open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
సూరజ్ రేవణ్ణ

**సూరజ్ రేవణ్ణ** ఒక భారతీయ రాజకీయ నాయకుడు, వైద్యుడు. జనతా దళ్ (సెక్యులార్) రాజకీయ పార్టీకి చెందిన ఆయన హసన్ జిల్లా నుండి కర్ణాటక శాసన మండలి సభ్యుడిగా పనిచేస్తున్నాడు.

## వ్యక్తిగత జీవితం
ఆయన 1988 జనవరి 1న జన్మించాడు. ఆయన ఎమ్మెల్యే హెచ్. డి. రేవణ్ణ కుమారుడు, భారత మాజీ ప్రధాని హెచ్. డి దేవెగౌడ మనవడు. కర్ణాటక మాజీ ముఖ్యమంత్రి హెచ్. డి. కుమారస్వామి ఆయన బాబాయ్, ఇక సూరజ్ తమ్ముడు ప్రజ్వల్ రేవణ్ణ, హసన్ నియోజకవర్గం నుండి 17వ లోక్‌సభ సభ్యుడు.

మే 2015లో, ఆయన రాజీవ్ గాంధీ యూనివర్శిటీ ఆఫ్ హెల్త్ సైన్స్ నుండి ఎంబిబిఎస్, ఎంఎస్ (జనరల్ సర్జరీ)  పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ డిగ్రీలను పొందాడు. ఆయన హసన్ జిల్లా సహకార సెంట్రల్ బ్యాంక్ (హెచ్డిసిసి) డైరెక్టర్ గా ఎన్నికయ్యాడు.

## రాజకీయ జీవితం
సూరజ్ రేవణ్ణ నవంబరు 19న హసన్ స్థానిక సంస్థలకు తన ఎంఎల్సి ఎన్నికలకు సంబంధించిన పత్రాలను సమర్పించాడు. దీంతో గౌడ కుటుంబానికి చెందిన 8వ సభ్యుడు రాజకీయాల్లోకి ప్రవేశించినట్టయింది. కర్ణాటక శాసనమండలి ఎన్నికల్లో ఆయన విజయం ఎన్నికల రాజకీయాలలో కొత్త రికార్డును నెలకొల్పింది. 

వారికి జెడి (ఎస్) మొదటి కుటుంబానికి శాసనసభలోని నాలుగు సభలలో ఉనికి ఉంది. 

ఆయన తాత, మాజీ ప్రధాని హెచ్. డి. దేవెగౌడ. రాజ్యసభ సభ్యుడు. ఆయన తమ్ముడు, ఇంజనీరింగ్ గ్రాడ్యుయేట్ అయిన ప్రజ్వల్ రేవణ్ణ, 2019 నుంచి హసన్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గంనకు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్నాడు. ఆయన తండ్రి, రాష్ట్ర శాసనసభలో హోలెనరసిపూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గంనకు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న మాజీ మంత్రి. ఆయన తల్లి, హసన్ జిల్లా పంచాయతీ సభ్యురాలు భవానీ రేవణ్ణ, ఈ నలుగురితో పాటు, కుటుంబంలోని మరో ఇద్దరు సభ్యులు-హెచ్. డి. కుమారస్వామి, అనితా కుమారస్వామి-రాష్ట్ర శాసనసభ సభ్యులు.

## వివాదాలు
2024 జూన్ 23న, ఒక కార్మికుడిపై అత్యాచారం చేసిన కేసులో పోలీసులు సూరజ్ రేవణ్ణను అరెస్టు చేశారు. 

## మూలాలు

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1988 జననాలు
కంగనా రనౌత్ సినిమాలు & అవార్డుల జాబితా

కంగనా రనౌత్ భారతదేశానికి చెందిన నటి, చిత్రనిర్మాత. ఆమె నాలుగు జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డులు, ఐదు ఫిల్మ్‌ఫేర్ అవార్డులు, మూడు ఇంటర్నేషనల్ ఇండియన్ ఫిల్మ్ అకాడమీ అవార్డులు, స్క్రీన్, జీ సినీ, సైమా & ప్రొడ్యూసర్స్ గిల్డ్ అవార్డు వేడుకల నుండి ఒక్కో అవార్డును అందుకుంది.

## సినిమాలు

## టెలివిజన్

## అవార్డ్స్ & నామినేషన్లు

## మూలాలు
విక్రమాదిత్య సింగ్

**విక్రమాదిత్య సింగ్** (జననం 17 అక్టోబర్ 1989) భారతదేశానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన రెండుసార్లు సిమ్లా రూరల్ శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యాడు.

విక్రమాదిత్య సింగ్ 2021 జూలై 10న, జూలై 8న తన తండ్రి మరణించిన తర్వాత, రాంపూర్‌లోని పదమ్ ప్యాలెస్‌లో జరిగిన ప్రైవేట్ వేడుక పూర్వపు రాచరిక రాష్ట్రమైన బుషహర్‌కు నటి రాజుగా పట్టాభిషేకం చేయబడ్డాడు.
## జననం, విద్యాభాస్యం
విక్రమాదిత్య సింగ్ 1989 అక్టోబరు 17న సిమ్లా జిల్లాలో బుషహర్ రాచరిక రాజకుటుంబంలో రాజా వీరభద్ర సింగ్, ప్రతిభా సింగ్ దంపతులకు జన్మించాడు . ఆయన సోదరి మాజీ న్యాయమూర్తి అభిలాష కుమారి. విక్రమాదిత్య సింగ్ తన పాఠశాల విద్యను సిమ్లాలోని బిషప్ కాటన్ స్కూల్  పూర్తి చేసి ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయం నుండి చరిత్రలో గ్రాడ్యుయేషన్,  పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేషన్, హన్స్‌రాజ్ కాలేజ్ నుండి చరిత్రలో తన గ్రాడ్యుయేషన్ బిఎ, ఢిల్లీలోని సెయింట్ స్టీఫెన్స్ కళాశాల నుండి చరిత్రలో పోస్ట్-గ్రాడ్యుయేట్ డిగ్రీ  ఎంఏ (ఆనర్స్.) పూర్తి చేశాడు.
## రాజకీయ జీవితం
విక్రమాదిత్య సింగ్ తన తండ్రి అడుగుజాడల్లో 2013లో రాజకీయాల్లోకి వచ్చి 2013 నుండి 2017వరకు హిమాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్ర యువజన కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడిగా పని చేశాడు. ఆయన 2017లో జరిగిన శాసనసభ ఎన్నికలలో సిమ్లా రూరల్ నియోజకవర్గం నుండి తొలిసారి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యాడు. విక్రమాదిత్య సింగ్ 2022లో రెండోసారి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికై  8 జనవరి 2023 నుండి సుఖ్విందర్ సింగ్ సుఖు  మంత్రివర్గంలో పబ్లిక్ వర్క్స్, యువజన సేవలు & క్రీడల శాఖ మంత్రిగా భాద్యతలు చేపట్టాడు.

విక్రమాదిత్య సింగ్ 2024లో జరిగిన లోక్‌సభ ఎన్నికలలో మండి లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుండి కాంగ్రెస్ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి కంగనా రనౌత్ చేతిలో ఓడిపోయాడు.

## మూలాలు

వర్గం:1989 జననాలు
వర్గం:భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ నాయకులు
సురేష్ కుమార్ కశ్యప్

**సురేష్ కుమార్ కశ్యప్** (జననం 23 మార్చి 1971) భారతీయ రాజకీయ నాయకుడు, భారతీయ జనతా పార్టీ హిమాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్ర యూనిట్ అధ్యక్షుడు.అతను రెండుసార్లు ఎమ్మెల్యేగా, ఆ తరువాత 2019లో, 2024లో జరిగిన లోక్‌సభ ఎన్నికలలో వరుసగా రెండుసార్లు లోక్‌సభ సభ్యుడిగా ఎన్నికయ్యాడు.

## జననం, విద్యాభాస్యం
సురేష్ కుమార్ కశ్యప్  23 మార్చి 1971న హిమాచల్ ప్రదేశ్‌లోని సిర్మౌర్‌లో చంబెల్ సింగ్ కశ్యప్, శాంతి దేవి దంపతులకు జన్మించాడు. ఆయన 1993లో ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయం నుండి బిఎ, ఆ తర్వాత 1995లో భారతీయ విద్యా భవన్ నుండి పబ్లిక్ రిలేషన్స్ అండ్ కమ్యూనికేషన్ మేనేజ్‌మెంట్‌లో పీజీ డిప్లొమాను, 1996లో కురుక్షేత్ర విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఆంగ్లంలో పబ్లిక్ అడ్మినిస్ట్రేషన్‌లో ఎంఏ, సిమ్లాలోని HP విశ్వవిద్యాలయం నుండి పబ్లిక్ అడ్మినిస్ట్రేషన్‌లో ఎం ఫీల్ పూర్తి చేశాడు. 
## రాజకీయ జీవితం
సురేష్ కుమార్ కశ్యప్ భారతీయ జనతా పార్టీ ద్వారా రాజకీయాలలోకి వచ్చి బీజేపీ షెడ్యూల్డ్ క్యాస్ట్ మోర్చా అధ్యక్షుడిగా, 2009లో బీజేపీ షెడ్యూల్డ్ క్యాస్ట్ మోర్చా రాష్ట్ర ప్రధాన కార్యదర్శిగా పని చేశాడు. ఆయన 2012లో, 2017లో పచ్చాడ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి వరుసగా రెండుసార్లు ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యాడు.  

సురేష్ కుమార్ కశ్యప్ 2019లో జరిగిన లోక్‌సభ ఎన్నికలలో సిమ్లా లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుండి పోటీ చేసి తొలిసారి లోక్‌సభ సభ్యుడిగా ఎన్నికై పార్లమెంట్‌లో సిబ్బంది, ప్రజా ఫిర్యాదులు, చట్టం మరియు న్యాయంపై స్టాండింగ్ కమిటీ, సభా సమావేశాలకు సభ్యుల గైర్హాజరుపై కమిటీ, విదేశీ వ్యవహారాల కమిటీ, ఫుడ్ ప్రాసెసింగ్ పరిశ్రమల మంత్రిత్వ శాఖ కోసం కాన్సులేటివ్ కమిటీల సభ్యుడిగా పని చేశాడు. ఆయన 22 జూలై 2020 నుండి 23 ఏప్రిల్ 2023 వరకు హిమాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్ర భారతీయ జనతా పార్టీ అధ్యక్షుడిగా పని చేశాడు .

ఆయన 2024లో జరిగిన లోక్‌సభ ఎన్నికలలో సిమ్లా లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుండి పోటీ చేసి కాంగ్రెస్ అభ్యర్థి వినోద్ సుల్తాన్‌పురిపై 91451 ఓట్లతో గెలిచి వరుసగా రెండుసారి లోక్‌సభ సభ్యుడిగా ఎన్నికయ్యాడు.

## మూలాలు

వర్గం:1971 జననాలు
వర్గం:భారతీయ జనతా పార్టీ రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:లోక్‌సభ సభ్యులు
సుఖ్విందర్ సింగ్ సుఖు మంత్రివర్గం

సుఖ్విందర్ సింగ్ సుఖు మంత్రిత్వ శాఖ హిమాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్ర మంత్రివర్గం, ఇది హిమాచల్ ప్రదేశ్ ప్రస్తుత ముఖ్యమంత్రి సుఖ్విందర్ సింగ్ సుఖు నేతృత్వంలో ఉంది. ఆయన ముఖ్యమంత్రిగా ప్రమాణ స్వీకార కార్యక్రమం 2022 డిసెంబరు 11న సిమ్లాలో జరగగా 2023 జనవరి 8న మంత్రులు ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు.

## చరిత్ర

### ప్రారంభం
2022 డిసెంబరు 8, హిమాచల్ ప్రదేశ్ శాసనసభ ఎన్నికల ఫలితాలు ప్రకటించబడ్డాయి. రాష్ట్రంలోని 68 స్థానాల్లో 40 స్థానాలను గెలుచుకుని భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ నిర్ణయాత్మక విజయం సాధించడంతో, ప్రస్తుత ప్రభుత్వాన్ని గద్దె దించే సంప్రదాయాన్ని రాష్ట్రం కొనసాగించింది.

2022 డిసెంబరు 10న, కాంగ్రెస్ పార్టీ సుఖ్వీందర్ సింగ్ సుఖును హిమాచల్ ప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రిగా ఎంచుకుంది.  ఆ తర్వాత రోజు అతను రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు. ముఖేష్ అగ్నిహోత్రి ఉప ముఖ్యమంత్రి అయ్యారు.

## మంత్రుల మండలి

### క్యాబినెట్ మంత్రులు

### ప్రధాన పార్లమెంటరీ సెక్రటరీ

## మూలాలు

వర్గం:హిమాచల్ ప్రదేశ్ ప్రభుత్వం
వర్గం:ప్రస్తుత భారత రాష్ట్ర, ప్రాంతీయ మంత్రిమండళ్లు జాబితాలు
జై రామ్ ఠాకూర్ మంత్రివర్గం

ముఖ్యమంత్రి జై రామ్ ఠాకూర్ నేతృత్వంలోని హిమాచల్ ప్రదేశ్ ప్రభుత్వంలోని మంత్రుల జాబితా. హిమాచల్ ప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రిగా 27 డిసెంబర్ 2017న జై రామ్ ఠాకూర్ ప్రమాణ స్వీకారం చేశాడు. ఆయన కేబినెట్‌లోని మంత్రుల జాబితా ఇక్కడ ఉంది.  కౌన్సిల్ మంత్రుల్లో ఆరుగురు రాజపుత్రులు. 

## మంత్రుల మండలి
మూలం: 

## మాజీ మంత్రులు

## మూలాలు

వర్గం:హిమాచల్ ప్రదేశ్
రఘునాథ్ కృష్ణ ఫడ్కే

**రఘునాథ్ కృష్ణ ఫడ్కే** తన జీవితంలో ఎక్కువ భాగం బొంబాయి ప్రెసిడెన్సీ చెందిన భారతీయ శిల్పి. ఆయన 1961 పద్మశ్రీ అవార్డు గ్రహీత.

## ఫడ్కే ఆర్ట్ స్టూడియో
ఫడ్కే బస్సీన్లో జన్మించాడు.  అక్కడ అతను బస్సీన్ ఇంగ్లీష్ స్కూల్లో తన ప్రారంభ పాఠశాల విద్యను పొందాడు. 20వ శతాబ్దం మొదటి అర్ధభాగంలో, ధార్ మహారాజు కళా పోషకుడిగా  తరచుగా అనేక మంది కళాకారులను తన రాజ్యానికి ఆహ్వానించేవాడు. వారిలో ఫడ్కే ఒకడు. అతని అభ్యర్థన మేరకు ఫడ్కే మధ్యప్రదేశ్ ధార్ అనే నగరంలో ఒక ఆర్ట్ స్టూడియోను ప్రారంభించాడు. అతను 1933లో ధార్ లో స్థిరపడ్డాడు. దీనిని నేడు ఫడ్కే ఆర్ట్ స్టూడియో అని పిలుస్తారు. ఇది ధార్ కోట బయట ఉంది.

ఈ మ్యూజియంలో నేడు మహాత్మా గాంధీ, జవహర్లాల్ నెహ్రూ, బాల గంగాధర్ తిలక్, రామ్ మోహన్ రాయ్ వంటి భారత చరిత్రకు చెందిన అనేక మంది ముఖ్యమైన వ్యక్తుల శిల్పాలు ఉన్నాయి. రాజులు, రాణులు, స్థానిక అధిపతులతో పాటు ఆధ్యాత్మిక నాయకుల విగ్రహాలు కూడా ఉన్నాయి. స్టూడియోలో అన్ని విగ్రహాలు విద్యా శైలిలో వరుసలో ఉన్నాయి. 

ధార్, ఇండోర్,  ఉజ్జయినిలోని బహిరంగ ప్రదేశాలలో ఏర్పాటు చేసిన విగ్రహాలలో ఫడ్కే వ్యక్తిగత కళల వారసత్వాన్ని చూడవచ్చు.

## గవర్నమెంట్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఫైన్ ఆర్ట్స్, ధార్
ధార్ లోని ప్రభుత్వ లలిత కళల సంస్థను ఫడ్కే మార్గదర్శకత్వంలో 1939 నవంబర్ 24న స్థాపించాడు. ఇది సర్ జెజె స్కూల్ ఆఫ్ ఆర్ట్స్, ముంబై,  ఇందిరా కళా సంగీత విశ్వవిద్యాలయం, ఖైరాగఢ్, రాజ్నద్గావ్, ఛత్తీస్గఢ్ అనుబంధంగా ఉంది. 2002 నుండి  ఈ సంస్థ మధ్యప్రదేశ్ ప్రభుత్వ ఉన్నత విద్య క్రింద పనిచేస్తోంది.

## గమనికలు

వర్గం:1972 మరణాలు
వర్గం:1884 జననాలు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
భరత్ భూషణ్ త్యాగి

**భరత్ భూషణ్ త్యాగి** (జననం 1954) ఉత్తర ప్రదేశ్ బులంద్షహర్ చెందిన భారతీయ రైతు, విద్యావేత్త, శిక్షకుడు, 2019లో భారతదేశంలోని నాల్గవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీ అందుకున్నాడు. అతను బులంద్షహర్ లో రైతుల కోసం వారపు శిక్షణను నిర్వహించి 80,000 మంది రైతులకు శిక్షణ ఇచ్చాడు. అతను ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోడీ ప్రగతిశీల రైతు అవార్డు గ్రహీత కూడా.

## విద్య, వృత్తి
అతను  ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయం నుండి సైన్స్ గ్రాడ్యుయేట్. నేషనల్ సెంటర్ ఆఫ్ ఆర్గానిక్ ఫార్మింగ్, ఇంటర్నేషనల్ కాంపిటెన్స్ సెంటర్ ఫర్ ఆర్గానిక్ అగ్రికల్చర్ (ఐసిసిసిఒఎ) వ్యవసాయ మంత్రిత్వ శాఖ (ఇండియా ఎఎఫ్సి, నేషనల్ బ్యాంక్ ఫర్ అగ్రికల్చర్ అండ్ రూరల్ డెవలప్మెంట్) వంటి ప్రభుత్వ సంఘాలతో కూడా త్యాగి పనిచేశాడు.

## అవార్డులు, గుర్తింపు

* పద్మశ్రీ, 2019 
* ప్రధానమంత్రి ప్రగతిశీల రైతు అవార్డు 

## మూలాలు

వర్గం:1954 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
బజరంగ్ మనోహర్ సోన్వానే

**బజరంగ్ మనోహర్ సోనావానే** భారతదేశాన్ని చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన 2024లో జరిగిన లోక్‌సభ ఎన్నికలలో బీడ్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుండి తొలిసారి లోక్‌సభ సభ్యుడిగా ఎన్నికయ్యాడు.
## రాజకీయ జీవితం
బజరంగ్ మనోహర్ సోన్వానే  నేషనలిస్ట్ కాంగ్రెస్ పార్టీ ద్వారా రాజకీయాలోకి వచ్చి పార్టీలో  బీడ్ జిల్లా అధ్యక్షుడిగా, జిల్లా పరిషత్ అధ్యక్షుడిగా వివిధ హోదాల్లో పని చేసి ఆ తరువాత 2019లో జరిగిన లోక్‌సభ ఎన్నికలలో ఎన్‌సీపీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి బీజేపీ అభ్యర్థి ప్రీతం ముండే చేతిలో 1,68,368 ఓట్ల తేడాతో ఓడిపోయాడు. ఈ ఎన్నికలో ప్రీతం ముండేకు 678,175 ఓట్లు, భజరంగ్ మనోహర్ సోనావానే 5,09,807 ఓట్లు వచ్చాయి. ఆయన ఎన్‌సీపీలో చీలిక తర్వాత అజిత్ పవార్ వర్గానికి మద్దతు పలికి 2024 లోక్‌సభ ఎన్నికలు ప్రకటించిన వెంటనే ఎన్‌సీపీ (ఎస్‌పీ)లో చేరాడు. 

బజరంగ్ మనోహర్ సోన్వానే 2024లో జరిగిన లోక్‌సభ ఎన్నికలలో బీడ్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుండి ఎన్‌సీపీ (ఎస్‌పీ) నుండి పోటీ చేసి తన సమీప బీజేపీ అభ్యర్థి పంకజా ముండేపై 6,553 ఓట్ల స్వల్ప తేడాతో తొలిసారి గెలిచి లోక్‌సభ సభ్యుడిగా ఎన్నికయ్యాడు. ఈ ఎన్నికలలో బజరంగ్ సోనావానేకు 683950 ఓట్లు, పంకజా ముండేకు 677397 ఓట్లు వచ్చాయి.

## మూలాలు

వర్గం:లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:మహారాష్ట్ర రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:మహారాష్ట్ర వ్యక్తులు
నిత్య ఆనంద్

thumb|నిత్య ఆనంద్
**నిత్య ఆనంద్** (1925 జనవరి 1 - 2024 జనవరి 27) 1974 నుండి 1984 వరకు లక్నో సెంట్రల్ డ్రగ్ రీసెర్చ్ ఇనిస్టిట్యూట్  డైరెక్టరుగా పనిచేసిన భారతీయ ఔషధ రసాయన శాస్త్రవేత్త. 2005లో ఇండియన్ ఫార్మాకోపియా కమిషన్ (ఐ. పి. సి.) అతనిని  దాని శాస్త్రీయ కమిటీకి ఛైర్మన్ గా నియమించింది. 2012లో భారత ప్రభుత్వం ఆయనకు పద్మశ్రీ పురస్కారాన్ని ప్రదానం చేసింది.

## ప్రారంభ జీవితం, విద్య
నిత్య ఆనంద్ 1925 జనవరి 1న బ్రిటిష్ ఇండియా పంజాబ్ ప్రావిన్స్ ల్యాల్పూర్ లో  జన్మించాడు. అతను 1943లో లాహోర్ ప్రభుత్వ కళాశాల విశ్వవిద్యాలయం నుండి బ్యాచిలర్ ఆఫ్ సైన్స్ డిగ్రీని, 1945లో సెయింట్ స్టీఫెన్స్ కళాశాల నుండి రసాయన శాస్త్రంలో మాస్టర్స్ డిగ్రీని పొందాడు. 1948లో ఆనంద్ కు ముంబై ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ కెమికల్ టెక్నాలజీ నుండి ఆర్గానిక్ కెమిస్ట్రీలో పి. హెచ్. డి లభించింది. అతను తన రెండవ పి.హెచ్.డి. కేంబ్రిడ్జ్ విశ్వవిద్యాలయం సెయింట్ జాన్స్ కళాశాల నుండి చేసాడు. అతను 1958లో హార్వర్డ్ మెడికల్ స్కూల్ పోస్ట్-డాక్టోరల్ పరిశోధకుడిగా పనిచేశాడు. 

## కెరీర్
ఆనంద్ 1951లో మెడిసినల్ కెమిస్ట్రీ డివిజన్లో లక్నో సెంట్రల్ డ్రగ్ రీసెర్చ్ ఇన్స్టిట్యూట్ చేరాడు, తరువాత ఇనిస్టిట్యూట్ డైరెక్టర్ అయ్యాడు. ఆనంద్ రాన్బాక్సీ సైన్స్ ఫౌండేషన్ (ఆర్ఎస్ఎఫ్) కు చైర్మన్ గా ఉన్నాడు. సింథటిక్ కెమిస్ట్రీ విధానాలను ఉపయోగించి కొత్త ఔషధాల రూపకల్పన, ఆవిష్కరణ,  అభివృద్ధిలో ఆయన మొత్తం పరిశోధన ఆసక్తి అతనికి ఎల్లప్పుడూ ఉండేది.  ఇది ప్రధానంగా ఔషధ-గ్రహీత పరస్పర చర్య,  ఔషధ రూపకల్పనలో జీవక్రియ వంటి అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకుంటుంది. అతను 400 కి పైగా పరిశోధనా కథనాలను ప్రచురించాడు.  130 కి పైగా పేటెంట్లను కలిగి ఉన్నాడు. 1969లో ప్రచురించబడిన "ఆర్ట్ ఇన్ ఆర్గానిక్ సింథసిస్" పుస్తకానికి జస్జిత్ ఎస్. బింద్రా పిహెచ్.డి  తో కలిసి ఆయన సంయుక్త రచయితగా ఉన్నాడు. ఆనంద్ ఇండియన్ నేషనల్ సైన్స్ అకాడమీ ఫెలోగా కూడా ఉన్నారు.

## మరణం
ఆనంద్ 2024 జనవరి 27 న 99 సంవత్సరాల వయసులో మరణించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:2024 మరణాలు
వర్గం:1925 జననాలు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:భారతీయ వైద్యులు
వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ వ్యక్తులు
జుథికా రాయ్

**జుథికా రాయ్** (1920 ఏప్రిల్ 20 - 2014 ఫిబ్రవరి 5) భారతదేశానికి చెందిన శాస్త్రీయ, భజన (భక్తి గాయని). ఆమె 200 కి పైగా హిందీ, 100 కి పైగా బెంగాలీ చలనచిత్రాలతో పాటు  ఆధునిక పాటలను పాడారు. ఆమె అనేక రవీంద్రసంగీతం, నజ్రుల్గీతి,  ప్రసిద్ధ ఆధునిక పాటలను కూడా పాడింది. "సంజేర్ తారోక అమి", "ఎమోని బోరోష చిలో సెడిన్", "జానీ జానీ ప్రియో", "డోల్ డియే కే జై అమరే", "ఈయి జోమునారి టైర్", "తుమీ జోడి రాధే హోటే శ్యామ్" వంటి పాటలు ఆమె నాలుగు దశాబ్దాల సుదీర్ఘ కెరీర్లో హిట్ అయిన పాటల్లో కొన్ని. ఆమె హిందీ చిత్ర పరిశ్రమ కోసం కూడా భక్తి పాటలను రికార్డ్ చేసింది. 1972లో ఆమెకు భారతదేశంలోని నాల్గవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీ లభించింది.

## జీవితం
జుథికా రాయ్ 1920లో బెంగాల్ లోని  హౌరా లోని అమ్తాలో జన్మించింది.  ఆమె చిన్న వయస్సులోనే పాడటం ప్రారంభించింది. ఆమె తన మొదటి ఆల్బం ను  1932లో, 12 సంవత్సరాల వయస్సులో రికార్డ్ చేసింది. ఆమె సంగీత దర్శకుడు, తన గురువు కాజీ నజ్రుల్ ఇస్లాం, బెంగాలీ సంగీత దర్శకుడు కమల్ దాస్గుప్తా ఆధ్వర్యంలో అనేక పాటలు పాడింది. ఆమె అభిమానులలో మహాత్మా గాంధీ, జవహర్లాల్ నెహ్రూ ఉన్నారు. ఆమె సుదీర్ఘ అనారోగ్యంతో, 93 సంవత్సరాల వయసులో, 2014 ఫిబ్రవరి 5న కోల్ కతా ఆసుపత్రిలో మరణించింది.

## పురస్కారాలు

* 1972లో కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆమెకు పద్మశ్రీ అవార్డును ప్రదానం చేసింది.

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు

* 

వర్గం:2014 మరణాలు
వర్గం:1920 జననాలు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కారం పొందిన మహిళలు
వర్గం:హిందీ సినిమా నేపథ్యగాయకులు
కిరణ్ కుమార్ రెడ్డి మంత్రివర్గం

కిరణ్ కుమార్ రెడ్డి మంత్రివర్గం .. ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి కొణిజేటి రోశయ్య రాజీనామా చేసిన తర్వాత ఎన్. కిరణ్ కుమార్ రెడ్డి నేతృత్వంలో 2010 నవంబరు 25న నూతన మంత్రివర్గం ఏర్పడింది.

## మంత్రుల మండలి
ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని మంత్రుల  జాబితా క్రిందిది.

### మాజీ మంత్రులు
కింది మంత్రులు వివిధ కారణాల వల్ల రాజీనామా చేశారు 

## మూలాలు

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ మంత్రిమండళ్ళు
వర్గం:అధికారంలో లేని మంత్రిమండళ్లు
రాజకుమారి దేవి

రాజకుమారి దేవి  భారతీయ రైతు. ఆమెకు భారతదేశపు నాల్గవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీ లభించింది.  కిసాన్ చాచి ఒక పేద బిహారీ కుటుంబంలో జన్మించింది.  కుటుంబ పేదరికం కారణంగా ఆమె చిన్న వయస్సులోనే వివాహం చేసుకుంది. వివాహం తరువాత ఆమె స్వయం సహాయక బృందాలను ఏర్పాటు చేసి, జీవ వ్యవసాయం సహాయంతో అనేక పేద కుటుంబాలకు ఉద్యోగం ఇచ్చింది. బీహార్ ముఖ్యమంత్రి నితీష్ కుమార్ ఆమెను గుర్తించి కిసాన్ శ్రీ అవార్డుతో సత్కరించారు.

## ప్రారంభ జీవితం
కిసాన్ చాచి బీహార్ రాష్ట్రంలోని ముజఫర్‌పూర్ జిల్లా సారయ్య బ్లాక్‌లోని ఆనంద్‌పూర్ గ్రామానికి చెందినది. ఆమె పెళ్లి తర్వాత మెట్రిక్యులేషన్ పూర్తి చేసింది. ఈ సమయంలో ఆమె కిసాన్ చాచీ బ్రాండ్ యజమాని.

## పురస్కారాలు

* పద్మశ్రీ
* కిసాన్ శ్రీ

## మూలాలు

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:భారతీయ రైతులు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కారం పొందిన మహిళలు
వర్గం:బీహార్ మహిళలు
రంజాన్ ఖాన్

**మున్నా మాస్టర్** గా ప్రసిద్ధి చెందిన **రంజాన్ ఖాన్**,  భారతీయ గాయకుడు,  సామాజిక కార్యకర్త. అతను  భజనలు పాడతాడు. ఆవులను సంరక్షిస్తారు. అతను రాజస్థాన్ లోని జైపూర్ జిల్లా చెందినవాడు. కళలకు అతను చేసిన కృషికి గాను 2020లో భారతదేశంలోని నాల్గవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీ సత్కరించబడ్డారు.

## జీవితం
తన కుమారుడు ఫిరోజ్ ఖాన్ ను 2019 నవంబర్లో బనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయం యొక్క సంస్కృత విద్యా ధర్మ విజ్ఞాన్ విభాగంలో అసిస్టెంట్ ప్రొఫెసర్ గా నియమించడంపై వివాదం చెలరేగిన తరువాత ఖాన్ ఆవులు,  కృష్ణ-భక్తి పట్ల తన అంకితభావంతో వెలుగులోకి వచ్చాడు. అతను సంస్కృత భాష *శాస్త్రి* డిగ్రీని కలిగి ఉన్నాడు. అతను *శ్రీ శ్యామ్ సురభీ వందన* అనే పుస్తకాన్ని రచించాడు.

## అవార్డులు, గుర్తింపు

* పద్మశ్రీ, 2020

## మూలాలు

వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:రాజస్థాన్ వ్యక్తులు
కొణిజేటి రోశయ్య మంత్రివర్గం

**కొణిజేటి రోశయ్య మంత్రివర్గం** (లేదా ఆంధ్రప్రదేశ్ 24వ మంత్రివర్గం) 2009 సెప్టెంబరులో ఏర్పాటు చేయబడింది. సిట్టింగ్ ముఖ్యమంత్రి వైఎస్ రాజశేఖరరెడ్డి మరణం తర్వాత కొణిజేటి రోశయ్య ముఖ్యమంత్రి బాధ్యతలు చేపట్టి ఆ తరువాత 2009 అక్టోబరులో కొత్త మంత్రులు ప్రేమ స్వీకారం చేశారు.

## మంత్రుల మండలి

## మూలాలు

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ మంత్రిమండళ్ళు
వర్గం:అధికారంలో లేని మంత్రిమండళ్లు
పవన్ రాజ్ గోయల్

**పవన్ రాజ్ గోయల్**  భారతీయ పల్మనాలజిస్ట్ (ఊపిరితిత్తుల శాస్త్రవేత్త).  అతను బోస్టన్ లోని  హార్వర్డ్ మెడికల్ స్కూల్ నుండి పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ డిగ్రీని పొందాడు. వైద్య రంగానికి అతను చేసిన సేవలకు గాను భారత ప్రభుత్వం 2014లో నాలుగో అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీ తో సత్కరించింది.

## జీవిత చరిత్ర
హర్యానాకు చెందిన పవన్ రాజ్ గోయల్ 1974లో న్యూఢిల్లీలోని మౌలానా ఆజాద్ మెడికల్ కాలేజీ నుండి మెడిసిన్ లో  పట్టభద్రుడయ్యాడు.  న్యూఢిల్లీలోని ఇర్విన్ ఆసుపత్రిలో తన రెసిడెన్సీని పూర్తి చేశాడు. చెన్నైలోని ఎస్ఆర్ఎం మెడికల్ కాలేజ్ హాస్పిటల్ అండ్ రీసెర్చ్ సెంటర్ తో సహా వివిధ ఆసుపత్రులు,  సంస్థలలో ప్రొఫెసరుగా ,  ఛాతీ-ఊపిరిత్తుల  మెడిసిన్ విభాగానికి అధిపతిగా పనిచేశాడు.  అక్కడ  అతను ప్రొఫెసర్ ఎమెరిటస్ హోదాను కలిగి ఉన్నాడు.

పిఆర్జి మెడికేర్స్ అండ్ రీసెర్చెస్  లిమిటెడ్ ఛైర్మన్, మేనేజింగ్ డైరెక్టరుగా  ఉండటంతో పాటు, 1990 నుండి టేబుల్వేర్ తయారీ వాణిజ్య సంస్థ అయిన ఓషో సెరామిక్స్ కు  కూడా అతను అధిపతిగా ఉన్నాడు. అతను  *ఉద్యోగ్ గౌరవ్* , *సమాజ్ శ్రీ* పురస్కారాలను అందుకున్నాడు.

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు

* 

వర్గం:1952 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
ప్రభు దయాల్ నిగమ్

**ప్రభు దయాల్ నిగమ్** ఒక భారతీయ ఇంటర్వెన్షనల్ కార్డియాలజిస్ట్, మెడికల్ అకడమిక్,  న్యూ ఢిల్లీలోని డాక్టర్ రామ్ మనోహర్ లోహియా ఆసుపత్రిలో కార్డియాలజీ విభాగం వ్యవస్థాపకుడు. మెడిసిన్ లో  బహుళ మాస్టర్స్ డిగ్రీలను కలిగి ఉన్న అతను  ఢిల్లీలోని ఇంద్రప్రస్థ అపోలో హాస్పిటల్స్ కార్డియాలజీకి సీనియర్ కన్సల్టెంట్ గా  పనిచేశాడు.

నిగమ్ భారత రాష్ట్రపతి గౌరవ వైద్యుడు,  భారత సాయుధ దళాలకు గౌరవ సలహాదారుగా ఉన్న కార్డియాలజిస్ట్. అతను అమెరికన్ కాలేజ్ ఆఫ్ కార్డియాలజీ ఫెలోగా ఉన్నాడు, యూనియన్ పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్, ఉత్తర ప్రదేశ్ సర్వీస్ కమిషన్,  బెనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయం  ఎంపిక కమిటీలలో సభ్యుడిగా పనిచేశాడు.  ఇండియన్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ మెడికల్ రీసెర్చ్, యూనివర్శిటీ గ్రాంట్స్ కమిషన్,  కమిటీలలో సభ్యుడు.

ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ అధిక రక్తపోటు వారి నిపుణుల బృందంలో అతన్ని చేర్చింది. 1983లో వైద్య విభాగంలో అత్యున్నత భారతీయ పురస్కారం అయిన డాక్టర్ బిసి రాయ్ అవార్డును అందుకున్నాడు. భారత ప్రభుత్వం 1987లో ఆయనకు నాల్గవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీ ప్రదానం చేసింది.

## మూలాలు

వర్గం:మరణ సంవత్సరం తప్పిపోయినవి
వర్గం:జనన సంవత్సరం తప్పిపోయినవి
వర్గం:గుండె చికిత్స నిపుణులు
వర్గం:భారతీయ వైద్యులు
వర్గం:డా.బి.సి.రాయ్ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
జి. లక్ష్మణన్

**గోవిందస్వామి లక్ష్మణన్** (12 ఫిబ్రవరి 1924-10 జనవరి 2001) ద్రవిడ మున్నేట్ర కజగం పార్టీకి చెందిన భారతీయ రాజకీయవేత్త. 1980లో చెన్నై ఉత్తర నియోజకవర్గం నుంచి భారత పార్లమెంటు దిగువసభ అయిన లోక్‌సభ  ఎన్నికయ్యాడు. అతను ఇంతకుముందు 1974 నుండి 1980 వరకు భారత పార్లమెంటు ఎగువసభ అయిన రాజ్యసభకు సభ్యుడుగా తమిళనాడు నుండి ప్రాతినిధ్యం వహించాడు. 1980 నుండి 1984 వరకు లోక్‌సభ డిప్యూటీ స్పీకరుగా పనిచేసాడు.

అతను 2001 జనవరి 10న మరణించారు.

## మూలాలు

వర్గం:2001 మరణాలు
వర్గం:1924 జననాలు
వర్గం:తమిళనాడు నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు
గెన్నడి మిఖాయిలోవిచ్ పెచింకోవ్

గెన్నడి మిఖాయిలోవిచ్ పెచింకోవ్ ఒక రష్యన్ నటుడు, దర్శకుడు, నాటక కళాకారుడు. అతను రామ పాత్రకు ప్రసిద్ధి చెందాడు. అతను 1960 లో మాస్కోలోని చిల్డ్రన్స్ థియేటర్లో రామాయణం పురాణ గ్రంథం నుండి పురాతన భారతీయ రాజు రాముని పాత్రను పోషించాడు.  ఐరోపాలో ఈ పాత్రను పోషించిన ఏకైక యూరోపియన్ ప్రొఫెషనల్ నటుడిగా నివేదించబడ్డాడు. అతను  దాదాపు 40 సంవత్సరాల పాటు ఈ పాత్రను పోషించడం కొనసాగించాడు.  జవహర్లాల్ నెహ్రూ,  కె. పి. ఎస్. మీనన్ వంటి అనేక మంది ప్రముఖ భారతీయుల ముందు ప్రదర్శనలు ఇచ్చాడు. నాటక రంగానికి అతను చేసిన కృషికి గాను భారత ప్రభుత్వం 2008లో ఆయనకు నాల్గవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీ ప్రదానం చేసింది.

## ఇవి కూడా చూడండి

* రామాయణం

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు

* 

వర్గం:2018 మరణాలు
వర్గం:1926 జననాలు
వర్గం:రష్యన్ వ్యక్తులు
వర్గం:రంగస్థల కళాకారులు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
ఎ. వి. పి. అసైతంబి

ఎ..వి.పి అసైతంబి (మే 28 1924 - ఏప్రిల్ 7 1979) ఇతను డిఎంకె పార్టీకి చెందిన తమిళనాడు రాజకీయ నాయకుడు. విరుదునగర్‌లో 1924 మే 28న జన్మించాడు.అతను ద్రవిడ మున్నేట్ర కజగం పార్టీ తరుపున, 1957లో థౌజండ్ లైట్స్ శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి తమిళనాడు శాసనసభకు ఎన్నికయ్యాడు.అలాగే 1967లో ఎగ్మోర్ నియోజకవర్గం నుండి తిరిగి ద్రవిడ మునేట్ర కజగం పార్టీ అభ్యర్థిగా తమిళనాడు శాసనసభకు ఎన్నికయ్యాడు. 1977లో చెన్నై ఉత్తర నియోజకవర్గం నుంచి ద్రవిడ మున్నేట్ర కజగం అభ్యర్థిగా లోక్‌సభకు ఎన్నికయ్యాడు. విరుదునగర్‌లోని జిల్లా కలెక్టరు కార్యాలయ భవనానికి అతని పేరు పెట్టారు. 1951లో నిర్మించిన *[[సర్వాధికారి|సర్వధికారి]]* చిత్రానికి అతను సంభాషణ రచయితగా పనిచేసాడు. అతను 1979 ఏప్రిల్ 7న మరణించారు.

## మూలాలు

వర్గం:1924 జననాలు
వర్గం:తమిళనాడు నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:1979 మరణాలు
మాల్జిభాయ్ దేశాయ్

**మాల్జీ భాయ్ దేశాయ్** (జననం 1938) గాంధీ సామాజిక కార్యకర్త,  భారత రాష్ట్రమైన గుజరాత్ చెందిన రాజకీయవేత్త. గుజరాత్ గ్రామీణ జనాభా ఆర్థిక, విద్యా అభివృద్ధి కోసం 1964లో గుజరాత్ లోని  పటాన్ జిల్లాలోని జిలియా గ్రామంలో గాంధీ ఆశ్రమాన్ని ఆయన స్థాపించాడు. ఆశ్రమం ఆధ్వర్యంలో అనేక విద్యా సంస్థలు స్థాపించబడ్డాయి. జనాభా ఆర్థిక అభివృద్ధి కోసం అనేక ప్రాజెక్టులు అమలు చేయబడ్డాయి. అతను గాంధేయవాది, సాధారణ ప్రజలలో గాంధీ జీవన విధానాన్ని ప్రాచుర్యం పొందడానికి దేశాయ్ కు  ఆశ్రమం ఒక సాధనం.

మాల్జీ భాయ్ దేశాయ్ భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ అనుబంధ రాజకీయవేత్త. 2002లో ఆయన చాణస్మా నియోజకవర్గానికి ప్రాతినిధ్యం వహిస్తూ గుజరాత్ శాసనసభకు ఎన్నికయ్యాడు.

## గాంధీ ఆశ్రమం, జిలియా
1964లో అతను  ప్రతాప్ భాయ్ చౌదరి, బాబు భాయ్ శ్రీ రతిభాయ్ జోషి, ప్రహ్లాద్ భాయ్ సేథ్ లతో  కలిసి గాంధీ ఆశ్రమం ట్రస్టును  స్థాపించాడు. ట్రస్ట్  అధికారిక నమోదు జరిగిన వెంటనే, మాల్జీ భాయ్ దేశాయ్ ఒక ప్రైవేట్ నివాసంలో ట్రస్ట్ కార్యకలాపాలను ప్రారంభించాడు. తరువాత, జిలియా గ్రామ పంచాయతీ 56 ఎకరాల భూమిని ట్రస్టుకు విరాళంగా ఇచ్చింది.  కొత్తగా విరాళంగా ఇచ్చిన భూమిలో ట్రస్ట్ కార్యకలాపాలు 1965లో ప్రారంభమయ్యాయి. అనేక దశాబ్దాల కాలంలో  జిలియాలోని గాంధీ ఆశ్రమం బాల్వాడిలు, అంగన్వాడీలు, ప్రాథమిక పాఠశాలలు, నివాస పాఠశాలలు, బునియాడి విద్యాలయాలు (ఉత్తర,  ఉచ్చాటర్) బి. ఎం. షా మహావిద్యాలయ వంటి అనేక సంస్థలను స్థాపించింది. వయోజన విద్య ప్రచారం, సులభ్ సౌచలే ప్రాజెక్ట్, పశువుల శిబిరాలు, జంతువుల ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రాలు, అంబర్ కేంద్రాలు, ఖాదీ భాండార్లు మొదలైన వివిధ కార్యకలాపాలను కూడా ఆశ్రమం చేపట్టింది.

## గుర్తింపు

* 2022లో, భారత ప్రభుత్వం ప్రజా వ్యవహారాల రంగంలో విశిష్ట సేవలకు గాను మాల్జీ భాయ్ దేశాయ్ కు పద్మ శ్రేణిలో మూడవ అత్యున్నత పురస్కారం అయిన పద్మశ్రీ అవార్డును ప్రదానం చేసింది. "ఐదు దశాబ్దాలకు పైగా ప్రజా సేవలో ఖాదీ, గాంధీ ఆలోచనలను ప్రోత్సహించే గాంథేయవాది, అనుభవజ్ఞుడైన రాజకీయ నాయకుడిగా" ఆయన చేసిన సేవకు గుర్తింపుగా ఈ అవార్డు ఇవ్వబడింది.

## మూలాలు

వర్గం:గుజరాత్ వ్యక్తులు
వర్గం:గాంధేయవాదులు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ నాయకులు
వర్గం:గుజరాత్ రాజకీయ నాయకులు
ఇండియన్ నేషనల్ కాంగ్రెస్ (ఆర్)

**భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ (రెక్విజిషనిస్ట్స్) ఈ పార్టీ **1969లో స్థాపించబడింది, దీనిని ఇందిరా గాంధీ రూపొందించి, నాయకత్వం వహించారు. అప్పటి ఏకీకృత భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ విడిపోయింది. అందులోనిమరొక భాగం భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ (ఆర్గనైజేషన్)గా మారింది.

'ఆర్' అనే అక్షరం 'రిక్విజిషన్' ను సూచిస్తుంది. అసలు కాంగ్రెస్ పార్టీ అప్పుడు భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ (ఆర్గనైజేషన్) లేదా *కాంగ్రెస్ (ఒ) *గా మారింది. దీనికి కామరాజ్ నాయకత్వం వహించాడు. దీనిని అనధికారికంగా కాంగ్రెస్ లేదా *సిండికేట్* అని పిలిచేవారు. పూర్వం నుండి వస్తున్న కాడిని మోస్తున్న ఒక జత ఎద్దుల పార్టీ గుర్తును నిలుపుకున్నారు. ఇందిరా గాంధీ నాయకత్వంలో విడిపోయిన వర్గానికి పార్టీ ఎన్నికల చిహ్నంగా భారత ఎన్నికల కమిషన్ పాలుత్రాగే దూడతో కూడిన ఆవుతో ఉన్న కొత్త చిహ్నాన్ని కేటాయించింది.

1969లో సంయుక్త్ విధాయక్ దళ్ పతాకం కింద ఐక్య ప్రతిపక్షం హిందీ ప్రాంతంలోని అనేక రాష్ట్రాలపై నియంత్రణ సాధించినప్పుడు ఈ చీలిక సంభవించింది.ఆ సమయంలో పార్టీ నాయకత్వం చాలావరకు ఇందిరా గాంధీపై సవాలు చేసింది.ప్రజలలో తన మద్దతును ప్రదర్శించడానికి ఇందిరా గాంధీ కొత్త పార్టీని ఏర్పాటు చేసింది.1971 సార్వత్రిక ఎన్నికలలో, కాంగ్రెస్ (R) లోక్‌సభలోని 518 స్థానాలలో 352 స్థానాలను గెలుచుకొని భారీ మెజారిటీని సాధించింది. ఐదు రాష్ట్రాల శాసనసభలకు జరిగిన ఎన్నికలలో కూడా కాంగ్రెస్ పార్టీ మంచి పనితీరు కనబరిచింది. తరువాత 1970లలో కాంగ్రెస్ అనే పేరు ఇందిరా గాంధీ కోసం 'ఐ' తో కాంగ్రెస్ (ఐ) గా మారింది. క్రమంగా కాంగ్రెస్ (ఐ) భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ (ఐ) మారింది. కాంగ్రెస్ (ఓ) జనతా పార్టీలో విలీనం అయింది. కాంగ్రెస్ పార్టీ నుండి విడిపోయిన కాంగ్రెస్ ఫర్ డెమోక్రసీ, ఇండియన్ నేషనల్ కాంగ్రెస్ (ఉర్సు) ఇతర పార్టీలలో చేరాయి.

## ఇవి కూడా చూడండి

* విడిపోయిన భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ పార్టీలు
* భారత జాతీయ కాంగ్రెస్

## గమనికలు

వర్గం:భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ విడిపోయిన సమూహాలు
వర్గం:భారతదేశంలో అత్యవసర పరిస్థితి
వర్గం:భారతదేశ రాజకీయ పార్టీలు
కొన్సామ్ ఇబోంచా సింగ్

**కొన్సామ్ ఇబోంచా సింగ్** మణిపుర్ లో  సాంప్రదాయ లైఫాదిబి ఆటవస్తువులు,  బొమ్మలను తయారు చేసే భారతీయ కళాకారుడు. అతను  వివిధ జాతీయ ప్రదర్శనలలో పాల్గొన్నాడు.  హస్తకళలో అతను  చేసిన కృషికి మణిపూర్ రాష్ట్ర పురస్కారం అందుకున్నాడు. కళలో అతను చేసిన మార్గదర్శక కృషికి గాను మార్చి 2022లో ఢిల్లీ లో పద్మశ్రీ పురస్కారాన్ని అందుకున్నాడు. మూడు దశాబ్దాలకు పైగా, అతను బొమ్మలను తయారు చేస్తూ, తద్వారా గుర్తింపు, ప్రశంసలను పొందుతున్నాడు.

## ప్రారంభ జీవితం, వృత్తి
అతను సాంస్కృతిక వారసత్వం గల కుటుంబంలో జన్మించాడు.  అతని తండ్రి ఇబోంచా సింగ్ డాల్స్ అండ్ టాయ్స్ విభాగంలో జాతీయ అవార్డు గ్రహీత. కొన్సమ్ సింగ్ తల్లి కొన్సమ్ ఒంగ్బి గంభీని దేవి కూడా నీటి రెల్లు గడ్డి నుండి చేతితో తయారు చేసిన వస్తువులను తయారు చేసే ప్రసిద్ధ 'కౌనా' హస్తకళకు జాతీయ అవార్డు గ్రహీత. కొన్సమ్ తన తల్లిదండ్రుల నైపుణ్యాలను వారసత్వంగా పొంది, తన తండ్రి పద్ధతులను అనుసరించి, మణిపూర్ రాష్ట్ర పురస్కారంతో తన స్వంత గుర్తింపుకు దారితీసింది.

## పురస్కారాలు
* 2022: కళారంగంలో భారత మాజీ రాష్ట్రపతి రామ్ నాథ్ కోవింద్ ఢిల్లీ పద్మశ్రీ ప్రదానం చేశారు
* 2021: హస్తకళ చేసిన కృషికి మణిపూర్ రాష్ట్ర అవార్డు అందుకున్నారు

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు

* Konsam Ibomcha's Journey as a Master Doll Maker

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:జనన సంవత్సరం తప్పిపోయినవి
వర్గం:కళారంగంలో పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
బిమోల కుమారి

**సారంగ్బామ్ బిమోల కుమారి దేవి**  భారతీయ వైద్యురాలు, భారత రాష్ట్రమైన మణిపూర్ ఇంఫాల్ పశ్చిమ ప్రాంతానికి చెందిన ప్రధాన వైద్య అధికారి. ఆమె 1979 నుండి మణిపూర్ రాష్ట్ర వైద్య సేవలో పనిచేస్తున్నారు. ఆమె ఎక్కువగా గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో పనిచేస్తున్నారు. ఆమె భారత ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోడీ రెండుసార్లు రాష్ట్రాన్ని సందర్శించినప్పుడు ఆహార భద్రతా కార్యాలయానికి నాయకత్వం వహించారు. 2014 డాక్టర్ బి. ఆర్. అంబేద్కర్ అంతర్జాతీయ అవార్డు గ్రహీత అయిన కుమారి, 2015లో భారత ప్రభుత్వం నాలుగో అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీ సత్కరించింది.

## మూలాలు

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:భారతీయ మహిళా వైద్యులు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కారం పొందిన మహిళలు
జాతీయ రహదారి 21

**జాతీయ రహదారి 21** (**ఎన్‌హెచ్ 21**) భారతదేశంలో ఒక ప్రాథమిక జాతీయ రహదారి. ఈ రహదారి రాజస్థాన్‌ లోని జైపూర్‌ను ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని ఆగ్రా, బరేలీలకు కలుపుతుంది. ఈ జాతీయ రహదారి పొడవు .

## మార్గం

* జైపూర్ నుండి భరత్‌పూర్
* భరత్‌పూర్ నుండి ఆగ్రా
* ఆగ్రా నుండి సికిందరావు
* సికంద్రరావు నుండి బుదౌన్
* బుదౌన్ నుండి బరేలీ
*

2010లో రోడ్డు రవాణా రహదారుల మంత్రిత్వ శాఖ అన్ని జాతీయ రహదారుల సంఖ్యలను పునర్వ్యవస్థీకరించడాణికి ముందు ఎన్‌హెచ్ 21లో జైపూర్ నుండి ఆగ్రా వరకు ఉన్న భాగాన్ని ఎన్‌హెచ్ 11 అనేవారు.

## జంక్షన్లు
thumb| భారత జాతీయ రహదారుల స్కీమాటిక్ మ్యాప్

:  జైపూర్ వద్ద ముగింపు
:  జైపూర్ వద్ద 
:  జైపూర్ వద్ద 
:  దౌసా వద్ద 
:   మహ్వా వద్ద 
:  ఊంఛా నగ్లా వద్ద
:  కిరైలి వద్ద
:  కిరైలి వద్ద
:  ఆగ్రా వద్ద
:  సికంద్రారావు వద్ద
:  సికంద్రారావు వద్ద
:  బరేలి వద్ద ముగింపు.

## ఇవి కూడా చూడండి

* భారతదేశంలోని జాతీయ రహదారుల జాబితా
* రాష్ట్రాల వారీగా భారతదేశంలోని జాతీయ రహదారుల జాబితా

## మూలాలు

వర్గం:జాతీయ రహదారులు
వర్గం:రాజస్థాన్ లోని జాతీయ రహదారులు
వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ లోని జాతీయ రహదారులు
జాతీయ రహదారి 17

**[[భారతదేశ జాతీయ రహదారులు|జాతీయ రహదారి]] 17** (ఎన్‌హెచ్ 17) పశ్చిమ బెంగాల్ లోని సెవోకేను అస్సాం లోని గౌహతినీ కలుపుతున్న జాతీయ రహదారి. 

## మార్గం
ఇది 

* డార్జిలింగ్ జిల్లా లోని సెవోకే వద్ద ఉన్న ఎన్హెచ్-10 కూడలి నుండి ప్రారంభమవుతుంది
* కాలింపాంగ్ జిల్లా లోని మోంగ్పాంగ్
* బగ్రాకోట్, చాల్సా, నాగర్కట, గోయెర్కట, జల్పాయిగురి జిల్లా,
* బీర్పారా, ఫలాకటా, సోనార్ పూర్ అలీపూర్‌ద్వార్ జిల్లా
* పశ్చిమ బెంగాల్లోని కూచ్ బెహార్, తుఫాన్గంజ్ కూచ్ బెహార్ జిల్లా
* అగోమాని, గోలక్గంజ్, బిలాసిపారా, ధుబ్రి జిల్లా
* ఉత్తర సల్మారా, బొంగైగావ్ జిల్లా
* గోల్పారా, గోల్పారా జిల్లా
* బిజోయ్ నగర్, బోకో, కామరూప్ మెట్రోపాలిటన్ జిల్లా. గౌహతి సమీపంలో NH-27 తో దాని జంక్షన్ వద్ద ముగుస్తుంది 

## కూడళ్ళు

:  Sevoke వద్ద ముగింపు
:   బాగ్రాకోటే వద్ద ముగింపు
:  చల్సా వద్ద ముగింపు
:  బిన్నగురి. వద్ద ముగింపు
:   గువహాటి వద్ద 

## ఇవి కూడా చూడండి

* హైవే సంఖ్య ప్రకారం భారతదేశంలోని జాతీయ రహదారుల జాబితా
* జాతీయ రహదారుల అభివృద్ధి ప్రాజెక్టు

## మూలాలు

వర్గం:జాతీయ రహదారులు
వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ లోని జాతీయ రహదారులు
వర్గం:అసోం లోని జాతీయ రహదారులు
జాతీయ రహదారి 8

**జాతీయ రహదారి 8** (**ఎన్‌హెచ్ 8**) భారతదేశంలోని జాతీయ రహదారి, ఇది అస్సాంలోని కరీంగంజ్ నుండి త్రిపురలోని సబ్రూమ్ వరకు నడుస్తుంది. బంగ్లాదేశ్‌లోని చిట్టగాంగ్‌లోని రామ్‌గఢ్‌ను కలిపే మైత్రి సేతు వంతెన వద్ద ఈ రహదారి ముగుస్తుంది.

పాత ఎన్‌హెచ్ 8 (ఢిల్లీ- జైపూర్ - బరోడా - బొంబాయి) ను ఎన్‌హెచ్ 48 గా మార్చారు. ఈ రహదారిని నేషనల్ హైవేస్ అండ్ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్ డెవలప్‌మెంట్ కార్పొరేషన్ లిమిటెడ్ (ఎన్‌హెచ్IDCL) నిర్మించి నిర్వహిస్తోంది.

## మూలాలు

వర్గం:జాతీయ రహదారులు
వర్గం:అసోం లోని జాతీయ రహదారులు
వర్గం:త్రిపుర లోని జాతీయ రహదారులు
జాతీయ రహదారి 14

**జాతీయ రహదారి 14** (**ఎన్‌హెచ్ 14**) భారతదేశంలోని జాతీయ రహదారి. ఇది పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రంలో మోర్‌గ్రామ్ నుండి ఖరగ్‌పూర్ వరకు నడుస్తుంది.

## మార్గం
ఎన్‌హెచ్14 పూర్తిగా పశ్చిమ బెంగాల్ లోనే నడుస్తుంది. ఇది ముర్షిదాబాద్ జిల్లాలోని మోర్‌గ్రామ్ వద్ద ఎన్‌హెచ్12  కూడలి వద్ద మొదలైంది. లోహాపూర్ (రహదారికి కొద్దిగా దూరంగా), నల్హతి, రాంపూర్హాట్, మల్లార్పూర్, గోన్పూర్, డ్యూచా, మహ్మద్ బజార్, మయూరాక్షి నదిపై ఉన్న తిల్పారా బ్యారేజ్, సూరి, బక్రేశ్వర్ విద్యుత్ ప్లాంటు టౌన్‌షిప్ (రహదారికి కొంచెం దూరంగా), దుబ్రాజ్‌పూర్, భీమ్‌గరా (అన్నీ బీర్‌భూమ్ జిల్లాలో), పాండబేశ్వర్, హరిపూర్, సోన్‌పూర్ బజారీ, రాణిగంజ్ (అన్నీ పశ్చిమ్ వర్ధమాన్ జిల్లాలో ఉన్నాయి), మెజియా, దుర్లభ్‌పూర్, గంగాజల్‌ఘటి, అమర్‌కనన్, బంకురాసోల్, ఒన్హేడు బంకురాసోల్ , బిష్ణుపూర్ (అన్నీ బంకురా జిల్లాలో), గర్బెటా, చంద్రకోన రోడ్, సల్బోని, మిడ్నాపూర్ (అన్నీ పశ్చిమ్ మేదినీపూర్ జిల్లాలో) గుండా వెళ్ళి, ఖరగ్‌పూర్ సమీపంలోని ఎన్‌హెచ్ 16 తో కలిసి ముగుస్తుంది. 

ఈ రహదారికి బీర్భమ్ జిల్లాలో మరో 2 ఉప మార్గాలున్నాయి. ఒక ఉప మార్గం దుబ్రాజ్‌పూర్ వద్ద మొదలై, జోయ్‌దేవ్ కెందులి మోర్, ఇలంబజార్, గుస్కర మోర్ & కాంక్సా మీదుగా పనాగఢ్ వరకు నడుస్తుంది. పనాగఢ్ వద్ద ఇది ఎన్‌హెచ్19 తో కలుస్తుంది. రెండవ ఉప మార్గం సూరి వద్ద మొదలై, పురందర్‌పూర్, పన్రుయి, శ్రీనికేతన్-సుయిరి మోర్, కమర్‌పరా మీదుగా వెళ్ళి ఇలంబజార్ వద్ద మొదటి ఉప మార్గంలో కలుస్తుంది.

## ఇవి కూడా చూడండి

* భారతదేశంలోని జాతీయ రహదారుల జాబితా (హైవే నంబర్ ద్వారా)
* జాతీయ రహదారుల అభివృద్ధి ప్రాజెక్ట్

## మూలాలు

వర్గం:జాతీయ రహదారులు
వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ లోని జాతీయ రహదారులు
జాతీయ రహదారి 6

**జాతీయ రహదారి 6**, (**ఎన్‌హెచ్ 6)** భారతదేశంలోని ప్రాథమిక జాతీయ రహదారి. ఈ రహదారి మేఘాలయ, అస్సాం, మిజోరం రాష్ట్రాల గుండా వెళుతుంది. జాతీయ రహదారులను పునర్వ్యవస్థీకరించడానికి ముందు, ఎన్‌హెచ్-6 పాత జాతీయ రహదారులు 40, 44, 154 & 54 లుగా ఉండేది.

## మార్గం
ఎన్‌హెచ్6 జోరాబాత్, షిల్లాంగ్, జోవాయి, బదర్‌పూర్, పంచగ్రామ్, కొలాసిబ్, కాన్పుయ్, ఐజ్వాల్, సెలింగ్, లుమ్‌టుయ్, ఖౌత్లీర్, టుయిసెన్, నెయిహ్‌డాన్, ఛాంఫైలను కలుపుతూ భారతదేశం/మయన్మార్ సరిహద్దులో జోఖౌతార్ సమీపంలో ముగుస్తుంది. 2008 సెప్టెంబరులో, మేఘాలయ లోని సోనాపూర్‌లో సిల్చార్‌కు వాయవ్యంగా నార్పు అభయారణ్యం లోపల 120 మీటర్ల పొడవైన సొరంగం నిర్మించారు. ఇది ఆగ్నేయ మేఘాలయను  అస్సాంలోని బరాక్ లోయతో కలుపుతుంది.

## జంక్షన్లు

:  జోరాబాట్ వద్ద ముగింపు.
:  షిల్లాంగ్ వద్ద
:  జోవై వద్ద
:  కోలాసిబ్ వద్ద
:  ఐజాల్ వద్ద.
:  సెల్లింగ్ వద్ద.
:  కాల్‌కుల్ వద్ద

## ఆసియా రహదారులు
జాతీయ రహదారి 6 లో జోరాబాట్ నుండి షిల్లాంగ్ వరకు సాగే ముక్క, ఆసియా రహదారి 1, ఆసియా రహదారి 2 లో భాగం.

## ఇవి కూడా చూడండి

* భారతదేశంలోని జాతీయ రహదారుల జాబితా
* రాష్ట్రాల వారీగా భారతదేశంలోని జాతీయ రహదారుల జాబితా

## మూలాలు

వర్గం:జాతీయ రహదారులు
వర్గం:అసోం లోని జాతీయ రహదారులు
వర్గం:మిజోరం లోని జాతీయ రహదారులు
వర్గం:మేఘాలయ లోని జాతీయ రహదారులు
జాతీయ రహదారి 3

**జాతీయ రహదారి 3**, లేదా **ఎన్‌హెచ్ 3**, భారతదేశంలోని జాతీయ రహదారి.  ఇది భారతదేశం-పాకిస్తాన్ సరిహద్దు ప్రక్కనే, అమృత్‌సర్ సమీపంలోని అటారీ నుండి మొదలై హిమాచల్ ప్రదేశ్‌లోని మనాలి మీదుగా లడఖ్‌లోని లేహ్‌లో ముగుస్తుంది.

## చరిత్ర
2010లో నేషనల్ హైవే అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా అన్ని జాతీయ రహదారులను పునర్వ్యవస్థీకరించిన తర్వాత, మునుపటి ఎన్‌హెచ్ 1, ఎన్‌హెచ్ 70లోని కొన్ని భాగాలను, పాత ఎన్‌హెచ్ 21లోని కొన్ని భాగాలతో కలిపి కొత్త ఎన్‌హెచ్ 3ని రూపొందించారు.

* పాత ఎన్‌హెచ్ 1 లోని అత్తారి - జలంధర్ విభాగం.
* పాత ఎన్‌హెచ్ 70 లోని జలంధర్ - మండి విభాగం.
* పాత ఎన్‌హెచ్ 21 లోని మండి - మనాలి విభాగం.

## పర్వత కనుమలు
జాతీయ రహదారి 3లో కొంత భాగం హిమాచల్ ప్రదేశ్, లడఖ్ ఎగువ ప్రాంతాల గుండా వెళుతుంది, కొన్ని ఎత్తైన పర్వత మార్గాలను దాటుతుంది. మనాలి తర్వాత మొదటి ప్రధాన కనుమ వస్తుంది, ఇది 3,978 మీటర్ల ఎత్తులో ఉన్న రోహ్తాంగ్ కనుమ. రోహ్‌తంగ్ కనుమ కులు లోయ, హిమాచల్ ప్రదేశ్‌లోని లాహౌల్, స్పితి లోయల మధ్య రవాణా సౌకర్యం కలిగిస్తోంది. ఎన్‌హెచ్3 పై తదుపరి ప్రధాన కనుమ జంస్కార్ పరిధిలో 4,890 మీటర్ల ఎత్తులో బరాలాచ లా వద్ద ఉంది. లేహ్ జిల్లాలో ఎన్‌హెచ్ 3, సముద్ర మట్టం నుండి 4,739 మీటర్ల ఎత్తున ఉన్న నకీ లా మీదుగా, 5,064 మీటర్ల ఎత్తున ఉన్న లాచులుంగ్ లా, తగాంగ్ లా ల గుండా వెళుతుంది.

జాతీయ రహదారి 3 మూడు రాష్ట్రాల గుండా వెళుతుంది.

; పంజాబ్

అత్తారి, అమృత్‌సర్, జలంధర్, హోషియార్‌పూర్ - హిమాచల్ ప్రదేశ్ సరిహద్దు (178.44&nbsp;కి.మీ.). 

; హిమాచల్ ప్రదేశ్

పంజాబ్ సరిహద్దు - గాగ్రెట్, అంబ్, నదౌన్, హమీర్ పూర్, తౌని దేవి, ఆవా దేవి, సర్కాఘాట్, కోట్లి, మండి, కులు, మనాలి, గ్రామ్‌ఫూ, కైలాంగ్ - జమ్మూ కాశ్మీర్ సరిహద్దు (208)&nbsp;కి.మీ.).  

; లడఖ్

హిమాచల్ ప్రదేశ్ సరిహద్దు - లేహ్ (170&nbsp;కి.మీ.). 

## నిర్మాణం, నవీకరణ
కనెక్టివిటీని మెరుగుపరచడానికి ఎన్‌హెచ్‌ఏఐ వారు జలంధర్ నుండి హోషియార్‌పూర్ వరకు ఉన్న ముక్కను నాలుగు వరుసలకు ఉన్నతీకరించడం ప్రారంభించారు. 58 కి.మీ.ల ఈ ముక్కలో అదంపూర్, రామ మండి వద్ద ట్రాఫిక్ రద్దీ ఏర్పడింది. ఇందులో 39.4 కి.మీ. పంజాబ్ పబ్లిక్ వర్క్స్ విభాగానికి కేటాయించారు.

## జంక్షన్ల జాబితా
thumb|300x300px| కులు జిల్లా కోఠి సమీపంలో ఎన్‌హెచ్ 3

: వాఘా భారతదేశం/పాకిస్తాన్ సరిహద్దు వద్ద ముగింపు
:  - అమృత్‌సర్ దగ్గర
:  - అమృత్‌సర్ దగ్గర
:  - అమృత్‌సర్ దగ్గర
:  - జలంధర్ సమీపంలో
:  - జలంధర్ సమీపంలో
:  - జలంధర్ సమీపంలో
:  - హోషియార్‌పూర్ సమీపంలో
:  - హోషియార్‌పూర్ సమీపంలో
:  - ముబారక్‌పూర్ సమీపంలో
:  - నాదౌన్ సమీపంలో
:  - హమీర్పూర్ సమీపంలో
:  -  Aut సమీపంలో.
:  - గ్రామ్‌పూ సమీపంలో
:  - లేహ్ సమీపంలోని  ముగింపు

## ఇవి కూడా చూడండి

* లేహ్-మనాలి హైవే
* హైవే నంబరు ద్వారా భారతదేశంలోని జాతీయ రహదారుల జాబితా
* జాతీయ రహదారుల అభివృద్ధి ప్రాజెక్ట్

## మూలాలు


వర్గం:జాతీయ రహదారులు
వర్గం:పంజాబ్ లోని జాతీయ రహదారులు
వర్గం:హిమాచల్ ప్రదేశ్ లోని జాతీయ రహదారులు
వర్గం:లడఖ్ లోని జాతీయ రహదారులు
కె. ఎస్. నాగరత్నమ్మ

**కె. ఎస్. నాగరత్నమ్మ** (1923-1993 అక్టోబరు 17) దక్షిణాది రాష్ట్రమైన కర్ణాటక చెందిన భారతీయ రాజకీయవేత్త. ఆమె కర్ణాటక శాసనసభ సభ్యురాలిగా గుండ్లుపేట నియోజకవర్గం నుండి ఏడుసార్లు ఎన్నికయ్యింది. ఆమె 1972 నుండి 1978 వరకు కర్ణాటక శాసనసభకు, పూర్వపు మైసూరు శాసనసభకు మొదటి మహిళా స్పీకర్.

## రాజకీయ జీవితం
రాజకీయాల్లోకి రాకముందు, నాగరత్నమ్మ భారత్ స్కౌట్స్ అండ్ గైడ్స్ ఉపాధ్యక్షురాలు, మైసూరు విశ్వవిద్యాలయం సెనేట్ సభ్యురాలు. 1957లో గుండ్లుపేట నియోజకవర్గం ఏర్పడినప్పుడు, ఆమె స్వతంత్ర రాజకీయవేత్త మైసూర్ శాసనసభ ఎన్నికల్లో పోటీ చేసి, ఆమె ఏకైక ప్రత్యర్థి భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ చెందిన హెచ్. కె. శివరుద్రప్పపై విజయం సాధించింది. తద్వారా ఆమె నియోజకవర్గానికి తొలి ఎమ్మెల్యే అయ్యింది. ఆమె మళ్లీ 1962 ఎన్నికలలో శివరుద్రప్పను ఓడించింది. ఆమె 1967 ఎన్నికలలో భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ సభ్యురాలిగా పోటీ చేసి, కె. బి. జయదేవప్పను 21,423 ఓట్ల భారీ తేడాతో ఓడించింది.

1972 ఎన్నికలలో భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ (ఆర్గనైజేషన్) కు చెందిన బి. బసప్పను ఓడించి, నాలుగోసారి నాగరత్నమ్మ ఈ నియోజకవర్గాన్ని నిలుపుకుంది. ఆమె 1972 నుండి 1978 వరకు అసెంబ్లీ స్పీకర్ గా ఎన్నికయ్యింది, సభ మొదటి మహిళా స్పీకర్ అయ్యింది. 1978 ఎన్నికలలో ఆమె దీర్ఘకాల పోటీదారు అయిన శివరుద్రప్ప 271 ఓట్ల తేడాతో విజయం సాధించింది.

1983 ఎన్నికలలో ఆమె జనతా పార్టీ చెందిన హెచ్. ఎన్. శ్రీకాంత సెట్టీని ఓడించి 44,085 ఓట్లు సాధించి తిరిగి కాంగ్రెస్ సభ్యురాలిగా తన స్థానాన్ని నిలుపుకుంది. 1985 ఎన్నికలలో ఆమె జనతా పార్టీ చెందిన హెచ్. ఎస్. మహాదేవ ప్రసాద్ 19,140 ఓట్ల భారీ తేడాతో ఓడించింది. 1989 ఎన్నికలలో ఆమె మళ్లీ ప్రసాద్ ను ఓడించి 50,643 ఓట్లు గెలుచుకుంది. ఆ తరువాత ఆమె 1990లో ఆరోగ్య, కుటుంబ సంక్షేమ శాఖ మంత్రిగా చేసింది. ఆమె 1993లో మరణించింది. ప్రతిపక్ష నాయకురాలిగా కూడా పనిచేసిన నాగరత్నమ్మ, సభ స్పీకర్ గా చేసిన కృషికి, ప్రతిపక్ష నాయకురాలిగా ఆమె పని శైలికి ప్రశంసలు అందుకుంది.

## మూలాలు
వర్గం:జన్మస్థలం తెలియని వ్యక్తులు
వర్గం:1993 మరణాలు
వర్గం:1923 జననాలు
కనికా మన్

**కనికా మన్** (జననం 1993 అక్టోబరు 7) ప్రధానంగా హిందీ టెలివిజన్ లో పనిచేసే భారతీయ నటి. జీ టీవీ హాస్య నాటకం గుడ్డన్ తుమ్సే నా హో పాయేగా గుడ్డన్ జిందాల్, గుడ్డన్ బిర్లా ద్విపాత్రాభినయానికి ఆమె బాగా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఆమె టెలివిజన్ లోబధో బహు*<nowiki/>' (2018) లో సహాయక పాత్ర పోషించింది, ఇందులో ఆమె 'తిత్లీ' పాత్రను పోషించింది.మన్ ఎమ్ఎక్స్ ప్లేయర్ రూహానియత్ తో తన వెబ్ అరంగేట్రం చేసింది. ఆమె *ఖత్రోన్ కే ఖిలాడి 12*లో ఫైనలిస్ట్ కూడా.

== ప్రారంభ జీవితం ==
కనికా మన్ 1993 అక్టోబరు 7న [[హర్యానా]]<nowiki/>లోని [[పానిపట్]] లో జన్మించింది. ఆమె [[చండీగఢ్]] లోని పంజాబ్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి గ్రాడ్యుయేషన్ పూర్తి చేసింది.

== కెరీర్ ==
ఆమె మోడల్ గా తన వృత్తిని ప్రారంభించి, తరువాత వివిధ [[పంజాబీ భాష|పంజాబీ]] మ్యూజిక్ వీడియోలలో కనిపించింది. ఆమె 2017లో ధీరజ్ కుమార్ సరసన సీరత్ పాత్రను పోషించిన [[పంజాబీ]] చిత్రం *రాకీ మెంటల్* తో తన నటనా రంగ ప్రవేశం చేసింది. ఈ చిత్రం సానుకూల సమీక్షలను అందుకుంది .

2018లో, ఆమె *బృహస్పతి* [[కన్నడ సినిమా|కన్నడ]] చిత్రసీమలో అడుగుపెట్టింది. ఈ చిత్రం మిశ్రమ సమీక్షలను అందుకుంది. . ఆ తరువాత ఆమె పంజాబీ చిత్రం *డానా పానీ*లో  మాఘీ పాత్రను పోషించింది. మన్ 2018లో బధో బహూ ధారావాహికతో టెలివిజన్ లోకి అడుగుపెట్టింది, అక్కడ ఆమె [[:en:Prince_Narula|ప్రిన్స్ నరుల]] సరసన టిట్లీ పాత్రను పోషించింది.

2018 నుండి 2020 వరకు, ఆమె *గుడ్డన్ తుమ్సే నా హో పాయేగా* లో నిషాంత్ సింగ్ మల్కానీ సరసన గుడ్డన్ గుప్తా జిందాల్ పాత్రను పోషించింది, ఇది ఆమె కెరీర్ లో ప్రధాన మలుపుగా నిరూపించబడింది. ఆమె 2020 నుండి 2021 వరకు సావి ఠాకూర్ సరసన తన పాత్ర తెరపై కుమార్తె గుడ్డన్ జిందాల్ బిర్లా పాత్రను పోషించింది.

2021లో ఆమె అమ్రికా మై డ్రీమ్ అనే పంజాబీ చిత్రంలో అమన్దీప్ ముల్తానీ, సపిందర్ షెర్గిల్ సరసన కనిపించింది. 

ఆమె మార్చి 2022లో ప్రషా శ్రీవాస్తవ పాత్రను పోషించిన అర్జున్ బిజ్లానీ సరసన ఎమ్ఎక్స్ ప్లేయర్ రూహానియత్ తో వెబ్ లోకి అడుగుపెట్టింది. ఆమె 2022 పంజాబీ చిత్రం *మజాజన్ ఆర్కెస్ట్రా* మన్ప్రీత్/మిస్ మాహీ పాత్రను కూడా పోషించింది.

జూలై 2022లో, ఆమె *ఖత్రోన్ కే ఖిలాడి 12'' ఫైనలిస్ట్ గా నిలిచింది. జూలై 2022లో, ఆమె అర్జున్ బిజ్లానీ సరసన రూహానియత్ రెండవ సీజన్ లో ప్రిషా శ్రీవాస్తవ పాత్రను కూడా తిరిగి పోషించింది.
## ఫిల్మోగ్రఫీ

### టెలివిజన్

#### ప్రత్యేక ప్రదర్శనలు

### వెబ్ సిరీస్

### మ్యూజిక్ వీడియోలు

## అవార్డులు

## మూలాలు

వర్గం:భారతీయ నటీమణులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1993 జననాలు
స్మితా జయకర్

**స్మితా జయకర్** (జననం 1964 జూన్ 29) హిందీ సినిమాలు, టీవీ షోలలో సహాయ పాత్రలు పోషించినందుకు ప్రసిద్ధి చెందిన భారతీయ నటి. 

దక్షిణ ముంబై ఠాకూర్ ద్వార్ పరిసరాలకు చెందిన ఆమె మహారాష్ట్రకు చెందినది. ఆమె భర్త మోహన్ జయకర్, గౌరవనీయ మరాఠీ న్యాయవాది బార్ జయకర్ కుమారుడు. ఆమె మరాఠీ భాషా టెలివిజన్ ధారావాహికలు, చిత్రాలలో తల్లి పాత్రలకు ప్రసిద్ధి చెందింది.

ఆధ్యాత్మిక విషయాలపై ఆసక్తి ఉన్న స్మితా జయకర్ ఔరాలు, చక్రాలపై ఉపన్యాసాలు నిర్వహిస్తుంది.
## ఫిల్మోగ్రఫీ

 టెలివిజన్ పాత్రలు

* *కాశీబాయి బాజీరావ్ బల్లాల్* (2022) మహారాణి తారాబాయి రాజారాం I భోసలేగా
* *ఘర్ ఆజా పరదేసీ* (2013). 
* *నూర్జహాన్* (2000-2001) 
* *ఘుతాన్* (టీవీ సిరీస్ (1997-1998) 
* కిరణ్ గా *దాల్ మే కాలా* (1998-1999) 
* ఖమోష్ వాజిన్ (1998) 
* *కభీ యే కభీ వో* (1994-1995) రమీలా గా
* ఆదిత్య ధనరాజ్ తల్లిగా  జునూన్
* ఆహ్వాన్ (1988) -ఉమగా
* చంద్రప్రభ ఉదయ ప్రతాప్ సింగ్ గా * యహాన్ మెయిన్ ఘర్ ఘర్ ఖెలి* (2009-2011)  (2009-2011) చంద్రప్రభ ఉదయ ప్రతాప్ సింగ్ గా

## స్టేజ్ క్రెడిట్స్

* అయే రిటైర్ హోటీ (2014) వీణలోని యశ్వంత్రావు చవాన్ నాట్యగృహలో ప్రదర్శించబడింది.

## మూలాలు

వర్గం:21వ శతాబ్దపు భారతీయ నటీమణులు
వర్గం:హిందీ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:1964 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:భారతీయ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:All articles with unsourced statements
భవాని (నటి)

**భవానీ** (జననం 1953 నవంబరు 9), ఒక భారతీయ చలనచిత్ర, టెలివిజన్ నటి మలయాళం, కన్నడ, తమిళం, తెలుగు సినిమాలలో తన పనికి ప్రసిద్ధి చెందింది. ఆమె తెలుగు చిత్ర పరిశ్రమలో ప్రధాన నటి.

## వ్యక్తిగత జీవితం
చెన్నైలో జన్మించిన ఆమె, మలయాళ నిర్మాత/సంగీత దర్శకుడు అయిన రెఘు కుమార్ ను వివాహం చేసుకుంది, ఆయన *తలవట్టం*, హలో మై డియర్ రాంగ్ నంబర్ వంటి చిత్రాలకు ప్రసిద్ధి చెందాడు. వారికి ఇద్దరు కుమార్తెలు ఉన్నారుః బవిత, భావన. ఆమె మళయాళ చిత్రం *తాండవం* ద్వారా తిరిగి వచ్చింది. ప్రస్తుతం ఆమె తమిళ సీరియల్స్ లో నటిస్తోంది. ఆమె తెలుగు నటి గాయని రుష్యేంద్రమణి మనవరాలు. ఆమె మాతృభాష తెలుగు.

## కెరీర్
భవాని తొలి చిత్రం కన్నడ భాషలో *భూతయ్యన మగ అయ్యు* (1974), ఇది ఆమెకు ఉత్తమ నటి అవార్డును తెచ్చిపెట్టింది, అదే చిత్రానికి ఉత్తమ సహాయ నటి అవార్డును అందుకున్న లెజెండరీ నటి, గురువు, అమ్మమ్మ రుష్యేంద్రమణితో ఆమె స్క్రీన్ పంచుకుంది. నాలుగు సంవత్సరాల వ్యవధిలో 75 చిత్రాలతో భవాని 1970లలో తమిళం, కన్నడ, తెలుగు, మలయాళ చిత్ర పరిశ్రమలలో ప్రముఖ నటీమణులలో ఒకరిగా పరిగణించబడింది. మలయాళంలో ప్రేమ్ నజీర్, జయన్, సుకుమారన్, కన్నడలో విష్ణువర్ధన్, రజనీకాంత్, తమిళంలో ఆర్. ముత్తురామన్, జైశంకర్, ఎంజీ రామచంద్రన్, శివాజీ గణేశన్ , ఎన్టీ రామారావు, చంద్రమోహన్, నందమూరి వంటి ప్రముఖ నటులతో నటించిన ఘనత కూడా ఆమెకు ఉంది. తెలుగులో బాలకృష్ణ, శ్రీధర్ . మలయాళ చిత్రం *లిసాలో* ఆమె నటనకు గుర్తింపు పొందింది.

## ఫిల్మోగ్రఫీ

### తెలుగు సినిమాలు
* *[[వనజ గిరిజ]]* (1976)
* సీత గీత దాటితే (1977)లో దీపా
* శ్రీమద్విరాట పర్వము (1977)లో ఉత్తర

### టెలివిజన్

## మూలాలు
వర్గం:1968 జననాలు
వర్గం:21వ శతాబ్దపు భారతీయ నటీమణులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:కన్నడ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు
వర్గం:భారతీయ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:తమిళ సినిమా నటీమణులు
ఖుషాలీ కుమార్

**ఖుషాలి కుమార్** (జననం 1982 డిసెంబరు 19) ఒక భారతీయ చలనచిత్ర నటి, ఫ్యాషన్ డిజైనర్. ఆమె గుల్షన్ కుమార్ కుమార్తె. ఆమె తోబుట్టువులు భూషణ్ కుమార్, తులసి కుమార్. ఆమె బాబాయ్ క్రిషన్ కుమార్. ఆమె అనేక సింగిల్స్, మ్యూజిక్ వీడియోలలో కనిపించింది.

## వ్యక్తిగత జీవితం
ఖుషాలీ కుమార్ ఒక హిందూ పంజాబీ కుటుంబంలో గుల్షన్ కుమార్, సుదేశ్ కుమారి దువా దంపతులకు జన్మించింది.

## కెరీర్
తన దివంగత తండ్రి గుల్షన్ కుమార్ నివాళిగా సోదరి తులసి కుమార్ పాడిన పాటతో ఖుషాలి తన మ్యూజిక్ వీడియోలో అరంగేట్రం చేసింది.

2018లో, ఆమె కొన్ని లఘు చిత్రాలలో నటించింది, వాటిలో జీనా ముష్కిల్ హై యార్ చిత్రం ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్ ఆఫ్ లైఫ్, పైన్వుడ్ స్టూడియోస్ యుకె, 9వ దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే ఫిల్మ్ ఫెస్టివెల్, దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే ఫెస్టివల్ లో ఫిల్మ్ మేకర్స్ సెషన్ ను ప్రివ్యూ చేసింది. హిందీ చలన చిత్రం *జీనా ముష్కిల్ హై యార్* లో ఆమె నటనకు డ్రక్ ఇంటర్నేషనల్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్ లో క్రిటిక్స్ ఛాయిస్ అవార్డును కూడా గెలుచుకుంది.

ఆర్. మాధవన్ 2022లో నటించిన ధోకః రౌండ్ డి కార్నర్ చిత్రంతో ఆమె తన నటనా వృత్తిని ప్రారంభించింది, దీనికి ఆమె 23వ భారత ఐఫా అవార్డుల వేడుకలో స్టార్ డెబ్యూ ఆఫ్ ది ఇయర్-ఫిమేల్ అవార్డును గెలుచుకుంది.

ఆ తరువాత, ఆమె 2023లో వచ్చిన *స్టార్ ఫిష్* చిత్రంలో ప్రధాన పాత్రలో కనిపించింది. ఈ సినిమా షూటింగ్ ఆమెకు చాలా సవాలుగా ఉండేది.

2024లో, ఆమె జియోసినిమాలో విడుదలైన పుల్కిత్ చిత్రం *దేద్ బిఘా జమీన్* లో ప్రధాన పాత్రలో కనిపించింది.
## ఫిల్మోగ్రఫీ

## మూలాలు

వర్గం:1982 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
అల్లూరు శాసనసభ నియోజకవర్గం

**అల్లూరు శాసనసభ నియోజకవర్గం** ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని పూర్వ నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం నెల్లూరు జిల్లా, నెల్లూరు లోక్‌సభ నియోజకవర్గంలోని శాసనసభ నియోజకవర్గాల్లో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం 2002లో ఏర్పాటైన డీలిమిటేషన్ కమిషన్ ఆఫ్ ఇండియా సిఫార్సుల ఆధారంగా శాసనసభ నియోజకవర్గాల పునర్విభజనలో భాగంగా 2008లో భాగంగా రద్దు చేయబడింది.

## ఎన్నికైన శాసనసభ్యులు

## మూలాలు

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ మాజీ శాసనసభ నియోజకవర్గాలు
వర్గం:శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా మాజీ శాసనసభ నియోజకవర్గాలు
కోతమంగళంలోని విద్యా సంస్థలు

కొత్తమంగళం (మలయాళం: మలయాళం: ఎర్నాకుళం) భారతదేశంలోని కేరళ రాష్ట్రంలోని ఒక తాలూకా కేంద్రం, మునిసిపాలిటీ ఎర్నాకుళం జిల్లా. ఇది మండల కేంద్రమైన మువత్తుపుజ నుండి 15 కి. పశ్చిమ కనుమల దిగువన ఉన్న కొత్తమంగళం ఒక చిన్న పట్టణం, దీనిని హై రేంజ్ లకు గేట్ వే అని పిలుస్తారు. ఇటీవలి కాలం వరకు, ఈ పట్టణం సుగంధ ద్రవ్యాలు, కొండ ఉత్పత్తులకు చాలా ముఖ్యమైన వాణిజ్య కేంద్రంగా కూడా ఉంది. ప్రస్తుత కొత్తమంగళం ప్రాంతాన్ని చారిత్రాత్మకంగా మలఖచిర అని పిలిచేవారు. కొత్తమంగళం పురాతన క్రైస్తవ చర్చిలు, దాని ప్రముఖ విద్యా సంస్థలకు ప్రసిద్ధి చెందింది. 1955 లో ఇథియోపియా చక్రవర్తి మొదటి హైలే సెలాస్సీ కేరళ పర్యటన సందర్భంగా ప్రారంభించిన మార్ అథనాసియస్ కాలేజ్ ఆఫ్ ఆర్ట్స్ అండ్ సైన్స్ ఈ ప్రాంతంలోని మొదటి కళాశాలలలో ఒకటి.

(మార్ అథనాసియస్ కాలేజ్ అసోసియేషన్ చే నిర్వహించబడింది) 

* మార్ అథనాసియస్ కాలేజ్ ఆఫ్ ఆర్ట్స్ & సైన్స్ http://www.macollege.org 
* మార్ అథనాసియస్ కాలేజ్ ఆఫ్ ఇంజనీరింగ్ http://www.mace.ac.in/
* మార్ అథనాసియస్ ఇంటర్నేషనల్ స్కూల్

(మార్ తోమా చెరియా పల్లీ యాజమాన్యంలో, నిర్వహించబడుతుంది) 

* మార్ బాసిల్ హయ్యర్ సెకండరీ స్కూల్
* మార్ బసేలియోస్ స్కూల్ ఆఫ్ నర్సింగ్
* మార్ బసేలియోస్ డెంటల్ కాలేజ్
* మార్ బసేలియోస్ కాలేజ్ ఆఫ్ నర్సింగ్
* మార్ బసేలియోస్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ & సైన్స్
* మలిక్దీనార్ ఆర్ట్స్ & సైన్స్ కాలేజ్ ఫర్ ఉమెన్ ఆదివాడు http://www.malikdeenar.org/college.htm 
* సెయింట్ మేరీస్ పబ్లిక్ స్కూల్
* నాంగెలీల్ ఆయుర్వేద వైద్య కళాశాల
* యెల్డో మార్ బసేలియోస్ ఆర్ట్స్ & సైన్స్ కళాశాల http://www.yeldocollege.org
* సెయింట్ జోసెఫ్ కాలేజ్ ఆఫ్ నర్సింగ్
* ప్రభుత్వ పాలిటెక్నిక్ కళాశాల కొత్తమంగళం
* గ్రీన్ వాలీ పబ్లిక్ స్కూల్
* సెయింట్ జార్జ్ హయ్యర్ సెకండరీ స్కూల్
* సెయింట్ అగస్టిన్స్ గర్ల్స్ హయ్యర్ సెకండరీ స్కూల్
* విమలగిరి పబ్లిక్ స్కూల్
* శోభనా ఇంగ్లీష్ మీడియం స్కూల్
* ఇంద్రియా గాంధీ కాలేజ్ ఆఫ్ ఆర్ట్స్ & సైన్స్ (నెల్లికుళి [శాశ్వత డెడ్ లింక్]http://www.indriagandhicollege.com/
* ఇందిరా గాంధీ కాలేజ్ ఆఫ్ ఇంజనీరింగ్ ఫర్ ఉమెన్
* ఇందిరా గాంధీ డెంటల్ కళాశాల
* ఇందిరా గాంధీ ట్రైనింగ్ కాలేజ్ (బి. ఎడ్.) 
* ఇందిరా గాంధీ ట్రైనింగ్ ఇన్స్టిట్యూట్ (T. T. C.) 
* ఇలాహియా కాలేజ్ ఆఫ్ ఇంజనీరింగ్ అండ్ టెక్నాలజీ
* సెయింట్ గ్రెగోరియోస్ డెంటల్ కాలేజ్
* మరియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మేనేజ్మెంట్ స్టడీస్
* బెస్ అనియా పబ్లిక్ స్కూల్
* సెయింట్ స్టీఫెన్స్ హయ్యర్ సెకండరీ స్కూల్
* సెయింట్ స్టీఫెన్స్ బాలికల ఉన్నత పాఠశాల
* టి. వి. జోసెఫ్ మెమోరియల్ హయ్యర్ సెకండరీ స్కూల్
* ప్రభుత్వ సాంకేతిక ఉన్నత పాఠశాల వరప్పెట్టి
* కొత్తమంగళం మరియన్ అకాడమీ ఆఫ్ మేనేజ్మెంట్ స్టడీస్ 
* యెల్డో మార్ బసేలియోస్ కాలేజ్ స్కూల్ ఆఫ్ మీడియా అండ్ డిజైన్ 

## ఇవి కూడా చూడండి
టెక్నికల్ హైస్కూల్, వరపెట్టి. జోస్ కాలేజ్ ఆఫ్ ఆర్ట్స్, కొత్తమంగళం మాలిక్దీనార్ ఆర్ట్స్ & సైన్స్ కాలేజ్ ఫర్ ఉమెన్, ఆదివాడు, పల్లరిమంగలం పిఒ http://www.malikdeenar.org/college.htm 

## ఆసుపత్రులు

* ప్రభుత్వ. తాలూకా ఆసుపత్రి
* మార్ బసేలియోస్ మెడికల్ మిషన్ హాస్పిటల్
* సెయింట్ జోసెఫ్స్ మెడికల్ మిషన్ హాస్పిటల్
* నంగెలిల్ ఆయుర్వేద వైద్య కళాశాల
* టి. వి. జె. కంటి ఆసుపత్రి

## మూలాలు
సత్యవతి కళాశాల

సత్యవతి కాలేజ్ భారతదేశంలోని న్యూఢిల్లీలోని ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయం  ఒక అనుబంధ కళాశాల. దాదాపు 3000 మంది విద్యార్థులకు ఉదయం, సాయంత్రం తరగతులు, 150 మంది శాశ్వత బోధనా సిబ్బంది ఉన్నారు. ఈ కళాశాల ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయం  నార్త్ క్యాంపస్ వర్గీకరణ పరిధిలోకి వస్తుంది. 

## చరిత్ర
ఈ కళాశాలను 1972 లో ఢిల్లీ ప్రభుత్వం స్థాపించగా, "ఈవెనింగ్ కాలేజ్" 1973 లో స్థాపించబడింది. ఫేజ్ 3, అశోక్ విహార్, ఢిల్లీ లోని నార్త్ క్యాంపస్ లోని ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయం  అనుబంధ కళాశాలలలో ఇది ఒకటి. ఈ కళాశాలకు భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో పాల్గొన్న కవయిత్రి సత్యవతి దేవి పేరు పెట్టారు.  

## గురించి
ఈ కళాశాల ఇప్పుడు ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయం  ఉత్తర ప్రాంగణంలో ఆమోదించబడింది, ఎస్ఆర్సిసి కాలేజ్, హన్స్రాజ్ కాలేజ్, కిరోరి మాల్ కాలేజ్ వంటి అనేక కళాశాలలకు సమీపంలో ఉంది. ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయం  ప్రధాన ప్రాంగణం కళాశాల నుండి ఐదు కిలోమీటర్లు (3.1 మైళ్ళు) దూరంలో ఉంది. సత్యవతి కళాశాలను ఢిల్లీ ప్రభుత్వం అలాగే ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయం నిర్వహిస్తుంది. కళాశాల ఆవరణలో పొల్యూషన్ లెవల్ డిస్ ప్లేను కూడా ఏర్పాటు చేశారు.

## విద్యావేత్తలు

### విద్యా కార్యక్రమాలు
సత్యవతి కళాశాల కామర్స్, ఎకనామిక్స్, మ్యాథమెటిక్స్, లాంగ్వేజెస్ లో వివిధ కోర్సులను అందిస్తోంది. వీటిలో ఈ క్రిందివి ఉన్నాయి.

* బి. కామ్.  (హెచ్)/బి. కామ్.  (పి)
* బి. ఎ. ప్రోగ్. కోర్సులు
* ఎకనామిక్స్ ఆనర్స్/మ్యాథమెటిక్స్ ఆనర్స్
* ఇంగ్లీష్ ఆనర్స్/హిందీ ఆనర్స్/సంస్కృత ఆనర్స్/ఉర్దూ ఆనర్స్
* చరిత్ర ఆనర్స్/రాజకీయ శాస్త్రం ఆనర్స్
* ఎం. ఎ. (పొలిటికల్ సైన్స్) 

## సంఘాలు
ఈ కళాశాలలో అనేక నియంత్రిత, క్రమబద్ధీకరించని సంఘాలు ఉన్నాయి, వీటిలో కొన్ని క్రింద ఇవ్వబడ్డాయి.

* సిడిఎఫ్సిసి-సోషల్ ఎంటర్ప్రెన్యూర్షిప్ సొసైటీ
* కార్పొరేట్ సంస్థలు-కామర్స్ సొసైటీ
* ఎనాక్టస్-సోషల్ ఎంటర్ప్రెన్యూర్షిప్ సొసైటీ
* ఫినోవా-ఫైనాన్స్ అండ్ ఇన్వెస్ట్మెంట్ సెల్
* ప్రకృతి-పర్యావరణ సమాజం
* సాక్షం-ప్లేస్మెంట్ సెల్ అండ్ ఎంటర్ప్రెన్యూర్షిప్ సొసైటీ
* మూడవ చట్టం-డ్రామాటిక్స్ సొసైటీ
* ఉత్కర్ష్-ఆర్ట్స్ అండ్ కల్చర్ సొసైటీ
* లిటర్ బగ్స్-ఇంగ్లీష్ లిటరరీ సొసైటీ

## ప్రముఖ పూర్వ విద్యార్థులు

* మనోజ్ బాజ్పేయి
* అమిత్ భదనా
* అనిల్ ఝా వాట్స్
* సిద్ధాంత్ సారంగ్ 

## మూలాలు

వర్గం:కళాశాలలు