వెస్ట్రన్ ఎయిర్ కమాండ్ (ఇండియా)

**వెస్ట్రన్ ఎయిర్ కమాండ్** (Western Air Command – WAC)* భారత వైమానిక దళానికి  (IAF)క చెందిన ఒక ప్రధాన ప్రాంతీయ కమాండ్. దీని ప్రధాన కార్యాలయం *న్యూఢిల్లీ*లో ఉంది.

ఇది భారత వైమానిక దళంలోనే *అత్యంత పెద్ద కమాండ్, ఇందులో మొత్తం 16 వైమానిక దళ స్థావరాలు (Air Force Bases – AFBs) ఉన్నాయి. ఉత్తర భారతదేశానికి పూర్తి గగనతల రక్షణ కల్పించడం ఈ కమాండ్ యొక్క ప్రధాన బాధ్యత.
### బాధ్యతా పరిధి (Area of Responsibility)
పడమర వైమానిక కమాండ్ బాధ్యతా పరిధి  జమ్మూ & కాశ్మీర్ **నుంచి** రాజస్థాన్ వరకు ఉన్న సరిహద్దుని , పొరుగు  దేశాలయిన పాకిస్థాన్, చైనా ల నుండి గగనతల రక్షణ కల్పిస్తుంది.   .

అదనంగా 'డబ్లూ ఏ సీ'  పరిధిలోకి హిమాచల్ ప్రదేశ్, పంజాబ్, హర్యానా,ఢిల్లీ (జాతీయ రాజధాని ప్రాంతం, పశ్చిమ ఉత్తర ప్రదేశ్  
రాష్ట్రాలు, ప్రాంతాలు కూడా ఈ కమాండ్  [2]

## చరిత్ర.
వెస్ట్రన్ ఎయిర్ కమాండ్ ను 1947లో మొదటగా  నంబర్ 1 ఆపరేషనల్ గ్రూప్ గా ఏర్పాటు చేశారు,  చేశారు, ఆ సమయంలో ఈ కమాండ్,  భారత వైమానిక దళం  లోని  అన్ని ఫ్లయింగ్ యూనిట్లను, అలాగే శిక్షణ కేంద్రాలను కూడా కూడా ఈ గ్రూప్ నీయంత్రణలోనే ఉండేవి.  1949 జూలై 22న, నంబర్ 1 ఆపరేషనల్ గ్రూప్ ని ఆపరేషనల్ కమాండ్ గా  పేరు మార్చారు . 1958లో ఆపరేషనల్ కమాండ్,  కమాండింగ్ ఆఫీసర్ హోదాను ఎయిర్ కమోడోర్ నుండి ఎయిర్ వైస్ మార్షల్ గానూ  ,ఆ తరువాత ఎయిర్ మార్షల్ హోదాకు  పెంచారు.

1962 నాటి భారత-చైనా యుద్ధం తరువాత,భారత వైమానిక దళం తన కార్య కలాపాలను పునర్వ్యవస్థీకరించిది.   నిర్దిష్ట బాధ్యతల సీమలను, ప్రాంతాలను  నిర్ణయిస్తూ, ఫ్లయింగ్ కోర్ ను వివిధ ఆపరేషనల్ కమాండ్ లుగా  విభజించింది. 1963 జూన్ 10న  నెంబర్ 1 ఆపరేషనల్ కమాండ్ కు       దాని ప్రస్తుత పేరును   వెస్ట్రన్ ఎయిర్ కమాండ్ గా నామకరణం చేశారు. 

ఉత్తర భారతదేశంలోని పడమర వైపు *పాకిస్తాన్, తూర్పు వైపు **చైనా* సరిహద్దులతో  అత్యంత కీలకమైన ప్రాంతంలో ఉన్నందున

స్వాతంత్య్రం   తరువాత భారతదేశం పాల్గొన్న దాదాపు అన్ని ప్రధాన సైనిక ఆపరేషన్లలో *పడమర వైమానిక కమాండ్ కీలక పాత్ర పోషించింది*.

ఏ సైనిక చర్య జరిగినా, ఆపరేషనల్ కార్యకలాపాల కేంద్ర బిందువుగా ఈ కమాండ్ నిలిచింది.

*ప్రధాన కార్యకలాపాలు*

*సియాచెన్ లాజిస్టిక్స్ ఆపరేషన్లు*

సియాచిన్ హిమానీనదం(గ్లెసియర్)  వద్ద మోహరించిన భారత్ సైనికులకు  సరఫరా కార్యకలాపాలు నిర్వహిస్తుంది. సియాచిన్ ఫార్వర్డ్ ఎయిర్ బేస్ నుండి ఈ కార్యకలాపాలు నిర్వహించబడతాయి. ఈ సరఫరా   .

పనులకు ఎంఐ-17, హెచ్ఏఎల్ ధ్రువ్, హెచ్ఏ ఎల్ చీతా హెలికాప్టర్లను ఉపయోగిస్తారు.  

#### '''యుద్ధ కార్యకలాపాలు'''*
భారతదేశం స్వాతంత్య్రం   పొందిన తరువాత జరిగిన దాదాపు అన్ని ప్రధాన యుద్ధాలలో *పడమర వైమానిక కమాండ్ ప్రధాన ఆపరేషనల్ కమాండ్‌గా* వ్యవహరించింది.

వాటిలో ముఖ్యమైనవి:

* 1947 నాటి ఇండో-పాకిస్తాన్ యుద్ధం, 
* 1962 లో చైనా-ఇండియన్ యుద్ధం, 
* 1965 నాటి ఇండో-పాకిస్థాన్ యుద్ధం, 
* 1971 నాటి ఇండో-పాక్ యుద్ధం, 
* శ్రీలంకలో ఆపరేషన్ పవన్ (1986) 
* 1999 కార్గిల్ యుద్ధం లో ఆపరేషన్ సఫేద్ సాగర్ 

## సంస్థాగత నిర్మాణం
thumb|      హిండన్  వాయు సేన స్టేషన్
వెస్ట్రన్ ఎయిర్ కమాండ్ ప్రధాన కార్యాలయం న్యూఢిల్లీలోని సుబ్రతో పార్కులో ఉంది. దీనికి ఎయిర్ మార్షల్ హోదాకు చెందిన ఎయిర్ ఆఫీసర్ కమాండింగ్-ఇన్-చీఫ్(సి-ఇన్ -సి)  నాయకత్వం వహిస్తారు. సి-ఇన్-సి కింద సీనియర్ ఎయిర్ స్టాఫ్ ఆఫీసర్, సీనియర్ మెయింటెనెన్స్ స్టాఫ్ ఆఫీసర్, ఇంకా  ఎయిర్ వైస్ మార్షల్ లేదా ఎయిర్ మార్షల్ హోదాలో ఉన్న సీనియర్ ఆఫీసర్ ఇన్ ఛార్జ్ ఆఫ్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ ఉంటారు. వారు కమాండ్ యొక్క రోజువారీ కార్యకలాపాలను నిర్వహిస్తారు . కమాండ్ లోని వివిధ  వింగ్ లు, ఇతర కార్యాలయాల మధ్య అనుసంధానకర్తగా ఆయన పనిచేస్తారు.

డబ్ల్యుఎసికి,  చండీగఢ్ సమీపంలోఒక  ఫార్వర్డ్ ప్రధాన కార్యాలయం ఉంది.అది   ఆర్మీ వెస్ట్రన్ కమాండ్ సమీపంలో ఉంటుంది.  జమ్మూ కాశ్మీర్ లోని  ఉధంపూర్ లో  1982లో ఏర్ ఆపరేషన్స్ గ్రూప్ ఏర్పడింది, ఇది ప్రధానంగా జమ్మూ కాశ్మీర్ లడఖ్ రక్షణకు బాధ్యత వహిస్తుంది.

,

1983 జూలైలో ఆదంపూర్‌లో భారత వైమానిక దళ నం. 224 స్క్వాడ్రన్,  ఏర్పాటు చేయబడింది. ఈ స్క్వాడ్రన్ *2007లో మూసి వేసే వరకు పడమర వైమానిక కమాండ్ ఆధీనంలోనే పనిచేసింది.

## '''వెస్ట్రన్ ఎయిర్ కమాండ్ విమాన  స్థావరాలు,  స్క్వాడ్రన్లు'''

పడమర వైమానిక కమాండ్‌కు చెందిన విమాన  స్థావరాలు ఈ ప్రాంతాల్లో ఉన్నాయి:

,ఆదంపూర్, అంబాలా, అమృత్‌సర్,  అవంతీపూర్, భటిండా, చండీగఢ్ హల్వారా, హిండన్, లేహ్, పాలం (దిల్లీ),  పఠాన్‌కోట్,  సర్సావా, సియాచెన్, సిర్సా, శ్రీనగర్,  ఉదంపూర్.

 

##### స్క్వాడ్రన్లు

వెస్ట్రన్ ఎయిర్ కమాండ్ లో 10 శాశ్వత వైమానిక దళం స్టేషన్లు (ఎఎఫ్ఎస్) , సియాచెన్ తో సహ 6 ఫార్వర్డ్ బేస్ సపోర్ట్ యూనిట్లు (ఎఫ్బిఎస్యులు) ,  డబ్ల్యుఎసికి కేటాయించబడ్డాయి. వీటితో పాటు, డబ్ల్యుఎసిలో 200 కి పైగా కార్యాచరణ స్థావరాలు, అడ్వాన్స్ ల్యాండింగ్ గ్రౌండ్స్ (ఎఎల్జి) , కార్యాచరణ కేంద్రాలు కూడా ఉన్నాయి.

డబ్ల్యుఎసి నియంత్రణలో ఉన్న వైమానిక దళం స్టేషన్లు/వింగ్స్ః 

#### ఫార్వర్డ్ బేస్ సపోర్ట్ యూనిట్స్ (FBSU)

### ఎయిర్ ఆఫీసర్  లు / ఎయిర్ ఆఫీసర్  కమాండింగ్ ఇన్ ఛీఫ్ లు

## బాహ్య లింకులు
* ఐఏఎఫ్ అధికారిక వెబ్సైట్ వెస్ట్రన్ ఎయిర్ కమాండ్.
* భారత్ రక్షక్, ఐఏఎఫ్ కమాండ్ స్ట్రక్చర్ఐఏఎఫ్ కమాండ్ నిర్మాణం 

## మూలాలు
వర్గం:Pages with citations having bare URLs
వర్గం:Pages with citations lacking titles
వర్గం:Short description is different from Wikidata
వర్గం:Articles with short description
వర్గం:Articles containing Sanskrit-language text
వర్గం:భారత్ లో 1947 స్థాపించినవి.