కన్ననూరు ముట్టడి (1507)

**కన్ననూర్ ముట్టడి** అనేది 1507 ఏప్రిల్ 27 నుండి 1507 ఆగస్టు 27 వరకు నాలుగు నెలల పాటు జరిగిన ముట్టడి. స్థానిక పాలకుడు (కన్ననూర్ కోలత్తిరి రాజా) దళాలు, కాలికట్ జామోరిన్ మద్దతుతో, ప్రస్తుతం భారతదేశం లోని కేరళ రాష్ట్రంలో ఉన్న కన్ననూర్ లోని సెయింట్ ఏంజెలో కోట వద్ద పోర్చుగీస్ సైనిక స్థావరాన్ని ముట్టడించాయి. ఇది కన్ననూర్ యుద్ధం తర్వాత జరిగింది, ఇందులో జామోరిన్ నౌకాదళం పోర్చుగీసు వారి చేతిలో ఓడిపోయింది.

## నేపథ్యం

1501 ప్రారంభంలో, పోర్చుగీస్ అడ్మిరల్ పెడ్రో అల్వారెస్ కాబ్రాల్, కాలికట్ జామోరిన్‌ల మధ్య శత్రుత్వాలు ప్రారంభమైన కొద్దికాలానికే, కన్ననూర్ కోలత్తిరి రాజా పోర్చుగీసు వారిని కన్ననూర్ సుగంధ ద్రవ్యాల మార్కెట్లలో వ్యాపారం చేయడానికి ఆహ్వానించాడు. ఒప్పందాలు సంతకం చేయబడ్డాయి, ఒక చిన్న పాలిసేడ్ (కొయ్యల కంచె) ద్వారా రక్షించబడిన ఒక క్రౌన్ ఫ్యాక్టరీ 1502లో స్థాపించబడింది. 1505 చివరలో, పోర్చుగీస్ ఇండియా మొదటి వైస్రాయ్ డి. ఫ్రాన్సిస్కో డి అల్మీడా కన్ననూర్‌లో శాంటో ఏంజెలో రాతి కోట ను నిర్మించడానికి అనుమతి పొందాడు. లౌరెన్కో డి బ్రిటో నాయకత్వంలో 150 మంది సైనికులతో కూడిన కోట స్థావరం ఏర్పాటు చేయబడింది.

పోర్చుగీస్ కూటమిని ఉత్సాహంగా కొనసాగించిన పాత కోలతిరి రాజా 1506లో ఏదో ఒక సమయంలో మరణించాడు. వారసత్వ వివాదం ఏర్పడినందున, కేరళ తీరానికి అధికారిక సుజరైన్‌గా (ఆధిపత్య రాజుగా) కాలికట్ జామోరిన్ అభ్యర్థులను క్రమబద్ధీకరించడానికి ఒక మధ్యవర్తిని ప్రతిపాదించాడు. కన్ననూర్ కొత్త కోలతిరి రాజా తదనంతరం జామోరిన్‌కు రుణపడిపోయాడు, పోర్చుగీసు వారి పట్ల తక్కువ మొగ్గు చూపాడు.

ఈ ప్రాంతంలోని అన్ని నౌకలకు పోర్చుగీసు వారు విధిస్తున్న 'కార్టాజ్' (పాస్)లలో ఒకదాన్ని కలిగి లేరనే కారణంతో పోర్చుగీసు వారు ఒక భారతీయ నౌకను ముంచడం, సిబ్బందిని తెరచాపలకు కుట్టి సముద్రంలోకి విసిరి చంపడం వంటి సంఘటనలు శత్రుత్వాలకు ప్రధాన కారణం. కొచ్చిన్ లేదా కన్ననూర్ కమాండర్ ఆ పాస్‌లపై సంతకం చేయాల్సి ఉంటుంది. పొరుగు రాష్ట్రమైన కోలత్తునాడు ప్రజలు ఈ సంఘటనపై తీవ్ర ఆగ్రహం వ్యక్తం చేశారు, పోర్చుగీసు వారిపై దాడి చేయాలని తమ పాలకుడు కోలత్తిరిని కోరారు.

## ముట్టడి
ముట్టడి 1507 ఏప్రిల్ 27న ప్రారంభమై నాలుగు నెలల పాటు కొనసాగింది.

కోలత్తిరి 40,000 మంది నాయర్లతో ఆ స్థావరంపై దాడి చేశాడు. కన్ననూర్ పాలకుడికి జామోరిన్ 21 ఫిరంగులు, 20,000 మంది సహాయకులను అందించాడు.

లౌరెన్కో డి బ్రిటో నాయకత్వంలోని సైనిక స్థావరం ఫైర్‌పవర్ వేలాది మంది పురుషులతో కూడిన భారీ దాడులను తిప్పికొట్టడానికి అనుమతించింది. మలబారీ కందకాలు పత్తి బేళ్ల గోడల ద్వారా పోర్చుగీస్ ఫిరంగి కాల్పుల నుండి రక్షించబడటంతో ముట్టడి త్వరలోనే ప్రతిష్టంభనకు దారితీసింది, పోర్చుగీసు వారు నెమ్మదిగా ఆకలితో అలమటించేలా చేయబడ్డారు. ముట్టడి గురించి కాస్టన్‌హెడా వివరణాత్మక నివేదిక ప్రకారం, ఆగస్టు 15న ఒడ్డుకు కొట్టుకువచ్చిన లాబ్‌స్టర్‌ల (ఎండ్రకాయలు) ఉప్పెన చూసి వారు ఆశ్చర్యపోయారని, వాటి ద్వారానే రక్షించబడ్డారని తెలుస్తోంది. ఓనం పండుగకు ముందు జరిగిన ఒక భారీ దాడి రక్షకులను దాదాపు అధిగమించింది, కానీ చివరికి తిప్పికొట్టబడింది. అయితే, ఈ ప్రయత్నంలో స్థావరంలోని పెద్ద భాగం గాయపడింది.

1507 ఆగస్టు 27న ట్రిస్టావ్ డా కున్హా ఆధ్వర్యంలో 11 8వ ఆర్మాడా (పోర్చుగీస్ నౌకాదళం) నౌకల సమూహం సొకోత్రా నుండి వచ్చినప్పుడు పోర్చుగీస్ స్థావరం దాదాపు మునిగిపోయే దశలో ఉంది. ఈ నౌకాదళం 300 మంది పోర్చుగీస్ సైనికులను దించి, ముట్టడిని ఎత్తివేయమని బలవంతం చేసింది, తద్వారా కోటకు ఉపశమనం కలిగించింది.

పోర్చుగీస్, కన్ననూర్ కోలత్తిరి రాజా మధ్య శాంతి ఒప్పందం కుదిరింది, కన్ననూర్ లో పోర్చుగీస్ వారి నిరంతర ఉనికిని ధృవీకరిస్తూ, దాని సుగంధ ద్రవ్యాల మార్కెట్లలోకి తిరిగి ప్రవేశించడానికి అనుమతించింది. ఈ సంఘటనల తర్వాత 1508లో చౌల్ యుద్ధంలో పోర్చుగీస్ వారు ఓడిపోయారు.

## నోట్స్

వర్గం:కేరళ చరిత్ర