open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
బెల్లంపల్లి

**బెల్లంపల్లి**, తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని మంచిర్యాల జిల్లా, బెల్లంపల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామం,  పట్టణం. 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు  ముందు ఈ గ్రామం పాత ఆదిలాబాద్ జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది.  ఈ ప్రాంతం బొగ్గు గనులకు ప్రసిద్ధి.

## గణాంక వివరాలు
మండల జనాభా 2011 భారత జనాభా గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 	80,897 - పురుషులు 41,233 - స్త్రీలు 39,664.పిన్ కోడ్ నం. 504251.

## వ్యవసాయం, పంటలు
బెల్లంపల్లి మండలంలో వ్యవసాయ యోగ్యమైన భూమి ఖరీఫ్‌లో 1433 హెక్టార్లు, రబీలో 1933 హెక్టార్లు. ప్రధాన పంటలు వరి, జొన్నలు.
## గ్రామానికి చెందిన వ్యక్తులు
* సిరిశెట్టి సంకీర్త్

## శాసనసభ నియోజకవర్గం
*పూర్తి వ్యాసం బెల్లంపల్లి శాసనసభ నియోజకవర్గంలో చూడండి.

## చిత్రమాలిక

దస్త్రం:Oggu Team felicitation in Oggukatha-Oggudolu Festival in Bellampally (25.10.2018) 01.jpg|తెలంగాణ ప్రభుత్వ భాషా సాంస్కృతిక శాఖ ఆధ్వర్యంలో 2018, అక్టోబరు 25న బెల్లంపల్లిలోని ఆర్యవైశ్య భవన్ లో నిర్వహించబడిన ఒగ్గుకథ-ఒగ్గుడోలు మహోత్సవంలో ఒగ్గు బృందాన్ని సత్కరిస్తున్న మామిడి హరికృష్ణ
దస్త్రం:Oggu Kalayatra in Oggukatha-Oggudolu Festival in Bellampally (25.10.2018) 01.jpg|బెల్లంపల్లిలోని ఆర్యవైశ్య భవన్ లో నిర్వహించబడిన ఒగ్గుకథ-ఒగ్గుడోలు మహోత్సవంలో ఒగ్గు కళాయాత్ర
దస్త్రం:Mamidi Harikrishna and others with Oggudolu Team in Oggukatha-Oggudolu Festival in Bellampally (25.10.2018).jpg|2018 అక్టోబరు 25న బెల్లంపల్లిలోని ఆర్యవైశ్య భవన్ లో నిర్వహించబడిన ఒగ్గుకథ-ఒగ్గుడోలు మహోత్సవంలో పాల్గొన్న కళాకారులు
దస్త్రం:Oggu Kalayatra in Oggukatha-Oggudolu Festival in Bellampally (25.10.2018) 02.jpg|2018 అక్టోబరు 25న బెల్లంపల్లిలోని ఆర్యవైశ్య భవన్ లో నిర్వహించబడిన ఒగ్గుకథ-ఒగ్గుడోలు మహోత్సవంలో ఒగ్గు కళాయాత్ర
దస్త్రం:Oggudolu Artists Performance in Oggukatha-Oggudolu Festival in Bellampally (25.10.2018) 06.jpg|2018, అక్టోబరు 25న తెలంగాణ రాష్ట్రం, మంచిర్యాల జిల్లా, బెల్లంపల్లిలోని ఆర్యవైశ్య భవన్ లో నిర్వహించబడిన ఒగ్గుకథ-ఒగ్గుడోలు మహోత్సవంలో ఒగ్గుడోలు కళాకారుల ప్రదర్శన


## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:తెలంగాణ నగరాలు, పట్టణాలు
వర్గం:విచిత్ర పేర్లుతో ఉన్న గ్రామాలు
నెన్నెల్ మండలం

**నెన్నెల్‌ మండలం,** తెలంగాణ రాష్ట్రం, మంచిర్యాల జిల్లాకు చెందిన మండలం. 
ఇది సమీప పట్టణమైన బెల్లంపల్లి నుండి 22 కి. మీ. దూరంలో ఉంది.2016 లో జరిగిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ మండలం ఆదిలాబాదులో ఉండేది. ప్రస్తుతం ఈ మండలం బెల్లంపల్లి రెవెన్యూ డివిజనులో భాగం. పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఇది మంచిర్యాల డివిజనులో ఉండేది.ఈ మండలంలో  21  రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.నిర్జన గ్రామాలు లేవు

## గణాంక వివరాలు
thumb|2016 పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు అవిభక్త ఆదిలాబాద్ జిల్లా పటంలో మండల స్థానం
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం మండలం జనాభా - మొత్తం 23,534 - పురుషులు 11,722 - స్త్రీలు 11,812

2016 లో జరిగిన పునర్వ్యవస్థీకరణ తరువాత, ఈ మండల వైశాల్యం 337 చ.కి.మీ. కాగా, జనాభా 32,749. జనాభాలో పురుషులు 16,497 కాగా, స్త్రీల సంఖ్య 16,252. మండలంలో 8,566 గృహాలున్నాయి.

## మండలంలోని రెవెన్యూ గ్రామాలు

# నెన్నెల్
# మన్నెగూడ
# కోనంపేట్
# కుశెనపల్లి
# జంగల్‌పేట్
# దమ్మిరెడ్డిపేట్
# ఖర్జి
# గొల్లపల్లి
# నందులపల్లి
# ఘన్‌పూర్
# జొగాపూర్
# గుండ్లసోమారం
# మెట్‌పల్లి
# మైలారం
# అవాడం
# చిత్తాపూర్
# గుడిపేట్
# జండావెంకటాపూర్
# చినవెంకటాపూర్
# పొట్టియల్
# కొత్తూర్

## నెన్నెల్‌  నర్వాయిపేట్  మంచిర్యాల జిల్లా మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
చెన్నూర్ (మంచిర్యాల జిల్లా)

**చెన్నూర్‌**, తెలంగాణ రాష్ట్రం, మంచిర్యాల జిల్లా. చెన్నూర్ మండలానికి చెందిన గ్రామం. 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత ఆదిలాబాద్ జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది. తెలంగాణ ప్రభుత్వం చేసిన పురపాలక సవరణ బిల్లులో భాగంగా 2018, ఆగస్టు 2న చెన్నూరు పురపాలకసంఘంగా ఏర్పడింది.

## గణాంక వివరాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 54,692 - పురుషులు 27,286 - స్త్రీలు 27,406

## వ్యవసాయం, పంటలు
చెన్నూర్లో వ్యవసాయ యోగ్యమైన భూమి ఖరీఫ్‌లో 2031 హెక్టార్లు, రబీలో 8847 హెక్టార్లు. ప్రధాన పంటలు వరి, జొన్నలు.

## బస్‌ డిపో
చెన్నూర్ లోని జాతీయ రహదారికి ఆనుకొని ఉన్న 4 ఎకరాలలో 4 కోట్ల రూపాయలతో నిర్మించనున్న చెన్నూరు బస్ డిపో పనులకు 2023, జూలై 30న ప్రభుత్వ విప్, చెన్నూరు ఎమ్మెల్యే బాల్క సుమన్ భూమిపూజ చేసి పనులు ప్రారంభించాడు. బస్ డిపో నిర్మాణం తర్వాత మంచిర్యాల, జైపూర్, భీమారం, కోటపల్లి మండలాలతో పాటు నెన్నెల, భీమిని, కన్నెపల్లి, మంథని, కాటారం, మహదేవపూర్, గోదావరిఖని, పెద్దపెల్లి, అదిలాబాద్, బాసర వరకు రవాణా సౌకర్యం కల్పించనున్నారు.

## చెన్నూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం

## దేవాలయాలు
# అగస్త్యేశ్వర స్వామి దేవాలయం.

## ఇవి కూడా చూడండి

* చెన్నూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం
## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:మంచిర్యాల జిల్లా పట్టణాలు
డి.హిరేహాల్ మండలం

**డి.హిరేహాల్ మండలం**, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని అనంతపురం జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం. ఈ మండలంలో 18 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.అందులో ఒకటి నిర్జన గ్రామం. 

## మండలం లోని గ్రామాలు

### రెవెన్యూ గ్రామాలు
#మలపనగుడి
#హెచ్.సిద్దాపురం
#ఓబులాపురం 
#డి.హిరేహాల్
#లక్ష్మిపురం
#మడేనహళ్లి
#లింగమనహళ్లి
#జాజరకల్
#హిర్దేహళ్
#పూలకుర్తి
#నాగలాపురం
#సోమలాపురం
#కాదలూరు
#దొడగట్ట
#కడలూరు
#హులికల్లు
#మురడి

గమనిక:నిర్జన గ్రామం ఒకటి పరిగణనలోకి తీసుకోలేదు
## మూలాలు


## వెలుపలి లంకెలు
తాడిపత్రి

**తాడిపత్రి**, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని అనంతపురం జిల్లాకు చెందిన ఒక పట్టణం, ఇది తాడిపత్రి మండలానికి కేంద్రం. ఇది పురపాలకసంఘం హోదా కలిగి పట్టణం.

## చరిత్ర
విజయనగర సామ్రాజ్యములో మొదట టెంకణ దేశముగాను తర్వాత పెన్నబడి సీమ, గండికోటసీమ గాను పిలువబడిన తాడిపత్రి ప్రాంతం, విజయనగర సామ్రాజ్యంలో అంతర్భాగం. మొదట తాటిపల్లి తర్వాత తాటిపర్తిగాను, ప్రస్తుతం తాడిపత్రి గాను వ్యవహరించబడుతూ ఉంది. దీనికి వేదకాలంలో భాస్కర క్షేత్రం అనే పేరు కూడావుంది. పూర్వం ఈ ప్రాంతంలో తాటిచెట్లు ఎక్కువగా వున్నందున తాటిపల్లి అనేపేరు వచ్చిందని, తాటకి అనే రాక్షసిని శ్రీరాముడు సంహరించినందున వల్ల ఆ పేరువచ్చిందని కూడా అంటారు. సా.శ. 1350 ప్రాంతంలోక్ళష్ణా తీరవాసియైన నారాయణ భట్టు అను బ్రాహ్మణుడు విద్యారణ్య స్వాముల వారి ఆదేశంతో ఇక్కడ నివాసం ఏర్పరుచుకొని ఈప్రాంతాన్ని అభివ్ళద్ది చేసాడని చెపుతారు. తాడిపత్రిలో శ్రీ బుగ్గ రామలింగేశ్వరాలయం, శ్రీ చింతల వెంకటరమణస్వామి ఆలయాలు సా.శ. 1460-1525 మధ్యలో నిర్మించబడ్డాయి. వీటిలో బుగ్గ రామలింగేశ్వర ఆలయాన్ని విజయనగర సామ్రాజ్యంలో తాడిపత్రి ప్రాంత మండలేశ్వరుడైన పెమ్మసాని రామలింగనాయడు, చింతల వెంకటరమణస్వామి ఆలయాన్ని అతని కుమారుడైన తిమ్మానాయనిచే నిర్మాణమైనట్లు తాడిపత్రి కైఫీయత్ ద్వారా తెలుస్తుంది. ఈ రెండు దేవాలయాలు అద్భుత శిల్ప సంపదతోఅలరారుతున్నాయి. ఇక్కడికి సమీపంలో ఆలూరుకోనలో పురాతన ప్రాశస్తి కలిగిన రంగనాధఆలయం, ఓబుళేసు కోనఆలయాలు గలవు.

## భౌగోళికం
అనంతపురం నుంచి ఈశాన్య దిశలో 55 కి.మీ ఉంది.

## జనగణన వివరాలు
2011 జనగణన ప్రకారం పట్టణ మొత్తం జనాభా 	1,08,171.

## పరిపాలన
తాడిపత్రి పురపాలక సంఘం పట్టణ పరిపాలన నిర్వహిస్తుంది.

## రవాణా సౌకర్యాలు
ఇది జాతీయ రహదారి 544D పై ఉంది. ఇది చెన్నై - ముంబై రైలు మార్గంలో కడప, గుంతకల్ జంక్షన్ ల మధ్యన ఉంది.

## పరిశ్రమలు
పట్టణం పరిసర ప్రాంతాలలో సుమారు 600 గ్రానైట్ ప్రోసెసింగ్ పరిశ్రమలు, నల్ల రాతి పొలిష్ పరిశ్రమలు 1000 దాకా ఉన్నాయి. ఇక్కడ పెన్నా సిమెంట్, అల్ట్రాటెక్ సిమెంట్ ఫ్యాక్టరీలు మరియు స్టీల్ ప్లాంట్  గలవు. వివిధ రకములైన ప్రాసెసింగ్ యూనిట్లు కలవు

## పర్యాటక ఆకర్షణలు
ఇక్కడికి దాదాపు 25 కిలోమీటర్ల దూరములో ప్రఖ్యాతి గాంచిన బెలుం గుహలు ఉన్నాయి.
10 కి.మీ. దూరంలో, హాజీవలీ దర్గా,15కి.మీ.దూరంలో పప్పూరు గ్రామంలో శ్రీ అశ్వర్ద నారాయణ స్వామి, భీమలింగేశ్వర 
ఆలయాలు ప్రసిద్ధి చెందాయి.

## ప్రముఖులు
thumb|తెలుగు నాటకరంగ ప్రముఖులు. ప్రముఖ న్యాయవాది బళ్ళారి రాఘవ చిత్రం
*బళ్ళారి రాఘవ:బళ్ళారి రాఘవ తెలుగు నాటకరంగ ప్రముఖులు. ప్రముఖ న్యాయవాది.ఇతను 1880 ఆగస్టు 2న తాడిపత్రిలో జన్మించాడు. అతని పూర్తిపేరు తాడిపత్రి రాఘవాచార్యులు. తండ్రి నరసింహాచారి, తల్లి శేషమ్మ.
*కే వి రెడ్డి:కె.వి.రెడ్డి చిన్నతనంలోనే తండ్రి చనిపోవడంతో **తాడిపత్రిలో** తన మేనమామల వద్ద పెరిగాడు.
* జె.సి దివాకరరెడ్డి - మాజీ మంత్రి

## ఇవి కూడా చూడండి
*తాడిపత్రి శాసనసభ నియోజకవర్గం

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:అనంతపురం జిల్లా పుణ్యక్షేత్రాలు
వర్గం:అనంతపురం జిల్లా పట్టణాలు
గుంతకల్

**గుంతకల్**, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని అనంతపురం జిల్లాకు చెందిన పట్టణం. ఇదే పేరుగల మండలానికి ఇది కేంద్రం.

## పేరు వ్యుత్పత్తి
పాత గుంతకల్లులో వెలసిన గుంతకల్లప్ప స్వామి పేరు మీద గుంతకల్లుకు ఆ పేరువచ్చిందని చెపుతారు.

## చరిత్ర
తొలిగా బ్రిటీష్ ఈస్టిండియా, తరువాత బ్రిటీష్ ఇండియా పరిపాలన కాలంలోనూ రైలుమార్గాలు వేయడం, రైలు ప్రయాణాలు ప్రాధాన్యత సంతరించుకోవడంతో జంక్షన్‌గా గుంతకల్లు ప్రాభవం పొందింది. 1893లో సికింద్రాబాద్‌కి ప్రయాణం చేస్తూ గుంతకల్లు బంగళాలో బసచేసిన ఆంగ్ల సైనికుల్లో ఒక యువతిని, ఒక మహిళని అత్యాచారం చేయబోగా అడ్డుకున్న రైలు గేట్ కాపలా దారుడు గొల్ల హంపన్నను కాల్చిచంపారు. వారు వ్యభిచరించడానికి హంపన్నను మధ్యవర్తిగా ఉపయోగించారని, ఆ సమయంలోనే హంపన్నకు-సైనికులకు వివాదం రేగి హంపన్న దాడిచేయబోగా కాల్చారని వాదించారు. ఈ వాదనను ప్రత్యేకంగా బ్రిటీషర్ల కోసం ఏర్పరిచిన జ్యూరీ అంగీకరించి నిర్దోషులని తీర్పునిచ్చింది. ఐతే ఇదంతా జాత్యహంకారంగా పరిగణించి హిందూ పత్రిక, నిష్కళంకులైన హంపన్న, స్త్రీల సంఖ్యపై కళంకం ఆపాదించినందుకు గ్రామస్థులు వ్యతిరేకిస్తూ గ్రామంలో ఓ స్మారక స్తూపాన్ని నిర్మించారు.

## భౌగోళికం
జిల్లా కేంద్రమైన అనంతపురానికి ఉత్తరంగా 81 కి.మీ దూరంలో ఉంది.

## జనగణన వివరాలు
2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం గుంతకల్ మున్సిపాలిటీలో 126,270 జనాభా ఉంది,అందులో 62,851 మంది పురుషులు, 63,419 మంది మహిళలు ఉన్నారు.

## పరిపాలన
గుంతకల్లు పురపాలక సంఘం పట్టణ పరిపాలన నిర్వహిస్తుంది.

## రవాణా సౌకర్యాలు
కర్ణాటక లోని రాంనగర్ వద్ద ప్రారంభమై తాడిపత్రి గుండా కృష్ణపట్నం రోడ్డును కలిపే జాతీయ రహదారి 67 (భారతదేశం) మార్గంలో గుంతకల్లు ఉంది. ఇక్కడే రద్దీగా వుండే రైలు కూడలి ఉంది.

## దర్శనీయ ప్రదేశాలు
*నెట్టికంటి ఆంజనేయస్వామి: గుంతకల్లు పట్టణానికి 4.5 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. ఇక్కడికి చుట్టుపక్కల ఊరి వాళ్ళే కాకుండా, శ్రావణమాసంలో కర్ణాటక రాష్ట్రం నుండి కూడా పెద్ద ఎత్తున భక్తులు వస్తారు.
* కసాపురం దేవాలయం: గుంతకల్లు నుండి పత్తికొండ వెళ్ళే రహదారిలో ఉంది ప్రతి శనివారం, మంగళవారం భక్తులతో కిట కిట లాడుతుంది. ఇక్కడ స్వామి వారిని తమ కోరికలను కోరుకొని తీరిన తరువాత స్వామి వారికి చెక్కతో చేసిన పాదరక్షలు సమర్పించుకుంటూ ఉంటారు భక్తులు. స్వామి వారికి సమర్పించిన పాదరక్షలు సంవత్సరం తరువాత అరిగిపోయి ఉండడం స్వామి వారి మాహాత్మ్యం అని ఆలయ పూజారులు చెబుతారు. ఇక్కడికి దగ్గరిలోనే కొండమీద కాశీ విశ్వేశ్వర స్వామి వెలసినాడు.
* హజారత్ వలి మస్తాన్ దర్గా. ప్రతి సంవత్సరము మొహర్రము తరువాత 15 రోజులకు ఇక్కడ జరిగే ఉరుసు మహోత్సవానికి కర్ణాటక మహారాష్ట్ర వంటి రాష్ట్రాలనుంచి పెద్ద ఎత్తున భక్తులు వచ్చి స్వామి వారిని పూజిస్తారు.

## ఇతర విశేషాలు
అనంతపురం తరువాత మూడవ పెద్ద పట్టణం గుంతకల్లు. దక్షిణ మధ్య రైల్వే లోని 5 ప్రధాన డివిజన్ లలో మూడవది గుంతకల్ డివిజన్. ముంబై చెన్నై మధ్య ప్రధాన జంక్షన్ గా గుంతకల్లుకు పేరు ఉంది. ఇక్కడ డీజిల్ లోకో షెడ్ ఉంది. ఇటీవలే ఇది 50 వసంతాలు పూర్తి చేసుకున్నది. 
గుంతకల్లు స్టేషను మీదుగా ప్రతినిత్యము వేలాదిమంది ప్రయాణం చేస్తుంటారు ఇక్కడినుండి నాలుగు ప్రధాన రైలు మార్గాల ద్వారా ప్రయాణికులు తమ గమ్యస్థానాలకు చేరుకుంటూ ఉంటారు. ఇక్కడ ముస్లిం ప్రజలు కూడా చాలా మంది నివసిస్తున్నారు. ఇక్కడ పట్టణ జనాభాలో ముస్లింలు రెండవ స్థానంలో ఉన్నారు.

## విద్యాసంస్థలు

* శ్రీ కన్యకా పరమేశ్వరి డిగ్రీ కళాశాల

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

వర్గం:అనంతపురం జిల్లా పట్టణాలు
రాయదుర్గం మండలం

**[[రాయదుర్గం]] మండలం**, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్టంలోని అనంతపురం జిల్లాకు చెందిన మండలం.

## మండలం లోని పట్టణాలు
* రాయదుర్గం (m) : రాయదుర్గం కర్ణాటక రాష్ట్ర సరిహద్దు నుండి 7 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. కర్ణాటక లోని బళ్ళారికి 50 కి.మీ దూరంలో ఉంది. మరో వైపు 12 కి.మీ దూరంలో మొలకాళ్మారు (కర్ణాటక) అనబడే పట్టణం, ఇంకో వైపు కళ్యాణదుర్గం 40 కి.మీ దూరంలో ఉన్నాయి. ఇది విజయనగర రాజుల 3వ రాజధాని. ఇక్కడ 15వ శతాబ్ద వైభవం ఈ పట్టణంలో కనిపిస్తుంది. ఇక్కడ చాలా ఆలయాలు ఉన్నాయి.  ఇక్కడ తిరుమలలోని వేంకటేశ్వరస్వామి ఆలయాన్ని పోలిన ఆలయ శిథిలాలు ఉన్నాయి. ఇక్కడి దేవాలయ శిఖరాన్ని లోహాలతో కాక చందనంతో తయారు చేసారు. ఈ ఆలయాన్ని పునర్నిర్మించక వదిలేయడంతో ప్రస్తుతం అవశేషాలు మాత్రం మిగిలాయి.
## మండలం లోని గ్రామాలు

### రెవెన్యూ గ్రామాలు

# మెచ్చిరి
# మల్లాపురం
# చదం
# బొందనకల్లు
# గ్రామదట్ల
# డి.కొండాపురం
# వడ్రహొన్నూరు
# కొంతానపల్లి
# 74 ఊడేగోళం
# బాగినాయకన హళ్లి
# ఆవులదట్ల
# నాగిరెడ్డిపల్లి
# వేపరాళ్ల
#జుంజురంపల్లి

### రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు

*రేకులకుంట
*పల్లేపల్లి

## మూలాలు
కళ్యాణదుర్గం

**కళ్యాణదుర్గం**, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని అనంతపురం జిల్లా, కళ్యాణదుర్గం మండలానికి చెందిన పట్టణం, మండల, కళ్యాణదుర్గం రెవెన్యూ డివిజనుకు కేంద్రం. దీనికి పురపాలకసంఘం హోదా ఉంది. ఇది అనంతపురం లోక్‌సభ నియోజకవర్గంలోని, కళ్యాణ దుర్గం శాసనసభ నియోజకవర్గం పరిధిలోకి వస్తుంది.

## చరిత్ర
శ్రీకృష్ణదేవరాయలు పాలించిన విజయనగర సామ్రాజ్యంలో భాగంగా ఉంది. రాజలు పరిపాలించిన కాలంనాటి గజెటర్ ప్రకారం రాయదుర్గం, చిత్రదుర్గం, కళ్యాణదుర్గం ఈ మూడు ముఖ్యమైన కోటలుగా ఉండేవని తెలుస్తుంది. వీటిని ఒకప్పుడు బోయ పాలెగర్ పాలించాడు. కల్యాణదుర్గం అనే పేరు 16 వ శతాబ్దంలో పాలెగర్ **[[బోయ కల్యాణప్ప]]** నుండి వచ్చిందని చరిత్ర ద్వారా తెలుస్తుంది. 1893 డిసెంబరులో బ్రిటిష్ పాలకులు అప్పటి మద్రాసు ప్రెసెడెన్సీలోని ధర్మవరం, రాయదుర్గం (బళ్లారి) తాలూకాల నుండి చీల్చి కల్యాణదుర్గం తాలూకాను ఏర్పాటు చేశారు. 2012 మార్చిలో కళ్యాణదుర్గం పురపాలక సంఘంగా ఏర్పడింది.

## భౌగోళికం
జిల్లా కేంద్రమైన అనంతపూరుకు పశ్చిమంగా 60 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.

## జనగణన గణాంకాలు
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, కళ్యాణదుర్గం పట్టణ పరిధిలో మొత్తం జనాభా 32,328 మంది ఉన్నారు. అందులో పురుషులు 16,036 కాగా, మహిళలు 16,292 మంది ఉన్నారు. లింగ నిష్పత్తి 1000 మంది పురుషులకు 1016 మంది మహిళలుగా ఉంది. పట్టణంలో పిల్లలు 0-6 సంవత్సరాల వయస్సు మధ్య ఉన్న పిల్లలు 3,404 మంది ఉన్నారు.ఇది కళ్యాణదుర్గం పట్టణ జనాభాలో 10.53%గా ఉంది. పట్టణంలో లింగ నిష్పత్తి 1016. ఇది రాష్ట్ర సగటు 993 కంటే మెరుగు. పురుషుల అక్షరాస్యత 80.93% కాగా, మహిళా అక్షరాస్యత 67.51%గా ఉంది.

2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం పట్టణ పరిధిలో మొత్తం 7,220 గృహాలున్నాయి.

## పరిపాలన
కళ్యాణదుర్గం పురపాలకసంఘం పట్టణ పరిపాలన నిర్వహిస్తుంది.
## పర్యాటక ఆకర్షణలు
* **అక్కమాంబ ఆలయం:** గ్రామ దేవత. ఈ ఆలయంలో సప్తమాతలకు ప్రతీకగా శ్రీ అక్కమాంబాదేవి సజీవ జీవకళ ఉట్టిపడే రీతిలో భాసిల్లుతోంది.
* **శ్రీ సుబ్రహ్మణేశ్వర స్వామి ఆలయం:** పట్టణం నడిబొడ్డున ఉంది. ఈ ఆలయం 16 వ శతాబ్దంలో నిర్మించబడింది.

* **'శ్రీ క్షేత్ర పేట బసవేశ్వర స్వామి దేవస్థానం ** ప్రధాన కూడలిలో ఉంది. ఇది 4వ శతాబ్దంలో నిర్మాణం అయినది*

**పట్టణానికి 3km దూరంలో ఒంటిమిద్ది గ్రామంలో కొలువైన శ్రీకోదండరామాలయం అత్యంత గొప్ప, మహిమాన్వితమైన దేవస్థానం.భద్రాచలం వెళ్లలేని భక్తులు ఇక్కడ రాముల వారిని దర్శనం చేసుకుంటూ ఉంటారు. అంత గొప్ప దేవస్థానం దీనికి శ్రీమతి తిప్పమ్మనారాయణరెడ్డి గారు దాదాపుగా 60లక్షల రూపాయలతో సుందరంగా తీర్చిదిద్దారు **

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:అనంతపురం జిల్లా పట్టణాలు
అనంతపురం మండలం

**అనంతపురం మండలం**, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని అనంతపురం జిల్లాకు చెందిన ఒక పాత మండలం.  8 మే 2023 నాడు దీనిని విభజించి అనంతపురం పట్టణ మండలం, అనంతపురం గ్రామీణ మండలం  ఏర్పరిచారు.
## మండలం లోని పట్టణాలు
* అనంతపురం - జనగణన పట్టణం 
* అనంతపురం (m+og)
* అనంతపురం (m)
*పాపంపేట - జనగణన పట్టణం 
*కక్కలపల్లి -జనగణన పట్టణం 
*నారాయణపురం -జనగణన పట్టణం 
## మండలం లోని గ్రామాలు

### రెవెన్యూ గ్రామాలు
#ఆలమూరు
#చియ్యేడు
#గొల్లపల్లి
#ఇటికలపల్లి
#జంగాలపల్లి
#కామారుపల్లి
#కందకూరు
#కాటిగానికాల్వ
#కొడిమి
#కురుగుంట
#మన్నీల
#రాచానపల్లి
#సజ్జలకాలువ
#సోమలదొడ్డి
#తాటిచెర్ల
#ఉప్పరపల్లి

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ చారిత్రక మండలాలు
ముదిగుబ్బ మండలం

**ముదిగుబ్బమండలం**, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోనే విస్తీర్నం దృష్ఠా అతి పెద్ద మండలం. ఇది శ్రీ సత్యసాయి జిల్లాకు చెందిన మండలం. పిన్ కోడ్: 515511. పూర్వం ఇది వైయస్ఆర్ జిల్లాలో ఉండేది.
## మండలం లోని గ్రామాలు

### రెవెన్యూ గ్రామాలు

# కోటిరెడ్డిపల్లి
# చిన్నకొట్ల
# బూదనాంపల్లి
# కొడవండ్లపల్లి
# మర్తాడు
# ఎస్.బండ్లపల్లి
# గాండ్లవాండ్లపల్లి
# బ్రహ్మదేవరమర్రి
# పెద్దచిగుళ్లరేవు
# ఉప్పలపాడు
# ముక్తాపురం
# జొన్నలకొత్తపల్లి
# సంకేపల్లి
# యస్.బ్రాహ్మణపల్లి
# దొరిగల్లు
# తిమ్మనాయనిపాలెం
# గుంజేపల్లి
# మంగలమడక
# నక్కలగుట్టపల్లి
# నాగారెడ్డిపల్లె
# మలకవేముల
# సానేవారిపల్లి
# దేవరగుడిపల్లి
# ఎల్లారెడ్డిపల్లి
# మల్లేపల్లి
# తప్పేటవారిపల్లి
# కొండగట్టుపల్లి

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
సోమందేపల్లె

**సోమందేపల్లె, ** ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని శ్రీసత్యసాయి జిల్లా, సోమందేపల్లె మండలం లోని జనగణన పట్టణం.

## గణాంకాలు
సోమందేపల్లె ఆంధ్రప్రదేశ్, అనంతపురం జిల్లా లోని ఒక జనాభా లెక్కల పట్టణం. 2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం సోమందేపల్లె సెన్సస్ పట్టణంలో 18,895 జనాభా ఉంది, అందులో 9,648 మంది పురుషులు, 9,247 మంది స్త్రీలు. పట్టణ పరిధిలో మొత్తం 4,744 గృహాలున్నాయి. 0-6 సంవత్సరాల వయస్సు గల పిల్లల జనాభా 2313, ఇది సోమందేపల్లె పట్టణ మొత్తం జనాభాలో 12.24%. స్త్రీ లింగ నిష్పత్తి రాష్ట్ర సగటు 993కి వ్యతిరేకంగా 958గా ఉంది. పిల్లల లింగ నిష్పత్తి 924 అవిభాజ్య ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర సగటుతో పోలిస్తే 939. అక్షరాస్యత రేటు రాష్ట్ర సగటు 67 కంటే 67.80% ఎక్కువ. సోమందేపల్లెలో పురుషుల అక్షరాస్యత దాదాపు 77.14% కాగా స్త్రీల అక్షరాస్యత 58.10%.

## విద్యాసౌకర్యాలు
జిల్లా పరిషత్తు ఉన్నత పాఠశాల.  
## ప్రముఖులు
*ఎస్.గంగప్ప

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:జనగణన పట్టణాలు
వర్గం:శ్రీ సత్యసాయి జిల్లా జనగణన పట్టణాలు
రేణిగుంట

**రేణిగుంట**, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, తిరుపతి జిల్లా, రేణిగుంట మండలానికి చెందిన జనగణన పట్టణం. ఇది తిరుపతి నగర పరిసర ప్రాంతం. తిరుపతి పట్టణ సమ్మేళనంలో ఒక భాగం. ఇక్కడ విమానాశ్రయం ఉంది.ఇది ఇది తిరుపతి జిల్లాలోని రేణిగుంట మండలానికి మండల కేంద్రం. ఇది తిరుపతి అర్బన్ డెవలప్‌మెంట్ అథారిటీ అధికార పరిమితిలో కిందకు వస్తుంది.

## జనాభా గణాంకాలు
రేణిగుంట, చిత్తూరు జిల్లా, రేణిగుంట మండలంలో ఉన్న ఒక జనాభా లెక్కల పట్టణం. 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం రేణిగుంట నగరంలో మొత్తం 6,667 కుటుంబాలు నివసిస్తున్నాయి. రేణిగుంట మొత్తం జనాభా 26,031 అందులో పురుషులు 12,995, స్త్రీలు 13,036, సగటు లింగ నిష్పత్తి 1,003.

## రవాణా సౌకర్యాలు

ఇది జాతీయ, రాష్ట్ర రహదారులకు అనుసంధానం కలిగి ఉంది. కడప చెన్నై జాతీయ రహదారి ఎన్ఎచ్ 716 తిరుపతిని తమిళనాడులోని చెన్నైతో కలుపుతుంది. మదనపల్లెని నాయుడుపేటతో కలిపే జాతీయ రహదారి 71 ఈ పట్టణం గుండా వెళుతుంది. B ఎ.పి.ఎస్.ఆర్.టి.సి. ద్వారా నిర్వహించబడే బస్సు సేవలు ప్రజలకు స్థానిక రవాణాను అందిస్తాయి. రేణిగుంట రైల్వే జంక్షన్ చెన్నై-బెంగళూరు లైన్, ముంబై-చెన్నై లైన్‌లోని గుంతకల్-చెన్నై ఎగ్మోర్ సెక్షన్‌ను కలిపే ప్రధాన జంక్షన్‌లలో ఒకటి. ఇది హౌరా-చెన్నై ప్రధాన లైన్‌లోని విజయవాడ-చెన్నై లైన్‌లో గూడూరుకు అనుసంధానించబడి ఉంది. తిరుపతి విమానాశ్రయం తిరుపతి ప్రయాణీకులకు సేవలు అందిస్తుంది.

## పరిశ్రమలు
* అమరరాజా బ్యాటరీ
* ఇ.సి.ఐ.ఎల్. ఫ్యాక్టరీ
* చక్కెర కర్మాగారం
* విద్యుత్ ఉత్పత్తి ప్లాంట్
* రైల్వే క్యారేజి షాప్

## చిత్రమాలిక

దస్త్రం:Renigunta railway platform scene.jpg|రేణిగుంట రైల్వే ప్లాట్‌ఫాం దృశ్యం
దస్త్రం:APtown Renigunta view.JPG|రేణిగుంట విమానాశ్రయం పరిసర ప్రాంతాలు
దస్త్రం:ReniguntaRailwayCabin 1946.jpg|1946లో రేణిగుంట రైల్వే కాబిన్ ఫొటో
దస్త్రం:APtown Renigunta 2.JPG|రేణిగుంట సెంటర్
దస్త్రం:APtown Renigunta 3.JPG|పూర్ణకుంభం సర్కిల్


## గ్రామ ప్రముఖులు

* ఖుషి మురళి: నేపథ్య గాయకుడు.

## ఇవి కూడా చూడండి
* రేణిగుంట జంక్షన్ రైల్వేస్టేషన్
* తిరుపతి నగరపాలక సంస్థ

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

వర్గం:జనగణన పట్టణాలు
వర్గం:తిరుపతి జిల్లా జనగణన పట్టణాలు
బుచ్చినాయుడు ఖండ్రిగ మండలం

**బుచ్చినాయుడు ఖండ్రిగ మండలం**, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, తిరుపతి జిల్లాకు చెందిన మండలం. కనమణంబేడు ఈ మండలానికి కేంద్రం.

## మండల గణాంకాలు
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల పరిధిలోని మొత్తం జనాభా 30,885 -అందులో పురుషులు 15,587 మందికాగా,- స్త్రీలు 15,298 మంది ఉన్నారు. అక్షరాస్యత రేటు మొత్తం 56.29% - పురుషులు అక్షరాస్యత రేటు  66.86% - స్త్రీలు అక్షరాస్యత రేటు 45.45%

## మండలం లోని గ్రామాలు

### రెవెన్యూ గ్రామాలు
# భవానీశంకరాపురం
# అలతూరు
# తెర్రిపాడు
# పుత్తేరి
# చిన్నయ్యగుంట
# పెద్దపాలవీడు
# విజయగోపాలపురం
# కొత్తపాలెం
# చెల్లమాంబాపురం
# తిమ్మభూపాలపురం
# పార్లపల్లె
# పల్లమాల
# కాటూరు
# తంగెళ్లపురం
# కనమణంబేడు
# నీర్పకోట
# కుక్కంబాకం
# గాజులపెల్లూరు
# కాంచనపుత్తూరు
# పశ్చిమ వారత్తూరు
# నెలవోయి
# కుమార వెంకటాపురం
# కళ్లివెట్టు
# తలారివెట్టు

### రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు

* చినపాలవీడు

## మూలాలు


## వెలుపలి లింకులు
నారాయణవనం

**నారాయణవనం**, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని తిరుపతి జిల్లా, నారాయణవనం మండలం లోని జనగణన పట్టణం. ఇది పుత్తూరుకి 5 కి.మీ. తిరుపతికి 40 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.కోన జలపాతాలు, సినిగిరి పెరుమాళ్ కోన, అధలన కోన నారాయణవనానికి అతి దగ్గరలో ఉన్నాయి. ఇక్కడ జలపాతాలు సంవత్సరంలో 365 రోజులు ప్రవహిస్తూ ఉంటాయి. ఈ పట్టణం సముద్ర మట్టానికి 122 మీటర్ల ఎత్తులో, 13.42° రేఖాంశం 79.58° అక్షాంశం మీద ఉంది. 

ఇక్కడ అతిప్రాచీనమైన శ్రీ కళ్యాణ వేంకటేశ్వరస్వామి దేవాలయం ఉంది. శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామికి పద్మావతికి ఇక్కడే వివాహం జరిగిందని అంటుంటారు. దానికి ఋజువుగా ఇక్కడ అమ్మవారి నలుగు పిండికి అవసరమైన తిరగలి కనిపిస్తోంది. ఈ దేవాలయం నిర్వహణా బాధ్యతలు 1967 నుండి తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానంవారి ఆద్వర్యంలో జరుగుతున్నాయి. ప్రతిఏడూ అమ్మవారికి 18 రోజులపాటు జాతర జరుగుతుంది. అది ఆగస్టు 22 - 26 తేదీల మద్యలో ప్రారంబమై సెప్టెంబరు 11 -12 తేదీలలో ముగుస్తుంది. ఈ అమ్మవారికి పూజలు చేస్తే పెళ్ళికానివారికి పెళ్ళి అవుతుందని, పిల్లలు కలగని వారికి పిల్లలు కలుగుతారని భక్తుల నమ్మిక.

## జనాభా గణాంకాలు
నారాయణవనం చిత్తూరు జిల్లా నారాయణవనం మండలంలో ఉన్న ఒక జనాభా లెక్కల పట్టణం. 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, నారాయణవనం పట్టణంలో మొత్తం 2,802 కుటుంబాలు నివసిస్తున్నాయి. నారాయణవనం మొత్తం జనాభా 11,253 అందులో 5,661 మంది పురుషులు, 5,592 మంది స్త్రీలు ఉన్నారు.

## దర్శించతగిన ప్రదేశాలు

* కల్యాణ వెంకటేశ్వర దేవాలయం (నారాయణవనం)  ఆకాశరాజు కూతురైన పద్మావతికి శ్రీ వేంకటేశ్వరస్వామికి వివాహం ఇక్కడే జరిగిందని ఇతిహాసాలు చెబుతున్నాయి. ఇక్కడ ప్రధాన ఆలయంలో ఉన్న దేవుడు శ్రీకళ్యాణ వేంకటేశ్వరుడు. ప్రధాన దేవాలాయానికి అనుబంధంగా చిన్న దేవాలయాలు ఉన్నాయి.అవి:
* శ్రీ పద్మావతి అమ్మవారు గుడి
* శ్రీ ఆండాళ్ అమ్మవారి గుడి
* శ్రీ సీత లక్ష్మణ సమేత రాములవారి గుడి 
* శ్రీ రంగనాయకులవారి గుడి
* శ్రీ పరాశర స్వామివారి గుడి
* శ్రీ వీరభద్ర స్వామి వారి గుడి
* శ్రీ శక్తివినాయక గుడి 
* శ్రీ అగస్త్యేశ్వరస్వామి గుడి 
* శ్రీ అవనాక్షమ్మ గుడి
## సమీప అలయాలు
 
**శ్రీ కైలాసనాధస్వామి ఆలయం,** నారాయణవనం సమీపంలోని శ్రీ కామాక్షీ సమేత కైలాసనాధస్వామి ప్రకృతిలో ఒక ఆకృతిగా తరాలు మారినా చెక్కుచెదరని రమ్య మోహనాకృతిగా కొలువుదీరి ఉన్నాడు. శేషాచల కనుమలలో "కాకముఖ" పర్వత శ్రేణిపై ఈ కైలాసకోన ఆవరించి ఉంది. ప్రాకృతికశోభకు అచ్చమైన నెలవుగా, ప్రకృతి పులకింతకు నిక్కమైన కొలువుగా, కైలాసకోన ఆకట్టుకుంటుంది. శివుడే తన ఆత్మలింగాన్ని స్వయంగా ఇక్కడ కొండగుహలలో ప్రతిష్ఠించాడని పురాణకథనం.

## జరిగే ఉత్సవాలు
శ్రీ పరాశర స్వామి చంపకవల్లి అమ్మవారి ఉత్సవ విగ్రాహాలకి, శ్రీ అగస్త్యేశ్వరస్వామి, శ్రీ మరకతవల్లి అమ్మవారి ఉత్సవ విగ్రాహాలకి సంక్రాంతి తరువాత గిరి ప్రదిక్షణ అనే కొండ చుట్టు తిరునాళ్ళు జరుగుతాయి. 
*ఆండ్డాళ్ నీరోత్సవం 
*ఫంగుణి ఉత్తరోత్సవం 
*తెప్పోత్సవం
*ఆణీవారి ఆస్థానం

## ఇవి కూడా చూడండి
* ఆంధ్రప్రదేశ్ విశిష్ట దేవాలయాలు
* ఆంధ్రప్రదేశ్ పుణ్యక్షేత్రాల జాబితా

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ పుణ్యక్షేత్రాలు
వర్గం:రాయలసీమ లోని పుణ్యక్షేత్రాలు
వర్గం:తిరుపతి జిల్లా పుణ్యక్షేత్రాలు
వర్గం:జనగణన పట్టణాలు
వర్గం:తిరుపతి జిల్లా జనగణన పట్టణాలు
తిరుపతి గ్రామీణ మండలం

**తిరుపతి గ్రామీణ మండలం** , ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని తిరుపతి జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం.
## మండల గణాంకాలు
2011  భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండలం లోని జనాభా - మొత్తం 1,17,445 - అందులో పురుషులు 59,449 మందికాగా, - స్త్రీలు 57,996 మంది ఉన్నారు.

2001 బారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండలం లోని జనాభా - మొత్తం 73,478 -అందులో పురుషులు 36,865 మందికాగా- స్త్రీలు 36,613 మంది ఉన్నారు. అక్షరాస్యత రేటు మొత్తం 71.50% - పురుషుల అక్షరాస్యత రేటు 81.36% - స్త్రీల అక్షరాస్యత రేటు 61.66%

## మండలం లోని పట్టణాలు
* తిరుచానూరు - (పట్టణం) - శ్రీ పద్మావతి అమ్మవారు ఆలయ సన్నిధి ఉంది.
* తిరుపతి  (పురపాలక సంఘం పాక్షికం) 
* పేరూరు - (సెన్సస్ టౌన్)
* చెర్లోపల్లి - (సెన్సస్ టౌన్)
* అవిలాల -  (సెన్సస్ టౌన్)

## మండలం లోని గ్రామాలు

### రెవెన్యూ గ్రామాలు
# పూడిపట్ల
# మల్లవరం 
# కాలూరు
# పైడిపల్లె
# పాతకాల్వ
# గొల్లపల్లె
# తుమ్మలగుంట
# చిగురువాడ ఉత్తర ఖండ్రిగ
# చిగురువాడ దక్షిణ ఖండ్రిగ
# దుర్గసముద్రం
# కుంట్రపాకం
# నల్లమణి కాల్వ
# కుప్పు చంద్రపేట
# రామానుజపల్లె
# మల్లంగుంట
# వేదాంతపురం
# దామినీడు
# పాడి
# ముండ్లపూడి
# తానపల్లె
# యొగిమల్లవరం
# వేమూరు
# పానకం
# కొత్తూరు
# బ్రాహ్మణపట్టు
### రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు
# :en:Kopparavandlapalle

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
పీలేరు

**పీలేరు**, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, చిత్తూరు జిల్లా, పీలేరు మండలం లోని జనగణన పట్టణం, ఇది నియోజకవర్గ కేంద్రం, మండల కేంద్రం.

## గణాంకాలు
పీలేరు చిత్తూరు జిల్లా, పీలేరు మండలంలో ఉన్న ఒక జనాభా లెక్కల పట్టణం. 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం పీలేరు పట్టణంలో మొత్తం 10,536 కుటుంబాలు నివసిస్తున్నాయి. పీలేరు మొత్తం జనాభా 41,489 అందులో 20,677 మంది పురుషులుకాగా, 20,812 మంది స్త్రీలు ఉన్నారు. సగటు లింగ నిష్పత్తి 1,007.పట్టణ మొత్తం జనాభాలో 0-6 సంవత్సరాల వయస్సు గల పిల్లల జనాభా 4302, ఇది మొత్తం జనాభాలో 10%గా ఉంది. 0-6 సంవత్సరాల మధ్య 2266 మంది మగ పిల్లలు ఉండగా, 2036 మంది ఆడ పిల్లలు ఉన్నారు. బాలల లింగ నిష్పత్తి 898, ఇది సగటు లింగ నిష్పత్తి (1,007) కంటే తక్కువ.పీలేరు మొత్తం అక్షరాస్యత 83.2%. దీనిని అవిభాజ్య చిత్తూరు జిల్లా 71.5% అక్షరాస్యత శాతంతో పోలిస్తే పీలేరులో ఎక్కువ అక్షరాస్యత ఉంది. పురుషుల అక్షరాస్యత రేటు 89.58%, స్త్రీల అక్షరాస్యత రేటు 76.99%.

## సౌకర్యాలు
బస్ స్టాండు, ప్రభుత్య ఉన్నత పాఠశాల, ప్రభుత్వ జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ డిగ్రీ కళాశాల, 7 సినిమా హాళ్ళు ఉన్నాయి.
## రవాణా సదుపాయాలు

ఇక్కడి ప్రజలు సాధారణంగా రవాణా కొరకు రోడ్డు మార్గాన్ని ఉపయోగిస్తారు. ముఖ్యంగా జాతీయ రహదారి సంఖ్య 18, 205 పీలేరు పట్టాణం గుండా ఉండడం చేత ఇక్కడి నుంచి రాష్ట్ర నలు మూలలకీ బస్సు సౌకర్యం ఉంది. పట్టణంలో కల ఏకైక రైలు మార్గం ప్రస్తుతం బ్రాడ్ గేజ్ గా మార్ఛడమైంది.పీలేరు రైల్వే స్టేషన్ పాకాల ధర్మవరం బ్రాడ్ గేజ్ మార్గంలో ఉంది. పీలేరు రైల్వే స్టేషన్ నుంచి వెళ్లే ట్రైన్లు: తిరుపతి అమరావతి ఎక్స్‌ప్రెస్, తిరుపతి సికింద్రాబాద్ సూపర్ ఫాస్ట్ ఎక్స్‌ప్రెస్, సికింద్రాబాద్ తిరుపతి సెవెన్ హిల్స్ ఎక్స్‌ప్రెస్, కాచిగూడ మదురై ఎక్స్‌ప్రెస్, తిరుపతి గుంతకల్లు పాసింజర్, తిరుపతి కదరిదేవరపల్లి పాసింజర్.

## ప్రధాన కూడళ్లు
క్రాస్ రోడ్డు, బస్ స్టాండ్, పంచాయతి ఆఫీస్, హాస్పిటల్, షిర్డీ సాయిబాబా గుడి, కాలేజి సెంటర్, ఝండామాను, శివాలయం సెంటర్, పాత బస్టాండ్, యల్లమంద క్రాస్, తిరుపతి రోడ్, చిత్తూరు రోడ్, పద్మావతి నగర్

## పర్యాటక ప్రదేశాలు
సమీపంలోని చూడదగ్గ ప్రదేశాలు తలకోన, హార్సిలీ హిల్స్, తిరుమల, తిరుపతి, కాణిపాకం, శ్రీకాళహస్తి.
## సమీప నగరాలు
* తిరుపతి - 58 కిలో మీటర్లు, చిత్తూరు - 56 కిలో మీటర్లు, బెంగళూరు - 188 కిలో మీటర్లు, చెన్నై - 205 కిలో మీటర్లు, నెల్లూరు - 188 కిలో మీటర్లు

## సమీప జిల్లాలు
*వైఎస్ఆర్, అనంతపురం
## విద్యాలయాలు

* ప్రియదర్శిని జూ.కాలేజి,
*కాకతీయ వెమెన్ జూ.కాలేజి,
*కాకతీయ జూ. కాలేజ్, 
* యం.డి.ఎస్. జూ. కాలజ్
*జిల్లాపరిషత్ ఉన్నత పాఠశాల, 
*గౌతం హై స్కూల్,
* సి.ఎన్. ఆర్.ఆర్ట్స్ అండ్ సైన్స్ కాలేజీ
*శ్రీ భారతి డిగ్రీ కళాశాల.
## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:జనగణన పట్టణాలు
వర్గం:అన్నమయ్య జిల్లా జనగణన పట్టణాలు
చౌడేపల్లె మండలం

**చౌడేపల్లె మండలం**, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని అన్నమయ్య జిల్లాకు చెందిన మండలం.ఇది పుంగనూరు శాసనసభ నియోజక వర్గంలో ఉంది. పుణ్య క్షేత్రమైన తిరుపతి నుంచి ఈ మండలానికి బస్సు సౌకర్యం ఉంది.బస్సు మార్గంలో చౌడేపల్లె నుంచి మదనపల్లె 16 కి.మీ దూరం ఉంది. 

## మండల గణాంకాలు
2001 భారత జనాభా గణాంకాలు ప్రకారం మండలం లోని జనాభా - మొత్తం 40,410 -అందులో పురుషులు 20,266 మందికాగా - స్త్రీలు 20,144 మంది ఉన్నారు. అక్షరాస్యత రేటు మొత్తం 60.43% - పురుషులు అక్షరాస్యత రేటు 73.65% - స్త్రీలు అక్షరాస్యత రేటు 47.17%.

## మండలం లోని గ్రామాలు

### రెవెన్యూ గ్రామాలు
# దిగువపల్లె
# కోగతి
# కొండమర్రి
# గడ్డంవారిపల్లె
# పెద్దయల్లకుంట్ల
# చౌడేపల్లె
# పందిళ్లపల్లె
# సెట్టిపేట
# పూడిపట్ల
# 29-A. చింతమాకులపల్లె
# కాటిపేరి
# లద్దిగం
# ఏ.కొత్తకోట
# దుర్గసముద్రం
# చారాల

### రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు
* కొండయ్యగారి పల్లె
* ఆమనిగుంట
* పరికిదొన

## మండలంలో చూడదగ్గ ప్రదేశాలు
మృత్యుంజయేశ్వరస్వామి ఆలయం (చౌడేపల్లె) - ఈ అలయం ప్రసిద్ధి చెందింది. చుట్టూ కొండలు,ఆహ్లాదకరమైన వాతావరణం నడుమ మహిమాన్వితుడుగా మృత్యుంజయుడు పూజలందు కొంటున్నాడు. ఆలయ నిర్మాణ కర్త పుంగనూరు జమిందారు మరణశయ్య నుంచి స్వామి వారి కటాక్షంతో మృత్యువును జయించడంతో పాటు, పూర్తి స్దాయిలో ఆలయ నిర్మాణం పూర్తి చేశాడు రాష్ట్రం లోనే ఏ ప్రాంతంలోను లేని విదంగా మృత్యుంజయుని ఆలయం నిర్మించబడింది. రాష్ట్రం నుండే కాకుండా కర్ణాటక, తమిళనాడుల నుంచి విశేష సంఖ్యలో భక్తులు తరలి వచ్చి మృత్యుంజయుని దర్శించుకుంటారు.
## సమీప మండలాలు
సోమల, పుంగనూరు పెద్దపంజాని, నిమ్మనపల్లె., మండలాలు.
## రవాణా సౌకర్యం
;రోడ్డు రవాణా..
ఇక్కడికి దగ్గరగా వున్న టౌన్ పుంగనూరు 16 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సోమల బస్ స్టేషను, పుంగనూరు బస్ స్టేషనులు ఇక్కడికి సమీపంలో ఉన్నాయి. ఇక్కడి నుండి ఇతర ప్రాంతాలకు ఆంధ్రప్రదేశ్ రోడ్డు రవాణా సంస్థ వారి బస్సులు ఎక్కువుగా తిరుగుతాయి. 
;రైలు వసతి.
ఇక్కడికి పది కి.లోమీటర్ల లోపు రైలు వసతి లేదు. ప్రముఖ రైల్వే స్టేషను కాట్పాడి ఇక్కడికి 78 కి.మీ దూరంలో ఉంది.
## పాఠశాలలు
ఇక్కడ ఒల జిల్లాపరిషత్ పాఠశాల, ఒక మండలపరిషత్ ఉర్దూ పాఠశాలలు ఉన్నాయి.
## ఉపగ్రామాలు
పొదలపల్లె, నగిరిమిట్టపల్లె, చిన్నయెల్లకుంట్ల, కిన్నకొండమర్రి, చిట్టిరెడ్డిపల్లె, గోసులకూరపల్లె.
## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:వికీ గ్రామ వ్యాసాల ప్రాజెక్టు
పుత్తూరు

**పుత్తూరు**, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని తిరుపతి జిల్లాకు చెందిన పట్టణం. పుత్తూరు మండల  కేంద్రం.
## చరిత్ర
thumb|పుత్తూరు పట్టణం|250x250px
1830-31 సంవత్సరాల్లో తన కుటుంబం, సేవకులు, పరివారంతో కాశీయాత్ర చేసిన ఏనుగుల వీరాస్వామయ్య ఆ యాత్రను తెలుగులో ముద్రితమైన తొలి ట్రావెలాగ్ కాశీయాత్ర చరిత్రగా మలిచారు. ఆ ప్రయాణం ఈ గ్రామం మీదుగా సాగి, వారు ఇక్కడ విడిది చేయడంతో ఈ గ్రామంలో 1830 సమయంలో స్థితిగతులు ఎలా ఉండేవో ఆ గ్రంథంలో నమోదు అయింది. అతను వ్రాసుకున్నదాని ప్రకారం 1830ల నాటికే పుత్తూరులో మునియప్పిళ్ళ సత్రం ఉంది. అక్కడ బ్రాహ్మణులకు, గోసాయిలకు, బైరాగులకు సదావృత్తి (స్వయంపాకం వంటిది) ఇచ్చేవారు. ఆ పట్టణంలో అప్పట్లో పరిపాలిస్తున్న ఈస్టిండియా కంపెనీ వారు దొరలకు హోటల్/సత్రం (ముసాఫరుఖానా) కట్టించారు. చిన్న పట్టణం (చిన్న పేటస్థలం) అని వివరించారు. కావలసిన వస్తువులు దొరుకుతాయన్నారు. 

## జనాభా
2011 భారత జనాభా విడుదల చేసిన నివేదిక ప్రకారం పుత్తూరు మున్సిపాలిటీలో 54,092 జనాభా ఉంది, అందులో 27,017 మంది పురుషులు, 27,075 మంది మహిళలు ఉన్నారు.

0-6 సంవత్సరాల వయస్సు గల పిల్లల జనాభా 5352, ఇది పుత్తూరు  మొత్తం జనాభాలో 9.89%. పుత్తూరు పట్టణంలో స్త్రీ పురుష నిష్పత్తి రాష్ట్ర సగటు 993కి వ్యతిరేకంగా 1002గా ఉంది. ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర సగటు 939తో పోలిస్తే పుత్తూరులో పిల్లల లింగ నిష్పత్తి దాదాపు 927గా ఉంది. పుత్తూరు అక్షరాస్యత రేటు రాష్ట్ర సగటు 67.02% కంటే 78.37% ఎక్కువ. పుత్తూరులో పురుషుల అక్షరాస్యత 85.30% కాగా, స్త్రీల అక్షరాస్యత 71.51%గా ఉంది

పుత్తూరు పట్టణ పరిధిలో మొత్తం 13,477 గృహాలకు నీటి సరఫరా, మురుగునీరు పారుదల వంటి ప్రాథమిక సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. పట్టణ పరిధిలో రోడ్లు నిర్మించడానికి, దాని పరిధిలోకి వచ్చే ఆస్తులపై పన్నులు విధించడానికి స్థానిక పురపాలక సంఘానికి అధికారం ఉంది.

## పరిపాలన

పుత్తూరు పురపాలక సంఘం పట్టణ పరిపాలన నిర్వహిస్తుంది.

## వైద్య సదుపాయాలు
ఈ గ్రామంలో ఎముకలు విరిగినవారికి సంప్రదాయబద్దంగా చికిత్స చేస్తారు.

## విద్యాసంస్థలు

* శేషాచల విద్యాసంస్థ

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:తిరుపతి జిల్లా పట్టణాలు
వర్గం:రెవెన్యూ గ్రామాలు కాని మండల కేంద్రాలు
వర్గం:తిరుపతి జిల్లా మండల కేంద్రాలు
నగరి

**నగరి**, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోనిచిత్తూరు జిల్లాలో పట్టణం, అదే మండలానికి కేంద్రం. నగరిలో కరియ మాణిక్యస్వామి దేవాలయం ఉంది. మహాభాగవతంలోని గజేంద్ర మోక్షం ఘట్టం ఇక్కడ జరిగిందని శ్రీ మహా విష్ణువు ఇక్కడే గజరాజుని మకరం బారి నుండి రక్షించాడనీ చెబుతారు. ఈ దేవాలయంలో ప్రత్యేకంగా జరిగే ఉత్సవాలు కంచి గరుడ సేవ, కనుమ, రథ సప్తమి, వైకుంఠ ఏకాదశి ఉత్సవాలు.
## చరిత్ర
1830-31 సంవత్సరాల్లో తన కుటుంబం, సేవకులు, పరివారంతో కాశీయాత్ర చేసిన ఏనుగుల వీరాస్వామయ్య ఆ యాత్రను తెలుగులో ముద్రితమైన తొలి ట్రావెలాగ్ కాశీయాత్ర చరిత్రగా మలిచారు. ఆ ప్రయాణం ఈ గ్రామం మీదుగా సాగడంతో ఈ గ్రామంలో 1830 సమయంలో స్థితిగతులు ఎలా ఉండేవో ఆ గ్రంథంలో నమోదు అయింది. వీరాస్వామయ్య తాను విడిది చేసిన బుగ్గగుడి క్షేత్రం, పుత్తూరు పట్టణాలకు మధ్య ఈ నగరి మీదుగా ప్రయాణించారు. ఆ ప్రయాణంలో నగరి వద్దనే కొండ కనుమ దాటాలని అతను వ్రాశారు. నగరి పేట స్థలం (పట్టణం అని అర్థం) అని వర్ణించారు. ఆ పట్టణంలో 1830 నాటికే బాటసారులకు అవసరమైన అన్ని సామాన్లు కొనదొరికేవని తెలిపారు. అతను ప్రయాణం చేసే సమయంలో వెంకటేశ నాయుడి కుమారుడు గొప్ప సత్రం కట్టే ప్రయత్నం చేస్తున్నారని వివరించారు.

## భౌగోళికం
నగరి సమీప నగరమైన తిరుపతికి 51 కి.మి దూరంలో ఉంది

## జనగణన విషయాలు
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం నగరి పట్టణ పరిధిలో మొత్తం 14,271 కుటుంబాలు నివసిస్తున్నాయి. నగరి మొత్తం జనాభా 62,253, అందులో 31,363 మంది పురుషులు, 30,890 మంది స్త్రీలు ఉన్నారు. నగరి పట్టణ సగటు లింగ నిష్పత్తి 985. నగరి పట్టణంలో 0-6 సంవత్సరాల వయస్సు గల పిల్లల జనాభా 6842, ఇది మొత్తం జనాభాలో 11%. 0-6 సంవత్సరాల మధ్య 3571 మంది మగ పిల్లలు, 3271 మంది ఆడ పిల్లలు ఉన్నారు. 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం నగరిలో పిల్లల లింగ నిష్పత్తి 916, ఇది సగటు లింగ నిష్పత్తి (985) కంటే తక్కువ. 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, నగరి అక్షరాస్యత రేటు 77.8%. ఆ విధంగా చిత్తూరు జిల్లాలో 71.5% అక్షరాస్యతతో పోలిస్తే నగరి అధిక అక్షరాస్యతను కలిగి ఉంది. నగరిలో పురుషుల అక్షరాస్యత రేటు 86.49%, స్త్రీల అక్షరాస్యత రేటు 69.15%.

## పరిపాలన
నగరి పురపాలక సంఘం పట్టణ పరిపాలన నిర్వహిస్తుంది.

## పర్యాటక ఆకర్షణలు
*కరియ మాణిక్యస్వామి దేవాలయం

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
నగరి గురించి తి.తి.దే. వారి సైటు నుండి

వర్గం:రెవెన్యూ గ్రామాలు కాని మండల కేంద్రాలు
వర్గం:చిత్తూరు జిల్లా పట్టణాలు
పాకాల (తిరుపతి జిల్లా)

ఇతర గ్రామాలకొరకు పాకాల (అయోమయ నివృత్తి) చూడండి.
**పాకాల**, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, తిరుపతి జిల్లాకు చెందిన గ్రామం, అదేపేరుగల మండలానికి ఇది కేంద్రం. ఇది సమీప పట్టణమైన చిత్తూరు నుండి 36 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 

## జనగణన గణాంకాలు
thumb|పాకాల జంక్షన్ రైల్వే జంక్షన్.|280x280px
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 5615 ఇళ్లతో, 21565 జనాభాతో 2710 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 10613, ఆడవారి సంఖ్య 10952. .పిన్ కోడ్: 517112.

## సమీప గ్రామాలు
చిటిపిరాళ్ళ, 4 కి.మీ. అయ్యప్పగారి పల్లె 4 కి.మీ. పి.కొత్తకోట 5 కి.మీ. పెద్దరామాపురం. 5 కి.మీ. ఆదెనపల్లె 6 కి.మీ. దూరములో వున్న గ్రామాలు.

## విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో మూడుప్రైవేటు బాలబడులు ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు 25, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు 8, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు ఆరు, ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు మూడు, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలలు మూడు ఉన్నాయి. 2 ప్రభుత్వ జూనియర్ కళాశాలలు, 3 ప్రైవేటు జూనియర్ కళాశాలలు ఒక ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఒక ప్రైవేటు ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల ఉన్నాయి. ఒక ప్రభుత్వ వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల ఉంది. ఒక ప్రభుత్వ అనియత విద్యా కేంద్రం ఉంది. సమీప ఇంజనీరింగ్ కళాశాల ఎ.కొత్తకోటలో ఉంది. సమీప వైద్య కళాశాల, సమీప దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల తిరుపతి లో, పాలీటెక్నిక్‌ చంద్రగిరిలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల చిత్తూరులోనూ ఉన్నాయి.

## రవాణా సౌకర్యాలు
పుంగనూరు-తిరుపతి రహదారిపై  వుంది. సమీపంలో  జాతీయ రహదారి 140 (భారతదేశం) వుంది. ఊరిలో  రైల్వే స్టేషన్ ఉంది. 

## భూమి వినియోగం
పాకాలలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
* వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 410 హెక్టార్లు
* వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 340 హెక్టార్లు
* శాశ్వత పచ్చిక ప్రాంతాలు, ఇతర మేత భూమి: 80 హెక్టార్లు
* తోటలు మొదలైనవి సాగవుతున్న భూమి: 131 హెక్టార్లు
* వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 329 హెక్టార్లు
* సాగులో లేని భూముల్లో బీడు భూములు కానివి: 573 హెక్టార్లు
* బంజరు భూమి: 70 హెక్టార్లు
* నికరంగా విత్తిన భూమి: 772 హెక్టార్లు
* నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 1072 హెక్టార్లు
* వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 345 హెక్టార్లు

* బావులు/బోరు బావులు: 256 హెక్టార్లు
* చెరువులు: 89 హెక్టార్ల

## ఉత్పత్తి

### ప్రధాన పంటలు
చెరకు,మామిడి
### పారిశ్రామిక ఉత్పత్తులు
మామిడి రసం, బెల్లం
### చేతివృత్తులవారి ఉత్పత్తులు
వస్త్రాలంకరణ

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
చిత్తూరు మండలం

**చిత్తూరు మండలం**, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని చిత్తూరు జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం.   మే 8  2023న దీనిని రద్దుచేసి, చిత్తూరు పట్టణ, చిత్తూరు గ్రామీణ మండలాలుగా విభజించారు.
## మండల గణాంకాలు
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండలం లోని మొత్తం 2,07,419 - అందులో పురుషులు 1,04,724 మందికాగా, - స్త్రీలు 1,02,695 మంది ఉన్నారు. అక్షరాస్యత మొత్తం 80.15% - పురుషులు అక్షరాస్యత  87.72% - స్త్రీలుఅక్షరాస్యత 72.46%.

## మండలం లోని పట్టణాలు

* మంగసముద్రం - (జనగణన పట్టణం)
* మురకంబట్టు - (జనగణన పట్టణం)

* చిత్తూరు - (పురపాలక సంఘం)

## మండలం లోని గ్రామాలు

### రెవెన్యూ గ్రామాలు

# తేనెబండ
# దిగువమాసపల్లె
# అయనవీడు
# ముత్తుకూరు
# అనగల్లు
# పలూరు
# బాకర నరసింగరాయని పేట
# అరతల
# బండపల్లె
# కృష్ణాపురం
# గొల్లపల్లె
# గువ్వకల్లు
# అనుపల్లె
# మాపాక్షి
# మాపాక్షి (పాక్షిక)
# పెద్దిసెట్టిపల్లె
# తుమ్మింద
# సిద్దంపల్లె
# నరిగపల్లె
# లక్ష్మాంబపురం
# వరదరాజులపల్లె
# పెరుమాళ్ల ఖండ్రిగ
# చింతలగుంట
# తాళంబేడు
# అనంతపురం
# పచనపల్లె
# సెట్టియప్పం తంగళ్
# ఎస్.వెంకటాపురం
# కుర్చివీడు
# అలుకూరుపల్లె
# వెంకటాపురం

### రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు
* దొడ్డిపల్లె
* కట్టమంచి

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ చారిత్రక మండలాలు
బంగారుపాలెం

**బంగారుపాలెం**, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని చిత్తూరు జిల్లా, బంగారుపాలెం మండలం లోని రెవెన్యూయేతర గ్రామం. బంగారుపాళ్యం జిల్లా కేంద్రమైన చిత్తూరు నుండి 20 కిలోమీటర్ల దూరంలో మద్రాసు - బెంగుళూరు, జాతీయ రహదారి 4 పై ఉంది. బంగారుపాలెం మామిడి పళ్లకు ప్రసిద్ధి. చుట్టుపక్కల గ్రామాలలో చాలామంది రైతులు మామిడి తోటలను నిర్వహిస్తున్నారు. 

మామిడి గుజ్జును తయారుచేసి, ఎగుమతి చేసే అనేక చిన్న పరిశ్రమలు ఇక్కడ ఉన్నాయి. వాటితో పాటు గోమతి స్పిన్నర్స్ అనే దారాలు ఉత్పత్తి చేసే కర్మాగారం స్థానిక ప్రజలకు ఉపాధి కల్పిస్తున్నది. మండలంలోని మొగిలి గ్రామంలో ప్రసిద్ధి చెందిన పురాతన మొగిలీశ్వరాలయం ఉంది. ప్రస్తుతం బంగారుపాలెం పట్టణంలో ఐదు ప్రైవేటు పాఠశాలలు, ఒక ప్రభుత్వోన్నత పాఠశాల ఉన్నాయి.
thumb|బంగారుపాళ్యం చివరి జమీందారు ముద్దు బంగారు శేషాచలపతి రాజా (1911 - 1964)|alt=|270x270px
బంగారుపాలెం స్వాతంత్ర్యానికి పూర్వం జమిందారీ జాగీరు. శతాబ్దాలుగా జమీందారీ పాలనలో ఉంది. ఈ జమీందారులు మొగిలీశ్వరాలయంతో పాటు అనేక ఆలయాలను కట్టించి, నిర్వహించారు. ఇప్పటికీ ఈ జమీందారు కుటుంబీకులే వంశపారంపర్యంగా ఆలయధర్మకర్తలుగా వ్యవహరిస్తున్నారు. బంగారుపాలెం జమీందారు ముద్దు బంగారు శేషాచలపతి నాయుడు 1895లో చిత్తూరులో ఒక ఉన్నత పాఠశాలను ప్రారంభించాడు. 

బంగారుపాలెం జమిందారీ 1911కు పూర్వం ఉత్తర ఆర్కాటు జిల్లాలో భాగంగా ఉంది. 1911లో చిత్తూరు జిల్లా ఏర్పడినప్పుడు, అందులో భాగమైంది. 1960లో చిత్తూరు తాలూకాలో ఉన్న 145 గ్రామాలతో బంగారుపాలెం ఫిర్కాను ఏర్పరచారు. ఆ తర్వాత 1985లో మండలాలేర్పడినప్పుడు బంగారుపాలెం ఫిర్కా, బంగారుపాలెం మండలంగా మారింది.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:రెవెన్యూ గ్రామాలు కాని మండల కేంద్రాలు
పలమనేరు

**పలమనేరు**, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోనిచిత్తూరు జిల్లాకు చెందిన పట్టణం.
## పేరు వ్యుత్పత్తి
పల్లవులు పరిపాలించిన ఊరు కాబట్టి పల్లవుల ఊరు, పల్లవనేరు, పల్లమనేరు, పలమనేరు అయింది.
## భౌగోళికం
చిత్తూరుకు ఉత్తరంగా, 42 కి.మీ దూరంలో ఉంది.

## జనగణన వివరాలు
2011 జనగణన ప్రకారం, పట్టణ విస్తీర్ణం 28.13 చ.కి.మీ కాగా, జనాభా 54035.

## పరిపాలన
పట్టణంలో విద్యా నగర్, గాంధీ నగర్, గంటాఊరు, బొమ్మి దొడ్డి, క్యాటిల్ ఫారము ముఖ్యమైన భాగాలు.
పలమనేరు పురపాలక సంఘం పట్టణ పరిపాలన నిర్వహిస్తుంది.

## రవాణా సౌకర్యాలు
జాతీయ రహదారి 69 మీద పలమనేరు ఉంది.

## ప్రముఖ విద్యా సాకర్యాలు
* ప్రభుత్వ పశుసంవర్థక పాలిటెక్నిక్ కశాశాల (క్యాటిల్ ఫారమ్) 
* ప్రభుత్వ మహిళా పాలిటెక్నిక్ కశాశాల
## ఇవి కూడా చూడండి
* పలమనేరు కుప్పం మదనపల్లె అర్బన్ డెవలప్‌మెంట్ అథారిటీ

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:చిత్తూరు జిల్లా పట్టణాలు
గుడిపాల మండలం

**గుడిపాల మండలం** , ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని చిత్తూరు జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం.

## మండల గణాంకాలు
2001 భారత జనాభా గణాంకాలు ప్రకారం మండలం లోని జనాభా - మొత్తం	42,387 - అందులో పురుషులు	20,978 - స్త్రీలు	21,409, అక్షరాస్యత రేటు - మొత్తం	72.93% - పురుషులు అక్షరాస్యత రేటు 	82.62% - స్త్రీలు అక్షరాస్యత రేటు 	63.57%

## మండలం లోని గ్రామాలు

### రెవెన్యూ గ్రామాలు
# రామాపురం
# మొగరాలపల్లె
# చీలపల్లె
# గొల్లపల్లె
# నారగల్లు
# ఆదిలక్ష్మాంబ పురం
# చెరువుముందర ఖండ్రిగ
# కైదుగాని ఖండ్రిగ
# రమాపురం
# కృష్ణ జమ్మాపురం
# శ్రీరంగంపల్లె
# ముత్తుకూరుపల్లె
# కొత్తపల్లె
# పాపసముద్రం
# బండపల్లె
# చిత్తపార
# గుడిపాల
# వసంతపురం
# బసవపల్లె
# పసుమంద
# తిమ్మయ్యపల్లె
# రాగిమానుపట్టెడ
# వెంకట లక్ష్మాంబపురం
# బందర్లపల్లె
# కుప్పిగానిపల్లె
# దక్షిణ బ్రాహ్మణపల్లె
# మరకలకుప్పం
# బొమ్మసముద్రం
# నంగమంగళం
# మంది కృష్ణాపురం

### రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు
* పాపిశెట్టి పల్లె
* తోటరామన్నవూరు
* చలి చీమల పల్లి
* నత్తo
* కిలారిపల్లె
* :en:Muthuvalloor
* :en:Panatoor

## మూలాలు
వెంకటగిరి కోట మండలం

**వెంకటగిరి కోట మండలం**, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని చిత్తూరు జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం.
## మండల గణాంకాలు
2001 భారత జనాభా గణాంకాలు ప్రకారం మండలం లోని జనాభా మొత్తం 74,919 -అందులో పురుషులు 	37,769 మందికాగా, స్త్రీలు 37,150 మంది ఉన్నారు. అక్షరాస్యత రేటు మొత్తం 59.84% - పురుషులు అక్షరాస్యత రేటు 71.63% - స్త్రీలు అక్షరాస్యత రేటు 47.91%
## మండలం లోని గ్రామాలు

### రెవెన్యూ గ్రామాలు
# జౌనిపల్లె
# తోటకనుమ
# క్రిష్ణాపురం
# నెర్నిపల్లె
# పైపల్లె
# పత్రపల్లె
# హనుమపల్లె
# తిరుమల పిచ్చిగుండ్లపల్లె
# బోడిగుట్టపల్లె
# గోనుమాకులపల్లె
# కంబార్లపల్లి
# యాలకల్లు
# ముదరాందొడ్డి
# మట్టిగుట్టపల్లె
# వోగు
# బైరుపల్లె
# గుడిపల్లె
# పాపెపల్లె
# వెంకటగిరికోట
# పెద్ద భరణిపల్లె
# విభూతియెల నగరం
# పడిగలకుప్పం
# కొంగటం
# శివునికుప్పం
# నదీతీరం దాసర్లపల్లి
# చిన్న కొంగటం
# పనుగానిపల్లె
# కొత్తకోట
# ఎస్.బండపల్లె
# కొనేరుగొల్లపల్లె
# చింతమాకులపల్లె
# బోయ చిన్నగన్న పల్లె

### రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు
* కొమ్మరమడుగు

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
శాంతిపురం మండలం

**శాంతిపురం మండలం**, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని చిత్తూరు జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం, మండల కేంద్రం అరిముతనపల్లె

## మండల జనాభా
2001 భారత జనాభా గణాంకాలు ప్రకారం మండలం లోని జనాభా మొత్తం 50,952. - అందులో పురుషులు 25,604 మందికాగా - స్త్రీలు 25,348 మంది ఉన్నారు. అక్షరాస్యత రేటు మొత్తం 	49.76% - పురుషులు అక్షరాస్యత రేటు 62.56% - స్త్రీలు అక్షరాస్యత రేటు36.89%

## మండలం లోని గ్రామాలు

### రెవెన్యూ గ్రామాలు

# అంచినాయనికుప్పం
# అనికెర
# అమ్మవారిపేట
# అరిముతనపల్లె
# కదపల్లె
# కదిరిఓబనపల్లె
# కదిరిముత్తన్నపల్లె
# కరుమట్ల
# కర్లగట్ట
# కలమలదొడ్డి
# కృష్ణాపురం
# కేనమాకులపల్లె
# కోనేరుకుప్పం
# కోలమడుగు
# గుంజర్లపల్లె
# గుండుసెట్టిపల్లె
# గెసికపల్లె
# చింతకంపల్లె
# చినగండ్లపల్లె
# చిన్నరదొడ్డి
# చిల్లమానిపల్లె
# చీమనపల్లె
# చౌడంపల్లె
# జల్లిగానిపల్లె
# జీడిమానిపల్లె
# జెల్లపల్లెదిన్నె
# జొనిగనూరు
# తమ్మిగానిపల్లె
# తుంసి
# దందికుప్పం
# దొంకుమానిపల్లె
# దొమ్మరతిప్పన పల్లె
# నంజంపేట
# నల్లప్పరెడ్డియూరు
# నల్లరాళ్లపల్లె
# పెద్దూరు
# పోడూరు
# ప్రీతిచామనూరు
# బంతిమడుగు గొల్లపల్లె
# బెండనకుప్పం
# బెన్నయనూరు
# బెల్లకోగిల
# బోయనపల్లె
# మఠం సంథంపల్లె
# మదనపల్లె
# ముద్దనపల్లె
# మొరసనపల్లె
# మోటకొత్తూరు
# రాళ్లబడుగూరు
# రెడ్లపల్లె
# రేగడదిన్నెపల్లె
# వాడగాండ్లపల్లె
# వెదురుగుట్టపల్లె
# వేటగిరికొత్తూరు
# శివరామపురం
# సంతంపల్లె
# సత్తు
# సెట్టిబల్ల
# సొన్నెగౌనిపల్లె-1
# సొన్నెగౌనిపల్లె-2

### రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు
* వెంకటేపల్లె
* నక్కన పల్లి
* శాంతిపురం

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
రామగుండం

thumb|293x293px|రామగుండం మున్సిపల్ కార్పోరేషన్

thumb|యన్.టి.పి.సి.రామగుండం
**రామగుండం**, తెలంగాణ రాష్ట్రం, పెద్దపల్లి జిల్లా,రామగుండం మండలానికి చెందిన గ్రామం. 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు  ముందు ఈ గ్రామం పాత కరీంనగర్ జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండేది.  

## చరిత్ర
పెద్దపల్లి జిల్లాలోని రామగుండం అనే గ్రామ సమీపంలో త్రేతాయుగంలో శ్రీ రామ చంద్రుడు సీతా సమేతుడై వనవాస సమయములో పవిత్రమైన గోదావరి నది తీరమందు ఉన్న రామగుండంలో శ్రీ రామపాదక్షేత్రం యందు విశ్వామిత్రుడు, మహా మునేశ్వరుడు, గౌతముడు, నారాయణుడు, విఘ్నేశ్వరుడు, ఋషులు, మునులు నివాసముండి తపస్సు చేసారు. వీరితోపాటు శ్రీ రామచంద్రుడు నివసించి స్వయంగా శివలింగ ప్రతిష్ఠాపన చేసి నందీశ్వరుడు, కాలభైరవుడు, నాగదేవతలను సప్త మాతృక్రుతులను పూజించినట్లు, చారిత్రక ఆధారాల ద్వారా ఇక్కడ నిత్య పూజలు జరపబడుచున్నవి. యమకోణం, జీడిగుండం, పాలగుండం, నేతిగుండం, భైరవగుండం, యమకోణం, శ్రీరామ చంద్రమూర్తి పేరుతో కలుపుకోని గుండములు ఏర్పడినవి. ఇట్టి గుండాలు అతి వైభవముగా ఉండేవి (నీటితో నిండి ఉండేవి) కాని కాలక్రమేణ అవి కొన్ని కుడుకుపోవడము జరిగింది. ప్రస్తుతం పైన తెలిపిన కొన్ని గుండాలు మాత్రమే మిగిలివున్నాయి. సీతమ్మ వారి  వస్త్ర స్థావరం, దశరథ మహారాజుని పిండ పరధానం స్థావరం, రాములవారి హల్లు బండ చూడదగిన ప్రదేశాలు. అందుకే ఈ ప్రదేశానికి రామగుండం అన్న పేరు వాడుకలో వచ్చింది.

## రవాణా సౌకర్యం

### రోడ్డు రవాణ మార్గం
రామగుండంలోని గోదావరిఖనిలో బస్టాండ్ ఉంది. ఇది రాజీవ్ రహదారికి అనుసంధానంగా ఉంది. ఇక్కడి నుండి ప్రతీరోజు హైదరాబాద్, కరీంనగర్ లకు, అలాగే రాష్ట్రంలోని చాలా ప్రదేశాలకు బస్సులు బయలుదేరుతాయి.ప్రస్తుత తెలంగాణ రాష్ర్ట రాజధాని  హైదరాబాద్ నుండి గోదావరిఖని వరకు 4 వే రోడ్డు నిర్మించటం జరిగింది.

### రైలు మార్గం
thumb|రామగుండం రైల్యే స్టేషన్
రామగుండంలో రైల్వే స్టేషన్ ఉంది. ఇది హైదరాబాద్ నుండి, చెన్నై నుండి ఢిల్లీకి వెళ్లే మార్గం. ఇది దక్షిణ మధ్య రైల్వే సికింద్రాబాద్ డివిజన్ కిందకి వచ్చును. ఈ స్టేషనులో దాదాపు అన్ని రైళ్లు ఆగుతాయి. ఇది ఢిల్లీ నుండి తెలంగాణకు వచ్చే రైలుకి రాష్ట్రంలో ఎదురయ్యే ఒక పెద్ద స్టేషను.ఉత్తమ రైల్వే స్టేషన్గా 2 సార్లు అవార్డు అందుకుంది.

## పాలనా విభాగాలు
ఇది లోక్ సభ నియోజక వర్గం కేంద్ర స్థానం.ఇది పెద్దపల్లి రెవెన్యూ డివిజన్ పరిధిలోకి వస్తుంది.

ప్రస్తుత రామగుండం శాసనసభ నియోజక వర్గం ఎమ్. ఎల్.ఎ. makkan singh raj thakur. ప్రస్తుతం తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి (తెరాస

) పార్టీలో ఉన్నారు. రామగుండం ఒక నగర పాలక సంస్థ. దీని మేయరు జాలి రాజమణి, ఈమె ప్రస్తుతం తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి (తెరాస) పార్టీకి చెందిన అభ్యర్ధి.

## ప్రముఖ సంస్థలు
* నేషనల్ థర్మల్ పవర్ కార్పొరేషన్
*రామగుండం థర్మల్ పవర్ కార్పోరేషన్ (టి.యస్. జెన్ కో)
*సింగరేణి సంస్థ (బొగ్గు బావులు)
*పుడ్ కార్పోరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (ఎఫ్.సి.ఐ)
*రామగుండం బి థర్మల్ విద్యుత్ కేంద్రం

## విద్యాసంస్థలు
* రామగుండం ప్రభుత్వ వైద్య కళాశాల: 2021లో ప్రారంభించబడిన ఈ వైద్య కళాశాలకు 2022-23 విద్యా సంవత్సరానికి 150 ఎంబిబిఎస్ సీట్లకు అనుమతి లభించింది.

## మూలాలు

## ఇవి కూడా చూడండి

* రామగుండం శాసనసభ నియోజకవర్గం
* రామగుండం నగరపాలక సంస్థ

## వెలుపలి లింకులు

వర్గం:తెలంగాణ నగరాలు, పట్టణాలు
కమాన్‌పూర్ మండలం

**కమాన్‌పూర్ మండలంం,** తెలంగాణ రాష్ట్రం, పెద్దపల్లి జిల్లాకు చెందిన మండలం.
ఇది మండల కేంద్రమైన కమాన్ పూర్ నుండి 0 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన రామగుండం నుండి 16 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2016 లో జరిగిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ మండలం కరీంనగర్ జిల్లాలో ఉండేది. ప్రస్తుతం ఈ మండలం మంథని రెవెన్యూ డివిజనులో భాగం. పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు కూడా ఇదే డివిజనులో ఉండేది. ఈ మండలంలో 11 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి. నిర్జన గ్రామాలు లేవు. మండల కేంద్రం కమాన్‌పూర్.

## గణాంకాలు
thumb|2016 పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు అవిభక్త కరీంనగర్ జిల్లా పటంలో మండల స్థానం
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 	75,072 - పురుషులు 	38,076 - స్త్రీలు 	36,996. అక్షరాస్యత - మొత్తం 58.34% - పురుషులు 68.07% - స్త్రీలు 48.48%.

2016 లో జరిగిన పునర్వ్యవస్థీకరణ తరువాత, ఈ మండల వైశాల్యం 60 చ.కి.మీ. కాగా, జనాభా 25,005. జనాభాలో పురుషులు 12,586 కాగా, స్త్రీల సంఖ్య 12,419. మండలంలో 6,648 గృహాలున్నాయి.

## కరీంనగర్ జిల్లా నుండి పెద్దపల్లి జిల్లాకు మార్పు.
లోగడ కమాన్‌పూర్ గ్రామం/ మండలం కరీంనగర్ జిల్లా, మంథని రెవెన్యూ డివిజను  పరిధిలో ఉంది.2014 లో తెలంగాణా ప్రత్యేక రాష్ట్రంగా ఏర్పడిన తరువాత మొదటిసారిగా 2016 లో ప్రభుత్వం నూతన జిల్లాలు, రెవెన్యూ డివిజన్లు, మండలాల ఏర్పాటులో భాగంగా కమాన్‌పూర్ మండలాన్ని (1+10) పదకొండు గ్రామాలుతో కొత్తగా ఏర్పడిన పెద్దపల్లి జిల్లా పరిధిలో చేర్చుతూ ది.11.10.2016 నుండి అమలులోకి తెస్తూ ప్రభుత్వం ఉత్తర్వు జారీచేసింది.

## మండలం లోని పట్టణాలు
* రామగుండం (కొంత భాగం)

## మండలం లోని గ్రామాలు

### రెవెన్యూ  గ్రామాలు
# కమాన్‌పూర్
# నాగారం
# లింగాల
# జల్లిపల్లి
# జూలపల్లి 
# రొంపికుంట
# పేరపల్లి
# గుండారం
# రాజాపూర్
# ముల్కలపల్లి
# పెంచికల్‌పేట్

## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు
మహాముత్తారం మండలం

**మహాముత్తారం మండలం,** తెలంగాణ రాష్ట్రం, జయశంకర్ భూపాలపల్లి జిల్లాకు చెందిన మండలం‎.
ఇది సమీప పట్టణమైన రామగుండం నుండి 50 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2016 లో జరిగిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ మండలం కరీంనగర్ జిల్లాలో ఉండేది. ప్రస్తుతం ఈ మండలం భూపాలపల్లి రెవెన్యూ డివిజనులో భాగం. పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఇది మంథని డివిజనులో ఉండేది.ఈ మండలంలో 22   రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి. అందులో ఒకటి నిర్జన గ్రామం.మండల కేంద్రం ముత్తారం మహదేవ్‌పూర్

## గణాంకాలు
thumb|2016 పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు అవిభక్త కరీంనగర్ జిల్లా పటంలో మండల స్థానం

2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం - మొత్తం 26,312 - పురుషులు 13,187 - స్త్రీలు 13,125. పిన్ కోడ్: 505503.

2016 లో జరిగిన పునర్వ్యవస్థీకరణ తరువాత, ఈ మండల వైశాల్యం 605 చ.కి.మీ. కాగా, జనాభా 26,312. జనాభాలో పురుషులు 13,187 కాగా, స్త్రీల సంఖ్య 13,125. మండలంలో 6,719 గృహాలున్నాయి.

## కరీంనగర్ జిల్లా నుండి జయశంకర్ జిల్లాకు మార్పు.
లోగడ మహాముత్తారం మండలం కరీంనగర్ జిల్లా, మంథని రెవెన్యూ డివిజను, పరిధిలో ఉంది. 2014 లో తెలంగాణా ప్రత్యేక రాష్ట్రంగా ఏర్పడిన తరువాత మొదటిసారిగా 2016 లో ప్రభుత్వం నూతన జిల్లాలు, రెవెన్యూ డివిజన్లు, మండలాల ఏర్పాటులో భాగంగా మహాముత్తారం మండలాన్ని (1+21) ఇరవైరెండు గ్రామాలుతో కొత్తగా ఏర్పడిన జయశంకర్ జిల్లా పరిధిలో చేర్చుతూ ది.11.10.2016 నుండి అమలులోకి తెస్తూ ప్రభుత్వం ఉత్తర్వు జారీచేసింది..

## మండలం లోని గ్రామాలు

### రెవెన్యూ గ్రామాలు
 
#ములుగుపల్లి
#పోలారం
#స్తంభంపల్లి (పిపి)
#కోర్లకుంట
#మాదారం
#జీలపల్లి
#నిమ్మగూడెం
#యామన్‌పల్లి
#ముత్తారం
#వజినేపల్లి
#నల్లగుంట
#రేగులగూడెం
#బోర్లగూడెం
#పెగడపల్లి
#యెత్నారం
#సింగంపల్లి
#రెడ్డిపల్లి
#స్తంభంపల్లి (పీ.కే.)
#గండికామారం
#సింగారం
#కంకునూర్

గమనిక:నిర్జన గ్రామాలు ఒకటి పరిగణనలోకి తీసుకోలేదు

## మూలాలు


## బయటి లింకులు
మల్హర్రావు మండలం

**మల్హర్రావు మండలం**, తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని జయశంకర్ భూపాలపల్లి జిల్లాకు చెందిన మండలం.

2016 లో జరిగిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ మండలం కరీంనగర్ జిల్లాలో ఉండేది. ప్రస్తుతం ఈ మండలం భూపాలపల్లి రెవెన్యూ డివిజనులో భాగం. పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఇది మంథని డివిజనులో ఉండేది.ఈ మండలంలో  22  రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి. అందులో 5 నిర్జన గ్రామాలు.

## గణాంకాలు
thumb|2016 పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు అవిభక్త కరీంనగర్ జిల్లా పటంలో మండల స్థానం
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం మండల జనాభా  - మొత్తం 	25,343 - పురుషులు 	12,685- స్త్రీలు 	12,658

2016 లో జరిగిన పునర్వ్యవస్థీకరణ తరువాత, ఈ మండల వైశాల్యం 328 చ.కి.మీ. కాగా, జనాభా 25,343. జనాభాలో పురుషులు 12,685 కాగా, స్త్రీల సంఖ్య 12,658. మండలంలో 7,212 గృహాలున్నాయి.

## కరీంనగర్ జిల్లా నుండి జయశంకర్ జిల్లాకు మార్పు
లోగడ మల్హర్రావు మండలం కరీనగర్ జిల్లా,మంథని రెవెన్యూ డివిజను పరిధిలో ఉంది.2014 లో తెలంగాణా ప్రత్యేక రాష్ట్రంగా ఏర్పడిన తరువాత మొదటిసారిగా 2016 లో ప్రభుత్వం నూతన జిల్లాలు, రెవెన్యూ డివిజన్లు, మండలాల ఏర్పాటులో భాగంగా మల్హర్రావు మండలాన్ని (0+22) ఇరవైరెండు గ్రామాలతో కొత్తగా ఏర్పడిన జయశంకర్ (భూపాలపల్లి) జిల్లా పరిధిలో చేర్చుతూ ది.11.10.2016 నుండి అమలులోకి తెస్తూ ప్రభుత్వం ఉత్తర్వు జారీచేసింది..

## మండలం లోని గ్రామాలు

### రెవెన్యూ గ్రామాలు
 
#వల్లంకుంట
#కొండంపేట్
#ఎడ్లపల్లి
#రుద్రారం
#దుబ్బగట్టు
#దుబ్బపేట
#చిన్నతూండ్ల
#మల్లారం
#తాడిచర్ల
#కాపురం
#శత్రాజ్‌పల్లి
#నాచారం
#అన్సాన్‌పల్లి
#తాడ్వాయి
#పెద్దతూండ్ల
#మల్లంపల్లి
#చిగురుపల్లి
గమనిక:నిర్జన గ్రామాలు 5 పరిగణించలేదు

## ఇతర విశేషాలు
మండలంలోని రుద్రారం గ్రామం వద్ద బొగ్గులవాగుపై బొగ్గులవాగు ప్రాజెక్టును నిర్మించారు. ఇది మండలంలోని సాగునీటి అవసరాలను కొంతవరకు తీరుస్తోంది.

## మూలాలు


## బయటి లింకులు