భారతదేశంలో సమాఖ్యవాదం

భారత రాజ్యాంగం భారత ప్రభుత్వ నిర్మాణాన్ని, సమాఖ్య (ఫెడరల్) ప్రభుత్వం, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల మధ్య సంబంధాలతో సహా నిర్దేశించింది.

భారత రాజ్యాంగంలోని  కేంద్ర ప్రభుత్వం రాష్ట్రాల మధ్య శాసన అధికారాలు, పరిపాలన, కార్యనిర్వాహక అధికారాలను నిర్దేశిస్తుంది. శాసన అధికారాలను కేంద్ర, రాష్ట్ర, ఉమ్మడి జాబితాల కింద వర్గీకరించారు. అవి వరుసగా, కేంద్ర ప్రభుత్వానికి, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు ఉన్న అధికారాలు, వాటిలో కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు కూడా ఉన్న ఉమ్మడి అధికారాలు.

ఈ సమాఖ్యవాదం (ఫెడరలిజం) సమరూపంగా ఉంటుంది, దీనిలో రాజ్యాంగ విభాగాల అధికారాలు ఒకే విధంగా ఉంటాయి. భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 370 తాత్కాలిక నిబంధనతో చారిత్రాత్మకంగా, జమ్మూ, కాశ్మీర్ రాష్ట్రం స్పష్టమైన, ఇంకా ఇతర రాష్ట్రాల కంటే భిన్నమైన హోదాను పొందింది. అయితే దీనిని 2019లో పార్లమెంటు రద్దు చేసింది. కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు, ఏకీకృతం, నేరుగా కేంద్ర ప్రభుత్వం పాలనలో ఉంటాయి. రాజ్యాంగంలోని  అదనంగా ఎన్నికైన స్థానిక ప్రభుత్వంతో రెండు స్థాయిలలో పాలనను నిర్దేశిస్తుంది. ఢిల్లీ, పుదుచ్చేరిలకు వరుసగా ఆర్టికల్ 239AA, 239A కింద శాసన సభలు ఏర్పాటు చేసారు.

## లక్షణాలు

* ప్రభుత్వంలో రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ స్థాయిలు ఉన్నాయి.
* ఒకే ప్రాంతంలో పౌరులను పరిపాలిస్తున్నప్పటికీ ప్రతి స్థాయిలో ప్రభుత్వం చట్టం, పన్నులు, పరిపాలనలో దానికి స్వంత అధికార పరిధి ఉంటుంది.
* రాజ్యాంగం ప్రభుత్వంలోని ప్రతి శ్రేణిలో అధికారాలు విధులు నిర్దేశిస్తుంది, హామీ ఇస్తుంది.
* సుప్రీంకోర్టుకు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల మధ్య వివాదాలను పరిష్కరించే అధికారం ఉంది.
కుమార సింగం భారతదేశ సమాఖ్య విధానంలో మూడు విశిష్ట లక్షణాలు ఉన్నాయి ఈ విధంగా పేర్కొన్నాడు. అవి - మొదటిది సమాఖ్య వ్యవస్థకు విభజన, రాచరిక రాష్ట్రాలలో మూలాలు ఉన్నాయి. రెండవది, సరిహద్దులపై దానికున్న రాజ్యాంగ అధికారం. మూడవది, మొదటి దశాబ్దంలో విభిన్న సాంస్కృతిక అంశాలతో ప్రారంభంలోనే రాజీ.

## శాసన అధికారాలు
రాజ్యాంగం కేంద్ర రాష్ట్ర శాసన అధికారాలను నిర్వచించి మూడు జాబితాలుగా విభజింఛాయాయి:

### యూనియన్ అధికారాల జాబితా
యూనియన్ అధికారాల జాబితాలో 100 అంశాలు ఉన్నాయి (పూర్వం 97). వీటిపై చట్టాన్ని రూపొందించడానికి పార్లమెంటుకు ప్రత్యేక అధికారం ఉంటుంది. ఇందులో రక్షణ, సాయుధ దళాలు, ఆయుధాలు, మందుగుండు సామగ్రి, అణుశక్తి, విదేశీ వ్యవహారాలు, యుద్ధం, శాంతి, పౌరసత్వం, అప్పగింత, రైల్వేలు, షిప్పింగ్, నావిగేషన్, విమానయానం, తపాలా, టెలిగ్రాఫ్‌లు, టెలిఫోన్‌లు, వైర్‌లెస్ ప్రసారం, కరెన్సీ, విదేశీ వాణిజ్యం, అంతర్-రాష్ట్ర వాణిజ్యం, వాణిజ్యం, బ్యాంకింగ్, బీమా, పరిశ్రమల నియంత్రణ, గనుల నియంత్రణ, అభివృద్ధి, ఖనిజ, చమురు వనరుల అభివృద్ధి, ఎన్నికలు, ప్రభుత్వ ఖాతాల తనిఖీ, రాజ్యాంగం, అత్యున్నత న్యాయస్తానం, ఉన్నత న్యాయస్థానాలు, యూనియన్ పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్, ఆదాయపు పన్ను, కస్టమ్స్, ఎగుమతి సుంకాలు, ఎక్సైజ్ సుంకాలు, కార్పొరేషన్ పన్ను, ఆస్తుల మూలధన విలువపై పన్నులు, ఎస్టేట్ సుంకం, టెర్మినల్ పన్నులు మొదలగునవి.

### రాష్ట్ర అధికారాల జాబితా
రాష్ట్ర జాబితాలో 61 అంశాలు ఉన్నాయి (గతంలో 66 అంశాలు). ఈ జాబితాలోని అంశాల్లో ఏకరూపత ఉండాలి కానీ తప్పనిసరి కాదు: శాంతిభద్రతలను నిర్వహించడం, పోలీసు బలగాలు, ఆరోగ్య సంరక్షణ, రవాణా, భూ విధానాలు, రాష్ట్రంలో విద్యుత్, గ్రామ పరిపాలన మొదలైనవి. ఈ విషయాలపై చట్టాలను రూపొందించడానికి రాష్ట్ర శాసనసభకు ప్రత్యేక అధికారం ఉంది. నిర్దిష్ట పరిస్థితులలో, రాష్ట్ర జాబితాలో పేర్కొన్న అంశాలపై పార్లమెంటు చట్టాలు చేయవచ్చు, కానీ జాతీయ ప్రయోజనాల కోసం చట్టాలు చేయడానికి రాజ్యసభ (రాష్ట్రాల మండలి) మూడింట రెండు వంతుల ఆధిక్యతతో తీర్మానాన్ని ఆమోదించాలి. రాష్ట్ర జాబితాలోని అంశాలకు సంబంధించి చట్టాలు చేయడానికి రాష్ట్రాలకు ప్రత్యేక అధికారాలు ఉన్నప్పటికీ, ఆర్టికల్ 249, 250, 252 253 ప్రకారం కేంద్ర ప్రభుత్వం చట్టాలు చేసే పరిస్థితులను పేర్కొన్నాయి.

### ఉమ్మడి జాబితా
ఉమ్మడి జాబితాలో 52 (పూర్వం 47) అంశాలు ఉంటాయి. ఈ జాబితాలోని అంశాలలో ఏకరూపత ఉండాలి కానీ అవసరం లేదు. జాబితాలో పేర్కొన్నవి: వివాహం, విడాకులు, వ్యవసాయ భూమి కాకుండా ఇతర ఆస్తి బదిలీ, విద్య, ఒప్పందాలు, దివాలా, ధర్మకర్తలు, ట్రస్ట్‌లు, సివిల్ ప్రొసీజర్, కోర్టు ధిక్కారం, ఆహార పదార్థాల కల్తీ, మందులు, విషాలు, ఆర్థిక, సామాజిక ప్రణాళిక, కార్మిక సంఘాలు, కార్మిక సంక్షేమం, విద్యుత్, వార్తాపత్రికలు, పుస్తకాలు, ముద్రణాలయాలు, స్టాంప్ డ్యూటీలు.

### ఇతర (మిగిలిన) అంశాలు
మూడు జాబితాలలో దేనిలోనూ చేరని విషయాలను మిగిలిన (రెసిడ్యూరీ సబ్జెక్ట్‌)లు అంటారు. అయితే, రాజ్యాంగంలోని అనేక నిబంధనల ప్రకారం ఈ జాబితాలకు వెలుపల ఉన్న విషయాల గురించి పార్లమెంటు లేదా రాష్ట్ర శాసనసభ శాసనం చేయడానికి అనుమతిస్తాయి.  ప్రకారం ఈ జాబితాల వెలుపల ఉన్న రాజ్యాంగంలోని నిబంధనలను మినహాయిస్తే, అటువంటి విషయాలపై చట్టం చేసే అధికారం, ఆర్టికల్ 248 ప్రకారం ప్రత్యేకంగా పార్లమెంటుకు ఉంటుంది  రాజ్యాంగ సవరణలుగా ఆర్టికల్ 368 విధానాన్ని అనుసరించి మిగిలిన విషయాలపై పార్లమెంటు చట్టం చేస్తుంది.

పైన పేర్కొన్న జాబితాలను విస్తరించడం లేదా సవరించడం కోసం, అధిక రాష్ట్రాలచే ఆమోదించబడిన  అనుసరించి పార్లమెంటు తన రాజ్యాంగ అధికారం ప్రకారం చట్టం చేయాలి. ఫెడరలిజం అనేది భారత రాజ్యాంగం యొక్క ప్రాథమిక నిర్మాణంలో భాగం, ఇది సుప్రీంకోర్టు న్యాయ సమీక్షకు లేకుండా పార్లమెంట్ రాజ్యాంగ అధికారాలకు లోబడి రాజ్యాంగ సవరణల ద్వారా మార్చబడదు లేదా నాశనం చేయబడదు.

## కార్యనిర్వాహక అధికారాలు
కేంద్రం (యూనియన్), రాష్ట్రాలకు తమ ప్రభుత్వాధీనంలో ఉండే స్వతంత్ర కార్యనిర్వాహక సిబ్బందిఉంటుంది. ఒక రాష్ట్రంలో రాష్ట్రపతి పాలన ప్రకటించినప్పుడు మినహా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం శాసన, పరిపాలనా విషయాలలో రాజ్యాంగ హక్కులు, అధికారాలను కేంద్ర ప్రభుత్వం రద్దు చేయదు. , లను అనుసరించి రాజ్యాంగంలోని నిబంధనలకు అనుగుణంగా ప్రతి రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నడుస్తోందని నిర్ధారించడం యూనియన్ విధి. రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు కూడా పరిపాలనా వ్యవహారాల్లో కేంద్ర చట్టాలను ఉల్లంఘించకూడదు. ఒక రాష్ట్రం రాజ్యాంగాన్ని ఉల్లంఘించినప్పుడు, ఆర్టికల్ 356 ప్రకారం రాష్ట్రపతి పాలన విధించబడుతుంది. ఆర్టికల్ 357 ప్రకారం పార్లమెంట్ *ఎక్స్ పోస్ట్ ఫ్యాక్టో* సమ్మతితో రాష్ట్ర పరిపాలనను రాష్ట్రపతి చేపట్టవచ్చు.

## ఆర్థిక అధికారాలు
ఆర్టికల్ 282 అనేది రాష్ట్రాలకు అందుబాటులో ఉన్న ఆర్థిక వనరులను ప్రజా ప్రయోజనాల కోసం ఖర్చు చేయడానికి ఆర్థిక స్వయంప్రతిపత్తిని కల్పిస్తుంది.  కేంద్ర ప్రభుత్వం నుండి అనుమతి లేకుండా కూడా రాష్ట్రాలు అపరిమితంగా రుణాలు తీసుకునే అవకాశం ఇస్తుంది. ఆయినప్పటికీ, భారతదేశం కన్సాలిడేటెడ్ ఫండ్‌కు లేదా ఫెడరల్-గ్యారంటీతో కూడిన రుణానికి ఒక రాష్ట్రం బకాయిపడినప్పుడు, కేంద్ర ప్రభుత్వం తమ రుణ నిబంధనలను పాటించాలని పట్టుబట్టవచ్చు.

భారత రాష్ట్రపతి ప్రతి ఐదు సంవత్సరాలకు ఒక ఆర్థిక కమిషన్‌ను ఏర్పాటు చేసి యూనియన్ రాబడులను రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు పంపిణీ చేయడానికి సిఫార్సు చేస్తారు.  ప్రకారం, దేశం ఆర్థిక స్థిరత్వం లేదా గౌరవానికి లేదా దాని భూభాగంలోని ఏదైనా భాగానికి ముప్పు ఏర్పడినప్పుడు రాష్ట్రపతి ఆర్థిక అత్యయిక పరిస్థితిని ప్రకటించవచ్చు. ఏదేమైనా, దేశం లేదా రాష్ట్రం లేదా కేంద్రపాలిత ప్రాంతం లేదా పంచాయతీ లేదా పురపాలక సంఘం లేదా కార్పొరేషన్ కోసం "ఆర్థిక అత్యవసర పరిస్థితి"ని ఏ మార్గదర్శకాలు నిర్వచించలేదు.

ఇలాంటి అత్యయిక పరిష్టితిని సాధారణంగా రెండు నెలల్లో ఆధిక్యతతో పార్లమెంటు ఆమోదించాలి. కానీ ఎన్నడూ ప్రకటించలేదు. రాష్ట్రపతి రద్దు చేసే వరకు ఆర్థిక అత్యవసర పరిస్థితి నిరవధికంగా అమలులో ఉంటుంది. ఆర్థిక అత్యవసర పరిస్థితుల్లో సుప్రీం కోర్టు, హైకోర్టు న్యాయమూర్తులతో సహా అన్ని ప్రభుత్వ అధికారుల జీతాలను రాష్ట్రపతి తగ్గించవచ్చు. రాష్ట్ర శాసనసభలు ఆమోదించిన అన్ని ద్రవ్య బిల్లులు ఆమోదం కోసం రాష్ట్రపతికి సమర్పిస్తారు. ఆయన ఆర్థిక చర్యలను గమనించమని రాష్ట్రాన్ని నిర్దేశించగలడు.

## వివాదాల పరిష్కారం
రాష్ట్రాల మధ్య ఒప్పందాలు చేసుకోవచ్చు. ఇతర రాష్ట్రాలతో లేదా కేంద్రపాలిత ప్రాంతం లేదా కేంద్ర ప్రభుత్వంతో వివాదం తలెత్తినప్పుడు, ఆర్టికల్ 131 ప్రకారం సుప్రీం కోర్టు తీర్పునిస్తుంది. అయితే, ఆర్టికల్ 262 అనేది రాష్ట్రాల మధ్య నదీ జలాల వినియోగం, పంపిణీ లేదా నియంత్రణ వంటి విషయాలలో వచ్చే వివాదాలకు సంబంధించి సుప్రీంకోర్టు అధికార పరిధి లేకుండా చేసింది (మినహాయించింది).

 అనుసరించి రాష్ట్రపతి రాష్ట్రాలు, కేంద్రం (యూనియన్) మధ్య వివాదాలను సమన్వయం చేయడానికి లేదా పరిష్కరించడానికి అంతర్రాష్ట్ర మండలిని ఏర్పాటు చేయవచ్చు. రాష్ట్రాలకు వారి స్వంత అధికార పరిధి ఉంటుంది.

## కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు
రాజ్యాంగంలోని ,  భాగాలు వివరించిన విధంగా భారతదేశం రాష్ట్రాల యూనియన్ అని పేర్కొంటుంది. ఆర్టికల్ 1 (3) ప్రకారం భారతదేశ భూభాగాలు అంటే రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు, ఇతర స్వాధీనం చేసుకున్న భూభాగాలు. ఏడవ సవరణ ద్వారా కేంద్రపాలిత ప్రాంతం అనే భావన ఏర్పడింది.

## ఆర్టికల్ 370  సవరణ
భారత రాజ్యాంగం తాత్కాలిక ఆర్టికల్ 370 ప్రకారం జమ్మూ కాశ్మీర్ రాష్ట్రానికి ఒక ప్రత్యేక చట్టం ఉంది, ఇది జమ్మూ కాశ్మీర్ కు సంబంధించి, 1954 ఆదేశాలను అనుసరించి (అనుబంధం I, II) ఉంది. (అయితే 2019 ఆగస్టు 5న కేంద్ర ప్రభుత్వం రద్దు చేసారు) జమ్మూ కాశ్మీర్ రక్షణ, విదేశీ సంబంధాలు, కమ్యూనికేషన్లకు సంబంధించిన విషయాలు మాత్రమే కేంద్ర ప్రభుత్వ అధికార పరిధిలో ఉన్నాయి. భారత పార్లమెంటు ద్వారా రూపొందించబడిన (రాజ్యాంగానికి సవరణలతో సహా) మిగిలిన భారతదేశానికి వర్తించే చట్టాలు జమ్మూ కాశ్మీర్‌ రాష్ట్ర అసెంబ్లీచే ఆమోదించబడినంత వరకు అక్కడ చెల్లవు. భారత ప్రభుత్వం జమ్మూ కాశ్మీర్‌లో అత్యవసర పరిస్థితిని ప్రకటించవచ్చు. కొన్ని పరిస్థితులలో గవర్నర్ పాలన విధించవచ్చు. రాష్ట్రానికి వర్తించే భారత రాజ్యాంగం కాకుండా దాని స్వంత రాజ్యాంగం ఉంది. జమ్మూ కాశ్మీర్, రాష్ట్ర రాజ్యాంగంలోని XIIవ విభాగం - రాష్ట్ర అసెంబ్లీ ద్వారా మూడింట రెండు వంతుల మెజారిటీతో దాని రాజ్యాంగాన్ని సవరించడానికి నిర్దేశించింది.  ఇంకా  ప్రకారం ఆలు జరిగే భారత రాజ్యాంగం VI (రాష్ట్రాలు), పార్ట్ XIV (సేవలు) జమ్మూ కాశ్మీర్‌కు వర్తించవు.

2019 ఆగస్టు 5న, భారత ప్రభుత్వం, భారత రాజ్యాంగం ద్వారా తనకు సంక్రమించిన అధికారాల ద్వారా, జమ్మూ కాశ్మీర్ రాష్ట్రానికి సంబంధించి భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 370ని రద్దు చేయడానికి ఒక తీర్మానాన్ని ఆమోదించింది. భారత పార్లమెంటులో జమ్మూ కాశ్మీర్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టాన్ని ప్రవేశపెట్టడం ద్వారా జమ్మూ కాశ్మీర్ ఇంకా లడఖ్గా రాష్ట్రాన్ని రెండు కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలుగా విభజించింది 

## యూనియన్ ప్రభుత్వ లక్షణాలు
రాజ్యాంగంలోని  ప్రకారం భారతదేశం రాష్ట్రాల సమ్మేళనం (యూనియన్‌). ఆర్టికల్ 3 (1956లో) సవరణ, రాష్ట్రపతి ముందస్తు సమ్మతితో యూనియన్ ప్రభుత్వ అధికారాన్ని (ఎ) ఏదైనా రాష్ట్రం, భూభాగాన్ని వేరు చేయడం ద్వారా లేదా దాని ద్వారా కొత్త రాష్ట్రం/కేంద్ర పాలితప్రాంతాన్ని ఏర్పాటు చేయడానికి అనుమతిస్తుంది. ఇంకా రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ రాష్ట్రాలు/కేంద్ర పాలితప్రాంతాలు లేదా రాష్ట్రాలు/కేంద్ర పాలితప్రాంతాల భాగాలను ఏకం చేయడం లేదా ఏదైనా భూభాగాన్ని ఏదైనా రాష్ట్రం/కేంద్ర పాలితప్రాంతంలో ఒక భాగానికి ఏకం చేయడం ద్వారా (బి) ఇంతకు ముందు ఉనికిలో లేని కొత్త రాష్ట్రాలు/కేంద్ర పాలితప్రాంతాన్ని (ఇవి గతంలో భారతదేశ భూభాగంలో లేవు) ఏర్పాటు చేసే అధికారం ఉంటుంది.

### గవర్నర్ల పాత్ర, నియామకం
రాష్ట్రపతి గవర్నర్ల నియామకం చేస్తారు. ఈ నియామకం అనేది కేంద్ర ప్రభుత్వ బాధ్యత. గవర్నర్లు సాధారణంగా ఆ రాష్ట్రానికి సంబంధించిన వారు ఉండరు.

రాష్ట్రంలో రాజ్యాంగ యంత్రాంగం విచ్ఛిన్నమైతే, ఆ రాష్ట్ర ప్రభుత్వాన్ని రద్దు చేసి అత్యవసర పరిస్థితిలో రాష్ట్రపతి పాలనను ఏర్పాటు చేసే అవకాశము ఆర్టికల్ 356 కలగచేస్తుంది. కేంద్రంలో ఏ అత్యవసర పరిస్థితి వచ్చినా కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని రద్దు చేయలేరు. ఇందిరా గాంధీ హయాంలో ఆర్టికల్ 356 దుర్వినియోగం తరువాత దశాబ్దాలలో ప్రబలంగా ఉంది. 1991లో సర్వోన్నత న్యాయస్థానం దుర్వినియోగం జరిగిన ఈ విషయాలను అంగీకరిస్తూ ఒకచారిత్రాత్మకమైన తీర్పును జారీ చేసింది, రాష్ట్రాలలో అత్యవసర పరిస్థితిని అమలు చేయడానికి ముందు కేంద్ర ప్రభుత్వం అనుసరించాల్సిన సూత్రాలను జారీ చేసింది.

భారతదేశంలోని కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలకు కేంద్ర ప్రభుత్వ సలహా మేరకు రాష్ట్రపతి లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్‌లను అధికారులుగా నియమిస్తారు. లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్లు స్థానిక ప్రభుత్వ విధానాలను పార్లమెంటు సమ్మతి తీసుకున్న తర్వాత మాత్రమే అధిగమించగలరు.

### ఆర్థిక సమాఖ్యవాదం
రాష్ట్రాలు ఆర్థిక అత్యవసర పరిస్థితికి దారితీయనంత వరకు తమ ఆర్థిక వ్యవహారాలను నిర్వహించుకునే స్వేచ్ఛను ఆర్టికల్ 360 కలిగిస్తుంది. భారత ప్రభుత్వం భారతదేశం అంతటా ఒకే విధంమైన పన్ను విధించేందుకు ప్రయత్నిస్తోంది వ్యక్తిగత రాష్ట్రాలపై దాని ప్రభావం పరిగణనలోకి తీసుకోకుండా రాష్ట్రాల పన్ను వసూళ్ల యంత్రాంగాలను స్వాధీనం చేసుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తోంది. సాధారణ అమ్మకపు పన్ను (జిఎస్‌టి) సూత్రానికి విరుద్ధమైన ఎంట్రీ ట్యాక్స్ విధించే రాష్ట్రాల రాజ్యాంగ హక్కును సుప్రీంకోర్టు ఇటీవల సమర్థించింది.

1935 చట్టం ప్రకారం ఉమ్మడి జాబితాలో ఉన్న పరిశ్రమల నియంత్రణ యూనియన్ జాబితాకు బదిలీ చేయబడింది. 1952లో కేంద్ర ప్రభుత్వం పశ్చిమ బెంగాల్, బీహార్ (ప్రస్తుత జార్ఖండ్‌తో సహా), మధ్యప్రదేశ్ (ప్రస్తుత ఛత్తీస్‌గఢ్‌తో సహా), ఒరిస్సాతో సహా అనేక భారతీయ రాష్ట్రాలకు నష్టం కలిగించే సరుకు రవాణా సమీకరణ విధానాన్ని ప్రవేశపెట్టింది. కర్మాగారాలు ఇప్పుడు భారతదేశంలో ఎక్కడైనా పనిచేయగలవు కాబట్టి ఈ రాష్ట్రాలు ఖనిజ వనరులను కలిగి ఉన్న పోటీ ప్రయోజనాన్ని కోల్పోయాయి. స్వాతంత్ర్యానికి పూర్వం టాటాలు, దాల్మియాలు వంటి వ్యాపార సంస్థలు ఈ రాష్ట్రాల్లో పరిశ్రమలను స్థాపించినప్పుడు ఇంజనీరింగ్ పరిశ్రమ చాలా వరకు పశ్చిమ బెంగాల్‌లో ఉంది. 1990ల ప్రారంభంలో ఈ విధానం ముగిసిన తరువాత, ఈ రాష్ట్రాలు మరింత పారిశ్రామికంగా అభివృద్ధి చెందిన రాష్ట్రాలతో సమంకాలేకపోయాయి. 1996లో, పశ్చిమ బెంగాల్ వాణిజ్యం & పరిశ్రమల మంత్రి "సరకు రవాణా సమీకరణ  లైసెన్సింగ్ విధానాలను తొలగించడం అనేదానివలన  ఇప్పటికే జరిగిన హానిని భర్తీ చేయలేము" అని ఫిర్యాదు చేశారు.

జాతీయ చట్టాలు ఒక ప్రైవేట్/పబ్లిక్ లిమిటెడ్ కంపెనీకి అంతర్గతంగాను, బయట నుండి కూడా తన సామర్థ్యానికి అనుగుణంగా రుణాలను సేకరించేందుకు అనుమతిస్తాయి. రాష్ట్రాలు రుణాలు తప్పనిసరి చేయనప్పుడు/ఆర్థిక అత్యవసర పరిస్థితిని ఎదుర్కొన్నప్పుడు కూడా "ఫిస్కల్ రెస్పాన్సిబిలిటీ అండ్ బడ్జెట్ మేనేజ్‌మెంట్ యాక్ట్, 2003" రాష్ట్ర రుణాలను పరిమితం చేస్తుంది. రాష్ట్రపతి ఆర్థిక అత్యవసర పరిస్థితిని ప్రకటించకుండానే అనేక రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ఉద్యోగుల జీతం, ఫించన్ ల ఖర్చు మొత్తం రాష్ట్ర ఆదాయాన్ని మించిపోయింది.  ఆర్టికల్ 47 ఆరోగ్యానికి హాని కలిగించే మత్తు పానీయాలను నిషేధిస్తుంది, కానీ అమలు తప్పనిసరి చేయలేదు. బదులుగా అనేక రాష్ట్రాలు మద్యం అమ్మకాలను ప్రోత్సహిస్తాయి, పన్ను విధించాయి.

## భారత ప్రభుత్వ చట్టం (1935) / భారత రాజ్యాంగం (1950)

## అమెరికా, ఐరోపా దేశాలతో భారత్ పోలిక
యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఆఫ్ అమెరికా (USA), యూరోపియన్ యూనియన్ (EU)తో భారతీయ సమాఖ్య వాదం పోలిక 

## మూలాలు


వర్గం:భారత రాజకీయ వ్యవస్థ