగిన 8వ ఆసియా ఎయిర్‌గన్ షూటింగ్ ఛాంపియన్‌షిప్‌లో వ్యక్తిగత రజత పతకాన్ని గెలుచుకుంది.

చౌదరి ఎయిర్ పిస్టల్‌లో ఆరుసార్లు జాతీయ ఛాంపియన్,  పాకిస్తాన్‌లో జరిగిన 2004 SAF గేమ్స్‌లో 3 బంగారు పతకాలు, 2010లో న్యూఢిల్లీలో జరిగిన 8వ కామన్వెల్త్ షూటింగ్ ఛాంపియన్‌షిప్‌లో 3 బంగారు పతకాలు సహా దాదాపు 117 జాతీయ,  43 అంతర్జాతీయ పతకాలను సాధించింది. ఈ పోటీలో ఆమె వ్యక్తిగత బంగారు పతకం, వ్యక్తిగత బ్యాడ్జ్ పతకం,  పుష్పాంజలి రాణాతో కలిసి 'అండ్ పెయిర్' ఈవెంట్‌ను గెలుచుకుంది. భారతదేశంలోని గౌహతిలో జరిగిన 12వ SAF క్రీడలు 2016లో ఆమె 2 బంగారు పతకాలను (వ్యక్తిగతంగా,  జట్టుగా) గెలుచుకుంది. ఆమెకు ఒలింపిక్ గోల్డ్ క్వెస్ట్ మద్దతు ఇచ్చింది.

శ్వేత గువో కంటే 138.3 నుండి 137.9 వరకు ఆధిక్యంలో ఉండగా, ఆమె ఆందోళన చెందింది,  8.4 యొక్క పేలవమైన మార్కును అనుసరించి షూట్-ఆఫ్‌ను బలవంతం చేసింది, దీనిలో ఆమె 10.7 స్కోర్ చేసింది, అయితే ఆమె చైనా ప్రత్యర్థి 10.0తో మాత్రమే ఎలిమినేట్ అయ్యింది.

శ్వేత మాట్లాడుతూ, గత మూడు రోజులుగా కొరియా కస్టమ్స్ వద్ద తన సాధారణ ఆయుధం లేకుండానే పోరాడాల్సి వచ్చిందని, భారతదేశం నుండి వారికి పంపిన సంఖ్య ఆయుధంలోని దానితో సరిపోలడం లేదని అన్నారు. కానీ కాల్పులు జరిపిన వారు తమ ఆయుధాలను మారుస్తూనే ఉన్నారని ఆమె చెప్పినందున ఆమె ఎవరినీ నిందించాలనుకోలేదు.

## అవార్డులు
2004లో, హర్యానా ప్రభుత్వం చౌదరిని పిస్టల్ షూటింగ్‌లో అత్యుత్తమ ప్రతిభకు భీమ్ అవార్డుతో గుర్తింపు ఇచ్చింది.

## మూలాలు

వర్గం:హర్యానా మహిళా క్రీడాకారులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1986 జననాలు
కెహకాశన్ బసు

**కెహ్కాషన్ బసు** ఎమ్ఎస్ఎమ్(జననం జూన్ 5, 2000) యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్కు చెందిన కెనడియన్ పర్యావరణ, మానవ హక్కుల కార్యకర్త . బసు శాంతి, బాలల హక్కులు, సుస్థిర అభివృద్ధి కోసం విద్య, అణు నిరాయుధీకరణ, లింగ సమానత్వం, వాతావరణ న్యాయం కోసం కూడా వాదించారు. ఆమె గ్రీన్ హోప్ ఫౌండేషన్ వ్యవస్థాపక-అధ్యక్షురాలు, వరల్డ్ ఫ్యూచర్ కౌన్సిల్ అతి పిన్న వయస్కురాలైన కౌన్సిలర్ ప్రపంచ మతాల పార్లమెంటు అతి పిన్న వయస్కురాలైన ట్రస్టీ, కిడ్స్ రైట్స్ యూత్ సభ్యురాలు, ఇంటర్నేషనల్ చిల్డ్రన్స్ పీస్ ప్రైజ్ 2016 విజేత.

## జీవితచరిత్ర
కెహ్కాషన్ జూన్ 5, 2000 న దుబాయ్లో కోల్కతాకు చెందిన భారతీయ తల్లిదండ్రులకు జన్మించారు. 8 సంవత్సరాల వయస్సులో, ఆమె చెట్లను నాటడం, యువతను రీసైకిల్ చేయడానికి ఏర్పాటు చేయడం ప్రారంభించింది. 11 సంవత్సరాల వయస్సులో, ఆమె ఇండోనేషియాలో జరిగిన టిఎన్ఎస్ఎ చిల్డ్రన్ అండ్ యూత్ కాన్ఫరెన్స్లో ప్రసంగించారు, మరుసటి సంవత్సరం యునైటెడ్ నేషన్స్ కాన్ఫరెన్స్ ఆన్ సస్టెయినబుల్ డెవలప్మెంట్ (రియో +20) లో విలేకరుల సమావేశంలో మాట్లాడిన అతి పిన్న వయస్కురాలిగా రికార్డు సృష్టించారు.

చెట్ల పెంపకం వంటి క్షేత్రస్థాయి చర్యలతో సహా ఐక్యరాజ్యసమితి సుస్థిర అభివృద్ధి లక్ష్యాలను (ఎస్డిజి) బోధించడం, అమలు చేసే లక్ష్యంతో ఆమె 2012 లో గ్రీన్ హోప్ ఫౌండేషన్ను స్థాపించారు. ఈ సంస్థ వాతావరణ న్యాయంలో కమ్యూనిటీ-కేంద్రీకృత ప్రాజెక్టుల ద్వారా సుస్థిర అభివృద్ధి లక్ష్యాలలో యువతను కూడా భాగస్వామ్యం చేస్తుంది, భూమి క్షీణతను ఆపడం, స్థిరమైన వినియోగం, పునరుత్పాదక శక్తిని ప్రోత్సహించడం, జీవవైవిధ్యాన్ని పరిరక్షించడం, అలాగే లింగ సమానత్వం, సామాజిక న్యాయం. ప్రస్తుతం కెనడా, సురినామ్, యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్, ఒమన్, ఖతార్, బహ్రయిన్, యునైటెడ్ స్టేట్స్, ఇండోనేషియా, మలేషియా, కంబోడియా, ఆస్ట్రేలియా, కెన్యా, బహమాస్, చిలీ, వియత్నాం, సీషెల్స్, స్వీడన్, నెదర్లాండ్స్, డెమొక్రటిక్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ కాంగో, పెరూ, శ్రీలంక, భారతదేశం, నేపాల్, బంగ్లాదేశ్, కిరిబాటి, లైబీరియాలలో మొత్తం 3000 మందికి పైగా సభ్యులతో, ఈ సంస్థ సుస్థిర అభివృద్ధి లక్ష్యాల అమలు చుట్టూ వర్క్షాప్లు, సమావేశాలను నిర్వహించడం ద్వారా పనిచేస్తుంది. బసు దుబాయ్ లోని డేరా ఇంటర్నేషనల్ స్కూల్ లో చదువుకున్నారు, కెనడాలోని టొరంటోలోని నార్త్ టొరంటో కాలేజియేట్ ఇన్ స్టిట్యూట్ నుండి పట్టభద్రురాలైయ్యారు.

## అవార్డులు, గుర్తింపు

* బసు 2016లో అంతర్జాతీయ బాలల శాంతి బహుమతి గెలుచుకున్నారు.
* బసు 2016లో ఐక్యరాజ్యసమితి మానవ హక్కుల విజేతగా గుర్తింపు పొందారు.
* 2018లో కెనడాలో ప్రభావవంతమైన టాప్ 25 మహిళలలో ఒకరిగా బసు పేరు పొందారు.
* 2020 వసంతకాలంలో నేషనల్ జియోగ్రాఫిక్ యంగ్ ఎక్స్ప్లోరర్గా బసు జాబితా చేయబడింది.
* బసు 2020లో మొదటి వాయిసెస్ యూత్ అవార్డును అందుకున్నారు.
* బసు 2021లో ఫోర్బ్స్ 30 అండర్ 30 ఎంపికైంది-విద్య విభాగంలో అతి పిన్న వయస్కురాలు.
* 2021లో ఒక యువత అక్షరాస్యతకు గణనీయమైన సహకారం అందించినందుకు బసు ప్రపంచ అక్షరాస్యత అవార్డును గెలుచుకున్నారు.
* బసుకు 2022లో మెరిటోరియస్ సర్వీస్ మెడల్ ఆఫ్ కెనడా (సివిల్ డివిజన్) లభించింది.

## మూలాలు

వర్గం:2000 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
జూపల్లి మోహనరావు

జూపల్లి మోహనరావు(జననం 11 th June, 1945, మరణం 23rd July 2024) సొంత ఊరు నెల్లూరుజిల్లా వెంకటగిరి, ఆయన తండ్రి ధర్మారావు వెంకటగిరి ఆర్.వీ.ఎం.హైస్కూల్ హెడ్ మాస్టర్ గా చేశారు. ఈయన వెంకటిగిరి రాజ బంధువులు.
మోహనరావు నెల్లూరు వీ.ఆర్.కాలేజీలో బీ.ఎస్.సి(1964) చదివి, కొద్దికాలం బొంబాయి శివారు ప్రదేశాల్లో వనస్పతి ఉత్పత్తిచేసే కాటన్ గ్రీస్ ఫ్యాక్టరీలో పనిచేశాడు. మోహరావు ఎత్తు, రూపం, రంగు విదేశీయుడి వలె ఉండడంతో అందరు తనను ప్రత్యేకంగా చూచేవారు. హైదరాబాదులో మోహనరావు నూజివీడు జమీందారు పి.ఆర్.అప్పారావు  (బాబాయి) ఇంట్లో ఉంటూ ఉద్యోగప్రయత్నం చేశాడు. బాబాయిగారి ద్వారా బ్రూక్ బాండ్ టి కంపెని మేనజర్ Mr Henry గారితో పరిచయం అయింది. ఆయనను "టి టేస్టర్" ఉద్యోగం ఇప్పించమని మోహనరావు కోరాడు. ఆ వుద్యోగం బాధ్యతలు ఏమిటో తనకు అసలు తెలియవు. ఎక్కడో చదివాడు ఆ ఉద్యోగులకు ఎక్కువ జీతం ఇస్తారని. "టి టేస్టర్" ఉద్యోగం అస్సాం టి తోటలలో చేయాలి, నీవు చిన్నవాడివి, అంతదూరం పోవద్దు, ఇక్కడే షా వాలెస్ కంపెనీ మేనేజర్ తో మాట్లాడి 'వైన్ టేస్టర్' ఉద్యోగం వెయిస్తాను చేరు" అన్నారు. అన్నట్లే షా వాలెస్ ఫ్యాక్టరీ మేనేజర్ Robert Guyతో మాట్లాడి, షా వాలెస్ వైనరీస్ లో 'వైన్ టేస్టర్' ఉద్యోగం ఇప్పించారు. అలా యాదృచ్ఛికంగా మోహనరావు జీవితం వైన్ టేస్టర్ గా 250 రూపాయల జీతంతో మొదలయింది.

మోహనరావు బాబాయి (నూజివీడు జమీందారు పి.ఆర్.అప్పారావు) ఇంట్లో ఉండి ఉద్యోగం  చేస్తూ, పైఅధికారి శ్రీ ఖురానా వద్ద వైన్ ఉత్పత్తులకు సంబంధించిన విషయాలు తెలుసుకొంటూ వచ్చారు. వైన్ ఉత్పత్తుల ఖరీదు నిర్ణయించడం, కాస్టు అకౌంటింగ్ అధ్యయనం మరొక అధికారి నాగ్ వద్ద నేర్చుకొన్నారు.

1968 లో Mr Guy మైసూర్ నీలంద్రాక్ష రకాలు ఖరీదు చేయను కర్ణాటక వెళుతూ మోహనారావును వెంట తీసుకొనిపోయి, వైన్ రకాలు, ద్రాక్ష వ్యవసాయం వంటి అనేక విషయాలు బోధించారు. తర్వాత షా వాలెస్ సంస్త కర్ణాటక, మహారాష్ట్రల్లో ద్రాక్షపళ్ళు ఖరీదు చేసే బాధ్యత మోహనారావుకు అప్పగించింది. ఆరోజుల్లో వైన్ ఉత్పత్తిమీద ప్రభుత్వాల అదుపు ఉండేది కాదు. ఆంధ్రప్రదేశ్ లో వైన్ తయారీ, పంపిణీ వంటి బాధ్యతలు కంపెనీ మోహనారావుకు అప్పగించింది. 1992లో షావాలెస్ మోహనరావును ఫ్రాన్స్, జర్మనీ దేశాలకు వైన్ తయారీ అధ్యయనానికి పంపించింది. క్రమంగా తనకు "వైన్ మేకర్" గా దేశమంతా గుర్తింపు వచ్చింది. Old Tawaran brand ను మోహనారావు వ్యాపార దక్షత ద్వారా అనేక రాష్ట్రాలలో ప్రవేశపెట్టి దానికి గుర్తింపు తెచ్చారు. వైన్ ఉత్పత్తిలో, మంచి వైన్ తయారీల బాధ్యత కంపెనీ తనకు అప్పగించింది. 
మోహనరావు ఉద్యోగ విరమణ తర్వాత అనేక వైనరీలకు సలహాదారుగా వ్యవహరిస్తూ, స్వల్ప అనారోగ్యంతో 2024 నవెంబరు 22న బెంగుళూరులో 82 ఏళ్ళ వయసులో చనిపోయారు.

మూలాలు :  జమీన్ రయితు, 2021 డిశంబరు 3వ తారీకు సంచిక: "వైనరీలు, ద్రాక్షతోటల నడుమ జూపల్లి మోహనరావు స్వప్నప్రయాణం"
లలితా బాబర్

**లలితా బాబర్** (జననం 2 జూన్ 1989) ఒక భారతీయ లాంగ్ డిస్టెన్స్ రన్నర్ . ఆమె మహారాష్ట్రలోని సతారా జిల్లాలోని ఒక చిన్న గ్రామంలో జన్మించింది. ఆమె ప్రధానంగా 3000 మీటర్ల స్టీపుల్‌చేజ్‌లో పోటీపడుతుంది, ప్రస్తుత భారత జాతీయ రికార్డ్ హోల్డర్, అదే ఈవెంట్‌లో ప్రస్తుత ఆసియా ఛాంపియన్.

ఫెడరేషన్ ఆఫ్ ఇండియన్ ఛాంబర్స్ ఆఫ్ కామర్స్ అండ్ ఇండస్ట్రీ (FICCI) , భారత యువజన వ్యవహారాలు , క్రీడల మంత్రిత్వ శాఖ నిర్వహించిన ఇండియా స్పోర్ట్స్ అవార్డ్స్ 2015లో బాబర్ స్పోర్ట్స్ పర్సన్ ఆఫ్ ది ఇయర్‌గా ఎంపికైనది.

## ప్రారంభ జీవితం , జూనియర్ కెరీర్
బాబర్ 1989 జూన్ 2న భారతదేశంలోని మహారాష్ట్రలోని సతారా జిల్లాలోని మోహి అనే గ్రామంలో ఒక రైతు కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఆమె తరచుగా కరువులతో బాధపడే ప్రాంతంలో జన్మించింది, ఇది ఆ ప్రాంతంలోని వ్యవసాయాన్ని ప్రతికూలంగా ప్రభావితం చేస్తుంది.

బాబర్ చిన్న వయసులోనే లాంగ్ డిస్టెన్స్ రన్నర్‌గా అథ్లెటిక్స్‌లో తన కెరీర్‌ను ప్రారంభించింది. 2005 లో పూణేలో జరిగిన U-20 జాతీయ ఛాంపియన్‌షిప్‌లో ఆమె తన మొదటి బంగారు పతకాన్ని గెలుచుకుంది 

## కెరీర్
thumb|2016 వేసవి ఒలింపిక్స్ మహిళల 3000 మీటర్ల స్టీపుల్‌చేజ్ ఫైనల్‌లో బబ్బర్ ( ''ఎడమ'' నుండి మొదటిది).
బాబర్ తన కెరీర్‌ను ట్రాక్ అండ్ ఫీల్డ్ అథ్లెటిక్స్‌లో లాంగ్ డిస్టెన్స్ రన్నర్‌గా ప్రారంభించింది.

2014 లో, ఆమె ముంబై మారథాన్‌లో హ్యాట్రిక్ విజేతగా నిలిచింది. ఆసియా క్రీడలు, కామన్వెల్త్ క్రీడల వంటి బహుళ విభాగాల ఈవెంట్లలో పతకం గెలవాలని నిశ్చయించుకుని, మారథాన్‌లో విజయం సాధించిన తర్వాత, జనవరి 2014లో ఆమె 3000 మీటర్ల స్టీపుల్‌చేజ్‌కు మారింది. 2014లో దక్షిణ కొరియాలోని ఇంచియాన్‌లో జరిగిన ఆసియా క్రీడల్లో, ఆమె ఫైనల్‌లో 9:35.37 సమయంలో గమ్యాన్ని చేరుకుని కాంస్య పతకాన్ని గెలుచుకుంది. ఈ ప్రక్రియలో, ఆమె సుధా సింగ్ పేరిట ఉన్న జాతీయ రికార్డును బద్దలు కొట్టింది.

2015 ఆసియా ఛాంపియన్‌షిప్‌లో, బాబర్ 9:34.13 సమయంలో లక్ష్యాన్ని పరిష్కరించడానికి బంగారు పతకాన్ని గెలుచుకుంది , తన వ్యక్తిగత రికార్డు, భారత జాతీయ రికార్డు , ఆటల రికార్డును బద్దలు కొట్టింది. ఈ ప్రక్రియలో, ఆమె 2016 వేసవి ఒలింపిక్స్‌కు అర్హత సాధించింది. ఆమె 2015 ముంబై మారథాన్‌లో 2:38:21 సమయంలో తన వ్యక్తిగత అత్యుత్తమ స్కోరుతో మారథాన్‌లో 2016 సమ్మర్ ఒలింపిక్‌కు అర్హత సాధించింది. ఆమె బీజింగ్‌లో జరిగిన 2015 ప్రపంచ ఛాంపియన్‌షిప్‌లో తన క్వాలిఫైయింగ్ హీట్‌లో 9:27.86 సమయంతో మళ్ళీ ఆ రికార్డును బద్దలు కొట్టింది.  స్టీపుల్‌చేజ్ ఫైనల్‌కు అర్హత సాధించిన తొలి భారతీయ మహిళగా, ఆమె ఫైనల్‌లో ఎనిమిదో స్థానంలో నిలిచింది.

ఏప్రిల్ 2016లో, ఆమె న్యూఢిల్లీలో జరిగిన ఫెడరేషన్ కప్ నేషనల్ అథ్లెటిక్స్ ఛాంపియన్‌షిప్‌లో 9:27.09 సమయంతో జాతీయ రికార్డును మరోసారి మెరుగుపరిచింది. రియో డి జనీరో సమ్మర్ ఒలింపిక్స్‌లో, ఆమె తన హీట్స్‌లో 9:19.76 సమయంతో దానిని మెరుగుపరుచుకుని, ఫైనల్‌కు అర్హత సాధించింది , ఈ ప్రక్రియలో 32 సంవత్సరాలలో ఏదైనా ట్రాక్ ఈవెంట్‌లో ఫైనల్‌లోకి ప్రవేశించిన మొదటి భారతీయురాలిగా నిలిచింది. ఫైనల్‌లో, ఆమె 9:22.74 సమయంతో 10వ స్థానంలో నిలిచింది.

## అవార్డులు
స్పోర్ట్స్ పర్సన్ ఆఫ్ ది ఇయర్ అవార్డులు (2015), ఫెడరేషన్ ఆఫ్ ఇండియన్ ఛాంబర్స్ ఆఫ్ కామర్స్ అండ్ ఇండస్ట్రీ , యువజన వ్యవహారాలు , క్రీడల మంత్రిత్వ శాఖ

ఫెడరేషన్ ఆఫ్ ఇండియన్ ఛాంబర్స్ ఆఫ్ కామర్స్ అండ్ ఇండస్ట్రీ, యువజన వ్యవహారాలు , క్రీడల మంత్రిత్వ శాఖ ద్వారా ఇండియా స్పోర్ట్స్ అవార్డులు (2015)

భారత ప్రభుత్వంచే అర్జున అవార్డు 

## మూలాలు

వర్గం:అర్జున అవార్డు గ్రహీతలు
వర్గం:మహారాష్ట్ర మహిళా క్రీడాకారులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1989 జననాలు
రీతూ రాణి

**రీతు రాణి** (జననం 29 డిసెంబర్ 1991) భారతీయ మాజీ ఫీల్డ్ హాకీ క్రీడాకారిణి, ఈమె భారత మహిళల జాతీయ ఫీల్డ్ హాకీ జట్టుకు ప్రాతినిధ్యం వహించింది. ఆమె జాతీయ జట్టు కెప్టెన్‌గా కూడా పనిచేసింది. ఆమె హాఫ్ బ్యాక్ గా ఆడుతుంది. రాణి జట్టును పతకాలు గెలుచుకునే ప్రదర్శనలకు నాయకత్వం వహించింది, ముఖ్యంగా 2014 ఆసియా క్రీడలలో కాంస్య పతకం సాధించింది. ఆమె కెప్టెన్సీలో జట్టు 2014–15 మహిళల ఎఫ్ఐహెచ్ హాకీ వరల్డ్ లీగ్ సెమీఫైనల్స్‌లో ఐదవ స్థానంలో నిలిచిన తర్వాత 36 సంవత్సరాల తర్వాత ఒలింపిక్స్‌కు అర్హత సాధించింది.

ప్రారంభ జీవితం , వృత్తి

రీతు రాణి 1991 డిసెంబర్ 29న హర్యానాలో జన్మించింది. ఆమె హర్యానాలోని షహాబాద్ మార్కండలోని శ్రీ గురునానక్ దేవ్ సీనియర్ హయ్యర్ సెకండరీ స్కూల్‌లో పాఠశాల విద్యను అభ్యసించింది. ఆమె 9 సంవత్సరాల వయస్సులో హాకీలోకి అడుగుపెట్టి, షహాబాద్ మార్కండలోని షహాబాద్ హాకీ అకాడమీలో శిక్షణ పొందింది. రాణి 2014 వరకు ఇండియన్ రైల్వేస్‌లో ఉద్యోగం చేసింది, ఆ తర్వాత ఆమె హర్యానా పోలీస్‌లో చేరడానికి రాజీనామా చేసింది. రాణి షహాబాద్‌లోని షహాబాద్ హాకీ అకాడమీలో శిక్షణ పొందింది.

## కెరీర్
రాణి 2006లో దోహాలో జరిగిన ఆసియా క్రీడలలో సీనియర్ జట్టులోకి అడుగుపెట్టింది. ఆమె మాడ్రిడ్‌లో 2006 ప్రపంచ కప్ ఆడిన భారత జట్టులో సభ్యురాలు, , ఆ సమయంలో 14 సంవత్సరాల వయస్సులో, ఆమె జట్టులో అతి పిన్న వయస్కురాలు. రష్యాలోని కజాన్‌లో జరిగిన 2009 ఛాంపియన్స్ ఛాలెంజ్ II లో, భారతదేశం టోర్నమెంట్‌ను గెలుచుకుంది, రాణి ఎనిమిది గోల్స్‌తో టాప్ స్కోరర్‌గా నిలిచింది. ఆమె 2011 లో జట్టు కెప్టెన్‌గా నియమితులయ్యారు. ఆమె నాయకత్వంలో, ఆ జట్టు కౌలాలంపూర్‌లో జరిగిన 2013 ఆసియా కప్‌లో , దక్షిణ కొరియాలోని ఇంచియాన్‌లో జరిగిన 2014 ఆసియా క్రీడల్లో మూడవ స్థానంలో నిలిచింది.

2015 వేసవిలో భారతదేశం 2014–15 మహిళల ఎఫ్ఐహెచ్ హాకీ వరల్డ్ లీగ్ యొక్క రౌండ్ 2 కు ఆతిథ్యం ఇచ్చినప్పుడు, రాణి జట్టును అగ్రస్థానంలో నిలబెట్టి తదుపరి దశకు అర్హత సాధించేలా చేసింది. ఆంట్వెర్ప్‌లో జరిగిన వరల్డ్ లీగ్ సెమీఫైనల్స్‌లో కూడా ఆమె జట్టుకు నాయకత్వం వహించింది , ఆ జట్టు వర్గీకరణ మ్యాచ్‌లో ఉన్నత స్థానంలో ఉన్న జపాన్‌ను ఓడించి ఐదవ స్థానంలో నిలిచింది. ఆ విధంగా భారత మహిళా జాతీయ ఫీల్డ్ హాకీ జట్టు ఆమె కెప్టెన్సీలో 1980 వేసవి ఒలింపిక్స్ తర్వాత మొదటిసారిగా 2016 వేసవి ఒలింపిక్స్‌కు అర్హత సాధించింది.

2016 వేసవి ఒలింపిక్స్‌కు అర్హత సాధించడం గురించి రాణి ఇలా అన్నారు:

నేను 10 సంవత్సరాలుగా ఒలింపిక్స్‌లో ఆడాలని కలలు కంటున్నాను. ఈ బృందానికి నాయకత్వం వహించడం గౌరవంగా ఉంది. ఈ అమ్మాయిలలో చాలా మంది జూనియర్ ప్రపంచ కప్‌లో (పతకం) గెలిచారు. అగ్రశ్రేణి జట్లతో పోటీ పడటం రియోలో ఏమి ఆశించాలో మాకు నేర్పింది. మా సీనియర్లు కూడా ఎంపిక కావడానికి ప్రయత్నించారు, కానీ ఫైనల్‌లో ఓడిపోయారు, 2012లో దక్షిణాఫ్రికా చేతిలో ఓడిపోయారు. కానీ ఈ జట్టు ప్రత్యేకమైనది.

## అవార్డులు, రివార్డులు , గుర్తింపు
అర్జున అవార్డు - 2016 

## మూలాలు

వర్గం:అర్జున అవార్డు గ్రహీతలు
వర్గం:హర్యానా మహిళా క్రీడాకారులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1991 జననాలు
జరీనా (కళాకారిణి)

వృత్తిపరంగా జరీనాగా ప్రసిద్ధి చెందిన **జరీనా హష్మీ** (16 జూలై 1937 - 25 ఏప్రిల్ 2020), న్యూయార్క్ నగరానికి చెందిన భారతీయ అమెరికన్ కళాకారిణి, ప్రింట్ మేకర్. డ్రాయింగ్, ప్రింట్ మేకింగ్, శిల్పకళలో ఆమె కృషి ఉంది. మినిమలిస్ట్ ఉద్యమంతో ముడిపడి ఉన్న ఆమె రచన ప్రేక్షకురాలి నుండి ఆధ్యాత్మిక ప్రతిస్పందనను రేకెత్తించడానికి నైరూప్య, రేఖాగణిత రూపాలను ఉపయోగించింది.

## అవార్డులు, ఫెలోషిప్లు

* 2007: రెసిడెన్సీ, రిచ్మండ్ విశ్వవిద్యాలయం, రిచ్మ్ండ్, వర్జీనియా
* 2006: రెసిడెన్సీ, మోంటాల్వో ఆర్ట్స్ సెంటర్, సారాటోగా, కాలిఫోర్నియా
* 2002: రెసిడెన్సీ, విలియమ్స్ కాలేజ్, విలియమ్స్టౌన్, మసాచుసెట్స్
* 1994: రెసిడెన్సీ, ఆర్ట్-ఓమి, ఓమి, న్యూయార్క్
* 1991: రెసిడెన్సీ, ఉమెన్స్ స్టూడియో వర్క్షాప్, రోసెండేల్, న్యూయార్క్
* 1990: అడాల్ఫ్, ఎస్తేర్ గోట్లీబ్ ఫౌండేషన్ గ్రాంట్, న్యూయార్క్ ఫౌండేషన్ ఫర్ ది ఆర్ట్స్ ఫెలోషిప్
* 1989: గ్రాండ్ ప్రైజ్, ఇంటర్నేషనల్ బైఎనియల్ ఆఫ్ ప్రింట్స్, భోపాల్, ఇండియా
* 1985: న్యూయార్క్ ఫౌండేషన్ ఫర్ ది ఆర్ట్స్ ఫెలోషిప్, న్యూయార్క్
* 1984: ప్రింట్ మేకింగ్ వర్క్షాప్ ఫెలోషిప్, న్యూయార్క్
* 1974: జపాన్ ఫౌండేషన్ ఫెలోషిప్, టోక్యో
* 1969: ప్రింట్ మేకింగ్ కోసం ప్రెసిడెంట్స్ అవార్డు, ఇండియా

## సోలో ప్రదర్శనలు

## మూలాలు

వర్గం:2020 మరణాలు
వర్గం:1937 జననాలు
యమునబాయి వైకర్

**యమునాబాయి వైకర్** (31 డిసెంబరు 1915 - 15 మే 2018)భారతీయ జానపద కళాకారిణి, మరాఠీ జానపద సంప్రదాయాలైన లావణి, తమషాలలో ఆమె నైపుణ్యానికి ప్రసిద్ధి చెందింది, ఇవి సంగీతం, నృత్యాలతో కూడిన జానపద కళారూపాలు, కళా ప్రక్రియల యొక్క ప్రముఖ ప్రతిరూపాలలో ఒకరిగా నివేదించబడింది. సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీత , ఆమెను 2012లో భారత ప్రభుత్వం నాల్గవ అత్యున్నత భారతీయ పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీతో సత్కరించింది.

## జీవిత చరిత్ర
యమునాబాయి మహారాష్ట్రలోని సతారా జిల్లాలోని మహాబలేశ్వర్ సమీపంలోని నునేకలమే గ్రామంలో కొల్హాటి సమాజానికి చెందిన కుటుంబంలో జన్మించింది. ఆమె తండ్రి తాగుబోతు అని, ఆమె తల్లి బస్సులు నడిపేదని, ఐదుగురు పిల్లలలో పెద్దది అయిన యమునునాబాయి తన తల్లితో కలిసి వీధి నృత్యాలు చేసేదని తెలిసింది. 10 సంవత్సరాల వయస్సులో, ఆమె ఒక జానపద కళా బృందంలో చేరింది, అక్కడే ఆమె మొదటి లావణి పాఠాలు నేర్చుకుంది. తరువాత, ఆమె తండ్రి వారితో చేరినప్పుడు, కుటుంబం *తమాషా* బృందాన్ని ఏర్పాటు చేసింది, ఆమె తండ్రి ధోల్కీ వాయిస్తుండగా బాయి, ఆమె బంధువు నృత్యం చేశారు.

మంచి సంపాదన కోసం కుటుంబం ముంబైకి తరలివెళ్లింది, యమునాబాయి ముంబై వీధుల్లో లావణి, సినిమా పాటలను ప్రదర్శించడం ప్రారంభించింది. ఆమె వీధి ప్రదర్శనల విజయంతో ప్రోత్సహించబడి, ఆమె ఒక రంగస్థల ప్రదర్శన చేసింది, ఇది 1975 వరకు కొనసాగింది, ఆ సమయంలో సినిమా ప్రజాదరణ, తగ్గుతున్న ప్రేక్షకులు రాబడిని ప్రభావితం చేశారు. తన మేనకోడళ్లను సమీకరించి, కొత్త బృందాన్ని ఏర్పాటు చేసి, తన కెరీర్‌ను పునరుద్ధరించుకోవడానికి యమునాబాయి ప్రయత్నించినప్పటికీ, ఆ ప్రయత్నం విజయవంతం కాలేదు. ఈ కాలంలో, ఆమె వచ్చిన కొల్హాటి తెగ సభ్యుల కోసం తక్కువ ఖర్చుతో కూడిన గృహనిర్మాణ ప్రాజెక్టును పూర్తి చేసినట్లు సమాచారం.

యమునాబాయి ప్రఖ్యాత కథక్ గురువు బిర్జు మహారాజ్ తో వేదికను పంచుకున్నారు, 1975 లో ఢిల్లీలో ప్రదర్శించబడిన ఆమె ప్రదర్శనను బిర్జు మహారాజ్ అభినందించినట్లు సమాచారం.  ఈ ప్రదర్శన ఆమె కెరీర్‌ను మరోసారి పునరుద్ధరించడానికి సహాయపడింది, కోల్‌కతా, భోపాల్, రాయ్‌పూర్ వంటి దేశంలోని ఇతర ప్రాంతాలలో ప్రదర్శన ఇచ్చే అవకాశం ఆమెకు లభించింది.

## మరణం
యమునాబాయి 15 మే 2018న 102 సంవత్సరాల వయసులో మరణించారు.

## అవార్డులు, గుర్తింపులు
యమునాబాయి వైకర్ అనేక అవార్డులు, గౌరవాలను అందుకున్నారు, వాటిలో

* 2012 లో పద్మశ్రీ 
* 1990లో మహారాష్ట్ర రాష్ట్ర అవార్డు,
* సంగీత నాటక అకాడమీ 1995లో యమునాబాయిని వారి వార్షిక అవార్డుతో సత్కరించింది 
* 1997లో సహకార మహర్షి శంకర్రావు మోహితే-పాటిల్ లావని కలవంత్ అవార్డు.
* 2000 సంవత్సరంలో మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం నుండి *అహల్యాబాయి హోల్కర్ అవార్డు* 
* 2010లో *నిలు ఫూలే సమ్మాన్.* 
* 2012లో *ఠాగూర్ రత్న సమ్మాన్* జీవిత సాఫల్య పురస్కారం 
* ఆదిత్య విక్రమ్ బిర్లా .2012లో స్థాపించిన సంగీత కళా కేంద్రం నుండి *ఆదిత్య విక్రమ్ బిర్లా కళాశిఖర అవార్డు* 
* 2014లో ఉత్తుంగ్ వార్షికోత్సవ ఉత్సవంలో *రసిక్మణి శ్రీకృష్ణ పండిట్ ఉత్తుంగ్ గుణగౌరవ్ అవార్డు.* 

## ఇవి కూడా చూడండి

* శీతల్ మహాజన్

* రీతూ రాణి

* లలితా బాబర్

* పూజా రాణి

* శ్వేతా చౌదరి

* మమతా సోధా

## మూలాలు

వర్గం:కేంద్ర సంగీత నాటక అకాడమీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:2018 మరణాలు
వర్గం:1915 జననాలు
శీతల్ మహాజన్

వర్గం:మహారాష్ట్ర క్రీడాకారులు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1982 జననాలు
**శీతల్ మహాజన్ రాణే**  భారతీయ ఎక్స్‌ట్రీమ్ క్రీడాకారిణి, స్కైడైవర్, ఈ క్రీడలో ఎనిమిది ప్రపంచ రికార్డులను కలిగి ఉన్నారు.  ఆమె 10,000 అడుగుల ఎత్తు నుండి అంటార్కిటికాపై వేగవంతమైన ఫ్రీ ఫాల్ జంప్ చేసిన మొదటి మహిళగా, ఉత్తర, దక్షిణ ధ్రువాల రెండింటినీ దూకిన అతి పిన్న వయస్కురాలిగా,  ట్రయల్స్ లేకుండా దానిని ప్రదర్శించిన మొదటి మహిళా జంపర్‌గా ప్రసిద్ధి చెందింది.  భారత ప్రభుత్వం 2011 లో మహాజన్‌ను నాల్గవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీతో సత్కరించింది. 

## జీవిత చరిత్ర
శీతల్ మహాజన్ 1982 సెప్టెంబరు 19న పశ్చిమ భారత రాష్ట్రమైన మహారాష్ట్రలోని జల్గావ్‌లో  మమతా మహాజన్, టాటా మోటార్స్‌లో పనిచేసే ఇంజనీర్ కమలాకర్ మహాజన్ దంపతులకు జన్మించారు.   ఆమె విద్య పూణేలోని ఫెర్గూసన్ కళాశాలలో జరిగింది, అక్కడ ఆమె భూగర్భ శాస్త్రంలో (BSc) పట్టా పొందింది.   ఆమె మొదటి తొలి జంప్ 2004 ఏప్రిల్ 18న ఎటువంటి శిక్షణ లేకుండానే ఉత్తర ధ్రువంపై జరిగింది. జనవరి 2022 వరకు ఆమె 766 జంప్‌లు పూర్తి చేసింది.   

శీతల్ ఫిన్లాండ్‌లో పనిచేస్తున్న సాఫ్ట్‌వేర్ ఇంజనీర్ వైభవ్ రాణేను వివాహం చేసుకుంది. వివాహం యొక్క గంభీరమైన వేడుకను భూమి నుండి 600 అడుగుల ఎత్తులో వేడి గాలి బెలూన్‌లో 19 ఏప్రిల్ 2008న నిర్వహించారు,   ఈ ఘనత లిమ్కా బుక్ ఆఫ్ వరల్డ్ రికార్డ్స్‌లో నమోదు చేయబడింది. ఆ దంపతులకు కవల కుమారులు ఉన్నారు. 

శీతల్ మహాజన్ పూణేలో ఉన్న స్కైడైవింగ్ శిక్షణా కేంద్రమైన *ఫీనిక్స్ స్కైడైవింగ్ అకాడమీ* వ్యవస్థాపకురాలు.   2012 లో స్థాపించబడిన ఈ అకాడమీ, ఆశావహులైన విద్యార్థులకు శిక్షణా సౌకర్యాలను అందిస్తుంది, ప్రపంచవ్యాప్తంగా స్కైడైవింగ్ పోటీలకు విద్యార్థులను సిద్ధం చేస్తుంది. 

## విజయాలు
శీతల్ మహాజన్ దక్షిణ ధ్రువంపై ఫ్రీ ఫాల్ జంప్ చేసిన మొదటి మహిళ, ఇది డిసెంబరు 15, 2006న పూర్తయింది. ఆమె దక్షిణ ధ్రువంపై తన జంప్‌ను పూర్తి చేసినప్పుడు,  ట్రయల్స్ లేకుండానే ఉత్తర, దక్షిణ ధ్రువాలపై విజయవంతంగా జంప్‌లు చేసిన మొదటి మహిళగా కూడా నిలిచింది.  ఈ ప్రయత్నం ఆమె 24 సంవత్సరాల వయస్సులో ఈ ఘనత సాధించిన అతి పిన్న వయస్కురాలిగా నిలిచింది.  వింగ్సూట్ జంప్ చేసిన తొలి భారతీయ మహిళ మహాజన్, US సర్టిఫైడ్ కోచ్. 

అంటార్కిటికాపై ఫ్రీ ఫాల్ పారాచూట్ జంప్ చేసిన మొదటి జట్టుగా ప్రపంచ రికార్డు సృష్టించిన జట్టులో మహాజన్ ఒకరు.  ఆమె 85 మంది భారతీయ స్కైడైవర్ల బృందానికి నాయకత్వం వహించి, ఒక గంటలో గరిష్టంగా టెన్డం జంప్‌లు చేసిన రికార్డును సాధించింది, ఈ జంప్‌లు 25 ఆగస్టు 2014న స్పెయిన్‌లో ప్రదర్శించబడ్డాయి.  2009 ఏప్రిల్ 19న ఆమె 13000 అడుగుల ఎత్తు నుండి దూకడం కూడా మహిళల విభాగంలో ఎత్తుకు రికార్డు.  ఆమె 5800 అడుగుల ఎత్తులో హాట్ ఎయిర్ బ్యాలన్ నుండి ఫ్రీ ఫాల్ జంప్, 24000 అడుగుల ఎత్తులో జంప్ చేసిన ఘనత కూడా పొందింది. 

## అవార్డులు, గుర్తింపులు
శీతల్ మహాజన్‌కు 2005లో గోదావరి గౌరవ్ పురస్కారం లభించింది.  అదే సంవత్సరం, ఆమె శివ ఛత్రపతి మహారాష్ట్ర రాష్ట్ర క్రీడా ప్రత్యేక అవార్డు  అందుకుంది, ఆ తరువాత వేణుతై చవాన్ యువ పురస్కార్ కూడా లభించింది.  2004లో, 2004లో ఉత్తర ధ్రువంపై విజయవంతంగా దూకిన తర్వాత, మహాజన్‌కు టెన్సింగ్ నార్గే నేషనల్ అడ్వెంచర్ అవార్డు లభించింది,   దీనితో ఆమె ఈ అవార్డును అందుకున్న మొదటి పౌరురాలిగా నిలిచింది.  2001లో, మహాజన్ నాల్గవ అత్యున్నత భారతీయ పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీకి గణతంత్ర దినోత్సవ గౌరవాల జాబితాలో చేర్చబడ్డాడు. 

## ఇది కూడ చూడు

* లిమ్కా బుక్ ఆఫ్ వరల్డ్ రికార్డ్స్

## మూలాలు
మోనికా కాస్టెలినో

**మోనికా కాస్టెలినో ఒక భారతీయ మాజీ నటి, ఆమె ప్రధానంగా** హిందీ చిత్ర పరిశ్రమలో కనిపించింది. తమిళ చిత్రం *మిన్సార కన్నా (1999)లో ప్రధాన పాత్ర పోషించిన తర్వాత, కాస్టెలినో 2000ల అంతటా హిందీ చిత్రాలలో ఆకర్షణీయమైన పాత్రలలో కనిపించింది. 2010లలో, ఆమె ది కపిల్ శర్మ షో* (2017) తో సహా అనేక హిందీ టెలివిజన్ షోలలో పనిచేసింది.

## కెరీర్
హిందీ చిత్రం *కాలియా* (1997) లో కథానాయకుడి సోదరిగా సహాయక పాత్ర పోషించిన తరువాత, కాస్టెలినో 1999 లో కె. ఎస్. రవికుమార్ యొక్క తమిళ రొమాంటిక్ థ్రిల్లర్ చిత్రం మిన్సర కన్న ద్వారా ప్రధాన పాత్రలో ప్రవేశం చేసింది, ఇందులో విజయ్ సరసన ప్రధాన పాత్రలో కనిపించింది. సిమ్రాన్ కథానాయికగా నటించడానికి మొదటి ఎంపిక, కానీ ఆమె ఇతర కట్టుబాట్ల కారణంగా ఆమె వైదొలిగింది,  కాస్టెలినో తరువాత సంతకం చేయబడింది. ఆమె చెన్నై, స్విట్జర్లాండ్,  జర్మనీ బృందంతో కలిసి చిత్రీకరించింది, ముఖ్యంగా ఆల్ప్స్ లో "అన్ పర్ సోల్లా" పాటను చిత్రీకరించింది. ఈ చిత్రం బాక్సాఫీస్ వద్ద సగటు సమీక్షలు,  కలెక్షన్లకు తెరతీసింది, నటి తన పనికి మిశ్రమ సమీక్షలను పొందింది. ఆమె మోనికా అని తిరిగి పిలవడానికి ముందు సంఖ్యాశాస్త్ర కారణాల వల్ల తన రంగస్థల పేరును అంజనీ/మాధురిగా మార్చుకుంది.

ఆమె చివరి విజయవంతమైన చిత్రం, "మో మన ఖలీ తోరి పేన్", సిద్ధాంత్ మోహపాత్ర సరసన వచ్చింది. మరిన్ని అవకాశాలు రాకపోవడం వల్ల కాస్టెలినో తక్కువ బడ్జెట్ హిందీ వయోజన చిత్రం *కామ సుందరి* ఆకర్షణీయమైన ప్రధాన పాత్ర పోషించారు, తరువాత మిథున్ చక్రవర్తి ప్రధాన పాత్రలో నటించిన మేరీ పార్టిగ్యలో ఇదే విధమైన సహాయక పాత్ర పోషించారు. ఆ తరువాత ఆమె *షికార్* (2004) లో ఒక ఐటెం సాంగ్లో కనిపించింది, ఈ చిత్రం క్లైమాక్స్లో క్లబ్ డ్యాన్స్ పాటను ప్రదర్శించింది. 2004లో, ఆమె మెన్ నాట్ అలౌడ్ చిత్రంలో పనిచేయడానికి సంతకం చేసింది, ఇందులో ఆమె పాయల్ రోహత్గి పోషించిన ఒక మహిళతో ప్రేమలో ఉన్న ఒక లెస్బియన్ మహిళగా నటించింది. ఆ తరువాత ఆమె 2000ల చివరిలో హిందీ చిత్రాలలో ఆకర్షణీయమైన పాత్రలు పోషించడం కొనసాగించింది.

2010లలో, కాస్టెలినో టెలివిజన్ సీరియల్స్‌లో పాత్రలు పోషించడానికి ముందుకు వచ్చింది,  ముఖ్యంగా *తు మేరే అగల్ బగల్ హై* (2014), *డాక్టర్ మధుమతి ఆన్ డ్యూటీ* (2016),  *గుప్ చుప్* (2016) లలో ప్రధాన పాత్రల్లో నటించింది. ఆమె ఆప్టిమిస్టిక్స్ ఎంటర్‌టైన్‌మెంట్ నిర్మించిన షోలలో కూడా క్రమం తప్పకుండా పనిచేసింది .  2017లో, ఆమె హిందీ కామెడీ ప్రోగ్రామ్ ది కపిల్ శర్మ షోలో రెగ్యులర్ తారాగణం సభ్యురాలిగా చేరింది.

## వ్యక్తిగత జీవితం
కాస్టెలినో 2010లో అసిస్టెంట్ డైరెక్టర్ సత్యప్రకాష్ సింగ్‌ను వివాహం చేసుకుంది. ఆమె అతని వ్యభిచారం,  వేధింపుల గురించి ఫిర్యాదు చేసిన తర్వాత ఒక సంవత్సరం లోపు ఆ జంట విడిపోయారు.

## ఫిల్మోగ్రఫీ

; ఫీచర్ ఫిల్మ్స్

; టెలివిజన్

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు

* 

వర్గం:21వ శతాబ్దపు భారతీయ నటీమణులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:భారతీయ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:తమిళ సినిమా నటీమణులు
అనుజా ట్రెహాన్ కపూర్

**అనూజా ట్రెహాన్ కపూర్** (జననం 24 అక్టోబరు 1975) ఒక భారతీయ క్రిమినల్ సైకాలజిస్ట్, ఆమె కౌన్సిలర్, సామాజిక కార్యకర్త, న్యాయవాదిగా కూడా ప్రసిద్ది చెందింది.

## ప్రారంభ జీవితం, విద్య
భారతదేశంలోని ఢిల్లీలో ఒక పంజాబీ కుటుంబంలో జన్మించారు. ఢిల్లీలోని తీస్ హజారీలోని క్వీన్ మేరీ స్కూల్లో చదివిన ఆమె ఆ తర్వాత ఢిల్లీ యూనివర్సిటీ నుంచి సైకాలజీలో బ్యాచిలర్ డిగ్రీ, క్రిమినాలజీలో మాస్టర్స్ డిగ్రీ పొందారు.

కపూర్ తరువాత ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయంలోని ఆంత్రోపాలజీ విభాగం నుండి ఫోరెన్సిక్ సైన్స్లో మరొక కోర్సును పూర్తి చేశారు. జపాన్ లోని టోకియావా ఇంటర్నేషనల్ విక్టిమాలజీ ఇన్ స్టిట్యూట్ నుంచి విక్టిమాలజీలో ఇంటర్నేషనల్ డిప్లొమా చేశారు. సీసీఎస్ యూనివర్సిటీలో ఎల్ఎల్బీ పూర్తి చేశారు.

## వృత్తి జీవితం
ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయం నుండి పట్టభద్రురాలైన తరువాత, కపూర్ ఢిల్లీ పబ్లిక్ స్కూల్లో స్టూడెంట్ కౌన్సిలర్గా చేరారు. ఆ తర్వాత క్యూర్స్ ఎన్జీవోలో ఎగ్జిక్యూటివ్ డైరెక్టర్గా చేరారు.

ఇంద్రాణి ముఖర్జియా కేసు, సోమనాథ్ భారతి కేసు, ఆశారాం బాపు కేసు, సునంద పుష్కర్, 2008 నోయిడా డబుల్ మర్డర్ కేసు (దీనిని "ఆరుషి హత్య" కేసు అని పిలుస్తారు), 2012 ఢిల్లీ సామూహిక అత్యాచారం ("నిర్భయ రేప్ కేసు"గా పిలుస్తారు),, 2014 బదౌన్ గ్యాంగ్ రేప్ ఆరోపణలు వంటి వివిధ హైప్రొఫైల్ క్రిమినల్ కేసులపై కపూర్ సిద్ధాంతాలను పంచుకోవడం ప్రారంభించారు.

ఒక మనస్తత్వవేత్తగా ఆమె అసాధారణ ప్రవర్తన, ఆత్మహత్య, పిల్లల మనస్తత్వశాస్త్రం, విడాకులు, బెదిరింపు, పునర్వివాహం, పిల్లలపై దాని ప్రభావాలు, సోషల్ మీడియా, నెట్వర్కింగ్, సంబంధాల సమస్యలకు సంబంధించిన వివిధ మానసిక, మానసిక సమస్యలపై ఇన్పుట్ను పంచుకుంటుంది.

కపూర్ నిర్భయా ఏక్ శక్తి అనే ప్రభుత్వేతర సంస్థను స్థాపించారు, ఇది సెంటర్ ఫర్ విక్టిమ్ అసిస్టెన్స్. ఆగ్రాలోని బాధితులకు కౌన్సిలింగ్ ఇవ్వడానికి ఆమె ఒక రోజు హీరోస్ కేఫ్ లో గడిపింది. ఆపరేషన్ నిర్భీక్ కింద మున్సిపల్, ప్రైవేటు పాఠశాలల్లోని పలువురు ప్రభుత్వ విద్యార్థులకు కౌన్సెలింగ్ నిర్వహించారు. యాసిడ్ దాడి బాధితుల కోసం ఆమె గళం విప్పింది.

డబ్ల్యూఎస్వీ, విక్టిమ్ సపోర్ట్ ఆస్ట్రేలియా, ఏంజెల్హాండ్స్, ఆస్ట్రేలియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ క్రిమినాలజీ నిర్వహించిన 15వ అంతర్జాతీయ సింపోజియంకు కపూర్ హాజరయ్యారు.

2017 మార్చిలో ఢిల్లీకి చెందిన 24 ఏళ్ల మోడల్ బాలిక, 16 ఏళ్ల నేపాలీ బాలికపై అత్యాచారం చేసి, ఆపై బలవంతంగా వ్యభిచారంలోకి దింపిన కేసును కపూర్ సమర్థించారు.

## అవార్డులు, గుర్తింపు

* టైమ్ ఇండియా న్యూస్, 2015 ద్వారా ఇండియన్ ఐకాన్ అవార్డ్స్ 
* టైమ్ ఇండియా న్యూస్, 2016 ద్వారా ఇండియా ఎక్సలెన్స్ అవార్డ్స్ 
* 2016-ఉత్తమ క్రిమినల్ సైకాలజిస్ట్ విభాగంలో కేఏఎఫ్ బిజినెస్ అండ్ ఎంటర్టైన్మెంట్ గ్లోబల్ అవార్డు 
* 2016-మహిళల ఎక్సలెన్స్ అచీవర్స్ అవార్డులో ఉత్తమ క్రిమినల్ సైకాలజిస్ట్ అవార్డు (WEAA) జైపూర్ హరీష్ సోనీ చేత నిర్వహించబడింది 
* 2016లో ఢిల్లీ పోలీస్ స్పెషల్ పోలీస్ ఆఫీసర్, నార్త్ వెస్ట్ ఢిల్లీగా నియమితులయ్యారు 

## వ్యక్తిగత జీవితం
ఢిల్లీలో నివసిస్తున్న ఆమె ఢిల్లీకి చెందిన అమిత్ కపూర్ అనే వ్యాపారవేత్తను వివాహం చేసుకుంది. వీరికి ఇద్దరు కుమారులు.

## మూలాలు

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1975 జననాలు
సుప్రియా జాతవ్

**సుప్రియా జాతవ్** (జననం 20 అక్టోబర్ 1991) ఒక భారతీయ కరాటేకా. ఆమె భారతదేశంలోని గుజరాత్‌లోని దాహోద్‌లో జన్మించింది. ఆమె తల్లి మీనా జాతవ్, తండ్రి అమర్ సింగ్ జాతవ్ రిటైర్డ్ ఆర్మీ ఆఫీసర్. ఆమె ప్రస్తుతం జైదేవ్ శర్మ మార్గదర్శకత్వంలో శిక్షణ పొందుతోంది. 2002 నుండి 2006 వరకు, ఆమె స్పోర్ట్స్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా బ్యానర్ కింద శిక్షణ పొందింది, ఆడింది. ఆమె ప్రస్తుతం మధ్యప్రదేశ్ ప్రభుత్వ క్రీడలు, యువజన సంక్షేమ శాఖకు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తుంది, దానితో కలిసి పనిచేస్తుంది.

ఆమె కుమిటే ఈవెంట్‌లో వరుసగా మూడు కామన్వెల్త్ కరాటే ఛాంపియన్‌షిప్‌లలో పతకం సాధించిన భారతదేశానికి చెందిన కుమిటే కరాటే అథ్లెట్. 2019లో ఎలైట్ విభాగంలో యుఎస్ ఓపెన్ కరాటే ఛాంపియన్‌షిప్‌ను గెలుచుకున్న తొలి భారతీయురాలు ఆమె. సుప్రియా జాతవ్ 2010 నుండి 2020 వరకు జాతీయ ఛాంపియన్‌షిప్‌ను గెలుచుకున్నారు. ఆమె గుజరాత్, మధ్యప్రదేశ్ నుండి క్రీడలకు అత్యున్నత రాష్ట్ర అవార్డులను గెలుచుకుంది.

## అవార్డులు, గుర్తింపు

### అంతర్జాతీయ, ప్రపంచ ఛాంపియన్‌షిప్‌లు

### కామన్వెల్త్ కరాటే ఛాంపియన్‌షిప్

### '''ఆసియా ఛాంపియన్‌షిప్ '''

### దక్షిణాసియా ఛాంపియన్‌షిప్

## మూలాలు

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1991 జననాలు