జ్ఞానాక్షి రాజరాజేశ్వరి ఆలయం

**జ్ఞానాక్షి రాజరాజేశ్వరి ఆలయం** అనేది బెంగళూరులోని రాజరాజేశ్వరి నగర్ లో ఉన్న ఒక హిందూ దేవాలయం. ఈ ఆలయ ప్రధాన దేవత శ్రీ రాజరాజేశ్వరి. ఈ ఆలయాన్ని 1978 సంవత్సరంలో శ్రీ శివరత్నపురి స్వామీజీ (ప్రజల్లో శ్రీ తిరుచ్చి స్వామిగళ్గా ప్రసిద్ధులు) నిర్మించారు. ఇక్కడ ప్రతిష్ఠించబడిన శ్రీ రాజరాజేశ్వరి దేవి విగ్రహం, దేవి శ్రీ లలితా త్రిపురసుందరి రూపంగా భావించబడుతుంది. *తంత్ర చుడామణి* గ్రంథంలో ప్రస్తావించినట్లుగా, ఈ ఆలయం భారతదేశంలోని అనేక శక్తిపీఠాలలో ఒకటిగా, ప్రత్యేకంగా "చెవి" లేదా "కర్ణభాగం" (కర్ణపీఠం)గా విశ్వసించబడుతుంది.

ఇది ఒకప్పుడు కావేరి, వృషభావతి నదుల మధ్య ఉన్న కాంచనగిరి అనే ప్రాంతంగా పిలవబడేదని చెబుతారు. ఇక్కడ పాలక భైరవుడు అబిరు భైరవగా ప్రసిద్ధుడు. ఈ క్షేత్రం జయ పీఠంగా కూడా గుర్తించబడుతుంది. ఈ ఆలయం పుణ్యశీలురాలైన అనుసూయ, మహర్షి అత్రి నివాసస్థలమని కూడా విశ్వసిస్తారు. శ్రీ రాజరాజేశ్వరి మాతను ఆరాధించడం ద్వారా వారు సిద్ధి సాధించారని పురాణ విశ్వాసం. ఆలయ ప్రాంగణం దేవతలు, ఋషులు, మునులు, సిద్ధుల కోసం పవిత్ర స్థలంగా భావించబడుతుంది.
## ఆలయ చరిత్ర
శ్రీ శివరత్నపురి స్వామీజీ కేంచెనహళ్ళిలో శ్రీ కైలాస ఆశ్రమ మహాసంస్థానాన్ని స్థాపించారు. ఈ ప్రాంతం ప్రస్తుతం శ్రీ రాజరాజేశ్వరి నగర్ గా ప్రసిద్ధి చెందింది. కాఠ్మండులో నివసించిన శ్రీ శివపురి బాబా ఆయన గురువు. శిష్య దీక్ష అనంతరం, దక్షిణ భారతదేశంలో గొప్ప సేవా కార్యక్రమాలు చేయాల్సిన అవసరం ఉందని గురువు సూచిస్తూ అక్కడికి ప్రయాణించమని ఆదేశించారు. దక్షిణానికి బయలుదేరే ముందు తిరుచీ మహాస్వామీజీ కైలాస పర్వతాన్ని సందర్శించారు. అక్కడ ఆయన లోతైన ధ్యానంలో ఉన్న సమయంలో దేవీమూర్తులైన దుర్గ, లక్ష్మీ,, సరస్వతి దర్శనమిచ్చాయని విశ్వసిస్తారు. అలాగే, ఒక శరీరం లేని వాణి (అశరీర వాణి) కర్ణాటకకు వెళ్లమని సూచించిందని చెబుతారు. అనంతరం ఆయన బాంబే నుండి బెంగళూరుకు ప్రయాణించారు.

శుభమైన సంక్రాంతి రోజైన 1960 జనవరి 14 న ఉదయం, శ్రీ తిరుచీ స్వామీజీ, ఆయన ఇద్దరు శిష్యులు మైసూరు వెళ్లేందుకు వాహనంలో బయలుదేరారు. వారు అక్కడ పాదపూజకు హాజరుకావాల్సి ఉంది. బెంగళూరు నగరానికి సుమారు ఆరు కిలోమీటర్ల దక్షిణ-పశ్చిమంలో, స్వామీజీ ఆకాశంలో మూడు గరుడాలు (పవిత్ర గద్దలు) చక్కర్లు కొడుతున్నట్లు గమనించారు. అవి ఆయనకు కైలాస పర్వతంలో దర్శనమిచ్చిన దుర్గ, లక్ష్మీ,, సరస్వతిలను గుర్తు చేశాయి.

వాహనం నుంచి దిగిన తరువాత, స్వామీజీ కేంచెనహళ్ళి అనే చిన్న గ్రామానికి వెళ్లే మార్గాన్ని గమనించారు. ముందుకు సాగుతున్నప్పుడు జామకాయ చెట్ల తోట మధ్యలో ఉన్న ఒక చిన్న కుటీరాన్ని చూశారు. అక్కడ కూడా గరుడాలు చక్కర్లు కొడుతూనే ఉండడంతో, ఆ స్థలాన్ని ఆశ్రమ స్థాపనకు అనుకూలమైనదిగా స్వామీజీ నిర్ణయించారు. అక్కడే ఆలయ నిర్మాణానికి శంకుస్థాపన చేశారు.

## ఆలయ నిర్మాణకళ
ఈ ఆలయం ద్రావిడ నిర్మాణకళను ప్రతిబింబిస్తుంది. ఇందులో ఐదు రాజగోపురాలు ఉన్నాయి. ఆలయంలో స్తంభాలతో కూడిన బహిరంగ హాలు (ముఖ మండపం), ప్రవేశ మార్గం (అంతరాల), ఎత్తుగా నిర్మించిన గర్భగృహం, విస్తృత ప్రదక్షిణ మార్గం,, అంతర్గత ప్రాంగణం ఉన్నాయి. గర్భగృహంలో ఆరు అడుగుల ఎత్తుతో ఉన్న దివ్యమాత శ్రీ జ్ఞానాక్షి రాజరాజేశ్వరి దేవి రాతి విగ్రహం దర్శనమిస్తుంది.

## ఆలయంలోని దేవతలు
ప్రధాన దేవత శ్రీ జ్ఞానాక్షి రాజరాజేశ్వరి దేవితో పాటు, ఆలయ సముదాయంలో అనేక ఇతర దేవతల ఉపాలయాలు కూడా ఉన్నాయి.

## ఆలయ ప్రత్యేక విశేషాలు
### సూర్యకిరణాల ద్వారా గర్భగృహ ప్రకాశనం
ప్రతి సంవత్సరం మార్చి 27న, సూర్యకిరణాలు నేరుగా దేవి నుదుటిపై పడుతూ ఆమె పాదాల వరకు క్రిందకు చేరుతాయి. ఈ ప్రత్యేక దర్శనాన్ని చూసేందుకు మరింతమంది భక్తులు ఆలయానికి వస్తారు.  ఈ ఆలయం నవరాత్రి ఉత్సవాలు, బ్రహ్మోత్సవాలకు ప్రసిద్ధి చెందింది. ఈ ఉత్సవాల సమయంలో పూజారులు వేదాలు, సప్తశతి మంత్రాలను పఠిస్తూ ప్రతిరోజూ చండీ హోమం నిర్వహిస్తారు.

## సంగీతం మరియు సంస్కృతి
ఈ ఆలయ ప్రధాన దైవమైన జ్ఞానాక్షి రాజరాజేశ్వరి దేవికి అంకితం చేస్తూ 2022లో భారతీయ శాస్త్రీయ సంగీతంలో ఒక కొత్త రాగాన్ని సృష్టించారు. సంగీత దర్శకుడు **మహేష్ మహాదేవ్** రూపొందించిన ఈ రాగానికి శ్రీ కైలాస ఆశ్రమ మహాసంస్థాన పీఠాధిపతి **శ్రీ జయేంద్ర పురి మహాస్వామీజీ** **<nowiki/>'శ్రీ జ్ఞానాక్షిజ**' అని నామకరణం చేశారు. ఈ రాగాన్ని *జ్ఞానాక్షి రాజరాజేశ్వరి* అనే భక్తి సంగీత ఆల్బమ్ ద్వారా పరిచయం చేశారు. ఇందులో గాయని **ప్రియదర్శిని** ఆలపించిన కీర్తనలు ఉన్నాయి. ఆలయ ఆధ్యాత్మిక వారసత్వాన్ని మరియు దేవతను కీర్తిస్తూ ఈ కూర్పులను రూపొందించారు 

## చిత్రమాలిక

దస్త్రం:RR Nagar Arch (2024).jpg|ప్రవేశ ద్వారం ఆర్చ్
దస్త్రం:Sri Rajarajeshwari Temple , Bangalore . 01.jpg|బాహ్య దృశ్యంలో శ్రీ రాజరాజేశ్వరి ఆలయం
దస్త్రం:Sri Rajarajeshwari Temple , Bangalore . 05.jpg|శ్రీచక్ర మహామేరు ఆలయం
దస్త్రం:Inner view of Sri Rajarajeshwari Temple , Bangalore . 02.jpg|శ్రీ రాజరాజేశ్వరి ఆలయ అంతర్గత దృశ్యం
దస్త్రం:Sri Rajarajeshwari Temple , Bangalore . 03.jpg|బంగారు ధ్వజస్తంభం, శ్రీ రాజరాజేశ్వరి ఆలయం
దస్త్రం:Sri Rajarajeshwari Temple , Bangalore . 04.jpg|ఆలయం లోపలి స్తంభాలు
దస్త్రం:KANNADA SCHOOL.jpg|శ్రీ కైలాశ ఆశ్రమం
దస్త్రం:Sri Shivaratnapuri Temple of Health (2024) 45.jpg|శ్రీ శివరత్నపురి స్వామీజీ
దస్త్రం:Rajarajeshwari Temple, Rajarajeshwari Nagar, Bangalore (2024) 03.jpg|ఆలయ దృశ్యం


## సమీప పవిత్ర స్థలాలు
* శ్రీ కైలాశ ఆశ్రమం

## గమనికలు

## బాహ్య లింకులు
* శ్రీ జ్ఞానాక్షి రాజరాజేశ్వరి ఆలయం

వర్గం:బెంగళూరులోని హిందూ దేవాలయాలు

వర్గం:కర్ణాటక పర్యాటక ప్రదేశాలు
వర్గం:కర్ణాటక పుణ్యక్షేత్రాలు