రాజా నహర్ సింగ్ ఫరీదాబాద్ ఎయిర్ ఫోర్స్ లాజిస్టిక్స్ స్టేషన్

**రాజా నహర్ సింగ్ ఫరీదాబాద్ ఎయిర్ ఫోర్స్ లాజిస్టిక్స్ స్టేషన్ (RAFLS)** అనేది భారతదేశం, హర్యానా రాష్ట్రం, ఫరీదాబాద్ నగరంలోని డబువా కాలనీ, సెక్టర్–50లో ఉన్న భారతీయ వాయు సేన  లాజిస్టిక్స్ స్థావరం. ఇది భారత వైమానిక దళ పశ్చిమ వైమానిక కమాండ్‌కు చెందిన 54 ఎయిర్ స్టోరేజ్ పార్క్ లాజిస్టిక్స్ బేస్.

ఈ స్థావరానికి లాజిస్టిక్స్ విభాగానికి చెందిన గ్రూప్ కెప్టెన్ హోదాలో ఉన్న అధికారి నాయకత్వం వహిస్తారు. ఇక్కడ గార్డ్ డాగ్ ట్రైనింగ్ యూనిట్, 56వ ఎయిర్ స్టోరేజ్ పార్క్ ఉన్నాయి.
## చరిత్ర.
కుడి|thumb|వెస్ట్ల్యాండ్ వాపిటి, భారత వైమానిక దళం యొక్క మొదటి విమానాలలో ఒకటి.
8 అక్టోబర్ 1932న, భారత వైమానిక దళం బ్రిటిష్ ఇండియా రాయల్ ఎయిర్ ఫోర్స్ కు అనుబంధ  వైమానిక దళంగా స్థాపించబడింది. రాయల్ ఎయిర్ ఫోర్స్ యూనిఫాంలు, చిహ్నాలు, హోదా గుర్తులు స్వీకరించబడ్డాయి.1948లో, భారతదేశానికి స్వాతంత్య్రం   వచ్చిన తరువాత అంబాలా లో వైమానిక దళం స్థాపించడంతో ,  హర్యానాలో మొదటి ఎయిర్ స్ట్రిప్  నిర్మించబడింది. 1947లో భారతదేశానికి  స్వాతంత్య్రం వచ్చిన తరువాత, ఫరీదాబాద్లో వైమానిక దళ లాజిస్టిక్స్ స్థావరాన్ని ఏర్పాటు చేశారు.

ఈ యూనిట్‌ను తొలిసారిగా **8 ఎక్స్‌ప్లోసివ్ మెయింటెనెన్స్ యూనిట్ (8 XMU)** గా 15 సెప్టెంబర్ 1947న ఏర్పాటు చేశారు. అదే సమయంలో భారతీయ వాయు సేన 344 మెయింటెనెన్స్ యూనిట్‌ను స్వాధీనం చేసుకుంది. 20 అక్టోబర్ 1947న ఈ యూనిట్‌పై కమాండ్‌ను అధికారికంగా ఒక భారత వైమానిక దళ అధికారి స్వీకరించారు.

కాసు బేగు వద్ద ఉన్న డిపోను 24 ఆగస్టు 1948న మూసివేశారు. దీని తరువాత ఈ యూనిట్‌ను 2 ఏప్రిల్ 1949న గురుగ్రామ్‌లో పునఃసంఘటితం చేశారు. గురుగ్రామ్‌లో ఉన్న ఆర్మీ అమ్యూనిషన్ డిపోకు సమీపంగా ఈ యూనిట్ స్థాపించబడింది. ఆర్మీ డిపో 1966లో భరత్‌పూర్‌కు తరలించబడే వరకు ఈ యూనిట్ 8 XMUగా కొనసాగింది.

ఆ మార్పు తరువాత 1 ఏప్రిల్ 1966న 8 XMUకు **నం. 54 ఎయిర్ స్టోర్స్ పార్క్** అనే కొత్త నామకరణం చేశారు. ఈ యూనిట్ భారత వైమానిక దళ పరిధిలో పేలుడు పదార్థాలు, గోలాబారుదు నిల్వ బాధ్యతలను కొనసాగించింది.

పశ్చిమ వాయు కమాండు జాతీయ రాజధాని ప్రాంతంలో కీలక ఆపరేషనల్ కమాండ్‌గా పనిచేస్తోంది. భారతదేశం పాల్గొన్న అనేక యుద్ధాల్లో ఈ కమాండ్ ముఖ్య పాత్ర పోషించింది. వీటిలో  భారత్ –పాకిస్తాన్ యుద్ధం 1947 , 1962 చైనా–భారత్ యుద్ధం, భారత్ –పాకిస్తాన్ యుద్ధం 1965 , 1971 భారత్ –పాకిస్తాన్ యుద్ధం, శ్రీలంకలో ఆపరేషన్ పవన్, 1999 కార్గిల్ యుద్ధ సమయంలో ఆపరేషన్ సఫేద్ సాగర్ ఉన్నాయి. సియాచిన్ గ్లేసియర్‌లో మోహరించిన దళాలకు సరఫరా చేసే గగనతల లాజిస్టిక్స్ కార్యకలాపాలు కూడా ఈ కమాండ్ పరిధిలో జరుగుతున్నాయి.

## సదుపాయాలv
ఈ స్థావరానికి లాజిస్టిక్స్ విభాగానికి చెందిన గ్రూప్ కెప్టెన్ హోదా కలిగిన భారత వైమానిక దళ లాజిస్టిక్స్ శాఖ అధికారి నాయకత్వం వహిస్తారు. ఇక్కడ గార్డ్ డాగ్ ట్రైనింగ్ యూనిట్, 56వ ఎయిర్ స్టోరేజ్ పార్క్ ఉన్నాయి. 

కమాండ్ స్థాయిలో ఉన్న సాంకేతిక విభాగం, లాజిస్టిక్స్ విభాగం ద్వారా ఆపరేషన్లకు మద్దతు అందించబడుతుంది. ఆయుధ వ్యవస్థలకు అవసరమైన విడిభాగాలు, వినియోగ పదార్థాల సరఫరా, నిల్వ బాధ్యతలు లాజిస్టిక్స్ విభాగానికి చెందుతాయి. భౌగోళిక వైవిధ్యం, ఆయుధ వ్యవస్థల సాంకేతిక సంక్లిష్టత, అధిక ఖర్చులు, ఎక్కువ సమయ వ్యవధులు కారణంగా వైమానిక దళ లాజిస్టిక్స్ ఒక సవాలుతో కూడిన కార్యంగా పరిగణించబడుతుంది. 

డబువా లాజిస్టిక్స్ బేస్‌కు అదనంగా, ఫరీదాబాద్ పరిధిలోని తిల్పత్ ప్రాంతంలో భారత వైమానిక దళానికి చెందిన రెండు ఫైరింగ్ రేంజ్ యూనిట్లు ఉన్నాయి. ఇవి ఎయిర్ ఫోర్స్ రేంజ్ యూనిట్–1, ఎయిర్ ఫోర్స్ రేంజ్ యూనిట్–2గా గుర్తించబడుతున్నాయి. 
## సమస్యలు

### అక్రమ ప్రైవేట్ నిర్మాణాలు
వైమానిక స్థావరాల చుట్టూ 100 మీటర్ల పరిధి, అమ్యూనిషన్ డిపో చుట్టూ 900 మీటర్ల పరిధి రక్షిత ప్రాంతాలుగా చట్టం ప్రకటించింది. ఈ పరిధిలో నిర్మాణాలకు అనుమతి లేదు. ఈ స్థావరం సమీపంలో తక్కువ మధ్యతరగతి ప్రజలు భూములు కొనుగోలు చేసి ఇళ్లు నిర్మించారు. ప్రారంభ దశలో వైమానిక దళం, స్థానిక అధికారులు ఎటువంటి అభ్యంతరం వ్యక్తం చేయలేదు.

పంజాబ్–హర్యానా హైకోర్టులో ప్రజా ప్రయోజన వ్యాజ్యం దాఖలైన తరువాత ఈ విషయం వెలుగులోకి వచ్చింది. ఇక్కడ పదివేలకు పైగా ఇళ్లు ఉన్నాయని, సుమారు లక్ష మంది నివసిస్తున్నారని స్థానికులు పేర్కొన్నారు. ప్రభుత్వ గణాంకాల ప్రకారం 250 నిర్మాణాలే ఉన్నట్లు వెల్లడైంది. 2010లో అక్రమ నిర్మాణాల తొలగింపుకు సంబంధించి ప్రజా ప్రయోజన వ్యాజ్యం దాఖలైంది. ఈ వ్యాజ్యం తరువాత ఫరీదాబాద్ మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ రహదారులు, డ్రైనేజ్ సదుపాయాల కల్పనను నిలిపివేసింది. అయితే ఈ ప్రాంత ప్రజలకు ప్రాథమిక సౌకర్యాలు నిలిపివేయాలని కోర్టు ఎటువంటి ఆదేశాలు ఇవ్వలేదు.
### అక్రమ ఇసుక తవ్వకాలు
యమునా నది ఒడ్డున ఉన్న ఐఎఎఫ్ యొక్క తిల్పత్ 1 & 2 శ్రేణులను అక్రమ ఇసుక తవ్వకం నుండి రక్షించేలా చూడాలని 2018 మేలో ఢిల్లీ హైకోర్టు ప్రభుత్వాన్ని కోరింది.
 

## బాహ్య మూలాలు

* భారత వైమానిక దళం యొక్క అధికారిక వెబ్సైట్
* bharat-rakshak.com పై భారత వైమానిక దళం
* ఇండో-పాకిస్తాన్ యుద్ధాలపై ప్రపంచ భద్రతా వ్యాసం
* భారత వైమానిక దళానికి చెందిన బ్యాచ్లు
* కెరీర్ ఎయిర్ ఫోర్స్ గవర్నమెంట్ ఆఫ్ ఇండియా

## మూలాలు


వర్గం:భారతీయ వాయుసేన స్థావరాలు