open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
రఘుబర్ దాస్ మంత్రివర్గం

రఘుబర్ దాస్ 2014 డిసెంబరు 28న జార్ఖండ్ ముఖ్యమంత్రిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేశాడు.

2014 డిసెంబరు 28న నీల్‌కాంత్ సింగ్ ముండా, చంద్రేశ్వర్ ప్రసాద్ సింగ్, బీజేపీకి చెందిన డాక్టర్ లూయిస్ మరాండి, ఆల్ జార్ఖండ్ స్టూడెంట్స్ యూనియన్‌కు చెందిన చంద్ర ప్రకాష్ చౌదరి, రఘుబర్ దాస్ ముఖ్యమంత్రులుగా కేబినెట్ మంత్రులుగా ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు. దాస్ జార్ఖండ్ 10వ & మొదటి గిరిజనేతర ముఖ్యమంత్రిగా రికార్డు సృష్టించాడు.

## ఇవి కూడా చూడండి
*చంపై సోరెన్ మంత్రివర్గం
*రెండవ హేమంత్ సోరెన్ మంత్రివర్గం
## మూలాలు

వర్గం:జార్ఖండ్ ప్రభుత్వం
ఆండ్రూ క్లార్క్

**ఆండ్రూ జాన్ క్లార్క్** (జననం 1975, నవంబరు 9) ఇంగ్లాండ్ క్రికెట్ ఆటగాడు. క్లార్క్ కుడిచేతి మీడియం పేస్ బౌలింగ్ చేసే ఎడమచేతి వాటం బ్యాట్స్‌మన్.

## జననం
ఇతను 1975, నవంబరు 9 బ్రెంట్‌వుడ్, ఎసెక్స్‌లో జన్మించాడు.

## క్రికెట్ రంగం
క్లార్క్ 2001 చెల్టెన్‌హామ్ &amp; గ్లౌసెస్టర్ ట్రోఫీలో సఫోల్క్‌పై ఎసెక్స్ క్రికెట్ బోర్డు తరపున లిస్ట్ ఎ క్రికెట్‌లో అరంగేట్రం చేశాడు. 2001లో మిడిల్‌సెక్స్‌తో జరిగిన మ్యాచ్‌లో ఆ ఫార్మాట్‌లోనే ఎసెక్స్ తరఫున ఇతని అరంగేట్రం జరిగింది. 2001 నుండి 2004 వరకు, ఇతను 40 లిస్ట్ ఎ మ్యాచ్‌లలో ఎసెక్స్‌కు ప్రాతినిధ్యం వహించాడు, వీటిలో చివరిది 2004 టోటెస్పోర్ట్ లీగ్‌లో వార్విక్‌షైర్‌తో జరిగింది. ఎసెక్స్ కోసం ఇతని 40 లిస్ట్ ఎ మ్యాచ్‌లలో, ఇతను 24.05 బౌలింగ్ సగటుతో 53 వికెట్లు పడగొట్టాడు, అత్యుత్తమ గణాంకాలు 4/28.

క్లార్క్ 2002 కౌంటీ ఛాంపియన్‌షిప్‌లో గ్లామోర్గాన్‌తో ఎసెక్స్ తరపున ఫస్ట్-క్లాస్ అరంగేట్రం చేశాడు. 2002 నుండి 2004 వరకు, ఇతను 10 ఫస్ట్-క్లాస్ మ్యాచ్‌లలో కౌంటీకి ప్రాతినిధ్యం వహించాడు, చివరి మ్యాచ్ డెర్బీషైర్‌తో జరిగింది. ఇతని 10 ఫస్ట్-క్లాస్ మ్యాచ్‌లలో, ఇతను 14.91 బ్యాటింగ్ సగటుతో 41 అత్యధిక స్కోరుతో 179 పరుగులు చేశాడు. మైదానంలో ఇతను 4 క్యాచ్‌లు పట్టాడు. బంతితో ఇతను 29.30 సగటుతో 26 వికెట్లు తీశాడు, ఒకే ఐదు వికెట్ల హాల్‌తో ఇతనికి 5/54తో అత్యుత్తమ గణాంకాలు అందించాడు.

క్లార్క్ హాంప్‌షైర్‌తో జరిగిన 2004 ట్వంటీ20 కప్‌లో ఎసెక్స్ తరపున తన తొలి ట్వంటీ20 ఆడాడు. 2004 పోటీలో ఇతను 4 మ్యాచ్‌లు ఆడాడు, అందులో చివరిది ససెక్స్‌తో జరిగిన మ్యాచ్‌లు. ఇతని 4 మ్యాచ్‌లలో ఇతను 46.00 సగటుతో 2 వికెట్లు తీశాడు, అత్యుత్తమ గణాంకాలతో 1/18.

2007లో, ఇతను కేంబ్రిడ్జ్‌షైర్‌లో చేరాడు. మైనర్ కౌంటీస్ ఛాంపియన్‌షిప్‌లో ఇతని అరంగేట్రం సఫోల్క్‌తో జరిగింది. 2007 నుండి 2008 వరకు, ఇతను 4 ఛాంపియన్‌షిప్ మ్యాచ్‌లలో కౌంటీకి ప్రాతినిధ్యం వహించాడు, వీటిలో చివరిది హెర్ట్‌ఫోర్డ్‌షైర్‌తో జరిగింది. ఎంసిసిఎ నాకౌట్ ట్రోఫీలో కేంబ్రిడ్జ్‌షైర్ తరఫున క్లార్క్ అరంగేట్రం 2007లో విల్ట్‌షైర్‌తో జరిగింది. 2007 నుండి 2009 వరకు, ఇతను కౌంటీ కోసం 10 ట్రోఫీ మ్యాచ్‌లు ఆడాడు, వాటిలో చివరిది లింకన్‌షైర్‌తో ఆడాడు.

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు
* క్రిక్‌ఇన్‌ఫోలో ఆండ్రూ క్లార్క్
* క్రికెట్ ఆర్కైవ్‌లో ఆండ్రూ క్లార్క్

వర్గం:ఇంగ్లాండు క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1975 జననాలు
సత్యానంద్ భోక్తా

**సత్యానంద్ భోక్తా** జార్ఖండ్ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన చత్రా శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి మూడుసార్లు ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికై కార్మిక & నైపుణ్యాభివృద్ధి శాఖ మంత్రిగా ఉన్నాడు.
## రాజకీయ జీవితం
సత్యానంద్ భోక్తా బారటైయ జనతా పార్టీ ద్వారా రాజకీయాలలోకి వచ్చి 2000లో చత్రా నుండి తొలిసారి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యాడు. ఆయన ఆ  ఆ తర్వాత 200లో రెండోసారి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికై రాష్ట్ర తాగునీరు, పారిశుధ్యం & వ్యవసాయ శాఖ మంత్రిగా పని చేశాడు. సత్యానంద్ భోక్తా 2014లో జార్ఖండ్ వికాస్ మోర్చా (ప్రజాతాంత్రిక్) పార్టీలో చేరి 2014 ఎన్నికలలో ఓడిపోయి 2019లో రాష్ట్రీయ జనతా దళ్ పార్టీలో చేరి 2019లో చత్రా నుండి మూడోసారి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికై 29 డిసెంబర్ 2019 నుండి 2 ఫిబ్రవరి 2024 వరకు  కార్మిక & నైపుణ్యాభివృద్ధి శాఖ మంత్రిగా పని చేసి ఆ తరువాత చంపై సోరెన్ మంత్రివర్గంలో 6 ఫిబ్రవరి 2024 నుండి 3 జూలై 2024 వరకు &  3 జూలై 2024 నుండి హేమంత్ సోరెన్ మంత్రివర్గంలో కార్మిక & నైపుణ్యాభివృద్ధి శాఖ మంత్రిగా విధులు నిర్వహిస్తున్నాడు.
## మూలాలు
గైల్స్ ఎక్లెస్టోన్

**గైల్స్ విలియం ఎక్లెస్టోన్** (జననం 1968, అక్టోబరు 17) ఇంగ్లాండ్ క్రికెట్ ఆటగాడు. ఎక్లెస్టోన్ ఎడమచేతి వాటం బ్యాట్స్‌మన్, ఇతను కుడిచేతి మీడియం పేస్ బౌలింగ్ చేస్తాడు.

## జననం
అతను 1968, అక్టోబరు 17న లండన్‌లోని లాంబెత్‌లో జన్మించాడు.

## క్రికెట్ రంగం
ఎక్లెస్టోన్ 1989 మైనర్ కౌంటీస్ ఛాంపియన్‌షిప్‌లో సఫోల్క్‌పై కేంబ్రిడ్జ్‌షైర్‌కు అరంగేట్రం చేశాడు. 1989 నుండి 1996 వరకు, బెడ్‌ఫోర్డ్‌షైర్‌తో జరిగిన కేంబ్రిడ్జ్‌షైర్‌కు అతని చివరి ఛాంపియన్‌షిప్ ప్రదర్శనతో 6 సంవత్సరాల తరువాత 41 ఛాంపియన్‌షిప్ మ్యాచ్‌లలో కౌంటీకి ప్రాతినిధ్యం వహించాడు. ఎక్లెస్టోన్ ఎంసిసిఎ నాకౌట్ ట్రోఫీలో కేంబ్రిడ్జ్‌షైర్ తరపున ఆడాడు, 1989లో సఫోల్క్‌తో జరిగిన పోటీలో అరంగేట్రం చేశాడు. 1989 నుండి 1997 వరకు, ఇతను 17 ట్రోఫీ మ్యాచ్‌లు ఆడాడు. ఇతను కౌంటీతో తన రెండవ దశలో 2002 నుండి 2004 వరకు మరో 5 ఆడటం ద్వారా దానిని అనుసరించాడు, అందులో చివరిది కంబర్‌ల్యాండ్‌కి వ్యతిరేకంగా వచ్చింది.

1992 నాట్‌వెస్ట్ ట్రోఫీలో నార్తాంప్టన్‌షైర్‌తో జరిగిన లిస్ట్ ఎ క్రికెట్‌లో కేంబ్రిడ్జ్‌షైర్ తరపున ఎక్లెస్టోన్ అరంగేట్రం చేశాడు. 1992 సీజన్ తరువాత, ఇతను దక్షిణాఫ్రికాలో నాటల్ కంట్రీ డిస్ట్రిక్ట్‌ల కోసం ఆరెంజ్ ఫ్రీ స్టేట్‌పై సింగిల్ లిస్ట్ ఎ మ్యాచ్ ఆడాడు. కేంబ్రిడ్జ్‌షైర్ కోసం, ఇతను కౌంటీతో తన మొదటి మ్యాచ్‌లో మరో 4 లిస్ట్ ఎ మ్యాచ్‌లు ఆడాడు, వీటిలో చివరిది 1997 నాట్‌వెస్ట్ ట్రోఫీలో హాంప్‌షైర్‌తో జరిగింది. ఎక్లెస్టోన్ 1997 బెన్సన్ అండ్ హెడ్జెస్ కప్‌లో లంకాషైర్‌తో జరిగిన లిస్ట్ ఎ మ్యాచ్‌లో సంయుక్త మైనర్ కౌంటీస్ జట్టుకు మాత్రమే ఆడాడు.

1999లో అతను 1999 నాట్‌వెస్ట్ ట్రోఫీలో ఐర్లాండ్‌పై ఎసెక్స్ క్రికెట్ బోర్డ్ తరపున అరంగేట్రం చేశాడు. 1999 నుండి 2001 వరకు, ఇతను 6 లిస్ట్ ఎ మ్యాచ్‌లలో బోర్డ్‌కు ప్రాతినిధ్యం వహించాడు, వీటిలో చివరిది 2001లో ఆడిన 2002 చెల్టెన్‌హామ్ &amp; గ్లౌసెస్టర్ ట్రోఫీ 1వ రౌండ్‌లో ససెక్స్ క్రికెట్ బోర్డ్‌తో జరిగింది. 2002లో ఆడిన 2003 చెల్టెన్‌హామ్  గ్లౌసెస్టర్ ట్రోఫీ 2వ రౌండ్‌లో మిడిల్‌సెక్స్ క్రికెట్ బోర్డ్‌తో కేంబ్రిడ్జ్‌షైర్‌తో ఇతను రెండోసారి ఆడినప్పుడు ఎక్లెస్టోన్ తదుపరి లిస్ట్ ఎ మ్యాచ్ ఆడాడు. ఎక్లెస్టోన్ మొత్తం 13 లిస్ట్ ఎ మ్యాచ్‌లు ఆడాడు, ఆ సమయంలో ఇతను 20.76 బ్యాటింగ్ సగటుతో 2 అర్ధ సెంచరీలు, 92 అత్యధిక స్కోరుతో 270 పరుగులు చేశాడు. ఫీల్డ్‌లో ఇతను 9 క్యాచ్‌లు తీసుకున్నాడు, అయితే ఇతను బాల్‌తో 39.25 బౌలింగ్ సగటుతో 4/43 అత్యుత్తమ గణాంకాలతో 4 వికెట్లు పడగొట్టాడు.

అతను ప్రస్తుతం ఈస్ట్ ఆంగ్లియన్ ప్రీమియర్ లీగ్‌లో సాఫ్రాన్ వాల్డెన్ క్రికెట్ క్లబ్ తరపున క్లబ్ క్రికెట్ ఆడుతున్నాడు. 2020 ఫిబ్రవరిలో, అతను దక్షిణాఫ్రికాలో జరిగే ఓవర్-50 క్రికెట్ ప్రపంచ కప్ కోసం ఇంగ్లాండ్ జట్టులో ఎంపికయ్యాడు. అయితే, కరోనావైరస్ మహమ్మారి కారణంగా టోర్నమెంట్ మూడవ రౌండ్ మ్యాచ్‌ల సమయంలో రద్దు చేయబడింది.

## కుటుంబం
అతని సోదరుడు, సైమన్, ఆక్స్‌ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం, సోమర్‌సెట్‌ల కొరకు ఫస్ట్-క్లాస్ క్రికెట్‌ను, అలాగే కేంబ్రిడ్జ్‌షైర్ కొరకు లిస్ట్ ఎ, మైనర్ కౌంటీల క్రికెట్‌ను ఆడాడు. ఆయనకు భార్య, ముగ్గురు పిల్లలు, ఇద్దరు కుమార్తెలు, ఒక కుమారుడు ఉన్నారు.

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు
* క్రిక్ఇన్ఫోలో గైల్స్ ఎక్లెస్టోన్
* క్రికెట్ ఆర్కైవ్‌లో గైల్స్ ఎక్లెస్టోన్

వర్గం:ఇంగ్లాండు క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1968 జననాలు
ఇయాన్ ఫ్లానాగన్

**ఇయాన్ నికోలస్ ఫ్లానగన్** (జననం 1980, జూన్ 5) ఇంగ్లాండ్ క్రికెట్ ఆటగాడు. ఫ్లానాగన్ ఎడమచేతి వాటం బ్యాట్స్‌మన్, ఇతను బ్రేక్ ఆఫ్ బ్రేక్‌లో రైట్ ఆర్మ్ బౌలింగ్ చేస్తాడు.

## జననం
ఇతను 1980, జూన్ 5న ఎసెక్స్‌లోని కోల్చెస్టర్‌లో జన్మించాడు.

## క్రికెట్ రంగం
1997 కౌంటీ ఛాంపియన్‌షిప్‌లో వార్విక్‌షైర్‌తో జరిగిన మ్యాచ్‌లో ఎసెక్స్ తరఫున ఫ్లానాగన్ ఫస్ట్-క్లాస్ అరంగేట్రం చేశాడు. 1997 నుండి 2000 వరకు, ఇతను 18 ఫస్ట్-క్లాస్ మ్యాచ్‌లలో కౌంటీకి ప్రాతినిధ్యం వహించాడు, వీటిలో చివరి మ్యాచ్ మిడిల్‌సెక్స్‌తో జరిగింది. ఇతని 18 ఫస్ట్-క్లాస్ మ్యాచ్‌లలో, ఇతను 18.70 బ్యాటింగ్ సగటుతో 3 హాఫ్ సెంచరీలు, 61 అత్యధిక స్కోరుతో 580 పరుగులు చేశాడు. మైదానంలో 19 క్యాచ్‌లు పట్టాడు. బంతితో ఇతను 51.00 బౌలింగ్ సగటుతో, 1/50 అత్యుత్తమ గణాంకాలతో ఒకే వికెట్ తీసుకున్నాడు.

2001 చెల్టెన్‌హామ్ &amp; గ్లౌసెస్టర్ ట్రోఫీలో సఫోల్క్‌పై ఎసెక్స్ క్రికెట్ బోర్డ్ తరపున లిస్ట్ ఎ క్రికెట్‌లో ఫ్లానాగన్ అరంగేట్రం చేశాడు.

2002లో, ఇతను కేంబ్రిడ్జ్‌షైర్‌లో చేరాడు. మైనర్ కౌంటీస్ ఛాంపియన్‌షిప్‌లో బకింగ్‌హామ్‌షైర్‌తో ఇతని అరంగేట్రం జరిగింది. 2002 నుండి 2004 వరకు, ఇతను 8 ఛాంపియన్‌షిప్ మ్యాచ్‌లలో కౌంటీకి ప్రాతినిధ్యం వహించాడు, వీటిలో చివరిది బెడ్‌ఫోర్డ్‌షైర్‌తో జరిగింది. 2004లో కంబర్‌ల్యాండ్‌తో జరిగిన మ్యాచ్‌లో కేంబ్రిడ్జ్‌షైర్ తరపున ఎంసిసిఎ నాకౌట్ ట్రోఫీలో ఫ్లానాగన్ అరంగేట్రం చేశాడు. 2004 నుండి 2006 వరకు, ఇతను కౌంటీ కోసం 5 ట్రోఫీ మ్యాచ్‌లు ఆడాడు, వాటిలో చివరిది హెర్ట్‌ఫోర్డ్‌షైర్‌తో జరిగింది. 2002లో ఆడిన 2003 చెల్టెన్‌హామ్ &amp; గ్లౌసెస్టర్ ట్రోఫీ 2వ రౌండ్‌లో మిడిల్‌సెక్స్ క్రికెట్ బోర్డ్‌తో, 2004 చెల్టెన్‌హామ్ &amp; గ్లౌసెస్టర్ ట్రోఫీలో నార్తాంప్టన్‌షైర్‌తో ఫ్లానాగన్ కౌంటీ తరపున 2 లిస్ట్ ఎ మ్యాచ్‌లు ఆడాడు. ఇతని 3 లిస్ట్ ఎ మ్యాచ్‌లలో, ఇతను 28.66 సగటుతో 86 పరుగులు చేశాడు, అత్యధిక స్కోరు 45.

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు
* క్రిక్‌ఇన్‌ఫోలో ఇయాన్ ఫ్లానాగన్
* క్రికెట్ ఆర్కైవ్‌లో ఇయాన్ ఫ్లానాగన్

వర్గం:ఇంగ్లాండు క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1980 జననాలు
ఆండ్రూ హిబ్బర్ట్

**ఆండ్రూ జేమ్స్ ఎడ్వర్డ్ హిబ్బర్ట్** (జననం 1974 డిసెంబరు 17) ఇంగ్లాండ్ మాజీ క్రికెట్ ఆటగాడు. హిబ్బర్ట్ కుడిచేతి వాటం బ్యాట్స్‌మన్, ఇతను కుడిచేతి మీడియం పేస్ బౌలింగ్ చేశాడు.

## జననం
ఇతను 1974 డిసెంబరు 17 లండన్‌లోని హెరాల్డ్ వుడ్‌లో జన్మించాడు.

## క్రికెట్ రంగం
హిబ్బర్ట్ 1995 సీజన్‌లో కేంబ్రిడ్జ్ యూనివర్సిటీ క్రికెట్ క్లబ్ కి వ్యతిరేకంగా ఎసెక్స్ తరపున ఫస్ట్-క్లాస్ అరంగేట్రం చేశాడు. 1995 నుండి 1998 వరకు, ఇతను 7 ఫస్ట్-క్లాస్ మ్యాచ్‌లలో కౌంటీకి ప్రాతినిధ్యం వహించాడు, వాటిలో చివరిది హాంప్‌షైర్ కౌంటీ క్రికెట్ క్లబ్ తో జరిగింది. ఇతని 7 ఫస్ట్-క్లాస్ మ్యాచ్‌లలో, ఇతను 21.45 బ్యాటింగ్ సగటుతో 236 పరుగులు చేశాడు, ఒకే అర్ధ సెంచరీ అత్యధిక స్కోరు 85. మైదానంలో ఇతను 5 క్యాచ్‌లు పట్టాడు. బంతితో ఇతను 16.33 బౌలింగ్ సగటుతో 3/16 అత్యుత్తమ గణాంకాలతో 3 వికెట్లు తీశాడు.

1996 ఎఎక్స్ఎ ఈక్విటీ లీగ్‌లో లీసెస్టర్‌షైర్‌తో జరిగిన లిస్ట్ ఎ క్రికెట్‌లో ఎసెక్స్ కోసం ఇతను అరంగేట్రం చేశాడు. 1996 నుండి 1998 వరకు, ఇతను 8 లిస్ట్ ఎ మ్యాచ్‌లలో కౌంటీకి ప్రాతినిధ్యం వహించాడు, వీటిలో చివరిది పర్యాటక దక్షిణాఫ్రికాకు వ్యతిరేకంగా జరిగింది.

హిబ్బర్ట్ తరువాత ఎసెక్స్ క్రికెట్ బోర్డు తరపున లిస్ట్ ఎ క్రికెట్ ఆడాడు, 1999 నాట్‌వెస్ట్ ట్రోఫీలో ఐర్లాండ్‌పై అరంగేట్రం చేశాడు. 1999 నుండి 2001 వరకు, ఇతను 4 లిస్ట్ ఎ మ్యాచ్‌లలో బోర్డ్‌కు ప్రాతినిధ్యం వహించాడు, వీటిలో చివరిది 2001 చెల్టెన్‌హామ్ & గ్లౌసెస్టర్ ట్రోఫీలో సఫోల్క్‌తో జరిగింది. ఇతని కెరీర్ మొత్తం 12 లిస్ట్ ఎ మ్యాచ్‌లలో, ఇతను 17.00 సగటుతో 170 పరుగులు చేశాడు, ఒక హాఫ్ సెంచరీ అత్యధిక స్కోరు 59. మైదానంలో ఇతను 3 క్యాచ్‌లు పట్టాడు.

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు
* క్రిక్‌ఇన్‌ఫోలో ఆండ్రూ హిబ్బర్ట్
* క్రికెట్ ఆర్కైవ్‌లో ఆండ్రూ హిబ్బర్ట్

వర్గం:ఇంగ్లాండు క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1974 జననాలు
హాజీ హుస్సేన్ అన్సారీ

**హాజీ హుస్సేన్ అన్సారీ**  (జననం 1947 – 3 అక్టోబర్ 2020) జార్ఖండ్ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన జార్ఖండ్ ప్రత్యేక రాష్ట్ర ఉద్యమంలో కీలకంగా పని చేసి 4 సార్లు ఎమ్మెల్యేగా, 4 సార్లు మంత్రిగా పని చేశాడు.
## జననం
హాజీ హుస్సేన్ అన్సారీ 1948 మార్చి 2న డియోఘర్ జిల్లాలోని మధుపూర్‌లోని పిప్రా గ్రామంలో జన్మించాడు.
## రాజకీయ జీవితం
హాజీ హుస్సేన్ అన్సారీ కాంగ్రెస్ పార్టీ ద్వారా రాజకీయలలోకి వచ్చి 1990లలో జేఎంఎంలో చేరాడు. ఆయన 1995లో సమైక్య బీహార్‌లోని మధుపూర్ శాసనసభ నుండి మొదటిసారి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యాడు. ఆయన ప్రత్యేక జార్ఖండ్ రాష్ట్ర ఉద్యమంలో కీలకంగా పని చేసి ఆ తరువాత ఏర్పడిన జార్ఖండ్ రాష్ట్ర అసెంబ్లీకి 2000, 2009, 2019 ఎన్నికల్లో ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యాడు. హాజీ హుస్సేన్ అన్సారీ 2004లో ప్రతిపక్ష నాయకుడిగా ఆ తరువాత 2010లో అన్సారీ జార్ఖండ్ హజ్ కమిటీ ఛైర్మన్‌గా పని చేశాడు.

## మంత్రిగా
హాజీ హుస్సేన్ అన్సారీ 2009లో శిబు సోరెన్ నేతృత్వంలో ఏర్పాటైన ప్రభుత్వంలో తొలిసారిగా ఆరు నెలల పాటు గ్రామీణాభివృద్ధి శాఖ మంత్రిగా బాధ్యతలు చేపట్టారు. ఆ తర్వాత జేఎంఎం మద్దతుతో బీజేపీ నాయకత్వంలో అర్జున్ ముండా ప్రభుత్వం ఏర్పడ్డాక మైనారిటీ సంక్షేమ శాఖ మంత్రిగా బాధ్యతలు చేపట్టాడు. దాదాపు 38 నెలల పాటు ప్రభుత్వాన్ని నడిపిన అర్జున్ ముండా ప్రభుత్వం పడిపోయింది. దీని తర్వాత కాంగ్రెస్ మద్దతుతో హేమంత్ సోరెన్ నాయకత్వంలో ఏర్పడిన 13 నెలల సుదీర్ఘ ప్రభుత్వంలో ఆయన మైనారిటీ సంక్షేమ మంత్రిగా చేశాడు.

## మరణం
హాజీ హుస్సేన్ అన్సారీ కరోనా సోకినట్లు గుర్తించిన తరువాత 2020 సెప్టెంబర్ 23న రాంచీలోని మేదాంత ఆసుపత్రిలో చికిత్స పొందుతూ ఆరోగ్యం విషమించడంతో 3 అక్టోబర్ 2020న మరణించాడు.
  

## మూలాలు

 
వర్గం:2020 మరణాలు
వర్గం:జార్ఖండ్ రాజకీయ నాయకులు
ఉమాశంకరి

**ఉమాశంకరి** ప్రాంతీయ భాషా చిత్రాలలో కనిపించిన భారతీయ నటి.

## కెరీర్
2006లో, ఆమె శక్తి చిదంబరం రూపొందించిన *కోవై బ్రదర్స్* లో సిబిరాజ్ సరసన సత్యరాజ్ మేనకోడలుగా నటించింది. కొత్తవారితో పాటు తోడమలేలో కూడా నటించింది. ఆమె చికమ్మ (కన్నడలో ప్రసిద్ధ తమిళ సీరియల్ "చిత్తి" రీమేక్, వల్లీ (ఒక కొత్త తమిళ సీరియల్) వంటి కొన్ని సీరియల్స్ లో కూడా ఆమె నటించింది.

## వ్యక్తిగత జీవితం
కన్నడ చిత్ర పరిశ్రమలో వాణిజ్య దర్శకుడు డి. రాజేంద్ర బాబు, ప్రాంతీయ భారతీయ చిత్రాలలో కనిపించిన నటి సుమిత్ర దంపతులకు ఉమా జన్మించింది. ఆమె చెల్లెలు నక్షత్ర 2011లో డూ చిత్రంతో తెరంగేట్రం చేసింది. ఆమె ఇందిరా గాంధీ ఓపెన్ యూనివర్సిటీ (ఇగ్నో)లో బి. ఎ, ఆంగ్ల సాహిత్యాన్ని అభ్యసించారు.

ఆమె 2006 జూన్ 15న బెంగళూరులో సాఫ్ట్‌వేర్ ఇంజనీర్ హెచ్. దుష్యంత్ ను వివాహం చేసుకుంది. ఆ తర్వాత చిత్రాలకు సంతకం చేయకూడదని నిర్ణయించుకుంది.
## ఫిల్మోగ్రఫీ

### టెలివిజన్

## మూలాలు

వర్గం:21వ శతాబ్దపు భారతీయ నటీమణులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:కన్నడ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:తమిళ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:భారతీయ సినిమా నటీమణులు
డి. రాజేంద్ర బాబు

**

**డి. రాజేంద్ర బాబు (1951 మార్చి 30 - 2013 నవంబరు 3) కన్నడ చిత్రసీమలో భారతీయ చిత్రనిర్మాత, స్క్రీన్ ప్లే రచయిత. ఆయన వివిధ కళా ప్రక్రియలలో 50కి పైగా చిత్రాలకు దర్శకత్వం వహించాడు, వాటిలో ఎక్కువ భాగం భావోద్వేగ చిత్రాలు. ఆయన అనేక బ్లాక్బస్టర్ చిత్రాలకు రచన చేసి దర్శకత్వం వహించాడు, అయితే వాటిలో చాలా వరకు రీ-మేక్స్ అయినవి. కన్నడ చిత్రాలతో పాటు, ఆయన ఒక మలయాళం, ఒక హిందీ చిత్రానికి దర్శకత్వం వహించాడు. కన్నడ చిత్ర పరిశ్రమలో అత్యంత గౌరవనీయమైన దర్శకులలో ఒకరిగా ఆయన పరిగణించబడ్డాడు.**

ఆయన చిత్రాలో ''నాను నన్నా హెండతి'' (1985), ''ఒలవినా ఉడుగోర్'' (1987), రామచారి (1991), ''రామరాజ్యదళ్ళి రాక్షసరు'' (1990), ''హలుండ తవారు'' (1994), ''[[అప్పాజి (1996 సినిమా)|అప్పాజీ]]'' (1996), దిగ్గ్గజరు (2000), అమ్మ (2001), ఎన్కౌంటర్ దయానాయక్ (2005), ''[[బిందాస్]]'' (2010) వంటి విజయవంతమైన చిత్రాలు ఉన్నాయి.

== కెరీర్ ==
ఆయన 1980ల ప్రారంభంలో కన్నడ చిత్ర పరిశ్రమలో నటుడిగా విచ్చాడు, కానీ తరువాత చిత్రనిర్మాతగా మారాడు. ఆయన [[కె.ఎస్.ఆర్.దాస్|కె. ఎస్. ఆర్. దాస్]], వి. సోమశేఖర్ వంటి అగ్ర దర్శకులకు అసోసియేట్ గా పనిచేసాడు.

టైగర్ ప్రభాకర్, [[జయమాల]] నటించిన ''జిడ్డు'' చిత్రంతో ఆయన స్వతంత్ర దర్శకుడు అయ్యాడు. ఈ చిత్రం పెద్ద విజయాన్ని సాధించకపోయినప్పటికీ, అతని తదుపరి చిత్రాలు '<nowiki/>''స్వాభిమానా''<nowiki/>', **నాను నన్నా హెండతి*<nowiki/>' భారీ రజత జయంతి విజయాలు సాధించాయి. ఆయన *ప్యార్ కర్కే దేఖో'' (1987) అనే హిందీ చిత్రంతో సహా 50 చిత్రాలకు దర్శకత్వం వహించాడు.

## వ్యక్తిగత జీవితం
రాజేంద్రబాబు బహుళ భాషా నటి సుమిత్రను వివాహం చేసుకున్నాడు. వారికి ఉమాశంకరి, నక్షత్ర అనే ఇద్దరు కుమార్తెలు ఉన్నారు. నక్షత్ర తమిళ చిత్రం డూ లో నటించింది.

కడుపు నొప్పితో బాధపడుతున్న బాబు 2013 నవంబరు 2న ఎం. ఎస్. రామయ్య ఆసుపత్రిలో చేరాడు. ఆయన చికిత్స పొందుతూ నవంబరు 3న ఉదయం గుండెపోటుతో మరణించాడు.

## ఫిల్మోగ్రఫీ

## అవార్డులు

* 2011-కర్ణాటక స్టేట్ అవార్డు ఫర్ లైఫ్టైమ్ అచీవ్మెంట్.
* 2012-కన్నడ సినిమాలో అత్యుత్తమ కృషికి పుట్టన్న కనగల్ అవార్డు.

## మూలాలు

వర్గం:మలయాళ సినిమా దర్శకులు
వర్గం:హిందీ సినిమా దర్శకులు
వర్గం:2013 మరణాలు
వర్గం:1951 జననాలు
అలీపూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం

**అలీపూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం** పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రంలోని శాసనసభ నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం 2006లో ఏర్పాటైన డీలిమిటేషన్ కమిషన్ ఆఫ్ ఇండియా సిఫార్సుల ఆధారంగా శాసనసభ నియోజకవర్గాల పునర్విభజనలో భాగంగా 2008లో భాగంగా రద్దు చేయబడింది.  

## శాసనసభ సభ్యులు

## మూలాలు

వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ మాజీ శాసనసభ నియోజకవర్గాలు
బ్రిటిషు భారతదేశంలో సంస్థానాల జాబితా (అక్షర క్రమంలో)

1947 కి ముందు బ్రిటిషు పాలనలో **భారతదేశంలో సంస్థానాల జాబితా** ఇది. 

1947లో భారతదేశ విభజనకు ముందు వందలాది సంస్థానాలు ఉండేవి. వీటిని **స్థానిక రాజ్యాలు** అని కూడా అంటారు. ఈ రాజ్యాలు బ్రిటిషు భారతదేశంలో భాగం కావు. కానీ అనుబంధ కూటమిలో భాగం గాను, బ్రిటిషు వారి నుండి పరోక్ష పాలన లోనూ ఉండేవి. అవి భారత ఉపఖండంలోని భాగాలే కానీ, బ్రిటిషు వారు వీటిని స్వాధీనం చేసుకోలేదు. వీరిలో మొగలు చక్రవర్తి మాజీ సామంతులే ఎక్కువగా ఉండేవారు.

కింది పట్టికలో ఈ సంస్థానాలు అక్షరక్రమంలో జాబితా చేసి ఉన్నాయి. ఈ జాబితా ప్రాంతం, ఏజెన్సీల వారీగా ఉంది.

ఈ సంస్థానాల పేర్లు, సరిహద్దులు అనేక సార్లు  మారడం, కొన్ని ప్రావిన్స్‌లు, ప్రిన్సిపాలిటీలుగా విడిపోవడం, విలీనమవడం వంటి కారణాల వల్ల ఇక్కడి భౌగోళిక, పరిపాలక గుర్తింపు కేవలం సూచనా మాత్రమే. 

ఇంకా, రాజ్యపు హోదా వివిధ వర్గాల సమాచారాల్లో వివిధ రకాలుగా ఉంటుంది.

కొన్ని చోట్ల, ప్రచారంలో ఉన్న వివిధ పేర్లు, లేదా పూర్తిగా భిన్నమైన పేర్లు ఉండవచ్చు. 

## మాజీ సంస్థానాల జాబితా

[thumb|350x350px| తూర్పున బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యం, 1919. సంస్థానాలు ఆకుపచ్చ రంగులో ఉన్నాయి, [భారతదేశంలో బ్రిటిషు పాలన|బ్రిటిష్ ఇండియా ఎరుపు రంగులో ఉంది]]

## ఇవి కూడా చూడండి

* బ్రిటిష్ ఇండియా రాచరిక రాష్ట్రాల జాబితా (ప్రాంతాల వారీగా)

## మూలాలు

* ఇండియన్ ప్రిన్స్లీ స్టేట్స్ వంశవృక్షం *క్వీన్స్‌లాండ్ విశ్వవిద్యాలయం*
* భారత రాచరిక రాష్ట్రాల జెండాలు

వర్గం:భారతదేశంలో బ్రిటిషు పాలన
బ్రిటిషు భారతదేశంలో పరిపాలనా విభాగాలు

పరిపాలనా ప్రయోజనాల కోసం, **[[భారతదేశంలో బ్రిటిషు పాలన|బ్రిటిష్ ఇండియా]]** క్రింది పరిపాలనా విభాగాలుగా విభజించబడింది:

## ప్రధాన పరిపాలనా విభాగాలు

* బ్రిటిష్ ఇండియా ప్రావిన్సులు
* బ్రిటిష్ ఇండియా ప్రెసిడెన్సీలు
* బ్రిటిషు భారతదేశంలో డివిజన్లు
* బ్రిటిషు భారతదేశంలో జిల్లాలు

## రాజకీయ యూనిట్లు
సంస్థానాలు బ్రిటిషు భారతదేశంలో భాగం కాదు. పేరుకు పరిపాలనాపరంగా బ్రిటిషు భారతదేశానికి వెలుపల, ఆయా సంస్థానాధీశుల పాలనలో ఉన్నప్పటికీ, ఈ రాజ్యాలతో బ్రిటిషు వారి సంబంధాలను కింది విధంగా నిర్వహించేవారు.

* బ్రిటిషు భారతదేశంలో ఏజెన్సీలు
* బ్రిటిషు భారతదేశంలో రెసిడెన్సీలు

అయినప్పటికీ, బ్రిటిషు అధికారులు సంస్థానపు అంతర్గత విషయాలలో జోక్యం చేసుకోవాలని అనుకున్నప్పుడు రాజ్య సంక్రమణ సిద్ధాంతాన్ని లేవదీసేవారు.

## ఇవి కూడా చూడండి

## మూలాలు

వర్గం:భారతదేశంలో బ్రిటిషు పాలన
బ్రిటిషు భారతదేశంలో డివిజన్లు

**బ్రిటిషు భారతదేశంలో, డివిజన్లు** అంటే బ్రిటిషు ప్రభుత్వంలోని పరిపాలనా విభాగాలు.

## బెంగాల్ లోని డివిజన్లు
ఏడు బెంగాల్ రెగ్యులేషన్ జిల్లాలను 1851 లో 'డివిజన్‌లు'గా నామకరణం చేశారు:

* జెస్సోర్ డివిజన్, వైశాల్యం 14,853 చదరపు మైళ్ళు, జనాభా 53,45,472 (1851)
* భాగల్పూర్ డివిజన్ ప్రాంతం 26,464 చ.మై., జనాభా 84,31,000
* కటక్ డివిజన్, వైశాల్యం 12,664 చదరపు మైళ్ళు, జనాభా 27,93,883
* బ్రిటిషు డివిజన్ (ముర్షిదాబాద్), వైశాల్యం 17,556 చదరపు మైళ్ళు, జనాభా 68,15,876
* డాకా డివిజన్, ప్రాంతం 20,942 చ.మై., జనాభా 40,55,800
* పాట్నా డివిజన్, వైశాల్యం 13,803 చదరపు మైళ్ళు, జనాభా 70,00,000
* చిట్టగాంగ్ డివిజన్, వైశాల్యం 7,410 చదరపు మైళ్ళు, జనాభా 24,06,950

1905లో బెంగాల్ విభజన జరిగినప్పుడు బెంగాల్‌లో ఏడు డివిజన్లు ఏర్పడ్డాయి :

* ప్రెసిడెన్సీ డివిజన్
* బర్ద్వాన్ డివిజన్
* పాట్నా డివిజన్
* భాగల్పూర్ డివిజన్
* తిర్హట్ డివిజన్
* ఛోటా నాగ్‌పూర్ డివిజన్
* ఒరిస్సా డివిజన్ (కటక్)

1911లో బెంగాల్‌ను తిరిగి కలిపిన తర్వాత, బెంగాల్ సరిహద్దులను మార్చారు. బెంగాల్‌ను ఐదు డివిజన్లుగా విభజించారు. అవి:

* ప్రెసిడెన్సీ డివిజన్
* డాకా డివిజన్
* చిట్టగాంగ్ డివిజన్
* రాజ్‌షాహి డివిజన్
* బర్ద్వాన్ డివిజన్

### తూర్పు బెంగాల్, అస్సాం డివిజన్లు
తూర్పు బెంగాల్ ఆండ్ అస్సాం ప్రావిన్సు లోని డివిజన్లు (1905-1912):

* డాకా డివిజన్
* చిట్టగాంగ్ డివిజన్
* రాజ్‌షాహి డివిజన్
* అస్సాం వ్యాలీ డివిజన్
* సుర్మా వ్యాలీ, హిల్ డిస్ట్రిక్ట్స్ డివిజన్

## బరోడాలోని డివిజన్లు

* కడి డివిజన్
* బరోడా డివిజన్
* అమ్రేలి డివిజన్
* నవసారి డివిజన్

## బొంబాయిలోని డివిజన్లు

* ఉత్తర డివిజన్
* దక్షిణ డివిజన్
* సెంట్రల్ డివిజన్
* 1936 వరకు సింద్ డివిజన్

## బర్మాలోని డివిజన్లు

* అరకాన్ డివిజన్
* పెగు డివిజన్
* ఇరావాడి డివిజన్
* తెనాస్సెరిమ్ డివిజన్
* మింబు డివిజన్
* మాండలే డివిజన్
* సాగింగ్ డివిజన్
* మైక్తిలా డివిజన్

## మధ్య భారతదేశం లోని డివిజన్లు

* గ్వాలియర్ రెసిడెన్సీ
* బుందేల్‌ఖండ్ ఏజెన్సీ
* బాఘేల్‌ఖండ్ ఏజెన్సీ
* మాల్వా ఏజెన్సీ
* భోపాల్ ఏజెన్సీ
* ఇండోర్ రెసిడెన్సీ
* భోపవార్ ఏజెన్సీ

## సెంట్రల్ ప్రావిన్సులు, బేరార్‌లోని డివిజన్లు

* నాగ్‌పూర్ డివిజన్
* జుబుల్‌పూర్ డివిజన్
* ఛత్తీస్‌గఢ్ డివిజన్
* నెర్బుడ్డ డివిజన్
* బెరార్ డివిజన్

## హైదరాబాద్ డివిజన్లు

* ఔరంగాబాద్ డివిజన్
* గుల్బర్గా డివిజన్
* గుల్షనాబాద్ డివిజన్ (మెదక్ డివిజన్)
* వరంగల్ డివిజన్

## రాజ్‌పుతానాలోని డివిజన్లు

* వెస్ట్రన్ రాజ్‌పుతానా స్టేట్స్ రెసిడెన్సీ
* హరోతి, టోంక్ ఏజెన్సీ
* మేవార్ రెసిడెన్సీ
* తూర్పు రాజ్‌పుతానా స్టేట్స్ ఏజెన్సీ
* కోట, ఝలావర్ ఏజెన్సీ

## యునైటెడ్ ప్రావిన్స్ లోని డివిజన్లు

* మీరట్ డివిజన్
* ఆగ్రా డివిజన్
* బరేలీ డివిజన్
* అలహాబాద్ డివిజన్
* బెనారస్ డివిజన్
* గోరఖ్‌పూర్ డివిజన్
* కుమౌన్ డివిజన్
* ఝాన్సీ డివిజన్
* లక్నో డివిజన్ గతంలో సీతాపూర్ డివిజన్ కూడా
* ఫైజాబాద్ డివిజన్ (ఫైజాబాద్ డివిజన్)

## పంజాబ్ లోని డివిజన్లు

* లాహోర్ డివిజన్
* రావల్పిండి డివిజన్
* ముల్తాన్ డివిజన్
* అంబాలా డివిజన్, ఢిల్లీ డివిజన్ 1921 వరకు
* జలంధర్ డివిజన్

## ఇవి కూడా చూడండి

* బ్రిటిషు ఇండియా ప్రెసిడెన్సీలు, ప్రావిన్సులు
* బ్రిటిషు భారతదేశంలో పరిపాలనా విభాగాలు

## మూలాలు

వర్గం:భారతదేశంలో బ్రిటిషు పాలన
వెర్నా ఎలిజబెత్ వాత్రె ఇంగ్టీ

వెర్నా ఎలిజబెత్ వాట్రె ఇంగ్టీ  భారతీయ సామాజిక కార్యకర్త, మేఘాలయ రాష్ట్ర సంక్షేమ సలహా మండలి మాజీ ఛైర్మన్. ఆమె మదర్స్ యూనియన్ ఆఫ్ తుర అధ్యక్షురాలిగా ఉన్నారు. 2003లో భారత ప్రభుత్వం ఆమెను నాల్గవ అత్యున్నత భారతీయ పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీ సత్కరించింది. ఈ అవార్డును అందుకున్న గారో తెగకు చెందిన మొదటి వ్యక్తిగా ఆమె నిలిచారు. ఇంగ్టీ 2004 జనవరి 14న మేఘాలయ షిల్లాంగ్ 72 సంవత్సరాల వయసులో మరణించింది. ఆమె కుమారుడు పి. డబ్ల్యు. ఇంగ్టీ రచయిత, ఐఏఎస్ అధికారి.

## మూలాలు
వర్గం:2004 మరణాలు
వర్గం:భారతీయ సామాజిక కార్యకర్తలు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కారం పొందిన మహిళలు
కృష్ణ గోపాల్ సక్సేనా

**కృష్ణ గోపాల్ సక్సేనా** (1912-2003)  భారతీయ హోమియోపతిక్ వైద్యుడు. 1912 సెప్టెంబరు 25న ఢిల్లీలో జన్మించిన అతను కరాచీ, అంబాలా లో పాఠశాల విద్యను పూర్తి చేసి, కలకత్తా హోమియోపతిక్ మెడికల్ కాలేజీ నుండి హోమియోపతిక్ మెడిసిన్ లో పట్టభద్రుడయ్యాడు.

సక్సేనా 1952లో భారత ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసిన హోమియోపతిక్ రిఫరెన్స్ కమిటీకి మొదటి గౌరవ సలహాదారుగా ఉన్నాడు. భారత మొదటి రాష్ట్రపతి డాక్టర్ రాజేంద్ర ప్రసాద్ గౌరవ వైద్యుడిగా పనిచేశాడు.  1994 నుండి 1999 వరకు ఢిల్లీ ప్రభుత్వ హోమియోపతిక్ సలహా కమిటీకి అధ్యక్షుడిగా పనిచేశాడు. ఎన్. సి. చక్రవర్తి మెమోరియల్ నేషనల్ అవార్డు,  ఇంటర్నేషనల్ హోమియోపతి కాంగ్రెస్ నుండి ప్రెసిడెంట్ ఆఫ్ హానర్ అవార్డు గ్రహీత, సమాజానికి అతను చేసిన కృషికి గాను 1969లో భారత ప్రభుత్వం నాలుగో అత్యున్నత భారతీయ పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీ సత్కరించింది.

సక్సేనా 2003 అక్టోబరులో మరణించాడు. ఆయన అప్పటి భార్య శకుంతలా దేవి.

## ఇవి కూడా చూడండి
 
* హోమియోపతీ వైద్య విధానం

## మూలాలు

వర్గం:ఢిల్లీ వ్యక్తులు
వర్గం:2003 మరణాలు
వర్గం:1912 జననాలు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:హోమియోపతి వైద్యులు
లీలా జోషి

**డాక్టర్ లీలా జోషి** రత్లాం జిల్లా లో  రక్తహీనత తో బాధపడుతున్న గిరిజన మహిళలు, యుక్తవయస్సులో ఉన్న బాలికల కోరకు చేసిన కృషికి ప్రసిద్ధి చెందిన భారతీయ స్త్రీ జననేంద్రియ నిపుణురాలు (గైనకాలజిస్టు),  సామాజిక కార్యకర్త. మాల్వా ప్రాంతానికి చెందిన మదర్ థెరిసా అనే మారుపేరుతో పిలువబడే డాక్టర్ జోషికి 2020లో పద్మశ్రీ లభించింది.

## వృత్తి జీవితం
డాక్టర్ జోషి రాజస్థాన్ లోని కోటాలో భారతీయ రైల్వేలో అసిస్టెంట్ సర్జనుగా తన వృత్తిని ప్రారంభించింది. ఆమె 1997లో చీఫ్ మెడికల్ డైరెక్టర్ గా  రైల్వే శాఖ నుండి పదవీ విరమణ చేసింది. క్రియాశీల సేవ నుండి పదవీ విరమణ చేసిన తరువాత, డాక్టర్ జోషి మధ్యప్రదేశ్ లోని రత్లాం జిల్లాకు వెళ్ళింది, అక్కడ ఆమె గిరిజన మహిళలు,  పిల్లలకు ఉచిత ఆరోగ్య సేవలను అందించడం ప్రారంభించింది.

మహిళా, శిశు అభివృద్ధి శాఖ నిర్వహించిన సర్వేలో దేశంలోని టాప్ 100 ప్రభావవంతమైన మహిళల జాబితా లో ఆమె చేర్చబడినది. 2020 లో, మధ్యప్రదేశ్ గిరిజనులలో ఆమె చేసిన కృషికి  భారతదేశపు నాల్గవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీ లభించింది.

## మూలాలు

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:భారతీయ వైద్యులు
[వర్గం:[పద్మశ్రీ పురస్కారం పొందిన మహిళలు]]
వర్గం:జనన సంవత్సరం తప్పిపోయినవి
వర్గం:స్త్రీ జననేంద్రిక వైద్యులు
సెకండరీ ఎడ్యుకేషన్ కమిషన్

భారత ప్రభుత్వం 1952 సెప్టెంబరు 23 న డాక్టర్ లక్ష్మణస్వామి ముదలియార్ అధ్యక్షతన సెకండరీ ఎడ్యుకేషన్ కమిషన్ ను ఏర్పాటు చేసింది. ఆయన పేరు మీద దీనిని ముదలియార్ కమిషన్ అని పిలిచేవారు. పాఠ్యాంశాలను వైవిధ్యపరచడం, ఇంటర్మీడియట్ స్థాయిని, త్రీ- టైర్ అండర్ గ్రాడ్యుయేట్ కోర్సులను ప్రవేశపెట్టడం మొదలైనవాటిని కమిషన్ సిఫార్సు చేసింది.

## పరిచయం
సెకండరీ ఎడ్యుకేషన్ ను పూర్తిగా ఏర్పాటు చేయాల్సిన అవసరం ఉందని సెంట్రల్ అడ్వైజరీ బోర్డ్ ఆఫ్ ఎడ్యుకేషన్ భారత ప్రభుత్వానికి సూచించింది. ఈ కమిషన్ పేరు మీద ముదలియార్ ఎడ్యుకేషన్ కమిషన్ అని కూడా పిలువబడుతుంది.

## మాధ్యమిక విద్య విస్తరణకు విధానం

* మాధ్యమిక విద్యను వృత్తి విద్యా విధానంగా మార్చాలి, తద్వారా లోయర్ సెకండరీ స్థాయిలో 30% విద్యార్థులు, హయ్యర్ సెకండరీ స్థాయి 50% విద్యార్థులు వృత్తి విద్యను పొందవచ్చు.
* మాధ్యమిక విద్యలో అవకాశాల సమానత్వాన్ని నొక్కిచెప్పాలి, దీని కోసం ఈ స్థాయిలో మరింత ఎక్కువ స్కాలర్షిప్లను అందించడానికి ఏర్పాట్లు చేయాలి.
* బాలికలు, షెడ్యూల్డ్ కులాలు, తెగలలో మాధ్యమిక విద్యను విస్తరించడానికి ప్రత్యేక కార్యక్రమాలు నిర్వహించాలి.
* ప్రతిభను అభివృద్ధి చేయడానికి నిజమైన ప్రయత్నాలు చేయాలి.
* ప్రతి జిల్లాలో మాధ్యమిక విద్యను విస్తరించడానికి ప్రణాళికలు రూపొందించి, వాటిని 10 సంవత్సరాల వ్యవధిలో పూర్తిగా అమలు చేయాలి.
* కొత్త పాఠశాలలన్నీ అవసరమైన విద్యా కార్యక్రమాన్ని పూర్తి చేసి, ఇప్పటికే ఉన్న పాఠశాలల ప్రమాణాలను ఉన్నత స్థాయికి చేర్చాలి.

## మూలాలు

వర్గం:1952 స్థాపితాలు
వర్గం:భారత ప్రభుత్వ సంస్థలు
ప్రభుత్వ కళాశాల, చిత్తూరు

ప్రభుత్వ కళాశాల, చిత్తూరు, కేరళలోని పాలక్కాడ్ లో ఉన్న ఒక విద్యా సంస్థ. కాలికట్ విశ్వవిద్యాలయానికి అనుబంధంగా ఉన్న ఈ కళాశాల కేరళ ప్రభుత్వ కాలేజియేట్ ఎడ్యుకేషన్ విభాగం కింద ప్రత్యేక గ్రేడ్ కళాశాలగా గుర్తింపు పొందింది.

## చరిత్ర
ఈ కళాశాలను 1947 ఆగస్టు 11 న అప్పటి కొచ్చిన్ రాష్ట్రానికి చెందిన దేవన్ ఐసిఎస్ చెరుబాల కరుణాకర మీనన్ స్థాపించారు. ప్రారంభంలో మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయం, 1949 లో ట్రావెన్కోర్ విశ్వవిద్యాలయానికి అనుబంధంగా ఉంది. ఇది 1954 నుండి సోకనాసిని నది ఒడ్డున ప్రస్తుత 40 ఎకరాల ప్రాంగణంలో పనిచేయడం ప్రారంభించింది.

## విద్యావేత్తలు
ఈ కళాశాల సైన్స్, ఆర్ట్స్, కామర్స్ విభాగాలలో అండర్ గ్రాడ్యుయేట్, పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ విద్యను అందిస్తుంది. జాగ్రఫీ, బోటనీ, కెమిస్ట్రీ, కామర్స్, ఎకనామిక్స్, ఎలక్ట్రానిక్స్, హిస్టరీ, మలయాళం, మ్యాథమెటిక్స్, మ్యూజిక్, ఫిలాసఫీ, ఫిజిక్స్, ఇంగ్లిష్, తమిళం, జువాలజీ విభాగాల్లో 15 విభాగాలు ఉన్నాయి. కాలికట్ విశ్వవిద్యాలయం పరిధిలో తమిళం, భూగోళ శాస్త్రం, తత్వశాస్త్రం, సంగీతం, గణిత శాస్త్రాలు పరిశోధనా విభాగాలుగా ఉన్నాయి. ఇది ఎ గ్రేడ్ (సిజిపిఎ 3.01 ఆఫ్ 4) తో న్యాక్ చేత గుర్తింపు పొందింది. 

## ప్రముఖ పూర్వ విద్యార్థులు

* తిరువిజయ జయశంకర్, శాస్త్రీయ సంగీత ప్రదర్శకురాలు
* కృష్ణచంద్రన్, గాయకుడు, నటుడు
* టీకే నౌషాద్, మాజీ ఎమ్మెల్యే

## ఇవి కూడా చూడండి

* కేరళలోని ఉన్నత విద్యా సంస్థల జాబితా
* కాలికట్ విశ్వవిద్యాలయానికి అనుబంధంగా ఉన్న కళాశాలల జాబితా
* పాలక్కాడ్ జిల్లాలోని విద్యా సంస్థల జాబితా

## మూలాలు

*
వర్గం:Coordinates on Wikidata
ప్రియా పాల్

**ప్రియా పాల్** (జననం 1967) ఒక భారతీయ వ్యాపారవేత్త, ది పార్క్ హోటల్స్ హోటల్స్ ను  నిర్వహించే ఏపీజే సురేంద్ర గ్రూప్ అనుబంధ సంస్థ ఏపీజే సురేంద్ర పార్క్ హోటల్స్ చైర్పర్సన్.

## వృత్తి జీవితం
ఆమె వెల్లెస్లీ కళాశాల (యుఎస్ఎ) తన చదువును పూర్తి చేసిన తరువాత, 21 సంవత్సరాల వయస్సులో ది పార్క్ న్యూ ఢిల్లీలో మార్కెటింగ్ మేనేజరుగా  పనిచేసింది. సురేంద్ర పాల్ మరణం తరువాత ఆమె 1990లో ఏపీజే సురేంద్ర గ్రూప్ యొక్క ఆతిథ్య విభాగానికి చైర్ పర్సన్ గా బాధ్యతలు స్వీకరించింది.

## కుటుంబ వ్యాపారం
ప్రియా పాల్ ఉక్కు వ్యాపారం, తయారీ , ఉత్పత్తిలో పాల్గొన్న వ్యాపార కుటుంబానికి చెందినది. తరువాత ఇది షిప్పింగ్ వ్యాపారంలోకి మారింది. ఆమె తండ్రి సురేంద్ర పాల్ తరువాత ఆతిథ్య, టీ, రియల్ ఎస్టేట్, ఫైనాన్స్, లాజిస్టిక్స్ మొదలైన వ్యాపారాలలోకి తన పోర్ట్ ఫోలియోను విస్తరించింది.

## పురస్కారాలు

* ఫెడరేషన్ ఆఫ్ హోటల్స్ అండ్ రెస్టారెంట్స్ అసోసియేషన్ ఆఫ్ ఇండియా ఆమెకు *యంగ్ ఎంటర్ప్రెన్యూర్ ఆఫ్ ది ఇయర్* అవార్డును ప్రదానం చేసింది (1999-2000)  
* ఆమె ది ఎకనామిక్ టైమ్స్ అవార్డ్స్ కు బిజినెస్ పర్సన్ ఆఫ్ ది ఇయర్ (2002-2003) గా నామినేట్ చేయబడింది  
* 2012 జనవరి గణతంత్ర దినోత్సవం సందర్భంగా భారత ప్రభుత్వం పాల్ కు పద్మశ్రీ అవార్డును ప్రదానం చేసింది.   &#x5B;**&#x5D;

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు

* ప్రియా పాల్

వర్గం:1967 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:భారతీయ మహిళా వ్యాపారవేత్తలు
వర్గం:భారతీయ పారిశ్రామికవేత్తలు
వర్గం:కోల్హే
సెయింట్ ఫ్రాన్సిస్ కాలేజ్ ఫర్ ఉమెన్

**సెయింట్ ఫ్రాన్సిస్ కాలేజ్ ఫర్ ఉమెన్**, తెలంగాణ రాష్ట్రం, హైదరాబాదులోని బేగంపేటలో ఉన్న ఒక కాథలిక్ మైనారిటీ సంస్థ.

## చరిత్ర
మహిళల విద్య కోసం 1959లో సెయింట్ బార్టోలోమియా కాపిటానియో, సెయింట్ విన్సెంజా గెరోసాలకు చెందిన సిస్టర్స్ ఆఫ్ ఛారిటీ దీనిని స్థాపించింది.

ఈ కళాశాల తన "ప్రమాణం, రక్షకుడు, మార్గదర్శి" అయిన యేసుక్రీస్తు బోధనల నుండి ప్రేరణ పొందింది. ఒక మైనారిటీ సంస్థగా, కళాశాల నిర్వహణ, పరిపాలనకు సంబంధించి దాని అంతర్లీన, రాజ్యాంగ హక్కును (ఆర్టికల్ 30 [1]) తన కోసం రిజర్వ్ చేసుకుంది. ఇండియా టుడే మ్యాగజైన్ హైదరాబాద్ లోని బెస్ట్ ఆర్ట్స్ కాలేజ్, బెస్ట్ సైన్స్ కాలేజ్, బెస్ట్ కామర్స్ కాలేజ్ లకు జడ్జిగా వ్యవహరించింది. 

యునైటెడ్ స్టేట్స్ లోని యునైటెడ్ స్టేట్స్ కాన్సులేట్ జనరల్, హైదరాబాద్ 2013 లో కళాశాలలో అమెరికన్ కార్నర్ లైబ్రరీని ఏర్పాటు చేసింది, యునైటెడ్ స్టేట్స్ లో జీవితం, సంస్కృతి అంశాలకు సంబంధించిన మెటీరియల్, సంభాషణలకు ప్రాప్యతను అందించడానికి, ఇండో-యుఎస్ భాగస్వామ్యాన్ని పెంపొందించడానికి.

## దుస్తుల కోడ్ వివాదం
2019 ఆగస్టులో, కళాశాలలోని మహిళా విద్యార్థుల డ్రెస్ కోడ్ను నియంత్రించడానికి ఉద్దేశించిన కొత్త కళాశాల నిబంధనను ప్రవేశపెట్టారు, ఇది మోకాలి పొడవుకు మించి ఉన్న స్లీవ్లెస్ దుస్తులు, షార్ట్స్, కుర్తీలను అనుమతించదు. దీంతో సెప్టెంబర్ లో విద్యార్థినులు కళాశాల ఆవరణలోకి ప్రవేశించే ముందు మెజర్ మెంట్ చెక్ చేయించారు. కళాశాల నిబంధనలు అసభ్యకరంగా ఉన్నాయంటూ పలువురు విద్యార్థులు నిరసన వ్యక్తం చేశారు. కాలేజీ ప్రిన్సిపాల్ సిస్టర్ సాండ్రా హోర్టా బాలిక దుస్తులను లాగుతున్న వీడియో వైరల్ కావడంతో విద్యార్థులు చాలా రోజుల పాటు ఆందోళనకు దిగారు. నిబంధనలను రద్దు చేసినప్పటికీ, తరువాత విద్యా సంవత్సరంలో ఈ నిబంధనను "మోకాలి - పొడవు కుర్తీలు" గా మార్చారు.  

## ప్రముఖ పూర్వ విద్యార్థులు

* స్మితా సభర్వాల్-ఐఏఎస్ అధికారి
* శైలక్ష్మి బాలిజేపల్లి-శస్త్రవైద్యురాలు, స్వచ్ఛంద సంస్థ వ్యవస్థాపకుడు 
* మంచు లక్ష్మి-నటి
* మాళవిక నాయర్-నటి

## ఇవి కూడా చూడండి

* భారతదేశంలో విద్య
* భారతదేశంలో అక్షరాస్యత
* తెలంగాణలోని ఉన్నత విద్యాసంస్థల జాబితా

## మూలాలు
వర్గం:హైదరాబాదు విద్యాసంస్థలు

## బాహ్య లింకులు

* అధికారిక వెబ్సైట్
జమ్మూ కాశ్మీరు లోని షెడ్యూల్డ్ కులాల జాబితా

జమ్మూ కాశ్మీరు రాష్ట్రంలో 2001 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం షెడ్యూల్డ్ కుల సంఘాలు, వారి జనాభా ఈ క్రింద జాబితాలో వివరించబడ్డాయి.

## ఇవి కూడా చూడండి

* షెడ్యూల్డ్ కులాలు

## సూచనలు

వర్గం:జాబితాలు
వర్గం:షెడ్యూల్డ్ కులాలు
వర్గం:రిజర్వేషన్లు
వర్గం:జమ్మూ కాశ్మీరు
పార్క్ హోటల్స్

**పార్క్ హోటల్స్** అనేది కోల్‌కతా ప్రధాన కార్యాలయం కలిగిన ఏపీజే సురేంద్ర గ్రూప్ చెందిన భారతదేశంలోని సమకాలీన విలాసవంతమైన ఐదు నక్షత్రాల బోటిక్ హోటళ్ల గొలుసు. ఇది నాలుగు బ్రాండ్లలో 20 నగరాల్లో 30 హోటళ్లను కలిగి ఉంది. ది పార్క్, ది పార్క్ కలెక్షన్, జోన్ బై ది పార్క్, జోన్ కనెక్ట్ బై ది పార్క్ వంటి పేర్లతో ఉంది.

## చరిత్ర
ఎడమ|thumb|250x250px|పార్క్ స్ట్రీట్ లోని పార్క్ హోటల్ కోల్ కతా
1967లో సురేంద్ర పాల్ ఈ హోటల్ వ్యాపారాన్ని ప్రారంభించాడు, కోల్‌కతా ఆధునిక పార్క్ స్ట్రీట్ 150 గదుల హోటల్ అయినది.  పార్క్ అనే సమూహం యొక్క మొదటి హోటల్ ను నవంబరు 1న ప్రారంభించారు, విశాఖపట్నంలోని హోటల్ ను 1968లో చేర్చగా, ది పార్క్ న్యూ ఢిల్లీ 1987లో కార్యకలాపాలు ప్రారంభించింది.

సురేంద్ర పాల్ మరణం తరువాత, అతని కుమార్తె ప్రియా పాల్ 1990లో అతని స్థానంలో వచ్చింది. తదనంతరం, ది పార్క్ బెంగళూరు 2000లో చేర్చబడింది, ది పార్క్ చెన్నై 2002లో ప్రారంభించబడింది. బెంగళూరు పార్కును టెరెన్స్ కాన్రాన్ రూపొందించారు. 
thumb|ముందు జంతర్ మంతర్ తో ఢిల్లీలోని పార్క్ హోటల్.
న్యూ ఢిల్లీ పార్క్ 2000లో ఆర్కియాలజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా (ASI) తో ఒక అవగాహన ఒప్పందం తరువాత 1724లో నిర్మించిన ఖగోళ అబ్జర్వేటరీ అయిన జంతర్ మంతర్ పునరుద్ధరణను చేపట్టింది.

## హోటళ్ల జాబితా

భారత ప్రభుత్వ పర్యాటక శాఖ ద్వారా దేశంలోని ఉత్తమ బొటిక్ హోటల్ గా అత్యుత్తమ పనితీరు కనబరిచినందుకు పార్క్ కోల్‌కతాకు  "నేషనల్ టూరిజం అవార్డు" (2003-04) లభించింది. న్యూఢిల్లీలో జరిగిన "ట్రావెల్ + లీజర్ ఇండియా సౌత్ ఆసియాస్  లగ్జరీ ట్రావెల్ ఈవెంట్ ఇండియాస్ బెస్ట్ అవార్డ్స్ 2018"  లో పార్క్ కోల్‌కతా ఉత్తమ వ్యాపార హోటల్ పురస్కారాన్ని గెలుచుకుంది. 

2006లో, *ఫోర్బ్స్*, ది పార్క్ చెన్నైలోని ఇటాలియన్ చెఫ్ ఆంటోనియో కార్లూసియో రూపొందించిన మెనూతో కూడిన "ఆట్రియం" ను భారతదేశంలోని టాప్ 10 అత్యంత ఖరీదైన రెస్టారెంట్లలో ఒకటిగా పేర్కొంది. 2010లో  ది ఇండిపెండెంట్, ది పార్క్ హైదరాబాద్ ను "2010కి 100 హాలిడే ఐడియాస్" జాబితాలో చేర్చింది.

## మూలాలు

వర్గం:హోటళ్ళు
వర్గం:1967 స్థాపితాలు
ఆంధ్రప్రదేశ్ బోర్డ్ ఆఫ్ సెకండరీ ఎడ్యుకేషన్

బోర్డ్ ఆఫ్ సెకండరీ ఎడ్యుకేషన్, ఆంధ్రప్రదేశ్ సంక్షిప్తంగా బిఎస్ఇఎపి ని డైరెక్టరేట్ ఆఫ్ గవర్నమెంట్ ఎగ్జామినేషన్స్, ఆంధ్రప్రదేశ్ అని కూడా పిలుస్తారు. ఇది 1953 లో స్థాపించబడింది, ఆంధ్రప్రదేశ్ విద్యా శాఖ క్రింద స్వయంప్రతిపత్తి కలిగిన సంస్థగా పనిచేస్తుంది.

ఈ బోర్డు ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో సెకండరీ ఎడ్యుకేషన్ వ్యవస్థను నియంత్రిస్తుంది, పర్యవేక్షిస్తుంది. ఇది అధ్యయన కోర్సుల రూపకల్పన, సిలబస్ ను నిర్దేశించడం, పరీక్షలు నిర్వహించడం, పాఠశాలలకు గుర్తింపులు ఇవ్వడం, దాని పరిధిలోని అన్ని మాధ్యమిక విద్యా సంస్థలకు దిశా నిర్దేశం, మద్దతు, నాయకత్వాన్ని అందించడం వంటి వివిధ కార్యకలాపాలను నిర్వహిస్తుంది, నిర్వహిస్తుంది.

## ఆంధ్రప్రదేశ్ బోర్డు పరీక్షలు
డీజీఈ కార్యాలయం ఏడాదికి రెండుసార్లు ఎస్ఎస్సీ/ఓఎస్ఎస్సీ పరీక్షలను నిర్వహిస్తుంది. ఒకటి మార్చి నెలలో మెయిన్ పరీక్ష, మరొకటి సప్లిమెంటరీ పరీక్షలు మే/ జూన్ నెలలు.

## ఇవి కూడా చూడండి

* ఆంధ్రప్రదేశ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇంటర్మీడియట్ ఎడ్యుకేషన్
* శ్రీ వెంకటేశ్వర బాల కుటీర్

## మూలాలు

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ విద్యాసంస్థలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ సంస్థలు
షాఫాత్ అహ్మద్ ఖాన్

ఉస్తాద్ **షాఫాత్ అహ్మద్ ఖాన్** (1954 మే 20 - 2005 జూలై 24) భారతదేశంలోని న్యూఢిల్లీ, హిందూస్థానీ శాస్త్రీయ సంగీత రంగంలో ప్రముఖ తబలా విద్వాంసులలో ఒకరు.

షాఫాత్ అహ్మద్ ఖాన్ "ఢిల్లీ ఘరానా" కుటుంబానికి చెందినవాడు. అతను  ఢిల్లీ ఘరానా యొక్క ప్రముఖ ప్రతిపాదకుడైన తబలా విద్వాంసుడు ఛమ్మా ఖాన్ కుమారుడు,  శిష్యుడు. షాఫాత్ అహ్మద్ ఖాన్ స్పష్టమైన 'బోల్స్', తబలా యొక్క శ్రావ్యమైన స్వరం, తోడుగా (సంగత్),  క్రమబద్ధమైన మెరుగుదలపై ప్రావీణ్యత సాధించడానికి ప్రసిద్ధి చెందాడు. తన క్రియాశీల సంవత్సరాల్లో ఆయన భారతదేశంలోని ప్రముఖ తబలా విద్వాంసులలో ఒకనిగా గుర్తింపు పొందాడు. షాఫాత్ అహ్మద్ ఖాన్ 2003లో "పద్మశ్రీ" అవార్డు గ్రహీత.

రవిశంకర్, నిఖిల్ బెనర్జీ, శివ కుమార్ శర్మ, అమ్జద్ అలీ ఖాన్, భీమ్సేన్ జోషి, జస్రాజ్, హరి ప్రసాద్ చౌరాసియా, కిషోరి అమోన్కర్, బిర్జు మహారాజ్ వంటి శాస్త్రీయ కళాకారులతో కలిసి ప్రపంచవ్యాప్తంగా కచేరీలు చేశాడు. షాఫాత్ అహ్మద్ ఖాన్ విక్కు వినాయక్రం, లాల్గుడి జయరామన్, బాలమురళి కృష్ణ, వెల్లూరు రామభద్రన్, శివమణి, శంకర్ మహాదేవన్ వంటి కర్ణాటక కళాకారులతో అంతర్జాతీయంగా వివిధ తాళ్ వాద్య కచేరీలు, జుగల్బందీలలో  కూడా వాయించాడు. షాఫాత్ అహ్మద్ ఖాన్ తన వినయపూర్వకమైన స్వభావం  కారణంగా కళాకారులలో ప్రాచుర్యం పొందాడు.

## అవార్డులు, గుర్తింపు
షాఫాత్ అహ్మద్ ఖాన్ 2003లో నాల్గవ అత్యున్నత భారతీయ పౌర పురస్కారం "పద్మశ్రీ" గ్రహీత.

## మరణం
తీవ్రమైన హెపటైటిస్-బి వ్యాధి నిర్ధారణ తర్వాత 2005 జూలై 24న 51 సంవత్సరాల వయసులో ఆయన మరణించాడు.

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు

* ఢిల్లీ స్కూల్ ఆఫ్ మ్యూజిక్ (తబలా ప్లేయర్స్)
వర్గం:2005 మరణాలు
వర్గం:1954 జననాలు
వర్గం:తబలా విద్వాంసులు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
జి. ఎన్. మాలవీయ

గోవింద్ నారాయణ్ మాల్వియా  భారతీయ వైద్యుడు, కుష్టు వ్యాధి నిపుణుడు. అతను  భారతదేశంలో కుష్టు రోగుల చికిత్స, పునరావాసంలో  చేసిన కృషికి ప్రసిద్ధి చెందాడు. ఆగ్రాలోని సెంట్రల్ జల్మా ఇనిస్టిట్యూట్ ఫర్ లెప్రసీకి డిప్యూటీ డైరెక్టరుగా ఉన్నాడు. మాల్వియా అనేక నిర్ణయాత్మక ఉపన్యాసాలు ఇచ్చాడు. అతను  అనేక వైద్య పత్రాల రచయిత, శాస్త్రీయ పత్రాల ఆన్‌లైన్  రిపోజిటరీ అయిన రీసెర్చ్ గేట్, అతని 109 వ్యాసాలను జాబితా చేసింది. భారత ప్రభుత్వం 1991లో ఆయనకు నాల్గవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీ ప్రదానం చేసింది. తొమ్మిదేళ్ల తరువాత, మెడికల్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ ఇండియా ఆయనను వైద్య రంగంలో అత్యున్నత భారతీయ పురస్కారం డాక్టర్ బిసి రాయ్ అవార్డుతో సత్కరించింది.

## మూలాలు

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:భారతీయ వైద్యులు
వర్గం:కుష్టు వ్యాధి చికిత్స నిపుణులు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ వ్యక్తులు
కాలేజ్ ఆఫ్ నర్సింగ్, హైదరాబాద్

కాలేజ్ ఆఫ్ నర్సింగ్ హైదరాబాదులోని రాజ్ భవన్ సమీపంలో ఉన్న ఒక నర్సింగ్ కళాశాల. ఇండో-సార్సెనిక్ ఆర్కిటెక్చర్ లో నిర్మించిన ఈ కట్టడం హైదరాబాద్ లోని నోటిఫైడ్ హెరిటేజ్ కట్టడం. అప్పటి ముఖ్యమంత్రి కె.చంద్రశేఖర్ రావు నేతృత్వంలో కొత్తగా ఎన్నికైన తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఈ కట్టడాన్ని కూల్చివేసి దాని స్థానంలో ఎత్తైన భవనాలు నిర్మించాలని భావించింది.

పూర్వం దీనిని హైదరాబాద్ సివిల్ సర్వీస్ హౌస్ అని పిలిచేవారు, 1948 వరకు హైదరాబాద్ సివిల్ సర్వీస్ అని పిలువబడే అప్పటి హైదరాబాద్ రాష్ట్రంలోని ఉన్నత సివిల్ సర్వెంట్ల కార్యాలయాలను కలిగి ఉన్నారు. భారతదేశంలో విలీనం అయిన తరువాత, 1950 లో ఈ భవనాన్ని కాలేజ్ ఆఫ్ నర్సింగ్ గా మార్చారు.

## మూలాలు

వర్గం:హైదరాబాదు వారసత్వ నిర్మాణాలు
వర్గం:హైదరాబాదు విద్యాసంస్థలు
నరేష్ చందర్ లాల్

**నరేష్ చందర్ లాల్**  భారతీయ చలనచిత్ర దర్శకుడు, నిర్మాత. చలనచిత్రాలు, రంగస్థలంలో అతను చేసిన కృషికి గాను 2016లో పద్మశ్రీ పురస్కారాన్ని అందుకున్నాడు. అండమాన్ నికోబార్ దీవుల నుండి పద్మశ్రీ అవార్డును అందుకున్న రెండవ వ్యక్తి ఆయన.

లాల్ 1990లో న్యూఢిల్లీలోని నేషనల్ స్కూల్ ఆఫ్ డ్రామా నుండి పట్టభద్రుడయ్యాడు. అండమాన్ పీపుల్ థియేటర్ అసోసియేషన్ (ఆప్టా) వ్యవస్థాపకుడు అయిన అతను అండమాన్ నికోబార్ దీవుల మారుమూల ప్రాంతాలకు నాటకాన్ని తీసుకువచ్చిన ఘనతను పొందాడు. 1998లో, అతను మద్యపానం, పల్స్ పోలియో ఇమ్యునైజేషన్ ప్రోగ్రామ్, ఎయిడ్స్, కుటుంబ నియంత్రణ, మహిళా సాధికారత, పారిశుద్ధ్యం మొదలైన వివిధ సామాజిక ఆందోళనల చుట్టూ కేంద్రీకృతమైన వీధి నాటకాలను నిర్వహించాడు. అతని డాక్యుమెంటరీ చిత్రం రన్వే ఆన్ ది సీ 2012లో ఐలాండ్ టూరిజం ఉత్సవాల్లో  ప్రదర్శించబడింది. 2013లో, ఆయనకు ఇండియా ఇంటర్నేషనల్ ఫ్రెండ్షిప్ సొసైటీ *భారత్ జ్యోతి అవార్డు*, గాంధీ గ్లోబల్ ఫ్యామిలీ మహాత్మా గాంధీ సేవా పతకాన్ని ప్రదానం చేసింది, రెండూ ఆయన చిత్రం గాంధీ ది మహాత్మా కోసం.

## చిత్రాలు

* *గాంధీ ది మహాత్మా* (చిత్రం) 
* క్వీన్ ఆఫ్ ఇండిజినస్ ఐలాండ్ (చిత్రం) 
* రన్వే ఆన్ ది సీ (డాక్యుమెంటరీ) 
* *అమ్ర్తి జల్* (చిన్న చిత్రం) 

## పురస్కారాలు

* 2016-*[[భారత రాష్ట్రపతి]]* ద్వారా పద్మశ్రీ-చలనచిత్రం, నాటక రంగాలలో ఆయన చేసిన కృషికి
* 2013-*ఇండియా ఇంటర్నేషనల్ ఫ్రెండ్షిప్ సొసైటీ*, న్యూ ఢిల్లీ చేత భారత్ జ్యోతి అవార్డు-*గాంధీ ది మహాత్మా* చిత్రానికి
* 2013-మాజా కొయెన్ సోషల్ యాక్టివిస్ట్ అవార్డు సెంటర్ ఫర్ ఎక్స్పీరియెన్సింగ్ సోషియో కల్చర్ ఇంటరాక్షన్ (సిఇఎస్సిఐ) స్విట్జర్లాండ్-*గాంధీ ది మహాత్మా* చిత్రానికి 
* 2013-*గాంధీ గ్లోబల్ ఫ్యామిలీ* చేత మహాత్మా గాంధీ సేవా మెడల్-*గాంధీ ది మహాత్మా* చిత్రానికి

## మూలాలు
లాల్ 1990లో న్యూ ఢిల్లీలోని  నేషనల్  స్కూల్ ఆఫ్ డ్రామా నుండి పట్టభద్రుడయ్యాడు. అం డమాన్ పీ పుల్ థియే టర్ అసోసియేషన్ (ఆప్టా) వ్యవస్థాపకుడు  అయిన అతను అండ  మాన్  నికోబా  ర్ దీవుల మారుమూల ప్రాంతాలకు నాట  కాన్ని తీసు  కువచ్చిన  ఘనతను పొందాడు. 199 8లో,   అతను మద్యపానం,  పల్స్ పోలియో ఇమ్యునైజేషన్ ప్రోగ్రామ్, ఎయిడ్స్,  టుంబ  త్రణ, మహి ళా సా  కారత, పారిశుద్ధ్యం మొదలైన వివిధ సామాజిక ఆందోళనల చుట్టూ కేంద్రీకృతమైన వీధి నాటకాలను నిర్వహించాడు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:భారతీయ సినిమా దర్శకులు
వర్గం:కళారంగంలో పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
అజ్మీర్ శాసనసభ

**అజ్మీర్ లెజిస్లేటివ్ అసెంబ్లీ** భారతదేశం లోని అజ్మీర్ రాష్ట్ర విధానసభ (శాసనసభ).ఇది 1952లో ఏర్పడిన ఒకప్పటి పూర్వ శాసనసభ. అజ్మీర్ రాష్ట్రం భారత రాజ్యాంగంలో క్లాస్ 'సి' రాష్ట్రంగా చేర్చబడినందున, 1952 మే లో శాసనసభ ఏర్పడింది,1952 అజ్మీర్ శాసనసభ ఎన్నికలలో ఎన్నికైన విజేతలచే ఇది ఏర్పడింది.  అప్పటి ఆశాసనసభలో  30 మంది సభ్యులు ఉన్నారు. ద్విసభ్య నియోజకవర్గాల నుంచి 12 మంది,ఏకసభ్య నియోజకవర్గాల నుంచి 18 మంది ఎన్నికయ్యారు.  

1952 ఎన్నికల తరువాత, అజ్మీర్ శాసనసభలో భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ నుండి 20 మంది సభ్యులు, భారతీయ జనసంఘ్ నుండి ముగ్గురు పురుషరథి పంచాయతీ నుండి ముగ్గురు, స్వతంత్ర అభ్యర్థులు నలుగురు ఉన్నారు.  జెథానాలో ఐదు ఉప ఎన్నికలు జరిగాయి (మార్చి 1953, ప్రస్తుత శాసనసభ్యుడు నారాయణ్ మరణం తరువాత), భినై (సెప్టెంబర్ 1953, నామినేషన్ పత్రాలు సరిగ్గా తిరస్కరించబడినందున), గగ్వానా (రెండుసార్లు ఉప ఎన్నికలు జరిగాయి, మొదటిసారిగా 1953సెప్టెంబరులో నామినేషన్ పత్రం తప్పుగా తిరస్కరించబడినందున, లాభదాయకత సమస్య కారణంగా ఎన్నికలు తిరస్కరించబడినందున, నయానగర్ (1953 సెప్టెంబరు నామినేషన్ పత్రాలు సరిగ్గా తిరస్కరించబడినందున) జరిగాయి. 

1954 నాటికి చౌదరి భగీరథ్ సింగ్ అజ్మీర్ శాసనసభ స్పీకర్. 1956 నాటికి రమేష్ చంద్ర భార్గవ అజ్మీర్ శాసనసభ స్పీకర్‌గా, సయ్యద్ అబ్బాస్ అలీ ఉపసభాపతిగా ఉన్నారు.  అజ్మీర్ శాసనసభ కమిటీలలో అంచనాల కమిటీ, పబ్లిక్ అకౌంట్స్ కమిటీ, ప్రివిలేజ్ కమిటీ, హామీ కమిటీ,పిటిషన్ కమిటీ ఉన్నాయి. 

అజ్మీర్ శాసనసభ 1956 ఏప్రిల్ 4-6 తేదీలలో రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టంపై చర్చించడానికి, రాజస్థాన్‌లో రాష్ట్ర విలీనానికి ఆమోదం తెలిపింది.  1956లో అజ్మీర్ రాష్ట్రం రాజస్థాన్‌లో విలీనమైనందున, శాసనసభ పదవీకాలం ముగిసే వరకు పూర్వపు అజ్మీర్ శాసనసభ సభ్యులు రాజస్థాన్ శాసనసభలో సభ్యులుగా చేర్చబడ్డారు. 

## మూలాలు


వర్గం:అజ్మీర్‌
వినయ ఫెన్

**వినయ మరియం జాన్ ఫెన్** (జననం 1993 ఏప్రిల్ 29), **ఆర్. జె. వినయ** గా సుపరిచితురాలు, ఒక భారతీయ రేడియో జాకీ. మలయాళ ఛానల్ రేడియో మాంగోతో తన వృత్తిని ప్రారంభించిన ఆమె ఇప్పుడు నెట్వర్క్ అలప్పుజ శాఖలో పనిచేస్తున్నది. ఆమె ఛానెల్ పగటిపూట కార్యక్రమాలను నిర్వహిస్తుంది. రేడియో మాంగోలో ఆమె అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన కార్యక్రమం "టైమ్ పాస్". ఆమె వాయిస్ కెరీర్ తో పాటు, ఫెన్ వాట్సాప్ ఇన్ రియల్ లైఫ్ తో సహా లఘు చిత్రాలలో కూడా నటించింది.

## ప్రారంభ జీవితం
వినయ మరియం జాన్ ఫెన్ 1993 ఏప్రిల్ 29న కేరళ కొట్టాయం జాన్, సాలీ ఫెన్ దంపతులకు జన్మించింది. ఆమె తల్లి 1938లో మిస్ కొట్టాయం కిరీటం కైవసం చేసుకుంది.

## మూలాలు

వర్గం:భారతీయ రేడియో ప్రముఖులు
వర్గం:1994 జననాలు
వర్గం:భారతీయ గాత్ర నటీమణులు
వర్గం:21వ శతాబ్దపు భారతీయ నటీమణులు
వర్గం:మలయాళ సినిమా నటీమణులు
ఫర్హీన్

**

**ఫర్హీన్, దక్షిణ భారత చిత్ర పరిశ్రమలో బిందియా అని కూడా పిలువబడే** ఫర్హీన్ ఖాన్** గా జన్మించింది. ప్రధానంగా బాలీవుడ్, కన్నడ సినిమా, తమిళ చిత్రాలలో పనిచేసిన భారతీయ నటి. ఆమె 1992లో రోనిత్ రాయ్ సరసన *జాన్ తేరే నామ్* చిత్రంతో అరంగేట్రం చేసింది. ఆమె మాధురి దీక్షిత్ మాదిరిగానే కనిపించే వ్యక్తిగా ప్రసిద్ధి చెందింది.*'

== కెరీర్ ==
ఫర్హీన్ *ఆగ్ కా తూఫాన్*, *ఫౌజ్*, హళ్ళి మేష్ట్రు, *నజర్ కే సమ్నే* వంటి చిత్రాలలో నటించింది, కానీ ఆమె నటించి ప్రజాదరణ పొందిన ఏకైక చిత్రం *జాన్ తేరే నామ్*.

2014లో, ఫర్హీన్ తన తొలి చిత్రం *జాన్ తేరే నామ్'' దర్శకుడు దీపక్ బలరాజ్ విజ్ దర్శకత్వం వహించిన ప్రాజెక్ట్ లో సినిమాల్లోకి తిరిగి వస్తున్నట్లు ప్రకటించింది.
## ఫిల్మోగ్రఫీ
(పాక్షికం)

## వ్యక్తిగత జీవితం
ఒక ముస్లిం కుటుంబంలో జన్మించిన ఫర్హీన్, భారత మాజీ క్రికెటర్ మనోజ్ ప్రభాకర్ ను వివాహం చేసుకుంది. వారికి ఇద్దరు పిల్లలు రాహిల్, మానవన్ష్. ఆమె మామతో కలిసి ఢిల్లీలో నివసిస్తున్నారు. ప్రభాకర్, మొదటి భార్య సంధ్య ల సంతానం కుమారుడు రోహను, రోహను భార్య కూడా కుటుంబంతో కలిసి నివసిస్తున్నారు.

## మూలాలు

వర్గం:కన్నడ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:హిందీ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:తమిళ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:భారతీయ సినిమా నటీమణులు
కర్నాలా పక్షి సంరక్షణ కేంద్రం

**కర్నాలా పక్షుల అభయారణ్యం** భారతదేశంలోని ముంబై వెలుపల మాథెరాన్, కర్జత్ సమీపంలో రాయ్గడ్ జిల్లా పన్వేల్ తాలూకాలో ఉంది. ఇది మహారాష్ట్రలో మొదటి పక్షుల అభయారణ్యం. ఈ అభయారణ్యం విస్తీర్ణంలో చాలా చిన్నది, కాని సంజయ్ గాంధీ జాతీయ ఉద్యానవనం, తుంగరేశ్వర్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యంతో పాటు, ముంబై నగరానికి చేరుకోగల కొన్ని అభయారణ్యాలలో ఇది ఒకటి.

## కేంద్రం వివరాలు

ఈ పక్షుల అభయారణ్యం ముంబై ప్రాంతంలోని పక్షుల పరిశీలకులు మరియు పర్వతారోహకులకు ఒక ఆకర్షణీయమైన గమ్యస్థానం. ఈ అభయారణ్యం 222 జాతులకు పైగా పక్షులకు నిలయంగా ఉంది, వీటిలో 161 నివాస జాతులు, 46 శీతాకాల వలస జాతులు, మూడు సంతానోత్పత్తి వలస జాతులు మరియు ఏడు జాతులు మార్గంలోని వలస జాతులు. పశ్చిమ కనుమలకు స్థానికంగా ఉండే ఎనిమిది జాతులు కర్నాల్లో కనుగొనబడ్డాయి. బూడిద-ముఖ ఆకుపచ్చ-పావురం (ట్రెరాన్ అఫినిస్) నీలగిరి ఉడ్పిజియన్ (కొలంబా ఎల్ఫిన్స్టోని) మలబార్ (నీలం రెక్కలు గల పారాకీట్ (పిట్టాకుల కొలంబోయిడ్స్) మలబర్ గ్రే హార్న్బిల్ (ఒసిసెరోస్ గ్రిసియస్) వైట్-చెంప బార్బెట్ (మెగలైమా విరిడిస్) మలబారు లార్క్ (గాలెరిడా మలబారిడా) స్మాల్ సన్బర్డ్ (లెప్టోకోమా మినిమా) మరియు విగోర్స్ సన్బర్డ్. ఐదు అరుదైన పక్షులు, అషీ మినివెట్, మూడు కాళ్ల కింగ్ ఫిషర్, మలబార్ ట్రోగాన్, స్లాటీ-లెగ్ క్ర్యాక్ (రాలినా యూరిజోయిడ్స్) మరియు రూఫస్-బొడ్డు ఈగిల్ (లోఫోటిరోకిస్ కీనెరి) ఇక్కడ కనిపిస్తాయి. ఈ అభయారణ్యం 114 జాతుల సీతాకోకచిలుకలకు కూడా నిలయం.

## స్థానం
ఈ అభయారణ్యం చారిత్రాత్మక కర్నాలా కోట కేంద్రీకృతమై ఉంది మరియు గోవా వెళ్ళే ముంబై-పూణే జాతీయ రహదారికి కొంచెం దూరంలో ఉంది. ఇది పన్వేల్ నుండి 12 కి. మీ. ల దూరంలో ఉంది.  సమీపంలో రైల్వే స్టేషన్ - పన్వేల్ రైల్వే స్టేషను. పన్వేల్ బస్ స్టాండ్ నుండి ఉదయం 5 గంటల నుండి రాత్రి 8 గంటల వరకు 30 నిమిషాల వ్యవధిలో రెగ్యులర్ బస్సులు అందుబాటులో ఉంటాయి. ఈ అభయారణ్యం సందర్శకుల కోసం ఉదయం 7 గంటల నుండి మధ్యాహ్నం 3 గంటల వరకు తెరిచి ఉంటుంది. అభయారణ్యం సమీపంలో అనేక హోటళ్ళు మరియు రిసార్ట్లు ఉన్నాయి. అభయారణ్యం లోపల రెండు ప్రభుత్వ విశ్రాంతి గృహాలు ఉన్నాయి.

## గ్యాలరీ

File:Karnala bird santuary 1.jpg|సంరక్షణకేంద్రం
File:Karnala bird santuary 2.jpg|పక్షుల సంరక్షణకోసం నిర్మించిన టవర్
File:KarnalaWS.jpg|కర్నాల్ కోట పైనుండి సంరక్షణాకేంద్రం దృశ్యం


## మూలాలు

## బయటి లింకులు

* www.thanewildlife.org - మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వ అధికారిక వెబ్ సైటు.

వర్గం:పక్షి సంరక్షణా కేంద్రములు
వర్గం:మహారాష్ట్ర పర్యాటక ప్రదేశాలు
బాంబే శాసనసభ

**బాంబే లెజిస్లేటివ్ అసెంబ్లీ,** ఇది 1937లో భారతదేశంలోని ఒక ప్రావిన్స్ అయిన బొంబాయి ప్రెసిడెన్సీకి శాసనసభగా ఉనికిలోకి వచ్చింది.ఇది 1960లో మహారాష్ట్ర, గుజరాత్ ప్రత్యేక రాష్ట్రాలు ఏర్పడే వరకు పనిచేసింది.

## చరిత్ర
ఈ అసెంబ్లీ మొదటి సెషన్ 1937 జూలై 19 న పూణేలోని కౌన్సిల్ హాల్‌లో జరిగింది.ఎగువసభ మొదటి సెషన్, లెజిస్లేటివ్ కౌన్సిల్ ఒకరోజు తర్వాత 1937 జులై  20న జరిగింది. బొంబాయి ప్రెసిడెన్సీ ఒక ప్రావిన్స్, ఇందులో 1937లో బాంబే స్టేట్,రేవా కాంత ఏజెన్సీ,మహి కాంత ఏజెన్సీ, వెస్ట్రన్ ఇండియా స్టేట్స్ ఏజెన్సీ,సింధ్ ప్రావిన్స్, ఏడెన్ అనేవి ఉన్నాయి.1937లో బాంబే ప్రెసిడెన్సీ అధికార పరిధికి దూరంగా ఉంచడానికి ఏడెన్‌ను ప్రత్యేక కాలనీగా మార్చారు.

1937లో బొంబాయి రాష్ట్రంలో శాసనసభకు ఎన్నికలు జరిగాయి.ఇంకా, సింధ్‌ను 1936లో బొంబాయి ప్రెసిడెన్సీ నుండి వేరు చేసి ప్రత్యేక ప్రావిన్స్‌గా మార్చారు. బ్రిటిష్ ఇండియాలోని సింధ్ ప్రావిన్స్‌కు సింధ్ శాసనసభ ప్రత్యేక శాసనసభ చేయబడింది. భారత ప్రభుత్వ చట్టం 1935 ఆమోదించబడిన తర్వాత, ఇది సమాఖ్య తరహా ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పరించింది ప్రాంతీయ ప్రభుత్వాలను ఏర్పాటు చేయడానికి 1937లో ఎన్నికలు జరిగాయి.అప్పటి అసెంబ్లీలో మొత్తం సభ్యుల సంఖ్య 175.

బాలాసాహెబ్ గంగాధర్ ఖేర్ బాంబే ప్రెసిడెన్సీకి ప్రీమియర్ అయ్యారు.అయితే తర్వాత 1939లో స్వాతంత్య్ర ఉద్యమంలో భాగంగా, బ్రిటీష్ ఇండియన్ ప్రావిన్సుల లోని అన్ని కాంగ్రెస్ మంత్రిత్వ శాఖలు రాజీనామా చేసాయి. బొంబాయిని గవర్నరు పాలనలో ఉంచారు.1946లో మరోసారి ఎన్నికలు జరిగాయి. ఆ థపా కూడా కాంగ్రెస్ గెలిచి బాలాసాహెబ్ ఖేర్ నేతృత్వంలో ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేసింది.భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన తర్వాత కూడా 1952 వరకు ముఖ్యమంత్రిగా కొనసాగారు. 1937 నుండి 1942 వరకు,బిఆర్ అంబేద్కర్ బొంబాయి శాసనసభలో ప్రతిపక్ష నాయకుడిగా పనిచేశారు.   

## 1937లో వివిధ రాజకీయ పార్టీలకు చెందిన స్థానాలు
మొత్తం సీట్ల సంఖ్య: 175

## స్వాతంత్ర్యం తరువాత
1947లో భారత స్వాతంత్ర్యం తరువాత, 1946లో ఎన్నిక బొంబాయి శాసనసభ 1951 ఎన్నికల వరకు భారతదేశం లోని బొంబాయి రాష్ట్రం భాగంగా పనిచేసింది. తరువాత 1957లో బొంబాయి శాసనసభకు ఎన్నికలు జరిగాయి. 1960లో మహారాష్ట్ర, గుజరాత్ రాష్ట్రాలు ఉనికిలోకి వచ్చినప్పుడు, మహారాష్ట్ర శాసనసభ, గుజరాత్ శాసనసభ ఏర్పడినప్పుడు, బొంబాయి శాసనసభ రద్దు చేయబడినప్పుడు బొంబాయి శాసనసభ ఉనికిలో లేదు.
## ఇది కూడ చూడు

* బాంబే లెజిస్లేటివ్ కౌన్సిల్
* మహారాష్ట్ర శాసనసభ
* గుజరాత్ శాసనసభ

## మూలాలు

వర్గం:భారతదేశం లోని దిగువ సభలు
వర్గం:ముంబాయి
ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్స్, ముంబై

**ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్స్** (గతంలో రాయల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్స్ (ఆర్ఐఎస్) అని పిలువబడింది) భారతదేశంలోని ముంబైలో ఉన్న పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ విద్య, పరిశోధన సంస్థ. దీనిని మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం నిర్వహిస్తుంది, ప్రస్తుతం డాక్టర్ హోమీ భాభా స్టేట్ యూనివర్శిటీతో 2019 బ్యాచ్ నుండి క్లస్టర్ చేయబడింది. అయితే, గతంలో నమోదైన బ్యాచ్ విద్యార్థులు తమ డిగ్రీని ముంబై విశ్వవిద్యాలయానికి అనుబంధంగా పొందుతారు. దీనికి 2014 మార్చిలో నేషనల్ అసెస్మెంట్ అండ్ అక్రిడిటేషన్ కౌన్సిల్ (న్యాక్) 'ఏ' గ్రేడ్ ఇచ్చింది.

1920 లో స్థాపించబడిన దీని పరిశోధన ఫిజిక్స్, కెమిస్ట్రీ, బయాలజీ, మైక్రోబయాలజీ, మ్యాథమెటిక్స్, బయోకెమిస్ట్రీ, బయో టెక్నాలజీ, ఎన్విరాన్మెంటల్ స్టడీస్తో సహా సైన్స్ అన్ని శాఖల చుట్టూ కేంద్రీకృతమై ఉంది. మహారాష్ట్ర రాష్ట్రం, ముంబై విశ్వవిద్యాలయంలో, మాస్టర్స్ ఇన్ బయోకెమిస్ట్రీ వంటి కొన్ని ప్రోగ్రాములు ఇటీవలి వరకు ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్స్లో మాత్రమే అందుబాటులో ఉండేవి. ఇది M.Sc, పిహెచ్డి ప్రోగ్రామ్లను అందిస్తుంది, ప్రస్తుతం అండర్ గ్రాడ్యుయేట్ ప్రోగ్రామ్లను అందించదు. ఇన్స్టిట్యూట్కు ఇచ్చిన స్వయంప్రతిపత్తి కారణంగా 2018 వరకు ముంబై విశ్వవిద్యాలయం M.Sc, పిహెచ్డి ప్రోగ్రామ్లను అందిస్తున్నప్పటికీ, ఈ ప్రోగ్రామ్లకు ప్రవేశాలను సంస్థ విడిగా నిర్వహిస్తుంది, అయితే పరీక్షలను డాక్టర్ హోమీ భాభా స్టేట్ యూనివర్శిటీ (క్లస్టర్) నిర్వహిస్తుంది.

'ది ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్స్, ముంబై'ను జార్జ్ క్లార్క్, కాంబ్ మొదటి బారన్ సిడెన్హామ్ స్థాపించాడు. ప్రైవేటు విరాళాల నిధులతో సంస్థ భవనాలను నిర్మించారు. సర్ కొవాస్జీ జహంగీర్ సంస్థ తూర్పు విభాగానికి విరాళం ఇచ్చారు. ప్రధాన భవనం పడమర పార్శ్వం నిర్మాణానికి జాకబ్ ససూన్, తూర్పు వైపున సర్ కర్రింబోయ్ ఇబ్రహీం, బి.టి.వాసంజీ ముల్జీ గ్రంథాలయానికి నిధులు విరాళంగా ఇచ్చారు.

జార్జ్ విట్టెట్ డిజైన్ చేసిన ఈ సంస్థకు 1911లో శంకుస్థాపన జరిగింది. 1920 లో పూర్తయిన ఈ భవనం ముంబై విశ్వవిద్యాలయం రాజాబాయి టవర్, ఎల్ఫిన్ స్టోన్ కళాశాల గోతిక్ నిర్మాణాల పక్కన ఉంది.

థానే జిల్లాకు చెందిన పసుపు రంగు ఖరోడీ బసాల్ట్ రాతితో నిర్మించిన ఈ రెండు రెక్కల సొగసైన, వక్రమైన ముఖచిత్రాలు, కోవాస్జీ జహంగీర్ హాల్ చదునైన మధ్య గోపురంతో కలిసి, దాని చుట్టూ ఉన్న 19 వ శతాబ్దపు భవనాలకు అనుగుణంగా ఉన్నాయి. అనేక వంపు ముఖద్వారాల ద్వారా వీధి నుండి రక్షించబడిన బొటానికల్ గార్డెన్, హెర్బేరియం, పార్కు ఉన్నాయి. ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్స్కు 2009 లో యుజిసిచే "కాలేజ్ విత్ పొటెన్షియల్ ఫర్ ఎక్సలెన్స్" హోదా లభించింది, మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధికి ఉదార గ్రాంట్లు ఇచ్చింది.

## ప్రముఖ పూర్వ విద్యార్థులు
ఈ సంస్థ అనేక రకాల ప్రముఖ పూర్వ విద్యార్థులను కలిగి ఉంది. వీరు ఆయా రంగాల అభివృద్ధిలో కీలక పాత్ర పోషించారు.

* హోమీ జె. భాభా-భారత అణు కార్యక్రమం పితామహుడు TIFR వ్యవస్థాపక డైరెక్టర్ & AECI 1వ చైర్మన్ఎఇసిఐ
* వి. వి. నార్లికర్-భారతీయ భౌతిక శాస్త్రవేత్త
* బి. ఎమ్. ఉదగావ్కర్-భారతీయ భౌతిక శాస్త్రవేత్త
* M. G. K. మీనన్-భారతీయ భౌతిక శాస్త్రవేత్త, ఇస్రో 2వ చైర్మన్
* శ్రీరామ్ అభ్యంకర్-భారతీయ సంతతికి చెందిన అమెరికన్ గణిత శాస్త్రవేత్త
* మాధవ్ గాడ్గిల్-భారతీయ పర్యావరణ శాస్త్రవేత్త
* మాధవ్ చవాన్-భారతీయ సామాజిక కార్యకర్త & విద్యావేత్త (ప్రథం) 
* కె. హెచ్. ఘర్డా-ఇండియన్ కెమికల్ ఇంజనీర్
* కె. జె. సోమయ్య-భారతీయ పారిశ్రామికవేత్త & విద్యావేత్త (సోమయ్య ట్రస్ట్) 
* కిరణ్ కార్నిక్-నాస్కామ్ మాజీ సీఈఓ
* వర్షా గైక్వాడ్-భారతీయ రాజకీయవేత్త
* కమలా సోహోనీ-భారతీయ జీవరసాయన శాస్త్రవేత్త

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు

*