కేటుమిలే క్వెట్ జోనీ మసిరే

కేటుమిలే క్వెట్ జోనీ మసిరే (Ketumile Quett Joni Masire, 23 జూలై 1925 – 22 జూన్ 2017) బోట్స్‌వానా రాజకీయ, ఆర్థిక, మరియు సామాజిక రంగాలలో అత్యంత ప్రభావవంతమైన నేతల్లో ఒకరు. 1980 నుండి 1998 వరకు దేశ అధ్యక్షుడిగా కొనసాగుతూ, బోట్స్‌వానా ఆర్థిక వ్యవస్థను స్థిరం చేయడంలో, ప్రజాస్వామ్య విధానాలను బలపరిచడంలో, అంతర్జాతీయ స్ధాయిలో బోట్స్‌వానాను గుర్తించడంలో కీలక పాత్ర పోషించారు. ఆయనను “మోడల్ లీడర్” గా ఆఫ్రికా లో గుర్తించారు. 1991 లో బ్రిటన్ రాణి ఎలిబెత్ II ద్వారా GCMG గౌరవ కినైట్‌హుడ్ పొందారు.

---

## <big>ప్రారంభ జీవితం</big>
మసిరే 1925 జూలై 23 న బీచువానాలాండ్‌లోని కేనీ గ్రామంలో పశుపోషక కుటుంబంలో జన్మించారు. తండ్రి జోనీ మసిరే  తల్లి గైపోన్ (Kgopo) పశువుల పెంపకం ద్వారా జీవనం సాగించారు. చిన్న వయసులోనే మసిరే విద్య లో ప్రత్యేక ప్రతిభ చూపించారు. కెనీ పాఠశాల నుండి ఉత్తమ ఫలితాలతో ఉత్తీర్ణత సాధించి, సౌత్ ఆఫ్రికాలోని టైగర్ క్లోఫ్ విద్యాసంస్థలో స్కాలర్షిప్ పొందారు.

1950 లో విద్య పూర్తి చేసిన తర్వాత, మసిరే బాంగ్వాకెట్సే రిజర్వ్‌లో సీపాపిట్సో II సెకండరీ స్కూల్ ను స్థాపించారు. ఇది ప్రాంతంలో ఉన్నత విద్యా సంస్థలలో ఒకటి. ఆరు సంవత్సరాల పాటు హెడ్మాస్టర్‌గా వ్యవహరిస్తూ విద్యార్థులకు నైతిక మరియు శాస్త్రీయ బోధన ను అందించారు.

అతను వ్యవసాయం లో కూడా ప్రముఖ స్థానం సంపాదించారు. 1957 లో మాస్టర్ ఫార్మర్స్ సర్టిఫికేట్ పొందిన మసిరే, బాంగ్వాకెట్సే ప్రాంతంలో ప్రముఖ వ్యవసాయ నిపుణులలో ఒకరిగా నిలిచారు. 1958 లో ఆఫ్రికన్ ఎకో / నలెడి యా బోట్స్‌వానా పత్రికలో రిపోర్టర్‌గా నియమితులయ్యారు.

అనే సంవత్సరంలో గ్లాడిస్ ఒలెబిల్తో వివాహం చేసుకొని ఆరు పిల్లలకు తండ్రి అయ్యారు. మసిరే కుటుంబం, సమాజ సేవలలో నిబద్ధత,  విద్యకు పెద్ద ప్రాధాన్యం ఇచ్చేది.

---

## '''రాజకీయ ప్రస్థానం'''
1961 లో మసిరే బోట్స్‌వానా డెమోక్రాటిక్ పార్టీ (BDP) స్థాపనలో కీలక పాత్ర పోషించారు. ఆయన పార్టీకి తొలి సెక్రటరీ-జనరల్‌గా నియమితులయ్యారు. 1965 ఎన్నికల్లో BDP విజయం సాధించి మసిరే డిప్యూటీ ప్రైమ్ మినిస్టర్గా, తరువాత స్వాతంత్ర్యం తరువాత వైస్-ప్రెసిడెంట్గా నియమితులయ్యారు.

1967 నుండి మసిరే ఫైనాన్స్ మరియు అభివృద్ధి ప్రణాళిక మంత్రిత్వ శాఖలను పర్యవేక్షించారు. ఆయన కర్తవ్యపరమైన, సాంకేతిక నిపుణత్వం ద్వారా బోట్స్‌వానా ఆర్థిక వ్యవస్థను స్థిరంగా, సమర్థవంతంగా అభివృద్ధి చేశారు.

స్థానిక రాజకీయాల్లో, ప్రత్యేకంగా బాంగ్వాకెట్సే ప్రాంతంలో, మసిరే కొంతగా సమస్యలను ఎదుర్కొన్నారు. అతని ప్రత్యర్థి బాథోయెన్ II స్థానిక ఎన్నికల్లో విజయం సాధించినప్పటికీ, జాతీయ స్థాయిలో BDP విజయం సాధించింది. మసిరే "స్పెషల్‌గా ఎన్నికైన" పార్లమెంట్ సభ్యుడిగా కొనసాగించారు.

---

## '''అధ్యక్షుడు''' (1980–1998)
13 జూలై 1980 న రాష్ట్రాధ్యక్షుడు సరిట్సే ఖామా మరణం తర్వాత, మసిరే ఆచరణాత్మక అధ్యక్షుడుగా అయ్యారు. జూలై 18న పార్లమెంట్ లో గోప్య ఓటింగ్ ద్వారా పూర్తి అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికయ్యారు.

మసిరే పాలన మూడు పదవీ కాలాలుగా కొనసాగింది. ఆయన ప్రధానంగా ఆర్థిక స్థిరత్వం, విద్య, హెల్త్‌కేర్,  భద్రత అంశాలను ప్రోత్సహించారు. మసిరే దక్షిణ ఆఫ్రికా అభివృద్ధి సమాఖ్య (SADC) చైర్మన్, ఆఫ్రికా యూనిటీ ఆర్గనైజేషన్ వైస్-చైర్మన్, గ్లోబల్ కోలిషన్ ఫర్ ఆఫ్రికా సభ్యుడిగా కూడా సేవలు అందించారు.

1988 లో ఆంగోలా సుమిట్‌కి వెళ్ళినప్పుడు ఆయన ఎగ్జిక్యూటివ్ జెట్ తప్పుగా ఆంగోలా విమాన బలగం తారుమారు చేసింది. అయితే సహ-పైలట్ అత్యవసర ల్యాండింగ్ లో విజయం సాధించాడు. మసిరే పాలనలో బోట్స్‌వానా “మోడల్ నేషన్”గా మారటానికి ఆయన విధానాలు సహకరించాయి.

---

## ''పదవి విరమణ తర్వాత''
1998 లో పదవీ విరమణ తర్వాత, మసిరే అనేక ఆఫ్రికా దేశాలలో డిప్లమాటిక్ మద్యవర్తిత్వ కార్యక్రమాలు నిర్వహించారు. 1998–2000 మధ్య రువాండా జననహింస పరిస్థితులను పరిశీలించిన ఇంటర్నేషనల్ ప్యానెల్ ఆఫ్ ఎమినెంట్ పర్సనాలిటీస్ చైర్మన్, 2000–2003 మధ్య డెమొక్రటిక్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ కాన్గోలో అంతర్జాతీయ డయలాగ్ ఫాసిలిటేటర్.

2007 లో సర్ కేటుమిలే మసిరే ఫౌండేషన్ను స్థాపించి బోట్స్‌వానా సమాజానికి సామాజిక మరియు ఆర్థిక సంక్షేమాన్ని ప్రోత్సహించారు. ఆయన గ్లోబల్ లీడర్‌షిప్ ఫౌండేషన్ స్థాపక సభ్యుడిగా ప్రజాస్వామ్య నాయకత్వం, సంక్షోభ పరిష్కారం,  మంచి పాలన కోసం సేవలు అందించారు.

---

## '''వ్యక్తిగత జీవితం'''
మసిరే కుటుంబం, సమాజ సేవలకు ప్రతిబద్ధతతో ఉండేవారు. 1958 లో గ్లాడిస్ ఒలెబిల్‌తో వివాహం చేసుకుని ఆరు పిల్లలకు తండ్రి అయ్యారు. ఆయన జీవితం ప్రజాస్వామ్యం, న్యాయం, మరియు విద్యకు అంకితభావం చూపింది.

---

## '''మరణం'''
మసిరే 2017 జూన్ 18 న ఆస్పత్రిలో చేరి, ఆ తర్వాత ఆరోగ్యం విషమించడంతో జూన్ 22 న 91 ఏళ్ల వయసులో మరణించారు. 2017 జూన్ 29న ఆయన జన్మగ్రామం కేనీలో అంతిమ విశ్రాంతి పొందారు. బోట్స్‌వానా  అంతర్జాతీయ రాజకీయ వర్గాలు ఆయనను “మోడల్ లీడర్”గా గుర్తించారు.

---

## '''పురస్కారాలు'''
మూడు గౌరవ డాక్టరేట్లు (St. John's University, Williams College, UK)

రెండు గౌరవ Humane Letters డాక్టరేట్లు (Ohio University, DePaul University)

Africa Prize for Leadership for the Sustainable End of Hunger (1988)

Sobhuza II రాయల్ ఆర్డర్, స్వాజిలాండ్ (1988)

UK నుండి Honorary Knighthood of the Grand Cross of Saint Michael and St George (GCMG, 1991)

Namibia's Order of the Welwitschia (1995)

South Africa Free Market Foundation Free Market Award (2000)

బోట్స్‌వానాలో Sir Ketumile Masire Hospital ఆయన పేరు మీద ఉంది