open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
దువ్వూరి వేంకటరమణ శాస్త్రి

**దువ్వూరి వేంకటరమణ శాస్త్రి** సుప్రసిద్ధ సంస్కృతాంధ్ర పండితుడు, కళాప్రపూర్ణ గ్రహీత.

వీరిది తూర్పు గోదావరి జిల్లా లో మసకపల్లి గ్రామం. వీరి ఇంటి పేరు దువ్వూరి . దువ్వూరు అనేది గ్రామ నామం. ఈ ఊరు నెల్లూరు జిల్లాలో ఉన్నది. వీరి పూర్వులు మొట్టమొదట ఈ గ్రామవాసులై ఉండి, క్రమేణా గోదావరీ ప్రాంతం చేరారు. ఊరు శబ్దం ఔపవిభక్తికం గనుక 'ఇ' కారం వచ్చి,దువ్వూరి వారయ్యారు. ఈ యింటి పేరుతో గోదావరి మండలంలో వందలకొలది కుటుంబాలు ఉన్నాయి.

వీరు విలంబి నామ సంవత్సరం వైశాఖ శుద్ధ పంచమి నాడు జన్మించారు. ఈయన విద్యాభ్యాసం తాతగారైన రామచంద్రుడు వద్ద జరిగినది. వీరిరువురూ చదువు ముగిసిన తర్వాత ఎక్కువగా "కట్టు శ్లోకాలు" అనే చిత్రమైన సారస్వత క్రీడా వినోద ప్రక్రియ ఆడేవారు. ఇది నేటి అంత్యాక్షరి లాంటిది. అయితే పాటలతో కాకుండా శ్లోకాలతో ఆడాలి.

ఈయన వివాహం పదిహేనేళ్ళ వయసులో కోనసీమ లో అమలాపురం తాలూకా ఇందుపల్లి గ్రామంలో జరిగింది. ఈయన మామగారు వంక జగనాధశాస్త్రి.

ఈయన 1914 సంవత్సరంలో విజయనగరం సంస్కృత కళాశాలలో విద్యార్థిగా చేరాడు. ఆ కాలంలో గుదిమెళ్ళ వరదాచార్యులు గారు కాలేజీ అధ్యక్షులుగా, కిళాంబి రామానుజాచార్యులు వైస్ ప్రిన్సిపాల్, సంస్కృత భాషా బోధకులు, వజ్ఝల సీతారామస్వామి శాస్త్రులు తెలుగు బోధకులు. ఈయన 1918లో మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయం నుండి "విద్వాన్" పరీక్షలో ఉత్తీర్ణులయ్యాడు. వడ్లమాని విశ్వనాథశాస్త్రి, వడ్లమాని లక్ష్మీనరసింహశాస్త్రి, సోమావజ్ఝల సత్యనారాయణశాస్త్రి, గుళ్లపల్లి వేంకటేశ్వరశాస్త్రి నలుగురు వీరి సహాధ్యాయులుగా విద్వాన్ పరీక్షలో సఫలీకృతులయ్యారు.
## మరణం
వీరు 1976వ సంవత్సరం మార్చి 6వ తేదీన కాకినాడలోని ప్రభుత్వ ఆసుపత్రిలో చికిత్స పొందుతూ తమ 78వ యేట మరణించారు.

## మూలాలు

వర్గం:కళాప్రపూర్ణ గ్రహీతలు
వర్గం:సంస్కృత కవులు
వర్గం:1976 మరణాలు
వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా సంస్కృత పండితులు
వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా కవులు
వర్గం:ఆత్మకథ రాసుకున్న ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యక్తులు
మెర్సిడెస్-బెంజ్

**మెర్సిడెజ్-బెంజ్** జర్మనీకి చెందిన ఆటోమొబైల్, బస్సులు, కోచ్ లు, ట్రక్కుల తయారీదారు. ప్రస్తుతం దీని మాతృసంస్థ డెయింలర్ ఏజీ. పూర్వం దీని మాతృసంస్థ డెయింలర్-బెంజ్.

**చరిత్ర**

మెర్సిడెస్ బెంజ్-, మొదటి పెట్రోల్-ఆధారిత కారు, కార్ల్ బెంజ్ యొక్క సృష్టి. జనవరి 1886 లో పేటెంట్ పొందిన బెంజ్ పేటెంట్ Motorwagen, గొట్లిఎబ్ దైమ్లేర్, ఒక ఆ సంవత్సరం పెట్రోల్ ఇంజిన్ యొక్క అదనంగా ఒక స్టేజ్కోచ్ యొక్క ఇంజనీర్ విల్హెల్మ్ మేబ్యాక్ యొక్క మార్పిడి. మొదటి మెర్సిడెస్ బెంజ్-బ్రాండ్ పేరు వాహనాలు డైమ్లెర్-బెంజ్ కంపెనీ లోకి కార్ల్ బెంజ్ యొక్క, గొట్లిఎబ్ దైమ్లేర్ యొక్క కంపెనీలు విలీనం చేసిన తర్వాత, 1926 లో ఉత్పత్తి చేయబడ్డాయి.

వర్గం:జర్మనీ
పల్ప్ ఫిక్షన్ (చలన చిత్రం)

thumb|పల్ప్ ఫిక్షన్ (చలన చిత్రం)***పల్ప్ ఫిక్షన్ *** క్వెంటీన్ టరంటీనో దర్శకత్వం వహించిన 1994 నాటి అమెరికన్ బ్లాక్ కామెడీ క్రైమ్ సినిమా. సినిమాకు కథని టరంటినో, రోజర్ అవరీ అందించారు. విశిష్టమైన సంభాషణలు, హాస్యం-హింసల సమ్మిళితిమైన సన్నివేశాలకు, నాన్-లీనియర్ నెరేషన్ కు, సినిమాటిక్ ఎల్యూజన్ కూ, పాప్ సంస్కృతిని చూపించడానికి ఈ సినిమా పేరుపడింది. ఈ సినిమాకు ఉత్తమ చలనచిత్రంతో సహా ఏడు ఆస్కార్ నామినేషన్లు వచ్చాయి.  టరంటినో, అవరీ ఉత్తమ ఒరిజినల్ స్క్రీన్ ప్లే ఆస్కార్ అవార్డు గెలుచుకున్నారు. 1994 కేన్స్ ఫిలిం ఫెస్టివల్ లో పల్మె డి'ఓర్ పురస్కారం పొదింది. సినిమా ప్రేక్షకాదరణ పొంది మంచి విజయాన్ని, విమర్శకుల ప్రశంసలను పొందింది. సినిమాలోని ప్రధాన పాత్రధారి జాన్ ట్రవోల్టాకు ఆస్కార్ నామినేషన్ రావడంతో పాటుగా సినిమా తర్వాత కెరీర్ పునరుత్తేజం పొందింది. సినిమాలో ఆయన సహపాత్రధారులైన శామ్యూల్ ఎల్.జాక్సన్, ఉమా థర్మన్ ల కెరీర్లు కూడా వేగం పుంజుకున్నాయి.

దర్శకుడు సినిమాను అత్యంత స్టైలిష్ శైలిలో తెరకెక్కించారు. *పల్ప్ ఫిక్షన్* వివిధ సంఘటనల్లో వేర్వేరు చిన్న కథల్లో ఉండే లాస్ ఏంజెల్స్ గ్యాంగ్ స్టర్లు, చిన్న చిన్న నేరగాళ్లు, ఓ రహస్యం దాగున్న బ్రీఫ్ కేస్ లను కలుపుతూ కథ సాగుతుంది. సినిమాలో చెప్పుకోదగ్గ స్క్రీన్ టైం స్వగతాలు, సాధారణ సంభాషణలకు కేటాయించి, తద్వారా పాత్రల హాస్యస్ఫూర్తి, జీవితంపై వారి దృక్కోణం తెలిపారు. సినిమా టైటిల్ అయిన *పల్ప్ ఫిక్షన్*, 20వ శతాబ్ది మధ్యభాగంలో అమెరికాలో ప్రాచుర్యం పొందిన పల్ప్ మేగజైన్లు, అతి హింసాత్మకమైన సన్నివేశాలు, పంచ్ డైలాగులకు పేరొందిన క్రైమ్ నవలలను సూచిస్తోంది. *పల్ప్ ఫిక్షన్* సినిమా ప్రారంభంలోనే టైటిల్ కార్డులో పల్ప్ అనే పదానికి రెండు నిఘంటు అర్థాలను ఇస్తారు. టరంటినో ఇతర సినిమాల్లాగానే, సినిమా ప్లాట్ కాలక్రమాన్ని అనుసరించకుండా సాగుతుంది.

సినిమాలోని సంప్రదాయ వ్యతిరేకమైన స్ట్రక్చర్ తో పాటుగా విస్తారంగా ఇతర సినిమాల నుంచి స్ఫూర్తి పొందడం, సంబంధిత సినిమాల కళను సంకేతాత్మకంగా చూపుతూ గౌరవించడం వంటివాటి వల్ల విమర్శకులు దీన్ని ఆధునికాంతర సినిమా (పోస్ట్ మోడర్న్ ఫిల్మ్)కి అత్యుత్తమమైన ఉదాహరణగా పేర్కొంటూంటారు. కొందరు విమర్శకులు దీన్ని *బ్లాక్ కామెడీ*గా పేర్కొన్నా, తరచుగా సినిమా *నియో-నోయిర్*గా కూడా పేరొందింది. సినీ విమర్శకుడు గియోఫ్రే ఓ'బ్రియెన్ మరో విధంగా వాదిస్తూ: "పూర్వకాలపు నాయిర్ (సెక్స్, క్రైమ్ లను స్టైలిష్ గా చూపే సినిమా శైలి) కోర్కెలకు, తీవ్రమైన విషాదానికి, ఓపెరా శైలిలోని హత్య సీన్లకు-మొత్తంగా టరెంటినో మాయాజాలమైన ఈ వండర్ లాండ్ లో చోటులేదు. [ఇది] నియో-నాయిర్ కాదు, నాయిర్ కి పారడీ కూడా కాదు."

## మూలాలు


వర్గం:1994 ఇంగ్లీష్ సినిమాలు
సుబ్బమ్మ

* మల్లాది సుబ్బమ్మ స్త్రీవాద రచయిత్రి, హేతువాది, సంఘ సంస్కర్త. 
* దువ్వూరి సుబ్బమ్మ స్వాతంత్ర్య సమర యోధురాలు.
* శివరాజు సుబ్బమ్మ స్వాతంత్ర్య సమర యోధురాలు.
దేవికారాణి

**[[దేవికా రాణి]]** (Devika Rani) (మార్చి 30, 1908 - మార్చి 9, 1994) సుప్రసిద్ధ భారతీయ నటి, దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు గ్రహీత.

ఈమె విశాఖపట్టణంలో జన్మించారు. ఈమె తండ్రి భారతదేశపు తొలి సర్జన్ జనరల్ కల్నల్ ఎం.ఎన్.చౌదరి. శాంతి నికేతన్లో విద్యాభ్యాసం తర్వాత ఉపకార వేతనం మీద లండన్ వెళ్ళి అక్కడ రాయల్ అకాడమీ ఆఫ్ డ్రమటిక్ ఆర్ట్స్, మ్యూజిక్లో సంగీతం, నటనలో శిక్షణ పొందారు.

జర్మనీలో ప్రసిద్ధ సినీ నిర్మాతగా పేరుపొందిన హిమాంశు రాయ్తో పరిచయం ఏర్పడి తర్వాత అది ప్రేమగా మారి 1929లో పెళ్ళి చేసుకున్నారు. బెర్లిన్ లోని యు.ఎఫ్.ఎ. స్టూడియోలో దేవికని చేర్పించి మేకప్, కాస్ట్యూమ్ డిజైనింగ్ మొదలైన విభాగాల్లో శిక్షణ ఇప్పించారు.

స్వదేశానికి తిరిగివచ్చి స్వంతంగా "కర్మ" (1933) అనే చిత్రాన్ని నిర్మించారు. **దేవికారాణి** నాయికగా, హిమాంశురాయ్ నాయకునిగా దీనిని హిందీలోకి అనువదించి విడుదల చేయగా ఘనవిజయం సాధించింది.

1934లో "బాంబే టాకీస్" అనే సంస్థను స్థాపించి ఎందరో ఔత్సాహిక కళాకారుల్ని చేర్చుకొని వివిధ రంగాల్లో శిక్షణనిచ్చారు. బాంబే టాకీస్ తీసిన చిత్రాలలో దేవికారాణి, అశోక్ కుమార్ ల జంట హిట్ పెయిర్ గా పేరుపొందారు. ఈమె నటించిన 16 చిత్రాలలోని చాలా పాత్రలు సంఘర్షణాత్మకమైనవి. సమాచ వివక్షతకు గురయ్యే హరిజన యువతిగా *అచూత్ కన్య* (1936) లో, తల్లికాలేని గృహిణిగా *నిర్మల* (1939) లో, అనాథగా *దుర్గ* (1939), తిరగబడిన మహిళగా *సావిత్రి* (1937) లో విధివంచితురాలైన బ్రాహ్మణ యువతిగా *జీవన్ ప్రభాత్* (1937) లో ఆమె నటన అనితర సాధ్యమైనది.

1940 మే 19లో హిమాంశు రాయ్ హఠాన్మరణం పొందడంతో బాంబే టాకీస్ నిర్వహణ బాధ్యత ఆమె చేతిలో పడింది. తర్వాత తీసిన *బసంత్*, *కిస్మత్*, *అంజానా* మొదలైన చిత్రాలు ఆర్థికంగా లాభాలు తెచ్చిపెట్టాయి.

తర్వాత బాంబే టాకీస్ స్టుడియోను దర్శించడానికి వచ్చిన సుప్రసిద్ధ రష్యన్ చిత్రకారుడు స్వెతస్లోవ్ రోరిక్ (Svetoslav Roerich) తో పరిచయం ఏర్పడి అది ప్రేమగా మారి 1945లో వివాహానికి దారితీసింది. తర్వాత ఆమె సినీరంగానికి దూరమయ్యారు.

ఆమె సినిమా రంగానికి చేసిన సేవలకు గుర్తింపుగా భారత ప్రభుత్వం 1958లో పద్మశ్రీ పురస్కారం ఇచ్చింది. దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు నెలకొల్పిన తొలిసారి ఆమెకు 1969లో ప్రకటించారు. చివరిరోజుల్లో బెంగుళూరులో గడుపుతూ 1994 మార్చి 9 తేదీన పరమపదించారు.

## మూలాలు
* వెండితెర వెన్నెల రాణి 'దేవికా రాణి', ఫాల్కే అవార్డు విజేతలు, హెచ్. రమేష్ బాబు, చిన్నీ పబ్లికేషన్స్, 2003.

## బయటి లింకులు
* The Roerich & Devika Rani estate board, Karnataka Govt, India
*https://web.archive.org/web/20060326001923/http://www.screenindia.com/20020503/fspe.html
*http://www.tribuneindia.com/2001/20011215/windows/main1.htm
*

వర్గం:దాదాసాహెబ్‌ ఫాల్కే అవార్డు గ్రహీతలు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కారం పొందిన మహిళలు
వర్గం:1908 జననాలు
వర్గం:1994 మరణాలు
వర్గం:హిందీ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:కళారంగంలో పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
నాథూరామ్ గాడ్సే

**నాథూరామ్ గాడ్సే** (మే 19, 1910 - నవంబరు 15, 1949)  గాంధీని హత్య చేసిన వారిలో ప్రధాన పాత్రధారుడు. గాంధీని హత్య చేసిన వ్యక్తిగా అతను ప్రసిద్ధి పొందాడు. ఇతను మహారాష్ట్రలోని పూనే జిల్లా బారామతి పట్టణంలో జన్మించాడు. ఇతని తల్లి పేరు లక్ష్మి, తండ్రి పేరు వినాయక్ వామన్ రావు గాడ్సే. ఇతను మొదట్లో గాంధీని అభిమానించేవాడు. తరువాత గాంధేయవాదం నుండి విడిపోయాడు. 1948లో పూణే నుండి ప్రచురించబడిన హిందు మహాసభ వారి హిందూ రాష్ట్ర అనే వారపత్రికకు సంపాదకుడుగా పనిచేసాడు. 

## గాంధీ హత్య
భారత్-పాకిస్తాన్ విభజనని గాడ్సే వ్యతిరేకించాడు. ఆ సమయంలో గాంధీ భారత్ పాకిస్తాన్ కు 55 కోట్లు నష్ట పరిహారం ఇవ్వాలని నిరాహార దీక్ష చేశాడు. ఇందుకు ఆగ్రహించిన నాథూరాం గాడ్సే నారాయణ్ ఆప్తే, గోపాల్ గాడ్సే మరి కొందరు సహాయంతో గాంధీని హత్య చేశాడు. హత్య చేసిన తరువాత పారిపోకుండా అతను ఘటనా స్థలంలోనే పోలీసులకి లొంగిపోయాడు. గాడ్సేని హర్యానాలోని అంబాలా జైలులో ఉరి తీశారు.

## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు
* Rediff's January 1998 interview of Gopal Godse
* Article discussing pro-Godse play
* First Information Report (FIR) by police

వర్గం:స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
వర్గం:RSS కార్యకర్తలు
వర్గం:1910 జననాలు
వర్గం:1949 మరణాలు
వర్గం:ఉరిశిక్ష ద్వారా మరణాలు
నేతాజీ (కావ్యం)

**నేతాజీ** గుర్రం జాషువా రచించిన పద్య కావ్యం. ఇది ఆజాద్ హింద్ ఫౌజ్ స్థాపకుడు నేతాజీ సుభాష్ చంద్రబోసు జీవితం ఆధారంగా రచించబడినది. దీనిని తన తండ్రియైన వీరయ్య కు అంకితమిచ్చాడు.

నేతాజీ కావ్యంలో రెండు భాగాలున్నాయి. మొదటిది 'తొలి నిట్టూర్పు' రెండవది 'మలి నిట్టూర్పు'.తొలి నిట్టూర్పు భారతమాత నిట్టూర్పు. ఆనాటి బ్రిటిష్ వారి పాలనలో మగ్గిపోతున్న భారతీయుల హీనదైన్య స్థితిని భారతమాత నేతాజీకి తెలిపి కర్తవ్యోపదేశం చేస్తుంది. జాతీయ కాంగ్రెసు అధిపతి సుభాష్ చంద్రబోసు గాంధీ మనస్సును చూరగొన్నాడు.

## మూలాలు

BaajahVzvsjakskzvvsv

వర్గం:గుర్రం జాషువా రచనలు
వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
నారాయణ్ ఆప్తే

**నారాయణ్ ఆప్తే** ఆర్.ఎస్.ఎస్. కార్యకర్త, గాంధీ హత్య కేసు నిందితులలో ఒకరు. నాథూరామ్ గాడ్సేతో పాటు ఇతను కూడా ఉరి తియ్యబడ్డాడు. ఇతను పాఠశాల ఉపాధ్యాయునిగా జీవితం ప్రారంభించాడు. ఇతను స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో కూడా పాల్గొన్నాడు. అదే సమయంలో ఇతను గాంధీ మితవాద విధానాలని వ్యతిరేకించాడు. నారాయణ్ ఆప్తే నాథూరామ్ గాడ్సేతో కలిసి హిందూ మహాసభలో ఆరేళ్ళు  పనిచేశాడు. భారత్-పాకిస్తాన్ విభజన విషయంలో గాంధీ పాకిస్తాన్ వైపు నిలబడడం వల్ల నారాయణ్ ఆప్తే నాథూరామ్ గాడ్సేతో కలిసి గాంధీ హత్యలో పాల్గొన్నాడు. గాంధీ చనిపోతే భారత్-పాకిస్తాన్ పునరేకీకరణ చెందే అవకాశం ఉందనుకున్నాడు..

## నోట్సు

## మూలాలు
# Malgonkar, Manohar (2008). *The Men Who Killed Gandhi*, New Delhi: Roli Books, ISBN 978-81-7436-617-7.

వర్గం:1911 జననాలు
వర్గం:1949 మరణాలు
వర్గం:Indian people executed by hanging
వర్గం:University of Mumbai alumni
వర్గం:Indian assassins
వర్గం:People executed for murder
వర్గం:20th-century executions by India
వర్గం:Indian people convicted of murder
వర్గం:People convicted of murder by India
వర్గం:ఉరిశిక్ష ద్వారా మరణాలు
వర్గం:RSS కార్యకర్తలు
వర్గం:స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
ఫాల్కే అవార్డు విజేతలు

thumb
**ఫాల్కే అవార్డు విజేతలు** భారతీయ సినీ ప్రపంచంలో అత్యున్నత పురస్కారం అయిన దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు పొందిన ప్రముఖుల జీవితచరిత్రల గురించిన తెలుగు రచన. దీని సంకలన కర్త హెచ్. రమేష్ బాబు. ఇది చిన్నీ పబ్లికేషన్స్ ద్వారా 2003 సంవత్సరంలో ప్రచురించబడినది.

# వెండితెర వెన్నెల రాణి దేవికా రాణి
# కళాఖండాలు తీసిన బి. ఎన్. సర్కార్
# నటన ఆయనకు ఆరో ప్రాణం పృథ్వీరాజ్ కపూర్
# సైగల్ చెంప ఛెళ్ళుమనిపించిన వాడు పంకజ్ మల్లిక్
# తొలి గ్లామర్ స్టార్ రూబి మేయర్ ( సులోచన)
# అలనాటి అందాల తారామణి కానన్ దేవి
# ఉత్తమ చిత్రాల దర్శకుడు నితిన్ బోస్
# ఆపాత మధుర స్వరాల ఆర్. సి. బోరాల్
# తొలినాటి వెండితెర వెలుగు సోహ్రాబ్ మోడి
# హిందీ తెరపై తొలి తెలుగు హీరో పైడి జైరాజ్
# హిందీ సినీ సంగీతానికే ఉస్తాద్ నౌషాద్ అలీ
# భారతీయ సినిమాపై చెరగని ముద్ర సత్యజిత్ రే
# అభ్యుదయ సినీ దార్శనికుడు వి. శాంతారాం
# ఇండియన్ షోమెన్ రాజ్ కపూర్
# మహానటుడు అశోక్ కుమార్
# ప్రపంచ సినీ సీమకే భారతరత్న గాన కోకిల లతా మంగేష్కర్
# మరాఠీ సినీరంగ వైతాళికుడు బాలాజీ పెండార్కర్
# సాంస్కృతికోద్యమ సైనికుడు భూపేన్ హజారికా
# హిందీ సినీగీతానికి ఉర్దూ సొబగులద్దిన మజ్రూహ్ సుల్తాన్ పూరి
# మహోన్నత నటశిఖరం దిలీప్ కుమార్
# వ్యాపార దృక్పధంతో సామాజిక చిత్రాలు నిర్మించిన బి. ఆర్. చోప్రా
# ప్రేక్షకుల హృదయాలను కదిలించిన దర్శక హృషికేశ్ ముఖర్జీ
# గానామృత వర్షిణి ఆశా భోంస్లే
# అలుపెరుగని సినీ యాత్రికుడు యశ్ చోప్రా

## మూలాలు
* ఫాల్కే అవార్డు విజేతలు, హెచ్. రమేష్ బాబు, చిన్నీ పబ్లికేషన్స్, 2003.

వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
వర్గం:2003 పుస్తకాలు
వర్గం:సినిమా పుస్తకాలు
స్వచ్ఛంద సేవాసంస్థలు

thumb|మహారాష్ట్ర లోని సతారా జిల్లాలో సహాయమందిస్తున్న స్వచ్ఛంద సేవా సంస్థ 

**స్వచ్ఛంద సంస్థలు** సొసైటీల చట్టం కింద రిజిష్టర్‌ అవుతాయి. వీటిని ఆదాయరహిత సంస్థలు (నాన్‌ ప్రాఫిట్‌ ఇనిస్టిట్యూషన్స్‌) గా పరిగణిస్తారు. ఈ సంస్థలకు ప్రత్యేక చట్టం ఉంటుంది. ప్రభుత్వం నుంచి ఎలాంటి ప్రయోజనాన్ని ఆశించరాదు. సంస్థ కార్యకలాపాలు తరచుగా కొనసాగాలి. నెలకు కనీసం ఒకసారి అయినా సమావేశం ఏర్పాటు చేసుకుని సమీక్షించుకోవాలి. సేవా కార్యక్రమాల్లో విస్తృతంగా పాల్గొనాలి. ప్రతి సంస్థకు అధ్యక్షుడు, కార్యదర్శి, ఉపాధ్యక్షుడు, కోశాధికారి, సభ్యులు ఉండాలి. విధిగా బ్యాంకు ఖాతా తెరిచి నగదు డిపాజిట్‌ చేసుకోవాలి. క్రమం తప్పకుండా సమావేశాల మినిట్స్‌ రాసుకోవాలి. విపత్తులు జరిగినప్పుడు సహాయక కార్యక్రమాల్లో పాల్గొనాలి. ఈ విధంగా యాక్టు రూపొందించుకుని ఎన్‌జీవోలుగా రిజ్రిస్టేషన్‌ చేసుకుంటాయి. పుట్టగొడుగుల్లా ప్రభుత్వ రికార్డుల్లో వెలుస్తున్న ఈ సంస్థల కార్యకలాపాలపై ఆరా తీయాలని కేంద్రం నిర్ణయించింది. ఆ మేరకు సర్వే చేస్తే అనేక స్వచ్ఛంధ సంస్థల చిరునామాలు కనిపించడం లేదు. దీంతో ఇవన్ని పేపర్‌ మీద కొనసాగుతున్న సంస్థలుగా తేల్చారు. భోగస్‌ స్వచ్ఛంధ సంస్థలు కొనసాగుతుండటం ఆందోళన కలిగించే అంశంగా మారింది. వీటి మూలంగా ఎలాంటి ప్రయోజనం ఆశించకుండా నిజంగా సేవ చేస్తున్న సంస్థలకు కూడా చెడ్డపేరు వచ్చే ప్రమాదం ఏర్పడింది. 

## సంస్థల జాబితా
* జీవమ్
* ది అగ్లీ ఇండియన్
సత్యమ్
మార్గమ్
వేదమ్

## వివిధ రకాల సంస్థలు

వర్గం:సంస్థలు
వర్గం:సేవా సంస్థలు
రెల్లి (కులం)

**[https://www.apnalohara.com/telangana-caste-list/ రెల్లి] వాళ్లని**  అశోకుడి కాలంలో అశోకుడితో కలింగ యుద్ధంలో పాల్గొన్నారు అందుకే రెల్లీలలో అన్ని కులాల అన్ని కులవృత్తులు చేసే వాళ్ళు ఉంటారు విజయనగరం శ్రీకాకుళం విశాఖపట్నం మరియు ఒరిస్సాలో కొంత భాగాన్ని వీళ్ళు పాలించేవారు కళింగ యుద్ధంలో ఓడిపోయిన తర్వాత వీరు బర్మా శ్రీలంక భూటాన్ బంగ్లా పశ్చిమ బెంగాల్ వలస వెళ్లిపోయారు తర్వాత రానున్న కాలంలో స్వతంత్రం రాకముందు  **1935 వ సంవత్సరం** అప్పటి బ్రిటిష్ ప్రభత్వం బర్మా నుంచి వీరిని వలస కూలీలుగా పెద్ద పెద్ద షిప్పుల్లో తరలించి వీరిని అడవిలో వుంచి రోడ్లు వేయడానికి భవనాలు కట్టడానికి ఉపయోగించేవారు అలా అక్కడి ప్రభుత్వం వీరిని వీరి తెగను ST జాబితాలో వీరికి స్థానం కల్పించింది.కొన్ని సంవత్సరాలు అలాగే అడవిలో వుంటు వారి యొక్క స్థానాన్ని స్తిరపరుచుకున్నారు కాలం గడుస్తున్న కొద్దీ ఈ తెగ అక్కడి నుంచి వీరు వేరు వేరు ప్రాంతాలకు వలస వెళ్ళిపోయి అధిక సంఖ్యలో ఒడిషా వెళ్ళిపోయారు తరువాత తర తరాలు అక్కడే కుల వృత్తులు ముఖ్యంగా వస్త్ర దుకాణం బట్టలు అమ్మే దుకాణాలు మరియు మామిడి పళ్ళు , సపోటా పళ్ళు , అన్ని పళ్ళు వ్యాపారాలు అన్ని రకాల తోటలు వ్యవసాయం చేసేవారు ఒడిషా నుంచి వలస వచ్చి ఆంధ్ర ప్రదేశ్లో స్థిర పడిన ఒక జాతి  చదువు లేక  సరేనా ఉపాధి లేక గతిలేని పరిస్ితుల్లో పంచాయితీ, మున్సిపాలిటీ, హాస్పటల్ లో చిన్న చిన్న ఉద్యోగాలు చేస్తున్నారు తప్పక జీవనం సాగిస్తున్నారు  1940 వ సంవత్సరంలో అప్పటి బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం ST కుల జాబితాలో చేర్చడం జరిగింది తరువాత 1947 వ సంవత్సరంలో SC-A కుల జాబితాలో వీరి తో పాటు అనేక ఉప కులాలు అందులో చేర్చారు రెల్లిలకు చాలా అన్యాయం చేసింది అప్పటి గవర్నమెంట్ ఇప్పటికీ తిరిగి మళ్ళీ ST లో చేర్చమని అడపాదడపా అక్కడక్కడ ఉద్యమాలు జరిగినా ఎంత పోరాటం చేసినా ఫలితం లేకుండా పోయింది  . వీరి భాష ఒరియా భాషలాగ ఉంటుంది. వీరు ఎక్కువగా శ్రీకాకుళం, విజయనగరం, విశాఖపట్నం,తెలంగాణలో కనిపిస్తారు. షెడ్యూల్డ్ కుల జాబితా లో 53వ కులం వీరు కోస్తా ఆంధ్రలో చాలా పట్టణాలలో కనిపిస్తారు. ఆవుని గోవునీ, ఎక్కువ పూజిస్తారు   ప్రాంతాలలో వీళ్ళ ప్రధాన వృత్తులు ఆవులు పెంచి పాలు అమ్మడం  మామిడి, సపోటా తోటలు అన్నీ రకాల పండ్లు అమ్మడం  వస్త్ర దుకాణం రిక్షా లాగడం, పక్షులు పెంచడం పళ్ళు, కూరగాయలూ ఆమ్మటం పరిసర ప్రాంతాలలో వీరు వ్యవసాయ కూలీలుగా పని చేసేవారు. ఇప్పుడు వీళ్ళు గవర్నమెంట్ ఉద్యోగాలు, ప్రేవేట్ ఉద్యోగాలు చేస్తూ స్థిరపడ్డారు.  ప్రాంతాలలో ఉండేవారు వీళ్ళు రెల్లి గడ్డి అమ్మేవారు. ఇంటి  పేర్లు ముఖ్యంగా  పల్లా, సోమాదూల, బంగారి , దనాల, వడ్డాది, నీలపు , మాడుగుల, సంపంగి, యర్రంశెట్టి, బొబ్బిలి బొచ్చ కళ్యాణి మొదలగువారు ఉన్నారు  మొదలైనవి వీళ్ళని రెల్లి కులస్తులుగా పిలవబడటం జరుగుతుంది. మొట్టమొదట చీపురు కనిపెట్టింది రెల్లి కులస్తులు వీరు పాలకులుగా ఉన్నప్పుడు రెల్లి గడ్డి యాగాలకు యజ్ఞాలకు అందించేవారు కొంతమంది రైతులు అదేవిధంగా మీరు అనేక రకాలైన ప్రవర్తులు చేసేవారు మీరు ప్రధానంగా వాళ్ళ రాజ్యాన్ని పాలించేటప్పుడు బౌద్ధ మతాన్ని కూడా అనుసరించారు కళింగ యుద్ధం తర్వాత మీరు విదేశాల్లో కూడా స్థిరపడ్డారు ఇద్దరు ఓడిపోయిన తర్వాత బానిసలుగా ఉండాల్సి వస్తుందని ఆ ప్రాంతాన్ని ఎత్తు వెళ్లారు వీళ్ళ పేరు మీద రిల్లి అడుగులు కూడా ఉంటాయి మీరందర ప్రాంతాన్ని పాలించినవారు 

## మూలాలు

వర్గం:వృత్తులు
వర్గం:కులాలు
ఎవరు

**ఎవరు** (ఏకవచనం: ఎవడు) (Who) పేరుతో చాలా వ్యాసాలున్నాయి:
* ఎవరు ప్రశ్న
* ఎవరు మొనగాడు, 1968లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. 
* ఎవరు దొంగ, 1961లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. 
* ఎవరు దేవుడు, 1977లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. 
* ఎవడు (సినిమా) , 2014 లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా
* అతనెవరు లేదా అతను ఎవరు, 1955లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. 
* ఆమె ఎవరు?, 1966లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. 
* ఎవరు, 2019లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా.
ప్రేమికుడు

**ప్రేమికుడు** 1994 లో శంకర్ దర్శకత్వంలో విడుదలైన ఒక తమిళ అనువాద చిత్రం. తమిళ చిత్రం *కాదలన్* దీనికి మూలం. ఇందులో ప్రభుదేవా, నగ్మా ప్రధాన పాత్రధారులు. ఎ. ఆర్. రెహమాన్ సంగీత దర్శకత్వం వహించాడు.

## కథ
ప్రభు గవర్నమెంటు ఆర్ట్స్ కళాశాల విద్యార్థి సంఘానికి అధ్యక్షుడు. తమ కళాశాల వార్షికోత్సవానికి గవర్నరు కాకరాల సత్యనారాయణమూర్తి ని ఆహ్వానించమని అతన్ని కళాశాల ప్రిన్సిపల్ కోరతాడు. అక్కడికి వెళ్ళిన ప్రభుకు కాకర్ల కూతురు శృతిని చూసి ప్రేమలో పడతాడు. శృతి మొదట్లో అతని అల్లరి చూసి ద్వేషించినా తర్వాత అతని సిన్సియారిటీ చూసి ప్రేమలో పడుతుంది.

## తారాగణం
* ప్రభు గా ప్రభుదేవా
* శృతిగా నగ్మా
* రఘువరన్
* వడివేలు
* గిరీష్ కర్నాడ్
* ఎస్. పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం
* అల్లు రామలింగయ్య

## పాటలు
* అందమైన ప్రేమరాణి
* అలలవలె వాన (గానం సునంద)
* ఊర్వశి ఊర్వశి
* ఎర్రాని కుర్రదాన్ని గోపాలా
* ఓ చెలియా నా ప్రియసఖియా 
* మండపేట మలక్ పేట
* ముక్కాల ముకాబలా

## అవార్డులు
భారత జాతీయ సినీ పురస్కారాలలో 1995 సంవత్సరానికి ఉత్తమ నేపథ్య గాయకునిగా  ఉన్నికృష్ణన్ కు బంగారు కమలం లభించింది.

## బయటి లింకులు
* ప్రేమికుడు సినిమా పాటలు వినండి.

వర్గం:తమిళ అనువాద సినిమాలు
వర్గం:ఎ. ఆర్. రెహమాన్ సంగీతం అందించిన సినిమాలు
వర్గం:అల్లు రామలింగయ్య నటించిన సినిమాలు
వర్గం:ఎస్. పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం నటించిన సినిమాలు
సూరి

* పరవస్తు చిన్నయ సూరి ప్రసిద్ధ తెలుగు రచయిత. గొప్ప పండితుడు. 
* విశ్వనాథ్ సూరి తెలంగాణా విమోచనోత్సవ నాయకుడు.
* శభాష్ సూరి 1964లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. 
* సూరి నాగమ్మ తెలుగు రచయిత్రి, రమణ మహర్షి అనుయాయులు.
* సూరి బాబు సుప్రసిద్ధ తెలుగు రంగస్థల, సినిమా నటుడు.
* సూరి భగవంతం, సుప్రసిద్ధ భారతీయ శాస్త్రవేత్త.
* సూరి బాలకృష్ణ : ప్రముఖ శాస్త్రవేత్త.
* సూరి, 2001 తెలుగు సినిమా
స్నేహం (అయోమయ నివృత్తి)

స్నేహం అద్భుతమైంది. నిజమైన మిత్రులకు మించిన ఆస్తి లేదు. స్నేహానికి ఎల్లలు లేవు. అది సరిహద్దుల్ని చెరిపేస్తుంది. వికాసానికి బాటలు వేస్తుంది. మంచి మిత్రుడు తోడుంటే ఆయుధం ధరించినంత ధైర్యం ఉంటుంది.
----
* స్నేహం (సినిమా), 1977లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా.
విశాలాంధ్ర

* విశాలాంధ్ర దినపత్రిక, ఒక ప్రముఖ తెలుగు దినపత్రిక.
* విశాలాంధ్ర ప్రచురణాలయం, ప్రముఖ పుస్తక ప్రచురణ సంస్థ.
రాజశ్రీ (నటి)

**రాజశ్రీ** తెలుగు చలనచిత్ర రంగంలో ఒక నటీమణి. ఈవిడ తెలుగుతో పాటు తమిళ, కన్నడ, మలయాళ, హిందీ చిత్రాలలో కూడా నటించారు.

నటనా కాలం:(1956 నుండి 1979)

[thumb|[ప్రమీలార్జునీయము(1965) చిత్రంలో రాజశ్రీ|260x260px]]
## జీవిత విశేషాలు
ఈమె అసలు పేరు కుసుమకుమారి. ఈమె విశాఖపట్నంలో ఎం.సూర్యనారాయణరెడ్డి, లలితాదేవి దంపతులకు రెండో సంతానంగా జన్మించింది. ఈమె తండ్రి రైల్వేలో స్టేషన్ మాస్టర్‌గా పనిచేసేవాడు. ఈమె బాల్యం విజయవాడ, ఏలూరులలో గడిచింది. జలగం వెంగళరావు ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్న సమయంలో ప్రభుత్వ చీఫ్ విప్‌గా పనిచేసిన తోట పాంచజన్యంతో ఈమె వివాహం జరిగింది. ఈమెకు నాగశేషాద్రి శ్రీనివాస్ అనే కుమారుడు ఉన్నాడు.

## నటించిన చిత్రాలు

* నాగులచవితి 1956 ... మొదటి చిత్రం (మరీ చిన్న పాత్ర)
* నిత్య కళ్యాణం పచ్చ తోరణం 1960
* మాంగల్యం 1960
* దక్షయజ్ఞం 1962
* ఆరాధన 1962
* మహామంత్రి తిమ్మరుసు 1962
* దశావతారములు 1962
* పూజాఫలం 1964
* అగ్గిపిడుగు 1964
* కాదలిక్క నేరమిల్లై (తమిళ సినిమా) 1964
* తోటలో పిల్ల కోటలో రాణి 1964
* ప్రేమించిచూడు 1965
* మనుషులు మమతలు 1965
* ఆత్మగౌరవం 1965
* ప్రమీలార్జునీయము 1965
* ప్రతిజ్ఞా పాలన 1965
* *ప్యార్ కియే జా* (హిందీ సినిమా) 1966
* భూలోకంలో యమలోకం 1966
* లోగుట్టు పెరుమాళ్ళకెరుక 1966
* అగ్గిబరాట 1966
* భీమాంజనేయ యుద్ధం 1966
* గోపాలుడు భూపాలుడు 1967
* శ్రీ శ్రీ శ్రీ మర్యాద రామన్న 1967
* రహస్యం 1967
* రణభేరి 1968
* గోవుల గోపన్న 1968
* అగ్గిమీద గుగ్గిలం 1968
* ఎవరు మొనగాడు 1968
* సత్తెకాలపు సత్తెయ్య 1969
* ఉక్కుపిడుగు 1969
* అగ్గివీరుడు 1969
* చిట్టి చెల్లెలు 1970
* జన్మభూమి 1970
* మెరుపు వీరుడు 1970
* భలే ఎత్తు చివరకు చిత్తు 1970
* పెళ్లి కూతురు 1970
* ఒకే కుటుంబం 1970
* విక్రమార్క విజయం 1971
* పట్టిందల్లా బంగారం (1971)
* అదృష్ట దేవత 1972
* పంజరంలో పసిపాప (1973)
* అల్లూరి సీతారామరాజు (1974)
* శ్రీరామాంజనేయ యుద్ధం (1975)
* ఉత్తమురాలు (1976)
* అందమె ఆనందం 1977 ... చివరి చిత్రం

## లింకులు
* ఐ.ఎం.డి.బి.లో రాజశ్రీ పేజి

వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు
స్మిత్ అద్దకపు గాజు కిటికీల సంగ్రహాలయం

చికాగోలోని మిచిగాన్ సరస్సు ఒడ్డున నావీ పియర్  ఎంటర్టైన్మెంట్ కాంప్లెక్సులో స్థాపించబడిన ఈ పురావస్తుశాల ఎన్నో రకాల అద్దకపు గాజు కిటికీలు కలిగి ఉంది. ఇది 2000 వ సంవత్సరంలో ఆరంభించబడింది. ఇందులో వివిధ రకాలైన అద్దకపు గాజుతో చేయబడ్డ పురాతన కిటికీలు ప్రదర్శనకు పెట్టబడ్డాయి. ఈ ప్రదర్శనలో 150 అద్దాల కిటికీలు ఉన్నాయి. ఇవి 1870 వ సంవత్సరం నుంచి ప్రస్తుత కాలం వరకు నిర్మించబడ్డాయి. ఈ సంగ్రహాలయంలో నాలుగు విభాగాలున్నాయి. ఇది అక్టోబర్ 2014 లో శాశ్వతంగా మూసివేయబడింది. ఇది గాజు కిటికీల కళకు మాత్రమే అంకితమైన మొదటి అమెరికన్ మ్యూజియం.ప్రముఖ చికాగో సేకరణదారులు ఇ.బి., మౌరీన్ స్మిత్ సేకరించిన 150 కి పైగా వ్యక్తిగత ముక్కలను మ్యూజియం నాలుగు గ్యాలరీలు విక్టోరియన్, ప్రైరీ, మోడరన్, కాంటెంపరరీలలో ప్రదర్శించుటకు ఏర్పాటు చేయబడింది.దీని చాలావరకు రచనలు మొదట చికాగో ప్రాంతం నుండి వచ్చాయి. జాన్ లాఫార్జ్, అడాల్ఫాస్ వాలెస్కా, ఎడ్ పాష్కేతో సహా పలువురు ప్రముఖ కళాకారులు దీనికి ప్రాతినిధ్యం వహించారు.ఈ సేకరణలో మతపరమైన ఇతివృత్తాలు, లౌకిక, మరికొన్ని అసాధారణ అంశాలు ఉన్నాయి. వీటిలో బాస్కెట్‌బాల్ క్రీడాకారుడు మైఖేల్ జోర్డాన్  గాజు చిత్రం, గ్లాస్ సోడా బాటిళ్ల నుండి సృష్టించబడిన కిటికీ ఉన్నాయి.ప్రక్కనే ఉన్న రిచర్డ్ హెచ్. డ్రైహాస్ గ్యాలరీ ఆఫ్ స్టెయిన్డ్ గ్లాస్ విండోస్ 2001 లో ప్రారంభమై, 2017  సెప్టెంబరు  లో మూసివేయబడింది.ఇది లూయిస్ కంఫర్ట్ టిఫనీ, 1890, 1930 మధ్య పరస్పర సంబంధం ఉన్న వ్యాపారాలచే మతపరమైన, లౌకిక కిటికీలకు అంకితం చేయబడింది. కిటికీలు చికాగో వ్యాపారవేత్త రిచర్డ్ హెచ్. డ్రైహాస్ విస్తృతమైన టిఫనీ సేకరణ నుండి వచ్చాయి.డ్రైహస్ గ్యాలరీలో టిఫనీ స్టూడియోస్ ఫైర్ స్క్రీన్‌తో పాటు 11 టిఫనీ విండోస్ ప్రదర్శనలో ఉన్నాయి.ఈ మ్యూజియం షాపులు, థియేటర్లు, రెస్టారెంట్ల స్ట్రిప్ వెంట ఉన్నాయి.దీనిని ఉచిత ప్రవేశం ద్వారా సందర్శించవచ్చు. రంగులు, క్లిష్టమైన వివరాలను హైలైట్ చేయడానికి మ్యూజియంలోని చాలా కిటికీలు కృత్రిమ కాంతితో ప్రకాశించబడ్డాయి.ప్రతి భాగాన్ని బుల్లెట్ ప్రూఫ్ గాజు పొరతో రక్షించినందున, వాచికి దగ్గరగా రావాలని, ఆహారాన్ని గ్యాలరీలలోకి తీసుకురావటానికి పోషకులను ప్రోత్సహించారు.క్యూరేటర్ రోల్ఫ్ అకిలెస్ మాట్లాడుతూ, "కళకు ముందు ఐస్‌క్రీమ్ కోన్ తినడం ద్వారా మీరు షికారు చేయగల ప్రపంచంలోని అతి కొద్ది మ్యూజియమ్‌లలో ఇది ఒకటి అని సందర్శకులకు సందేశం ఇచ్చాడు.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

*అధికారిక వెబ్‌సైటు
*సంగ్రహాలయము గురించి 
*https://navypier.org/

వర్గం:అమెరికా
వర్గం:సంగ్రహాలయాలు
వితంతువు

హిందూ సమాజంలో భర్త చనిపోయిన స్త్రీని **వితంతువు** (Widow) అంటారు. వీరిని వ్యవహారంలో *ముండమోపి* , *[[విధవ]]* అని కూడా వ్యవహరిస్తారు. గతంలో వీరు సమాజంలో అనేక అవమానాలను ఎదుర్కొనేవారు. ఇప్పటికీ అక్కడక్కడా వీరికి ఇలాంటి అనుభవాలు ఎదురు అవుతూనే ఉంటాయి. కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులు, రాజా రామ్మోహనరాయ్ వంటి సంఘ సంస్కర్తల కారణంగా ప్రస్తుతము వీరు గౌరవ ప్రథమైన జీవితమును గడుపుతున్నారు.
## వితంతు కుమార్తె ,[[విడాకులు]] పొందిన కూతురూ కుటుంబ పింఛనుకు అర్హులే
పింఛను పొందుతున్న ప్రభుత్వ ఉద్యోగి మరణిస్తే ఆయనపై ఆధారపడిన వితంతు, విడాకులు పొందిన కుమార్తె కుటుంబ పింఛను పొందవచ్చు. ఈ విషయంలో ఇప్పటివరకు ఉన్న అడ్డంకులు తొలగిపోయాయి.గతంలో ఉద్యోగి బతికి ఉండగానే కూతురు వితంతువై లేదా విడాకులు పొంది ఉంటేనే పింఛను అందేది. 25 ఏళ్ల వయోపరిమితి వరకే వర్తింపజేయాలనే నిబంధన ఉండేది. తాజా ఉత్తర్వుల ప్రకారం వితంతు, విడాకులు పొందిన కూతురు మళ్లీ వివాహం చేసుకున్నా, మరణించినా ,ప్రభుత్వ, ప్రైవేటు సంస్థల నుంచి లేదా స్వయంఉపాధి ద్వారా నెలకు రూ.2440 పొందుతున్నా పింఛను ఆగిపోతుంది.

వర్గం:పదజాలం
*
వర్గం:సమాజం
సీడెడ్

*ఈ ప్రాంతానికే సంబంధించిన [[రాయలసీమ]] వ్యాసం*

1800 సంవత్సరంలో హైదరాబాదు నిజాం, బ్రిటిషు ఈస్టిండియా కంపెనీకి అప్పగించిన (ఇంగ్లీషులో ceded - సీడెడ్) దక్కను లోని జిల్లాలకు **సీడెడ్** జిల్లాలు అని పేరు. ఈ పేరుకు అధికారికంగా న్యాయ, పరిపాలన రంగాల్లో వాడుక ఉండేది కాదు కానీ మొత్తం బ్రిటీష్ పాలనా కాలమంతా ఈ పేరే వినియోగంలో ఉండేది.

## చరిత్ర
ఈ ప్రాంతం 17వ శతాబ్ది మధ్యకాలంలో మైసూరు సామ్రాజ్యానికి చెందిన సేనాధిపతుల్లో ఒకనిగా ఉన్న కాలంలో హైదరాలీ ఈ ప్రాంతాన్ని గెలుచుకున్నాడు. ఆపైన 18వ శతాబ్ది చివరి దశకం వరకూ మైసూరు సామ్రాజ్యంలో అంతర్భాగాలుగా ఈ ప్రాంతాలు వుండేవి. 1792లో టిప్పు సుల్తాన్ ఓటమి చెందాక కుదిరిన శ్రీరంగపట్నం సంధి ప్రకారం మైసూరు సామ్రాజ్యంలోని సగాన్ని విభజించి, మిగిలిన సగాన్ని ఆ యుద్ధవిజేతలైన ఆంగ్లేయులు, మరాఠాలు, నిజాం నవాబు పంచుకున్నారు. ఆ పంపకాల్లో, నేటి బళ్ళారి, కడప, కర్నూలు, అనంతపురం జిల్లాలున్న భాగం నిజాం రాజ్యానికి వచ్చింది. 1796లో ఒకపక్క నుంచి మరాఠాలు, మరొకవైపు నుంచి టిప్పు సుల్తాన్ చొచ్చుకు వస్తుండడంతో నిజాము, ఈస్టిండియా కంపెనీ సైనిక సహాయం స్వీకరించాలని భావించాడు. లార్డ్ వెస్లే సిద్ధాంతాన్ని అనుసరించి ఏర్పాటైన సబ్సిడరీ కూటమి నియమాల ప్రకారం స్వీకరించారు. 1799లో జరిగిన నాలుగవ ఆంగ్ల-మైసూరు యుద్ధంలో టిప్పుసుల్తాన్ ఓటమి పాలై మరణించాక, 1800 లో యుద్ధాలు, సైన్యనిర్వహణ ఖర్చుల నిమిత్తం నిజాం తమకు పడిన బాకీ నిమిత్తం ఈ ప్రాంతాన్ని హస్తగతం చేసుకున్నారు. ఐతే ఈ యుద్ధం వెనుక టిప్పుసుల్తాన్ ఫ్రెంచివారితో ఒప్పందం కుదుర్చుకుని బ్రిటీష్ ఈస్టిండియా పాలను వ్యతిరేకంగా కుట్రచేసినందుకు బ్రిటీష్ వారు ఆగ్రహించడమే ముఖ్యకారణం కావడం విశేషం.

నిజాంకు మైసూరు సామ్రాజ్యం నుంచి లభించిన భూభాగంలో అదిపెద్ద భాగాన్ని తిరిగి బ్రిటీషర్లు అగ్రిమెంటు ప్రకారం స్వీకరించి, మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీలో కలిపారు. ఈ ప్రాంతాన్ని ఆ కారణంగానే **సీడెడ్ జిల్లాలు** అని పిలిచేవారు. బ్రిటీష్ వారికి నిజాం ద్వారా ధారాదత్తమైన ప్రాంతం కనుక తెలుగులో సీడెడ్‌కు **దత్త మండలం** అన్న పేరుండేది.
## ప్రాంతం
సీడెడ్ ప్రాంతంలో కింది జిల్లాలు ఉండేవి:

### పూర్తిగా
* బళ్ళారి
* కడప
* అనంతపురం జిల్లాలు
### పాక్షికంగా
* దేవనగరం జిల్లాలోని కొద్ది భాగం (హరపనహళ్ళి తాలూకా)
* కర్నూలు జిల్లాలోని చాలా భాగం ఉండేది.
## రాయలసీమ
*ప్రధానవ్యాసం:[[రాయలసీమ]]*
సీడెడ్ లేదా దత్తమండలం అన్న పేరు రెండు రాజ్యాల నడుమ ప్రాంతం చేతుల మారినందుకే వచ్చిందని ఈ ప్రాంతపు మేధావులు కొందరు వ్యతిరేకించారు. భారతీయ చక్రవర్తుల్లో ప్రసిద్ధుడైన శ్రీకృష్ణదేవరాయలు పేరుమీదుగా రాయలసీమ అనే పేరును చిలుకూరి నారాయణరావు 1928లో దత్తమండలానికి పెట్టాలని సూచించారు. ఈ సూచన కాలక్రమేణ పండితామోదం, జనామోదం పొంది చివరకు ఈ ప్రాంతానికి రాయలసీమ అన్న పేరు స్థిరపడింది. ఈ ప్రాంతానికి ఇదే పేరు వేరే పండితులు సూచించారని వాదన కూడా వచ్చినా చివరకు దీన్ని సూచించింది చిలుకూరి నారాయణరావేనన్న విషయం నిర్ధారణ పొందింది.

## మూలాలు

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ భౌగోళికాంశాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రాంతాలు
వర్గం:బ్రిటిషు భారతదేశంలో ప్రాంతాలు
కలశం

thumb|'''కలశం'''
**కలశం** లేదా **కలశి** అనగా సన్నని మూతి కలిగి నీటితో నింపబడిన చిన్న పాత్ర.. కలశాన్ని త్రిమూర్త్యాత్మకంగా భావించి పూజించడం, విజయం కోసం ఆశీస్సులు కోరడం హిందువుల సాంప్రదాయం. మానవ జీవితాన్ని నీటితో నిండిన కుండతో పోలుస్తారు. అంటే అది ప్రాణానికి ప్రతీక. అందువలన ప్రార్థనలలో, పుణ్యకార్యాలలో, పట్టాభిషేకాలలో, నూతన గృహ ప్రవేశాలలో, తీర్థయాత్ర ప్రారంభ సమయాలలో ఇలాంటి అనేక సందర్భాలలో కలశ ఆరాధన లేదా కలశ పూజ చేయడం ఆనవాయితీగా మారింది.

## భాషా విశేషాలు
తెలుగు భాషలో కలశము అనే పదానికి వివిధ ప్రయోగాలున్నాయి. కలశము లేదా కలశి అనగా నామవాచకం A vase, flagon, or water pot: కుండ అని అర్ధం. హస్తసాముద్రంలో కలశరేఖలు certain lines in the palm of the hand. కలశమునిలుపు or కలశముపెట్టు or కలశస్థాపనము చేయు the preliminary rite of solemnly placing a vase. కలశపూజ the adoration paid to that vessel, being the principal rite in all religious celebrations. కలశాబ్ధి అనగా పాల సముద్రం The ocean of milk. కలశబ్ధిజ అనగా లక్ష్మీదేవి. కలశీసుతుడు or కలశీసంభవుడు The "Vase-born" కలశం నుండి జన్మించిన అగస్త్యుడు. who was born in a pot.

## కలశ పూజ

thumb|261x261px|శ్రీ దుర్ముఖి నామ ఉగాది పండగ  వేడుకలలో ఏర్పాటుచేసిన కలశం
మంత్ర జలంతో నింపబడిన కలశాన్ని పూజా మందిరంలో స్థాపించాలి. అందుకోసం కలశానికి చుట్టూ పసుపు రాసి, మూడు చోట్ల కుంకుమ బొట్లు పెట్టాలి. కలశ జలంలో గంధం, అక్షతలు, పుష్పాలు ఉంచాలి.

:కలశస్య ముఖే విష్ణుః కంఠే రుద్ర స్సమాశ్రితః |

:మూలే తత్ర స్థితో బ్రహ్మా మధ్యే మాతృగణాః స్మృతాః | |

:కుక్షౌతు సాగరా స్సర్వే సప్త ద్వీపా వసుంధరా |

:ఋగ్వేదో థ యజుర్వేద స్సామవేదో హ్యధర్వణః | |

: అంగైశ్చ సహితా స్సర్వే కలశాంబు సమాశ్రితాః | 

:ఆయాంతు దేవ పూజార్థం సకల దురిత క్షయ కారకాః | |

**అర్ధం**: కలశ ముఖంలో విష్ణుమూర్తి, కంఠ భాగంలో శివుడు, మూల భాగంలో బ్రహ్మదేవుడు, మధ్య భాగంలో మాతృగణాలు ఆశ్రయించి ఉన్నారు. కలశంలోని జలాల్లో సాగరాలన్నీ, సప్తద్వీపాలతో కూడిన భూమి, ఋగ్వేద, యజుర్వేద, సామవేద, అధర్వణ వేదాలు, వేదాంగాలతో సహా సమస్త దేవతా గణాలు ఆశ్రయించి ఉన్నారు. సమస్త పాపాలను తొలగించడానికి వారంతా వచ్చెదరు గాక !

## మూలాలు

* కలశ పూజా విధానం, ఆచార వ్యవహారాలు - అంతరార్ధాలు - 20, రెంటాల జయదేవ, శ్రీ రామకృష్ణ ప్రభ, అక్టోబరు 2007 పత్రికలో ప్రచురించిన వ్యాసం, పేజీ: 35.

వర్గం:హిందూ సాంప్రదాయాలు
గూగుల్ వేవ్

alt=Googleplex HQ (cropped).jpg|thumb|గూగుల్
**గూగుల్ వేవ్** అనేది ఒక సరికొత్త ఆన్‌లైన్ కమ్యూనికేషన్ ఉపకరణం. **గూగుల్ వేవ్** అనేది కంప్యూటర్ ద్వారా కమ్యూనికేషన్ సింక్రోనస్ కాన్ఫరెన్సింగ్ సాధనం. ఒక "వ్యక్తిగత కమ్యూనికేషన్ సహకార సాధనం." ఉంది ఇది వెబ్ సేవ , కంప్యూటింగ్ ప్లాట్‌ఫాం కమ్యూనికేషన్ ప్రోటోకాల్ , ఇమెయిల్ , ఇన్‌స్టంట్ మెసేజింగ్ , వికీ సోషల్ నెట్‌వర్క్‌లను విలీనం చేయడానికి రూపొందించబడింది. దీనిని ఉపయోగించి వెబ్ ద్వారా ఒకేసారి చాలా మంది తమలో తాము సంభాషిస్తూ పత్రాలను తయారు చేయవచ్చు. గూగుల్ వేవ్ ను తయారు చేసిన వారి మాటల్లో చెప్పాలంటే "ఈ మెయిల్" ఈ కాలంలో కనుగొనబడి ఉంటే ఏ విధంగా ఉంటుందో గూగుల్ వేవ్ అలాంటిది." మొదటిలో వేవ్ ను వాడటం క్లిష్టంగా ఉన్నా దీన్ని ఉపయోగించగలిగే సంధర్భాలు చాలానే ఉన్నాయి ఇది శక్తివంతమైన నిజ-సమయ సహకారం శక్తివంతమైన స్పెల్ చెక్ ఫంక్షన్‌ను కలిగి ఉంది, స్వయంచాలకంగా 40 భాషలను అనేక ఇతర పొడిగింపులను అనువదించగలదు. ఈ పేరు ఫైర్‌ఫ్లై టీవీ సిరీస్ ద్వారా ప్రేరణ పొందింది, దీనిలో వేవ్ అని పిలువబడే ఎలక్ట్రానిక్ కమ్యూనికేషన్ టెక్నాలజీ (సాధారణంగా వీడియో కాల్ లేదా వీడియో సందేశం). గూగుల్ ఈ ప్రాజెక్టును 2012 లో వదిలివేసింది. ఆ తరువాత, గూగుల్ తన అభివృద్ధిని కొనసాగించడానికి గూగుల్ వేవ్‌ను అపాచీ సాఫ్ట్‌వేర్ ఫౌండేషన్‌కు అప్పగించింది 

ఈ ప్రాజెక్ట్ జనవరి 5, 2018 న మూసివేయబడింది

## లక్షణాలు
ఏ బ్లాగ్ లేదా పేజీకి వేవ్ జోడించవచ్చు.  ఇష్టమైన ప్రోగ్రామ్‌లను వ్రాసి జోడించవచ్చు. ప్రధాన పేజీలో నాలుగు విభాగాలు ఉన్నాయి: నావిగేషన్, కాంటాక్ట్స్, ఇన్బాక్స్ వేవ్. క్రొత్త తరంగాన్ని సృష్టించడానికి, స్నేహితుడి పేరుపై క్లిక్ చేసి, కనిపించే విండోలోని కొత్త తరంగంపై క్లిక్ చేయండి. వేవ్ యూజర్ వారి స్వంత వేవ్ ఐడిని కలిగి ఉంటారు.జనవరి 2012 లో గూగుల్ వేవ్ నవీకరణలు ఏప్రిల్‌లో సేవలను నిలిపివేసింది. తరువాత, అపాచీ సాఫ్ట్‌వేర్ ఫౌండేషన్ వేవ్ వినియోగదారుల కోసం వేవ్ ఇన్ ఎ బాక్స్ (WIAB) ఇంక్యుబేటర్ ప్రాజెక్టును ప్రారంభించింది. అవసరమైన సర్వర్‌లలో వేవ్‌ను ఇన్‌స్టాల్ చేయడం అమలు చేయడం సులభం చేయడం లక్ష్యం.

### అపాచే వేవ్  వివరణ
అపాచే వేవ్ అనేది అపాచే వద్ద వేవ్ టెక్నాలజీ అభివృద్ధి చేయబడ్డ ప్రాజెక్ట్. వేవ్ ఇన్ ఎ బాక్స్ (WIAB) అనేది ప్రస్తుతం ప్రధాన ఉత్పత్తి పేరు, ఇది తరంగాలను హోస్ట్ చేసే సమాఖ్య చేసే సర్వర్, విస్తృతమైన APIలకు మద్దతు ఇస్తుంది , వెబ్ క్లయింట్ ను అందిస్తుంది. ఫెడరేటెడ్ కొలాబరేషన్ సిస్టమ్ లు (ఒక బాక్స్ ఇన్ స్టెన్సెస్ లో బహుళ ఇంటరాపెరాబుల్ వేవ్ ఇన్ వంటివి) ఎనేబుల్ చేయడం కొరకు వేవ్ ఫెడరేషన్ ప్రోటోకాల్ అమలును కూడా ఈ ప్రాజెక్ట్ కలిగి ఉంటుంది.

## బయటి లింకులు
* Google Wave
* Google Wave API
* Google Wave Developer Blog
* Full Video of the Developer Preview at Google IO (80mins) on YouTube
* Google Wave overview video (7:52 mins) on YouTube
* Google Wave Federation Protocol Home Page

## మూలాలు

వర్గం:సమాచార సాధనాలు
వర్గం:అంతర్జాల ఆధారిత వ్యవస్థలు
బొబ్బ

**బొబ్బ** (ఆంగ్లం: Blister) చర్మం లేదా శ్లేష్మపు పొరలలో ఏర్పడే ద్రవాల్ని కలిగిన తిత్తులు. ఇవి అధిక రాపిడి, అగ్ని లేదా కొన్ని రసాయనాలు, అంటు వ్యాధులలో ఏర్పడతాయి. చాలా బొబ్బలు సీరం లేదా ప్లాస్మాతో నిండివుంటాయి. అయినా కొన్ని రకాల బొబ్బలు రక్తం లేదా చీము కలిగివుంటాయి. 

తెలుగు భాషలో బొబ్బ కు కేక, పెద్దఅరుపు అని కూడా అర్ధమున్నది. పొక్కు. అగ్గిబొబ్బలు ఒక రకమైన బొబ్బలు. 

## కారణాలు
### రాపిడి

చర్మం మీద అతిగా రాపిడి కలిగించడం వలన బొబ్బలు ఏర్పడతాయి. ఇవి కొత్త చెప్పులు ధరించిన కొత్తలో సామాన్యంగా చూస్తాము. అందువలన బొబ్బలు చేతులకు, ఎక్కువ దూరాలు నడిచినా పరుగెత్తినా పాదాలలో కలుగుతాయి. బొబ్బలు చర్మం తడిగా ఉన్నప్పుడు, ఉష్ణ ప్రాంతాలలో త్వరగా ఏర్పడతాయి, ఇదే దాపిడి ఎక్కువ కాలంగా తక్కువ మోతాదులో కలిగితే ఆనెలు ఏర్పడతాయి. ఇవి రెండూ కూడా పుండుగా మారే ప్రమాదం ఉంటుంది. మధుమేహం, మరికొన్ని నరాల లేదా రక్తనాళాల వ్యాధులలో ఈ విధంమైన కాంప్లికేషన్ చూస్తాము.

### ఉష్ణోగ్రత
బయటవుండే ఉష్ణోగ్రతలో అధిక వ్యత్యాసం కలిగినప్పుడు బొబ్బలు ఏర్పడతాయి. ఇవి అగ్ని ప్రమాదాల మూలంగా చర్మం కాలినప్పుడు సాధారణంగా చూస్తాము. అలాగే అతిగా చలిగా ఉండే ప్రాంతాలలో మంచు మీద నడిచినప్పుడు కూడా పాదాలు బొబ్బలెక్కుతాయి.

### వ్యాధులు
కొన్ని రకాల వైరస్ సంబంధిత వ్యాధులలో చర్మం లేదా శ్లేష్మ పొరలు బొబ్బలెక్కుతుంది. ఉదా: మశూచి, ఆటలమ్మ

## మూలాలు

వర్గం:వ్యాధి లక్షణాలు
వర్గం:చర్మ వ్యాధులు

:zh:疹
బోడి

**బోడి** (Bald or Baldness) అనగా తల మీద వెండ్రుకలు పోవు వ్యాధి. దీని మూలంగా బోడితల లేదా బోడిగుండుగా మారుతుంది.

## భాషా విశేషాలు
తెలుగు భాషలో బోడి పదానికి వివిధ ప్రయోగాలున్నాయి. బోడ [ bōḍa ] , బోడి or బోడు bōḍa. [Tel.] adj. Bald, bare, hornless, cropped. n. A monk. సన్యాసి. బోడితల bald-head. బోడితలతో వచ్చినాడు he came with his head bare or uncovered. బోడిఆవు a hornless cow. బోడిఅమ్ము a blunt arrow, an arrow without a point. వారిని బాగా బోడిచేసినాడు he stripped them bare, or plundered them. బోడియేనుగు a tuskless elephant. బోడిచెట్టు a pollard or a tree with the boughs cut off. బోడతీరువ gross tax (as on a crop) without deducting charges. "ఆసపడిబోడవైన నేనగుదుగాని యింటి సొమ్మెక్కకాసైన నియ్య." S. ix. 3. బోడడు a bald headed man, బోడివాడు. బోడతరము bōda-taramu. n. A plant, Sphœranthus indicus. శ్రావణీ, ముండినిచెట్టు. Ainslie. 167. బోడలు bōḍalu. n. Hornless cattle. కొమ్ములురాని పశువులు. బోడసరము Same as బొడ్డసరము. (q. v.) బోడికోడి bōḍi-kōḍi. [Tel.] n. A coot, Fulica atra (F.B.I.) బోడించు or బోడిచేయు boḍinṭsu. v. a. To make bald to crop the hair on the head entirely, to shave the hair on the head entirely, to shave the head entirely bare. బోడింపు boḍimpu. n. The act of removing the hair on the head entirely. బోడిచేయుట.

బోడి [ bōḍi ] bōḍi. [Tel.] n. One that has a boly. మేనుగలది, as చిగురకుబోడి, పువ్వుబోడి.

## మూలాలు
ప్రత్యేక రాష్ట్ర ఉద్యమాలు

* విశాలాంధ్ర ఉద్యమం
* జై ఆంధ్ర ఉద్యమం
* మొదటి ప్రత్యేక తెలంగాణా ఉద్యమము

## ప్రత్యేక రాష్ట్ర ఉద్యమాలు
2000 లో ఉత్తరాంచల్‌ ,జార్ఖండ్ ‌, చత్తీస్‌గఢ్‌ రాష్ట్రాల యేర్పాటుతో అక్కడి ఉద్యమాలు పరిష్కారమయ్యాయి.తెలంగాణ ప్రత్యేక రాష్ట్ర ఏర్పాటు ప్రక్రియ ప్రారంభమవుతోందని కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రకటించింది.విశాలాంధ్ర చీలితే జై ఆంధ్ర ,గ్రేటర్ రాయలసీమ ,ఉత్తరాంధ్ర లాంటి డిమాండ్లు మళ్ళీ తలెత్తుతున్నాయి.ఇప్పుడు దేశంలో దాదాపు 15 ప్రత్యేక రాష్ట్రాల కోసం డిమాండ్లు ఉన్నాయి.
#గూర్ఖాలాండ్‌ (పశ్చిమబెంగాల్‌): గూర్ఖాల వేషభాషలు బెంగాలీలకు భిన్నం. 
#సౌరాష్ట్ర (గుజరాత్‌): సౌరాష్ట్రవాసులు మాట్లాడే భాష కూడా గుజరాతీనే. 
#విదర్భ (మహారాష్ట్ర): 
#బుందేల్‌ఖండ్‌ (ఉత్తరప్రదేశ్‌): : ఉత్తరప్రదేశ్‌, మధ్యప్రదేశ్‌ రాష్ట్రాల్లోని జిల్లాలను కలిపి బుందేల్‌ఖండ్‌ రాష్ట్రంగా ఏర్పాటు చేయాలన్న డిమాండు ఉంది. 
#బోడోలాండ్‌ (అస్సాం): బోడోల్యాండ్‌ లిబరేషన్‌ టైగర్స్‌, అస్సాం ప్రభుత్వం, భారత ప్రభుత్వం మధ్య ప్రత్యేక రాష్ట్రం ఏర్పాటుకు ఒప్పందం జరిగింది. 
#హరిత్‌ప్రదేశ్‌ (ఉత్తరప్రదేశ్‌): ఉత్తప్రదేశ్‌లోని 22 జిల్లాలతో హరిత్‌ప్రదేశ్‌ను ఏర్పాటు చేయాలన్నది డిమాండు.బ్రజ్‌ప్రదేశ్‌, అవథ్‌ప్రదేశ్‌, పర్చిప్రదేశ్‌లుగా ఉత్తరప్రదేశ్‌ను విడగొట్టాలన్న డిమాండు స్వాతంత్య్రపూర్వ కాలం నుంచీ ఉంది. 
#కూర్గ్‌ / కొడగు (కర్ణాటక): కర్ణాటకతో పోల్చితే కొడగుల వేషభాషలూ, ఆహారపు అలవాట్లు విభిన్నం. 
#భోజ్‌పురి : తూర్పు ఉత్తరప్రదేశ్‌, బీహార్‌లోని కొన్ని ప్రాంతాల వారు భోజ్‌పురి భాషలో మాట్లాడతారు.బెంగాల్‌లోని కుచ్‌బీహార్‌, అస్సాంలోని మరికొన్ని ప్రాంతాలు కలిపి గ్రేటర్‌ కుచ్‌బీహార్‌ ఏర్పాటు చేయాలనే డిమాండు ఉంది.
#కోశల్ ‌: పశ్చిమ ఒరిస్సాలోని 10 జిల్లాల వారు కోశల్‌ రాష్ట్రం ఇవ్వాలని డిమాండు చేస్తున్నారు. ఇక్కడివారు ఒరియా కాకుండాసంబల్‌పురి భాషలో మాట్లాడతారు.

వర్గం:ఉద్యమాలు
సంగీత నృత్య కళాశాల

alt=Sri Thyagaraja Government College of Music & Dance - Hyderabad|thumb|440x440px|శ్రీ త్యాగరాజ ప్రభుత్వ సంగీత, నృత్య కళాశాల,  హైదరాబాదు
**సంగీత నృత్య కళాశాలలు** మన రాష్ట్రంలో ప్రభుత్వం నడుపబడుతున్నవి 12 పనిచేస్తున్నాయి.

* మహారాజా ప్రభుత్వ సంగీత నృత్య కళాశాల, విజయనగరం : ఈ సంగీత కళాశాలకు విజయరామ గజపతిరాజు శ్రీకారం చుట్టారు. తన ఆస్థానంలోని ఉద్యోగి చాగంటి జోగారావు కుమారుడు గంగ బాబు అంధుడు. ఆ బాలుడి కోసం 1919 ఫిబ్రవరి 5న విజయరామ గజపతిరాజు విజయరామ గాన పాఠశాలను ఏర్పాటు చేశాడు.
* విజయశంకర ప్రభుత్వ సంగీత నృత్య కళాశాల, రాజమండ్రి 
* జి.వి.ఆర్. ప్రభుత్వ సంగీత నృత్య కళాశాల, విజయవాడ
* ప్రభుత్వ సంగీత నృత్య కళాశాల, గుంటూరు
* ప్రభుత్వ సంగీత నృత్య కళాశాల, నెల్లూరు
* శారదా ప్రభుత్వ సంగీత నృత్య కళాశాల, కర్నూలు
* విద్యారణ్య ప్రభుత్వ సంగీత నృత్య కళాశాల, వరంగల్
* ప్రభుత్వ సంగీత నృత్య కళాశాల, మంథని
* ప్రభుత్వ సంగీత నృత్య కళాశాల, నిజామాబాద్
* శ్రీ భక్త రామదాసు ప్రభుత్వ సంగీత నృత్య కళాశాల, సికింద్రాబాద్
* శ్రీ త్యాగరాజ ప్రభుత్వ సంగీత నృత్య కళాశాల, హైదరాబాద్
* అన్నమాచార్య ప్రభుత్వ సంగీత నృత్య కళాశాల,  హైదరాబాద్

## మూలాలు

వర్గం:విద్యాలయాలు
వాసంతి

**వాసంతి** తెలుగు చలన చిత్ర నటీమణులలో ఒకరు. ఈవిడ అసలు పేరు లక్ష్మీరాజ్యం. ఈవిడ కొన్ని చిత్రాల నిర్మాత కూడా. ఈవిడ బి.ఏ. చదివారు. ప్రకాశం జిల్లా నాగులుప్పలపాడు మండలం లోని తిమ్మసముద్రం గ్రామం ఈవిడ స్వస్థలం. ఈవిడ 'లా' చదువు తున్నప్పుడు "తేన్నిలవు" అనే సినిమాలో నటించే అవకాశం వచ్చింది. ఔట్‌డోర్ షూటింగు కోసం కాశ్మీర్ వెళ్ళవలసి రావడం చేత ఈమె లా పూర్తి చేయలేకపోయింది. ఆ తరువాత బలేపాండ్యన్, ఎన్నదాన్ ముడివు మొదలైన తమిళ చిత్రాలలోను, పాదుకా పట్టాభిషేకం, అమ్మైకాన మొదలైన మళయాల చిత్రాలలోను, అనేక తెలుగు చిత్రాలలోను నటించారు.
## చిత్ర సమాహారం
### నటిగా
* విరిసిన వెన్నెల (1961) - తొలి సినిమా
* మహాకవి కాళిదాసు (1960) - కాళికాదేవి
* సిరిసంపదలు (1962) - లత
* మంచి మనసులు (1962) - జయ
* ఆరాధన (1962)
* దక్షయజ్ఞం (1962)- వాసంతి 
* పునర్జన్మ (1963) - పునర్జన్మ
* సవతి కొడుకు (1963)- సుశీల 
* వివాహబంధం (1964) - అరుణ
* శభాష్ సూరి (1964)- గంగ
* నవగ్రహ పూజా మహిమ (1964)
* కీలుబొమ్మలు (1965)
* గుడిగంటలు (1965) - సుభద్ర
* ఉయ్యాల జంపాల (1965)
* సుమంగళి (1965) - ఉమ
* ఆత్మగౌరవం (1966) - పార్వతి
* పల్నాటి యుద్ధం (1966) - పేరిణీ దేవి
* శ్రీమతి (1966)
* వీరాంజనేయ (1968)

### నిర్మాతగా
* భలేపాప (1971)
* మేమూ మనుషులమే (1973)

## లింకులు
*ఐ.ఎం.డి.బి. లో వాసంతి పేజి

వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నిర్మాతలు
అడ్డము

**అడ్డము** (ఆంగ్లం: Transverse plane) అనగా నిలువుకు వ్యతిరేకంగా చెప్పడమైనది. ఒక శరీరాన్ని లేదా వస్తువును అడ్డంగా కోసినప్పుడు పైభాగం (Superior or Upper portion) లేదా క్రింది భాగాలు (Inferior or Lower portion) గా విభజించినట్లౌతుంది.

## భాషా విశేషాలు
తెలుగు భాషలో అడ్డము అనే పదానికి వివిధ ప్రయోగాలున్నాయి. [ aḍḍamu ] or అడ్డమైన aḍḍamu. [Tel.] adj. Cross. నన్ను అడ్డమైన మాటలు ఆడినాడు he reviled me. అడ్డమైనకూళ్లు any food that comes to the hand. నాకు అడ్డమైనపని పెట్టుతున్నాడు he employs me in anything that comes to hand. వాడు అడ్డదోవలు తొక్కుచున్నాడు he goes the wrong way to work. అడ్డకట్ట aḍḍa-kaṭṭa. [Tel.] n. A dam or bank, an embankment. సేతువు, చేలకు నీళ్లు నిలిచేటందుకు కట్టిన గట్టు. అడ్డకత్తి aḍḍakatti. A broad sword. పట్టిసము. అడ్డకమ్మి aḍḍa-kammi. A cross piece, the cross selvage in cloth. అడ్డకర్ర aḍḍa-karra. A cross-piece of timber: an obstacle: a bar. విఘూతము. నా పనికి అడ్డకర్రలు వేయుచున్నాడు he throws difficulties in my way. See అడ్డము. అడ్డగోడ addagōḍa a cross-wall. అడ్డచాపు aḍḍa-tṣāpu. A cross beam. అడ్డవాసము. అడ్డతల aḍḍa-tala. A narrow projecting head: having a narrow fore head. నిడుపు తల. అడ్డదూలము aḍḍa-dūlamu. A cross beam. అడ్డదోవ aḍḍa-dōva. A crossway. అడ్డపలక aḍḍa-palaka. A cross plank. అడ్డపట్టె. aḍḍa-paṭṭe. A thick board drawn by two oxen used for smoothing a ploughed field after the grain is sown. మడిసమముచేసే మాను. అడ్డుపడు aḍḍa-paḍu. [Tel.] v. n. To interpose, to help; to obstruct, impede. విఘూతమగు, వారించు. నా పనికి అడ్డుపడ్డాడు he threw obstacles in my way. భార్యను కొట్టబోతే కొడుకు అడ్డుపడినాడు as he was going to strike his wife his son interposed. నేనడ్డపడకపోతే వాండ్లు వత్తురు had I not interposed they would have died. అడ్డపాటు aḍḍa-pāṭu. [Tel.] n. Obstacle, hindrance, obstruction. అడ్డి, విఘ్నము. అడ్డబాస aḍḍa-bāsa. n. A nose jewel. బులాకి. అడ్డబొట్టు aḍḍa-boṭṭu. A cross mark worn by the Hindus on their fore-head. అడ్డమాను aḍḍa-mānu. A cross bar. వాడు అడ్డవాట్లు వేస్తున్నాడు he throws impediments in the way.

అడ్డము పదానికి ఇతర ప్రయోగాలు n. Obstacle, hindrance, A screen. అభ్యంతరము, ఆటంకము, చటు. A pledge తాకట్టు నీ మాటకు అడ్డము లేదు no one will resist you. వాండ్లకు మాకు గోడ అడ్డముగా ఉండినది there was a wall between them and us. ఒక నగను అడ్డము పెట్టి యిరువైరూపాయలు తెచ్చాడు he pawned a jewel and got twenty rupees. నా పనికి అడ్డము వచ్చాడు he opposed my endeavours. మొగుణ్ని అడ్డముపెట్టుకొని తానే అన్ని పనులు చూచుకొనిపోయినది she used her husband as a screen and carried on the business. వాడు తండ్రికి అడ్డమాడుతాడు he opposes or contradicts his father. తిరుపతికి పోయేలోగా మూడేళ్లు అడ్డమువస్తవి there are three rivers to cross on the way to Tirupati. ఏదో ఒకటి వచ్చి అడ్డముపడినది something has got in the way. వానికి అడ్డము తగిలినారు they interrupted him. కొంతదూరము దోవనే పోయి అవతల అడ్డము తిరిగినాడు or అడ్డము తొక్కినాడు he went along some way and then cut across. "కరాగ్రములు దృష్టులకడ్డమిడుచు." BD. iv. 1532. అడ్డముగా aḍḍamu-gā. [Tel.] adv. Crosswise, across, transversely. చెట్టు కండ్లకు అడ్డముగానున్నది the tree intercepts the view, నేను అడ్డముగా నిలిస్తిని I stood in his way.

## మూలాలు

వర్గం:శరీర నిర్మాణ శాస్త్రము
శ్రీ కృష్ణ లీలా తరంగిణి

**శ్రీ కృష్ణ లీలా తరంగిణి** సుప్రసిద్ధ వాగ్గేయకారుడు నారాయణ తీర్ధులు రచించిన భక్తి కావ్యం. దీనిని భాగవతం లోని దశమ స్కందంలోని ప్రధాన ఘట్టాలను ప్రాతిపదికగా తీసుకొని రచనచేశాడు. దీనిలో 12 తరంగాలు, 156 కీర్తనలు ఉన్నాయి. దీనికోసం 36 రాగాలు వాడారు.

* 1వ తరంగం : శ్రీకృష్ణావతారం, కంస దౌష్ట్యం
* 2వ తరంగం : శ్రీకృష్ణ లీలలు - పూతన వధ, యమళార్జున భంజనం, మృద్భక్షణం, విశ్వరూప దర్శనం
* 3వ తరంగం : గోవత్సపాలనం, అఘాసుర వధ, బ్రహ్మ, యజ్ఞపత్నులు కృష్ణుని స్తుతించడం
* 4వ తరంగం : కాళీయ మర్దనం, ఖరప్రబలం, బాసుర వధ, దావాగ్ని భక్షణం
* 5వ తరంగం : గోపికా వస్త్రాపహరణం, గోవర్ధనోద్ధారణం
* 6వ తరంగం : శ్రీకృష్ణ గోపీ సమాగమం, ఆధ్యాత్మ తత్వ వివరణలు
* 7వ తరంగం : రాసక్రీడ, శ్రీకృష్ణాదైవతోపదేశం
* 8వ తరంగం : గోపికా గీతాలు
* 9వ తరంగం : అక్రూర సందేశం
* 10వ తరంగం : రాజకాది నిగ్రహం, కుబాప్రీణనం, చాణూర ముష్టికాది వధ, కంసవధ, పితృదర్శనం
* 11వ తరంగం : గోపికా విరహం, ఉద్దవ సందేశం, కాలయవన వధ, ముచకుంద స్తుతి, ద్వారకా ప్రవేశం
* 12వ తరంగం : రుక్మిణీ కళ్యాణం, అష్టమహిషీ కళ్యాణం

## మూలాలు

వర్గం:వాగ్గేయ కారులు
వర్గం:కీర్తనలు
వర్గం:సంగీతకారులు
వర్గం:హిందూమతం
సారంగి

**సారంగి** (హిందీ: सारंगी) భారతీయ సంగీత వాద్యము. ఇది ముఖ్యంగా హిందూస్తానీ సంగీతంలో ఎక్కువ ఉపయోగిస్తారు. ఇది వాయిద్యాలన్నింటిలోను మానవుని గొంతుకు సమీపంగా ఉండే శబ్దాల్ని తయారుచేస్తుందని చెబుతారు. దీనిలో ప్రావీణ్యం సంపాదించడం కూడా చాలా కష్టం.

## మూలాలు
* సారంగి వాద్య వివరాలు. 

వర్గం:సంగీత వాయిద్యాలు
డమరుకం

thumb|200x200px|టిబెట్ డమురుకం|alt=
**డమరుకం** (Damaru) ఒక వాద్య పరికరం. దీనిని జానపద కళలలో బుడబుక్కల వారు, ఒగ్గు కథకులు ఉపయోగిస్తారు. బుడబుక్కల వారు దీనిని వాయిస్తున్నందున పల్లెల్లో దీనిని బుడబుక్కల అని కూడ అంటారు. బుడబుక్కలవారు దీనిని వాయిస్తూ.....  ''అంబ పలుకు జగదంబా పలుకూ... ఆకాశవాణీ పలుకు.....;. ఒక చెవి ఆకాశం వైపు పెట్టి ఏదో వినిపిస్తున్నట్టు నటిస్తూ ..... తరువాత బుడబుక్కను వాయిస్తూ ..... ఆ ఇంటి వారికి రాబోయే కష్ట సుఖాలను ఏకరువు పెడతారు.

## శివుని డమరుకం

thumb|ప్రపంచ జానపద దినోత్సవ వేడుకల్లో భాగంగా 2019 ఆగస్టు 31న హైదరాబాద్‌లోని రవీంద్ర భారతిలో తెలంగాణ ప్రభుత్వ భాషా సాంస్కృతిక శాఖ నిర్వహించిన జానపద జాతర సాంస్కృతిక కార్యక్రమంలో బుడబుక్కల కళాకారుల ప్రదర్శన
ఇది పరమశివుని హస్తభూషణం. శివతాండవం నృత్యంలో బహుళ ఉపయోగంలోంది. శివ కళాత్మక అభివృద్ధి స్వాధీన సమయంలో డమరుకం లయతో నాట్యం చేస్తారు.

## రావణుని డమరుకం
రావణుడు శివభక్తుడు. అతను ఎక్కడో దక్షిణ దేశం నుంచి కైలాస పర్వతం దాకా నడుచుకుంటూ శివుని గురించి స్తుతిస్తూ పాడడం మొదలెట్టాడు.అతని దగ్గర ఒక డమరుకం (డోలు) ఉంది, దానితో  లయ కూర్చుకుని, అనర్గళంగా 1008 శ్లోకాలు పాడాడు, వాటినే శివతాండవ స్తోత్రాలు అంటారు.

## ఇవి కూడా చూడండి
*ఢమరుకం (సినిమా)

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:సంగీత వాయిద్యాలు
కంజీర

**కంజీర** (ఆంగ్లం: Kanjira) ఒక విధమైన వాద్య పరికరం. వీనిని మృదంగం వాద్యానికి సహకారంగా ఉపయోగిస్తారు.

## తయారీ
ఈ పరికరాన్ని కంజీర, కంజర, కంజేర, ఢిక్కి అని పిలుస్తారు.  కంజీర అనగా ఒక జానెడు వ్వాసం కలిగి చెక్క చట్రానికి ఒక వైపు చర్మం వేసి వుంటుండి. ఆ చట్రానికి చుట్టూ గజ్జెలు కూర్చి వుంటారు. 

## వాడుకలో
దీనిని ఎక్కువగా భజనలు చేసేవారు వాడుతారు. ప్రక్క వాయిద్యాలు లేకుండా కూడ దీనిని వాడుతారు. పుణ్యక్షేత్రాల్లో యాచకులు, సాధువులు, పల్లెల్లో కాలక్షేప గీతాలకు వీటిని వాడుతారు. అలాగే వీదుల్లో జనచైతన్య గీతాల ప్రదర్శకులు వీటిని వాడుతారు. చర్చ లలో గీతాలాపనకు వాడుతారు.

## కళాకారులు
తెలుగులో కంజరి పై గీతాలాపన చేసే కళాకారుల్లో ఒకరు. గజల్ శ్రీనివాస్

ఇతరులు

* జి.హరిశంకర్ (G. Harishankar)
* వి.సెల్వ గణేష్ (V. Selvaganesh)
* వ్యాస విట్టల (C. P. Vyasa Vittala)
* బెంగలూర్ అమిత్ (Bangalore Amrit)
* శ్రీ సుందరకుమర్ (Kanjiraman|B. Shree Sundarkumar)
* పి.ఎస్.పురుషోత్తం (B.S. Purushotham)
* సి.గురు ప్రశన్న(G. Guru Prasanna)
* గనేష్ కుమర్ (Kanjira Ganesh Kumar|N. Ganesh Kumar)
* నెరకునం శంకర్ (Nerkunam Sankar)
* అనిరుద్ ఆత్రేయ (Anirudh Athreya)

## మూలాలు
* https://www.milapfest.com/instruments-india/explore-instruments/the-kanjira/ 
* https://remo.com/products/product/traditional-kanjira/ 
* http://www.thehindu.com/features/friday-review/the-soundchallenge/article8106898.ece

## Further reading

*
*http://www.thehindu.com/2004/12/22/stories/2004122201171800.htm
*http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/on-the-tambourine-trail/article6413822.ece
*http://www.thehindu.com/features/metroplus/ganesh-kumartalks-aboutperforming-at-the-frame-drum-festival-in-germany-and-the-kanjiras-power-play/article6412863.ece
*https://archive.org/stream/MusicRes-Periodicals/PAC-TalaVadyaSeminar-2_djvu.txt
*
*http://www.thehindu.com/thehindu/fr/2005/12/30/stories/2005123003360800.htm 

## External links

*Kanjira.org
తంబుర

**తంబుర** (Tambura) ఒక విధమైన తంత్రీ వాద్య పరికరం. ఇది చూడడానికి వీణ మాదిరిగా ఉంటుంది.

thumb|right|వనస్థలిపురంలో తంబుర పట్టుకున్న వ్వక్తి
తంబుర అనగా ఒక తంత్రీ వాయిద్యం. ఇందులో చాల రకాలున్నాయి . సొరకాయ బుర్రతో చేసిన వాటికి రెండు లేద ఒక తంత్రి మాత్రమే వుంటుంది. వీటిని తత్వాలు పాడేవారు ఎక్కువగా వాడుతారు. దీనిని వాడటానికి ప్రక్క వాయిద్యాలతో పని లేదు. కేవలం తాళాలు మాత్రం ప్రక్క వాయిద్యంగా వుంటే సరిపోతుంది. ఇంకో రకం : దీనికి అనేక తంత్రులు కలిగి కర్రతో చేసినదై ఉంటుంది . వీటిని బుర్ర కథకులు, ఒగ్గు కథకులు ఉపయోగిస్తారు. దీనిని ప్రక్కవాయిద్యాల తోనే ఉపయోగిస్తారు. దీనికి ప్రక్కవాయిద్యం తప్పని సరిగా గుమ్మెత్త వుంటుంది.

వర్గం:సంగీత వాయిద్యాలు
వర్గం:హిందుస్థానీ సంగీతము
దాట్ల పద్మజ

**దాట్ల పద్మజ** పెంటపాడు ప్రభుత్వ పోస్ట్‌ బేసిక్‌ పాఠశాలలోని బధిరులకు సమగ్ర విద్యావిధానం (ఐఈడీసీ) కేంద్రంలో రిసోర్స్‌ టీచరు. తన కుమార్తె గొంతు మూగబోవడం ఆ తల్లిని కలిచివేసింది. తన కూతురే కాదు వందలాది బాధిత విద్యార్థుల్లో ఆత్మ విశ్వాసాన్ని నింపాలని ఆమె కంకణం కట్టుకుంది. అందుకు సంబంధించిన శిక్షణను హైదరాబాదులో పూర్తి చేసుకుంది. మూగ విద్యార్థులకు స్పీచ్‌ థెరపీ, ఆడిటర్‌ ట్రయినింగ్‌ల ద్వారా శిక్షణ ఇస్తున్నారు. పాఠ్యాంశాలను అర్థం చేసుకోవడంలో వచ్చే ఇబ్బందులను పరిష్కరిస్తున్నారు. సొంత ఖర్చుతో బోధనా పరికరణ సామగ్రిని తయారు చేసుకుని బధిరుల కోసం కృషి చేస్తున్నారు. పుట్టిన తర్వాత ఒకటిన్నర సంవత్సరాల నుంచి ఆరు సంవత్సరాలలోపు శిక్షణ ఇవ్వడం ప్రారంభిస్తే వారు సాధారణ విద్యార్థులుగా మారతారు. 70 శాతం రికవరీ కనిపిస్తుంది. సైగలను ప్రోత్సహించకుండా పెదాల కదలికల ద్వారా మొదలుపెట్టి క్రమం తప్పకుండా హియరింగ్‌ ఎయిడ్స్‌ దరించేలా చేసి వారిని అభివృద్ధి చేస్తున్నారు. స్పీచ్‌ ట్రయినర్‌, ఆడియోమీటరు, బోధించే గదికి సౌండ్‌ప్రూఫ్‌ ఏర్పాటు చేయగలిగితే విద్యార్థులు వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతారని ఈమె సలహా.

వర్గం:తెలుగువారు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
సాంస్కృతిక శాఖ

[thumb|[పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం]]
**సాంస్కృతిక శాఖ** (Department of Culture) ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వంలోని యువజన పురోగతి, పర్యాటన, సంస్కృతి శాఖ లోవిభాగము. ఇది తెలుగు సంస్కృతి వైభవాన్ని దశ దిశలా చాటాలని, తెలుగు కళల ఔన్నత్యాన్ని నేటి తరానికి, రేపటి తరానికి ప్రదర్శించాలని, తెలుగు కళాకారుల ప్రతిభను విశ్వవ్యాప్తం చేయాలన్న ఉద్దేశంతో 1981 సంవత్సరంలో స్థాపించబడింది. 2010 లో ఆంధ్ర ప్రదేశ్అధికార భాషా సంఘమును దీనిలో విలీనం చేశారు, అలాగే పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం ఉన్నత విద్యా శాఖ నుండి దీని పరిధిలోకి మార్చబడింది. 
## అనుబంధ సంస్థలు
* సాంస్కృతిక వ్యవహారాల మండలి
* పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం

## పథకాలు
* 10,000 మంది వృద్ధ కళాకారులకు ఆర్థిక సహాయం
* 12 ప్రభుత్వ సంగీత నృత్య కళాశాలల నిర్వహణ, విద్యాబోధన
* రాష్ట్రంలోని 45,000 మంది కళాకారులకు గుర్తింపు కార్డులు
* తెలుగు సాంస్కృతిక వికాసానికి స్వచ్ఛంద సంస్థలకు ఆర్థిక సహాయం
* జానపద, గిరిజన కళా ప్రదర్శనలకు ప్రాధాన్యం
* రవీంద్ర భారతి, లలిత కళా తోరణం నిర్వహణ.
* రాష్ట్రమంతటా సాంస్కృతిక, చారిత్రాత్మక ఉత్సవాల నిర్వహణ
* కేంద్ర ప్రభుత్వ సాంస్కృతిక కేంద్రాల ద్వారా సాంస్కృతిక సమన్వయం
* అంతర్ రాష్ట్ర సాంస్కృతిక బృందాలు ఆహ్వానం, మన కళా బృందాలను ఇతర రాష్ట్రాలకు పంపించడం.
* కళల పట్ల అవగాహన కలిగించే కళాపరిచయ కార్యక్రమాల నిర్వహణ.

## మూలాలు

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ శాఖలు