ప్రధాన కార్యదర్శి (భారతదేశం)

**ప్రధాన కార్యదర్శి** రాష్ట్ర ప్రభుత్వం అత్యంత ఉన్నత స్థాయి కార్యనిర్వాహక అధికారి, అత్యంత సీనియర్ పౌరసేవకుడు. రాష్ట్ర ప్రభుత్వ వ్యవహారాల నియమాల ప్రకారం రాష్ట్ర సివిల్ సర్వీసెస్ బోర్డు, రాష్ట్ర సచివాలయం, రాష్ట్ర కేడర్ ఇండియన్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ సర్వీస్, అన్ని సివిల్ సర్వీసులకు ప్రధాన కార్యదర్శి *ఎక్స్-అఫిషియో* హెడ్గా ఉంటారు. రాష్ట్ర పరిపాలనకు సంబంధించిన అన్ని విషయాలపై ప్రధాన కార్యదర్శి ముఖ్యమంత్రికి ప్రధాన సలహాదారుగా వ్యవహరిస్తాడు.

ప్రధాన కార్యదర్శి ఇండియన్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ సర్వీస్ అధికారి.ప్రధాన కార్యదర్శి రాష్ట్ర పరిపాలనలో అత్యంత సీనియర్ కేడర్ పదవి.ఇది భారతీయ ప్రాధాన్యత క్రమం 23వ స్థానంలో ఉంది.ప్రధాన కార్యదర్శి రాష్ట్ర మంత్రివర్గానికి *ఎక్స్-అఫిషియో* కార్యదర్శిగా వ్యవహరిస్తాడు.అందువల్ల *"క్యాబినెట్ కార్యదర్శి"* అని పిలుస్తారు. ఈ పదవి హోదా భారత ప్రభుత్వ కార్యదర్శితో సమానం.

## చరిత్ర
ఆగ్రా, ఔధ్, పంజాబ్, బర్మా సంయుక్త ప్రావిన్సుల ప్రధాన కార్యదర్శుల జీతం బ్రిటిష్ రాజ్ సమయంలో భారత ప్రభుత్వ సంయుక్త కార్యదర్శి సమానంగా ఉండేది.1905 నాటి వారెంట్ లేదా ప్రాధాన్యత ప్రకారం, భారత ప్రభుత్వ కార్యదర్శి భారత ప్రభుత్వ జాయింట్ సెక్రటరీతో కలిసి జాబితా చేయబడింది. ప్రధాన కార్యదర్శి స్థాయి కంటే పై స్థానంలో ఉంది.

## రాష్ట్రాలు
ప్రధాన కార్యదర్శులు ఇండియన్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ సర్వీస్ (ఐఏఎస్) సభ్యులు. వీరు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు పరిపాలనా అధిపతిగా ఉంటారు. ప్రధాన కార్యదర్శి శాఖాపరమైన స్థాయిలో ఇంటర్ శాఖాపరమైన స్థాయిలో సమన్వయ కేంద్ర బిందువుగా వ్యవహరిస్తాడు.ఈ పదవి అపెక్స్ గ్రేడ్ ఉన్నట్లు వర్గీకరించబడింది. ప్రధాన కార్యదర్శిని పరిపాలనలో 'యిరుసు' గా పరిగణిస్తారు.  రాష్ట్ర ప్రధాన కార్యదర్శి రాష్ట్ర సివిల్ సర్వీస్ బోర్డు *ఎక్స్-అఫిషియో* ఛైర్మన్గా కూడా వ్యవహరిస్తాడు. ఇది రాష్ట్రంలో అఖిల భారత సేవలు, రాష్ట్ర సివిల్ సర్వీసుల అధికారుల బదిలీలు/పోస్టింగులను సిఫారసు చేస్తుంది.

సాంప్రదాయకంగా, ఒక రాష్ట్రంలో అత్యంత సీనియర్ ఐఎఎస్ అధికారిని ప్రధాన కార్యదర్శిగా ఎంపిక చేస్తారు. అయితే కొన్ని మినహాయింపులు కూడా ఉన్నాయి.

ప్రధాన కార్యదర్శులకు రాష్ట్రాన్ని బట్టి **అదనపు **ప్రధాన కార్యదర్శులు**** లేదా **ప్రత్యేక ప్రధాన కార్యదర్శులు**,వారు కేటాయించిన విభాగాల పరిపాలనా అధిపతులు అయిన ప్రధాన కార్యదర్శులుకు సహాయసహకారాలు అందచేస్తారు. రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ప్రధాన కార్యదర్శి పదవి అనేది వైస్ చీఫ్ ఆఫ్ ది ఆర్మీ స్టాఫ్/కమాండర్లు, పూర్తి జనరల్ హోదాలో ఉన్న అధికారులు, భారత సాయుధ దళాలలో దానికి సమానమైన వారితో సమానం. వీరు భారతదేశంలో ప్రాధాన్యత క్రమం ప్రకారం ఈ పదవి జాబితా చేయబడింది.

## కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు
నిర్వాహకులచే పాలించబడే కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలలో, ప్రధాన కార్యదర్శులు పదవులలో ఉండకపోవచ్చు. ఈ భూభాగాలలో కేంద్ర ప్రభుత్వం ద్వారా పరిపాలకుడికి సలహాదారు నియమించబడతారు. అయితే పాక్షిక రాష్ట్ర హోదా పొందిన ఢిల్లీ, జమ్మూ కాశ్మీర్, పుదుచ్చేరి కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలకు ప్రధాన కార్యదర్శులు ఉన్నారు. ఢిల్లీ, జమ్మూ కాశ్మీర్, పుదుచ్చేరి ముఖ్యమంత్రులు ప్రధాన కార్యదర్శిని ఎంపిక చేసుకుంటారు. వీరు లెఫ్టినెంట్ గవర్నరు చేత నియమించబడతారు.

కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల ప్రధాన కార్యదర్శులు, నిర్వాహకుల సలహాదారులు, సాధారణంగా రాష్ట్రాల ప్రధాన కార్యదర్శులతో పోలిస్తే జూనియర్ ర్యాంక్ కలిగి ఉంటారు. ఆఫీస్ బేరర్లు సాధారణంగా భారత ప్రభుత్వానికి జాయింట్ సెక్రటరీ, దానికి సమానమైన హోదాలో ఉంటారు.అయితే, ఢిల్లీ, చండీగఢ్, అత్యున్నత పౌర సేవకుడు భారత ప్రభుత్వ కార్యదర్శి హోదాలో ఉంటారు.దానికి సమానమైన లేదా భారత ప్రభుత్వానికి అదనపు కార్యదర్శి హోదాలో, దానికి సమానంగా ఉంటారు. 

## ఇవి కూడా చూడండి

* అసోం ప్రధాన కార్యదర్శుల జాబితా
* ఇండియన్ ఫారెస్ట్ సర్వీస్
* ఇండియన్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ సర్వీస్
* ఇండియన్ పోలీస్ సర్వీస్

## గమనికలు
### వివరణాత్మక గమనికలు

## మూలాలు

వర్గం:భారతదేశ రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు
వర్గం:తరచూ నవీకరించవలసిన వ్యాసాలు