సునీతా కృష్ణన్

**డా. సునీతా కృష్ణన్** ఒక ప్రముఖ సంఘసేవకురాలు. ప్రజ్వల అనే సేవాసంస్థ స్థాపించి అందులో ప్రధాన బాధ్యతలు నిర్వహిస్తున్నారు. వ్యభిచార వృత్తిలో కూరుకుపోయిన ఆడపిల్లలను రక్షించి వారిని తిరిగి మంచి జీవితాల్ని ప్రసాదించడం ఈ సంస్థ యొక్క ప్రధానోద్దేశ్యం. 2016 లో ఆమెను భారత ప్రభుత్వం పద్మశ్రీ అవార్డుతో సత్కరించింది. ఆమె కథ అందించి ఆమె భర్త రాజేష్ టచ్‌రివర్ దర్శకత్వంలో రూపొందిన నా బంగారు తల్లి అనే సినిమాకి నాలుగు జాతీయ సినిమా పురస్కారాలు లభించాయి.

## బాల్యం, విద్యాభ్యాసం
సునీత బెంగుళూరులో పుట్టింది. ఆమె తల్లిదండ్రులు కేరళ నుంచి వచ్చి బెంగుళూరులో స్థిరపడ్డ రాజు కృష్ణన్, నళిని కృష్ణన్. ఆమె తండ్రి సర్వే ఆఫ్ ఇండియా అనే ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలో పనిచేసేవాడు. భారతదేశానికంతా మ్యాపులు గీయడం ఈ సంస్థ కర్తవ్యం. ఆయన ఉద్యోగరీత్యా ఆమె దేశంలో పలు ప్రాంతాలు చూడగలిగింది.

ఆమె 8 సంవత్సరాల వయసులోనే మొదటి సారిగా మానసిక వైకల్యం ఉన్న పిల్లలకు నాట్యం నేర్పడంతో సమాజ సేవ వైపు ఆకర్షితురాలైంది. పన్నెండేళ్ళ వయసొచ్చేసరికి మురికివాడల్లో పాఠశాలలు ప్రారంభించింది. పదిహేనేళ్ళ వయసులో దళితుల పక్షాన ఒక ఉద్యమంలో పాల్గొనడంతో ఆమెపై ఎనిమిది మంది దుండగులు సామూహిక అత్యాచారం చేశారు. ఆ సంఘటనే ఆమెను ప్రస్తుతం చేస్తున్న సేవకు పురిగొల్పింది.

సునీత బెంగుళూరు, భూటాన్లో కేంద్ర ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో చదివింది. బెంగుళూరులోని సెయింట్ జాన్స్ కళాశాలలో ఎన్విరాన్ మెంట్ సైన్సు నుంచి బ్యాచిలర్ పట్టా పుచ్చుకున్న తర్వాత మంగుళూరులోని రోషిణి నిలయ నుంచి మాస్టర్స్ తర్వాత సామాజిక సేవా రంగంలో డాక్టరేటు సంపాదించారు. పరిశోధనలో భాగంగా ఫీల్డు వర్కు చేయడానికి వ్యభిచారుల జీవితాలను పరిశీలించాలనుకుంది.
## కెరీర్
1996 లో మంచి సామాజిక కార్యకర్తగా ఎదిగిన సునీతా, బెంగుళూరులో జరగబోతున్న మిస్ వరల్డ్ పోటీలకు వ్యతిరేకంగా ప్రదర్శనలో పాల్గొనింది. దాంతో ఆమెను మరో డజను మంది కార్యకర్తలతో సహా జైలులో వేశారు. ఆ ఉద్యమానికి ఆమె నేతృత్వం వహిస్తుండటంతో ఆమెను రెండు నెలల పాటు జ్యుడీషియల్ కస్టడీలో ఉంచారు. అన్ని రోజులు ఆమె తల్లిదండ్రులు ఆమెను చూడటానికి కూడా రాలేదు. ఒకసారి ముంబైలో గ్లోబలైజేషన్ మీద నిర్వహించిన సదస్సులో సునీతకు బ్రదర్ వర్ఘీస్ తో పరిచయం అయ్యింది. ఆయన హైదరాబాదులో మురికివాడల్లో ప్రజలకు సేవ చేయడానికి పీపుల్స్ ఇనిషియేటివ్ నెట్వర్క్ (పిన్) అనే సంస్థను ప్రారంభించాలని అనుకున్నాడు.

రెండు నెలల తర్వాత ఆమె జైలు నుంచి విడుదలైంది. ఆమె తనకు తల్లిదండ్రుల సహాయం లేదని తెలుసుకొని హైదరాబాదుకు వెళ్ళాలని నిర్ణయించుకుంది. అక్కడ పీపుల్స్ ఇనిషియేటివ్ నెట్వర్క్ శాఖలో యువతులను ఉత్తేజ పరిచే పనిచేయడానికి నిశ్చయించుకుంది. తొందరలోనే ఆమె మురికివాడలో ఉంటున్న నివాస సమస్యలకు అర్థం చేసుకొన్నది. అప్పటి ప్రభుత్వం మూసీ నది ప్రక్షాళనలో భాగంగా వారి ఇళ్ళను కూలదోయాలని నిర్ణయించడంతో ఆమె పీపుల్స్ ఇనిషియేటివ్ నెట్వర్క్ తరఫున అందుకు వ్యతిరేకంగా పోరాటం ప్రారంభించింది. దాంతో ప్రభుత్వం ఆ పథకానికి స్వస్తి చెప్పింది. అక్కడ ఉన్నప్పుడే ఆమెకు బ్రదర్ జోస్ వెట్టికాటిల్ తో పరిచయమైంది. ఆయన సెయింట్ గేబ్రియల్ కు చెందిన మాంట్ ఫోర్ట్ బ్రదర్స్ తరఫున నిర్వహించే బాయ్స్ టౌన్ అనే సంస్థకు డైరెక్టరుగా వ్యవహరించేవాడు. ఈ సంస్థ ప్రమాదకర పరిస్థితుల్లో జీవిస్తున్న యువకులకు వివిధ నైపుణ్యాల్లో శిక్షణనిచ్చి ఉద్యోగాలు వచ్చేలా చేసేది. ఇది 1995 లో మాట.
### ప్రజ్వల
1996 లో హైదరాబాదులోని మెహబూబ్ కీ మెహందీ అనే రెడ్ లైట్ ప్రాంతంలో నివసించే కొంతమందిని ఖాళీ చేయించారు. దీని ఫలితంగా వ్యభిచార కూపంలో చిక్కుకున్న వేలమంది నిరాశ్రయులయ్యారు. వెట్టికాటిల్ సహకారంతో వారిని ఖాళీ చేయించిన స్థలంలోనే సునీతా వారి జీవితాల్లో మార్పు తెచ్చేందుకు, వారి రెండో తరం కూడా ఈ వృత్తిలో దిగకుండా ఉండేందుకు ఒక పాఠశాలను ప్రారంభించింది. సంస్థ ప్రారంభించిన కొత్తల్లో దాన్ని నడపడానికి ఆమె తన నగలను, ఇంట్లో ఉన్న సామాను సైతం అమ్ముకోవాలసి వచ్చింది.

ప్రస్తుతం ఈ సంస్థ నివారణ, సంరక్షణ, పునరావాసం, పునరంకితం, సహాయం అనే ఐదు మూల స్థంబాల ఆధారంగా పనిచేస్తుంది. వ్యభిచార భాదితులకి ఈ సంస్థ నైతికంగా, ఆర్థికంగా, న్యాయపరంగా, సామాజికంగా సహాయం చేస్తుంది. అంతే కాకుండా నేరం చేసిన వారికి తగిన శిక్ష పడేలా చేస్తుంది. ప్రజ్వల ఇప్పటి దాకా 12000 మందిని వ్యభిచార కూపం నుంచి రక్షించింది.. వారు చేసే కార్యక్రమాలు దాన్ని ప్రపంచంలోనే అతి పెద్ద మానవ హక్కుల సంస్థగా గుర్తింపు సాధించి పెట్టాయి.

## కుటుంబం
ఆమె భర్త పేరు రాజేష్ టచ్‌రివర్. జోస్‌ వెట్టికాటిల్‌ ద్వారా రాజేష్‌ ఆమెకు పరిచయమయ్యాడు. వృత్తి రీత్యా సినిమా దర్శకుడు. రాజేష్‌కు సందేశాత్మక చిత్రాలు తీసే దర్శకుడిగా మంచి పేరుంది. రాజేష్ కు ఒకసారి ప్రమాదం జరగడంతో ఆమె చికిత్స జరిపించింది. ఇదే సమయంలో జోస్‌ వెట్టికాటిల్‌ గుండెపోటుతో చనిపోయారు. జోస్‌ ఆఖరి కోరిక మేరకు వారిద్దరూ ఒక్కటయ్యారు.

## దాడులు, బెదిరింపులు
సునీతా మీద ఇప్పటిదాకా 14 సార్లు భౌతికంగా దాడులు జరిగాయి. చంపుతామంటూ బెదిరింపులు ఇప్పటికీ వస్తున్నాయి. ఒకసారి ఆమె ప్రయాణిస్తున్న ఆటోను ఓ సుమో వ్యాను ఉద్దేశ్యపూర్వకంగా గుద్దేసి వెళ్ళిపోయింది. అప్పుడు ఆమె తీవ్రగాయాలతో బయట పడింది. అలాగే మరోసారి యాసిడ్ దాడి నుంచి తప్పించుకొన్నది. మరోసారి విష ప్రయోగం నుంచి తప్పించుకొన్నది. కానీ ఆమె ఈ దాడులు తనలో మరింత పట్టుదలను పెంచాయని పేర్కొనింది. 

## పురస్కారాలు

ఆమె ధైర్యానికి అలుపెరగక చేస్తున్న పోరాటానికి మెచ్చి అనేక పురస్కారాలు ఆమెను వరించాయి. 
# భారత ప్రభుత్వం నుంచి పద్మశ్రీ - 2016
# నారీశక్తి పురస్కారం (2003,  భారత ప్రభుత్వ మహిళా, శిశు అభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ ద్వారా)
# యధువీర్ ఫౌండేషన్ పురస్కారం
# మదర్ థెరిసా పురస్కారం 
# CIVICUS ఇన్నొవేషన్ పురస్కారం, 2014.
# కైరాలి అనంతపురి పురస్కారం, మస్కట్, 2014.
# లిమ్కా బుక్ ఆఫ్ అవార్డ్స్ నుంచి పీపుల్ ఆఫ్ ది ఇయర్, 2014.
# వుమన్ ఆఫ్ సబ్ స్టాన్స్ పురస్కారం, రోటరీ క్లబ్ ముంబై, 2014.
# మహిళా స్వావలంబనకు గాను రోటరీ క్లబ్ ముంబై వారిటే అనితా ఫరేఖ్ పురస్కారం, 2013.
# రోటరీ సోషియల్ కాన్షస్ నెస్ అవార్డు, పాల్ హారిస్ ఫెలోషిప్, రోటరీ క్లబ్ ముంబై, 2013.
# గాడ్ ఫ్రే ఫిలిప్స్ నేషనల్ ఆమోదిని అవార్డు, 2013.
# హ్యూమన్ సింఫనీ ఫౌండేషన్ నుంచి లివింగ్ లెజెండ్స్ పురస్కారం, 2013.
# కేరళ ప్రభుత్వం నుంచి మహిళా తిలకం అవార్డు, 2013.
# ఎక్సెంప్లరీ వుమన్ అవార్డు,. 
# అవుట్ స్టాండింగ్ వుమన్ అవార్డు, నేషనల్ కమిషన్ ఫర్ ఉమన్, 2013. 
# నంది పురస్కారం - 2013 నంది పురస్కారాలు: ద్వితీయ ఉత్తమ చిత్రం  (నా బంగారు తల్లి)
# 2015లో అక్కినేని ఫౌండేషన్ ఆఫ్ అమెరికా సేవారత్న పురస్కారంతో ఈమెను సత్కరించింది.
# షార్జా ఇంటర్నేషనల్ బుక్ ఫెయిర్ 2025 నవంబరులో ఉత్తమ అంతర్జాతీయ పుస్తకం (నాన్ ఫిక్షన్) పురస్కారం - ఐయామ్ వాట్ ఐయామ్ అనే పుస్తకానికి.

## బాల్యం మరియు విద్య
సునీత కృష్ణన్ బెంగళూరులో మలయాళీ కుటుంబంలో జన్మించారు. చిన్ననాటి నుంచే సేవా భావనతో పెరిగిన ఆమెకు సమాజంలోని బాధితుల పట్ల గాఢమైన మమకారం ఉండేది. ఆమె విద్యాభ్యాసం బెంగళూరు మరియు మైసూర్ లో కొనసాగింది. పర్యావరణ శాస్త్రంలో డిగ్రీ, ఆపై సామాజిక శాస్త్రంలో మాస్టర్స్ చదివారు. విద్యార్థినిగా ఉన్నప్పటినుంచే ఆమె పలు సేవా కార్యక్రమాల్లో పాల్గొనడం ప్రారంభించారు. ఆమె విద్యాభ్యాసంలో సమాజం పట్ల ఉన్న చింతన, అనుభూతి ఆమెను సేవారంగంలోకి తీసుకువచ్చాయి.

## ప్రాజ్వాల స్థాపన మరియు లక్ష్యం
సునీత కృష్ణన్ 1996లో హైదరాబాదులో "ప్రాజ్వాల" అనే స్వచ్ఛంద సంస్థను స్థాపించారు. ఈ సంస్థ ప్రధానంగా లైంగిక దుర్వినియోగం నుండి విముక్తి పొందిన బాలికల పునరావాసానికి కృషి చేస్తుంది. ప్రారంభంలో కేవలం కొన్ని బాధితుల కోసం మొదలైన ఈ సంస్థ, కాలక్రమేణా దేశవ్యాప్తంగా అనేక మందికి ఆశ్రయంగా మారింది. ప్రాజ్వాల కేంద్రాల్లో బాధితులకు వైద్య సేవలు, మానసిక దైర్యం, విద్య, శిక్షణ, ఉపాధి అవకాశాలు కల్పించడం ద్వారా వారికి కొత్త జీవితం ప్రసాదిస్తోంది.

## సేవా విధానాలు
ప్రాజ్వాల ద్వారా బాధితుల కోసం ప్రత్యేకంగా పునరావాస కేంద్రాలు ఏర్పాటుచేశారు. అక్కడ వారికి భద్రత, ప్రేమ, భరోసా కల్పించబడుతుంది. విద్య ద్వారా వారికి జీవనోపాధి సాధన అయ్యేలా చేస్తారు. శిక్షణ ద్వారా వారు స్వతంత్ర జీవితం ప్రారంభించే స్థాయికి చేరుకుంటారు. మానసిక కౌన్సిలింగ్ ద్వారా వారిలోని భయాలు, అవమాన భావాలను తొలగించే ప్రయత్నం చేస్తారు. బాలికల హక్కుల కోసం ఆమె అధికారిక స్థాయిలో ప్రభుత్వ అధికారులతో పోరాటాలు చేస్తున్నారు.

## సామాజిక చైతన్యం మరియు చలన చిత్రాలు
సునీత కృష్ణన్ అనేక డాక్యుమెంటరీల ద్వారా సామాజిక చైతన్యం కలిగించేందుకు కృషి చేశారు. ఆమె రూపొందించిన చిత్రాలు మహిళల స్థితిగతులపై ప్రజల్లో అవగాహన కలిగించాయి. "ఆనామికా", "నా బంగారు తల్లి" వంటి సినిమాలు పెద్ద ప్రభావం చూపించాయి. ఈ చిత్రాలు మహిళల సమస్యలను వినోదం కాకుండా బాధగా చూపించాయి. ఆమె ప్రసంగాలు, వర్క్‌షాపులు, శిక్షణా శిబిరాలు యువతలో సామాజిక బాధ్యతను కలిగించాయి.

## ఎదురైన సవాళ్లు
ఆమె ఈ సేవారంగంలో అనేక సవాళ్లను ఎదుర్కొన్నారు. మానవ వాణిజ్య మాఫియా నుండి బెదిరింపులు, వ్యక్తిగత జీవితంపై దాడులు వంటి అనేక ప్రమాదాలు ఎదురయ్యాయి. కానీ ఆమె ధైర్యంగా, ఓర్పుగా ప్రతి సవాళును ఎదుర్కొన్నారు. ఆమెకు నమ్మకం, ఆశయ నిష్ఠ, ధైర్యమే ఆమెను ముందుకు నడిపించాయి. ఆమె ప్రతిఒక్క బాధితురాలిని తనదైనవారిలా చూసారు. ఆమె సేవకు అడ్డంకులు వచ్చినా, తాను వెనకడుగేయలేదు.

## గౌరవాలు మరియు గుర్తింపులు
సునీత కృష్ణన్ సేవలను గుర్తించి దేశవ్యాప్తంగా అనేక పురస్కారాలు అందించారు. భారత ప్రభుత్వం పద్మశ్రీ పురస్కారాన్ని ప్రదానం చేసింది. అంతేకాకుండా పలు రాష్ట్రాలు, సంస్థలు ఆమె సేవను మెచ్చుకొని గౌరవించాయి. ఆమె సేవలు ప్రపంచానికి ఆదర్శంగా నిలిచాయి. ఆమె సేవా యత్నాలు సమాజానికి మార్గదర్శకంగా మారాయి. మహిళల హక్కుల కోసం ఆమె చేసిన కృషి ఎన్నటికీ మరువలేనిది. ఆమె సేవలను చూసి అనేక మంది యువత సామాజిక సేవకు ముందుకొచ్చారు.

## ప్రభావం మరియు వారసత్వం
సునీత కృష్ణన్ నిస్వార్థ సేవ సమాజంలో వెలుగు నింపిన దివ్య జ్యోతి. ఆమె సేవలు వేలాది మందికి కొత్త జీవితం ప్రసాదించాయి. ఆమె స్థాపించిన "ప్రాజ్వాల" సంస్థ దేశవ్యాప్తంగా సేవలు అందిస్తోంది. ఆమె మార్గంలో నడుస్తూ అనేక యువత సామాజిక సేవారంగంలో అడుగుపెడుతున్నారు. సునీత గారి సేవలను భారతదేశం గర్వంగా గుర్తించింది. ఆమె జీవితం అనేక మంది మహిళలకు, బాలికలకు ప్రేరణగా నిలుస్తోంది. భవిష్యత్తు తరాలు ఆమె సేవను ఆదర్శంగా తీసుకుంటాయి.

## ఇతర సమాచారం
సునీత కృష్ణన్ ఒక ముసలివారి ఆశీర్వాదంలా బాధితులకు నిలిచారు. ఆమె కృషి భారతదేశంలోనే కాకుండా అంతర్జాతీయ స్థాయిలో గుర్తింపు పొందింది. ఆమె సేవలు మన సమాజానికి గర్వకారణం. సునీత కృష్ణన్ అనేది ఒక పేరు మాత్రమే కాదు – అది ఒక ఉద్యమం, ఒక ఆశ, ఒక జీవనమార్గం.

వర్గం:భారతీయ సామాజిక కార్యకర్తలు  
వర్గం:పద్మశ్రీ అవార్డు గ్రహీతలు  
వర్గం:మహిళల హక్కుల కార్యకర్తలు  
వర్గం:1972 జననాలు
## ఇతర లింకులు
* సునీత క్రీష్ణన్ – ఆంగ్ల వికీపీడియా  
* ప్రతిష్టాత్మక ప్రాజ్వాల సంస్థ  

వర్గం:భారత సామాజిక కార్యకర్తలు  
వర్గం:మహిళా హక్కుల కార్యకర్తలు  
వర్గం:పద్మశ్రీ అవార్డు గ్రహీతలు  
వర్గం:1972 జననాలు
## మూలాలు


## ఇతర లింకులు

* Prajwala home page
* Sunitha Krishnan's blog
* Ms. Sunitha Krishnan Conferred with CNN IBN 'Real Heroes' Award 
* The Sex Slave Rescuer
* 
* 
* 
* 
* 
* ఏ అమ్మాయీ అమ్ముడవకూడదన్నదే నా లక్ష్యం

వర్గం:సమాజం
వర్గం:1972 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:కర్ణాటక వ్యక్తులు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కారం పొందిన మహిళలు
వర్గం:విద్యావేత్తలు
వర్గం:మలయాళీ పౌరులు
వర్గం:ఈ వారం వ్యాసాలు
వర్గం:నారీశక్తి పురస్కార గ్రహీతలు