open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
గోపిక పూర్ణిమ

**గోపిక పూర్ణిమ** ఒక తెలుగు సినీ నేపథ్య గాయని. 1996లో ఈటీవీలో ప్రసారమైన పాడుతా తీయగా కార్యక్రమం ద్వారా పరిచయమై తరువాత సినిమాల్లో అవకాశాలు చేజిక్కించుకుంది. ఎ. ఆర్. రెహమాన్, ఇళయరాజా లాంటి దిగ్గజ సంగీత దర్శకత్వంలో పాడింది. ఫిబ్రవరి 2008న, పాడుతా తీయగా కార్యక్రమంలో తన సహగాయకుడైన మల్లికార్జున్ ను ప్రేమ వివాహం చేసుకుంది. వారికి ఓ పాప ఉంది.

## వ్యక్తిగత జీవితం
ఆమె విజయనగరంలో జన్మించింది. హైదరాబాదులో పెరిగింది. తండ్రి ఈసీఐఎల్ లో పనిచేసే వాడు. వారిది శాస్త్రీయ సంగీత నేపథ్యం ఉన్న కుటుంబం. పదో తరగతి చదివేటపుడు ఈటీవీలో పాడుతా తీయగా మొదటి ఎపిసోడ్ లో పాల్గొనింది. తరువాత సంగీతంలో శిక్షణ కోసం, సినిమాల్లో అవకాశాల కోసం చెన్నై వెళ్ళింది. పాడుతా తీయగా లో పరిచయమైన మల్లికార్జున్ తరువాత చెన్నైలో తరచు కలుస్తుండటంతో పరిచయం ప్రేమగా మారి కొన్నాళ్ళకు పెళ్ళి చేసుకున్నారు. పాడుతా తీయగా ద్వారా వీరిరువురికీ బాగా పరిచయం, అభిమానం ఉన్న ఎస్. పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం అమెరికా పర్యటనలో ఉండటం వలన ఈ వివాహానికి హాజరు కాలేకపోయాడు. బాలు సోదరి, గాయని ఎస్. పి. శైలజ, గీత రచయిత భువనచంద్ర, నటుడు చంద్రమోహన్ తదితరులు ఈ వివాహానికి హాజరయ్యారు. వీరు చెన్నైలోనే స్థిర నివాసం ఏర్పరుచుకున్నారు. అక్కడ ఉండటం వల్ల వీరికి తెలుగులోనే కాక తమిళం, కన్నడ సినిమాల్లో కూడా అవకాశాలు వస్తున్నాయి. ఇవే కాకుండా కచేరీలు, ఆధ్యాత్మిక ఆల్బమ్స్ కూడా చేస్తున్నారు.

## కెరీర్
గోపిక పూర్ణిమ, మల్లికార్జున్ ఇద్దరూ సింగన్న అనే సినిమాలో *అన్న వెనకే నేను ఉంటా* పాటతో పరిచయం అయ్యారు. వందేమాతరం శ్రీనివాస్ ఈ సినిమాకు సంగీత దర్శకుడు. ఎస్. పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం కూడా ఇదే స్టూడియో లో మొదటి పాట పాడటం విశేషం.

ప్రాణం సినిమాలో *నిండు నూరేళ్ళ సావాసం*, బొమ్మరిల్లు సినిమాలో *బొమ్మను గీస్తే నీలా ఉంది*, జల్సా సినిమాలో *గాల్లో తేలినట్టుందే* లాంటి పాటలు మంచి ప్రజాదరణ పొందాయి.

## పురస్కారాలు, సన్మానాలు
జనవరి 31, 2016 న ఆత్రేయ స్మారక కళాపీఠం వారు గోపిక పూర్ణిమ, మల్లికార్జున్ దంపతులకు వేటూరి స్మారక పురస్కారాన్ని అందజేశారు.

## పాటలు
* నిండు నూరేళ్ళ సావాసం (ప్రాణం)
* గాల్లో తేలినట్టుందే (జల్సా)
* లాలీ లాలీ జోలాలి (ఢమరుకం)

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సినిమా గాయకులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా మహిళా నేపథ్య గాయకులు
వర్గం:విజయనగరం జిల్లా వ్యక్తులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1982 జననాలు
గుడిహాళం రఘునాథం

thumb|గుడిహాళం రఘునాథం
**గుడిహాళం రఘునాథం** ప్రముఖ తెలుగు కథా రచయితలు. 'పర్సన్ సింగ్‌లర్’-అని గుడిహాళం మొదటి కవితా సంపుటి. ఆ తరువాత ‘ఒక జననం - ఒక మరణం’ అన్న పేరుతో సంకలనం వెలువరించాడు. ప్రాచీన కవిత్వాన్నీ, ఇంగ్లీషు కవిత్వాన్నీ కూడా బాగా చదివాడు.
## జీవిత విశేషాలు
ఆయన హైదరాబాదులోని ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలో తెలుగు సాహిత్యంలో ఎం.ఎ. చేశారు. వరంగల్లులోని కాకతీయ విశ్వవిద్యాలయంలో ఎం.ఫిల్ పూర్తి చేశారు. ఆయన మెదక్ జిల్లా సదాశివపేట కళాశాల ప్రిన్సిపాల్ గా పనిచేసారు. ఆయన మహబూబ్ నగర్ జిల్లా అమరచింతలో జన్మించారు. తెలుగు కవిత్వంలో తనదంటూ ఓ ముద్రను వేసుకున్నారాయన. తన తొలి కవితా సంపుటి ఫోర్త్ పర్సన్ సింగ్యులర్ తోనే తెలుగు కవితా ప్రపంచంలో తనదైన విశిష్టతను చాటి చెప్పారు. ఆ తర్వాత "ఒక జననం - ఒక మరణం" అనే కవితా సంపుటిని వెలువరించారు. తెలుగు సమాజంలో మార్పును, సాహిత్యంలో కొత్త విలువలను ఆశిస్తూ ఏర్పడిన విపశ్యన కవుల్లో ఆయన ఒకరు. సుంకిరెడ్డి నారాయణ రెడ్డి, ఏసుపాదం, శివకుమార్, కె. శ్రీనివాస్ లతో కలిసి ఆయన నల్లవలస దీర్ఘ కవిత రాశారు. తెలంగాణ కోణం నుంచి వెలువడిన దీర్ఘ కవిత అది.

"ఒక జననం, ఒక మరణం"  కావ్యాన్ని ఎదలోతుల్ని తడుముతున్నందుకు ఎంకన్నకు అంకితమిచ్చాడు రఘునాథం. పాలమూరు జిల్లా పండితపరంపర కోవను ప్రక్షాళన చేసి జనతాత్విక కవిత్వస్రవంతిలో సంగమింపజేసిన సందర్భం అది. "ఒక జననం - ఒక మరణం" కావ్యానికిగానూ ఆయనకు 2007లో ఫ్రీవర్స్ ఫ్రంట్ పురస్కారం లభించింది.

## మరణం
ఆయన  హైదరాబాదులోని యశోద ఆస్పత్రిలో చికిత్స పొందుతూ ఆయన డిసెంబరు 27, 2010 న మరణించారు. ఆయన కాలేయ సంబంధమైన వ్యాధితో బాధపడ్డారు. ఆయన వయస్సు దాదాపు 55 ఏళ్లు.

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు

వర్గం:తెలుగు రచయితలు
మల్లికార్జున్

**మల్లికార్జున్** ఒక తెలుగు సినీ గాయకుడు, సంగీత దర్శకుడు. ఈటీవీలో ప్రసారమైన పాడుతా తీయగా కార్యక్రమం ద్వారా పరిచయమై తరువాత సినిమాల్లో అవకాశాలు చేజిక్కించుకున్నాడు. 150 కి పైగా పాటలు పాడాడు. కత్తి కాంతారావు సినిమాకు సంగీత దర్శకత్వం వహించాడు. ఎస్. పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం, ఇతర గాయకులతో కలిసి అనేక సార్లు విదేశే పర్యటనలు కూడా చేశాడు. పలు పాడుతా తీయగాలో తన సహగాయని యైన గోపిక పూర్ణిమ ను ప్రేమ వివాహం చేసుకున్నాడు. వారికి ఓ పాప ఉంది.

## వ్యక్తిగత జీవితం
మల్లికార్జున్ స్వస్థలం విశాఖపట్నం. తండ్రి నీటిపారుదల శాఖలో ఇంజనీరుగా పనిచేస్తుండంతో శ్రీశైలం కి బదిలీ అయింది. మల్లికార్జున్ ఇక్కడే జన్మించడం వల్ల అక్కడి దేవుడి పేరును పెట్టారు. అతనికి ఓ సోదరి ఉంది. ఆమె విజయవాడలో జన్మించింది. ఆమె పేరు కనకదుర్గ. పాడుతా తీయగా లో పరిచయమైన గోపిక పూర్ణిమతో చెన్నైలో తరచు కలుస్తుండటంతో పరిచయం ప్రేమగా మారి కొన్నాళ్ళకు పెళ్ళి చేసుకున్నారు. పాడుతా తీయగా ద్వారా వీరిరువురికీ బాగా పరిచయం, అభిమానం ఉన్న ఎస్. పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం అమెరికా పర్యటనలో ఉండటం వలన ఈ వివాహానికి హాజరు కాలేకపోయాడు. బాలు సోదరి, గాయని ఎస్. పి. శైలజ, గీత రచయిత భువనచంద్ర, నటుడు చంద్రమోహన్ తదితరులు ఈ వివాహానికి హాజరయ్యారు. వీరు చెన్నైలోనే స్థిర నివాసం ఏర్పరుచుకున్నారు. అక్కడ ఉండటం వల్ల వీరికి తెలుగులోనే కాక తమిళం, కన్నడ సినిమాల్లో కూడా అవకాశాలు వస్తున్నాయి. ఇవే కాకుండా కచేరీలు, ఆధ్యాత్మిక ఆల్బమ్స్ కూడా చేస్తున్నారు.

## కెరీర్
గోపిక పూర్ణిమ, మల్లికార్జున్ ఇద్దరూ సింగన్న అనే సినిమాలో *అన్న వెనకే నేను ఉంటా* పాటతో పరిచయం అయ్యారు. వందేమాతరం శ్రీనివాస్ ఈ సినిమాకు సంగీత దర్శకుడు. ఎస్. పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం కూడా ఇదే స్టూడియో లో మొదటి పాట పాడటం విశేషం.

## పాటలు
మల్లికార్జున్ కు పేరు తెచ్చిన పాటలు కొన్ని కింద జాబితాలో ఇవ్వబడ్డాయి. 

## పురస్కారాలు, సన్మానాలు
జనవరి 31, 2016 న ఆత్రేయ స్మారక కళాపీఠం వారు గోపిక పూర్ణిమ, మల్లికార్జున్ దంపతులకు వేటూరి స్మారక పురస్కారాన్ని అందజేశారు.

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సినిమా గాయకులు
డెంగ్ జియావో పింగ్

**డెంగ్ జియావో పింగ్** ([tə&#x302;ŋ&nbsp;ɕi̯a&#x300;u̯pʰi&#x30C;ŋ], Chinese&#x3A; 
邓小平; 1904 ఆగస్టు 22 – 1997 ఫిబ్రవరి 19) చైనాకు చెందిన విప్లవకారుడు, రాజనీతవేత్త. 1978 నుంచి 1989లో పదవీ విరమణ చేసే వరకూ చైనాకు అత్యున్నత నాయకునిగా వ్యవహరించారు. ఛైర్మన్ మావో జెడాంగ్ మరణించాకా అధికారం చేపట్టిన డెంగ్ ప్రస్తుత చైనా ఆర్థిక స్థానం, విధానాల దిశగా నడిపించిన ఆర్థిక-మార్కెట్ సంస్కరణలు చేపట్టారు. రాజ్యాధినేతగానో, ప్రభుత్వాధినేతగానో, ప్రధాన కార్యదర్శిగానో (కమ్యూనిస్టు పార్టీ నాయకునిగా) పదవులు చేపట్టకున్నా డిసెంబరు 1978 నుంచి నవంబరు 1989 వరకూ పీపుల్స్ రిపల్ఇక్ ఆఫ్ చైనాకు అత్యున్నత స్థాయి నాయకునిగా వ్యవహరించారు. చైనా కమ్యూనిస్టు పార్టీలో రెండవ తరం నాయకుల్లో ముఖ్యునిగా డెంగ్ ఎనిమిది మంది పెద్దలుగా పేరొందిన పార్టీ తొలితరం నాయకులతో అధికారాన్ని పంచుకున్నారు. 

సిచువాన్ ప్రావిన్సులో గ్వాంగన్ లో రైతు నేపథ్యంలో జన్మించిన డెంగ్ 1920ల్లో ఫ్రాన్సులో చదువుకుని, పనిచేశారు. అక్కడే ఆయన మార్క్సిజం-లెనినిజం పట్ల ఆకర్షితులయ్యారు. 1923లో కమ్యూనిస్టు పార్టీలో చేరిన ఆయన చైనాకు తిరిగివచ్చాకా గ్రామీణ ప్రాంతంలో రాజకీయ కమిషర్ గా పార్టీలో పనిచేశారు. లాంగ్ మార్చిలో విప్లవాత్మక వెటరన్ గా ప్రసిద్ధి చెందారు. పీపుల్స్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ చైనా ఏర్పడ్డ వెంటనే 1949లో డెంగ్ టిబెట్, ఇతర నైఋతి ప్రాంతాల్లో కమ్యూనిస్టు అధికారాన్ని బలపరిచి ఏకీకృతం చేసేందుకు పనిచేశారు.

1950 దశకం తొలి అర్థభాగమంతా మావో జెడాంగ్ కు డెంగ్ ప్రధాన సమర్థకునిగా నిలిచారు. పార్టీ ప్రధాన కార్యదర్శిగా 1960ల్లో గొప్ప ముందడుగుగా అభివర్ణించే చారిత్రక సందర్భంలో చైనా ఆర్థిక పునర్నిర్మాణంలో కృషిచేశారు. మావో రాజకీయ ఆదర్శాలకు, డెంగ్ ఆర్థిక విధానాలకు చుక్కెదురు కావడంతో ఆయనను సాంస్కృతిక విప్లవ కాలంలో రెండుసార్లు అధికారం నుంచి తొలగించారు. కానీ 1978లో మావో ఎంపిక చేసుకున్న ఆయన వారసుడు హువా గువోఫెంగ్ ను రాజకీయంగా చిత్తుచేసి తిరిగి ప్రాధాన్యత సంతరించుకున్నారు.

మావో యుగానికి చెందిన సాంస్కృతిక విప్లవం, ఇతర రాజకీయ ఉద్యమాల కారణంగా సాంఘిక, సంస్థాగత దు:ఖాల్లో మునిగివున్న దేశం సంక్రమించడంతో ఆయన చేసిన కృషి కారణంగా రెండవ తరం నాయకుల్లో అత్యంత ప్రముఖునిగా ప్రసిద్ధి చెందారు. కమ్యూనిస్టు పార్టీ సోషలిస్టు సిద్ధాంతాలను, ఫలితాలు సాధించగల మార్కెట్ ఆర్థిక పద్ధతులతో కలగలిపిన కొత్త రకం సామాజిక మేధో మథనాన్ని నిర్మించిన వ్యక్తిగా ఆయన్ని కొందరు భావిస్తారు. డెంగ్ చైనాలోకి విదేశీ పెట్టుబడులను ఆహ్వానించారు, ప్రైవేటు రంగంలో పోటీని ప్రోత్సహించారు. 35 సంవత్సరాలుగా చైనాను అత్యంత వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న ఆర్థిక వ్యవస్థగా అభివృద్ధి చేసిన వ్యక్తిగా, కోట్లాది మంది చైనా ప్రజల జీవన ప్రమాణాలు గణనీయంగా అభివృద్ధి చేసిన నాయకునిగా ఆయనను పరిగణిస్తారు.

డెంగ్ జియావో పింగ్ ([tə&#x302;ŋ&nbsp;ɕi̯a&#x300;u̯pʰi&#x30C;ŋ], Chinese&#x3A; 
邓小平; 1904 ఆగస్టు 22 – 1997 ఫిబ్రవరి 19) చైనాకు చెందిన విప్లవకారుడు, రాజనీతవేత్త. 1978 నుంచి 1989లో పదవీ విరమణ చేసే వరకూ చైనాకు అత్యున్నత నాయకునిగా వ్యవహరించారు. ఛైర్మన్ మావో జెడాంగ్ మరణించాకా అధికారం చేపట్టిన డెంగ్ ప్రస్తుత చైనా ఆర్థిక స్థానం, విధానాల దిశగా నడిపించిన ఆర్థిక-మార్కెట్ సంస్కరణలు చేపట్టారు. రాజ్యాధినేతగానో, ప్రభుత్వాధినేతగానో, ప్రధాన కార్యదర్శిగానో (కమ్యూనిస్టు పార్టీ నాయకునిగా) పదవులు చేపట్టకున్నా డిసెంబరు 1978 నుంచి నవంబరు 1989 వరకూ పీపుల్స్ రిపల్ఇక్ ఆఫ్ చైనాకు అత్యున్నత స్థాయి నాయకునిగా వ్యవహరించారు. చైనా కమ్యూనిస్టు పార్టీలో రెండవ తరం నాయకుల్లో ముఖ్యునిగా డెంగ్ ఎనిమిది మంది పెద్దలుగా పేరొందిన పార్టీ తొలితరం నాయకులతో అధికారాన్ని పంచుకున్నారు. 

## Notes



వర్గం:1904 జననాలు
వర్గం:1997 మరణాలు
ప్రతీకారం

* ప్రతీకారం (1969 తెలుగు సినిమా) - శోభన్ బాబు, చంద్రకళ, సంధ్యారాణి నటించిన చిత్రం.
* ప్రతీకారం (1982 తెలుగు సినిమా) - శోభన్ బాబు, శారద, మురళీమోహన్ నటించిన చిత్రం.
ప్రతీకారం (1969 తెలుగు సినిమా)

**ప్రతీకారం** 1969, డిసెంబరు 11 వతేదీన విడుదలైన తెలుగు సినిమా. శ్రీ రాధాకృష్ణ ప్రొడక్షన్స్ బ్యానర్‌పై విడుదలైన ఈ సినిమాకు ఎం.నాగేశ్వరరావు కథ, స్క్రీన్‌ప్లే అందించడంతో పాటుగా దర్శకత్వం నిర్వహించాడు.
## నటీనటులు

* శోభన్ బాబు - ఆనంద్
* చంద్రకళ
* హరనాథ్
* సంధ్యారాణి - రాణి
* రాజబాబు
* ధూళిపాళ - కాంట్రాక్టర్ కాంతయ్య
* ప్రభాకర్‌రెడ్డి
* భీమరాజు
* విజయభాను
* సునీత
* విజయలక్ష్మి
* అన్నపూర్ణ
* విజయరాధిక
* పంచాది స్వామి
* చిదంబరం
* కౌండిన్య
* కోటేశ్వరరావు 
* కె.వి.చలం
* డా.రమేష్
* సీతారామాచార్యులు
* కె.కె.శర్మ (మొదటి సినిమా)
* సుధారాణి
* మమత
* నర్మద
* జయ
* విజయ

## సాంకేతికవర్గం
* కథ, స్క్రీన్ ప్లే, దర్శకత్వం, నిర్మాత: ఎం.నాగేశ్వరరావు
* పాటలు, మాటలు: చెరువు ఆంజనేయశాస్త్రి
* సంగీతం: చెళ్ళపిళ్ళ సత్యం
* ఛాయాగ్రహణం: ఎస్.వి.శ్రీకాంత్
* కూర్పు: బాల్ జి.యాదవ్, ఎన్.ఎం.విక్టర్
* కళ: వి.వి.రాజేంద్రకుమార్
* నృత్యం: రాజు - శేషు

## పాటలు
ఈ చిత్రంలోని పాటలకు చెరువు ఆంజనేయశాస్త్రి సాహిత్యాన్ని అందించగా చెళ్ళపిళ్ళ సత్యం స్వరకల్పన చేశాడు. ఈ చిత్రంలోని పాటలు: 
# స్టాప్,లుక్ అండ్ గో పరువముతో పరుగిడకే - జేసుదాసు, ఎస్.జానకి
# సింతపువ్వంటి సిన్నారిరో వింతగా కన్ను గీటిందిరో - ఎస్.పి.బాలసుబ్రహ్మణ్యం, టి.ఆర్.జయదేవ్, బెంగుళూరు లత
# ఇది నీదేశం ఇది నీకోసం ఇదే మహాత్ముల సందేశం - ఎస్.పి.బాలసుబ్రహ్మణ్యం
# నారీ రసమాధురీ లహరీ అనురాగ వల్లరి ఆనందఝరి - ఎస్.పి.బాలసుబ్రహ్మణ్యం
# నా చూపే పిలుపురా ఆ పిలుపే కైపురా కాదనక - ఎల్.ఆర్.ఈశ్వరి
## మూలాలు

వర్గం:శోభన్ బాబు నటించిన సినిమాలు
వర్గం:ధూళిపాళ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:చంద్రకళ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:విజయభాను నటించిన సినిమాలు
వర్గం:ప్రభాకర్ రెడ్డి నటించిన సినిమాలు
వర్గం:కె.వి.చలం నటించిన సినిమాలు
ఆకారపు సుదర్శన్

**సుదర్శన్ ఆకారపు,** (5 మార్చి 1954 – 20 జూలై 2011) భారతదేశ రాజకీయనాయకుడు. అతను తెలుగుదేశం పార్టీ నాయకుడు. భారత పార్లమెంటులో రాజ్యసభ సభ్యునిగా పనిచేసాడు. అతని తెలుగుదేశంపార్టీ వైస్ ప్రెసిడెంటుగానూ, శాసన సభ్యులు గానూ తన సేవలనందించాడు. గుండెపోటుతో జూలై 20, 2011 న హైదరాబాదులో మరణించాడు.

## ప్రారంభ జీవితం
సుదర్శన్ ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని నల్గొండ జిల్లాకు చెందిన సూర్యాపేట లో జన్మించాడు. అతనికి ముగ్గురు కుమార్తెలు, ఒక కుమారుడు.

## రాజకీయ జీవితం
ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యునిగా రెండు సార్లు ఎన్నికైనాడు. సూర్యాపేట అసెంబ్లీ నియోజక వర్గం నుండి ప్రాతినిధ్యం వహించాడు. 1989, 1994 లలో ఎం.ఎల్.ఎ గా తన సేవలనందించాడు. ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర రోడ్డు రవాణా సంస్థకు చైర్మన్ గా 1997 నుండి 1999 మధ్య కాలంలొ పనిచేసాడు. 2002 నుండి 2008 వరకు రాజ్య సభ సభ్యునిగా తన సేవలనందించాడు. రాజ్యసభ్య సభ్యునిగా తన ఆరేళ్ళ పదవీ కాలంలొ అనేక స్టాండింగ్ కమిటీలలో సభ్యునిగా కొనసాగాడు.

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగుదేశం పార్టీ రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:తెలుగువారు
వర్గం:2011 మరణాలు
వర్గం:1954 జననాలు
వర్గం:సూర్యాపేట జిల్లా నుండి ఎన్నికైన ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు
వర్గం:సూర్యాపేట జిల్లా (సంయుక్త ఆంధ్రప్రదేశ్) కు చెందిన రాజ్యసభ సభ్యులు
వర్గం:సూర్యాపేట జిల్లా రాజకీయ నాయకులు
దేశ రాజధానుల జాబితా

అక్షర క్రమంలో దేశ రాజధానుల జాబితా

## రాజధాని గుర్తింపబడని దేశాలు
*-టోకెలావ్ (టోకెలావ్ ఒక ద్వీప దేశం, న్యూజిలాండ్ ఆధారిత భూభాగం)

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:జాబితాలు
వర్గం:దేశాల జాబితాలు
వర్గం:ప్రపంచ దేశాలు
వర్గం:రాజధానుల జాబితాలు
వర్గం:రాజధానులు
అల్లం నారాయణ

**అల్లం నారాయణ** సీనియర్‌ జర్నలిస్ట్‌, నమస్తే తెలంగాణ దినపత్రిక మాజీ ఎడిటర్‌, తెలంగాణ ప్రెస్‌ అకాడమీ తొలి చైర్మన్‌.

## జననం
మూడు దశాబ్దాలకుపైగా పత్రికారంగానికి సేవలందిస్తున్న అల్లం నారాయణ, అల్లం నర్సయ్య బుచ్చమ్మ దంపతులకు కరీంనగర్ జిల్లా మంథని మండలం తాలుకా గాజులపల్లి గ్రామంలో 1958లో, డిసెంబరు 13 న జన్మించారు.

## చదువు - ఉద్యమం
సోవియూలజీ ఉస్మానియా యూనివర్సిటీ ఆర్ట్స్ కళాశాలలో ఎం.ఏ. (సోషియాలజీ, 1982-84) చదివారు. 1974 నుంచి 1982 వరకు నక్సల్బరీ ఉద్యమంలో పాల్గొన్నారు.

## ఉద్యోగం
అల్లం నారాయణ మొదట కరీంనగర్ నుంచి వెలువడిన జీవగడ్డలో 1985-86 వరకు పనిచేశారు. అప్పట్లో ఆయన ఆ పత్రికలో రాసిన వెన్నెలకోనల్లో అనే కాలమ్‌కు విశేష పాఠక ఆదరణ లభించింది. అప్పుడే యాది మనాది, జగిత్యాల పల్లె కవితా సంకలనాలను వెలువరించారు. 1986-87 ఆంధ్రప్రభ బెంగళూరులో, 1987-2000దాకా ఆంధ్రజ్యోతి (విజయవాడ) లో చీఫ్ సబ్ / చీఫ్ రిపోర్టర్ గా, 2000-2001 ఆంధ్రా పాలిటిక్స్.కామ్ న్యూస్ ఎడిటర్ గా, 2001-2002 ప్రజాతంత్రకు అసిస్టెంట్ ఎడిటర్ గా, 2002-2010 ఆంధ్రజ్యోతి అసిస్టెంట్ ఎడిటర్ గా, 2010 నుంచి నమస్తే తెలంగాణ దినపత్రికకు వ్యవస్థాపక సంపాదకుడుగా పనిచేశారు.

## కుటుబం
భార్య: అల్లం పద్మ - టీచరు; కూతురు: రవళి - సాఫ్ట్ వేర్ ఇంజనీర్, ఇన్ఫోసిస్; అల్లుడు: ఈర్ల అనిల్ వర్మ - సివిల్ ఇంజనీర్, మల్టీ నేషనల్ కంపెనీ; కూతురు: భావన - మెడిసిన్, హౌస్ సర్జన్, ఉస్మానియా మెడికల్ కాలేజీ; కుమారుడు: రాహుల్ - ఇంజినీరింగ్; అన్నలు: అల్లం రాజయ్య - విరసం, సిమెంట్ కంపెని మేనేజర్ (విశ్రాంత) ; అల్లం వీరయ్య - టీచర్, పాటల రచయిత.

## తెలంగాణ ప్రెస్ అకాడమీ చైర్మన్ పదవి
2014 జూలై 14న తెలంగాణ ప్రెస్ అకాడమీ తొలి చైర్మన్ గా అల్లం నారాయణ నియమితులయ్యారు. జర్నలిస్టులకు ఇండ్లు, హెల్త్‌కార్డులు, అక్రెడిటేషన్ల మంజూరు విషయమై తెలంగాణ రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖరరావుకు వినతిపత్రం అందించారు. ముఖ్యమంత్రి నుండి ప్రెస్ అకాడమీకి వచ్చిన రూ.20 కోట్ల నిధులతో జర్నలిస్టుల సంక్షేమనిధిని ఏర్పాటుచేసి, అధ్యక్షుడి వ్యవహరిస్తున్నారు.

తెలంగాణ ప్రెస్ అకాడమీ చైర్మన్ పదవికాలం 2016, జూలై 13తో ముగియడంతో, ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్ నారాయణ పదవీకాలాన్ని మరో మూడేండ్లు (2019, జూన్ 30 వరకు) పొడిగించారు. ఆ తరువాత తిరిగి ప్రెస్ అకాడమీ చైర్మన్‌గా అల్లం నారాయణ పదవీకాలాన్ని పొడిగిస్తూ ముఖ్యమంత్రి కేసిఆర్ నిర్ణయం తీసుకున్నారు. 2022 జూన్ 30వ తేదీతో ముగిసిన ఈ పదవీ కాలాన్ని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం మరో రెండేళ్లు పొడిగించింది. 2022, జులై 1 నుంచి 2024 జూన్ 30 వ‌ర‌కు మీడియా అకాడమీ చైర్మన్‌గా పదవిలో కొనసాగుతారు. చైర్మన్‌ పదవిని పొడిగించ‌డం ఇది మూడోసారి.

## రచనలు
# జగిత్యాల పల్లె (కవితా సంపుటి)
# యాది మనాది (దీర్ఘ కవిత)
# ఎన్నెల కోనల్లో
# అల్లం కారం
# లైఫ్ లైన్
# ప్రాణహిత కాలమ్స్
# అయ్యంకాళి (స్వేచ్ఛానుకరణ, హైదరాబుక్ ట్రస్ట్)

## ఇవీ చదవండి

* తెలంగాణ ప్రెస్ అకాడమీ
* ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రెస్ అకాడమీ

## మూలాలు

వర్గం:1958 జననాలు
వర్గం:పెద్దపల్లి జిల్లా పాత్రికేయులు
వర్గం:పెద్దపల్లి జిల్లా కవులు
వర్గం:సంపాదకులు
వర్గం:తెలంగాణ కార్పొరేషన్ మాజీ చైర్మన్లు
మామిడి అప్పలసూరి

thumb|మామిడి అప్పలసూరి
**మామిడి అప్పలసూరి** (మరణం 1997)  భారత కమ్యూనిస్టు నాయకుడు. ఆయన శ్రీకాకుళం గిరిజన అభ్యున్నతికి పాటుపడిన నాయకుడు. కమ్యూనిస్టు ఉద్యమకారుల యొక్క ఆంధ్రప్రదేశ్ కమిటీ, ఆల్ ఇండియా కో ఆర్డినేషన్ కమిటీ ఆఫ్ కమ్యూనిస్టు రివల్యూటరీస్ నుండి 1968లో బహిష్కరించబడినది. అప్పల సూరి చారు మజుందార్ నేతృత్వం లోని ఎ సి సి సి సి ఆర్ ద్వారా మిగిలారు. 1969లో కొత్తగా ఏర్పడిన "కమ్యూనిస్టు పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్క్సిస్ట్-లెనినిస్టు) యొక్క కేంద్ర కమిటీ సభ్యులు నలుగురిలో ఆయన ఒకడు. 

ఆయన 1972లో స్థాపించబడిన కమ్యూనిస్టు పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్క్సిస్టు-లెనినిస్టు) కు కేంద్ర ఆర్గనైజర్ కమిటీలో నాయకత్వం వహించాడు. సిఒసి, సి.పి.ఐ (ఎం.ఎల్) లు మజుందార్ యొక్క వారసత్వాన్ని అందుకున్నాయి కానీ కీలక వైఖరి నిలబెట్టుకోవడంలో ఆయన పాత్ర ఉండేది. ఆగస్టు 1974లో సి.ఒ.సి, సి.పి.ఐ(ఎం.ఎల్) ల ఆధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర కమిటీలో సభ్యునిగా ఉన్నారు. ఆయన కోస్తాంద్ర ప్రదేశ్ సభ్యునిగా కమిటిలో ఉండేవాడు. అంతర్గత కారణాల వల్ల సి.ఒ.సి, సి.పి.ఐ (ఎం.ఎస్) విడిపోయాయి. 1982 నుండి అప్పలసూరి సి.ఒ.సి, సి.పి.ఐ (ఎం.ఎల్) లు పశ్చిమ బెంగాల్ కు చెందిన భోవానీ రాయ్ చౌదరి తో విలీనం అయ్యాయి. అపుడు కమ్యూనిస్టు పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (ఎం.ఎల్) రూపొందింది. 

## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు

* రైతాంగ విప్లవ జ్యోతి మామిడి....

వర్గం:Communist Party of India (Marxist–Leninist) Liberation politicians
వర్గం:జనన సంవత్సరం తప్పిపోయినవి
వర్గం:1997 మరణాలు
వర్గం:శ్రీకాకుళం జిల్లా విప్లవ కమ్యూనిస్టు నాయకులు
సత్యం (సినిమా)

**సత్యం** 2003 లో సూర్యకిరణ్ దర్శకత్వం లో అన్నపూర్ణ స్టూడియోస్ పతాకంపై విడుదలైన ఒక విజయవంతమైన సినిమా. ఇందులో సుమంత్, జెనీలియా డిసౌజా ప్రధాన పాత్రల్లో నటించారు. ఈ చిత్రం సానుకూల సమీక్షలను అందుకుంది, బాక్సాఫీస్ వద్ద చాలా విజయవంతమైంది.  సుమంత్ కెరీర్‌లో అతిపెద్ద బాక్సాఫీస్ విజయాలలో ఒకటిగా నిలిచిన ఈ చిత్రం తెలుగులో జెనీలియాకు తొలి చిత్రం. చక్రి ఉత్తమ నేపథ్య గాయకుడిగా ఫిల్మ్‌ఫేర్ అవార్డును గెలుచుకున్నాడు. ఇది బెంగాలీలో శక్తి పేరుతో రీమేక్ చేయబడింది.

## కథ
సత్యం (సుమంత్) సినిమాల్లో గేయరచయితగా ఎదగాలని ప్రయత్నిస్తుంటాడు. ఆ ప్రయత్నంలో భాగంగా తన జీవితంలో ఎంతో ముఖ్యంగా భావించే తండ్రి (మల్లాది రాఘవ), తన స్నేహితురాలు అంకిత (జెనీలియా డిసౌజా) దగ్గర చెడ్డవాడిగా ముద్రపడతాడు. తండ్రికి తనకు పడకపోవడంతో ఇంట్లోంచి బయటకు వచ్చేసి స్నేహితులతో కలిసి నివసిస్తుంటాడు. సున్నితమైన మనస్కుడైనా సత్యం ఓ పాపులర్ రచయిత దగ్గర ఘోస్టు రచయితగా పనిచేస్తుంటాడు. తాను రచయితగా మంచి గుర్తింపు తెచ్చుకున్న తర్వాతనే తన ప్రియురాలు అంకితకు తన ప్రేమను తెలియబరచాలనుకుంటాడు. ఈ లోపునే అంకిత క్లాస్ మేట్ ఒకరు ఆమెను ప్రేమిస్తున్నానని చెబుతాడు. తర్వాత అంకిత తండ్రి (కోట శ్రీనివాసరావు) సత్యం కి పరిచయమై అతన్ని అభిమానిస్తుంటాడు. చివరికి సత్యం, అంకిత కలుసుకున్నారా లేదా అన్నది మిగతా కథ.

## తారాగణం
* సుమంత్
* జెనీలియా డిసౌజా
* మల్లాది రాఘవ
* కోట శ్రీనివాస రావు
* తనికెళ్ళ భరణి
* సత్యం రాజేష్
* వర్ష (స్వాతి)

## పాటలు

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* యూట్యూబులో సత్యం సినిమా

వర్గం:తెలుగు ప్రేమకథా సినిమాలు
వర్గం:సుమంత్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:జెనీలియా నటించిన సినిమాలు
వర్గం:కోట శ్రీనివాసరావు నటించిన సినిమాలు
వర్గం:తనికెళ్ళ భరణి సినిమాలు
వర్గం:చక్రి సంగీతం అందించిన సినిమాలు
వర్గం:2003 తెలుగు సినిమాలు
ఆసు రాజేంద్ర

**ఆసు రాజేంద్ర** ప్రముఖ కథా రచయిత. ఆయనకు 1981లో "గుండె చప్పుళ్ళు " రచనకు గానూ ఫ్రీవర్స్ ఫ్రంట్ పురస్కారం లభించింది.
## జీవిత విశేషాలు
ఆయన పూర్తి పేరు ఆసు బాబూ రాజేంద్ర ప్రసాద్. ఆయన అమలాపురంలో బలరాం, నాగమణి దంపతులకు జూలై 20,1955 న జన్మించాడు. ఆయన ఎస్.బి.కె.ఆర్ కళాశాలలో బి.కాం చదివారు. ఆయన వృత్తి వ్యాపారం అయితే ప్రవృత్తి కవిత్వం. ఆయన కవితలు కొన్ని హిందీ, ఇంగ్లీషులో అనువదించబడ్డాయి.

## ముద్రిత గ్రంథాలు
* వంటింటి సాహిత్యం (ఆసు హాస్య కవితలు) - 1981
* గుండె చప్పుళ్ళు (మినీకవితల మాక్సీ సంపుటి) -1981
* నాలుగు దిక్కులు (కవితా సంకలనం) - 1981
* పడగ కింద పసితనం (దీర్ఘ వచన కవిత) - 1983
* రాజకీయ భాగోతం (వచన కవితలు) - 1997
* కార్డియోగ్రాఫ్ (మనోవిశ్లేషణ కవితలు) - 1990
* దివ్యధారం (ఆధ్యాత్మిక స్రవంటి) చైతన్య కవిత - 1998
* ప్రకృతి ఒడిలో (హైకూలు) చైతన్య కవిత - 2000
* అంతర్ముఖం - కోనసీమ వాయిస్ రెగ్యులర్ ఫీచర్స్
## సాహిత్య కార్యక్రమాలు
1972 లో సమతా రచయిల సంఘ సంఘం సభ్యునిగా, కార్యదర్శిగా, అధ్యక్షునిగా బాధ్యతన నిర్వహించారు. 1980లో కోనసీమ ఫిల్మ్‌ సొసైటీ లిమిటెడ్ ఎడిటోరియల్ బోర్దు మెంబరుగా ఉన్నారు. 1987లో కళాసాహితీ సాహితీ సాంస్కృతిక సంస్థ కోనసీమ విభాగానికి ప్రతినిధిగా వ్యవహరించారు. అనేక కవి సమ్మేళనాలలో పాల్గొన్నారు.

## అముద్రిత రచనలు
# ప్రకృతి ఒడిలో (500 హైకూల పెద్ద సంపుటి)
# గోరంత దీపాలు (సూక్తులు)
# చకచక బండి (బాలగేయాలు)
# ఆల్చిప్పలో సముద్రం (మినీ కథల సంపుటి)
# మౌన సముద్రం (వచన కవితలు)
## పురస్కారాలు
* 1986 : మైసూరు వారి ధ్వన్యాలోక సంస్థ వారిచే రెసిడెంట్ ఫెలోషిప్ పురస్కారం.
* స్వర్ణ నంది, ఐదు కాంస్యనందులు పురస్కారాలు గెలుచుకున్న అమరజీవి నాటకానికి పాటలను రచించాడు.
## మూలాలు
* కాపునాడు పత్రిక - మార్చి 2010 ఆర్టికల్
## ఇతర లింకులు

వర్గం:ఫ్రీవర్స్ ఫ్రంట్ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:1955 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా రచయితలు
రేవతీదేవి

thumb|రేవతీదేవి
**రేవతీదేవి** తెలుగు రచయిత్రి. ఆమెకు 1983 లో "శిలాశోలిత"కు ఫ్రీవర్స్ ఫ్రంట్ పురస్కారం లభించింది. స్ర్తీ వాద కవిత్వంలో తొలి తెలుగు కవయిత్రి రేవతీ దేవి. తన అనుగార దగ్థ హృదయ జ్వాల సెగలతో తెలుగు కవితా ప్రపంచాన్ని జ్వలింపచేశారు. 
## జీవిత విశేషాలు
ఆమె స్త్రీవాద సాహిత్యంలో తొలివాద స్త్రీవాద కవయిత్రి. ఆమె కవిత్వంలో స్త్రీవాద ఛాయలే కనిపిస్తాయి. ధిక్కార స్వరమే వినిపిస్తుంది. 1979లో ఆమె తన డైరీలో రాసుకున్న కవితలన్నీ 1980లో "శిలాలోలిత" అనే కావ్యాంగా ప్రచురించబడ్డాయి. ఫిలసాఫికల్ అవుట్ లుక్ తో స్త్రీ సహజ భావోద్వేగంతో చక్కటి కవిత్వం రాసిన కవయిత్రి ఆమె. తరతరాలుగా పురుషాధిక్య సమాజం స్త్రీలను బానిసలుగా భావించి దోచుకున్న వైనాన్ని ఆమె తన కవితల్లో ఎండకట్టారు. గాఢ తాత్వికతతో ఆమె కవితల్లో నిండుతనం వస్తుంది. ‘స్త్రీ భావాల్ని ఉన్నవి ఉన్నట్లుగా ఏ ముసుగులూ, తొడుగులూ లేకుండా వ్యక్తీకరించిన వెైఖరి కనిపిస్తుంది. రేవతిదేవి భావాల్లో నిజాయితీ, ఆమె ఆవేదనలోని శీలతత్వం, ఆమె ఆలోచనలోని పరిపూర్ణత్వం, ఆమె ఆరాటంలోని అస్థిత్వవాద ధోరణి, ఆమె ఆంతరంగంలోని సంక్షుభిత విలయనృత్యాలు’ అని పి. లక్ష్మి వ్యాఖ్యానించారు.

## రచనా శైలి
"నేనెవరినో మీ కెవరికీ తెలియదు. ఆర్తి సెగతో ఎర్రగా జ్వలించే నీలం నిప్పు పువ్వును. ఆ కళ్ళు అనురాగం కళ్ళు. లోకమంతట్లోనూ నన్నే చూసేది ఆ అనురాగపుటందమైన కళ్ళు. యుగ యుగాల సమస్త ప్రాణకోటి అనురాగాన్ని. నా పైన అవిరళంగా వర్షించే అనురాగ మేఘాలు ఆ కళ్ళు. ఈ హృదయం రసజ్వలిత దాహంతో వెచ్చగా విచ్చుకొన్న నెత్తురు పువ్వు". స్ర్తీలంటే కేవలం శరీరాలే తప్ప హృదయాలు గుర్తుకు రాని ప్రపంచంలో రవంత అనురాగ సుగంధం కోసం, కాసింత వలపు పరిమళం కోసం తపించి, జ్వలించి తన హృదయ పుష్పాన్ని నిస్పంకోచంగా రేకులు రేకులుగా విప్పి పరచింది రేవతీ దేవి. అవయవాలకే తప్ప ఆత్మలకు తావు లేని సాహిత్య ప్రపంచంలో మొట్టమొదట ‘అనురాగం’ అనే నాలుగు అక్షరాల పదాన్ని ప్రయోగించిన తొలి కవయిత్రి రేవతీ దేవి.. .తన కలల గాలిపటాన్ని నిర్భయంగా ఎరుగవేసి, తన కాంక్షల చిత్తరువులపై పరదాలు తొలగించి తన అంతరంగ వర్ణాలను ప్రదర్శించిన భావుకురాలు రేవతీదేవి. కోపం, ద్వేషం, కోరిక మొదలైన రంగు రంగుల ఇంద్రధనుస్సుల సౌందర్యాలను పాఠకుల హృదయ వేదికలపై ఆరబోసిన రేవతీ దేవి రచించిన మరో కవిత ‘దిగులు’. ‘దిగులు/ దిగులు దిగులుగా దిగులు/ ఎందుకా/ ఎందుకో చెప్పే వీలుంటే/ దిగులెందుకు’ అని చెప్పలేని దిగులును గురించి అద్భుతంగా వ్యక్తీకరిస్తుంది. స్ర్తీవాద కవిత్వంలో అనితర సాధ్యమైన శైలి రేవతీ దేవిది. 
## మూలాలు

## ఇతర లింకులు
* Feminist Poet Revathi Devi - Aksharam | 10tv

వర్గం:ఫ్రీవర్స్ ఫ్రంట్ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:తెలుగు రచయిత్రులు
కొండేపూడి నిర్మల

thumb|390x390px

**కొండేపూడి నిర్మల** తెలుగు రచయిత్రి. ఆమె రాసిన "సందిగ్ధ సంధ్య" పుస్తకానికి గానూ ఆమెకు ఫ్రీవర్స్ ఫ్రంట్ పురస్కారం 1988లో వచ్చింది.  ఉమ్మడిశెట్టి సాహిత్య రజతోత్సవ పురస్కారం - 2012 కోసం ప్రముఖ స్త్రీవాద కవయిత్రి శ్రీమతి కొండేపూడి నిర్మల గారి 'నివురు' కవిత్వం ఎంపికైంది.
## జీవిత విశేషాలు
కొండేపూడి నిర్మల ప్రముఖ స్త్రీవాద కవయిత్రి. ఈమె కవిత్వం ఎంతోమందిని ప్రభావితం చేసింది. అప్పటివరకూ అంటరానివిగా మిగిలిపోయిన ఎన్నో కొత్త వస్తువులను స్వీకరించి, కవిత్వం రాసినవారిలో కొండేపూడి నిర్మలని ట్రెండ్‌ సెట్టర్‌గా అభివర్ణించవచ్చు. ఈమె కలంలోంచి తొణికిన ఏ రచనని పరిశీలించినా గాని ఒక ఆర్తితో కూడిన తీవ్రత కనబడుతుంది. ఈమె కవిత్వంలోనే కాదు ఇతర సాహితీ ప్రక్రియల్లో కూడ తనదైన ముద్రవేశారు. కవిత్వంలో గాఢతలాగే వచనంలో వ్యంగ్యం, హాస్యం ఈమె ప్రత్యేకతలు.

## పుస్తకాలు
సందిగ్ధ సంధ్య, నడిచే గాయాలు, బాధాశప్తనది, మల్టీనేషనల్‌ ముద్దు, నివురు. అనేకానేక రూపాలలో పార్శ్వాలలో  స్త్రీలను వెన్నంటి ఉండే ధ్వైదీభావాన్ని కొండేపూడి నిర్మలగారు ప్రతిభావంతంగా అనేక కవితల్లో ఎరుకపరిచారు.
## పురస్కారాలు
ఈమె తాపీ ధర్మారావు స్మారక బహుమతి, ఫ్రీవర్స్ ఫ్రంట్ అవార్డు, నూతలపాటి గంగాధరం అవార్డ్, కుమారన్ ఆశాన్ జాతీయ బహుమతి, దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి అవార్డ్, బి.ఎన్. రెడ్డి సాహితీ అవార్డు, ఎస్.బి.ఆర్ అవార్డ్, పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం అవార్డ్ వంటి పురస్కారాలు ఎన్నో పొందారు.

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు
* Kondepudi Nirmala svaparicayam - కొండేపూడి నిర్మల స్వపరిచయం

వర్గం:తెలుగు రచయిత్రులు
నందిని సత్పతీ

**నందిని సత్పతీ** (1931 జూన్ 9– 2006 ఆగస్టు 4), భారతీయ రాజకీయ నాయకురాలు, రచయిత. ఆమె  1972 జూన్ నుంచి డిసెంబరు 1976 వరకు ఒడిశా రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రిగా పని చేశారు 

## తొలినాళ్ళ జీవితం
1931 జూన్ 9న జన్మించిన నందిని, కటక్లోని పిఠాపుర్ లో పెరిగారు. కలిండి చరణ్ పాణిగ్రాహి పెద్ద కుమార్తె నందిని. ఆమె బాబాయ్ భగవతీ చరణ్ పాణిగ్రాహి కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియాకు ఒడిశా శాఖను స్థాపించారు.

## రాజకీయ జీవితం
రావెన్షా కళాశాలలో ఒడియాలో ఆర్ట్స్ లో మాస్టర్స్ చదివేటప్పుడు, ఆమె కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ విద్యార్థి శాఖ  అయిన స్టూడెంట్ ఫెడరేషన్ కార్యకలాపాల్లో చురుగ్గా పాల్గొనేవారు. 1951లో కళాశాల విద్యకు రుసుములు పెరిగిన నేపథ్యంలో ఒడిశాలో విద్యార్థులు నిరసన ఉద్యమం ప్రారంభించారు. ఆ తరువాత అది దేశవ్యాప్త ఉద్యమంగా రూపుదాల్చింది. ఈ ఉద్యమానికి నందిని నాయకత్వం వహించారు. ఆ సమయంలో ఆమెపై లాఠీ చార్జి కూడా జరిగింది. మిగిలిన ఆందోళనకారులతో పాటు నందినిని కూడా జైలులో పెట్టారు. అక్కడే మరో విద్యార్థి నాయకుడు దేవేంద్ర సత్పతీని కలిశారు ఆమె. తరువాత వారిద్దరూ వివాహం చేసుకున్నారు. దేవేంద్ర ధేన్కనల్ నియోజకవర్గం నుంచి లోక్ సభకు ఎంపిగా రెండు సార్లు ఎన్నికయ్యారు.నందిని సత్పతి 1962 లో రాజ్యసభలో ప్రవేశించారు     .1966 లో ఇందిరా గాంధీ ప్రధాని అయిన తరువాత, నందిని సత్పతిని కెంద్ర  సమాచార, ప్రసార ఉప మంత్రిగా, తదుపరి  మంత్రిగా నియమించింది.నందిని సత్పతిని ప్రధానమంత్రి ఇందిరా గాంధీ యొక్క  రాజకీయములొ కుడి భుజం గా భావిస్తారు. బిజు పట్నాయక్ మరికొంత మంది  కాంగ్రెస్ పార్టీ నుండి నిష్క్రమించిన కారణంగా 1972 లో నందిని సత్పతిని  ఒడిశాకు తిరిగి వచ్చి, ముఖ్యమంత్రి  ( జూన్ 1972 నుండి 1976 డిసెంబర్వ) అయ్యారు  ఆమె ఒడిశా మొదటి మహిళా  ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్నారు.  భారతదేశంలో ముఖ్యమంత్రి  అయిన రెండవ మహిళ.  నందిని సత్పతిని ‘ఐరన్ లేడీ ఆఫ్ ఒడిశా’ అని పిలిచేవారు.  నందిని సత్పతి రాజకీయాలే గాక ఒక రచయిత .ఆమె తస్లిమా నస్రీన్ నవల లజ్జాను ఒడియాలోకి అనువదించింది. ఇది ఆమె చేసిన ప్రధాన సాహిత్య రచన.  నందిని సత్పతి   సాహిత్య రచనలు ఇతర భాషలలోకి అనువదించబడి ప్రచురించబడ్డాయి. ఓడియా సాహిత్యానికి ఆమె చేసిన కృషికి, ఆమె కు  1998 లో సాహిత్య భారతి సమ్మన్ అవార్డును అందుకుంది 

నందిని సత్పతి ముఖ్యమంత్రిగా ఒడిశా రాష్ట్ర అభివృద్ధి కి ఎంతో కృషిచేశారు .  ఆమె ముఖ్యమంత్రిగా పనిచేసినప్పుడు, ప్రధాన మంత్రి ఇందిరా గాంధీ ప్రకటించిన జాతీయ అత్యవసర పరిస్థితి ఆమె రాజకీయ జీవితంలో కష్టతరమైన సవాలు. రాజకీయ నాయకులు నబకృష్ణ చౌదరి, రామదేవి అరెస్టు చేయడంతో ఆమె విమర్శలు ఎదుర్కొంది. ఈ అల్లకల్లోల సమయంలో ఆమె చేసిన మితిమీరిన చర్యలకు ఆమె ఎప్పుడూ మద్దతు ఇవ్వలేదు. రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రిగా ఆమె చేసిన పనితీరు దాదాపు ప్రతి రంగంలోనూ వృద్ధిని సాధించింది. ముఖ్యంగా, మహిళల సాధికారత, గ్రామీణ వృద్ధి, కళ ,సంస్కృతి ,విద్య వంటి రంగాలలో, ఆమె విశేషమైన చర్యలు తీసుకుంది, ఇది నేటి వరకు ప్రజల జ్ఞాపకాలలో  ఇప్పటి వరకు మరవలేనిది పరిశీకులు పేర్కొంటారు.    రైతులు లేదా వ్యవసాయదారులు కాని భూములను తమ ఆధీనంలో ఉంచిన కొద్దిమంది వ్యక్తుల చేతుల నుండి భూములను విడిపించే ప్రత్యేకమైన భూ సంస్కరణల చట్టాన్ని తీసుకురావడం  ఒక చరిత్ర గా ఒడిశా రాష్ట్ర ప్రజలలో మిగిలి పోతుంది. తన  యాభై-ఐదు సంవత్సరాల రాజకీయ జీవితంలో, ఆమె  ఎన్నికలలో ఒక్క ఓటమిని కూడా ఎదుర్కోలేదు. ఎన్నికలలో ఆమె నలుగురు మాజీ ముఖ్యమంత్రులతో పోరాడి వారందరినీ ఓడించింది  

## ఇవికూడా చూడండి

* కాంగ్రెస్ ఫర్ డెమోక్రసీ

## మూలాలు

Category:Articles containing Odia-language text
వర్గం:1931 జననాలు
వర్గం:2006 మరణాలు
పాడనా తెలుగు పాట

పాడనా తెలుగు పాట కెనడాలో రెండేళ్లకు ఒకసారి  జరిగే సంగీత కార్యక్రమం.  2023 లో తెలుగుతల్లి కెనడా, ఒంటారియో

తెలుగు ఫౌండేషన్ సంయుక్తంగా టొరాంటోలో రెజెంట్ ధియేటర్  లో  నిర్వహించారు . శ్రీమతి రుక్మిణి మద్దులూరి వ్యాఖ్యాతగా వ్యవహరించారు. 

మన టీవీ కలలు కళలు కార్యక్రమ నిర్వాహకులు గూడూరు శ్రీనివాస్ ముఖ్య అతిధిగా,  సంగీత దర్శకులు ,  ప్రముఖ రచయిత్రి, గాయని ఆర్. దమయంతి 

న్యాయ నిర్ణేతలుగా  27 మంది తుది అభ్యర్ధుల మధ్య పోటీ పది గంటలపాటు జరిగింది. కెనడా దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న తెలుగు గాయనీగాయకులను ప్రోత్సాహించడం ఈ కార్యక్రమం యొక్క ముఖ్యోద్ధేశ్యం. భారతదేశం నుండి సంగీత ప్రముఖులు న్యాయనిర్ణేతలుగా వ్యవహరిస్తారు. ఒక సీనియర్ కి సన్మానం చేస్తారు.

హోస్ట్ లు

తెలుగుతల్లి కెనడా, ఒంటారియో తెలుగు ఫౌండేషన్

దర్శకత్వం 

తెలుగుతల్లి కెనడా, ఒంటారియో తెలుగు ఫౌండేషన్ టెక్నికల్ బృందాలు

న్యాయనిర్ణేతలు 

2023 - జ్యోశ్యభట్ల, ఆర్. దమయంతి

దేశం - కెనడా

భాష - తెలుగు

ప్రొడ్యూసర్లు

2023 - తెలుగుతల్లి కెనడా. ఒంటారియో తెలుగు ఫౌండేషన్

ప్రొడక్షన్ లోకేషన్

కెనడా

కెమెరా

సొడశాని శ్రీనివాస్

నెట్ వర్క్

2023 - మన టీవీ, తెలుగుతల్లి జూమ్

మూలాలు: 

18.10.2023 తేదీ ఈనాడులో కథనం  https://www.eenadu.net/nri 

__FORCETOC__

వర్గం:కెనడాలో సంగీత కార్యక్రమాలు
గోరిపర్తి నరసింహరాజు యాదవ్

**గోరిపర్తి నరసింహ రాజు యాదవ్** భరతీయ వ్యవసాయదారుడు. వ్యవసాయంలో అనేక విజయాలను సాధించాడు. ఆయన ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని కృష్ణా జిల్లా లోని గూడూరు గ్రామానికి చెందినవాడు. ఆయన ఒక హెక్టారు విస్తీర్ణం గల పొలంలో 7.5 నుండి 8.3 టన్నుల పూసా బాస్మతి 1 ధాన్యాన్ని, ఒక హెక్టారుకు 3 టన్నుల మినుములు, ఒక హెక్టారుకు 4 నుండి 5 టన్నుల వేరుశనగ పంటను పండించి రికార్డు సాధించాడు. ఆయన 10,000 శాఖలతో ఉలవలు పంటను ఒక మామిడి చెట్టు 22,000 పండ్లను ఒక సీజన్ లో పండించాడు.

ఆయన ఇండియన్ రైస్ డెవలప్‌మెంటు కౌన్సిల్, ఇండియన్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ అగ్రికచ్లర్ రీసెర్చ్ సంస్థలలో సభ్యునిగా ఉన్నారు. ఆయనకు అనేక పురస్కారాలు లభించాయి. ఆయన కృషక రత్న, క్రిషి రత్న, క్రిషి సామ్రాట్, ఇండియన్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ అగ్రికల్చరల్ రీసెర్చ్ వారి జాగివన్ రాం కిషన్ పురస్కారం (1999) అందుకున్నారు. ఆయన వ్యవసాయ రంగంలో చేసిన కృషికి గానూ భారత ప్రభుత్వం 2009లో నాల్గవ అత్యున్నత పురస్కారం పద్మశ్రీ అందించి సత్కరించింది.
## మూలాలు

వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కారం పొందిన ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యక్తులు
వర్గం:జనన సంవత్సరం తప్పిపోయినవి
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా వ్యవసాయ శాస్త్రవేత్తలు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా రైతులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
సంతోష్ వెంపల

**సంతోష్ వెంపల** (జననం18 అక్టోబరు 1971) భారతదేశానికి చెందిన కంప్యూటరు శాస్త్రవేత్త. ఆయన జార్జియా ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ లో కంప్యూటరు సైన్స్ ప్రొఫెసరుగా పనిచేస్తున్నారు. ఆయన థియరిటికల్ కంప్యూటరు సైన్స్ రంగంలో ప్రధానంగా కృషి చేస్తున్నారు.

## జీవిత విశేషాలు

ఆయన తన పి.హెచ్.డి కోసం 1997లో కార్నెగీ మెలన్ విశ్వవిద్యాలయంలో చేరారు. ఈ పి.హెచ్.డి ని అవ్రిం బ్లం అనే ప్రొఫెసర్ వద్ద చేసారు.

1997లో బెర్కెలీ వద్ద మిలెర్ ఫెలోషిప్ పొందారు. అదేవిధంగా ఆయన 2006లో జార్జియా టెక్ కు వెళ్ళినంత వరకు ఎం.ఐ.టి లో ప్రొఫెసరుగా తన సేవలనందించారు.

## పనులు
ఆయన ప్రధానంగా "థియరిటికల్ కంప్యూటర్ సైన్స్"  రంగంలో తన కృషిని కొనసాగించారు. ప్రత్యేకంగా ఆయన "ఆల్గరిథిమ్స్", "రాండమైజ్డ్ ఆల్గరిథిమ్స్", "కంప్యూటేషనల్ జామెట్రీ", "కంఫ్యుటేషనల్ లెర్నింగ్ థియరీ" వంటి రంగాలలొ విశేష సేవలనందిస్తున్నారు. ఆయన రాండం ప్రొజెక్షన్ , స్పెక్ట్రల్ మెథడ్స్. లపై పుస్తకాలను రచించాడు.

2008లో ఆయన జార్జియా టెక్ అద్ద  కంప్యూటింగ్ ఫర్ గుడ్ (C4G)      ప్రోగ్రామ్ కు సహ వ్యాస్థాపకునిగా  ఉన్నారు.

## పురస్కారాలు, గౌరవాలు
ఆయన అనేక పురస్కారములు పొందారు. వాటిలో గుట్టెన్‌హీం ఫెలోషిప్, సోయాన్ ఫెలోషిప్, "జార్జియా ట్రెండ్స్"  జాబితాలో స్థానం పొందారు.

ఆయన "కుంభాకార సమితులు, సంభావ్యత విభజనం ల కొరకు ఆల్గరిథమ్స్ యొక్క కృషికి" ఎ.సి.ఎం ఫెలోషిప్ ను 2015లో పొందారు..

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు
* Santosh Vempala's home page

వర్గం:1971 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:American male scientists of Indian descent
వర్గం:విశాఖపట్నం జిల్లా శాస్త్రవేత్తలు
ఆర్ద్రత

**ఆర్ద్రత** అనగా గాలిలోని నీటి ఆవిరి పరిమాణం. ఈ నీటి ఆవిరి నీటి యొక్క వాయు స్థితిలో, కంటికి కనిపించకుండా ఉంటుంది. ఆర్ద్రత అనేది అవపాతం, బిందు, లేదా పొగమంచు ఏర్పడే సంభావ్యత సూచిస్తుంది. అధిక తేమ చర్మం నుండి తేమ యొక్క ఆవిరి రేటు తగ్గించడం ద్వారా శరీరం శీతలీకరణలో చెమట పట్టుట యొక్క ప్రభావాన్ని తగ్గిస్తుంది.

ఆర్ద్రత రెండు విధాలు: 1. పరమ ఆర్ద్రత 2. సాపేక్ష ఆర్ద్రత. నిర్దిష్టమైన ఉష్ణోగ్రత వద్ద గాలిలో ఉండే తేమను పరమ ఆర్ద్రత అంటారు. ప్రస్తుత ఉష్ణోగ్రత వద్ద గాలిలో ఉండే తేమను సంతృప్తీకరణం చేయడానికి కావలసిన తేమ శాతాన్ని సాపేక్ష ఆర్ద్రత అంటారు.

ఆర్ద్రతను కొలవడానికి ఆర్ద్రతామాపకాన్ని ఉపయోగిస్తారు. దీన్ని ఆంగ్లంలో హైగ్రోమీటర్ అంటారు. హైగ్రోమీటర్లు రెండు రకాలు: 1. హెయిర్ హైగ్రోమీటర్, 2. కెపాసిటివ్ హైగ్రోమీటర్

## సాపేక్ష ఆర్ద్రత
సమతలంగా ఉన్న స్వచ్ఛమైన నీటి ఉపరితలంపై, నిర్దుష్ట ఉష్ణోగ్రత వద్ద, గాలి-నీరుల మిశ్రమం లోని నీటి ఆవిరి పాక్షిక పీడనానికి (p_{H_2O}), నీటి సమతుల్య బాష్పపీడనానికీ (p^*_{H_2O}) ఉన్న నిష్పత్తిని ఆ మిశ్రమపు సాపేక్ష ఆర్ద్రత (RH or \phi) అంటారు:

:  \phi = {p_{H_2O} \over p^*_{H_2O}}

మరో మాటలో చెప్పాలంటే, సాపేక్ష ఆర్ద్రత అనేది నిర్దుష్ట ఉష్ణోగ్రత వద్ద, గాలిలో *ఉన్న* నీటి ఆవిరికీ, గాలికి ఎంత నీటి ఆవిరిని కలిగి ఉండే సామర్థ్యానికీ ఉన్న నిష్పత్తి అన్నమాట. ఇది గాలి ఉష్ణోగ్రతతో మారుతుంది: చల్లటి గాలిలో తక్కువ నీటి ఆవిరి ఉంటుంది. కాబట్టి సంపూర్ణ ఆర్ద్రత స్థిరంగా ఉన్నప్పటికీ, గాలి ఉష్ణోగ్రతను మారితే సాపేక్ష ఆర్ద్రత మారుతుంది.

గాలి చల్లబడే కొద్దీ సాపేక్ష ఆర్ద్రత పెరుగుతూ, నీటి ఆవిరి ద్రవీభవించడానికి కారణమవుతుంది (సాపేక్ష ఆర్ద్రత 100% కంటే ఎక్కువ పెరిగితే, సంతృప్త స్థానం). అలాగే, వేడెక్కుతున్న గాలి సాపేక్ష ఆర్ద్రతను తగ్గిస్తుంది. పొగమంచుతో కూడిన గాలిని వేడెక్కిస్తే, ఆ పొగమంచు ఆవిరైపోతుంది, ఎందుకంటే నీటి బిందువుల మధ్య గాలి నీటి ఆవిరిని పట్టుకుంటుంది కాబట్టి.

సాపేక్ష ఆర్ద్రత అదృశ్యంగా ఉన్న నీటి ఆవిరిని మాత్రమే పరిగణిస్తుంది. మిస్ట్, మేఘాలు, పొగమంచు, నీటి ఏరోసోల్‌లు గాలి సాపేక్ష ఆర్ద్రత కొలమానంలో లెక్కించబడవు. అయితే వాటి ఉనికిని బట్టి, ఆ ప్రదేశం లోని గాలి డ్యూ పాయింటుకు దగ్గరగా ఉండవచ్చని సూచిస్తుంది.

సాపేక్ష ఆర్ద్రతను సాధారణంగా శాతంగా చూపిస్తారు; ఈ శాతం ఎంత ఎక్కువగా ఉంటే గాలి-నీటి మిశ్రమం అంత తేమగా ఉంన్నట్లు. 100% సాపేక్ష ఆర్ద్రత వద్ద, గాలి సంతృప్తమవుతుంది, దాని ద్రవీభవన స్థానం (డ్యూ పాయింటు) వద్ద ఉంటుంది. చుక్కలు లేదా స్ఫటికాలు ఏర్పడడానికి అవసరమైన బయటి పదార్థం లేనప్పుడు, సాపేక్ష ఆర్ద్రత 100% కంటే ఎక్కువ అవుతుంది. ఈ సందర్భంలో గాలి *సూపర్‌శాచురేటెడ్* గా ఉంది అని అంటారు. 100% సాపేక్ష ఆర్ద్రత కంటే ఎక్కువ ఉన్న గాలి ఉన్న ప్రదేశంలో కొన్ని కణాలను లేదా ఏదైనా ఉపరితలాన్ని ప్రవేశపెడితే, వాటిపై ద్రవీభవనం లేదా మంచు ఏర్పడుతుంది. తద్వారా కొంత ఆవిరి తొలగిపోయి, తేమ తగ్గుతుంది.

సాపేక్ష ఆర్ద్రత అనేది వాతావరణ సూచనలు, నివేదికలలో ఉపయోగించే ముఖ్యమైన కొలమానం. ఇది అవపాతం, మంచు లేదా పొగమంచు యొక్క సంభావ్యతను సూచిస్తుంది. వేడి వేసవి వాతావరణంలో, సాపేక్ష ఆర్ద్రత పెరిగితే చర్మం నుండి చెమట బాష్పీభవనాన్ని అడ్డుకుని మానవులకు (ఇతర జంతువులకూ) శరీర ఉష్ణోగ్రత పెరుగుతుంది. ఉదాహరణకు, హీట్ ఇండెక్స్ ప్రకారం, గాలి ఉష్ణోగ్రత 26.7 °C (80.0 °F), సాపేక్ష ఆర్ద్రత 75% ఉంటే శరీరానికి అది 28.7 °C ±0.7 °C (83.6 °F ±1.3 °F) లాగా అనిపిస్తుంది.

## మూలాలు

వర్గం:వాతావరణం
వర్గం:భౌతిక పరిమాణాలు
కూటికుప్పల సూర్యారావు

**కూటికుప్పల సూర్యారావు** హె.ఐ.వి వైద్యంలో ప్రముఖ వైద్యులు. ఆయన శ్రీకాకుళం జిల్లాకు చెందిన పొందూరు మండలానికి చెందిన కింతలి గ్రామానికి చెందినవారు. ఆయన కథా రచయిత.

## విద్య
ఆయన ఆంధ్రా మెడికల్ కళాశాలలో ఎం.బి.బి.ఎస్, కొలంబో విశ్వవిద్యాలయంలో పోస్టుగ్రాడ్యుయేట్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ మెడిసన్ వద్ద ఎం.డి. ఫామిలీ మెడిసన్ చేసారు. ఆయన హెచ్.ఐ.విలో డాక్టరల్ ఫెలోషిప్ ను వెల్లూరు లోని క్రిస్టియన్ మెడికల్ కళాశాల నుండి చేసారు. తరువాత న్యూఢిల్లీ లోని నేషనల్ అకాడమీ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్సెస్ నుండి MNAMS పూర్తి చేసారు. ఆయన ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం నుండి హెచ్.ఐ.వీ/ఎయిడ్స్ వైద్యంలో పి.హెచ్.డి చేసారు. ఆయనకు లండన్ లోని రాయల్ కాలేజి ఆఫ్ ఫిజీషియన్స్ నుండి ఫెలోషిప్ లభించింది. ఆయన తన వైద్యజీవితంలో చాలా భాగం హెచ్.ఐ.వీ/ఎయిడ్స్ పరిశోధన కోసం కృషిచేస్తున్నారు.

## పురస్కారాలు , గుర్తింపులు
# ఆయన చాలా ఎక్కువగా హెచ్.ఐ.వీ/ఎయిడ్స్&nbsp; గూర్చి అవగాహన కల్పించినందుకు గాను గిన్నిస్ వరల్డ్ రికార్డు సాధించారు.
# ఆయన వైద్యసేవలకు గానూ భారత ప్రభుత్వం భారత నాల్గవ అత్యున్నత పురస్కారం పద్మశ్రీని అందుకున్నారు.
# 1989లో ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ పురస్కారాన్ని పొందారు.
# మహాత్మా గాంధీ ప్రవాసీ సమ్మాన్న్ పురస్కారం. ఈ అరుదైన పురస్కారాన్ని 2015 సెప్టెంబరు 21 న బ్రిటిష్ హౌస్ ఆఫ్ లార్డ్స్ లో బరోనెస్ వర్మ (యు.కె. లోని అంతర్జాతీయ అభివృద్ధి మంత్రి) ద్వారా అందుకున్నారు.

ఆయన ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం లోని ఎగ్జిక్యూటివ్ సభ్యులు, జన శిక్షణ సమ్మేళన్ కు వైస్-చైర్మన్,, ఎయిడ్స్ కంట్రోల్ ఆర్గనైజేషన్ కు నేషనల్ కమిటీ సభ్యుడు. ఆయన అనేక పరిసొధనా పత్రాలను వెలువరించారు. అవి వివిధ జర్నల్స్ లో ప్రచురితమైనాయి. అవి జాతీయ, అంతర్జాతీయ గుర్తింపు పొందాయి.

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు
* స‌మాజానికి ఆద‌ర్శ‌ప్రాయుడు ప‌ద్మ‌శ్రీ డాక్ట‌ర్. కూటికుప్ప‌ల సూర్యారావు

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కారం పొందిన ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యక్తులు
వర్గం:Royal College of Physicians
వర్గం:సంఘ సేవకులు
వర్గం:1954 జననాలు
వర్గం:శ్రీకాకుళం జిల్లా వైద్యులు
వర్గం:శ్రీకాకుళం జిల్లా శాస్త్రవేత్తలు
గురుగుబెల్లి యతిరాజులు

thumb|గురుగుబెల్లి యతిరాజులు
**గురుగుబెల్లి యతిరాజులు** (ఆంగ్లం:Gurugubelli Yethirajulu) ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు న్యాయవాది.
## జీవిత విశేషాలు
గురుగుబెల్లి యతిరాజులు శ్రీకాకుళం జిల్లా లోని ఎచ్చెర్ల మండలానికి చెందిన ఫరీదుపేట గ్రామంలో జూలై 1 1947 న జన్మించారు. ఆయన కింతలి గ్రామంలో విద్యాభ్యాసం చేసారు. శ్రీకాకుళం పట్టణంలోని ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ కళాశాఅలలో బి.ఎస్సీ చేసారు. ఆయన విశాఖపట్నం లోని ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం న్యాయ కళాశాలలో మొదటి శ్రేణిలోఉత్తీర్ణులై బంగాతు పతకాన్ని పొందారు. ఆయన ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఎం.ఎ చేసారు. నాగపూర్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి రాజ్యాంగ న్యాయం లో ఎస్.ఎస్.ఎం చేసారు. హైదరాబాదు లోని ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము నుండి పి.హెచ్.డి చేసారు. ఆయన డిసెంబర్ 31 1973 న ఆంధ్ర ప్రదేశ్ బార్ కౌన్సిల్ లో న్యాయవాదిగా నమోదయ్యారు. ఆయన శ్రీకాకుళం నకు చెందిన ప్రముఖ న్యాయవాది పి.ఎల్.ఎన్.శర్మ వద్ద జూనియర్ గా పనిచేసాడు. ఆయన జనవరి 21 1977 నుండి స్వంతంగా ప్రాక్టీసు మొదలుపెట్టి ఫిబ్రవరి 10 1986 వరకు కొనసాగారు. ఆయన డైరక్టు రిక్రూట్‌మెంటులో జిల్లా, సెషన్స్ జడ్జిగా నియమింపబడ్డారు. ఆయన కడప లోని రెండవ అడిషనల్ జిల్లా, సెషన్స్ జడ్జిగా బాధ్యతలు స్వీకరించారు. తరువాత కడపలో మొదటి అడిషనల్ జిల్లా, సెషన్స్ జడ్జిగానూ, రాజమండ్రిలో జిల్లా, సెషన్స్ జడ్జిగానూ పనిచేసారు. తరువాత వరంగల్ ఇండస్ట్రియల్ ట్రిబ్యునల్ చైర్మన్ గానూ, వరంగల్ జిల్లా ప్రిన్సిపల్ జడ్జిగానూ, సి.బి.ఐ కేసులలో ప్రత్యేక జడ్జిగానూ, మెట్రొపాలిటన్ సెషన్స్ జడ్జిగానూ, ఎ.పి.జుడిసియల్ అకాడమీ డైరక్తరుగానూ, హైదరాబాదులోని సివిల్ కొర్టులో ఛీఫ్ జడ్జిగానూ తన సేవలనందించారు. ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లోని హైదరాబాదు లోని హైకోర్టులో రిజిస్టారు జనరల్ గా పనిచేసారు. ఆయన 2001 డిసెంబర్ 13 న ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు బెంచ్ లో అడిషనల్ జడ్జిగ నియమితులయ్యారు. 2003 మార్చి 6 నుండి హైకోర్టు జడ్జిగా నియమితులయ్యారు. 2009 జనవరి 31 నుండి హైదరాబాదులోని ఎ.పి.ఎడ్మినిస్ట్రేటివ్ ట్రిబ్యునల్ లో చైర్మన్ గా వ్యవహరిస్తున్నారు. 
## పురస్కారాలు
ఆయనకు లా, జస్టిస్ రంగంలో విశేష సేవలంచించినందులకు గాను 2009లో "స్వర్ణకంకణం, విశాలల్ భారతి గౌరవ సత్కారం"ను న్యూఢిల్లీ లోని ఢిల్లీ తెలుగు అకాడమీ వారు అందజేసారు.

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు

వర్గం:తెలుగువారిలో న్యాయవాదులు
వర్గం:1947 జననాలు
వర్గం:శ్రీకాకుళం జిల్లా న్యాయవాదులు
వర్గం:శ్రీకాకుళం జిల్లాకు చెందిన హైకోర్టు న్యాయమూర్తులు
వెంకటాచలం (అయోమయనివృత్తి)

* కోట వేంకటాచలం - ప్రముఖ చరిత్రకారుడు
* గూడూరు వెంకటాచలం - ప్రముఖ వ్యవసాయ శాస్త్రవేత్త
*వెంకటాచలం (శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా) - శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా జిల్లాలోని వెంకటాచలం  మండల కేంద్రం
పూజారి శైలజ

**పూజారి శైలజ** (జననం ) భారతీయ మహిళా వెయిట్ లిప్టర్. ఆమె అంతర్జాతీయ పోటీలలో 75 కిలోల విభాగంలో ప్రాతినిధ్యం వహించింది. ఆమె 2005 వరల్డ్ వెయిట్‌లిప్టింగ్ ఛాంపియన్‌షిప్స్ లో పాల్గొన్నది.
## జీవిత విశేషాలు
శ్రీకాకుళం జిల్లా , ఆమదాలవలస మండలంలోని వంజంగి గ్రామంలో అమ్మాజమ్మ, సీతమ్మ దంపతులకు జన్మించారు. డిగ్రీ పూర్తిచేసి సుమారు 7 సంవత్సరాల పాటు వెయిట్ లిఫ్టింగ్ లో శిక్షణ పొంది అంచెలంచెలుగా ఎదిగారు. కామన్వెల్త్ క్రీడల్లో వెయిట్ లిఫ్టింగ్ క్రీడల్లో మూడు బంగారు పతకాలను సాధించారు. మహిళల 75 కి.గ్రా విభాగంలో జాతీయ రికార్డులను బద్దలుగొట్టి స్వర్ణం కైవశం చేసుకున్నారు. ఏడు గేమ్స్ పతకాలు సాధించడంతో ఆమె "ఇండియన్ స్ట్రాంగెస్ట్ ఉమెన్" గా రాష్ట్రానికి పేరు తెచ్చారు. స్నాచ్ లో 102.5 కిలోలు, క్లీన్ అండ్ జర్క్ లో 132.5 కిలోలతో మొత్తం 235 కిలోలు బరువెత్తి సువర్ణాక్షరాలతో చరిత్ర సృష్టించారు. 1996-97లలో మధురైలో జరిగిన దక్షిణ భారత పోటీలలో పాల్గొని నాల్గవ స్థానంలో నిలిచారు. 1998లో హైదరాబాదులో జరిగిన ఇండిపెండెంట్ గోల్డ్ కప్ లో తొలి బంగారు పతకాన్ని సాధించారు. అదే యేడాది కోల్‌కతాలో జరిగిన జూనియర్ నేషనల్స్ లో కాంస్య పతకాన్ని సాధించారు. అదే యేడాది బెంగళూరులోజరిగిన సీనియర్ నేషనల్ వెయిట్ లిఫ్టింగ్ లో ప్రథమ స్థానంలో నిలిచారు. 1999లో కర్ణాటక ఒలింపిక్ అసోసియేషన్ అధ్వర్యంలో బెంగళూరులో నిర్వహించిన సదరన్ స్టేట్ గేమ్స్ లో పసిడి పతకాన్ని సాధించారు. అదే యేడాది మణిపూర్ లో జరిగిన జాతీయ క్రీడల్లో నాల్గవ స్థానంలో నిలిచారు. మైసూరులో జరిగిన దక్షిణ భారత క్రీడా పోటీల్లో స్వర్ణపతకాన్ని సాధిచారు. విశాఖపట్నంలో జరిగిన 16వ మహిళల వెయిట్ లిఫ్తింగ్ లో రజత పతకం పొందారు. 2000 లో కేరళలో నిర్వహించిన వెయిట్ లిఫ్టింగ్ పోటీల్లో స్వర్ణపతకం పొందారు.  2002లో కామన్వెల్తు క్రీడల్లో మూడు పసిడి పతకాలు సాధించి భారతదేశ కీర్తి ప్రతిష్టలను పెంచారు.

## ప్రధాన ఫలితాలు

## మూలాలు


వర్గం:1982 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:జనన సంవత్సరం తప్పిపోయినవి
వర్గం:21st-century Indian sportswomen
వర్గం:శ్రీకాకుళం జిల్లా వెయిట్ లిఫ్టింగ్ క్రీడాకారిణిలు
శశికళ కకొడ్కర్

**శశికళ కకొడ్కర్** (1935 జనవరి 7– 28 అక్టోబరు 2016), గోవాకు చెందిన  ప్రముఖ  రాజకీయ  నాయకురాలు. ఆమెను అందరూ తాయి (మరాఠీలో అక్క) అని పిలుస్తారు.   గోవాలోని మహారాష్ట్రవాడీ గోమంటక్ పార్టీకి చెందిన ప్రముఖ నాయకురాలు ఆమె.  గోవాకు, డామన్ డయూలకు రెండుసార్లు ముఖ్యమంత్రిగా పనిచేశారు శశికళ. మహారాష్ట్రవాది గోమాంతక్ పార్టీకి అధ్యక్షురాలుగా చేశారామె.

## తొలినాళ్ళ జీవితం, నేపధ్యం
1935 జనవరి 7న గోవాలోని పెర్నెంలో జన్మించారు శశికళ. ఆమె తల్లిదండ్రులు దయానంద్, సునందాబాయ్ బండోడ్కర్ లకు ఈమె తొలి సంతానం. ఆమె తోబుట్టువులు ఉషా వెంగుర్లెకర్, క్రాంతిరావు, జ్యోతి బండోడ్కర్, సిద్ధార్ధ్ బండోడ్కర్. ఆమె జన్మించే నాటికి గోవా పోర్చ్యుగీస్ పాలనలో ఉంది.

ముష్తిఫంద్ పాఠశాలలో ప్రాథమిక విద్య అభ్యసించిన శశికళ, పనజీలోని పీపుల్స్ హైస్కూలులో మెట్రిక్యులేషన్ చదివారు. ఆమె 11వ ఏట గోవా విముక్తి ఉద్యమంలో పాల్గొని, పోర్చ్యుగీస్ ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా నినాదాలు చేశారు శశికళ. ఈ కారణంగా పోలీసుల లాఠీచార్జికి కూడా గురయ్యారామె. ధర్వాడ్ లోని కర్ణాటక్ విశ్వవిద్యాలయంలో ఆర్ట్స్ లో బ్యాచిలర్ డిగ్రీ చదివారు ఆమె. అందులో మానవ, సామాజిక శాస్త్రాలు, చరిత్ర ఆమె సబ్జెక్టులు. ముంబైలోని ఎల్ఫిన్ స్టోన్ కళాశాలలో ఎం.ఎ చదివారు శశికళ.

1963లో, గోవా, డామన్ డయూ ప్రాంతాలకు జరిగిన మొట్టమొదటి ఎన్నికల్లో శశికళ తండ్రి దయానంద్ బండోడ్కర్ మొట్టమొదటి ముఖ్యమంత్రిగా ఎన్నికయ్యారు. 1963లోనే ఆమె గురుదత్ కకొడ్కర్ ను వివాహం చేసుకున్నారు. 1968లో గురుదత్ బండోడ్కర్ గ్రూప్ ఆఫ్ కంపెనీస్ కు జనరల్ మేనేజర్ గా నియమితులయ్యారు. ఆమె యూత్ రెడ్ క్రాస్ సొసైటీ, ఆల్ ఇండియా విమెన్స్ కాన్ఫరెన్స్, సెంట్రల్ సోషల్ వెల్ఫేర్ బోర్డ్ లలో ఆమె సభ్యురాలిగా వ్యవహరిస్తున్నారు.

## మూలాలు



వర్గం:1935 జననాలు
మేగావతి సుకర్ణోపుత్రి

alt=President Megawati Sukarnoputri - Indonesia.jpg|thumb|మేగావతి సుకర్ణోపుత్రి
**దియా పెర్మాతా మేగావతి సెతియావతి సుకర్ణోపుత్రి**,  ( జననం 23 జనవరి 1947), సాధారణంగా మేగావతి అన్న పేరుతో ప్రసిద్ధురాలు, ఆమె ఇండోనేషియా రాజకీయవేత్త, 23 జూలై 2001 నుంచి 20 అక్టోబర్ 2004 వరకూ ఇండోనేషియా అధ్యక్షురాలిగా పనిచేశారు.

మేగావతి ఇండోనేషియా డోమోక్రటిక్ పార్టీ ఆప్ స్ట్రాగుల్ నాయకురాలుగా పనిచేశారు.(PDI-P), ఇది  ఇండోనేషియా లో  ఒక  పెద్ద రాజకీయ  పార్టీ .ఈమె ప్రదమ ఇండోనేషియ  అధ్యక్షురాలు సుకర్ణ కూతురు

మేగావతి ఒక్కరే మహిళ అధ్యక్షురాలుగ పనిచేస్తున్నారు.ముస్లిం మతం సంఖ్యాత దేశంగా దారి చూపిన పదహారు వ క్ష్మమహిళ.

మేగావతి ఇండోనేషియా డోమోక్రటిక్ పార్టీ ఆప్ స్ట్రాగుల్ నాయకురాలుగా పనిచేశారు.(PDI-P), ఇది  ఇండోనేషియా లో  ఒక  పెద్ద రాజకీయ  పార్టీ .ఈమె ప్రదమ ఇండోనేషియ  అధ్యక్షురాలు సుకర్ణ కూతురు.

మేగావతి ఒక్కరే మహిళ అధ్యక్షురాలుగ పనిచేస్తున్నారు.ముస్లిం మతం సంఖ్యాత దేశంగా దారి చూపిన పదహారు వ క్ష్మమహిళ.

## Notes



వర్గం:1947 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
బత్తుల సాయన్న వెంకటరావు

thumb|right|బత్తుల సాయన్న వెంకటరావు

**బత్తుల సాయన్న వెంకటరావు** (బి.ఎస్. వెంకటరావు) తెలంగాణ ప్రాంత సంఘ సంస్కర్త, రాజకీయ నాయకులు. హైదరాబాదు సంస్థానంలో దళితోద్యమానికి పునాదులు వేసిన భాగ్యరెడ్డి వర్మ, అరిగే రామస్వామితో పాటు, బి.ఎస్.వెంకట్రావును కలిపి దళితత్రయంగా పరిగణిస్తారు.

## జననం
బత్తుల సాయన్న వెంకటరావు సాయన్న, ముత్తమ్మ దంపతులకు 1896, డిసెంబర్ 11 న సికింద్రాబాదు లోని, న్యూబోయిగూడలో జన్మించారు.

## విద్యాభ్యాసం
వెంకటరావు పెద్దగా చదువుకోలేదు. ఎన్నో అవంతరాల మధ్య ఎనిమిదో తరగతి వరకు చదువుకున్నారు.

## ఉద్యోగం
బతుకుదెరువు కోసం శిల్పాలు చెక్కడం నేర్చుకున్నారు. మహారాష్ట్ర లోని పూణేలో ఎన్నో శిల్పాలు చెక్కారు. నిజాంలో ఇంజినీర్‌ స్థాయిదాకా ఎదుగుతూ తమ సేవలు అందించారు.

## జీవిత విశేషాలు
సమాజ సేవనే జీవితధ్యేయం బతికారు. తన జీవిత ధ్యేయానికి ఉద్యోగం ఒక అడ్డంకి అవుతున్నందని ఆ ఉద్యోగానికి రాజీనామా చేశారు. అనంతరం హైదరాబాదుకి వచ్చి, సామాజిక కార్యక్రమాలు చేపట్టారు. సామాజిక దురాచారాలను రూపుమాపడం, దేవదాసితనం, కుల వైషమ్యాలను నిర్మూలించడం, దళితులలో విద్యాభివృద్ధి చేయడం మొదలైనవి చేశారు. అప్పటి హైదరాబాదు రాష్ట్రంలో అంటరాని ప్రజలపక్షాన ఉద్యమిస్తున్న భాగ్యరెడ్డివర్మ ప్రభావం, దళితుల జీవితాలలో వెలుగురేఖలు ప్రసరిస్తున్న బాబాసాహెబ్‌ అంబేద్కర్‌ స్ఫూర్తి వెంకటరావు మీద ఉంది.

తన మేధా సంపత్తిపై ఆధారపడి సామాజిక ఉద్యమాలు నిర్మించడం, రాజకీయ వ్యూహంతో ప్రభుత్వాన్ని ఒప్పించడం, తనకున్న వనరులను ఆర్థిక సంపత్తితో అణగారిన దళిత ప్రజలను ఆదుకోవడం వంటి త్రిముఖ వ్యూహాంతో ఉద్యమమార్గాన్ని ఎంచుకొని ప్రజలకోసం శ్రమించారు. హైదరాబాద్‌లో అనేక సంఘాలు స్థాపించారు. 1927 ఏప్రిల్ లో ఆదిహిందూ మహాసభను ఏర్పాటుచేసి, మద్యపానానికి వ్యతిరేకంగా, మూఢనమ్మకాలకు వ్యతిరేకంగా సమావేశాలు నిర్వహించారు.

## మూలాలు

# తెలంగాణ వెబ్ మాసప్రతికలో 'హైదరాబాద్‌ అంబేద్కర్‌'

వర్గం:1896 జననాలు
వర్గం:హైదరాబాదు రాష్ట్రం నుండి ఎన్నికైన రాజ్యసభ సభ్యులు
వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లా సామాజిక కార్యకర్తలు
వర్గం:దళిత నాయకులు
డి లా ర్యూ

**డి లా ర్యూ** (**De La Rue**, **De La Rue plc** - **డి లా ర్యూ పిఎల్సి**) అనేది ఒక బ్యాంకు నోటు తయారీ సంస్థ, భద్రతా ప్రింటింగ్, కాగితం తయారీ కొరకు బెసింగ్స్టోక్, హాంప్షైర్, ఇంగ్లాండ్లో ప్రధాన కార్యాలయం గల సంస్థ. ఇది లండన్ స్టాక్ ఎక్స్చేంజ్ జాబితాలో ఉంది.

## చరిత్ర
డి లా ర్యూ 1860 లో నోట్లను తయారు చేయడం ప్రారంభించింది, మొట్ట మొదటిగా మారిషస్ దేశానికి తరువాత ఇతర దేశాలలో తమ వ్యాపారాలను ఆరంభించి . ఈ రోజు ప్రపంచములో ప్రతి వారం తగినంత నోట్లను ఉత్పత్తి చేస్తుంది. ఈ సంస్థకు ప్రధాన పోటీదారు, జర్మన్ కంపెనీ గీసేకే & డెవ్రియంట్, సుమారు 100 సెంట్రల్ బ్యాంకుల కోసం నోట్లను ఈ కంపెనీ ఉత్పత్తి చేస్తుంది, కెనడియన్ బ్యాంక్ నోట్ కంపెనీ, అమెరికాలో ఉన్న క్రేన్ కరెన్సీ కంపెనీ కూడా కూడా ప్రధాన ఉత్పత్తి పోటీదారు. 2017 లెక్కల ప్రకారం ప్రపంచవ్యాప్తంగా జారీ చేసిన 171 బిలియన్ నోట్లలో సుమారు 11% వాణిజ్య ప్రింటర్లచే ముద్రించబడ్డాయి. డి లా ర్యూ ఈ సంస్థలలో అతిపెద్దది. డి లా ర్యూ కంపెనీ ప్రామాణీకరణ విభాగం పన్నులు స్టాంపులు, సాఫ్ట్‌వేర్ సాంకేతిక లోపం ఏర్పడితే పరిష్కారాలు సూచించడం, ప్రమాణాలతో లేబుల్స్, రక్షణ డిజిటల్ పరిష్కారాలు, తనిఖీలు, బ్యాంక్ కార్డులు, పాలికార్బోనేట్‌తో సహా ID భద్రతా భాగాలు వంటి భౌతిక, డిజిటల్ ల సమస్యలు, లోపాలు సరిదిద్దడం వంటివి . ఈ సంస్థ కరెన్సీ విభాగం ప్రపంచంలోనే చెలామణిలో ఉన్న అన్ని నోట్లలో 1/3 వ భాగాన్ని డి లా రూ కంపెనీ రూపొందింది . ఆఫ్రికా, ఆసియా, ఐరోపా, యుకెలకు ఈ కంపెనీ పూర్తి చేసిన నోట్ల యొక్క బ్యాంకులు, స్టేట్ ప్రింటింగ్ వర్క్స్, స్టేట్ పేపర్ మిల్లులు, ఇతర వాణిజ్య సంస్థలకు పాలిమర్ సబ్‌స్ట్రేట్ భద్రతా లక్షణాలను అందిస్తుంది. సాంకేతికకు మార్పులాగా డి లా ర్యూ తమ కంపెనీ సేవలను డిజిటల్ వ్యాపారము ద్వారా కొనసాగిస్తున్నది.

### భారత దేశం లో సేవలు
డి లా ర్యూ కంపెనీ 1876 నుండి భారతదేశంతో తన సేవలను అందించింది . 1962 లో మధ్యప్రదేశ్‌లోని హోషంగాబాద్‌లో భారతదేశపు కరెన్సీ ముద్రణ (నోట్ పేపర్ మిల్లు ) నిర్మాణములో సహాయ పడింది.

#### ఆదాయము
డి లా ర్యూ కంపెనీ 2020 లెక్కల ప్రకారం చూస్తే, ఈ కంపెనీ సంవత్సర రెవెన్యూ $603.27 మిలియన్ల అమెరికన్ డాలర్లలో ఉంది.

బ్యాంకు నోటులు

డి లా ర్యూ 150 పైగా జాతీయ కరెన్సీలకు అధిక భద్రతా కాగితం, ప్రింటింగ్ టెక్నాలజీ విక్రయిస్తుంది.

## మూలాలు

వర్గం:కరెన్సీ
ఆల్బర్ట్ ఎక్కా

లాన్స్ నాయక్ **ఆల్బర్ట్ ఎక్కా**, PVC ( 1942 డిసెంబరు 27 – 1971 డిసెంబరు 3) భారత సైనిక దళంలో సైనికుడు. ఆయన "హిల్లీ యుద్ధం"లో వీరమరణం పొందాడు. ఈ యుద్ధం 1971 లో భారత, పాకిస్థాన్ మధ్య జరిగింది. ఆయన దేశానికి చేసిన సేవలకు గానూ భారత అత్యున్నత పురస్కారమైన పరమ వీర చక్ర పురస్కారాన్ని మరణానంతరం భారత ప్రభుత్వం అందజేసింది.

## పురస్కారాలు , గౌరవాలు
లాన్స్ నాయక్ ఆల్బర్ట్ ఎక్కా 2000 సంవత్సరంలో భారతదేశ అత్యున్నత పురస్కారమైన పరమ వీర చక్రను మరణానంతరం పొందారు. ఈ పూరస్కారాన్ని భారతదేశ 50వ గణతంత్ర దినోత్సవం సందర్భంగా అందజేసారు. ఆయన జ్ఞాపకార్థం భారత ప్రభుత్వం ఒక పోస్టల్ స్టాంపును విడుదల చేసింది.

జార్ఖండ్ ముద్దుబిడ్డ అయిన ఎక్కా జ్ఞాపకార్థం ముఖ్య ప్రదేశం అయిన ఫిరాయాలాల్ స్టోర్ కు ఆయన పేరుతో " ఆల్బర్ట్ ఎక్కా చౌక్"గా నామకరణం చేసారు. అక్కడ ఆయన విగ్రహాన్నుంచారు. 'గుల్మా" లోని ఒక బ్లాక్ (జిల్లా సబ్ డివిజన్) కు కూడా ఆయన పేరు పెట్టారు.

## ఇతర లింకులు
*Stamp on Albert Ekka
*Indian Army Webpage

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు
* Param Vir Chakra | Lance Naik Albert Ekka | Episode 12 | HD

వర్గం:1942 జననాలు
వర్గం:1971 మరణాలు
వర్గం:పరమ వీరచక్ర పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:Indian military personnel of the Indo-Pakistani War of 1971
వర్గం:జార్ఖండ్ వ్యక్తులు
వర్గం:భారతదేశ సైనికులు
వి.ఎన్.జానకి

వైకోం నారాయణ జానకి (1923 నవంబరు 30 - 1996 మే 19) (జానకీ రామచంద్రన్ గా సుపరిచితురాలు)  తమిళనాడు 4వ ముఖ్యమంత్రి. ఆమె తమిళ సినిమానటి, రాజకీయ నాయకురాలు. ఆమె తమిళనాడు 3వ ముఖ్యమంత్రిగా పనిచేసిన   ఎం.జి.రామచంద్రన్  భార్య . భర్త మరణించిన తరువాత ఆమె ముఖ్యమంత్రి పదవిలో 23 రోజులు కొనసాగారు.  ఆమె తమిళనాడు రాష్ట్ర మొదటి మహిళా ముఖ్యమంత్రిగా, భారతదేశంలో  సినిమా నటి నుండి ముఖ్యమంత్రి పదవిని పొందిన వారిగా గుర్తింపు పొందింది.  

## తొలినాళ్ళ జీవితం
జానకీ రామచంద్రన్ కేరళ రాష్ట్రం, కొట్టాయంలోని వైకోం పట్టణంలో రాజగోపాల్ అయ్యర్, నారాయణి అమ్మా దంపతులకు  జన్మించింది. ఆమె  సోదరుడు  పి.నారాయణన్  విద్యావేత్త.  ఆమె బాబాయి పాపనాశం శివన్  పేరొందిన  కర్ణాటక సంగీత విద్వాంసుడు, కన్నడ సినీ రంగంలో  సంగీత దర్శకుడు. 1940లలో  ఆమె  విజయవంతమైన  నటిగా కొనసాదింది.  దాదాపు 25 సినిమాల్లో నటించింది.  రాజా ముక్తి, వెలైకారి, ఆయిరం తలైవంగైయా అబూర్వ చింతామణి, దేవకి, మరుధనట్టు  ఇలవరసి వంటి ఎన్నో విజయవంతమైన సినిమాల్లో నటించింది. ఎం.జి.రామచంద్రన్ తన ఆత్మకథలో జానకి గురించి రాస్తూ 1940, 50లలో  నటునిగా  తాను సంపాదించేదానికన్నా,   ఆమె ఎక్కువ సంపాదించేవారని  ప్రస్తావించారు. 

## వ్యక్తిగత జీవితం
ఆమె 1939లో తన  16వ ఏట ఆమె వివాహం గణపతి భట్ తో  జరిగింది.  వీరిద్దరికీ సురేంద్రన్ అని కుమారుడు ఉన్నాడు. ఆ తరువాత 1963లో ఎం.జి.రామచంద్రన్ ను వివాహం చేసుకుంది.

## రాజకీయ జీవితం
1987లో ఎం.జి.రామచంద్రన్ మరణించిన తరువాత, జానకి తమిళనాడుకు మొట్టమొదటి మహిళా ముఖ్యమంత్రిగా పదవిని చేపట్టింది.  ఎడిఎంకె పార్టీకి నాయకురాలిగా కూడా ఎన్నికైంది. జనవరి 1988లో ఆమె భర్త రామచంద్రన్ చనిపోయాక ఆమె ముఖ్యమంత్రిగా పనిచేసింది. కానీ ఆమె ప్రభుత్వం 23 రోజులు మాత్రమే అధికారంలో ఉంది. తమిళనాడు చరిత్రలో అతితక్కువ రోజులు ఉన్న ప్రభుత్వం ఇదే. అసెంబ్లీలో 1988లో విపక్షం ప్రవేశపెట్టిన అవిశ్వాస తీర్మానంలో ఆమె ప్రభుత్వం గెలిచినా, కేంద్రంలో ఉన్న రాజీవ్ గాంధీ ప్రభుత్వం రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 356 ప్రకారం జానకి ప్రభుత్వాన్ని రద్దు చేసింది. 1989లో జరిగిన ఎన్నికల్లో ఆమె పార్టీ ఓడిపోయింది. అఖిల భారత అన్నా ద్రవిడ మున్నేట్ర కళికం రెండు చీలికలుగా విడిపోవడంతో ఆమె రాజకీయల నుంచి బయటకు వచ్చేసింది.

## మరణం
1996 మే 19న జానకి గుండె పోటుతో మరణించింది.

## దాతృత్వం
1986లో జానకి అవ్వాయ్ షణ్ముగం సలయ్ లోని తన ఆస్తిని భర్త రామచంద్రన్ జ్ఞాపకార్ధం ఎ.ఐ.డి.ఎం.కె పార్టీకి రాసిచ్చేసింది. అదే ఆ పార్టీకి  ప్రధాన కార్యాలయంగా ఉంది. టి.నగర్ లోని ఆర్కాట్ వీధిలో ఉన్న తన ఇంటిని 1988లో డాక్టర్.ఎం.జి.ఆర్ మెమోరియల్ హౌస్ గా విల్లు రాసింది. సత్య విద్య, స్వచ్చంద సంస్థను స్థాపించింది.  ఈ సంస్థకు ఆమె చైర్మెన్ గా వ్యవహరించింది. ఈ సంస్థ చెన్నైలో ఎన్నో ఉచిత విద్యా సంస్థలను నడుపుతోంది. తమిళనాడులోని ఎన్నో  స్వచ్చంద సంస్థల కోసం ఎన్నో మిలియన్ డాలర్లు విలువ చేసే ఆస్తిని రాసింది. జానకి రామచంద్రన్ విద్య, స్వచ్చంద ట్రస్టును  స్థాపించింది. ఈ సంస్థ ఉపయోగించుకుంటున్న భూములు  ఆమె రాసిచ్చినవే. అవన్నీ ఎన్నో మిలియన్ డాలర్ల విలువైనవి కావడం విశేషం.

## ఇవి కూడా చూడండి
* కోలీవుడ్
* చెన్నై
* తమిళనాడు
* జయలలిత

## మూలాలు

వర్గం:1923 జననాలు
వర్గం:1996 మరణాలు
వర్గం:తమిళనాడు ముఖ్యమంత్రులు
వర్గం:భర్త నుండి వారసత్వంగా రాజకీయాల్లోకి వచ్చినవారు