open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ఐతరేయోపనిషత్తు

* ఈ వేద భాగము లేదా అనువాకములో మొదటి అధ్యాయంలో ఆత్మ, లోపలి స్వీయ, గురించి ఒక దివ్య సృష్టికర్తగా చిత్రీకరించారు, రెండవ అధ్యాయం లో, ఆత్మ యొక్క మూడు జననాలు వివరించబడ్డాయి. మూడవ అధ్యాయం లో, స్వీయ లక్షణాలను లేదా బ్రాహ్మణ.తో ఒప్పందాలు వివరించ బడ్డాయి. వేదాంతం యొక్క అత్యంత ప్రసిద్ధ వ్యక్తీకరణలు కలిగి ఉన్నటువంటి, ఈ ఐతరేయ ఉపనిషత్తు "బ్రహ్మప్రజ్ఞానం " కలిగిన మహా కావ్యాలులో ఇది ఒకటి, 
* మొదటి వ్రాసిన ఆంగ్ల అనువాదం హెన్రీ థామస్ కోలెబ్రూక్ ద్వారా 1805 లో ప్రచురించబడింది.
* *ఐతరేయ బ్రాహ్మణం*' () బ్రాహ్మణుల యొక్క శాఖల శాఖ నెంబరు యొక్క ఋగ్వేదం యొక్క శాఖ శాఖ నెంబరు, ఒక పురాతన భారత సేకరణ లోని పవిత్రంగా ఉన్న స్తుతి. ఈ కృతి, మహీదాస సంప్రదాయం ప్రకారం సంభవించినదనుట ఉంది. ఋగ్వేదానికి చెందిన ఐతరేయ బ్రాహ్మణంలో అనేక ఉపాఖ్యానాలు ఉన్నాయి. ఈ బ్రాహ్మణంలో 285 ఖండాలు ఉన్నాయి. శునస్సేఫోపాఖ్యానం ఉపాఖ్యానాలన్నీంటిలోపెద్ద్ది, ప్రసిద్దమైనది. దీనిని బహ్వృచబ్రాహ్మణము అని కూడా కొందరందురు.

## చరిత్ర
* ఐతరేయము అనగా ఇతరము అని కూడా అర్ధము గోచరిస్తున్నది. పూర్వము ఎంతో మంది భార్యలు కలిగి ఉన్న ఒక మహర్షికి "'ఇతర"' అనే భార్య కూడా ఉంది. ఆమె కుమారుడు పేరు మహిదాసు. కాని ఇతని మరో పేరుగా, *ఇతర* కుమారుడు కాబట్టి మహిదానుకు *ఇతరేయుడు* అని పేరు వచ్చింది. మహిదాను మీద మహర్షికి తన మిగతా పిల్లల మాదిరిగా అంతగా అభిమానము ఉండక చిన్నచూపు కూడా ఉండేది. అంతేకాక ఒక యజ్ఞసభలో మహర్షి మహిదాసును తప్ప మిగతా పిల్లలందరిని తన తొడపై కూర్చోబెట్టుకోవడం జరుగుతుంది. అది గ్రహించిన మహిదాసు తన తల్లి దగ్గరకు బిక్క మొహంతో వెళ్ళడము, తల్లి అయిన *ఇతర* తన కులదైవమైన *[[భూదేవి]]*ని ధ్యానించటము, భూమాత ప్రత్యక్షమై, అదే యజ్ఞసభలో మహిదాసును దివ్యసింహాసనములో కూర్చోబెట్టడం, మహిదాసు సోదరులకంటే గొప్పవాడు అగునని దీవించడము, బ్రాహ్మణ (వేద) స్ఫూర్తి కలుగునని వరమీయడము జరుగుతుంది. ఆ తదుపరి మహిదాను ఐతరేయ బ్రాహ్మణం రచించినట్లు దృగ్గోచరమవు తున్నది.

## విషయ సూచిక
* ఈ కృతి యొక్క నలభై' అధ్యాయాలు అయిననూ, ఎనిమిది అధ్యాయాలు ఒక సమూహముగా మొత్తము ఐదు సమూహములుగా చేసినట్లుగా, కింది దాని విషయాల ఒక పర్యావలోకనం ఉంది:

## విషయం

## ఇవి కూడా చూడండి
* ఐతరేయ బ్రాహ్మణం
* ఉపనిషత్తులు

## గమనికలు
* ఈ బ్రాహ్మణములో ముఖ్యంగా సోమయాగము గురించి వివరణ ఉంది.

## బయటి లింకులు
* (Aitareya Upanishad) ఐతరేయ ఉపనిషత్తు
* ఐతరేయ ఉపనిషత్తు 
* శ్రీ అరబిందో, *The Upanishads* http://www.sriaurobindoashram.info/Contents.aspx?ParentCategoryName=_StaticContent/SriAurobindoAshram/-09%20E-Library/-01%20Works%20of%20Sri%20Aurobindo/-12_The%20Upanishad_Volume-12. శ్రీ అరబిందో ఆశ్రమము, పుదుచ్చేరి. 1972.
* ఐతరీయోపనిషత్తు

వర్గం:బ్రాహ్మణాలు
వర్గం:ఉపనిషత్తులు
వర్గం:సంస్కృత పదజాలము
కీర్తిశేషులు

బ్రతికి ఉండగా కళాకారులన తృణీకరించి వారు దుర్భర పేదరికాన్ని అనుభవిస్తూ ఉంటే పట్టించుకోకుండా వారి సృజనాత్మాకత ద్వారా లబ్ధి పొందాలని చూసే వారెందరో.. ఈ ఇతివృతంతో భమిడిపాటి రాధాకృష్ణ రచించిన సాంఘిక నాటకం **కీర్తిశేషులు**. ఈ ఇతివృతం దాదాపు ప్యాసా (తెలుగులో మల్లెపూవు చిత్రాన్ని పోలి ఉంటుంది.
## ముఖ్యపాత్రలు
మురారి, వాణీనాధం, జానకి, గంపశంకరయ్య, డాక్టర్ గంగాజలం, మున్సిపల్ ఛైర్మన్

## నాటక కథ
వాణీనాధం కవి. అతని భార్య జానకి. అతని ప్రతిభను సొమ్ము చేసుకోలేని బ్రతకనేర్వని వాడు. మురారి అతని అన్న. హాస్పిటల్ నుండి డిశ్చార్జి కాబడి ఇంటికి వస్తాడు. వాణీనాధం ఇంటి యజమాని గంపశంకరయ్య. అద్దె బాకీ ఉంటాడు వాణీనాధం. ఇంటి అద్దె వసూలు చేసే నెపం మీద వస్తూ వాణీనాధం రచనలను చవకగా ప్రచురణకర్తలకు అమ్మించి దానిపై కమిషన్, వాణీనాధానికి సన్మానం చేయించే నెపం మీద చందాలు వసూలు చేసి కొంత దిగమింగుదామని అతని ఆలోచన. గంపశంకరయ్యకు కొరకరాని కొయ్య మురారి. వాణీనాధం అమాయకుడు. మురారి లోకం పోకడ ఆకలింపు చేసుకున్న వాడు. మొరమొచ్చు కబుర్లకు పడిపోతాడు. తమ్ముడికి తన అనుభవం చెబుతాడు. మురారి పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేషన్ చేస్తూండగా నాటకం వేస్తాడు. అతని నటనను ప్రేక్షకులు ప్రశంసిస్తారు. ఆ ప్రశంసలకు పొంగిపోయిన మురారి నాటకం మోజులో పడి చదువును నిర్లక్షం చేస్తాడు. చదువు అర్ధాంతరంగా ఆగి, నాటకం తిండి పెట్టక పోడంతో రెండికి చెడతాడు. మురారి మాటలను పెడచెవిని పెడతాడు వాణీనాధం.ఈ లోగా జానకి తండ్రి వచ్చి అల్లుడు అప్రయోజకుడని బాధ పడతాడు. కూతురిని తనతో తీసుకు వెళతాడు. వాణీనాధానికి కళ్లు తెరవని జ్వరం వస్తుంది. తమ్ముడికి లోకం పోకడ చెప్పడానికి ఇదే అదను అనుకుంటాడు మురారి. వాణీనాధాన్ని చూడడానికి వచ్చిన డాక్టర్ గంగాజలానికి తన మొడికల్ రిపోర్ట్ చూపుతాడు. కవిగారు తాగుబోతని రెండు రోజులకంటే బ్రతకడని చెబుతాడు. తాగుబోతనే విషయాన్ని ఎవ్వరికీ చెప్పవద్దని మురారి బ్రతిమాలతాడు. గంగాజలం అందరికీ కవిగారు రెండురోజులే బ్రతుకుతాడని అందరికీ చెబుతాడు. దానితో కవిగారికి ఏ విధంగా ఘనంగా వీడ్కోలు చెప్పాలా అనే యోచనలో పడతారు. ఆ విధంగా తృణమో, పణమో వెనుక వేసుకోవాలన్నది వారి ఆలోచన. కవిగారికి శిలా విగ్రహం చెక్కి మంత్రిగారి ద్వారా ప్రతిష్ఠాపన చేయాలని నిర్ణయిస్తాడు. ఇద్దరు కౌన్సిలర్లని కవి గారి ఇంటి వద్ద ఉంచి ఏదైనా ఐతే ఆ సంగతి తనకు తెలియ చేయమని వెళతాడు. వాణీనాధానికి వచ్చినది మామూలు జ్వరం కావడంతో రెండు రోజుల్లో తగ్గి, లేచి నడవగలుగుతాడు. దీనితో నివ్వెర పోయిన కౌన్సిలర్లు ఈ మాటను ఛైర్మన్ తో చెబుతారు. హుటాహుటిన వచ్చిన ఛైర్మన్ తదితరులు వాణీనాధాన్ని చచ్చిపోమంటారు. నివ్వెరపోతాడు వాణీనాధం. చావడానికి వాణీనాధం అంగీకరించకపోవడంతో అతడిని చంపబోతారు. మురారి అడ్డుబడతాడు. మురారి మాటలతో అందరూ వాణీనాధాన్ని విగ్రహం పక్కన ఉంచి సన్మానం చేస్తామని వాణీనాధాన్ని మోసుకుంటూ వెళతారు. మురారి మరణంతోనాటకం ముగుస్తుంది.
## సహజత్వం, పాత్ర చిత్రీకరణ
ఈ నాటకంలో పాత్రలు, సంభాషణలు చాలా సహజంగా ఉంటాయి. ఇందులో మురారి పాత్ర చాలా ప్రఖ్యాతి పొందింది. వాణీనాధం అమాయకత్వం, గంప శంకరయ్య లౌక్యం, మురారి గంపశంకరయ్య ల మధ్య సంభాషణా చాతుర్యం అన్నీ గొప్పగా ఉంటాయి. చాలా మంది కళా కారులు బీదరికంతో అలమటించే వారే. వారి ప్రతిభను వాడుకొని తమ పబ్బం గడుపుకోడం చాలా సామాన్యమైన విషయం. సమకాలీన జీవితంలో వారిలో ప్రతిభకు తగిన గుర్తింపు పొందలేక పోయిన వారెందరో..ఈ కఠోర సత్యానికి దర్పణం ఈ నాటకం. 
## విశేషాలు
ఈ నాటకం తెలుగునాట చాలా ప్రాచుర్యం పొందిన నాటకం. మురారి పాత్రధారణతో రావుగోపాలరావు ఎంతో పేరు ప్రఖ్యాతలు సంపాదించుకన్నారు. రావుగోపాలరావు కోసమే మురారి పాత్రను భమిడిపాటి రాధాకృష్ణ సృష్టించేరా అన్నంతగా ఆ పాత్రలో ఇమిడి పోయేరు.

వర్గం:తెలుగు నాటకాలు
మాడుగుల నాగఫణి శర్మ

**మాడుగుల నాగఫణి శర్మ** ప్రముఖ తెలుగు కవి, శతావధాని

## జీవిత విశేషాలు
**మాడుగుల నాగఫణి శర్మ** అనంతపురం జిల్లా తాడిపత్రి తాలూకా, పుట్లూరు మండలంలోని కడవకొల్లు గ్రామంలో 1959 జూన్‌ 8న జన్మించారు. వీరి తల్లిదండ్రులు నాగభూషణశర్మ, సుశీలమ్మ. జన్మస్థలంలోనే పదో తరగతి పూర్తి చేసి 'సాహిత్య శిరోమణి' పట్టా కోసం తిరుపతి వెళ్ళారు. అశేష భక్తులు గోవిందా గోవిందా అంటూ నిత్యం నడుచుకొంటూ వెళ్లే కపిల తీర్థం వీధిలో ప్రశాంత వాతావరణంలో ఉన్న ప్రాచ్య కళాశాల ఆయనలోని అక్షర దీప్తిని జాగృతం చేసింది. అక్కడే వెలుగులు ప్రసరించడం మొదలైనా, అవి ప్రపంచాన్ని తాకడం మాత్రం ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం పి.ఓ.ఎల్‌. చదివే సమయంలోనే. తర్వాత మైసూరు విశ్వవిద్యాలయం నుంచి ఎం.ఏ., కొత్త ఢిల్లీ రాష్ట్రీయ సంస్కృత సంస్థాన్‌ నుంచి 'శిక్షాశాస్త్రి', తిరుపతి రాష్ట్రీయ విద్యా పీఠం నుంచి పి.హెచ్‌.డి. పట్టా పొందిన మాడుగుల జీవిక కోసం 1985-90 మధ్య కాలంలో కడప రామకృష్ణ జూనియర్‌ కళాశాలలో సంస్కృతోపన్యాసకుడిగా, 90-92 మధ్య కాలంలో తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం ధర్మ ప్రచార పరిషత్తు అదనపు కార్యదర్శిగా పనిచేశారు.

## సాహితీ పురస్కారాలు
భారత మాజీ ప్రధానులు పి.వి. నరసింహారావు, అటల్ బిహారీ వాజపేయి, మాజీ రాష్ట్రపతి శంకర దయాళ్ శర్మ వంటి వారి సమక్షంలో అవధానులు నిర్వహించి 'సెహభాష్‌' అనిపించుకొన్న మాడుగుల నాగఫణిశర్మ *అవధాన సహస్రఫణి, బృహత్‌ ద్వి సహస్రావధాని, శతావధాని సమ్రాట్‌, శతావధాన చూడామణి, కళాసాహిత్య కల్పద్రుమ, వంటి అనేక బిరుదులు పొందారు. పలుచోట్ల కనకాభిషేకాలు, స్వర్ణశారదా ముద్రిక, ముత్యాలజల్లు, ఆందోళికా భోగం, స్వర్ణ కంకణం, గండపెండేరం వంటివి పొందారు.*

మాడుగుల నాగఫణి శర్మకు భారత ప్రభుత్వం దేశంలోనే అత్యున్నత పురస్కారం పద్మశ్రీ అవార్డును 2025 జనవరి 25న ప్రకటించింది. ఆయన ఏప్రిల్ 28న ఢిల్లీలోని రాష్ట్రపతి భవన్‌లో భారత రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము చేతుల మీదుగా అవార్డును అందుకున్నాడు.

## ఇవి కూడా చదవండి
* అనంతపురం జిల్లా అవధానులు

## మూలాలు

వర్గం:1959 జననాలు
వర్గం:అవధానులు
వర్గం:తెలుగు కవులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:అనంతపురం జిల్లా కవులు
వర్గం:అనంతపురం జిల్లా అవధానులు
వర్గం:అనంతపురం జిల్లా ఉపాధ్యాయులు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ అధికార భాషా సంఘ అధ్యక్షులు
మాఘ స్నానం

స్నానం ఒక ఔషధం లాంటిది. ముఖ్యంగా సూర్యోదయానికి పూర్వం స్నానం చేయడం వల్ల శరీరం మనస్సు
పరిశుద్ధం అవుతాయి. ఉత్సాహం చురుకుదనం కలుగుతుంది. ప్రకృతిలో జరిగే అనేక రసాయనిక క్రియల వల్ల శారీరక మానసిక ఆరోగ్యం లభిస్తుంది. సూర్య కిరణాలలో కొన్ని రకాల రుగ్మతలను నివారించగల శక్తి ఉండటంతో ఆ కిరణాలు శోకిన నదులు, బావులు, చెరువులు మొదలైన జలాలకు కూడా ఆ శక్తి లభిస్తుంది. అందువల్ల ప్రకృతిలో జీవించి పరిశోధించి తపశ్శక్తితో అతీంద్రియ రహస్యాలు తెలుసుకున్న మహారుషులు భావితరం వారు ప్రయోజనాలు పొందడం కోసం కొన్ని నియమ నిబంధనలను విధించారు. వాటిలో మాఘ స్నానం ఒకటి.

## ఈ స్నానం ప్రయోజనం
ఈ మాఘ స్నానం వల్ల అందం, ఐశ్వర్యం, ఆరోగ్యం, ఆయుర్ధాయంతో పాటు మంచితనం, ఉత్తమ శీలం లభిస్తాయని పద్మ పురాణంలో ఉంది. ఇటువంటి ప్రభావాలకి ముఖ్య కారణం సూర్యుడు మకర రాసిలో ప్రవేశించడమే. ఈ సమయంలో శివకేశవులు ఇరువురినీ పూజించాలనీ, దాన ధర్మాలు చేయాలనీ సాధ్యమైనంత వరకు దైవచింతనతో గడపాలని, ఈ మాసమంతా నదీ స్నానం చేయలేకపోయినా కనీసం మాఘశుద్ధ సప్తమి, ఏకాదశి, పౌర్ణమి, కృష్ణపక్ష చతుర్దశి మొదలైన రోజులలో అయినా చేస్తే మంచిదని. ఎందుకంటే ఎక్కడెక్కడి నీళ్ళలోనైనా గంగ ప్రవేశించి ఉంటుందన్న నమ్మకం. వాటిలో ముఖ్యంగా ప్రత్యేకించి మాఘ శుద్ధ ఏకాదశి మరింత పవిత్రమైన రోజు. ఆ రోజు విష్ణుమూర్తికి ప్రియమైన రోజే గాక పుష్యమీ నక్షత్రం కుడా కలిస్తే మరింత పర్వదినంగా భావిస్తారు. ఆ పుణ్యం మహత్తరమైనది. అంతేకాదు మాఘ శుద్ధ ఏకాదశి నాడు ఉపవాసం చేస్తే ఇరవై నాలుగు ఏకాదశులు ఉపవాసం చేసినంత ఫలితం లభిస్తుందట.

ఇక ఇదే మాసంలో కృష్ణ పక్షంలో వచ్చే చతుర్దశి శివునికి ప్రీతిపాత్రమైనది. ఆ రోజే శివరాత్రి. అందుకే శివకేశవులు ఇరువురికీ ఇష్టమైన మాసం ఈ మాఘమాసం. అయితే కేవలం పుణ్యఫలం మోక్షదాయకం అనేకాదు హేతువాద దృష్టితో యోచిస్తే స్నానాలకీ, దానాలకీ మోక్షం లభిస్తుందా? అనుకుంటే లభిస్తుందనే చెప్పుకోవాలి. సూర్యోదయానికి ముందుగా స్నాన, ధ్యాన, జప, తపాదులు దాన, ధర్మాలు చేసుకుంటే శరీరంతో పాటు మనసు కూడా పరిణతి చెంది పరిశుద్ధమైన ఆత్మజ్ఞానానికి అనువుగా మారుతుంది. అందువల్ల కూడా ఆరోగ్యం, ఐశ్వర్యం, ఉత్తమ శీలం, కార్యదీక్ష, భగవత్ చింతన, మనస్సుద్ధి లాంటి లక్షణాలు కలుగుతాయని ఒక నమ్మకం. కార్తీకం, మాఘం మొదలైన మాసాలలో విధించిన ఈ పద్ధతులు అన్నీ మోక్షమార్గాలేనట.

## దానం చేయవలసినవి

ముఖ్యంగా ఈమాఘమాసంలో ేగుపళ్ళు, అరటి, ఉసిరి, నిమ్మ, దబ్బ, పాలు, పెరుగు, ఉప్పు, చక్కెర, తేనె, బెల్లం, జాజికాయ, పిప్పళ్ళు, పత్తి, శొంఠి, జీలకర్ర, యజ్ఞోపవీతం, కంబళి వంటి వస్త్రాలు, అన్నంతో బాటు కంచు పళ్ళెం, పువ్వులు, గోపీ చందనం, శంఖం లాంటివీ, పూజా సామాగ్రి, నల్లని సాలగ్రామం, స్పటిక లింగం, వినాయక ప్రతిమ, దుర్గా ప్రతిమ మొదలైనవి దానం చేయడం వలన మోక్షం లభిస్తుందని మాఘమాస మహిమల గురించి పద్మ పురాణంలో విశదీకరించి ఉంది.

## ఇతర విశేషాలు
ఇక ప్రవాహ జలంలో స్నానం అత్యుత్తమం. సమీపంలో నది, కాలువ, చెరువు లాంటివి ఉంటే ఆరోగ్యవంతులు ఇంటి వద్ద స్నానం
చేయకూడదు. నూతి వద్ద, చెరువులోను చేసే స్నానం మధ్యమం. స్నానానంతరం పసిపిల్లలు, రోగులు, పెద్దలు తప్ప చలిమంటలు వేసుకోరాదు. దగ్గరలో నదులు, చెరువులు లేనివారు -

గంగేచ యమునేచైవ గోదావరి సరస్వతి

నర్మదే సింధు కావేరీ జలేస్మిన్ సన్నిధింకురు

అనే శ్లోకాన్ని పఠించి ఆవాహన చేసుకుని స్నానం చేయవచ్చు.
## వెలుపలి లింకులు

వర్గం:హిందూమతం
వర్గం:స్నానాలు
బాలవ్యాకరణం

thumb|right|రోహిణీ పబ్లిషర్స్ ప్రచురించిన బాల వ్యాకరణము పుస్తక ముఖచిత్రం.
**పీఠిక**
ఆంధ్రభాషకు లక్షణ గ్రంథములు ప్రాచీనులు చేసినవి పెక్కులు కానఁబడుచున్నవి. కొన్ని లక్షణ గ్రంథముల పేర్లు మాత్రమిపుడు వినఁబడుచున్నవి. కానఁబడు గ్రంథములందు సంస్కృత సమములకు లక్షణములు బహు తరముగా రచింపంబడినవి గాని తక్కిన భాషకు విశేషాకారముగా రచింపఁబడినవి కావు కాఁబట్టి యా లక్షణ గ్రంథములు చదువు వారికి నిస్సందేహముగా వచన రచన సేయు కౌశలము చిరకాలము బహులక్ష్యములందుఁ బరిశ్రమము చేయక రానే రాదు. భాషా సమిష్టికి లక్షణ గ్రంథము కుదిరిన పక్షమం దంత శ్రమ బడఁ బని లేదు. తుదకు లక్ష్య పరిఙానము చాలని లక్షణ పరిఙానమంత శ్లాఘ్యము కాదు గాని తుదముట్ట సర్వ లక్షణ పరిఙానము లక్ష్య పరిఙానము చేతనే సాధించుట మిక్కిలి దుష్కరము. కాఁబట్టి యిట్టి కొఱఁత వారింపఁ బూని పెక్కు లక్ష్యములు పలుమాఱు సావధానముఁగా పరిశీలించి రచనా ప్రణాళిక నిర్ణయించుకుని నా నేర్పుకొలఁదిని సంస్కృత భాషలో సూత్ర గ్రంథమొకటి కావించితిని. ఆ గ్రంథము బాలురకు సుసాధము గాకుండుట వలన దాని యందలి సూత్రములు కొన్ని తెనిఁగించి ప్రకృత గ్రంథ రూపమున రచించి నాఁడ.

క. మానితపు నడక పేరిమి

మానసమునకింపుఁ బెంప మను నంచలకున్‌

బోనిడి నీరస నీరము

జానుగ క్షీరంబు గొనుట సహజము కాదే !

శ్రీ హయగ్రీవాయ నమః

క. శ్రీ లతకుం బ్రాఁకై వృష

శైలంబున వెలసి తనదు చాయ కెలయు ధ

న్యాళి దగ మాంచి కోర్కుల

చాలంగా నొసఁగు కల్ప సాలముఁ గొలుతున్‌

క. అనయము లలితోక్తులతో

నొనరు పడం గూర్చి లక్ష్యయోజనమొప్పం

గను బాల వ్యాకరణం

బనఁగా లక్షణ మొనర్తు నాంధ్రంబునకున్‌

క.దిక్ప్రదర్శణముగఁ దెలిపెద నిందు ల

లక్షణము గానఁ బూర్వ కవుల లక్ష్య

ములను లాఁతి లక్ష్మలఁ గాంచి తక్కుల

క్షణ మెఱింగి కొనుండు చతురమతులు

## పూర్తి పాఠం
* వికీసోర్సులో బాలవ్యాకరణం పూర్తిపాఠం ఇక్కడ చూడండి: :s:బాల వ్యాకరణము
*తెలుగుపరిశోధనవారి బాలవ్యాకరణము వెబ్ సైట్ లో వీడియో పాఠాలు చూడండి. బాలవ్యాకరణము

వర్గం:వ్యాకరణము
వర్గం:తెలుగు వ్యాకరణం
శ్రీశ్రీ ప్రస్థానత్రయం

**శ్రీశ్రీ ప్రస్థానత్రయం** అన్నది శ్రీశ్రీ సాహిత్వాన్ని *కవితా ప్రస్థానం*, *కథన ప్రస్థానం*, *కదంబ ప్రస్థానం* అను మూడు భాగాలుగా విభజించి సంకలనాలుగా మనసు ఫౌండేషన్ ప్రచురించిన సంకలన త్రయం. 

## ఆవిష్కరణ సభ
ఈ పుస్తకాన్ని 2010 ఏప్రిల్ 30న శ్రీశ్రీ శత జయంతి వేడుకలను పురస్కరించుకుని అప్పటి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి కె. రోశయ్య  ఈ  పుస్తకాన్ని ఆవిష్కరించారు. ఈ పుస్తక తొలి ప్రతిని రోశయ్య ఆవిష్కరించగా, శ్రీశ్రీ సతీమణి సరోజా శ్రీశ్రీ దీనిని స్వీకరించింది. ఈ కార్యక్రమం హైదరాబాదులోన్ జూబ్లీహాల్ లో జరిగింది. ఈ కార్యక్రమంలో శ్రీశ్రీ స్వయంగా చదివిన మహాప్రస్థాన గేయాలు, ఆయన ఉపన్యాసాలతో పాటు ఎంపిక చేసిన సినిమా పాటల సిడిని ప్రజారాజ్యం పార్టీ అధినేత చిర్ంజీవి ఆవిష్కరించారు.  

## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు
* 

వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
వర్గం:శ్రీశ్రీ రచనలు
వర్గం:2010 పుస్తకాలు
విజయరాజ కుమార్ నరిశెట్టి

ఆచార్య రంగా అనుచరుడైన, నరిశెట్టి రాజయ్య. (పాతరెడ్డిపాలెం - చేబ్రోలు, గుంటూరు జిల్లా, గ్రామ నాయకుడు) కుమారుడైన విజయరాజ కుమార్ కు రాజకీయాలు తండ్రి నుంచే అబ్బాయి. రంగా రేచుకుక్కలని కమ్యూనిస్ట్ లు కోపంతో 1955 ఎన్నికలలో విజయరాజ కుమార్, వీరాచారిని అనేవారు. 
## బాల్యం
విజయరాజ కుమార్ పాత రెడ్డిపాలెం (చేబ్రోలు) లో గుర్రపు స్వారి, ఈత, వివిధ క్రీడలలో చురుకుగా పాల్గొనేవాడు. టంగుటూరి సూర్యకుమారితో కలసి కేంబ్రిడ్జ్ మెట్రిక్ చదివాడు కాని పూర్తి చేయలేదు.

## తొలి రోజులు
సుభాష్ చంద్ర బోస్ పెట్టిన ఫార్వర్డ్ బ్లాక్ లో రాష్ట్ర నిర్వాహక కార్యదర్శిగా పనిచేశాడు. సుభాష్ చంద్ర బోస్ జీవిత చరిత్ర " విప్లవాధ్యక్షుడు" 1950 ప్రాంతాలలో ప్రచురించాడు. తండ్రి రాజయ్య ప్రోద్బలంతో, రంగా స్థాపించిన కృషికార్ లోక్ పార్టిలో చేరి ( చల్లపల్లి రాజకీయ పాఠశాలలో), నిర్వాహక కార్యదర్శిగా, ఉపన్యాసకుడుగా, కమ్యూనిస్టులకు సవాల్ గా పరిణమించాడు. తొలి ఎన్నికలలో విపరీతంగా పర్యటించి, సిద్ధాంత విశ్లేషకుడుగా పేరు తెచ్చుకున్నాడు. రంగా రచన Revolutionary Peasantsను విప్లవ రైతాంగంగా అనువదించి ప్రచురించాడు. వాహిని వగైరా పత్రికలలో వ్యాసాలు వ్రాశాడు. 1954 లో గౌతు లచ్చన్న పిలుపుమేరకు కల్లుగీత సత్యాగ్రహంలో పాల్గొని 6 మాసాలు రాజమండ్రి జైలు శిక్ష అనుభవించాడు.

## వివాహం
ఆంధ్ర సుప్రసిద్ధ ఎన్నికలలో (1955) ఐక్య కాంగ్రెస్ తరఫున తిరుగులేని ఉపన్యాసకుడుగా పేరు తెచ్చుకున్నాడు.1956లో ఆవుల గోపాలకృష్ణమూర్తి పౌరోహిత్యాన సెక్యులర్ వివాహం కన్యాకుమారితో గుంటూరు సరస్వతి మహల్ లో చేసుకున్నాడు. ఆచార్య రంగా, కొత్త రఘురామయ్యతో సహా అనేక మంది సమక్షంలో పెళ్ళి జరిగింది.

## రాజకీయ జీవితం
1957 లో ఆవుల గోపాలకృష్ణమూర్తితో కలసి విజయనగరంలో దేవకినందన్ పెట్టిన సభలో ప్రసంగించాడు. శ్రీ వెంకటేశ్వర యూనివర్సిటి సెనేట్ సభ్యుడుగా 1958లో స్థానిక సంస్థల ప్రతినిధిగా ఎన్నిక అయ్యాడు.సెనేట్ అనుమతి లెకుండా ముఖ్య మంత్రి సంజీవరెడ్డికి గౌరవ డాక్టరేట్ యూనివర్శిటి ఇవ్వడంపై కోర్ట్ లో ఆవుల గోపాల కృష్ణమూర్తి అడ్వకేట్ గా పోరాడాడు. అది తేలేవరకు డాక్టర్ అని సంజీవరెడ్డి వాడలేదు.1959 లో స్వతంత్ర పార్టిలో కార్యదర్శిగా రంగా, లచ్చన్న, ఓబులరెడ్డితో పనిచేశాడు.1962 నుండి సంగారెడ్డిలో స్థిరపడి వ్యవసాయం చేసి, ప్రింటింగ్ ప్రెస్ నడిపాడు.

తెలంగాణాలో ఎస్.ఎన్.రెడ్డి, ఎస్.వి. పంతులు, వందేమాతరం రామచంద్రరావుతో సన్నిహితంగా పనిచేసాడు. జర్నలిస్ట్ లలో నర్రావుల సుబ్బారావు, గోవాడ సత్యారావు, విజయరాజ కుమార్ కు సన్నిహితులు.
సూర్యదేవర రాజ్యలక్ష్మితో మంచి పరిచయం ఉంది. ఆలపాటి రవీంద్రనాథ్ తొ కూడా బాగా పరిచయం ఉంది. బుక్ లింక్స్ కె.బి.సత్యనారాయణ, డా.కె.సదాశివరావు, కోనూరి కన్నయ్య, పూదోట శౌరయ్య, విజయరాజ కుమార్ కు అతి సన్నిహితులు. 
చరణ్ సింగ్ తో దగ్గరగా పనిచేశాడు. ఆయన ఆర్థిక రచన తెలుగులో అనువదించగా, మరణానంతరం తెలుగు అకాడమి భారత రైతాంగ ఆర్థిక శాస్త్రంగా ప్రచురించింది.
## మరణం
1986 లో లివర్ వైఫల్యంవలన ఉస్మానియ హాస్పిటల్ లో మరణించాడు. ఆ సమయం లో, ఆయన తల్లి అంటోనమ్మ, తమ్ముడు ఇన్నయ్య (ప్రఖ్యాత హేతువాది, పాత్రికేయుడు), కుమారులు దేవరాజు, రాజేంద్ర, భార్య కన్యాకుమారి దగ్గరలో ఉన్నారు.

వర్గం:గుంటూరు జిల్లా రాజకీయ నాయకులు
ఆర్. సుదర్శనం

**ఆర్. సుదర్శనం(**26,April1914-26-03-1992)మొదటితరానికి చెందిన తెలుగు సినిమా సంగీత దర్శకులు.

## జీవిత విశేషాలు
అతను 1914  ఏప్రిల్ 26న  జన్మించాడు.  అతను  ఎ.వి.ఎమ్ ప్రొడక్షన్స్ చేత నియమించబడిన ఏకైక సంగీత దర్శకుడు.  అతను సబబతి, నాం ఇరువార్, పెన్న్, కులదైవం, పరాశక్తి, పూంపుగర్, కలతుర్ కన్నమ వంటి చిత్రాలకు సంగీతాన్నందించాడు. 

ఆర్. పరశక్తి,  కలతూర్ కన్నమ వరుసగా శివాజీ గణేషన్, కమల్ హాసన్ తొలి చిత్రాలు అని గమనించాలి. శివాజీ గణేషన్, కమలహాసన్ ల మొదటి చిత్రాలైన పరాశక్తి, కలతూర్ కన్నమ చిత్రాలకు కూడా సంగీతాన్నందించాడు. 

## సినిమా జీవితం
ఇతడు కొన్ని సినిమాలకు ఆర్. గోవర్ధనంతో కలిసి సుదర్శనం-గోవర్ధనం పేరుతో జంటగా సంగీతాన్ని అందించారు. అక్కినేని నాగేశ్వరరావు  మొట్టమొదటి తమిళ సినిమా  ఎవిఎం వారి "ఓర్ ఇరవు" కు సంగీత దర్శకునిగా పనిచేసాడు. టంగుటూరి సూర్యకుమారి అందించిన శంకరంబాడి సుందరాచారి ప్రార్థన పాట ‘మా తెలుగు తల్లి కీ మల్లెపూదండ’ చిత్రానికి సుదర్శనం సంగీతాన్నందించాడు.

ఇతడు 1992, మార్చి 26వ తేదీన మరణించాడు.

## చిత్రాలు
* భూకైలాస్ (1940 సినిమా)
* జీవితం (1949 సినిమా) (1949)
* పరాశక్తి (1952 సినిమా)
* కాళహస్తి మహాత్యం (1954) : శ్రీ పార్వతీదేవి చేకోవె శైలకుమారి
* వదిన (సినిమా) (1955)
* భూకైలాస్ (1958 సినిమా)‌
* తల్లిప్రేమ (1968 సినిమా)
* పూమలై

## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు
* 

వర్గం:తెలుగు సినిమా సంగీత దర్శకులు
వర్గం:1914 జననాలు
వర్గం:తమిళ సినిమా సంగీత దర్శకులు
వర్గం:1992 మరణాలు
క్రిష్టడెల్ఫియన్

thumb|ఇంగ్లాండ్‌లోని చెషైర్‌లోని క్రిస్టాడెల్ఫియన్ హాల్.
**క్రిస్టాడెల్ఫియన్లు** 19వ శతాబ్దంలో యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్,  యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లో అభివృద్ధి చెందిన క్రైస్తవ తెగ. వారిని **బ్రదర్స్ ఆఫ్ క్రీస్ట్**,  **క్రీస్తు బ్రదర్న్** అని కూడా పిలుస్తారు. వారు వాస్తవానికి జాన్ థామస్ చేత స్థాపించబడ్డారు, కానీ అతన్ని మరే ఇతర గురువు కంటే గొప్పగా పరిగణించరు.

నేడు, దాదాపు 55,000 నుండి 60,000 మంది క్రిస్టడెల్ఫియన్లు ఉన్నారు. వారిలో చాలామంది బ్రిటన్, ఆస్ట్రేలియా, ఆఫ్రికా మరియు యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లో నివసిస్తున్నారు.

## నమ్మకాలు
క్రిస్టడెల్ఫియన్ ఆలోచనలు అనాబాప్టిజం వంటి ఇతర పునరుద్ధరణ ఉద్యమాల మాదిరిగానే ఉంటాయి. హెలెనిక్ ప్రపంచంతో సంబంధంలోకి వచ్చినప్పుడు క్రైస్తవ మతం చెడిపోయిందని వారు నమ్ముతారు. అందువల్ల, వారు బైబిల్లో కనిపించే బోధనలను మాత్రమే అంగీకరిస్తారు. బైబిల్ దేవునిచే ప్రేరేపించబడిందని వారు భావిస్తారు మరియు వారు ఇతర గ్రంథాలను అంగీకరించరు.

వారు త్రిత్వ భావనను తిరస్కరిస్తారు.  యేసు తాను పుట్టక ముందు లేడని నమ్ముతారు. మరియం ద్వారా యేసు అక్షరాలా "మనుష్యకుమారుడు" అని, కన్య ద్వారా పుట్టడం ద్వారా పరిశుద్ధాత్మ ద్వారా "దేవుని కుమారుడు" అని వారు భావిస్తారు.  యేసు సిలువ వేయబడిన మూడు రోజుల తర్వాత మరణించి పునరుత్థానం చేయబడ్డాడని వారు నమ్ముతారు. ఇప్పుడు, క్రిస్టాడెల్ఫియన్ నమ్మకాల ప్రకారం, యేసు తన తండ్రితో ఉన్నాడు,  భూమిపై రాజుగా తిరిగి వస్తాడు.

వారు స్వర్గం లేదా నరకాన్ని నమ్మరు. చనిపోయినవారు స్వర్గం లేదా నరకానికి వెళతారని వారు నమ్మరు. " నరకం " అనే రెండు పదాల అర్థం (1) సమాధి, మరియు (2) జెరూసలేం సమీపంలోని లోయ అని వారు అంటున్నారు. ప్రజలు చనిపోయినప్పుడు వారికి ఏమీ తెలియదని వారు నమ్ముతారు.

బైబిల్‌లోని దెయ్యం అనేది పాపానికి పర్యాయపదమని, భూమిపై ఉన్న ప్రజలలో ఇవి ఉన్నాయని వారు నమ్ముతారు. పాపమే ప్రజలను దేవునితో తిరిగి కలవకుండా చేస్తుంది. క్రిస్టడెల్ఫియన్లు పెద్దయ్యాక నీటిలో పూర్తిగా ముంచడం ద్వారా బాప్టిజం ఆచరిస్తారు.

## వివిధ సమూహాలు
నేడు దాదాపు అన్ని క్రిస్టడెల్ఫియన్లు ప్రధాన "సెంట్రల్" ఫెలోషిప్‌కు చెందినవారు. కానీ, కొన్ని అభిప్రాయభేదాల తరువాత, విభిన్న సమూహాలు ఉద్భవించాయి. నేటికీ ఉనికిలో ఉన్న వాటిలో అన్‌అమెండెడ్ ఫెలోషిప్ ( ఉత్తర అమెరికాలో 1,800 మంది సభ్యులు ఉన్నారు), డాన్ ఫెలోషిప్ మరియు బెరియన్ ఫెలోషిప్ ఉన్నాయి.

## సమాజం
వారికి పూజారులు లేదా పాస్టర్లు లేరు. బదులుగా ప్రతి స్థానిక చర్చిలో ప్రతి సంవత్సరం సభ్యులు ఎన్నుకునే పెద్దల బృందం ఉంటుంది. చాలా మంది పురుష సభ్యులు ప్రతి వారం మాట్లాడటానికి వంతులవారీగా ఉంటారు.

## మూలాలు

## ఇతర వెబ్‌సైట్‌లు
* సరళమైన ఆంగ్లంలో ఉచిత మాసపత్రిక ''"గ్లాడ్ టైడింగ్స్"''

వర్గం:క్రైస్తవ మతము
కనగాలవారిపాలెం (రేపల్లె మండలం)

**కనగాలవారిపాలెం** బాపట్ల జిల్లాలోని రేపల్లె మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

వర్గం:రేపల్లె మండలం లోని రెవిన్యూయేతర గ్రామాలు
కనగాలవారిపాలెం (కొరిశపాడు మండలం)

**కనగాలవారిపాలెం**, ప్రకాశం జిల్లా, కొరిశపాడు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.ఈ గ్రామం పమిడిపాడు గ్రామానికి ఒక శివారు గ్రామం.
## ప్రధాన పంటలు
వరి, అపరాలు, కాయగూరలు

## ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు
## మూలాలు
పంచగౌడ బ్రాహ్మణులు

**పంచగౌడ**, పంచద్రావిడ అని రెండు ప్రధాన బ్రాహ్మణుల శాఖలు,  / కల్హణ: యొక్క రాజతరంగిణి నుండి ఈ క్రింద శ్లోకము ప్రకారం ఉన్నాయి.

* कर्णाटकाश्च तैलंगा द्राविडा महाराष्ट्रकाः,
* गुर्जराश्चेति पञ्चैव द्राविडा विन्ध्यदक्षिणे ||
* सारस्वताः कान्यकुब्जा गौडा उत्कलमैथिलाः,
* पञ्चगौडा इति ख्याता विन्ध्स्योत्तरवासिनः ||

**అర్థం**: కన్నడిగులు, తెలింగాలు, ద్రావిడులు, మహారాష్ట్రులు, గుజరాతీలు అయిన ఈ ఐదు రకముల వారు (ఎవరయితే) దక్షిణ వింధ్య (పర్వతముల) దగ్గర నివసించే (వారిని) అయిదు ద్రవిడులు అనగా *పంచద్రవిడులు* (బ్రాహ్మణులు).

(అయితే-) సరస్వత బ్రాహ్మణులు, కన్యాకుబ్జ బ్రాహ్మణులు, , ఉత్కళ బ్రాహ్మణులు, మైథిలీ బ్రాహ్మణులు వింధ్య (పర్వతాలు) ఉత్తర ప్రాంతమున నివసించే "ఐదు గౌడ" (బ్రాహ్మణులు) లని అంటారు.

ఉత్తర భారతదేశంలో ఇప్పటికీ అన్నిబ్రాహ్మణ శాఖలు యందు **పంచగౌడ బ్రాహ్మణులు** ప్రధాన భాగంగా ఉన్నాయి.
## బ్రాహ్మణ సమాజం
బ్రాహ్మణ సమాజం భేదం సంస్కృత టెక్స్ట్ అయిన బ్రాహ్మణోత్పత్తి-మార్తాండ యందు ప్రస్తావించబడి ఉంది 

:सृष्टियारम्भे ब्राह्मणस्य जातिरेका प्रकीर्तिता ।
:एवम् पूर्व जातिरेका देशभेदादद्विधाऽभवत् ॥
:गौड़द्रविड़ भेदेन तयोर्भेदाददश स्मृताः ...

## గమనికలు
* cf. Kalhana's Rajatarangini in reference for English version.
* cf. Brāhmaṇంtpatti-mārtaṇḍa, p.&nbsp;2, ŝloka 8
* cf. A History of Brahmin Clans, p.&nbsp;40-42
* cf. Harikṛṣṇa Śāstri, chapter-1, sloka 8
* cf. A History of Brahmin Clans, Introduction
* cf. A History of Brahmin Clans, p.&nbsp;279

## సూచనలు

* Kalhana's Rajatarangini: A Chronicle of the Kings of Kashmir; 3 Volumes > M.A.Stein (translator, (Introduction by Mohammad Ishaq Khan, published by Saujanya Books at Srinagar,2007, (First Edition pub. in 1900, ISBN 81-8339-043-9 / 8183390439.
* A History of Brahmin Clans () in Hindi, by Dorilāl Śarmā, published by Rāśtriya Brāhamana Mahāsabhā, Vimal Building, Jamirābād, Mitranagar, Masūdābād, Aligarh-1, 2nd ed-1998. (This Hindi book contains the most exhaustive list of Brahmana gotras and pravaras together their real and mythological histories).
## ఇవి కూడా చూడండి
* బ్రాహ్మణులు

## మూలాలు

వర్గం:బ్రాహ్మణులు
వర్గం:కులాలు
చతురాశ్రమ ధర్మాలు

హిందూ సంస్కృతిని అనుసరించి మానవుడు నాలుగు ఆశ్రమ ధర్మాలలో ఏదో ఒకదానిని స్వీకరించి జీవన్ముక్తిని పొందవచ్చు. అవి:

1. బ్రహ్మచర్యము

2. గృహస్థము

3. వానప్రస్థము

4. సన్యాసము

ఈ ఆశ్రమములను చతుర్వర్ణాలలో మానసిక సంస్కారమును బట్టి అందరూ ఆచరించవచును.

* బ్రహ్మచారికి వేదాధ్యయనము, గురు శుశ్రూష, ఇంద్రియ నిగ్రహము, పెద్దలయందు గౌరవము ప్రధాన ధర్మములు.
* గృహస్థునకు ఏకపత్నీవ్రతము, తల్లిదండ్రుల సేవ, అతిథి సత్కారము, ధర్మ సంతానము, ఆచార నిర్వహణము, ఆనాథులయందు ఆదరణ, బీదలకు సహకారము ప్రధానములు.
* వానప్రస్థుడు ధర్మ వ్యవహారబద్ధుడై వయోభారాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకొని, కర్మలయందు స్వార్ధమును వీడి సంతానమునకు వ్యవహార మప్పగించి ధర్మపత్నితో కందమూలాదుల నాహారించి తపమాచరించడం ధర్మము.
* వైర్యాగ్యము కలిగి ధర్మపత్నిని సంతానమున కప్పగించి కామక్రోధాదులను జయించి నిర్లిప్తుడై శేష జీవితమును లోకొద్ధరణకై ధర్మ ప్రబోధనైక లక్ష్యముతో ఆత్మ సాక్షాత్కారంతో సన్యసించుట సన్యాసాశ్రమము.

వర్గం:హిందూమతం
నాగమణి

## పరిచయం

**నాగమణి** [Nagamani (Cobra Pearl) ] అనగా హిందూ పురాణాల ప్రకారం నాగుపాము (King Cobra) తల పై ఆభరణంగా ఉండే ఒక మణి. ఈ మణి గురించి అగ్ని పురాణము, వాయు పురాణం, విష్ణు పురాణం, భాగవత పురాణం, బ్రహ్మ పురాణము, మత్స్య పురాణం, మహా భారతము, గరుడ పురాణం వంటి గ్రంథాలలో ప్రస్తావించబడింది. పూర్వం నుండి నాగమణి అత్యంత విలువైన మణి అని, మంత్ర శక్తులు ఉన్నాయని హిందువుల గట్టి నమ్మకం ఇప్పటికీ ఉంది.

పూర్వం అటవీతెగల్లో నాగుపాములను, పులి చర్మాలను ధరించిన వ్యక్తిని చాలా శక్తిమంతుడిగా భావించేవారు. వేదకాలంలో మొట్టమొదటి సారిగా 'మహా శివుడు' ఆకారం రూపొందిస్తున్నప్పుడు శివుడి చేతులను, తలను నాగుపాముల చిత్రాలతో అలంకరించాడు. మణి అనేది మహిమ గల వస్తువుగా పూర్వం భావించబడేది. నాగుపాముని మహిమగల జీవి చేయడం కోసం దాని తలపై మణి అనే దాన్ని చిత్రీకరించాడు మానవుడు. కనుక మనిషి హృదయంలో నేటికీ శివుడు మహా శక్తివంతుడైన దేవుడయ్యాడు, నాగుపామును మనిషి ఆరాధించసాగాడు.

దేవుడికి దూరమై, ఆధ్యాత్మిక జీవనానికి దూరమై కేవలం శారీరక సుఖం కోసం డబ్బు సంపాదనే ద్యేయంగా పెట్టుకున్న నేటి మానవులు నాగుపాముకు నిజంగా మణి వుంటుందేమో నని, దాన్ని అమ్మి సొమ్ము చేసుకుని లక్షలు, కోట్లు సంపాదించుకోవచ్చని భ్రమపడుతున్నాడు. నదీ పరీవాహక ప్రాంతాలలో లేదా ఖనిజాలుండే ప్రాంతాలలో ఉండే క్లోరోఫేన్ (Chlorophane) అను ఒక రకమైన Fluorite ఖనిజముంటుంది. చాలా రంగుల్లో దొరికే ఈ ఖనిజానికి స్వయంగా ప్రకాశించే గుణం ఉంటుంది. రాత్రి సమయాల్లో నాగుపాములు వీటి వద్దకు చేరి, వీటి వెలుగును ఆధారంగా చేసుకుని పురుగులను, చిన్నచిన్న జంతువులను తింటాయి. వీటినే నాగుపాములు వదిలేసిన నాగమణులని చెప్పి మోసగించేవారు ఉన్నారు. కొంతమంది అయితే రహస్యంగా నాగుపామును చంపి, తల చీరి ఈ ఖనిజాన్ని అందులో పెట్టి ఇతరులకు చూపించేవారు లేకపోలేదు. మనుష్యులకు, ఇతర జంతువులకు కిడ్నీలలో, గాల్ బ్లాడర్ లో రాళ్ళు, ఏర్పడ్డట్టుగా పాము తలలో కూడా ఏర్పడతాయని అయితే అవి రత్నాలుగా ఏర్పడతాయని మరి కొంతమంది అంటారు. వాస్తవంగా నాగుపాముకి తలమీద కాని లోపల గాని మణి ఉండదు.

## లంకెలు
*http://en.wikipedia.org/wiki/Nagamani_(Cobra_Pearl)
*http://wiki.answers.com/Q/What_is_nagamani_does_it_exist
*http://en.wikipedia.org/wiki/Vasuki
*https://web.archive.org/web/20131116031630/http://ricepulling.webs.com/apps/photos/album?albumid=9795211
*https://web.archive.org/web/20121226154910/http://tudienkybi.com/en/secrets-of-shiva/nagamani-cobra-pearl

వర్గం:మూఢ నమ్మకాలు
వర్గం:పురాణాలు
వర్గం:హిందూమతం
వర్గం:నమ్మకాలు
జగన్నాధపురమ్

**జగన్నాధపురమ్**, ఖమ్మం జిల్లా, చింతకాని మండలానికి చెందిన గ్రామం.. పిన్ కోడ్: 507208.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
తిమ్మావజ్జల కోదండ రామయ్య

డాక్టర్ . **తిమ్మావజ్జల కోదండ రామయ్య** నెల్లూరు జిల్లా లో ఫిబ్రవరి 2, 1925 న జన్మించారు. ఈయన తల్లిదండ్రులు కామాక్షమ్మ, శివరామ శాస్త్రులు. ఈయన రచయిత, సాహితీవేత్త.
## విశేషాలు
* 1931 - 41 : తితుపతి లో ప్రాథమిక పాఠశాలా , ఉన్నత పాఠశాల చదువు , SSLC లో స్వర్ణ పధక గ్రహీత 
* 1941 - 46 : తిరుపతి ఒరిఎంటల్ కళాశాలలో తెలుగు విద్వాన్ - మద్రాస్ యూనివెర్సిటీ ఫస్టు, స్వర్ణ పధక గ్రహీత 
* 1946 - 50 : మద్రాస్, త్యాగరాయ శెట్టి ఉన్నత పాఠశాలలో తెలుగు పండితుడు , ప్రివత్గా B.O.L (హొనౌర్స్ ) అగ్రశ్రేణి - స్వర్ణ పధక గ్రహీత మద్రాస్ యూనివెర్సిటీ - M.A. , అగ్రశ్రేణి - స్వర్ణ పధకం 
* 1950 - 56 : మద్రాస్, సర్ త్యాగరాయ కళాశాల తెలుగు ఉపన్యాసకుడు 
* 1956 - 61 : ఆంధ్ర శాఖాధిపతి 
* 1961 - 70 : తెలుగు లెక్చరర్, శ్రీ వెంకటేశ్వర విశ్వవిద్యాలయం , తిరుపతి 
* 1962 - 68 : ఆంధ్ర సాహిత్యములో దేశి కవిత్వోధ్యమము పాల్కురికి సోమనాదునిని పాత్రా - పరిశోధన , 1968 lo తేసిస్ సమర్పణ , 1969 లో Ph.D, డిగ్రీ 
* 1970 - 72 : రీడర్ , ఆంధ్రసాఖ , తిరుపతి 
* 1972 - 81 : ప్రొఫెసర్ , మదురై కామరాజ్ విశ్వవిద్యాలయం , మదురై 
* 26 - 5 - 81 : శివసాయుజ్యం - ౫౬ వ ఏట రామకుప్పం వద్ద అకాల మరణం 
## సాహిత్య సేవ
* మూడు వందలకు పైగా సాహిత్య పరిశోధన వ్యాసాలు, 
* ఏడు పరిష్కృత గ్రంధాలు, 
* ఎనిమిది అనువాద గ్రంధాలు, 
* నాల్గు పరిశోధన గ్రంధాలు, 
* రెండు స్వతంత్ర నాటకాలు, 
* ఒక ఉదాహరణ కావ్యం, 
* పరిశోధన పత్రిక సంపాదకత్వం, 
* అనేకానేక ఉపన్యాసాలు, పీఠికలు

వర్గం:సాహితీకారులు
వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:తెలుగు కవులు
వర్గం:1925 జననాలు
వర్గం:1981 మరణాలు
వర్గం:నెల్లూరు జిల్లా రచయితలు
ఛాందోగ్యోపనిషత్తు

**ఛాందోగ్యోపనిషత్తు** సామవేదానికి చెందినది. ఉపనిషత్తులన్నిటిలోకి ప్రాచీనమైనదని కొందరి అభిపాయం. నాలుగు మహా వాక్యాలలో ఒకటైన "తత్వమసి" ఈ ఉపనిషత్తులోనిదే. ఎనిమిది అధ్యాయాలకు విస్తరించిన ఈ ఉపనిషత్తులో దేవకీ పుత్రుడైన శ్రీకృష్ణుఖని గురించి, వైచిత్రవీర్యుడైన ధృతరాష్ట్రుని గురించి ప్రస్తావించబడింది.
ఇందు 8అధ్యాయములు ఉన్నాయి. మొదటి రెండవాధ్యాయములలోను సామమును గురుంచి చెప్పబడియున్నది. ఓంకారోత్పత్తిని గురుంచియు, బ్రహ్మచర్య, గృహస్థ, వానప్రస్థాశ్రమ ధర్మముల గురుంచియు చెప్పబడియున్నది. యతి విధులనుగూర్చియు జెప్పబడియున్నది.మూడవ అధ్యాయముయందు అచ్యుతుడగు బ్రహ్మ మానవుని హృదయమందు నివసించునని చెప్పబడియున్నది. బ్రహ్మ సాక్షాత్కారమునకు జీవాత్మ పరమాత్మల ఐకత్యమునకు జ్ఞానమే కారణము అని చెప్పబడింది. నాల్గవ అధ్యాయమునందు ప్రాణవాయువు మొదలైన వాటి గురుంచియు ఆత్మబ్రహ్మను చేరు విధములగూర్చియు చెప్పబడియున్నది. ఈ ఉపనిషత్తునందే "బ్రహ్మ సత్యం జగన్మిధ్య" అని తొలుత ఘోషించడము జరిగింది. సత్తునుండి పంచ భూతములు జన్మించెనవి. జీవాత్మ ఈపంచ భూతములలో బ్రవేశించింది. ఆసత్తే సత్యమైనది. జీవాత్మ త్రివిధావస్థలలో నుండును, అనగ జాగ్రత్, స్వప్నా, సుషుప్తావస్థలలో నుండును. 

వర్గం:ఉపనిషత్తులు
ఉత్తరమీమాంస

వ్యాస విరచితమైన బ్రహ్మ సూత్రములే షడ్దర్శనాలలో ఆఖరిదైన ఉత్తరమీమాంసా దర్శనము లేదా వేదాంత దర్శనము. బాదరాయణునిచే సూత్రబద్ధం చేయటం వలన బాదరాయణ సూత్రాలనీ, వేదాంతాన్ని వివరిస్తాయి కనుక వేదాంత సూత్రాలనీ, బ్రహ్మమును గురించి నివేదిస్తాయి కనుక బ్రహ్మమీమాంస లేదా బ్రహ్మ సూత్రాలనీ పేరు వచ్చింది. శారీరకుని (శరీర పరివృతుడైన జీవాత్మ) గురించి మీమాంసించడం వలన శారీరక మీమాంస అని కూడా అంటారు. అందుకే బ్రహ్మసూత్రాలకు శంకరుడు వ్రాసిన భాష్యం శారీరక భాష్యంగా ప్రసిద్ధి కెక్కింది. ఈ సూత్రములను వ్రాసినది బాదరయణుడు అని ఆదిశంకరుడు స్పస్టముగ వ్రాసినా బాదరయణుడు, వ్యాసుడు ఒకరే అను విషయములో కచ్చితమైన ఆధారములు లేవు. ఇందులో జైన, బౌద్ధ మతములను పరామర్సించుట చేత, ఆ మతములు మన దేశములో ప్రచారమైన తర్వాత ఈ గ్రంథము రచించి యుండవచ్చునని తెలియవచ్చుచున్నది.

బ్రహ్మసూత్ర గ్రంథంలో నాలుగు అధ్యాయాలు, ప్రతీ అధ్యాయంలో నాలుగు పాదాలు, ప్రతి పాదంలో కొన్ని అధికరణాల చొప్పున మొత్తం 192 అధికరణాలు, ప్రతి అధికరణంలో కొన్ని సూత్రాల చొప్పున మొత్తం 555 సూత్రాలు ఉన్నాయి. శంకరునితోపాటు రామానుజుడు, మధ్వాచార్యుడు, వల్లభాచార్యుడు మొదలైనవారు కూడా బ్రహ్మసూత్రాలకు భాష్యాలను రచించడం జరిగింది.

ఇందలి ప్రథమమున గల నాలుగు సూత్రములు మాత్రము బహు మిక్కిలిగా గురువులు తమ శిష్యులకు బోధింతురు. వీటిని "చతుస్సూత్రి" అని అంటారు.

దీనితో పాటు శంకరులవారి అధ్యాస భాష్యము చాల ముఖ్యమైనది. అధ్యాస అనగా ఆరోపము. అధ్యాస ఎలా జరిగింది అని శ్రవణ కాలములో అవగతము చేసుకున్నవారికి, వేదాంత అర్ధమును గ్రహించుట బహు సులువు అగును. సూత్రము అనగా, తక్కువ సంఖ్యగల మాటలు, సారమైన విషయము, వివిధములైన అర్ధములు దానియందుండ వలయును. అనావస్యమైన మాటలు ఉండకూడదు. మరి ఏ దోషములు ఉండరాదు. సూత్రమును విడగొట్టి వివరముగ గురుశిష్య సంప్రదాయముతో తెలుసుకొనిన గాని సూత్రమున దాగిన అర్ధము యథాతథముగ బోధపడదు.

## మూలాలు

## యితర లింకులు
* ఆంగ్ల వికీలో వ్యాసం

వర్గం:షడ్దర్శనములు
దేవల మహర్షి

alt=Devala Maharshi.jpg|thumb|Devala Maharshi
**దేవల మహర్షి** హిందూమతం లోని, ఋషులు యందు ఒక గొప్ప ఋషి.
## జన్మవృత్తాంతము
* దేవ మనువు నకు ప్రజాపతి అను కుమారుడు కలిగెను. ఈ ప్రజా పతికి ధూమ్ర, బ్రహ్మవిద్య, మనస్విని, రతి, శ్వాస, శాండిలి, ప్రభాత అను ఏడుగురు భార్యల వలన ధరుడు, ధృవుడు, సోముడు, అహుడు, అనిలుడు, అగ్ని, ప్రత్యూషుడు, ప్రభానుడు అను ఎనమండుగురు కుమారులు కలిగారు. ఈ ఎనమండుగురు పుత్రులు తదుపరి అష్టవసువులుగా ప్రసిద్ధి చెందినారు.
* ప్రజాపతి, ప్రభాత లకు కలిగిన పుత్రుడు ప్రత్యూషుడు. ప్రత్యూషునకు వివాహము చేసుకొనిన తదుపరి ఇరువురు కుమారులను పొందెను. అందులో పెద్దవాడు దేవలుడు, రెండవ సంతానము విభువు.
* దేవలుడు శరీరము నలుపు వర్ణము కలిగి ఉండుటచే అతనికి అసితుడు అని పేరు కూడా తదుపరి వచ్చింది.
* ఋక్సంహితను దర్శించాడు.

## మహాభారతం
ఆవిధముగా తపస్సు చేస్తున్నధృతరాష్ట్రుడి వద్దకు నారదుడు, **దేవలుడు, పర్వతుడు, మౌంజాయనుడు** అను మహర్షులు వచ్చారు. వారితో **శతాయువు** కూడా వచ్చాడు. కుంతి వారికి అతిథిసత్కారాలు చేసింది. తరువాత వారు ధృతరాష్ట్రుడి వద్దకు వెళ్ళారు. ధృతరాష్ట్రుడు వారికి సంభ్రమంతో నమస్కరించాడు. వారు ధృతరాష్ట్రుడిని ఆశీర్వదించాడు.

## దేవల మహర్షి శాపం
యోऽసౌ గ్రాహః స వై సద్యః పరమాశ్చర్యరూపధృక్
ముక్తో దేవలశాపేన హూహూర్గన్ధర్వసత్తమః

దేవల మహర్షి శాపం వలన హుహు అనే పేరు గల గంధర్వుడు మొసలిగా పుట్టాడు.
## ప్రస్తావన
దేవల మహర్షి నారదుడు, వ్యాసుడు వంటి వారి ద్వారా ఒక గొప్ప అధికారికంగా గుర్తించబడటమే కాకుండా, భగవద్గీతలో అర్జునుడు ద్వారా కూడా దేవల మహర్షి పేరు పేర్కొన బడింది.

సంప్రదాయం ప్రకారం, దేవల మహర్షి పత్తి వస్త్రం నేత నేసిన మొదటి వ్యక్తి, దైవము శివుడుకు ఇచ్చిన వాడు. అప్పటి వరకు
ఎవరయిననూ సరే ఈ సమయంలో వరకు వస్త్రముగా జంతు చర్మం ఉపయోగిస్తూ ఉండే వారు. దేవల మహర్షి ఒకనాడు మహారాజుకు వస్త్రం తీసుకొని వెళ్ళుతున్నప్పుడు, రాక్షసులు గుంపు అతనిని దాడి చేసేందుకు వచ్చింది.

## దేవాంగ పురాణం
దేవాంగ పురాణంలో, దేవాంగ కమ్యూనిటీ యొక్క కుల పురాణం ఉంది. ఇది వారి అవతారం మనిషి దేవల మహర్షి యొక్క జీవితం, అతని ఏడు అవతారాల దేవత (చౌదేద్వారి) తో అనుసరణలు, ఆచారాలు, వ్యవహారాలు (కస్టమ్స్) ; దేవాంగ విభాగం (కమ్యూనిటీ) దక్షిణ భారత రాష్ట్రాల్లో నివసించే వారు కూడా సంప్రదాయకంగా పత్తి నేత వస్త్రం, వస్త్రం వ్యాపారముల్లో నిమగ్నమై ఉన్నారు. ఉత్తర భారత రాష్ట్రాలలో కూడా వారు విడివడిగా ఉన్నారు.

## మూలాలు

వర్గం:హిందూ ఋషులు
ఋచీక మహర్షి

**ఋచీక మహర్షి** ని *రుచికుడు* అని కూడా వ్యవహరింతురు. మిక్కిలి తపోబలసంపన్నుడు. చతుర్వేదాలు యెరింగినవాడు. ధనుర్వేదము ఆసాంతము తెలిసినవాడు. సత్యసంధుడు. 
## వివాహము
ఒక ముసలి బ్రాహ్మణుడు అయిన ఋచీక మహర్షితో భార్య పేరు సత్యవతి (ఋచీకుడి భార్య)కి వివాహం జరిగింది. సత్యవతి (ఋచీకుడి భార్య) తండ్రి గాధి రాజు. గాధి తండ్రి కుశనాభుడు, గాధి కుమారుడు విశ్వామిత్రుడు. ఋచీక మహర్షి దంపతులకు పుట్టిన కుమారుడు జమదగ్ని మహర్షి.

ఋచీక మహర్షి తన వారసుడుగా బ్రాహ్మణ లక్షణాలు కలిగిన ఒక కుమారుడు కావలయునని, అందుకు కావలసిన పవిత్రమైన బలి సమర్పణ (చారు) అతను ఈ లక్ష్యం సాధించడానికి సిద్ధం చేసాడు, ఆ కోరికతో అందుకోసం వలననే అతను దానిని సత్యవతికి ఇచ్చాడు. అతను సత్యవతి తల్లికి కూడా ఆమె అభ్యర్థనను మన్నించి తన వద్ద క్షత్రియ లక్షణాలున్న ఒక కుమారుడు గర్భం కలగడానికి మరొక చారు పాత్ర ఇచ్చాడు. కానీ సత్యవతి తల్లి రహస్యముగా ఆమె తమ చారు మార్పిడి కోసం సత్యవతిని కోరింది. ఈ మార్పిడి ఫలితంగా సత్యవతి తల్లికి, ఒక బ్రాహ్మణ లక్షణాల నాణ్యతగా క్షత్రియ రాజు గాధి కుమారుడుగా విశ్వామిత్రుడు నకు జన్మనివ్వడం ; అలాగే సత్యవతి, క్షత్రియ యొక్క లక్షణాలను కలిగియున్న ఒక బ్రాహ్మణుడుగా పరశురాముడు తండ్రి అయిన జమదగ్నికి జన్మనిచ్చింది.

బ్రహ్మర్షి విశ్వామిత్రుడు, విష్ణువు యొక్క ఆరవ అవతారం అయిన గొప్ప యోధుడు, ఋషి అయిన పరశురాముడు నకు సంబంధించినంత వరకు చాలా బంధుబాంధ్యవం ఉంది.

## పరశురాముని జన్మవృత్తాంతం
thumb|right|200px|పరశురామావతారము
శ్రీమహావిష్ణువు దశావతారములలో **పరశురామావతారము** ఆరవది. త్రేతాయుగము ఆరంభములో జరిగింది. అధికార బల మదాంధులైన క్షత్రియులను శిక్షించిన అవతారమిది. పరశురాముని **భార్గవరాముడు**, **జామదగ్ని** అని కూడా అంటారు.
కుశ వంశానికి చెందిన మహారాజు గాధి. ఒకసారి భృగు వంశానికి చెందిన ఋచీక మహర్షి గాధి దగ్గరికి వెళ్ళి ఆయన కూతురు సత్యవతిని తనకిచ్చి వివాహం చెయ్యమని కోరగా ఆ మహారాజు నున్నటి శరీరం నల్లటి చెవులు గల వెయ్యి గుర్రాలు ఇమ్మని కోరుతాడు. ఋచీకుడు వరుణుని ప్రార్థించి వెయ్యి గుర్రాలు తెచ్చి సత్యవతిని పెళ్ళి చేసుకొన్నాడు. ఇలా జరుగుతుండగా ఒక రోజు సత్యవతి ఋచీకుని దగ్గరకు వచ్చి తనకు, తన తల్లికి పుత్రసంతానం ప్రసాదించమని కోరగా ఋచీకుడు యాగం చేసి విప్రమంత్రపూతం అయిన ఒక హవిస్సు, రాజమంత్రపూతం అయిన ఒక హవిస్సు తయారుచేసి స్నానానికి వెళ్ళతాడు. సత్యవతి ఈ విషయం తెలియక రాజమంత్రపూతమైన హవిస్సు తను తీసుకొని విప్రమంత్రపూతమైన హవిస్సు తల్లికి ఇస్తుంది. ఋచీకునికి సత్యవతి విషయం తెలిపి ప్రాధేయపడగా తనకొడుకు సాత్వికుడిగ ఉండి, మనుమడు ఉగ్రుడు అవుతాడు అని పల్కుతాడు. ఋచీకుని కుమారుడు జమదగ్ని. జమదగ్ని కొడుకు పురుషోత్తమాంశతో జన్మించినవాడు పరశురాముడు. గాధి కొడుకే విశ్వామిత్రుడు. భృగు వంశాను చరితంగా జమదగ్నికి కూడా కోపము మెండు. ఆయన పత్ని రేణుకాదేవి. జమదగ్ని, రేణుకల చిన్న కొడుకు పేరు పరశురాముడు. పరశురాముడు శివుని వద్ద అస్త్రవిద్యలను అభ్యసించి, అజేయ పరాక్రమవంతుడై, ఆయన నుండి అఖండ పరశువు (గండ్ర గొడ్డలి) పొంది, పరశురాముడైనాడు.

## మూలాలు

వర్గం:హిందూ ఋషులు
వర్గం:భృగు వంశము
సత్యవతి (ఋచీకుడి భార్య)

**సత్యవతి** (ఋచీకుడి భార్య) కథ గాధి అనే రాజుతో మొదలవుతుంది. జహ్ను వంశం లేదా కుశిక వంశం రాజు అయిన గాధికి ఒక అందమైన, తెలివైన కుమార్తె సత్యవతి ఉంది.

## వివాహము
ఒకనాడు పని మీద రాజు గారి దగ్గరకు వెళ్ళిన ఋచీక మహర్షి అక్కడ ఉన్న అందాలరాశి సత్యవతిని చూసి పరవశించి, బ్రహ్మచర్యం పాటిస్తూ తపోదీక్షలో ఇంతకాలము ఉన్ననూ, ఆమె సౌందర్యమునకు ముగ్ధుడై, మనసు సత్యవతి యందే లగ్నమొనర్చి, ఆమెనే వివాహమాడ నిశ్చయిచుకొని, తన మనసులోని ఆంతర్యాన్ని గాధికి విశదపరచి, సత్యవతిని తనకిచ్చి వివాహము జరిపించమని కోరతాడు.

## సంతానం
ఒక ముసలి బ్రాహ్మణుడు అయిన ఋచీక మహర్షితో భార్య పేరు సత్యవతి (ఋచీకుడి భార్య) కి వివాహం జరిగింది. సత్యవతి (ఋచీకుడి భార్య) తండ్రి గాధి రాజు. గాధి తండ్రి కుశనాభుడు, గాధి కుమారుడు విశ్వామిత్రుడు. ఋచీక మహర్షి దంపతులకు పుట్టిన కుమారుడు జమదగ్ని మహర్షి.

## విశ్వామిత్రుడు - పరశురాముడు
thumb|right|200px|పరశురామావతారము
శ్రీమహావిష్ణువు దశావతారములలో **పరశురామావతారము** ఆరవది. త్రేతాయుగము ఆరంభములో జరిగింది. అధికార బల మదాంధులైన క్షత్రియులను శిక్షించిన అవతారమిది. పరశురాముని **భార్గవరాముడు**, **జామదగ్ని** అని కూడా అంటారు.
బ్రహ్మర్షి విశ్వామిత్రుడు, విష్ణువు యొక్క ఆరవ అవతారం అయిన గొప్ప యోధుడు, ఋషి అయిన పరశురాముడు నకు సంబంధించినంత వరకు చాలా దగ్గర బంధుబాంధ్యవం ఉంది.

## పరశురాముని జన్మవృత్తాంతం
కుశ వంశానికి చెందిన మహారాజు గాధి. ఒకసారి భృగు వంశానికి చెందిన ఋచీకుడు అనే మహర్షి గాధి దగ్గరికి వెళ్ళి ఆయన కూతురు సత్యవతిని తనకిచ్చి వివాహం చెయ్యమని కోరగా ఆ మహారాజు నున్నటి శరీరం నల్లటి చెవులు గల వెయ్యి గుర్రాలు ఇమ్మని కోరుతాడు. ఋచీకుడు వరుణుని ప్రార్థించి వెయ్యి గుర్రాలు తెచ్చి సత్యవతిని పెళ్ళి చేసుకొన్నాడు. ఇలా జరుగుతుండగా ఒక రోజు సత్యవతి ఋచీకుని దగ్గరకు వచ్చి తనకు, తన తల్లికి పుత్రసంతానం ప్రసాదించమని కోరగా ఉచీకుడు యాగం చేసి విప్రమంత్రపూతం అయిన ఒక హవిస్సు, రాజమంత్రపూతం అయిన ఒక హవిస్సు తయారుచేసి స్నానానికి వెళ్ళతాడు. సత్యవతి ఈ విషయం తెలియక రాజమంత్రపూతమైన హవిస్సు తను తీసుకొని విప్రమంత్రపూతమైన హవిస్సు తల్లికి ఇస్తుంది. ఋచీకునికి సత్యవతి విషయం తెలిపి ప్రాధేయపడగా తనకొడుకు సాత్వికుడిగ ఉండి, మనుమడు ఉగ్రుడు అవుతాడు అని పల్కుతాడు. ఋచీకుని కుమారుడు జమదగ్ని. జమదగ్ని కొడుకు పురుషోత్తమాంశతో జన్మించినవాడు పరశురాముడు. గాధి కొడుకే విశ్వామిత్రుడు. భృగు వంశాను చరితంగా జమదగ్నికి కూడా కోపము మెండు. ఆయన పత్ని రేణుకాదేవి. జమదగ్ని, రేణుకల చిన్న కొడుకు పేరు పరశురాముడు. పరశురాముడు శివుని వద్ద అస్త్రవిద్యలను అభ్యసించి, అజేయ పరాక్రమవంతుడై, ఆయన నుండి అఖండ పరశువు (గండ్ర గొడ్డలి) పొంది, పరశురాముడైనాడు.

## మూలాలు


వర్గం:పురాణాలు
వర్గం:హిందూమతం
వర్గం:భృగు వంశము
రేణుకాదేవి

ప్రసేనజిత్తు అనే ఇక్ష్వాకు వంశము రాజు కూతురు **రేణుకాదేవి**. 
## వివాహము
రేణుకాదేవి భర్త జమదగ్ని.. జమదగ్ని పెరిగి పెద్దవాడైన అతను కఠోర అధ్యయనం, వేదాల మీద పాండిత్యానికి పట్టు సాధించాడు. తదుపరి అతను సౌర రాజవంశం లేదా సూర్యవంశం యొక్క, రాజు ప్రసేనజిత్తు వద్దకు వెళ్ళాడు, వివాహంలో ప్రసేనజిత్తు కుమార్తె రేణుక చేతిని తన చేతిలో పెట్టమని అడిగాడు. తదనంతరం, వారు వివాహం చేసుకున్నారు, జంటకు కలిగిన ఐదుగురు కుమారులను వాసు, విశ్వ వాసు, బృహుధ్యాను, బృహుత్వాకణ్వ, రాంభద్ర తరువాత ఇతనిని పరశురాముడు అని పిలుస్తారు.

## సంతానం
రేణుకాదేవి, జమదగ్ని దంపతులకు అయిదుగురు సంతానం. పెద్ద కుమారుడు రుమణ్వంతుడు, చివరి కుమారుడు పరశురాముడు.

## పరశురాముని జన్మవృత్తాంతం
thumb|right|200px|పరశురామావతారము
శ్రీమహావిష్ణువు దశావతారములలో **పరశురామావతారము** ఆరవది. త్రేతాయుగము ఆరంభములో జరిగింది. అధికార బల మదాంధులైన క్షత్రియులను శిక్షించిన అవతారమిది. పరశురాముని **భార్గవరాముడు**, **జామదగ్ని** అని కూడా అంటారు.
కుశ వంశానికి చెందిన మహారాజు గాధి. ఒకసారి భృగు వంశానికి చెందిన ఋచీకుడు అనే మహర్షి గాధి దగ్గరికి వెళ్ళి ఆయన కూతురు సత్యవతిని తనకిచ్చి వివాహం చెయ్యమని కోరగా ఆ మహారాజు నున్నటి శరీరం నల్లటి చెవులు గల వెయ్యి గుర్రాలు ఇమ్మని కోరుతాడు. ఋచీకుడు వరుణుని ప్రార్థించి వెయ్యి గుర్రాలు తెచ్చి సత్యవతిని పెళ్ళి చేసుకొన్నాడు. ఇలా జరుగుతుండగా ఒక రోజు సత్యవతి ఋచీకుని దగ్గరకు వచ్చి తనకు, తన తల్లికి పుత్రసంతానం ప్రసాదించమని కోరగా ఋచీకుడు యాగం చేసి విప్రమంత్రపూతం అయిన ఒక హవిస్సు, రాజమంత్రపూతం అయిన ఒక హవిస్సు తయారుచేసి స్నానానికి వెళ్ళతాడు. సత్యవతి ఈ విషయం తెలియక రాజమంత్రపూతమైన హవిస్సు తను తీసుకొని విప్రమంత్రపూతమైన హవిస్సు తల్లికి ఇస్తుంది. ఋచీకునికి సత్యవతి విషయం తెలిపి ప్రాధేయపడగా తనకొడుకు సాత్వికుడిగ ఉండి, మనుమడు ఉగ్రుడు అవుతాడు అని పల్కుతాడు. ఋచీకుని కుమారుడు జమదగ్ని. జమదగ్ని కొడుకు పురుషోత్తమాంశతో జన్మించినవాడు పరశురాముడు. గాధి కొడుకే విశ్వామిత్రుడు. భృగు వంశాను చరితంగా జమదగ్నికి కూడా కోపము మెండు. ఆయన పత్ని రేణుకాదేవి. జమదగ్ని, రేణుకల చిన్న కొడుకు పేరు పరశురాముడు. పరశురాముడు శివుని వద్ద అస్త్రవిద్యలను అభ్యసించి, అజేయ పరాక్రమవంతుడై, ఆయన నుండి అఖండ పరశువు (గండ్ర గొడ్డలి) పొంది, పరశురాముడైనాడు.

## రేణుకాదేవి వధ
కాలం ఇలా నడుచుచుండగా ఒకసారి రేణుక నీటి కొరకు చెరువుకు వెళ్తుంది. అక్కడ గంధర్వుల జలకేళి చూస్తూ ఉండటం వల్ల తిరిగి రావడం ఆలస్యమౌతుంది. కోపించిన జమదగ్ని ఆమెను సంహరించవలెనని కొడుకులను ఆదేశిస్తాడు. పెద్దకొడుకులు అందుకు సమ్మతించరు. తల్లిని, సోదరులను సంహరించమని జమదగ్ని పరశురాముని ఆదేశించగా, అతడు తండ్రి చెప్పినట్లే చేస్తాడు. జమదగ్ని సంతోషించి ఏమైనా వరము కోరుకొమ్మనగా పరశురాముడు తల్లిని, సోదరులను బ్రతికించమంటాడు. ఈ విధముగా పరశురాముడు తన తల్లిని సోదరులను తిరిగి బ్రతికించుకొంటాడు.

## జమదగ్ని మరణం
ఒకరోజు పరశురాముడు ఇంట్లోలేని సమయం చూసి, కార్తవీర్యార్జునుని కుమారులు జమదగ్ని తల నరికి మాహిష్మతికి పట్టుకు పొతారు. పరశురాముని తల్లి రేణుక భర్త శవంపై పడి రోదిస్తూ 21 మార్లు గుండెలు బాదుకుంటుంది. పరశురాముడు మాహిష్మతికి పోయి కార్తవీర్యార్జునుని కుమారులులను చంపి జమదగ్ని తలను తెచ్చి మెండానికి అతికించి బ్రతికిస్తాడు.

ఒక గ్రామదేవత. పరశురాముల తల్లి అగు పరాశక్తి అవతారము అయిన రేణుకాదేవిని ఈనామముచే అనేకదేశములయందు పూజింతురు.

## మూలాలు

వర్గం:హిందూ ఋషులు
వర్గం:భృగు వంశము
పూర్వమీమాంస

షడ్దర్శనాలలో ఐదవది మీమాంసా దర్శనం. కర్మకాండకు సంబంధించిన పూర్వ భాగాన్ని వివరిస్తుంది కనుక దీనికి పూర్వమీమాంస అని పేరు వచ్చింది. కాగా, జ్ఞానకాండకు సంబంధించిన ఉత్తర భాగాన్ని (ఉపనిషత్తులను) వివరిస్తుంది కనుక బ్రహ్మసూత్ర దర్శనానికి ఉత్తరమీమాంస అని పేరు వచ్చింది. మీమాంస అంటే వివేచించడం, వితర్కించడం, విచికిత్స చేయడం.

పూర్వమీమాంసా కర్త జైమిని. ఇతడు భారతాన్ని కూడా వ్రాశాడు. దీనిని జైమిని భారతం అంటారు. జైమిని సూత్రాలు కర్మకాండను, యజ్ఞ యాగాలపై విశ్వాసాన్ని పునరుద్ధరించడమే ముఖ్యోద్ధేశ్యంగా రచించబడ్డాయని ఒక అభిప్రాయం. మీమాంసా దర్శనములో 2500 సూత్రాలున్నాయి. ఇవి 12 అధ్యాయాలుగా, 60 పాదాలుగా ఉన్నాయి.

"అథాతో ధర్మజిజ్ఞాసా" అని జైమిని పూర్వమీమాంసా సూత్రాలు ప్రారంభమవుతాయి. అంటే "ఇప్పుడు ధర్మాన్ని గురించి వివేచన చేద్దాము" అని అర్థం. పూర్వమీమాంస ధర్మోద్ధరణకు ఉద్దేశించిన దర్శనం. ధర్మం అంటే వేదధర్మం. అంటే యజ్ఞయాగాది కర్మకాండ. అందుచేత దీనికి కర్మ మీమాంస, ధర్మ మీమాంస అనే పేర్లు కూడా ఉన్నాయి.

యజ్ఞ కర్మకాండకు ఆధారం బ్రాహ్మణాలు. ఏ యజ్ఞాలను ఏ విధంగా చేయాలి, ఏ కర్మలను ఏ క్రమంలో చేయాలి మొదలైన అనేక విషయాలపై సందేహాలు బయలుదేరినప్పుడు వాటిపై వివిధ సందర్భాలలో చర్చలు జరిగేవి. ఆ చర్చలపై ఆధారపడి వాటి సారాంశాన్ని సూత్రాల రూపంలో మీమాంస దర్శనంగా జైమిని క్రోడీకరించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:షడ్దర్శనములు
భృగు వంశము

భృగులు జాతి వారిని, భార్గవులు అని కూడా పిలుస్తారు, హిందూ పురాణాలలో, ఒక పురాతన అగ్ని-పూజారి అయిన భృగువు నకు చెందినవారు. వీరు బ్రహ్మ నుండి జన్మించినట్లు చెబుతారు (బ్రహ్మచే సృష్టించబడిన ప్రాజాపతులలో ఒకరు, సృష్టి యొక్క దేవుడు).

మహర్షి భృగు ( సంస్కృతం : Bhṛgu) ఏడు గొప్ప ఋషులు ఒకరు, సప్తఋషులలో ఒకరు, అనేక ప్రజాపతులలో (సృష్టి యొక్క దూతలు) ఒకరు, బ్రహ్మ (సృష్టి యొక్క దేవుడు) రూపొందించినవారు,  ఊహాత్మక జ్యోతిషశాస్త్రం మొదటి కంపైలర్, జ్యోతిషశాస్త్ర (జ్యోతిషం) క్లాసిక్. భృగు సంహిత రచయిత కూడా, భృగు బ్రహ్మ మొక్క ఒక మానస (మనస్సు-జన్మించిన కుమారుడు) పుత్రుడుగా భావిస్తారు. భార్గవ పేరు యొక్క విశేషణ రూపం, వారి వారసులు సూచించడానికి ఉపయోగిస్తారు, భృగు పాఠశాల కూడా ఉంది.

భృగులు సోమ మొక్కల రసం దేవతలకు అందజేయడం యొక్క ఆచారాన్ని స్థాపించినట్లు చెబుతారు. వీరిలో కొందరు యోధులు, యాజకులు ఉన్నారు. అధర్వణ వేదం, ఋగ్వేదం యొక్క కూర్పుతో భృగులకు దగ్గర సంబంధం ఉంది. అలాగే వత్స, బిడా, అరిష్టసేనా, దైవదాస, శౌనక మర్కండెయలు భృగు వంశానికి చెందినవి. ఈ వంశావళిలోని పురాణాల్లో ప్రస్తావించబడిన ప్రముఖ వ్యక్తులు (ప్రవరములు) : భార్గవ, చ్యవన, ఆప్నావాన, ఔరవ, జమదగ్న్య (జమదగ్ని కుమారుడు), పరశురాముడు మొదలైనవారు. హిందూ సంస్కృతులలో, భృగుని కుమారులలో ఒకరు ప్లానెట్ వీనస్ నకు శుక్ర అని పేరు. శుక్రుడు దైత్య (దైవ ఆరాధకులకు శత్రువులు), దేవస్ (దేవతలు) యొక్క ఆధ్యాత్మిక మార్గదర్శినిగా శుక్ర అయ్యాడు. భృగువుకు మరో కుమారుడు చ్యవన, మను కుమార్తె అరుషిని (సుకన్య అని కూడా పిలుస్తారు) వివాహం చేసుకున్నాడు.

## భృగు వంశావలి
బ్రహ్మ - మానస పుత్రుడు "భృగు మహర్షి"

భృగువు దక్ష ప్రజాపతి పుత్రిక (కుమార్తె ) ఖ్యాతిదేవితో వివాహం జరిగింది. వీరికి ముగ్గురు సంతానం కలిగారు. 1) దాత 2) విధాత 3) శ్రీ మహాలక్ష్మి

1) దాత - అయతి (మేరు పర్వతరాజు)
వారల సంతానం - ప్రాణుండు
ప్రాణుండు: బ్రహ్మ చర్య వ్రత దీక్ష తీస్కొనెను

3) శ్రీ మహాలక్ష్మీ - శ్రీ మహా విష్ణువుకి ఇచ్చి వివాహం చేసిరి

2) విధాత - నియతి (మేరు పర్వతరాజు)
వారల సంతానం -

మృఖండ మహర్షి - మనస్విని (ముద్గల మహర్షి)
వారల సంతానం

మార్కండేయుడు -దూమ్రావతి దేవి (అగ్ని)
వారల సంతానం

శ్రీ మహా విష్ణువు అంశ
భావణారాయణుడు (వేద శీర్షుడు) - భద్రావతి దేవి
(సూర్య పుత్రిక)
వారల సంతానం

101 మంది ఋషి శ్రేష్టులు
(పద్మశాలీ అను బిరాదాంకితులు)

భృగు మహర్షి -పులోమ (కర్థమ ప్రజాపతి)
వారల సంతానం

చ్యవణుడు -1) అర్శిని 2) సుకన్య వారల సంతానం

1) ఔర్వుడు -ప్రమద్వర వారల సంతానం

ఋచిక మహర్షి - సత్యవతి వారల సంతానం

జమదగ్ని మహర్షి - రేణుక దేవి వారల సంతానం

1) కమణ్వత 2) సుశేన 3) వసు 4) విశ్వావసు 5) పరశు రామ (విష్ణువు దశావతారములలో ఒకటి)

భృగు మహర్షి - ఉషనల (ఊర్జ మహా ఋషి)
వారల సంతానం
1) జావంతి 2) సుజన్మద్ 3) శుచి 4) కామ 5) మూర్థ్న 6) తాజ్య 7) వసు 8) ప్రభవ 9) అత్యాయు 10) దక్ష్య 11) ఇతివర 
12) శుక్రాచార్యుడు (దైత్య గురువు, నవ గ్రహములలో ఒకరు)

శుక్రాచార్యుడు -1) గోమతి 2) ఊర్జ సతి 3) జయంతి అను ముగ్గరు భార్యలు వారల సంతానం
1) చండ, అర్క
2) తార్ష్య, వరుచ
3) దేవయాని

పుత్ర పౌత్రాదులచే భృగు వంశము వర్థిల్లెను

## మూలాలు

వర్గం:హిందూమతం
వర్గం:హిందూ ఋషులు
ఏదో ఏదో అన్నది..ఈ మసక వెలుతురు

thumb
**ఏదో ఏదో అన్నది..ఈ మసక వెలుతురు** పాట ముత్యాల ముగ్గు (1975) అను తెలుగు సినిమా లోనిది. ఈ పాటకు ఆరుద్ర గారు సాహిత్యాన్ని అందించగా, కె.వి.మహదేవన్ గారు స్వరపరచగా, వి.రామకృష్ణ గారు ఆలపించగా, శ్రీధర్, సంగీతలు అభినయించారు.

## పాట

**పల్లవి:**

ఏదో ఏదో అన్నది ...ఈ మసక వెలుతురు...

గూటి పడవలో విన్నది.... కొత్త పెళ్ళికూతురు..

ఏదో ఏదో అన్నది ...ఈ మసక వెలుతురు...

గూటి పడవలో విన్నది.... కొత్త పెళ్ళికూతురు..

**చరణం1:**

ఒదిగి ఒదిగి కూర్చుంది బిడియ పడే వయ్యారం....

ముడుచుకునే కొలది మరీ మిడిసిపడే సింగారం

సోయగాల విందులకై వేయి కనులు కావాలి

ఉ ఉ ఉ ఊ... ఉ ఉ ఉ ఊ ఊ.. ..ఏదో ఏదో అన్నది ...ఈ మసక వెలుతురు...

గూటి పడవలో విన్నది.... కొత్త పెళ్ళికూతురు.

**చరణం2:**

నింగిలోని వేలుపులు ఎంత కనికరించారో...

నిన్ను నాకు కానుకగా పిలిచి కలిమినొసగేరు...

పులకరించు మమతలతో పూల పాన్పు వేశారు!

ఉ ఉ ఉ ఊ... ఉ ఉ ఉ ఊ ఊ.. ..ఏదో ఏదో అన్నది ...ఈ మసక వెలుతురు...

గూటి పడవలో విన్నది.... కొత్త పెళ్ళికూతురు....

వర్గం:తెలుగు సినిమా పాటలు
వర్గం:ఆరుద్ర రచించిన పాటలు
వాసుకి సుంకవల్లి

అదే పేరు కలిగి ఉన్న ఇతర వ్యాసాల కొరకు, వాసుకి (అయోమయ నివృత్తి) చూడండి.

**వాసుకి సుంకవల్లి** పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా ఉంగుటూరుకి చెందిన లాయరు. తండ్రి సుంకవల్లి వెంకటరమణ ప్రస్తుత నివాసము హైదరాబాదు. వాసుకి సికిందరాబాదు, ఢిల్లీ, పూనే లలో విద్యాభ్యాసము చేసింది. అమెరికా లోని న్యూ యార్క్ విశ్వవిద్యాలయములో న్యాయ శాస్త్రము అభ్యసించి, ఐక్యరాజ్యసమితి కార్యాలయములో కొంతకాలము ఉద్యోగం చేసింది.

2011లో వాసుకి "మిస్ ఇండియా యూనివర్స్- 2011"గా ఎన్నికయింది. 2011 జూలై 15న ముంబైలో ఆమెకు ఈ పురస్కారం ప్రదానం చేసారు. 5 అడుగుల 8 అంగుళాల వాసుకి 2011 సెప్టెంబరు 12న బ్రెజిల్, సావో పోలోలో జరిగిన "విశ్వసుందరి-2011" పోటీలలో పాల్గొంది.

## విద్య
2002లో పూణే లోని సింబియోసిస్ ఇంటర్నేషనల్ యూనివర్సిటీల్ లా చదవడం కోసం చేరింది. భారతదేశంలో ఉండగా అమె స్థానిక న్యాయవాద సంస్థల్లోను, జాతీయ మానవ హక్కుల కమిషనులోనూ ఇంటర్నుగా పనిచేసింది.

ఢిల్లీలో మేధోహక్కులకు స్ంబంధించిన అంతర్జాతీయ సంస్థలో మేధో హక్కులపై డిప్లొమా చేసింది. ఇక్కడ ఉండగానే ఆఅమె మోడలింగు చెయ్యడమ్మొదలుపెట్టింది. 

2009లో న్యూయార్కు యూనివర్సిటీలో చేరి అంతర్జాతీయ చట్టం, మనవ హక్కులపై ఎల్‌ఎల్‌ఎం డిగ్రీ తీసుకుంది. ఆ తరువాత ఐరాసలోని భారత శాశ్వత రాయబార కార్యాలయంలో రీసెర్చి అసిస్టెంటుగా చేసింది.

## మోడలింగు
2007లో మోడలింగు రంగంలో చేరి రెండేళ్ళ పాటు మోడలుగా పనిచేసింది. నైకే, కిట్ కాట్, వరల్డ్ గోల్డ్ కౌన్సిల్ వంటి సంస్థలకు పనిచేసింది.

## మిస్ యూనివర్స్ 2011
వసుకి 2011 జూలై 15న ముంబైలో మిస్ ఇండియా యూనివర్స్  పురస్కారం అందుకుంది. 2011 సెప్టెంబరు 12న బ్రెజిల్, సావో పోలోలో జరిగిన "విశ్వసుందరి-2011" పోటీలలో పాల్గొంది. అయితే ఆ పోటీల్లో జాతీయ వేషధారణ విభాగంలో ఆమె పాల్గొనలేక పోయింది. ఈ విభాగం కోసం అమె ధరించాల్సిన దుస్తులు బ్రెజిల్ కస్టమ్స్ విభాగంలో చిక్కుకుపోవడంతో ఆమె ఈ పోటీలో పాల్గొనలేక పోయింది. దాంతో ఈ పోటీల్లో ఆమెకు ఏ స్థానమూ అందలేదు.

## మూలాలు


*[[వర్గం:విశ్వ సుందరి విజేతలు]]
[[వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా వ్యక్తులు]]*
న్యాయ దర్శనం

* **న్యాయ దర్శనము** శాస్త్రములకు శాస్త్రమని అర్ధము. దీనికి మరో పేరు తర్కశాస్త్రము. అంత మాత్రము చేత న్యాయ దర్శనమును తర్క శాస్త్రము అని అనరాదు.
* న్యాయ దర్శనము, వైశేషిక దర్శనము అను రెండునూ ఒకనాడు ఒకే దర్శనముగా ఉండెడిది. కాలక్రమేణా రెండు దర్శనములుగా విడిపోయినవి.
* కొందరు ప్రథమ దర్శనము అంటే వైశేషిక దర్శనము మాత్రమే అని, మరికొందరు న్యాయ దర్శనము అను వాదనలు ఉన్ననూ, చివరికి ఏకాభిప్రాయమునకు వచ్చి, వైశేషిక దర్శనము ప్రమేయముల గురించి విపులముగా చెప్పడము జరిగింది.
* తాత్విక సమస్యలపై వాదోపవాదాలకు అవసరమైన నియమ నిబంధనలే న్యాయ దర్శనముగా గౌతమ మహర్షి సూత్రబద్దం చేసాడు. దీనిలో మొత్తం 524 సూత్రాలు ఉన్నాయి.

గౌతముని న్యాయ సూత్రాలు ఇలా ప్రారంభం అవుతాయి.

::ప్రమాణ ప్రమేయ సంశయ ప్రయోజన 
::దృష్టాంత సిద్ధాంతావయవ తర్క నిర్ణయ
::వాద జల్ప వితండాహేత్వాభాసచ్ఛల
::జాతి నిగ్రహ స్థానానాం తత్వజ్ఞానా
::న్నిఃశ్రేయ సాధిగమః
## ప్రమాణములు
* న్యాయ దర్శనం పదహారు పదార్థాలను (షోడశపదార్థములు) తెలుసుకుంటే నిశ్శ్రేయసం (మోక్షం) ప్రాప్తిస్తుందని వాగ్దానం చేస్తుంది. అవి: 
* ప్రమాణం, ప్రమేయం, సంశయం, ప్రయోజనం, దృష్టాంతం, సిద్ధాంతం, అవయవం, తర్కం, నిర్ణయం, వాదం, జల్పం, వితండం, హేత్వాభాసం, ఛలం, జాతి, నిగ్రహ స్థానం.
* ఈ పైన సూచించిన (షోడశపదార్థములు) ప్రమాణములు జ్ఞాన సాధనములు.
## ప్రమేయములు
* ఆత్మ, శరీరము, ఇంద్రియము, అర్థము, బుద్ధి, (జ్ఞానము), మనస్సు, ప్రవృత్తి, దోషము, ప్రేత్య భావము, ఫలము, దుఃఖము, అపవర్గము.
### ఆత్మలు
* (1) ఇచ్చ (కోరిక), (2) ద్వేషము, (3) ప్రయత్నము, (4) సుఖము, (5) దుఃఖము, (6) జ్ఞానము అను ఈ ఆరు ప్రమాణములు అందు *ఆత్మ* ఉన్నది, అందువలన వీటిని *ఆత్మగుణము*లు అని అంటారు.

వర్గం:షడ్దర్శనములు
మీమాంస (అయోమయ నివృత్తి)

* ఉత్తరమీమాంస
* న్యాయ మీమాంస
* పూర్వమీమాంస