హ్యారీ ఎస్. ట్రూమాన్

*హ్యారీ ఎస్. ట్రూమాన్*  ( 1884 1972 మే 8 డిసెంబరు 26) 33వ యునైటెడు స్టేట్సు అధ్యక్షుడు, 1945 నుండి 1953 వరకు సేవలందించారు. 1945లో 34వ ఉపాధ్యక్షుడుగా పనిచేసాడు. ఆ సంవత్సరం ఫ్రాంక్లిన్ డి. రూజ్‌వెల్ట్ మరణించిన తర్వాత ఆయన అధ్యక్ష పదవిని చేపట్టారు. తదనంతరం, ట్రూమాను పశ్చిమ ఐరోపా ఆర్థిక వ్యవస్థను పునర్నిర్మించడానికి రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం తరువాత మార్షలు ప్రణాళికను అమలు చేశాడు. సోవియటు కమ్యూనిజం విస్తరణను నియంత్రించడానికి ట్రూమాను సిద్ధాంతం, నాటో రెండింటినీ స్థాపించాడు. డెమోక్రటికు పార్టీ సభ్యుడిగా ఆయన అనేక న్యూ డీలు సంకీర్ణం ఉదారవాద దేశీయ సంస్కరణలను ప్రతిపాదించాడు. కానీ యునైటెడు స్టేట్సు కాంగ్రెసు మీద ఆధిపత్యం వహించిన సంప్రదాయవాద సంకీర్ణం ద్వారా కొన్ని మాత్రమే అమలు చేయబడ్డాయి.

లామరు మిస్సోరిలో జన్మించిన ట్రూమాను ఇండిపెన్డెన్సు, మిస్సోరిలో పెరిగాడు. మొదటి ప్రపంచ యుద్ధంలో ఫ్రాన్సు‌లో ఫీల్డు ఆర్టిలరీలో కెప్టెను‌గా పోరాడాడు. స్వదేశానికి తిరిగి వచ్చిన తర్వాత కాన్సాసు సిటీ, మిస్సోరిలో హేబరు‌డాషరును ప్రారంభించాడు. 1922లో జాక్సను కౌంటీ న్యాయమూర్తిగా ఎన్నికయ్యాడు. ట్రూమాను 1934లో మిస్సోరి నుండి యు.ఎస్. సెనేటుకు ఎన్నికయ్యాడు. 1940 - 1944 మధ్య యుద్ధకాల ఒప్పందాలలో వ్యర్థం, అసమర్థతను తగ్గించే లక్ష్యంతో ఉన్న ట్రూమాను కమిటీ ఛైర్మను‌గా జాతీయ ప్రాముఖ్యతను పొందిన ట్రూమాను 1944 అధ్యక్ష ఎన్నికలలో ఉపాధ్యక్షుడిగా ఎన్నికయ్యాడు. 1945 ఏప్రిల్‌లో రూజ్‌వెల్టు మరణం తర్వాత అధ్యక్షుడయ్యాడు. అప్పుడే కొనసాగుతున్న ఆయన మాన్‌హాటను ప్రాజెక్టు, అణు బాంబు గురించి చెప్పబడింది. జపాన్ నగరాలైన హిరోషిమా - నాగసాకిల మీద యుద్ధంలో మొట్టమొదటి, ఏకైక అణ్వాయుధ ప్రయోగానికి ట్రూమాను అధికారం ఇచ్చాడు.

ట్రూమాను పరిపాలన బ్రిటను‌తో దగ్గరగా పని చేయడం ద్వారా అంతర్జాతీయవాద విదేశాంగ విధానంలో నిమగ్నమై ఉంది. ట్రూమాను ఒంటరివాదాన్ని తీవ్రంగా ఖండించాడు. విభజిత డెమోక్రటికు పార్టీ ఉన్నప్పటికీ 1948 అధ్యక్ష ఎన్నికలలో ఆయన న్యూ డీలు సంకీర్ణాన్ని శక్తివంతం చేశాడు. రిపబ్లికన్ పార్టీ నామినీ థామసు ఇ. డ్యూయీ మీద ఆశ్చర్యకరమైన విజయాన్ని సాధించాడు. 1947లో కోల్డు వార్ ప్రారంభానికి ట్రూమాను అధ్యక్షత వహించాడు. 1948లో బెర్లిను ఎయిర్‌లిఫ్టు, మార్షలు ప్లాను‌ను ఆయన పర్యవేక్షించారు. కొరియను యుద్ధం (1950–1953)లో అమెరికా పాల్గొనడంతో దక్షిణ కొరియా ఉత్తర కొరియా దండయాత్రను తిప్పికొట్టింది. దేశీయంగా సమ్మెలు, ద్రవ్యోల్బణం వంటి యుద్ధానంతర ఆర్థిక సవాళ్లు ఆయన పరిపాలన ప్రభావం మీద మిశ్రమ ప్రతిచర్యను సృష్టించాయి. 1948లో కాంగ్రెసు సమగ్ర పౌర హక్కుల చట్టాన్ని ఆమోదించాలని ఆయన ప్రతిపాదించారు. కాంగ్రెసు నిరాకరించింది కాబట్టి ట్రూమాను ఎగ్జిక్యూటివు ఆర్డరు 9980 ఎగ్జిక్యూటివు ఆర్డరు 9981 లను జారీ చేశాడు. ఇది ఫెడరలు ప్రభుత్వం ఏజెన్సీలలో వివక్షతను నిషేధించింది. యునైటెడు స్టేట్సు సాయుధ దళాలను జాతి వివక్షత నుండి తొలగించింది.

ట్రూమాను పరిపాలనలోని కొన్ని ప్రాంతాలలో అవినీతి బయటపడింది. ఇది 1952 అధ్యక్ష ఎన్నికలలో ప్రధాన ప్రచార అంశంగా మారింది. అయినప్పటికీ వారు ట్రూమాను‌ను ఇరికించలేదు. ఆయన 1952లో తిరిగి ఎన్నికకు అర్హత పొందాడు. కానీ పోలింగు తక్కువగా ఉండటం వల్ల ఆయన పోటీ చేయకూడదని నిర్ణయించుకున్నాడు. తదనంతరం, ట్రూమాను ఆయన అధ్యక్ష లైబ్రరీ స్థాపన ఆయన జ్ఞాపకాల ప్రచురణ ద్వారా పదవీ విరమణలోకి వెళ్ళాడు. ట్రూమాను పదవీ విరమణ సంవత్సరాలు ఆర్థికంగా కష్టతరంగా ఉన్నాయని ఫలితంగా కాంగ్రెసు మాజీ అధ్యక్షులకు పెన్షను‌ను ఏర్పాటు చేసిందని చాలా కాలంగా నమ్మేవారు. అయితే ఆయన గణనీయమైన సంపదను కూడబెట్టాడని అందులో కొంత భాగాన్ని తన అధ్యక్ష పదవిలో ఉన్నప్పుడు సేకరించాడని ఆధారాలు చివరికి బయటపడ్డాయి. ట్రూమాను పదవిని విడిచిపెట్టినప్పుడు. ఆయన పరిపాలన తీవ్రంగా విమర్శించబడింది. ఈ వివాదం ఉన్నప్పటికీ మేధావులు ట్రూమాను‌ను యుఎస్ అధ్యక్షుల మొదటి త్రైమాసికంలో ర్యాంకు ఇచ్చారు. అదనంగా ఆయన అధ్యక్ష పదవి మీద విమర్శనాత్మక పునఃపరిశీలనలు చరిత్రకారులు, సాధారణ జనాభాలో ఆయన ఖ్యాతిని మెరుగుపరిచాయి.

## ప్రారంభ జీవితం, కుటుంబం - విద్య

హ్యారీ ఎస్. ట్రూమాన్ 1884 మే 8న “ లామరు, మిస్సోరి “లో జాన్ ఆండర్సను ట్రూమాను, మార్తా ఎల్లెను యంగు ట్రూమాను దంపతుల పెద్ద సంతానంగా జన్మించాడు. ఆయనకు తన మామ హారిసను "హ్యారీ" యంగు పేరు పెట్టారు. ఆయన మధ్య పేరు "ఎస్", ఒక నిర్దిష్ట పేరు సంక్షిప్తీకరణ కాదు. బదులుగా ఇది ఆయన తాతలు, ఆండర్సను షిపు ట్రూమాను, సోలమను యంగు ఇద్దరినీ గౌరవిస్తుంది. ఆ సమయంలో అమెరికను సౌతులో ఇది కొంతవరకు సాధారణ ఆచారంగా ఉంది. హ్యారీ తర్వాత వెంటనే జాన్ వివియను అనే సోదరుడు జన్మించాడు. తరువాత సోదరి మేరీ జేన్ జన్మించింది. ట్రూమాను పూర్వీకులు ప్రధానంగా ఇంగ్లీష్ అయినప్పటికీ ఆయన కొందరు స్కాట్సు-ఐరిషు, జర్మనీ, ఫ్రెంచు పూర్వీకులు కూడా ఉన్నారు.

జాన్ ట్రూమాను ఒక రైతు, పశువుల వ్యాపారి. హ్యారీకి పది నెలల వయస్సు వచ్చే వరకు ఆ కుటుంబం లామారు‌లో నివసించింది. ఆ తర్వాత వారు “హారిసను‌విల్లే, మిస్సోరి” సమీపంలోని ఒక పొలానికి మారారు. తరువాత వారు బెల్టనుకి, 1887లో గ్రాండు‌వ్యూ లోని ఆయన తాతామామల  పొలానికి మారారు. ట్రూమాను‌కు ఆరు సంవత్సరాల వయసులో ఆయన తల్లిదండ్రులు ప్రెస్బిటేరియను చర్చి సండే స్కూలు‌లో చేరడానికి వీలుగా “ ఇండిపెండెన్సు, మిస్సోరి”కి మారారు. ఆయన ఎనిమిది సంవత్సరాల వయస్సు వరకు సాంప్రదాయ పాఠశాలకు హాజరు కాలేదు. స్వాతంత్ర్యంలో నివసిస్తున్నప్పుడు ఆయన యూదు పొరుగువారికి షబ్బతు గోయిగా పనిచేశాడు. ఆ రోజు వారి మతం వారు చేయకుండా నిరోధించిన షబ్బతు రోజున వారికి పనులు చేశాడు.

ట్రూమాను సంగీతం, పఠనం, చరిత్ర, గణితంలో ఆసక్తి కలిగి ఉన్నాడు. ఇవన్నీ ఆయన తల్లిచే ప్రోత్సహించబడ్డాయి. ఆమెతో ఆయన చాలా సన్నిహితంగా ఉన్నాడు. అధ్యక్షుడిగా ఆయన ఆమె నుండి రాజకీయ, వ్యక్తిగత సలహాలను కోరాడు. ట్రూమాను ఏడేళ్ల వయసులో పియానో వాయించడం నేర్చుకున్నాడు. కాన్సాసు సిటీలో గౌరవనీయమైన ఉపాధ్యాయురాలు శ్రీమతి ఇ.సి వైటు నుండి పాఠాలు నేర్చుకున్నాడు. ఆయన ప్రతి ఉదయం ఐదు గంటలకు లేచి పియానోను ప్రాక్టీసు చేసేవాడు. ఆయన పదిహేనేళ్ల వరకు వారానికి రెండుసార్ల కంటే ఎక్కువసార్లు దానిని అభ్యసించాడు. ఆయన దానిని చాలా నైపుణ్యం కలిగినట్లు వాయించేవాడు. ట్రూమాను కాన్సాసు సిటీలోని 1900 డెమోక్రటికు నేషనలు కన్వెన్షనులో పేజు‌గా పనిచేశాడు; ఆయన తండ్రికి డెమోక్రటికు పార్టీలో చురుకుగా ఉన్న స్నేహితులు చాలా మంది ఉన్నారు. వారు యువ హ్యారీ తన మొదటి రాజకీయ స్థానాన్ని పొందేందుకు సహాయపడ్డారు.

1901లో ఇండిపెండెన్సు హై స్కూలు నుండి పట్టభద్రుడయ్యాక ట్రూమాను కాన్సాసు సిటీ బిజినెసు స్కూలు అయిన స్పాల్డింగ్సు కమర్షియలు కాలేజీలో తరగతులు తీసుకున్నాడు. ఆయన బుక్ కీపింగు, షార్టు హ్యాండు, టైపింగు చదివాడు కానీ ఒక సంవత్సరం తర్వాత మానేశాడు.

ట్రూమాను పెరిగిన చోట వర్గ విభజన ఆచరించబడి ఎక్కువగా ఆమోదించబడింది. తరువాత ఆయన పౌర హక్కులకు మద్దతు ఇవ్వడానికి వచ్చినప్పుడు యువ ట్రూమాను ప్రారంభ లేఖలు ఆయన పెంపకం, ఆఫ్రికను, ఆసియను అమెరికన్లు పట్ల పక్షపాతాలను ప్రతిబింబిస్తాయి.
## ఉద్యోగ జీవితం

ట్రూమాను *ది కాన్సాసు సిటీ స్టారు* మెయిలు రూం‌లో కొంతకాలం ఉద్యోగం పొందాడు తరువాత అచ్చిసను, టోపెకా, శాంటా ఫే రైల్వేలో నిర్మాణ సిబ్బందికి టైం‌కీపరు‌గా ఉద్యోగం పొందడానికి తన వ్యాపార కళాశాల అనుభవాన్ని ఉపయోగించుకున్నాడు. రైలు మార్గాల వెంట కార్మికుల శిబిరాలలో నిద్రించడానికి ఇది ఆయనకు అవకాశం కల్పించింది. తరువాత ట్రూమాను, ఆయన సోదరుడు వివియను తరువాత కాన్సాసు నగరంలోని నేషనలు బ్యాంకు ఆఫ్ కామర్సులో గుమస్తాలుగా పనిచేశారు.

1906లో ట్రూమాను గ్రాండు‌వ్యూ ఫాం‌కు తిరిగి వచ్చాడు. అక్కడ ఆయన 1917లో సైన్యంలో చేరే వరకు నివసించాడు. ఈ కాలంలో ఆయన బెస్ వాలెసుని ప్రేమించాడు. ఆయన 1911లో ప్రపోజు చేశాడు. కానీ ఆమె ఆయనను తిరస్కరించింది. తన దగ్గర ఎక్కువ డబ్బు లేకపోవడంతో వాలెసు ఆయనను తిరస్కరించిందని నమ్మిన ట్రూమాను తరువాత తాను మళ్ళీ ప్రపోజు చేయాలని అనుకున్నానని కానీ రైతు సంపాదించే దానికంటే మెరుగైన ఆదాయం కావాలని కోరుకున్నానని చెప్పాడు. నిజానికి వాలెసు తరువాత ట్రూమాను‌తో తాను వివాహం చేసుకునే ఉద్దేశం లేదని చెప్పింది.. వ్యవసాయంలో ఉన్న సంవత్సరాలలో మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత వెంటనే తన ఆర్థిక స్థితిని మెరుగుపరచుకోవాలని నిశ్చయించుకున్నాడు. ట్రూమాను అనేక వ్యాపార సంస్థలలో చురుకుగా పాల్గొన్నాడు. వీటిలో కామర్సు, ఒక్లహోమా సమీపంలోని సీసం, జింకు గని, భూమిని కొనుగోలు చేసి చమురు తవ్వకాల హక్కులను ప్రాస్పెక్టర్లకు లీజుకు ఇచ్చిన కంపెనీ, కాన్సాసు సిటీ రియలు ఎస్టేటు‌లో స్పెక్యులేషను ఉన్నాయి. ట్రూమాను అప్పుడప్పుడు ఈ సంస్థల నుండి కొంత ఆదాయాన్ని పొందాడు. కానీ ఏదీ దీర్ఘకాలికంగా విజయవంతం కాలేదు.

విలియం మెకిన్లీ (1896లో ఎన్నికయ్యారు) తర్వాత కళాశాల డిగ్రీ సంపాదించని ఏకైక అధ్యక్షుడు ట్రూమాను. కొంతకాలం బిజినెసు కాలేజీకి హాజరవ్వడంతో పాటు, 1923 నుండి 1925 వరకు ఆయన కాన్సాసు సిటీ లా స్కూలు (ఇప్పుడు యూనివర్శిటీ ఆఫ్ మిస్సోరి–కాన్సాసు సిటీ స్కూలు ఆఫ్ లా)లో లాస్ బ్యాచిలరు కోసం రాత్రి కోర్సులు తీసుకున్నాడు. కానీ కౌంటీ జడ్జిగా తిరిగి ఎన్నికై ఓడిపోయిన తర్వాత తప్పుకున్నాడు. కాన్సాసు నగర ప్రాంతంలోని న్యాయవాదులు ఆయన విద్య, అనుభవం న్యాయవాదిగా ప్రాక్టీసు చేయడానికి లైసెన్సు పొందటానికి సరిపోతాయని ఆయనకు తెలియజేశారు. కానీ ఆయన అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికలలో గెలిచినందున దానిని కొనసాగించలేదు.

1947లో అధ్యక్షుడిగా పనిచేస్తున్నప్పుడు, ట్రూమాను లా లైసెన్సు కోసం దరఖాస్తు చేసుకున్నాడు. న్యాయవాదిగా ఉన్న ఒక స్నేహితుడు ఏర్పాట్లను రూపొందించడం ప్రారంభించాడు. తన దరఖాస్తును నోటరీ ద్వారా ధ్రువీకరించాలని ట్రూమాను‌కు తెలియజేశాడు. ఈ సమాచారం ట్రూమాను‌కు అందే సమయానికి ఆయన తన మనసు మార్చుకున్నాడు. కాబట్టి ఆయన ఎప్పుడూ అనుసరించలేదు. 1996లో ట్రూమాను దరఖాస్తు వెల్లడైన తర్వాత మిస్సౌరీ సుప్రీంకోర్టు ఆయన మరణానంతరం గౌరవ న్యాయ లైసెన్సు జారీ చేసింది.

## సైనిక సేవ
### నేషనలు గార్డు
కళాశాలకు నిధులు లేకపోవడం వల్ల, ట్రూమాను వెస్టు పాయింటు, న్యూయార్కు లోని యునైటెడు స్టేట్సు మిలిటరీ అకాడమీకి హాజరు కావాలని భావించాడు. అక్కడ ట్యూషను లేదు. కానీ కంటి చూపు సరిగా లేకపోవడంతో అ అపాయింటు‌మెంటు నిరాకరించబడింది. ఆయన 1905లో మిస్సౌరీ నేషనలు గార్డులో చేరాడు. 1911 వరకు కాన్సాసు నగరానికి చెందిన బ్యాటరీ బి, 2వ మిస్సోరి ఫీల్డు ఆర్టిలరీ రెజిమెంటు‌లో పనిచేశాడు. దీనిలో ఆయన కార్పోరలు హోదాను పొందాడు. ఆయన ప్రవేశ సమయంలో అద్దాలు లేకుండా ఆయన కంటి చూపు ఆమోదయోగ్యం కాదు: కుడి కంటిలో 20/50 ఎడమ కంటిలో 20/400 (చట్టపరమైన ప్రమాణాన్ని దాటి) అంధత్వం). ఆయన రెండవసారి పరీక్ష రాసినప్పుడు రహస్యంగా కంటి చార్టు‌ను కంఠస్థం చేయడం ద్వారా ఉత్తీర్ణుడయ్యాడు. ఆయనను 5 అడుగుల 10 అంగుళాల పొడవు, బూడిద కళ్ళు, ముదురు జుట్టు, లేత రంగు కలిగిన వ్యక్తిగా వర్ణించారు.

### మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం

1917 ఏప్రిల్ 6న యునైటెడు స్టేట్సు మొదటి ప్రపంచ యుద్ధంలోకి ప్రవేశించినప్పుడు, ట్రూమాను తిరిగి బ్యాటరీ బిలో చేరాడు విస్తరిస్తున్న యూనిటు కోసం కొత్త సైనికులను విజయవంతంగా నియమించుకున్నాడు. దాని కోసం ఆయన వారి ఫస్టు లెఫ్టినెంటు. ఫ్రాన్సు‌కు వెళ్లడానికి ముందు, ట్రూమాను‌ను “ లాటను, ఒక్లహోమా “ సమీపంలోని “ క్యాంపు డోనిఫాను “, ఫోర్టు సిల్“కు శిక్షణ కోసం పంపారు. ఆయన రెజిమెంటు 129వ ఫీల్డు ఆర్టిలరీ శిక్షణ సమయంలో రెజిమెంటలు కమాండరు రాబర్టు ఎమ్. డాన్ఫోర్డు, తరువాత ఆర్మీ చీఫ్ ఆఫ్ ఆర్టిలరీ ఫీల్డుగా పనిచేశాడు. . ఆరు నెలల అధికారిక ఆర్మీ బోధన కంటే ఆరు వారాలలో డాన్‌ఫోర్డు నుండి తాను ఎక్కువ ఆచరణాత్మకమైన, ఉపయోగకరమైన సమాచారాన్ని నేర్చుకున్నానని ట్రూమాను గుర్తుచేసుకున్నాడు. ట్రూమాను ఆర్టిలరీ బోధకుడిగా పనిచేసినప్పుడు ఆయన డాన్ఫోర్డు ‌మీద తన విధానాన్ని ఉద్దేశపూర్వకంగా రూపొందించాడు.

ట్రూమాను కాన్సాసు నగరంలో తనకు తెలిసిన బట్టల దుకాణ గుమస్తా ఎడ్వర్డు జాకబ్సనుతో కలిసి క్యాంపు క్యాంటీనును కూడా నడిపాడు. యూనిటు సభ్యులచే నిధులు సమకూర్చబడిన చాలా క్యాంటీన్ల మాదిరిగా కాకుండా (సాధారణంగా డబ్బును కోల్పోయేవి) ట్రూమాను, జాకబ్సను నిర్వహించే క్యాంటీను లాభాలను ఆర్జించింది. ప్రతి సైనికుడి ప్రారంభ $2 పెట్టుబడి ఆరు నెలల్లో $10,000 డివిడెండు‌లను తిరిగి ఇచ్చింది.  ఫోర్టు సిల్ వద్ద, ట్రూమాను కాన్సాసు నగర రాజకీయ నాయకుడు టాం పెండర్గాస్టు మేనల్లుడు లెఫ్టినెంటు జేమ్సు ఎం. పెండరు‌గాస్టు‌ను కలిశాడు. ఈ సంబంధం ట్రూమాను తరువాతి జీవితం మీద తీవ్ర ప్రభావాన్ని చూపింది. 

1918 మధ్యలో అమెరికను ఎక్స్‌పెడిషనరీ ఫోర్సెసు (ఎఇఎఫ్) దాదాపు పది లక్షల మంది సైనికులు ఫ్రాన్సు‌లో ఉన్నారు. ట్రూమాను ఏప్రిల్ నుండి కెప్టెన్గా పదోన్నతి పొందారు. జూలై 23లో కొత్తగా వచ్చిన బ్యాటరీ డి, 129వ ఫీల్డు ఆర్టిలరీ 35వ విభాగంకి కమాండరు అయ్యారు. బ్యాటరీ డి దాని క్రమశిక్షణా సమస్యలకు ప్రసిద్ధి చెందింది. ట్రూమాను ప్రారంభంలో ఆయన కారణంగా ప్రజాదరణ పొందలేదు క్రమాన్ని పునరుద్ధరించడానికి ప్రయత్నాలు. ట్రూమాను తన కార్పోరల్సు సార్జెంట్లను క్రమశిక్షణకు జవాబుదారీగా చేయడం ద్వారా విజయం సాధించాడు. వారు సమర్థవంతంగా పని చేస్తే వారికి మద్దతు ఇస్తానని వారు అలా చేయకపోతే వారిని ప్రైవేటు‌గా తగ్గిస్తానని ఆయన హామీ ఇచ్చాడు. బ్యాటరీ లోకంలో "ది బాటిలు ఆఫ్ హూ రన్"గా జ్ఞాపకం చేయబడిన ఒక కార్యక్రమంలో ఆయన సైనికులు వోస్జెసు పర్వతాలలో జర్మన్లు ​​ఆకస్మికంగా రాత్రి దాడి చేసినప్పుడు పారిపోవడం ప్రారంభించారు; ట్రూమాను తన మనుషులను అక్కడే ఉండి పోరాడమని ఆదేశించి విజయం సాధించాడు. తన రైలు ప్రయాణ రోజుల నుండి అసభ్య పదజాలాన్ని ఉపయోగించాడు. ట్రూమాను అలాంటి భాషను ఉపయోగించడం విని పురుషులు చాలా ఆశ్చర్యపోయారు. వారు వెంటనే పాటించారు.

1918 సెప్టెంబరు 26న మెయుసు–ఆర్గోను దాడి ప్రారంభోత్సవంలో ట్రూమాను యూనిటు ముందస్తుగా ఏర్పాటు చేసిన భారీ దాడిలో చేరింది. వారు పదాతిదళాన్ని అనుసరించడానికి పిట్ టెర్రైను మీద కష్టంతో ముందుకు సాగారు. చెప్పీకి పశ్చిమాన ఒక పరిశీలనా పోస్టును ఏర్పాటు చేశారు. సెప్టెంబరు‌లో 27న ట్రూమాను తన బైనాక్యులర్ల ద్వారా ఒక నదికి అడ్డంగా మోహరించిన శత్రు ఫిరంగి దళాలను చూశాడు. అది పొరుగున ఉన్న 28వ డివిజను మీద కాల్పులు జరపడానికి వీలు కల్పిస్తుంది. ట్రూమాను ఆదేశాలు ఆయన 35వ డివిజను ఎదుర్కొంటున్న లక్ష్యాలకు పరిమితం చేశాయి. కానీ ఆయన దీనిని పట్టించుకోలేదు. జర్మన్లు ​​తమ గుర్రాలను వారి తుపాకుల నుండి చాలా దూరంగా నడిపించే వరకు ఓపికగా వేచి ఉన్నాడు. వారు ట్రూమాను బ్యాటరీ పరిధి నుండి బయటకు వెళ్లలేరని నిర్ధారించుకున్నాడు. తరువాత ఆయన తన మనుషులను కాల్పులు జరపమని ఆదేశించాడు. వారి దాడి శత్రు దళాలను నాశనం చేసింది. ఆయన చర్యలు జర్మన్ల నుండి కాల్పులకు గురయ్యే 28వ డివిజను సైనికుల ప్రాణాలను కాపాడిన ఘనత పొందాయి. ట్రూమాను‌కు ఆయన రెజిమెంటలు కమాండరు, కల్నలు కార్లు డి. క్లెం, కోర్టు-మార్షలు ఏర్పాటు చేస్తానని బెదిరించాడు. కానీ క్లెం ఎప్పుడూ దానిని పాటించలేదు. ట్రూమాను శిక్షించబడలేదు.

మ్యూస్-ఆర్గోను దాడి సమయంలో మరొక చర్యలో ట్రూమాను బ్యాటరీ జార్జి ఎస్. పాటను ట్యాంకు బ్రిగేడుకు మద్దతు ఇచ్చింది. 1918 నవంబరు 11న యుద్ధం చివరి షాట్లలో కొన్నింటిని కాల్చింది. ఫ్రాన్సు‌లో ట్రూమాను నాయకత్వంలో ఉన్నప్పుడు బ్యాటరీ డి ఏ సైనికులను కోల్పోలేదు. ఆయన నాయకత్వం పట్ల వారి ప్రశంసలను చూపించడానికి ఆయన సైనికులు యుద్ధం తర్వాత యునైటెడు స్టేట్సు‌కు తిరిగి వచ్చినప్పుడు ఆయనకు పెద్ద ప్రేమగల కప్పును బహుకరించారు.

యుద్ధం ఒక పరివర్తనాత్మక అనుభవం దీనిలో ట్రూమాను తన నాయకత్వ లక్షణాలను ప్రదర్శించాడు. ఆయన 1917లో రైతుగా సేవలో ప్రవేశించాడు ఇతరులను ప్రేరేపించే, నిర్దేశించే సామర్థ్యం అవసరం లేని క్లరికలు ఉద్యోగాలలో పనిచేశాడు. కానీ యుద్ధ సమయంలో ఆయన నాయకత్వ అనుభవాన్ని, మిస్సోరిలో ఆయన యుద్ధానంతర రాజకీయ జీవితాన్ని బాగా మెరుగుపరిచిన మద్దతు ఇచ్చిన విజయ రికార్డును పొందాడు.

ట్రూమాను ప్రెస్బిటేరియను, బాప్టిస్టు చర్చిలలో పెరిగాడు. కానీ పునరుజ్జీవనాల నుండి తప్పించుకున్నాడు. కొన్నిసార్లు పునరుజ్జీవన బోధకులను ఎగతాళి చేశాడు. ఆయన మతం గురించి చాలా అరుదుగా మాట్లాడాడు. అది ఆయనకు ప్రధానంగా సాంప్రదాయ ప్రొటెస్టంటు మార్గాలలో నైతిక ప్రవర్తనను సూచిస్తుంది. ట్రూమాను ఒకసారి తన కాబోయే భార్య బెసు‌కు రాసిన లేఖలో ఇలా వ్రాశాడు: "లెంటు అలాంటి వాటి గురించి నాకు ఏమీ తెలియదని మీకు తెలుసు..." యుద్ధంలో ఆయన ఆదేశించిన సైనికులలో ఎక్కువ మంది కాథలిక్కులు, ఆయన సన్నిహితులలో ఒకరు 129వ ఫీల్డు ఆర్టిలరీ చాప్లిను, మోన్సిగ్నోరు ఎల్. కర్టిసు టియర్నాను. 1960లో టియెర్నాను మరణించే వరకు ఇద్దరూ స్నేహితులుగా ఉన్నారు. తరువాత ఆయనను విజయవంతమైన రాజకీయ నాయకుడిగా మార్చిన నాయకత్వం (ఆయన ఇతర క్రైస్తవ వర్గాల సైనికులతో, యూనిటు యూదు సభ్యులతో చేసినట్లుగానే) వ్యక్తుల మధ్య నైపుణ్యాలను అభివృద్ధి చేయడం ట్రూమాను తన కాథలిక్కు సైనికులతో కలిసి ఉండటానికి సహాయపడింది. .

### ఆఫీసర్సు రిజర్వు కార్ప్సు

ట్రూమాను 1919 మే 6న కెప్టెన్గా సైన్యం నుండి గౌరవప్రదంగా విడుదల చేయబడ్డాడు. 1920లో ఆయన ఆఫీసర్సు రిజర్వు కార్ప్సులో మేజరుగా నియమించబడ్డాడు. ఆయన 1925లో లెఫ్టినెంటు కల్నలు 1932లో కల్నలు అయ్యాడు. 1920లు, 1930లలో ఆయన 1వ బెటాలియను, 379వ ఫీల్డు ఆర్టిలరీ రెజిమెంటు 102వ పదాతిదళ విభాగానికి నాయకత్వం వహించాడు. కల్నలు‌గా పదోన్నతి పొందిన తర్వాత ట్రూమాను రెజిమెంటు కమాండు‌గా ఎదిగాడు.

యు.ఎస్. సెనేటు‌కు ఎన్నికైన తర్వాత ట్రూమాను‌ను తక్కువ చురుకైన అధికారుల కోసం హోల్డింగు యూనిటు అయిన జనరలు అసైన్మెంట్సు గ్రూపూ‌కు బదిలీ చేశారు. అయినప్పటికీ ఆయనను ముందుగానే సంప్రదించలేదు. ట్రూమాను తన పునర్వ్యవస్థీకరణను నిరసించాడు. ఇది ఆయన రెజిమెంటలు కమాండు‌ను తిరిగి ప్రారంభించడానికి దారితీసింది. ఆయన 1940ల ప్రారంభం వరకు చురుకైన రిజర్విస్టు‌గా ఉన్నాడు. ట్రూమాను రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో చురుకైన సైనిక సేవ కోసం స్వచ్ఛందంగా ముందుకు వచ్చారు. కానీ అంగీకరించబడలేదు. కొంతవరకు వయస్సు కారణంగా అధ్యక్షుడు ఫ్రాంక్లిన్ డి. రూజ్‌వెల్ట్ సైనిక రిజర్వు‌లకు చెందిన సెనేటర్లు, కాంగ్రెసు సభ్యులు కాంగ్రెసు‌లో ఉండటం ద్వారా లేదా వారి క్రియాశీల విధులను ముగించి వారి కాంగ్రెసు సీట్లను తిరిగి ప్రారంభించడం ద్వారా యుద్ధ ప్రయత్నాలకు మద్దతు ఇవ్వాలని కోరుకున్నారు. ఆయన 1940ల ప్రారంభం నుండి యు.ఎస్. ఆర్మీ రిజర్వు 1953 జనవరి 20న యు.ఎస్ కల్నలుగా పదవీ విరమణ చేసే వరకు నిష్క్రియాత్మక రిజర్విస్టుగా ఉన్నాడు.

### సైనిక అవార్డులు - అలంకరణలు

ట్రూమాను‌కు మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం విజయ పతకం లభించింది. రెండు యుద్ధ క్లాస్పు‌లు (సెయింటు మిహియలు యుద్ధం, మెయుసు-అర్గోను కోసం), డిఫెన్సివు సెక్టారు క్లాస్పు. ఆయన రెండు ఆర్ముడు ఫోర్సెసు రిజర్వు మెడలులను కూడా అందుకున్నాడు. యుద్ధం తర్వాత ట్రూమాను దాదాపు ఎల్లప్పుడూ తన విదేశీ సేవకు గుర్తుగా కాంస్య ప్రపంచ యుద్ధం I విజయ లాపెల్ పిన్‌ను ధరించాడు.
## రాజకీయాలు

### జాక్సన్ కౌంటీ న్యాయమూర్తి

యుద్ధకాల సేవ తర్వాత ట్రూమాను ఇండిపెండెన్సు‌కు తిరిగి వచ్చాడు. అక్కడ ఆయన 1919 జూన్ 28న బెస్ వాలెసు‌ను వివాహం చేసుకున్నాడు. ఆ దంపతులకు ఒక సంతానం మేరీ మార్గరెటు ట్రూమాను.

వివాహానికి కొద్దిసేపటి ముందు, ట్రూమాను, జాకబ్సను కలిసి డౌన్‌టౌను కాన్సాసు సిటీ లోని 104 వెస్టు 12వ వీధిలో హేబరు‌డాషరీని ప్రారంభించారు. ప్రారంభ విజయం తర్వాత, 1921 మాంద్యం సమయంలో స్టోరు దివాళా తీసింది. ట్రూమాను 1935 వరకు ఆ వెంచరు నుండి చివరి అప్పులను కూడా తీర్చలేదు. ఆయన బ్యాంకరు విలియం టి. కెంపరు సహాయంతో అలా చేశాడు, ట్రూమాను సోదరుడు వివియను ట్రూమాను (మహా మాంద్యంలో విఫలమైన బ్యాంకు) $5,600 ప్రామిసరీ నోటును కొనుగోలు చేయడానికి తెరవెనుక పనిచేశాడు. . ఆ నోటు కొనుగోలు, అమ్మకం, వడ్డీ పేరుకుపోవడం, ట్రూమాను చెల్లింపులు చేయడంతో విలువ పెరిగింది. కాబట్టి దానిని కలిగి ఉన్న చివరి బ్యాంకు విఫలమయ్యే సమయానికి దాని విలువ దాదాపు $9,000. కెంపరు ప్రయత్నాలకు ధన్యవాదాలు, వివియను ట్రూమాను దానిని $1,000కి కొనుగోలు చేయగలిగాడు. జాకబ్సను, ట్రూమాను వారి దుకాణం విఫలమైన తర్వాత కూడా సన్నిహిత స్నేహితులుగా ఉన్నారు. జియోనిజం గురించి ట్రూమాను‌కు జాకబ్సను ఇచ్చిన సలహా తరువాత అమెరికా ప్రభుత్వం ఇజ్రాయెలు‌ను గుర్తించాలనే నిర్ణయంలో పాత్ర పోషించింది. 

టాం పెండరు‌గాస్టు నేతృత్వంలోని కాన్సాసు సిటీ డెమోక్రటికు యంత్రం సహాయంతో ట్రూమాను 1922లో జాక్సను కౌంటీ తూర్పు జిల్లాకు కౌంటీ కోర్టు న్యాయమూర్తిగా ఎన్నికయ్యారు—జాక్సను కౌంటీ ముగ్గురు న్యాయమూర్తుల కోర్టులో పశ్చిమ జిల్లా (కాన్సాసు నగరం), తూర్పు జిల్లా (కాన్సాసు నగరం వెలుపల ఉన్న కౌంటీ), కౌంటీవైడు‌గా ఎన్నికైన ప్రిసైడింగు న్యాయమూర్తి ఉన్నారు. ఇది న్యాయపరమైన కోర్టు కంటే పరిపాలనాపరమైనది. అనేక ఇతర అధికార పరిధిలోని కౌంటీ కమిషను మాదిరిగానే. ట్రూమాను జేమ్సు ఇ. గిల్డే స్థానంలో బాధ్యతలు స్వీకరించి 1923 జనవరి 1 నుండి 1925 జనవరి 1 వరకు పనిచేశాడు. అధ్యక్షుడు క్వాలిస్ కూలిడ్జ్ ఘోరమైన ఎన్నిక నేతృత్వంలో జరిగిన రిపబ్లికను తరంగంలో ఆయన 1924 తిరిగి ఎన్నికల ప్రచారంలో హెన్రీ రమ్మెలు చేతిలో పూర్తి పదవీకాలం ఓడిపోయాడు. రెండు సంవత్సరాలు ఆటోమొబైలు క్లబ్బు సభ్యత్వాలను అమ్మడం వల్ల మధ్య వయస్కుడైన కుటుంబ వ్యక్తికి ప్రజా సేవా వృత్తి సురక్షితమైనదని ఆయన ఒప్పించాడు. ఆయన 1926లో అధ్యక్ష న్యాయమూర్తి పదవికి పోటీ చేయాలని ప్లాను చేశాడు.

1926లో పెండరు‌గాస్టు యంత్రం మద్దతుతో ట్రూమాను ఆ ఉద్యోగాన్ని గెలుచుకున్నాడు. ఎలిహు డబల్యూ . హేసు స్థానంలో వచ్చాడు. ట్రూమాను 1930లో తిరిగి ఎన్నికయ్యారు; ఆయన 1927 జనవరి 1 నుండి 1935 జనవరి 1 వరకు పనిచేశాడు.ఆయన స్థానంలో యూజీను I. పర్సెలు నియమితుడయ్యాడు. ప్రిసైడింగు జడ్జిగా, ట్రూమాను *టెన్ ఇయరు ప్లాను*ను సమన్వయం చేయడంలో సహాయపడ్డాడు. ఇది జాక్సను కౌంటీ కాన్సాసు సిటీ స్కైలైను‌ను కొత్త ప్రజా పనుల ప్రాజెక్టులతో మార్చివేసింది. వీటిలో విస్తృతమైన రోడ్ల శ్రేణి, కొత్త వైటు అండ్ వైటు-రూపకల్పన చేసిన కౌంటీ కోర్టు భవనం నిర్మాణం ఉన్నాయి. 1926లో ఆయన నేషనలు ఓల్డు ట్రైల్సు రోడ్డు అసోసియేషను అధ్యక్షుడయ్యాడు. తన పదవీకాలంలో మార్గదర్శక మహిళలను గౌరవించటానికి 12 మడోన్నా ఆఫ్ ది ట్రైలు స్మారక చిహ్నాల అంకితభావాన్ని పర్యవేక్షించాడు.

1933లో పోస్టు‌మాస్టరు జనరలు జేమ్సు ఫర్లే అభ్యర్థన మేరకు ట్రూమాను మిస్సోరి ఫెడరలు రీ-ఎంప్లాయ్మెంటు ప్రోగ్రాం (సివిలు వర్క్సు డ్మినిస్ట్రేషనులో భాగం) కోసం డైరెక్టరు‌గా నియమితులయ్యారు. 1932 అధ్యక్ష ఎన్నికలలో కాన్సాసు సిటీ ఓటును ఫ్రాంక్లిన్ డి. రూజ్‌వెల్ట్కు అందించినందుకు పెండరు‌గాస్టు‌కు ఇది ప్రతిఫలం. ఈ నియామకం మిస్సోరిలో ఫెడరలు పోషణ ఉద్యోగాల మీద పెండరు‌గాస్టు నియంత్రణను నిర్ధారించింది. ఆయన అధికారం అత్యున్నత స్థాయికి గుర్తుగా నిలిచింది. ఇది ట్రూమాను, రూజ్వెల్టు సహాయకుడు హ్యారీ హాప్కిన్సు మధ్య సంబంధాన్ని కూడా సృష్టించింది. కొత్త ఒప్పందానికి ట్రూమాను తీవ్రమైన మద్దతును హామీ ఇచ్చింది.
### మిస్సోరి నుండి అమెరికా సెనేటరు

కౌంటీ జడ్జిగా పనిచేసిన తర్వాత ట్రూమాను మిస్సోరి గవర్నరు లేదా కాంగ్రెస్, కానీ పెండరు‌గాస్టు ఈ ఆలోచనలను తిరస్కరించారు. అప్పుడు ట్రూమాను తన కెరీరు‌ను బాగా జీతం వచ్చే కౌంటీ సినెక్యూరు‌లో పూర్తి చేసుకోవచ్చని అనుకున్నాడు; 1934 యునైటెడు స్టేట్సు సెనేటు ఎన్నికలకు యు.ఎస్.లో జరిగిన డెమోక్రటికు ప్రైమరీ ఎలక్షనులో యంత్రం ఎంపికగా పెండరు‌గాస్టు అయిష్టంగానే ఆయనను సమర్థించినప్పుడు పరిస్థితులు మారిపోయాయి. మిస్సోరి నుండి సెనేటు, పెండరు‌గాస్టు మొదటి నాలుగు ఎంపికలు పోటీ చేయడానికి నిరాకరించిన తర్వాత. ప్రైమరీలో ట్రూమాను కాంగ్రెసు సభ్యులను జాన్ జె. కోక్రాను ఓడించాడు. జాకబు ఎల్. మిల్లిగాను జాక్సను కౌంటీ దృఢమైన మద్దతుతో ఇది ఆయన అభ్యర్థిత్వానికి కీలకమైనది. కౌంటీ అధికారిగా ఫ్రీమాసన్సు సభ్యుడిగా, మిలిటరీ రిజర్విస్టు, అమెరికను లెజియను సభ్యుడు. సార్వత్రిక ఎన్నికలలో మహా మాంద్యం సమయంలో ఎన్నికైన న్యూ డీలు అనుకూల డెమొక్రాట్ల నిరంతర తరంగంలో ట్రూమాను దాదాపు 20 శాతం పాయింట్ల తేడాతో ప్రస్తుత రిపబ్లికను రోస్కో సి. ప్యాటర్సనును ఓడించాడు.

"పెండరు‌గాస్టు నుండి సెనేటరు" అనే ఖ్యాతితో ట్రూమాను పదవీ బాధ్యతలు స్వీకరించాడు. ఆయన ప్రోత్సాహక నిర్ణయాలను పెండరు‌గాస్టు‌కు సూచించాడు కానీ తాను తన స్వంత మనస్సాక్షి ప్రకారం ఓటు వేశానని పేర్కొన్నాడు. తరువాత ఆయన "యంత్రానికి కొంచెం అందించడం ద్వారా ఆయన చాలా ఆదా చేసాడు" అని చెప్పడం ద్వారా ప్రాపెంటు నిర్ణయాలను సమర్థించాడు.  తన మొదటి పదవీకాలంలో ట్రూమాను కార్పొరేటు దురాశకు వ్యతిరేకంగా వాల్ స్ట్రీటు స్పెక్యులేటర్లు, ఇతర ధనవంతులైన ప్రత్యేక ఆసక్తులు జాతీయ వ్యవహారాలలో అధిక ప్రభావాన్ని సాధించడం వల్ల కలిగే ప్రమాదాలకు వ్యతిరేకంగా మాట్లాడాడు.  ఆయన హై-ప్రొఫైలు అప్రాప్రియేషన్సు, ఇంటరు‌స్టేటు కామర్సు కమిటీలలో పనిచేసినప్పటికీ ఆయన అధ్యక్షుడు రూజ్‌వెల్టు చేత ఎక్కువగా విస్మరించబడ్డాడు. వైటు హౌసు నుండి కాల్సు తిరిగి పొందడంలో ఇబ్బంది పడ్డాడు. 

1940లో జరిగిన యుఎస్ సెనేటు ఎన్నికలలో యుఎస్ న్యాయవాది మారిసు మిల్లిగను (మాజీ ప్రత్యర్థి జాకబు మిల్లిగను సోదరుడు), మాజీ గవర్నరు లాయిడు స్టార్కు ఇద్దరూ డెమోక్రటికు ప్రైమరీలో ట్రూమాను‌ను సవాలు చేశారు. గత సంవత్సరం ఆదాయపు పన్ను ఎగవేత కోసం పెండరు‌గాస్టు జైలు శిక్ష విధించడంతో ట్రూమాను రాజకీయంగా బలహీనపడ్డాడు; బాసు పతనానికి రిపబ్లికను న్యాయమూర్తులు (రూజ్వెల్టు పరిపాలన కాదు) కారణమని సెనేటరుగా వాదిస్తూ విశ్వాసపాత్రంగా ఉన్నాడు. సెయింటు లూయిసు పార్టీ నాయకుడు రాబర్టు ఇ. హన్నెగను ట్రూమాను‌కు మద్దతు ఇవ్వడం చాలా కీలకం; తరువాత ఆయన ట్రూమాను‌ను జాతీయ టికెట్టు‌లో ఉంచే ఒప్పందాన్ని మధ్యవర్తిత్వం చేశాడు. చివరికి, సెనేటు డెమోక్రటికు ప్రైమరీలో స్టార్కు, మిల్లిగాను పెండరు‌గాస్టు వ్యతిరేక ఓటును విభజించారు. ట్రూమాను మొత్తం 8,000 ఓట్లతో గెలిచారు. నవంబరు ఎన్నికలలో ట్రూమాను రిపబ్లికను మాన్వెలు హెచ్. డేవిసును 51–49 శాతం తేడాతో ఓడించారు. సెనేటరు‌గా ట్రూమాను నాజీ జర్మనీ, కమ్యూనిస్టు రష్యా రెండింటినీ వ్యతిరేకించాడు. 1941 జూన్లో నాజీ జర్మనీ సోవియటు యూనియను‌ మీద దాడి చేసిన రెండు రోజుల తర్వాత ట్రూమాను ఇలా అన్నాడు:

చివరి భాగం లేని ఈ కోట్ తరువాత సోవియటులో తరువాత రష్యను పోరాటంలో దేశాన్ని నాశనం చేయడానికి అమెరికను కుట్రకు "సాక్ష్యం"గా ప్రధానమైనదిగా మారింది.

#### ట్రూమాన్ కమిటీ
1940 చివరలో ట్రూమాను వివిధ సైనిక స్థావరాలకు ప్రయాణించారు. ఆయన చూసిన వ్యర్థం, లాభదాయకత దేశం యుద్ధానికి సిద్ధమవుతున్నప్పుడు దుర్వినియోగాల మీద దర్యాప్తు ప్రారంభించడానికి యుద్ధ సమీకరణ మీద ఉపకమిటీ అధ్యక్షతన తన పదవిని ఉపయోగించుకునేలా చేసింది. అధికారిక దర్యాప్తు నిర్వహించడానికి ట్రూమాను ఆధ్వర్యంలో ఒక కొత్త ప్రత్యేక కమిటీని ఏర్పాటు చేశారు; ప్రతినిధుల సభ మరింత ప్రతికూల దర్యాప్తును తట్టుకోకుండా వైటు హౌసు ఈ ప్రణాళికకు మద్దతు ఇచ్చింది. యుద్ధకాలంలో ప్రభుత్వ భారీ కాంట్రాక్టులలోని వ్యర్థం, అవినీతిని బహిర్గతం చేయడం, ఎదుర్కోవడం ఈ కమిటీ ప్రధాన లక్ష్యం.

ట్రూమాను చొరవ సెనేటు నాయకులను కమిటీ ఆవశ్యకతను ఒప్పించింది. ఇది నిజాయితీ, సమర్థవంతమైన పరిపాలన కోసం ఆయన డిమాండ్లను, పెద్ద వ్యాపారాలు, వాల్ స్ట్రీటు పట్ల ఆయనకున్న అపనమ్మకాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది. ట్రూమాను కమిటీని "అసాధారణ నైపుణ్యంతో" నిర్వహించాడు. సాధారణంగా ఏకాభిప్రాయాన్ని సాధించాడు. ఆయనకు జాతీయ ఖ్యాతిని ఇచ్చే భారీ మీడియా ప్రచారాన్ని సృష్టించాడు  ట్రూమాను కమిటీ కార్యకలాపాలు ప్రభుత్వం నియమించిన "సంవత్సరానికి డాలర్లకు పురుషులు"ను విమర్శించడం నుండి వారిలో చాలా మంది అసమర్థులుగా నిరూపించబడ్డారు. యుద్ధ కార్మికుల కోసం నాసిరకంగా నిర్మించిన న్యూజెర్సీ గృహనిర్మాణ ప్రాజెక్టును దర్యాప్తు చేయడం వరకు ఉన్నాయి. 1944 మార్చిలో ట్రూమాను ఖరీదైన మాన్హట్టను ప్రాజెక్టును దర్యాప్తు చేయడానికి ప్రయత్నించాడు. కానీ యుద్ధ కార్యదర్శి హెన్రీ ఎల్. స్టిమ్సను చేత ఒప్పించబడ్డాడు. దర్యాప్తును నిలిపివేయడానికి.

ఈ కమిటీ లో $15 బిలియన్ల (2024 నాటికి $ 260 బిలియన్ల డాలర్లకు సమానం) ఆదా చేసినట్లు నివేదించబడింది.  దాని కార్యకలాపాలు ట్రూమాను‌ను *టైం* మ్యాగజైను కవరు‌ మీద ఉంచాయి. సెనేటు చారిత్రక నిమిషాల ప్రకారం కమిటీకి నాయకత్వం వహించడంలో "కాన్సాసు నగర రాజకీయ నాయకులకు ఒక కార్యకర్తగా ట్రూమాను తన మునుపటి ప్రజా ప్రతిరూపాన్ని చెరిపివేసుకున్నాడు", "మిస్సౌరీకి చెందిన హ్యారీ ఎస్. ట్రూమాను కంటే ప్రత్యేక దర్యాప్తు కమిటీకి అధ్యక్షత వహించడం ద్వారా ఏ సెనేటరు కూడా గొప్ప రాజకీయ ప్రయోజనాలను పొందలేదు."

## వైస్ ప్రెసిడెన్సీ (1945)

రూజ్‌వెల్టు సలహాదారులకు రూజ్వెల్టు నాల్గవసారి కూడా జీవించకపోవచ్చని ఆయన ఉపాధ్యక్షుడు తదుపరి అధ్యక్షుడు అయ్యే అవకాశం ఉందని తెలుసు. హెన్రీ వాలెసు రూజ్వెల్టు ఉపాధ్యక్షుడిగా నాలుగు సంవత్సరాలు పనిచేశారు. ఎడమవైపు ప్రజాదరణ పొందారు. కానీ రూజ్వెల్టు ‌సలహాదారులలో కొంతమందికి ఆయన ఎడమవైపుకు చాలా దూరంగా, శ్రమకు చాలా స్నేహపూర్వకంగా కనిపించారు. అధ్యక్షుడు ఆయన అనేక మంది సన్నిహితులు డెమోక్రటికు పార్టీ నాయకులకు ఆమోదయోగ్యమైన వ్యక్తితో వాలెసు స్థానంలోకి రావాలని కోరుకున్నారు. పదవీ విరమణ చేస్తున్న డెమోక్రటికు నేషనలు కమిటీ చైర్మను ఫ్రాంకు సి. వాకరు, రాబోయే చైర్మను హన్నెగను, పార్టీ కోశాధికారి ఎడ్విను డబ్ల్యూ. పౌలీ, బ్రోంక్సు పార్టీ బాసు ఎడ్ ఫ్లిను, చికాగో మేయరు ఎడ్వర్డు జోసెఫు కెల్లీ, లాబీయిస్టు జార్జ్ ఇ. అల్లెను అందరూ వాలెసు‌ను టికెట్టు లేకుండా ఉంచాలని కోరుకున్నారు. ట్రూమాను లేదా సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తి విలియం ఓ. డగ్లసు లలో ఎవరినైనా అంగీకరిస్తానని రూజ్‌వెల్టు పార్టీ నాయకులతో అన్నారు.

రాష్ట్ర, నగర పార్టీ నాయకులు ట్రూమాను‌ను బలంగా ఇష్టపడ్డారు. రూజ్వెల్టు అంగీకరించారు. తాను పోటీలో లేనని తనకు ఉపాధ్యక్ష పదవి వద్దు అని ట్రూమాను పదేపదే చెప్పాడు. ఆయన అయిష్టంగానే ఉన్నాడు. ఒక కారణం ఏమిటంటే ఆయన భార్య, సోదరి మేరీ జేన్ ఇద్దరూ ఆయన సెనేటు సిబ్బంది జీతం అందుకునే వారిలో ఉన్నారు. ఆయన ప్రతికూల ప్రచారానికి భయపడ్డాడు. ట్రూమాను ఉపాధ్యక్ష పదవికి ప్రచారం చేయలేదు. అయినప్పటికీ ఆయన "పెండరు‌గాస్టు నుండి సెనేటరు" కంటే ఎక్కువగా మారాడని రుజువుగా ఆయన దృష్టిని స్వాగతించాడు. ట్రూమాను నామినేషను‌ను "రెండవ మిస్సౌరీ రాజీ"గా పిలిచారు. మంచి ఆదరణ పొందారు. రూజ్వెల్టు–ట్రూమాను టికెట్టు ఎన్నికలలో 432–99;ఎన్నికల-ఓట్లుతో విజయం సాధించింది. న్యూయార్కు గవర్నరు థామసు ఇ. డ్యూయీ, ఒహియోకు చెందిన రన్నింగు మేటు గవర్నరు జాన్ బ్రికరు రిపబ్లికను టికెట్టు‌ను ఓడించింది. 1945 జనవరి 20న డి. రూజ్వెల్టు వైసు ప్రెసిడెంటు‌గా ఫ్రాంక్లిను  ‌ప్రమాణ స్వీకారం చేసిన ట్రూమాను.  పదవీ బాధ్యతలు స్వీకరించిన తర్వాత, ట్రూమాను తన తల్లికి ఫోను చేయగా ఆమె "ఇప్పుడు నువ్వు నువ్వుగా ప్రవర్తించు" అని సూచించాడు.

ట్రూమాను ఉపాధ్యక్ష పదవి చాలా వరకు అంతగా జరగలేదు. ట్రూమాను ఎక్కువగా సెనేటు‌కు అధ్యక్షత వహించాడు. పార్టీలు, రిసెప్షన్లకు హాజరయ్యాడు. ఆయన తన సెనేటు సంవత్సరాల నుండి అదే కార్యాలయాలను ఉంచుకున్నాడు. ఎక్కువగా కాపిటలు‌లోని ఉపాధ్యక్షుడి అధికారిక కార్యాలయాన్ని సందర్శకులను పలకరించడానికి మాత్రమే ఉపయోగించాడు. ట్రూమాను తనకు సీక్రెటు సర్వీసు ఏజెంటు‌ను కేటాయించిన మొదటి ఉపాధ్యక్షుడు. ట్రూమాను ఈ కార్యాలయాన్ని సెనేటు, అధ్యక్షుడి మధ్య అనుసంధానంగా భావించాడు.  1945 ఏప్రిల్ 10న, యుద్ధ సమయంలో ఒప్పందం కుదుర్చుకున్న లెండు-లీజు చట్టం వస్తువుల యుద్ధానంతర డెలివరీని నిరోధించే రాబర్టు ఎ. టాఫ్టు సవరణకు వ్యతిరేకంగా, సెనేటు అధ్యక్షుడిగా ట్రూమాను తన ఏకైక టై-బ్రేకింగు ఓటు వేశారు. ప్రధాన నిర్ణయాలను ఆయనకు తెలియజేయడానికి కూడా రూజ్వెల్టు ఆయనను చాలా అరుదుగా సంప్రదించారు; అధ్యక్షుడు, ఉపాధ్యక్షుడు తమ పదవిలో ఉన్న సమయంలో రెండుసార్లు మాత్రమే ఒంటరిగా కలిశారు. 

ఉపాధ్యక్షుడిగా తన మొదటి చర్యలలో ఒకదానిలో అవమానకరమైన పెండరు‌గాస్టు అంత్యక్రియలకు హాజరైనప్పుడు ట్రూమాను కొంత వివాదాన్ని సృష్టించాడు. ఆయన విమర్శలను పక్కనపెట్టి, "ఆయన ఎల్లప్పుడూ నా స్నేహితుడు, నేను ఎల్లప్పుడూ ఆయన వాడిని" అని సరళంగా చెప్పాడు. ఆయన రూజ్‌వెల్టు‌తో ప్రపంచ వ్యవహారాలు లేదా దేశీయ రాజకీయాలను చాలా అరుదుగా చర్చించాడు; యుద్ధానికి సంబంధించిన ప్రధాన చొరవలు, ప్రపంచంలోని మొట్టమొదటి అణు బాంబును పరీక్షించబోతున్న అత్యంత రహస్య మాన్హాటను ప్రాజెక్టు గురించి ఆయనకు తెలియదు. ట్రూమానుకు ప్రతికూల ప్రచారం కల్పించిన ఒక సంఘటనలో నేషనలు ప్రెసు క్లబ్బులో సైనికుల కోసం నటి లారెను బాకాలు పియానో ​​పైన కూర్చుని ఉండగా ఆయన ఫోటో తీయబడింది.

అధ్యక్షుడు రూజ్‌వెల్టు 1945 ఏప్రిలు 12న మరణించినప్పుడు ట్రూమాను 82 రోజులు అధ్యక్షుడిగా ఉన్నారు. ఎప్పటిలాగే సెనేటు‌కు అధ్యక్షత వహించిన ట్రూమాను, ఆ రోజు సమావేశాన్ని వాయిదా వేసి, హౌసు స్పీకరు సాం రేబర్ను కార్యాలయంలో మద్యం సేవించడానికి సిద్ధమవుతున్నప్పుడు వైటు హౌసు‌కు వెంటనే వెళ్లాలని అత్యవసర సందేశం వచ్చింది. అక్కడ ఎలియనోరు రూజ్‌వెల్టు తన భర్త భారీ మెదడు రక్తస్రావం తర్వాత మరణించాడని చెప్పాడు. ట్రూమాను ఆమె కోసం ఏదైనా చేయగలరా అని ఆమెను అడిగాడు; ఆమె ఇలా జవాబిచ్చింది, "మేము మీకు ఏదైనా చేయగలమా? ఎందుకంటే ఇప్పుడు ఇబ్బందుల్లో ఉన్నది నువ్వే!" ఆయన అధ్యక్షుడిగా ప్రమాణ స్వీకారం సాయంత్రం 7:09 గంటలకు వైటు హౌసు వెస్టు వింగు‌లో, చీఫ్ జస్టిసు హర్లాను ఎఫ్. స్టోను చేత చేయబడ్డారు.

## అధ్యక్ష పదవి (1945–1953)
వైటు హౌసు‌లో, ట్రూమాను రూజ్‌వెల్టు హోల్డు‌ఓవరు‌లను పాత నమ్మకస్థులతో భర్తీ చేశాడు. వైటు హౌసు‌లో డజను కంటే ఎక్కువ మంది సహాయకులు లేరు; వారు బాగా విస్తరించిన కార్యనిర్వాహక విభాగం భారీ వర్కు ఫ్లోను కొనసాగించలేకపోయారు. ట్రూమాను ప్రతిరోజూ తన సొంత చీఫ్ ఆఫ్ స్టాఫుగా వ్యవహరించాడు. అలాగే కాంగ్రెసు‌తో తన స్వంత అనుసంధానకర్తగా వ్యవహరించాడు - ఈ సంస్థ ఆయనకు ఇప్పటికే బాగా తెలుసు. ఆయన ప్రెసు‌తో వ్యవహరించడానికి బాగా సిద్ధంగా లేడు. ఎఫ్‌డిఆర్ ఉల్లాసమైన పరిచయాన్ని ఎప్పుడూ పొందలేదు. తన కెరీరు‌లో అన్ని ఎదురుదెబ్బల గురించి గుప్త కోపంతో నిండిన ఆయన జర్నలిస్టులను తీవ్రంగా విశ్వసించాడు. ఆయన వారిని తన తదుపరి నిర్లక్ష్య దుష్ప్రవర్తన కోసం వేచి ఉన్న శత్రువులుగా చూశాడు. ట్రూమాను చాలా కష్టపడి పనిచేసేవాడు. తరచుగా అలసిపోయేంత వరకు ఉండేవాడు. ఇది ఆయనను పరీక్షకు గురిచేసే, సులభంగా కోపం తెచ్చుకునే, అధ్యక్షుడిగా లేదా చిన్నగా కనిపించే అంచున ఉండేవాడు. ప్రధాన సమస్యల విషయానికొస్తే ఆయన వాటిని అగ్ర సలహాదారులతో లోతుగా చర్చించాడు. ఆయన సమాఖ్య బడ్జెట్టు వివరాలతో పాటు ఎవరితోనైనా బాగా నేర్చుకున్నాడు. ట్రూమాను టెక్స్టు చదవడంలో పేలవమైన వక్త. అయినప్పటికీ ఆయన స్పష్టమైన కోపం ఆయనను ప్రభావవంతమైన స్టంపు స్పీకరుగా మార్చింది. ఆయన మద్దతుదారులు ఆయన మీద "గివ్ ఎమ్ హెల్, హ్యారీ!" అని బిగ్గరగా అరిచినప్పుడు ఆయన శత్రువులను ఖండించింది.

ట్రూమాను తన స్నేహితులతో తనను తాను చుట్టుముట్టుకుని తన ఇద్దరు ట్రెజరీ కార్యదర్శులు ఫ్రెడు విన్సను, జాన్ స్నైడరు సహా వారి సామర్థ్యానికి మించిన ఉన్నత పదవులకు అనేక మందిని నియమించుకున్నాడు. వైటు హౌసు‌లో ఆయన సన్నిహిత స్నేహితుడు ఆయన సైనిక సహాయకుడు హ్యారీ హెచ్. వాఘను, ఆయన సైనిక లేదా విదేశీ వ్యవహారాల గురించి పెద్దగా తెలియదు. ఖరీదైన బహుమతుల కోసం వైటు హౌసు‌కు ప్రాప్యతను మార్పిడి చేసుకున్నందుకు విమర్శించబడ్డాడు. ట్రూమాను వీలైనంత ఎక్కువ సమయం పోకరు ఆడటం, కథలు చెప్పడం, బోర్బను తాగడం ఇష్టపడేవాడు. అలోంజో హాంబి ఇలా పేర్కొన్నాడు:

### మొదటి పదం (1945–1949)
#### పదవీ బాధ్యతలు స్వీకరించడం

తన మొదటి పూర్తి రోజున ట్రూమాను విలేకరులతో ఇలా అన్నాడు: "అబ్బాయిలారా, మీరు ఎప్పుడైనా ప్రార్థిస్తే, ఇప్పుడే నా కోసం ప్రార్థించండి. మీ అబ్బాయిలు ఎప్పుడైనా మీ మీద గడ్డి భారం పడ్డారో లేదో నాకు తెలియదు. కానీ వారు నిన్న ఏమి జరిగిందో నాకు చెప్పినప్పుడు, చంద్రుడు, నక్షత్రాలు, అన్ని గ్రహాలు నా మీద పడ్డట్లు నాకు అనిపించింది."

రూజ్‌వెల్టు మంత్రివర్గంలోని సభ్యులందరినీ స్థానంలో ఉండమని ట్రూమాను కోరాడు. కానీ ఆయన త్వరలోనే దాదాపు అందరినీ భర్తీ చేశాడు. ముఖ్యంగా తన సెనేటు రోజుల నాటి స్నేహితులతో.

#### జపాన్‌ మీద అణు బాంబులు వేయడం
ఐరోపా‌లో నాజీ జర్మనీని ఓడించడంలో విజయం నుండి ట్రూమాను హనీమూను కాలం నుండి ప్రయోజనం పొందాడు. దేశం 1945 మే 8న ఆయన 61వ పుట్టినరోజున నౌరాపు (వి-ఇ డేను జరుపుకుంది.

ఏప్రిల్ 12 మధ్యాహ్నం యునైటెడు స్టేట్సు వద్ద కొత్త అత్యంత విధ్వంసక ఆయుధం ఉందని ట్రూమాను‌కు క్లుప్తంగా చెప్పినప్పటికీ ఏప్రిల్ 25 వరకు సెక్రటరీ ఆఫ్ వారు హెన్రీ స్టిమ్సను ఆయనకు వివరాలు:

ట్రూమాను జోసెఫు స్టాలిను, బ్రిటిషు ప్రధాన మంత్రి విన్స్టన్ చర్చిల్తో పోట్సు‌డ్యాం కాన్ఫరెన్సు కోసం బెర్లిను‌కు ప్రయాణించారు. జూలై 16న జరిగిన ట్రినిటీ టెస్టు—మొదటి అణు బాంబు—విజయవంతమైందని తెలుసుకున్నప్పుడు ఆయన అక్కడే ఉన్నాడు. జపనీయులకు వ్యతిరేకంగా తాను కొత్త రకమైన ఆయుధాన్ని ఉపయోగించబోతున్నానని స్టాలిను‌కు సూచించాడు. సోవియటు‌లకు అధికారికంగా అణు బాంబు గురించి సమాచారం అందడం ఇదే మొదటిసారి అయినప్పటికీ ట్రూమాను కంటే చాలా కాలం ముందే అణు గూఢచర్యం ద్వారా దాని గురించి తెలుసుకున్న స్టాలిను‌కు బాంబు ప్రాజెక్టు గురించి ఇప్పటికే తెలుసు.

ఆగస్టులో జపాన్ ప్రభుత్వం పోట్సు‌డ్యాం డిక్లరేషనులో ప్రత్యేకంగా పేర్కొన్న లొంగిపోయే డిమాండ్లను తిరస్కరించింది. జపాన్ దండయాత్ర ఆసన్నమైనందున, అందుబాటులో ఉన్న రెండు బాంబులను వేయడానికి ట్రూమాను షెడ్యూలు‌ను ఆమోదించాడు. అణు బాంబులతో జపాన్ మీద ‌దాడి చేయడం వల్ల రెండు వైపులా అనేక మంది ప్రాణాలను కాపాడతారనే వైఖరిని ట్రూమాను కొనసాగించాడు; హెర్బర్టు హూవరు ట్రూమాను‌కు సమర్పించిన జపాన్ దండయాత్రకు సంబంధించిన సైనిక అంచనా ప్రకారం దండయాత్రకు కనీసం ఒక సంవత్సరం పట్టవచ్చు, 5,00,000 నుండి 10,00,000 మిత్రరాజ్యాల ప్రాణనష్టం జరగవచ్చు. విలియం షాక్లీ సెక్రటరీ ఆఫ్ వార్ హెన్రీ ఎల్. స్టిమ్సను సిబ్బంది కోసం చేసిన ఒక అధ్యయనం ప్రకారం, జపాన్‌ను ఆక్రమించడం వల్ల 1.7–4 మిలియన్ల అమెరికను ప్రాణనష్టం సంభవిస్తుందని అంచనా వేయబడింది. ఇందులో 4,00,000–80,00,000 మరణాలు జపాన్ పౌరులు జపాన్ రక్షణలో పాల్గొంటే ఐదు నుండి పది మిలియన్ల జపనీసు మరణాలు సంభవిస్తాయి. 1945 1946 జూన్ డిసెంబరు మధ్య కాలంలో ప్రతి నెలా 43,000 మంది మరణించిన, తరలించబడిన గాయపడిన వారికి బదులుగా సైనికులను సరఫరా చేయాల్సి ఉంటుందని యుఎస్ ఆర్మీ సర్వీసు ఫోర్సెసు వారి "జర్మనీ ఓటమి తర్వాత యునైటెడు స్టేట్సు ఆర్మీ పునఃవియోగం" అనే పత్రంలో అంచనా వేసింది. విదేశీ థియేటర్లలో భర్తీ షెడ్యూలు, అంచనా వేసిన బలాల విశ్లేషణ నుండి, నేవీ, మెరైను కార్ప్సు మినహా ఆ వర్గాలలో మాత్రమే ఆర్మీ నష్టాలు 1947 మొదటి భాగం వరకు సుమారు 8,63,000 ఉంటాయని వీరిలో 2,67,000 మంది చంపబడతారని లేదా తప్పిపోతారని సూచించింది.

ఆగస్టు 6న హిరోషిమా మీద బాంబు దాడి జరిగింది. మూడు రోజుల తరువాత నాగసాకి మీద బాంబు దాడి జరిగింది. 1,05,000 మంది మరణించారు. సోవియటు యూనియను జపాన్‌ మీద యుద్ధం ప్రకటించింది ఆగస్టు 9న మంచూరియా మీద దండెత్తింది. జపాన్ లొంగిపోవడానికి అంగీకరించింది.

మద్దతుదారులు ట్రూమాను నిర్ణయం మద్దతుదారులు, జపనీసు సరిహద్దు దీవుల దృఢమైన రక్షణను పరిగణనలోకి తీసుకుంటే బాంబు దాడులు జపాన్ దండయాత్రలో కోల్పోయే లక్షలాది మంది మిత్రరాజ్యాల ఖైదీలు, జపనీస్ పౌరులు, రెండు వైపులా ఉన్న పోరాట యోధుల ప్రాణాలను కాపాడాయని వాదిస్తున్నారు. సాంప్రదాయిక దాడులు లేదా జనావాసాలు లేని ప్రాంతం మీద ప్రదర్శనాత్మక బాంబు దాడి జపాన్ లొంగిపోవడానికి బలవంతం చేసి ఉండవచ్చు కాబట్టి అణ్వాయుధాల వాడకం అనవసరమని కొన్ని ఆధునిక విమర్శలు వాదించాయి. అందువలన ఈ దాడి యుద్ధ నేరంగా పరిగణించబడిందని వాదించాయి. 1948లో ట్రూమాను అణు బాంబులను ఉపయోగించాలనే తన నిర్ణయాన్ని సమర్థించుకున్నాడు:

1955–1956లో ట్రూమాను తన జ్ఞాపకాలలో తనను తాను గట్టిగా సమర్థించుకుంటూనే ఉన్నాడు. అణు బాంబులు లేకుండా యునైటెడు స్టేట్సు జపాన్ ప్రధాన భూభాగాన్ని ఆక్రమించి ఉంటే చాలా మంది ప్రాణాలు కోల్పోయేవారని పేర్కొన్నాడు. 1963లో ఆయన తన నిర్ణయానికి కట్టుబడి ఉన్నాడు. ఒక జర్నలిస్టుతో ఇలా అన్నాడు "ఇది అమెరికా వైపు 1,25,000 మంది యువకులను, జపాన్ వైపు 1,25,000 మంది యువకులను చంపకుండా కాపాడటానికి జరిగింది. ఇది బహుశా రెండు వైపులా అర మిలియను యువకులను జీవితాంతం అంగవైకల్యం నుండి కాపాడింది."

#### కార్మిక సంఘాలు, సమ్మెలు - ఆర్థిక సమస్యలు
రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం ముగిసిన తర్వాత యుద్ధం నుండి శాంతియుత ఆర్థిక వ్యవస్థకు అసౌకర్యకరమైన మార్పు వచ్చింది. యుద్ధ ప్రయత్నాల కొరకు అపారమైన ఖర్చులు చేయబడ్డాయి. ట్రూమాను ప్రభుత్వ సైనిక ఖర్చులను తగ్గించడానికి సైనిక సేవలను వీలైనంత త్వరగా తగ్గించాలని ఉద్దేశించాడు. ఆర్థిక వ్యవస్థ మీద డీమోబిలైజేషను ప్రభావం తెలియదు. ప్రతిపాదనలు సందేహం, ప్రతిఘటనను ఎదుర్కొన్నాయి. దేశం తిరిగి నిరాశలోకి జారిపోతుందనే భయాలు ఉన్నాయి. రూజ్వెల్టు చివరి సంవత్సరాలలో కాంగ్రెసు శాసనసభ అధికారాన్ని పునరుద్ఘాటించడం ప్రారంభించింది. ట్రూమాను కాంగ్రెసు సంఘాన్ని ఎదుర్కొన్నాడు. అక్కడ రిపబ్లికన్లు, సంప్రదాయవాద దక్షిణ డెమొక్రాట్లు శక్తివంతమైన "సంప్రదాయవాద సంకీర్ణ" ఓటింగు బ్లాకు‌ను ఏర్పాటు చేశారు. కొత్త ఒప్పందం కార్మిక సంఘాలను బాగా బలోపేతం చేసింది. వారు ట్రూమాను డెమొక్రాటికు పార్టీకి ప్రధాన మద్దతు స్థావరాన్ని ఏర్పరచారు. పెద్ద వ్యాపారాలతో కలిసి పనిచేస్తున్న రిపబ్లికన్లు, ఆ యూనియన్లను బలహీనపరచడం తమ అత్యున్నత ప్రాధాన్యతగా భావించారు. యుద్ధ సమయంలో యూనియన్లను ప్రభుత్వం ప్రోత్సహించింది. ప్రధాన పరిశ్రమలలో పెద్ద ఎత్తున సమ్మెల ద్వారా వారి లాభాలను శాశ్వతంగా చేయడానికి ప్రయత్నించింది. ఇంతలో ధరల నియంత్రణలు నెమ్మదిగా ముగిసి ద్రవ్యోల్బణం పెరుగుతోంది. విస్తృతమైన అసంతృప్తికి ట్రూమాను ప్రతిస్పందన సాధారణంగా అసమర్థంగా భావించబడింది.

1946 మేలో జాతీయ రైలు సమ్మె ముప్పు పొంచి ఉన్నప్పుడు. సమస్యను అరికట్టే ప్రయత్నంలో ట్రూమాను రైలు మార్గాలను స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. కానీ రెండు కీలక రైల్వే యూనియన్లు ఏమైనప్పటికీ సమ్మె చేశాయి. మొత్తం జాతీయ రైల్వే వ్యవస్థ మూసివేయబడింది. రోజుకు 24,000 సరుకు రవాణా రైళ్లు, 175,000 ప్రయాణీకుల రైళ్లను స్తంభింపజేసింది. రెండు రోజుల పాటు, ప్రజల ఆగ్రహం పెరిగింది. ఆయన సిబ్బంది ఒక ప్రసంగాన్ని సిద్ధం చేశారు. దానిని ట్రూమాను కాంగ్రెసు‌కు చదివి వినిపించారు. దీని ప్రకారం రైల్వే స్ట్రైకర్లను సైన్యంలోకి తీసుకునేందుకు కొత్త చట్టం కోసం పిలుపునిచ్చాడు. ఆయన ప్రసంగం ముగించగానే అధ్యక్ష నిబంధనల మీద సమ్మె పరిష్కరించబడిందని ఒక నోటు ఆయనకు అందింది; అయినప్పటికీ, కొన్ని గంటల తర్వాత హౌసు సమ్మెకారులను డ్రాఫ్టు చేయడానికి ఓటు వేసింది. బిల్లు సెనేటు‌లో వీగిపోయింది.

ఆమోద రేటింగు తగ్గింది; 1946లో రిపబ్లికన్లు కాంగ్రెసు‌ను గెలుచుకున్నారు

1946 జనవరిలో జరిగిన ఎన్నికలలో అధ్యక్షుడి ఆమోద రేటింగు 82 శాతం నుండి జూన్ నాటికి 52 శాతానికి పడిపోయింది. ఈ అసంతృప్తి 1946 మధ్యంతర ఎన్నికలులో డెమొక్రాటికు పార్టీ పెద్ద ఎత్తున నష్టాలకు దారితీసింది. 1930 తర్వాత మొదటిసారిగా రిపబ్లికన్లు కాంగ్రెసు‌ను తమ ఆధీనంలోకి తీసుకున్నారు. ఎన్నికలలో ట్రూమాను 32 శాతానికి పడిపోయినప్పుడు, డెమొక్రాటికు అర్కాన్సాసు సెనేటరు విలియం ఫుల్‌బ్రైటు ట్రూమాను రాజీనామా చేయాలని సూచించారు; సెనేటరు "హాఫ్‌బ్రైటు" చెప్పిన దాని గురించి తాను పట్టించుకోనని అధ్యక్షుడు అన్నారు.

ట్రూమాను విదేశాంగ విధానం మీద రిపబ్లికను నాయకులతో సన్నిహితంగా సహకరించాడు. కానీ దేశీయ సమస్యల మీద వారితో తీవ్రంగా పోరాడాడు. ట్రూమాను వీటో మీద వీటో ఓవరు‌రైడు అమలు చేయబడిన టాఫ్టు–హారుట్లీ చట్టం ద్వారా కార్మిక సంఘాల శక్తి గణనీయంగా తగ్గింది. 1947లో ఆదాయపు పన్ను రేట్లను తగ్గించే బిల్లులను ట్రూమాను రెండుసార్లు వీటో చేశాడు. ప్రారంభ వీటోలు కొనసాగినప్పటికీ 1948లో పన్ను కోత బిల్లు మీద కాంగ్రెసు తన వీటోను తోసిపుచ్చింది. ద్వైపాక్షికత ఒక ముఖ్యమైన సందర్భంలో కాంగ్రెసు 1947 అధ్యక్ష వారసత్వ చట్టాన్ని ఆమోదించింది. ఇది ఉపాధ్యక్షుడి తర్వాత అధ్యక్షుడి వారసుడిగా రాష్ట్ర కార్యదర్శి స్థానంలో సభ స్పీకరు, సెనేటు అధ్యక్షుడిని నియమించింది.

#### "ఫెయిర్ డీల్" ఉదారవాదాన్ని ప్రతిపాదిస్తుంది
1948 ఎన్నికలకు సిద్ధమవుతున్నప్పుడు, ట్రూమాను న్యూ డీలు సంప్రదాయంలో డెమొక్రాటు‌గా తన గుర్తింపును స్పష్టం చేశాడు. జాతీయ ఆరోగ్య బీమా కోసం వాదించాడు.టాఫ్టు-హారుట్లీ చట్టాన్ని రద్దు చేయడం. ఆయన ఒక దూకుడు పౌర హక్కుల కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించడం ద్వారా కొత్త ఒప్పందాన్ని ఉల్లంఘించాడు. దీనిని ఆయన నైతిక ప్రాధాన్యతగా పేర్కొన్నాడు. ఆయన ఆర్థిక, సామాజిక దృష్టి విస్తృత శాసన ఎజెండాను ఏర్పాటు చేసింది. దీనిని "ఫెయిరు డీలు" అని పిలుస్తారు. 1948 తర్వాత కాంగ్రెసు‌లో పునరుద్ధరించబడిన డెమోక్రటికు మెజారిటీలతో కూడా ట్రూమాను ప్రతిపాదనలను కాంగ్రెసు బాగా స్వీకరించలేదు. ఆ రాష్ట్రాలు ఇప్పటికీ విభజనను అమలు చేస్తున్నందున సాలిడు సౌత్ పౌర హక్కులను తిరస్కరించింది. ప్రధాన ఫెయిరు డీల్ బిల్లులలో ఒకటైన హౌసింగు యాక్టు ఆఫ్ 1949 మాత్రమే అమలులోకి వచ్చింది. ట్రూమాను అధ్యక్షుడిగా ఉన్న కాలంలో కొనసాగిన అనేక న్యూ డీలు కార్యక్రమాలు అప్పటి నుండి స్వల్ప మెరుగుదలలు, పొడిగింపులను పొందాయి.

#### మార్షలు ప్లాను, కోల్డు వార్ - చైనా

విల్సోనియను అంతర్జాతీయవాదిగా, ట్రూమాను ఐక్యరాజ్యసమితి ఏర్పాటుకు అనుకూలంగా రూజ్‌వెల్టు విధానాన్ని సమర్థించాడు. మొదటి యుఎన్ జనరలు అసెంబ్లీ ప్రతినిధి బృందంలో ఎలియనోరు రూజ్‌వెల్టును చేర్చాడు. సోవియటు యూనియను తూర్పు ఐరోపా అంతటా తన ప్రభావ పరిధిని విస్తరించడంతో ట్రూమాను, ఆయన విదేశాంగ విధాన సలహాదారులు యుఎస్‌ఎస్‌ఆర్‌ మీద కఠిన వైఖరిని తీసుకున్నారు. దీనిలో ఆయన యుఎస్ ప్రజాభిప్రాయానికి అనుగుణంగా ఉన్నాడు. ఇది సోవియటు‌లు ప్రపంచ ఆధిపత్యాన్ని కోరుకుంటున్నారని త్వరగా నమ్మేలా చేసింది.

విదేశీ విషయాల మీద ఆయనకు వ్యక్తిగత నైపుణ్యం తక్కువగా ఉన్నప్పటికీ, ట్రూమాను తన అగ్ర సలహాదారులను ముఖ్యంగా జార్జి మార్షలు డీను అచెసను సలహాలను దగ్గరగా విన్నాడు. 1947–1948లో రిపబ్లికన్లు కాంగ్రెసు‌ను నియంత్రించారు. కాబట్టి ఆయన వారి నాయకులతో ముఖ్యంగా శక్తివంతమైన విదేశీ సంబంధాల కమిటీ ఛైర్మను సెనేటరు ఆర్థరు హెచ్. వాండెన్బర్గుతో కలిసి పనిచేశాడు. సోవియటు నియంత్రణ విధానాన్ని అధికారికం చేసిన ట్రూమాను సిద్ధాంతం, యుద్ధానంతర ఐరోపాను పునర్నిర్మించడంలో సహాయపడటానికి ఉద్దేశించిన మార్షలు ప్రణాళిక రెండింటికీ ఆయన ద్వైపాక్షిక మద్దతును పొందారు.

క్షీణిస్తున్న యూరోపియను ఆర్థిక వ్యవస్థను పునఃప్రారంభించడానికి అవసరమైన భారీ మొత్తాలను కాంగ్రెసు ఖర్చు చేయాలని ట్రూమాను ఒక సైద్ధాంతిక వాదనను ఉపయోగించాడు. ఆర్థికంగా వెనుకబడిన ప్రాంతాలలో కమ్యూనిజం వృద్ధి చెందుతుందని వాదించాడు. అమెరికా కోల్డు వార్ వ్యూహంలో భాగంగా ట్రూమాను 1947 జాతీయ భద్రతా చట్టం మీద సంతకం చేసి, డిపార్ట్మెంటు ఆఫ్ వార్, డిపార్టు‌మెంటు ఆఫ్ ది నేవీలను నేషనలు మిలిటరీ ఎస్టాబ్లిష్మెంటు (తరువాత డిపార్టు‌మెంటు ఆఫ్ డిఫెన్సు)లో విలీనం చేసి, యు.ఎస్. వైమానిక దళాన్ని సృష్టించడం ద్వారా సైనిక దళాలను పునర్వ్యవస్థీకరించాడు. ఈ చట్టం సెంట్రలు ఇంటెలిజెన్సు ఏజెన్సీ (సిఐఎ), నేషనలు సెక్యూరిటీ కౌన్సిలు లను కూడా సృష్టించింది. 1952 నవంబరు 4న ట్రూమాను ఆ అధికారికి అధికారం ఇచ్చాడు. అయితే ఆ సమయంలో నేషనలు సెక్యూరిటీ ఏజెన్సీ (ఎన్‌ఎస్‌ఎ) రహస్య సృష్టికి దారితీసింది.

జాతీయవాదులు కమ్యూనిస్టులు పెద్ద ఎత్తున అంతర్యుద్ధంతో పోరాడుతున్న చైనా గురించి ఏమి చేయాలో ట్రూమాను‌కు తెలియదు. జాతీయవాదులు ప్రధాన యుద్ధ సమయ మిత్రులుగా ఉన్నారు. శక్తివంతమైన లాబీతో పాటు యునైటెడు స్టేట్సు‌లో పెద్ద ఎత్తున ప్రజాదరణ పొందారు. జనరలు జార్జి మార్షలు 1946లో ఎక్కువ భాగం చైనాలో గడిపారు రాజీ కోసం చర్చలు జరిపారు కానీ విఫలమయ్యారు. జాతీయవాదులు తమంతట తాముగా ఎప్పటికీ గెలవలేరని ట్రూమాను‌ను ఆయన ఒప్పించారు. ఐరోపాలో కమ్యూనిస్టులను ఆపడానికి చాలా పెద్ద ఎత్తున అమెరికా జోక్యం సోవియట్లు మీద అమెరికా వ్యతిరేకతను గణనీయంగా బలహీనపరుస్తుంది. 1949 నాటికి మావో జెడాంగ్ నేతృత్వంలోని కమ్యూనిస్టులు అంతర్యుద్ధాన్ని గెలుచుకున్నారు. యునైటెడు స్టేట్సు ఆసియాలో కొత్త శత్రువును కలిగి ఉంది. "చైనాను కోల్పోవడం" కోసం ట్రూమాను సంప్రదాయవాదుల నుండి విమర్శలకు గురయ్యాడు.

#### బెర్లిను ఎయిర్‌లిఫ్టు
1948 జూన్ 24న సోవియటు యూనియను బెర్లిను‌లోని మూడు పశ్చిమ ఆధీనంలో ఉన్న సెక్టారు‌లుకు ప్రాప్యతను నిరోధించింది. సోవియటు ఆక్రమిత జోన్‌లోని లోతైన రంగాల సరఫరాకు హామీ ఇచ్చే ఒప్పందం మీద మిత్రరాజ్యాలు చర్చలు జరపలేదు. జర్మనీలోని యుఎస్ ఆక్రమిత జోన్ కమాండరు జనరలు లూసియసు డి. క్లే, సోవియటు జోన్ అంతటా పశ్చిమ బెర్లినుకు ఒక పెద్ద సాయుధ దళాన్ని పంపాలని ప్రతిపాదించాడు. దానిని ఆపివేసినా లేదా దాడి చేసినా తనను తాను రక్షించుకోవడానికి సూచనలతో. ఇది ఆమోదయోగ్యం కాని యుద్ధ ప్రమాదాన్ని కలిగిస్తుందని ట్రూమాను నమ్మాడు. దిగ్బంధించబడిన నగరానికి వాయుమార్గం ద్వారా సరఫరా చేయాలనే ఎర్నెస్టు బెవిను ప్రణాళికను ఆయన ఆమోదించారు.

జూన్ 25న మిత్రరాజ్యాలు బెర్లిను ఎయిరు‌లిఫ్టును ప్రారంభించాయి. ఇది భారీ స్థాయిలో సైనిక విమానాలను ఉపయోగించి ఆహారం, బొగ్గు, ఇతర సామాగ్రిని పంపిణీ చేసే పోరాటం. ఇంతకు ముందు ఇలాంటిది ఏదీ ప్రయత్నించలేదు. ఏ ఒక్క దేశానికీ లాజిస్టికు‌గా లేదా భౌతికంగా దానిని సాధించే సామర్థ్యం లేదు. ఎయిర్‌లిఫ్టు పనిచేసింది; 1949 మే 11న మళ్ళీ భూమికి అనుమతి లభించింది. అయినప్పటికీ ఆ తర్వాత చాలా నెలల పాటు ఎయిర్‌లిఫ్టు కొనసాగింది. బెర్లిను ఎయిర్‌లిఫ్టు ట్రూమాను గొప్ప విదేశాంగ విధాన విజయాలలో ఒకటి; ఇది 1948లో ఆయన ఎన్నికల ప్రచారానికి గణనీయంగా సహాయపడింది.

##### ఇజ్రాయెలు గుర్తింపు

ట్రూమాను చాలా కాలంగా మధ్యప్రాచ్య చరిత్ర మీద ఆసక్తి కలిగి ఉన్నాడు. తప్పనిసరి పాలస్తీనాలో తమ పురాతన మాతృభూమిని తిరిగి స్థాపించాలని కోరుకునే యూదుల పట్ల సానుభూతిపరుడు. సెనేటరు‌గా ఆయన జియోనిజానికి మద్దతు ప్రకటించాడు; 1943లో ఆయన నాజీ పాలన నుండి బయటపడిన యూదులకు ఒక మాతృభూమి కోసం పిలుపునిచ్చాడు. అయితే అరబ్బులు ఎక్కువ కాలం జనాభా కలిగి, సాంస్కృతికంగా ఆధిపత్యం చెలాయించిన పెద్ద ప్రాంతంలో యూదు రాజ్య స్థాపనను వ్యతిరేకించిన అరబ్బులను కించపరచడానికి విదేశాంగ శాఖ అధికారులు ఇష్టపడలేదు. రక్షణ కార్యదర్శి జేమ్సు ఫారెస్టలు మరొక యుద్ధంలో సౌదీ అరేబియా చమురు ప్రాముఖ్యత గురించి ట్రూమాను‌ను హెచ్చరించాడు; చమురు ఆధారంగా కాకుండా న్యాయం ఆధారంగా తన విధానాన్ని నిర్ణయిస్తానని ట్రూమాను బదులిచ్చారు. ఈ ప్రాంతంలో అనుభవం ఉన్న అమెరికా దౌత్యవేత్తలు వ్యతిరేకించారు. కానీ ట్రూమాను తన నియోజకవర్గాలలో అరబ్బులు తక్కువగా ఉన్నారని వారితో చెప్పాడు.

ట్రూమాను సిద్ధాంతం వాగ్దానం చేసినట్లుగా, గ్రీసు, టర్కీ, ఇరాను "ఉత్తర శ్రేణి"ని కమ్యూనిజం నుండి రక్షించాలనే లక్ష్యంలో పాలస్తీనా ద్వితీయ స్థానంలో ఉంది. మధ్యప్రాచ్యం సంక్లిష్ట రాజకీయాలు, యూదు నాయకుల ఒత్తిడి రెండింటితో విసిగిపోయిన ట్రూమాను తన విధానం మీద నిర్ణయం తీసుకోలేదు. యూదు "అండరు‌డాగ్సు" అధికారాన్ని ఎలా నిర్వహిస్తారనే దాని మీద సందేహం వ్యక్తం చేశాడు. తరువాత ఆయన యూదు రాజ్యాన్ని గుర్తించడంలో తన మాజీ వ్యాపార భాగస్వామి, ట్రూమాను పూర్తిగా విశ్వసించిన మతం కాని యూదుడు ఎడ్డీ జాకబ్సను సలహాను నిర్ణయాత్మకంగా పేర్కొన్నాడు.

అరబ్బు దేశాలతో సంబంధాలను దెబ్బతీస్తుందని భయపడ్డ విదేశాంగ కార్యదర్శి జార్జి మార్షలు అభ్యంతరాలను పరిగణనలోకి తీసుకోకుండా ట్రూమాను ఇజ్రాయెలు‌ను గుర్తించాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. మార్షలు యునైటెడు స్టేట్సు‌కు ప్రధాన ముప్పు సోవియటు యూనియను అని నమ్మాడు. యుద్ధం జరిగితే అరబ్బు చమురు యునైటెడు స్టేట్సు‌కు పోతుందని భయపడ్డాడు; ఆయన ట్రూమాను‌ను హెచ్చరించాడు, అమెరికా "నిప్పుతో ఆడుకుంటోంది. దానిని ఆర్పడానికి ఏమీ లేదు". ట్రూమాను ఇజ్రాయెల్ రాష్ట్రాన్ని 1948 మే 14న గుర్తించాడు. తమను తాము ఒక దేశంగా ప్రకటించుకున్న పదకొండు నిమిషాల తర్వాత. ఇజ్రాయెలు రాష్ట్రాన్ని గుర్తించాలనే తన నిర్ణయం గురించి ట్రూమాను సంవత్సరాల తర్వాత ఒక ఇంటర్వ్యూలో ఇలా అన్నాడు: "హిట్లరు యూదులను కుడి, ఎడమ వైపున హత్య చేస్తున్నాడు. నేను దానిని చూశాను నేటికీ దాని గురించి కలలు కంటున్నాను. యూదులకు వారు వెళ్ళగలిగే స్థలం అవసరం. హిట్లరు పిచ్చి బాధితులు కొత్త వాటిని నిర్మించడానికి అనుమతించబడనప్పుడు అమెరికను ప్రభుత్వం చూస్తూ ఉండలేదనేది నా వైఖరి. "

#### పౌర హక్కుల కోసం పిలుపులు

తన పూర్వీకుడు ఫ్రాంక్లిను డి. రూజ్‌వెల్టు ఆధ్వర్యంలో యుద్ధ సంబంధిత పనిలో జాతి వివక్షతను పరిష్కరించడానికి ఫెయిరు ఎంప్లాయ్మెంటు ‌ప్రాక్టీసెసు కమిటీ సృష్టించబడింది. యుద్ధం ముగిసిన తర్వాత కూడా ట్రూమాను కమిటీని కొనసాగించాలని కోరుకున్నాడు. అయితే అలా చేయడానికి ఆయన ప్రయత్నాలు విఫలమయ్యాయి. 1946లో ట్రూమాను ప్రెసిడెంట్సు కమిటీ ఆన్ సివిలు రైట్సుని సృష్టించాడు. 1947 జూన్ 29న ట్రూమాను నేషనలు అసోసియేషను ఫర్ ది అడ్వాన్సు‌మెంటు ఆఫ్ కలర్డు పీపులు (ఎన్‌ఎఎసిపి)ను ఉద్దేశించి ప్రసంగించిన మొదటి అధ్యక్షుడు అయ్యాడు. ఈ ప్రసంగం ఎన్‌ఎఎసిపి సమావేశంలో లింకను మెమోరియలులో జరిగింది. దేశవ్యాప్తంగా రేడియోలో ప్రసారం చేయబడింది. ఆ ప్రసంగంలో ట్రూమాను వివక్షను అంతం చేయవలసిన అవసరాన్ని ఎత్తి చూపారు. ఇది మొదటి సమగ్రమైన, అధ్యక్షుడిగా ప్రతిపాదించబడిన పౌర హక్కుల చట్టం ద్వారా ముందుకు వస్తుంది. "పౌర హక్కులు, మానవ స్వేచ్ఛ" మీద ట్రూమాను ఇలా ప్రకటించాడు:

1948 ఫిబ్రవరిలో ట్రూమాను కాంగ్రెసు‌కు అధికారిక సందేశాన్ని అందించాడు. ఇందులో లిన్చింగు వ్యతిరేకత, ఓటరు హక్కులు, విభజన నిర్మూలన వంటి పౌర హక్కులను పొందేందుకు తన 10-పాయింట్ల కార్యక్రమాన్ని స్వీకరించాలని అభ్యర్థించాడు. "1877 రాజీ తర్వాత ఏ రాజకీయ చర్య జరగలేదు." అని జీవిత చరిత్ర రచయిత టేలరు బ్రాంచు వాదించారు. "జాతి సంబంధాలను అంతగా ప్రభావితం చేయలేదు; ."

### 1948 ఎన్నికలు

1948 అధ్యక్ష ఎన్నికలు ట్రూమాను అద్భుతమైన విజయానికి గుర్తుండిపోతాయి. 1948 వసంతకాలంలో ట్రూమా ఉ ప్రజా ఆమోద రేటింగు 36 శాతం,  అధ్యక్షుడు సార్వత్రిక ఎన్నికలలో గెలవలేరని దాదాపుగా విశ్వవ్యాప్తంగా పరిగణించబడ్డారు. 1948 డెమోక్రటికు నేషనలు కన్వెన్షనులో, ట్రూమాను పార్టీ వేదిక మీద అస్పష్టమైన పౌర హక్కుల ప్రణాళికతో పార్టీని ఏకం చేయడానికి ప్రయత్నించాడు. తన పార్టీ ఉత్తర, దక్షిణ విభాగాల మధ్య అంతర్గత విభేదాలను తగ్గించడం ఆయన ఉద్దేశం. సంఘటనలు ఆయన ప్రయత్నాలను అధిగమించాయి. మినియాపోలిస్ మేయరు హుబెర్టు హంఫ్రీ ఇచ్చిన పదునైన ప్రసంగం—అలాగే అనేక మంది పట్టణ ఉన్నతాధికారుల స్థానిక రాజకీయ ప్రయోజనాలు—ఒక బలమైన పౌర హక్కుల ప్రణాళికను స్వీకరించడానికి సమావేశాన్ని ఒప్పించింది. దీనిని ట్రూమాను హృదయపూర్వకంగా ఆమోదించాడు. ట్రూమాను "డూ నథింగు కాంగ్రెసు" అని పిలిచిన 80వ కాంగ్రెసు ‌మీద దాడి చేస్తూ దూకుడుగా అంగీకార ప్రసంగం చేశారు. ఎన్నికలలో గెలిచి "ఈ రిపబ్లికన్లను ఇష్టపడేలా చేస్తానని" హామీ ఇచ్చారు.

1948 సమావేశం జరిగిన రెండు వారాల్లోనే ట్రూమాను ఎగ్జిక్యూటివు ఆర్డరు 9981 జారీ చేస్తూ సాయుధ సేవలలో జాతి వివక్షను అంతం చేస్తూ సమాఖ్య సంస్థలలో వివక్షను అంతం చేయడానికి ఎగ్జిక్యూటివు ఆర్డరు 9980 జారీ చేశారు. పౌర హక్కులకు మద్దతు ఇవ్వడంలో ట్రూమాను గణనీయమైన రాజకీయ రిస్కు తీసుకున్నాడు. చాలా మంది అనుభవజ్ఞులైన డెమొక్రాట్లు ఈ నష్టాన్ని కోల్పోవడం గురించి ఆందోళన చెందారు. అనేక మంది అనుభవజ్ఞులైన డెమొక్రాట్లు డిక్సీక్రాటు మద్దతు పార్టీని తీవ్రంగా బలహీనపరచవచ్చు. దక్షిణ కరోలినా గవర్నరు స్ట్రోం థర్మోండు, ఒక వేర్పాటువాది, డిక్సీక్రాటు టికెట్టు‌ మీద అధ్యక్ష పదవికి తన అభ్యర్థిత్వాన్ని ప్రకటించాడు. దక్షిణ "రాష్ట్రాల హక్కుల" ప్రతిపాదకుల పూర్తి స్థాయి తిరుగుబాటుకు నాయకత్వం వహించాడు. కుడి వైపున ఉన్న ఈ తిరుగుబాటును ప్రోగ్రెసివు పార్టీ టికెట్టు మీద వాలెసు నేతృత్వంలో ఎడమ వైపున ఉన్న ఒకరు సరిపోల్చారు. డెమోక్రటికు పార్టీ మూడు రకాలుగా చీలిపోతోంది, నవంబరు‌లో విజయం అసంభవంగా అనిపించింది. తన సహచరుడిగా ట్రూమాను కెంటుకీ సెనేటరు ఆల్బెను డబల్యూ. బార్‌క్లీను అంగీకరించాడు. అయినప్పటికీ ఆయన నిజంగా జస్టిసు విలియం ఒ. డగ్లసును కోరుకున్నాడు. ఆయన నామినేషను‌ను తిరస్కరించాడు.

ట్రూమాను రాజకీయ సలహాదారులు రాజకీయ దృశ్యాన్ని "ఒక అపవిత్రమైన, గందరగోళపరిచే గందరగోళం"గా అభివర్ణించారు. వారు ట్రూమాను‌ను ప్రజలతో నేరుగా, వ్యక్తిగతంగా మాట్లాడమని చెప్పారు. ప్రచార నిర్వాహకుడు విలియం జె. బ్రే మాట్లాడుతూ ట్రూమాను ఈ సలహాను స్వీకరించాడని, వ్యక్తిగతంగా, ఉద్వేగభరితంగా మాట్లాడాడని, కొన్నిసార్లు "నా హృదయంలో, ఆత్మలో ఉన్న ప్రతిదాని గురించి" అమెరికన్లతో మాట్లాడటానికి తన గమనికలను పక్కన పెట్టాడని అన్నారు.

ఈ ప్రచారం  అధ్యక్ష పర్యటన. దేశానికి వ్యక్తిగత విజ్ఞప్తిగా ట్రూమాను యునైటెడు స్టేట్సు అంతటా రైలులో ప్రయాణించాడు; అధ్యక్ష కారు వెనుక ప్లాట్‌ఫారం నుండి ఆయన "విజిలు స్టాపు" ప్రసంగాలు, *ఫెర్డినాండు మాగెల్లాను*, ఆయన ప్రచారాన్ని ప్రతిబింబించాయి. ఆయన పోరాట ప్రదర్శనలు ప్రజాదరణ పొందిన ఊహలను ఆకర్షించాయి. భారీ సమూహాలను ఆకర్షించాయి. మిచిగాన్లో ఆరు స్టాపులకు కలిపి అర మిలియను మంది ప్రజలు వచ్చారు; న్యూయార్కు నగరంలో జరిగిన టిక్కరు-టేపు పరేడు‌కు పూర్తి మిలియను మంది హాజరయ్యారు.

ట్రూమాను విజిలు-స్టాపు ఈవెంటు‌లలో పెద్ద సంఖ్యలో జనసమూహం ఊపులో మార్పుకు ముఖ్యమైన సంకేతం. ప్రచారంలో కానీ ఈ మార్పును జాతీయ ప్రెసు కార్ప్సు దాదాపుగా గమనించలేదు. రిపబ్లికను థామసు డ్యూయీ రాబోయే విజయాన్ని కచ్చితంగా ప్రకటించడం కొనసాగించింది. నవంబరు 2 ఎన్నికల తేదీకి చాలా ముందే మూడు ప్రధాన పోలింగు సంస్థలు పోలింగు‌ను నిలిపివేసాయి—సెప్టెంబరు‌లో రోపరు అక్టోబరు‌లో క్రాస్లీ, గాలపు—తద్వారా ట్రూమాను డ్యూయీని అధిగమించినట్లు కనిపించే కాలాన్ని కొలవడంలో విఫలమయ్యారు.

చివరికి ట్రూమాను తన ప్రగతిశీల మిడ్‌వెస్ట్రను స్థావరాన్ని నిలబెట్టుకున్నాడు పౌర హక్కుల ప్రణాళిక ఉన్నప్పటికీ చాలా దక్షిణాది రాష్ట్రాలను గెలుచుకున్నాడు, కొన్ని కీలకమైన రాష్ట్రాలలో, ముఖ్యంగా ఒహియో, కాలిఫోర్నియా, ఇల్లినాయిసు‌లో ఇరుకైన విజయాలతో విజయం సాధించాడు. తుది లెక్కింపులో అధ్యక్షుడు 303 ఎన్నికల ఓట్లను డ్యూయీ 189, థర్మోండు 39 ఓట్లను మాత్రమే సాధించారని తేలింది. హెన్రీ వాలెసు ఏదీ పొందలేదు. ఎన్నికల రోజు తర్వాత "డ్యూయీ ట్రూమాను‌ను ఓడించాడు" అనే భారీ శీర్షికతో *చికాగో ట్రిబ్యూను* తప్పు మొదటి పేజీని ఉత్సాహంగా పట్టుకున్నప్పుడు ప్రచారం నిర్వచనాత్మక చిత్రం వచ్చింది.

### పూర్తి ఎన్నికైన పదవీకాలం (1949–1953)
ట్రూమాను రెండవ పదవీ స్వీకారం 1949 జనవరి 20న జాతీయంగా టెలివిజను‌లో ప్రసారం చేయబడిన మొట్టమొదటిది.

##### హైడ్రోజను బాంబు నిర్ణయం
సోవియటు యూనియను అణు బాంబు ప్రాజెక్టు ఊహించిన దానికంటే చాలా వేగంగా పురోగమించింది. వారు వారి మొదటి బాంబు (ఆర్‌డిఎస్ 1) 1949 ఆగస్టు 29న పేల్చారు. తరువాతి కొన్ని నెలలలో మరింత శక్తివంతమైన హైడ్రోజను బాంబు అభివృద్ధిని కొనసాగించాలా వద్దా అనే దాని మీద అమెరికా ప్రభుత్వం, సైనిక, శాస్త్రీయ సంఘాలను విభజించిన తీవ్రమైన చర్చ జరిగింది. ఈ చర్చ సాంకేతిక సాధ్యాసాధ్యాల నుండి వ్యూహాత్మక విలువ వరకు, భారీ విధ్వంసక బాంబును సృష్టించే నైతికత వరకు విషయాలను ఆయుధం తాకింది. 1950 జనవరి 31న సోవియటు‌లు హైడ్రోజను బాంబును తయారు చేయగలిగితే యునైటెడు స్టేట్సు కూడా అలాగే చేసి అణ్వాయుధ పోటీలో ముందుండాలి అనే కారణంతో ట్రూమాను ముందుకు సాగాలని నిర్ణయం తీసుకున్నాడు. 1952 అక్టోబరు 31న జరిగిన మొదటి యుఎస్ హైడ్రోజను బాంబు పరీక్షతో ఈ అభివృద్ధి ఫలించింది. దీనిని ట్రూమాను 1953 జనవరి 7న అధికారికంగా ప్రకటించారు.

##### కొరియను యుద్ధం

1950 జూన్ 25న కిం ఇల్-సంగు నేతృత్వంలోని ఉత్తర కొరియా సైన్యం దక్షిణ కొరియా మీద దాడి చేసి, కొరియా యుద్ధాన్ని ప్రారంభించింది. యుద్ధం ప్రారంభ వారాలలో ఉత్తర కొరియన్లు తమ దక్షిణ ప్రత్యర్థులను సులభంగా వెనక్కి నెట్టారు. ట్రూమాను కొరియా మీద నావికా దిగ్బంధనకు పిలుపునిచ్చాడు. కానీ బడ్జెటు కోతల కారణంగా యుఎస్ నావికాదళం అలాంటి చర్యను అమలు చేయలేకపోయిందని తెలుసుకున్నాడు.

ట్రూమాను వెంటనే ఐక్యరాజ్యసమితి జోక్యం చేసుకోవాలని కోరాడు; అది జరిగింది యుఎస్ జనరలు డగ్లసు మాక్‌ఆర్థరు నేతృత్వంలోని యుఎన్ జెండా కింద దళాలకు అధికారం ఇచ్చింది. చాలా మంది శాసనసభ్యులు తన వైఖరికి మద్దతు ఇస్తున్నారని నమ్మి, కాంగ్రెసు నుండి అధికారిక అనుమతి అవసరం లేదని ట్రూమాను నిర్ణయించుకున్నాడు; స్తబ్దుగా ఉన్న సంఘర్షణను శాసనసభ్యులు "మిస్టరు ట్రూమాను యుద్ధం" అని పిలిచినప్పుడు ఇది తరువాత ఆయనను వెంటాడింది. "జూన్ దండయాత్రకు అధ్యక్షుడు ట్రూమాను త్వరగా స్పందించి యుఎస్ దళాలను ఉపయోగించుకోవడానికి అధికారం ఇవ్వడం, వైమానిక దాడులు, నావికా దిగ్బంధనంకు ఆదేశించడం ద్వారా స్పందించారు. అయితే ఆయన యుద్ధ ప్రకటనను కోరలేదు లేదా పూర్తి సమీకరణకు పిలుపునివ్వలేదు ఎందుకంటే అలాంటి చర్యలను రష్యా, చైనా తప్పుగా అర్థం చేసుకుని ఉండవచ్చు. బదులుగా జూలై 19న ఆయన పాక్షిక సమీకరణకు పిలుపునిచ్చాడు. యుద్ధానికి $10 బిలియన్ల కేటాయింపు కోసం కాంగ్రెసు‌ను కోరాడు." కోహెను ఇలా వ్రాశాడు: "ట్రూమాను సలహాదారులందరూ కొరియాలో జరిగిన సంఘటనలను తమ శక్తిని, వారి వ్యవస్థను విస్తరించడానికి సోవియటు ప్రయత్నాలను ప్రతిఘటించడానికి అమెరికను సంకల్పానికి పరీక్షగా చూశారు. మావో దళాలు తైవాన్ మీద దాడి చేయకుండా అక్కడ చియాంగ్ కై-షేక్ సైన్యం అవశేషాలను తుడిచిపెట్టకుండా నిరోధించడానికి యునైటెడు స్టేట్సు తైవాను జలసంధికి యుద్ధనౌకలను ఆదేశించింది."

అయితే 1950 జూలై 3న ట్రూమాను సెనేటు మెజారిటీ నాయకుడు స్కాటు డబల్యూ. లూకాసుకి "కొరియాలో తీసుకున్న చర్యకు ఆమోదాన్ని వ్యక్తపరిచే ఉమ్మడి తీర్మానం" అనే ముసాయిదా తీర్మానాన్ని ఇచ్చాడు. కాంగ్రెసు బలప్రయోగానికి మద్దతు ఇచ్చిందని అధికారిక తీర్మానం ఆమోదించబడుతుందని కానీ అనవసరమని, కాంగ్రెసు‌లో ఏకాభిప్రాయం అంగీకరించడమేనని లూకాసు పేర్కొన్నాడు. ట్రూమాను "కాంగ్రెసు‌ను చుట్టుముట్టడానికి, రాజ్యాంగేతర అధికారాలను ఉపయోగించడానికి ప్రయత్నిస్తున్నట్లు కనిపించడం" తనకు ఇష్టం లేదని అలాంటి తీర్మానాన్ని ప్రవేశపెట్టాలా వద్దా అనేది "కాంగ్రెసు ఇష్టం" అని జోడించాడు.

1950 ఆగస్టు నాటికి యుఎన్ ఆధ్వర్యంలో దక్షిణ కొరియాలోకి చొరబడుతున్న యుఎస్ దళాలు పరిస్థితిని స్థిరీకరించగలిగాయి. సంసిద్ధత మీద విమర్శలకు ప్రతిస్పందిస్తూ ట్రూమాను తన రక్షణ కార్యదర్శి లూయిసు ఎ. జాన్సనును తొలగించి ఆయన స్థానంలో రిటైర్డు జనరలు మార్షలు‌ను నియమించాడు. యుఎన్ ఆమోదంతో ట్రూమాను "తిరిగి వెనక్కి తీసుకునే" విధానాన్ని నిర్ణయించుకున్నాడు - ఉత్తర కొరియా విముక్తి. జనరలు డగ్లసు మాక్‌ఆర్థరు నేతృత్వంలోని యుఎన్ దళాలు ఎదురుదాడికి నాయకత్వం వహించాయి. ఇంకాను యుద్ధం వద్ద ఉభయచర ల్యాండింగు‌తో అద్భుతమైన ఆశ్చర్యకరమైన విజయాన్ని సాధించాయి. ఇది ఆక్రమణదారులను దాదాపుగా చిక్కుకునేలా చేసింది. యుఎన్ దళాలు ఉత్తరం వైపు, యాలు నది సరిహద్దు వైపు, యుఎన్ ఆధ్వర్యంలో కొరియాను తిరిగి ఏకం చేసే లక్ష్యంతో కవాతు చేశాయి.

నవంబరు‌లో చైనా పెద్ద ఎత్తున దండయాత్రతో యుఎన్ దళాలను ఆశ్చర్యపరిచింది. యుఎన్ దళాలను 38వ సమాంతర దిగువకు బలవంతంగా వెనక్కి నెట్టారు. తర్వాత కోలుకున్నారని తెలుస్తోంది. 1951 ప్రారంభం నాటికి యుద్ధం ప్రారంభమైన 38వ సమాంతరం వద్ద తీవ్ర ప్రతిష్టంభనగా మారింది. యాలుకు ఉత్తరాన ఉన్న చైనా సరఫరా స్థావరాల మీద దాడి చేయాలన్న మాక్‌ఆర్థరు అభ్యర్థనను ట్రూమాను తిరస్కరించాడు కానీ మాక్‌ఆర్థరు తన ప్రణాళికను రిపబ్లికను హౌసు నాయకుడు జోసెఫు మార్టినుకి ప్రసారం చేశాడు. ఆయన దానిని పత్రికలకు లీక్ చేశాడు. యుద్ధం మరింత తీవ్రతరం కావడం వల్ల సోవియటు యూనియను‌తో బహిరంగ సంఘర్షణకు దారితీయవచ్చని ట్రూమాను తీవ్రంగా ఆందోళన చెందాడు. ఎందుకంటే సోవియటు యూనియను ఇప్పటికే ఆయుధాలను సరఫరా చేస్తోంది. యుద్ధ విమానాలను (కొరియను గుర్తులు, సోవియటు ఎయిర్‌క్రూతో) అందిస్తోంది. అందువలన 1951 ఏప్రిల్ 11న ట్రూమాను మాక్‌ఆర్థరు‌ను తన ఆదేశాల నుండి తొలగించాడు.

జనరలు డగ్లసు మాక్‌ఆర్థరు‌ను తొలగించడం అధ్యక్ష చరిత్రలో రాజకీయంగా అతి తక్కువ ప్రజాదరణ పొందిన నిర్ణయాలలో ఒకటి. ట్రూమాను ఆమోదం రేటింగు‌లు క్షీణించాయి. సెనేటరు రాబర్టు ఎ. టాఫ్టుతో సహా ఇతరుల నుండి అభిశంసన కోసం ఆయన పిలుపులను ఎదుర్కొన్నారు. యుద్ధం చెడిపోవడానికి ట్రూమాను నింద మోపడానికి నిరాకరించి బదులుగా తన జనరల్సు‌ను నిందించాడని దాదాపు అన్ని వర్గాల నుండి తీవ్ర విమర్శలు వచ్చాయి. ఎలియనోరు రూజ్‌వెల్టు, జాయింటు చీఫ్సు ఆఫ్ స్టాఫు‌తో సహా ఇతరులు ట్రూమాను నిర్ణయాన్ని బహిరంగంగా సమర్థించారు. ఈలోగా మెక్‌ఆర్థరు అమెరికాకు తిరిగి వచ్చిన సమయంలో ఆయనకు హీరో స్వాగతం పలికారు. కాంగ్రెసు సంయుక్త సమావేశంలో ప్రసంగించారు. ఈ ప్రసంగాన్ని అధ్యక్షుడు "చాలా చెత్త పని" అని పిలిచారు.

ట్రూమాను, ఆయన జనరల్సు చైనా సైన్యానికి వ్యతిరేకంగా అణ్వాయుధాల ప్రయోగాన్ని పరిగణించారు. కానీ చివరికి యుద్ధాన్ని అణ్వాయుధ స్థాయికి పెంచకూడదని నిర్ణయించుకున్నారు. యుద్ధం రెండు సంవత్సరాల పాటు నిరాశపరిచే ప్రతిష్టంభనగా మిగిలిపోయింది. యుద్ధ విరమణ యుద్ధం ముగిసే వరకు (1953) 30,000 మందికి పైగా అమెరికన్లు మరణించారు.

1952 ఫిబ్రవరిలో గాలపు పోలు ప్రకారం ట్రూమాను ఆమోద మార్కు 22 శాతంగా ఉంది. ఇది సిట్టింగు యు.ఎస్. అధ్యక్షుడికి అన్ని సమయాలలో అత్యల్ప ఆమోద మార్కు, అయితే దీనిని 1974లో రిచర్డ్ నిక్సన్‌తో సరిపోల్చారు.

#### ప్రపంచవ్యాప్త రక్షణ

విదేశాంగ విధానం రహస్య ప్రకటన అయిన ఎన్‌ఎస్‌సి 68 ను ట్రూమాను ఆమోదించడం ద్వారా శీతల యుద్ధం తీవ్రతరం కావడం హైలైటు చేయబడింది. రక్షణ బడ్జెట్టు‌ను మూడు రెట్లు పెంచాలని, అమెరికా, దాని నాటో మిత్రదేశాలు వాస్తవ సోవియటు విస్తరణకు సైనికపరంగా స్పందించేలా నియంత్రణ విధానాన్ని ప్రపంచీకరణ, సైనికీకరించాలని ఇది పిలుపునిచ్చింది. ఈ పత్రాన్ని పాలు నిట్జు రూపొందించారు. ఆయన రాష్ట్ర, రక్షణ అధికారులను సంప్రదించి కొరియాలో యుద్ధం ప్రారంభమైన తర్వాత అధికారిక జాతీయ వ్యూహంగా అధ్యక్షుడు ట్రూమాను అధికారికంగా ఆమోదించారు. సోవియటు కంటే వేగంగా ఆయుధాలను నిర్మించడానికి అమెరికా ఆర్థిక వ్యవస్థను పాక్షికంగా సమీకరించాలని ఇది పిలుపునిచ్చింది. ఈ ప్రణాళిక ఐరోపా‌ను బలోపేతం చేయడం, సోవియటు యూనియను‌ను బలహీనపరచడం, యునైటెడు స్టేట్సును సైనికంగా, ఆర్థికంగా నిర్మించడం కోసం పిలుపునిచ్చింది.

రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత కెనడా వెస్ట్రను బ్లాకు ప్రజాస్వామ్య యూరోపియను దేశాలతో అధికారిక శాంతికాల సైనిక కూటమిని స్థాపించిన నార్తు అట్లాంటికు ట్రీటీ ఆర్గనైజేషను (నాటో)కి ట్రూమాను బలమైన మద్దతుదారు. దీనిని స్థాపించే ఒప్పందం విస్తృతంగా ప్రజాదరణ పొందింది. 1949లో సెనేటు‌లో సులభంగా ఆమోదించబడింది; ట్రూమాను జనరలు డ్వైట్ డి. ఐసెన్‌హోవర్ను కమాండరు‌గా నియమించాడు. ఐరోపా‌లో సోవియటు విస్తరణను అరికట్టడం. ప్రపంచ ప్రజాస్వామ్యాలు ప్రజాస్వామ్య ఆదర్శాలకు మద్దతుగా కొత్త భద్రతా నిర్మాణాలను నిర్మించడానికి సిద్ధంగా ఉన్నాయని, సామర్థ్యం ఉన్నాయని కమ్యూనిస్టు నాయకులకు స్పష్టమైన సందేశాన్ని పంపడం నాటో లక్ష్యాలు. అమెరికా, బ్రిటన్, ఫ్రాన్స్, ఇటలీ, నెదర్లాండ్, బెల్జియం, లక్సెంబర్గ్, నార్వే, డెన్మార్క్, పోర్చుగల్, ఐస్లాండ్, కెనడా అసలు ఒప్పందం మీద సంతకం చేశాయి. ఈ కూటమి ఫలితంగా సోవియటు‌లు వార్సా ఒప్పందం అని పిలువబడే ఇలాంటి కూటమిని స్థాపించారు.

జనరలు మార్షలు విదేశాంగ విధాన విషయాల మీద ట్రూమాను ప్రధాన సలహాదారుగా ఉన్నారు. చియాంగు కై-షేకు ఆయన జాతీయవాద చైనీసు దళాలకు చైనా అంతర్యుద్ధంలో వారి కమ్యూనిస్టు ప్రత్యర్థులకు వ్యతిరేకంగా ప్రత్యక్ష సైనిక సహాయం అందించకుండా అమెరికా తీసుకున్న నిర్ణయం వంటి నిర్ణయాలను ప్రభావితం చేశారు. మార్షలు అభిప్రాయం దాదాపు ట్రూమాను ఇతర సలహాదారులందరి సలహాకు విరుద్ధంగా ఉంది; మార్షలు చియాంగు దళాలను ఆసరాగా చేసుకోవడం వల్ల సోవియట్లను అరికట్టడానికి ఐరోపా‌కు అవసరమైన అమెరికా వనరులు తగ్గిపోతాయని భావించాడు. కమ్యూనిస్టులు ప్రధాన భూభాగాన్ని తమ ఆధీనంలోకి తీసుకుని, పీపుల్సు రిపబ్లికు ఆఫ్ చైనాను స్థాపించి, జాతీయవాదులను తైవాన్కు తరిమికొట్టినప్పుడు, ట్రూమాను యునైటెడు స్టేట్సు, కొత్త ప్రభుత్వానికి మధ్య కొంత సంబంధాన్ని కొనసాగించడానికి సిద్ధంగా ఉండేవాడు. కానీ మావో ఇష్టపడలేదు. 1950 జనవరి 5న యునైటెడు స్టేట్సు తైవాను జలసంధికి సంబంధించిన ఎటువంటి వివాదంలోనూ పాల్గొనదని, పిఆర్‌సి దాడి జరిగితే తాను జోక్యం చేసుకోనని ట్రూమాను ప్రకటించాడు.

1950 జూన్ 27 న పోరాటం చెలరేగిన తర్వాత కొరియా, చైనా ప్రధాన భూభాగంలోని కమ్యూనిస్టు ప్రభుత్వం, తైవాను‌లోని రిపబ్లికు ఆఫ్ చైనా (ఆర్‌ఒసి) మధ్య మరింత సంఘర్షణను నివారించడానికి ట్రూమాను యుఎస్ నావికాదళం సెవెంతు ఫ్లీటును తైవాను జలసంధిలోకి ఆదేశించాడు.

ట్రూమాను సాధారణంగా తన అగ్రశ్రేణి సిబ్బందితో బాగా పనిచేశాడు - 1948లో ఇజ్రాయెలు, 1945–1950లో స్పెయిన్ మినహాయింపులు. ట్రూమాను స్పెయిన్ కుడి-పక్ష నియంత ఫ్రాన్సిస్కో ఫ్రాంకోకి చాలా బలమైన ప్రత్యర్థి. ఆయన అమెరికను రాయబారిని ఉపసంహరించుకున్నాడు (కానీ దౌత్య సంబంధాలు అధికారికంగా విచ్ఛిన్నం కాలేదు), స్పెయిన్‌ను యుఎన్ నుండి దూరంగా ఉంచాడు. స్పెయిను‌కు మార్షలు ప్లాను ఆర్థిక సహాయాన్ని తిరస్కరించాడు. అయితే శీతల యుద్ధం తీవ్రతరం కావడంతో కాంగ్రెసు, పెంటగాను, వ్యాపార సంఘం ఇతర ప్రభావవంతమైన అంశాలలో ముఖ్యంగా కాథలిక్కులు, పత్తి పెంపకందారులలో స్పెయిన్‌కు మద్దతు బలంగా ఉంది.

1948లో వాలెసు అంశం డెమోక్రటికు పార్టీతో విడిపోయిన తర్వాత స్పెయిన్‌ మీద ఉదారవాద వ్యతిరేకత తగ్గిపోయింది; ఈ అంశం మీద సిఐఒ నిష్క్రియాత్మకంగా మారింది. విదేశాంగ కార్యదర్శి అచెసను ట్రూమాను ‌మీద ఒత్తిడి పెంచడంతో అధ్యక్షుడు తన పరిపాలనలో ఒంటరిగా నిలిచాడు. ఎందుకంటే ఆయన స్వంత అగ్ర నియామకాలు సంబంధాలను సాధారణీకరించాలని కోరుకున్నాయి. చైనా కొరియా యుద్ధంలోకి ప్రవేశించి అమెరికను దళాలను వెనక్కి నెట్టినప్పుడు, మిత్రదేశాల వాదన ఎదురులేనిదిగా మారింది. తాను "అధిగమించబడ్డానని, అలసిపోయానని" ఒప్పుకుంటూ ట్రూమాను తన మాట విని ఒక రాయబారిని పంపి రుణాలు అందుబాటులో ఉంచాడు.

#### సోవియటు గూఢచర్యం - మెక్‌కార్తీయిజం

1948 ఆగస్టులో సోవియటు‌లకు మాజీ గూఢచారి *టైం* మ్యాగజైను‌లో సీనియరు ఎడిటరు అయిన విట్టేకరు ఛాంబర్సు హౌసు అన్-అమెరికను యాక్టివిటీసు కమిటీ (హెచ్‌యుఎసి) ముందు సాక్ష్యం ఇచ్చారు. 1930లలో అమెరికా ప్రభుత్వంలో ఒక భూగర్భ కమ్యూనిస్టు నెట్వర్కు పనిచేసిందని ఇటీవల వరకు సీనియరు స్టేటు డిపార్టు‌మెంటు అధికారిగా ఉన్న ఆల్జరు హిసుతో పాటు చాంబర్సు కూడా అందులో సభ్యుడిగా ఉన్నారని ఆయన అన్నారు. ట్రూమాను అధ్యక్ష పదవిలో ఎటువంటి గూఢచర్యం జరిగిందని ఛాంబర్సు ఆరోపించలేదు. హిస్ ఆరోపణలను ఖండించినప్పటికీ, ప్రమాణం చేసిన తర్వాత తిరస్కరణలకు సంబంధించి 1950 జనవరిలో అబద్ధ సాక్ష్యం చెప్పినందుకు ఆయన దోషిగా నిర్ధారించబడ్డారు.

1949లో సోవియటు యూనియను అణ్వాయుధాన్ని పేల్చడంలో విజయం సాధించడం, అదే సంవత్సరం జాతీయవాద చైనీయుల పతనం, సోవియటు గూఢచారుల విధ్వంసకాండకు కారణమని, ప్రభుత్వం, ఇతర ప్రభావ ప్రదేశాల నుండి కమ్యూనిస్టులను నిర్మూలించాలని డిమాండు చేయడానికి చాలా మంది అమెరికన్లు నిర్ణయించుకోవడానికి దారితీసింది. ఈ భయాలను అరికట్టాలనే ఆశతో, ట్రూమాను 1947లో ఎగ్జిక్యూటివు ఆర్డరు 9835తో "విధేయత కార్యక్రమం" ప్రారంభించాడు. అయితే ట్రూమాను హిస్ విచారణను "రెడ్ హెర్రింగ్" అని పిలిచినప్పుడు తనను తాను తీవ్ర ఇబ్బందులలో పడేసుకున్నాడు. విస్కాన్సిను సెనేటరు జోసెఫు మెక్‌కార్తీ స్టేటు డిపార్టు‌మెంటు కమ్యూనిస్టులకు ఆశ్రయం కల్పిస్తోందని ఆరోపించారు. ఈ వివాదాన్ని రాజకీయ ఖ్యాతి వైపు నడిపించారు. రెండవ రెడ్ స్కేరుకు దారితీసింది. దీనిని మెక్‌కార్తీయిజం అని కూడా పిలుస్తారు. మెక్‌కార్తీ చేసిన కఠినమైన ఆరోపణలు ఆయనకు వ్యతిరేకంగా మాట్లాడటం కష్టతరం చేశాయి. దీని ఫలితంగా ట్రూమాను మెక్‌కార్తీని "క్రెమ్లిను కలిగి ఉన్న గొప్ప ఆస్తి" అని "యునైటెడు స్టేట్సు ద్వైపాక్షిక విదేశాంగ విధానాన్ని టార్పెడో చేయడం" ద్వారా పిలిచాడు.

సోవియటు ఏజెంట్లు ప్రభుత్వంలోకి చొరబడ్డారనే ఆరోపణలను 1946లో 78 శాతం మంది ప్రజలు విశ్వసించారు. 1952లో ఐసెన్‌హోవరు‌కు ఇది ఒక ప్రధాన ప్రచార అంశంగా మారింది. ట్రూమాను మరింత తీవ్రమైన వైఖరిని తీసుకోవడానికి ఇష్టపడలేదు. ఎందుకంటే అది పౌర స్వేచ్ఛలకు ముప్పు కలిగిస్తుందని సంభావ్య హిస్టీరియాను పెంచుతుందని ఆయన భావించాడు. అదే సమయంలో బలమైన జాతీయ భద్రతను సూచించడానికి ఆయన రాజకీయ ఒత్తిడిని అనుభవించాడు. అణు బాంబు ప్రాజెక్టు మీద సోవియటు గూఢచర్యానికి విస్తృతమైన ఆధారాలను కనుగొన్న వెనోనా అడ్డగిస్తుంది గురించి అధ్యక్షుడు ట్రూమాను‌కు ఎంతవరకు వివరించబడిందో అస్పష్టంగా ఉంది. ట్రూమాను కొంతకాలం తన సొంత విధేయత కార్యక్రమాన్ని కొనసాగించాడు, కమ్యూనిస్టు గూఢచర్యం అనే అంశాన్ని అతిశయోక్తిగా చెప్పారని నమ్మాడు. 1949లో ట్రూమాను తన పరిపాలనను విచారణ చేస్తున్న అమెరికను కమ్యూనిస్టు నాయకులను "దేశద్రోహులు"గా అభివర్ణించాడు. ట్రూమాను తరువాత తన స్నేహితులతో ప్రైవేటు సంభాషణలలో తన విధేయత కార్యక్రమాన్ని సృష్టించడం "భయంకరమైన" తప్పు అని పేర్కొన్నాడు.

1950లో ట్రూమాను మెక్‌కారను అంతర్గత భద్రతా చట్టాన్ని వీటో చేశాడు. దీనిని కొరియా యుద్ధం ప్రారంభమైన వెంటనే కాంగ్రెసు ఆమోదించింది. అమెరికాలో కమ్యూనిస్టులను నియంత్రించడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ట్రూమాను ఈ చట్టాన్ని "1798 నాటి ఏలియను, దేశద్రోహ చట్టాలు తర్వాత వాక్ స్వేచ్ఛ, పత్రికా స్వేచ్ఛ, సమావేశ స్వేచ్ఛకు అతిపెద్ద ప్రమాదం" అని, "హక్కుల బిల్లును అపహాస్యం చేయడం", "నిరంకుశత్వం వైపు సుదీర్ఘ అడుగు" అని పిలిచాడు. ఆయన వీటోను కాంగ్రెసు వెంటనే రద్దు చేసింది. చట్టం చట్టంగా మారింది. 1960ల మధ్యలో చట్టంలోని కొన్ని భాగాలు యునైటెడు స్టేట్సు సుప్రీంకోర్టు ద్వారా రాజ్యాంగ విరుద్ధమని తేలింది.

#### బ్లెయిరు హౌసు - హత్యాయత్నం

1948లో ట్రూమాను వైట్ హౌస్ బాహ్య భాగానికి అదనంగా ఒక అదనపు నిర్మాణాన్ని ఆదేశించాడు: దక్షిణ పోర్టికోలో రెండవ అంతస్తు బాల్కనీ, దీనిని *ట్రూమాను బాల్కనీ* అని పిలుస్తారు. ఇది అదనంగా ప్రజాదరణ పొందలేదు. దక్షిణ ముఖభాగం రూపాన్ని ఇది చెడగొట్టిందని కొందరు అన్నారు. కానీ ఇది మొదటి కుటుంబానికి మరింత నివాస స్థలాన్ని ఇచ్చింది. ఇంతలో నిర్మాణ క్షీణత, వైటు హౌసు దాదాపుగా కూల్చివేయడం వలన 1949 నుండి 1952 వరకు సమగ్ర భవనం లోపలి భాగాన్ని కూల్చివేసి పునర్నిర్మించడం జరిగింది. 1948లో జరిగిన ఆర్కిటెక్చరలు, ఇంజనీరింగు పరిశోధనలు దీనిని నివాసయోగ్యంగా భావించలేదు. పునరుద్ధరణల సమయంలో ట్రూమాను, ఆయన కుటుంబం, మొత్తం నివాస సిబ్బందిని వీధికి అవతలి వైపున ఉన్న బ్లెయిరు హౌసుకి తరలించారు. ఓవలు ఆఫీసుతో సహా కొత్త వెస్టు వింగు తెరిచి ఉండటంతో, ట్రూమాను ప్రతి ఉదయం మధ్యాహ్నం వీధికి అడ్డంగా తన కార్యాలయానికి నడిచి వెళ్ళేవాడు.

1950 నవంబరు 1 న,ప్ ప్యూర్టో రికో జాతీయవాదులు గ్రిసెలియో టోర్రెసోలా, ఆస్కారు కొల్లాజో బ్లెయిరు హౌసు‌లో ట్రూమాను‌ను హత్య చేయడానికి ప్రయత్నించారు. నివాసం వెలుపల ఉన్న వీధిలో, టొర్రెసోలా వైటు హౌసు పోలీసు లెస్లీ కోఫెల్టును తీవ్రంగా గాయపరిచాడు. ఆయన చనిపోయే ముందు ఆ అధికారి టోర్రెసోలాను కాల్చి చంపాడు. కొల్లాజో గాయపడ్డాడు. ఆయన ఇంట్లోకి ప్రవేశించే ముందు ఆపివేయబడ్డాడు. 1952లో ఆయన హత్య కేసులో దోషిగా నిర్ధారించబడి మరణశిక్ష విధించబడ్డాడు. ట్రూమాను తన శిక్షను జీవిత ఖైదుగా మార్చాడు. ప్యూర్టో రికను స్వాతంత్ర్యం ప్రశ్నను పరిష్కరించడానికి ప్రయత్నించడానికి, ట్రూమాను యునైటెడు స్టేట్సు‌తో దాని సంబంధం స్థితిని నిర్ణయించడానికి 1952లో ప్యూర్టో రికోలో ప్రజాభిప్రాయ సేకరణను అనుమతించాడు. దాదాపు 82 శాతం మంది ప్రజలు *ఎస్టాడో లిబ్రే అసోసియాడో* కోసం కొత్త రాజ్యాంగానికి అనుకూలంగా ఓటు వేశారు. ఇది నిరంతర 'అనుబంధ స్వేచ్ఛా రాష్ట్రం.'

#### ఉక్కు - బొగ్గు సమ్మెలు
వేతన, ధరల నియంత్రణల మీద తీవ్ర విభేదాల నుండి తలెత్తిన కార్మిక/నిర్వహణ ప్రతిష్టంభనకు ప్రతిస్పందనగా ట్రూమాను తన వాణిజ్య కార్యదర్శి, చార్లెసు డబ్ల్యూ. సాయరును 1952 ఏప్రిల్లో దేశంలోని అనేక ఉక్కు కర్మాగారాలను నియంత్రించమని ఆదేశించాడు. ట్రూమాను కమాండరు ఇన్ చీఫ్‌గా తన అధికారాన్ని. కొరియాలో యుద్ధానికి అవసరమైన ఆయుధాల కోసం నిరంతరాయంగా ఉక్కు సరఫరాను నిర్వహించాల్సిన అవసరాన్ని ఉదహరించాడు. అయితే, సుప్రీం కోర్టు ట్రూమాను చర్యలను రాజ్యాంగ విరుద్ధమని గుర్తించింది. "యంగ్సు‌టౌను షీట్ & ట్యూబు కో. వర్సెసు సాయరు" (1952) అనే ప్రధాన అధికారాల విభజన నిర్ణయంలో ఆదేశాన్ని తిప్పికొట్టింది. ట్రూమాను అధికార ప్రకటన చాలా అస్పష్టంగా ఉందని, కాంగ్రెసు చేసిన ఏ శాసన చర్యలోనూ పాతుకుపోలేదని పేర్కొన్న 6–3 నిర్ణయం, పూర్తిగా ట్రూమాను లేదా రూజ్‌వెల్టు నియమించిన న్యాయమూర్తులతో కూడిన కోర్టు ద్వారా వెలువడింది. ట్రూమాను ఆదేశాన్ని హైకోర్టు తిరస్కరించడం ఆయన అధ్యక్ష పదవిలో గుర్తించదగిన పరాజయాలలో ఒకటి.

##### కుంభకోణాలు - వివాదాలు

1950లో ఎస్టెసు కెఫావరు నేతృత్వంలోని సెనేటు సీనియరు పరిపాలన అధికారులలో అనేక అవినీతి ఆరోపణలను దర్యాప్తు చేసింది. వీరిలో కొందరు ప్రయోజనానికి బదులుగా ఉన్ని కోట్లు, డీప్ ఫ్రీజరు‌లను పొందారు. ఇంటర్నలు రెవెన్యూ బ్యూరో (నేడు ఐఆర్‌ఎస్) పెద్ద సంఖ్యలో ఉద్యోగులు లంచాలు తీసుకుంటున్నారు; 1950లో 166 మంది ఉద్యోగులు రాజీనామా చేశారు లేదా తొలగించబడ్డారు. చాలా మంది త్వరలోనే నేరారోపణను ఎదుర్కొంటున్నారు. అటార్నీ జనరలు జె. 1952 ప్రారంభంలో హోవార్డు మెక్గ్రాతు ప్రత్యేక ప్రాసిక్యూటరు‌ను చాలా ఉత్సాహంగా ఉన్నందుకు తొలగించాడు. ట్రూమాను మెక్‌గ్రాతు‌ను తొలగించాడు.  ట్రూమాను ఐఆర్‌ఎస్‌ సంస్కరించడానికి పునర్వ్యవస్థీకరణ ప్రణాళికను సమర్పించాడు; కాంగ్రెసు దానిని ఆమోదించింది. కానీ 1952 అధ్యక్ష ఎన్నికలలో అవినీతి ఒక ప్రధాన సమస్యగా నిలిచింది.

1950 డిసెంబరు 6న *వాషింగ్టను పోస్టు* సంగీత విమర్శకుడు పాలు హ్యూం అధ్యక్షుడి కుమార్తె మార్గరెటు ట్రూమాను చేసిన కచేరీ మీద విమర్శనాత్మక సమీక్ష రాశారు:

ట్రూమాను ఒక తీవ్రమైన ప్రతిస్పందనను రాశాడు:

### పౌర హక్కులు

*టు సెక్యూరు దీసు రైట్సు* అనే శీర్షికతో ట్రూమాను పరిపాలన 1947 నివేదిక పౌర హక్కుల సంస్కరణల వివరణాత్మక పది-పాయింట్ల ఎజెండాను సమర్పించింది. ఈ నివేదిక గురించి మాట్లాడుతూ అంతర్జాతీయ పరిణామాలను పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి. ఎందుకంటే 1945లో యుఎన్ చార్టరు ఆమోదించబడినందున, అంతర్జాతీయ మానవ హక్కుల చట్టం అంతర్గత-భూమి ప్రాతిపదికన కూడా వర్తించవచ్చా అనే ప్రశ్న యునైటెడు స్టేట్సు‌లో కీలకంగా మారింది. 1940ల నాటి యునైటెడు స్టేట్సు‌లో ఇటువంటి మార్గం వివాదం నుండి విముక్తి పొందలేదని నివేదిక అంగీకరించినప్పటికీ యునైటెడు స్టేట్సు‌లో జాతి వివక్షను ఎదుర్కోవడానికి యుఎన్-చార్టరు‌ను చట్టపరమైన సాధనంగా ఉపయోగించుకునే అవకాశాన్ని ఇది లేవనెత్తింది.

1948 ఫిబ్రవరిలో అధ్యక్షుడు కాంగ్రెసు‌కు పౌర హక్కుల ఎజెండాను సమర్పించారు. ఇది ఓటింగు హక్కులు, న్యాయమైన ఉపాధి పద్ధతులు. ఇది జాతీయ నామినేటింగు సమావేశం ముందు దక్షిణ డెమొక్రాట్ల నుండి విమర్శల తుఫానుకు దారితీసింది. కానీ ట్రూమాను రాజీ పడటానికి నిరాకరించాడు. ఇలా అన్నాడు: "నా పూర్వీకులు కాన్ఫెడరేట్లు... కానీ విదేశాల నుండి తిరిగి వచ్చిన నీగ్రో సైనికులను మిస్సిస్సిప్పిలో ఆర్మీ ట్రక్కుల నుండి దింపి కొట్టారని తెలుసుకున్నప్పుడు నా కడుపు కూడా తిరగబడింది."

రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం నుండి తిరిగి వచ్చిన తర్వాత అనేక మంది ఆఫ్రికను అమెరికను అనుభవజ్ఞులు ఎదుర్కొన్న దుర్వినియోగం, హింస, హింసకు సంబంధించిన కథలు ట్రూమాను‌ను ఆగ్రహానికి గురి చేశాయి. సాయుధ దళాలలో సమాన అవకాశాన్ని కోరుతూ 1948 జూలైలో కార్యనిర్వాహక ఉత్తర్వు 9981 జారీ చేయాలనే ఆయన నిర్ణయంలో ప్రధాన కారకాలుగా నిలిచాయి. 1950ల ప్రారంభంలో ట్రూమాను, చికిత్స, అవకాశాల సమానత్వం మీద కమిటీ సైన్యంలోని వివిధ శాఖల మధ్య అనేక సంవత్సరాల ప్రణాళిక, సిఫార్సులు, సవరణల తర్వాత, సేవలు జాతిపరంగా ఏకీకృతమయ్యాయి. ట్రూమాను తరువాత తన పౌర హక్కుల ఎజెండాకు అనుగుణంగా ఉన్న వ్యక్తులను నియమించాడు. ఆయన తోటి కల్నలు, పౌర హక్కుల ఐకాను బ్లేకు ఆర్. వాన్ లీరును యునైటెడు స్టేట్సు నావలు అకాడమీ, యునెస్కో బోర్డుకు నియమించాడు. వారు ప్రభావవంతమైన జాతి మీద ప్రకటనల ద్వారా జాత్యహంకారానికి వ్యతిరేకంగా పనిచేయడం మీద దృష్టి సారించారు. ట్రూమాను 1949లోయునైటెడు స్టేట్సు‌లోని మొదటి ఆఫ్రికను-అమెరికను ఫెడరలు న్యాయమూర్తి అయిన కోర్టు ఆఫ్ అప్పీల్సు కోసం విలియం హెచ్. హస్టీకి విరామం నియామకం ఇచ్చినప్పుడు ఒక చారిత్రాత్మక చర్య తీసుకున్నాడు.

1948లోనే ఎగ్జిక్యూటివు ఆర్డరు 9980 జాతి ఆధారంగా పౌర సేవా పదవులకు దరఖాస్తు చేసుకునే వ్యక్తుల మీద వివక్ష చూపడం చట్టవిరుద్ధమని పేర్కొంది. 1951లో మూడవది కమిటీ ఆన్ గవర్నమెంటు కాంట్రాక్టు కంప్లైయన్సును స్థాపించింది. ఇది రక్షణ కాంట్రాక్టర్లు జాతి కారణంగా వివక్ష చూపకుండా చూసుకుంది.

### విదేశాంగ విధానం
1947 నుండి 1989 వరకు ప్రపంచ వ్యవహారాలు శీతల యుద్ధం ద్వారా ఆధిపత్యం చెలాయించాయి. దీనిలో అమెరికా, దాని మిత్రదేశాలు సోవియటు యూనియను, దాని మిత్రదేశాలను ఎదుర్కొన్నాయి. పెద్ద ఎత్తున పోరాటాలు జరగలేదు కానీ అనేక స్థానిక అంతర్యుద్ధాలు అలాగే వినాశకరమైన అణు యుద్ధం ముప్పు ఎప్పుడూ ఉంది.

రూజ్‌వెల్టు మాదిరిగా ట్రూమాను స్టాలిను సోవియటు యూనియను‌ను విశ్వసించలేదు. ప్రధాన ఉద్రిక్తతలను తగ్గించడంలో యుఎన్‌ మీద ఎఫ్‌డిఆర్ విశ్వాసం లేదు. అయినప్పటికీ జర్మనీ మీద నియంత్రణను విభజించే విషయంలో ఆయన సహకరించాడు. తూర్పు ఐరోపా, ఇరాను‌లలో రాజకీయాలను నియంత్రించడానికి తన సైన్యాన్ని ఉపయోగించాలనే సోవియటు ప్రయత్నాలు వాషింగ్టను‌కు కోపం తెప్పించాయి. 1947లో లండను‌లోని లేబరు ప్రభుత్వం గ్రీసు కమ్యూనిజంతో పోరాడటానికి సహాయం చేయలేక అక్కడ కమ్యూనిస్టు తిరుగుబాటును అణిచివేత బాధ్యతను స్వీకరించమని వాషింగ్టను‌ను కోరినప్పుడు చివరి విరామం వచ్చింది. దీని ఫలితంగా 1947–48 నాటి ట్రూమాను సిద్ధాంతం కమ్యూనిస్టు విస్తరణను కలిగిన జాతీయ విధానంగా మార్చింది.

మాస్కోతో సత్సంబంధాలను కోరుకునే హెన్రీ వాలెసు వర్గాన్ని బహిష్కరించిన తర్వాత ట్రూమాను‌కు మెజారిటీ డెమొక్రాట్లు మద్దతు ఇచ్చారు. ట్రూమాను విధానానికి చాలా మంది రిపబ్లికన్ల బలమైన మద్దతు లభించింది. వారు సెనేటరు ఆర్థరు వాండెను‌బర్గు నేతృత్వంలోని సెనేటరు రాబర్టు ఎ. టాఫ్టు నేతృత్వంలోని ఒంటరివాద రిపబ్లికన్లను అధిగమించారు.

1948లో ట్రూమాను మార్షలు ప్లాను మీద సంతకం చేశాడు. ఇది జర్మనీతో సహా పశ్చిమ ఐరోపాకు యుఎస్$13 బిలియన్ల పునర్నిర్మాణ సహాయాన్ని అందించింది. తూర్పు యూరోపియను దేశాల భాగస్వామ్యాన్ని స్టాలిను వీటో చేశాడు. జపాన్ ఆర్థిక వ్యవస్థను పునరుద్ధరించడానికి యునైటెడు స్టేట్సు కూడా ఇలాంటి కార్యక్రమాన్ని చురుకుగా నిర్వహించాలని అమెరికా మిత్రదేశాలను కోరింది. దీనికి సైనిక ఆర్థిక "విదేశీ సహాయం"తో పాటు దౌత్యపరమైన మద్దతును కూడా సబ్సిడీ చేసింది. 1949లో నార్తు అట్లాంటికు ట్రీటీ ఆర్గనైజేషను (నాటో) స్థాపన ప్రధాన దౌత్యపరమైన చొరవ, ఇది పశ్చిమ ఐరోపా అణు రక్షణకు యునైటెడు స్టేట్సు‌ను కట్టుబడి ఉంచింది. దీని ఫలితంగా ఐరోపా‌లో శాంతి ఏర్పడింది. సోవియటు దండయాత్ర భయం, అమెరికను రక్షణ మీద ఆధారపడటం కలిసి వచ్చాయి. యునైటెడు స్టేట్సు తన సైన్యం, నేవీ, వైమానిక దళం కోసం ప్రపంచవ్యాప్త స్థావరాల నెట్వర్కు‌ను నిర్వహించింది. జర్మనీ, జపాన్ దక్షిణ కొరియాలో పెద్ద దళాలను ఉంచింది. 1942కి ముందు వాషింగ్టను బలహీనమైన నిఘా సంఘాన్ని కలిగి ఉంది. సోవియట్లు చాలా ప్రభావవంతమైన గూఢచారుల నెట్వర్కు‌ను కలిగి ఉన్నారు. 1947లో సెంట్రలు ఇంటెలిజెన్సు ఏజెన్సీ (సిఐఎ)ని సృష్టించడం దీనికి పరిష్కారం. కమ్యూనిస్టు ప్రపంచానికి వ్యతిరేకంగా ఆర్థిక, ప్రచార యుద్ధం అమెరికను సాధన పెట్టెలో భాగమైంది.

ఈ నియంత్రణ విధానాన్ని 1947లో స్టేటు డిపార్ట్మెంటు అధికారి జార్జి కెన్నను అభివృద్ధి చేశారు. కెన్నను సోవియటు యూనియనును దూకుడుగా పాశ్చాత్య వ్యతిరేక శక్తిగా వర్ణించాడు. ఇది కంటైన్మెంటు‌ను తప్పనిసరి చేసింది. ఈ లక్షణం రాబోయే దశాబ్దాలుగా యుఎస్ విదేశాంగ విధానాన్ని రూపొందిస్తుంది. అణు ఆయుధాలను ఉపయోగించకుండా సోవియటు దూకుడు ఎక్కడ జరిగినా బలవంతంగా సరిపోల్చడం నియంత్రించడం వారి ఆలోచనగా ఉంది. కంటైను‌మెంటు విధానం ద్విధ్రువ, సున్నా-మొత్తం ప్రపంచాన్ని సృష్టించింది. ఇక్కడ సోవియటు యూనియను, యునైటెడు స్టేట్సు మధ్య సైద్ధాంతిక విభేదాలు భౌగోళిక రాజకీయాలను ఆధిపత్యం చేశాయి. రెండు వైపులా ఉన్న విరోధం ప్రతి దేశం భద్రత కోసం అన్వేషణ కారణంగా రెండు దేశాల ప్రభుత్వాలు సైనికపరంగా, సాంస్కృతికంగా, రాజకీయంగా ప్రపంచ ఆధిపత్యం కోసం పోటీ పడటంతో రెండు దేశాల మధ్య ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉద్రిక్త పోటీ ఏర్పడింది.

ప్రచ్ఛన్న యుద్ధం ప్రపంచవ్యాప్త యుద్ధాలు లేకపోవడం ద్వారా వర్గీకరించబడింది. బదులుగా యునైటెడు స్టేట్సు, సోవియటు యూనియను క్లయింటు దేశాలు, ప్రాక్సీలుగా పోరాడిన ప్రాక్సీ యుద్ధం ఉన్నాయి. అత్యంత ముఖ్యమైనది కొరియను యుద్ధం (1950–1953), ఇది ట్రూమాను మద్దతు స్థావరాన్ని హరించే ప్రతిష్టంభన. ట్రూమాను తన అధ్యక్ష పదవిలో ఐదు అంతర్జాతీయ పర్యటనలు చేశారు.

### 1952 ఎన్నికలు

1951లో యునైటెడు స్టేట్సు 22వ సవరణను ఆమోదించింది. దీని వలన గతంలో ఎన్నికైన అధ్యక్షుడి పదవీకాలంలో మిగిలిన రెండు సంవత్సరాల కంటే ఎక్కువ కాలం పనిచేసిన తర్వాత మూడవసారి ఎన్నిక కావడానికి లేదా రెండవ పూర్తి కాలానికి ఎన్నిక కావడానికి అధ్యక్షుడు అనర్హుడయ్యాడు. 1952లో ట్రూమాను పరిస్థితికి తరువాతి నిబంధన వర్తించలేదు ఎందుకంటే ప్రస్తుత అధ్యక్షుడిని మినహాయించే పాత నిబంధన కారణంగా.

అందువలన ఆయన 1952లో మరొక పదవీకాలానికి పోటీ చేయాలని తీవ్రంగా పరిగణించాడు. న్యూ హాంపు‌షైరు ప్రైమరీలో బ్యాలెటు‌లో తన పేరును ఉంచాడు. అయితే ఆయన సన్నిహిత సలహాదారులందరూ ఆయన వయస్సు, ఆయన విఫల సామర్థ్యాలు, పోల్సు‌లో ఆయన పేలవమైన ప్రదర్శనను ఎత్తి చూపుతూ ఆయనను దాని నుండి తొలగించారు. 1952 న్యూ హాంపు‌షైరు ప్రైమరీ (1952 మార్చి 11) సమయంలో ఏ అభ్యర్థి కూడా ట్రూమాను మద్దతును గెలుచుకోలేదు. ఆయన మొదటి ఎంపిక, చీఫు జస్టిసు ఫ్రెడ్ ఎం. విన్సను పోటీ చేయడానికి నిరాకరించారు. ఇల్లినాయిసు గవర్నరు అడ్లై స్టీవెన్సను కూడా ట్రూమాను‌ను తిరస్కరించారు. ఉపాధ్యక్షుడు బార్‌క్లీని చాలా పెద్దవాడిగా పరిగణించారు. ట్రూమాను పరిపాలన కుంభకోణాల మీద తన దర్యాప్తు ద్వారా తనకు తానుగా పేరు తెచ్చుకున్న సెనేటరు కెఫావరు‌ను ట్రూమాను నమ్మలేదు కనుక ఇష్టపడలేదు.

ట్రూమాను తన పేరును న్యూ హాంపు‌షైరు ప్రైమరీలో మద్దతుదారులు నమోదు చేసుకునేలా చేశాడు. అంతగా ప్రజాదరణ లేని ట్రూమాను‌ను కెఫావరు సులభంగా ఓడించాడు; 18 రోజుల తర్వాత అధ్యక్షుడు తాను రెండవసారి పూర్తి పదవీకాలం పోటీ చేయబోనని అధికారికంగా ప్రకటించాడు. చివరికి ట్రూమాను స్టీవెన్సను‌ను పోటీ చేయమని ఒప్పించగలిగాడు. గవర్నరు 1952 డెమోక్రటికు నేషనలు కన్వెన్షనులో నామినేషను పొందాడు.

డ్వైట్ డి. ఐసెన్‌హోవర్ రిపబ్లికను నామినేషను‌ను గెలుచుకున్నాడు సెనేటరు నిక్సను తన సహచరుడిగా ఉన్నాడు. ట్రూమాను వైఫల్యాలుగా తాను ఖండించిన "కొరియా, కమ్యూనిజం, అవినీతి"కి వ్యతిరేకంగా ప్రచారం చేశాడు. ఆయన "వాషింగ్టను‌లోని గందరగోళాన్ని" శుభ్రం చేస్తానని ప్రతిజ్ఞ చేశాడు. "కొరియాకు వెళ్తానని" హామీ ఇచ్చాడు. ఐసెన్‌హోవరు సాధారణ ఎన్నికలలో స్టీవెను‌సనును నిర్ణయాత్మకంగా ఓడించాడు. 20 సంవత్సరాల డెమోక్రటికు అధ్యక్షుల పాలనను ముగించాడు. ట్రూమాను, ఐసెన్‌హోవరు గతంలో మంచి సంబంధాలలో ఉన్నప్పటికీ ప్రచార సమయంలో ఐసెన్‌హోవరు జోసెఫు మెక్‌కార్తీని ఖండించకపోవడం ట్రూమాను‌కు చిరాకు తెప్పించింది. అదేవిధంగా రిపబ్లికను పార్టీలోని "దుష్ట శక్తులను... యూదు వ్యతిరేకత, కాథలికు వ్యతిరేకత, విదేశీ వ్యతిరేకత"ను మాజీ జనరలు పట్టించుకోలేదని ట్రూమాను ఆరోపించినప్పుడు ఐసెన్‌హోవరు ఆగ్రహం వ్యక్తం చేశాడు.

## అధ్యక్ష పదవి తర్వాత (1953–1972)

### ఆర్థిక పరిస్థితి

జాక్సను కౌంటీ న్యాయమూర్తిగా ఎన్నికయ్యే ముందు, ట్రూమాను తక్కువ డబ్బు సంపాదించాడు. ఆయన హాబరు‌డాషరీ వైఫల్యం కారణంగా అప్పుల్లో కూరుకుపోయాడు. 1934లో సెనేటరు‌గా ఆయన ఎన్నికైనప్పుడు $10,000 (2024 నాటికి $2,35,000 డాలర్లకు సమానం) జీతం లభించింది. ఇది ఆ సమయానికి అధికం కానీ ఖరీదైన వాషింగ్టను‌లో ఒకటి. మార్గరెటు ట్రూమాను కళాశాల ఖర్చులు, పేద బంధువుల సహాయానికి విరాళాలతో రెండు ఇళ్లను నిర్వహించాల్సిన అవసరం ట్రూమాను కుటుంబానికి కొంచెం అదనపు డబ్బును మిగిల్చింది. ఉపాధ్యక్ష పదవికి నామినేటు అయినప్పుడు ఆయన దగ్గర దాదాపు $7,500 2024 నాటికి $1,31,000 డాలర్లకు సమానం) నగదు, ప్రభుత్వ బాండ్ల రూపంలో ఉండే అవకాశం ఉంది.

అధ్యక్ష పదవిలోకి ఆయన చేరిన తర్వాత ఆయన ఆర్థిక పరిస్థితి మారిపోయింది. దానితో పాటు $75,000 జీతం (2024 నాటికి $13,10,000 డాలర్లకు సమానం) వచ్చింది. ఇది 1949లో $1,00,000 (2024 నాటికి $13,22,000 డాలర్లకు సమానం) కు పెరిగింది. ఇది జో డిమాగియో తప్ప, తన చివరి రెండు సీజన్లలో (1950 - 1951) $1,00,000 సంపాదించిన Mayజరు లీగు బేసు బాలు స్టారి కంటే ఎక్కువ జీతం. 1949 నుండి అధ్యక్షుడికి $50,000 (2024 నాటికి $6,61,000 డాలర్లకు సమానం) ఖర్చు భత్యం కూడా మంజూరు చేయబడింది. ఇది ప్రారంభంలో పన్ను రహితంగా ఉండేది లెక్కించాల్సిన అవసరం లేదు. తన అధ్యక్ష పదవి తర్వాత ఈ భత్యం పన్ను పరిధిలోకి వచ్చినప్పటికీ ట్రూమాను దానిని తన పన్ను రిటర్ను‌లో ఎప్పుడూ నివేదించలేదు. కొంత నిధులను వైటు హౌసు సేఫు‌లో తరువాత కాన్సాసు నగరంలోని సేఫు డిపాజిటు బాక్సు‌లో ఉంచిన నగదుగా మార్చాడు.

అధ్యక్ష పదవిని విడిచిపెట్టిన తర్వాత ట్రూమాను మిస్సోరీలోని ఇండిపెండెన్సు‌కు తిరిగి వచ్చి వాలెసు హోంలో నివసించాడు. ఆయన బెస్ ఆయన తల్లితో సంవత్సరాలుగా పంచుకున్నారు. వైటు హౌసు‌ను విడిచిపెట్టిన తర్వాత ట్రూమాను దరిద్రంలో ఉన్నాడనే అపోహకు ఎంతో దోహదపడిన జీవిత చరిత్రలో డేవిడు మెక్‌కల్లౌ ట్రూమాను‌లకు స్వాతంత్ర్యానికి తిరిగి రావడం కంటే ఎక్కువ ప్రత్యామ్నాయం లేదని పేర్కొన్నాడు. ఎందుకంటే ఆయన ఏకైక ఆదాయం నెలకు $112.56 సైనిక పెన్షను ( 2024 నాటికి $13,23,000 డాలర్లకు సమానం) ఆయన అధ్యక్షుడిగా తన జీతం నుండి కొంత మొత్తాన్ని ఆదా చేసుకోగలిగాడు. 1953 Februaryలో ట్రూమాను తన జ్ఞాపకాల కోసం ఒక పుస్తక ఒప్పందం మీద సంతకం చేశాడు. ఆ సంవత్సరం డిసెంబరు నాటి డ్రాఫ్టు వీలునామాలో $2,50,000 (2024 నాటికి $29,38,000 డాలర్లకు సమానం) విలువైన భూమిని, అదే మొత్తంలో పొదుపు బాండ్లను, $1,50,000 నగదును (2024 నాటికి $17,63,000 డాలర్లకు సమానం) జాబితా చేశాడు. "బాండ్లు, భూమి, నగదు అన్నీ అధ్యక్ష జీతం, ఉచిత ఖర్చు ఖాతా, పొదుపు నుండి వస్తాయి. ఇది మిమ్మల్ని, మార్గరెటు‌ను హాయిగా ఉంచాలి" అని ఆయన రాశారు.

జ్ఞాపకాల రచన ట్రూమానుకు ఒక కష్టం, ఆయన ఈ ప్రాజెక్టు సమయంలో డజను మంది సహకారుల ద్వారా వెళ్ళాడు. వారందరూ ఆయన బాగా సేవ చేయలేదు. కానీ ఆయన ఫలితంలో ఎక్కువగా పాల్గొన్నాడు. జ్ఞాపకాల కోసం, ట్రూమాను $6,70,000 (2024 నాటికి $78,64,385 డాలర్లకు సమానం) చెల్లింపును అందుకున్నాడు. జ్ఞాపకాలు వాణిజ్యపరంగా, విమర్శనాత్మకంగా విజయవంతమయ్యాయి. అవి రెండు సంపుటాలుగా ప్రచురించబడ్డాయి: *హ్యారీ ఎస్. ట్రూమాను రాసిన జ్ఞాపకాలు: నిర్ణయాల సంవత్సరం* (1955), *హ్యారీ ఎస్. ట్రూమాను రాసిన జ్ఞాపకాలు: విచారణ, ఆశల సంవత్సరాలు* (1956).

కాంగ్రెసు, సమాఖ్య కోర్టుల మాజీ సభ్యులు సమాఖ్య పదవీ విరమణ ప్యాకేజీని అందుకున్నారు; ప్రభుత్వ కార్యనిర్వాహక శాఖ, మాజీ సేవకులకు ఇలాంటి మద్దతు లభించేలా అధ్యక్షుడు ట్రూమాను స్వయంగా నిర్ధారించారు. 1953లో మాజీ అధ్యక్షులకు అలాంటి బెనిఫిటు ప్యాకేజీ లేదు, ట్రూమాను సెనేటు‌ను విడిచిపెట్టిన తర్వాత 1946 వరకు కాంగ్రెసు పెన్షన్లు ఆమోదించబడలేదు కాబట్టి ఆయన తన సెనేటు సేవకు పెన్షను పొందలేదు. ట్రూమాను తెరవెనుక, తాను దాదాపు పేదరికంలో ఉన్నానని కానీ కుటుంబ వ్యవసాయ భూములను అమ్మకానికి పెట్టానని కాంగ్రెసు నాయకులకు రాశాడు. పెన్షను కోసం లాబీయింగు చేశాడు. 1958 Februaryలో సిబిఎస్‌లో ప్రసారమైన ఒక మాజీ యుఎస్ అధ్యక్షుడి మొదటి టెలివిజను ఇంటర్వ్యూలో, ట్రూమాను "చివరకు వస్తువులను చెల్లించే ఆస్తిని నేను వారసత్వంగా పొందకపోతే, నేను ఇప్పుడే ఉపశమనం పొందేవాడిని" అని పేర్కొన్నాడు. ఆ సంవత్సరం, కాంగ్రెసు మాజీ అధ్యక్షుల చట్టాన్ని ఆమోదించింది. ప్రతి మాజీ అధ్యక్షుడికి $25,000 (2024 నాటికి $2,72,000 డాలర్లకు సమానం) వార్షిక పెన్షను‌ను అందించింది. ట్రూమాను కష్టతరమైన ఆర్థిక ఇబ్బందులలో ఉన్నాడనే వాదన చట్టం అమలులో పాత్ర పోషించి ఉండవచ్చు. ఆ సమయంలో జీవించి ఉన్న ఏకైక మాజీ అధ్యక్షుడు హెర్బర్ట్ హూవర్ కూడా పెన్షను‌ను తీసుకున్నాడు. అయినప్పటికీ ఆయనకు డబ్బు అవసరం లేదు; ట్రూమాను‌ను ఇబ్బంది పెట్టకుండా ఉండటానికి ఆయన అలా చేశాడని తెలుస్తోంది.

1958లో ట్రూమాను, ఆయన తోబుట్టువులు కుటుంబ పొలంలో ఎక్కువ భాగాన్ని కాన్సాసు సిటీ రియలు ఎస్టేటు డెవలపరు‌కు విక్రయించినప్పుడు ఆయన నికర విలువ మరింత మెరుగుపడింది. ఆయన కౌంటీ జడ్జిగా పనిచేస్తున్నప్పుడు, ట్రూమాను కౌంటీ స్కూలు ఫండు‌కు పొలాన్ని తనఖా పెట్టి $31,000 (2024 నాటికి $3,64,327 డాలర్లకు సమానం) అప్పు తీసుకున్నాడు. అది ఆ సమయంలో చట్టబద్ధమైనది. 1940లో రిపబ్లికన్లు కోర్టును నియంత్రించినప్పుడు, ట్రూమాను‌ను రాజకీయంగా ఇబ్బంది పెట్టే ప్రయత్నంలో వారు జప్తు చేసుకున్నారు. ఆయన తల్లి, సోదరి Mayరీ జేన్ ఆ పొలాన్ని ఖాళీ చేయాల్సి వచ్చింది. 1945లో ట్రూమాను ఆ పొలాన్ని కొనుగోలు చేసిన మద్దతుదారుల సిండికేటు‌ను ఏర్పాటు చేశాడు వారు దానిని తిరిగి ట్రూమాను‌లకు అమ్ముతారనే అవగాహనతో. హ్యారీ, వివియను ట్రూమాను 1945లో 87 ఎకరాలను కొనుగోలు చేశారు. ట్రూమాను 1946లో మరో భాగాన్ని కొనుగోలు చేశారు. 1959 Januaryలో ట్రూమాను తన నికర విలువను $1,046,788.86 (2024 నాటికి $1,12,91,000 డాలర్లకు సమానం) గా లెక్కించాడు. ఇందులో లాస్ ఏంజిల్సు రామ్సు ఫుట్బాలు జట్టులో వాటా కూడా ఉంది. అయినప్పటికీ, ట్రూమాను‌లు ఎల్లప్పుడూ స్వాతంత్ర్యంలో నిరాడంబరంగా జీవించారు. బెస్ ట్రూమాను 1982లో మరణించినప్పుడు, ఆమె భర్త దాదాపు దశాబ్దం తర్వాత వాయిదా వేసిన నిర్వహణ కారణంగా ఇల్లు పేలవమైన స్థితిలో ఉన్నట్లు కనుగొనబడింది.

బెస్ ట్రూమాను వ్యక్తిగత పత్రాలు 2009లో బహిరంగపరచబడ్డాయి. ఆర్థిక రికార్డులు పన్ను రిటర్ను‌లతో సహా. ట్రూమాను అధ్యక్ష పదవి తర్వాత క్లిష్ట పరిస్థితులలో ఉన్నాడనే అపోహ నెమ్మదిగా తొలగిపోయింది; పాల్ కాంపోసు 2021లో ఇలా వ్రాశాడు, "ట్రూమాను ప్రస్తుత, 20,000 కంటే ఎక్కువ పదాల వికీపీడియా జీవిత చరిత్ర ఆయన మునుపటి వ్యాపార సంస్థలు విఫలమైనందున, ట్రూమాను 'వ్యక్తిగత పొదుపులు లేకుండా' వైటు హౌసు నుండి నిష్క్రమించాడు. ఈ కథనంలోని ప్రతి అంశం తప్పు అని వాదించేంత వరకు వెళుతుంది. ఈ కథనంలోని ప్రతి అంశం తప్పు."

### ట్రూమను లైబ్రరీ విద్యా స్థానాలు
ట్రూమాను పూర్వీకుడు ఫ్రాంక్లిన్ డి. రూజ్‌వెల్ట్, తన స్వంత ప్రెసిడెన్షియలు లైబ్రరీని నిర్వహించాడు. కానీ భవిష్యత్తు అధ్యక్షులు ఇలాంటిదే చేయడానికి వీలు కల్పించే చట్టం అమలు చేయబడలేదు. ట్రూమాను అధ్యక్ష గ్రంథాలయాన్ని నిర్మించడానికి ప్రైవేటు విరాళాలను సేకరించడానికి పనిచేశాడు. దానిని నిర్వహించడానికి ఆయన సమాఖ్య ప్రభుత్వానికి విరాళంగా ఇచ్చాడు - ఈ పద్ధతిని ఆయన వారసులు అనుసరించారు.

అధ్యక్ష పత్రాలను కాపీ చేసి నిర్వహించడానికి డబ్బు కేటాయించబడిందని ఆయన కాంగ్రెసు ముందు సాక్ష్యమిచ్చాడు. 1957లో బిల్లు ఆమోదం పొందడం పట్ల ఆయన గర్వపడ్డాడు. మాజీ అధ్యక్షుల జీవితం మీద తన పుస్తకంలో మాక్సు స్కిడ్మోరు ట్రూమాను బాగా చదివిన వ్యక్తి అని ముఖ్యంగా చరిత్రలో అని రాశాడు. అధ్యక్ష పత్రాల చట్టం, తన లైబ్రరీ స్థాపన "చరిత్ర మీద తనకున్న ఆసక్తికి పరాకాష్ట" అని స్కిడ్మోరు జోడించారు. అవి కలిసి యునైటెడు స్టేట్సు‌కు అపారమైన సహకారాన్ని అందిస్తాయి - ఏ మాజీ అధ్యక్షుడిలోనూ గొప్పది కాదు. 

ట్రూమాను 1958లో చబ్ ఫెలో విజిటింగు లెక్చరరు‌గా ఉన్న యేలుతో సహా విశ్వవిద్యాలయాలలో అప్పుడప్పుడు కోర్సులు బోధించాడు. 1962లో ట్రూమాను కానిసియసు కళాశాలలో విజిటింగు లెక్చరరు‌గా ఉన్నారు.

### రాజకీయాలు

ట్రూమాను 1956లో అడ్లై స్టీవెను‌సన్ వైటు హౌసు కోసం రెండవసారి పోటీ చేయడాన్ని సమర్థించాడు. అయితే ఆయన మొదట న్యూయార్కు‌కు చెందిన డెమొక్రాటికు గవర్నరు డబల్యూ అవెరెలు హారిమానును ఇష్టపడ్డాడు. . ఆయన చాలా సంవత్సరాలు డెమోక్రటికు సెనేటోరియలు అభ్యర్థుల తరపున ప్రచారం కొనసాగించారు.

1960లో ట్రూమాను ఆ సంవత్సరం డెమోక్రటికు కన్వెన్షనుకు హాజరు కాబోనని బహిరంగ ప్రకటన ఇచ్చాడు. జాన్ ఎఫ్ కెనడి మద్దతుదారులు నామినేటింగు ప్రక్రియ మీద నియంత్రణ సాధించారనే ఆందోళనలను ఉటంకిస్తూ ఆ సంవత్సరం నామినేషను‌ను వదులుకోవాలని కెన్నెడీని కోరారు అని కెన్నెడీ ఒక ప్రెస్ కాన్ఫరెన్సు‌తో స్పందించాడు. అక్కడ ఆయన ట్రూమాను సలహాను నిర్మొహమాటంగా తిరస్కరించాడు.

తన అధ్యక్ష పదవిలో పౌర హక్కుల మీద మద్దతు ఇచ్చినప్పటికీ 1960లలో పౌర హక్కుల ఉద్యమం మీద ట్రూమాను విమర్శలు వ్యక్తం చేశాడు. 1960లో సిట్-ఇన్ ఉద్యమం సోవియటు కుట్రలో భాగమని తాను నమ్ముతున్నానని ఆయన పేర్కొన్నారు. ట్రూమాను ప్రకటనకు మార్టిను లూథరు కింగ్ జూనియరు నుండి స్పందన లభించింది. ఆయన ఆ ఆరోపణతో తాను "అయోమయంలో పడ్డానని" పేర్కొంటూ మాజీ అధ్యక్షుడికి లేఖ రాశాడు. బహిరంగ క్షమాపణ చెప్పాలని డిమాండు చేశాడు. 1965లో సెల్మా మార్చి తర్వాత ట్రూమాను కింగ్‌ను విమర్శించాడు. నిరసన "వెర్రి" అని నమ్మి అది "శ్రద్ధను ఆకర్షించడం తప్ప మరేమీ సాధించలేమని" పేర్కొన్నాడు. 1963లో ట్రూమాను జాత్యంతర వివాహానికి తన వ్యతిరేకతను వ్యక్తం చేశాడు. దానిని నమ్మాడు తెల్లవారి కూతుళ్లు ఎప్పుడూ వ్యతిరేక రంగు వారిని ప్రేమించరు.

1963 డిసెంబరు 22న ట్రూమాను *ది వాషింగ్టను పోస్టు*లో 'సిఐఎ పాత్రను నిఘాకు పరిమితం చేయండి' అనే శీర్షికతో ఒక కథనాన్ని ప్రచురించాడు. అందులో ఆయన "సిఐఎ దాని అసలు నియామకం నుండి మళ్లించబడిన విధానం నన్ను కొంతకాలంగా కలవరపెడుతోంది. ఇది ఒక కార్యాచరణ సంస్థగా, కొన్నిసార్లు ప్రభుత్వ విధాన రూపకల్పన విభాగంగా మారింది", "నేను సిఐఎని ఏర్పాటు చేసినప్పుడు దానిని శాంతియుత దుస్తులు, కత్తుల కార్యకలాపాలలోకి ప్రవేశపెడతారని ఆయన ఎప్పుడూ అనుకోలేదు" అని అన్నాడు. "సిఐఎ పనిచేస్తున్న విధానంలో మన చారిత్రక స్థానం మీద ఏదో నీడ పడుతోంది. మనం దానిని సరిదిద్దుకోవాల్సిన అవసరం ఉందని నేను భావిస్తున్నాను" అని ఆయన ముగించారు.

1964లో 80 ఏళ్లు నిండినప్పుడు, ట్రూమాను వాషింగ్టను‌లో సత్కరించబడ్డాడు. సెనేటు‌ను ఉద్దేశించి ప్రసంగించాడు. మాజీ అధ్యక్షులకు అంతస్తు హక్కు మంజూరు చేయడానికి అనుమతించే కొత్త నియమాన్ని ఉపయోగించుకున్నాడు.

### మెడికేరు
1964 చివరలో తన ఇంట్లో పడిపోయిన తర్వాత, ట్రూమాను శారీరక ఆరోగ్యం క్షీణించింది. 1965లో అధ్యక్షుడు లిండన్ బి. జాన్సన్ హ్యారీ ఎస్. ట్రూమాను ప్రెసిడెన్షియలు లైబ్రరీ అండ్ మ్యూజియంలో మెడికేరు బిల్లు మీద సంతకం చేసి మాజీ అధ్యక్షుడు పదవిలో ఉన్నప్పుడు ప్రభుత్వ ఆరోగ్య సంరక్షణ కోసం చేసిన పోరాటాన్ని గౌరవించటానికి మొదటి రెండు మెడికేరు కార్డులను ట్రూమాను ఆయన భార్య బెసు‌లకు అందజేశారు.

## మరణం

1972 డిసెంబరు 5న ట్రూమాను న్యుమోనియాతో కాన్సాసు నగరంలోని రీసెర్చు హాస్పిటలు మెడికలు సెంటరులో చేరాడు. ఆయనకు మల్టీపులు ఆర్గాను ఫెయిల్యూరు వచ్చింది. ఆయన కోమాలో పడిపోయాడు. ఉదయం 7:50 గంటలకు మరణించాడు. డిసెంబరు 26న 88 సంవత్సరాల వయసులో మరణించే సమయానికి ట్రూమాను జీవించి ఉన్న అత్యంత పురాతన అధ్యక్షుడుగా గుర్తించబడ్డాడు. 1964లో హూవరు మరణించినప్పటి నుండి ఆయనకు ఈ గౌరవం ఉంది.

బెస్ ట్రూమాను వాషింగ్టను‌లో ప్రభుత్వ అంత్యక్రియలకు బదులుగా లైబ్రరీలో ఒక సాధారణ ప్రైవేటు సేవను ఎంచుకున్నారు. అంత్యక్రియలు జరిగిన వారం తర్వాత విదేశీ ప్రముఖులు, వాషింగ్టను అధికారులు వాషింగ్టను నేషనలు కేథడ్రలు వద్ద జరిగిన స్మారక కార్యక్రమంలో పాల్గొన్నారు.

బెస్ ట్రూమాను 1982లో మరణించారు మిస్సోరిలోని ఇండిపెండెన్సు‌లోని హారీ ఎస్. ట్రూమాను లైబ్రరీ అండ్ మ్యూజియంలో ఆమె భర్త పక్కన ఖననం చేయబడ్డారు.

## నివాళులు - వారసత్వం

### వారసత్వం

1953లో ఆయన పదవీ విరమణ చేసినప్పుడు ట్రూమాను చరిత్రలో అత్యంత ప్రజాదరణ లేని చీఫ్ ఎగ్జిక్యూటివు‌లలో ఒకరు. 1952 ఫిబ్రవరిలో జరిగిన గ్యాలపు పోలులో ఆయన ఉద్యోగ ఆమోదం రేటింగు 22%, నిక్సన్ రాజీనామా చేసిన 1974 ఆగస్టులో రిచర్డ్ నిక్సన్ సాధించిన 24% కంటే ఇది తక్కువగా ఉంది. ట్రూమాను పట్ల అమెరికను ప్రజల అభిప్రాయం కాలం గడిచేకొద్దీ క్రమంగా పెరిగింది; 1962 నాటికి ఆర్థరు ఎం. ష్లెసింగరు, సీనియరు నిర్వహించిన 75 మంది చరిత్రకారుల పోల్ ట్రూమాను‌ను "సమీప గొప్ప" అధ్యక్షులలో ఒకరిగా పేర్కొంది. ఆయన మరణం తరువాతి కాలం చరిత్రకారులు, ప్రజలలో ఆయన వారసత్వం పాక్షిక పునరావాసాన్ని ఏకీకృతం చేసింది. వియత్నాం, వాటర్‌గేటు సంక్షోభాలతో దేశం మునిగిపోయినప్పుడు ట్రూమాను మరణించాడు. ఆయన మరణం ఆయన రాజకీయ జీవితంలో కొత్త దృష్టిని ఆకర్షించింది. 1970ల ప్రారంభంలో, మధ్యలో ట్రూమాను 1948లో ఉన్నట్లుగానే ప్రజాదరణ పొందిన ఊహను ఆకర్షించాడు. ఈసారి ఒక రకమైన రాజకీయ జానపద హీరోగా, నిక్సను వైటు హౌసు అధ్యక్షతలో లోపించిన సమగ్రత, జవాబుదారీతనాన్ని ప్రతిబింబించే అధ్యక్షుడిగా ఎదిగాడు. ట్రూమాను మరణం తర్వాత వరకు వాటిని ప్రచురించకూడదనే ఒప్పందంతో 1961 నుండి ట్రూమాను జర్నలిస్టు మెర్లే మిల్లరుకి చెప్పిన జ్ఞాపకాల పుస్తకం ప్రజాదరణ ట్రూమాను గురించి ఈ బహిరంగ పునఃమూల్యాంకనానికి దోహదపడింది. 

ట్రూమాను తన తరువాతి రోజుల విమర్శకులను కూడా కలిగి ఉన్నాడు. అమెరికా ప్రభుత్వంలో గూఢచర్య కార్యకలాపాల ఉనికి గురించి ట్రూమాను‌కు అందుబాటులో ఉన్న సమాచారాన్ని సమీక్షించిన తర్వాత, డెమోక్రటికు సెనేటరు డేనియలు పాట్రికు మోయ్నిహాను అమెరికను కమ్యూనిజం ప్రమాదం గురించి ట్రూమాను "దాదాపుగా ఉద్దేశపూర్వకంగా మొద్దుబారినవాడు" అని తేల్చారు. 2010లో చరిత్రకారుడు అలోంజో హాంబి "హ్యారీ ట్రూమాను వివాదాస్పద అధ్యక్షుడిగానే ఉన్నాడు" అని తేల్చారు. అయితే ట్రూమాను అధ్యక్షులను ర్యాంకు చేసే పోల్సులో బాగా రాణించాడు. స్థిరంగా టాప్ టెన్‌లో జాబితా చేయబడ్డాడు; ఇందులో సియానా కాలేజు రీసెర్చు ఇన్‌స్టిట్యూటు నిర్వహించిన 2022 పోల్ కూడా ఉంది. ఇది ఆయనను ఏడవ స్థానంలో నిలిపింది.

సోవియటు యూనియను పతనం 1991లో ట్రూమాను న్యాయవాదనలకు కారణమైంది. యుద్ధానంతర కాలంలో ట్రూమాను నిర్ణయాలకు సమర్థనను ప్రకటించడానికి. ట్రూమాను జీవిత చరిత్ర రచయిత రాబర్టు డల్లెకు అభిప్రాయం ప్రకారం, "వినాశకరమైన అణు వివాదం లేకుండా శీతల యుద్ధంలో విజయానికి ఆయన చేసిన కృషి ఆయన గొప్ప లేదా దాదాపు గొప్ప అధ్యక్షుడి స్థాయికి చేర్చింది." 1992లో ప్రచురించబడిన డేవిడు మెక్‌కల్లౌ ట్రూమాను అనుకూలమైన జీవిత చరిత్ర ట్రూమాను‌ను అత్యంత గౌరవనీయమైన చీఫ్ ఎగ్జిక్యూటివు‌గా దృక్పథాన్ని మరింత సుస్థిరం చేసింది. ట్రూమాను అధ్యక్ష పదవి మీద తన పుస్తకంలో చరిత్రకారుడు డేనియలు ఆర్. మెక్‌కాయి అభిప్రాయం ప్రకారం:

### సైట్‌లు - గౌరవాలు

1956లో ట్రూమాను తన భార్యతో కలిసి ఐరోపా‌కు ప్రయాణించాడు. బ్రిటను‌లో ఆయన ఆక్స్‌ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి సివిక్ లాలో గౌరవ డిగ్రీని పొందాడు. ఆసమయంలో ఆయన విన్స్టన్ చర్చిల్ని కలిశాడు. 1959లో ఆయన దీర్ఘకాల ప్రమేయాన్ని గుర్తించి మేసన్సు ఆయనకు 50 సంవత్సరాల అవార్డును ప్రదానం చేసింది: ఆయన 1909 ఫిబ్రవరి 9 న మిస్సోరిలోని బెల్టను ఫ్రీమాసన్రీ లాడ్జి‌లో దీక్ష పొందాడు. 1911లో ఆయన గ్రాండ్‌వ్యూ లాడ్జి‌ను స్థాపించడంలో సహాయం చేశాడు. దాని మొదటి ఆరాధనా మాస్టరు‌గా పనిచేశాడు. 1940 సెప్టెంబరులో తన సెనేటు పునః-ఎన్నికల ప్రచారంలో ట్రూమాను మిస్సౌరీ గ్రాండు లాడ్జు, గ్రాండు మాస్టరుగా ఎన్నికయ్యాడు; మాసోనికు ఎన్నికలు సాధారణ ఎన్నికలలో తన విజయాన్ని నిర్ధారించాయని ట్రూమాను తరువాత చెప్పాడు. 1945లో ఆయన వాషింగ్టను డి.సి.లోని సదరను జురిస్డిక్షను ప్రధాన కార్యాలయంలో 33° సావరిను గ్రాండు ఇన్‌స్పెక్టరు జనరలు‌గా, సుప్రీం కౌన్సిలు ఎ.ఎ.ఎ...ఆర్.లో సుప్రీం కౌన్సిలు‌లో గౌరవ సభ్యుడిగా నియమితుడయ్యాడు.  ట్రూమాను సన్స్ ఆఫ్ ది అమెరికను రివల్యూషను (ఎస్‌ఎఆర్) సభ్యుడు సన్స్ ఆఫ్ కాన్ఫెడరేటు వెటరన్సులో కార్డు మోసే సభ్యుడుగా ఉన్నాడు. ఆయన బంధువులలో ఇద్దరు కాన్ఫెడరేటు సైనికులున్నారు.

1975లో ట్రూమాను స్కాలర్షిప్పు ప్రజా సేవకు అంకితభావం, ప్రజా విధానంలో నాయకత్వం వహించిన యుఎస్ కళాశాల విద్యార్థులను గౌరవించడానికి ఒక సమాఖ్య కార్యక్రమంగా రూపొందించబడింది.

1983లో జెఫర్సను సిటీ లోని హ్యారీ ఎస్. ట్రూమాను స్టేటు ఆఫీసు భవనం పూర్తయింది.

2004లో సాండియా నేషనలు లాబొరేటరీసులో ప్రెసిడెంటు హ్యారీ ఎస్. ట్రూమాను ఫెలోషిప్పు‌ను విశిష్ట పోస్టు‌డాక్టోరలు మూడేళ్ల నియామకంగా సాండియా నేషనలు లాబొరేటరీసులో సృష్టించారు. 2001లో మిస్సౌరీ విశ్వవిద్యాలయం పాలన అధ్యయనం, అభ్యాసాన్ని అభివృద్ధి చేయడానికి హ్యారీ ఎస్. ట్రూమాను స్కూల్ ఆఫ్ పబ్లికు అఫైర్సు‌ను స్థాపించింది. మిస్సౌరీ విశ్వవిద్యాలయం మిస్సౌరీ టైగర్సు అథ్లెటికు కార్యక్రమాలకు ట్రూమాను ది టైగరు అనే అధికారిక మస్కటు ఉంది. 1996 జూలై 1న నార్తు ఈస్టు మిస్సౌరీ స్టేటు యూనివర్శిటీ ట్రూమాను స్టేటు యూనివర్శిటీగా మారింది—టీచర్సు కాలేజు నుండి అత్యంత ఎంపిక చేసిన లిబరలు ఆర్ట్సు యూనివర్సిటీగా దాని పరివర్తనను గుర్తించడానికి, అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికైన ఏకైక మిస్సౌరియను‌ను గౌరవించడానికి. “చికాగో, ఇల్లినాయిస్” లోని సిటీ కాలేజెస్ ఆఫ్ చికాగో సభ్య సంస్థ హ్యారీ ఎస్. ట్రూమాను కాలేజు, ప్రభుత్వ కళాశాలలు, విశ్వవిద్యాలయాలకు ఆయన చేసిన అంకితభావానికి గౌరవసూచకంగా ఆయన పేరు పెట్టారు. 2000లో, 1930లలో నిర్మించబడిన కానీ అధికారికంగా ఎప్పుడూ పేరు పెట్టబడని స్టేటు డిపార్టు‌మెంటు ప్రధాన కార్యాలయాన్ని హ్యారీ ఎస్. ట్రూమాను భవనంగా అంకితం చేశారు.

1949 అడ్మిరల్సు తిరుగుబాటుకు దారితీసిన నావికా వాహక నౌకను తగ్గించడానికి ట్రూమాను ప్రయత్నించినప్పటికీ ఒక విమాన వాహక నౌకకు ఆయన పేరు పెట్టారు. యుఎస్‌ఎస్ హ్యారీరీ ఎస్. ట్రూమాను (సివిఎన్-75) 1996 సెప్టెంబరు 7న నామకరణం చేయబడింది. మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో దాని డి బ్యాటరీ కమాండరు‌గా ట్రూమాను చేసిన సేవకు గుర్తింపుగా 129వ ఫీల్డు ఆర్టిలరీ రెజిమెంటు "ట్రూమాన్సు ఓన్"గా నియమించబడింది.

1991లో ట్రూమాను హాలు ఆఫ్ ఫేమసు మిస్సోరియన్సులో చేర్చబడ్డాడు. ఆయన చిత్రీకరించే కాంస్య ప్రతిమ మిస్సౌరీ స్టేటు కాపిటలు రోటుండాలో శాశ్వత ప్రదర్శనలో ఉంది. 2006లో ట్రూమాన్సు మనవడు థామసు డేనియలు, తన దివంగత తాతను గౌరవించటానికి మిస్సోరి వాక్ ఆఫ్ ఫేం‌లో ఒక నక్షత్రాన్ని స్వీకరించాడు. 2007లో మేనల్లుడు జాన్ ట్రూమాను, బెస్ ట్రూమాను కోసం ఒక నక్షత్రాన్ని స్వీకరించాడు. వాక్ ఆఫ్ ఫేం ట్రూమాను 1948లో సందర్శించిన నగరంలోని “మార్ష్ఫీల్డు, మిస్సోరి”లో ఉంది. .

2004లో అంతర్జాతీయ సంబంధాల మేధావులు రాచెలు క్లీన్‌ఫెల్డు, మాథ్యూ స్పెన్సు ట్రూమాను నేషనలు సెక్యూరిటీ ప్రాజెక్టును స్థాపించారు. 2013లో వారు ట్రూమాను సెంటరు ఫర్ నేషనలు పాలసీని ప్రారంభించారు. రెండు సంస్థలకు ట్రూమాను పేరు పెట్టారు.

జాతీయ విగ్రహాల హాల్ సేకరణలో భాగంగా 2022 సెప్టెంబరు 29న వాషింగ్టను, డి.సి.లోని యు.ఎస్. కాపిటలు‌లో హ్యారీ ఎస్. ట్రూమాను విగ్రహం ఏర్పాటు చేయబడింది.

2023లో కొరియా యుద్ధ విరమణ 70వ వార్షికోత్సవం సందర్భంగా దక్షిణ కొరియా ఒక విగ్రహాన్ని నిర్మించింది. దేశాన్ని రక్షించడానికి యుఎస్ దళాలను పంపినందుకు గుర్తుగా డబు-డాంగు, గ్యోంగు‌సాంగు‌బుకు-డోలో ట్రూమాను విగ్రహం ఉంది.

ట్రూమాను‌తో అనుబంధించబడిన ఇతర సైటు‌లు:

* హ్యారీ ఎస్. ట్రూమాను నేషనలు హిస్టారికూ సైటులో ఇండిపెండెన్సు‌లోని 219 ఎన్. డెలావేరు‌లోని వాలెసు హౌసు, గ్రాండు‌వ్యూ, మిస్సోరిలోని కుటుంబ ఫాం‌హౌసు ఉన్నాయి (ట్రూమాను ట్రూమాను కార్నర్సు షాపింగు సెంటరు‌తో సహా కాన్సాసు సిటీ సబర్బను అభివృద్ధి కోసం చాలా పొలాన్ని విక్రయించాడు).
* హ్యారీ ఎస్. ట్రూమాను బర్తుప్లేసు స్టేటు హిస్టారికు సైటు అనేది ట్రూమాను మిస్సోరిలోని లామారు‌లో జన్మించి 11 నెలలు గడిపిన ఇల్లు.
* హ్యారీ ఎస్. ట్రూమాను ప్రెసిడెన్షియలు లైబ్రరీ, మ్యూజియం;– స్వాతంత్ర్యంలో ప్రెసిడెన్షియలు లైబ్రరీ
* హ్యారీ ఎస్. ట్రూమాను లిటిలు వైటు హౌసు;–కీ వెస్టు, ఫ్లోరిడాలో ట్రూమాను శీతాకాల విహారయాత్ర.

## మూలాలు