ఆలిస్ బోనర్

thumb|రీటెర్పార్క్ జ్యూరిచ్లో ఆలిస్ బోనర్ రచించిన షెపర్డ్ కాంస్యం<br />

**ఆలిస్ బోనర్** (22 జూలై 1889 – 13 ఏప్రిల్ 1981) ఒక స్విస్ చిత్రకారిణి, శిల్పి, కళా చరిత్రకారిణి, ఇండాలజిస్ట్.

ఆలిస్ బోనర్ తన డ్రాయింగ్‌లలో పెన్సిల్, బొగ్గు, సెపియా, ఎర్ర సుద్ద, సిరా, కొన్నిసార్లు పాస్టెల్ ఉపయోగించేది. ఆమె తొలి కళాఖండాలు డ్రాయింగ్‌లు, శిల్పాలు, పోర్ట్రెయిట్, పూర్తి శరీర అధ్యయనాలు, ప్రకృతి దృశ్యాలు, ప్రకృతి పరిశీలనలపై దృష్టి సారించాయి. ఈ కళాకారిణి నృత్య కళ పట్ల గొప్ప ఆకర్షణను పెంచుకుంది, ముగ్గురు నృత్యకారులు లిల్లీ, జీన్, లియోనీ బ్రౌన్, భారతీయ నృత్యకారుడు ఉదయ్ శంకర్ కదలికల అధ్యయనాలను సృష్టించింది. ఆమె స్కెచ్‌లు ఆకస్మికమైనవి, పరిశీలనల శ్రేణి, ఇవి సాధారణంగా కొన్ని శీఘ్ర గీతలతో మాత్రమే ప్రదర్శించబడతాయి, ఇవి శరీరం ముఖ్య లక్షణాలపై దృష్టి పెడతాయి. రీట్‌బర్గ్ మ్యూజియం సేకరణలో ఆలిస్ బోనర్ యవ్వన కాలం నాటి వివిధ శిల్పాలు, విగ్రహాలు ఉన్నాయి.

1926, 1930 మధ్యకాలంలో బోనర్ నృత్యకారుడు ఉదయ్ శంకర్‌తో కలిసి మొరాకో, ట్యునీషియా, భారతదేశాలకు ప్రయాణించింది. ఆమె 1935లో భారతదేశానికి వలస వెళ్లాలని నిర్ణయించుకుంది.

## జీవిత చరిత్ర

### తొలి జీవితం

ఆలిస్ బోనర్ 1889లో ఇటలీలో స్విస్ తల్లిదండ్రులకు జన్మించింది. ఇటాలియన్ విద్యావ్యవస్థలో చదివిన తరువాత, ఆమె 1907 నుండి 1911 వరకు బ్రస్సెల్స్, మ్యూనిచ్, బాసెల్‌లో చిత్రలేఖనం, శిల్పకళను అభ్యసించింది. 1911లో ఆమె కుటుంబం తిరిగి స్విట్జర్లాండ్‌కు వెళ్లింది, అక్కడ ఆమె స్వతంత్ర శిల్పిగా పని ప్రారంభించింది. 1916లో ఆమె కళాఖండాలు కున్‌స్ట్‌హాస్ జ్యూరిచ్ (మ్యూజియం ఆఫ్ మోడరన్ ఆర్ట్)లో ప్రదర్శించబడ్డాయి, 1925 నాటికి ఆమె జ్యూరిచ్ విశ్వవిద్యాలయం సమీపంలోని రోకోకో-పెవిలియన్‌లో సొంత స్టూడియోను కలిగి ఉంది.

### ఉదయ్ శంకర్ బ్యాలెట్ బృందం

thumb|''ఉదయ్ శంకర్ బ్యాలెట్ బృందం'', సుమారు. 1935–1937

1926లో ఆమె కుర్సాల్ జ్యూరిచ్‌లో ఉదయ్ శంకర్ ప్రదర్శనను చూసింది. శంకర్ సొగసైన నృత్య కదలికలకు ఆమె వెంటనే ఆకర్షితురాలైంది, అతని అంగీకారంతో కాగితంపై, మట్టితో కొన్ని స్కెచ్‌లు గీసింది. బోనర్ 1928లో పారిస్‌కు వెళ్లి శిల్పిగా తన పనిని కొనసాగించింది. అప్పటికి ఆమె శిల్పాలు జ్యూరిచ్, జెనీవా, బాడెన్‌లోని పబ్లిక్ పార్కులు, గృహాలలో ఉంచబడ్డాయి. ఆమె 1929లో పారిస్‌లో ఉదయ్ శంకర్‌ను మళ్లీ చూసింది, సంగీతకారులు, నృత్యకారుల బృందాన్ని నియమించుకోవడానికి అతను భారతదేశానికి తిరిగి వెళ్లాలని కోరుకున్నాడు. భారతీయ నృత్యం పట్ల ఆకర్షితురాలై, భారతదేశానికి వెళ్లాలని చాలా కాలంగా కలలు కంటున్న బోనర్‌కు ఇది భారతదేశానికి వెళ్లడానికి ఒక అవకాశం, ఆమె శంకర్‌తో కలిసి భారతదేశానికి వెళ్లాలని సూచించింది.

బోనర్, శంకర్ ఇద్దరూ డిసెంబర్ 1929లో భారతదేశానికి ప్రయాణించారు. వారు శంకర్ తండ్రి పండిట్ శ్యామ్ శంకర్ (అతను మాజీ ఝలావర్ రాష్ట్ర దివాన్) సిఫార్సు లేఖలతో భారతదేశం గుండా ప్రయాణించారు. అందువలన వారు సాధారణంగా భారతదేశం గుండా తమ ప్రయాణాలలో మహారాజుల అతిథులుగా ఉండేవారు. పాశ్చాత్య దేశాలలో భారతీయ నృత్యం ప్రదర్శించాలనే తమ ప్రణాళికల గురించి వారు మహారాజులకు తెలియజేసినప్పటికీ, వారు బృందానికి మద్దతు ఇస్తే దానితో ముడిపడి ఉన్న ప్రతికూల భావనల కారణంగా వారందరూ వారికి మద్దతు ఇవ్వడానికి వెనుకాడారు. వారు కోల్‌కాతా చేరుకునే సమయానికి, వారు తమ ప్రణాళికలను మార్చుకుని, తమ బృందంలోని చాలా మంది సభ్యులను ఉదయ్ శంకర్ కుటుంబం నుండే నియమించుకున్నారు, వారిలో అప్పటికి ఇంకా యువకుడైన రవిశంకర్ కూడా ఉన్నాడు.

1930లో ప్రారంభించి బృందం కలిసి పర్యటించింది, పారిస్‌లోని థియేటర్ డెస్ చాంప్స్-ఎలిసీస్‌లో 3 మార్చి 1931న వారి మొదటి ప్రదర్శన జరిగింది. బోనర్ పనితీరు ప్రధానంగా సహ-దర్శకురాలిగా ఉండేది. ఆమె బృందానికి ప్రచారం చేసింది, కాస్ట్యూమ్స్, ఉత్తరప్రత్యుత్తరాలతో కూడా సహాయపడింది. బృందంతో ఐదు సంవత్సరాల తరువాత బోనర్ 1935లో భారతదేశానికి, ఆపై 1936లో భారతదేశంలోని వారణాసికి మారింది.

### భారతదేశంలో జీవితం

భారతదేశానికి మారిన తరువాత, బోనర్ మళ్లీ చిత్రలేఖనం ప్రారంభించింది. "పరిశీలించే కంటికి భారతదేశం అందించే సంపదను పట్టుకోవడానికి ఇది చాలా నెమ్మదైన ప్రక్రియ" అని చెబుతూ ఆమె శిల్పకళను విడిచిపెట్టింది. ఆమె తొలి కళాఖండాలలో కొన్ని కోల్‌కాతా, ముంబై, జ్యూరిచ్‌లలో ప్రదర్శించబడ్డాయి. 1939లో, బోనర్ పవిత్రమైన భారతీయ గ్రంథాలను అధ్యయనం చేసిన తర్వాత భారతీయ దేవతలను చిత్రించడం ప్రారంభించింది, ఆమె డైరీ ప్రకారం ఈ చిత్రాలు ఎప్పుడూ బహిర్గతం కాలేదు.

బోనర్ భారతీయ కళ, తత్వశాస్త్రం పట్ల అంతకంతకూ ఆకర్షితురాలైంది, భారతదేశంలో ఉన్న తన ఎక్కువ సమయాన్ని ఈ రెండింటిని అధ్యయనం చేయడానికి వెచ్చించింది. ఆమె భారతీయ కళలను, ముఖ్యంగా ఎల్లోరా గుహాలయాలు లాంటి వివిధ ప్రదేశాలలో ఉన్న శిల్పాలను పరిశీలించడానికి ఎక్కువ సమయం గడిపింది.

ఆలిస్ బోనర్ తన జీవితంలో అనేక సంవత్సరాలు భారతదేశంలోని వారణాసిలో గడిపింది. ఆమె దశాశ్వమేధ ఘాట్‌లో నివసించేది, ఆమె ఇల్లు కొంతమందికి ఆలిస్ బోనర్ ఘాట్‌గా తెలుసు. ఆమె పవిత్రమైన గంగానది గురించి ఒక చలనచిత్రం తీయాలని కోరుకుంది కానీ వారణాసి ప్రజలు ఆమెను అనుమతించలేదు.

### మరణం

ఆలిస్ బోనర్ స్విట్జర్లాండ్ సందర్శిస్తున్నప్పుడు అనారోగ్యానికి గురైంది, 13 ఏప్రిల్ 1981న తన 91వ ఏట జ్యూరిచ్‌లో మరణించింది.

## ప్రభావం

### భారతీయ కళలలో ఆవిష్కరణలు

ఆలిస్ బోనర్ శిల్పాలను తీవ్రంగా అధ్యయనం చేసింది, శిల్పం చతురస్రం లేదా దీర్ఘచతురస్రాకార ఫ్రేమ్‌లో అమర్చబడినప్పటికీ, ప్రధాన రేఖాగణిత మూలకం ఒక వృత్తం అని సూచించింది. "వృత్తం వ్యాసాల ద్వారా విభజించబడింది... సాధారణంగా 6, 8, లేదా 12 సమాన విభాగాలుగా, నిలువు, క్షితిజ సమాంతర వ్యాసాలు ప్రాథమికమైనవి". గ్రిడ్ పంక్తుల అంతరం నిలువుగా, క్షితిజ సమాంతరంగా మారుతుందని గమనించడం కూడా ముఖ్యం. బోనర్ దీనిని ఒక చిత్రం అంతరిక్ష విభజనగా (space division) పేర్కొంది. గ్రిడ్ శిల్పాలను భౌతిక విభాగాలుగా విభజిస్తుంది, అవయవాల స్థానం, కోణాలను కూడా నిర్ణయిస్తుంది.

6, 8, లేదా 12 విభజన వ్యాసాలలో ఒకదానిపై ఆధారపడిన ఏటవాలు సమాంతర రేఖలు కూడా శిల్పాలకు ఆధారంగా పనిచేస్తాయని బోనర్ సూచించింది. ఆమె ఈ పంక్తులను సమయ విభజనగా (time division) పేర్కొంది, ఎందుకంటే అవి శిల్పంలో కదలికను నిర్ణయిస్తాయి. సమయ, అంతరిక్ష విభజనలతో పాటు బోనర్ శిల్పం కూర్పు అర్థాన్ని నిర్ణయించే ఏకీకరణ సూత్రాన్ని కూడా వివరిస్తుంది.

1957లో, బోనర్ పండిట్ సదాశివ రథ్ శర్మను కలుసుకుంది, అతను శిల్ప ప్రకాశ అనే తాళపత్ర గ్రంథాన్ని ఆమెకు పరిచయం చేశాడు. ఇద్దరూ కలిసి తదుపరి దశాబ్దంలో వచనాన్ని అనువదించి, విశ్లేషించారు, 1966లో ఇద్దరు కలిసి రాసిన ఒక పుస్తకాన్ని విడుదల చేశారు. ఈ కచ్చితమైన రేఖాగణిత భావనల చుట్టూ శిల్పాలు చెక్కబడినాయనే ఆమె భావన వాస్తవానికి కచ్చితమైనదేనని, కేవలం దుష్ప్రభావం కాదని శిల్ప ప్రకాశ బోనర్‌కు నిరూపించింది. శిల్ప ప్రకాశ అనేది హిందూ దేవాలయాన్ని నిర్మించే నియమాలపై ఒక వాస్తుశిల్పుల మాన్యువల్, బోనర్ గతంలో అధ్యయనం చేసిన అనేక సూత్రాల సూచనలను ఇది కలిగి ఉంది.

ఈ మొత్తం సమయంలో ఆలిస్ బోనర్ చిత్రలేఖనాన్ని ఎప్పుడూ ఆపలేదు, ప్రాచీన కూర్పుల ఈ పద్ధతులపై ఆమె చేసిన అధ్యయనాలు శిల్ప ప్రకాశలో ఆమె కనుగొన్న విషయాల నుండి ప్రేరణ పొంది ఒక ట్రిప్టిచ్ చిత్రించడానికి బోనర్‌ను నడిపించాయి. ఆమె ట్రిప్టిచ్ ఇతివృత్తాలు ప్రకృతి, విశ్వరూప, కాళి. ఆమె ఈ పెద్ద చిత్రాలపై చాలా సంవత్సరాలు పనిచేసింది, కానీ వాటి పట్ల ఆమె ఎప్పుడూ పూర్తిగా సంతృప్తి చెందలేదు. నేడు ఆ ట్రిప్టిచ్ బెనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయం మ్యూజియంలోని భారత్ కళా భవన్‌లో ప్రదర్శనలో ఉంది.

1969లో ఆలిస్ బోనర్ అకడమిక్ రచనలు, ప్రచురణల ఆధారంగా జ్యూరిచ్ విశ్వవిద్యాలయం ఆమెకు గౌరవ డాక్టరేట్ పట్టాను ప్రదానం చేసింది. 1974లో భారత రాష్ట్రపతి ఆమెకు భారత రిపబ్లిక్‌లో మూడవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం అయిన పద్మభూషణ్ ప్రదానం చేసినప్పుడు ఆమెకు అత్యున్నత గౌరవం లభించింది.

## సాహిత్యం

* బౌమర్, బెట్టినా, రూపా ప్రతిరూప: ఆలిస్ బోనర్ స్మారక సంచిక, జ్యూరిచ్: మ్యూజియం రీట్‌బర్గ్, 1982.
* బోనర్, ఆలిస్, ప్రిన్సిపల్స్ ఆఫ్ కాంపోజిషన్స్ ఇన్ హిందూ స్కల్ప్చర్: కేవ్ టెంపుల్ పీరియడ్, న్యూఢిల్లీ: మోతీలాల్ బనార్సిదాస్ 1990 (లైడెన్: బ్రిల్, 1962).
* బోనర్, ఆలిస్, సదాశివ రథ్ శర్మ, శిల్ప ప్రకాశ, బి. బౌమర్, ఆర్.పి. దాస్, ఎస్. దాస్ సవరించిన సంచిక (న్యూఢిల్లీ: ఇందిరా గాంధీ నేషనల్ సెంటర్ ఫర్ ది ఆర్ట్స్, మోతీలాల్ బనార్సిదాస్ పబ్లిషర్స్, 2005).
* బోనర్, ఆలిస్, "జూర్ కొంపోజిషన్ డెస్ శివ నటరాజ ఇమ్ మ్యూజియం రీట్‌బర్గ్", ఇందులో: ఆర్టిబస్ ఆసియా, వాల్యూమ్ 27, నం. 4, 1964/65, పేజీలు 301– 310.
* బోనర్, ఆలిస్, "డెర్ సింబాలిస్చే ఆస్పెక్ట్ డెర్ ఫార్మ్", ఇందులో: బోనర్, ఫిషర్ 1982, పేజీలు 101–106.
* బోనర్, ఆలిస్, "డై ఎంట్‌స్టెహుంగ్ డెస్ ట్రిప్టిచాన్స్", ఇందులో: బోనర్, ఫిషర్ 1982, పేజీలు 64– 67.
* బోనర్, ఆలిస్, ఇండియన్, మెయిన్ ఇండియన్: టాగెబుచ్ ఐనెర్ రీస్, జ్యూరిచ్: వెర్నర్ క్లాసెన్ వెర్లాగ్, 1984.
* బోనర్, జార్జెట్, ఎబర్‌హార్డ్ ఫిషర్, "ఐన్‌లీటెండే వోర్టే", ఇందులో: బోనర్ 1984, పేజీలు 6 – 8.
* బోనర్, జార్జెట్, ఎబర్‌హార్డ్ ఫిషర్, ఆలిస్ బోనర్ ఉండ్ డై కున్స్ట్ ఇండియన్స్, జ్యూరిచ్, మ్యూజియం రీట్‌బర్గ్, 1982.
* బోనర్, జార్జెట్, లూయిట్‌గార్డ్ సోని, జయేంద్ర సోని, ఆలిస్ బోనర్ డైరీస్, ఇండియా 1934–1967, న్యూఢిల్లీ: మోతీలాల్ బనార్సిదాస్ పబ్లిషర్స్, 1993.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
*ఆలిస్ బోనర్ జీవిత చరిత్ర ప్రొఫైల్ fotoCH లో 

వర్గం:పద్మభూషణ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:1981 మరణాలు
వర్గం:1889 జననాలు