open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
శిలాజము

[thumb|200px|Three small [ammonite fossils, each approximately 1.5 cm across.]]
[thumb|right|200px|[Petrified wood. The internal structure of the tree and bark are maintained in the permineralization process.]]

**శిలాజాలు** (ఆంగ్లం: Fossil) పురావస్తు శాస్త్రంలో విశేష ప్రాముఖ్యమున్నవి. *ఫాజిల్* అనే పదం లాటిన్ పదం *ఫాడెరి* (fodere) నుండి ఉద్భవించింది. ప్రకృతి సిద్ధ కారణాల వల్ల, భూమిలో భద్రపరచబడిన ఖచ్ఛితమైన జీవావశేషాలను గాని, వాటి ఆనవళ్ళను గాని శిలాజాలు అని పిలుస్తారు. ఇవి సామాన్యంగా అవక్షేపిత శిలలో మాత్రమే ఏర్పడతాయి.

## శిలాజాలు యేర్పడు విధానం
ఏదైనా ప్రాణి సహజంగానో లేక ప్రకృతిలో సంభవించే ప్రమాదాల వల్లనో మరణించినపుడు భూగర్బంలో కూరుకుపోతుంది. ఈ విధంగా కూరుకుపోయిన ప్రాణి భౌతిక శరీరంపై పనిచేసే పీడన బలాలు భౌతిక శరీరాన్ని శిలగా మార్చుతుంది లేక ఆ భౌతిక శరీరాన్ని అంటిపెట్టి యున్న పదార్థాలపై ప్రాణి భౌతిక చిహ్నాన్ని యేర్పరుస్తుంది. ఈ విధంగా ఏర్పడిన శిలలని లేదా చిహ్నాలను (ముద్రలను) సాధారణంగా శిలాజాలు అంటారు. శిలాజాలు సాధారణంగా త్రవ్వకాలలో లేక భూకంపం వచ్చినపుడు, భూమి లోపల నుండి బయటకు విసిరివేయబడిన పదార్థాలలో కనుగొనబడతాయి. ప్రపంచంలో చెప్పుకోతగ్గ శిలాజ అడవులు యెల్లోస్టోన్ నేషనల్ పార్కు ప్రాంతంలో ఉన్నాయి. ఇవి సుమారు అరవై చదరపు కిలోమీటర్ల విస్తీర్ణం ఆక్రమించి ఉన్నాయి. శాస్త్రవేత్తలు ఆఫ్రికా ఖండంలో రెండు మిలియన్ల సంవత్సరాల కంటే పూర్వపు మానవ శిలాజాల్ని కనుగొన్నారు.

## '''శిలాజాల ప్రాముఖ్యము
* భూమండలంపై జీవుల ఆవిర్భావదశ నుండి నేటి వరకు పుట్టి, పెరిగి, నశించిన అనేక జీవజాతుల ఉనికి, వానిలో సంభవించిన పరిణామ క్రమాన్ని అధ్యయనం చేయడానికి శిలాజాల పరిశీలన వల్లనే సాధ్యమౌతుంది.
* భూమండలంపై వివిధ యుగాల్లో విశిష్టమైన జంతు, వృక్ష జాతులు ఉండేవి. వీటి శిలాజాలు లభించడం వల్ల, ఆ కాలపు శిలల వయస్సును నిర్ణయించడంలో ఇవి ఎంతో ఉపయోగపడతాయి. ఇటువంటి శిలాజాలను "సూచికా శిలాజాలు (:en:Index Fossils)" అంటారు. ఇది భౌమకాలమాన పట్టికలను తయారుచేయడానికి ఉపయోగపడుతుంది.
* శిలాజాల లక్షణాలను బట్టి పురాతన యుగాలలోని శీతోష్ణ పరిస్థితులను తెలుసుకోవచ్చును.
* కొన్ని ప్రత్యేకమైన శిలాజాలను ఆధారంగా పెట్రోలియం, బొగ్గు గనుల ఉనికిని, వాటి విస్తీర్ణతను గణించవచ్చును.'''

## శిలాజాలు-రకాలు
* జీవి యధాతథంగా శిలాజంగా మారడం (Mummification) :
* మంచులో కప్పబడిన శిలాజాలు (Ice embedded Fossils) :
* రెసిన్ లో ఇమిడి ఉండే శిలాజాలు (Resin Fossils)
* జీవుల గట్టిభాగాలు శిలాజంగా మారడం:
* బాహ్యరూప శిలాజాలు: 
** ముద్రలు (Impressions) :
** అచ్చులు (Moulds) :
** పోతలు (Casts or Incrustations) :
* శిలీభవనాలు (Petrifactions) :
* కంప్రెషన్ శిలాజాలు (Compression Fossils) :
* ఖనిజసంబంధ శిలాజాలు (Mineral Fossils) :
* సూక్ష్మ శిలాజాలు (Microfossils)  

## సజీవ శిలాజాలు

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* The Virtual Fossil Museum throughout Time and Evolution 
* Paleoportal, geology and fossils of the United States 
* Palaeos, a multi-authored wiki encyclopedia on the history of life on Earth
* The Fossil Record, a complete listing of the families, orders, class and phyla found in the fossil record
* Bioerosion website, including fossil record
* Fossil record of life in the Coal Age

వర్గం:జీవ శాస్త్రము
వర్గం:భౌతిక శాస్త్రం
నంది ఉత్తమ సినిమా పుస్తకాలు

**నంది ఉత్తమ సినిమాపుస్తకాలు** గెలిచినవారు:
right|thumb|200px|నాటి 101 చిత్రాలు

## మూలాలు

వర్గం:నంది పురస్కారాలు
వర్గం:పుస్తకాలు
వర్గం:సినిమా జాబితాలు
వర్గం:నంది ఉత్తమ చలనచిత్ర పుస్తకాలు
నంది ఉత్తమ సంగీతదర్శకులు

thumb|ఎం.ఎం. కీరవాణి, నంది ఉత్తమ సంగీతదర్శకుడు అవార్డు గ్రహీత 2015
**నంది ఉత్తమ సంగీతదర్శకులు** గెలుపొందినవారు:

వర్గం:నంది పురస్కారాలు
వర్గం:సినిమా జాబితాలు
అబ్బూరి (ఇంటి పేరు)

**అబ్బూరి** తెలుగువారిలో కొందరి ఇంటి పేరు.

## ప్రముఖ వ్యక్తులు
* అబ్బూరి ఛాయాదేవి, తెలుగు కథా రచయిత్రి, స్త్రీవాద రచయిత. 
* అబ్బూరి వరదరాజేశ్వరరావు, తెలుగు రచయిత.
* అబ్బూరి రామకృష్ణారావు, తెలుగు భావకవి, పండితుడు.
* అబ్బూరి వరప్రసాదరావు, నటులు.
* అబ్బూరి గోపాలకృష్ణ, నాటకరంగ ప్రముఖుడు

వర్గం:ఇంటిపేర్లు
రాణి సాయపనేని గోవిందమాంబా దేవి

** పెమ్మసాని గోవిందమ్మ** గండికోటను పాలించిన చివరి పాలకుడు చిన తిమ్మానాయుని సోదరి. గండికోట సంరక్షణకై గోలకొండ సర్దారు మీర్ జుంలా సైన్యముతో తలపడి వీరవిహారము చేసి అబ్దుల్ నబీ అను సేనాధిపతిని వధించి అసువులు బాసిన వీర వనిత. దూపాటిసీమని పాలిస్తున్న సాయపనేని నరసింహనాయుని భార్య. సాయపనేని నర్సింహా నాయుడికి ఒక యుద్ధంలో సంభవించిన అంగ వైకల్యం వల్ల గొవిందమ్మ కొంత కాలం రాజ్యపాలన చేసింది.గోవిందమ్మ పెమ్మసాని వంశంలో జన్మించింది. గొవిందమ్మ పాలన అమోగం. ఈమె తన పేరిట గొవిందమ్మపేట అనే పట్టణం నిర్మించారు.

## గండికోట

గండికోట ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని వైఎస్ఆర్ జిల్లా జమ్మలమడుగు తాలూకాలో పెన్నా నది ఒడ్డున గల ఒక దుర్గం. దట్టమైన అడవుల మధ్య ఎంతటి బలమైన శతృవు దాడినైనా ఎదుర్కొనడానికి ఈ కోట అనువుగా ఉంటుంది.

## చిన తిమ్మానాయుడు

గండికోట రాజుల పరంపరలో చివరి వాడు చిన తిమ్మానాయుడు. మహా యోధుడు. ఈతని చెల్లెలు గోవిందమ్మ. విజయనగర రాజులకు సామంతులుగా నున్న శాయపనేని నాయకులు వంశమునకు చెందిన నరసింహ నాయుడు గోవిందమ్మ భర్త.

## యుద్ధము

మీర్ జుంలా అను పారశీకుడు గోలకొండ సుల్తాను అబ్దుల్లా కుతుబ్ షా ప్రాపకము సంపాదించి దర్బారులో వజీరు స్థానానికి ఎదిగాడు. గోలకొండ దర్బారులో మంత్రిగానున్న పొదిలి లింగన్న ప్రోద్బలముతో సా.శ. 1650లో పెద్ద సైన్యముతో మీర్ జుంలా గండికోటపై దండెత్తాడు. పలు దినములుగా భీకర యుద్ధము జరిగినను కోట వశముకాలేదు. గండికోట అప్పగించినచో గుత్తి దుర్గమునకు అధిపతి చేస్తానని జుంలా బేరసారాలు చేశాడు. కాని తిమ్మా నాయుడు అంగీకరించలేదు. వేలాది యోధులు కోటను పరిరక్షిస్తూ ఫ్రెంచ్ ఫిరంగుల దాడిలో మరణించారు. తిమ్మానాయుని బావమరిది నరసింహ నాయుడు వీరోచితముగా పోరాడుతూ కోట సంరక్షణ గావిస్తూ అసువులు బాశాడు.

## పోరాటము

చిన తిమ్మానాయుని చెల్లెలు గోవిందమ్మ సతీసహగమనము చేయకుండా, అన్న వారిస్తున్నా వినకుండా కాసెగట్టి, అశ్వారూఢయై తురుష్క, ఫ్రెంచ్ సైనికులతో తలపడింది. భర్త మరణమునకు కారకుడైన అబ్దుల్ నబీ అను వానిని వెదికి వేటాడి సంహరిస్తుంది. అదే సమయములో నబీ వేసిన కత్తి వేటుకు కూలి వీరమరణము పొందింది. కోటలో వందలాది స్త్రీలు అగ్నిప్రవేశము చేస్తారు. ఎండు మిరపకాయలు పోగులుగా పోసి నిప్పుబెట్టి ఆందులో దూకుతారు. హతాశుడైన చినతిమ్మ రాయబారమునకు తలొగ్గక తప్పలేదు. గండికోటకు బదులుగా గుత్తి కోటను అప్పగించుట ఒప్పందము. కోట బయటకు వచ్చిన నాయునికి పొదిలి లింగన్న కుతంత్రముతో విషము ఇప్పిస్తాడు. అదే సమయములో గుత్తికోటకు బదులు హనుమనగుత్తి అను చిన్న గ్రామానికి అధిపతినిచేస్తూ ఫర్మాను ఇవ్వబడింది. మోసము తెలుసుకున్న చినతిమ్మ ఫర్మాను చింపివేసి బాలుడైన కొడుకు పిన్నయ్యను బంధువులకప్పగించి రాజ్యము దాటిస్తాడు. నాయునికి విషప్రభావము వల్ల మరణము ప్రాప్తించింది.

గండికోట సంరక్షణకై కత్తిబట్టి వీరోచితముగా పోరాడి అసువులు బాసిన వీర వనిత గోవిందమ్మ. తెలుగు చరిత్ర పుటల కెక్కని అభాగ్యురాలు కూడా.

## మూలాలు

వర్గం:వీర వనితలు
వర్గం:మహారాణులు
వర్గం:కడప జిల్లా చారిత్రిక వ్యక్తులు
రామన్ మెగసెసే పురస్కారం

**రామన్ మెగసెసే పురస్కారం,** న్యూయార్కుకు చెందిన రాక్ ఫెల్లర్ సహోదరులు ఫిలిప్పీన్స్ ప్రభుత్వ సహకారంతో ఏర్పాటు చేసిన ఒక పురస్కారం. ఫిలిప్పీన్స్ దేశపు మాజీ అధ్యక్షుడైన రామన్ మెగసెసే జ్ఞాపకార్థం దీనిని 1957లో ఏర్పాటు చేశారు. ఇది తరచూ "ఆసియా ఖండపు నోబెల్ బహుమతి"గా అభివర్ణించబడుతుంది. ప్రతి సంవత్సరం రామన్ మెగసెసే ఫౌండేషన్ తమతమ రంగాల్లో అత్యుత్తమ ప్రతిభ కనబరిచిన ఆసియా దేశపు వ్యక్తులకు ఈ అవార్డును ప్రధానం చేస్తుంటుంది.

## చరిత్ర
1957 మే లో, రామన్ మెగసెసే అవార్డ్ ఫౌండేషన్ వ్యవస్థాపక బోర్డ్ ఆఫ్ ట్రస్టీలకు ఏడుగురు ప్రముఖ ఫిలిపినోలు పేరు పెట్టారు. ఈ అవార్డుల కార్యక్రమాన్ని అమలు చేసే లాభాపేక్ష లేని సంస్థ. తరువాత, ధర్మకర్తలమండలి వైవిధ్యభరితంగా మారింది. ఆసియా ఖండం, బయటి ద్వీపాల నుండి ప్రముఖ ఆసియన్‌లను చేర్చుకుంది. రామన్ మెగసెసే అవార్డ్ ఫౌండేషన్ వారి సంబంధిత రంగాలలో రాణిస్తున్న ఆసియా వ్యక్తులకు ఈ అవార్టు బహుమతిని అందజేస్తుంది.

## అవార్డు వర్గాలు
జాతి, మతం, లింగం లేదా జాతీయతతో సంబంధం లేకుండా ఆసియాలోని వ్యక్తులు, సంస్థలను ఈ అవార్డు గుర్తించి, గౌరవిస్తుంది, వారు తమ రంగాలలో ప్రత్యేకతను సాధించినవారు, ప్రజల గుర్తింపును ఆశించకుండా ఇతరులకు ఉదారంగా సహాయం చేస్తారు.

అవార్డులు ఆరు విభాగాలలో ఇవ్వబడ్డాయి, వీటిలో ఐదు 2009లో నిలిపివేయబడ్డాయి:

* ప్రభుత్వ సేవ (1958–2008)
* పబ్లిక్ సర్వీస్ (1958–2008)
* కమ్యూనిటీ లీడర్‌షిప్ (1958–2008)
* జర్నలిజం, లిటరేచర్, క్రియేటివ్ కమ్యూనికేషన్ ఆర్ట్స్ (1958–2008)
* శాంతి, అంతర్జాతీయ అవగాహన (1958–2008)
* అత్యుత్తమ నాయకత్వం (2001 నుండి)

## ప్రభుత్వ సేవ (1958–2008)
కార్యనిర్వాహక, న్యాయ, శాసన లేదా సైనిక శాఖతో సహా ప్రభుత్వంలోని ఏ శాఖలోనైనా ప్రజా ప్రయోజనాల కోసం అత్యుత్తమ సేవలను గుర్తించడం.

### ప్రజా సేవ (1958–2008)
ప్రజా శ్రేయస్సు కోసం ఒక ప్రైవేట్ పౌరుడు చేసిన అత్యుత్తమ సేవలను గుర్తించడం.

### కమ్యూనిటీ నాయకత్వం (1958–2008)
వెనుకబడిన వర్గాలకు పూర్తి అవకాశాలు, మెరుగైన జీవితాన్ని అందించడంలో సహాయం చేయడంలో సమాజ నాయకత్వాన్ని గుర్తించడం.

### జర్నలిజం, సాహిత్యం, సృజనాత్మక కమ్యూనికేషన్ కళలు (1958–2008)
ప్రభావవంతమైన రచన, ప్రచురణ లేదా ఫోటోగ్రఫీ లేదా రేడియో, టెలివిజన్, సినిమా లేదా ప్రదర్శన కళల వినియోగాన్ని ప్రజా శ్రేయస్సు కోసం ఒక శక్తిగా గుర్తించడం.

### శాంతి, అంతర్జాతీయ అవగాహన (1958–2008)

### దేశాలలో, అంతటా స్థిరమైన అభివృద్ధికి పునాదులుగా స్నేహం, సహనం, శాంతి, సంఘీభావం పురోగతికి చేసిన సహకారాన్ని గుర్తించడం.

### అత్యవసర నాయకత్వం (2001–ప్రస్తుతం)
నలభై సంవత్సరాలు లేదా అంతకంటే తక్కువ వయస్సు ఉన్న వ్యక్తిని, అతని లేదా ఆమె సమాజంలో సామాజిక మార్పు సమస్యలపై అత్యుత్తమ కృషి చేసినందుకు, కానీ ఈ సంఘం వెలుపల ఇంకా విస్తృతంగా గుర్తింపు పొందని నాయకత్వం కోసం గుర్తించడం.

### వర్గీకరించబడలేదు (2009–ప్రస్తుతం)

## ఇవి కూడా చూడండి
* రామన్ మెగసెసే పురస్కార గ్రహీతలు

## మూలాలు

వర్గం:రామన్ మెగసెసే పురస్కారం
వర్గం:పురస్కారాలు
వర్గం:ఆంగ్ల పదాలు గల వ్యాసాలు
చంద్రశేఖర్ (అయోమయ నివృత్తి)

*చంద్రశేఖర్ సింగ్, ఒకనాటి భారత ప్రధాన మంత్రి.
*చంద్రశేఖర వేంకట రామన్, భారత నోబెల్ బహుమతి గ్రహీత.
*సంకురాత్రి చంద్రశేఖర్, సామాజిక సేవకులు.
*చంద్రశేఖర్ అజాద్, భారత స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు.
*సుబ్రహ్మణ్య చంద్రశేఖర్, భారత ఖగోళ శాస్త్రవేత్త.
*చంద్రశేఖర్ భగవత్, భారత క్రికెట్ క్రీడాకారుడు.
*చంద్రశేఖర్ గడ్కారి, భారత క్రికెట్ క్రీడాకారుడు.
*శ్రీపతి చంద్రశేఖర్
*మంగళంపల్లి చంద్రశేఖర్, స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు.
*మరగతం చంద్రశేఖర్ మహిళా పార్లమెంటు సభ్యులు.
*ఫన్ డాక్టర్ చంద్రశేఖర్ ప్రముఖ ధ్వన్యకుకరణ నిపుణులు.
*కె.ఎస్. చంద్రశేఖర్, తెలుగు సినిమా సంగీత దర్శకుడు
సంకురాత్రి చంద్రశేఖర్

**సంకురాత్రి చంద్రశేఖర్** ప్రముఖ శాస్త్రవేత్త, సంఘ సేవకుడు. కాకినాడలో సంకురాత్రి ఫౌండేషన్, శ్రీ కిరణ్ కంటి ఆసుపత్రి వ్యవస్థాపకుడు.ఆయనకు భారత ప్రభుత్వం 2023లో పద్మశ్రీ అవార్డును ప్రకటించగా, ఆయన ఆ అవార్డును రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము చేతులమీదుగా 2023 మార్చి 22న అందుకున్నాడు.

## విద్య, ఉద్యోగం
చంద్రశేఖర్ ప్రాథమిక విద్య రాజమండ్రిలో చదువుకున్నాడు. ఆంధ్రా విశ్వవిద్యాలయంలో ఎం.ఎస్సీ. చేసి ఉన్నత విద్య కోసం 1967లో కెనడా వెళ్ళాడు. జీవశాసత్రం లో పి.హెచ్.డి. చేసి కెనడా ఆరోగ్యశాఖలో చేరాడు. 

## దుర్ఘటన
1985 జూన్ 23న ఉగ్రవాదులు పేల్చివేసిన కనిష్క విమానంలోలో ఆయన భార్య మంజరి, కుమార్తె శారద, కుమారుడు శ్రీ కిరణ్ లను పోగొట్టుకున్నాడు. ఈ దుర్ఘటన తరువాత గంపెడు దుఃఖంతో 1988లో కాకినాడ తిరిగి వచ్చాడు. ఆ తరువాత శారద విద్యాలయంలో 1200 మందికి విద్యాదానం చేశాడు. 1993లో శ్రీ కిరణ్ నేత్ర విజ్ఞాన సంస్థను ప్రారంభించాడు. ఇంచుమించు 13 లక్షల మందికి ఉచితంగా నేత్ర చికిత్స చేశాడు.

ఉన్నత విలువలతో సామాజిక సేవలో నిమగ్నమైన ఆయనను సీ.ఎన్.ఎన్. హీరోగా ఎన్నికయ్యాడు. 

## మూలాలు

*కాకినాడ న్యూస్ లైన్ ద్వారా సాక్షి పత్రికలో ఆగష్టు16, 2008 నాడు ప్రచురించబడిన వ్యాసం ఆధారంగా.

## బయటి లింకులు
*సంకురాత్రి ఫౌండేషన్ అధికారిక వెబ్ సైటు.
*సీ.ఎన్.ఎన్.వార్తలలో సంకురాత్రి గురించి.

వర్గం:తెలుగువారు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
ఉంగరము

[right|thumb|200px|Finger rings worn by [Mary Nevill, Baroness Dacre, 1559.]]

**ఉంగరము** (ఆంగ్లం Ring) చేతికి పెట్టుకొనే ఒక విధమైన ఆభరణం.

ఉంగరాలు సాధారణంగా చేతి వేళ్ళకు గాని కాలి వేళ్ళకు గాని పెట్టుకుంటారు. కాని ఇలాంటి కొన్ని ఆభరణాలను దండకు పెట్టుకుంటే వాటిని దండవంకీ అంటారు. 
## తయారీ
ఉంగరాలను గుండ్రంగా వేలు కొలత ప్రకారం తయారు చేస్తారు, వేలు పైభాగానికి వచ్చేలా రాళ్ళు పొదగడం, పేర్లు చెక్కడం, దేవుడి బొమ్మలు చేయడం లాంటివి చేస్తారు. ఇవి గాజుతో గాని, బంగారం, వెండి, రాగి వంటి లోహాలతో గాని తయారుచేస్తారు.

## ఉంగరాలలో రకాలు
[thumb|right|ప్రాచీనమైన [పెళ్ళి ఉంగరం.]]
ఉంగరము స్త్రీలే కాకుండా పురుషులు కూడా ధరించే ఆభరణము. రాశుల, నక్షత్రాలను అనుసరించి కొన్ని రకాల ఉంగరాలను ధరించుట భారతీయుల అలవాటు. కొన్ని ఉంగరాలకు ముత్యాలు, వజ్రాలు, పగడాలు మొదలైన ఖరీదైన రత్నాలను పొదిగి ఉపయోగిస్తారు. పాశ్చాత్య దేశీయులు వివాహ శుభకార్యంలో ఉంగరాలు మార్చుకోవడం అతి ముఖ్యమైన కార్యం. భారతీయ సాంప్రదాయంలో తాళిబొట్టు కట్టడం ఎంత పవిత్రమైనదో వారికి ఉంగరం మార్చుకోవడం అంత ప్రసిద్ధమైనది. ఉంగరాలలో కొన్ని రకాలు
*పెళ్ళి ఉంగరం
*ప్రధానం ఉంగరం
*వజ్రపుటుంగరం
*నవరత్నాల ఉంగరం. రకాలు
వజ్రము
పగడము
గోమేధకము
thumbnail|రాజి

వర్గం:ఆభరణాలు
ముక్కుపుడక

**ముక్కుపుడక** లేదా **ముక్కెర** ఒక విధమైన ముక్కుకు ధరించే ఆభరణము. ముక్కుపుడక ధరించడం సంపంగిలాంటి ముక్కుకు కొత్త వింత అందాన్ని ఇస్తుంది. దీనిని ఎక్కువగాస్త్రీలు ధరిస్తారు. అనేక ప్రాంతాలలో ముక్కుపుడక పెళ్ళి అలంకారాలలోనే ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది.

ముక్కెరను తమిళంలో మూక్కుత్తి, హిందీలో నాత్ లేదా నాథురి, బీహారీలో లాంగ్ అని పిలుస్తారు. 

## పురాణాలు
ముక్కుపుడక అంటే మహిళలకు ఎంత మక్కువో తెలియాలంటే పురాణాలలోని ఎన్నో ఉదాహరణలు ఇవ్వచ్చు.
భామాకలాపంలో ఒకసారి సత్యభామ చెలికత్తెను శ్రీకృష్ణుని వద్దకు రాయబారం కోసం వెళ్ళమంటుంది. ఎన్ని లంచాలు ఇస్తానన్నా, ఎన్ని నగలు ఇస్తానన్నా వెళ్లనంటుంది. విసిగిన సత్య చివరకు అసలు నీకేం కావాలో చెప్పవే అని అడిగితే సత్యభామ ముక్కున ఉన్న ముక్కెర కావాలంటుంది. అది ఇవ్వగానే లంకెబెందెలు దొరికినంత సంతోషమ్గో శ్రీకృష్ణుని వద్దకు వెళ్ళి రాయబారం నడుపుతుంది.

హిందూ దేవతలు అందరికీ ముక్కెర తప్పకుండా ఉంటుంది. బెజవాడ కృష్ణానది పొంగి కనకదుర్గమ్మ ముక్కెరను తాకితే భూమి మీద ఎవ్వరూ మిగలరని పోతులూరి వీరబ్రహ్మేంద్రస్వామి గారు కాలజ్ఞానంలో చెబుతారు. 

## సాంప్రదాయం
అలంకారంగా స్థిరపడిన ముక్కెరను మేనమామ లేదా కాబోయే భర్త మాత్రమే బహూకరించడం అనేది ప్రాచీన కాలంనుంచీ వస్తున్న సాంప్రదాయం. బయటి వాళ్ళెవరైనా ఇవ్వజూపితే అది చాలా తప్పు. ఒకవేళ వాళ్ళనుంచి తీసుకున్నారు అంటే వాళ్ళు దేవదాసీలై ఉంటారు. ఎందుకంటే ఇది భర్త ప్రేమకు గుర్తు. అందుకే 'మగని ప్రేమకే గుర్తు మగువ ముక్కుపుడక' అన్నాడో కవి. తాళిబొట్టు మాదిరిగానే వివాహసమయంలో ధరించిన ముక్కుపుడకను జీవితాంతం తీయరు కొందరు. అది ఉన్నంతకాలం భర్త క్షేమంగా ఉంటాడన్నది వారి నమ్మకం. అందుకే దీన్ని సౌభాగ్యానికి సంకేతంగా చెబుతారు.

భార్య పెట్టుకున్న ముక్కుపుడక బరువు, సైజు, డిజైన్ భర్త ఆర్థిక స్తోమతను తెలిపేవిగా ఉండేవి. రాజుల వంశానికి చెందిన మహిళల ఆభరణాల్లో ఒకటి నుండి 17 వరకు వివిధ రత్నాలు ఉన్న ముక్కుపుడకలు ఎన్నో ఉండేవి.

పూర్వకాలంలో ఏడేళ్ళ వయసులోనే ముక్కు కుట్టించి బంగారుతీగ చుట్టించేవారు. పెరిగిన తర్వాత దాన్ని తీసి రాళ్ళు పొదిగిన పుడకలు పెట్టేవారు. ఎంత పేదవారైనా దీనిని మాత్రం బంగారంతోనే చేయించుకుంటారు. దక్షిణ భారతదేశంలో దీన్ని ఎక్కువగా కుడివైపు పెడితే, ఉత్తరాదిన మాత్రం ఎడమవైపు పెడుతుంటారు. ఈ ప్రస్తుతకాలంలో కూడా పెద్ద ముత్యపు ముక్కెరను మరాఠీ మహిళలు చాలా ఇష్టంగా ధరిస్తారు. కొందరిలో ఇది దాదాపు గడ్డం వరకు వస్తుంది. ఇప్పటికీ కొందరు ఆదివాసులలో పెద్దవైన బులాకీలు వాడతారు.

## అధునిక ఫ్యాషన్
ఇప్పుడు పెళ్ళికాని అమ్మాయిలు కూడా ముక్కెరను ఇష్టంగా ధరిస్తున్నారు. బంగారు పుడక నుంచి వజ్రపు ముక్కుపుడక వరకూ, రింగులు కూడా ధరించడం ఫ్యాషన్ గా మారింది. దానితో సెలబ్రిటీల నుండి సామాన్యుల వరకూ అందరూ దీనిని ఇష్టంగా ధరిస్తున్నారు. ప్రముఖ క్రీడాకారిణి సానియా మిర్జా దీనిని మార్చకుండా ధరిస్తుంది. ప్రపంచ సుందరి పోటీల్లో వజ్రపు ముక్కుపుడకతో ఐశ్వర్యా రాయ్ అందరినీ ముగ్ధుల్నిచేసింది.

వర్గం:ఆభరణాలు
వర్గం:హిందూ సాంప్రదాయాలు
గొలుసు

thumbnail|లోహపు గొలుసు|245x245px**గొలుసు** (ఆంగ్లం chain) ఒక విధమైన గృహోపకరణము, ఆభరణము. ఇవి సాధారణంగా బలంగా ఉండే లోహాలతో తయారుచేస్తారు.  లోగపు లింకు చైన్ 225 బి.సి నుండి ఉపయోగించారు. 

## రకాలు-ఉపయోగాలు
* కొన్ని పెద్ద జంతువులను కట్టి ఉంచడానికి ఇనుప గొలుసులు ఉపయోగిస్తారు.
* ఓడలను ప్రవాహంలో కదలకుండా నీటిలో తేలుతూ ఉంచడానికి ఉపయోగించే లంగరు బలమైన ఇనుప గొలుసులతో నీటిలో క్రిందకి పోతుంది.
* సన్నని బంగారం, వెండి లేదా ప్లాటినం గొలుసులు మెడలో ఆభరణాలుగా ఉపయోగిస్తారు. కొందరు వీటికి లాకెట్లు వ్రేలాడదీస్తారు.
* సైకిల్ లేదా మోటారు వాహనాలను నడిపించడానికి ఒక ప్రత్యేకమైన లింకులున్న గొలుసులు ఉపయోగిస్తారు. వీటిలో వ్యక్తి ఉపయోగించే శక్తి పెడల్ నుండి చక్రం త్రిప్పడానికి సాయపడాలి.
*

## చిత్రమాలిక

దస్త్రం:Silent_chain.jpg|సైలెంట్ చైన్
దస్త్రం:Rope_chain.jpg|త్రాడు గొలుసు
దస్త్రం:Twisted_link_chain.jpg|లింకు చైన్
దస్త్రం:Wheat_chain.jpg|వీట్ చైన్
దస్త్రం:Single-jack-chain.jpg|సింగిల్ జాక్ చైన్
దస్త్రం:Double_jack_chain.jpg|డబుల్ జాక్ చైన్
దస్త్రం:Studlink_chain_link.jpg|స్టడ్ లింకు చైన్
దస్త్రం:Ladder_link_chain.jpg|లాడర్ లింకు చైన్
దస్త్రం:Foxtail_chain.jpg|ఫాక్స్ టైల్ చైన్
దస్త్రం:Singapore_chain.jpg|సింగపూరు చైన్
దస్త్రం:Rolo_chain.jpg|రోలో చైన్
దస్త్రం:BikeChain.png|బైక్ చైన్


## మూలాలు

వర్గం:ఆభరణాలు
వర్గం:గృహోపకరణాలు
శ్రీహరి

[thumb|'''శ్రీహరి''' లేదా '''శ్రీ హరి''' అనగా హిందూ దేవదేవుడైన [విష్ణువు.]]
**శ్రీహరి** లేదా **శ్రీ హరి** అనగా హిందూ దేవదేవుడైన విష్ణువు.

**శ్రీహరి** పేరుతో ప్రసిద్ధులైన కొందరు వ్యక్తులు:
*శ్రీహరి (నటుడు) తెలుగు సినిమా నటుడు.
*కడియం శ్రీహరి, రాజకీయ నాయకుడు.
*గుడిపూడి శ్రీహరి, రిపోర్టర్.

**శ్రీహరి** పేరుతో కొన్ని ప్రదేశాలు:
*శ్రీహరికోట, నెల్లూరు జిల్లాలోని ఒక తీరప్రాంతపు ద్వీపము.
సంతకము

**సంతకము** (from లాటిన్ *signare*, "sign") ఒక వ్యక్తి చేతితో వ్రాసిన స్వంత పేరు లేదా పేరు సూచిక మరేదైనా వ్రాత. ఇవి సామాన్యంగా ఆ వ్యక్తికి చెందిన న్యాయ సంబంధమైన పత్రాలపై గుర్తింపుకోసం చేస్తారు. కొన్ని రకాల సృజనాతజ్మకమైన పనుల మీద కూడా కొందరు సంతకాలు చేస్తారు. ఉదాహరణకు చిత్రలేఖకులకు సంబంధించిన చిత్రాలపైన, లేదా శిల్పాలపైన ఈ విధంగా వ్రాయడం కొందరికి అలవాటు. సంతకం చేసిన వ్యక్తి "సంతకందారుడు". ఒక వ్యక్తి సంతకం చేయడం అంటే ఆ వ్యక్తి దేనిపైన సంతకం చేశాడో దానిని సృష్టించాడని గాని లేదా ఆమోదించాడని గాని లేదా ప్రత్యక్ష సాక్షిగా ఉన్నాడని గాని భావన జనిస్తుంది.

## సంతకం విధానాలు, ఉద్దేశ్యాలు

సాధారణంగా సంతకం చేయడం అనేది సాక్ష్యానికి సూచికా ఉంది. సంతకం చేయడం ద్వారా జరిగే పనులు

# ఒక డాక్యుమెంట్ నిజమైనదని నిర్ధారించడం.
# ఆ డాక్యుమెంటులో ఉన్న విషయం సంతకందారు ఆమోదించాడని చెప్పడం. 

ఒక కంట్రాక్టు డాక్యుమెంట్‌లో రెండు పార్టీలు సంకం చేయడం ద్వారా ఆ కంట్రాక్టు ఒప్పుకుంటున్నారని మాత్రమే కాకుండా అందులోని విషయాలు అన్నీ పరిశీలించి ఆమోదించారని సంతకం ద్వారా తెలియబరచారనుకోవచ్చును. అందుకే సంతకం డాక్యుమెంట్ చివరిలో చేస్తారు. మొదటిలో కాదు.

చట్టబద్ధమైన డాక్యుమెంట్లు చాలా దేశాలలో ఒక పబ్లిక్ నోటరీ సమక్షంలో సంతకం చేయించి రికార్డు చేయబడతాయి. ఇలా చేయడం వలన ఆ డాక్యుమెంట్లకు చట్టపరంగా విశ్వసనీయత లభిస్తుంది. అక్షర జ్ఞానం లేని వ్యక్తి అక్షరాస్యుడైన మరొక వ్యక్తి సమక్షంలో (సాక్ష్యంగా) డాక్యుమెంట్ మీద ఏదో ఒక "గుర్తు" (often an "X" but occasionally a personalized symbol) పెట్టడం జరుగుతుంది. ఇది ఆ వ్యక్తి వ్యక్తిగతంగా ఆ డాక్యుమెంటుకు బాధ్యత తీసుకొన్నట్లు తెలియజేయడానికి అన్నమాట. కొన్ని దేశాలలో నిరక్షరాస్యుడైన వ్యక్తి వ్రేలి ముద్ర వేయడం జరుగుతుంది. ఈ వ్రేలి ముద్రకూడా మరొక అక్షరాస్యుడైన సాక్షి సంతకంతో ధ్రువీకరింపబడాలి.

ప్రసిద్ధులైన వ్యక్తుల సంతకాలు ఆటోగ్రాఫ్‌లుగా సేకరిస్తారు. ఇది ఒక డాక్యుమెంట్ నిర్ధారణకు కాకుండా ఒక జ్ఞాపికగా భావిస్తారు.

## ఆధునిక సాంకేతికత
వ్యక్తుల సంతకాలను యాంత్రికంగా "ముద్రించే" పరికరాలను ఆటోపెన్‌లు అంటారు. చాలా ఎక్కువ సంఖ్యలో సంతకాలు చేసే అవసరాలున్న ప్రముఖులు - ఉదా: సినీతారలు, సెలబ్రిటీలు, దేశాధినేతలు, కంపెనీ ప్రధానాధికారులు - ఇలాంటి పరికరాలను వాడుతారు. అమెరికాలో కాంగ్రెస్ ప్రతినిధులు తమ సంతకాలను ట్రూ టైప్ ఫాంటు (True Type Font)లుగా రూపొందించుకొంటున్నారు. అనేక పత్రాలలో సంతకాలను ముద్రించడానికి ఇది అనువుగా ఉంటుంది.

పాశ్చాత్య సంస్కృతి ప్రభావం వల్ల ఇంత సాధారణమైన "సంతకం" అనే భావన కొన్ని భాషలకు చెందిన వ్యవహారాలలో చలామణి కావడంలేదు. అంటే ఒక డాక్యుమెంటుపై పేరు వ్రాయడం అంటే "వ్యక్తిగతమైన పూచీతో సంతకం పెట్టడం" అన్న విశేషమైన ప్రాధాన్యత వారు ఇవ్వరు. వారి పద్ధతిలో డాక్యుమెంటు క్రింద పేరు వ్రాయడం అంటే మిగిలిన వ్రాతలో ఒక భాగమే. చైనా భాష, జపాన్ భాష, కొరియా భాష ఈ కోవలోకి వస్తాయి. వారి పద్ధతిలో పేరుకు చెందిన ఒక ముద్ర (seal) వాడుతారు. జపాన్ భాషలో సంతకం సూచించడం కోసం మామూలు లిపికి బదులుగా *tensho* లిపి వాడుతారు. 

ఎలక్ట్రానిక్ యుగంలో సంతకాన్ని సూచించడానికి క్రొత్త విధానాలు రూపు దిద్దుకొంటున్నాయి. ఇ-మెయిల్, చర్చ సమూహం వంట వాటిలో ఒక వ్యక్తి సంతకాన్ని సూచించడానికి ప్రత్యేకమైన క్యారెక్టర్లు, బొమ్మలు, పదాలు, మాటలు, వాక్యాలు వంటివి వాడడం జరుగుతున్నది. వీటిలో కొన్నింటిని ASCII art అని అంటారు. ఇవే కాకుండా క్రొత్త సాంకేతికతలో ఎలక్ట్రానిక్ సంతకాలు (electronic signatures), డిజిటల్ సంతకాలు (digital signatures) వాడుతున్నారు. ఇవి మామూలుగా కంటికి కనిపించవు.

## ఇవి కూడా చూడండి
* ఆటోగ్రాఫ్

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

వర్గం:జీవమాపనాలు
వర్గం:వ్యక్తిగత గుర్తింపు పత్రములు
ఆభరణాలు

**ఆభరణాలు** లేదా **నగలు** (ఫ్రెంచ్ Joaillerie, స్పానిష్ Joyería, ఆంగ్లం Jewelry, జర్మన్ Schmuck) మానవులు అందంగా అలంకరించుకోవడానికి ఉపయోగించే వస్తువులు.

## వివిధ ఆభరణాలు
* కిరీటము
* ఉంగరం
* గొలుసు, నెక్లెస్
* రాగిడి
* పతకం
* వడ్డాణం : లేదా **ఒడ్డాణము** (Belly chain) నడుముకు తొడిగే ఒక రకమైన ఆభరణము.

* పట్టీలు : ఆడవాళ్ళు కాళ్లకు ధరించే ఒక రకమైన నగ ! ఎక్కువగా వెండితో చేసిన పట్టీలు ధరిస్తారు. పట్టీ అంటే సాధారణంగా అతుకు అనే అర్ధంలో కూడా వాడుతారు.
* చెవిపోగు, చెవియాకు లేదా చెవ్వాకు
* జూకాలు
* నాగరం
* ముక్కుపుడక, నత్తు, అడ్డుకమ్మి
* జడపాళీ
* పాపిటబిళ్ళ, సూర్యుడు, చంద్రుడు
* జడగంటలు : ఇవి జడ చివర భాగంలో ధరించే వేలాడుతున్న ఆభరణము.

* గాజులు
* దండవంకీ : ఇది దండచేయికి ధరించే ఆభరణము. ఇవి సాధారణంగా బంగారంతో తయారుచేస్తారు. కొన్నింటికి విలువైన రత్నాలు అతికిస్తారు. కొన్ని నాగుపాము ఆకారంలో చేస్తే మరికొన్ని సన్నని పట్టీ లాగా ఉండి వదులు చేసుకోవడానికి వీలుగా అమర్చబడి ఉంటుంది. ఎక్కువమంది దీనిని రవిక చేతులకుండే పట్టు అంచులు పైకి వచ్చేటట్లు ధరిస్తారు.

* కాసులపేరు : ఇది సాధారణంగా కాసులు వరుసగా పేర్చినట్లుగా ఉండి గొలుసు మాదిరిగా తయారుచేసి మెడలో హారంగా ధరిస్తారు. 
* అందెలు: **అందె** (**anklet**, ankle chain, or ankle bracelet) ఒక విధమైన కాలి ఆభరణము. వీటిని ప్రాచీనకాలం నుండి ఈజిప్టు, భారతదేశాలలో స్త్రీలు ధరిస్తున్నారు. భారత సాంప్రదాయ నృత్యాలైన భరతనాట్యం, కూచిపూడి లలో అందెలు తప్పనిసరిగా ధరించి నర్తించవలసివస్తుంది.thumb|right|150x150px
* గజ్జెలు
* మెట్టెలు
* చంద్రవంక
* కడియం: కడియాన్ని కాళ్ళకు, చేతులకు కూడా వేసుకుంటారు. చేతులకు వేసుకునే వాటిని చేతి కడియాలు, కాళ్ళకు వేసుకునే వాటిని కాళ్ళ కడియాలు అని అంటారు. గతంలో ఈ కడియాలను స్త్రీలే కాక పురుషులు కూడా ధరించేవారు. రాగితో చేసిన కడియాలు ఆరోగ్య రీత్యా కూడా చాలా మంది ధరిస్తారు. కొన్ని ప్రాంతాలలో వీటిని కంకణాలు అని కూడా అంటారు. కానీ చేతికి వేసుకునే వాటినే కంకణాలు అని అంటారు.
* చెంపసరాలు
* చామంతిపువ్వు
## ఏడు వారాల నగలు
ప్రధాన వ్యాసం ఏడు వారాల నగలు
*ఆదివారం - కెంపులు 
*సోమవారం - ముత్యాలు
*మంగళవారం - పగడాలు
*బుధవారం - పచ్చలు
*గురువారం - కనకపుష్యరాగం
*శుక్రవారం - వజ్రాలు
*శనివారం - ఇంద్రనీలమణులు

వర్గం:ఆభరణాలు
వర్గం:అలంకరణ
వర్గం:అలంకరణ సామగ్రి
నందకం

thumb|270x270px|తన కుడి చేతిలో కత్తిని పట్టుకున్నవిష్ణు రూపం|alt=
**నందకం** అంటే శ్రీమహావిష్ణువు చేతిలో ఉండే కత్తి. అన్నమయ్య దీని అంశచే జన్మించాడని పురాణాలు చెబుతున్నాయి. మహా విష్ణువు శ్రీకృష్ణావతారంలో ఉన్నపుడు రుక్మిణిను అపహరించి తెచ్చి పెళ్ళిచేసుకుంటాడు.అప్పుడు వాళ్ళను రుక్మిణి అన్న రుక్మి అడ్డుకుంటాడు. వారిద్దరి మధ్య యుద్ధం కూడా జరుగుతుంది. అన్నను చంపడానికి రుక్మిణి ఒప్పుకోదు. రుక్మి విల్లమ్ములు నాశనం చేసేదాకా ఇతర ఆయుధాలు వాడతాడు. యుద్ధం చివరి దశలో శ్రీకృష్ణుడు ఈ కత్తిని ఉపయోగించి రుక్మికి శిరోముండనం చేయిస్తాడు. మీసాలు గొరిగిస్తాడు. అలా చేస్తే శత్రువు ఓడిపోయినట్లే లెక్క.

## నిర్మాణ శాస్త్రంలో
thumb|318x318px|నందకం
విష్ణువును సాధారణంగా నాలుగు చేతులు కలిగిన విగ్రహంగా చూపడం పరిపాటి. ఒక చేతిలో పాంచజన్యం (శంఖం), రెండో చేతిలో సుదర్శన చక్రం, మూడో చేతిలో పద్మం, నాలుగో చేతిలో కౌమోదకం (గద) ఉంటాయి. ఎనిమిది లేదా పదహారు చేతులు కలిగిన రూపాల్లో ఒక చేతిలో కత్తి ఉన్నట్లు చూపిస్తారు. కానీ కత్తి చేతిలో ఉన్న రూపం అంత ఎక్కువగా కనిపించదు. గుప్తుల కాలం (సా. శ. 320–550) నుంచి ఎక్కువగా కనిపిస్తూ ఉంది. 

హిందూ పురాణాల్లో విష్ణువు ఒక్కో ఆయుధం ఎలా సంపాదించడనడానికి విస్తృతమైన కథనాలు ఉన్నా, కత్తి మాత్రం ఎలా సంపాదించడనడానికి ఎలాంటి కథనాలు లేవు. రామాయణంలో మాత్రం రాముడి వర్ణనలో చూచాయగా కనిపిస్తుంది.

విష్ణు సహస్ర నామాల్లో నందకం రెండు సార్లు కనిపిస్తుంది. ఒక మంత్రంలో విష్ణువును శంఖం, నందకం, చక్రం ధరించినవాడిగా కీర్తిస్తుంది. 994 వ నామం నందకి (నందకం ధరించిన వాడు).

ఉత్తర ప్రదేశ్ లోని దియోఘర్ లో గుప్తుల కాలానికి చెందిన ఒక ఫలకం మీద శేషశాయియైన విష్ణువు, దాని పక్కనే కత్తి పట్టుకుని నిలుచుని ఉన్న ఒక యువకుడి రూపంలో నందకుడిని చూపించారు. ఆయుధ పురుషుడు విష్ణు ఆయుధాలను మధు కైటబుల మీదకు ఎత్తిచూపుతున్నట్లు ఉంటుంది. మహాబలిపురం లోని మషిషాసుర మర్దిని మండపంలో కూడా నందకుడిని ఒక ఆయుధ పురుషుడిగా చిత్రీకరించి ఉన్నది.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:దేవతల ఆయుధాలు
లంగరు

**లంగరు** ఓడలను నీటి ప్రవాహంలో కదలకుండా ఉంచడానికి ఉపయోగించే సాధనము. లంగర్లు సాధారణంగా లోహంతో తయారవుతాయి. అవి సముద్రపు అడుగుభాగాన్ని (సముద్రగర్భం) పట్టుకునేలా తయారు చేస్తారు. లంగర్లలో రెండు ప్రధాన రకాలు ఉన్నాయి: తాత్కాలిక, శాశ్వత లంగర్లు. శాశ్వత లంగరును మూరింగ్ బ్లాక్ అని పిలుస్తారు. ఇది సులభంగా తరలించబడదు. ఒక తాత్కాలిక లంగరును తరలించవచ్చు. దీనిని పడవలో తీసుకువెళతారు. ప్రజలు లంగర్ల గురించి మాట్లాడేటప్పుడు, వారు సాధారణంగా తాత్కాలిక లంగర్లు గురించి ఆలోచిస్తారు.ఒక లంగరు దాని బరువు లేదా ఆకారం ద్వారా పనిచేస్తుంది. తాత్కాలిక లంగర్లకు ఆకారం, డిజైన్ చాలా ముఖ్యం. యాంకర్లు గాలి, ఆటుపోట్లను నిరోధించాలి. తరంగాల పైకి క్రిందికి కదలికను కూడా నిరోధించాలి.

## చరిత్ర
పురాతన లంగర్లు కేవలం రాళ్ళు, చాలా రాతి లంగర్లు చాలా కాలం క్రితం నుండి కనుగొనబడ్డాయి. అనేక ఆధునిక మూరింగ్‌లు ఇప్పటికీ పెద్ద రాతిని మూరింగ్ బ్లాక్‌గా ఉపయోగిస్తున్నాయి.

## తాత్కాలిక లంగర్ల రూపకల్పన
లంగర్ల భాగాలను వివరించడానికి ఆంగ్ల భాష అనేక ప్రత్యేక పదాలను ఉపయోగిస్తుంది. దీనికి కారణం ఇంగ్లాండ్ గొప్ప సముద్ర, నావికా చరిత్రను కలిగి ఉంది. కాబట్టి భాష పడవ, ఓడ పరిభాషకు పెద్ద సంఖ్యలో పదాలను ఇస్తుంది.ఒక ఆధునిక తాత్కాలిక లంగరు సాధారణంగా షాంక్ అని పిలువబడే మధ్య పట్టీని కలిగి ఉంటుంది, ఇది ఒక చదునైన ఉపరితలంతో జతచేయబడుతుంది (సాంప్రదాయకంగా ఫ్లూక్ అని పిలుస్తారు) ఇది సముద్రతీరాన్ని కలిగి ఉంటుంది. షాంక్ ఫ్లూక్‌ను కలిసే ప్రదేశాన్ని క్రౌన్ అంటారు, షాంక్‌ను సాధారణంగా రింగ్ లేదా సంకెళ్ళతో అమర్చారు, దానిని రైడ్ (కేబుల్, గొలుసు లేదా తాడు పడవకు యాంకర్‌లో చేరడం) తో జతచేయాలి. కొంతమంది పాత లంగర్లు షాంక్ స్టాక్‌కు జతచేయబడ్డారు, ఇది లంగరును సముద్రతీరంలో పడేటప్పుడు ఒక నిర్దిష్ట మార్గంలో ఉంచే బార్. పాత లంగరుకు తరచుగా "స్టాక్డ్" లేదా "స్టాక్ లెస్" లంగర్లు అని పేరు పెట్టారు.

## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు

* "Ultimate Holding Power" - Anchor Test from Yachting Monthly December 2006
* "Holding Power" - 14 Anchors Tested from SAIL magazine October 2006
* Lightship anchors 
* About the Manson Supreme Anchor — Article discussing problems with copies of genuine anchor types
* A Process of Evolution — An essay on boat anchors by New Zealand boatbuilder, offshore cruiser, & consultant Peter Smith
* http://www.petersmith.net.nz/boat-anchors/anchoring-in-2007.php- Article on anchoring from Coastguard Member's Handbook 2007
వర్గం:ఓడలు
లక్ష్మీ సెహగల్

**కెప్టెన్ లక్ష్మీ సెహగల్** (జ: అక్టోబర్ 24, 1914) ప్రముఖ సంఘసేవకురాలు, రాజ్యసభ సభ్యురాలు. ఈమె భారత రాష్ట్రపతి పదవికి పోటీ చేసిన తొలి మహిళ.ఈమె తండ్రి స్వామినాథన్ మద్రాసులో ప్రముఖ న్యాయవాది. తల్లి ఎ.వి.అమ్ము కుట్టి సామాజిక సేవా కార్యకర్త. చిన్నతనంలోనే సెహగల్ విదేశీ వస్తు బహిష్కరణ, మధ్యనిషేధం వంటి జాతీయ పోరాటాలలో పాల్గొన్నారు.1938 లో మద్రాసు వైద్య కళాశాలలో ఎం.బి., బి.ఎస్. గైనకాలజీ పూర్తయిన తరువాత 1940లో సింగపూర్ వెళ్ళి, అక్కడ భారతీయ నిరుపేదల వాడలో వైద్యశాల స్థాపించి, స్థానికంగా ఉన్న భారతీయ కార్మికులకు సేవలందించారు. అక్కడే నేతాజీ సుభాష్ చంద్రబోస్ ప్రసంగాలకు ప్రభావితురాలై స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో ‘ఆజాద్ హింద్ ఫౌజ్ ’ మహిళాదళాల్లో చేరి, క్యాప్టెన్ హోదా పొంది, డాక్టర్‌గా వైద్యసేవలు కూడా అందచేశారు.ఆయన స్థాపించిన ఇండియన్ నేషనల్ ఆర్మీ ఆధ్వర్యంలోని ఝాన్సీ రెజిమెంట్ కు ప్రాతినిధ్యం వహించారు.లక్ష్మీ సెహగల్ 1947లో లాహోర్ కు చెందిన కర్నల్ ప్రేమ్ కుమార్ సెహగల్ ను లాహోర్‌లో వివాహం చేసుకొని కాన్పూర్ లో స్థిరపడి కాన్పూర్ ప్రజలకు వైద్యసేవలందించారు.స్వాతంత్ర్యానంతరం ఆల్ ఇండియా డెమొక్రటిక్ ఉమెన్స్ అసోషియేషన్ (ఐద్వా) ఉపాధ్యక్షురాలిగా వివిధ స్థాయిలలో సమాజ సేవకు అంకితమయ్యారు.1971లో, సీపీఎం తరఫున లక్ష్మీ సెహ్‌గల్ రాజ్యసభ సభ్యురాలిగా ఎన్నికయ్యారు. 1998లో ఈమెకు పద్మ విభూషణ్ పురస్కారం ప్రదానం చేయబడింది.2002లో జరిగిన రాష్ట్రపతి ఎన్నికల్లో ఆమె వామపక్షాల మద్దతుతో బరిలోకి దిగారు. (ఆ ఎన్నికల్లో అబ్దుల్ కలామ్ రాష్ట్రపతిగా ఎన్నికయ్యారు.) 97 సంవత్సరాల వయసులో లక్ష్మీ సెహ్‌గల్ 2012, జూలై 23న కాన్పూర్‌లో మరణించారు.

## బయటి లింకులు
* Lakshmi Sehgal: A life of struggle and sacrifice - by Sambhavika Sharma
* Rediff interview 2002

వర్గం:చెన్నై వ్యక్తులు
వర్గం:పద్మవిభూషణ పురస్కారం పొందిన మహిళలు
వర్గం:1914 జననాలు
వర్గం:భారత పార్లమెంటు సభ్యులు
వర్గం:2012 మరణాలు
వర్గం:తమిళనాడు మహిళా స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
1778

**1778** గ్రెగోరియన్‌ కాలెండరు యొక్క మామూలు సంవత్సరము.

## సంఘటనలు

* జనవరి 18 &#x2013; కెప్టెన్ జేమ్స్ కుక్, హెచ్‌ఎంఎస్ *రిజల్యూషన్,* హెచ్‌ఎంఎస్ *డిస్కవరీ* ఓడలపై మూడవ సముద్రయానం: పసిఫిక్ మహాసముద్రం యొక్క హవాయి దీవులలో మొదట ఓహు తరువాత కాయైని చూసాడు. వీటికి అతను *శాండ్‌విచ్ దీవుల*ని పేరు పెట్టాడు 
* జూన్ &#x2013; ఆంగ్లో-ఫ్రెంచ్ యుద్ధం (1778–83) ప్రారంభమైంది. 
* జూలై 10 &#x2013; ఫ్రాన్స్‌కు చెందిన లూయిస్ XVI గ్రేట్ బ్రిటన్ రాజ్యంపై యుద్ధం ప్రకటించాడు.
* నవంబర్ 26: హవాయి దీవులలోని మౌయిలో అడుగుపెట్టిన మొదటి యూరోపియన్ కెప్టెన్ జేమ్స్ కుక్ అయ్యాడు.

## జననాలు
thumb|కిత్తూరు చెన్నమ్మ
* అక్టోబరు 23: కిత్తూరు చెన్నమ్మ బ్రిటిషు ఈస్టు ఇండియా కంపెనీ పాలనాకాలంలో, కన్నడ దేశానికి చెందిన కిత్తూరు అనే చిన్నరాజ్యానికి రాణి. (మ. 1829)
* డిసెంబర్ 17: సర్ హంఫ్రీ డేవీ, రసాయన శాస్త్రవేత్త. (మ.1829)

## మరణాలు

* మే 30: వోల్టెయిర్**, ** ఫ్రెంచ్ రచయిత, తత్వవేత్త. (జ. 1694)
* జూలై 2: జాన్ జాక్విస్ రూసో 18వ శతాబ్దం విజ్ఞానకాలానికి చెందిన ఒక ప్రసిద్ధ తత్వవేత్త, రచయిత. (జ. 1712)
* ఆగస్టు 11: గోపికాబాయి, పూనా సమీపంలోని వైకు చెందిన మరాఠా నేత. (జ. 1724)
* జనవరి 10: **కరోలస్ లిన్నేయస్** లేదా **కార్ల్ లిన్నేయస్** స్వీడన్ జీవ శాస్త్రవేత్త, వైద్యుడు (జ. 1707) 

## పురస్కారాలు

*
చేతివాటం

**చేతివాటం** (ఆంగ్లం: **Handedness**) అనేది మానవులలో సున్నితమైన పనులు చేయడంలో కుడి, ఎడమ చేతుల మధ్య వ్యత్యాసం ఉండడం. కుడి చేతితో పనులు సులువుగా చేసుకొనే వారిని కుడి చేతివాటం కలవాడు అంటారు. అలాగే ఎడమ చేతితో చేసుకొనే వారిని ఎడమ చేతివాటం వాడు అంటారు. చాలా తక్కువమంది రెండు చేతులతో ఒకే విధంగా పనిచేసుకోగలవారుంటారు. వారిని సవ్యసాచి అంటారు. అయితే ఒక వ్యక్తి ఏ చేతివాటం కలవాడో తెలుసుకోవడానికి సాధారణంగా వారు ఏ చేతితో రాస్తారో అనేదాని మీద నిర్ణయిస్తారు.

## చేతివాటాలు-రకాలు
* *[[కుడి చేతివాటం]]* చాలా సాధారణం. వీరు కుడి చేతితో సునాయాసంగా పనిచేయగలరు. 
* *[[ఎడమ చేతివాటం]]* కొద్ది మందిలో కనిపిస్తుంది. వీరు ఎడమ చేతితో సునాయాసంగా పనిచేయగలరు. ఒక అంచనా ప్రకారం ఇంచుమించు 8-15% మంది ప్రపంచ జనాభాలో ఎడమ చేతివాటం కనిపిస్తుంది.
* *[[మిశ్రమ చేతివాటం]]* కలవారు కొన్ని పనులు ఎడమ చేతితోను మరికొన్ని పనులు కుడి చేతితోను చేయడానికి అలవాటు పడతారు. 
* *[[సవ్యసాచిత్వం]]* చాలా అరుదైనది. వీరు ఎంత సున్నితమైన పనైనా రెండు చేతులతో ఒకే ప్రావీణ్యతతో చేయగలుగుతారు. భారత పురాణాలలో అర్జునుడు సవ్యసాచిగా పేర్కొంటారు.

## ఎడమ చేతివాటం ఉన్న ప్రముఖులు
*అబ్రహమ్ లింకన్
*చార్లీ చాప్లిన్
*ప్రిన్స్ చార్లెస్
*మేరీ క్యూరీ
*లియోనార్డో డావిన్సీ
*అమితాబ్ బచ్చన్
*మార్లిన్ మన్రో
*ఏంజిలీనా జోలి
*సచిన్ టెండుల్కర్

## మూలాలు
పాట్నా

**పాట్నా** బీహార్ రాజధాని నగరం. దీని ప్రాచీన నామం *[[పాటలీపుత్ర]]*. ప్రస్తుతం ఈ నగరం గంగానది దక్షిణ తీరాన కేంద్రీకృతమై ఉంది. ఇదే నగరంలో కోసీ, సోన్, గండక, పున్‌పున్ అనే నదులు కూడా ఉన్నాయి. 25 కి.మీ పొడవు 9 నుంచి 10 కిమీ వెడల్పు ఉంది. భారతదేశంలో అత్యంత ఎక్కువ జనాభా కలిగిన నగరాల్లో 14వ స్థానంలో ఉంది.

పాట్నా చాలా కాలం నుంచి నిరంతరంగా ప్రజలు నివసిస్తున్నటువంటి నగరంగా పేరు గాంచింది.
## చరిత్ర

పూర్వం ఒకప్పుడు *పుత్రుడు* అనే ఒక రాజు, ఆయన భార్య *పాటలి* కలిసి ఈ నగరాన్ని నిర్మించినట్లు తెలుస్తున్నది.
పూర్వ కాలంలో ఇది హర్యంక, నందులు, మౌర్య వంశం, సుంగ వంశం, గుప్తులు, పాల వంశస్థులు, సూరి వంశస్థులు పరిపాలించిన మగధ దేశపు రాజధాని. అంతే కాకుండా ఈ నగరం అనేక కళలకు, విజ్ఞానాన్ని పంచడంలో కూడా మేటిగా విలసిల్లింది. మౌర్యుని కాలంలో ఇక్కడ సుమారు నాలుగు లక్షల మంది ప్రజలు నివసించేవారు. ప్రాచీన నగరం ఇప్పుడు ప్రముఖ వాణిజ్య కేంద్రంగా భాసిల్లుతోంది.

హిందూ, బౌద్ధ, జైన తీర్థయాత్రా స్థలాలైన వైశాలి, రాజ్‌గిర్, నలంద, బుద్ధగయ, పావాపూరి మొదలైన ప్రదేశాలు పాట్నాకు అతి సమీపంలోనే ఉన్నాయి. పాట్నా సిక్కులకు కూడా పవిత్రమైన నగరమే. 10వ సిక్కు గురువైన తక్త్ పాట్నా సాహిబ్ ఇక్కడే జన్మించాడు.
## విద్యా సంస్థలు
* అఖిల భారత వైద్య విజ్ఞాన సంస్థ, పాట్నా

## దేవాలయాలు

* మహావీర్ మందిరం

## ప్రముఖులు

* గంగా శరణ్ సింగ్

## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు

వర్గం:బీహార్
వర్గం:భారతదేశం లోని రాజధాని నగరాలు
వర్గం:బీహార్ నగరాలు పట్టణాలు
బెర్లిన్ గోడ

thumb|251px|right|View in 1986 from the west side of graffiti art on the wall's infamous "death strip"
**బెర్లిన్ గోడ** (Berlin Wall) జర్మనీ రాజధాని బెర్లిన్లో ప్రసిద్ధిగాంచిన గోడ. ఇది రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం తరువాత తూర్పు, పశ్చిమ జర్మనీలను వేరుచేస్తూ నిర్మించబడింది. దీనిని *ఐరన్ కర్టన్* అని కూడా పిలుస్తారు. యుద్ధంలో జర్మనీ ఓడిపోయిన తర్వాత అమెరికా, రష్యాలు దాన్ని రెండు భాగాలు చేశాయి. రష్యా ఆధిపత్యంలో తూర్పు జర్మనీ, అమెరికా ఆధిపత్యంలో పశ్చిమ జర్మనీ ఉండేవి. రెండింటికీ అడ్డుగా ఈ గోడ నిర్మాణం ఆగష్టు 13, 1961 ప్రారంభమైనది. జర్మనీలు రెండు విలీనం కావడం వలన 1989లో దీనిని కూల్చారు.

ఈ మధ్యకాలంలో ఇంచుమించు 136 మంది గోడను దాటడానికి ప్రయత్నించి మరణించారు. వీరిలో ఎక్కువమంది తూర్పు జర్మనీ ప్రభుత్వ రక్షకులచే కాల్చిచంపబడ్డారు.

జర్మనీ దేశాలు రెండూ ఏకమైతున్నాయని తీర్మానించిన రోజు 1989 నవంబరు 9, ఒక పండుగ రోజులాగా జరుపుకున్నారు. తరువాతి కాలంలో ఈ గోడను నెమ్మదిగా చిన్న చిన్న భాగాలు ప్రజలే తొలగించడం మొదలుపెట్టారు. మిగిలిన భాగాన్ని ప్రభుత్వ యంత్రాంగం తొలగించింది.

బెర్లిన్ గోడ తొలగింపుతో జర్ననీ విలీనం 1990 అక్టోబరు 3 లో పూర్తయింది.

## మూలాలు

వర్గం:జర్మనీ చరిత్ర
వర్గం:ప్రసిద్ధ కుడ్యములు
ఘంట స్తంభం

right|250px
**గంట స్తంభం** లేదా **ఘంట స్తంభం** ఒక విధమైన నిర్మాణం. దీనిలో ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ గంటలు ఎత్తుగా కట్టిన స్తంభం వంటి నిర్మాణం మీద బిగిస్తారు. ఇవి చర్చిలో సాధారణ భాగం. పూర్వ కాలంలో రాజులు తమ పాలనకు చిహ్నంగా గంట స్థంభాలు నిర్మించేవారు. లండన్ నగరంలోని బిగ్ బెన్, ఆంధ్రప్రదేశ్ లో విజయనగరంలో గంట స్థంభం ఉదాహరణలు. దీనిని ఆంగ్లంలో కాంపనైన్ అంటారు. ఇది ఇటాలియన్ పదం "*campanile"* నుండి ఉత్పత్తి అయినది. దీనిలో *campana* అనగా "గంట" అనీ, ఈ స్థంబాన్ని గంటస్థంబమనీ పిలుస్తారు.  కొన్ని సంప్రదాయాలలో ఈ గంట స్థంబాన్ని "బెల్ఫ్రే" అని పిలుస్తారు.

ప్రపంచంలో 113.2 మీటర్లు (371 అడుగులు) ఎత్తు గల అతి పెద్ద గంటస్థంబం  మోర్టెగ్లిఆయో బెల్ టవర్. ఇది ఇటలీ లోని ప్రియూలీ వెనెజ్లా జియూలియా ప్రాంతంలో ఉంది. 

## అవసరం

దస్త్రం:Elizabeth Tower 2014-09-21 205MP.jpg|1959 లో పూర్తి అయిన లండన్ లోని ఎలిజిబెత్ టవర్ 
దస్త్రం:Moscow SpasskayaTower D22.jpg|ఐరోపా లో అతి పురాతనమైన 1491 లో నిర్మించిన స్పాస్స్కయ టావర్
దస్త్రం:2016 Putti fountain in Piazza dei Miracoli (Pisa) 01.jpg|ఇటలీలోని పీసా టవర్ 
దస్త్రం:Venezia - Panorama 010, Campanile San Marco.jpg|వెన్నిసు లోని సెయింట్ మార్క్స్ కాంపనైల్ 
దూరంగా ఉన్న ప్రజలు వినడానికి వీలుగా టవర్ లోని గంటలు మోగుతాయి. అదే విధంగా చర్చి గంటలు ఆరాధకులకు మతపరమైన సేవకోసం చర్చికి వెళ్ళేందుకు సమయాన్ని సూచిస్తాయి. చర్చిలలో ప్రార్థనా సమయాన్ని కూడా సూచిస్తాయి. వివాహం, లేదా అంత్యక్రియల సందర్భంలో కూడా వాటికి మోగిస్తారు. మతపరమైన సంప్రదాయాలలో, చర్చిల ప్రార్థనా విధానాలలో ప్రజలకు సమాచారాన్నందించే సాధనాలుగా ఉపయోగపడుతున్నాయి. 

## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు

* Belfries of Belgium and France, UNESCO World Heritage Centre entry
* Les Beffrois - France, Belgique, Pays-Bas, blog describing several bell towers (in French)
* All Saints Bell Tower

వర్గం:కట్టడాలు
జడ

200px|thumb|right|Inverted French Braid
**జడ**, **జెడ** లేదా **జట,** తల వెంట్రుకలను ఒక పద్ధతిలో అమర్చుకొనే పద్ధతి. కొంతమంది స్త్రీలు ఒకటే జడ వేసుకుంటే ముఖ్యంగా పిల్లలు రెండు జడలు వేసుకుంటారు. యోగుల శిరోజాలు జడలు కట్టి ఉంటుంది. అందువలన వీరిని జడధారి అంటారు.
## భాషా విశేషాలు
తెలుగు భాషలో జట, జడ పదానికి వివిధ ప్రయోగాలున్నాయి.

## ఆభరణాలు
జడకు ప్రత్యేకంగా చేసుకొనే అలంకరణలలో ముఖ్యమైనవి ఆభరణాలు. వీటిలో జడపాళీ (నాగరం), జడగంటలు, చామంతిపువ్వు, పాపిటబిళ్ళ, చెంపసరాలు ముఖ్యమైనవి. వీటిలో జడ మొత్తం అంతా పైనుండి క్రిందవరకు అందంగా చేస్తుంది. వీనికి కెంపులు, పచ్చలు, వజ్రాలు పొదిగేవారు. తల వెనుకభాగంలో జడ పైభాగంలో చామంతిపువ్వు, తమలపాకులూ సూర్యచంద్రుల్లా అమరితే, పాపిటబిళ్ళ ముందు నుండి వెనుక వరకు పాపిటంతా కప్పుతుంది. ముందున, మధ్యలో కూడా చిన్న బిళ్ళలుంటాయి. జడ చివరలో 1-3 గంటల వంటి జడగంటలు తప్పనిసరిగా జోడీగా ఉండాల్సిందే మరి.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:శిరోజాలంకరణ
వర్గం:శిరోజాలు
వర్గం:అలంకరణ
చెవిపోగు

**చెవిపోగు** వెలుపలి చెవికి కుట్టించుకొనే ఒక విధమైన ఆభరణము. ఇవి ఎక్కువగా స్త్రీలు చెవి తమ్మికి ధరిస్తారు. కొన్ని చెవిపోగులు వేలాడుతున్న చిన్న గొలుసు మాదిరిగా గాని లేదా రింగు మాదిరిగా ఉంటాయి.తెలుగు సంప్రదాయంలో మొదటి సారిగా చెవి కుట్టించుకోవడం ఒక శుభకార్యం (కర్ణ భూషణ)లాగా చేస్తారు. సాధారణంగా పుట్టిన శిశువుకు మొదటిసారిగా కేశఖండన (తలనీలాలు తీయడం) చేసేటప్పుడు దీనిని కూడా కలిపి చేస్తారు.

## ఎక్కడ కుట్టించాలి
భారతదేశంలో ఎక్కువగా చెవి తమ్మెకి ధరిస్తారు. కాని పాశ్చాత్యులు వీటిని చాలా ప్రదేశాలలో కుట్టించుకొంటున్నారు.
Earrings in a fair in India 02.jpg
Pair of Earrings in a fair in India.jpg
Earrings in a fair in India 03.jpg


వర్గం:ఆభరణాలు

## ఆరోగ్య ప్రమాదాలు

సాధారణంగా చెవి కుట్టించుకోవడానికీ ఒకసారి వాడి పడేసే, స్టెరిలైజ్ చేసిన బోలుగా ఉండే సూదులు వాడకం వల్ల కణజాలానికి గాయం, బ్యాక్టీరియా ఇన్ఫెక్షన్ సంక్రమించే అవకాశాలు రెండింటినీ తగ్గిస్తుందని, ఇదే సురక్షితమైన పద్దతని నిపుణులు వెల్లడిస్తున్నారు. ఈ పద్ధతినే అందరు ఆచరించాలని వాళ్ళు పేర్కొన్నారు (చిన్న పిల్లలకు ఇది అలా ఉండకపోవచ్చు). ఏదైనా ఇన్వాసివ్ ప్రక్రియ మాదిరిగానే, హెపటైటిస్, ఎయిడ్స్ వంటి రక్తం ద్వారా సంక్రమించే వ్యాధికారకాల వంటివి రాకుండా ఈ పద్ధతి వల్ల ఎటువంటి ప్రమాదం జరగదు అని వారు పేర్కొన్నారు. చెవి కొట్టించుకోవడం లేదా టాటూ వేయడం ద్వారా ఎయిడ్స్ఎయిడ్స్ వ్యాపించినట్లు ఎప్పుడూ నమోదు కానప్పటికీ, హెపటైటిస్ వ్యాపించిన సందర్భాలు ఉన్నాయి.

సాంప్రదాయికంగా చెవి కుట్టడంలో సాధారణంగా కొన్ని చిన్న ఆరోగ్య ప్రమాదాలు ఉన్నాయి. సరైన పద్ధతులు, పరిశుభ్రమైన విధానాలను ఎంచుకోవడం వల్ల వీటిని తగ్గించవచ్చు. ఒక అధ్యయనం ప్రకారం చెవులు కుట్టించుకున్న వారిలో 35% మందిలో ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ సమస్యలు ఉన్నాయని తేలింది. వీటిలో చిన్న ఇన్ఫెక్షన్ (77% కుట్టిన చెవి ప్రదేశాలలో సమస్యలు ఉన్నాయి), అలెర్జీ ప్రతిచర్య (43%), కెలాయిడ్లు (2.5%), చెవి తెగిపోవడం (2.5%) ఉన్నాయి. ఆటలు ఆడుతున్నప్పుడు చెవిపోగులు ధరించకుండా ఉంటే, చెవి రంధ్రం సాగిపోవడాన్ని లేదా తెగిపోవడాన్ని నివారించవచ్చు. అందువల్ల చెవులు కుట్టించుకున్న తర్వాత ఇటువంటి కార్యకలాపాలను నివారించాలి. తెగిపోయిన చెవి రంధ్రాలను శస్త్రచికిత్స ద్వారా సరిచేయవచ్చు.

అమ్మాయిలకు అందం చెవులను కుట్టించడం వల్ల వస్తుంది. ప్రస్తుతం భారతదేశంలోనే కాకుండా ఇతర దేశాలలో కూడా స్త్రీల కంటే పురుషులు ఎక్కువగా చెవులను కుట్టించుకుంటున్నారు. దీనికి ఎన్నో రకాల కారణాలు ఉండొచ్చు.

కారణాలు:- 1) సాంప్రదాయ పద్ధతి పాటించడం

2) చెవి పోగు కుట్టడం ద్వారా ఇంటికి శుభం జరగటం.

## మూలాలు
ప్రకాష్ ఆమ్టే

**ప్రకాష్ ఆమ్టే** మహారాష్ట్రకు చెందిన ఒక వైద్యుడు, సుప్రసిద్ధ సంఘ సేవకుడు. జీవన సహచరియైన మందాకినితో కలిపి సంయుక్తంగా 2008లో రామన్ మెగసెసే అవార్డు పొందాడు. ఈయన తండ్రి బాబా ఆమ్టే కూడా సంఘసేవలో మెగసెసే అవార్డును పొందాడు. తండ్రి స్థాపించిన లోక్ బిరదారీ ప్రకల్ప్ అనే సంస్థను సేవా వారసత్వంగా స్వీకరించాడు. మడియా గోండులు అనే ఆదివాసీల జీవితాల్లో వెలుగులు నింపిన సంస్థ ఇది. ప్రకాష్ చిన్నప్పటి నుంచి తండ్రి కుష్టు రోగుల కోసం స్థాపించిన పునరావాస కేంద్రమైన *ఆనంద వనం* అనే ఆశ్రమంలో పెరిగాడు. 1974లో ప్రకాష్ నాగ్పూర్ లో ఉన్నత వైద్య విద్య నభ్యసిస్తున్నపుడు మడియా గోండుల జీవితాలలో వెలుగును నింపడం కోసం తండ్రి ఒక పథకాన్ని ప్రారంభించాడు. తండ్రి నుంచి అరుదైన సేవా వారసత్వాన్ని పుచ్చుకొన్న ప్రకాష్ తన భార్య మందాకినితో కలిసి మారు ఆలోచన లేకుండా అప్పటిదాకా పట్టణాల్లో నిర్వహిస్తున్న తమ వైద్య సేవలను విడిచిపెట్టి ఎక్కడో మారుమూలన ఉన్న హేమల్ కాసాకు పయనమయ్యారు. మహారాష్ట్రలోని గఢ్ చిరోలి జిల్లాలో "హేమల్ కసా" అనే గిరిజన గ్రామం దట్టమైన అడవిలో ఉంది. అక్కడే ఆ డాక్టర్ దంపతులు 1974లో, రెండు గుడిసెలు వేసుకొని వైద్యాన్ని ప్రారంభించారు. ఇప్పుడీ వైద్యశాలను (లోక్ బిరాదరి హాస్పిటల్) ఏడాదిలో సుమారు 40,000 మంది రోగులు సందర్శిస్తుంటారు.
బిరాదరి ప్రకల్ప్

## సేవా భాగ్యం
thumb|right|200px|గోండు కుటుంబం
అప్పటి దాకా సకల సౌకర్యాలతో పట్టణంలో జీవించిన యువ దంపతులు ఒక్కసారిగా విద్యుత్తు, టెలిఫోన్, సౌకర్యాలు లేని ఒక తలుపు లేని గుడిసె లోకి మారారు. రోడ్డు పక్కనే వైద్య సేవలు చేసేవారు. రాత్రివేళ చలి వేస్తే కట్టెలతో మంట వేసుకుని చలి కాసుకునే వారు. గోండులు కొత్తవాళ్ళని అసలు నమ్మేవారు కాదు. నాగరికులంటే వారికి అకారణమైన భయం. దానికి తోడు వాళ్ళ మాట్లాడుకునే మడీయా భాషకు లిపి లేదు. ఈ భాషకు హిందీ, మరాఠీ భాషకు పోలికే లేదు. కొన్ని పదాలను మాత్రం తెలుగు భాషనుంచి అరువు తెచ్చుకున్నారు. చుట్టుపక్కల ప్రాంతాల్లో చాలాకాలం నుంచి పనిచేస్తున్న అటవీ శాఖ ఉద్యోగుల సాయంతో లోక్ బిరదారీ ప్రకల్ప్ కార్యకర్తలు కొన్ని పదాలు నేర్చుకున్నారు. అవి వారితో మాటలు కలపడానికైతే సరిపోయాయి గానీ వారి మనసులు గెలవడం మాత్రం కుదరలేదు.

కొద్ది రోజుల తర్వాత జరిగిన ఒక సంఘటన గిరిజనులకు వీరిపై నమ్మకం కుదిరేలా చేసింది. ఒక గిరిజన యువకుడు అగ్నిప్రమాదంలో ఒళ్ళు కాల్చుకున్నాడు. దాదాపు ప్రాణాలు పోయే పరిస్థితి వచ్చింది. ఆ సంగతి తెలిసి ప్రకాష్ తనే స్వంతంగా వారి దగ్గరకు వెళ్ళి వైద్యం చేశాడు. కొద్ది రోజులకు అతను కోలుకుని మళ్ళీ మామూలు మనిషిగా తిరగసాగాడు. మెల్లగా మిగతావారు కూడా ఆస్పత్రికి వెళ్ళసాగారు.

ప్రకాష్ ఆమ్టే, మందాకినీ ఆమ్టేలు ముంబాయిలో వైద్యవిద్యను అభ్యసించి, 1972లో వివాహమాడారు. మడియా గోండులు అమాయకులు, నిరక్షరాస్యులు. వారిని ఫారెస్ట్ గార్డులు, గిరిజనేతరుల నుండి రక్షించాలంటే, వారికి విద్య ఎంతో అవసరం అని ప్రకాష్ ఆమ్టే, అతని సహచరులు గుర్తించారు. అలా ఒక బడిని ప్రారంభించడం జరిగింది. ఇప్పుడు దాంట్లో సుమారు 600 మంది విద్యార్థులు చదువుకొంటున్నారు. ఈ స్కూల్లో చదివిన ఇద్దరు మడియా గోండు విద్యార్థులు ఇప్పుడు వైద్యులయ్యారు.

## గుర్తింపులు

ప్రకాష్ ఆమ్టే తన సేవలకు గుర్తింపుగా పలు అవార్డులు పొందినాడు.
*మెగసెసె అవార్డు.
*పద్మశ్రీ అవార్డు.
*వేణు మీనన్ అవార్డు.
*దివాలీబెన్ మెహతా అవార్డు.

## అవీ ఇవీ
*1995లో ఓ ఫ్రెంచి భార్యాభర్తలు, హేమల్ కాసాను సందర్శించి, చాలా ప్రభావితమయ్యి, మొనాకో రాజుకు ఉత్తరం వ్రాశారు. మొనాకో ప్రిన్స్ ప్రకాష్ ఆమ్టే, మందాకినీ ఆమ్టేల గౌరవార్థంగా వీరి బొమ్మలున్న ఓ తపాలా బిళ్ళను విడుదల చేశారు.
## మూలాలు

వర్గం:రామన్ మెగసెసే పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:మహారాష్ట్ర వ్యక్తులు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:భారతీయ వైద్యులు
చంక

**చంక** లేదా **బాహుమూలము** (Axilla or Armpit) దండచేయికి ఛాతీకి మధ్యనున్న ప్రదేశము. తెలుగు భాషలో దీనిని *కక్షము* అని కూడా అంటారు. *చంకకాళ్ళు* అనగా వికలాంగులు నడవడానికి సహాయంగా తీసుకొనే crutches. చంకను తగిలించుకొను మూటను *చంకతాళి* అంటారు.

## వైద్యశాస్త్ర ప్రాముఖ్యత
వైద్యంలో రోగియొక్క శరీర ఉష్ణోగ్రత కొలవడానికి ఉపయోగించే ఉష్ణమాపి (Thermometer) ని ఉంచే నాలుగు ప్రదేశాలలో ఒకటి. మిగిలిన మూడు: నోరు, పురీషనాళం, చెవి.

## వాసన
చంకలోని వాసన సాధారణంగా స్వేద గ్రంధుల స్రావాలపై బాక్టీరియా వంటి సూక్ష్మ క్రిముల చర్య మూలంగా వస్తుంది. ఈ వాసన లేకుండా ఇటీవల కొంత మంది డీ ఓడొరెంట్ అనబడే అత్తర్లు పిచికారీ చేసుకుంటున్నారు.

thumbnail|స్త్రీ బాహు మూలలు

## మూలాలు

వర్గం:శరీర నిర్మాణ శాస్త్రము
మీసం

మూతి మీద మొలిచే వెంట్రుకలను **మీసాలు** (Moustache) అంటారు. పురుషులకు మీసాలు ప్రత్యేకమైన పురుషత్వాన్ని ఇస్తాయి. బొద్దింక, రొయ్య మూతి మీది రెండు పెద్ద వెంట్రుకలను కూడా మీసాలు అంటారు. కొన్ని దేశాల పోలీసు శాఖలలో మీసాలు పెంచడానికి ప్రోత్సాహ రుసుము కూడా ఇస్తారు. మీసాలు చాలా రకాలుగ ఉంచుతారు - సన్న మీసాలు, పెద్ద మీసాలు, పొట్టి మీసాలు (చార్లీ చాప్లిన్ మీసాలు), పొడుగు మీసాలు (చైనీస్ మీసాలు). పూర్వం మన దేశంలో మీసాలు బాగా వృద్ధి చెందేందుకు సంపెంగ నూనె పట్టించేవారు. దానికనె 'తినడానికి తిండి లేదు కాని మీసాలకు సంపెంగనూనె' అనె నానుడి ఉంది. మీసాల మీద నిమ్మకాయ లను నిలబెట్టే పోటీలో కూడా జరుగుతుంటాయి. కొన్ని ప్రాంతాలలో మీసాలను పౌరుషానికి ప్రతీకగా భావిస్తారు. ఉదాహరణకు దక్షిణ భారతదేశంలో ఇలా భావిస్తారు కానీ ఉత్తర భారతదేశంలో పురుషులు మీసాలను పెంచడానికి ఇష్టపడరు. హార్మోనుల లోపంవలన కొందరికి యుక్తవయస్సు వచ్చినా మీసాలు మొలవవు. అలాగే కొందరు స్త్రీలకు కూడా హార్మోనుల లోపము వలన మీసాలు వస్తాయి.

## దృశ్యమాలిక
వివిధ రకాల మీసకట్టు

బొమ్మ:Panayot Hitov.jpg
బొమ్మ:PazyrikHorseman.JPG
బొమ్మ:Drawing of Adolf Hitler.jpg|హిట్లర్ మీసకట్టు
బొమ్మ:Moustache spoon 1904 VA M18-2000.jpg|పెద్దమీసాలవారు పానీయములు సేవించుటకు తయారుచేయబడిని చెంచా
బొమ్మ:Zappa.jpg|పాప్ గాయకుడు ఫ్రాంక్ జప్పా మీసకట్టు
బొమ్మ:John Waters Carlton Cannes.JPG|పెన్సిల్ మీసకట్టు
బొమ్మ:Emiliano Zapata, 1914.jpg|ఎమిలియానో జపాటా మెక్సికన్ శైలి మీసకట్టు



వర్గం:శరీర నిర్మాణ శాస్త్రము
కుష్టు వ్యాధి

**కుష్టు** లేదా **కుష్ఠు వ్యాధి** (ఆంగ్లం: Leprosy) శరీరమంతా పుండ్లతో కనిపించే ఒక తిష్ట వ్యాధి (infectious disease) కాని అంత సులభంగా అంటుకునే అంటు వ్యాధి (contagious disease) కాదు. ఇది చర్మానికి నాడీసంబంధమైన దీర్ఘకాలికవ్యాధి. క్షయ కారకమైన మైకోబాక్టీరియాకు దగ్గర సంబంధమైనది. దీనిని **పెద్దరోగం** లేదా **పెద్దజబ్బు** అని వ్యవహరించేవారు.

## లక్షణాలు
ఈ వ్యాధి ముఖ్యంగా చర్మాన్ని, నరాలనూ, మ్యూకస్ పొరనూ ప్రభావితం చేస్తుంది.

## కారకాలు
కుష్టు వ్యాధికి కారకమైన బ్యాక్టీరియా పేరు మైకోబ్యాక్టీరియం లెప్రే (Mycobacterium leprae) .

## నివారణ
దాప్ సొన్ 
రిఫాంప్సిలిన్
టబ్లెట్, ఇతర మందులు చాలా ఉన్నాయి.

## ఇవి కూడా చూడండి

* కుష్టువ్యాధి వ్యతిరేకపోరాటం
* డాక్టర్ విజయకుమార్ వినాయక్ డోంగ్రే

## మూలాలు

* ద్వివేది, గిరీష్ & ద్వివేది, శ్రీధర్ (2007) . ''History of Medicine: Sushruta – the Clinician – Teacher par Excellence'' . జాతీయ సమాచార కేంద్రం (భారత ప్రభుత్వం).
* 
* Kearns, Susannah C.J. & Nash, June E. (2008) . *Leprosy*. Encyclopedia Britannica.

వర్గం:అంటు వ్యాధులు
మీనాక్షి శేషాద్రి

**మీనాక్షి శేషాద్రి** (జ: నవంబర్ 16, 1963) భారతీయ సినిమా నటి.

## బాల్యం
శశికళా శేషాద్రి ఝార్ఖండ్ రాష్ట్రం (అప్పట్లో బీహార్) లోని ధన్‌బాద్ వద్దనున్న సింద్రీలో పుట్టింది. ఈమె విద్యాభ్యాసం దిగ్వదీ, ధన్‌బాద్‌లోని మౌంట్ కార్మెల్ పాఠశాలలో జరిగింది. ఈమె తండ్రి సింద్రీ ఎరువుల కర్మాగారంలో ఉద్యోగి.

## సినిమారంగం
1981లో 18 ఏళ్ల వయసులో మీనాక్షి శేషాద్రి మిస్ ఇండియా పోటీల్లో గెలుపొందింది. 1982లో మనోజ్ కుమార్ కొడుకు రాజీవ్ గోస్వామి సరసన పెయింటర్ బాబు సినిమాతో చిత్రరంగంలో ప్రవేశించింది. 1983లో సుభాష్ ఘయ్ యొక్క విజయవంతమైన చిత్రం హీరో సినిమాతో బాగా పేరుతెచ్చుకున్నది. 1991 లో వచ్చిన బ్రహ్మర్షి విశ్వామిత్ర సినిమాతో ఈమె టాలీవుడ్ లో ప్రవేశించింది. తర్వాతి సంవత్సరం ఆపద్బాంధవుడు చిత్రంలో చిరంజీవి సరసన నటించింది.

## చిత్ర సమాహారం
* Do Rahain (1997) 
* Ghatak: Lethal (1996) 
* Duet (1994) 
* Damini - Lightning (1993) 
* Kshatriya (1993) 
* Aadmi Khilona Hai (1993) 
* Badi Bahen (1993) 
* Sadhna (1993) 
* ఆపద్బాంధవుడు (1992) 
* Humshakal (1992) 
* Aaj Ka Goonda Raaj (1992) 
* Humlaa (1992) 
* Police Aur Mujrim (1992) 
* Akayla (1991) 
* బ్రహ్మర్షి విశ్వామిత్ర (1991) 
* Ghar Parivar (1991) 
* Amba (1990) 
* Jurm (1990) 
* Ghayal (1990) 
* Awaargi (1990) 
* Ghar Ho To Aisa (1990) 
* Pyar Ka Karz (1990) 
* Shandaar (1990) 
* Aag Se Khelenge (1989) 
* Toofan (1989) 
* Bade Ghar Ki Beti (1989) 
* Sachché Ká Bol-Bálá (1989) 
* Joshilaay (1989) 
* Gharana (1989) 
* Mahaadev (1989) 
* Mohabat Ka Paigham (1989) 
* Nache Nagin Gali Gali (1989) 
* Teri Payal Mere Geet (1989) 
* Vijay (1988) .... Sapna 
* Shahenshah (1988) 
* Aurat Teri Yehi Kahani (1988) 
* Bees Saal Baad (1988) 
* Gangaa Jamunaa Saraswathi (1988) 
* Inteqam (1988) 
* Main Tere Liye (1988) 
* Satyamev Jayate (1987) 
* Dacait (1987) 
* Inaam Dus Hazaar (1987) 
* Muqaddar Ka Faisla (1987) 
* Parivaar (1987) 
* Swati (1986) 
* Dilwaala (1986) 
* Allah Rakha (1986) 
* Dahleez (1986) 
* Maa Beti (1986) 
* Main Balwan (1986) 
* Ricky (1986) 
* Lover Boy (1985) 
* Mera Ghar Mere Bachche (1985) 
* Meri Jung (1985) 
* Maha Shaktimaan (1985) 
* Bewafai (1985) 
* Mahaguru (1985) 
* Aandhi-Toofan (1985) 
* Mera Jawab (1985) 
* Awara Baap (1985) 
* Hoshiyar (1985) 
* Paisa Yeh Paisa (1985) 
* Love Marriage (1984) 
* Do Gulab (1983) 
* Hero (1983/II) 
* Painter Babu (1983) 

## బయటి లింకులు
* ఐ.ఎమ్.బి.డి.ఓ మీనాక్షి పేజీ.

వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు
వర్గం:1963 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
భారతీయుడు (సినిమా)

**భారతీయుడు** 1996 లో ఎస్.శంకర్ దర్శకత్వంలో విడుదలైన తమిళ సినిమా **ఇండియన్**కు అనువాద సినిమా. కమల్ హాసన్, మనీషా కోయిరాలా, ఊర్మిళ, సుకన్య ప్రధాన పాత్రధారులుగా నటించారు. ఎ.ఆర్. రెహ్మాన్ సంగీత దర్శకత్వం వహించాడు.

## నటవర్గం
thumb|కమల్ హసన్

* కమల్ హసన్ - సేనాపతి, చందు
* మనీషా కోయిరాలా - ఐశ్వర్య
* ఊర్మిళ మతోండ్కర్ - సోనా
* సుకన్య - అమృతవల్లి
* మనోరమ - కుప్పమ్మ
* గౌండమణి - సుబ్బయ్య 
* సెంథిల్ - పన్నీర్ సెల్వం
* నెడుముడి వేణు - కృష్ణస్వామి
* కస్తూరి - కస్తురి
* నిళల్‌గళ్ రవి - అవినీతి డాక్టర్
* అజయ్ రత్నం -  ఫ్రీడం ఫైట్స్
* పొన్నాంబళం - కాడా కుమార్
* బాలా సింగ్ - ట్రెజరీ డిపార్ట్ మెంట్ ఆఫీసర్
* చొక్కలింగ భాగవతార్
* జుట్టు నరసింహం 
* క్రేజీ మోహన్ 
* విక్రమ్ ధర్మ
* కోవై సెంథిల్
* మహానది శంకర్
* ఎస్.వి.వెంకటరత్నం 

## పాటలు
పాటల రచయిత: భువన చంద్ర.
* అదిరేటి డ్రస్సు మీరేస్తే(గానం: స్వర్ణలత)
* మాయా మచ్ఛీంద్ర (గానం: ఎస్.పి.బాలసుబ్రమణ్యం, స్వర్ణలత)
* పచ్చని చిలుకలు తోడుంటే(గానం: జేసుదాసు, నిర్మల శేషాద్రి)
* టెలిఫోన్ ధ్వనిలా (గానం : హరిహరన్, హరిణి, శ్రీనివాస్)
* తెప్పలెల్లి పోయాకా (గానం : ఎస్.పి.బాలసుబ్రమణ్యం, సుజాత)

## బయటి లింకులు
* రాగా.కాంలో భారతీయుడు పాటలు వినండి. 

వర్గం:తెలుగు డబ్బింగ్ సినిమాలు
వర్గం:కమల్ హాసన్ నటించిన సినిమాలు
ప్రజా రాజ్యం పార్టీ

[alt=ప్రజారాజ్యం పార్టీ‎ వ్యవస్థాపక అధ్యక్షుడు చిరంజీవి|thumb|[:వర్గం:ప్రజారాజ్యం పార్టీ|ప్రజారాజ్యం పార్టీ‎ వ్యవస్థాపక  అధ్యక్షుడు చిరంజీవి ]]
తెలుగు సినిమా నటుడు చిరంజీవి 26 ఆగష్టు, 2008 **ప్రజా రాజ్యం** అనే ప్రాంతీయ పార్టీని స్థాపించాడు.. **ప్రజా రాజ్యం** లో ప్రజలే పాలకులు నేను వారధిని అనేది చిరంజీవి భావన. 2009లో జరిగిన ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ సాధారణ శాసనసభ ఎన్నికల్లో పోటీ చేసిన 294 స్థానాలకు గాను 18 స్థానాలు గెలుచుకుంది. మొత్తం ఓట్లలో 18% ఓట్లు ఈ పార్టీ దక్కించుకుంది. పార్టీ అధ్యక్షుడు చిరంజీవి తిరుపతి, పాలకొల్లు నియోజకవర్గాల నుండి పోటీ చేయగా తిరుపతి స్థానం నుండి మాత్రమే గెలుపొందాడు.
ఆగష్టు 2011 లో భారత జాతీయ కాంగ్రెసు పార్టీలో విలీనమయ్యింది                                                                                                                             

## స్థాపన
2008 ఆగస్టు 26 తేదిన తిరుపతిలో జరిగిన మొట్టమొదటి బహిరంగ సభలో చిరంజీవి పార్టీని అధికారికంగా ప్రారంభించాడు. సుమారు పది లక్షల మంది హాజరైన ఈ సభలో చిరంజీవి పార్టీ పేరును, అజెండాను ప్రకటించాడు. పార్టీ పతాకంలో సుమారు మూడు వంతులు తెల్లని భాగం, దాని కింద ఒక భాగం పచ్చరంగు, మధ్యలో ఎర్రటి రంగులో సూర్యుడు, గుండ్రని భాగం చుట్టూ పసుపు బోర్డరు ఉన్నాయి.

## విలీనం
2011 ఫిబ్రవరి 6 వ తేదీన కాంగ్రెస్ అధ్యక్షురాలు సోనియాగాంధీతో భేటీ అనంతరం చిరంజీవి ప్రజారాజ్యం పార్టీని కాంగ్రెస్ పార్టీలో విలీనం చేస్తున్నట్లు ప్రకటించాడు. అప్పటి రక్షణ శాఖా మంత్రి ఎ. కె. ఆంటోనీ ఈ విలీన ప్రతిపాదన తెచ్చాడు.
## ప్రజారాజ్యంలో పని చేసిన నాయకులూ
*చిరంజీవి 
* కొత్తపల్లి సుబ్బా రాయుడు
* కాసుల బాల్‌రాజ్‌
* కొణిదెల పవన్ కళ్యాణ్ 
*  పరకాల ప్రభాకర్ 
* అల్లు అరవింద్

### ఎన్నికైన సభ్యుల జాబితా

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* ప్రజారాజ్యం అధికార వెబ్‌సైట్

వర్గం:రాజకీయ పార్టీలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయ పార్టీలు

వర్గం:అంతరించిన భారత రాజకీయ పార్టీలు
వర్గం:ఉనికిలో లేని రాజకీయ పార్టీలు
వేదం

*చతుర్వేదాలు - భారతీయ వేదాలు
*వేదం (సినిమా) - 2010 తెలుగు చిత్రం

* ఇంటిపేరు:--
* వేదము వేంకటరాయ శాస్త్రి, సుప్రసిద్ధ పండితుడు, కవి, విమర్శకుడు, నాటకకర్త
రాజా విక్రమదేవ వర్మ

**రాజా విక్రమదేవ వర్మ** (1890 - 1951) పండితులు, విద్యాపోషకులు.

వీరు శ్రీకృష్ణ చంద్రదేవ మహారాజు, రేఖాంబ దంపతులకు ప్రస్తుత ఒరిస్సాలోని కోరాపుట్ లో జన్మించారు.

1930లో జయపురాధీశ్వరుడు విస్సం తుగ చనిపోవడంతో వారసత్వరీతిగా వీరు జయపురం జమిందారు అయ్యారు. వీరి మాతృభాష ఒరియా అయినా కూడా ఆంధ్ర భాషను కూడా ప్రేమించి, అభ్యసించి, దానిలో పండితులయ్యారు. వీరు మానవతీ చరిత్రము, కృష్ణార్జున చరిత్రము మొదలైన గ్రంధాలు రచించారు.

వీరు కవి పోషకులు. ఎందరో పండితులను, కవులను సత్కరించి సాయం చేశారు. విద్యావ్యాప్తిలో వీరికి ఆసక్తి ఎక్కువ. ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయంకు తగిన ధనసహాయం చేయుటయే కాక తన జమిందారీ నుండి ప్రతి సంవత్సరం ఒక లక్ష రూపాయలు ఆ విద్యాలయానికి ఇచ్చే ఏర్పటు చేశారు. జీవితాంతం ఆంధ్ర విశ్వకళా పరిషత్తుకు ప్రో ఛాన్సలరుగా ఉన్నారు. వీరి దానశీలతకు కృతజ్ఞతా సూచకంగా ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయంలోని సైన్స్-టెక్నాలజీ కళాశాలకు వీరి పేరుమీద "రాజా విక్రమదేవ వర్మ సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ కళాశాల" అని నామకరణం చేశారు. వీరి కాంస్య విగ్రహం ఆ కళాశాల భవనం ముందు ప్రతిష్టించబడి ఉంది.

ఉత్కళ, ఆంధ్ర, సంస్కృత విశ్వవిద్యాలయాలు వీరికి డి.లిట్. పట్టా ఇచ్చాయి.

## మూలాలు
*20వ శతాబ్ది తెలుగు వెలుగులు, పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం, హైదరాబాదు, 2005.

వర్గం:1890 జననాలు
వర్గం:1951 మరణాలు
వర్గం:మహారాజులు
వర్గం:కళాప్రపూర్ణ గ్రహీతలు
వర్గం:శ్రీకాకుళం జిల్లా దాతలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ జమీందారు వంశీకులు