తేవారం

***తేవారం*** (, ), *తేవారం* లేదా *తేవారమ్* అని కూడా ఉచ్ఛరిస్తారు. ఇది పన్నెండు భాగాలుగా ఉన్న *[[తిరుమురై]]* గ్రంథసంపుటిలోని మొదటి ఏడు భాగాలను సూచిస్తుంది. *తిరుమురై* అనేది శైవ సంప్రదాయానికి చెందిన పురాణ గాథలు, వీరచరిత్రలు, ఆది శైవ సంతుల భక్తి జీవితాలను కవిత్వరూపంలో వివరిస్తున్న మహాగ్రంథసంపుటి. *తేవారం*లో 7వ, 8వ శతాబ్దాలకు చెందిన ప్రముఖ తమిళ శైవ సంతులైన సంబందర్, అప్పర్, సుందరర్ రచనలు ఉన్నాయి. ఈ ముగ్గురు సంతులు తమ వ్యక్తిగత భక్తిని మాత్రమే కాకుండా, తమ గీతాల ద్వారా విశ్వాసుల సమాజాన్ని కూడా చైతన్యపరిచారు. వారి రచనలు దక్షిణ భారతదేశంలో ఆరంభ మధ్యయుగ కాలంలో జరిగిన శైవ భక్తి ఉద్యమంను అర్థం చేసుకోవడానికి కీలక ఆధారాలుగా నిలుస్తాయి.

10వ శతాబ్దంలో, చోళ వంశానికి చెందిన రాజరాజ చోళుడు I పాలనలో, ఈ సంతుల గీతాలను నంబియాండర్ నంబి సేకరించి క్రమబద్ధీకరించాడు. *తేవారం*తో ప్రారంభమై, *తిరుమురై*లోని ఇతర భాగాలతో కలిసి చివరగా *[[పెరియ పురాణం]]* తో ముగిసే ఈ శైవ గ్రంథసంపుటి, తమిళ శైవమతానికి ఆచార, తత్వశాస్త్ర, ధార్మిక అంశాలలో ప్రామాణిక పుణ్యగ్రంథాల సమాహారంగా స్థిరపడింది. 11వ శతాబ్దంలో చోళ సామ్రాజ్య విస్తరణ, స్థిరీకరణ సమయంలో ఇది శైవమతానికి పరిపక్వ దశను సూచించింది.

*తేవారం*లో మొత్తం 796 గీతాలు ఉండి, అవి 8,284 పద్యాలతో కూడి ఉన్నాయి. ఈ గీతాలు నేటికీ తమిళనాడులోని అనేక శివాలయాలలో భక్తి పరాయణంగా ఆలపించబడుతున్నాయి.
## పేరు
*తేవారం* అనే పదాన్ని రెండు విధాలుగా అర్థం చేసుకోవచ్చు. మొదటిది "తేవ", "ఆరం"గా విభజిస్తే, దీని అర్థం "ప్రభువైన శివునికి అర్పించిన పుష్పహారం" అని భావించవచ్చు. రెండవది "తే", "వారం"గా భావిస్తే, "ప్రభువుపై ప్రేమను కలిగించేది" అనే అర్థం వస్తుంది. అదనంగా, *తేవారం*ను "వ్యక్తిగత ఆరాధనాచారం" అని కూడా భావించారు. దేవాలయ శాసనాలలో "వారం" అనే పదం "ప్రభువుకు చెందిన ఆలయ స్థానం" అనే అర్థంలో ఉపయోగించబడినట్లు తెలుస్తుంది.

## కాలనిర్ణయం, పరిణామం
*తేవారం*ను మూడు తమిళ శైవ కవి  - సంతులకు ఆపాదిస్తారు. వీరిని "తేవారం త్రయం" (*మూవర్*) అని కూడా పిలుస్తారు. వీరు క్రీస్తుశకం 6వ నుండి 8వ శతాబ్దాల మధ్య జీవించారని పీటర్సన్, ప్రెంటిస్ పేర్కొంటారు. అయితే చంపకలక్ష్మి వీరిని 7వ నుండి 9వ శతాబ్దాల మధ్య కాలానికి చెందినవారిగా తేదీకరిస్తుంది. వీరు నాయనార్లులో ప్రముఖులు, తమిళ శైవమతంలో "ప్రధాన సంత్-నాయకులు"గా గుర్తింపబడ్డారు. భారతదేశపు ప్రాచీన సంస్కృత గ్రంథాలలాగే, అలాగే వైష్ణవ భక్తి సంప్రదాయంలాగానే, ప్రారంభ నాయనార్ కవిత్వం 10వ శతాబ్దం వరకు ప్రధానంగా మౌఖిక సంప్రదాయం రూపంలో ప్రసరించింది. కొన్ని పద్యాలు తాళపత్రాలపై వ్రాయబడ్డాయని ఆధారాలు సూచిస్తాయి. తేవారం గ్రంథరూపంలో సంకలనం 11వ శతాబ్దంలో, సుమారు క్రీస్తుశకం 1000 ప్రాంతంలో పూర్తయ్యింది. తేవారం త్రయం స్వయంగా తమకంటే ముందున్న భక్తుల గురించి ప్రస్తావిస్తూ, "మాకు ముందున్న సంతులు" అని చెప్పిన సందర్భాలు ఉన్నాయి. దీనివల్ల తేవారం పద్యాలలోని కొన్ని భాగాలు 6వ శతాబ్దానికి ముందే ఉన్న సంప్రదాయాలకు చెందినవై ఉండవచ్చని పీటర్సన్ సూచిస్తాడు.

చంపకలక్ష్మి ప్రకారం, *తేవారం* పరిణామంలో కనీసం మూడు దశలు ఉన్నాయి:

# మొదట, తేవారం త్రయం తమ గీతాలను రచించిన దశ.
# తరువాత, ఈ గీతాలను ఆలయ ఆచారాలు, ఉత్సవాల్లో *పతికం* గాయకులు ఆలపించిన దశ.
# చివరగా, 11వ శతాబ్దంలో ఈ గీతాలను ఒక క్రమబద్ధమైన పుణ్యగ్రంథంగా సంకలనం చేసిన దశ.

ఈ చివరి దశలో, *[[మఠం|మఠాల]]* పీఠాధిపతులు ముఖ్యపాత్ర పోషించారు. 13వ శతాబ్దంలో వీరు ఈ గీతాలను శైవ సిద్ధాంతం పుణ్యగ్రంథ సంపుటిలో చేర్చారు.

### ప్రాముఖ్యత
*తేవారం* గ్రంథాన్ని మద్రాస్ తమిళ లెక్సికాన్ (Volume 4)లో శైవ "తమిళ-వేదం"గా అభివర్ణించారు. అంటే ఇది "తమిళ వేదం"గా పరిగణించబడింది. తమిళ శైవ పండితుల ప్రకారం, తేవారం వేద స్తోత్రాలలాగే అత్యున్నత కవిత్వంగా ఉండి, శైవమత తాత్విక పునాదులను పద్ధతిగా నిర్మిస్తుంది. అయితే ఇది ప్రాచీన వేదాల కంటే భిన్నంగా, శివునిపై తీవ్రమైన *భక్తి* (భక్తి భావం)పై ప్రత్యేక దృష్టి కేంద్రీకరిస్తుంది. చంపకలక్ష్మి ప్రకారం, తేవారం తన స్వంత ప్రామాణిక పుణ్యగ్రంథ సంపుటిని ఏర్పరచి, భక్తి సంప్రదాయాన్ని వ్యవస్థీకరించింది. దీనివల్ల వేద ఆధారిత ఆర్థోడాక్సీ, స్మార్త సంప్రదాయం ప్రాముఖ్యత తగ్గించబడింది. అయినప్పటికీ, తేవారం వేద సంప్రదాయాన్ని తిరస్కరించలేదు; దానిని విస్తరించి, భక్తి మార్గంలో మళ్లించింది.

పీటర్సన్ ప్రకారం, తేవారం గీతాలు నేరుగా నాలుగు వేదాలు, సంస్కృత భాషను స్తుతిస్తూ, శివభక్తి వేదపారంపర్యంతో సమానమని పేర్కొంటాయి. ఉదాహరణకు, అప్పర్ VI.301.1లో:  "ఉత్తర సంస్కృతమూ, దక్షిణ తమిళమూ, నాలుగు వేదాలూ ఆయనే" అని పేర్కొంటుంది. ఇలాంటి భావాలు ఈ గ్రంథంలో పునరావృతమవుతాయి. అందువల్ల, తేవారం వేద సంప్రదాయానికి విరోధిగా కాకుండా, అదే ఆధ్యాత్మిక లక్ష్యాన్ని సాధించడానికి గీతాలు, సంగీతం ద్వారా భక్తిని మార్గదర్శకంగా చూపిస్తుంది. నిర్మాణం, కేంద్రీకరణ పరంగా, తేవారం యొక్క *పతికాలు* (స్తుతి కవితలు) ప్రారంభ సంస్కృత స్తోత్రాలతో సన్నిహిత సంబంధం కలిగి ఉన్నాయి. ఇవి *[[భగవద్గీత]]*, భారవి రచనలు, కాళిదాసు కవిత్వంలోని కొన్ని భాగాలు, *[[మహాభారతం]]*లోని కొన్ని అధ్యాయాల తరహాలో ఉంటాయి. ఇవన్నీ క్రీస్తుపూర్వ 2వ శతాబ్దం నుండి క్రీస్తుశకం 5వ శతాబ్దం మధ్య కాలానికి చెందినవిగా భావించబడుతున్నాయి.

తేవారం సంగీతాత్మక ఛందస్సు, నిర్మాణం, శైలి, ప్రాచీన *[[యజుర్వేదం]]*లోని *శతరుద్రియం* (రుద్ర-శివునికి అంకితమైన ప్రాచీన స్తోత్రం)లో మూలాలను కలిగి ఉన్నాయని పీటర్సన్ సూచిస్తాడు.  సబరత్నం ప్రకారం, తేవారం పద్యాలు ప్రజా సంప్రదాయానికి మరింత దగ్గరగా ఉన్నాయి. ఇవి తమిళ భాషను ఉపయోగించడం ద్వారా మతాచారాలలో సంస్కృత పూజావిధానాల ఆధిపత్యాన్ని పక్కనపెట్టాయి. తేవారం ద్వారా శివునిపై నేరుగా భక్తి వ్యక్తీకరణ సాధారణ ప్రజలకు సులభంగా అందుబాటులోకి వచ్చింది.

## సంతులు

*తేవారం* మొదటి మూడు భాగాలు సంబందర్ రచనలు, తరువాతి మూడు భాగాలు అప్పర్ రచనలు,, ఏడవ భాగం సుందరర్ రచనలతో కూడి ఉన్నాయి. అప్పర్, సంబంధర్ సుమారు 7వ శతాబ్దంలో జీవించగా, సుందరర్ 8వ శతాబ్దంలో జీవించాడు.

పీటర్సన్ ప్రకారం, అప్పర్, సంబంధర్ జీవితాలు సుమారు క్రీస్తుశకం 570 నుండి 670 మధ్య కాలంలో కొంతవరకు ఒకే కాలానికి చెందినవిగా భావించవచ్చు. సుందరర్ 7వ శతాబ్దం చివరి లేదా 8వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో జీవించి ఉండవచ్చని సూచిస్తారు. ఈ ముగ్గురు సంతులు 63 మంది నాయనార్లులో ప్రముఖులు. వీరు శైవమతంలో అత్యంత గౌరవనీయ కవి-సంతులుగా గుర్తింపబడ్డారు. పల్లవ కాలంలో ఈ ముగ్గురు తమిళనాడంతా విస్తృతంగా పర్యటిస్తూ, దేవాలయాల్లో, ప్రజాస్థలాల్లో గీతాల ద్వారా శివునిపై భావోద్వేగభరిత భక్తి సంప్రదాయాన్ని స్థాపించారు. ఆ కాలంలో దక్షిణ భారతదేశంలో హిందువులు, జైనులు, బౌద్ధులు రాజసభలు, పట్టణ వర్గాల్లో ప్రభావం, ఆశ్రయం కోసం పోటీపడుతున్న సమయం. *తేవారం*లో సంబంధర్ రచించిన 383 లేదా 384 గీతాలు (భాగాలు I–IIIలో), అప్పర్ రచించిన 313 గీతాలు (భాగాలు IV–VIలో),, సుందరర్ రచించిన 100 గీతాలు (భాగం VIIలో) ఉన్నాయి.

తేవారం త్రయం గురించి ప్రధాన సమాచారం 11వ శతాబ్దపు తమిళ గ్రంథమైన *[[పెరియ పురాణం]]*లో లభిస్తుంది. ఇది *[[తిరుమురై]]* చివరి భాగంగా ఏర్పడింది. మొదటి ఇద్దరు సంతుల గురించి సుందరర్ రచించిన *తిరుత్తొందర్ తొగై* (అర్థం: "పవిత్ర సేవకుల జాబితా")లో కూడా ప్రస్తావించబడింది. ఇతర తమిళ గ్రంథాలు, ఉదాహరణకు *తిరువిలయ్యాడర్ పురాణం*, ఈ సంతుల జీవితాలకు మరింత విస్తృత నేపథ్యాన్ని అందిస్తాయి. అయితే ఈ గ్రంథాలన్నీ, *పెరియ పురాణం* సహా, కొన్ని శతాబ్దాల తరువాతే తుది రూపాన్ని పొందాయి. తేవారం త్రయం గురించి ఉన్న గ్రంథాలు భక్తి-చరిత్రలుగా (హాగియోగ్రఫీలు) ఉన్నాయి. వీటిలో భక్తి ద్వారా అద్భుతాలు సంభవించడం, నదిలో వస్తువులు పైవైపు తేలడం, చోళ రాజ్యంలో క్రూర జైనులు పాండ్య దేశంలోని శాంతియుత శైవ సంతులను హింసించడానికి ప్రయత్నించడం, శివుని దివ్య హస్తక్షేపంతో భక్తులు రక్షించబడటం, మాయాజాల చికిత్సలు, రాళ్ల విగ్రహాలు ప్రాణం పొందడం వంటి అద్భుత కథనాలు ఉంటాయి. ఈ మిథ్యా-చరిత్రల నేపథ్యం ఈ సంతుల జీవితకాలం, చారిత్రక విశ్వసనీయతపై పండితులలో వివాదాలకు దారితీసింది.thumb|11వ శతాబ్దం చివరి కాలానికి చెందిన సంబంధర్‌ను చిత్రించే తామ్ర మిశ్ర ధాతు విగ్రహం
### సంబందర్

తిరుజ్ఞానసంబందర్ , కొన్నిసార్లు *కంపందర్*  లేదా *జ్ఞానసంబందర్* అని కూడా వ్రాయబడుతుంది, శైవ బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఆయన జన్మస్థలం సిర్కాళి, ఇది ప్రస్తుత మయిలాదుతురై జిల్లాలో, మయిలాదుతురై సమీపంలో ఉంది.

సంబందర్ అసలు జీవితానికి సంబంధించిన ఖచ్చితమైన వివరాలు చాలా తక్కువగా లభిస్తున్నాయి. *తేవారం* మూడవ భాగంలోని చివరి గీతాలు కొంత సమాచారం అందిస్తాయి. అలాగే *[[పెరియ పురాణం]]*, సుందరర్ రచించిన *తిరుత్తొందర్ తొగై* ఆయనపై సమగ్ర భక్తి-చరిత్రను అందిస్తాయి. ఇతర ఆధారాలలో నంబియాండర్ నంబి రచించిన *తిరు తొండర్ తిరువందాది*, 9వ శతాబ్దానికి చెందిన కొన్ని తమిళ శివాలయ శాసనాలు ఉన్నాయి.

*పెరియ పురాణం* ప్రకారం, సంబంధర్ ఒక బాలప్రతిభాశాలి. శిశువుగా మాట్లాడటం ప్రారంభించిన వెంటనే గీతాలను రచించాడని, మూడు సంవత్సరాల వయసుకే వేదాలను అవగాహన చేసుకున్నాడని చెబుతారు. ఆయన ఈ దివ్య ప్రతిభకు కారణం దేవి ఉమాదేవి చేత పాలు ఇప్పించబడటం అని భావించబడింది. బాలకవి - సంతుగా ఆయన అనేక శ్రోతలను ఆకర్షించాడు. సంగీత విద్వాంసుడు తిరు నిలకంఠ యాళ్పాణర్ తో కలిసి తమిళనాడులోని అనేక శివాలయాలకు ప్రయాణిస్తూ, క్లిష్టమైన ఛందస్సులు, లయలతో గీతాలను రచించాడు. *తేవారం* III.345 గీతంలో, జైన సన్యాసులు ఆయనను హింసించడానికి ప్రయత్నించారని, ఆయన గీతాలు వ్రాయబడిన తాళపత్రాన్ని దహనం చేయడానికి యత్నించారని పేర్కొంటుంది. అయితే అగ్ని దానిని కాల్చలేకపోయిందని చెబుతుంది.

రాణి మంగయ్యర్క్కరసియార్ అభ్యర్థనపై, సంబంధర్ మదురైకి వెళ్లి ఆమె భర్త అయిన కూన్ పాండ్యుడు రాజసభలో జైన సన్యాసులతో వాదప్రతివాదం జరిపాడు. అక్కడ జైనులు ఆయన నివసిస్తున్న గృహాన్ని కాల్చడానికి ప్రయత్నించారని, కానీ ఆయనకు హాని కలగలేదని కథనం చెబుతుంది. తరువాత జైన సన్యాసులు ఆయనను తాత్విక వాదంలో సవాలు చేశారు. ఓడినవారు గెలిచిన మతంలోకి మారాలి లేదా శూలప్రాయంతో మరణించాలి అనే షరతు పెట్టారని చెబుతారు. సంబంధర్ వాదంలో విజయం సాధించగా, పాండ్య రాజు, కొందరు జైనులు శైవమతంలోకి మారారు. ఇతర జైన సన్యాసులు మదురైలో జైనుల శూలప్రాయం సంఘటనలో మరణించినట్లు భక్తి - చరిత్రలు పేర్కొంటాయి.

సంబందర్ సుమారు క్రీస్తుశకం 655 ప్రాంతంలో, 16 ఏళ్ల వయసులో, తన వివాహదినాన మరణించాడని చెబుతారు. ఆ సందర్భంలో శివుడు ప్రత్యక్షమై ఆయనను, ఆయన బంధువులను తన లోకానికి తీసుకెళ్లాడని పురాణ కథనం పేర్కొంటుంది.

*తిరుమురై* మొదటి మూడు భాగాలలో సంబంధర్‌కు ఆపాదించిన 383 (కొన్ని సంచికల్లో 384) గీతాలు ఉన్నాయి. ఇవి మొత్తం 4,181 పద్యాలతో కూడి ఉన్నాయి. ఇవే ఆయనకు చెందినదిగా నిలిచిన రచనలు. ఆయన రచించిన గీతాల సంఖ్య 16,000 అని సంప్రదాయం చెబుతుందిగానీ, అందులో కొంత మాత్రమే ప్రస్తుతం లభిస్తుంది. ఆయన గీతాలను ఆయన సన్నిహిత సహచరుడు తిరు నిలకంఠ యాళ్పాణర్ యాళ్ (*[[యాళ్]]* అనే వాద్యం)పై స్వరపరిచాడు.thumb|left|12వ శతాబ్దానికి చెందిన అప్పర్ తామ్ర మిశ్ర విగ్రహం
### అప్పర్

అప్పర్ , ఇతర పేర్లలో తిరునావుక్కరసర్  గా ప్రసిద్ధి, క్రీస్తుశకం 6వ శతాబ్దం చివరి లేదా 7వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో ఒక వెల్లాలర్ రైతు కుటుంబంలో జన్మించాడు. సంప్రదాయంగా వ్యవసాయ కూలీలుగా గుర్తింపబడిన వెల్లాలర్లు శూద్ర వర్గానికి చెందినవారు. అప్పర్ చిన్ననాటి నుంచే అనాథగా మారి, తన అక్క **తిలగవతియార్** సంరక్షణలో పెరిగాడు.

ఆయన బాల్యనామం మరుణీక్కియార్  అని పేర్కొనబడింది. ఆయన జననం సుమారు 570–596 CE మధ్యన జరిగినట్లు జ్వెలెబిల్ అంచనా వేస్తాడు. అప్పర్ జీవిత వివరాలు ఆయన స్వయంగా రచించిన గీతాలలోను, అలాగే సెక్కిళార్ రచించిన *[[పెరియ పురాణం]]* లోను లభిస్తాయి.

తన అక్క **తిలగవతియార్** యుద్ధంలో మరణించిన సైన్యాధికారి కి నిశ్చితార్థం కావడంతో, అతని మరణం తర్వాత ఆమె సంపూర్ణంగా శైవమతంకు అంకితమైంది. అయితే అప్పర్ మాత్రం యౌవనంలో జైనమతం వైపు ఆకర్షితుడయ్యాడు. ఇంటిని విడిచి జైన మఠంలో చేరి, అక్కడ ధర్మసేన  అనే పేరును స్వీకరించాడు. త్రిప్పత్తిరిప్పులియూర్‌లోని జైన మఠానికి నాయకుడిగా ఎదిగాడు.

కొంతకాలానికే అతనికి తీవ్రమైన కడుపు వ్యాధి వచ్చింది. బాధతో ఇంటికి తిరిగి వచ్చాడు. అప్పుడు అతని అక్క అతనికి *తిరునూరు* (పవిత్ర బస్మం)ను ఇచ్చి, “నమశ్శివాయ”  అనే పంచాక్షరి మంత్రాన్ని జపింపజేసింది. ఇద్దరూ కలిసి అతికై సమీపంలోని శివాలయానికి వెళ్లగా, అప్పర్ అక్కడ తన మొదటి *తేవారం* గీతాన్ని స్వయంగా రచించి ఆలపించాడు. రెండవ శ్లోకాన్ని ఆలపించగానే అతని వ్యాధి అద్భుతంగా నశించినట్లు కథనం చెబుతుంది. ఈ సంఘటన తరువాత ఆయన “నావుక్కరసర్” (సంస్కృతంలో వాగీశ – వాక్కుల రాజు)గా, సాధారణంగా “అప్పర్” (తండ్రి)గా ప్రసిద్ధి చెందాడు. ఆయన జైనమతాన్ని విడిచిపెట్టి శైవభక్తుడిగా మారాడు.

అప్పర్ గీతాలు గాఢమైన భక్తి భావంతో నిండివుంటాయి. అయితే కొన్ని చోట్ల తన జైన జీవితంపై పశ్చాత్తాపాన్ని వ్యక్తపరుస్తాడు. *తేవారం* IV.39 తదితర గీతాలలో జైన సన్యాసుల ఆచారాలను విమర్శించాడు — పళ్లు తోమకపోవడం, శరీర శుచిత్వం లోపించడం, కఠిన తపస్సులు, *అనేకాంతవాదం* సిద్ధాంతాన్ని తార్కికంగా వ్యతిరేకించడం మొదలైన అంశాలను ప్రస్తావించాడు. తమిళ భక్తి - చరిత్రల ప్రకారం, జైన సన్యాసులు అప్పర్‌ను శిక్షించేందుకు పల్లవ రాజు మహేంద్రవర్మన్ Iను ప్రేరేపించారు. అప్పర్ రాజసభకు పిలిపించబడి హింసించబడ్డాడని కథనం చెబుతుంది. అయినప్పటికీ అతను ధైర్యంగా నిలిచి శైవసిద్ధాంతాన్ని ప్రచారం చేశాడు. ఫలితంగా మహేంద్రవర్మన్ జైనమతాన్ని విడిచి శైవమతంలోకి మారినట్లు సంప్రదాయం పేర్కొంటుంది. అప్పర్ ఒక నిస్సీమ యాత్రికుడు. తమిళనాడులోని అనేక శివక్షేత్రాలను సందర్శించాడు. ముఖ్యంగా చిదంబరం, సిర్కాళి (ఇక్కడ బాలసంతుడు సంబందర్ను కలుసుకున్నాడు; సంబంధర్ ప్రేమగా ఆయనను “అప్పర్” అని పిలిచాడు), నల్లూరు, తిరువారూర్, తిరువావడుతురై, తిరువైయారు తదితర ప్రాంతాలను ప్రస్తావించాడు.

అప్పర్ పాడిన గీతాల ద్వారా చిన్న శివాలయాలు పునరుజ్జీవింపబడ్డాయి. ఆయన ఆలయాలను శుభ్రపరిచే సేవను *ఉళవారప్పణి* గా చేపట్టాడు. తిరుపుగలూరులో సుమారు 81 సంవత్సరాల వయసులో ఆయన మరణించినట్లు విశ్వసించబడుతుంది. అప్పర్ సుమారు 4,900 పద్యాలలో శివుని స్తుతించాడు. అందులో 3,130 పద్యాలు ప్రస్తుతం లభ్యమై, *తిరుమురై* నాలుగో, ఐదో, ఆరవ భాగాలలో సంకలించబడ్డాయి.

### సుందరర్

సుందరర్ , నంపి ఆరురర్ , చుంటరమూర్తి  లేదా చుంటరార్  అని కూడా పిలువబడే ఈయన, *తేవారం* త్రయంలో మూడవ మహాసంతుడు. ఆయన గీతాలు సంబంధర్, అప్పర్ గీతాలకన్నా ఎక్కువ జీవిత విశేషాలను అందిస్తాయి.

సుందరర్ 7వ శతాబ్దం చివరలో తిరునావలూరులో ఒక శైవ బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఆయన తల్లిదండ్రులు సడయ నాయనార్, ఇసైజ్ఞానియార్. తరువాత ఆయనను పల్లవ రాజవంశానికి చెందిన అధికారి నరసింఘ మునయ్యరయ్యార్ దత్తత తీసుకున్నారు. ఈ దత్తత కారణంగా ఆయనకు విలాసవంతమైన బాల్యం లభించింది. తిరువారూరులోని శివుని పేరైన "ఆరూరర్"  ఆధారంగా ఆయనకు ఆరురర్ అనే పేరూ వచ్చింది. యువకుడిగా ఎదిగిన తరువాత ఆయన అందచందాల కారణంగా "సుందరర్" (అందమైనవాడు) అని పిలువబడ్డాడు.

సుందరర్ జీవితాన్ని, ఆయన గీతాలను సాధారణంగా నాలుగు దశలుగా విభజిస్తారు:

# శివుని జోక్యంతో ఆయన నిశ్చితార్థ వివాహం రద్దు కావడం, శైవ భక్తుడిగా మారడం.
# ఆలయ నర్తకులైన పరవై, చంకిలి లతో ద్వివివాహం చేసి తిరువారూరులో నివాసం.
# ప్రమాణభంగం కారణంగా అంధత్వం, తరువాత దృష్టి పునరుద్ధరణ.
# ఆధ్యాత్మికత, భౌతిక సంపదపై ఆయన ప్రతిబింబాలు.

ఆయన జీవితపు మొదటి దశలో, సుందరర్ వివాహం జరగబోతున్న సమయంలో ఒక పిచ్చివాడిలా కనిపించిన వృద్ధుడు వచ్చి తాటి ఆకుపత్రంపై ఒక పత్రాన్ని చూపించాడు. అందులో సుందరర్ తన సేవకుడిగా తనకు బంధించబడ్డాడని పేర్కొనబడింది. పెద్దల మండలి ఆ పత్రాన్ని పరిశీలించి అది నిజమని తీర్పునిచ్చింది. వెంటనే ఆ వృద్ధుడు శివాలయంలోకి అంతర్ధానమయ్యాడు. సుందరర్ దీన్ని శివుని ఆజ్ఞగా భావించి తిరువారూరు శివాలయంలో సేవ చేయడం ప్రారంభించాడు.

తరువాత ఆయన ఆలయ నర్తకి పరవైను కలుసుకొని వివాహం చేసుకున్నాడు. ఇద్దరూ కలిసి ఆలయ సేవలు నిర్వహిస్తూ శైవ యాత్రికులకు సేవ చేశారు. తరువాత సుందరర్ తిరువొర్రియూర్ వెళ్లి చంకిలిని కలుసుకొని ప్రేమలో పడ్డాడు. శివుని సహాయంతో ఆమెను కూడా వివాహం చేసుకున్నాడు, కానీ ఆమెను, తిరువొర్రియూరును ఎప్పటికీ విడిచిపెట్టనని ప్రమాణం చేశాడు. అయితే సుందరర్ తన మొదటి భార్య పరవైను వదలివేసి  తిరువారూరుకు తిరిగి వెళ్లాడు. ప్రమాణభంగం కారణంగా అతను తిరువారూరుకు చేరకముందే అంధుడయ్యాడు. ఈ బాధను ఆయన అనేక *తేవారం* గీతాలలో వ్యక్తపరిచాడు. అంధుడిగా ఆయన అనేక శివక్షేత్రాలను సందర్శించి గీతాలు ఆలపించాడు. క్రమంగా శివునికి మరింత సమీపమవుతూ తన దృష్టిని తిరిగి పొందాడు.

దృష్టి పునరుద్ధరించిన తరువాత సుందరర్ తన ఇద్దరు భార్యలతో నివసించాడు. ఆయన తరువాతి గీతాలలో శివునితో ఆధ్యాత్మిక సంభాషణలు చోటుచేసుకున్నాయి. జీవితం లో ఆధ్యాత్మిక క్షేమం మాత్రమే కాక భౌతిక సంపద కూడా ఎలా పొందాలనే విషయాన్ని ఆయన ప్రశ్నిస్తాడు. తన కుటుంబ పోషణకూ, శైవ యాత్రికులకు అన్నదానం నిర్వహించే ఆలయ వంటశాలకు సహాయం చేయడానికీ సంపద అవసరమని భావించాడు. శివుడు ఆయనకు ధాన్యం, బంగారం, ఖడ్గం ప్రసాదించినట్లు పురాణం చెబుతుంది. ఈ ప్రతీకలు ప్రాంతీయ రాజులు, ధనవంతులు శివాలయాల ఆధ్యాత్మిక, సామాజిక సేవలకు మద్దతు ఇవ్వాలని సూచించే సందేశంగా భావించబడుతాయి. సుందరర్ రచనలు మొత్తం 1,026 పద్యాలు, ఇవి *తిరుమురై* ఏడవ భాగంగా సంకలించబడ్డాయి.

## కీర్తనలు

*తేవారం*లో మొత్తం 796 కీర్తనలు ఉన్నాయి. ప్రతి కీర్తనను *పతికం*  అని పిలుస్తారు; దీనిని *పతికం* (patikam) అని కూడా ఉచ్ఛరిస్తారు. ఇది సంస్కృత పదమైన *పద్య* (padya) నుండి ఉద్భవించింది. సాధారణంగా ప్రతి పతికంలో పది లేదా పదకొండు పద్యాలు ఉంటాయి. ప్రతి పద్యం నాలుగు పాదాలతో కూడిన సంగీతాత్మక శ్లోకరూపం; ఇందులో పునరుక్తి  అంతర్భాగంగా ఉంటుంది. సంబందర్, సుందరర్ రచనలలో చివరి పద్యంలో ఒక ప్రత్యేక గుర్తింపు  లేదా ఉపసంహార శ్లోకం  ఉంటుంది. అందులో కవి-సంతుడు తన గురించి కొన్ని వ్యక్తిగత వివరాలు, లేదా ఆ కీర్తనను వినడం/పాడడం వల్ల కలిగే ఫలితాలు, లేదా ఆ కీర్తన యొక్క సందర్భాన్ని తెలియజేస్తాడు. అప్పర్ కీర్తనలలో కూడా చివరి పద్యంలో ఒక గుర్తింపు భాగం ఉంటుంది. అయితే వాటిలో చాలావరకు *రామాయణం*లోని రావణుని పురాణభక్తి, అతని పతనం వంటి అంశాలతో అనుసంధానం కనిపిస్తుంది. ఈ కీర్తనలు సంగీతరూపంలో అమర్చబడ్డాయి. ఇవి *పన్నులు* (*pann*) అనే ప్రాచీన తమిళ రాగ విధానాలకు అనుగుణంగా పాడబడతాయి. ప్రతి కీర్తనకు *రాగం*, *తాళం* నిర్దేశించబడుతుంది. సాంప్రదాయ ప్రతులలో కీర్తనలు సంగీత విధానాలైన పణ్మురాయ్  ప్రకారం క్రమబద్ధీకరించబడ్డాయి. *తేవారం* కీర్తనలు ప్రాచీన తమిళ సంగీతంలోని 103 పన్నులలో 23 పన్నులకు అనుసంధానించబడ్డాయి. ఇవి తమిళ వాద్యమైన *యాళ్* (*yal*) వంటి తంత్రీ వాద్యాల సహకారంతో ఆలపించబడేందుకు ఉద్దేశించబడ్డాయి. శైవ ఆలయాలలో వృత్తిపరంగా తేవారం గానం చేయడం కనీసం 11వ శతాబ్దం నుంచే తమిళ సంప్రదాయంగా కొనసాగుతోంది. ఈ కీర్తనలలో అనేకం చారిత్రక సూచనలను కలిగి ఉన్నాయి. కవి-సంతుల స్వీయ జీవితానుభవాలు, భక్తుని స్వరూపం, అంతర్ముఖ ఆధ్యాత్మిక భావవ్యక్తీకరణ ఈ పద్యాలలో ప్రతిఫలిస్తాయి. మూడు కవులలో, సంబంధర్ జీవితం అతని స్వీయ పద్యాల ఆధారంగా మరింత స్పష్టంగా అర్థమవుతుంది.

పండితుడు కామిల్ జ్వెలెబిల్ అభిప్రాయం ప్రకారం, బాల ప్రతిభాశాలి సంబంధర్ గీతాలు వ్యక్తిగత గర్వం , ఉత్సాహం, ఉగ్రభక్తి, తమిళ భాషా మహిమాన్వితత్వంపై గాఢమైన ప్రేమతో కూడినవిగా ఉంటాయి. అతను సంస్కృత ఛందస్సుల పరిజ్ఞానాన్ని ప్రతిబింబించేలా సంక్లిష్టమైన ఛందోరూపాలను ఉపయోగించాడు. జ్వెలెబిల్ ఒక ప్రసిద్ధ తమిళ సామెతను ఉటంకించాడు:  "నా అప్పర్ నా గురించి పాడాడు, సంబంధర్ తన గురించి పాడాడు, సుందరర్ స్త్రీల గురించి పాడాడు."

మూల తమిళ పద్యాల సాహిత్య సౌందర్యం ఇంగ్లీషులో పూర్తిగా అనువదించడం చాలా క్లిష్టం అని పండితులు సూచిస్తున్నారు. సిసిర్ కుమార్ దాస్ అభిప్రాయం ప్రకారం, సంబంధర్ రచించిన క్రింది కవిత భక్తి సాహిత్యంలోని నిర్మాణాత్మక, భావప్రధాన వైశిష్ట్యాన్ని స్పష్టంగా ప్రతిబింబిస్తుంది:

అప్పర్ కవిత్వం భావోద్వేగపూరితమైనది, అత్యంత వ్యక్తిగతమైన శివారాధన రూపం. ఆయన ఉపమానాలలో వ్యవసాయ సంస్కృతి ప్రభావం స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. సాధారణ ప్రజలకు సులభంగా అర్థమయ్యే భాష, వ్యవసాయ జీవనశైలికి చెందిన దృశ్యాలు ఆయన పద్యాలలో విస్తృతంగా కనిపిస్తాయి.

క్రింది పద్యం అప్పర్ సరళమైన భాషలో శివుని మహిమను వర్ణించే ప్రసిద్ధ గీతం:

సంబందర్ రచనల మాదిరిగానే, అప్పర్ కవిత్వంలో స్వీయ స్వాతంత్ర్య భావం, ధైర్యం, ఎవరికీ భయపడకుండా సత్యాన్ని నిలబెట్టే ఆత్మవిశ్వాసం స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది:

సుందరర్ కీర్తనల్లో కొంత హాస్యరసం కూడా కనిపిస్తుంది. ఒక పద్యంలో, శివుడు, తానే ఇద్దరికీ రెండు భార్యలు ఉన్నారని, వారి అవసరాలను సరదాగా పోల్చి చెబుతాడు:

;ప్రారంభ శైవ సిద్ధాంతం

ఈ కీర్తనలు 7వ శతాబ్దం కాలంలోని శివాలయాల నిర్మాణ శైలి, కళా సంప్రదాయం, ప్రతిమారాధన విధానాలపై విలువైన సమాచారాన్ని అందిస్తాయి. ఇవి నాటరాజ స్వరూపం — శివుని నృత్యమూర్తి —, శివలింగ రూపం అప్పటికే బలంగా స్థిరపడిన ప్రతీకలని నిర్ధారిస్తాయి. పెద్ద శివాలయాలలో ఈ రెండు రూపాలు పరస్పరం పూరకంగా ఉండేవని సూచిస్తాయి.

అదేవిధంగా, ఈ కీర్తనలు శైవ కవి-సంతులు వేద సంప్రదాయాన్ని గౌరవించినట్లు కూడా తెలియజేస్తాయి.

తేవారం కీర్తనలు దానం (*దానం*), యాత్రికులకు అన్నదానం (*అన్నం*), ఆలయాలలో భక్తి గానం వంటి సంప్రదాయాలను ప్రశంసిస్తాయి. శతాబ్దాలుగా శివాలయాలలో లభించిన శాసనాలు ఈ సంప్రదాయాలు కనీసం క్రీస్తుశకం 8వ శతాబ్దం నుంచే స్థిరంగా కొనసాగుతున్నాయని నిర్ధారిస్తున్నాయి. ఉదాహరణకు, డోరై రంగస్వామి ప్రకారం, నందివర్మన్ II (పల్లవమల్ల) 8వ శతాబ్దపు శాసనంలో శివాలయంలో తేవారం గానం జరిగినట్లు ప్రస్తావన ఉంది. 9వ శతాబ్దానికి చెందిన విజయానంది విక్రమవర్మ శాసనం ఆలయంలో పదియం గాయకుల కోసం ఏర్పాట్లు చేసినట్లు పేర్కొంటుంది. అదేవిధంగా, రాజరాజ చోళుడికి ముందున్న ఉత్తమ చోళుని 10వ శతాబ్దపు రెండు శాసనాలు శైవ కీర్తన గాయకులను ప్రస్తావిస్తాయి.

;యాత్రా స్థలాలు

తేవారం కీర్తనలలో అనేక శివక్షేత్రాల పేర్లు పొందుపరచబడ్డాయి. ఈ పద్యాలు ప్రత్యేక ప్రాంతాలలో శివుని మహిమను గానించాయి. ఈ కీర్తనలు తమిళ శైవ సంప్రదాయానికి ఒక పవిత్ర భౌగోళిక నిర్మాణాన్ని  సృష్టించాయి. ఇవి సామాజిక విభేదాల ప్రదేశాలుగా కాకుండా, భక్తి, ఆధ్యాత్మిక సంచారం, యాత్రికులకు సేవల కేంద్రాలుగా చూపిస్తాయి. ప్రెంటిస్ ప్రకారం, ఈ కీర్తనకారులు స్వేచ్ఛగా సంచరించి, శివుని స్తుతించగలిగారు.

**పాదల్ పెట్ర స్థలాలు** అనగా తేవారం కీర్తనలలో ప్రత్యేకంగా స్తుతించబడిన 275 శివాలయాలు. ఇవి భారతదేశంలోని ప్రముఖ శివక్షేత్రాలలో ముఖ్యమైనవిగా పరిగణించబడుతున్నాయి. అలాగే **వైప్పు స్థలాలు** అనేవి కేవలం ఉల్లేఖన రూపంలో మాత్రమే ప్రస్తావించబడిన ప్రదేశాలు.

ఈ కీర్తనల ప్రధాన ఉద్దేశం దర్శనం (*[[దర్శనం]]*) — దేవుని చూడటం, ఆయన చేత దర్శింపబడటం —, పూజ (*[[పూజ]]*) ద్వారా భక్తిని వ్యక్తీకరించడం. దేవాలయ నిర్మాణాలతో పాటు సహజ ప్రదేశాలు కూడా తేవారంలో ప్రస్తావించబడ్డాయి. ఉదాహరణకు *కాడు* (అడవి), *తురై* (తీరప్రాంతం/ఆశ్రయం), *కుళం* (కుంట), *కళం* (పొలం) వంటి ప్రదేశాలు వర్గీకరించబడ్డాయి.

## సంకలనం

రాజరాజ చోళుడు I (985–1013 CE) తన రాజసభలో తేవారం కీర్తనల కొన్ని భాగాలు వినిన తరువాత వాటిని తిరిగి సేకరించాలనే సంకల్పం చేసాడు. ఈ కార్యానికి ఆయన ఆలయ పూజారి అయిన నంబియాండార్ నంబిని సంప్రదించాడు. పారంపరిక కథనం ప్రకారం, దివ్య హస్తక్షేపంతో నంబి చిదంబరంలోని చిదంబరం నటరాజ ఆలయం రెండవ ప్రాకారంలోని గదిలో తెల్ల చీమలు కొంత భాగం తిన్న తాళపత్ర గ్రంథాలను కనుగొన్నాడు.

ఆలయ బ్రాహ్మణులు (దీక్షితులు) ఈ గ్రంథాలను బయటకు తీసుకెళ్లడాన్ని మొదట వ్యతిరేకించారు. అయితే రాజరాజుడు నాయనారుల విగ్రహాలను ప్రతిష్ఠించి, చిదంబర వీధులలో ఊరేగింపుగా తీసుకెళ్లి, వాటిని ఆలయంలో ప్రతిష్ఠించిన తరువాతే గ్రంథాలను బయటకు తీసుకువచ్చే అనుమతి లభించింది. ఈ కారణంగా రాజరాజుడు **తిరుమురై కండ చోళన్** (*తిరుమురైను రక్షించిన చోళుడు*) అనే బిరుదును పొందాడు. అప్పటివరకు శివాలయాలలో కేవలం దేవతా విగ్రహాలే ఉండేవి. రాజరాజుని కాలం నుండి నాయనారుల విగ్రహాలను కూడా ఆలయాలలో ప్రతిష్ఠించడం ప్రారంభమైంది.

నంబి మూడు సంతులైన సంబందర్, అప్పర్, సుందరర్ కీర్తనలను మొదటి ఏడు సంపుటాలుగా క్రమబద్ధీకరించాడు. మాణిక్యవాచకర్ రచించిన *తిరుకోవయ్యార్*, *[[తిరువాచకం]]*లను ఎనిమిదవ సంపుటిగా, ఇతర తొమ్మిది మంది సంతుల 28 కీర్తనలను తొమ్మిదవ సంపుటిగా, తిరుమూలర్ రచించిన *[[తిరుమంతిరం]]*ను పదవ సంపుటిగా, పన్నెండు మంది సంతుల 40 కీర్తనలను, అలాగే 63 నాయనారుల సేవలను గానించిన పవిత్ర *అంతాది* అయిన *తిరుతొందర్ తిరువంతాది*తో పాటు నంబి స్వీయ కీర్తనలను పదకొండవ సంపుటిగా అమర్చాడు. ఈ మొదటి ఏడు సంపుటాలను తరువాత *తేవారం* అని పిలిచారు. అనంతరం సెక్కిళార్ రచించిన *[[పెరియ పురాణం]]* (1135 CE) పన్నెండవ సంపుటిగా చేర్చబడటంతో, మొత్తం శైవ ఆగమ సాహిత్య సమాహారం *తిరుమురై* (*పవిత్ర గ్రంథం*)గా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఈ విధంగా సుమారు 600 సంవత్సరాల ధార్మిక, తాత్విక, సాహిత్య వికాసాన్ని ఆవరించే శైవ సాహిత్య సంప్రదాయం రూపుదిద్దుకుంది.

నంబి తేవారం కీర్తనలకు సంగీత పద్ధతులను (రాగ-పన్నులు) నిర్ధారించడంలో కూడా పాత్ర వహించాడు. ఇందుకోసం అతను తిరు నిలకంఠ యாழ్పాణర్ స్వగ్రామాన్ని సందర్శించి, అక్కడి తమిళ్ పనార్ వంశానికి చెందిన ఒక స్త్రీ నుండి దివ్య సంగీత విధానాన్ని అభ్యసించాడు. ఆమె నంబితో కలిసి చిదంబరానికి వచ్చి, శివుని సన్నిధిలో గానం చేసి నృత్యం చేసింది. 1918లో నన్నిలం సమీపంలోని తిరువిదవాయిల్ గ్రామ శివాలయంలో శిలాఫలకంపై చెక్కబడిన 11 తేవారం పద్యాలు కనుగొనబడ్డాయి. శాసన రూపంలో తేవారం పద్యాలు లభించిన మొదటి ఉదాహరణ ఇదే.

## సాంస్కృతిక ప్రభావం

తేవారం, శివాలయాలలో అనుసరించబడుతున్న వేద కర్మకాండాన్ని ఆగమ పద్ధతిలోని *[[పూజ]]* విధానంగా మార్పు చేయడంలో కీలక పాత్ర పోషించింది. ఈ రెండు విధానాలు పరస్పర అనుసరణలో ఉన్నప్పటికీ, *[[ఆగమ]]* సంప్రదాయం వేద కర్మల ప్రభావాన్ని కొనసాగించే విధంగా వ్యవస్థీకృతమైంది. తేవారం గాయకులను ప్రారంభ దశలో *పిడారర్* అని పిలిచేవారు. 8వ శతాబ్దానికి చెందిన నందివర్మన్ III కాలపు తిరువల్లం బిలవనేశ్వర ఆలయ శాసనాలలో *తిరుపడియం విన్ణపం చేయ్వర్*గా ప్రస్తావించబడ్డారు. మరికొన్ని పూర్వ శాసనాలు పరాంతక చోళుడు I కాలంలో తేవారం గాయకులకు అందించిన కానుకలను వివరించాయి.

రాజరాజ చోళుడు I 48 మంది పిడారర్లను నియమించి, వారి సంరక్షణకు ప్రత్యేక ఏర్పాట్లు చేశాడు. రాజేంద్ర చోళుడు I కాలపు ఒక శాసనం *తేవారణాయకన్* (తేవారం పర్యవేక్షకుడు) అనే పదవిని ప్రస్తావిస్తుంది. ఇది తేవారం గానానికి ప్రత్యేక విభాగం ఏర్పాటు చేయబడినట్లు సూచిస్తుంది. కులోత్తుంగ చోళుడు III కాలపు శాసనాలు దక్షిణ ఆర్కాట్ ప్రాంతంలోని నల్లన్యనార్ ఆలయంలో ప్రత్యేక సందర్భాలలో *తిరువెంపావై*, *తిరువలమ్* (మాణిక్యవాచకర్ రచనలు) ఆలపించబడినట్లు తెలుపుతున్నాయి. 13వ శతాబ్దం తరువాత తేవారం గ్రంథాలను *[[మఠం|అధీనమ్]]*ల ద్వారా *ఓదువార్*లకు అప్పగించారు. ఇకపై రాజులు లేదా బ్రాహ్మణుల ప్రత్యక్ష నియంత్రణ ఉండలేదు. *ఓదువార్*లు ప్రధానంగా *[[వెల్లాలర్]]* సమాజానికి చెందినవారు. వీరు తేవారం పాఠశాలలలో ఆచారగానం శిక్షణ పొందేవారు.

ప్రస్తుతం కూడా తమిళనాడులోని శివాలయాలలో *ఓదువార్*, *స్థానికర్* లేదా *కట్టలయ్యార్*లు నిత్యపూజ అనంతరం తేవారం గానం చేస్తూ సంగీత కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తున్నారు. దేవునికి నైవేద్యం అనంతరం ఈ గానం సాధారణంగా సమూహగానంగా జరుగుతుంది. అనంతరం ఆలయ సంగీత స్తంభాల నుండి స్వరాలు వినిపిస్తాయి. ఈ సంప్రదాయం మదురై మీనాక్షి అమ్మన్ ఆలయం, నెల్లయ్యప్పర్ ఆలయం, తనుమాలయన్ ఆలయం వంటి ప్రముఖ ఆలయాలలో కొనసాగుతోంది.

*పెరియ పురాణం* — 11వ శతాబ్దానికి చెందిన నాయనారుల జీవిత చరిత్ర గ్రంథం — మొదట ప్రధానంగా తేవారాన్ని మాత్రమే ప్రస్తావించింది. తరువాత ఇది 12 భాగాలుగా విస్తరించబడింది. సంబందర్, అప్పర్, సుందరర్ కీర్తనల ప్రథమ సంకలనాలలో ఒకటైన *తేవర అరుల్మురై తిరట్టు* 99 పద్యాలను 10 విభాగాలుగా విభజించి, తమిళ శైవ సిద్ధాంతం తాత్విక దృష్టితో అమర్చింది. ఆ విభాగాలు: దేవుడు, జీవాత్మ, బంధం, కృప, గురు, సాధన, జ్ఞానం, ఆనందం, మంత్రం, మోక్షం — ఇవి ఉమాపతి శివాచార్యార్ రచించిన *తిరువరుట్పయన్* గ్రంథానికి అనుగుణంగా ఉంటాయి. *తిరుమురై కండ పురాణం* మొత్తం *తిరుమురై* సంకలనాన్ని వివరించే మరో గ్రంథం. ఇది ప్రత్యేకంగా తేవారం పై దృష్టి సారించి, సంపుటాల సమాహారాన్ని మొదటిసారిగా *తిరుమురై*గా సూచించిన గ్రంథంగా భావించబడుతుంది.

## గమనికలు

## సూచనలు

### గ్రంథసూచి

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## మరింత పఠనం
* 
* 
* 

## బాహ్య లింకులు
* Sthala Puranas యొక్క ప్రామాణికత — జగద్గురు శ్రీ చంద్రశేఖరేంద్ర సరస్వతి స్వామిగారి ఉపన్యాస భాగం
* డిజిటల్ తేవారం — పుదుచ్చేరి ఫ్రెంచ్ ఇన్స్టిట్యూట్ అందించిన పూర్తి ఆంగ్ల అనువాదం
* Project Madurai — ప్రాచీన తమిళ సాహిత్య గ్రంథాల డిజిటల్ నిల్వ
* తేవారం గీతాలు — ఆడియో ఫైళ్ళు
* Thevaaram.org — ధర్మపురం అధీనం ఆధ్వర్యంలో తిరుమురై లిప్యంతరీకరణ & అనువాదం

వర్గం:తమిళ సాహిత్యం
వర్గం:తమిళ సంగీతం
వర్గం:నాయనార్ సంబంధిత గ్రంథాలు
వర్గం:తమిళ హిందూ సాహిత్యం