సండూర్ రాష్ట్రం

**సండూర్ రాష్ట్రం** బ్రిటిష్ రాజ్ కాలంలో భారతదేశంలోని ఒక మరాఠా రాచరిక రాష్ట్రం. ఇది మద్రాస్ స్టేట్స్ ఏజెన్సీలో భాగంగా ఉండేది. దీని రాజధాని సండూర్ పట్టణం.

## చరిత్ర
1731 నుండి భారతదేశంలో విలీనం అయ్యే వరకు, సండూర్ రాష్ట్రాన్ని మరాఠా రాజ కుటుంబీకులు పాలించారు. 1776 - 1790 లలో దీని భూభాగం మైసూరు రాజ్యంలో విలీనం చేయబడింది. 27 అక్టోబర్ 1817, 1 జూలై 1818 మధ్య కాలంలో సండూర్ మరాఠాల ఆధిపత్యంలోకి చేరింది. 1801లో, బళ్ళారి జిల్లా బ్రిటిష్ భారతదేశానికి బదిలీ చేయబడింది. సండూర్ రాజులు మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ రాజకీయ ఆధిపత్యం కిందకు వచ్చారు. 1 జూలై 1818న సండూర్ అధికారికంగా ఒక బ్రిటిష్ రక్షిత ప్రాంతంగా మారింది.

ఈ రాష్ట్ర విస్తీర్ణం 433 చ.కి.మీ. (161 చ.మైళ్లు); 1901లో జనాభా 11,200. రామదుర్గ్ సైనిక విశ్రాంతి కేంద్రం జిల్లా పశ్చిమ సరిహద్దులోని కొండల శ్రేణిలో ఉంది.

సండూర్ రాజు 10 ఆగస్టు 1947న భారత యూనియన్ లో విలీనం కావడానికి అంగీకరించాడు. పాలకుడి అంచనా వార్షిక ఆదాయం రూ.3,500/-. 1 ఏప్రిల్ 1949న పొరుగున ఉన్న మద్రాసు రాష్ట్రపు (గతంలో నేరుగా పాలించబడిన వలస మద్రాసు ప్రావిన్స్) బళ్ళారి జిల్లాలో విలీనం అయ్యే వరకు సండూర్ ఒక ప్రత్యేక ప్రాదేశిక సంస్థగా ఉండిపోయింది.

సండూర్ రాష్ట్రం తరువాత అప్పటి మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీలో భాగమైన బళ్ళారి జిల్లాలో చేర్చబడింది. 1953లో బళ్ళారి జిల్లా మైసూరు రాష్ట్రానికి బదిలీ చేయబడింది, దీని పేరు తరువాత కర్ణాటకగా మార్చబడింది.

భారత డొమినియన్‌లో విలీన పత్రంపై యశ్వంత్ రావు ఘోర్పడే 10 ఆగస్టు 1947న సంతకం చేశారు. దీని ద్వారా 1949లో సండూర్ రాష్ట్రం మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీతో విలీనం చేయబడింది. భాషా ప్రాతిపదికన రాష్ట్రాల ఏర్పాటు తర్వాత, 1956లో సండూర్ మైసూరు రాష్ట్రానికి బదిలీ చేయబడింది. రాజా యశ్వంత్ రావు 1996లో మరణించే వరకు ప్రజా జీవితంలో ప్రముఖమైన, చురుకైన పాత్రను పోషించడం కొనసాగించాడు. ఇతని తర్వాత ఇతని కుమారుడు ఎం. వై. ఘోర్పడే నామమాత్రపు రాజు అయ్యాడు. ఎం. వై. ఘోర్పడే రాష్ట్ర ఆర్థిక, గ్రామీణాభివృద్ధి, పంచాయతీరాజ్ మంత్రిగా, కర్ణాటక శాసనసభ సభ్యునిగా, భారత పార్లమెంటు (లోక్ సభ) సభ్యునిగా పనిచేశాడు.

## రాచరిక చిహ్నాలు

### కోట్ ఆఫ్ ఆర్మ్స్
వెండి రంగు మధ్యలో నిలువుగా "ఘోర్పడ్" (ఉడుము) సహజ రంగులో ఉంటుంది; పునాది వద్ద గులాబీ రంగులో, సహజ రంగులో ఒక ఫిరంగి; పైన గులాబీ రంగులో ఆకుపచ్చ రంగు "శివ లింగం", రెండు బంగారు గోపురాల మధ్య ఉంటుంది. శిరస్త్రాణం: ముఖకవచంతో సహా మొత్తం బంగారు రంగులో ఉంటుంది. కిరీటం: మాల మీద "ఛత్రం" (గొడుగు), అంతా బంగారు రంగులో ఉంటుంది. మద్దతుదారులు: తొండాలు పైకెత్తిన ఏనుగులు, కుడివైపు ఏనుగు వెనుక ఎడమ కాలును, ఎడమవైపు ఏనుగు ముందు కాళ్ళను ఆధార స్థానంపై ఉంచుతాయి, అన్నీ సహజ రంగులలో ఉంటాయి. నినాదం: గులాబీ రంగు రిబ్బన్‌పై నీలం రంగు అక్షరాలతో మరాఠీలో "హిందూరావ్" అని ఉంటుంది. ఆధార స్థానం: సహజ రంగులలో ఉన్న తీగలు, లతలు. లాంబ్రేక్విన్స్ (అలంకార వస్త్రం): వెండి, నీలం రంగులలో.

### రాచరిక పతాకం
దీర్ఘచతురస్రాకార 4x7, రెండుగా చీలిన తోకతో కుంకుమపువ్వు రంగులో ఉండి, ఎగురవేసే వైపున ఒక తెల్లని గీత ఉంటుంది. ఎగురవేసే వైపుకు సమీపంలో, మధ్యలో - కుంకుమపువ్వు రంగు కిరణాలతో ప్రకాశిస్తున్న బంగారు సూర్యుడు. దీని మధ్యలో లేత గోధుమ రంగు మచ్చలతో కూడిన కుంకుమపువ్వు రంగు "ఛత్రం" కింద సహజ రంగులో ఒక "ఘూ" (ఉడుము) ఉంటుంది.

## రాచరిక బిరుదులు

## పాలకులు

పురుష సంతానం లేకపోవడంతో అనేకసార్లు పాలకుల కుటుంబంలోని చిన్న శాఖల నుండి దత్తత తీసుకోవడం అవసరమైంది. దత్తత ద్వారా వారసుడిని నియమించుకునే హక్కు 1862లో బ్రిటిష్ దత్తత సనద్ ద్వారా ధృవీకరించబడింది.

* 1713 – 1731                మొదటి సిధోజీ రావ్                      (జ. సుమారు 1683 – మ. 1731) 
* 1731 – 15 మార్చి 1776        మురారి రావు                      (జ. సుమారు 1699 – మ. 1779) 
* 1790 – 1796                రెండవ సిధోజీ రావ్                      (జ. 1783 – మ. 1796) 
* 1796 – 27 అక్టోబర్ 1817          రెండవ శివ రావు (మొదటిసారి)             (మ. 1840; కింద చూడండి) 
* 27 అక్టోబర్ 1817 –  1 జూలై 1818 మరాఠా పీష్వా ఆధిపత్యంలో విలీనం 
* 1 జూలై 1818 – 2 మే 1840  రెండవ శివ రావు (రెండవసారి)             (పైవాడే) 
* 2 మే 1840 – 1861          రెండవ వెంకట రావు
* 1861 – 1878                శివషణ్ముఖ రావు
* 3 మే 1878 –  3 డిసెంబర్ 1892  రామచంద్ర విఠల రావు
* 3 డిసెంబర్ 1892 – 24 జూలై 1927  మూడవ వెంకట రావు
* 5 మే 1928 – 15 ఆగస్టు 1947  యశ్వంత్ రావు ఘోర్పడే

## దివాన్లు

* జె. జి. ఫిర్త్ (1885-1897)
* టి. కోదండరామ నాయుడు (1897-1914)
* ఎ. సుబ్బరాయ ముదలియార్
* టి. రామచంద్ర అయ్యర్

## ఇవి కూడా చూడండి
* మరాఠా
* మరాఠా సామ్రాజ్యం
* మరాఠా రాజవంశాలు, రాష్ట్రాల జాబితా
* భారతదేశ రాచరిక రాష్ట్రాల జాబితా

## మూలాలు

## బయటి లింకులు, ఆధారాలు
*
* ఇండియన్ ప్రిన్సిలీ స్టేట్స్, www.uq.net.au లో ఆర్కైవ్ చేయబడింది - సండూర్ రాచరిక రాష్ట్ర వంశావళి

వర్గం:కర్ణాటక చరిత్ర
వర్గం:బళ్ళారి జిల్లా