open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
మల్లాది వెంకట రామమూర్తి

**ఎం.వి.రామమూర్తి**గా ప్రసిద్ధిచెందిన **మల్లాది వెంకట రామమూర్తి** ప్రముఖ న్యాయవాది, రాడికల్ హ్యూమనిస్ట్, హేతువాది.

## జననం
1918లో బాపట్లలో జన్మించారు.

ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం సెనేట్ సభ్యుడు. 1967లో జరిగిన పార్లమెంటు ఎన్నికల్లో ఒంగోలు పార్లమెంటు నియోజకవర్గము నుండి పార్టీ రహిత అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి ఎం.ఎన్.రాయ్ భావాలను ప్రచారం చేశారు. 1975 నుండి మరణించే వరకు 'వికాసం' పత్రికకు సంపాదకునిగా పనిచేశాడు. రామమూర్తి అఖిల భారత రాడికల్ హ్యూమనిస్ట్ సంఘం ప్రధాన కార్యదర్శిగా, అధ్యక్షునిగా పనిచేశాడు. 1975-77ల మధ్య ఎమర్జెన్సీ కాలంలో జైలుశిక్ష అనుభవించాడు. ఈయన సతీమణి మల్లాది సుబ్బమ్మ తెలుగులో ప్రముఖ స్త్రీవాద రచయిత్ర.

## మరణం
రామమూర్తి 1998, సెప్టెంబర్ 24న మరణించాడు.

## రచనలు
# జిల్లెళ్ళమూడి అమ్మ - తస్మాత్ జాగ్రత్త 1976
# హేతువాదమంటే? 1979
# సర్వులకూ ఒకేరకపు వ్యవహార సంహిత 1983
# ఆలోచనా తరంగాలు 1984
# భావవీచికలు 1985
# మతం -మూఢవిశ్వాసాలు 1986
# వైవాహిక కుటుంబ సలహా 1990 (మల్లాది సుబ్బమ్మ, ఎం.రాధారమణయ్యలతో కలిసి) 

## మూలాలు

వర్గం:1918 జననాలు
వర్గం:1998 మరణాలు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా హేతువాదులు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా రచయితలు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా పాత్రికేయులు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా న్యాయవాదులు
సూర్యదేవర రాఘవయ్య చౌదరి

**సూర్యదేవర రాఘవయ్య చౌదరి (1876 -1937)** రచయిత**,**  హేతువాది. సంఘ సంస్కర్త, తెలుగునాట బ్రాహ్మణేతర ఉద్యమ రూపకర్త. 

## జననం, విద్య
**సూర్యదేవర రాఘవయ్య చౌదరి** గుంటూరు జిల్లా, తెనాలి తాలూకా కొల్లూరు గ్రామములో నాగయ్య, రుక్మిణమ్మ దంపతులకు 1876లో  జన్మించాడు. అతను తురుమెళ్ళలోని తన మేనమామ ఇంట ప్రబంధ కావ్య పఠనమునకు విద్య నభ్యసించాడు. అతను చిన్ననాటి నుండి సాంఘిక సేవా కార్యక్రమాలలో పాల్గొనేవాడు.  సంగంజాగర్లమూడికి చెందిన కాంతమ్మను వివాహం చేసుకున్నాడు. సంతానం కలుగలేదు. తన తమ్ముని కుమారుడు నాగేశ్వరరావును దత్తత చేసుకొన్నాడు. 

## బ్రాహ్మణేతర ఉద్యమం
సాంఘికవ్యవస్థలో అగ్రకులముగ నున్నబ్రాహ్మణులకు తప్ప యితరకులజులకు స్థానములేకపోవుటచే జి.ఎస్.పి. సరస్వతి(నెల్లూరు) స్వాములవారి బోధననలననుసరించి, ఒక బ్రహ్మాండమైన ఉద్యమము లేవదీసి ఆంధ్రదేశములో వాడవాడలా, వేదములు చదువుటకు అన్నివర్ణములకు హక్కుకలదని ఉపన్యాసములిచ్చాడు. బ్రాహ్మణేతర సంఘాన్ని స్థాపించి బ్రాహ్మణేతర కులాల స్వాభిమాన ఉద్యమాన్ని మొదలుపెట్టాడు.   

1924లో తెనాలి తాలుకా కొల్లూరులో బ్రాహ్మణ ప్రతినిధులతో జరిగిన చర్చలలో  త్రిపురనేని రామస్వామి, పాలడుగు శేషాచార్యులు, దుగ్గిరాల రాఘవచంద్రయ్య తో పాటు సూర్యదేవర రాఘవయ్య గారు పాల్గోని వేదములు చదువుటకు అన్నివర్ణములకు హక్కుకలదని అదే హిందూ మతం అని వాదించారు. ఈ వాదోపవాదాలను వీరు ' బ్రాహ్మనేతర విజయం' అనే పేరుతో ఒక పుస్తకాన్ని ప్రచురించారు,  అప్పుడే బ్రాహ్మణేతర ఆత్మాభిమాన ఉద్యమానికి బీజం పడింది.  

బ్రాహ్మణ సహాయనిరాకరణోద్యమము చేయుచు స్వసంఘ పౌరోహిత్యము, ప్రత్యేకముగ నెల్లూరు, గుంటూరు, కృష్ణా, గోదావరి మండలములలో స్వసంఘములు నెలకొల్పాడు. కాని వ్యక్తిగతముగ ఏయొక బ్రాహ్మణుని ద్వేషించువాడుకాదు.  

ఇతని ఉద్యమ స్ఫూర్తితో ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లో జస్టిస్ పార్టీ ఏర్పడింది. తెనాలి తాలూకా బోర్డు మెంబరుగా పనిచేశారు.  

## మరణం
సుర్యదేవర రాఘవయ్య చౌదరి 1937లో మరణించాడు. 

## రచనలు
#బ్రాహ్మణేతర విజయం 1925  
#బ్రహ్మణేతరోద్యమతత్వం 
#ఆర్యకవికుతంత్రం
#బ్రాహ్మణేతరసంఘాదర్శం 1927
#స్వసంఘపౌరోహిత్యం 1927
#విప్ర కుల చరిత్ర
#పంచముల చరిత్ర
#కమ్మవారి చరిత్ర

## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు
* 
వర్గం:1937 మరణాలు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా హేతువాదులు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా సామాజిక కార్యకర్తలు
వర్గం:1876 జననాలు
వర్గం:రచయిత
వర్గం:హేతువాదులు
ఆయతొల్లాహ్ ఖొమైనీ

సయ్యిద్ ఆయతొల్లాహ్ **రూహోల్లా ముసావీ ఖొమెయినీ** (పర్షియన్: ) ( 1902 సెప్టెంబరు 24 – 1989 జూన్ 3) ఇరానీ మతనాయకుడు, పండితుడు, రాజకీయనాయకుడు. 1979లో చివరి ఇరాన్ యొక్క షా (రాజు) అయిన మొహమ్మద్ రెజా పహ్లావీని పాలనను కూలదోయటానికి దారితీసిన ఇరాన్ విప్లవం యొక్క నాయకుడు. విప్లవం తర్వాత జాతీయ రెఫరెండం తర్వాత ఖొమెయినీ దేశానికి అధినేత అయ్యాడు. ఈ పదవి రాజ్యంగపరంగా ఆజన్మాంతము దేశంలో అత్యున్నత రాజకీయ, మత నాయకుడిగా కొనసాగే హక్కు కల్పించడానికి సృష్టించబడింది.

ఇతనికి హుజ్జతుల్ ఇస్లాం, లేదా హుజ్జతుల్లా అనికూడా సంబోధిస్తారు.

## మూలాలు

వర్గం:1902 జననాలు
వర్గం:1989 మరణాలు
వర్గం:ఇరాన్
వర్గం:ఇరాన్ నాయకులు
వర్గం:ముస్లిం ప్రముఖులు
కంచ ఐలయ్య

**కంచ ఐలయ్య** ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలో రాజనీతిశాస్త్ర విభాగపు అధ్యక్షుడు, సామాజిక కార్యకర్త, రచయిత. భారతీయ కుల వ్యవస్థకు వ్యతిరేకంగా సాగుతున్న సైద్ధాంతిక ఉద్యమంలో పాల్గొంటున్నాడు. ఈయనను అనేకమంది విమర్శకులు (హిందువులూ, ముస్లింలు కూడా)  హిందూ వ్యతిరేకి అని ముద్రవేశారు. తాను హిందూ మతాన్ని ద్వేషిస్తానని ఐలయ్య స్వయంగా చెప్పుకున్నాడు. ఐలయ్య ఇంగ్లీషులో "Why I am not a Hindu?" పేరుతో వ్రాసిన పుస్తకం తెలుగులో నేను హిందువు నెట్లయిత? అనేపేరుతో ప్రచురితమయ్యింది.

## జీవిత విశేషాలు

ఐలయ్య 1952, అక్టోబరు 5న వరంగల్ గ్రామీణ జిల్లా, చెన్నారావుపేట మండలం లోని పాపయ్యపేట గ్రామంలో కురుమ గొల్ల కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఈయన కుటుంబ వృత్తి గొర్రెల పెంపకం. ఐలయ్య గౌతమబుద్ధుని రాజకీయ తత్త్వంపై పరిశోధన చేసి ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం నుండి రాజనీతిశాస్త్రంలో డాక్టరేటు పొందాడు.

## రెండవ ప్రత్యేక తెలంగాణా ఉద్యమంపై అభిప్రాయాలు

రెండవ తెలంగాణా ఉద్యమ నాయకత్వంలో భూస్వామ్య యుగపు ఛాయలున్నాయని, ఈ నాయకత్వంతో తెలంగాణ ఏర్పడితే షెడ్యూల్ తెగలు, జాతులు, వెనుకబడిన తరగతులు మరింత వెనకబడతారని ఐలయ్య అభిప్రాయం.

## రచనలు

* *[[నేను హిందువు నెట్లయిత?]]* (Eng. *[https://theannihilationofcastereadinggroup.files.wordpress.com/2013/03/why-i-am-not-a-hindu-fr10.pdf Why I Am Not a Hindu: A Sudra critique of Hindutva philosophy, culture and political economy]* (Calcutta: Samya, 1996) )
* *Post-Hindu India: A Discourse in Dalit-Bahujan, Socio-Spiritual and Scientific Revolution*
* *Weapon of the Other HB*,
* *Turning the Pot, Tilling the Land*
* *Mother*
* *Weapon of the Other: Dalitbahujan Writings and the Remarking of Indian Nationalist Thought*
* *God as Political Philosopher: Buddha's Challenge to Brahminism*
* *Buffalo Nationalism*

## రచనలపై విమర్శలు

## వ్యక్తిగత విమర్శలు

## కేసులు

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు

* Christianity Today interview with Ilaiah "Leading Dalit Rights Campaigner in India"
* http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2008/01/19/AR2008011902412.html Washington Post feature on Ilaiah's children's book.
* ''Ghadar'' interview "The State of Dalit Mobilization: An Interview with Kancha Ilaiah"
* DNA India Interview with Ilaiah "Institutes like IITs and IIMs should be closed down"
* Article by Ilaiah "Merit of Reservations"
* Intellectuals Express Solidarity With Kancha Ilaiah

వర్గం:1952 జననాలు
వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:దళిత రచయితలు
వర్గం:వరంగల్లు గ్రామీణ జిల్లా ఉపాధ్యాయులు
వర్గం:వరంగల్లు గ్రామీణ జిల్లా రచయితలు
వర్గం:వరంగల్లు గ్రామీణ జిల్లా సామాజిక కార్యకర్తలు
వర్గం:తెలుగువారిలో ఇంగ్లీషు రచయితలు
వర్గం:ఆంగ్లం నుండి తెలుగు లోకి అనువాదాలు చేసినవారు
ఆంధ్రప్రదేశ్ మండలాల జాబితా

ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్టంలో  28 జిల్లాలలో మొత్తం మండలాలు 688 వున్నాయి. 2022, 2023, 2025 లో  `కొత్త మండలాలు ఏర్పడ్డాయి. 2022, 2025 జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణతో చాలా మండలాలు వేరే జిల్లా పరిధిలోకి మారాయి.
## చరిత్ర

2002 ఆంధ్రప్రదేశ్ జిల్లాల పునర్విభజనకు ముందు 670 మండలాలు వుండేవి. ఒక్కొక్క మండల పరిధి లోని సుమారు జనాభా 20,000 నుండి 50,000 వరకు ఉంటుంది. సుమారు 7 మండలాల నుండి 15 మండలాలు వరకు కలిపి ఒక రెవెన్యూ డివిజనుగా ఏర్పడింది. ఆంధ్రప్రదేశ్ లో 2021 మార్చి ఆఖరునాటికి రాష్ట్రంలో మొత్తం 50 రెవెన్యూ డివిజన్లు ఉన్నాయి. రాష్ట్రం 3 జోనులుగా విభజింపబడింది. మండలాల పేర్లను అలాగే ఉంచి, మండల వ్యవస్థ ఏర్పడినప్పుడు పెట్టిన మండల రెవెన్యూ కార్యాలయాల పేరును తహశీల్దార్ కార్యాలయంగా తిరిగి పూర్వ స్థితికి మార్చింది. మండల రెవెన్యూ అధికారి (ఎం.ఆర్.ఓ) పేరును తహశీల్దారుగా మార్చారు.

2022 పునర్య్వస్థీకరణలో గతంలో ఉన్న మండలాలకు జగిగిన మార్పులు.
** గుంటూరు మండలం -> గుంటూరు తూర్పు మండలం, గుంటూరు పశ్చిమ మండలం (2)
** కర్నూలు మండలం -> కర్నూలు పట్టణ, కర్నూలు గ్రామీణ మండలం (2) 
** విజయవాడ పట్టణ మండలం -> విజయవాడ మధ్య మండలం, విజయవాడ ఉత్తర మండలం, విజయవాడ తూర్పు మండలం, విజయవాడ పశ్చిమ మండలం (4) 
** నెల్లూరు మండలం -> నెల్లూరు పట్టణ మండలం, నెల్లూరు గ్రామీణ మండలం (2) 
** విశాఖపట్నం పట్టణ మండలం రద్దు చేసి దానిలో గల భాగం,  విశాఖపట్నం గ్రామీణ మండలం లో కొంత భాగం-> సీతమ్మధార మండలం, గోపాలపట్నం మండలం, ములగాడ మండలం, మహారాణిపేట మండలం.

8 మే 2023 నాడు. అనంతపురం, చిత్తూరు, నంద్యాల, ఒంగోలు, విజయనగరం మండలాలను పట్టణ, గ్రామీణ మండలాలుగా విభజించారు. మచిలీపట్నం మండలాన్ని దక్షిణ, ఉత్తర మండలాలుగా విభజించారు.  ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ G.O.Ms.No. 377 రెవెన్యూ (Lands.IV), 15  అక్టోబరు 2025 ప్రకారం  వై.రామవరం మండలం నుండి 59 గ్రామాలు విభజించగా గుర్తేడు మండలం 2025 అక్టోబరు నుండి 15 నుండి ఉనికిలోకి వచ్చింది. 31 డిసెంబరు 2025 నాడు మార్కాపురం, పోలవరం కొత్త జిల్లాలు ఏర్పడినవి. దీనితో పాటు పలు జిల్లాలను మరల పునర్వ్యవస్థీకరించారు. ఆదోని మండలాన్ని అదోని-1, ఆదోని-2 గా విభజించారు. ఫలితంగా మండలాల సంఖ్య 688 కి చేరింది.

### 2022 ఏప్రిల్ 4 న జిల్లా పరిధి మారిన మండలాలు

### 2023 లో జిల్లా పరిధి మారిన మండలాలు
గణపవరం మండలం, 2023 ఫిబ్రవరి 16 తేదీన, తిరిగి పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాలో చేర్చబడింది.

### 2025లో జిల్లా పరిధి మారిన మండలాలు
31 డిసెంబరు 2025 నాడు మార్కాపురం, పోలవరం కొత్త జిల్లాలు ఏర్పడినవి. దీనితో పాటు పలు జిల్లాలను మరల పునర్వ్యవస్థీకరించారు.

## రాష్ట్రంలోని ప్రస్తుత మండలాలు

## ఇవీ చూడండి
*  ఆంధ్రప్రదేశ్ జిల్లాలు#జిల్లాల గణాంకాలు
* ఆంధ్రప్రదేశ్ రెవెన్యూ డివిజన్లు జాబితా
* తెలంగాణ రెవెన్యూ డివిజన్లు జాబితా 
* ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభ నియోజకవర్గాల జాబితా
* తెలంగాణ మండలాలు

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
### వికీడేటా
*వికీడేటా క్వెరీ ద్వారా జిల్లాపేరు, మండలాల సంఖ్య 
*వికీడేటా క్వెరీ ద్వారా మండలం పేరు (అకారాదిక్రమంలో), జిల్లాపేరు, తెలుగు వికీలో మండల వ్యాసపేరు 

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ మండలాలు
వర్గం:జాబితాలు
ఆవుల సాంబశివరావు

**జస్టిస్ ఆవుల సాంబశివరావు** (మార్చి 16, 1917 - జులై 27, 2003) న్యాయవాది, ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి, రాష్ట్ర మొట్టమొదటి లోకాయుక్త, హేతువాది, ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం వైస్ ఛాన్సలర్.  రాడికల్ హ్యూమనిస్ట్ భారత సంఘాధ్యక్షుడు. ఇండియన్ రేషనలిస్ట్ పత్రిక సంపాదకులు. సాంబశివరావు 1917లో మార్చి 16వ తేదీన గుంటూరు జిల్లా మూల్పూరులో ఆవుల బాపమ్మ, ఆదియ్య దంపతులకు జన్మించాడు.

సాంబశివరావు తొలినాళ్లలో, సమాజంలో బానిసత్వం, పేదరికం, వెనకబాటుతనం, అంధ విశ్వాసాలు ఇవన్నీ రూపుమాసిపోవాలంటే కమ్యూనిస్టు భావజాలమే శరణ్యం అని భావించినా, ఎం.ఎన్. రాయ్ స్ఫూర్తితో నవ్య మానవవాదాన్ని అవలంబించారు. మానవ సమాజంలో మానవత్వాన్ని వెలిగిస్తే చీకట్లు తొలగిపోతాయని భావించాడు. బుద్ధుడి విశ్వప్రేమ, త్రిపురనేని రామస్వామి చౌదరి సంస్కరణ, హేతువాద భావాలు ఆయన ఆలోచనలకు పునాదులు వేశాయి. అరవయ్యేళ్లకు పైగా ఏ పదవిలో ఉన్నా, ఏచోట ప్రసంగించినా, మానవత్వాన్ని శాస్త్రంతో మిళతం చేసి పనిచేశారు. పాలేర్లతో పాటు తననీ కూర్చోబెట్టి అన్నం పెట్టిన తల్లి మంచి మానవతావాది అన్నారు.

## తెలుగుకై కృషి
సాంబశివరావు అవసరమైతే తప్పఇంగ్లీషు మాట్లాడేవారు కాదు. లోకాయుక్తగా ఆయన తెలుగులో అందుకొన్న ఫిర్యాదులకు తెలుగులోనే తీర్పులు చెప్పే విధానం ప్రవేశపెట్టారు. ఎన్.టి.రామారావు ముఖ్యమంత్రి అయ్యాక తెలుగు భాషాసాహిత్యాలు, కళలు, చారిత్రక వికాసానికి ప్రత్యేకంగా ఒక విశ్వవిద్యాలయం ఏర్పాటు చేయాలని ప్రతిపాదించారు. తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం ఏర్పాటు వెనుక ఆయన కృషి ఉంది. *తెలుగు విద్యార్థి* పత్రికలో రెండు దశాబ్దాలకుపైగా శీర్షికను కొనసాగించాడు. తెలుగుయూనివర్సిటీ మాజీ వైస్ ఛాన్సలర్‌ ఆవుల మంజులత ఈయన కుమార్తె.

## మరణం
సాంబశివరావు 88 యేళ్ల వయసులో 2003 జూలై 27న హైదరాబాదులో కన్నుమూశారు.

## రచనలు
#త్రిపురనేని రామస్వామి
#పునరుజ్జీవపధం - 1997
#యుగపురుషుడు కందుకూరి వీరేశలింగం
#నవభావన

## మూలాలు

వర్గం:1917 జననాలు
వర్గం:2003 మరణాలు
వర్గం:తెలుగువారిలో న్యాయవాదులు
వర్గం:ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం ఉప కులపతులు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా న్యాయవాదులు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా హేతువాదులు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా ఉపాధ్యాయులు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లాకు చెందిన హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తులు
భారతదేశంలో మిలియన్ జనాభా నగరాలు

2001 జనాభా లెక్కల ప్రకారం భారతదేశంలో మిలియన్ (10 లక్షలు) పైగా జనాభా కలిగిన నగరాల సంఖ్య 38. రాష్ట్రాల వారీగా జాబితాలో ఇవ్వబడింది.

## ఇవికూడా చూడండి
* భారతదేశంలోని మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతాల జాబితా
* భారతదేశ నగరాల జాబితా ప్రాంతం ప్రకారం
* ఆంధ్రప్రదేశ్ నగరాల జాబితా ప్రాంతం ప్రకారం 
* తెలంగాణ నగరాల జాబితా ప్రాంతం ప్రకారం
* భారతీయ నగరాల వర్గీకరణ
* నదులపై ఉన్న భారతీయ నగరాల జాబితా

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:భారతదేశానికి సంబంధించిన జాబితాలు
మాలిని

మాలిని తెలుగు ఛందస్సులో ఒక వృత్తం నకు చెందిన జాతి. 

### లక్షణములు

* పద్యములో 4 పాదాలు ఉంటాయి.
* ఇందులో ప్రతి పాదములో 15 అక్షరములు.
* ప్రతి పాదానికి 15 అక్షరములు ఉంటాయి.
* పాదములలో 9 వ అక్షరం యతి స్థానము.
* ప్రాస నియమము కలదు.
* ప్రతి పాదములో న  – న  – మ – య – య  అను గణములు వరుసగా వస్తాయి.
* సాధారణంగా ఇది ఆశ్వాసాంత పద్యాలలో ఉపయోగిస్తారు.

### నడక
* ననన | ననన | నానానా | ననా నా |న నానా
### ఉదాహరణ

దివిజరిపువిదారీ! దేవలోకోపకారీ!
భువనభర నివారీ! పుణ్యరాక్షానుసారీ!
ప్రవిమలశుభమూర్తీ! బంధుపోషసవర్తీ!
ధవళ బహుళ కీర్తీ! ధర్మ నిత్యానువర్తీ!


### ఉదాహరణ

సకల నిగమ వేద్యున్సంసృతి వ్యాధి వైద్యున్
మకుటవిమలమూర్తిన్ మాలినీవృత్త పూర్తిన్
నకలిత సమయోక్తి న్నాగ విశ్రాంతి యుక్తిన్
సుకవులు వివరింప న్సొంపగు న్విస్తరింపన్.


## గణ విభజన

## మూలాలు

వర్గం:పద్యము
వర్గం:ఛందస్సు
పట్టణం

thumb|220x220px|ఆంధ్రప్రదేశ్ కు చెందిన ఒక పట్టణం.
**పట్టణం**: సాధారణంగా ఇది ఒక జనావాస ప్రాంతం. ఇది గ్రామం కంటే పెద్దదిగానూ నగరం కంటే చిన్నదిగానూ ఉంటుంది. దీని జనాభా వేలసంఖ్యలోనూ, కొన్నిసార్లు లక్షల సంఖ్యలోనూ వుండవచ్చు. సాధారణంగా పురపాలక సంఘం (మునిసిపాలిటి) కలిగిన జనావాస ప్రాంతాన్ని పట్టణంగా వ్యవహరిస్తారు. పట్టణాలు సాధారణంగా గ్రామాల కంటే పెద్దవి, నగరాల కంటే చిన్నవే కానీ వాటిని వేరుచేసే ప్రమాణాలు ప్రపంచంలోని వివిధ ప్రాంతాల మధ్య గణనీయంగా మారుతుంటాయి. జనగణన పట్టణాలను చట్టబద్ధమైన పట్టణాలుగా పరిగణిస్తారు.

## భారతదేశ పట్టణాల రకాలు
భారతదేశ జనాభా గణాంకాలు చట్టం ప్రకారం పట్టణాలను రెండు రకాలుగా నిర్వచించారు. వీటిని నిర్వచించటంలో భారత జనాభా గణాంకాల శాఖ ప్రముఖ పాత్ర వహించింది.

### చట్టబద్దమైన పట్టణం
ఇది మున్సిపాలిటీ, కార్పొరేషన్, కంటోన్మెంట్ బోర్డు లేదా నోటిఫైడ్ టౌన్ ఏరియా కమిటీ ఉన్న అన్ని ప్రదేశాలుగా చట్టబద్ధమైన పట్టణాన్ని నిర్వచించారు.

### జనగణన పట్టణం
ఇది ఈ క్రింది ప్రమాణాలకు లోబడి సంతృప్తిపరిచే ప్రదేశాలుగా నిర్వచించబడ్డాయి.

* 5,000 జనాభా కనీసం ఉండాలి.
* పురుష శ్రామిక జనాభాలో కనీసం 75% వ్యవసాయేతర పనులలో నిమగ్నమై ఉండాలి
* జనాభా సాంద్రత కనీసం 400 / కిమీ 2. (చదరపు మైలుకు 1,000) ఉండాలి

అన్ని చట్టబద్ధమైన పట్టణాలు, జనగణన పట్టణాలు, గ్రామీణ ప్రాంతాల పెరుగుదలకు విరుద్ధంగా పట్టణ స్థావరాలుగా పరిగణించబడతాయి.

## పట్టణాభివృద్ధి సంస్థలు
పట్టణాభివృద్ధిసంస్థల ప్రధాన విధులు ఆయా పట్టణాలలో భూమి ఉపయోగాన్ని పెంచటం, నీటి సరఫరా, మురుగుకాలవల నిర్మాణం, బైపాస్ రోడ్లు, ఫ్లై ఓవర్లు నిర్మించటం, బలహీనవర్గాలకు గృహనిర్మాణం లాంటి ప్రాథమిక సదుపాయాలు కలిగించటంలో పాత్రవహిస్తాయి.
*హుడా గ్రేటర్ హైదరాబాదు - http://www.hudahyd.org/ 
*వుడా గ్రేటర్ విశాఖ పట్టణం - http://www.vuda.org/
*వి.జి.టి.ఎం.వుడా విజయవాడ - https://web.archive.org/web/20100216160959/http://www.vgtmuda.org/
*తుడా తిరుపతి - https://web.archive.org/web/20090926162004/http://www.tuda.in/
*కుడా వరంగల్ -  https://web.archive.org/web/20090410045735/http://warangal.nic.in/main/rti/kuda.htm

## ఇవికూడా చూడండి

* జనావాస శీర్షికల నిర్వచనాలు

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:నివాస ప్రాంతాలు
వర్గం:స్థానిక స్వపరిపాలన
వర్గం:పురపాలక సంఘాలు
నక్కల

thumb|దక్షిణ భారతదేశానికి చెందిన కులాలు, ఆదివాసీల గురించిన పుస్తకం
బి.సి.ఏ.గ్రూపు కులస్తులు.మెళ్ళో పూసలు...చంకలో చేతి సంచి...విచిత్రంగా కట్టుకునే లుంగీ, ముడివేసుకున్న జుట్టు...ముసలివాళ్లయినా కట్టుకునే లంగావోణిలు.. నగ్నంగా పసిపిల్లలు... నోటినిండా వక్కాకు...నుదుటి మీద, వంటి నిండా పచ్చబొట్లు.పట్టణం నడిబొడ్డునే మన కళ్ళముందే తిరుగుతుంటారు. ఆధునిక కాలంలో అనాగరికతకు ఆనవాళ్ళు నక్కలోళ్లు.జనసంచారం ఎక్కువ ఉండే ప్రాంతాల్లో ఠీవిగా ఫుట్‌పాత్‌పై కాలుపై కాలేసుకొని పడుకొని రేడియోలో పాటలు వింటూప్రతి నగరంలో వారు కనిపిస్తారు. ఫుట్‌పాత్‌లు, రోడ్డు పక్క మార్జిన్లే వారికి ఇళ్ళు, ఎస్టీ లక్షణాలున్న కులం.వీరిని నక్కలోళ్ళు, పూసలోళ్ళు అని పిలుస్తుంటారు. మంచి రద్దీ సెంటర్లలో రోడ్ల పక్కనే గుంపులు గుంపులుగా నివసిస్తారు. వీరిలో ఆడవాళ్ళు ఫుట్‌పాత్‌ల మీద అద్దాలు, దువ్వెన్లు, పిన్నులు, రిబ్బన్లు వంటి ఫ్యాన్సీ వస్తువులను అమ్ముతుంటారు. మగవారు గుంపులుగా పక్కనే ఉండే గ్రామ ప్రాంతాలకు, కాలువలు, నదులు ఉండే ప్రాంతాలకు వెళ్ళి పక్షులను వేటాడతారు. వేటాడిన వాటిలో కొంగలను, కముజుపిట్టలను పట్టణాల్లో విక్రయిస్తారు. నక్కలను వేటాడటం వీరి సాంప్రదాయవృత్తి. వీరిలో మహిళే ఇంటి పెద్ద. కుటుంబ పోషణంతా మహిళలే చూస్తారు. పిల్లల పెంపకం, పెళ్ళిళ్ళ వంటివన్నీ మహిళలే నిర్ణయిస్తారు. గుంపుకు ఒక నాయకుడు ఉంటాడు. నాయకుడి మాటకు తిరుగుండదు. కాకపోతే ఎవరైనా ఇద్దరు గొడవ పడితే ఓ ఏడాది పాటు వాళ్ళిద్దరూ మాట్లాడుకోకూడదు. వివాహేతర సంబంధం పెట్టుకుంటే ఏడాది పాటు తమ తెగ నుండి వెలి వేస్తారు.మాంసాహారం మాత్రం తప్పనిసరి. నెలరోజుకొకసారైనా స్నానం చేయరు. జట్టు కత్తిరించడం మహాపాపంగా భావిస్తారు. 
## మూలాలు
*http://www.suryaa.com/showdistricts.asp?category=4&subCategory=17&ContentId=11514

వర్గం:కులాలు
గోపరాజు లవణం

**గోపరాజు లవణం** (అక్టోబరు 10 1930 - ఆగష్టు 14, 2015), గోరా కుమారుడు, హేతువాది, నాస్తికుడు. సంఘం, ది ఎథీస్ట్ (The Atheist), నాస్తికమార్గం పత్రికల సంపాదకుడు. భారత నాస్తిక కేంద్రం (విజయవాడ) డైరెక్టర్.
## జీవిత విశేషాలు
చిన్నతనంలోనే స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో పాల్గొన్నాడు. 1973లో విజయవాడ హేతువాద సంఘ అధ్యక్షుడిగా నియమితులయ్యాడు. అస్పృశ్యతా నిర్మూలన కులనిర్మూలన కోసం కృషిచేశాడు. నవయుగ కవిచక్రవర్తి, పద్మవిభూషణ్ గుర్రంజాషువా యొక్క కుమార్తె హేమలతను వివాహం చేసుకున్నాడు. గాంధేయ విలువలకు కట్టుబడి సామాజిక అభ్యున్నతికి అంకితమై పనిచేస్తున్నందుకు జమునాలాల్ బజాజ్ అవార్డుకు 5.10.2009న ఎంపికయ్యాడు. సామాజిక జాగృతికి అనేక విధాల కృషి చేస్తున్న లవణం హేతువాదం, నాస్తిక వాదంపై అనేక గ్రంథాలు రచించాడు. సమాజంలో వేళ్లూనుకున్న మూఢ విశ్వాసాలు, మత మౌఢ్యానికి వ్యతిరేకంగా అనేక ఉద్యమాలను నడిపాడు. సంస్కార్ అనే స్వచ్ఛంద సంస్థను స్థాపించి, నిజామాబాద్ జిల్లాలో జోగిని వ్యవస్థను రూపుమాపేందుకు కృషి చేశాడు. డాక్టర్ సమరం లవణంకి సోదరుడు.
## రచనలు
# నాస్తికత్వం-అభివృద్ధి-చరిత్ర 1978
# కోవూర్ జీవితం 1980
## విశేషాలు
* ఏడో తరగతి వరకే చదివాడు.
* మహాత్మాగాంధీ వ్యక్తిత్వం, వినోబా భావేల ప్రభావం ఎక్కువగా ఉంది. నిరాడంబరంగా ఎలా జీవించాలో వారి నుంచే నేర్చుకున్నాడు.
* సిగరెట్‌, మద్యం వంటి అలవాట్లు ఏమీ లేవు. సిద్ధాంతాలు. ఇతరులకు చెప్పే ముందు తాను పాటించాలని చెడు అలవాట్లను దగ్గరికి రానీయలేదు.
* డబ్బు కోసం తాపత్రయపడలేదు.
* లక్ష్యం లేని జీవితాలు గజిబిజిగా ఉంటాయి. అదే అనారోగ్యం!
* నేను నాస్తికుడిని. దేవుని నమ్మను. పూజించను. ఇతరులు ఎంతోమంది నమ్ముతారు. పూజిస్తారు. ఒకరి భావాలు మరొకరికి నచ్చవు. కొందరు నన్ను వ్యతిరేకిస్తారు. ఇంకొందరు ముఖం మీదనే తిడతారు. అయినా నేను వారి పట్ల ద్వేషభావం పెంచుకోను. పోట్లాటకు, వాదనలకు దిగను. నేను స్వతహాగా హాస్యప్రియుడిని. ఎప్పుడూ సరదాగా ఉండాలనుకునే మనస్తత్వం నాది.

## మరణం
గత కొంత కాలంగా ఊపిరితిత్తుల వ్యాధితో బాధపడుతున్న ఈయన 2015, ఆగష్టు 14 న విజయవాడ లోని రమేష్ ఆసుపత్రిలో చికిత్స పొందుతూ మృతి చెందాడు.
## మూలాలు

వర్గం:విజయవాడ హేతువాదులు
వర్గం:నాస్తికులు
వర్గం:1930 జననాలు
వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:గోరా వంశవృక్షం
కోగంటి రాధాకృష్ణమూర్తి

**కోగంటి రాధాకృష్ణమూర్తి** (సెప్టెంబర్ 18, 1914 - జనవరి 3, 1989) ప్రముఖ రచయిత, సంపాదకుడు, హేతువాది. తెనాలి నుంచి నలంద ప్రచురణల సంస్థను నడిపారు. ఈయన అనువదించిన ఎం.ఎన్.రాయ్ వ్యాసాలు ఒక హేతువాద వాచకం అంటారు. రాడికల్‌ హ్యూమనిస్టు.ఏ ఇజాన్నీ హీనంగా నిరసించడటం తన అభిమతం కాదు. ఏ సిద్ధాంతానికీ సమగ్రత ఆపాదించరాదనీ, ప్రతి సిద్ధాంతంలోని మంచిని స్వీకరిస్తూ ముందుకు సాగటమే వివేకవంతుల లక్షణమని అతను భావన.

## జననం
కోగంటి రాధాకృష్ణమూర్తి గుంటూరు జిల్లా, తెనాలి ప్రాంతపు కూచిపూడి (అమృతలూరు) గ్రామంలో 1914, సెప్టెంబర్ 18 న జన్మించారు. గుంటూరు ఏసీ కళాశాలలో బి.ఏ. పట్టభ్రదులైన కోగంటి వారు దక్షిణ భారత హిందీ ప్రచార సభ వారి ‘విశారద’, ‘ప్రచారక’ చదివి ఉత్తీర్ణులయ్యారు. విద్యార్థిదశలో భారత జాతీయ కాంగ్రెస్‌ కార్యకర్తగా ఉండి పలు కార్యక్రమాల్లో చురుకుగా పాల్గొన్నారు. గోపీచంద్‌, జి.వి.కృష్ణారావు, ఆవుల గోపాలకృష్ణమూర్తి వంటి వారితో స్నేహం. త్రిపురనేని రామస్వామి భావాల ప్రభావం అతను మీద ఎక్కువ.1937 నుంచి మానవేంద్రనాథ్‌రాయ్‌ భావాలతో ఉత్తేజం పొందారు. 1940లో రాయ్‌ స్థాపించిన రాడికల్‌ డెమోక్రటిక్‌ పార్టీలో చేరారు. 1941లో ఆంధ్ర రాష్ట్రంలో రాడికల్‌ డెమోక్రటిక్‌ పార్టీని తెనాలిలో స్థాపించారు. 1946లో జరిగిన సార్వత్రక ఎన్నికలలో ఆ పార్టీ తరఫున తెనాలి నియోజకవర్గం నుంచి పోటీచేశారు. పార్టీ రాజకీయాలు ప్రజాస్వామ్యానికి పనికిరావనే ఉద్దేశంతో 1948లో రాడికల్‌ డెమోక్రటిక్‌ పార్టీని రాయ్‌ రద్దు చేశారు. రాడికల్‌ హ్యూమనిస్టు ఉద్యమాన్ని ప్రారంభించారు.విహారి, రాడికల్‌, సమీక్ష వంటి పత్రికలకు సంపాదకత్వం వహించారు.

1945 నుంచి 1969 వరకు నలందా ప్రెస్‌, నలందా పబ్లిషర్స్‌ ప్రజాపరిషత్తు వంటి సంస్థలు నడిపారు. ఎం.వి.రామమూర్తి అధ్యక్షతన 1977లో ఏర్పడిన ప్రజాస్వామ్య ప్రచురణల సంస్థ తరఫున ప్రథమ ప్రచురణగా రాధాకృష్ణమూర్తి ఉద్గ్రంథం ‘ఎం.ఎన్‌.రాయ్‌ జీవితం-సిద్ధాంతం’ వెలువడింది. రాయ్‌ జీవితాన్ని 47 అధ్యాయాలలో, 432 పేజీలలో చక్కగా వివరించారు. ఇండియాలో విప్లవం, ఇండియా భవిష్యత్తు, మార్క్సిజం-రాడికలిజం, మల్లెపూలు (కథాసంపుటి), గాంధీమార్గం, మార్క్సిజం-కమ్యూనిజం-చరిత్ర నేర్పిన గుణపాఠం మొదలైనవి అతను రచనలు. ప్రపంచ రికార్డులు, ప్రపంచ నాటికలు, న్యాయాన్యాయాలు, రాయ్‌ వ్యాసాలు, జవహర్‌లాల్‌ నెహ్రూ, నూతన రాజ్యాంగ చట్టం మొదలైనవి అతను అనువాద రచనలు. భారత స్వాతంత్ర్య పోరాటానికి ఉత్తేజాన్ని, భావోద్వేగాన్ని కలిగించడంలో దోహదపడినంతగా గాంధీ నిర్మాణాత్మకమైన వ్యవస్థలను రూపొందించడంలో సఫలుడు కాలేకపోయాడన్నారు.

## మరణం
1989, జనవరి 3 న రాధాకృష్ణమూర్తి గుండెపోటుతో మరణించారు.

## రచనలు
# ఇండియాలో విప్లవం 1943
# ఎం.ఎన్.రాయ్ జీవితం-సిద్ధాంతం 1978
# మార్క్సిజం-రాడికలిజం 1997
# ఇండియా భవిష్యత్తు
# మల్లెపూలు (కథాసంపుటి)
# గాంధీమార్గం
## బయటి లింకులు
* ఎం.ఎన్.రాయ్ జీవితం-సిద్ధాంతం

## మూలాలు
*(గుమ్మావీరన్న ఆంధ్రజ్యోతి 18.9.2014)

వర్గం:1914 జననాలు
వర్గం:1987 మరణాలు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా రచయితలు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా హేతువాదులు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా పాత్రికేయులు
యాత

thumb|దక్షిణ భారతదేశానికి చెందిన కులాలు, ఆదివాసీల గురించిన పుస్తకం
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ వెనుకబడిన కులాల జాబితా ఏ.గ్రూపులోని 33వకులం.శ్రీకాకుళం జిల్లాలో ఈ కులస్తులు ఎక్కువ.ఈ కులస్తులు తాటిఆకుతో చేసిన గొడుగులను యాతగొడుగులు లేదా గిడుగులు అంటారు.వర్షాకాలంలో యాతకులస్తులు పూర్వం గ్రామాల్లో తిరిగి గిడుగులు అమ్మేవారు.వీరుతయారు చేస్తున్న గొడుగులకు గిట్టుబాటు ధర లభించడంలేదు.ప్లాస్టిక్‌, పాలిస్టర్‌తో తయారు చేసిన గొడుగులు ఎక్కువ కాలం మన్నికను ఇస్తాయని తాటాకు గొడుగులైతే ప్రతీ ఏటా కొనుగోలు చేయాల్సివస్తోందని అంటూ ప్రజలు ప్లాస్టిక్‌ తొడుగులు, బటన్‌ గొడుగులపై మోజు పెంచుకోవటంతో వీటికి ఆదరణ కరువైంది. ఈ వృత్తిపై ఆధారపడిన కొరసవాడలో సుమారు 40 కుటుంబాలున్నాయి. చేతికి పూర్తిస్థాయిలో పనిలేని కారణంగా ఉపాధి కోసం నగరాలకు వలసపోతున్నారు. 
## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు
*http://www.suryaa.com/showdistricts.asp?category=4&subCategory=19&ContentId=11605
వర్గం:కులాలు
గోపరాజు విజయం

thumb|గోపరాజు విజయం సామాజిక కార్యకర్త
**గోపరాజు విజయం** సామాజిక కార్యకర్త, నాస్తికుడు.  అతను హేతువాది గోరా కుమారుడు. *The Atheist* పత్రిక సహ సంపాదకుడు. పొలిటికల్ సైన్సులో డాక్టరేటు పొందారు. విజయవాడ నాస్తిక కేంద్ర నిర్వాహకుడు. పొలిటికల్ సైన్స్ లో ప్రొఫెసర్ అయిన అతను శాంతి, పర్యావరణాలను ప్రోత్సహించడానికి అవిశ్రాంతంగా కృషి చేశాడు. 

## జివిత విశేషాలు
కృష్ణా జిల్లాలోని మచిలీపట్నంలో 1936 లో జన్మించాడు. ముదునూరులో, విజయవాడలోని పటమటలో పాఠశాల విద్యనభ్యసించిన తరువాత అతను విజయవాడ నగరంలోని ఎస్ఆర్ఆర్, సివిఆర్ కాలేజీ నుండి డిగ్రీ కోర్సును అభ్యసించాడు. 1961-63లో విశాఖపట్నంలోని ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం నుండి పొలిటికల్ సైన్స్ లో ఎంఏ పూర్తి చేశాడు. అతను 1968 లో యుఎస్ బయలుదేరే ముందు అదే విశ్వవిద్యాలయంలో లెక్చరర్‌గా కూడా పనిచేశాడు. అక్కడ అతను మార్టిన్ లూథర్ కింగ్ స్కూల్ ఆఫ్ సోషల్ చేంజ్, చెస్టర్, పెన్సిల్వేనియాలో, మైనారిటీలు, నల్లజాతి వర్గాల సమస్యలను అధ్యయనం చేయడానికి వెళ్ళాడు. మరుసటి సంవత్సరం, అతను డెలావేర్ విశ్వవిద్యాలయంలో రీసెర్చ్ అసిస్టెంట్‌గా పనిచేశాడు. రాజకీయ శాస్త్రం, రాజకీయ సిద్ధాంతం, రాజ్యాంగాలను బోధించాడు. 1970 లో, డెలావేర్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి పొలిటికల్ సైన్స్‌లో తన రెండవ మాస్టర్స్ సంపాదించాడు.

అతను  ప్రపంచవ్యాప్తంగా విస్తృతంగా పర్యటించాడు. మానవతావాద, నాస్తిక ఉద్యమాలు, లౌకిక ఆత్మ, విమర్శనాత్మక ఆలోచనలను బలోపేతం చేయడంలో కీలక పాత్ర పోషించాడు.  అతను 1940 లో తన తల్లిదండ్రులచే విజయవాడలో  స్థాపించబడిన నాస్తిక కేంద్రానికి  ఎగ్జిక్యూటివ్ డైరెక్టర్ గా భాద్యతలు చేపట్టాడు. శాంతి, సంఘర్షణల పరిష్కారానికి, గాంధేయ తత్వశాస్త్రం, అహింస, సామాజిక అభివృద్ధి, పౌర సమాజ ఉద్యమంపై అధ్యయనాలకు చురుకుగా సహకరించాడు.  

## వ్యక్తిగత జీవితం
ఆయన భార్య సుమతీ విజయం. వారి కుమారుడు వికాస్ గోరా. సుమతీ విజయం 2013 నవంబరు 17న మరణించింది.

## మరణం
2020 మే 22న ఉదయం 5 గం॥లకు  విజయవాడలోని నాస్తిక కేంద్రంలో తన 84వ యేట మరణించాడు. గత కొంతకాలంగా అల్జీమర్స్‌తో బాధపడుతున్నాడు. అతని మృతదేహాన్ని వైద్య పరిశోధనల కోసం ఎన్‌ఆర్‌ఐ ఆసుపత్రికి విరాళంగా ఇచ్చారు.

## రచనలు
#దేశదేశాలలో నాస్తికత్వం 1981
#స్వేచ్చా సమరయోధులు 1982

## మూలాలు

వర్గం:గోరా వంశవృక్షం
వర్గం:విజయవాడ వ్యక్తులు
వర్గం:2020 మరణాలు
వర్గం:1936 జననాలు
ఆలపాటి రవీంద్రనాధ్

**ఆలపాటి రవీంద్రనాధ్** (నవంబరు 4, 1922 - ఫిబ్రవరి 11, 1996) జ్యోతి, రేరాణి, సినిమా, మిసిమి పత్రికల స్థాపకుడు. కళాజ్యోతి ప్రాసెస్ ముద్రణాలయం స్థాపకులు. 

## జననం
**ఆలపాటి రవీంద్రనాధ్** గుంటూరు, జిల్లా, అమృతలూరు, మండలం గోవాడలో 1922, నవంబరు 4 న వెంకట్రామయ్య, అమ్మెమ్మలకు జన్మించాడు. జ్యోతి, రేరాణి, సినిమా, మిసిమి పత్రికల స్థాపకుడు. వాటి ద్వారా శాస్త్రీయ దృక్పదం, సెక్సు, ఎం.ఎన్.రాయ్ భావాలు ప్రచారం చేశారు. జి.వి.కృష్ణారావు రాసిన సునీధ నాటకాన్ని ఈయనకు అంకితం ఇచ్చారు. డిగ్రీలు లేకుండానే పాండిత్యం గడించి, ఆ పాండిత్యానికి సాంఘిక ప్రయోజనాన్ని చేకూర్చాడు. ఈయనపై తాత దేవయ్య ప్రభావం పడింది. గోవాడ గ్రామం సందర్శించిన మహాత్మాగాంధీని రవీంద్రనాథ్ చూశారు. దేవయ్య ఆధ్వర్యంలో గోవాడలో హరిజనుల్ని గ్రామంలోని బావి నుంచి నీరు తోడుకోనిచ్చారు. గోవాడ సమీపంలోని కావూరులో గొల్లపూడి సీతారామశాస్త్రి వినయాశ్రమం, త్రిపురనేని రామస్వామి అవధానాలు, ఉపన్యాసాలు, రచనలు, తాపీ ధర్మారావుతో పరిచయం వంటి ప్రభావాలతో 1946లో తెనాలిలో జ్యోతి ప్రెస్ ప్రారంభించారు. 'ప్రెస్' లోనే చర్చలు జరిగేవి. జ్యోతి ప్రెస్ కళాకారులు, పండితులు, గాయకులు, నటులు, ఉపాధ్యాయులతో రాడికల్ హ్యూమనిస్టులకు, హేతువాదులకు, స్వతంత్ర ఆలోచనాపరులకు కేంద్రమైంది. భారతీయ చరిత్రను, సంస్కృతిని, తత్వాన్ని, బౌద్ధాన్ని, శాస్త్రీయ దృక్పథంతో చూడాలన్న' రాయ్ భావజాలంతో 'జ్యోతి' అనే పత్రికని, సెక్స్‌ని శాస్త్రీయంగా వివరించడానికి 'రేరాణి' పత్రికని ప్రయోగించారు. 

రవీంద్రనాథ్ ప్రోత్సాహంతో రావూరి భరద్వాజ, శారద, ఆలూరి భుజంగరావు, ఎం.ఎల్.నరసింహారావు, అన్నపరెడ్డి వెంకటేశ్వరరెడ్డి, నెల్లూరి కేశవస్వామి... ఇలా ఎంతోమంది రచయితలు వచ్చారు. 'కుటుంబ నియంత్రణ' సశాస్త్రీయమని, అది దేశానికి ఎంతో అవసరమని ప్రచురిస్తే అప్పటి ప్రభుత్వం ఆయన్ని ప్రాసిక్యూట్ చేసింది. సెక్స్ విజ్ఞానాన్ని శాస్త్రీయంగా ప్రచురిస్తూ ఫ్రాయిడ్, హేవలాక్, ఎల్లీస్, మెస్మర్, యూంగ్, యాడ్లర్ వంటి వారి సిద్ధాంతాలను తన 'రేరాణి' పత్రిక ద్వారా ఆయన పరిచయం చేశారు. తన పత్రికల ద్వారా బుద్ధుడి బోధనలకు విస్తృత ప్రచారం కల్పించారు. బూదరాజు రాధాకృష్ణ, తాళ్లూరి నాగేశ్వరరావు, సి.ధర్మారావు, రావూరి భరద్వాజ వంటి మిత్రులతో చర్చించి... ఆయన *[[మిసిమి]]*ని 1990లో పక్షపత్రికగా ప్రారంభించారు. నాలుగు సంచికలు వచ్చాక దాన్ని మాసపత్రికగా మార్చారు. పురాణం సుబ్రహ్మణ్యశర్మ చేత 'మధురవాణి' ఇంటర్వ్యూలు రాయించారు. 'మేధావుల మెతకలు అనే సంపాదకీయం రాశారు. 1995లో కాలిఫోర్నియా విశ్వవిద్యాలయం గౌరవ డాక్టరేట్ ప్రదానం చేసింది.

## మరణం
1996, ఫిబ్రవరి 11 న హైదరాబాదులో మరణించారు.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:1922 జననాలు
వర్గం:1996 మరణాలు
వర్గం:సాహితీకారులు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా పాత్రికేయులు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా వ్యాపారవేత్తలు
సంగీత కళానిధి

thumb|తంజావూరు తరహా కర్ణాటక తంబురా
**సంగీత కళానిధి** (Sangeetha Kalanidhi) (*సంగీత* = music, *కళానిధి* = treasure of art) మద్రాసు సంగీత అకాడమీ ప్రతి సంవత్సరం ప్రముఖ కర్ణాటక సంగీత విద్వాంసులకు ఇచ్చే గౌరవ పురస్కారం. ఇది కర్ణాటక సంగీత విద్వాంసులకు ఇచ్చే ఒక అత్యున్నత పురస్కారం.

## సంగీత కళానిధి గ్రహీతలు

## మూలాలు

వర్గం:పురస్కారాలు
వర్గం:సంగీత కళానిధి పురస్కార గ్రహీతలు
ఝాన్సీ (అయోమయ నివృత్తి)

ఝాన్సీ ఉత్తర ప్రదేశ్ లోని చారిత్రాత్మక జిల్లా ముఖ్యపట్టణము.

*ఝాన్సీ లక్ష్మీబాయి, ప్రసిద్ధిచెందిన భారతీయ రాణి.
*ఝాన్సీ రాణి, 1988లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా.
*బొత్స ఝాన్సీ లక్ష్మి భారత పార్లమెంటు సభ్యురాలు.
కృష్ణమూర్తి

**కృష్ణమూర్తి** ఒక భారతీయుల పేరు.

*ఆకెళ్ళ కృష్ణమూర్తి, ప్రసిద్ధ రచయిత, సాంకేతిక నిపుణుడు.
*ఎ.జి.కృష్ణమూర్తి, ముద్రణా రంగ ప్రముఖుడు.
*కంబాలపాడు ఈడిగె కృష్ణమూర్తి, ప్రముఖ రాజకీయ నాయకుడు.
*కుప్పా వేంకట కృష్ణమూర్తి
*గూటాల కృష్ణమూర్తి, తెలుగు సాహితీకారుడు
*జిడ్డు కృష్ణమూర్తి, సుప్రసిద్ధ భారతీయ తత్వవేత్త.
*ఉప్పులూరి గోపాలకృష్ణ మూర్తి, భారతీయ తత్వవేత్త, యూజీగా ప్రసిద్ధుడు
*తమ్మారెడ్డి కృష్ణమూర్తి, సుప్రసిద్ధ హేతువాది, తెలుగు సినిమా నిర్మాత.
*నేదునూరి కృష్ణమూర్తి, ప్రముఖ కర్ణాటక సంగీత విద్వాంసుడు.
*భూపతి కృష్ణమూర్తి, తెలంగాణ స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు, తెలంగాణ గాంధీగా సుపరిచితులు.
*ముక్కామల కృష్ణమూర్తి, ప్రసిద్ధ తెలుగు సినిమా నటుడు.
*మొక్కపాటి కృష్ణమూర్తి, సుప్రసిద్ధ చిత్రకారుడు, శిల్పి, రచయిత.
* కె. కృష్ణమూర్తి, స్వాతంత్ర్య సమర యోధుడు
----
*కృష్ణమూర్తి శాస్త్రి, అయోమయ నివృత్తి పేజీ.

వర్గం:పుంలింగ పేర్లు
వెంకటరంగయ్య

*వంగోలు వెంకటరంగయ్య
*కంఠంనేని వెంకటరంగయ్య
*మద్ది వెంకటరంగయ్య
*మామిడిపూడి వెంకటరంగయ్య
ఝాన్సీ జిల్లా

ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని జిల్లాలలో **ఝాన్సీ జిల్లా** ఒకటి. ఝాన్సీ పట్టణం ఈ జిల్లా కేంద్రం. 2001 గణాంకాల ప్రకారం జిల్లా జనసంఖ్య 1,746,715.1891లో ఝాన్సీ జిల్లాతో లలిత్‌పూర్ ప్రాంతం ఝాన్సీ జిల్లాతో చేర్చబడింది. 1974లో లలిత్‌పూర్ ప్రాంతం ప్రత్యేక జిల్లాగా ఏర్పడింది. 

జాతీయ రహదారి అభివృద్ధి ప్రాజెక్టు (నేషనల్ హైవే డెవెలెప్మెంట్ ప్రాజెక్ట్) మూలంగా ఝాన్సీ త్వరగా అభివృద్ధి చెందుతున్నది. కాశ్మీర్ నుండి కన్యాకుమారిని కలిపే ఉత్తర-దక్షిణ కారిడార్, తూర్పు-పడమర కారిడార్ లు రెండూ ఝాన్సీ మీదుగా ప్రయాణిస్తాయి.

## సరిహద్దులు
జిల్లా ఉత్తర సరిహద్దులో జులాన్ జిల్లా, తూర్పు సరిహద్దులో హమీర్‌పూర్ జిల్లా, మహోబా జిల్లా, దక్షిణ సరిహద్దులో మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని తికమార్గ్ జిల్లా, వాయవ్య సరిహద్దులో లలిత్‌పూర్ జిల్లా, తూర్పు సరిహద్దులో మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని దతియ జిల్లా, భింద్ జిల్లా ఉన్నాయి.

## చరిత్ర
1861లో ఝాన్సీ నగరప్రాంతం గ్వాలియర్ రాజాస్థానానికి ఇవ్వబడింది. ఝాన్సీ రాజధాని ఝాన్సీ నయోబద్‌కు తరలించబడింది. ఝాన్సీ సైన్యరహిత గ్రామం. ఝాన్సీ నగరం గ్వాలియర్ సుభాహ్‌ రాజధానిగా మారింది. 1886 నాటికి ఈ నగరం బ్రిటిష్ పాలకులు గ్వాలియర్ కోట, సమీపంలోని మోరర్ కంటోన్మెంటుకు ఇచ్చి ఝాన్సీ పట్టణాన్ని తీసుకుంది. తరువాత ఇది ఆగ్రా - ఔధ్ ప్రావిన్స్‌లో జిల్లాగా చేయబడింది. ఇది గ్వాలియర్ మహారాజుకు ఇవ్వబడిన తరువాత భూభాగ పరస్పర మార్పిడిలో భాగంగా 1886లో తిరిగి బ్రిటిష్ ప్రభుత్వ వశం అయింది. 1891లో 4,07,000 మంది ప్రజలు నివసించిన ఉన్న ఝాన్సీ జిల్లా జనసంఖ్య 1991లో జిల్లా జనసంఖ్య 55,000 అయింది.

## విభాగాలు
* ఝాన్సీ.
* లలిత్‌పూర్
* జలన్ (ఒరై)
* బరుయా సాగర్ (ఝాన్సీ)
* బత్గ్యుయాన్ ఝాన్సీ.

## భౌగోళికం
జిల్లాలో పలు రైలుమార్గాలు ఉన్నాయి. జిల్లా దక్షిణ భూభాగం కొండలమయంగా ఉంటుంది. ఇది విద్యా పర్వత శ్రేణిలో ఉంది. జిల్లాలోని భుండేల్‌ఖండు వద్ద లెవల్ మైదానం ఉంది. ఇక్కడ సారవంతమైన నల్లరేగడి మట్టి ఉంది. ఇక్కడ పత్తిపంట పండుతుంది. జిల్లా పహుజ్, బెత్వా, ధాసన్ నదుల మద్య ఉంది. 
### ప్రధాన పట్టణాలు
జిల్లా కేంద్రం ఝాన్సీ నగరం కాక జిల్లాలో మౌరనిపుర్, గరౌథ, మాత్, బబిన, చిర గాన్, సంథర్, గుర్సరై, ఎరిచ్ ( ఉత్తర ప్రదేశ్) వంటి ప్రధాన నగరాలు ఉన్నాయి.

## [[2001]] లో గణాంకాలు

## బయటి లింకులు
* 
* BundelkhandInfo.org
*Jhansi District on Bundelkhanddarshan.com

## మూలాలు

Jhansi district
వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ జిల్లాలు
తోటకూర వెంకటేశ్వర్లు

తోటకూర వెంకటేశ్వర్లు ఆంధ్రప్రదేశ్ కు చెందిన హేతువాది. హేతువాద పత్రిక "చార్వాక" స్థాపకుడు.

## జీవిత విశేషాలు
అతను  ప్రకాశం జిల్లా సంతరావూరు కు చెందిన వాడు. అక్కడి నుంచి  విజయవాడ వలస వచ్చాడు. ఎ.టి.కోవూర్ పర్యటన స్పూర్తితో 1976 లోచార్వాక మాసపత్రిక స్థాపించాడు. ఆ పత్రికకు సంపాదకునిగా ఉన్నాడు. బ్యాంకు ఉద్యోగంతో పాటు తన సర్వస్వమూ హేతువాద ఉద్యమానికి త్యాగం చేసి చార్వాక పత్రిక నడిపారు.  ఆంధ్రరాష్ట్రంలో నలుమూలలకు ఈ పత్రిక చొచ్చుకు వెళ్ళింది. ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లో ఆ పత్రిక వల్ల చాలామంది యువకులు స్ఫూర్తి పొందారు. ఈ పత్రిక కొంతకాలమే నడిచినా చాలా సర్క్యులేషన్ తో విపరీతంగా ఆకర్షించించి.

## మరణం
వెంకటేశ్వర్లు 26 డిసెంబర్ 2025 న (83 ఏళ్ళు) తెల్లవారుఝామున గుండెపోటుతో గుంటూరులో మరణించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:ప్రకాశం జిల్లా హేతువాదులు
వర్గం:ప్రకాశం జిల్లా పాత్రికేయులు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ హేతువాదులు
వర్గం:2025 మరణాలు
రామస్వామి

**రామస్వామి** లేదా **రామసామి** కొందరికి ఇవ్వబడిన పేరు.
* అన్నవరపు రామస్వామి
* అరిగె రామస్వామి, సంఘ సంస్కర్త, హరిజన నాయకులు.
* జనువాడ రామస్వామి, 
* త్రిపురనేని రామస్వామి, ప్రముఖ తెలుగు రచయిత, సంఘ సంస్కర్త.
* దిగుమర్తి రామస్వామి, ప్రముఖ స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు.
* బండారు రామస్వామి, ప్రముఖ నాట్య కళాకారులు.
* రామస్వామి వెంకట్రామన్, రాజనీతివేత్త, రచయిత, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, భారత ఉపరాష్ట్రపతి.
* ఇ.వి. రామస్వామి నాయకర్, తమిళ సాంఘిక సంస్కర్త, ద్రావిడ ఉద్యమ ముఖ్యనేత.
* చో రామస్వామి తుగ్లక్ పత్రికా సంపాదకునిగా సుప్రసిద్ధుడు. రాజ్యసభ సభ్యుడు. సినిమా నటుడు, రంగస్థల నటుడు, రచయిత, రాజకీయ విశ్లేషకుడు, పత్రికా సంపాదకుడు, న్యాయవాది
----
*రామస్వామిపేట, విజయనగరం జిల్లా, వేపాడ మండలానికి చెందిన గ్రామం

వర్గం:పుంలింగ పేర్లు
సి.ఎల్.ఎన్.గాంధి

హేతువాది సిఎల్‌ఎన్‌ గాంధి
 
## రవాణాశాఖలో జాయింట్ కమిషనర్ గా
గాంధి రవాణాశాఖలో జాయింట్ కమిషనర్ గా ఉన్నప్పుడు, కంప్యూటరైజేషన్‌ చేసి ప్రజలకు సత్వర సేవలు అందించడానికి శ్రీకారం చుట్టాడు. హైదరాబాదులో రవాణాశాఖకు స్వంత భవనాన్ని సమకూర్చడంలో గాంధీ కృషి ఎంతో ఉంది. ఈ కార్యాలయంలో కుడ్య చిత్రీకరణ, పూల తోట పెంపకంలో గాంధి కృషికి ప్రభుత్వం నుంచి మంచి గుర్తింపు లభించింది. 
 
## హేతువాదిగా
మూడు దశాబ్దాలుగా హేతువాద ఉద్యమంలో కొనసాగుతున్న గాంధి, ఉద్యమానికి అనేక సందర్భాలలో ఆర్థిక సాయమందించాడు. ప్రస్తుతం హైదరాబాదు హేతువాద సంఘానికి అధ్యక్షుడు. హేతువాద భావాలతో నడిచే మానవ వికాస వేదికకు గౌరవ అధ్యక్షుడు. గతంలో, గాంధిని మాజీ మంత్రి దివాకరరెడ్డి తమ్ముడు కులం పేరుతో దూషించినందుకు మంగలి వారంతా నిరసన తెలిపి క్షమాపణలు చెప్పించారు. గాంధి మాత్రం తనకు ఏ కులమూ లేదని, తనది మానవకులమని చెప్పాడు.

## కుటుంబం
ఈయన భార్య రాధారాణి (ప్రముఖ హేతువాది గురిజాల సీతారామయ్య కుమార్తె) ప్రస్తుతం హైదారాబాదులో న్యాయమూర్తిగా పనిచేస్తున్నది.వీరిద్దరిదీ కులాంతర వివాహం. భార్యాభర్తలిద్దరూ మానవతావాదులే. సమావేశాలకు జంటగా హాజరవుతూ ఉంటారు. 
పిల్లలు: ఇరువురు కుమార్తెలు - చేతన రాధాగాంధి, మానవి రాధాగాంధి. ఇక్కడ గమనించవలసిన విషయమేమంటే పిల్లలకు ఇంటి పేరు స్థానం లో, తల్లితండ్రుల పేరు ఉంచి, నూతన సంప్రదాయానికి నాంది పలికారు గాంధి, రాధారాణి. ఇద్దరు కుమార్తెలకు కులాంతర వివాహం జరిపించారు. 
## ప్రస్తుతం
గాంధి రవాణా శాఖ అడిషినల్‌ కమిషనర్‌గా మే 2011 లో పదవీ విరమణ చేసి, ప్రస్తుతం హైకోర్టులో న్యాయవాదిగా కొనసాగుతున్నాడు.

వర్గం:తెలంగాణ హేతువాదులు
వి.బ్రహ్మారెడ్డి

thumb|డా.బ్రహ్మారెడ్డి
**డా.బ్రహ్మారెడ్డి** హేతువాది.జన విజ్ఞాన వేదిక  తొలి అధ్యక్షునిగా పనిచేశాడు.
## జీవిత విశేషాలు
ఆయన ప్రకాశం జిల్లా లోణి పాపిరెడ్డిపాలెం గ్రామంలో జన్మించారు. ఆయన వైద్యునిగా ఉన్నారు. ఆయన ఎస్.ఎస్.ఎల్.సి చదివారు. పి.యు.సి ని బై.పి.సి గ్రూపులో చేసారు. పి.యు.సి పాసైన తదుపరి కర్నూలు వైద్య కళాశాలలో ఎంబీబీఎస్‌ చేసారు.
## రచనలు
#నిత్యజీవితంలో మూఢనమ్మకాలు 1999
#మెదడూ- మనసూ 2000
## అవార్డులు
ఆయనకు 2013 సంవత్సరానికి గాను తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం వారు 'హేతువాద ప్రచారం'విభాగంలో "కీర్తి పురస్కారం (2013)" ప్రకటించారు.

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు
* దయ్యం గియ్యం … భయం గియం – డాక్టర్‌ వీ. బ్రహ్మారెడ్డి

వర్గం:తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం కీర్తి పురస్కారాల విజేతలు-2013
వర్గం:ప్రకాశం జిల్లా జన విజ్ఞాన వేదిక సభ్యులు
వర్గం:ప్రకాశం జిల్లా హేతువాదులు
ముక్కామల నాగభూషణం

**ముక్కామల నాగభూషణం** పండితుడు, రాజకీయవేత్త. శాస్త్రీయ దృష్టితో సాహిత్య పరిశీలన చేయగల దిట్ట. 'రామాయణం', ‘మహాభారతం' ఈ రెండు కావ్యాలను పరిశీలించి, కొన్ని అంశాలను విజ్ఞుల ముందుంచాడు. 1987లో ఆకాశవాణి విజయవాడ కేంద్రం నుంచి స్వాతంత్ర్య సమరంపై కొన్ని ప్రసంగాలు చేసాడు. 1988లో సంగీత రూపకాన్ని రచించాడు. అది కూడా విజయవాడ కేంద్ర నుంచి ప్రసారమయింది.

## జీవిత విశేషాలు
ముక్కామల నాగభూషణం 1910 ఫిబ్రవరి 4న కృష్ణా జిల్లా బుద్ధవరం గ్రామంలో జన్మించాడు. 1921లో బెజవాడలో జరిగిన జాతీయ కాంగ్రెస్ సమావేశంలో ఒక వాలంటీరుగా పాల్గొన్నాడు. తరువాత స్వాతంత్ర్యసమరంలోనూ, జమీందారీ వ్యతిరేక పోరాటంలోనూ పాల్గొన్నాడు. జైళ్లకు వెళ్ళాడు. రాజమండ్రి జైలు నుండి తప్పించుకు పోయాడు. సంవత్సరాల తరబడి అజ్ఞాతవాసంలో ఉండి పోరాడాడు. బాల్యం నుండి సంఘ సంస్కరణోద్యమంలోనూ, రైతు ఉద్యమంలోనూ, జాతీయ ఉద్యమంలోనూ సన్నిహిత సంబంధాలుండేవి. అనేక సంస్కరణ వివాహాలు చేయించాడు.

వివిధ ఉద్యమాలకు సంబంధించి అనేక వ్యాసాలు, పాటలు, పుస్తకాలు రాసాడు. వీరు రాసిన, ఆకాశవాణి విజయవాడ కేంద్రంవారు ప్రసారం చేసిన సంగీత రూపకాలలో కొన్నింటిని జాతీయ, అంతర్జాతీయ ప్రశంసా పత్రాలు లభించాయి. దశాబ్ద కాలంపాటు వీరు ప్రగతి, ఆంధ్రవాణి వారపత్రికలకు సంపాదకులుగా ఉన్నాడు.

1943 లో ప్రజానాట్యమండలి స్థాపనకు దోహదం చేసి, 1948లో అది ప్రభుత్వ నిషేధానికి గురయ్యేటంతవరకూ ఆర్గనైజరుగా ఉంటూ దాని అభివృద్ధికి కృషి చేసాడు. ఆంధ్ర రాష్ట్ర రైతు సంఘ అధ్యక్షునిగా జమీందారీ విధానం రద్దు కొరకు అనేక పోరాటాలు నిర్వహించాడు. తత్ఫలితంగా 1948లో జమీందారీ విధానం రద్దయింది.

ప్రభుత్వ సహాయంతో నిమిత్తం లేకుండా హరిజనులకు కాలనీలు నిర్మించాడు. మంచినీటి బావులు తవ్వించాడు. విజయవాడలోని గాంధీ పరతంపై గల నిర్మాణాలన్నీ ఇతని కృషి ఫలితంగా రూపొందినవే. విజయవాడ చుట్టు ప్రక్కల గల విద్యాలయాల నిర్మాణంలో అతని పాత్ర ఉంది. కోటీ యాభై లక్షల వ్యయంతో ఎదురుమొండి, ఈల చెట్ల దిబ్బ దీవులకు సాగునీటి సౌకర్యం కల్పించాడు.

ప్రాంతీయ అభివృద్ధి సంఘానికి కృష్ణా జిల్లా రచయితల సంఘానికి, దీనజన సంక్షేమ సమితికి, ఆంధ్ర క్రికెట్ అసోసియేషనుకు అధ్యక్షునిగా ఉండి ఆయా రంగాలలో ఎన్నదగిన కృషి చేసాడు.

అతను 1992 జూలై 25న దివంగతులైనాడు.

## రచనలు
# శతావతారాలు 1978 : భారతగాథ, రామాయణ గాథకు భిన్నమైనదనీ, రామాయణ గాథకు మూలం త్యాగం కాగా, భారత గాథకు మూలం రాజ్యకాంక్ష అయినందున ఈ రెండు దృక్పథాలు, ప్రయోజనాలు వేరుగా వున్నాయని ఈ రచయిత తేల్చాడు. ఈ రెండు కావ్యాలను గురించీ ఇంకా వివరంగా పరిశీలించి “రామాయణ భారత గాథలు రెండూ శతావతారాలు ఎత్తినప్పటికీ, వాటిని చారిత్రక దృష్టితో పరిశీలించాలి” అని, ప్రజల మనస్సులపై మత్తుమందు చల్లి, మూఢనమ్మకాలను పెంచే గ్రంథాలనీ వాటిని త్రోసి పుచ్చకూడదు అన్నాడు. నేటి యువతరం చదివి, ఆలోచించి, నిగ్గు తేల్చవలసిన అంశాలనేకానేకం ఈ పుస్తకంలో ఉన్నాయి. 
# ప్రాచీన భారతదేశంలో వైజ్ఞానిక ప్రగతి 1987
#భారత స్వాతంత్ర్య సమర చరిత్ర
#అసుర నాగరికత, కృష్ణాజిల్లా రచయితల సంఘం ప్రచురణ, తొలి ముద్రణ: మార్చి, 1992, శ్రీ అరుణోదయ ప్రింటింగ్ ప్రెస్, సీతారాంపురం, విజయవాడ, 2.
## మూలాలు

వర్గం:హేతువాదులు
వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:1910 జననాలు
వర్గం:1992 మరణాలు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
గోపాలకృష్ణయ్య

**గోపాలకృష్ణయ్య** తెలుగువారిలో కొందరికి ఇవ్వబడిన పేరు:

*కోగంటి గోపాలకృష్ణయ్య
*కోవెలమూడి గోపాలకృష్ణయ్య
*తుమ్మల గోపాలకృష్ణయ్య, స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు.
*దుగ్గిరాల గోపాలకృష్ణయ్య, స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు, ఆంధ్ర రత్న బిరుదాంకితులు.
*వడ్లమూడి గోపాలకృష్ణయ్య
*వావిలాల గోపాలకృష్ణయ్య

వర్గం:పుంలింగ పేర్లు
అప్పారావు

*మేకా వెంకటాద్రి అప్పారావు, ఉయ్యూరు జమిందారు.
*ఎం.ఆర్.అప్పారావు లేదా మేకా రంగయ్య అప్పారావు సాహిత్య కళాభిమాని, మాజీ మంత్రివర్యులు.
*గురజాడ అప్పారావు, ప్రముఖ తెలుగు సాహిత్యవేత్త.
*బసవరాజు అప్పారావు, సుప్రసిద్ధ కవి, జాతీయవాది.
*విస్సా అప్పారావు, భౌతిక శాస్త్రాచార్యులు, సంగీత నాట్యకళాకారులు.
*అప్పుల అప్పారావు - ఒక తెలుగు సినిమా
*కొమ్మినేని అప్పారావు - సంగీత దర్శకుడు గాయకుడైన చక్రవర్తి అసలు పేరు.
*మానాపురం అప్పారావు - తెలుగు సినిమా దర్శకుడు.
*చిడతల అప్పారావు - తెలుగు సినిమా నటుడు.
*జాన్ అప్పారావు 40+ - ఒక తెలుగు సినిమా.
*పి.ఎస్.ఆర్. అప్పారావు గా ప్రసిద్ధులైన పోణంగి శ్రీరామ అప్పారావు

వర్గం:పుంలింగ పేర్లు
ఆంజనేయులు

*సి.ఎస్.ఆర్.ఆంజనేయులు, ప్రముఖ తెలుగు సినిమా నటులు.
*కుందుర్తి ఆంజనేయులు, ప్రముఖ తెలుగు రచయిత.
*కొడాలి ఆంజనేయులు, స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు, పాత్రికేయులు.
*డి.ఆంజనేయులు, ప్రముఖ ఆంగ్ల రచయిత, జర్నలిస్టు.
*సీరిపి ఆంజనేయులు, ప్రముఖ సాహిత్యవేత్త.
----
* ఆంజనేయులు (సినిమా)
కమలాదేవి

*కమలాదేవి ఛటోపాధ్యాయ, పద్మభూషణ్, పద్మవిభూషణ్ పురస్కార గ్రహీత.
*పులివర్తి కమలాదేవి, ప్రముఖ రచయిత్రి.
*బుఱ్ఱా కమలాదేవి, ప్రముఖ రచయిత్రి.
*టి.జి.కమలాదేవి, ప్రముఖ నటీమణి, గాయకురాలు.
*వేదాంతం కమలాదేవి, ప్రముఖ సంఘసేవిక.
*ఆరుట్ల కమలాదేవి, ఆంధ్రప్రదేశ్ కమ్యూనిస్టు పార్టీ నాయకురాలు
కాంతారావు

**కాంతారావు** పేరులో కొన్ని వ్యాసాలున్నాయి.

*ఎస్. కాంతారావు, ఈతగాడు.
*బలివాడ కాంతారావు, నవలా రచయిత.
*తాడేపల్లి లక్ష్మీ కాంతారావు, తెలుగు సినిమా నటుడు.
*నెల్లూరు కాంతారావు, తెలుగు సినిమా నటుడు.
కామేశ్వరరావు (అయోమయనివృత్తి)

thumb|అన్నాప్రగడ కామేశ్వరరావు|212x212pxకామేశ్వరరావు పేరుతో ఇతరవ్యాసాలు ఉన్నందున ఈ పేజీ సృష్టించబడింది
*అన్నాప్రగడ కామేశ్వరరావు - ప్రముఖ స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు.
*ఏడిద కామేశ్వరరావు - బాల సాహిత్య రచయితగా ప్రసిద్ధుడు.
*కమలాకర కామేశ్వరరావు -ప్రసిద్ధ తెలుగు సినిమా దర్శకులు.
*టేకుమళ్ళ కామేశ్వరరావు -ప్రముఖ సాహిత్యవేత్త.
*ద్రోణంరాజు చినకామేశ్వరరావు
*భమిడిపాటి కామేశ్వరరావు - ప్రముఖ రచయిత, హాస్యబ్రహ్మ.
*శ్రీపాద కామేశ్వరరావు - ప్రముఖ నాటకకర్త, నటుడు.

వర్గం:పుంలింగ పేర్లు
కాళిదాసు (అయోమయ నివృత్తి)

* కాళిదాసు ప్రసిద్ధిచెందిన సంస్కృత కవి, నాటక కర్త.

## సినిమాలు
* మహాకవి కాళిదాసు (సినిమా) 
* కాళిదాసు (2008 సినిమా)

## ఇవ్వబడిన పేరు
* ఉప్పులూరి కాళిదాసు, ఆనందవాణి పత్రికా సంపాదకులు. 
* మాధవపెద్ది కాళిదాసు
* వజ్ఝల కాళిదాసు, కవి, అవధాని, ప్రవాసాంధ్రుడు.

## ఇంటిపేరు
* కాళిదాసు కోటేశ్వరరావు, గొప్ప హాస్యనటులు.
* కాళిదాసు పురుషోత్తం

వర్గం:పుంలింగ పేర్లు
కృష్ణారావు

**కృష్ణారావు** లేదా **కృష్ణరావు** భారతీయ పురుషుల పేరు.
*అత్తిలి కృష్ణారావు, వీధి నాటక కళాకారులు.
*కర్లపాలెం కృష్ణారావు, స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు.
*నాళం కృష్ణారావు, సంఘసంస్కర్త.
*భాస్కరభట్ల కృష్ణారావు, తెలుగు రచయిత.
*ముంజులూరి '''కృష్ణారావు''', రంగస్థల నటులు.
*ముట్నూరి కృష్ణారావు, పత్రికా సంపాదకులు.
*మండలి వెంకటకృష్ణారావు, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయ నాయకుడు.
*భావరాజు వేంకట కృష్ణారావు, చరిత్రకారుడు.
*జి.జి '''కృష్ణారావు''', సినిమా ఎడిటర్, నిర్మాత
*ఎ. '''కృష్ణారావు''', పాత్రికేయుడు
*యార్లగడ్డ వెంకట '''కృష్ణారావు''', స్వాతంత్ర్య సమర యోధుడు, రైతు ఉద్యమ నాయకుడు
*సి.వి.'''కృష్ణారావు''', అభ్యుదయ కవి
*మాధవరం '''కృష్ణారావు''', తెలంగాణ రాజకీయ నాయకుడు
*జూపల్లి '''కృష్ణారావు''', తెలంగాణ రాజకీయ నాయకుడు
*బొడ్డపాటి '''కృష్ణారావు''', సినిమా నటుడు
*దేవిశెట్టి '''కృష్ణారావు''', రంగస్థల నటుడు
*తంగుడు '''కృష్ణారావు''', గాయకుడు
*కె. వి. '''కృష్ణారావు''', భారత సైన్యాధికారి, గవర్నరు
*జి. వి. '''కృష్ణారావు''', హేతువాదిం రచయిత
*మల్లాది '''కృష్ణారావు''', యానాంకు చెందిన రాజకీయ నాయకుడు
*ఎన్.డి.'''కృష్ణారావు''', ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి
*పెండ్యాల వెంకట '''కృష్ణారావు''', ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయ నాయకుడు
*బెందాళం '''కృష్ణారావు''', పాత్రికేయుడు
*యు.ఎస్.'''కృష్ణారావు''', నాట్య కళాకారుడు
*విజయకుమార్ '''కృష్ణారావు''' గవిట్, మహారాష్ట్ర రాజకీయ నాయకుడు
*ద్రోణంరాజు '''కృష్ణారావు''', జన్యు శాస్త్రవేత్త
*తడకమళ్ల వేంకట '''కృష్ణారావు''', తొలితరం నవలా రచయిత
*కోటగిరి వేంకట '''కృష్ణారావు''', స్వాతంత్ర్య సమర యోధుడు, సంఘసంస్కర్త
----
*కృష్ణారావుపాలెం, అయోమయ నివృత్తి పేజీ.

వర్గం:పుంలింగ పేర్లు
కేశవరావు

*ఉమ్మెత్తల కేశవరావు, స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు.
*కేశవరావు కోరాట్కర్, న్యాయమూర్తి, ప్రజాసేవకులు.
*జమలాపురం కేశవరావు, ప్రముఖ స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు. 
*మారెళ్ల కేశవరావు, ప్రసిద్ధ వాయులీన విద్వాంసులు.
*రంగరాజు కేశవరావు, బహుభాషా పండితులు.
కొండయ్య

*ఊట్ల కొండయ్య, బాల సాహిత్య వేత్త.
*చల్లా కొండయ్య, సుప్రసిద్ధ న్యాయవాది, న్యాయమూర్తి.
*కాళీపట్నం కొండయ్య, సుప్రసిద్ధ శాస్త్రవేత్త, పారిశ్రామికవేత్త, పత్రికా సంపాదకులు.
*కత్తుల కొండయ్య, 1985లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా.
*కొండయ్యపాడు, విశాఖపట్నం జిల్లా, హుకుంపేట మండలానికి చెందిన గ్రామం
వైదిక గణితము

**వైదిక గణితము** (ఆంగ్లం: Vedic Mathematics) అనగా హిందూ పవిత్ర గ్రంథాలైన వేదాల నుంచి 1911, 1918 సంవత్సరాల మధ్య స్వామి భారతీ క్రిష్ణ తీర్థ (1884-1960) చే తిరిగి కనుగొనబడ్డ పదహారు ముఖ్య గణిత సూత్రాల సంకలనం. కొన్ని సంవత్సరాల పాటు శ్రద్ధతో వేదాలను అభ్యసించడం ద్వారా ఈ సూత్రాలను కనుగొన్నట్టు ఈయన పేర్కొన్నాడు.వేదాలు గణితానికి చాలా ఎక్కువ ప్రాధాన్యమిచ్చాయి. వేదాలలో ఉన్న గణితాన్ని విపులీకరిస్తూ బోధాయన మహర్షి, గర్గ మహర్షి, మేధాతిధి, పరాశరుడు, కశ్యపుడు, మయుడు, బృహస్పతి తరువాతి కాలంలో ఆర్యభట్టు, వరాహమిహిరుడు, భాస్కరుడు అనేక గ్రంథాలు వ్రాశారు. సా.శ. 770 ప్రాంతంలో ఉజ్జయిని వాసి అయిన కంకుడు అనే పండితుడు అరబ్ విద్వాంసులకు మన గణితాన్ని బోధించినట్లు తెలుస్తుంది. సిరియాలో సా.శ. 7 వ శతాబ్దం నాటికే హిందూ అంకెలు వాడుకలో ఉన్నట్లు "ఆన్ న్యూ లైట్ ఆన్ ఔర్ న్యూమెరల్స్" అనే ఫ్రెంచ్ వ్యాసంలో ఉంది. అరబ్బుల నుంచి గణితము ఆంగ్లేయులకు ప్రాచుర్యం పొంది తిరిగి భారతావనికి గణితము ఆంగ్ల రూపములో చేరింది.వేదంలో ఎక్కడా గణిత శాస్త్రం గురించి ప్రత్యేకంగా ప్రస్తావించిన దాఖలాలు లేవు. కానీ, యజ్ఞ యాగాదులు తలపెట్టినపుడు, తలపెట్టిన కార్యక్రమాన్ని అనుసరించి హోమకుండం, యజ్ఞ వాటిక నిర్మాణాలు ఏ తీరుగా నిర్మించాలో మొదలుకుని, ఋత్విక్కులు చేసే అన్ని కార్యక్రమాల్లో గణితం అంతర్లీనంగా ఉండేది.వేదగణితం పురాతనమైన, గహనమైన, విస్తృతమైన శాస్త్రం. చాలాకాలం వరకూ, అది జ్యోతిష శాస్త్రంలో భాగంగా పరిగణించబడేది. క్షేత్రగణితానికి పునాదిగా, సులభ సూత్రాలనే పేరుతో ఇది కల్ప శాస్త్రంలో పాక్షికంగా ప్రస్తావించబడింది. ఈ శాస్త్రంలో - ఆర్యభట్ట, భాస్కరాచార్య, బ్రహ్మగుప్త, పావులూరి మల్లన్న వంటి నిష్ణాతులైన గణితశాస్త్రజ్ఞులు ఎందరెందరో ఉన్నారు

ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ తన 88వ మన్ కి బాత్ ప్రసంగంలో  "భారతీయులకు గణితము ఎప్పుడూ క్లిష్టమయిన విషయము  కాదు కారణము  వైదిక గణితమే. వైదిక గణితము ద్వారా క్లిష్టమయిన లెక్కలు రెప్ప పాటులో చేస్తున్నారు. చాలా మంది యువత సామాజిక మాధ్యమాలనుపయోగించి శిక్షణ ఇస్తున్నారు అని పేర్కొన్నారు.  

## సూత్రాలు
# ఏకాధికేన పూర్వేణ : By one more than the one before
# నిఖిలం : All from 9 and the last from 10
# ఊర్థ్వ తిర్యగ్భ్యాం : Vertically and Cross-wise 
# పరావర్త్య యోజయేత్ : Transpose and Apply 
# శూన్యం సామ్యసముచ్చయే : If the Samuccaya is the Same it is Zero 
# శూన్యమన్యత్ : If One is in Ratio the Other is Zero 
# సంకలన వ్యాకలనాభ్యాం : By Addition and by Subtraction 
# పూరణపూరణాభ్యాం : By the Completion or Non-Completion 
# చలన కలనాభ్యాం : Differential Calculus 
# యవాదునమ్ : By the Deficiency 
# వ్యాస్తి సమస్తి : Specific and General 
# శేషన్యంకేన చరమేణ : The Remainders by the Last Digit 
# సోపాంత్యద్వయమంత్యం : The Ultimate and Twice the Penultimate 
# ఏకాన్యునేన పూర్వేణ : By One Less than the One Before 
# గుణిత సముచ్చయ:The Product of the Sums 
# గుణక సముచ్చయ:All the Multipliers

### ఉప సూత్రాలు

## బయటి లింకులు
* వైదిక గణితం అంటే ఏమిటి?
* వైదిక గణితం
* వైదిక గణిత పుస్తకం, గూగుల్ బుక్స్ లో

## మూలాలు

వర్గం:గణిత శాస్త్రము
వల్లూరి బసవరాజు

thumbnail|1952లో హైదరాబాదు రాష్ట్ర మంత్రిగా వల్లూరి బసవరాజు
**వి.బి.రాజు**గానే ప్రసిద్ధులైన **వల్లూరి బసవరాజు** స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, తెలంగాణా ప్రాంతంలో నైజాం పాలనకు వ్యతిరేకంగా, ఆంధ్రోద్యమకారుడు, ప్రముఖ రాజకీయనాయకుడు. హేతువాది.

వల్లూరి బసవరాజు 1914లో బాపట్లలో ఒక సాధారణ కుటుంబంలో జన్మించారు. 1934లో మద్రాసు గిండిలోని ఇంజినీరింగ్ కళాశాలలో సివిల్ ఇంజినీరింగ్‌లో డిప్లొమా పొందారు. చదువు పూర్తయిన తర్వాత 19 యేళ్ల వయసులో హైదరాబాదులో ఇంజనీరుగా స్థిరపడ్డాడు. హైదరాబాదులో స్థిరపడిన మొదటి ఏడాదే, 1934లోనే ఖమ్మం మెట్టులో జరిగిన మూడవ నైజాం రాష్ట్ర ఆంధ్ర మహాసభలకు ఒక సందర్శకుడుగా హాజరయ్యాడు. ఆ రోజుల్లో రాజకీయాభిప్రాయాలను వ్యక్తం చేయటానికి గాని, కనీసం సంఘ సంస్కరణలను చర్చించడానికిగాని సంస్థాన ప్రభుత్వం అనుమతి ఇచ్చేవారు కారు. అక్కడ సురవరం ప్రతాపరెడ్డితో ఏర్పడిన సాన్నిహిత్యం వి.బి.రాజుకు తెలంగాణా ప్రజలకు సంబంధించిన కీలకమైన అనేక ముఖ్య విషయాలపై నేను అభిప్రాయాలు ఏర్పరచుకొనటానికి అవకాశం కలిగించింది. 1936లో షాద్‌నగర్‌లో అయిదో ఆంధ్ర మహాసభ సభాస్థలి నిర్మాణ బాధ్యత నిర్వర్తించారు. 1937లో శ్రీకృష్ణదేవరాయాంధ్ర భాషా నిలయానికి సురవరం ప్రతాపరెడ్డి అధ్యక్షులైతే వి.బి.రాజు కార్యదర్శి. శ్రీకృష్ణదేవరాయాంధ్ర భాషా నిలయం సాహితీవేత్తలకు జాతీయవాదులకు, తెలుగు భాషా ప్రేమికులందరికీ కేంద్రంగా ఉండేది. సురవరం ప్రతాపరెడ్డి ఆధ్వర్యంలో వెలువడే *గోలకొండ* పత్రికలో ఆయన తెలంగాణా ప్రాంతాభివృద్ధికోసం రచనలు చేశారు. ఆంధ్ర మహాసభ కార్యకర్త.

నిజాం రాష్ట్ర రైల్వే, రోడ్డు రవాణా సంస్థల కార్మిక సంఘాలకు, అఖిలభారత ఏర్‌వేస్ ఎంప్లాయిస్ ఫెడరేషన్‌కి ఆయన అధ్యక్షులుగా ఎన్నికయ్యారు. 1950 జూన్ 12న వెల్లోడీ మంత్రివర్గంలో కార్మిక పునరావాసశాఖ మంత్రి. 1952లో జరిగిన సాధారణ ఎన్నికలలో సికిందరాబాదు నియోజకవర్గం నుంచి శాసనసభకు ఎన్నికయ్యారు. బూర్గుల రామకృష్ణారావు మంత్రివర్గంలో ఉన్నారు. 1950లో నీలం సంజీవరెడ్డి మంత్రివర్గంలో ప్రణాళికా మంత్రి. దామోదరం సంజీవయ్య, కాసు బ్రహ్మానందరెడ్డి మంత్రివర్గాల్లో కూడా పదవులు నిర్వహించారు. ప్రణాళికశాఖ మంత్రిగా ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌లో పంచాయతీ రాజ్ వ్యవస్థ ఏర్పడటానికి కారకులయ్యారు. మంత్రి వర్గం నుండి బయటకు వచ్చాక ఆయన ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రోడ్డు రవాణా సంస్థ చైర్మన్‌గా నియమితులయ్యారు. రెండేళ్ళ పదవీకాలంలో మొదటిసారిగా రాష్ట్రంలో రాత్రి బస్ సర్వీసును పరిచయం చేసింది ఆయనే.

1967లో పెద్దఎత్తున చెలరేగిన తెలంగాణా ఉద్యమంలో వి.బి.రాజు మనస్తాపంతో తన మంత్రి పదవి త్యజించారు. 1970నుండి రెండు పర్యాయాలు రాజ్యసభ సభ్యుడిగా కొనసాగారు. అఖిలభారత కాంగ్రెస్ కమిటీకి కార్యదర్శిగా కూడా పనిచేశారు.

1986 డిసెంబరు తొమ్మిదో తేదీన మరణించారు.

## మూలాలు

వర్గం:1914 జననాలు
వర్గం:1986 మరణాలు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా వ్యక్తులు
వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లా రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లా ఇంజనీర్లు
వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లా నుండి ఎన్నికైన హైదరాబాదు రాష్ట్ర శాసన సభ్యులు
వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లా నుండి ఎన్నికైన ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు
వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లాకు చెందిన ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర మంత్రులు
వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లా (సంయుక్త ఆంధ్రప్రదేశ్) కు చెందిన రాజ్యసభ సభ్యులు
చల్లారెడ్డిపాలెం

**చల్లారెడ్డిపాలెం** ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని ప్రకాశం జిల్లాలోని వేటపాలెం మండలంకు చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం. ఇది ఆంధ్ర ప్రాంతానికి చెందింది.
## భౌగోళిక స్థితి
చల్లారెడ్డిపాలెం జిల్లా కేంద్రం అయిన ఒంగోలుకు సుమారు 51 కిలోమీటర్ల ఉత్తర దిశలో ఉంది.తెలంగాణ రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాద్కు సుమారు 308 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. ఈ గ్రామం బంగాళాఖాతంకు సమీపంగా ఉండటం వల్ల వాతావరణంలో తేమ (హ్యూమిడిటీ) ఎక్కువగా ఉండే అవకాశం ఉంది.
## పరిపాలనా వివరాలు
* మండలం: వేటపాలెం మండలం
* జిల్లా: ప్రకాశం జిల్లా
* రాష్ట్రం: ఆంధ్ర ప్రదేశ్
* పిన్ కోడ్: 523187
* తపాలా కార్యాలయం: వేటపాలెం
## సమీప ప్రాంతాలు
చల్లారెడ్డిపాలెం గ్రామానికి చుట్టుపక్కల ఉన్న మండలాలు:
* తూర్పు: చీరాల మండలం
* ఉత్తరం: కారంచేడు మండలం
* దక్షిణం: చినగంజాం మండలం
* పడమర: ఇంకోలు మండలం
## సమీప పట్టణాలు
ఈ గ్రామానికి సమీప పట్టణాలు:
* చీరాల
* బాపట్ల
* చిలకలూరిపేట
* పొన్నూరు
## వాతావరణం
బెంగాళాఖాతం సమీపంలో ఉన్న కారణంగా ఈ ప్రాంతంలో తేమ శాతం ఎక్కువగా ఉండే అవకాశం ఉంది. సముద్ర ప్రభావం వల్ల వేసవిలో వేడి, వర్షాకాలంలో తేమ ఎక్కువగా ఉంటుంది.
## గ్రామ విశేషాలు
చల్లారెడ్డిపాలెంలో ఉన్న ఒక ఇంజినీరింగ్ కళాశాల. ఈ కళాశాలను క్లుప్తంగా SACET (సెయింట్ ఆన్స్ కాలేజ్ ఆఫ్ ఇంజినీరింగ్ అండ్ టెక్నాలజీ) అంటారు.ఈ కళాశాల J.N.T.విశ్వవిద్యాలయానికి అనుబంధం. ఈ కళాశాలకు సంబంధించిన కొత్త విషయాలను కళాశాల అధికారిక వెబ్‌సైటులో గమనిచవచ్చు.
## మూలాలు

వర్గం:వేటపాలెం మండలం గ్రామాలు