open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
అమ్మోనియం డైక్రోమేట్

**అమ్మోనియం డైక్రోమేట్** అనునది ఒక రసాయన సమ్మేళనం.
## భౌతిక ధర్మాలు
అమ్మోనియం డైక్రోమేట్ ఒక అకర్బన రసాయన సంయోగ పదార్థం. రసాయనిక ఫార్ములా (NH4)2Cr2O7. అన్ని డైక్రోమేట్, క్రోమేట్‌లలో ఉన్న విధంగానే అమ్మోనియం డైక్రోమేట్ సంయోగ పదార్థంలో కుడా క్రోమియం హెక్సా వేలంట్ క్రోమియం అనబడు +6 ఆక్సీకరణ స్థాయిలో బంధం కలిగున్నది. అమ్మోనియం డైక్రోమేట్ సంయోగ పదార్థం అమ్మోనియం, డైక్రోమేట్ అయానులను కలిగున్నది. సాధారణ వాతావరణ ఉష్ణోగ్రత, వత్తిడి వద్ద ఈ సంయోగ పదార్థం ఆరెంజి రంగులో ఉండును.ఆమ్ల గుణంకలిగి యుండును. నీటిలో, ఆల్కహాల్‌లలో కరుగును. అణుభారం 252.07 గ్రాములు/మోల్, సాంద్రత 2.115గ్రాములు/సెం.మీ3, ద్రవీభవన స్థానం 180&nbsp;°C (356&nbsp;°F;453 K), ఈ ఉష్ణోగ్రత వద్ద అమ్మోనియం డైక్రోమేట్ వియోగం చెందును. అసిటోన్ లో కరుగదు.

అమ్మోనియం డైక్రోమేట్ స్పటికం (C2/c, z=4) ఒకే రకమైన అమ్మోనియం అయానును కల్గి ఉండి (C1 (2,3) ) ప్రతి NH4+ అయాన్ కేంద్రం క్రమరహితమైన 8 ఆక్సిజన్ పరమాణులచే ఆవృతమై ఉండును. నత్రజని-ఆక్సిజన్ పరమాణువుల బంధ దూరం ca. 2.83 to ca. 3.17 Å.

## రసాయన చర్యలు
పరిశోధన శాలలో అగ్నిపర్వతాల ప్రేలే విధానాన్నిప్రత్యక్షంగా మాదిరి చూపుటకు అమ్మోనియం డైక్రోమేట్ ను ఉపయోగిస్తారు.

:(NH4)2Cr2O7(s) → Cr2O3(s) + N2(g) + 4 H2O(g) (ΔH=−429.1 ± 3 kcal/mol)
అమ్మోనియం నైట్రేట్ వలె అమ్మోనియం డైక్రోమేట్ కూడా థెర్మోడైనమికల్లి అస్థిరమైనది.
## ఆక్సీకరణ చర్యలు
అమ్మోనియం డైక్రోమేట్ శక్తి వంతమైన ఆక్సీకరణ కారకం. ఎటువంటి క్షయికరణ కారకంతోనైనా తీవ్రంగా ప్రతి చర్య జరుపును. క్షయికరణ కారకం శక్తి వంతమైయ్యే కొలది చర్యకుడా అంటే తీవ్రస్థాయిలో ఉండును. నూనెలను, ఆల్కహాలుల ఆక్సీకరణను ఉద్దిపం చెయ్యుట కుపయోగిస్తారు.

## ఉత్పత్తి
క్రోమిక్ ఆమ్లాన్ని అమ్మోనియం హైడ్రాక్సైడ్ తో చర్య జరగడం వలన అమ్మోనియం డైక్రోమేట్ ఏర్పడును.
## ఆరోగ్యము పైప్రభావం
అమ్మోనియం డైక్రోమేట్ మిగతా క్రోమియం (VI) సమ్మేళనాలవలె విషపూరితమైనది, క్యాన్సరును ప్రేరేపించే గుణాలను కలిగియున్న ది. అలాగే శరీర నొప్పిని ప్రేరెపించును, చికాకు కలిగించును.

## ఉపయోగాలు
అమ్మోనియం డైక్రోమేట్ సం యోగ పదార్థాన్ని బాణసంచు/టపాసులు తయారీలో ఉపయోగిస్తారు. అలాగే పోటోగ్రపిని కనుగొన్న మొదటి రోజుల్లో పోటోగ్రపిలో, లిథోగ్రఫిలో ఉపయోగించే వారు. అలాగే పరిశోధన/ప్రయోగశాలలో శుద్ధమైన నత్రజని వనరుగా ఉపయోగిస్తారు. అలాగే ఉత్పేరకంగా కుడా ఉపయోగిస్తారు. రంగుల అద్దకంలో అమ్మోనియం డైక్రోమేట్‌ను వర్ణాకర్షణిగా ఉపయోగిస్తా రు.అలిజరిన్, క్రోమ్ ఆలంలను తయారు చేయుటకు, తోళ్ళు పదును చేయుటకు, తైలాలను శుద్ధి చేయుటలో ఉపయోగిస్తా రు. టెలివిజన్ స్క్రీన్‌ల ఫాస్ఫార్ రోస్టరు తయారీలో వాడెదరు.

## మూలాలు

వర్గం:అమ్మోనియా సమ్మేళనాలు
వర్గం:అకర్బన సమ్మేళనాలు
కానూరి

* కానూరి లక్ష్మణరావు :  ప్రముఖ ఇంజనీరు, రాజకీయ నాయకుడు.
* కానూరి లక్ష్మీ వరప్రసాదు :  ప్రముఖ పారిశ్రామికవేత్త.
* కానూరి వెంకటేశ్వరరావు : కమ్యూనిస్టు కురువృద్ధుడు, అరుణోదయ సాంస్కృతిక సమాఖ్య వ్యవస్థాపకులు, న్యూడెమోక్రసీ సీనియర్‌ నాయకులు,ప్రజా గేయ రచయిత.
గుళ్ళపల్లి (అయోమయ నివృత్తి)

* గుళ్ళపల్లి : బాపట్ల జిల్లా, చెరుకుపల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామం.
----

**గుళ్ళపల్లి** తెలుగువారిలో కొందరి ఇంటిపేరు.

* గుళ్ళపల్లి నాగేశ్వరరావు :నేత్రవైద్యులు.
* గుళ్ళపల్లి సుందరమ్మ : తెలుగు రచయిత్రి.
* గుళ్ళపల్లి సుబ్బారావు :కమ్యూనిస్టు నేత.
పెన్నా శివరామకృష్ణ

**పెన్నా శివరామకృష్ణ** తెలుగు కవీ, విమర్శకుడు, రిటైర్డ్‌ లెక్చరర్‌. 2021లో తెలంగాణ ప్రభుత్వం నుండి కాళోజీ పురస్కారాన్ని అందుకున్నాడు.

## జీవిత విశేషాలు
ఆయన పూర్తి పేరు పెన్నా వేంకట శివరామకృష్ణ శర్మ (పి.వి. యస్. ఆర్. కె. శర్మ). ఆయన నల్గొండ జిల్లా దుగునవల్లి గ్రామంలో 1960 ఫిబ్రవరి 2 న అనంతలక్ష్మి,శేషావతారం దంపతులకు జన్మించారు. ఐదవ తరగతి నుంచి పదవ తరగతి వరకు, జిల్లా పరిషత్ ఉన్నత పాఠశాల, కట్టంగూరులో చదువుకున్నాడు. నల్లగొండలోని గీతావిజ్ఞాంధ్ర కళాశాల నుంచి, డి.ఓ.యల్. బి. ఓ. యల్. డిగ్రీలను పొందినాడు. హైదరాబాదు విశ్వవిద్యాలయము నుండి యం. ఏ. (1980 - 82), యం. ఫిల్. (1983) డిగ్రీలను పొందినాడు. "శేషేంద్ర కవిత్వానుశీలనం" అనే అంశం మీద పరిశోధన చేసి, అదే హైదరాబాదు విశ్వవిద్యాలయము నుంచి పిహెచ్. డి. పట్టం పొందినాడు.

## తెలుగు హైకూలు
తెలుగులో హైకూలను పరిచయం చేసింది ఇస్మాయిల్ (కవి) గారు. 1991లో పెన్నా శివరామకృష్ణ ' రహస్యద్వారం ' పేరుతో తొలి తెలుగు హైకూ కవిత్వ సంపుటిని తీసుకవచ్చాడు. "చినుకుల చిత్రాలు" (2000), "సులోచనాలు" (2006) పేర్లతో మరో రెండు హైకూ సంకలనాలను కూడా పెన్నా శివరామకృష్ణ ప్రచురించాడు. ప్రపంచంలోని, భారతదేశంలోని వివిధ భాషలలో వచ్చిన కొన్ని హైకూలను తెలుగులోనికి అనువదించి "దేశదేశాల హైకూ" (పాలపిట్ట బుక్స్ ప్రచురణ, 2009) అనే మరో అనువాద రచనను కూడా పెన్నా శివరామకృష్ణ వెలువరించాడు. "ప్రపంచ వ్యాప్త కవితా ప్రక్రియ హైకూ", "హైకూ - స్వరూప స్వభావాలు" అనే శీర్షికలతో పెన్నా శివరామకృష్ణ రాసిన రెండు వ్యాసాలు కూడా "దేశదేశాల హైకూ" పుస్తకంలో ప్రచురింపబడినాయి. 1994లో గాలి నాసరరెడ్డి జపాన్ హైకూలను తెలుగులోకి అనువదించారు.

## రచనలు
* నిశ్శబ్దం నా మాతృక (కవితాసంపుటి 1987), "అలల పడవలమీద' (కవితాసంపుటి 1990), "రహస్యద్వారం" (హైకూ సంపుటి 1991), "జీవనది" (కావ్యం, 1995), "సల్లాపం" (గజళ్ళ సంపుటి, 2003)  శిశిరవల్లకి - పెన్నా శివరామకృష్ణ తెలుగు గజళ్ళు (రచయిత 2011 డిసెంబరు నుంచి 2012 ఆగస్టు వరకు రాసిన సుమారు 90 గజళ్ళ నుంచి ఎన్నిక చేసిన గజళ్ళతో రూపొందించినది ఈ పుస్తకం.) "దీపఖడ్గం" కవితాసంపుటి ప్రచురించారు.
* తెలంగాణ రుబాయీలు.
* దేశదేశాల హైకు
* కవితా దశాబ్ది (1991-2000) (సంపాదకత్వం -ఎస్వీ సత్యనారాయణతో కలిసి), 
*దశాబ్దికవిత  (2001-2010) (సంపాదకత్వం -ఎస్వీ సత్యనారాయణతో కలిసి)
*వీరి సాహిత్యం పైన ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం లో ఐ. చిదానందం పరిశోధన చేశారు.

## అవార్డులు
* కవితా సంకలనం "దీపఖండం"కు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం పురస్కారం లభించింది.
*పెన్నా శివరామకృష్ణ సెప్టెంబర్ 7, 2021న తెలంగాణ ప్రభుత్వం కాళోజీ పురస్కారానికి ఎంపికయ్యాడు. ఆయన 9 సెప్టెంబర్ 7, 2021న రవీంద్ర భారతిలో జరిగిన కాళోజీ జయంతి ఉత్సవాలలో అవార్డు కింద రూ.1,01,116/-  నగదు బహుమతిని, శాలువాను, మెమెంటోను రాష్ట్ర మంత్రులు వి. శ్రీనివాస్‌ గౌడ్‌, మహమూద్‌ అలీ, శాసనసభ్యులు రసమయి బాలకిషన్, శాసన మండలి సభ్యులు గోరటి వెంకన్న చేతుమీదుగా అందుకున్నాడు.

## మూలాలు

వర్గం:1960 జననాలు
వర్గం:తెలుగు కవులు
వర్గం:నల్గొండ జిల్లా కవులు
అమ్మోనియం సల్ఫైట్

**అమ్మోనియం సల్ఫైట్** ఒక రసాయనిక సమ్మేళనం. అమ్మోనియం సల్ఫైట్ సమ్మేళనం సల్ఫ్యురస్ ఆమ్లం యొక్క అమ్మోనియం లవణం. ఈ సమ్మేళన పదార్థాన్ని డై అమ్మోనియం సల్ఫైట్ అనియు, డై అమ్మోనియం సల్ఫోనేట్ అనియు, డై అమ్మోనియం లవణం అనియుకూడా అంటారు.
## భౌతిక లక్షణాలు
అమ్మోనియం సల్ఫైట్ ఒక ఆకర్బన రసాయన సంయోగ పదార్థం. రంగులేని స్పటికాలుగా ఉండును. రసాయన ఫార్ములా (NH4)2SO3. తేమ/చెమ్మనుపీల్చుకోను ( hygroscopic) గుణం కలిగి ఉంది. ఈ సమ్మేళనం యొక్క అణు భారం 116.14 గ్రాములు/మోల్.ఈ సంయోగ పదార్థం యొక్క ద్రవీభవస్థానం 65&nbsp;°C, ఈ ఉష్ణోగ్రతవద్ద ఇది వియోగం చెందును. అమ్మోనియం సల్ఫైట్ నీటిలో కరుగుతుంది. ఆల్కహాల్, అసిటోన్ ద్రవాలలో కరుగదు. నీటి యొక్క ఉష్ణోగ్రత పెరిగే కొలది, అందులో కరుగు అమ్మోనియం సల్ఫైట్ యొక్క ఘనపరిమాణం పెరుగును. వక్రీభవన సూచిక 1.515. అమ్మోనియం సల్ఫైట్ యొక్క విశిష్ట గురుత్వం 1.41.

## రసాయన ధర్మాలు
అమ్మోనియం సల్ఫైట్ ఒక క్షయికరణ కారకం (reducing agent) .అమ్మోనియం సల్ఫైట్‌ను 65&nbsp;°C మించి వేడి చేసిన సల్ఫర్ డై ఆక్సైడ్, నత్రజని యొక్క ఆక్సైడ్‌లుగా వియోగం చెందును.

## ఉత్పత్తి
సజల సల్ఫర్ డై ఆక్సైడ్, అమ్మోనియా రసాయన చర్య వలన అమ్మోనియం సల్ఫైట్ ఏర్పడును.
:2NH3 + SO2 + H2O → (NH4)2SO3
## వినియోగం
అమ్మోనియం సల్ఫైట్‌ను సౌందర్యద్రవ్యాలలో (cosmetics) కేశాలను సరళంగా ఉంచు, లేదా వంకీలుగా చెయ్యు కేశ పోషక సాధనాలలో ఉపయోగిస్తారు. గతంలో సోడియం హైడ్రాక్సైడ్ ఉపయోగించి చేయు కేశ సౌందర్య
వస్తువులలో, ప్రస్తుతం సోడియం హైడ్రాక్సైడ్‌కు బదులుగా అమ్మోనియం సల్ఫైట్‌ను ఉపయోగిస్తున్నారు.

పోటోగ్రఫీలో అమ్మోనియం సల్ఫైట్‌ను క్షయికరణ కారకం (reducing agent) గా వాడెదరు.పోటోగ్రఫిలో నెగటివ్ ఫిల్మ్‌ను డెవలప్ చెయ్యుటకు అమ్మోనియం సల్ఫైట్ ఉపయోగిస్తారు.

బ్లాస్ట్ ఫర్నేష్ (కొలిమి) లలో ఉపయోగించు ఇటుకలలో అమ్మోనియం సల్ఫైట్ను కలుపుతారు.కోల్డ్ మెటల్ వర్కింగ్ లో ఉపయోగించు కందెనలలలో అమ్మోనియం సల్ఫైట్ ఉపయోగిస్తారు.ఇవి లోహాల సంపర్కం చలనం వలన ఏర్పడు ఘర్షణ తగ్గించి, ఉత్పత్తి అగు వేడిని తొలగించును.అమ్మోనియం సల్ఫైట్‌ను వాయువుల స్క్రబ్బర్ పరికారాలలో స్కబ్బర్ గా ఉపయోగిస్తారు.

## ప్రమాదం
అమ్మోనియం సల్ఫైట్ మనుషులపై విష ప్రభావం చూపును. కడుపులోకి/జీర్ణవ్యవస్థలోకి వెళ్ళిన ప్రమాదం.చర్మానికితగిలిన, కళ్ళకు సోకినా ప్రమాదమే.తగిన జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి.
## మూలాలు

వర్గం:అమ్మోనియా సమ్మేళనాలు
వర్గం:అకర్బన సమ్మేళనాలు
వి.కళ్యాణం

thumb|వి.కళ్యాణం
**వి.కళ్యాణం** (వెంకిట కళ్యాణం) (జననం.ఆగస్టు 15 1920) భారత స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, మహాత్మా గాంధీ యొక్క వ్యక్తిగత కార్యదర్శి. ఈయన మహాత్మా గాంధీ యొక్క వ్యక్తిగత కార్యదర్శిగా పనిచేసిన మహదేవ్ దేశాయ్ మరణానంతరం 1943 నుండి 1948 వరకు వ్యక్తిగత కార్యదర్శిగా పనిచేసారు. ఆయన గాంధేయవాది. 
## జీవిత విశేషాలు
ఆయన 1942 న క్విట్ ఇండియా ఉద్యమంలో పాల్గొని,  గాంధీజీ హత్య జరిగినవరకు ఆయనతోనే ఉన్నారు. నాథూరాం గాడ్సే గాంధీజీని కాల్చి చంపుతున్నప్పుడు కళ్యాణం ఆయన వెనకే ఉన్నారు. గాంధీజీ పై కాల్పులు జరిగినపుడు గాంధీజీ తన చివరి మాటలుగా "హే రామ్" అనలేదని కళ్యాణం చెప్పారు. గాంధీజీ మరణవార్తను మొట్టమొదటి సారిగా జవహర్ లాల్ నెహ్రూ, వల్లభాయి పటేల్కు చెప్పిన వ్యక్తి కళ్యాణం.

గాంధీజీ మరణానంతరం ఆయన లండన్ లో "ఎడ్విన్ మౌంట్ బాటన్"కి సెక్రటరీగా పనిచేసారు. కొన్ని సంవత్సరాల తరువాత ఆయన సి.రాజగోపాలాచారి, జయప్రకాష్ నారాయణ్ లతో పనిచేయడానికి తిరిగి వచ్చారు.

కళ్యాణం మహాత్మాగాంధీ వారసత్వాన్ని మరచిపోతున్న భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ను విమర్శించారు. కాగ్రెస్ పార్టీ అవినీతికి పాల్పడినప్పుడు ఆ పార్టీని రద్దు చేయాలని గాంధీజీ కోరుకునేవాడని ఆయన చెప్పారు.

కళ్యాణం 2014 లో ఆమ్‌ ఆద్మీ పార్టీలో చేరారు.

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు
* గాంధీ "హే రాం " అనలేదు

వర్గం:1920 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:గాంధేయవాదులు
వర్గం:ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:భారత స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
శ్వాస

thumb|మానవుడు శ్వాసించు వీడియో

**శ్వాస** అనేది ఊపిరితిత్తుల యొక్క లోపలికి, బయటికి గాలిని, లేదా మొప్పలు వంటి ఇతర శ్వాస అవయవాల ద్వారా ఆక్సిజన్ను తరలించే ఒక ప్రక్రియ. శ్వాసను ఆంగ్లంలో బ్రీతింగ్ అంటారు. శ్వాస అర్థం ఊపిరితిత్తులచే కార్బన్ డయాక్సైడ్ (CO2) తొలగించి, ఆక్సిజన్ తీసుకోవడం, శక్తి ఉత్పత్తికి గ్లూకోజ్ తో పాటు వాయువు అవసరం. జంతువులు గాలిని నోరు లేదా ముక్కు నుండి లోపలికి, బయటకు పోనిచ్చూ శ్వాసించడాన్ని లేదా ఊపిరిపీల్చుకోవడాన్ని శ్వాస అంటారు. శ్వాసించకుండా బ్రతకలేము. CO2 తొలగించడం తప్పనిసరి, ఎందుకనగా ఇది ఒక వ్యర్థ ఉత్పత్తి, CO2 అనేది చాలా ఎక్కువ విషపూరితమైనది. జీవులలోని ఊపిరితిత్తులలో ఉచ్చ్వాస, నిచ్వాస రెండూ జరుగుతుంటాయి, శ్వాసను వాయుప్రసారం అని కూడా అంటారు. జీవితం కొనసాగటానికి అవసరమైన శరీరధర్మ శ్వాసక్రియ యొక్క ఒక భాగం శ్వాస.

వర్గం:శ్వాస వ్యవస్థ
మద్దూరి వేంకటరమణమ్మ

right|thumb|200px|మద్దూరి వేంకటరమణమ్మ
**మద్దూరి వేంకటరమణమ్మ** ప్రముఖ స్వాతంత్ర్య సమరయోధురాలు.
## జీవిత విశేషాలు
ఆమె మార్చి 2 1906 న పెద్దాపురం లో కొల్లూరి కామేశ్వరమ్మ, బ్రహ్మాజీ రామశర్మలకు జన్మించింది. ఆమె భర్త అనేక సేవా కార్యక్రమాలలో పాల్గొనేవాడు. స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో జైలు శిక్షను అనుభవించింది. ఆమె మరది గారు సమాజ సేవకుడు, సీతానగరంలో మహిళల సంక్షేమం కోసం ఉన్న ఆశ్రమంలో ఎక్కువగా సేవా కార్యక్రమాలు చేసేవాడు. ఆమె విదేశీ వస్తు బహిష్కరణ ఉద్యమంలో భాగంగా 1932లో రాజమండ్రిలో బట్టల దుకాణాల ముందు విదేశీ దుస్తుల బహిష్కరణ ఉద్యమం చేపట్టింది. వెల్లూరు, కనమర్రు జైళ్ళలో 6 నెలల జైలుశిక్ష అనుభవించింది.రాత్రి సమయాలలో రహస్య సమావేశాలను నిర్వహించి, సాటి మహిళల్లో దేశభక్తిని ప్రేరేపించిన ప్రాతః స్మరణీయురాలు. ఆమె తన 37 సంవత్సరాల వయస్సులో తన భర్త జైలులో ఉన్న సమయంలో 1943 జనవరి 6న మరణించింది. వీరి సోదరుడు కె. ఎస్. శాస్త్రి విశాఖకు చెందిన స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు.

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు

వర్గం:1906 జననాలు
వర్గం:ఆదర్శ వనితలు
వర్గం:1943 మరణాలు
వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా మహిళా స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
గుజ్జు నాగరత్నం

right|thumb|200px|గుజ్జు నాగరత్నమ్మ
**గుజ్జు నాగరత్నం** భారత స్వాతంత్ర్య సమరయోధురాలు.
## జీవిత విశేషాలు
ఆమె 1915లో వెంకటరత్నం, భ్రమరాంబ దంపతులకు నిడదవోలులో జన్మించారు. ఆమె భర్త వెంకటరావు స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు. ఆయన సహకారంతో విదేశీ వస్త్ర బహిష్కరణ ఉద్యమంలో పాల్గొన్నారు.
డా.బ్రహ్మజోస్యుల సుబ్రహ్మణ్యం గారి ప్రోత్సాహంతో రాజమండ్రి లోని రాజవీధిలో, పందిరి వీరన్న కొట్లకు ఎదురుగా ఖద్దరు వస్త్ర దుకాణం నిర్వహించారు. పట్టణం లోని అనేక వీధులలోనూ, పరిసర గ్రామాలలోనూ, నాగరత్నం గారు స్త్రీలతో కలసి విదేశీ వస్తు దహనం, ఖద్దరు అమ్మకం వంటి కార్యాలలో చురుకుగా పాల్గొన్నారు. ఉప్పు సత్యాగ్రహం, స్త్రీల డిక్టేటర్ల సమావేశంలో పాల్గొన్నందున 1932,1933 సంవత్సరములలో ఏలూరు, గుంటూరు సబ్ జైళ్ళలోనూ, వెల్లూరు కన్ననూరు జైళ్లలోనూ 16 నెలల కఠిన శిక్షను అనుభవించారు. వైశ్యసేవా సదనంలో హరిజనులచే నూతి నీటిని త్రాగించారు.

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు

వర్గం:1915 జననాలు
వర్గం:ఆదర్శ వనితలు
వర్గం:2004 మరణాలు
వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా మహిళా స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
ఎల్లాప్రగడ

* ఎల్లాప్రగడ సుబ్బారావు - భారతదేశానికి చెందిన వైద్య శాస్త్రజ్ఞులలో చాలా ప్రసిద్ధి చెందిన వ్యక్తి. 
* ఎల్లాప్రగడ రామచంద్రరావు - గుంటూరు జిల్లాకు చెందిన ప్రముఖ హార్మోనియం విద్వాంసులు.
* ఎల్లాప్రగడ సీతాకుమారి - కథా రచయిత్రి, స్వాతంత్ర్య సమరయోధురాలు.ఆమె ఆంధ్రప్రదేశ్ మాజీ శాసనసభ్యులు
అమ్మోనియం సల్ఫమేట్

**అమ్మోనియం సల్ఫమేట్ (Ammonium sulfamate) **ఒకరసాయన సమ్మేళన పదార్థం.దీనిని బ్రిటిష్ ఆంగ్లంలో Ammonium sulphamate అను అక్షర క్రమంలో వ్రాయుదురు.ఈ సమ్మేళనాన్ని అమ్మోనియం
అమిడోసల్ఫోనేట్ ( Ammonium amidosulfonate) అనియు, అమ్మేట్ హైర్బిసైడ్ ( Ammate herbicide) అని కూడా అంటారు.ఇది అమ్మోనియం యొక్క సల్ఫర్ లవణం
## భౌతిక ధర్మాలు
అమ్మోనియం సల్ఫమేట్ తెల్లని స్పటిక ఘనపదార్థం.ఇది నీటిలో త్వరగా కరుగుతుంది. ఆర్ద్రతాకర్షక (చెమ్మను/తేమను పీల్చుకొను) లక్షణం కలిగియున్నది.ఈ సంయోగ పదార్థం యొక్కఅణుభారం 114.125 గ్రాములు/మోల్. అమ్మోనియం సల్ఫమేట్ యొక్క సాంద్రత 1.8 గ్రాములు/సెం.మీ౩ . ఈ సంయోగ పదార్థం ద్రవీభవన స్థానం131&nbsp;°C (268&nbsp;°F; 404 K,, బాష్పిభవన స్థానం 160&nbsp;°C (320&nbsp;°F; 433 K), ఈఉష్ణోగ్రత వద్ద అమ్మోనియం సల్ఫమేట్ వియోగం చెందును. గ్లైకోల్ ఫార్మమైడ్, గ్లిజరాల్ లో కరుగును. మిథనాల్. ఈథర్ n అక్టనాల్ లో కరుగదు.

## ఉత్పత్తి విధానం
అమ్మోనియ, సల్ఫమిక్ ఆమ్లాల సంయోగం చర్య వలన అమ్మోనియం సల్ఫమేట్ ఉత్పత్తి అగును.
## ఉపయోగాలు
అమ్మోనియం సల్ఫమేట్ ను గుల్మనాశని (herbicide) వినియోగిస్తారు. అమ్మోనియం సల్ఫమేట్‌ను చేవగల కలుపుమొక్కలు, మోడు, వుండ్రకంప, కోరిందకంప, గచ్చతీగే మొదలైన ముండ్లచెట్లను నాశనం చేయుటకు, వాటి పెరుగుదలను అరికట్టుటకు . గుల్మనాశని (herbicide) గా ఉపయోగిస్తారు.

పచ్సిరొట్టఎరువు త్వరగా వర్థకం అగుటకు అమ్మోనియం సల్ఫమేట్ ని ఉపయోగిస్తారు.

జ్వాల విలంబినిగా, జ్వాలనిరోధకం (flame retardant) గా వాడెదరు.

ఎలక్ట్రో ప్లేటింగ్ లో ప్లాస్టి సైజరుగా ఉపయోగిస్తారు

ప్రయోగ శాలలో పరీక్షక పదార్థంగా రసాయనంగా ఉపయోగిస్తారు

## మూలాలు

వర్గం:అమ్మోనియా సమ్మేళనాలు
వర్గం:అకర్బన సమ్మేళనాలు
అమ్మోనియం పెర్సల్ఫేట్

అమ్మోనియం పెర్సల్ఫేట్ (Ammonium persulfate) అనునది ఒక రసాయనిక సంయోగ పదార్థం.ఇది ఒక ఆకర్బన సమ్మెళనపదార్థం.ఈ సమ్మేళనం యొక్క రసాయనిక ఫార్ములా (NH4)2S2O8. ఈ సంయోగ పదార్థాన్ని అమ్మోనియం పెరాక్సి డై సల్ఫేట్ ( Ammonium peroxydisulfate) అనికూడా అంటారు
## భౌతిక ధర్మాలు
అమ్మోనియం పెర్సల్ఫేట్ రంగులేని (తెల్లని) స్పటిక ఘన పదార్థం.కొన్ని సందార్భాలలో పసుపుగా కనిపించును.నీటిలో బాగా కరుగుతుంది. అమ్మోనియం పెర్సల్ఫేట్‌ శక్తివంతమైన ఆక్సీకరణ కారకం.
అమ్మోనియం పెర్సల్ఫేట్ యొక్క అణుభారం 228.18గ్రాములు/మోల్. ఈ సంయోగ పదార్థం యొక్క సాంద్రత 1.98గ్రాములు/సెం.మీ3 ద్రవీభవన స్థానం 120&nbsp; °C, ఈ ఉష్ణోగ్రతవద్ద ఈ సమ్మేళన పదార్థం 
వియోగం చెందును. 20°Cవద్ద నీటిలో ఈ సంయోగ పదార్థం 100 మీ.లీ.80 గ్రాములు కరుగును.

## రసాయన చర్యలు
అమ్మోనియం పెర్సల్ఫేట్ ను నీటిలో కరిగించినపుడు ఉష్ణగ్రాహక/ తాపచూషక (endothermic) చర్య వలన ఉష్ణోగ్రత తగ్గుతుంది.
## ఉత్పత్తి
ఎక్కువ ప్రవాహ సాంద్రత కలిగిన సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లంలో ఉన్న గాఢ అమ్మోనియం సల్ఫేట్‌నువిద్యుద్విశ్లేషణ (electrolysis) చేసి అమ్మోనియం పెర్సల్ఫేట్‌ను తయారు చేయుదురు. ఈ ఉత్పత్తి విధానాన్ని మొదటగా హెచ్.మార్షల్ (H. Marshall) కనుగోన్నాడు.

## ఉపయోగాలు
అమ్మోనియం పెర్సల్ఫేట్ ఒక ఆక్సీకరణి (oxidizer ), ధాత్వంశం (Radical) యొక్క వనరుగా పనిచేస్తుంది.రాడికల్/ ధాత్వంశం అనగా ఒంటరి/జంటగాలేని వేలన్సీ ఎలక్ట్రాన్ లను కలిగిన ఒక అణువు లేదా పరమాణువు, లేదా అయాను.అమ్మోనియం పెర్సల్ఫేట్ ను పలు వ్యాపార ఉత్పత్తులలో ఉపయోగిస్తారు.

ఆల్కినుల పాలిమెరైజేసన్ (polymerization) చర్యలో అమ్మోనియం పెర్సల్ఫేట్ను ధాత్వంశం ప్రారంభకం (radical initiator) గా ఉపయోగిస్తారు. స్టేరెన్ బ్యుట డైన్ రబ్బరు (styrene-butadiene rubber), అమ్మోనియం పెర్సల్ఫేట్ పాలి టెట్రాఫ్లోరోఈథైలిన్ (polytetra fluoroethylene) లతయారిలో అమ్మోనియం పెర్సల్ఫేట్నుఉపయోగిస్తారు. ద్రావణంలో అమ్మోనియం పెర్సల్ఫేట్ డైఅనియాన్ విడిపోయి రాడికల్ లను విడుదల చేయును.
:[O3SO-OSO3]2− ↔ 2 [.SO4]−
ఈ సల్ఫేట్ రాడికల్ ఆల్కిన్ తో కలిసి సల్ఫేట్ ఎస్టార్ (sulfate ester) రాడికల్ ను ఏర్పరచును.

అమ్మోనియం పెర్సల్ఫేట్ డైఅనియాన్, టెట్రా మిథైల్ ఇథైలిన్ డై అమైండ్ తో కలిసి ఆక్క్రిల్ అమైడ్ పాలిమరైజేజనులో ఉత్పేరకంగా పనిచేసి పాలిఆక్రిలమైడ్ (polyacrylamide) జెల్ ఏర్పడుటకు దోహదపడును.
అమ్మోనియం పెర్సల్ఫేట్ కు ఉన్న శక్తివంతమైన ఆక్సీకరణ గుణం కారణంగా దీనిని ప్రింటెడ్ సర్కూట్ బోర్డులమీద రాగిని అతికించుటకు ఫెర్రిక్ క్లోరైడ్ ద్రావణముకు ప్రత్నామ్యాయంగా ఉపయోగిస్తారు. సా.శ.1909లోనే ఈ విధానాన్ని ఆవిష్కరణ చేశారు. జాన్ విలియం టుర్రన్టైన్ అమ్మోనియం పెర్ సల్ఫేట్స జలద్రావణాన్ని కాపరును సర్కూట్ బోర్డు మీద అతికించాడు. అమ్మోనియం పెర్సల్ఫేట్ ను వెస్టర్న్ బ్లాట్ జెల్, కేశవిరంజన ద్రవ్యాలలో ఉపయోగిస్తారు. కర్బన రసాయన శాస్త్రంలో ఆక్సీకరణిగా ఉపయోగిస్తారు.

## భద్రత
గాలిలో కలిసిన, మోసుకురాబడిన అమ్మోనియం పెర్సల్ఫేట్ ధూ ళి ప్రకోపింప జేసే (irritating) గుణాన్నికలిగి ఉంది.పెర్సల్ఫెటేడ్ లవణాలు ఉబ్బసరోగ సంబంధలక్షణాలను ప్రకోపింప చేయును.
## మూలాలు

వర్గం:అమ్మోనియా సమ్మేళనాలు
వర్గం:అకర్బన సమ్మేళనాలు
తేలినీలాపురం పక్షి సంరక్షణా కేంద్రం

**తేలినీలాపురం పక్షి సంరక్షణా కేంద్రం** శ్రీకాకుళం జిల్లా టెక్కలి మండలం తేలినీలాపురం గ్రామంలో గల పక్షుల సంరక్షణా కేంద్రం. ప్రతి సంవత్సరం సైబీరియా ప్రాంతం నుండి పెలికన్, స్టార్క్ పక్షులు ఇక్కడికి వలసవచ్చి సంతానోత్పత్తి చేసి సంతానంతో తిరిగి వెళతాయి.

## వలస పక్షులు
ప్రతి సంవత్సరం 3000 పెలికాన్, స్టార్క్స్ పక్షులు సైబీరియా నుండి ఇచ్చటకు వలస వస్తాయి. ఇవి సెప్టెంబరు నుండి మార్చి నెల వరకు ఇచట నివసిస్తాయి. పక్షి ప్రేమికులకు ఈ ప్రాంతం అధ్భుతమైంది. ఆంధ్ర విశ్వ విద్యాలయం పరిశోధకులు చెప్పిన దాని బట్టి ఈ పక్షులు గత 15 సంవత్సరాలనుండి ఒకే గగన మార్గములో వస్తున్నట్లు తెలుస్తుంది. 15 సంవత్సరాల క్రితం ఇవి 10000 ఉండేవి. ప్రస్తుతం ఆ సంఖ్య 3000 లకు పడిపోయింది. టెక్కలి పట్టణ పరిసర ప్రాంతాలైన తేలినీలాపురం, ఇజ్జువరం, నౌపడ ప్రాంతాలు వలస వచ్చే పక్షుల స్థావరాలుగా ఉన్నాయి. ఈ ప్రాంతాలకు ప్రతి సంవత్సరం సైబీరియా, రష్యా, మలేషియా, హంగేరి, సింగపూర్, జర్మనీ దేశాల నుండి సుమారు 113 రకాల విదేశీపక్షులు వస్తున్నట్లు తెలుస్తుంది.

## పర్యాటక కేంద్రం
సైబీరియా దేశం నుంచి వలస వచ్చే ఈ పక్షులు ప్రతి ఏటా ఒడిశా రాష్ట్రంతోపాటు జిల్లా నలుమూలలకు చెందిన పర్యాటకుల్ని ఆనందానికి గురిచేస్తుంటాయి. ప్రధానంగా ఫెలికాన్‌, పెంటైడ్‌ స్టార్క్స్‌ అనే రెండు జాతుల పక్షులు ఈ ప్రాంతానికి వస్తుంటాయి. అక్టోబరు నెలలో సైబీరియా దేశంలో వాతావరణం అతి ఉష్ణ ప్రాంతంగా ఉండడంతో శీతల ప్రాంతంగా భావించే ఇక్కడికి వలస వస్తుంటాయి. సుమారు 4,500 కిలోమీటర్ల దూరం ఇవి ప్రయాణం చేస్తాయి. ఏటా వేలాది పక్షులు ఇక్కడకు వచ్చి స్థానికంగా ఉన్న చింత చెట్లపై నివాసం ఏర్పరుచుకుని కన్నుల పండువగా కనువిందు చేస్తుంటాయి. ఏటా అక్టోబరు నుంచి మార్చి వరకు ఇక్కడే వాటి విడిది. గుడ్డు దశ నుంచి రెక్కలొచ్చి ఎగరడానికి ఎదిగే వయసు వరకు ఈ పక్షులు ఇక్కడే రూపుదిద్దుకుంటాయి. ముఖ్యంగా గూడ కొంగలు ఆహారాన్ని సేకరించే తీరు అత్యద్భుతం. సమీపంలోని సముద్ర అలలపై కనిపించే చేపల్ని పసిగట్టి, వాటిని ముక్కున కరుచుకుని గూటికి తీసుకొస్తాయి. పిల్లలకు ఆహారాన్నిచ్చే దృశ్యం వీనుల విందుగా ఉంటుంది.

ఆరు నెలలపాటు సంతానోత్పత్తి గావించుకునే ఈ పక్షులు సైబీరియా దేశం నుండి ఈ ప్రాంతానికి వస్తుంటాయి. టెక్కలి మండలంలో తేలి నీలాపురంతోపాటు ఇచ్ఛాపురం మండలంలో తేలుకుంచి గ్రామంలోనూ ఈ పక్షులు విడిది చేస్తుంటాయి. సుమారు రెండున్నర దశాబ్దాల నుంచి ఈ ప్రాంతానికి వస్తున్న ఈ పక్షులను స్థానికులు వలస దేవుళ్లుగా భావిస్తున్నారు. ఈ పక్షులు రాకతో తమకు మంచి పంటలు లభిస్తాయని ఈ ప్రాంత రైతుల నమ్మకం. దీంతో పక్షులకు వీరే రక్షణ కల్పించడం గమనార్హం. పక్షుల జీవన క్రమం ఈ ప్రాంతీయులను ఆనందానికి గురిచేస్తుంది.

## సుదూర ప్రయాణం
సుమారు 700 మచ్చల పెలికాన్ లు, 1200 రంగుల స్టార్క్స్ సుమారు 7000 కి.మీ ప్రతి సంవత్సరం ప్రయాణిస్తాయి.ఈ పక్షులు సెప్టెంబరు నెలలో ఇచటికి వచ్చి గ్రుడ్లు పెట్టి పొదిగి సుమారు 7 నెలలు ఉంటాయి. అవి వాటి పిల్లలతో మే నెలలో వాటి మాతృ దేశానికి వెళ్ళి పోతాయి.

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు
* The Heaven for Bird Lovers "Telineelapuram" Being Neglected by Government - Srikakulam - యూట్యూబ్ వీడియో
* యూ ట్యూబ్ లో పక్షి సంరక్షణా కేంద్రం దృశ్యాలు

వర్గం:పక్షి సంరక్షణా కేంద్రములు
వర్గం:శ్రీకాకుళం జిల్లా పర్యాటక ప్రదేశాలు
పొటాషియం బైకార్బోనేట్

పొటాషియం బై కార్బోనేట్ ఒక రసాయన సంయోగ పదార్థం.దీనిని పొటాషియం హైడ్రోజన్ కార్బోనేట్ (potassium hydrogen carbonate) లేదా పొటాషియం ఆసిడ్ కార్బోనేట్ (potassium acid carbonate) అనికూడా పిలుస్తారు.ఈ సమ్మేళనపదార్థం యొక్క రసాయన ఫార్ములా KHCO3.
## భౌతిక ధర్మాలు
పొటాషియం బైకార్బోనేట్ రంగు లేనటువంటి, వాసన లేనటువంటి సంయోగ పదార్థం. కొద్దిగా క్షారగుణం కలిగిన లవణ పదార్థం. భౌతికంగా పొటాషియం బై కార్బోనేట్ స్పటికారంలో లేదా మృదువైన తెల్లని గుళికల రూపంలో ఉండును.పొటాషియం బై కార్బోనేట్ యొక్క అణుభారం 100.117 గ్రాములు/మోల్.ఈ సమ్మేళన పదార్థ యొక్క సాంద్రత 2.17గ్రాములు/సెం.మీ3.ద్రవీభవనస్థానం 229 C, ఈ ఉష్ణోగ్రతవద్ద పొటాషియం
బై కార్బోనేట్ వియోగం చెందును.నీటిలో కరుగుతుంది. 20°Cనీటి ఉష్ణోగ్రతవద్ద,100 మి.లీలలో 33.7గ్రాములు,60°Cవద్ద 60 గ్రాముల పొటాషియం బైకార్బోనేట్ కరుగును.ఆల్కహాల్ లో కరుగదు.
## ఉనికి
అతిఅరుదుగా స్వాభావికంగా పొటాషియం బై కార్బోనేట్ లభిస్తుంది.పొటాషియం బైకార్బోనేట్ ఖనిజాన్నికాల్సినైట్ (kalicinite) అందురు.
## రసాయనిక చర్యలు
100°Cనుండి 120&nbsp;°C వద్ద పొటాషియం బైకార్బోనేట్ వియోగం చెందటం వలన పొటాషియం కార్బోనేట్, కార్బన్ డై ఆక్సైడ్, నీరు ఏర్పడును.
:2 KHCO3 → K2CO3 + CO2 + H2O
పైరసాయన చర్యలో ఏర్పడిన చర్యాజనితాలైన పొటాషియం కార్బోనేట్, కార్బన్ డై ఆక్సైడ్, నీరు మద్య చర్య జరిగిన తిరిగి పొటాషియం బైకార్బోనేట్ ఉత్పత్తి అగును.
:K2CO3 + CO2 + H2O → 2 KHCO3
## ఉపయోగాలు
బేకింగులో ఆహార పదార్థాలు పొంగుటకు/ఉబ్బుటకు (leavening) కు అవసరమైన కార్బన్ డై ఆక్సైడ్ అందించు వనరుగా ఉపయోగిస్తారు. అగ్నిమాపక పరికారాలలో నిప్పును ఆర్పు పొడిరసాయన పౌడరుగా ఉపయోగిస్తారు.దీనిని BCరకానికి చెందిన అగ్నిమాపక పరికరాలలో వాడెదరు., ప్రయోగశాలలో రిఏజంట్ గా ఉపయోగిస్తారు.మేడికేసనులో బఫ్ఫరింగ్ కారకంగా ఉపయోగిస్తారు.

వైన్ తయారీలో పొటాషియం బైకార్బోనేట్‌ను అడిటివ్‌గా ఉపయోగిస్తారు.అలాగేఆహార పదార్థాలలో క్షారముగా, pHని నియంత్రణిగా ఉపయోగిస్తారు. క్లబ్ సోడాఅతి సాధారణంగా వాడు దినుసు పొటాషియం బై కార్బోనేట్.
ఫంగస్‌వినాశినిగా పొటాషియం బైకార్బోనేట్‌ను ఉపయోగిస్తారు.సీసాలలో నిల్వ చేసిన నీటికి రుచికి పొటాషియం బైకార్బోనేట్‌ను కలుపుతారు.కొందరు ఆఫ్రికనులు దేశీయ లవణంగా పొటాషియం బై కార్బోనేట్‌ను వాడెదరు.
## మూలాలు

వర్గం:పొటాషియం సమ్మేళనాలు
వర్గం:అకర్బన సమ్మేళనాలు
ఎయిర్ బ్లూ

**ఎయిర్ బ్లూ లిమిటెడ్** (**ఎయిర్ బ్లూ** అంటారు) పాకిస్థాన్కు చెందిన ఓ ప్రయివేటు విమానయాన సంస్థ. ఇస్లామాబాద్ నగరంలోని ఇస్లామాబాద్ స్టాక్ ఎక్స్చేంజీ (ఐఎస్ఇ) టవర్స్ 12వ అంతస్తులో దీని ప్రధాన కార్యాలయం ఉంది. ఎయిర్ బ్లూ ప్రతిరోజు దేశీయంగా ఇస్లామాబాద్, లాహోర్, కరాచీ, పెషావర్ నగరాలతోపాటు అంతర్జాతీయంగా దుబాయ్, అబుదాబీ, షార్జా, మస్కట్ దేశాలకు 30 సర్వీసులను నడిపిస్తుంటుంది. కరాచీ నగరంలోని జిన్నత్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం దీని ప్రధాన స్థావరం.

## చరిత్ర
ఎయిర్ బ్లూ విమాన సంస్థ 2003లో ప్రారంభించబడింది. దీని కార్యకలాపాలు 2004 జూన్ 18 నుంచి అందుబాటులోకి వచ్చాయి. అప్పటి పాకిస్థాన్ ప్రధాన మంత్రి జఫారుల్లా ఖాన్ జమేలీ ఎయిర్ బ్లూ సేవలను ప్రారంభించారు. ఎయిర్ బస్ ఎ 320-200 విమానాలను మూడింటిని మొదట అద్దె ప్రాతిపదికన తీసుకుని వాటిని కరాచీ–లాహోర్, కరాచీ–ఇస్లామాబాద్ మధ్య నడిపించారు.

## గమ్యాలు
మార్చి 2015 నాటికి ఎయిర్ బ్లూ సేవలందించే గమ్యస్థానాలు:

## సేవలు
ఎయిర్ బ్లూ ఎయిర్ లైన్స్ సంస్థ ప్రయాణికులకోసం అనేక సేవలందిస్తోంది. అన్ని విమానాల్లోనూ 3x3 లే అవుట్ తో ఎకానమీ క్యాబిన్, ప్రతీ సీటుకు ఓవర్ హెడ్ వీడియో స్క్రీన్ల సదుపాయం ఉంటుంది. పాకిస్థాన్ నుంచి ఇ-టికెటింగ్ సదుపాయాన్ని కల్పించిన తొలి విమాన సంస్థ ఎయిర్ బ్లూ. వైర్ లెస్ చెక్ ఇన్, సెల్ఫ్ చెకిన్ కియాస్క్ సదుపాయాలనందిస్తోంది. ఎయిర్ బ్లూ సొంతంగా జిన్నా అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం, కరాచీ లోనవంబరు 2008 లో సొంతంగా ప్రారంభించిన ప్రీమియం లాంజ్ లో ఇంటర్నెట్, కేబుల్ టీవీ, పత్రికలు, మర్దన కుర్చీలు, స్నాక్ బార్ సదుపాయాలున్నాయి. ఎయిర్ బ్లూ ఇ-కార్గో ద్వారా పాకిస్థాన్, యు.ఎ.ఇ., యు.కె. దేశాలకు సరుకులు రవాణా చేయవచ్చు.

## విమానాలు
జనవరి 2015నాటికి ఎయిర్ బ్లూ నడుపుతున్న విమానాల వివరాలు (వీటి సగటు వయస్సు 8.9 సంవత్సరాలు) :


 


## ప్రమాదాలు-సంఘటనలు
ఎయిర్ బ్లూ విమానం 202: 2010 జూలై 28 నాడు కరాచీ లోని జిన్నా అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం నుంచి బయలుదేరిన ఎయిర్ బ్లూ ఎయిర్ బస్ ఎ321 విమానం ఇస్లామాబాద్ లోని బెనజీర్ భుట్టో అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం సమీపంలో ఉన్నమార్గల్లా కొండలకు ఢీకొని ప్రమాదానికి గురైంది.
## బయటి లింకులు

* సంబంధిత ఎయిర్ బ్లూ.
* కు నేరుగా ఎయిర్ బ్లూ విమానాలు

## మూలాలు


వర్గం:విమానయాన సంస్థలు
డొంకెన శ్రీశైలం

thumb|డొంకెన శ్రీశైలం
**డొంకెన శ్రీశైలం** కాళోజీ చేత ‘అమ్మకవి’ అనిపించుకున్న సహజ కవి.
## జీవిత విశేషాలు
అమ్మను మాతృమూరిగానే కాదు, అపర దేవతగా గౌరవించి పూజించిన కరుణామయుడు. తన హాస్యోక్తులతో కడుపుబ్బ నవ్వించిన హాస్య ప్రియుడు. అమ్మ విశ్వరూపం, అమ్మనెనరు, అమ్మ తనం, అనితరసాధ్యమైన అమ్మ గుణాన్ని కవిత్వీకరించిన వాడు డొంకెన. డొంకెనది అహరహం స్త్రీల పట్ల ఆవ్యాజమైన గౌరవ దృక్పథం. ఆమె ఎత్తు ఆకాశమంతటిదన్నడు. ఈలోకంలో అద్భుతమైన అమ్మ నడక ఆగలేదు అని నినదిస్తూ నిలిచాడు. రైతన్న గుండెదడను, నేతన్న పోగుల పేగులు తెగిన సవ్వడిని తన కవిత్వంతో వినిపిస్తూ కష్టాలు, కన్నీరు ఎక్కడ ఉంటే అక్కడ ప్రత్యక్షమై కవితలల్లాడు. ఆయన పలుకుల్లో మాండలిక పదాలు, పలుకుబడులకు లోటుండక అవి తొణిసలాడుతూ వస్తాయి. అందుకే ఆతని తొలి కవితా సంపుటి అమ్మను భవనగిరిలోనే ఆవిష్కరించిన ప్రజాకవి కాళోజీ- అతనివి విద్యాలయాల్లో చదివిన చదువులు గాక (బడిపలుకులు గాకుండా) పలుకుబడులను (పామర జనరంజకాలని) శ్లాఘించాడు. 
## కవితా సంపుటాలు
‘అమ్మా’ (2001), ‘అమ్మనడక ఆగలేదు’ (2014) అన్నవి ఆయన కవితా సంపుటాలు.
## మరణం
ఆయన డిసెంబరు 4 2014 న మరణించారు.

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు

వర్గం:2014 మరణాలు
వర్గం:తెలంగాణ కవులు
పాటిబండ్ల వెంకటపతిరాయలు

**పాటిబండ్ల వెంకటపతిరాయలు** ప్రముఖ కవి, రచయిత. ఈయన ఆంధ్రా గాంధీగా సుప్రసిద్ధులు. ఈయన ఉభయభాషా ప్రవీణుడు. తెలుగు, హిందీ, సంస్కృతంలో ప్రావీణ్యతతో పలు పుస్తకాలు వ్రాసారు. హిందీ ఉపాధ్యాయులుగా పనిచేసారు.
## జీవిత విశేషాలు
ఆయన 28 డిసెంబర్‌ 1914లో పాటిబండ్ల కోటయ్య, లక్ష్మిదేవి గార్ల కలల పంటగా కృష్ణాజిల్లా వీరులపాడు గ్రామంలో జన్మించారు. ఆయనది వ్యవసాయ కుటుంబం. అన్న పాటిబండ్ల వెంకటరామయ్య చౌదరి మంచి కవి, పండితుడు. వెంకటపతిరాయల గారి చదువు స్థానికంగా ఉన్న తిలక్ జాతీయ పాఠశాలలో కొనసాగింది. ఆయన సాహిత్య గురువు జంగ హనుంత చౌదరి గారు.సాహిత్యంలో అనేక విషయాలను ఆయనవద్దనే నేర్చుకున్నారు.ఆయన చదువు మధ్యలో అర్థాంతరంగా ఆగిపోయింది.తరువాత హిందీ భాషా ప్రవీణ చదివి హిందీ ఉపాధ్యాయులుగా చేరారు. రాయలగారికి అన్నపూర్ణతో వివాహమైనది. 1972 లో వారు నిజామాబాదులో స్థిరపడ్డారు. ఆయన ఎనిమిది పుస్తకాలను రచించి ప్రచురించాడు. వాటిలో దేశంలో దేవాలయాలు అనే పుస్తకం ప్రముఖమైనది. ఆయన దేశవ్యాప్తంగా కలినడకన 12 సంవత్సరాలపాటు పర్యటించారు

## నిరంతర ఖాఖీ ధారణ
మహాత్మా గాంధీ సహాయనిరాకరణ, స్వదేశీ పిలుపుతో ఆయన కూడా ఉద్యమంలో పాల్గొన్నారు. చిన్నప్పటి నుండి ఖాదీ వస్త్రధారణపై మక్కువ ఎక్కువ.పాఠశాలకు కూడా ఖాదీ వస్త్రధారణ చేసేవారు.దేశంలోవివిధ ప్రాంతాలలో పర్యటించినపుడు ఆయనను "ఆంధ్రా గాంధీ" అని పిలిచేవారు.

## వ్యక్తిగత జీవితం
ఆయనకు ఇద్దరు కూమరులు, ఒక కుమార్తె. పెద్ద కుమారుడు పి.రామమోహనరావు సీనియర్ డాక్టరు, రాష్ట్ర జనవిజ్ఞాన పరిషత్ కు గౌరవాధ్యక్షులుగా ఉన్నారు. పెద్ద కోడలు డా జయనీ నెహ్రూ. చిన్న కుమారుడు కోటేశ్వరరావు బొంబాయి ఐ.ఐ.టి చదివాడు. కుమార్తె సరళ ఉపాధ్యాయురాలిగా పనిచేస్తుంది.

## రచనలు
* పాటిబండ్ల అక్కయ్య వంశ చరిత్ర.
* మిత్ర ప్రబోధ (432 శతక పద్యాలు)
* ఆలయాలు అచటి విశేషాలు
* నా దక్షిణ భారత యాత్రా విశేషాలు
* నా ఉత్తర భారత యాత్రా విశేషాలు
* నాలో నేను (ఆత్మకథ)
* బుద్ధం శరణం గచ్ఛామి

## మరణం
ఆయన 27-4-2015 న నిజామాబాద్‌లోలో మరణించారు.
## మూలాలు

## ఇతర లింకులు
* శత వసంత యోధుడు
* సాహితీ మూర్తి పాటిబండ్ల వెంకటపతి రాయలు.. 

వర్గం:తెలుగు కవులు
వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:2015 మరణాలు
వర్గం:1914 జననాలు
వర్గం:గాంధేయవాదులు
వర్గం:తెలుగువారిలో స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
వర్గం:ఆత్మకథ రాసుకున్న ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యక్తులు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా రచయితలు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా ఉపాధ్యాయులు
హోటల్ గాల్వెజ్

హోటల్ గాల్వెజ్  అనేది యునైటెడ్ స్టేట్స్ లోని టెక్సాక్ నగరం గాల్వెస్టన్ లో ఉన్న ఒక చారిత్రక హోటల్. ఈ హోటల్ 1911లో ప్రారంభించారు.బెర్నార్డో డి గాల్వేజ్ వై మాడ్రిడ్ అనే వ్యక్తి గౌరవార్థం దీనికి ఆ పేరు పెట్టారు. చారిత్రక ప్రదేశాల జాతీయ రిజిస్టర్ లో ఈ హోటల్ పేరు ఏప్రిల్ 4, 1979లో నమోదైంది.

హోటల్ గాల్వెజ్ & స్పా -విందాం గ్రాండ్ హోటల్ అనేది అమెరికాలోని చారిత్రక హోటల్స్ సముదాయంలో సభ్యత్వం కలిగి ఉంది.

## చరిత్ర

గాల్వెస్టన్ ద్వీపంలో గతంలో ఉన్న ఓ పెద్ద హోటల్(బీచ్ హోటల్)అగ్ని ప్రమదాంలో దగ్ధం కావడంతో స్థానిక నేతలు 1898లో గాల్వెజ్ హోటల్ భవన నిర్మాణానికి ప్రణాళికలు రూపొందించారు. 1900 నాటి హరికేన్ తుఫాన్ తర్వాత ఈ ప్రణాళికను వేగవంతం చేసి తిరిగి పర్యాటకులను ఈ ద్వీపానికి రప్పించాలని ఆలోచించారు. ఈ హోటల్ నుసెయింట్ లూయిస్, మిస్సోరీ కి చెందిన మారన్, రస్సెల్ & క్రోవెల్ డిజైన్ చేశారు. $1 మిలియన్ల ఖర్చుతో నిర్మించిన ఈ హోటల్ జూన్ 1911లో ప్రారంభమైంది.

అక్టోబరు3, 1940లో గాల్వెజ్ హోటల్ ను విలయమ్ లూయిస్ మూడీ జూనియర్ ఆధీనంలోకి తీసుకున్నారు. రెండో ప్రపంచ యుద్ధం మొదలైనప్పటి నుంచి ముగిసేదాకా యునైటెడ్ స్టేట్స్ కోస్ట్ గార్డ్  రెండు సంవత్సరాల పాటుఆక్రమించుకున్నారు. దీంతో.. ఈ కాలంలో పర్యాటకులకు ఈ హోటల్ ను అద్దెకు ఇవ్వలేకపోయారు. యుద్ధం ముగిసిన తర్వాత 1940, 1950 కాలంలో ఈ హోటల్లో జరిగే  గ్యాంబ్లింగ్  ఆట వల్ల గాల్వెజ్ ఆదాయం భారీగా పెరిగింది. అయితే ఇది సంఘవ్యతిరేక చర్య కావడంతో గ్యాంబ్లింగ్ పరిశ్రమను 1950 మధ్యకాలంలో టెక్సాస్ రేంజర్లు మూసివేశారు.

1965లో  ఈ హోటల్ కు రంగులు వేసి పెద్ద ఎత్తున ఆధునీకరించారు. 1971 లో ఈ హోటల్ ను హార్వే ఓ.మెక్ కార్తే, డాక్టర్ లీయోన్ బ్రోంబెర్గ్ స్వాధీనం చేసుకున్నారు. 1978లో ఈ హోటల్ ను కొనుగోలు చేసిన డెంటన్ కూలీ చొరవతో 1979లో ఈ హోటల్ మరోసారి  ఆధునీకరించారు. 1989లో ఇది మారియట్ శాఖగా మారింది. ఈ హోటల్ ను 1995 ఏప్రిల్ లో గాల్వెస్టన్ కొనుగోలు చేశారు. స్థానిక రియల్ ఎస్టేట్ డెవలపర్ గా ఉన్న జార్జ్ పి.మిచెల్ ఈ హోటల్ కు 1911 నాటి పాత లుక్ వచ్చేలా దీన్ని తీర్చి దిద్దారు.  1996లో ఈ హోటల్ పేరును హోటల్ గాల్వెజ్ గా మార్చారు. ప్రస్తుతం దీనిలో 224 గదులు, సూట్లు ఉన్నాయి.

## హోటల్ ప్రత్యేకతలు-సేవలు

హోటల్ గాల్వెజ్ & స్పా, విందాం గ్రాండ్ హోటల్ అనేది చారిత్రక గాల్వెస్టన్ ద్వీపంలో బిషప్ ప్యాలేస్ , గ్రాండ్ 1894 ఒపెరా హౌస్ కు అతి సమీపంలో ఉంటుంది. ఇవి గాకుండా రైలు రోడ్ మ్యూజియం, టెక్సాస్ ఓడరేవు మ్యూజియం కూడా ఇక్కడికి సమీపంలో ఉంటాయి. ఈ హోటల్లో ఓ రెస్టారెంట్, పూల్ సైడ్ బార్, బార్/లాంజ్, స్విమ్ అప్ బార్ ఉన్నాయి. విశ్రాంతి, వినోద సౌకర్యాల్లో భాగంగా అవుట్ డోర్ పూల్, స్పా టబ్, 24 గంటల ఫిట్ నెస్ సదుపాయం ఉన్నాయి. ఈ 4 స్టార్ హోటల్లో 24-గంటల పాటు అందుబాటులో ఉండే వ్యాపార కేంద్రం, చిన్న సమావేశ గదులు కూడా ఉన్నాయి.ఇవి గాకుండా సెక్రటేరియల్ సేవలు, లిమో/టౌన్ కారు సేవ వంటివి లభిస్తాయి. వీటితో పాటు పబ్లిక్ ఏరియాలో కాంప్లిమెంటరీ వైర్ లెస్ ఇంటర్నెట్ సదుపాయం వంటివి కూడా ఉంటాయి. బాంకెట్ సదుపాయాలు, సమావేశ గదులు, బాల్ రూం, ప్రదర్శన స్థలం, క్రూయిజ్ షిప్ టెర్నినల్ షటిల్ వంటివి ఇక్కడ ఉన్నాయి. వ్యాపార సేవలు, వివాహ సేవలు, పర్యాటకులకు కావాల్సిన సమాచారం సేవలు కూడా అందిస్తారు. 

224 ఏసీ అతిథి గదులు హోటల్ గాల్వెజ్ & స్పాలో ఉన్నాయి. విందాం గ్రాండ్ హోటల్ సదుపాయాల్లో భాగంగా లాప్ టాప్ పరికరాల సేఫ్ లు, కాఫీ/టీ మేకర్స్ కూడా ఉంటాయి. పిల్లో టాప్ పరుపులతో కూడిన బెడ్లు, స్నానాల గదుల్లో మేకప్ /షేవింగ్ అద్దాలు, బాత్ రోబ్స్, హెయిర్ డ్రయర్స్ ఉంటాయి. 42 అంగులాల ఫ్లాట్ స్క్రీన్ టీవీ వంటి సదుపాయాలెన్నో ఇక్కడ లభిస్తాయి.

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు

వర్గం:హోటళ్ళు
వర్గం:అమెరికా హోటళ్ళు
నాగాపురం

**నాగాపురం,** కృష్ణా జిల్లా పెదపారుపూడి మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.సముద్రమట్టానికి 11 మీ.ఎత్తులో ఉంది.

### సమీప గ్రామాలు
గుడివాడ, పెడన, హనుమాన్ జంక్షన్, ఏలూరు

### సమీప మండలాలు
గుడివాడ, నందివాడ, ఉంగుటూరు, పామర్రు

## గ్రామానికి రవాణా సౌకర్యాలు
వెంట్రప్రగడ, గుడివాడ నుండి రోడ్దురవాణా సౌకర్యం ఉంది. రైల్వేస్టేషన్: 41 కి.మీ

## విద్యాసౌకర్యాలు
మండల పరిషత్తు ప్రాధమిక పాఠశాల. 
జిల్లా పరిషత్తు ఉన్నత పాఠశాల, పాములపాడు.

## మౌలిక సదుపాయాలు
ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం.

## గ్రామ పంచాయతీ
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి నిర్వహించిన ఎన్నికలలో  కర్రే చిట్టిబాబు, సర్పంచిగా ఎన్నికైనాడు. ఊడిగ జయరాణి ఉపసర్పంచిగా ఎన్నికైంది.

## ప్రధాన పంటలు
వరి, మినుము

## ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం
## గ్రామ విశేషాలు
ఈ గ్రామానికి సోమవరప్పాడు ఒక శివారు గ్రామం. ఈ గ్రామాన్ని, జిల్లా పట్టణ పేదరిక నిర్మూలన సంస్థ డైరెక్టరు అయిన శ్రీమతి ఊడిగ హిమబిందు, ఆకర్షణీయ గ్రామం (స్మార్ట్ విలేజ్) గా తీర్చిదిద్దటానికై, ఈ గ్రామాన్ని దత్తత తీసుకున్నారు. ఈ కార్యక్రమంలో భాగంగా, 2015, జూలై-21వ తేదీనాడు,  హిమబిందు సోదరీమణులు, ఈ గ్రామంలో, మరుగుదొడ్ల నిర్మాణదారులకు, సిమెంటు వరలను అందజేసారు. [2]
## మూలాలు

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ సీఆర్‌డీఏ గ్రామాలు
చలసాని

* చలసాని ప్రసాదరావు - ప్రముఖ రచయిత,చిత్రకారుడు.
* చలసాని ప్రసాద్ - ప్రముఖ కవి, రచయిత, విమర్శకులు.విప్లవ రచయితల సంఘం వ్యవస్థాపక సభ్యుడు.
* చలసాని శ్రీనివాసరావు - ఆంధ్రా మేధావుల ఫోరం కన్వీనర్‌ 
* చలసాని గోపి - చలనచిత్ర నిర్మాత. ఇతడి స్వగ్రామం పామర్రు మండలం, పెదమద్దాలి గ్రామం
* చలసాని అశ్వనీ దత్ -ప్రముఖ సినీ నిర్మాత. *వైజయంతీ మూవీస్* పేరుతో పలు సినిమాలు నిర్మించాడు.
బుడగ తామర

**బుడగ తామర** ఒక నీటి మొక్క. దీనిని **గుర్రపుడెక్క** అని కూడా అంటారు. ఆంగ్లంలో *వాటర్ హయసింథ్* అని పిలుస్తారు. వృక్షశాస్త్రంలో ఐకొర్నియా క్రస్సిపెస్ (*Eichhornia crassipes*) అని అంటారు. ఇది దక్షిణ అమెరికా అమెజాన్ నదీ పరీవాహక ప్రాంతానికి చెందినది. ఇతర ప్రదేశాలలో ఇది ఒక కలుపు మొక్కగా, విపరీతంగా పెరిగే అనవసరపు మొక్కగా పరిగణించబడింది. చెరువుల్లో, నీటి గుంటల్లో, నీరు చేరే పలు చోట్ల తరచూ ఈ మొక్క కనిపిస్తుంది.
## వివరణ
బుడగతామర నీటిపై తేలుతూ పెరిగే నీటి వృక్షం. ఇది దక్షిణ అమెరికాకి సంబంధించిన వృక్షం. పెద్ద, బారు, దళసరి ఆకులతో ఉండే ఈ చెట్టు ఆకులు నీటికి పైన ఉంటుంది, కొన్ని సందర్భాలలో నీటికి ఒక మీటరు ఎత్తుకు ఈ ఆకులు పెరుగుతాయి.

## మూలాలు
చల్లా రాధాకృష్ణమూర్తి

**చల్లా రాధాకృష్ణమూర్తి** (1926-2014) సాహితీకారుడు, వ్యాసరచయిత, అనువాదకుడు, వ్యాఖ్యాత, విమర్శకుడు. ఈయన ఆర్.ఎం.చల్లాగా అందరికీ సుపరిచితుడు. ఈయనకు తత్వశాస్త్రం, కవిత్వం, సంగీతంలో కూడా మంచి ప్రావీణ్యం ఉంది.

## జీవిత విశేషాలు
ఈయన పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా భీమలాపురంలో జూన్ 28 1926 న జన్మించాడు. ఆయన తండ్రి సుబ్బారాయుడు వైదిక విద్యా ఉపకారవేతనాల పోషకుడు. బాల్యంలో ఆయన ఆయన తండ్రి వద్ద వేదాలు, వేదాంగాలను అభ్యసించాడు. తండ్రికి తగ్గ కుమారునిగా పేరు పొందాడు. మచిలీపట్నంలోని హిందూ కళాశాలలో చదివారు. తరువాత మద్రాసు లోని క్రిస్టియన్ కళాశాలలో తత్వ శాస్త్రాన్ని చదివాడు. స్విట్జర్లాండ్ లోని ప్రబర్గ్ విశ్వవిద్యాలయంలో ఫ్రెంచ్, జర్మన్ భాషల గూర్చి లోతైన అధ్యయనం చేసారు. పారిస్ లో సోర్‌బోన్ లో పశ్చిమ తత్వశాస్త్రము, కళలు, కళా విమర్శలపై అధ్యయనం చేసారు. పశ్చిమ ప్రాంతంలో పొర, శాస్త్రీయ ప్రగతిపై ఆకర్షణ ఉన్నప్పటికీ, ఆయన తన జీవితాన్ని సౌకర్యవంతంగా ఉండేందుకు విదేశాలలో స్థిరపడలేదు. కానీ ఆయన ఆంధ్రప్రదేశ్ సాంస్కృతిక రాజధాని అయిన రాజమండ్రిలో నిర్మలమైన, పాండిత్య జీవితాన్ని గడపడానికి యిష్టపడ్డారు.

చల్లా విదేశీ భాషలైన జర్మన్, ఆంగ్లం, పర్షియన్, పోలిష్ లో చక్కని జ్ఞానాన్ని కలిగినవారు. ఆయన ఋగ్వేదాన్ని ఫ్రెంచ్, జర్మన్ భాషలలోకి అనువదించారు.

## అనువాదకునిగా
ఆయన భగవద్గీత గ్రంధాన్ని తెలుగులోని అనువదించారు. ఆయన జీవిత చరిత్ర వ్రాసిన టి.శివరామకృష్ణ మాటల్లో, ఆ గ్రంథం లోకమాన్య తిలక్ వ్రాసిన "గీతా రహస్య" (మరాఠీ) తో పోల్చదగిన రచన. ప్రసిద్ధ వైదిక పండితుడు ఉప్పులూరి అంపతిశాస్త్రి వ్రాసిన "ఆంజనేయ రమాయణం" అనే గ్రంథాన్ని తెలుగులోకి అనువదించారు. అద్వైతంలో విశేష వ్యక్తిగా ఆయన అద్వైతం, ఐన్‌స్టీన్ సాపేక్ష సిద్ధాంతం, జీన్ పాల్ సార్థే వ్రాసిన ఆస్తిక వాదం ల తులనాత్మక అధ్యయనంతో ఒక గ్రంథాన్ని రచించారు.
 
చల్లా ఆస్ట్రేలియా కవులు వ్రాసిన కొన్ని రచనలను అనువాదం చేసారు. ఫ్రెంచ్ కవులు వ్రాసిన రచనలను ఆంగ్లంలోకి అనువదించారు. తిలక్ వ్రాసిన "అమృతం కురిసిన రాత్రి" తెలుగులోకి అనువాదం చేసారు. "లలితా సహస్ర స్తోత్రాన్ని" అనువదించారు. కాళిదాసు వ్రాసిన "మేఘదూతం"ను అనువదించారు.ప్రసిద్ధ రచయిత శ్రీపాద కృష్ణమూర్తి శాస్త్రి వ్రాసిన కొన్ని కవితలను "లిల్లీస్ ఇన్ ద లేక్(1950) అనే పేరుతో అనువదించారు.

## కవిగా
ఆయన కావ్య రచనలు తత్వశాస్త్రం, ఆలోచన, మేథస్సు యొక్క స్థాయిని తెలియజేస్తాయి.ఆయన తెలుగు, ఆంగ్ల భాషల్లో అనేక రచనలు చేసారు. ఆయన ప్రసిద్ధ రచనలలో ఆంగ్లంలో "థార్న్స్ ఆఫ్ ప్లవర్స్(1948), పోయమ్స్ ఇన్ ఐరోపా(1949),రెడ్ డాంస్ ఆఫ్ న్యూ లైఫ్ అండ్ న్యూ లవ్(1953), పాషన్ అండ్ ఫిలాసఫీ(1954), బడ్స్ ఆఫ్ రెడ్ బ్లడ్(1961), లోటస్ ఆఫ్ మై హర్ట్(1961), బ్యూటీ అండ్ ద పోయత్(1967), జాన్ ఎఫ్.కెన్నెడీ జ్ఞాపకార్థం వ్రాసిన "ద ఎటర్నల్ ప్లెమ్". ఆయన తెలుగులో చిరస్మరణీయమైన పద్యాలు కోకిల, ప్రణయ సందేశం, ఊహా నివాసి, అంబరం లను వ్రాసారు.
## మరణం
ఆయన ఏప్రిల్ 29 2014 న మరణించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:తెలుగు అనువాదకులు
వర్గం:1926 జననాలు
వర్గం:2014 మరణాలు
వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా రచయితలు
వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా అనువాద రచయితలు
వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా వేద పండితులు
వర్గం:తెలుగువారిలో ఇంగ్లీషు రచయితలు
వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా తత్వవేత్తలు
భవానీపురం

**భవానీపురం** కృష్ణా జిల్లా మచిలీపట్నం దక్షిణ మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

## గ్రామ భౌగోళికం
సముద్రమట్టానికి 7 మీ.ఎత్తు 
## గ్రామానికి రవాణా సౌకర్యాలు
భవానీపురం గ్రామం, కోడూరు మండలంలోని ఉల్లిపాలెం మధ్యన, 77.5 కోట్ల అంచనా వ్యయంతో, ఒక వంతెన నిర్మించనున్నారు. ఈ పనికి టెండర్లు గూడా పిలిచారు. [1]

మచిలీపట్నం, పెడన నుండి రోడ్డురవాణా సౌకర్యం ఉంది. రైల్వేస్టేషన్; మచిలీపట్నం, విజయవాడ ప్రదాన రైల్వేస్టేషన్ 69 కి.మీ

## గ్రామంలో విద్యా సౌకర్యాలు
మండలం ప్రాథమిక పాఠశాల
## గ్రామంలో ప్రధాన పంటలు
వరి, అపరాలు, కాయగూరలు

## గ్రామంలోని ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు

## మూలాలు
[1] ఈనాడు అమరావతి; 2015, జూలై-23; 3వపేజీ.

వర్గం:మచిలీపట్నం దక్షిణ మండలంలోని రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు
గోపరాజు సరస్వతి

thumb|right|175px|సరస్వతీ గోరా
**[[సరస్వతి గోరా]]** (1912–2006) భారతీయ సామాజిక ఉద్యమకారిణి. ఆమె సంఘసేవిక, మతాతీత మానవతావాది. ఆమె నాస్తిక కేంద్రానికి అనేక సంవత్సరాలపాటు ప్రసిద్ధ నాయకురాలిగా యున్నారు.ఆమె అస్పృస్యత, కుల వ్యవస్థ పై అనెక కార్యక్రమాలను, ఉద్యమాలను చేసారు.
## జీవిత విశేషాలు
ఆమె విజయనగరంలో 1912లో జన్మించింది. పదేళ్ల వయసులో గోరాతో పెళ్ళయ్యింది. గోరాతో పాటు ఆమె నాస్తిక కేంద్రాన్ని స్థాపించింది. ఈ కేంద్రంలో నాస్తికవాదం, హేతువాదం, గాంధేయవాదం వంటి వాటిపై మానవతా విలువలు పెంపొందించేవారు. గోరాతో పాటు సరస్వతీ గోరా 1928 ప్రాంతాల్లో శ్రీలంకలో ఉన్నారు. మతాచారాల్ని ధిక్కంచారు. పైగా ఆమె గర్భవతిగా ఉన్నప్పుడు కావాలని గ్రహణం చూశారు. రాహువు, కేతువులు మానవ సమాజంలోనే ఉన్నారన్నారు. నిప్పులమీద నడవడమనేది దేవతల మహాత్మ్యం కాదని ఎవరైనా నడవవచ్చని ఆమె స్వయంగా నిప్పుల మీద నడచి ఋజువు చేసింది. దేవదాసీ వ్యవస్థ భ్రష్టాచారమంటూ దేవదాసీలకు స్వయంగా వివాహం జరిపించారు. కుల నిర్మూలన, నాస్తిక వాదాల్ని విస్తృతంగా ప్రచారం చేశారు. క్విట్ ఇండియా ఉద్యమంలో పాల్గొని కొన్నాళ్లు జైలుశిక్ష అనుభవించారు. అస్పృశ్యతా నివారణ ఉద్యమం చేపట్టారు. మహాత్మా గాంధీజీ ఆమె సేవల్ని గుర్తించి సేవాగ్రామ్ ఆహ్వానించారు. ఆహార కొరత ఉన్న రోజుల్లో కూరగాయలు పండించాలని ఉద్యమించారు. ఈనాం భూముల్ని పొలాలు లేని రైతులకు పంచాలని సత్యాగ్రహం చేపట్టారు. ఆచార్య వినోబాభావే చేపట్టిన సర్వోదయ ఉద్యమాన్ని చేపట్టి దేశమంతా పర్యటించి వినోబాభావే ఆశయాలకు వ్యాప్తి కల్పించారు.మతాన్ని సూచించే ఏ ఆభరణాలు, చిహ్నాలు ఆమె ధరించే వారు కాదు. పుణ్యవతిగా బొట్టు, కాటుక, గాజులు, మంగళసూత్రాలు వంటివి ధరించలేదు. 1975 జూలై 26న గోరా మరణించినప్పుడు ఆమె అభిమతానికి అనుగుణంగా ఏ మత సంప్రదాయాన్ని పాటించకుండా సంస్కారాలు జరిపించారు.

ఆమె క్విట్ ఇండియా ఉద్యమంలో పాల్గొన్నారు. రెండున్నర సంవత్సరాల వయస్సు గల కుమారుడు "నియంత"తో పాటు జైలు జీవితం గడిపారు

ఆమె కుమార్తె "మనోరమ" వివాహం అర్జునరావుతో జరిగింది. ఈ వివాహం 1960 లో జవహర్ లాల్ నెహ్రూ అధ్వర్యంలో జరిగింది.

## అవార్డులు,గుర్తింపు
* 2001 : బసవ పురస్కారం, కర్ణాటక ప్రభుత్వం వారిచే.
* మానవతా వాదానికి "బి.డి.బిర్లా అంతర్జాతీయ అవార్డు"
* 1999 లో జమ్నాలాల్ బజాజ్ అవార్డు. 
* జానకీదేవి బజాజ్ అవార్డు
* పొట్టిశ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం అవార్డు.

## కుటుంబం
గోరా, సరస్వతి గోరా దంపతులకు 9 మంది పిల్లలు. వారు మనోరమ, గోపరాజు లవణం, మైత్రి, చెన్నుపాటి విద్య, గోపరాజు విజయం, గోపరాజు సమరం, గోపరాజు నియంత, డా.మారు, నవ్. సరస్వతి గోరా 2006 ఆగస్టు 19 న అనారోగ్యంతో విజయవాడలో మరణించారు.

## మూలాలు


## ఇతర లింకులు
* A short biography of Saraswathi Gora  in *[[Indian Skeptic]]* by Sunanda Shet
* Obituary  in *[[The Hindu]]*
* Obituary in *[[Deccan Herald]]*
* Obituary at www.newsfix.de 

వర్గం:1912 జననాలు
వర్గం:2006 మరణాలు
వర్గం:నాస్తికులు
వర్గం:ఉద్యమకారులు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా మహిళా స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
వర్గం:ఆదర్శ వనితలు
వర్గం:విజయవాడ వ్యక్తులు
పి.రమేష్ నారాయణ

**పి.రమేష్ నారాయణ** అనంతపురం జిల్లాకు చెందిన ప్రముఖ విద్యావేత్త, సాహితీకారుడు.ఆయన ఇండియన్ బయోఫిజికల్ సొసైటీలో శాశ్వత సభ్యులు.
## జీవితం, విద్యాభ్యాసం
ఇతడు 1947వ సంవత్సరంలో అనంతపురం పట్టణంలో జన్మించాడు. పి.ఎల్ నారాయణరావు ఇతని తండ్రి. ఇరవయ్యవ శతాబ్దం తొలిదశకాల్లో రాయలసీమలో ప్రముఖ ప్రచురణకర్త, అనంతపురం జిల్లాలో తొలి ప్రచురణకర్త అయిన 'ఆత్మారాం అండ్ కో' వ్యవస్థాపకుడు వి.ఆత్మారామప్ప ఇతని తాతగారు. ఇతని బాల్యంలో విద్యాభ్యాసం అనంతపురం పట్టణంలోనే గడిచింది. స్థానిక ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ అండ్ సైన్స్ కళాశాలలో 1963-1966లో బి.ఎస్.సి, తిరుపతి శ్రీవేంకటేశ్వర విశ్వవిద్యాలయంలో 1966-1968లో ఎం.ఎస్.సి చదివాడు. 1985లో అన్నామలై విశ్వవిద్యాలయం నుండి బి.యిడి., 1987లో శ్రీకృష్ణదేవరాయ విశ్వవిద్యాలయం నుండి జంతుశాస్త్రంలో పి.హెచ్.డి, 2004లో అన్నామలై విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఎం.యిడి. డిగ్రీలు పొందాడు.

## ఉద్యోగపర్వం
ఇతడు ఉపాధ్యాయ వృత్తిపైన కల మమకారంతో 1968లో అనంతపురం సాయిబాబా నేషనల్ జూనియర్ కాలేజీలో జంతుశాస్త్ర అధ్యాపకుడిగా తన ఉద్యోగ ప్రస్థానాన్ని ప్రారంభించాడు. అదే విద్యాసంస్థలో 37 సంవత్సరలు పనిచేసి 2005లో పదవీ విరమణ గావించాడు. 1989 నుండి 2005 వరకు పదిహేడు సంవత్సరాలకు పైగా ప్రధానాచార్యుడిగా జూనియర్ కళాశాల, ఉన్నతపాఠశాల బాధ్యతలు సంయుక్తంగా, సమర్థవంతంగా నిర్వహించాడు. పదవీ విరమణ అనంతరం అనంతపురంలోని లిటిల్‌ఫ్లవర్ మహిళా బి.యిడి. కళాశాలలో నాలుగు సంవత్సరాలు, సత్యసాయి ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ హయ్యర్ లర్నింగ్ బి.యిడి విభాగంలో 4 సంవత్సరాలు అధ్యాపకుడిగా సేవలను అందించాడు. ఇతడు ఉత్తమ ఉపాధ్యాయుడిగా, పరిపాలనా దక్షుడిగా పలువురి ప్రశంసలను పొందాడు.

## సామాజిక సేవ
ఇతడు వృత్తి రీత్యా ఉపాధ్యాయుడైనా ప్రవృత్తి రీత్యా సాహితీప్రియుడు, సామాజిక కార్యకర్త,

## సాహిత్య సేవ
## రచనలు
### తెలుగు
#### సాహిత్యరచనలు
# గిరిజన సంస్కృతి - సాహిత్యము
# చేనేత వెతలు
# ఎర్రని ఆకాశం (ప్రాక్పశ్చిమ సాహిత్య ప్రపంచంలో వేశ్యాప్రసక్తి)
# నా ఆలోచనాలోచనంలో ఆశావాది
# రాధేయ జీవితం - కవిత్యము
# ప్రగతి శిఖరం
# జూపల్లి జీవనరేఖలు
# అనంత సాహిత్యము - ఆధునిక కవిత్వము
# నాగసూరి హరివిల్లు
# నాగసూరి పుస్తకకరచాలనం
# మహాకవి డాక్టరు ఉమర్ అలీషా సాహిత్యం
#### ఆధ్యాత్మిక గ్రంథాలు
# శ్రీ అక్కదేవర్లపాట
# శ్రీ అక్కమ్మగార్ల చరిత్ర
# శ్రీ సాయిపాదుకాస్తవము
# సర్పారాధన వైశిష్ట్యము
# శ్రీ రాజులు గుడులు కథ
# ఆర్షధర్మవైభవం
# పెనుగొండ బాబయ్యస్వామి
# అమీన్‌పీర్ దర్గా ఆధ్యాత్మిక తేజము
### ఆంగ్లము
# Some Aspects of Thermal Adaptation of Freshwater Field Crab (Thesis)
# Reflections on Human Nature
# On Cultivation and Weavers Woes (Two long poems)
# Two Avadhootas (Two profiles)
# Quinoa - The Cindrella Crop
# Sri Vali Swamy
#### ఆంగ్లానువాదాలు
# The Harvest (మూలం: రాచపాళెం చంద్రశేఖర్ రెడ్డి - పొలి)
# Weavers and Looms (రాధేయ-మగ్గం బతుకు)
# He is to be Conquered (అడపా రామకృష్ణ - వాడిని జయించాలి)
# The Indian Muslim (షేక్ కరీముల్లా - సాయిబు)
# The Global Feat (కెంగార మోహన్ - ప్రపంచీకరణ)
# Sun in the Dark (కెరె జగదీశ్ - రాత్రి సూర్యుడు)
# The Ploughed Look
# "Avva" - The Mother
# The Wax Dolls
# The Walking Cloud
# Moments Myself Caught
# The Drum Beat
# The Green Living Sea in My Land
# Chenetha Kavitha
# The Self - Enlightened
# The Churning
# The Cane Sugar

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు

వర్గం:సాహితీకారులు
వర్గం:1947 జననాలు
వర్గం:ఆదర్శ ఉపాధ్యాయులు
వర్గం:అనంతపురం జిల్లా రచయితలు
వర్గం:తెలుగువారిలో ఇంగ్లీషు రచయితలు
వర్గం:అనంతపురం జిల్లా అనువాద రచయితలు
వర్గం:అనంతపురం జిల్లా ఉపాధ్యాయులు
వర్గం:అన్నామలై యూనివర్సిటీ పూర్వ విద్యార్థులు
అప్పులకంట

**అప్పులకంట **, అనంతపురం జిల్లా, హిందూపురం మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
దుగ్యాల శ్రీనివాస రావు

**దుగ్యాల శ్రీనివాస రావు** తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయనాయకుడు, మాజీ శాసనసభ్యుడు. ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ పార్టీ తరపున పాలకుర్తి శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి శాసనసభ్యునిగా (2004-2009) పనిచేశాడు.

## జీవిత విశేషాలు
ఆయన వరంగల్ గ్రామీణ జిల్లా, వర్ధన్నపేట మండలం, నల్లబెల్లి గ్రామంలో జన్మించాడు. వరంగల్లులో బిఏఎంఎస్ ఆయుర్వేద డాక్టర్ చదివాడు. ఈయన భార్య సుమన.

## కాంట్రాక్టర్‌గా
బిఏఎంఎస్ ఆయుర్వేద డాక్టర్ వృత్తి అయినా, కాంట్రాక్టర్ గా ప్రభుత్వ లైసెన్స్ పొంది ఆర్&బి పనులు చేస్తూండేవాడు.

## శాసనసభ్యునిగా
అప్పటి చెన్నూర్ ఇప్పటి పాలకుర్తి శాసనసభ నియోజకవర్గం చరిత్రలో నెమురుగోమ్ముల యెతిరాజారావు కుటుంబ సభ్యులు 1962- 2004 వరకు శాసనసభ్యులుగా గెలిచారు. పాలకుర్తి నియోజకవర్గం 2004 వరకు చెన్నూరు నియోజకవర్గంలో ఉండేది. చెన్నూరు సెగ్మెంట్ లో పాలకుర్తి, కొడకండ్ల, తొర్రూరు, నర్సింహులపేట, నెల్లికుదురు మండలాలుండేవి. 2009 డీలిమిటేషన్ లో చెన్నూరు నుంచి విడిపోయి, పాలకుర్తి సెగ్మెంట్ గా ఏర్పడింది. తొర్రూర్, కొడకండ్ల, పాలకుర్తి మండలాలతోపాటు వర్థన్నపేట నియోజకవర్గంలోని రాయపర్తి, జనగామలోని దేవరుప్పల మండలాలు ఇందులో కలిసిపోయాయి. పాలకుర్తిలో ఉన్న నర్సింహులపేటను డోర్నకల్ లో… నెల్లికుదురును మహబూబాబాద్ లో కలిపారు.

పాలకుర్తి నియోజకవర్గంలో ఐదు మండలాలున్నాయి. నెమురుగోమ్ముల సుధాకర్ రావు సొంత తమ్ముడు శ్రీ నెమురుగోమ్ముల ప్రవీణ్ రావు మద్దతుతో శ్రీనివాసరావు 2004లో శాసనసభ్యుడిగా గెలిచాడు.

## మరణం
హైదరాబాదులోని ఆసుపత్రిలో కోవిడ్-19 వ్యాధికి చికిత్స పొందుతూ 2021 జనవరి 11న మరణించాడు.

## ఇవి కూడా చూడండి
ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభ సభ్యుల జాబితాలు

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు
* ఎన్నికల్లోనే కాదు..పార్టీ మారడంలోనూ పోటీ..

వర్గం:పార్టీలు ఫిరాయించిన రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ నాయకులు
వర్గం:వరంగల్లు గ్రామీణ జిల్లా రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:జనగామ జిల్లా నుండి ఎన్నికైన ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు
వర్గం:2021 మరణాలు
వర్గం:కరోనా వ్యాధి మరణాలు
గోపరాజు

* గోపరాజు విజయం: గోరా కుమారుడు.The Atheist పత్రిక సహ సంపాదకుడు.
* గోపరాజు రామచంద్రరావు :  సంఘసంస్కర్త, హేతువాది, భారతీయ నాస్తికవాద నేత. 
* గోపరాజు లవణం : హేతువాది, నాస్తికుడు.
* గోపరాజు సమరం : ముఖ వైద్యనిపుణుడు,సంఘ సేవకుడు, ప్రముఖ రచయిత.
* గోపరాజు సరస్వతి :(సరస్వతి గోరా) -  సంఘసేవిక, మతాతీత మానవతావాది.
వడ్డాది సౌభాగ్య గౌరి

**వడ్డాది సౌభాగ్య గౌరి** మహిళా సమాజ సేవకురాలు. విజయవాడలో నాస్తిక కేంద్ర వ్యవస్థాపకులు గోరా గారి సోదరి.
## జీవిత విశేషాలు
ఆమె 1915 మార్చి 18 న కాకినాడలో గోపరాజు రాజ్యలక్ష్మి, వెంకట సుబ్బారావు దంపతులకు నాల్గవ కుమార్తెగా జన్మించింది. ఏడవ తరగతి వరకే చదువుకున్నారు. ఆమె తండ్రిగారు రచించిన కీర్తనలు, అధ్యాత్మ రామాయణ కీర్తనలు పాడటం నేర్చుకొని, తొమ్మిదేళ్ళ వయస్సునుండి స్కూలు నాటకాలలో ముఖ్య భూమికలల్లో నటించారు. పదకొండేళ్ళకి విశాఖపట్నం వాస్తవ్యులు డా.కృష్ణారావుగారితో వివాహమయింది. 1949లో బొల్లారంలో భర్త మెడికల్‌ ప్రాక్టిస్‌ మొదలుపెట్టడంతో అప్పటినుండి హైదరాబాదులోనే స్థిరపడ్డారు. ఆమెకు ఐదుగురు కుమార్తెలు, ఒక కుమారుడు. నలుగురు అమ్మాయిలను భారతీయ నృత్యాలలో, ముఖ్యంగా కూచిపూడి నృత్యంలో పేరు సంపాదించుకోడానికి ఆవిడ శ్రమ, ప్రోత్సాహం చాలా అందించారు.
## సామాజిక సేవలు
ఆమె బొల్లారంలో ఉన్నప్పుడు మహిళా సమాజం ఒకటి మొదలుపెట్టి భర్త గారి ప్రోత్సాహంతో ఎన్నో కార్యకలాపాలని ప్రవేశపెట్టింది. కుట్టుపనులు, చేతిపనులే కాక, స్వెట్టర్లు అల్లి అమ్మడం, ఎవరికి వచ్చిన పనులు వారు చేసి ఒక ఉపాధి కల్పించుకోడానికి పనులు కల్పించేది. మహిళలకి సమాజం పనులలో పాల్గొనడానికి వీలుగా ఉండి సమాజం యొక్క సభ్యత్వం పెరిగింది. ఇదంతా చూసి గోరా గారు వెంటనే అంబర్‌ చర్కాలు తెప్పించి, వాటి మీద దూది ఏకడం, దారం, వడకటం, వాటిని అమ్మడానికి ఏర్పాటు చేయడంతో చాలా కొద్దికాలంలోనే సమాజం అభివృద్ధి చెందుతూ వచ్చింది. 
## వ్యక్తిగత జీవితం
భర్త మరణించిన తర్వాత ఒక మహిళగా ఎన్నో సమస్యలు ఎదుర్కొన్నా ఒక ఆత్మస్థైర్యంతో, ఆత్మవిశ్వాసంతో సమష్టి కుటుంబంలోని నిబంధనలు పాటిస్తూ, పేరు ప్రతిష్ఠలు నిలబెట్టడానికి తాపత్రయపడుతూ మరో జీవిత అధ్యాయం మొదలు పెట్టడం అయింది. పిల్లలందరిని పోస్టుగ్రాడ్యుయేషన్‌ వరకు చదివించిందింది.కూచిపూడి నృత్యంలో నలుగురు కూతుర్లు పేరు ప్రఖ్యాతులు సంపాదించుకోడానికి తోడ్పడింది. ఆమె కుమార్తెలు ఉమా రామారావు, సుమతీ కౌశల్‌లు కూచిపూడి నేర్చుకొన్న మొదటి ఆడపిల్లలో ఒకరుగా చెప్పొచ్చు. పెద్ద కూతురు డాఉమా రామారావు, నృత్య అధ్యాపకురాలిగా 1960లలో ప్రభుత్వ సంగీత కళాశాలలో ఉద్యోగం చేసి, తర్వాత పొట్టి శ్రీరాములు విశ్వవిద్యాలయంలో నృత్యశాఖాధిపతిగా ఉంటూ మరాఠా మహారాజు సహాజి రాసిన ప్రబంధాలపై పరిశోధనచేసి డాక్టరేటు పుచ్చుకోడం జరిగింది. రెండో కూతురు, సుమతీ కౌశల్‌ (ప్రస్తుతం అమెరికాలో ఉంటూ నృత్యం నేర్పుతున్నారు) కూచిపూడి, భరతనాట్యం, ఒడిస్సి నృత్యాలలో ప్రావీణ్యత పొంది దేశ, విదేశాలలో పేరు ప్రఖ్యాతులు తెచ్చుకొన్న ప్రఖ్యాత నర్తకి. 1957లో డిల్లీలో జరిగిన "ఇంటర్‌ యూనివర్సిటీ యూత్‌ ఫెస్టివల్‌”లో కూచిపూడిలో మొదటి బహుమతి తెచ్చుకొన్న ప్రథమ నర్తకి.

## మరణం
ఆమె తొంభై రెండేళ్ళ వయస్సులో 2007 జనవరి 14న ఆఖరి శ్వాస విడిచారు.
## మూలాలు

## ఇతర లింకులు
* భూమిక లో డా. రాజ్యలక్ష్మీ సేఠ్‌ వ్రాసిన వ్యాసం

వర్గం:1915 జననాలు
వర్గం:2007 మరణాలు
వర్గం:ఆదర్శ వనితలు
వర్గం:విజయవాడ వ్యక్తులు
పుచ్చగడ్డ

**పుచ్చగడ్డ** కృష్ణా జిల్లా చల్లపల్లి మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

## సాగు/త్రాగునీటి సౌకర్యం
ఆరవ నంబరు కాలువ (కె.యి.బి.కెనాల్ నుండి బ్రాంచ్)

## గ్రామ పంచాయతీ
పుచ్చగడ్డ, లక్ష్మీపురం గ్రామ పంచాయతీ పరిధిలోని ఒక శివారు గ్రామం.

## మూలాలు
సుమతీ కౌశల్

**సుమతీ కౌశల్‌** అమెరికాలో నివసిస్తున్న కూచిపూడి నృత్య కళాకారిణి. ఆమె కూచిపూడి నాట్యంతో పాటు వివిధ నాట్యాల్లోను ఆరితేరిన గొప్ప కళాకారిణిగా గుర్తింపు పొందారు.హైదరాబాద్ కు చెందిన సుమతి కౌశల్ ప్రస్తుతం అమెరికాలోని లాస్ ఏంజెల్స్ లో నివసిస్తున్నారు. ఆమె ఎందరో ప్రవాసాంద్ర యువతి, యువకులకు కూచిపూడి నృత్యంలో శిక్షణ ఇస్తున్నారు. అమెరికాలో ఉన్న పలు ఉన్నత విద్యా సంస్థలకు ఆమె విజిటింగ్ ప్రొఫెసర్ గా చేస్తున్నారు. భారతీయ నృత్యరీతులను అక్కడ భోదిస్తున్నారు.

## జీవిత విశేషాలు
ఆమె మహిళా సమాజ సేవకురాలు వడ్డాది సౌభాగ్య గౌరి, డా.కృష్ణారావు గార్ల రెండవ కుమార్తె. సుమతి కౌశల్ హైదరాబాద్ ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం, మహిళా కళాశాలలో నుండి 1959లో బీఏ (ఎకనామిక్స్) లో పట్టభద్రురాలయ్యారు. 1962లో బెనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఎంఏ (ఎకనామిక్స్) లో పీజీ పట్టా పొందారు. 1952లో సుమతీ కౌశల్ కూచిపూడి నృత్యాన్ని అభ్యసించడం మొదలు పెట్టారు. వేదాంతం లక్ష్మి నారాయణ శాస్త్రి, డా. నటరాజ రామకృష్ణ, శ్రీవేదాంతం జగన్నాధ శర్మ, చింతా కృష్ణమూర్తి, శ్రీ వేదాంతం సత్యనారాయణ శర్మ, శ్రీ సీ.ఆర్.ఆచార్యులు వద్ద ఆమె కూచిపూడి నృత్యాన్ని అభ్యసించారు. తొలినాళ్ళలో సోదరి ఉమా రామారావుతో బాటు పలు సందర్భాలలో పలు ప్రదేశాల్లో గురువుల వ్యక్తిగత పర్యవేక్షణలో ప్రదర్శనలు చేసినది. ఆమె తొలి రాష్ట్రపతి డాక్టర్ బాబు రాజేంద్ర ప్రసాద్ ఎదుట ప్రత్యేక ప్రదర్శనను ఆగస్టు 7,1957న యిచ్చారు. ఆమె సికింద్రాబదులో డా.సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణన్ ఎదుట ప్రదర్శననిచ్చారు. భారతీయ నృత్య రీతుల పై సుమతి కౌశల్ పలు పుస్తకాలను రచించారు.
## సన్మానాలు,సత్కారాలు
హైదరాబాద్ తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం (1993), ఆటా (1994) ఇంటర్నెషనల్ లయన్స్ క్లబ్ (1992, హైదరాబాద్ ఆర్ట్స్ అండ్ కల్చరల్ సొసైటీ (1987) ఏపి నృత్య అకాడమీ (1983) తానా (1981) కిన్నెర (1980), వంశీ ఆర్ట్స్ దియేటర్స్ (1979) తదితర సంస్థలు సుమతి కౌశల్ ను నాట్య రాణి నృత్య కళా శిరోమణి తదితర అవార్డులు రివార్డులతో సత్కరించారు.

*1994 సంవత్సరంలో జరిగిన ‘ఆటా’ వార్షికోత్సవంలో సుమతి కౌశల్ ప్రదర్శించిన ‘భామాకలాపం’ అందరిని ఆకట్టుకుంది.
*1997 సంవత్సరంలో ఢిల్లీ తెలుగు అకాడమి ఆమెను ఆజాద్ అవార్డుతో సత్కరించింది.
*1996లో రాష్ట్రపతి శంకర్ దయాళ్ శర్మ చేతుల మీదుగా రాజీవ్ గాంధీ సద్భావన అవార్డును ఆమె అందుకున్నారు.
*2001 లో నేతాజీ సుభాస్ చంద్రబోస్ 104 జయంతి సందర్భంగా సుమతి కౌశల్ ను పెద్ద ఎత్తున సత్కరించారు.
*2006 లో కూచిపూడి గ్రామంలో జరిగిన నృత్యోత్సవంలో సుమతి కౌశల్ ప్రముఖ పాత్ర వహించారు.
*2010లో అమెరికన్ తెలుగు సొసైటీ ఆద్వర్యంలో సుమతి కౌశల్ ను జీవిత సాఫల్య పురస్కారంతో సత్కరించారు.
*2010లో కేరళ ప్రభుత్వం ఆమెను ప్రత్యేక అవార్డుతో సత్కరించింది.
*అక్కినేని నాగేశ్వరరావు 87వ జన్మదినోత్సవం సందర్భంగా సుమతి కౌశల్ కు ‘స్వర్ణ కమలం’ తొడిగి సత్కరించారు.
*2012 లో అక్కినేని నాగేశ్వరరావు 89వ జన్మదినోత్సవం సందర్భంగా డల్లాస్ లో జరిగిన కార్యక్రమంలో సుమతి కౌశల్ ను అవార్డుతో సత్కరించారు.
*2010, 2012సంవత్సరంలో ఆంధ్ర రాష్ట్ర సాంస్కృతిక శాఖ ఆద్వర్యంలో ఆమెను సత్కరించారు.
*2014 లో సభలను కాలిఫోర్నియా తెలుగు సంఘం ఆద్వర్యంలో, వంశి ఇంటర్నేషనల్ సంస్థ ఘంటసాల అవార్డుతో ఆమెను సత్కరించాయి.
## వ్యక్తిగత జీవితం
ఆమె కుమారుడు ఆదర్శ్ కౌశల్ అమెరికాలో స్థిరపడిన ఫోటోగ్రాఫర్. కోడలు ప్రముఖ సినీనటి భానుప్రియ.ఆమె సోదరి ఉమా రామారావు ప్రసిద్ధా నాట్యకళాకారిణి.

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు
* అంతర్జాతీయ తెలుగు వార్తా వేదికలో "నాటి తరం మేటి నృత్య కెరటం–సుమతీ కౌశల్"
* uchipudi Bhamakalapam Dance Performed by Dr Sumathi Kaushal at Ravindra Bharathi on 26th Jan 2012

వర్గం:నృత్యకళాకారులు
వర్గం:ప్రవాస భారతీయులు