open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
కిరణ్

* కిరణ్ బేడీ భారతదేశపు మొట్టమొదటి ఐ.పి. ఎస్. అధికారిణి, మెగ్సేసే అవార్డు గ్రహీత. 
* కిరణ్ మోరే, భారత క్రికెట్ క్రీడాకారుడు మరియ్ అర్జున్ అవార్డు గ్రహీత.
* ఉషా కిరణ్ మూవీస్. సినీ నిర్మాణ సంస్థ. దీనికి అధిపతి ఈనాడు రామోజీరావు.

## ఇవి కూడా చూడండి
* కిరణ్ (పేరు)
మజుందార్

* చారు మజుందార్, నక్సలైటు నాయకుడు, నక్సల్బరీ ఉద్యమ రూపశిల్పి.
* ప్రతాప్ చంద్ర ముజుందార్, హిందూ సంస్కరణా ఉద్యమమైన బ్రహ్మ సమాజ సభ్యుడు.
* రమేష్ చంద్ర మజుందార్, ప్రముఖ చరిత్ర కారుడు, విద్యావేత్త, ఢాకా విశ్వవిద్యాలయ ఉపకులపతి. 
* అభిజిత్ మజుందార్, ఒరియా చలనచిత్ర సంగీత దర్శకుడు.
తోట వైకుంఠం

**'తోట వైకుంఠం**' ('ఆంగ్లం: *Thota Vaikuntam*' ) ప్రముఖ భారతీయ చిత్రకారుడు. ఇతని చిత్రాలు గ్రామీణ జీవనశైలిని ప్రతిబింబించే విధంగా వుంటాయి. వైకుంఠం తెలంగాణ కరీంనగర్ జిల్లాలోని బూరుగుపల్లి గ్రామంలో 1942 లో జన్మించాడు.

## జననం విద్యాభ్యాసం
తోట వైకుంఠం 1942లో కరీంనగర్ జిల్లా బూరుగుపల్లిలో గ్రామంలో జన్మించాడు. 
అచటనే వైకుంఠం పాఠశాల స్థాయిలోనే చిత్రలేఖనం ప్రారంభించాడు. అనంతరం 1960లో హైదరాబాద్ లోని కాలేజ్ ఆఫ్ ఫైన్ ఆర్ట్స్, ఆర్కిటెక్చర్లో చేరాడు. 1970 లో పెయింటింగ్లో డిప్లొమా పొంది, మరుసటి సంవత్సరం ఫ్యాకల్టీ ఆఫ్ ఫైన్ ఆర్ట్స్ లో చేరడానికి ఆంధ్రప్రదేశ్ లలితకళా అకాడమీ నుంచి ఫెలోషిప్ పొందారు. బరోడాలోని మహారాజా సాయాజీరావు వర్సిటీలో ప్రఖ్యాత కళాకారుడు కె.జి. సుబ్రహ్మణ్యన్ వద్ద నైపుణ్యాలు మెరుగుపరుచుకున్నాడు. అనంతరం హైదరాబాద్ బాల్ భవన్ లో 15 ఏళ్ల పాటు కళాఉపాధ్యాయుడిగా విధులు నిర్వహించాడు. అలాగే పల్లెటూరి పిల్లగాడ, మాభూమి, మట్టిమనుషులు, దాసి చలనచిత్రాలకు కళాదర్శకుడిగా పనిచేశాడు. దాసి చిత్రానికి 1989 లో జాతీయ అవార్డు అందుకున్నారు. దేశంలోని అనేక రాష్ట్రాలతోపాటు లండన్, న్యూయార్క్, దుబాయ్, కాలిఫోర్నియా, సింగపూర్, హాంకాంగ్ లోని ప్రతిష్ఠాత్మక గ్యాలరీల్లో తన చిత్రాలు ప్రదర్శించడానికి వైకుంఠం ఆహ్వానాలు అందుకున్నాడు.

## చిత్రకళా ప్రస్థానం
కాలేజ్ ఆఫ్ ఫైన్ ఆర్ట్స్ అండ్ ఆర్కిటెక్చర్, హైదరాబాద్ లో పెయింటింగ్ లో డిగ్రీ పొంది, పిమ్మట 1971-72లో ఆంధ్రప్రదేశ్, లలిత కళా అకాడమీ ఫెలోషిప్‌పై బరోడాలోని మహారాజా సాయాజీరావు యూనివర్శిటీలో K.G. సుబ్రమణ్యన్ వద్ద ప్రింట్‌మేకింగ్ లో శిక్షణ పొందాడు.

అతని పెయింటింగ్‌లలో స్త్రీల పట్ల ఉన్న ప్రేమను, అతని గ్రామంలో ప్రదర్శించే నాటక బృందాల పురుష కళాకారులు స్త్రీ పాత్రల వేషధారణలో వుండే ప్రభావం అతని చిన్ననాటి జ్ఞాపకాలను ప్రతిబింబిస్తుంది. తాను పెరిగిన తెలంగాణ ప్రాంతంలోని దృఢమైన పురుషులు మరియు మహిళలను శక్తివంతమైన వారిగా చూపుతూ, ప్రకాశవంతమైన రంగులలో చిత్రిస్తారు.

## యుధ్ వీర్ పురస్కారం
ప్రముఖ చిత్రకారుడు తోట వైకుంఠం 32వ యుధ్ వీర్ ఫౌండేషన్ స్మారక అవార్డుకు ఎంపికయ్యాడు. చిత్రకళా రంగంలో ఆయన చేసిన కృషికి ఈ పురస్కారాన్ని ప్రదానం చేస్తున్నట్లు ఫౌండేషన్ చైర్పర్సన్, విశ్రాంతి ఐపీఎస్ అరుణా బహుగుణ, ఫౌండేషన్ కార్యదర్శి విప్మా వీర్ అన్నాడు.
2025 ఏప్రిల్ 30న హైదరాబాద్ రెడ్ హిల్స్ లోని  ఎఫ్.టీ.సీ.సీ.ఐలో జరిగిన కార్యక్రమంలో ఎమ్మెల్సీ ఆమెర్ అలీ ఖాన్  
చేతులమీదుగా అవార్డుతోపాటు ప్రశంసాపత్రం రూ. లక్ష నగదు బహుమతి అందజేజేస్తారు..

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
*"Thota Vaikuntam Profile,Interview and Artworks"
* Profile

## మూలాలు

వర్గం:చిత్రకారులు
వర్గం:1942 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:కరీంనగర్ జిల్లా వ్యక్తులు
వర్గం:తెలంగాణ చిత్రకారులు
చిలుక (అయోమయ నివృత్తి)

* చిలుక (Parrot) ఒక రంగుల పక్షి.
* సీతాకోకచిలుక, ఒక అందమైన రంగురంగుల రెక్కలున్న కీటకాలు. 
* చిలుక జోస్యం
పటేల్

**పటేల్** అనగా కొన్ని ప్రాంతాలలో గ్రామ రెవెన్యూ అధికారి
ఉత్తర భారతదేశంలో కుర్మీ, గుజరాత్ లో పాటీదార్, మహారాష్ట్రలో కుంబీ, తెలంగాణలో మున్నూరు కాపు కులాల వారు పటేల్ అనే పేరును పెట్టుకుంటున్నారు. పాటీదార్లు పటేల్ కులంగా పిలవబడుతున్నారు.

* పన్నాలాల్ పటేల్
* సర్దార్ వల్లభభాయి పటేల్
పట్వారీ

thumb|నియాజ్ అలీ పట్వారీ. సర్గోధ. పంజాబ్ 1946. (ఫోటోగ్రాఫర్ ఎవరో తెలియదు)
**పట్వారీ** అనేది నిజాం పరిపాలన కాలంలో హైదరాబాద్ రాజ్య గ్రామ రెవెన్యూ వ్యవస్థలో గ్రామాధికారి లేదా కరణం ఉద్యోగం. హైదరాబాద్ రాష్ట్రంలోని ఈ వ్యవస్థ, భారత స్వాతంత్ర్యానంతరం భారత రెవెన్యూ వ్యవస్థలో భాగమైంది. 1984 వరకూ కొనసాగిన ఆ వ్యవస్థను ఆంధ్రప్రదేశ్ రెవెన్యూ సంస్కరణల్లో భాగంగా నాటి తెలుగు దేశం ప్రభుత్వం రద్దుచేసింది.

## చరిత్ర
1830ల కాలంలో హైదరాబాద్ రాజ్యంలో పట్వారీల అధికారాన్ని గురించి యాత్రాచరిత్రకారుడు ఏనుగుల వీరాస్వామయ్య వ్రాసుకున్నారు. హైదరాబాద్ దాటి వచ్చాకా ప్రతి గ్రామంలోనూ ఉన్న పట్వారీలు మంచి అధికారం కలిగివున్నారని, తాను వారి ద్వారా ప్రయాణించబోయే మజిలీ గ్రామానికి కబురు పంపి అన్ని ఏర్పాట్లూ సౌకర్యవంతం చేయించుకోగలిగానని వ్రాశారు.

## అధికారాలు
గ్రామాధికారులుగా వీరికి ఉన్న అధికారాల్లో పరిమితులు ఉన్నా నాటి తెలంగాణలో విద్యావంతుల శాతం తక్కువగా ఉండడం, గ్రామంలోని రెవెన్యూ వ్యవహారాలన్నీ పట్వారీలకు కంఠోపాఠం కావడం కారణంగా వీరు చెలాయించినది అపరిమితాధికారమేనని చెప్పవచ్చు. ఆ కారణంగా రైతులంతా పట్వారీల కనుసన్నల్లో మెలిగేవారు.
## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:రద్దయిన ప్రభుత్వ హోదాలు
వర్గం:తెలంగాణ చరిత్ర
వర్గం:తెలంగాణ రెవెన్యూ చరిత్ర
పరీక్ష

thumb|మూత్ర పరీక్ష చేయుట
**పరీక్ష** (Examination) అనగా ఒక వ్యక్తిని లేదా ఏదైనా పదార్ధాన్ని నిశితంగా పరిశీలించడం.

విద్యా విధానంలో పరీక్షలను విద్యార్థుల జ్ఞానాన్ని పరిశీలించడానికి ఉపయోగిస్తారు. ఇలాంటి పరీక్షలలో కొన్ని వ్రాతపూర్వకంగా ఉంటే వాటిని వ్రాత పరీక్షలు అంటారు. మరికొన్ని ప్రాక్టికల్ గా ప్రయోగాల్ని నిర్వహించాల్సి వస్తే వాటిని ప్రాక్టికల్ పరీక్షలు అంటారు. ఇలాంటి విధానంలో విద్యార్థులు పరీక్షల అనంతరం డిగ్రీ లేదా డిప్లొమా లేదా ధృవీకరణ పత్రం అందజేస్తారు. పరిమితంగా విద్యావకాశాలున్నప్పుడు విద్యార్థుల్ని వృత్తి విద్యా కోర్సుల కోసం ప్రవేశ పరీక్ష నిర్వహించి ఉన్నత శ్రేణి విద్యార్థుల్ని మాత్రమే తీసుకుంటారు.

వైద్య శాస్త్రంలో రోగిని పలు రకాలుగా పరీక్షించి వ్యాధిని నిర్ణయిస్తారు. పల్స్, రక్తపోటు మొదలైనవి, మూత్ర పరీక్షలు, ఎండోస్కోపీ మొదలైన చాలా రకాల వైద్య పరీక్షలు నేడు ఉపయోగంలో ఉన్నాయి.

న్యాయ శాస్త్రంలో నిందితున్ని న్యాయవాదులు చాలా రకాలుగా పరీక్షించి, అతడు నేరం చేసింది లేనిదీ తెలుసుకుంటారు.

## రకాలు
* వైద్య పరీక్ష (Medical Examination)
** ఇన్స్పెక్షన్ (Inspection)
** పాల్పేషన్ (Palpation)
** పెర్కషన్ (Percussion)
** ఆస్కల్టేషన్ (Auscultation)
** రక్త పరీక్షలు (Blood test)
** మూత్ర పరీక్షలు (Urine examination)
** రేడియాలజీ పరీక్షలు (Radiological tests)
** ఎండోస్కోపీ (Endoscopy)
** స్కానింగ్ పరీక్షలు (Scanning)
* ప్రవేశ పరీక్ష (Entrance Examination)
** ఇంజినీరింగ్, అగ్రికల్చర్, మెడికల్ ప్రవేశ పరీక్ష (EAMCET) 
** న్యాయ ప్రవేశ పరీక్ష (LAWCET)
** విద్యా ప్రవేశ పరీక్ష (EdCET)
*శీల పరీక్ష (Virginity test) : ఒక స్త్రీ కన్నెరికాన్ని పోగొట్టుకున్నదీ లేనిదీ తెలియజేసే వైద్య పరీక్ష. ఇందులో వైద్యులు స్త్రీ యొక్క యోనికి ఉన్న కన్నెపొరను పరీక్షించి ఆమె శీలవతా కాదా అని నిర్ధారిస్తారు.
*శవ పరీక్ష (Autopsy) : మనిషి చనిపోయిన కారణాన్ని, చనిపోయిన విధానాన్ని విశ్లేషించడానికి ప్రత్యేకమైన నిపుణత కలిగిన వైద్యుల చేత శవానికి చేయబడే పరీక్ష.

వర్గం:వైద్య శాస్త్రము
వర్గం:వైద్యము
స్వాతి (నటి)

**స్వాతి** తమిళ, కన్నడ, తెలుగు, హిందీ చిత్రాలలో కనిపించిన భారతీయ మాజీ నటి.

## కెరీర్
1995లో విజయ్ సరసన *దేవా* చిత్రంతో ఆమె సినీరంగ ప్రవేశం చేసింది. స్వాతి అజిత్ కుమార్ తో కలిసి వాన్మతి (1996) చిత్రంలో నటించింది.

వాన్మతి విజయం తరువాత, స్వాతి తన విద్యను పూర్తి చేయడానికి హైదరాబాదు తిరిగి వచ్చి, సినిమా ఆఫర్లను తిరస్కరించింది. ఆమె *వసంత వాసల్* (1996), సెల్వ (1996) చిత్రాలలో విజయ్ సరసన నటించింది. ఆమె *మాప్పిళ్ళై గౌండర్* (1997)లో ప్రభుతో కలిసి సహాయక పాత్ర పోషించింది.

తమిళంలో కొన్ని చిత్రాల తర్వాత, ఆమె హిందీలో మిథున్ చక్రవర్తి, సుమన్ రంగనాథన్ లతో హత్యార (1998) చిత్రంతో అరంగేట్రం చేసింది. అదే సంవత్సరంలో, ఆమె సుందర్ సి దర్శకత్వం వహించిన ఉన్నై తెడి (1999)లో అజిత్ తో కలిసి నటించింది. ఆమె *అన్నన్* (1999) చిత్రంలో రామరాజన్ సరసన చేసింది. 

2000లో స్వాతి హిందీ చిత్రం *కుర్బనియాన్* లో కనిపించింది. అదే సంవత్సరం, ఆమె *జస్టిస్ చౌదరి* చిత్రంలో మిథున్ చక్రవర్తి సరసన నటించింది. విష్ణువర్ధన్ తో కలిసి కన్నడ చిత్రం యజమానలో స్వాతి చిన్న పాత్రను పోషించింది. 2003లో కె. భాగ్యరాజ్ దర్శకత్వం వహించిన చోక్క తంగం చిత్రంలో ఆమె విజయకాంత్ తో స్క్రీన్ స్పేస్ పంచుకుంది. 2004లో ఆమె తెంద్రల్ లో సహాయక పాత్ర పోషించింది. ఈ చిత్రంలో ఆర్. పార్థిబన్ తో కలిసి స్వాతి స్క్రీన్ షేర్ చేసుకుంది. 2008లో ఆమె ఎజుతియారదిలో సహాయక పాత్ర పోషించింది.

ఆమె చివరిసారిగా 2009లో అమీర్ రూపొందించిన *యోగి* లో కనిపించింది.
## వ్యక్తిగత జీవితం
ఆమె 2009 డిసెంబరు 2న హైదరాబాదు లోని రెడ్ హిల్స్ లోని మారుతి గార్డెన్స్ లో కంపెనీ డైరెక్టర్ కిరణ్ ను వివాహం చేసుకుంది. ఈ దంపతులకు ఒక కుమారుడు ఉన్నాడు.

## ఫిల్మోగ్రఫీ

## మూలాలు

వర్గం:21వ శతాబ్దపు భారతీయ నటీమణులు
వర్గం:కన్నడ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు
వర్గం:తమిళ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:హిందీ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:భారతీయ సినిమా నటీమణులు
కలవరమాయే మదిలో

ఉత్తమ తృతీయ చిత్రంగా నంది అవార్డు 

## కథా విశేషాలు
తల్లితో కలిసి ఉండే శ్రేయ(కలర్స్ స్వాతి) అనే అమ్మాయి హోటల్లో పాటలు పాడుతుంటుంది. ఒక సారి ఆ హోటలుకు వచ్చిన ప్రఖ్యాత సంగీతం మాస్టారు ఆమెకు సంగీతం తెలియదని మందలిస్తాడు. సంగీతం నేర్చుకోడానికి అతని ఇంటికి వెళ్ళిన ఆమెను మళ్ళీ రవద్దని పంపేస్తాడు. అయినా పట్టు వదలని శ్రేయ అతని ఇంట్లో పనిమనిషిగా ఉంటూ ఆయన అభిమానం సంపాదించి సంగీతం నేర్చుకొంటుంది.

శ్రేయ ("కలర్స్ స్వాతి") ఓ గాయని. శాస్త్రీయ సంగీతం రాదు, ఓ హోటల్లో పాటలు పాడుతూ ఉంటుంది. మరో పక్క చార్టెడ్ అకౌంటేన్సి చదువుతూ ఉంటుంది. తండ్రి లేని శ్రేయకి  తల్లే (ఢిల్లీ రాజేశ్వరి) అన్నీ. ఆ తల్లికి సంగీతం అంటే కిట్టదు. ఎప్పటికైనా రెహ్మాన్ దగ్గర పాడాలన్నది శ్రేయ కల. (హమ్మయ్య.. హీరోయిన్ కీ ఓ లక్ష్యం ఉంది) లండన్ లో ఉండే శ్రీను (కమల్ కామరాజు, ఆవకాయ్-బిర్యాని ఫేం) ఓ ఆరు నెల్ల ప్రాజెక్టు కోసం హైదరాబాదు వచ్చి హోటల్లో శ్రేయని  చూస్తాడు. తొలిచూపులోనే శ్రీనుతో ప్రేమలో పడిపోతుంది శ్రేయ. పాపం, అతనికి ఇవేవీ తెలియవు, ఫారిన్ రిటర్న్డ్ కదా..
ఇలా చకచకా కథ సాగిపోతుండగా రావు గారు (విక్రం గోఖలే) అనే సంగీత విద్వాంసుడు ఓ రోజు హోటల్లో శ్రేయ సంగీతాన్ని అవమానిస్తాడు, దారుణంగా. శ్రీనూ కూడా శ్రేయ నేర్చుకోవాల్సింది చాలా ఉందనీ, రావుగారైతేనే సరైన గురువు అనీ చెబుతాడు. అసిస్టెంట్ శాస్త్రి (తనికెళ్ళ భరణి) మినహా తనకంటూ ఎవరూ లేని రావుగారు ముక్కోపి. కృత్యదవస్థ మీద ఆయన్నితనకి పాఠాలు చెప్పడానికి ఒప్పిస్తుంది శ్రేయ. శ్రేయ తల్లికి సంగీతం అంటే ఎందుకంత అలెర్జీ? రావుగారి గతం ఏమిటి? శ్రేయ తన లక్ష్యం సాధించిందా? శ్రీనూకి  తన ప్రేమని ప్రకటించిందా? ఇవన్నీ సినిమా రెండో సగం.

'హోప్' సినిమాతో దర్శకుడిగా పరిచయమైన సతీష్ కాసెట్టికి  దర్శకుడిగా ఇది రెండో సినిమా.

## పాటల జాబితా
పాటల రచయిత వనమాలి 

కలవరమాయే మదిలో , రచన: వనమాలి , గానం.కె.ఎస్.చిత్ర  

తొలి తొలి ఆశలెన్నో , గానం.కె ఎస్ చిత్ర  

నీలో అణువంత , గానం.కె ఎస్ చిత్ర , రోషన్ సెబాస్టియన్   

కరివరదుని , గానం.కె ఎస్ చిత్ర , శరత్   

గురు బ్రహ్మ , గానం.కె ఎస్ చిత్ర   

ఓ నువ్వే ఓ నేనని , గానం.హరిచరన్ , కల్పన    

సరిగర సరిగరి , గనం. శరత్     

పల్లవించని , గానం.కె ఎస్ చిత్ర.    

## బయటి లింకులు
* కలవరమాయే మదిలో అధికారిక వెబ్ సైటు.
* "నెమలి కన్ను" బ్లాగులో మురళి సమీక్ష (తన రచనను తెలుగు వికీలోనికి కాపీ చేసుకోవడానికి అనుమతినిచ్చిన రచయితకు కృతజ్ఞతలు)

వర్గం:నంది ఉత్తమ చిత్రాలు
గంగూబాయి హనగల్

**గంగూబాయి హనగల్** (5 మార్చి 1913 - 21 జూలై 2009) కిరాణా ఘరానాకు చెందిన హిందుస్థానీ సంగీత విద్వాంసురాలు.ఈమెను అందరూ "లేడీ ఆఫ్ ఖయాల్" అని పిలుస్తారు. ఖయాల్ సంగీతం చాలావరకు పురుషులకే పరిమితమైనదని భావిస్తారు. అలాంటి పురుషాధిక్య ప్రపంచంలోకి అడుగు పెట్టిన గంగూబాయి తనకంటూ ఒక స్థానాన్ని సంపాదించుకోవడం, "లేడీ ఆఫ్ ఖయాల్" అనిపించుకోవడం అంటే చాలా గొప్పవిషయమే. పడవ నడిపే వారి కులములో జన్మించిన గంగూబాయి కులవివక్షను, లింగవివక్షను సమర్థంగా ఎదుర్కొని సంగీత ప్రపంచంలో ఎనలేని పేరు సంపాదించింది. మగవారికి దీటుగా ఉన్న గాత్రం ఈవిడ విలక్షణత. ఈవిడ కర్ణాటకలోని ధార్వాడలో జన్మించింది. ఈమె తల్లి కూడా గాయకురాలే. 
## విశేషాలు
ఈమె చిన్ననాటనే తల్లి దగ్గర కర్ణాటక సంగీతం నేర్చుకోవడం మొదలు పెట్టింది. గంగూబాయికి కర్ణాటక సంగీతం మీదకన్నా హిందుస్తానీ సంగీతం మీద ఆసక్తి ఎక్కువ ఉండేది. అందువల్ల గ్రాంఫోన్లు అమ్మే దుకాణాల నుండి వినిపించే మరాఠీపాటలు, హిందుస్తానీ సంగీతం వింటుండేది. కూతురు ఆసక్తిని, అభిరుచిని అర్థం చేసుకున్న తల్లి అంబాబాయి ఆమెను కృష్ణాచార్య హల్గూరు దగ్గర హిందుస్తానీ సంగీతం నేర్చుకోవడానికి పంపింది. ఆ సమయంలోనే రెండేళ్ళు కథక్ నృత్యం కూడా అభ్యసించింది. అయితే నృత్యాభ్యాసంతో సంగీత సాధన కుంటుపడుతుందనే భయంతో నాట్యాన్ని వదులుకుంది. తన 16వ యేట సవాయి గంధర్వ వద్ద సంగీత అభ్యాసం మొదలుపెట్టింది. మూడేళ్లపాటు కొనసాగిన ఈ శిక్షణకు గాను ఆమె గురుదక్షిణగా 20 తులాల బంగారం సమర్పించుకుంది.

ఈమె తొలిప్రదర్శన బెల్గాంలో జరిగింది. కాంగ్రెస్ సభలలో ఈమె పాడినప్పుడు ఆ సభకు మహాత్మాగాంధీ కూడా హాజరయ్యాడు. ఈమె స్వరంలో స్త్రీత్వం కన్నా పురుషత్వమే ఎక్కువ కనిపిస్తుంది.

భారత ప్రభుత్వం ఈమెను పద్మభూషణ్, పద్మవిభూషణ్ అవార్డులతో సత్కరించింది.

ఈవిడ మరణానంతరం తన నేత్రదానానికై ఆదేశించింది.

## అవార్డులు
* కర్ణాటక సంగీత నృత్య అకాడమీ అవార్డు, 1962
* పద్మ భూషణ్, 1971
* పద్మ విభూషణ్, 2002
* సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు, 1973
* సంగీత నాటక అకాడమీ ఫెలోషిప్, 1996
* తాన్‌సేన్ అవార్డు

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు

* https://web.archive.org/web/20090723222919/http://news.rediff.com/report/2009/jul/21/legacy-of-gangubai-hangal-will-live-on.htm
* గంగూబాయి హంగల్ ఆలపించిన రాగాలు http://www.guruji.com/music?hl=en&q=gangubai+hangal&sb=1

వర్గం:1913 జననాలు
వర్గం:2009 మరణాలు
వర్గం:హిందుస్థానీ సంగీత గాయకులు
వర్గం:కిరాణా ఘరానా
వర్గం:పద్మవిభూషణ పురస్కారం పొందిన మహిళలు‎
వర్గం:పద్మభూషణ పురస్కారం పొందిన మహిళలు
బొడ్డు గోపాలం

**బి.గోపాలం** లేదా **బొడ్డు గోపాలం** (1927 - సెప్టెంబర్ 22, 2004) తెలుగు సినిమా సంగీత దర్శకులు.

## జననం
వీరు గుంటూరు జిల్లా తుళ్ళూరు గ్రామంలో రామదాసు దంపతులకు 1927 జనవరిలో జన్మించారు. తండ్రి సంగీత కళాకారుడు కావడం చేత గోపాలంకి సంగీతంపై గల అభిమానాన్ని గుర్తించి వీరిని విజయవాడలో సంగీత విద్వాంసులైన వారణాసి బ్రహ్మయ్య శాస్త్రి వద్ద చేర్చారు. అక్కడ గాత్ర సంగీతంతో పాటు వయోలిన్ కూడా నేర్చుకున్నారు. 1944లో గుంటూరు జిల్లా ప్రజా నాట్య మండలిలో సంబంధము ఏర్పడింది. వేములపల్లి శ్రీకృష్ణ, షేక్ నాజర్, వేపూరి రామకోటి మున్నగు వారితో తోడు. శ్రీకృష్ణ వ్రాసిన "చెయ్యెత్తి జైకొట్టు తెలుగోడా" పాటకు, పులుపుల శివయ్య గారి "పలనాడు వెలలేని మాగాణిరా" పాటకు స్వరరచన చేశాడు. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధ కాలములో హిట్లర్ సైన్యానికి వ్యతిరేకముగా, సోవియట్ సేనలకు విజయము కలగాలని పాటలు వ్రాసి పాడేవాడు. "స్టాలినో నీ ఎర్ర సైన్యం" అనే పాట ఎంతో ప్రాచుర్యం పొందింది.

విజయవాడ రేడియో కెంద్రములో ఎంకి-నాయుడు బావ, భక్త రామదాసు వంటివాటితో పాటు, కృష్ణశాస్త్రి, విశ్వనాథ వారి సంగీత రూపకాలు, గేయాలు పాడాడు. రేడియో గాయని రేణుకతో పరిచయం పెళ్ళికి దారి తీసింది. 1952లో తాతినేని ప్రకాశరావు పిలిపు మేరకు మద్రాసు వెళ్ళి ఘంటసాల వద్ద సహాయకులుగా చేరాడు. పల్లెటూరు, బతుకుతెరువు, పరోపకారం సినిమాలకు పనిచేశాడు. తరువాత నలదమయంతి చిత్రానికి సంగీత దర్శకుడుగా చేశాడు. నాగభూషణం గారి రక్తకన్నీరు, కలికాలం, పాపం పండింది, నాటకాల రాయుడు నాటకాలకు సంగీతము సమకూర్చాడు. 1972-84 ప్రాంతములో వెంపటి చినసత్యంతో శ్రీనివాస కళ్యాణం, రుక్మిణీ కళ్యాణం, పారిజాతాపహరణం, నృత్య రూపకాలకు నేపథ్య గానం ఇచ్చి దేశ విదేశాలలో పర్యటించాడు.

## మరణం
మంగళగిరిలో చాలాకాలం నివసించి సెప్టెంబరు 22, 2004 న చనిపోయారు.

## సంగీతం సమకూర్చిన సినిమాలు
# నలదమయంతి (1957)
# బికారి రాముడు (1961)
# అప్పగింతలు (1962)
# విజయశంఖం (1966)
# రౌడీ రంగడు (1971)
# శ్రీ కృష్ణ లీల (1971)
# పెద్దలు మారాలి (1974)
# రంగులరాట్నం
# బంగారు పంజరం
# కరుణామయుడు

## బయటి లింకులు
* ఐ.ఎమ్.డి.బి. లో బి.గోపాలం పేజీ.

వర్గం:తెలుగు సినిమా సంగీత దర్శకులు
వర్గం:1927 జననాలు
వర్గం:2004 మరణాలు
వర్గం:భారతీయ పురుష గాయకులు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా సినిమా సంగీత దర్శకులు
ఉప్పలపు శ్రీనివాస్

**మాండొలిన్ శ్రీనివాస్** (ఫిబ్రవరి 28, 1969 - సెప్టెంబర్ 19, 2014) గా ప్రసిద్ధిచెందిన **ఉప్పలపు శ్రీనివాస్** ప్రముఖ భారతీయ మాండొలిన్ వాద్య నిపుణుడు.

## బాల్య జీవితం
శ్రీనివాస్ ఫిబ్రవరి 28, 1969, పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా లోని పాలకొల్లులో జన్మించాడు. తండ్రి సత్యనారాయణ క్లారినేట్‌ వాద్యకారుడు. శ్రీనివాస్‌ బాల సంగీత మేధావి. ఆరు సంవత్సరాల వయసులోనే మాండొలిన్ ను చేతబట్టాడు. శ్రీనివాస్‌ తొమ్మిదేళ్ల వయసులోనే 1978లో ఆంధ్రరాష్ట్రంలో మాండలిన్‌ వాయిద్యకారుడిగా అరంగేట్రం చేశాడు. మద్రాసులో జరిగిన సంగీతోత్సవాల సందర్భంగా ఇండియన్‌ ఫైన్‌ ఆర్ట్స్‌ సొసైటీ నిర్వహించిన కార్యక్రమంలో తొలిసారిగా శ్రీనివాస్‌ మాండలిన్‌ వాయుద్య కచ్చేరీని ఏర్పాటు చేశారు. కొడుకులోని కళాతృష్ణను గుర్తించిన తండ్రి తన గురువైన రుద్రరాజు సుబ్బరాజు దగ్గరకు శిష్యరికానికి పంపాడు. రుద్రరాజుకు మాండొలిన్ వాయించడం రాదు గాని మంచి గాయకుడు. తన గానకళతో శ్రీనివాస్ కి మాండొలిన్ నేర్పించాడు. 19వ సంవత్సరంలో మాండలిన్‌ వాద్య కచ్చేరీ చేసాడు. శ్రీనివాస్ సోదరుడు యు. రాజేష్ కూడా అన్నకి సంగీతంలో తోడుగా ఉండేవాడు. వీరికి ఒక సోదరి ఉంది. కర్ణాటక సంగీతంలో మాండొలిన్ ను ఉపయోగించిన ప్రథమ కళాకారుడు శ్రీనివాస్. రాగాలకు స్వరాలకు అనుకూలంగా మాండొలిన్ ను మలచాడు శ్రీనివాస్. భారతదేశంలోనే కాకుండా కెనడా, ఆస్ట్రేలియా మొదలగు పలు దేశాలలో సంగీత కార్యక్రమాలు నిర్వహించాడు. శ్రీనివాస్‌ విద్యుత్తు వాద్యాలను వాయిస్తూ కర్ణాటక సంగీతాన్ని కొత్త పుంతలు తొక్కించాడు.

## కలిసి పనిచేసిన కళాకారులు
విదేశీ పాశ్చాత్య సంగీత కళాకారులు మైఖేల్‌బ్రూక్‌, జాన్‌ మెర్‌ లాగ్లిన్‌, నైగెల్‌ కొండి టైగన్‌, మైఖేల్‌ వైమన్‌ వంటి వారితో కలసి విదేశాలలో పలు కార్యక్రమాలు చేశాడు. శ్రీనివాస్‌ కర్ణాటక సంగీతముతోబాటు హిందుస్థానీ సంగీతంలోను ప్రావీణ్యం గడించాడు. హిందుస్థానీ క్లాసికల్‌ సంగీత కళాకారులు హరిప్రసాద్‌ చౌరాసియా, జాకీర్ హుస్సేన్ వంటి వారితో కలసి పనిచేసాడు.

## అవార్డులు
అతి పిన్న వయసులోనే మాండలిన్‌ శ్రీనివాస్‌ను (1998లో) పద్మశ్రీ అవార్డు అందుకున్నాడు. 2010లో సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డును అందుకున్నాడు. 1983లోనే బెర్లిన్లో జరిగిన బజ్‌ ఫెస్టివల్‌లో శ్రీనివాస్‌ మాండలిన్‌ వాదన ఆహూతుల్ని అలరించింది. అత్యంత గౌరవప్రదమైన సంగీత రత్న అవార్డును శ్రీనివాస్‌ గెలుచుకున్నాడు. 15 ఏళ్ల వయసులోనే తమిళనాడు రాష్ట్ర ఆస్థాన విద్వాంసుడుగా పదవి నలంకరించాడు. సనాతన సంగీత పురస్కార్‌, రాజాలక్ష్మి ఫౌండేషన్‌ అవార్డు, నేషనల్‌ సిటిజన్‌ అవార్డు, రాజీవ్‌గాంధీ నేషనల్‌ ఇంటిగ్రేషన్‌ అవార్డు వంటి పలు అవార్డులు శ్రీనివాస్‌కు అలంకారం అయ్యాయి. శ్రీనివాస్‌ పలు కర్నాటక సంగీత ఆల్బమ్‌లు రూపొందించాడు.

## మరణం
కొంతకాలం కాలేయ సంబంధిత అనారోగ్యంతో బాధపడిన శ్రీనివాస్‌ 2014, సెప్టెంబరు మూడవ తారీఖున చెన్నైలోని అపోలో ఆసుపత్రిలో చేరారు. వైద్యులు కాలేయ మార్పిడి చికిత్స అందించినప్పటికీ, అది ఫలించకపోవడంతో సెప్టెంబరు 19, శుక్రవారం ఉదయం 9.30 గంటల ప్రాంతంలో తుదిశ్వాస విడిచాడు.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* The official website
* కౌముది.నెట్ లో గొల్లపూడి కాలం లో విశేషాలు

వర్గం:1969 జననాలు
వర్గం:2014 మరణాలు
వర్గం:తెలుగువారిలో సంగీతకారులు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కారం పొందిన ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యక్తులు
వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా సంగీత విద్వాంసులు
వర్గం:సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు
పారిస్

**పారిస్** ఫ్రాన్స్ దేశ రాజధాని, ఆ దేశపు అతిపెద్ద నగరం. ఉత్తర ఫ్రాన్సులో సీన్ నదీతీరాన ఉన్న పారిస్‌కు రెండువేల సంవత్సరాల చరిత్రపైనే ఉంది. నవీన యుగానికి చెందిన వింతలలో ఒకటిగా భావించబడే ఈఫిల్ టవర్ ఈ నగరములోనే నిర్మించబడింది

## ఇవి కూడ చూడండి
* హెలెన్ బిన్యాన్
* 2015 పారిస్ బాంబు దాడులు
[thumb|290x290px|మోపానాసే టవర్ నుండి సాయంసంధ్య వేళ [ఈఫిల్ టవర్, ఆకాశహర్మ్యములతో కనపడు పారిస్ పశ్చిమ భాగం|alt=]]

## మూలాలు
వర్గం:ఫ్రాన్స్
వర్గం:రాజధానులు
వర్గం:నగరాలు
వర్గం:ఒలింపిక్ క్రీడలు నిర్వహించిన నగరాలు


## వెలుపలి లంకెలు
షాక్ (సినిమా)

రామ్ గోపాల్ వర్మ శిష్యుడైన హరీష్ శంకర్ మొదటి సారిగా దర్శకత్వం వహించగా రవితేజ, జ్యోతిక ప్రధాన పాత్ర ధారులుగా రూపొందించిన ఈ సినిమా 2006 లో విడుదలైంది. ఈ కథలో ప్రతీకారం ప్రధానాంశంగా నడుస్తుంది. దీనికి రామ్ గోపాల్ వర్మ నిర్మాత.
## కథ
శేఖర్ అని పిలవబడే చంద్ర శేఖర్ (రవితేజ), మధురిమ (జ్యోతిక) ప్రేమించి పెళ్ళి చేసుకుని సంతోషంగా జీవనాన్ని వెళ్ళదీస్తుంటారు. ఇద్దరూ ఒకే ఆఫీసులో పనిచేస్తుంటారు. నగేష్ (సుబ్బరాజు), దివాకర్ (రవి కాలె) పోలీస్ డిపార్ట్‌మెంట్ లో పేరొందిన ఎన్‌కౌంటర్ స్పెషలిస్టులు. ఏజెంట్ తప్పుడు సమాచారం ఇవ్వడంతో వాళ్ళు శేఖర్ ను నక్సలైటుగా పొరబడి కాల్పులు జరుపుతారు. తరువాత జరిగిన పొరపాటును దాచిపెట్టడానికి శేఖర్ నిజంగా నక్సలైటే నని తప్పుడు ఆధారాలు సృష్టించి అతన్ని జైలుపాలు చేస్తారు. శేఖర్ తరపు లాయర్ ధర్మారెడ్డి (కోట శ్రీనివాసరావు) కూడా పోలీసులతో కుమ్ముక్కయి శేఖర్ కు ఎనిమిది సంవత్సరాలు జైలు శిక్ష పడేలా చేస్తాడు.

ఒక వైపు మధురిమకు జర్నలిస్టు యైన గీత (టబు) తో పరిచయం ఏర్పడుతుంది. వాళ్ళిద్దరూ కలిసి నిజాల్ని బయటపెట్టడానికి ప్రయత్నిస్తారు. అయితే గీత లేని సమయంలో నగేష్, దివాకర్ లిద్దరూ కలిసి మధురిమను హత్య చేస్తారు. గీత జరిగిన విషయాన్ని శేఖర్ కు చెబుతుంది. జైల్లో తన సెల్ మేట్ అయిన లబ్బీపేట తిలక్ (రాజారవీంద్ర) సాయంతో చిన్న గొడవ సృష్టించి అక్కణ్ణుంచి తప్పించుకుంటాడు. తరువాత కథంతా హీరో తనకు అన్యాయం చేసిన వాళ్ళ మీద ఎలా పగ తీర్చుకుంటాడనేదే.
కథానాయకుడు చేసే హత్యలను విచారించడానికి వచ్చే సీబీఐ ఆఫీసర్ గా నాగేంద్రబాబు, అతని సహాయకుడుగా రాంజగన్ నటించారు.

## విశేషాలు
కథనం కొత్తగా అనిపించినా కథ మాత్రం నరేష్ హీరోగా నటించిన హలో డార్లింగ్ లేచిపోదామా, జగపతి బాబు హీరోగా నటించిన మనోహరం సినిమాలకు అక్కడక్కడా పోలికలు కనిపిస్తాయి. ముఖ్యంగా హీరో జైలు నుంచి తప్పించుకుని ప్రతీకారం తీర్చుకోవడం లాంటి సన్నివేశాలు.

## పాటలు
సినిమాలో ఐదు పాటలున్నాయి.
#మధురం మధురం , రచన: వేటూరి సుందర రామమూర్తి, గానం. ఎస్ పి బాలసుబ్రహ్మణ్యం, కె ఎస్ చిత్ర
#నీ వెంటే నేనే , రచన: చంద్రబోస్, గానం. ఎస్ పి. చరణ్, కౌసల్య
#సైకిల్ ఎక్కి, రచన: కందికొండ యాదగిరి, గానం. చక్రి, శ్వేతా పండిట్
#ప్రేమంటే, రచన: కోన వెంకట్, గానం. శ్వేతా పండిట్
#కుమ్మేసే దమ్ముంటే , రచన: పోతుల రవికిరణ్,, గానం. అజయ్, కౌసల్య

వర్గం:తెలుగు ప్రేమకథా సినిమాలు
వర్గం:తెలుగు కుటుంబకథా సినిమాలు
వర్గం:రవితేజ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:బ్రహ్మానందం నటించిన సినిమాలు
వర్గం:కోట శ్రీనివాసరావు నటించిన సినిమాలు
వర్గం:రఘుబాబు నటించిన సినిమాలు
శబరి (అయోమయ నివృత్తి)

**శబరి** అన్న పేరు ఈ క్రింది వాటిని సూచిస్తుంది:

* శబరి, రామాయణంలో శ్రీరాముని భక్తురాలు
* శబరి నది, గోదావరికి ఉపనది
* శబరిమలై, కేరళ లోని ఒక పుణ్యక్షేత్రం
బద్దెన

చిరకాలంగా తెలుగు ప్రజల నాలుకల మీద నానుచూ వారి అంతశ్చేతనలో భాగంగా కరిగిపొయిన సుమతీ శతకము పద్యాలను, సరసమూ, సరళమూ, సామాన్యులకు సైతం సూటిగా, సులభంగా అర్థమయ్యే శైలిలో రాసిన గొప్ప పద్యకారుడు బద్దెన. 162 పద్యాలు గల మరో లఘుకృతి *నీతిశాస్త్ర ముక్తావళి* వీరి రచనే. ఇతను కాకతీయ రాజ్యంలో ఒక చిన్న సామంత రాజు. సా.శ.1260 ప్రాంతంలో జీవించి ఉంటారని భావిస్తున్నారు. తిక్కనకు శిష్యునిగా భావిస్తున్నారు. *కమలాసన*, *కవిబ్రహ్మ* అను బిరుదులు కలవాడు.

కార్యేషు దాసీ, కరణేషు మంత్రీ, రూపేచ లక్ష్మీ, క్షమయా ధరిత్రీ, భోజ్యేషు మాతా, శయనేషు రంభా షట్కర్మ యుక్తా కుల ధర్మపత్నీ.

ఇంటి పనులు చెయ్యడంలో దాసీ మనిషి లాగా, మంచి ఆలోచన ఇచ్చేటప్పుడు మంత్రి లాగా, అలంకరణ చేసుకున్నప్పుడు లక్ష్మీదేవి లాగా, భోజనం పెట్టేటప్పుడు తల్లి లాగా, పడకటింటిలో రంభ లాగా ఈ షట్కర్మ (ఆరు పనులు) లతో ఉండేది ధర్మపత్ని. ఇదీ ఈ శ్లోకానికి అర్థం. ఇక్కడ షట్కర్మ బదులు షద్ధర్మ అని పాఠభేదం కూడా ఉంది. ఇది బద్దెన వ్రాసిన నీతి శాస్త్రంలోని ఒక  పద్యం.

## ఇవి కూడా చూడండి

* సుమతీ శతకం

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు కవులు
వర్గం:శతక కవులు
వర్గం:13వ శతాబ్ద జననాలు
కృష్ణ శతకము

**కృష్ణ శతకము** శ్రీనృసింహకవి రాసిన శతకం. ఇందులో 102 కంద పద్యములు ఉన్నాయి. వీటిని కృష్ణ లీలలు, దశావతారములను వర్ణిస్తూ రాసాడు. ఇది శ్రీకృష్ణునికి అంకితమివ్వబదినది.

## కవి పరిచయం
కృష్ణ శతక కర్త నృసింహ కవి. ఆయన దాదాపు సా.శ. 1760 ప్రాంతమువాడు.

భారద్వాజసగోత్రుడ
గౌరవమున గంగమాంబ కరుణాసుతుడన్
పేరు నృసింహాహ్వయుడన్
శ్రీరమయుత నన్ను గావు సృష్టిని కృష్ణా


అతను రాసిన "తిరిమణి మనుజుడు పరమ పవిత్రుండు" అను పద్యమును బట్టి అతను వైష్ణవ మతానికి చెందిన వాడు కావచ్చు.

## శతక విశేషాలు
ఈ శతకం చాలా ప్రజాదరణ పొందినది. ఇది భక్తి రస ప్రధానమైనది. ఈ శతకంలో 102 కంద పద్యములలో కృష్ణలీలలు, దశావతారములను వర్ణించడం జరిగింది. సరళమైన భాషలో చిన్నపిల్లలలు కూడా అర్థమయ్యే విధంగా రాయడం జరిగింది. 
ఈ శతకము లోని మొదటి పద్యం :

శ్రీ రుక్మిణీశ కేశవ

నారద సంగీత లోల నగదర శౌరీ

ద్వారక నిలయ జనార్ధన

కారుణ్యము తోడ మమ్ము గావుము కృష్ణా||1||

## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు
*
కోనమనేని అమరేశ్వరి

thumb|కోనమనేని అమరేశ్వరి

**జస్టిస్ కె. అమరేశ్వరి** (కోనమనేని అమరేశ్వరి) (జులై 10, 1928 - జులై 25, 2009) భారతదేశంలో తొలి మహిళా న్యాయమూర్తి.
## జననం
గుంటూరు జిల్లా అప్పికట్ల గ్రామములో ఒక వ్యవసాయ కుటుంబములో 1928, జులై 10 వ తేదీన జన్మించింది. 14వ ఏటనే పెళ్ళి ఐననూ భర్త ప్రోత్సాహముతో చదువు సాగించి ఆంధ్ర విశ్వ కళాపరిషత్తు నుండి రాజకీయ శాస్త్రము, చరిత్రలో 1948 సంవత్సరములో M.A పట్టభద్రురాలయ్యింది. న్యాయశాస్త్రములో కూడా పట్టా పొంది మద్రాసు ఉన్నత న్యాయస్థానములో న్యాయవాదిగా పనిచేశారు. 1960-1961లో బార్ కౌన్సిల్ సభ్యురాలు. ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ఉన్నత న్యాయస్థానములో ఏప్రిల్ 29, 1978లో న్యాయమూర్తిగా నియమింపబడి దేశములోనే తొలి మహిళా న్యాయమూర్తిగా పేరొందింది. పదమూడున్నర సంవత్సరాలు న్యాయమూర్తిగా పనిచేసి 1990 సంలో సీనియర్ గా పదోన్నతి పొంది పదవీ విరమణ చేశారు.

భారత మహిళా న్యాయవాదుల సంఘమునకు ఉపాధ్యక్షురాలిగా, ఆంధ్ర ఉన్నత న్యాయస్థానము లోని న్యాయవాదుల సంఘమునకు ఉపాధ్యక్షురాలిగా (1975-1976) పనిచేశారు.

## మరణం
అమరేశ్వరి 2009, జులై 25 న కొత్త ఢిల్లీలో మరణించింది. 

## మూలాలు

వర్గం:1928 జననాలు
వర్గం:2009 మరణాలు
వర్గం:భారతీయ మహిళా న్యాయమూర్తులు
వర్గం:తెలుగువారిలో న్యాయవాదులు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా న్యాయవాదులు
వనమాలి

**వనమాలి** వర్థమాన సినీ గీత రచయిత. ఈయన హ్యాపీ డేస్ చిత్రానికి ఉత్తమ గేయరచయితగా ఫిల్మ్‌ఫేర్ పురస్కారాన్ని కూడా అందుకున్నారు. పూర్వాశ్రమంలో ఈయన ఈనాడు సితార పత్రికలలో పాత్రికేయులుగా పనిచేశారు. మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయం నుండి తెలుగులో పిహెచ్.డి. చేశారు.

## బాల్యం, విద్యాభ్యాసం
వనమాలి అసలు పేరు మణిగోపాల్. వీరు జన్మతః తమిళులు. ఆయన ప్రాథమిక విద్యాభ్యాసం అంతా కడప, కదిరి లో సాగింది. పిమ్మట హిందీ భాషా ప్రవీణ కూడా పూర్తి చేశారు. చిత్తూరులో డిగ్రీ పూర్తి చేశాక, బి.ఇడి.తో పాటు లైబ్రరీ సైన్స్ లో డిప్లొమా పొందారు. ఆ తర్వాత తెలుగు భాష మీద ప్రత్యేక అభిమానంతో మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయంలో ఎం.ఏ. తెలుగులో గోల్డ్ మెడల్ సాధించారు. ఇదే విశ్వవిద్యాలయంలో తెలుగు సాహిత్యంలో పిహెచ్.డి. కూడా పూర్తి చేశారు.

## ఉద్యోగ ప్రస్థానం
మద్రాసు శాఖ ఈనాడు/సితారల్లో ప్రకటించిన రిపోర్టర్/సబ్-ఎడిటర్ ఉద్యోగ ప్రకటన చూసి దానికి దరఖాస్తు చేయగా 176 మంది అభ్యర్థులలో వీరు ఒక్కరే ఎంపికయ్యారు. తరువాత హ్యాపీ డేస్ చిత్రంలో పాటలు రాశాక ఈనాడులో రిపోర్టర్ ఉద్యోగానికి రాజీనామా చేసి తన అభిరుచి మేరకు రచనా వ్యాసంగాన్ని కొనసాగించారు.

## సినీరంగ ప్రవేశం
ప్రముఖ సంగీత దర్శకులు ఇళయరాజా సంగీతంలో  దర్శకులు *[[గీతాకృష్ణ]]* గారి *టైమ్* చిత్రానికి గేయాలను రచించడం ద్వారా చలన చిత్ర రంగ ప్రవేశం చేశారు.

## ఇంతవరకు పనిచేసిన చిత్రాలు
*టైమ్ (1999)
*శివపుత్రుడు (2004)
*చందమామ (2006)
*హ్యాపీ డేస్ (2007)
*రంగం (సినిమా) (2011)
*180 (2011)
*మరోచరిత్ర (2010)
*ప్రస్థానం (2010)
*ఆరెంజ్ (2010)
*గాయం2 (2010)
*రోబో (2010)
*ఆర్య 2
*కలవరమాయే మదిలో
*ఆవకాయ్ బిర్యాని
*నోట్ బుక్
*ఓయ్
*మజిలీ
*డీకే బోస్
*గద్దలకొండ గణేశ్ 
*సుబ్రమణ్యం ఫర్ సేల్ 
*కబాలి
*కాలా
*లైఫ్ ఈజ్ బ్యూటిఫుల్ 
*ఫిదా
*థాంక్యూ 
*మిస్టర్ బచ్చన్ 
*తంగలాన్
* పరదా  (2025)
* లైన్ మ్యాన్

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
*దిహిందూ పత్రికలో వనమాలి గురించిన వార్త 
*వనమాలి గారితో ముఖాముఖి
*వనమాలి గారి జీవిత విశేషాలు
*వనమాలి పారితోషికం

వర్గం:తెలుగు సినిమా పాటల రచయితలు
వర్గం:1974 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:తెలుగు కళాకారులు
మిక్కీ జె. మేయర్

**మిక్కీ జె. మేయర్** భారతదేశానికి చెందిన సంగీత దర్శకుడు, గాయకుడు. ఆయన ప్రధానంగా తెలుగు సినిమాలో తన సంగీతానికి ప్రసిద్ధి చెందాడు. మిక్కీ జె. మేయర్ రెండు ఫిల్మ్‌ఫేర్ అవార్డులు సౌత్, మూడు రాష్ట్ర నంది అవార్డులను ఉత్తమ సంగీత దర్శకుడిగా అందుకున్నాడు. ట్రినిటీ కాలేజ్ ఆఫ్ మ్యూజిక్ పూర్వ విద్యార్థి అయిన మేయర్ 2005లో తన కెరీర్‌ను ప్రారంభించి హ్యాపీ డేస్ (2007), కొత్త బంగారు లోకం (2008), లీడర్ (2010), అ ఆ (2016), శ్యామ్ సింఘా రాయ్ (2021) లాంటి హిట్ సినిమాలకు సంగీతం సమకూర్చాడు.

## ''డిస్కోగ్రఫీ''

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సినిమా సంగీత దర్శకులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నేపథ్యగాయకులు
వర్గం:నంది ఉత్తమ సంగీతదర్శకులు
వర్గం:భారతీయ పురుష గాయకులు
బావాజీపాలెం

**బావాజీ పాలెం** బాపట్ల జిల్లా, నిజాంపట్నం మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

## గ్రామంలో మౌలిక వసతులు
ఈ గ్రామం బహిరంగ మలవిసర్జన రహిత గ్రామం (ఓ.డి.ఎఫ్) గ్రామముగా ఎంపికైనది.
## గ్రామానికి వ్యవసాయం, సాగునీటి సౌకర్యం
## గ్రామ పంచాయతీ
#ఇది ఒక మైనరు పంచాయతీ. అదవల, తోటకూరవారిపాలెం, గవినివారిపాలెం గ్రామాలు, బావాజీపాలెం గ్రామ పంచాయతీపరిధిలోని శివారు గ్రామాలు. 
#2013లో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి నిర్వహించిన ఎన్నికలలో ఒక విశ్రాంత సైనికోద్యోగి అయిన మహమ్మద్ నజీర్ అహమ్మద్, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. వీరు గ్రామములో పలు అభివృద్ధిపనులు చేయించుచున్నారు.
## గ్రామ విశేషాలు
### సైనికుల గ్రామం
గ్రామంలో మొత్తం దాదాపుగా 300 ఇళ్ళు ఉంటాయి. ఒక్కో ఇంటి నుంచి కనీసం ఇద్దరైనా భారత సైన్యానికి పనిచేసే వారు, చేసిన వారు ఉండటం ఈ గ్రామం యొక్క ప్రత్యేకత. దేశవ్యాప్తంగా దాదాపు ఈ గ్రామానికి చెందిన 500 మంది సైనికులుగా పనిచేస్తున్నారు.మొదటి ప్రపంచ యుద్ధానికి ముందు కొంతమంది ఉపాధి కోసం ఆర్మీలో చేరారు. రెండో ప్రపంచ యుద్ధం నాటికి బావాజీపాలెంలో జవాన్ల సంఖ్య పెరిగింది. ఆరోజుల్లో యుద్ధాల్లో పాల్గొన్న జవానులు గ్రామానికి తిరిగి వచ్చినప్పుడు దేశం కోసం పోరాడటంలో సంతృప్తినీ అనుభవాలనీ నలుగురితో పంచుకోవడం మొదలుపెట్టారు. తమ బిడ్డల్ని సైన్యంలో చేర్చేందుకు సిద్ధపడ్డారు. అలా సైనిక వారసత్వం మొదలైంది.

1981 నాటికి బావాజీ పాలెంలో దాదాపు ప్రతీ ఇంటి నుంచి ఒక సైనికుడు ఉండేవాడు. దాంతో ఇండియన్‌ ఆర్మీ ఈ ఊరిపై ప్రత్యేకంగా దృష్టి సారించింది. ఆ ఊరిని అభివృద్ధి చేయాలని నిర్ణయించుకుంది. దత్తత తీసుకుని రూ.11 లక్షలతో గ్రామ ప్రజలకు తాగునీటి సౌకర్యమూ ఇతర వసతులను ఏర్పాటు చేసింది. దాంతో ఇక అందరి దృష్టీ ఆర్మీపైనే. వారసత్వం ఇప్పటికీ కొనసాగుతోంది. ఇంజినీరింగ్‌, సాఫ్ట్‌వేర్‌ రంగాలవైపు పరుగులెడుతున్న ఈరోజుల్లోనూ బావాజీపాలేనికి చెందిన చాలామంది సైన్యంలో చేరేందుకే ఇష్టపడుతూ ఉండటం విశేషం. ఆర్మీలో ఉద్యోగ విరమణ అనంతరం అందరూ తిరిగి ఆగ్రామానికే వచ్చి స్థిరపడుతుండటం మరొక విశేషం. 
ప్రస్తుతం ఈ గ్రామానికి చెందినవారు 400 మందికిపైగానే సైన్యంలో పనిచేసేవారున్నారు. సైన్యంలో పనిచేసి, ఉద్యోగ విరమణ పొందినవారు మరో 200 మంది పైగానే ఉన్నారు. సైన్యంలో కీలకమైన ఆర్డినెన్స్ కెప్టెన్ గా విధులు నిర్వహించుచూ శ్రీ రవూఫ్ పదవీ విరమణ చేశారు. సుబేదార్ మేజర్లుగా 10 మంది, సుబేదార్లుగా మరో 15 మంది విధులు నిర్వహించు చున్నారు.

## మూలాలు

వర్గం:నిజాంపట్నం మండలం లోని రెవిన్యూయేతర గ్రామాలు
అసుర సంధ్య

ఈ పేరుకు సంబంధించిన పేజీలు

* అసుర సంధ్య - మాల్కం ఎక్స్‌ ఆత్మకథ - The Autobiography of Malcolm X అనే ఆంగ్ల రచనకు తెలుగు అనువాదం
* సంధ్యాసమయం
* సంధ్య - అయోమయ నివృత్తి పేజీ
చంద్రెడు

**చంద్రెడు**, తూర్పు గోదావరి జిల్లా, రంగంపేట మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

ఇది రాజమండ్రి నుండి 32 కి.మీ.లు, కాకినాడ నుండి 38 కి.మీ.ల దూరంలో ఉంటుంది. ఇక్కడ ఎక్కువగా చెరకు, పత్తి, వరి పండిస్తారు. 1800 జనాభా ఉన్న ఈ గ్రామంలో 60 శాతం అక్షరాస్యత ఉంది, దాదాపు 1300 మందికి వోటు హక్కు ఉంది.

## మూలాలు

వర్గం:రంగంపేట మండలం లోని రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు
జర్మన్ భాష

**జర్మన్ భాష** ప్రపంచ వ్యాప్తంగా 10.5 కోట్ల మందిచే మొదటి భాషగా మాట్లాడబడు ఒక భాష. ఈ భాషకు డచ్, ఆంగ్ల భాషలతో సారూప్యం ఉంది. జర్మను భాష ఐరోపా సమాఖ్యలోని 23 అధికార భాషలలో ఒకటి. ఐరోపా సమాఖ్యలోని ప్రజల్లో అత్యధికుల మాతృభాష కావడం వలన జర్మన్ లేక జర్మను భాషకు ప్రపంచ భాషలలో ప్రముఖ స్థానం ఉంది. ఐరోపా సమాఖ్యలో ఎక్కువగా మాట్లాడబడు భాషలలో జర్మను భాష ఆంగ్ల భాష తర్వాత రెండవ స్థానంలో ఉంది (ఆంగ్ల భాష ఎక్కువమంది పరభాషగా వాడటం వలన). జర్మనీలో 95% మంది, ఆస్ట్రియాలో 89% మంది, స్విట్జర్లాండ్లో 65% మంది ఈ భాషను మాతృభాషగా కలిగియున్నారు. పైపెచ్చు రమారమి 8 కోట్ల మంది ఈ భాషను పరభాషగా ప్రయోగిస్తున్నారు. ఐరోపా సమాఖ్య మాత్రమే కాక ఐరోపా ఖండం మొత్తాన్ని పరిశీలించినట్లయితే రష్యన్ భాష తర్వాత ఇది రెండవ అతిపెద్ద మాతృభాష.
## జర్మన్ ఆల్ఫాబెట్లు
ఆంగ్లములో ఉన్న 26 అక్షరాలతో బాటు అదనంగా వాటిలోనే మూడు అక్షరాలకి ఉమ్లావ్ట్ (umlauts, తెలుగులో ఒత్తులకి వలె) గలవు. ఉమ్లావ్ట్ అనగా అక్షరం పై వచ్చే రెండు చుక్కలు, ఇవి A/a, O/o, U/u లకి Ä/ä, Ö/ö, Ü/üలుగా వస్తాయి. S, T మధ్యన ఎస్జెట్ట్ (ß) అనబడు మరొక అక్షరము గలదు. ఇది రెండు S లతో సమానము (ss).

* A: ఆ
* Ä: ఏ
* B: బే
* C: ట్సే
* D: డే
* E: ఏ
* F: ఎఫ్
* G: గే
* H: హా
* I: ఈ
* J: యోట్ 
* K: కా
* L: ఎల్
* M: ఎమ్
* N: ఎన్
* O: ఓ
* Ö: 
* P: పే
* Q: కూ, (ఆస్ట్రియాలో క్వే)
* R: ఎర్ 
* S: ఎస్
* ß: ఎస్జెట్ 
* T: టే
* U: ఊ
* Ü: 
* V: ఫౌ 
* W: వే
* X: ఇక్స్
* Y: ఎప్సిలన్
* Z: ట్సెట్ 

## లింగాలు
జర్మను భాషలో లింగం వాడుక ఎక్కువ. ప్రతి వస్తువు, జీవికి తప్పని సరిగా లింగం వాడతారు. పదాన్ని బట్టి లింగనిర్ధారణ కాకుండా ప్రత్యేకించి లింగాన్ని వాడతారు.
* **పుంలింగం** - డెర్ (der)
ఉదా: der Mann - the man (ఆ పురుషుడు)
* **స్త్రీలింగం** - డీ (die)
ఉదా: die Frau - the woman (ఆ స్త్రీ)
* '''నపుంసక లింగం - డస్ (das)
ఉదా: das Auto - the car (ఆ కారు)
 
## వాడుక భాష
* Guten Morgen= శుభోదయం 
* Guten Abend = శుభ సంధ్య 
* Gute Nacht = శుభ రాత్రి 
* Hallo = నమస్కారం (ఆంగ్ల hello)
* Wie geht es Ihnen? = ఎలా ఉన్నారు?
* Wie geht es dir? = ఎలా ఉన్నావు?
* Auf Weidersehen = ఇక సెలవు

వర్గం:భాషలు
వర్గం:జర్మనీ
గోపాలస్వామి

* గోపాలస్వామి దొరస్వామి నాయుడు, ప్రఖ్యాతి గాంచిన ఇంజనీరు, నిరంతర అన్వేషకుడు. 
*కె.వి.గోపాలస్వామి, సుప్రసిద్ధ నాటక కళాకారుడు.
కూర్మా

**కూర్మా** (Kurma) తెలుగు వారిలో కొందరి ఇంటి పేరు.

* కూర్మా వెంకటరెడ్డి నాయుడు, మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ గవర్నరు.
* కూర్మా వేణుగోపాల స్వామి, సుప్రసిద్ధ నాటక విమర్శకులు, న్యాయవాది.
----
* కూర్మాపురం, తూర్పు గోదావరి జిల్లా, రాయవరం మండలానికి చెందిన గ్రామం.
సూర్యలంక

**సూర్యలంక** బాపట్ల జిల్లా లోని బాపట్ల నుండి 9 కి.మీ.ల దూరంలో సముద్రతీరంలోనున్న ఒక పల్లె, ఇది ఒక పర్యాటక ప్రాంతం.  ఒకటప్పటి ప్రాచీన ఓడరేవు. ఇది మత్యకారుల పల్లె, బాపట్ల మండలం లోనిది. వీరి ప్రధాన వృత్తి చేపలవేట. ఇది సముద్రతీరానికి దగ్గర్లో ఉన్న చిన్న పల్లెటూరు. ఇక్కడ అత్యంత విశాలంగా పరుచుకుని సూర్యలంక బీచ్ ఉంది. ఆంగ్లేయులు పరిపాలించే కాలంలో ఈ ఊరు ఒక వెలుగు వెలిగింది. ఇక్కడ నుంచే సుమత్రా, జావా, ద్వీపాలకు సరుకులు రవాణా చేసేవారు. అప్పటి గోదాములు కొన్ని 1970 వరకు ఉండేవి. ఇప్పుడు మాత్రం ఎక్కవగా బెస్తవారు నివసిస్తున్నారు. సుమారు రెండువేల కుటుంబాలు చేపల వేట మీద ఆధారపడి ఇక్కడ బతుకుతున్నాయి. సూర్యలంకకు బాపట్లకు మధ్య భారత వాయుసేన వారి కేంద్రం (ఎయిర్‌బేస్), నివాసాలకు కాలనీలు ఉన్నాయి.

## సూర్యలంక బీచ్
సూర్యలంక తీరం సముద్ర స్నానానికి ఎంతో అనువైంది. అలలు మరీ ఎత్తుగా కాకుండా చిన్నవిగా వస్తుంటాయి. నవంబరు నెలలో తీరం వెంబడి డాల్ఫిన్‌లు కూడా చూడవచ్చు. సూర్యలంక బీచ్‌ వారాంతాల్లోనూ, పండగ రోజుల్లోనూ, ఇతర సెలవు రోజుల్లోనూ పర్యాటకులను విశేషంగా ఆకర్షిస్తూవుంటుంది. పరిసర ప్రాంతంలోని ప్రజలకు విహార కేంద్రంగా ఉంది. ఇక్కడ కొన్నిరోజులు గడిపేందుకు వీలుగా ప్రభుత్వ వసతి గృహం, కాటేజీలు ఉన్నాయి. ఇక్కడే ఇండియన్ టుబాకో కంపెనీ (ఐటీసీ) వారిది ఓ అతిథి గృహం కూడా ఉంది. అందులో ఓ ప్రైవేటు బీచ్ కూడా ఉంది. అందులో విదేశాలను తలపించే సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. సూర్యలంకకి దాదాపు 16 కి.మీ దూరంలో వాడరేవు బీచ్‌ ఉంది.సూర్యలంక వద్ద నున్న బీచ్ సముద్ర స్నానాలకు అనుకూలంగా ఉండి, పరిసర ప్రాంతంలోని ప్రజలకు విహార కేంద్రంగా ఉంది. ఇక్కడ కొన్నిరోజులు గడిపేందుకు వీలుగా ప్రభుత్వ వసతి గృహం కూడా ఉంది.
దస్త్రం:Beach suryalanka.jpg|సూర్యలంక బీచ్
దస్త్రం:Aptdc cottages at suryalanka beach.JPG|సూర్యలంక బీచ్ వద్ద కాటేజీలు
దస్త్రం:Suryalanka beach.jpg|సూర్యలంక బీచ్ -1
దస్త్రం:Beautiful Morning at Bay of Bengal.jpg|సూర్యోదయం సమయంలో బీచ్ దృశ్యం


## మూలాలు

వర్గం:బాపట్ల మండలం లోని రెవిన్యూయేతర గ్రామాలు
కూర్మా వేణు గోపాలస్వామి

**కె.వి. గోపాలస్వామి** లేదా **కూర్మా వేణు గోపాలస్వామి** (1903–1983)  నాటక ప్రయోక్త, న్యాయవాది. అతను ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయంలో న్యాయశాస్త్ర విభాగానికి మొదటి ఆచార్యుడు. థియేటర్ ఆర్ట్స్ విభాగానికి గౌరవ ప్రొఫెసర్,  ఆర్ట్స్ విభాగానికి ఛైర్మన్ గా కూడా పనిచేసాడు.

## బాల్యం, విద్యాభ్యాసం
కూర్మా వేణుగోపాలరావు 1903 డిసెంబర్ 19 న జన్మించాడు. అతని  తండ్రి "సర్ కూర్మా వెంకట రెడ్డి నాయుడు" మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీకి గవర్నర్గా ఉండేవాడు. వేణుగోపాలరావుకు ఒక సోదరి ఉంది. అతను  న్యాయ శాస్త్రం లో పట్టభద్రుడయ్యాడు. అతను ఆక్స్‌ఫర్డు బాల్లియోల్ కాలేజిలో మాస్టర్ డిగ్రీ పూర్తి చేశాడు. ఆ తర్వాత అతను "బార్ ఆఫ్ ది టెంపుల్ ఆఫ్ యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్" అని పిలువబడేవాడు.

## జీవితం
అతడు 1930 లో దక్షిణ ఆఫ్రికాలో ఏజెంట్ జనరల్ ఆఫ్ ఇండియాకు సెక్రటరీగా పనిచేశాడు. ఆ తర్వాత ఆయన భారత దేశం వచ్చి ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం నకు సేవలందించాడు. అతను విశ్వవిద్యాలయంలో ఏప్రిల్ 1942 నుండి 1964 వరకు పనిచేసి,  రిజిస్టార్‌గా  పదవీ విరమణ చేసాడు.  దక్షిణ భారతదేశంలో ముఖ్యమైన నాటకరంగంలో  చేసిన కృషికి అతను చిరస్మరణీయుడైనాడు. అతని  ప్రయత్నాల ఫలితంగా ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయంలో థియేటర్ ఆర్ట్స్ విభాగం స్థాపించబడింది.  వైస్-ఛాన్సలర్, రిజిస్ట్రార్ వ్యక్తిగత ఆసక్తి కారణంగా ఆంధ్ర వారోత్సవాలు రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ప్రసిద్ధి చెందాయి. ప్రతి సంవత్సరం వారం రోజుల ఆంధ్ర వారోత్సవాల నిర్వహణలో గోపాలస్వామి ప్రత్యేక శ్రద్ధ తీసుకునేవాడు.  పదవీ విరమణ తరువాత 1973 లో హైదరాబాద్ లోని ఇండియన్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ మేనేజిమెంటు అండ్ కామర్స్ డైరెక్టర్ పదవిలో 1978 వరకు ఉన్నాడు.  అతను హాకీ, టెన్నిస్ ఆటాలను ఆడాడు. అతను మద్రాస్ క్రిస్టియన్ కాలేజ్ లాన్ టెన్నిస్ అసోసియేషన్ కెప్టెన్ గా కూడా వ్యవహరించాడు. 

అతను అనేక అంతర్జాతీయ జట్లతో హాకీ ఆడాడు.  ఫ్రాన్స్‌లో జరిగిన అంతర్జాతీయ టెన్నిస్ టోర్నమెంట్‌లో  ఫక్రుద్దీన్ అలీ అహ్మద్‌తో భాగస్వామి పాల్గొన్నాడు. ఆంధ్రవిశ్వవిద్యాలయం వైస్-ఛాన్సలర్ వై.సి. సింహాద్రి అధ్వర్యంలో అతని జన్మ శతాబ్ది ఉత్సవాలను నిర్వహించారు. ఆ ఉత్సవాలు డిసెంబర్ 19, 2003 న ప్రారంభించబడ్డాయి. అవి జనవరి 29, 2004 న వీడ్కోలు సభతో ముగిసాయి. అతని విద్యార్థులు, లబ్ధిదారులు  అతను రాసిన కథనాలతో ఒక స్మారక చిహ్నాన్ని విడుదల చేశారు.  

1977 లో 50వ స్నాతకోత్సవం  సందర్భంగా అతను చేసిన సేవలు, మేధోపరమైన కృషికి గుర్తింపుగా ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం అతనికి గౌరవ డాక్టరేట్ (డి.లిట్) లభించింది.  విశ్వవిద్యాలయ అధికారులు కృతజ్ఞతా చిహ్నంగా ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం ఓపెన్-ఎయిర్ థియేటర్‌కు  అతని పేరు పెట్టారు. ప్రొఫెసర్ కె.వి. గోపాలస్వామి మెమోరియల్ ఆల్ ఇండియా ప్లేలెట్స్ పోటీలు ఏటా నిర్వహించబడుతున్నాయి. అతను 1983లో మరణించాడు.

## రచనలు
* ఇంటర్మీడియట్ రంగస్థల శాస్త్రం 

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగువారు
వర్గం:భారతీయ న్యాయవాదులు
వర్గం:1903 జననాలు
వర్గం:1983 మరణాలు
వర్గం:కళాప్రపూర్ణ గ్రహీతలు
వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా న్యాయవాదులు
హరిత విప్లవం

భూములకు నీటిపారుదల సౌకర్యాన్ని కల్పించి, యాంత్రీకరణకు ప్రవేశపెట్టి, రసాయనిక ఎరువులను, క్రిమిసంహారక మందులనువాడి, సంకర జాతి వంగడాలను వాడి స్వల్పకాలంలో అధిక దిగుబడిని సాధించే వ్యవసాయ విధానాన్ని సాంధ్ర వ్యవసాయం లేదా **హరిత విప్లవం** (Green Revolution) అంటారు. ఇది మొట్ట మొదటి సారిగా మెక్సికోలో 1945 లో ప్రారంభమైంది. రాక్ ఫెల్లర్ ఫౌండేషన్, ఫోర్డ్ ఫౌండేషన్ ఇందుకు సహకారమందించాయి. పెరుగుతున్న జనాభా అవసరాలను తీర్చడానికి మెక్సికో ప్రభుత్వం వివిధ రకాలైన గోధుమ వంగడాలను అభివృద్ధి చేసింది.

## భారతదేశంలో
మెక్సికోలో నార్మన్ బోర్లాగ్ నేతృత్వంలో సాధించిన విజయాన్ని స్ఫూర్తిగా తీసుకుని రాక్‌ఫెల్లర్ ఫౌండేషన్ఈ విప్లవాన్ని ఇతర దేశాలను విస్తరించడానికి నిర్ణయించింది. 1961 లో భారతదేశంలో విపరీతమైన క్షామం ఏర్పడింది. అప్పటి భారతదేశపు వ్యవసాయశాఖా మంత్రియైన ఎం.ఎస్.స్వామినాథన్ సలహాదారు నార్మన్ బోర్లాగ్ ను భారతదేశానికి ఆహ్వానించారు. భారతదేశ ప్రభుత్వ పరంగా ఇబ్బందులున్నప్పటికీ గోధుమలను మెక్సికో ప్రయోగశాల నుంచి దిగుమతి చేసుకుని పంజాబ్ రాష్ట్రంలో ప్రయోగాత్మకంగా పండించారు. దాంతో భారతదేశంలో హరిత విప్లవానికి నాంది పలికినట్లయింది.

ఎం.ఎస్.స్వామినాథన్, పి.సుబ్రమణ్యంలను భారతదేశపు హరిత విప్లవ పితామహులుగా అభివర్ణిస్తారు.

హరిత విప్లవం నీటి పారుదల పంటలకు మాత్రమే వర్తించింది. వర్షాధార పంటలైన పప్పు, చిరుధాన్యాల దిగుబడులను పెంచడానికి ప్రయత్నించలేదు. హరిత విప్లవాన్ని పంజాబ్, హర్యానా, ఢిల్లీ, రాజస్థాన్, ఉత్తర ప్రదేశ్ ప్రాంతాల్లో రైతులు బాగా వినియోగించుకుని లబ్ధి పొందారు. హరిత విప్లవం ప్రభావం వల్ల గోధువుల ఉత్పత్తి 11 మిలియన్ టన్నుల నుంచి 75 మిలియన్ టన్నులకు పెరిగింది. ఈ కోవకు చెందినవే మరి కొన్ని విప్లవాలున్నాయి. అవి.
* పింక్ రెవల్యూషన్ = ఉల్లి, ఔషదాలు, రొయ్యలు మొదలగు వాటి ఉత్పత్తులను పెంచడానికి ఉద్దేశించిన విప్లవము.
* బ్లూ రెవల్యూషన్ = చేపల ఉత్పత్తులను పెంచడానికి ఉద్దేశించిన విప్లవము.
* బ్లాక్ రెవెల్యూషన్ = పేట్రోలియం ఉత్పత్తులను పెంచడానికి ఉద్దేశించిన విప్లవము.
* రౌండ్ రెవల్యూషన్ = బంగాళా దుంపల అధిక దిగుబడికొరకు ఉద్దేశించిన విప్లవము.
* రెడ్ రెవల్యూషన్ = మాంసం టమోటాల ఉత్పత్తుల కొరకు.
* బ్రౌన్ రెవల్యూషన్ = తోళ్లపరిశ్రమ అభివృద్ధిం సంప్రదాయ ఇందన వనరుల అభివృద్ధి.
* వైట్ రెవల్యూషన్ = పాలు, పాల ఉత్పత్తుల అభివృద్ధికి ఉద్దేశించింది.
* యెల్లో రెవల్యూషన్ = నూనె గింజల ఉత్పత్తుల అభివృద్ధికి ఉద్దేశించింది.
* గోల్డన్ రెవల్యూషన్ = తేనె, పండ్లు, ఉద్యాన వనాల అభివృద్ధికి ఉద్దేశించింది.
* సిల్వర్ రెవల్యూషన్ = గ్రుడ్లు, పౌల్ట్రీ అభివృద్ధికి ఉద్దేశించింది.
* గోల్డెన్ పైబర్ రెవల్యూషన్ = జనపనార ఉత్పత్తుల అభి వృద్ధికి ఉద్దేశించింది.

## మూలం
బాల భారతం పత్రిక. అగస్టు 2015

వర్గం:వ్యవసాయం
స్వప్నం (అయోమయ నివృత్తి)

నిద్రకి చెందిన కొన్ని స్థితులలో అసంకల్పితంగా మనసులో మెదిలే భావాల, భావావేశాల, ఐంద్రియ సంవేదనల సందోహాలని స్వప్నాలు (Dream) అంటారు.
----
* స్వప్న, 1980లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా.
* స్వప్న లోకం, 1999లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా.
* స్వప్న సుందరి, 1950లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా.
వట్లూరు

**వట్లూరు** పేరుతో ఉన్న గ్రామాలు

* వట్లూరు (పెదపాడు)
* వట్లూరు (ఏలూరు)
వట్లూరు (ఏలూరు)

**వట్లూరు**, పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, ఏలూరు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

## చిత్రమాలిక
క్రమంగా ఏలూరు పట్టణం విస్తరిస్తున్నందున ఈ గ్రామం పట్టణం లక్షణాలను కలిగి ఉంది. హౌసింగ్ బోర్డు ఏర్పరచిన ఒక కాలనీ కూడా వట్లూరులో ఉంది.జాతీయ రహదారి, రైల్వేలైను క్రాస్ అవ్వడం వలన వట్లూరు రైల్వేగేటు వద్ద ట్రాఫిక్ అంతరాయం అధికంగా ఉండేది. ఏలూరు బైపాస్ రోడ్ నిర్మించినాక ఈ సమస్య కొంతవరకు అదుపులోనికి వచ్చింది.

## వ్యవసాయం
ఈ గ్రామంలో వరి ముఖ్యమైన పంట.

## ప్రముఖులు
*వేగుంట మోహన ప్రసాద్

## పరిశ్రమలు
* అన్నపూర్ణ ఫ్లోర్ మిల్లు

## విద్యా సంస్థలు
thumb|221px|సర్ సి.ఆర్.రెడ్డి ఇంజినీరింగ్ కాలేజి, వట్లూరు, ఏలూరు వద్ద
ఏలూరు పట్టణానికి చెందిన సర్ సి.ఆర్.రెడ్డి విద్యా సంస్థలు తమ క్రొత్త కాలేజీలను వట్లూరులో స్థాపిస్తున్నది. ప్రస్తుతం ఉన్న కాలేజీలు.
* సర్ సి.ఆర్.రెడ్డి మహిళా కళాశాల
* సర్ సి.ఆర్.రెడ్డి పాలిటెక్నిక్ కళాశాల
* సర్ సి.ఆర్.రెడ్డి ఇంజినీరింగ్ కళాశాల
## మూలాలు

వర్గం:ఏలూరు మండలం లోని రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు
జంక్షన్

**జంక్షన్** (Junction) అనగా ఆంగ్ల భాష పదానికి తెలుగులో కూడలి అని అర్ధం.

* జంక్షన్ (సినిమా)
* హనుమాన్ జంక్షన్
అపూర్వ

**అపూర్వ** తెలుగు సినీ నటి. ఈవిడ అల్లరి సినిమా ద్వారా తెలుగు సినీ రంగానికి పరిచయమయ్యింది.

## జననం
అపూర్వ 1974, డిసెంబర్ 2న పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, దెందులూరులో జన్మించింది.

## సినీరంగ ప్రస్థానం
మొదటగా, 2000లో ‘అసలు ఏం జరిగింది’ అనే సినిమాలో హీరోయిన్‌గా నటించింది. కానీ, ఆ సినిమా విడుదలకాలేదు. 2001లో అల్లరి సినిమాతో క్యారెక్టర్ నటిగా ప్రవేశించింది.
### నటించిన చిత్రాలు
* ప్రేమకథా చిత్రమ్ 2 (2019)
* సకల కళా వల్లభుడు (2019)
* అ ఆ ఇ ఈ
* ఇంట్లో దెయ్యం నాకేం భయం (2016)
* సౌఖ్యం (2015)
* మిస్టర్ గిరీశం (2009)
* ఉల్లాసంగా ఉత్సాహంగా
* పాండురంగడు
* అల్లరి
* పుట్టింటికి రా చెల్లి
* కెవ్వు కేక (2013)
* బన్నీ అండ్ చెర్రీ (2013)
* అల్లరి 
* సీమ టపాకాయ్ 
* పుట్టింటికి రా చెల్లి  
* జానకి వెడ్స్ శ్రీరామ్ 
* రెడీ
* దేవీఅభయం (2005)
* అదిరిందయ్యా చంద్రం (2005)
* ప్రేమించుకున్నాం పెళ్ళికి రండి (2004)

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
*అపూర్వ తో ముఖాముఖి
*అపూర్వ ఛాయాచిత్ర మాలిక

వర్గం:1974 జననాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా శృంగార నటీమణులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా సినిమా నటీమణులు
రక్ష

**రక్ష** ప్రముఖ సినీ నటి. ఈవిడ ప్రేమలేఖ సినిమా ద్వారా తెలుగు సినీ రంగానికి పరిచయమయ్యారు. ఈవిడ తెలుగు. తమిళం, కన్నడ, హిందీ భాషలలో దాదాపు 50 చిత్రాలలో నటించారు.
## బాల్యం
ఈమె బాల్యం, విద్యాభ్యాసం అంతా చెన్నై లో గడిచింది.
thumb|మేం వయసుకు వచ్చాం

## నటించిన చిత్రాలు
### తెలుగు
* మేం వయసుకు వచ్చాం (2012)
* నాగవల్లి (2010)
* నచ్చావులే
* పంచదార చిలక
* ప్రేమలేఖ
* అడవిచుక్క (2000)
* పవిత్ర ప్రేమ (1998)
* అహోబ్రహ్మ ఒహోశిష్య (1997)

### హిందీ
*బడేమియ ఛోటే మియా
## మూలాలు

## బయటి లింకులు
*రక్ష గారితో ముఖాముఖి 
*రక్ష ఛాయాచిత్ర మాలిక 

వర్గం:తెలుగు సినిమా శృంగార నటీమణులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు
వర్గం:1974 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
పరుసవేది

**పరసువేది** ప్రాచీన భారతీయులు నమ్మిన "కుహనా శాస్త్రం" అనడమా కళ అనడమా అన్నది తేల్చుకోవలసిన విషయమే. ఏదైనా క్షుద్ర లోహాన్ని బంగారంగా ఎలా మార్చవచ్చునో ఈ ప్రక్రియ వివరిస్తుందని ప్రతీతి. ఈ రకం మూఢ నమ్మకం మధ్య యుగంలో ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ఉండేది. నీచ లోహాలని ఉత్తమ లోహాలుగా మార్చగలిగే మహత్తర శక్తి ఉన్న రాళ్లు ఉన్నాయనిన్నీ, కేవలం స్పర్శామాత్రంగా ఈ రాళ్లు ఇనుము వంటి లోహాలని బంగారంగా మార్చగలవనీ పూర్వం నమ్మేవారు. ఈ రాళ్లని స్పర్శవేది అనేవారు. ఈ మాట బ్రష్టరూపమే పరసువేది అయి ఉంటుంది. దీనిని ఇంగ్లీషులో philosopher's stone అనేవారు. ఈ రకం కుహనా శాస్త్రాన్ని ఇంగ్లీషులో "ఆల్కెమీ" (alchemy) అనేవారు. ఈ గుడ్డి నమ్మకాలని పారద్రోలి, పేరు మారితేకాని పోకడ మారదనే ఉద్దేశంతో "ఆల్కెమీ" అన్న పేరుని మార్చి "కెమెస్ట్రీ" అని పేరు పెట్టేరు.
## ఇతర పఠనాలు
*Encyclopædia Britannica (2011). *[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/456733/philosophers-stone Philosophers' stone]* and *[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/13282/alchemy Alchemy]*.
*Guiley, Rosemary (2006). *[http://books.google.com/books?id=fkc10_zCBv0C The Encyclopedia of Magic and Alchemy]*. Infobase Publishing, USA. ISBN 0-8160-6048-7. pp.&nbsp;250–252.
*Myers, Richard (2003). *[http://books.google.com/books?id=oS50J3-IfZsC The basics of chemistry]*. Greenwood Publishing Group, USA. ISBN 0-313-31664-3. pp.&nbsp;11–12.
*Pagel, Walter (1982). *[http://books.google.com/books?id=wO244WXEBKcC Paracelsus: An Introduction to Philosophical Medicine in the Era of the Renaissance]*. Karger Publishers, Switzerland. ISBN 3-8055-3518-X.
*Thompson, Charles John Samuel (2002) [1932]. *[http://books.google.com/books?id=zaBAMNBJHIIC Alchemy and Alchemists]*. Chapter IX. Courier Dover Publications, USA. ISBN 0-486-42110-4. pp.&nbsp;68–76.

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు

*The Philosophers' Stone by Edward Kelly 

వర్గం:కళలు
వర్గం:కుహనా శాస్త్రం
వర్గం:రసాయన శాస్త్రం
పోలిశెట్టి సత్తిరాజు

1939 లో తాపేశ్వరం కాజాను తయారుచేసి, దానికి ఆంధ్ర ప్రదేశ్ వ్యాప్తంగా ఖ్యాతి సంపాదించి పెట్టిన ప్రముఖుడు ** పోలిశెట్టి సత్తిరాజు**. ఆయన తూర్పు గోదావరి జిల్లా, కె. గంగవరం మండలంలోని బ్రహ్మపురి గ్రామానికి చెందినవారు. అక్కడనుంచి ఉపాధి నిమిత్తం తాపేశ్వరం వలస వచ్చి మండపేటలో మొదట మిఠాయి రామస్వామి అనే వ్యాపారి వద్ద పనిచేసేవాడు. ఇక్కడే పిండి వంటకాలు తయారు చేయడం నేర్చుకున్నాడు. కొంతకాలానికి రామస్వామి అనారోగ్యకారణంతో వ్యాపారం మానేయగా సత్తిరాజు తాపేశ్వరంలో చిన్న హోటల్‌ నెలకొల్పాడు.

thumb|right|300px|తాపేశ్వరం ప్రసిద్ధ కాజాల దుకాణం శ్రీ భక్తాంజనేయ స్వీట్స్

ఆ హోటల్లో తాను నేర్చుకున్న కొన్ని రకాల మిఠాయిలు తయారుచేసి అమ్మేవాడు. దాంతోపాటు వివాహది శుభకార్యాలకు పిండివంటలు తయారు చేసి అందించేవాడు. ఆయన వంటలు వండేటప్పుడు రకరకాల ప్రయోగాలు చేసేవారు. ఆయన మైదాపిండితో మడతలుపెట్టి కాజాలను కొత్తరూపంలో తయారుచేసి, పంచదారపాకం పట్టి అమ్మగా వాటి కమ్మదనం, రుచి కారణంగా అతి తక్కువకాలంలోనే ప్రాచుర్యములోకి వచ్చి తాపేశ్వరం కాజాగా ఖ్యాతి సంపాదించింది.ఇలా వ్యాపారం అభివృద్ధి చెందటంతో 1970 తరువాత హోటల్‌ను విరమించుకుని శ్రీభక్తాంజనేయ స్వీట్‌ స్టాల్‌ను స్థాపించి, మిఠాయి వ్యాపారంపై దృష్టిపెట్టాడు.

ఈ నాడు ఈ తాపేశ్వరం కాజా తయారీ అనేది ఒక కుటీర పరిశ్రమగా మారినది. రాష్ట్రవ్యాప్తంగా తాపేశ్వరం కాజా పేరుతో 300 వరకు స్వీట్ స్టాల్స్ వివిధ పట్టణాలలో గలవు. దీనిపై సుమారు 15000 మందికి పైగా ఉపాది పొందుతున్నారు.

ఇంతటి ప్రఖ్యాతి కెక్కిన తినుబండారమును ప్రజలకందించిన పోలిశెట్టి సత్తిరాజు 1990లో స్వర్గస్థులైనాడు. వీరి తరువాత వీరి భార్య భూషణం, ఆ తరువాత ప్రస్తుతం వీరి కుమారుడు పోలిశెట్టి మల్లిఖార్జునరావు (మల్లిబాబు) వ్యాపారం నిర్వహణ చేపట్టారు

## మూలాలు, వనరులు
* సురుచి వంటాకాలు

వర్గం:1990 మరణాలు
వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా వ్యాపారవేత్తలు
లీలానగర్

**లీలానగర్**, కృష్ణా జిల్లా, నూజివీడు మండలానికి చెందిన  రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

thumb|లీలానగర్ బోర్డు, కమ్యూనిటీ హాలు

## గ్రామంలో ప్రధాన పంటలు
వరి, అపరాలు, కాయగూరలు, పండ్లతోటలు

## గ్రామంలో ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు
## మూలాలు

వర్గం:నూజివీడు మండలంలోని రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు
ఎస్.ఏ.పీ. (SAP)

## పరిచయం

**ఎస్.ఏ.పీ.** (ఆంగ్లం: SAP) అనగా సిస్టమ్స్, అప్లికేషన్స్ అండ్ ప్రోడక్ట్స్. జర్మన్ భాషలో ఇదే Systeme, Anwendungen und Produkte.
భారీ, మధ్య తరహా సంస్థలలో సాఫ్ట్ వేర్ అవసరాలను తీర్చే ఒక ఇంటెగ్రేటెడ్ ERP enterprise resource planning. సంస్థల్లోని వివిధ విభాగాల అనుసంధానం SAP ప్రత్యేకత.

## ఉచ్ఛారణ
కేవలం S, A, P అయితే "ఎస్ ఏ పీ" అని, వాటి ప్రక్కన మరేదయినా ఉంటే సాప్ అనీ ఉచ్ఛరించాలి. ఉదా: SAP HCM (సాప్ ఎచ్ సీ ఎం) 

## చరిత్ర
1972వ సంవత్సరంలో IBM పూర్వ ఉద్యోగులైన డీయాత్మార్ హాప్, హాసో ప్లాట్నర్, హన్స్-వెర్నర్ హెక్టర్, క్లాస్ టిశిర, క్లాస్ వెలిన్రైతర్ లచే జర్మనీలో ఎస్.ఏ.పి ప్రారంభించబడింది.     

## పని తీరు
ఎస్.ఏ.పీ. మాడ్యూల్ ల ప్రకారం పనిచేస్తుంది. ఈ మాడ్యూల్ లు అన్నీ ఒకే డాటాబేసును వినియోగిస్తున్నప్పటికీ వీటిని ఒక్కొక్కటిగా కానీ, కొన్నింటిని కలిపిగానీ కొనవచ్చును, ఇన్స్టాల్ చేసుకుని నడిపించకొనవచ్చును. సంస్థల్లో, ఈ క్రింది విభాగాల కొరకు ఎస్.ఏ.పీ.ని వినియోగించకొనవచ్చును.
* ఫైనాన్షియల్స్ (SAP ERP Financials)
* లాజిస్టిక్స్ (SAP ERP Logistics)
* మానవ వనరులు (ఎస్.ఏ.పీ. హ్యూమన్ క్యాపిటల్ మేనేజ్‌మెంట్ SAP ERP Human Captial Management)
* ప్రాజెక్ట్ సిస్టమ్శ్
* డాక్యుమెంట్ మేనేజ్ మెంట్ సిస్టమ్స్ (DMS)
* సేల్స్ అండ్ డిస్ట్రిబ్యూషన్ (SD)
* కస్టమర్ రిలేషన్ షిప్ మేనేజ్ మెంట్ (CRM)
* ప్రొడక్షన్ ప్లానింగ్ (PP)
* మెటీరియల్స్ మేనేజ్ మెంట్ (MM)

2005 లో SAP AG SAP ECC 6.0 (SAP Enterprise Central Component) ని విడుదల చేసింది.

## బయటి లింకులు
*SAP ERP
*SAP Whitepaper Free Download
*ERP Expert
*SAP Community

వర్గం:ఎస్.ఏ.పీ. (SAP)
కాకర్ల (తిరువూరు)

**కాకర్ల**, ఎన్టీఆర్ జిల్లా, తిరువూరు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

thumb|కాకర్ల వద్ద శ్రీనివాసపురం బస్ షెల్టర్
## మూలాలు

వర్గం:తిరువూరు మండలం లోని రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు
ఫైలేరియా

**ఫైలేరియా** బోదకాలు వ్యాధిని కలిగించే సూక్ష్మజీవి పేరు. 

## లక్షణాలు
ఇది పెద్దగా, దారం లాగా ఉండే పురుగు. ఇందులో ఆడవి 10 సెం.మీ పొడవు, 0.2 మి.మీ వెడల్పు ఉంటాయి. మగవి మాత్రం 4 సెం.మీ పొడవు కలిగి ఉంటాయి. ఇవి రోజుకు 50 000 మైక్రోఫిలేరియాను ఉత్పత్తి చేస్తాయి. మైక్రోఫిలేరియా 250-300 µm (మైక్రోమీటరు) పొడవు, 8 సెం.మీ వెడల్పు ఉండి, పరిధీయ రక్తంలో తిరుగుతుంది. ఇవి మైక్రోఫిలేరియాగా 12 నెలల వరకు జీవించవచ్చు. ఇందులో మగ ఫురుగులు పెరగడానికి 6 నుండి 12 నెలల సమయం పడుతుంది, 4 నుంచి 6 సంవత్సరాలు జీవించగలవు.  

## ఫైలేరియా దోమ వ్యాప్తి
ఉష్ణమండల ఆఫ్రికా, దక్షిణ అమెరికాలోని భాగాలతో పాటు, ఆగ్నేయ ఆసియాలో, బ్రూజియా మలాయి, దక్షిణ, ఆగ్నేయ ఆసియాలో విస్తరిస్తున్న ఫైలేరియా ( వుచెరెరియా బాన్‌క్రాఫ్టి) అలాగే బ్రూగియా తిమోరి (తైమూర్ ద్వీపంలో కనిపిస్తుంది ) శోషరస ఫైలేరియోసెస్ యొక్క కారకాలు. స్థానిక ప్రాంతాలలో ఫైలేరియోసెస్ యొక్క ప్రాబల్యం ఎక్కువగా ఉంది, రెండవ దశాబ్దంలో స్థానిక జనాభాలో 50% వరకు వరకు చేరుకుంటుంది. మైక్రోఫిలేరియా దోమ కాటు ద్వారా వ్యాపిస్తుంది.   దీని ప్రభావం ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ 1997 లో శోషరస ఫైలేరియల్ పరాన్నజీవి వుచెరెరియా బాన్‌క్రాఫ్టి ఒక నెమటోడ్ పరాన్నజీవితో మానవ సంక్రమణ అని చెప్పింది. ఎలిఫాంటియాసిస్‌కు కారణమయ్యే దోమల ద్వారా,మగ జననేంద్రియాల వికృతీకరణ,ఉష్ణమండలంలో తీవ్రమైన అడెనోలిమ్ఫాంగిటిస్,ఉపఉష్ణమండల ఆఫ్రికా, దక్షిణ ఆసియా, పసిఫిక్, లాటిన్ అమెరికా దేశాలలో నిర్ములించవచ్చని, దీనికి అందుబాటులో ఉన్న ప్రజారోగ్య సౌకర్యాలను వాడుకోవడం, ఈ తీర్మానానికి ప్రతిస్పందనగా వీటి నిర్మూలనకు ప్రపంచం ఆరోగ్య సంస్థ 2000 సంవత్సర ములో పిలుపును ఇచ్చింది. ఈ వ్యాధికి ప్రస్తుతం మూడు యాంటెల్‌మింటిక్ మందులను ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ సిఫార్సు చేసింది. శోషరస ఫైలేరియాసిస్‌ను తొలగించడానికి: డైథైల్కార్బమాజైన్, ఐవర్‌మెక్టిన్, అల్బెండజోల్. ఈ మందులు సరసమైనవి, డైథైల్కార్బమాజైన్ మోతాదుకు 1 శాతం కన్నా తక్కువ ఖర్చు అవుతుంది, ఈ మందుల తయారీ కి ఐవర్‌మెక్టిన్, అల్బెండజోల్‌ను, మెర్క్, గ్లాక్సో స్మిత్‌క్లైన్ విరాళములను ఇస్తారని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ తెలిపింది. 

## మూలాలు

వర్గం:వ్యాధులు
మొసలికంటి తిరుమలరావు

**మొసలికంటి తిరుమలరావు** (ఆంగ్లం: Mosalikanti Thirumala Rao) (జనవరి 29, 1901 - 1970) ప్రముఖ స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు, పార్లమెంటు సభ్యులు.

## జననం
వీరు తూర్పు గోదావరి జిల్లా పిఠాపురంలో 1901, జనవరి 29 న శాయన్న పంతులు దంపతులకు జన్మించారు.

వీరు 1921 లో మహాత్మా గాంధీ పిలుపు నందుకొని కాలేజీ చదువులకు వదలి సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమంలో పాల్గొన్నారు. 1930లో ఉప్పు సత్యాగ్రహంలో పాల్గొన్నందుకు ఏడాది కఠినశిక్ష విధించారు. రాజమండ్రి, చెన్నై, వెల్లూరు జైల్లలో ఆ శిక్ష అనుభవించారు. 1931లో శాసనోల్లంఘనోద్యమంలో పాల్గొని మరొక ఆరు నెలలు జైలు శిక్ష అనుభవించారు. వీరు 1940 వ్యక్తి సత్యాగ్రహంలోను, 1942 క్విట్ ఇండియా ఉద్యమంలో కూడా పాల్గొని కఠిన శిక్షలను అనుభవించారు.

వీరు తూర్పు గోదావరి కాంగ్రెసు అధ్యక్షలుగా రెండు పర్యాయాలు ఎన్నికయ్యారు. 1937 నుండి 1940 వరకు కేంద్ర అసెంబ్లీ సభ్యులుగాను, 1945-1947 లో స్టేట్ కౌన్సిల్ సభ్యులుగాను, 1948-1950 లలో రాజ్యాంగ సభ సభ్యులుగాను, 1950-1952లో తాత్కాలిక ప్రభుత్వం సభ్యులుగా ఉన్నారు.

వీరు 1957, 1962, 1967 సాధారణ ఎన్నికలలో 2వ, 3వ, 4వ లోక్‌సభలకు కాకినాడ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుండి ఎన్నికై కేంద్ర వ్యవసాయ, ఆహార శాఖ ఉపమంత్రిగా పనిచేశారు.

## మరణం
వీరు 1970 సంవత్సరంలో పరమపదించారు.

## మూలాలు

వర్గం:2వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:3వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:4వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:1901 జననాలు
వర్గం:1970 మరణాలు
వర్గం:తెలుగువారిలో స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు
మొక్కపాటి

**మొక్కపాటి** (ఆంగ్లం: Mokkapati) తెలుగు వారిలో కొందరి ఇంటి పేరు. 
* మొక్కపాటి నరసింహశాస్త్రి, సుప్రసిద్ధ తెలుగు హాస్య రచయిత. 
* మొక్కపాటి సుబ్బారాయుడు, పరిపాలనా దక్షులు, పండితులు. 
* మొక్కపాటి కృష్ణమూర్తి, ప్రసిద్ధ చిత్రకారుడు, శిల్పి, రచయిత.
* మొక్కపాటి రామమూర్తి, తెలుగు రచయిత, అనువాదకుడు.