అలెక్జాండర్ తమానియన్

**అలెక్జాండర్ తమానియన్** (ఆంగ్లం:Alexander Tamanian, 1878 మార్చి 4 – ఫిబ్రవరీ 20, 1936), రష్యాలో జన్మించిన ఆర్మేనియన్ నియోక్లాస్సికల్ ఆర్కిటెక్టు. యెరెవాన్ నిర్మాణంలో అతను ప్రదాంపాత్ర పోషించారు.

## జీవితం , వృత్తి
తమానియన్ ఒక బ్యాంకర్ కుటుంబంలో 1878 లో యెకాటెరినోడార్ నగరంలో జన్మించాడు. అతను 1904 లో సెయింట్ పీటర్స్బర్గ్ అకాడమీ ఆఫ్ ఆర్ట్స్ నుండి పట్టభద్రుడయ్యాడు.అతని డిజైన్లు ఆ సంవత్సరాల్లో ప్రజాదరణ పొందిన సున్నితమైన, కళాత్మక నియోక్లాసికల్ ధోరణులను చిత్రీకరించాయి. ప్రారంభంలో అతని డిజైన్లలో వి.పి. కొచ్యూవీ యొక్క భవనం, సార్స్కోయి సెలో, 1911-1912; మాస్కోలో నోయిన్స్కి బౌలేవార్డ్లో ప్రిన్స్ ఎస్.ఎ. స్చేర్బాటోవ్ హౌస్, 1911-1913; 1913-1923లో మాస్కోకు సమీపంలోని ప్రోజోరోవ్స్కేయా స్టేషన్ (ప్రస్తుతం క్రిటోవో) వద్ద గ్రామ రైల్వే ఉద్యోగుల గృహ, క్షయ ఆరోగ్య కేంద్రం; లియుబెర్తేలో కజాన్ రైల్వే యొక్క కేంద్ర వర్క్-షాప్లు, 1916).
thumb|యెరెవాన్ కాస్కేడ్ యొక్క మెట్ల దగ్గర అలెగ్జాండర్ టమానియన్ విగ్రహం
అతను 1914 లో ఆర్కిటెక్చర్ యొక్క విద్యావేత్తగా అయ్యారు, 1917 లో అతను అకాడమీ ఆఫ్ ఆర్ట్స్ ఉప అధ్యక్షుడుగా ఎన్నికయ్యారు. 1923 లో ఆయన రెపబ్లిక్ లో కొత్త నిర్మాణ కృషికి నాయకత్వం వహించి యెరెవాన్ కు వెళ్లారు. అతను స్థానిక పీపుల్స్ కమ్యుసర్స్ యొక్క స్థానిక ఇంజనీర్గా పనిచేశారు, అర్మేనియన్ ఎస్.ఎస్.ఆర్ (1925-1936) లో సి.ఈ.సి సభ్యుడు, నిర్మాణ పరిశ్రమకు స్పాన్సర్ చేశారు, లెనినాకన్ (ప్రస్తుతం గేమురి) (1925), స్టెఫానకెర్ట్ (1926), నార్-బయాజెట్ (ఇప్పుడు గవర్), అహ్టా-అస్పారా (రెండు 1927 లో), ఎఖిమాడ్జిన్ (1927-1928), ఇతర డిజైల్ను. ఆర్మేనియన్ ఆధునిక నగరం యెరెవాన్ కు తమానియన్ చేసిన మొదటి సాధారణ ప్రణాళికను 1924 లో ఆమోదించారు. ఇది ఆధునిక ఆర్మేనియన్ రాజధాని, ఒక ప్రధాన పారిశ్రామిక, సాంస్కృతిక కేంద్రంగా ఒక చిన్న ప్రావిన్సు నగరాన్ని తప్పనిసరిగా పరిమితం చేయడంలో టమానియన్ యొక్క శైలిని సాధించింది. నియోక్లాసిసిజం అతని రూపకల్పనలపై ఆధిపత్యం చెలాయించినప్పటికీ, తమానియన్ జాతీయ రుచిని (రెడ్ లైనింగ్ ఆఫ్ టఫ్, సాంప్రదాయిక అలంకరణ బొమ్మలు రాయి మొదలైనవి) కూడా ఆ డిజైన్లో చూపించారు. యెరెవాన్లో అతని అత్యంత ప్రముఖమైన డిజైన్లలో జలవిద్యుత్ కేంద్రం (ఇ.ఆర్.జి.ఇ.ఎస్-1, 1926), ఎ. స్పెండియరియన్ (1926-1953), ది రిపబ్లిక్ స్క్వేర్ (1926-1941), ఇతర కట్టడాలు ఉన్నాయి. అతను దేశంలోని చారిత్రక ప్రదేశాల పునరుద్ధరణ ప్రాజెక్టుల అభివృద్ధిలో ప్రధాన పాత్ర పోషించాడు, ఆర్మేనియాలో చారిత్రక స్మారకాల రక్షణ కమిటీని నియమించాడు.

తమానియన్ బెనాయిస్ కుటుంబానికి చెందిన కామిల్లా ఎడ్వర్డ్స్ను వివాహం చేసుకున్నాడు. వారి కుమారులు గెవార్గ్ (జార్జి), యులియస్ తమన్ లు, వారు కూడా ప్రసిద్ధి ఆర్కిటెక్టులుగా గుర్తించబడి వారి తండ్రి పని కొనసాగించారు.

టమేనియన్ 1936 ఫిబ్రవరి 20వ తేదీన యెరెవాన్ లో చనిపోయాడు. అతని భౌతికకాయాన్ని యెరెవాన్ నగరంలోని కేమిటస్ పాంథియాన్ వద్ద ఖననం చేశారు.
thumb|అలెగ్జాండర్ టమానియన్ పేరిట యెరెవాన్ లో నిర్మించిన ఇన్స్టిట్యూట్ మ్యూజియం

## భవనాలు

* **అఘసి ఖంజియాన్ మాంషన్**, హ్రజ్డాన్ నది గార్గే – 1920s
* **ఆండ్రే సఖారోవ్ స్క్వేర్** – 1924 – నల్బంద్యాన్ వీధి, పుష్కిన్ వీధి, వర్ధనాంట్స్ వీధి.
* **ఫ్రీడమ్ స్క్వేర్** – మాష్టాంట్స్ అవెన్యూ, తెర్యాన్ వీధి, సయత్ నోవా వీధి. – 1924-1939
* **[[రిపబ్లిక్ స్క్వేర్, యెరవాన్|రెపబ్లిక్ స్క్వేర్]]** – 1926-1977
* **విశ్వవిద్యాలయ అబ్సర్వేటరీ** - విద్యార్థుల పార్కు (అబోవ్యాన్, తెర్యాన్ వీధుల మధ్య) – 1926
* **మొట్టముదటి జలవిద్యుత్తు కేంద్రం** – హ్రజ్డాన్ నదీ ఎడమ గట్టుపై – 1926
* **రాష్టృ వైద్య విశ్వవిద్యాలయం** – కొర్యూన్ వీధి. – 1927-1955
* **ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ జువాలజీ అండ్ వెటర్నరీ** – నల్బంద్యన్ వీధి. – 1928
* **ప్రసూతి, గైనకాలజీ యొక్క హాస్పిటల్** – అబోవ్యాన్ వీధి. – 1929
* ఫిజియోథెరపీ ఇన్స్టిట్యూట్ – అబోవ్యాన్ వీధి. – 1930, 1932, 1939
* **ఇంజినీరింగ్ విశ్వవిద్యాలయం** - తెర్యాన్ వీధి.  – 1932, 1935
* **యూనివర్శిటీ ఆఫ్ ఆర్కిటెక్చర్ అండ్ కన్స్ట్రక్షన్** – తెర్యాన్ వీధి. – 1935
* **పిల్లల వైద్యశాల** – అబోవ్యాన్ వీధి. – 1939
* **[[యెరెవాన్ ఒపేరా థియేటరు]]** – ఫ్రీడం స్క్వేర్ – 1933, 1940, 1953
* **ప్రభుత్వ గృహం** – రిపబ్లిక్ స్క్వేర్ – 1941, 1952

## ప్రాజెక్టులు
కుడి|thumb|227x227px|అర్మేరియాలోని నుబరసెన్ స్థిరనివాస వాస్తుశిల్పి అలెగ్జాండర్ టమానియన్, 1926
అర్మేనియాలోని అనేక పట్టణాలు, నగరాల రూపకల్పనను టమానియన్ రూపొందించింది:

* యెరెవాన్
** నార్ అరబ్కిర్ town
** నుబరాషెన్, 1926
* ఎజ్మియాట్సిన్
* స్తీఫెనాకర్ట్, 1926

## Notes

## మూలాలు
* Armenian Soviet Encyclopedia, v. 1, 1974 Yerevan

వర్గం:1878 జననాలు
వర్గం:1936 మరణాలు
వర్గం:ఆర్మేనియా వ్యక్తులు