open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
హమీర్‌పూర్ జిల్లా

thumb|రత్ లో ఆలయం
ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో **హమీర్‌పూర్** జిల్లా (హిందీ: हमीरपुर जिला) ఒకటి. హమీర్‌పూర్ పట్టణం ఈ జిల్లాకు కేంద్రం. ఈ జిల్లా చిత్రకూట్ డివిజన్‌లో భాగం. జిల్లావైశాల్యం 4,121 చ.కి.మీ.2001 గణాంకాల ప్రకారం జిల్లా జనసంఖ్య 10,42,374. 2011 గణాంకాల ప్రకారం ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర జిల్లాలలో అత్యల్ప జనసంఖ్య కలిగిన జిల్లాలలో హమీర్‌పూర్ జిల్లా 3వది. మొదటి 2 స్థానాలలో మహోబా, చిత్రకూట్ జిల్లాలు ఉన్నాయి. జిల్లా నుండి కొంత భూభాగాన్ని వేరుచేసి ఈ జిల్లాను ఏర్పాటు చేసారు. జిల్లాలో యమున, బెత్వా నదులు ప్రవహిస్తున్నాయి. బెత్వా నదీతీరంలోని ఇసుకను ఉత్తర ప్రదేశ్ లోని పలు ప్రాంతాలకు ఎగుమతి చేస్తారు.

## ఆర్ధికం
2006 గణాంకాల ప్రకారం పచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశంలో వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో హమీర్‌పూర్ జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న ఉత్తర రాష్ట్ర 36 జిల్లాలలో ఈ జిల్లా ఒకటి.

## [[2001]] లో గణాంకాలు

### భాషలు
హమీర్‌పూర్ జిల్లాలో .72.91% హిందీ భాషను పోలి ఉన్న బఘేలి భాష ప్రజలలో అధికంగా వాడుకలో ఉంది. (జర్మన్ భాషతో పోలిస్తే జర్మన్ భాష 60% ఆంగ్లభాషను పోలి ఉంటుంది ) ఈ భాష 7 800 000 మంది భగేల్‌ఖండ్ ప్రజలకు వాడుక భాషగా ఉంది

## బయటి లింకులు
*Hamirpur district on Bundelkhanddarshan.com
* Hamirpur district official website

## మూలాలు

వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ జిల్లాలు
వర్గం:Hamirpur district, Uttar Pradesh
వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
హాత్‌రస్ జిల్లా

ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో **హాత్‌రస్ జిల్లా** ఒకటి. మొదట దీనికి బుద్ధుని తల్లి మాయాదేవి పేరిట మాయాదేవి జిల్లా అని అన్నారు. హాత్‌రస్ పట్టణం ఈ జిల్లా కేంద్రం. జిల్లావైశాల్యం 1800 చ.కి.మీ. 2011 గణాంకాల ప్రకారం జిల్లా జనసంఖ్య 1,565,678.

## చరిత్ర
1997 మే 3 న అలీగఢ్, మథుర, లఖింపూర్ ఖేరి, ఆగ్రా జిల్లాల్లోని కొంత భాగాన్ని విడదీసి ఈ జిల్లాను ఏర్పాటు చేసారు. గౌతమబుద్ధుని తల్లి పేరు మాయాదేవి మీదుగా జిల్లా పేరును నిర్ణయించారు. 2012లో అఖిలేష్ యాదవ్ ముఖ్యమంత్రి అయిన తరువాత జిల్లాకు ప్రస్తుతమున్న పేరు పెట్టారు.

## విభాగాలు
* జిల్లాలో 4 ఉపవిభాగాలు ఉన్నాయి: 
* జిల్లాలో 4 తాలూకాలు ఉన్నాయి: హాత్‌రస్, సదాబాద్, సికంద్రా రావ్, సంసి.
* జిల్లాలో 7 మండలాలు ఉన్నాయి: హాత్‌రస్, సదాబాద్, సికంద్రా రావ్, సంసి, ముర్సన్, సెహ్‌పౌ, హసయన్.
* జిల్లాలో 4 అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాలు: హాత్‌రస్, సదాబాద్, సికంద్రా రావ్, సంసి
* పార్లమెంటు నియోజకవర్గం: హాత్‌రస్,
### అక్బర్‌పురి
జిల్లాలోని సంసి- నానౌ రోడ్డు పక్కన ఉన్న అక్బర్‌ పురి గ్రామం, శేఖర్ పురి గ్రామాలు వేరైనా రెవెన్యూ శాఖ రెండింటినీ ఒకటిగా భావిస్తుంది. 1991 గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామ జనసంఖ్య 2000 మంది. గ్రామంలో హినుదువులు, ముస్లిములు నివసిస్తున్నారు. హిందువులలో బ్రాహ్మణులు, జాట్, జాతవ్ (చామర్), ఖతిక్, హరిజనులు, తెలీ ప్రజలు నివసిస్తున్నారు. వీరి సాంఘిక స్థితి జాతీయసరాసరికి దగ్గరగా ఉంటుంది. 
* బిహారె చందన్‌సింగ్ మందిర్ పాఠశాల. ప్రాథమిక నుండి 8 వ తరగతి వరకు
* అకాడమీ ఆఫ్ ఎజ్యుకేషన్: 9-12 తరగతులు 

## [[2001]] లో గణాంకాలు

## ప్రయాణ సౌకర్యాలు
జిల్లాలో 4 రైల్వే స్టేషన్లు ఉన్నాయి: హాత్‌రస్ రైల్వే జంక్షన్, హాత్‌రస్ రోడ్ రైల్వే స్టేషను, హాత్‌రస్ సిటీ రైల్వే స్టేషను, హాత్‌రస్ ఖిలా రైల్వే స్టేషను ఉన్నాయి. పలు రైల్ వసతులు ఉన్నా పెరుగుతున్న అవసరాల దృష్ట్యా రైలు వసతి కొరవ సమస్య ఉంది.

## మూలాలు

వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ జిల్లాలు
వర్గం:హాత్‌రస్ జిల్లా
వర్గం:1997 స్థాపనలు
వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
జలౌన్ జిల్లా

thumb|కల్పిలో లోధి షా బాద్షా సమాధి

ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో **జలౌన్ జిల్లా** ఒకటి. ఒరాయీ పట్టణం జిల్లాకు కేంద్రంగా ఉంది. మునుపటి మరాఠీ రాజప్రతినిధి గౌరవార్ధం జిల్లాకు జలౌన్ అని పేరు పెట్టారు. జిల్లాలో కల్పి, కోంచ్, మధోగఢ్ పట్టణాలు ఉన్నాయి.

## భౌగోళికం
జలౌన్ జిల్లా ఝాన్సీ డివిజన్‌లో ఉంది. జిల్లా వైశాల్యం 4565 చ.కి.మీ. 2011 గణాంకాల ప్రకారం జిల్లా జనసంఖ్య 16,89,974. జనసంధ్రత చ.కి.మి కి 370. జిల్లా పూర్తిగా బుండేల్ ఖండ్ భూభాగంలో ఉంది. జిల్లా ఉత్తర సరిహద్దులో యమునా నది ప్రవహిస్తుంది. దక్షిణ సరిహద్దులో బెత్వానది ప్రవహిస్తుంది. పశ్చిమ సరిహద్దులో పహుజ్ నది ప్రవహిస్తుంది. మద్యభాగం వ్యవసాయానికి అనుకూలమైనది. దట్టమైన చెట్ల మద్య అక్కడక్కడా గ్రామాలు కనిపిస్తుంటాయి. దక్షిణ భూభాగంలో విస్తారంగా వ్యవసాయభూములు ఉన్నాయి. 
జిల్లా మద్యలో ప్రవహిస్తున్న నాన్ నదిలో పలు చిన్న చిన్న నదులు సంగమిస్తున్నాయి.

## సరిహద్దులు
జలౌన్ జిల్లా ఉత్తర సరిహద్దులో ఎటావా జిల్లా, కాన్పూర్ జిల్లా, తూర్పు సరిహద్దులో హిమ్మత్‌పూర్ జిల్లా, ఆగ్నేయ సరిహద్దులో ఝాన్సీ జిల్లా, పశ్చిమ సరిహద్దులో పహిజ్ నది దాటిన తరువాత మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని బింద్ జిల్లా ఉన్నాయి. జిల్లా 4 సంవత్సరాల కాలం నిరంతర కరువు బాధిత ప్రాంతంగా ఉంది. సరాసరి వర్షపాతం 399 మి.మీ. (మునుపటి సరాసరి వర్షపాతం 800 మి.మీ)

## ఆర్ధికం
2006 గణాంకాల ప్రకారం పచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశ జిల్లాలు (640) లో వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో జలౌన్ జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర 36 జిల్లాలలో ఈ జిల్లా ఒకటి.

## [[2001]] లో గణాంకాలు

## బయటి లింకులు

* 

## మూలాలు

వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ జిల్లాలు
వర్గం:Jalaun district
వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
కాన్పూర్ దేహత్ జిల్లా

ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో **కాన్పూర్ దేహత్** జిల్లా ఒకటి. అక్బర్‌పూర్ పట్టణం జిల్లాకు కేంద్రంగా ఉంది. ఈ జిల్లా కాన్పూర్ డివిజన్‌లో భాగం.

## చరిత్ర
1977లో కాన్పూర్ జిల్లా రెండు జిల్లాలుగా విభజించబడింది. (కాన్పూర్ నగర్, కాన్పూర్ దేహత్). 1979లో రెండు తిరిగి సమైక్యం అయ్యాయి. 1981లో తిరిగి విభజించబడ్డాయి. ఉత్తర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వం దానికి కాన్పూర్ దేహత్ జిల్లా అని పేరును నిర్ణయించింది. 2010 జూలై 1న రమాబాయ్ నగర్ జిల్లా అని పేరు మార్చారు. 2012లో తిరిగి కాన్పూర్ దేహత్ అని మార్చారు.

## ప్రయాణ వసతులు
జిల్లా రైలు మార్గాలతో చక్కగా అనుసంధానించబడి ఉంది. కాన్పూర్ దేహత్ జిల్లా నుండి మూడు రైలు మార్గాలు ఉన్నాయి. " నార్త్ సెంట్రల్ జోనుకు " చెందిన రైలు మార్గం జిల్లా నుండి పయనిస్తుంది. 
* ఢిల్లీ- హౌరా రైలు మార్గం (నార్త్ సెంట్రల్ జోనుకు):- కాన్పూర్ మీదుగా పయనిస్తుంది. ఈ బ్రాడ్‌గేజ్ రైలు మార్గం పూర్తిగా విద్యుదీకరణ చేయబడి ఉంది. ఈ మార్గంలో 
భౌపుర్, మైథ, రోషన్ మౌ, హాల్ట్, రుర, అంబియపుర్, ఝింఝక్, పర్జని హల్త్ వద్ద రైలు స్టేషన్లు ఉన్నాయి.

* రెండవది కాన్పూర్ రైలు మార్గం:- బినౌర్, రసూల్పూర్ గొగుమౌ, తిలౌంచి, పమన్, లాల్పూర్, మలస, పుఖ్రయన్, చౌన్రహ్ వద్ద రైలు స్టేషన్లు ఉన్నాయి.
ఈ బ్రాడ్‌గేజ్ రైలు మార్గం పూర్తిగా విద్యుదీకరణ చేయబడి ఉంది.
* మూడవది నేరో గేజ్ రైలు మార్గం:- ఇది ప్రస్తుతం బ్రాడ్ గేజ్ రైలు మార్గంగా చేయబడింది. నార్త్ ఈస్టర్న్ జోనుకు చెందినది. ఈ మార్గం గంగనదికి సమాంతరంగా పయనిస్తుంది. ఈ మర్గం విద్యుదీకరణ చేయబడుతూ ఉంది.

## [[2001]] లో గణాంకాలు

## క్రీడలు
జిల్లాలో క్రికెట్ ప్రధాన క్రీడగా ఉంది. లోకల్ క్రికెట్ అసోసియేషన్ ఆర్గనైజ్ పలు విధములైన టోర్నమెంట్లు నిర్వహిస్తుంది. " రాధేశ్యాం లీగ్ " అనే ప్రముఖ క్రికెట్ లీగ్ ఇక్కడ క్రీడలలో పాల్గొంటూ ఉంది.

## మినార్లు
జిల్లాలోని మొగల్ రోడ్డు (గ్రాండ్ ట్రంక్ రోడ్) నుండి పలు కోస్ మినార్లు ఉన్నాయి. వాటిలో కొన్ని సురక్షిత స్మారకచిహ్నాలుగా సంరక్షించబడుతున్నాయి. వీటిలో భొగ్నిపూర్, చాపర్ ఘట, డియోసర్, గౌర్, హలియా, జల్లపూర్, సికందర, పైల్వర్, పితంపూర్, రైగవన్, రాజ్‌పూర్ (కాన్పూర్ దేహత్), సంఖిల్న్, బుజర్గ్, సర్దార్పూర్ ప్రధానమైనవి.

## మూలాలు

వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ జిల్లాలు
వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
కన్నౌజ్ జిల్లా

thumb|తిర్వా దగ్గర సూర్యాస్తమయం
ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో **కన్నౌజ్** జిల్లా ఒకటి. కాన్పూర్కు వాయవ్యంలో ఉన్న చారిత్రిక నగరం కన్నౌజ్ ఈ జిల్లాకు కేంద్రం.

## భౌగోళికం
* కన్నౌజ్ పట్టణం 27.07 ఉత్తర అక్షాంశం 79.92 తూర్పు రేఖాంశంలో ఉంది. ఇది సముద్రమట్టానికి 139 మీటర్ల ఎత్తులో ఉంది.
* జిల్లాలో ప్రధానంగా గంగానది ఈశాన్య సరిహద్దులో ప్రవహిస్తుంది. ఉత్తర సరిహద్దులో కాళి నది ప్రవహిస్తుంది. ఇషాన్ నది జిల్లాగుండా ప్రవహిస్తుంది.
* జిల్లాలో వేడి పొడి వేసవి, ఆహ్లాదకరమైన చల్లని శీతాకాలం. జిల్లాలో వర్షపాతం 80 మి.మీ.
* 1997 సెప్టెంబరు 18 న ఫరూకాబాద్ జిల్లా నుండి కొంతభూభాగం వేరుచేసి కన్నౌజ్ జిల్లా రూపొందించబడింది.
## సరిహద్దులు
కన్నౌజ్ ఉత్తర సరిహద్దులో ఫరూఖాబాద్ జిల్లా, ఈశాన్య సరిహద్దులో హర్దోయి జిల్లా, తూర్పు సరిహద్దులో కాన్పూర్ నాగర్ జిల్లా, ఆగ్నేయ సరిహద్దులో కాన్పూర్ దేహత్ జిల్లా, దక్షిణ సరిహద్దులో ఔర్య జిల్లా, నైరుతీ సరిహద్దులో ఏతవా జిల్లా, పశ్చిమ సరిహద్దులో మైన్‌పురిజిల్లా జిల్లా ఉన్నాయి. 
## విభాగాలు
* జిల్లా 3 తాలూకాలుగా విభజించబడింది
* జిల్లా 7 మండలాలుగా విభజించబడింది.

## [[2001]] లో గణాంకాలు

### 2001 గణాంకాలు

## చారిత్రక ప్రాముఖ్యత
కన్నౌజ్ జిల్లాలో పలు ఆలయాలు ఉన్నాయి. వీటికి చారిత్రక, ఆధ్యాత్మిక ప్రాధాన్యత ఉంది. హర్షవర్ధనుని సామ్రాజ్యంలో ఇది భాగంగా ఉంది. సెంటు తయారీకి ఇది ప్రసిద్ధి చెందింది. ఇది పర్‌ఫ్యూం నగరంగా కూడా గుర్తించబడుతుంది.

## బయటి లింకులు
* 

## మూలాలు

వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ జిల్లాలు
వర్గం:Kannauj district
వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
కౌశాంబి జిల్లా

thumb|కోశాంబిలోని ఘోష్టిరామ్ బౌద్ధ విహారం శిథిలాలు
ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో కౌశాంబి జిల్లా ఒకటి. మంఝన్‌పూర్ పట్టణం ఈ జిల్లాకు కేంద్రం. కౌశాంబి జిల్లా అలహాబాద్ డివిజన్‌లో భాగంగా ఉంది.

## చరిత్ర
పురాతన భారతదేశంలో కౌశాంబి వత్సా మహాజనపదాలకు రాజధానిగా ఉండేది.,  
వత్స రాజా సంబంధిత 16 ప్రదేశాలలో ఇది ఒకటి. 
### పురాణ కథనాలు
రామాయణ, మహాభారత కావ్యాలలో ఈ ప్రాంతం గురించిన ప్రస్తావన ఉంది. చేది రాజ్యం గురించిన ప్రస్తావనలో ఈ ప్రాంతం కుశంబి అని ఉంది. పాండవుల మునిమనుమడు జనమేజయుడు గంగానది వరదలలో మునిగిపోయిన హస్థినాపురాన్ని వదిలి చేధిరాజ్యంలోని కుశంభి నగరాన్ని రాజధానిగా చేసుకున్నట్లు ప్రస్తావించబడి ఉంది. స్వప్నవాసవ దత్త, యుగంధరాయణ దీనిని బలపరుస్తున్నాయి. రెండు గ్రంథాలు రాజా ఉదయన భరతవశానికి చెందిన వాడని వర్ణిస్తున్నాయి. పురాణాలు వంశానుగతంగా రాజా క్సెమక వరకు వర్ణన ఉంది.

### గౌతమ బుద్ధా
రాజా ఉదయనుని కాలంలో గౌతమ బుద్ధుడు ఈ నగరాన్ని సందర్శించి ధర్మప్రబోధం చేసాడని. రాజా ఉదయనుడు బౌద్ధ ఉపాసకుడు. ఉదయనుడు బుద్ధుని గంధపు శిల్పాన్ని నిర్మింపజేసాడని 
భావిస్తున్నారు. పురాణకథనాలను అనుసరించి వాహినర, దండపాణి, నిరమిత్ర, క్సెమక రాజులు ఉదయనుని సంతతి వారని భావిస్తున్నారు. తరువాత వత్స అవంతితో విలీనం చేయబడింది. అవంతి రాజకుమారుడు ప్రద్యోత మునిమనుమడు మణిప్రభ కౌశుంభను పాలించాడు. అశోకుడు కౌశుంభనగరానికి అధిక ప్రాధాన్యత ఇచ్చి కౌశుంభిలో స్తంభాలను నిర్మింపజేసాడు. వాటి మీద పాలి అక్షరాలు చెక్కించబడ్డాయి. కౌశుంబిలో ఒక జైన దెరసర్ కూడా నిర్మించబడింది. స్తంభాలు, ఆలయం ఇప్పటికీ సజీవంగా ఉన్నాయి. ఆర్కియాలజిస్టులు వత్స రాజ్య శిథిలాలు, విశ్వవిద్యాలయం వెలికితీయడానికి ప్రయత్నిస్తున్నారు. 6వ జైన తీర్ధంకరుడు పదం ప్రభూజి కౌశుంభిలో జన్మించాడు.

## ఆర్ధికం
2006 గణాంకాల ప్రకారం పచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశ జిల్లాలు (640) లో వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో కౌశాంబి జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. . బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర 36 జిల్లాలలో ఈ జిల్లా ఒకటి.

## [[2001]] లో గణాంకాలు

## ప్రత్యేకతలు
* అలహాబాద్ జిల్లా నుండి కొంత భూభాగం వేరుచేసి కౌశాంబి జిల్లా రూపొందించబడింది.
* జిల్లాలో చైల్, ఉత్తర ప్రదేశ్, మంఝాన్పూర్, భర్వరి, కషియ, మురత్గంజ్, సిరథు, కరారి, కారా (ఉత్తర ప్రదేశ్ ) వంటి ప్రధాన పట్టణాలు ఉన్నాయి.
* కౌశాంబి నగరం అలహాబాద్‌కు 45 కి.మీ దూరంలో ఉంది. పురాతన చరిత్ర ఆరాధకులకు ఈ నగరం ఆసక్తికరమైనది. అలహాబాద్ నుండి కౌశాంబికి రోడ్డు మార్గంలో సులువుగా చేరుకోవచ్చు.
కౌశాంబి త్రవ్వకాలలో లభించిన పలు కళాఖండాలను అలహాబాద్ మ్యూజియంలో భద్రపరచబడిఉన్నాయి. జిల్లాలోపాలి శిలాక్షరాలు ఉన్న అశోక స్తంభాలు ఉన్నాయి. వీటికి సమీప ప్రాంతంలో 
వాత్సా మహాజనపదాలు, జపదాల విశ్వవిద్యాలయం ఉన్నాయి. జిల్లాలోని సరై అకిల్ నుండి 14 కి.మీ దూరంలో జైన దెరసర్ ఉంది. 
## వ్యవసాయం
జిల్లా భూభాగంలోని మట్టి చాలా సారవంతమైంది. సుర్క గువా మామిడి పంటకు ప్రసిద్ధి చెందింది. మామిడి పంటకు సుర్కా గువా ప్రపంచ ప్రసిద్ధి చెందింది. నాణ్యమైన మామిడి పండుతున్న ప్రదేశాల జాబితాలో సుర్కాగువా చోటుచేసుకుంది.

## బయటి లింకులు
* 

## మూలాలు


వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ జిల్లాలు
వర్గం:Kaushambi district
వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
ఖుషీనగర్ జిల్లా

thumb|బుద్ధ దహన స్థూపం, కుషినగర్
ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో **కుశినగర్** జిల్లా (హిందీ: कुशीनगर जिला) (ఉర్దు: کُشی نگر) ఒకటి. పద్రౌనా పట్టణం జిల్లాకేంద్రంగా ఉంది.
## పేరువెనుక చరిత్ర
కుశినగర్ పట్టణం పేరిట ఈ జిల్లా పేరు కుశినగర్ అని పెట్టారు. కుశినగర్ బుద్ధుడు (క్రీ.పూ 6-5 శతాబ్దాలు) జ్ఞ నోదయం పొందిన ప్రదేశం అని భావిస్తున్నారు. దీనినే కుసినారా అని కూడా అంటారు

## సరిహద్దులు
కుశినగర్ జిల్లా తూర్పు సరిహద్దులో బీహార్ రాష్ట్రం, నైరుతీ సరిహద్దులో దియోరియాజిల్లా, పశ్చిమ సరిహద్దులో గోరక్‌పూర్జిల్లా, వాయవ్య సరిహద్దులో మహారజ్‌గంజ్జిల్లా ఉన్నాయి. జిల్లా గోరక్‌పూర్ డివిజన్‌లో భాగంగా ఉంది.

## ఆర్ధికం
2006 గణాంకాల ప్రకారం పచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశ జిల్లాలు (640) లో వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో కుశినగర్ జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న ఉత్తర ప్రదేశ రాష్ట్ర 36 జిల్లాలలో ఈ జిల్లా ఒకటి.

## ప్రయాణవసతులు
భారతప్రభుత్వం ఇక్కడ విమానాశ్రయం కట్టడానికి అనుమతించింది.

## [[2001]] లో గణాంకాలు

## బయటి లింకులు

* 

## మూలాలు

వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ జిల్లాలు
వర్గం:ఖుషినగర్ జిల్లా
వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
మహోబా జిల్లా

thumb|కుల్పహార్‌లోని చండేలా కాలం నాటి యజ్ఞ మండపం
ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో **మహోబ** జిల్లా (హిందీ: महोबा जिला) ఒకటి. మహోబ పట్టణం జిల్లాకేంద్రంగా ఉంది. మహోబ జిల్లా చిత్రకూట్ డివిజన్‌లో భాగంగా ఉంది.
జిల్లావైశాల్యం 2884 చ.కి.మీ. 2001 గణాంకాల ప్రకారం జిల్లా జనసంఖ్య 876,055.

## చరిత్ర
హమీర్‌పూర్ జిల్లాలోని మహోబా తాలూకాను 1995 ఫిబ్రవరి 11 న మహోబ జిల్లారూపొందించబడింది. ఇది పూర్వం " మహోత్సవ్ నగర్ " అని పులువబడింది. 9-12 శతాబ్ధాలలో బుండేల్ ఖండును పాలించిన రాజులతో మహోబాకు సంబంధం ఉందని భావిస్తున్నారు.

## విభాగాలు
* జిల్లాలో 3 తాలూకాలు ఉన్నాయి: మహోబ
* జిల్లాలో 2 అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాలు ఉన్నాయి: మహోబ, చర్ఖరి. 
* పార్లమెంటు నియోజకవర్గం: హమీర్‌పూర్

## [[2001]] లో గణాంకాలు

## ఆర్ధికం
2006 గణాంకాల ప్రకారం పచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశ జిల్లాలు (640) లో వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో మహోబ జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. . బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర 36 జిల్లాలలో ఈ జిల్లా ఒకటి.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* 

## వెలుపలి లింకులు

వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ జిల్లాలు
వర్గం:Bundelkhand
వర్గం:Mahoba district
వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
మొరాదాబాద్ జిల్లా

thumb|మొరాదాబాద్ వద్ద రామగంగ
ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో **మొరాదాబాద్ జిల్లా** (హిందీ:मुरादाबाद ज़िला) (ఉర్దు:مراد آباد ضلع) ఒకటి. మొరాదాబాద్ పట్టణం జిల్లాకేంద్రంగా ఉంది. మొరాదాబాద్ జిల్లా మొరాదాబాద్ డివిజన్‌లో భాగంగా ఉంది.
జిల్లావైశాల్యం 3493 చ.కి.మీ.
2001 గణాంకాల ప్రకారం జిల్లా జనసంఖ్య 2,761,620.

2011 గణాంకాల ప్రకారం ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర జిల్లాలలో జనసంఖ్యాపరంగా మొరాదాబాద్ జిల్లా అత్యధిక జనసంఖ్య కలిగిన జిల్లాలలో రెండవదిగా గుర్తించబడింది. మొదటి స్థానంలో అలహాబాద్ జిల్లా ఉంది. . జిల్లా 28°21´ నుండి 28°16´ డిగ్రీల ఉత్తర అక్షాంశం, 78°4´ నుండి 79°డిగ్రీల తూర్పు రేఖాంశంలో ఉంది. నగరంలో తయారు చేయబడుతున్న ఇత్తడి కళాఖండాలను అమెరికా, యూరప్ దేశాలకు ఎగుమతి చేయబడుతున్నాయి. అందువలన మొరాదాబాద్ ఇత్తడి నగరం, పీతళ్ నగరి అనఇలువబడుతుంది. జిల్లాలో వివిధ సంప్రదాయాలకు చెందిన ప్రజలు ఐకమత్యంగా నివసిస్తున్నారు.

## భౌగోళికం
మొరాదాబాద్ జిల్లా గంగానదికి తూర్పు తీరంలో రాంపూర్ జిల్లాకు పశ్చిమం ఉంది. జిల్లావైశాల్యం 2285 చ.కి.మీ. ఇది గంగా మైదానంలో ఉంది. రామగంగా, సాత్ నదులు జిల్లాను మూడు భాగాలుగా విభజించాయి. తూర్పు భూభాగం పర్వతాలతో పశ్చిమ భూభాగం కంటే ఎత్తుగా ఉంటుంది. ఇక్కడ హిమాలయాల నుండి ప్రవహిస్తున్న పలు జలప్రవాహాలు ఉన్నాయి. మద్య భూభాగం రామగంగా, సాత్ నదీలోయల వరకు విస్తరించి ఉంది. పశ్చిమ భూభాగం కొన్ని కి.మీ పొడవున గంగానది వైపు ఏటవాలుగా దిగువకు సాగుపోతుంది.

## ప్రముఖులు
* జిగర్ మొరాదాబాది 
* పియూష్ చావ్లా
* నవాబ్ మజ్జు ఖాన్
* మదన్ మోహన్ వ్యాస్
* సుఫీ అంబ ప్రసాద్ 
* ఖమర్ మొరాదాబాది 
* మన్సూర్ ఉస్మానీ
* రాబర్ట్ వాద్రా
* జావెద్ రషీద్ అమీర్
* పోంటీల చాద

## [[2001]] లో గణాంకాలు

## విభాగాలు
జిల్లాలో 2 ఉపవిభాగాలు ఉన్నాయి: మొరాదాబాద్ ఉపవిభాగం, సంభల్ ఉపవిభాగం
* జిల్లాలో 5 తాలూకాలు ఉన్నాయి: 
* మొరాదాబాద్ ఉపవిభాగంలో 3 తాలూకాలు ఉన్నాయి: బిలరి తాలూకా, కాంత్ తాలూకా, ఠకుర్ద్వారా తాలూకా. 
* సంభల్ ఉపవిభాగంలో 2 తాలూకాలు ఉన్నాయి: సంభల్, చందౌసి తాలూకా 
* జిల్లాలో 5 మండలాలు ఉన్నాయి: కుందకరి, చాజ్లెట్, భగత్పూర్, దిలరి, ముందపాండే. 
* జిల్లాలో 7 అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాలు: కంథ్ ( మోరాడాబాద్ ), ఠకుర్ద్వారా, మోరాదాబాద్ రూరల్, మోరాడాబాద్ నగర్, కుందర్కి, బిలరి, చందౌసి
* మొరాదాబాద్ పార్లమెంటు నియోజకవర్గం: 4 అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాలు ఉన్నాయి: కాంత్, ఠాకూర్‌ద్వారా, మొరాదాబాద్ గ్రామీణ, మొరాదాబాద్ నగరప్రాంతం.

* సంభల్ తాలూకాలో 3 మండలాలు ఉన్నాయి: బహ్జోయీ, పంవస, అస్మొలి.

## పట్టణాలు
మొరాదాబాద్ నగరపాలితం చేయబడింది. 
* జిల్లాలో 4 పురపాలితాలు ఉన్నాయి:- బహ్జోల్, బిలరి, చందౌసి, ఠాకూర్‌ద్వారా. 
* జిల్లాలో 6 పురపాలితాలు ఉన్నాయి.
* భోజ్ ధర్మపూర్
* కంథ్
* కుందర్కి
* నరౌలి
* రుస్తమ్నగర్ సహస్పుర్
* వయసు కలాన్
* జిల్లాలో 960 గ్రామపంచాయితీలు ఉన్నాయి.

## బయటి లింకులు
* 

## మూలాలు

వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ జిల్లాలు
వర్గం:Moradabad district
వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
మైన్‌పురి జిల్లా

thumb|రామేశ్వర్ ధామ్ శివ మందిర్, దిలాహా
ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో **మైన్‌పురి** జిల్లా (హిందీ:मैनपुरी ज़िला) (ఉర్దు: میںپوری ضلع) ఒకటి. మైన్‌పురి పట్టణం జిల్లాకేంద్రంగా ఉంది. మైన్‌పురి జిల్లా ఆగ్రా డివిజన్‌లో భాగంగా ఉంది.

## తాలూకాలు
* మైన్‌పురి జిల్లా
* భొంగొయాన్
* కర్హల్

## [[2001]] లో గణాంకాలు

## మూలాలు

వర్గం:Cities and towns in Mainpuri district
వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ జిల్లాలు
వర్గం:ఆగ్రా డివిజన్
వర్గం:మైన్‌పురి జిల్లా
వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
మహారాజ్‌గంజ్ జిల్లా

thumb|సోనౌలీ వద్ద నేపాల్-భారత్ సరిహద్దు తనిఖీ కేంద్రం
ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో **మహారాజ్‌గంజ్** జిల్లా (హిందీ:महाराजगंज जिला) ఒకటి. మహారాజ్‌గంజ్ పట్టణం జిల్లాకు కేంద్రంగా ఉంది.
మహారాజ్‌గంజ్ జిల్లా ... డివిజన్‌లో భాగంగా ఉంది.

## భౌగోళికం
జిల్లా ఉత్తర సరిహద్దులో నేపాల్ దేశం, తూర్పు సరిహద్దులో కుశినగర్ జిల్లా, దక్షిణ సరిహద్దులో సిద్దార్ధ్‌ నగర్ జిల్లా, పశ్చిమ సరిహద్దులో సంత్ కబీర్ నగర్ జిల్లా ఉన్నాయి. జిల్లా గోరక్‌పూర్ డివిజన్‌లో భాగంగా ఉంది. జిల్లావైశాల్యం 2,951 చ.కి.మీ. 2001 గణాంకాల ప్రకారం జిల్లాజనసంఖ్య 2,173,878. 

## చరిత్ర
1989 అక్టోబరు 2న గోరక్‌పూర్ జిల్లా నుండి కొంతభూభాగం వేరుచేసి ఈ జిల్లా రూపొందించబడింది.

## ఆర్ధికం
2006 గణాంకాల ప్రకారం పచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశ జిల్లాలు (640) లో వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో మహారాజ్‌గంజ్ జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర 34 జిల్లాలలో ఈ జిల్లా ఒకటి.

## విభాగాలు
*జిల్లాలో 4 ఉపవిభాగాలు ఉన్నాయి:
* జిల్లాలో 4 తాలూకాలు ఉన్నాయి: మహారాజ్‌గంజ్ సాదర్, నౌతంవ, నిచలౌల్, ఫరెండా
* మహారాజ్‌గంజ్ సాదర్ తాలూకాలో 4 మండలాలు ఉన్నాయి: మహారాజ్‌గంజ్, ఘుఘలి, పనియార, పరతవల్. 
* నౌతంవ తాలూకాలో 2 మండలాలు ఉన్నాయి: రతన్‌పూర్, లక్ష్మీపూర్.
* నిచలౌల్ తాలూకాలో 3 మండలాలు ఉన్నాయి: నిచలౌల్, మితౌర, సిస్వ
* ఫరెండా తాలూకాలో 3 మండలాలు ఉన్నాయి: ఫరెండా, బ్రిద్గ్‌మన్‌గంజ్, దనై.
* జిల్లాలో 12 మండలాలు ఉన్నాయి: మహారాజ్‌గంజ్, ఘుఘలి, పనియార, పరతవల్, రతన్‌పూర్, లక్ష్మీపూర్, నిచలౌల్, మితౌర, సిస్, ఫరెండా, బ్రిద్గ్‌మన్‌గంజ్, దనై.
* జిల్లాలో గ్రామాల సంఖ్య:- 1258
* జిల్లాలో 14 పోలీస్ స్టేషన్ల సంఖ్య:-ఫరెంద, నౌతన్వ, పురందర్పుర్, కొథిభర్, తుతిబరి కోత్వాలి, కొళుయి, బ్రిజ్మంగంజ్, ష్యాందెవ్రవ, పర్సమలిక్, పర్గదవ, పనియర్, చౌక్, సొనౌలి కోత్వాలి, ఘుఘుల్యి

## [[2001]] లో గణాంకాలు

## ప్రాంతం యొక్క ప్రసిద్ధ వ్యక్తులు
* లేట్ డాక్టర్ శివ కాంత్ మిశ్రా (శాస్త్రలో గోల్డ్ మెడలిస్ట్, అధ్యక్షుడు అవార్డు గ్రహీత, సంస్కృతం)
* డాక్టర్ డి.కె పాండే (స్థానిక ఫేమస్ డాక్టర్)
* డాక్టర్ రాజనీష్ కుమార్ పాండే (డెంటిస్ట్)
* డాక్టర్ సేథ్ (డాక్టర్)
* డాక్టర్ కే.యస్ మిశ్రా (డాక్టర్)
* డాక్టర్ పవన్ కుమార్ రంగట (డాక్టర్)
* శ్రీ సురేష్ కుమార్ రంగట (ఉద్యోగ్ వ్యాపార్ను మండల నగర్ పంచాయతీ మాజీ ఛైర్మన్, డైరెక్టర్ ఆంగ్లో సంస్కృత ఇంటర్ కాలేజ్)
* శ్రీ సతీష్ కుమార్ రంగట (బిజినెస్ మ్యాన్ లీడింగ్)
* శ్రీ రవి ప్రతాప్ సింగ్ (చైర్మన్ ఎల్.డి.బి లాండ్ డెవలప్మెంట్ బ్యాంక్ మహారాజగంజ్)
* శ్రీ గోరఖ్ నాథ్ పాండే (ఆస్ట్రాలజర్)
* శ్రీ అనురాగ్ కమల్ (ఇస్రో శాస్త్రవేత్త) 

## బయటి లింకులు
* Maharajganj district website

## మూలాలు

వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ జిల్లాలు
వర్గం:మహారాజ్‌గంజ్ జిల్లా
వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
పిలిభిత్ జిల్లా

ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో **పిలిభిత్** జిల్లా ఒకటి. పిలిభిత్ పట్టణం జిల్లా కేంద్రంగా ఉంది. జిల్లా వాసులు పిలిభిత్ జిల్లా బరేలీ డివిజన్‌లో భాగం. జిల్లా బాలివుడ్ చిత్రరంగానికి అంజుం ఫిలిభితి, అక్తర్ ఫిలిభితి, రఫీగ్ అలం అనే ముగ్గురు పాటల రచయితలను అందించింది. జిల్లా 14 మంది కేద్రమంత్రులను గెలిపించింది. ఫిలిభిత్ నియోజకవర్గం నుండి మేనకా గాంధి 5 మార్లు పార్లమెంటు సభ్యురాలిగా ఎన్నికైంది.

## ప్రజలు
ఫిలిభిత్ జిల్లాలో సిక్కు ప్రజలు అధికంగా ఉన్నారు. 1947లో దేశవిభజన తరువాత సిక్కు ప్రజలు ఇక్కడకు అధికసంఖ్యలో తరలివచ్చి స్థిరపడ్డారు. ఫిజిభిత్‌కు మినీ పంజాబు అనే పేరు ఉంది. 1947 దేశవుభజన తరువాత బెంగాలు నుండి వచ్చి స్థిరపడిన బెంగాలీ ప్రజలు కూడా జిల్లాలో అధుకంగా ఉన్నారు. .
## అభయారణ్యం
జిల్లాలో " ఫిలిభిత్ టైగర్ రిజర్వ్ " పేరిట పులుల అభయారణ్యం ఉంది. ఇది 2008 సెప్టెంబరులో స్థాపించబడింది.

## [[2001]] లో గణాంకాలు

## వివరణలు
జిల్లా వైశాల్యం - 3504&nbsp;km²
నగర వైశాల్యం - 68.76చ.కి.మీ

**జనసంఖ్య** (as 2011)

## ఇవికూడా చూడండి
; పిలిభిత్ గురించిన పుటలు (పిలిభిత్) 
*
; పిలిభిత్ లోని ప్రదేశాలు (పిలిభిత్) 
*Pilibhit tiger reserve
* బర్ఖేరా
* బిల్సంద
* బిసల్పూర్
* గులారియా భింద్రా
* Jahanabad|జహనాబాద్
* కాలినగర్
* ధాకియా కేసర్పూర్
* మధోతండ
* హర్సింగ్పూర్
* న్యొరియా హుసియాంపూర్
* పురాంపూర్
* మఝోల
; ఫిలిబుత్ ప్రజల గురించిన వ్యాసాలు పిలిభిత్
* భానుప్రతాప్ సింగ్
* హర్షిష్‌కుమార్ గాంగ్వార్
* పరశురాం
* మోహన్ స్వరూప్
* ఎం.డి. షాంసన్ హాసన్ ఖాన్
* మేనకా గాంధి
* ముకుంద్ లాల్ అగర్వాల్
* వరుణ్ గాంధి
* గౌరవ్ కతియార్

## బయటి లింకులు

* 

## మూలాలు

వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ జిల్లాలు
వర్గం:Pilibhit district
వర్గం:వెనుకబడిన ప్రాంతాల అభివృద్ధి నిధులు పొందుతున్న జిల్లాలు
వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
రాయ్‌బరేలి జిల్లా

thumb|మీర్జాపూర్ ఐహరీ గ్రామంలో బుధే నాథ్ ఆలయం
ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో రాయ్‌బరేలీ జిల్లా (హిందీ:रायबरेली ज़िला) (ఉర్దు: ائے بریلی ضلع) ఒకటి. రాయ్‌బరేలీ పట్టణం జిల్లా కేంద్రంగా ఉంది. రాయ్‌బరేలీ జిల్లా లక్నో డివిజన్‌లో భాగంగా ఉంది.

రాయ్ బరేలీ పట్టణం, మునిసిపాలిటీ. ఇది రాయ్ బరేలీ జిల్లా ముఖ్యపట్టణం. ఈ పట్టణం రైల్ కోచ్ పరిశ్రమ కలిగిఉంది. షాజహాన్ సమయంలో నిర్మించిన అనేక పురాతన మసీదులు ఉన్నాయి.

## భౌగోళికం
జిల్లా వైశాల్యం 4,609 చ.కి.మీ. గౌగోళికంగా జిల్లా భూభాగం ఎగుడుదిగుడుగా ఉంటుంది. జిల్లాలో గంగా, సాయి నదులు ప్రవహిస్తున్నాయి. నదీప్రవాహాలు పడవప్రయాణించడానికి అనువుగా ఉంటాయి. జిల్లాలో ప్రధానంగా వరి, పప్పుధాన్యాలు, గోధుమలు, బార్లీ, సజ్జలు, గసాలు పండించబడుతున్నాయి. జిల్లాను ఓధ్- రోహిల్‌ఖండ్ రైలు మార్గం లక్నోతో 
అనుసంధానం చేస్తుంది.ఈ మార్గం 1898లో వారణాసి వరకు పొడిగించబడింది.

## ఆర్ధికం
2006 గణాంకాల ప్రకారం పచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశ జిల్లాలు (640) లో వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో రాయ్‌బరేలీ జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర 34 జిల్లాలలో ఈ జిల్లా ఒకటి.

## [[2001]] లో గణాంకాలు

### భాషలు
జిల్లాలో హిందీ వ్యవహార భాషలలో ఒకటైన అవధి భాష వాడుకలో ఉంది. ఇది అవధి భూభాగంలో 38 మిలియన్ ప్రజలకు వాడుకలో ఉంది. 
.

## బయటి లింకులు
* 

## మూలాలు

వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ జిల్లాలు
వర్గం:లక్నో డివిజన్
వర్గం:Raebareli district
వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
సీతాపూర్ జిల్లా

**సీతాపూర్** (, ) ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని జిల్లా, పట్టణం. ఇది లక్నో డివిజన్ లో ఉంది. జిల్లా వైశాల్యం 5743 చ.కి.మీ. 2011 గణాంకాల ప్రకారం జిల్లా జనసంఖ్య 44,74,446.

## ఆర్ధికం
2006 గణాంకాల ప్రకారం పచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశ జిల్లాలు (640) లో వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో సీతాపూర్ జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. . బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర 34 జిల్లాలలో ఈ జిల్లా ఒకటి..

## విభాగాలు
* జిల్లాలో 6 తాలూకాలు ఉన్నాయి:- సీతాపూర్, బిస్వన్, మిష్రిఖ్, లహర్పుర్, మహ్మూదబద్, సిధౌలి.
* జిల్లాలో 9 శాసనసభ స్థానాలు ఉన్నాయి.
* మహొలి
* సీతాపూర్
* హర్గవన్
* లహర్పుర్
* బిస్వన్
* సెవత
* మహ్ముదాబాద్ (భారతదేశం)
* సిధౌలి 
* మిస్క్రిక్
* సీతాపూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గాలు 4 పార్లమెంటు నియోజక వర్గాలలో ఉన్నాయి:
* సీతాపూర్ పార్లమెంటు నియోజక వర్గం:- సీతాపూర్, సెవత, బిస్వన్, లహర్పుర్, మొహమూదబాద్ శాసనసభ జియోజకవర్గాలు.
* ధౌరహ్రా పార్లమెంటు నియోజక వర్గం:- మహోలీ, హర్గవన్
* మోహన్లాల్ గంజ్ పార్లమెంటు నియోజక వర్గం:- సిధౌలి
* మిస్రిక్త్ పార్లమెంటు నియోజక వర్గం:- మిస్రిక్త్

## [[2001]] లో గణాంకాలు

### భాషలు
జిల్లాలో హిందీ భషా వ్యవహార భాషలలో ఒకటైన అవధి భాష వాడుకలో ఉంది. ఇది 3.8 కోట్ల ప్రజలలో వాడుకలో ఉంది.

## ప్రముఖ వ్యక్తులు

* ఆచార్య నరేంద్రదేవ్
* ఫజల్-ఇ-హక్ ఖైరాబాదీ

## బయటి లింకులు
* Sitapur district website

## మూలాలు

వర్గం:లక్నో డివిజన్

వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ జిల్లాలు
వర్గం:హిందీ భాషా పాఠాన్ని కలిగి ఉన్న వ్యాసాలు
షాజహాన్‌పూర్ జిల్లా

thumb|షాజహాన్‌పూర్ జిల్లాలో గర్రా నది
ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో **షాజహాన్‌పూర్** జిల్లా ఒకటి. షాజహాన్‌పూర్ పట్టణం జిల్లాకు కేంద్రంగా ఉంది. షాజహాన్‌పూర్ జిల్లా రోహిల్‌ఖండ్ డివిజన్‌లో భాగం. 1813లో బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం, బరేలీ జిల్లా నుండి కొంత భూభాగం వేరుచేసి ఈ జిల్లాను ఏర్పరచింది. జిల్లాలో పొవయాన్, తీహార్, జలాలబాద్, సాదర్.

## చరిత్ర
షాజహాన్‌పూర్ దిలెర్ ఖాన్, బహదూర్ ఖాన్  దరియా ఖాన్ కుమారులు మొగల్ చక్రవర్తి షాజహాన్ సైన్యంలో ఒక సైకులుగా ఉండేవారు. షాజహాన్ పాలనలో సోదరులిద్దరూ (దిలర్ ఖాన్, బహదూర్ ఖాన్) అధికారహోదా కలిగి ఉండేవారు. దిలర్ ఖాన్ సేవలకు సంతృప్తి చెందిన షాజహాన్ చక్రవర్తి 14 గ్రామాలను బహుమానంగా ఇస్తూ కోట నిర్మించడానికి అనుమతి ఇచ్చాడు. దిలర్ ఖాన్ నైనార్ ఖెరా వద్ద కోటను నిర్మించాడు. కోట గంగా, ఖన్నౌత్ నదీసంగమంలో నిర్మించబడింది.
### జిల్లా కేంద్రం
జిల్లాకేంద్రం షాజహాన్ పూర్ ఇప్పటికీ షాజహాన్ పూర్ షహ్ర్ అని పిలువబడుతుంది. ఇది ప్రత్యేక ముంసిపాలిటీగా ఉంది.

## భౌగోళికం
షాజహాన్‌పూర్ బరెలీ డివిజన్ ఆగ్నేయ భూభాగంలో ఉంది. ఉత్తరప్రదేశ్‌లో షాజహాన్‌పూర్ వ్యవసాయ ఆధారిత జిల్లా. ప్రభుత్వ రికార్డుల ఆధారంగా ఈ జిల్లా 1813లో స్థాపించబడిందని భావిస్తున్నారు. జిల్లా రూపొందించక ముందు ఇది బరేలీ జిల్లాలో భాగంగా ఉండేది. జిల్లా 27.35 డిగ్రీల ఉత్తర అక్షాంశం, 79.37 డిగ్రీల రేల్హాంశంలో ఉంది. జిల్లా సరిహద్దులలో లఖింపూర్ ఖేరి, హర్దోయీ, ఫరూఖాబాద్, బారెల్లీ, బదౌన్, పిలిభిత్. జిల్లా వైశాల్యం 4575 చ.కి.మీ.

జిల్లాలో ప్రధానంగా రామగంగ, గర్రాహ్, గోమతి నదులు ప్రవహిస్తున్నాయి.జిల్లాలో అదనంగా కథన, ఝుక్మా, మెంసీ నదులు ప్రవహించి గోమతి నదిలో సంగమిస్తున్నాయి. కన్నౌట్, సుకేత, కాళి నదులు గర్రాహ్ నదిలో సంగమిస్తున్నాయి. జిల్లాలో ప్రధానంగా గోధుమలు, పప్పుధాన్యాలు, సజ్జలు, ఉర్లగడ్డలు పండించబడుతున్నాయి.

జిల్లాలో ఆర్మీకంటోన్మెంటు, డిఫెంస్ ఫోర్స్ కొరకు పెద్ద క్లోతింగ్ ఫ్యాక్టరీ ఉంది. షాజహాన్ పూర్ క్లబ్బుకు జిల్లాలో ప్రాముఖ్యత ఉంది. ఈ క్లబ్ సభ్యత్వం ఒకప్పుడు అంతస్తు చిహ్నంగా ఉండేది.

## [[2001]] లో గణాంకాలు

## ప్రముఖ వ్యక్తులు
* రామ్ ప్రసాద్ బిస్మిల్ (స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు)
* అష్ఫాఖుల్లా ఖాన్ (స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు)
* ఠాకూర్ రోషన్ సింగ్ (స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు)
* ప్రేమ్ కృష్ణ ఖన్నా (స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు)
* శ్యాం బిహారీ బాజ్పాయీ (స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు)
* హ్రిదయేష్ (నవలా రచయిత)
* క్రాంత్ ఎం.ఎల్. వర్మ (కవి, రచయిత & చరిత్రకారుడు) 
* రాజ్పాల్ యాదవ్ (బాలీవుడ్ నటుడు)
* జితిన్ ప్రసాద్ (భారత రాజకీయనాయకుడు, కుమారుడు జితేంద్ర ప్రసాద్) 

## బయటి లింకులు
* 

## మూలాలు

వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ జిల్లాలు

వర్గం:1813 స్థాపితాలు
వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
సంత్ కబీర్ నగర్ జిల్లా

thumb|బఖిరా పక్షుల అభయారణ్యం
ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో **సంత్ కబీర్ నగర్** జిల్లా (హిందీ:संत कबीर नगर जिला) ఒకటి. ఖలీలాబాద్ పట్టణం ఈ జిల్లాకు కేంద్రంగా ఉంది. ఈ జిల్లా బస్తీ డివిజన్‌లో భాగం. 1997 సెప్టెంబరు 5 న బస్తీ జిల్లా నుండి 131 గ్రామాలు, బంసి జిల్లాలోని సిద్ధార్ద్ నగర్ నుండి 161 గ్రామాలు చేర్చి సంత్ కబీర్ నగర్ జిల్లా రూపొందించబడింది. 
### సరిహద్దులు
జిల్లా ఉత్తర సరిహద్దులో సిద్ధార్ధనగర్, మహారాజ్‌గంజ్, తూర్పు సరిహద్దులో గోరఖ్‌పూర్, దక్షిణ సరిహద్దులో అంబేద్కర్ నగర్, పశ్చిమ సరిహద్దులో బస్తీ జిల్లాలు ఉన్నాయి. జిల్లా వైశాల్యం 1659.15 చ.కి.మీ.

## పేరు వెనుక చరిత్ర
జిల్లకు 15వ శతాబ్ధానికి చెందిన కవి కబీర్దాస్ స్మృత్యర్ధం నామకరణం చేయబడింది. కబీర్దాస్ జిల్లాలోని మఘర్‌లో నివసించాడు. ఆయన మరణం గురించి ఒక కథనం ప్రచారంలో ఉంది. భారతదేశంలో పాఠశాలలలో ఇది పాఠ్యాంశ్యంగా (నీతి కథలు లేక చరిత్ర) కూడా ఉంది. ఆయనను ఖనం చేసే సమయంలో ముస్లిములు మరుయు హిందువుల మద్య వివాదం చెలరేగింది. ముస్లిములు మరణానంతరం శరీరాన్ని పూడ్చి పెట్టడం ఆనవాయితీ. హిందువులు మరణానంతరం శరీరాన్ని దహనం చేయడం ఆనవాయితీ. కబీర్‌దాస్ చెప్పిన విషయాలను పుస్తకరూపంలో హిందువులు, ముస్లిములు వ్రాసి ఉంచినదానిని గుర్తించుకు తెచ్చుకుని దానిని అనుసరించారు. ఇలా వివాదం ముగింపుకు వచ్చింది.మఘర్‌లో ఆయన సమాధి (దర్గా), మందిరం పక్కపక్కన ఉంటాయి.

## చరిత్ర
1997 సెప్టెంబరు 5 న బస్తీ జిల్లా నుండి 131 గ్రామాలు, బంసి జిల్లాలోని సిద్ధార్ద్ నగర్ నుండి 161 గ్రామాలు చేర్చి సంత్ కబీర్ నగర్ జిల్లా రూపొందించబడింది.

## ఆర్ధికం
2006 గణాంకాల ప్రకారం పచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశ జిల్లాలు (640) లో వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో సంత్ కబీర్ నగర్ జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర 34 జిల్లాలలో ఈ జిల్లా ఒకటి.

## విభాగాలు

### [[2001]] లో గణాంకాలు

.

## ప్రముఖ ప్రదేశాలు
* ఖలిలాబాద్ (భారతదేశం) (జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయం)
* మఘార్ (భారతదేశం ) 
* బఖరియా 
* మెహద్వాల్ 
* ధంఘటా 
* ధర్మసింగ్వా

## ప్రముఖ వ్యక్తులు
* సంత్ కబీర్ దాస్ (కవి)
* అఖిలేష్ సింగ్ (మేనేజింగ్ డైరెక్టర్ ఎ.పి.ఆర్.ఐ కుటుంబ అసోసియేట్స్)
* అహసాన్ ఖాన్ (రాజకీయవేత్త)
* జగదీష్ లాల్ శ్రీవాస్తవ (విలేఖరి)
* రాజు రంజన్ యాదవ్ (సోషలిస్టు)
* సిద్ధార్థ నీర్ (విలేఖరి)
* విమలేష్ త్రిపాఠి (విలేఖరి)
* అఖిలేష్ త్రిపాఠి (డైరెక్టర్ యాక్షన్ రూరల్ డెవెలెప్మెంట్ వరదన్ సొసైటీ, ధర్మసింగ్వా) 

## బయటి లింకులు

* Sant Kabir Nagar district website

## మూలాలు

వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ జిల్లాలు

వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
భదోహీ జిల్లా

ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో **భదోహీ** జిల్లా (హిందీ:भदोही ज़िला) ఒకటి. గ్యాన్‌పూర్ పట్టణం జిల్లాकु కేంద్రంగా ఉంది.

## చరిత్ర

1994 జూన్ 30 న భదోహీ జిల్లా రాష్ట్రంలో 65 జిల్లాగా రూపుదిద్దుకుంది. వైశాల్యపరంగా ఇది రాష్ట్రంలో అతిచిన్నదిగా ఉంది. మాయావతి నేతృత్వం లోని ఉత్తర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ఈ జిల్లా పేరును సంత్ రవిదాస్ నగర్ జిల్లాగా మార్చింది. ఆ తరువాత వచ్చిన ప్రభుత్వం దీన్ని మళ్ళీ భదోహీ గా మార్చింది. ఈ జిల్లా గతంలో వారణాసి జిల్లాలో భాగంగా ఉంది.

## భౌగోళికం
జిల్లా గంగానదీ మైదానంలో ఉంది. జిల్లా నైరుతీ సరిహద్దులో గంగానది ప్రవహిస్తుంది. జిల్లాలో ప్రధానంగా గంగానది, వరుణానది, మొర్వ నదులు ప్రవహిస్తున్నాయి. జిల్లా వైశాల్యం 1055.99 చ.కి.మీ. 
### సరిహద్దులు
జిల్లా ఉత్తర సరిహద్దులో జౌన్‌పూర్ జిల్లా, తూర్పు సరిహద్దులో వారణాసి జిల్లా, దక్షిణ సరిహద్దులో మీర్జాపూర్ జిల్లా, పశ్చిమ సరిహద్దులో అలహాబాద్ జిల్లా ఉన్నాయి.

## ఆలయాలు
భోగి వద్ద సీతా సమహిత్ స్థల్ (సీతామర్హి), సెంరథ్నాథ్ భోలే షంకర్ మందిర్, బాబా హరిహర్‌నాథ్ (గ్యాంపూర్), చక్వా మహావీర్, శివమందిర్ (సుందర్పూర్), తిలింగేశ్వర్ నాథ్, తిలంగ సివ్జత్పూర్, భద్రకాళీ ఆలయం ఉన్నాయి. ఇతహరా ఉపర్వర్ గ్రామంలో బాబా గంగేశ్వర్నాథ్ అనకట్ట నిర్మించబడింది.

## విభాగాలు
* జిల్లాలో 3 తాలూకాలు ఉన్నాయి: ఔరై, భదోహి, గ్యాన్‌పూర్.
* జిల్లాలో 6 బ్లాకులు ఉన్నాయి:- బదోహి, సురియావన్, గ్యాన్‌పూర్, దీఘ్, అభోలి, ఔరై.
* జిల్లాలోని నివాసిత గ్రామాలు:- 1075 
* జిల్లాలో నిర్జనగ్రామాలు:- 149 నిర్జన గ్రామాలు ఉన్నాయి
* జిల్లాలో న్యాయ- పంచాయితీలు:- 79.
* జిల్లాలో గ్రామపంచాయితీలి:- 489
* జిల్లాలో పోలీస్ స్టేషన్లు:- 9

## [[2001]] లో గణాంకాలు

## మాధ్యమం
* " సత్యం న్యూస్ " జిల్లాలో మొదటి హిందీ వీక్లీగా గుర్తించబడుతుంది.
* " గయాన్ గిర్వా " జిల్లాలో మొదటి హిందీ దినపత్రికగా గుర్తించబడుతుంది
* వారణాసిలో ప్రచురితమై జిల్లాలో వినియీగిస్తున్నా దినపత్రికలలో దౌనిక్ జాగరణ్, అమర్ ఉజాలా, ఆజ్ (వార్తాపత్రిక), హిందూస్థాన్, జన్‌సందేష్ టైంస్, అవాజ్ ఎ ముల్క్.

## బయటి లింకులు
* 

## మూలాలు

వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ జిల్లాలు

వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
శ్రావస్తి జిల్లా

thumb|శ్రావస్తిలోని జేతవన మఠం

ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో **శ్రావస్తి జిల్లా** ఒకటి. భింగా పట్టణం జిల్లాకు కేంద్రంగా ఉంది. శ్రావస్తి జిల్లా, దేవిపటన్ డివిజన్‌లో భాగంగా ఉంది. 2001 నాటి సాంఘిక, ఆర్థిక సూచికలు, అత్యవసర వసతుల సూచికలను బట్టి భారత ప్రభుత్వం ఈ జిల్లాను అల్పసంఖ్యాక ప్రజలు అధికంగా కేంద్రీకృతమైన జిల్లాగా గుర్తించింది.

## చరిత్ర
శ్రావస్తి ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర ఈశాన్య ప్రాంతంలో, రాప్తి నదీ తీరంలో ఉంది. శ్రావస్తి పట్టణంతో గౌతమబుద్ధునికి దగ్గర సంబంధం ఉంది. గౌతమ బుద్ధుడు ఇక్కడ 24 చాతుర్మాస వ్రతాలు అవలంబించాడని విశ్వసిస్తున్నారు. శ్రావస్తి జిల్లాలోని సాహేత్- మాహేత్ గ్రామంలో పురాతనమైన స్తూపాలు, అద్భుతమౌన విహారాలు, పలు ఆలయాలు ఉన్నాయి. పురాణ పరిశోధనలు అనుసరించి వేదభారత కాలంలో రాజా శరవస్త ఈ నగరాన్ని స్థాపించాడని వివరిస్తున్నాయి. క్రీ.పూ 6వ శతాబ్దం నుండి సా.శ. 6వ శతాబ్దం వరకు శ్రావస్తి కోసల రాజ్యానికి రాజధానిగా ఉండేది. ప్రముఖ వాణిజ్య కేంద్రంగాను, మతపరమైన ప్రాధాన్యత కలిగీ ఉండేది. శ్రావస్తి శోభనాథ్ (దెరసర్) తీర్ధంకర్ సాంభవనాథ్ (జైనిజం) జన్మస్థానమని భావిస్తున్నారు. అందువలన ఇది జైనులకు పుణ్యస్థలంగా ఉంది. నాగార్జునుడీ రచనల ప్రకారం క్రీ.పూ 5వ శతాబ్దంలో నగరం జనాభా 9,00,000.

బ్రుహత్కల్పలో శ్రావస్తి గురించిన ప్రస్తావనలో ఇది మహిద్ అనిపిలువబడేదని ఉంది. తరువాత ఇది సాహేత్ - మహేత్ అని పిలువబడిందని సూచించబడింది. నగరం చుట్టూ పలు మందిరాలు, ఆలయాలతో పెద్ద కోట నిర్మించబడిందని భావిస్తున్నారు.

ప్రస్తుతం నగరంలో కోటనిర్మాణానికి ఉపయోగించిన ఇటుకలు, కోట శిథిలాలు కనిపిస్తున్నాయి. పురావస్తు శాఖ త్రవ్వకాలలో శ్రావస్తి సమీపంలో ఉన్న సాహేత్- మాహెత్ వద్ద జరుపుతున్న త్రవ్వకాలలో పలు పురాతన విగ్రహాలు శిలాశాసనాలు లభిస్తున్నాయి. అవన్ని ఇప్పుడు మ్యూజియం ఆఫ్ మథురా, లక్నోలో బధ్రపరచబడి ఉన్నాయి. ప్రస్తుతం ఇక్కడ పురావస్తు శాఖ త్రవ్వకాలు జరుగుతూ ఉన్నాయి.

## భౌగోళికం
శ్రావస్తి —చారిత్రాత్మక అవధ్ భూభాగంలో ఒక భాగం. 
### సరిహద్దులు
జిల్లా దక్షిణ సరిహద్దులో గోండా, పశ్చిమ సరిహద్దులో బహ్రైచ్, తూర్పు సరిహద్దులో బలరాంపూర్ జిల్లాలు, ఈశాన్య సరిహద్దులో నేపాల్ దేశంలోని డన్ంగ్ డెయుఖురి జిల్లా, వాయవ్య సరిహద్దులో నేపాల్ దేశంలోని బంకే జిల్లా ఉన్నాయి. రాష్ట్ర రాజధాని లక్నోకు శ్రావస్తి రాజధాని భింగా 170 కి.మీ దూరంలో ఉంది.

## ఆర్ధికం
2006 గణాంకాల ప్రకారం పచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశం లోని వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో శ్రావస్తి జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర 34 జిల్లాలలో ఈ జిల్లా ఒకటి.

## [[2001]] లో గణాంకాలు

## విద్య
2001 గణాంకాల ప్రకారం 34.2%. ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో అత్యల్ప అక్షారాశ్యత కలిగిన జిల్లాగా శ్రావస్తి గుర్తించబడుతుంది.

## మూలాలు


వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ జిల్లాలు

వర్గం:వెనుకబడిన ప్రాంతాల అభివృద్ధి నిధులు పొందుతున్న జిల్లాలు
వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
ఉన్నావ్ జిల్లా

ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో **ఉన్నావ్** జిల్లా (హిందీ:) ఒకటి. ఉన్నావ్ పట్టణం జిల్లాకు కేంద్రంగా ఉంది. ఈ జిల్లా లక్నో డివిజన్‌లో భాగంగా ఉంది.
thumb|నవాబ్‌గంజ్ పక్షుల అభయారణ్యం
## చరిత్ర
భారతదేశాన్ని సందర్శించిన చైనా యాత్రికుడు హ్యూయన్‌త్సాంగ్ సా.శ. 636 లో కన్నౌజ్‌లో 3 మాసాలు నివసించాడు. ఇక్కడి నుండి ఆయన 26 కి.మీ ప్రయాణించి గంగానది తూర్పు తీరంలో ఉన్న నవదేవకుల (ఆయనమాటలలో న-ఫో-తి-పొ-కు-లో) చేరుకున్నాడు. 5 కి.మీ విస్తీర్ణంలో ఉన్న ఈ నగరంలో దేవాలయం, పలు బౌద్ధ స్తూపాలు, మఠాలు ఉన్నాయి.

1857లో సిపాయీల తిరుగుబాటు ఈ ప్రదేశంలో జరిగిందని భావిస్తున్నారు. ఉద్యమం తరువాత పౌరపాలన పునర్నిర్మించబడిన సమయంలో ఈ జిల్లాకు ఉన్నావ్ అనే పేరు నిర్ణయించబడింది. ఈ నగర స్థాపన చేసిన సమయంలో 1869 వరకు ఈ నగరం వైశాల్యం తక్కువగానే ఉండేది. నగర స్థాపన జరిగిన సమయంలో ఇది పురపాలక వ్యవస్థగా చేయబడింది.

## ఆర్ధికం
2006 గణాంకాల ప్రకారం పచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశ జిల్లాలు (640) లో వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో ... జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర 34 జిల్లాలలో ఈ జిల్లా ఒకటి.
.

## విభాగాలు
జిల్లాలో .. ఉపవిభాగాలు ఉన్నాయి:
* జిల్లాలో 5 తాలూకాలు ఉన్నాయి: ఉన్నావ్, హసంగంజ్, సఫిపుర్, పుర్వ,, బిఘపుర్.
* జిల్లాలో 16 మండలాలు ఉన్నాయి: గంజ్ మోరాడాబాద్, బంగర్మౌ, ఫతేపూర్ చౌరాసి, సఫిపుర్, మియంగంజ్, ఔరస్, హసంగంజ్, నవబ్గంజ్, పుర్వ, అసొహ, హిలౌలి, బిఘపుర్, సుమెర్పుర్, బిచీ, సికందర్పుర్ సిరౌసి,, సికందర్పుర్ కరణ్.
* జిల్లాలో 6 శాసనసభ నియోజకవర్గాలు: ఉన్నావ్, పుర్వ, భగ్వంత్నగర్, మోహన్, సఫిపుర్, బంగర్మౌ.
* పార్లమెంటు నియోజకవర్గం: ఉన్నావ్ (ప్రస్తుత పార్లమెంటు సభ్యుడు షాక్షి మహరాజ్) 
* 2008 నియోజక వర్గాల పునర్విభజన తరువాత హర్హ ప్రాంతాలు ఇతర శాసనసభ నియోజకవర్గంతో కలుపబడ్డాయి. తరువాత ఉన్నావ్ పార్లమెంటు నియోజకవర్గంలో 6 శాసనసభ నియోజకవర్గాలు 
మాత్రమే ఉన్నాయి.
* ఉన్నావ్ పార్లమెంటు నియోజకవర్గంలో నమోదుచేయబడిన ఓటర్లు అధికంగా ఉన్నారు. 2009 ఎన్నికలలో (1.9 మిలియన్లు).

## [[2001]] లో గణాంకాలు

### భాషలు
జిల్లాలో హిందీ వ్యవహారభాషలలో ఒకటైన అవధి భాష వాడుకలో ఉంది. అవధి భాష 38 మిలియన్ ప్రజలలో వాడుకలో ఉంది. ఇది ప్రధానంగా అవధి ప్రాంతంలో వాడుకలో ఉంది. 

## 2013 బంగారు నిధి సంఘటన
2013లో " ఆర్కియాలజీ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా " ఉన్నావ్ జిల్లాలోని దౌండ్ ఖెరా గ్రామంలో నిర్వహించిన త్రవ్వకాలలో రాం బక్ష్ సింగ్‌కు స్వంతమైన పురాతనమైన కోటలో 1000 టన్నుల బంగారం లభించినట్లు నివేదికలో పేర్కొన్నది. ఆర్కియాలజీ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా, జియోలాజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా నిర్వహించిన ప్రాథమిక పరిశోధనలు ఈ విషయం ధ్రువపరిస్తున్నాయి.

## బయటి లింకులు
* 

## మూలాలు

వర్గం:లక్నో డివిజన్
వర్గం:Unnao district
వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ జిల్లాలు
బంగారు లక్ష్మణ్

**బంగారు లక్ష్మణ్** భారతీయ జనతా పార్టీ జాతీయ అధ్యక్షుడిగా, కేంద్ర మంత్రిగా పనిచేశాడు.

## జననం - విద్యాభ్యాసం
ఈయన నర్సింహ, శివమ్మ దంపతులకు 1939 మార్చి 17, న రంగారెడ్డి జిల్లా శంషాబాద్ పట్టణంలోని సిద్దంతి బస్తీలోని అతి సామాన్య దళిత కుటుంబంలో జన్మించాడు. హైదరాబాద్ నాంపల్లి గవర్నమెంట్ హైస్కూలులో పదవ తరగతి వరకు, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం లా కాలేజీలో ఎల్‌ఎల్‌బీ చదివాడు. 12 ఏళ్ల వయస్సులోనే ఆర్‌ఎస్‌ఎస్‌లో చేరాడు. 1958 -69 వరకు రాష్ట్ర విద్యుత్ శాఖలోనూ, కేంద్ర రైల్వే, ఏజీ శాఖలలో వివిధ ఉద్యోగ బాధ్యతలను నిర్వహించి ఆ తరువాత జనసంఘ్‌లో పూర్తి స్థాయి రాజకీయ నాయకుడిగా చేరిపోయాడు.

## వివాహం
1972 నవంబరు 6న సుశీలను వివాహం చేసుకున్నాడు. ఈయనకు ఒక కుమారుడు, ముగ్గురు కుమారైలు.

## రాజకీయ జీవితం
బీహెచ్‌ఈఎల్, మిథానీ, ఎఫ్‌ఐసీ కార్మిక నాయకుడి బాధ్యతలు నిర్వహించిన ఈయన 1975లో అత్యవసర పరిస్థితి కాలంలో జైలుకు వెళ్ళాడు. 1986-88 కాలంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర భారతీయ జనతా పార్టీ అధ్యక్షునిగా పనిచేశాడు. 1996లో రాజ్యసభకు ఎన్నికై 1999-2000 కాలంలో అటల్ బిహారీ వాజపేయి మంత్రివర్గంలో రైల్వేశాఖ సహాయమంత్రిగా పనిచేశాడు. 2000-01 కాలంలో భారతీయ జనతా పార్టీ జాతీయ అధ్యక్షుడిగా వ్యవహరించాడు. ఈయన భార్య సుశీలా లక్ష్మణ్ 14వ లోకసభకు రాజస్థాన్ లోని జూలోర్ నియోజకవర్గం నుంచి ఎన్నికైనది.

1978లో అప్పటి జనతా పార్టీ రాష్ట్ర ప్రధాన కార్యదర్శిగానూ, 1986లోనే బీజేపీ రాష్ట్ర అధ్యక్షుడిగా రెండేళ్ల పాటు పదవీ బాధ్యతలు నిర్వహించాడు. బీజేపీ ఎస్సీ మోర్చా జాతీయ అధ్యక్షుడుగా ఏడేళ్లు పనిచేశాడు. 1985- 86 మధ్య కాలంలో రాష్ట్ర శాసనమండలి సభ్యుడిగానూ, 1996లో గుజరాత్ రాష్ట్రం నుంచి రాజ్యసభ సభ్యుడిగాను ఎన్నికయ్యాడు. వాజ్‌పేయ్ మంత్రివర్గంలో రైల్వే, ప్లానింగ్, ప్రోగామింగ్ మంత్రిత్వ శాఖల సహాయ మంత్రిగా, పార్టీ జాతీయ ఉపాధ్యక్షుడుగా పనిచేశాడు.

## పదవులు
* 12 ఏళ్ల వయసులోనే ఆర్‌ఎస్‌ఎస్ కార్యకర్తగా 
* 1958లో ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో స్టేట్ ఎలక్ర్టిసిటీ బోర్డు, 1962లో ఇండియన్ రైల్వేబోర్డు అధికారి
* 1969లో ఉద్యోగానికి రాజీనామా.. రాజకీయాల్లోకి ప్రవేశం
* 1984లో గవర్నర్ కోటా కింద ఎమ్మెల్సీగా
* 1986-88 వరకూ బీజేపీ రాష్ట్ర శాఖ అధ్యక్షుడిగా 
* 1999లో ఎన్డీయే హయాంలో వాజపేయి మంత్రివర్గంలో ప్రణాళికా వ్యవహారాల శాఖ సహాయ మంత్రి 
* 1999-2000లో రైల్వే శాఖ సహాయ మంత్రి 
* 2000-2001లో బీజేపీ జాతీయ అధ్యక్షుడిగా 
బాధ్యతలు నిర్వహించాడు

## మరణం
తెహల్కా పరిశోధన కారణంగా 2012లో సీబీఐ కోర్టు ఈయనకు నాలుగేళ్ల జైలు శిక్ష విధించింది. అనారోగ్యం కారణంగా ప్రస్తుతం బెయిల్‌పై ఉన్నాడు. బైపాస్ ఆపరేషన్ చేయించుకున్న లక్ష్మణ్ గుండె సంబంధిత వ్యాధితో బాధపడుతూ గత నెల, ఫిబ్రవరి మూడోతేదీన సికిందరాబాద్ యశోదా ఆసుపత్రిలో చేరాడు. మూత్రపిండాలు, కాలేయం పూర్తిగా దెబ్బతినడంతో ఈయనను ఐసీయూలో ఉంచే చికిత్స అందించారు. 2014 మార్చి 1న మధ్యాహ్నం 5.15 నిమిషాలకు తీవ్రమైన గుండెపోటు రావడంతో కన్నుమూశాడు.

## మూలాలు
* ఆంధ్రప్రభ వెబ్ సైట్
* సాక్షి వెబ్ సైట్
## బయటి లింకులు
* Profile on the BJP website

వర్గం:1939 జననాలు
వర్గం:2014 మరణాలు
వర్గం:భారతీయ జనతా పార్టీ రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం పూర్వ విద్యార్ధులు
వర్గం:రంగారెడ్డి జిల్లా రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:గుజరాత్ నుండి ఎన్నికైన రాజ్యసభ సభ్యులు
వర్గం:రంగారెడ్డి జిల్లా (సంయుక్త ఆంధ్రప్రదేశ్) కు చెందిన కేంద్ర మంత్రులు
వర్గం:రంగారెడ్డి జిల్లా కార్మిక నాయకులు
వర్గం:రంగారెడ్డి జిల్లాకు చెందిన ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనమండలి సభ్యులు
వర్గం:గుండెపోటు మరణాలు
బీడ్ జిల్లా

thumb|అంబజోగైలోని బరాఖంబి ఆలయం
మహారాష్ట్ర లోని జిల్లాలలో**బీడ్ జిల్లా** (భిర్ జిల్లా) ఒకటి. బీడ్ పట్టణం జిల్లాకేంద్రంగా ఉంది.
జిల్లావైశాల్యం 10,693 చ.కి.మీ. 2011 గణాంకాలను అనుసరించి జిల్లా జనసంఖ్య 2,161,250. జిల్లాలోని 17.9% నగరప్రాంతంలో నివసిస్తున్నారు.

## చరిత్ర
బీడ్ జిల్లా దీర్ఘకాల చరిత్ర కలిగి ఉంది. జిల్లా పలు పాలకులు పాలనకు సాక్ష్యంగా ఉంది. పురాతన కాలంలో ఈ ప్రాంతం " చంపావతి నగరి " అని పిలువబడింది. గతకాల వైభవానికి చిహ్నంగా సాక్ష్యంగా జిల్లాలో పలు స్మారక నిర్మాణాలు ఉన్నాయి. నగరంలో ప్రవేశించడానికి పల ద్వారాలు, కోట గోడలు ఉన్నాయి. 19వ శతాబ్దంలో మరద్వాడాగా పిలువబడిన ఈ ప్రాంతం నిజాము పాలనలో ఉండేది. భరతస్వాతంత్ర్య సమరయోధులకు, నిజాము సైనికుల మధ్య జరిగిన భీకర పోరాటం తరువాత ఈ ప్రాంతం సమైక్య భారతంలో విలీనం చేయబడింది.
ఈ ప్రాంతానికి బీర్ అని మహమ్మద్ తుగ్లక్ నామకరణం చేసాడు.

## ఆర్ధికం
జిల్లా ఆర్థికరంగానికి వ్యవసాయం వెన్నెముకలా సహకరిస్తుంది. వ్యవసాయం వర్ధారంగా ఉంది. దేశానికి అత్యధికంగా శ్రామికులను అందిస్తున్న జిల్లాలలో బీడ్ ఒకటి.

## విభాగాలు
నాసిక్ జిల్లాలో 11 తాలూకాలు ఉన్నాయి.
# బీడ్ 
# అస్థి 
# పటోడా 
# షిరూర్ (కెసార్) 
# జెవ్రై 
# అబాజోగై 
# వద్వాని 
# కైజి 
# ధౌర్ 
# పర్లి (వైజినాథ్) 
# మజల్‌గావ్

## [[2001]] లో గణాంకాలు

## ఇవి కూడా చూడండి
* బీడ్ చరిత్ర
* బీడ్

## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు
* Beed district official website 
* The Unofficial Website of Beed.

## వెలుపలి లింకులు

వర్గం:మహారాష్ట్ర జిల్లాలు
వర్గం:బీడ్ జిల్లా
వర్గం:ఔరంగాబాద్ డివిజన్
వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
అకోలా జిల్లా

thumb|నార్నాల కోట, అకోలా
మహారాష్ట్ర లోని జిల్లాలలో**అకోలా జిల్లా** (హిందీ:) ఒకటి.ఇది రాష్ట్ర కేంద్రస్థానంలో ఉంది. బ్రిటిష్ రాజ్ కాలంలో ఇది బేరర్ భూభాగంగా ఉండేది.
అకోలా పట్టణం జిల్లాకేంద్రంగా ఉంది. జిల్లావైశాల్యం 5,431 చ.కి.మీ.

## సరిహద్దులు
జిల్లా ఉత్తర, తూర్పు సరిహద్దులో అమరావతి జిల్లా, దక్షిణ సరిహద్దులో వాశిమ్ జిల్లా,పశ్చిమ సరిహద్దులో బుల్ఢానా జిల్లా ఉన్నాయి.

## చరిత్ర
అడగొన్ (అరగొన్) యుద్ధం 1803 నవంబరు 28 న జరిగింది. ఈ యుద్ధంలో బోంస్లే నాయకత్వంలో మరాఠీ సైన్యాలు, ఆర్థర్ డ్యూక్ ఆఙతో బ్రిటిష్ సైన్యాలు పాల్గొన్నాయి. ఇది రెండవ 
ఆంగ్లో మారాఠీ యుద్ధంగా అభివర్ణంచారు. 
అకోలా జిల్లాలో పలు కోటలు ఉన్నాఅయి:- 
* నార్నాల కోట 
* అకోట్ కోట 
* అకోలా కోట 
* బాలాపూర్ కోట

## భౌగోళికం
* జిల్లా 20.7000° ఉత్తర అక్షాంశం, 77.0142° తూర్పు రేకాంశంలో ఉంది.
* జిల్లాలో ఉష్ణమండల వాతావరణం ఉంటుంది.
### నదులు , సరసులు
పూర్ణా నది జిల్లా పశ్చిమ సరిహద్దులో ప్రవహిస్తుంది. జిల్లా ఉత్తర భూభాగంలో పూర్ణా నది, ఆస్ నది, షహ్నూర్ నది వాటర్ షెడ్ ఉంది. వాన్ నది జిల్లా వాయవ్య సరిహద్దులో ప్రవహిస్తుంది. వాన్ నది అమరావతి జిల్లా నుండి అంకోలా జిల్లాలో ప్రవేశిస్తుంది. మూన్ నది జిల్లా నైరుతి భుభాగంలో ప్రవహిస్తుంది. మొర్నా నది దక్షిణ మధ్య భుభాగంలో సముద్రంలో సంగమిస్తుంది. ఆగ్నేయ భుభాగంలో కటెపూర్ణా, ఉమా నది ప్రవహిస్తుంది.

### అంకోలాలో నదులు
* ఉమా నది
** కతెపుర్న నది
** షహనూర్ నది
** మొర్న నది
** మన్ నది (మహారాష్ట్ర) 
*** మాస్ నది
*** ఉత్వలి నది
*** విశ్వామిత్ర నది
*** నిర్గుణ నది
**** గాంధారి నది
** ఆస్ నది
**వాన్ నది
### వాతావరణం

## [[2001]] లో గణాంకాలు

### భాషలు
జిల్లాలో అంధ్ భాష (ఇండో ఆర్యన్ భాషలలో ఒకటి) 1,00,000 లక్షమంది ప్రజలకు వాడుకలో ఉంది. 

## విభాగం
అశోక్ జిల్లాలోని తాలూకాలు : అకోట్, తెల్హరా, అకోలా, బాలాపూర్, పాటూర్, బర్షితక్లి, ముర్తాజ్పూర్..

## ప్రయాణవసతులు
* ప్రధాన రైల్వే స్టేషన్లు :- పరాస్, గైగోన్, అకోలా జంక్షన్ (ఎ.కె), మూర్తిజపూర్ జంక్షన్ (ఎం.జెడ్.ఆర్).
* మీటర్ గేజ్ రైల్వే స్టేషన్లు :- అడ్గావ్ (ఎ.బి.జెడ్), బుజర్గ్ (ఎ.బి.జె), అకోట్ (అకోట్), పత్సుల్ (పి.టి.జెడ్), యుగ్వే (యు.జి.డబల్యూ.ఏ),అకోలా జంక్షన్, షివాని షివ్‌పూర్ (ఎస్.వి.డబల్యూ),
బర్షితకి (బి.ఎస్.క్యూ), లోహొగాడ్ (ఎల్.హెచ్.డి), అమ్న వాడి (ఎ.ఎం.డబల్యూ), జౌల్క (జె.యు.కె).
* నేరో గేజ్ రైల్వే స్టేషన్లు : లక్పురి, ముర్తజపూర్ జంక్షన్,,కరంజ.

## ఆర్ధికం
జిల్లాలో ప్రధానంగా కాటన్, జొన్నలు పండించబడుతున్నాయి. నూనె, పప్పుల మిల్లులు అధికంగా ఉన్నాయి. జిల్లా ఆర్థిక రంగం అధికంగా వ్యవసాయ ఆధారితమై ఉంది. ప్రస్తుతం జిల్లాలో సోయాబీన్ పంట అధికంగా పండించబడుతుంది.

## వెలుపలి లింకులు
* Akola district official website 

## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు

వర్గం:మహారాష్ట్ర జిల్లాలు
వర్గం:అకోలా జిల్లా
వర్గం:అమరావతి డివిజన్
వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
జాల్నా జిల్లా

మహారాష్ట్ర లోని జిల్లాలలో**జాల్నా జిల్లా** ఒకటి. జల్నా పట్టణం జిల్లాకేంద్రంగా ఉంది. జిల్లా ఔరంగాబాద్ డివిషన్‌లో భాగంగా ఉంది. 
జిల్లావైశాల్యం 7718 చ.కి.మీ. జిల్లాలో 970 గ్రామాలు ఉన్నాయి.

## సరిహద్దులు
జిల్లా ఉత్తర సరిహద్దులో జలగావ్ జిల్లా, తూర్పు సరిహద్దులో పర్భణి జిల్లా, బుల్ఢానా జిల్లా, దక్షిణ సరిహద్దులో బీడ్ జిల్లా, పశ్చిమ సరిహద్దులో ఔరంగాబాద్ జిల్లా ఉన్నాయి.
## సమర్ధరామదాస్
జిల్లాలోని జాంబ్ సమర్ధ్ గ్రామం సమర్ధరామదాస్ స్వామి జన్మస్థానంగా ప్రసిద్ధిచెందింది. ఈ గ్రామం సమీపంలో 1803 సెప్టెంబరు 23 న అస్సాయే యుద్ధం జరిగింది. 
జిల్లా 19.01' నుండి - 21.03' ఉత్తర అక్షాంశం, 75.04' నుండి 76.04' తూర్పు రేఖాంశంలో ఉంది.

## భౌగోళికం
జిల్లా మాధ్వా భూభాగం ఉత్తర భాగంలో మధ్య మహారాష్ట్రలో ఉంది. మాధ్వా భూభాగంలోని 8 జిల్లాలలో ఇది ఒకటి. జిల్లా భౌగోళికంగా ఎత్తుపల్లాలతో ఏటవాలుగా ఉంటుంది.
జిల్లా ఉత్తరభూభాగంలో అజంతా, సత్మల పర్వతావళి ఉంది.
### నదులు, సరోవరాలు
జిల్లాలో గోదావరి నది దక్షిణ సరిహద్దులో పశ్చిమదిశ నుండి తూర్పుదిశగా ప్రవహిస్తుంది. జిల్లా మధ్యభాగంలో పూర్ణా నది ప్రవహిస్తూ పక్కన ఉన్న జిల్లాలో గోదావరి నదిలోసంగమిస్తుంది. 
పూర్ణా నది ప్రధాన ఉపనదులు ఖెల్నా, గిరిజా జిల్నా జిల్లాలో ప్రవహిస్తున్నాయి. జాల్నా జిల్లా బత్తాయి పంటకు ప్రసిద్ధి చెందింది. అందువలన ఈ జిల్లా " బత్తాయి నగరం " (సిటీ ఆఫ్ స్వీట్ లెమన్) అని ప్రసిద్ధి చెందింది. జల్నానగరం సమీపంలో ఉన్న ఘనెవాడి సరసును నగరానికి త్రాగునీటి అవసరాల కొరకు నిర్మించబడింది.

## చరిత్ర
జల్నా ప్రాంతం హైదరాబాద్ సంస్థానంలో భాగంగా ఉండేది. 1947లో భరతదేశానికి స్వతంత్రం వచ్చిన తరువాత ఇది ఔరంగాబద్ జిల్లాలో భాగంగా మారింది. 
1982 మే 1 న ఔరంగాబాద్ జిల్లా నుండి జాల్నా, భొకర్దన్, జఫ్రాబాద్, అంబద్ తాలూకాలు, పర్భాణి జిల్లా పరతూర్ తాలూకాలతో జాల్నా జిల్లా రూపొందించబడింది.

## విభాగాలు
* జిల్లాలో 2 ఉపవిభాగాలు ఉన్నాయి : జల్నా, పర్తూర్.
* జిల్లాలో 8 తాలూకాలు ఉన్నాయి : జాల్నా, అంబద్, భొకర్దన్, బద్నపుర్, ఘన్సవంగి, పర్తుర్, మంతా, జఫ్రబద్.
* జిల్లాలో 5 అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాలు :పర్తుర్, ఘన్సవంగి, జాల్నా, బద్నపుర్, భొకర్దన్.
* పర్భణి పార్లమెంటు నియోజకవర్గం : జాల్నా, బద్నపుర్, భొకర్దన్.
* లోనె పార్లమెంటు నియోజకవర్గం : పర్తుర్, ఘన్సవంగి

నియోజకవర్గాలు, విధానసభ దాని సభ్యుడు
1. జాల్నా - మిస్టర్ అర్జున్ ఖొత్కర్
2. బద్నపుర్ - మిస్టర్ సంతోష్ వసంత్లల్ హైనె
3. భొకర్దన్ - మిస్టర్ చంద్రకాంత్ పుంద్లిక్రఒ దన్వె
4. పర్తుర్ - మిస్టర్ సురెష్కుమర్ కణైయలల్ జెథలియ
5. ఘన్సవంగి - మిస్టర్ రజెష్భయ్య తోపే

## [[2001]] లో గణాంకాలు

## వెలుపలి లింకులు
* :en:Institute of Mental Health (Erragadda) ది ఇంస్టిట్యూట్ ఆఫ్ మెంటల్ హెల్త్ సర్వీసెస్ : హైదరాబాదు .

## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు
* Jalna district official website

## వెలుపలి లింకులు

వర్గం:మహారాష్ట్ర జిల్లాలు
వర్గం:Jalna district
వర్గం:ఔరంగాబాద్ డివిజన్
వర్గం:1981 స్థాపితాలు
వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
ముంబై నగర జిల్లా

**ముంబై నగర జిల్లా** (**Mumbai City District**) (मुंबई जिल्हा) మహారాష్ట్ర జిల్లాల లోని కొంకణ్ డివిజన్ ప్రాంతంలోని ఒక జిల్లా. ఇదొక నగర జిల్లా, దీనికి ముఖ్యపట్టణం గాని ఉప ప్రాంతాలు గానీ లేవు. ఈ జిల్లా, ముంబై ఉపనగర జిల్లాను కలుపుకుని ముంబై మెట్రోపోలిస్ ఏర్పడినది. ఈ నగర ప్రాంతాన్ని "ద్వీప నగరం" అనీ, పాత ముంబై అనీ, దక్షిణ ముంబై అని కూడా వ్యవహరిస్తారు. ఈ ప్రాంతం దక్షిణాన కొలాబా నుండి ఉత్తరాన మాహిం, సియోన్ (శీవ్) వరకూ వ్యాపించి ఉంది. 1960 సం. వరకూ దీనిని ముంబైగా వ్యవహరించే వారు. నేడు, ముంబై మునిసిపల్ కార్పోరేషన్ లో రెండు జిల్లాలూ గలవు. ఈ నగర వైశాల్యం 67.7&nbsp;కి.మీ.².

## చరిత్ర

సా.శ.150 లో టోలెమీ చేపట్టిన భౌగోళిక కార్యక్రమంలో మొదటిసారిగా గుర్తింపబడింది. ఈ నగరం అనేక ద్వీపాలతో కూడి వుండేది. ఈ ప్రాంతాన్ని మరాఠీ ప్రజలైన కోలీలు, అగ్రిలచే పరిపాలెంపబడేది.

ఈ ప్రాంతేయులు ఈ ద్వీపాలను 1345 వరకూ పరిపాలించారు. ఆతరువాత ముస్లింలు భారత్ లో ప్రవేశించిన తరువాత నేటి మహారాష్ట్ర 1534లో వారి చేతుల్లోకి వచ్చింది. ఆతరువాత గుజరాత్కు చెందిన ముస్లిం సుల్తాన్ ఈ ద్వీపాలన్నిటినీ స్వాధీన పరచుకున్నాడు. తదనంతరం పోర్చుగీసు వారి దండయాత్రలనంతరం వారిచేతుల్లోకి వచ్చింది.

భారతీయులతో జరిగిన అనేక యుద్ధాలలో పోర్చుగీసు వారికి ఆంగ్లేయులు చేసిన సహాయానికి ప్రతిఫలంగానూ,, పోర్చుగీసు యువరాణి బ్రగాంజా కేథరిన్తో బ్రిటిష్ యువరాజైన రెండవ చార్లెస్తో జరిగిన వివాహ సందర్భాన పెళ్ళికానుకగా 1661 లో ముంబాయి నగరం ఇవ్వబడింది. ఈ ద్వీపసమూహాల నగరం 1947 ఆగస్టు 15 వరకూ బ్రిటిష్ రాజ్ చేతుల్లో ఉంది.

## భౌగోళికం

### వాతావరణం
సాధారణంగా ముంబాయి నగర జిల్లాలో హ్యూమిడ్ వాతావరణం కానవస్తుంది.

## జనగణన
2011 జనగణన ప్రకారం ముంబై నగర జిల్లా లోని జనాభా 3,145,966 గలదు. ఈ జనాభా మంగోలియా దేశపు జనాభాతో దాదాపు సమానం, లేదా అ.సం.రా. రాష్ట్రమైన అయోవా జనాభాతో సమానం. మొత్తం 640 భారత జిల్లాలలో ముంబై యొక్క రేంక్ 110. ఈ జిల్లా యొక్క జనసాంద్రత  . దీని జనాభా పెరుగుదల రేటు 2001-2011 దశాబ్దంలో -5.75	%.	ముంబై నగరంలో లింగానిష్పత్తి ప్రతి 1000 పురుషులకు 838 స్త్రీలు. అక్ష్యరాస్యతా శాతం 88.48%.

## మూలాలు

*Govt of Maharashtra/మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం
*Official site of Mumbai city collectorate/జిల్లా కలెక్టరేట్ 

## వెలుపలి లింకులు

వర్గం:మహారాష్ట్ర జిల్లాలు
వర్గం:కొంకణ్ డివిజను
ముంబై సబర్బన్ జిల్లా

మహారాష్ట్ర రాష్ట్ర 51 జిల్లాలలో **ముంబై పరిసరం జిల్లా** ఒకటి. బంద్రా పట్టణం జిల్లాకేంద్రంగా ఉంది. జిల్లావైశాల్యం 369 చ.కి.మీ జిల్లాలో 3 తాలూకాలు ఉన్నాయి ( కుర్ల, అంధేరి, బొరివలి). ముంబై పరిసరం జిల్లా, ముంబై నగరం జిల్లా, ఇతర ప్రాంతాలు కలిసి ముంబై మహానరాన్ని రూపొందిస్తున్నాయి. వైశాల్యపరంగా ఈ జిల్లా 
రాష్ట్రంలో రెండవ స్థానంలో ఉంది. జిల్లా కొంకణ్ డివిషన్‌లో భాగంగా ఉంది. ముంబై పరిసర జిల్లా న్యాయపరిధి బంద్రా నుండి దహిసర్, కుర్ల నుండి ములంద్, కుర్ల నుండి ట్రాంబే వరకు విస్తరించి ఉంది. ముంబై పరిసర జిల్లా దేశంలో అత్యధిక జనసాంధ్రత కలిగిన జిల్లాలో ఒకటిగా గుర్తించబడుతుంది. 2001 గణాంకాలను అనుసరించి జిల్లా జనసంఖ్య 9,332,481. ముంబై పరిసర జిల్లా జనసాంధ్రత పరంగా దేశంలో 5 వ స్థానంలో ఉంది. జిల్లాలో ప్రవహిస్తున్న నదులలో మిథినది ప్రధానమైనది.

## భౌగోళికం
జిల్లాలో మౌంట్ మేరీ చర్చి, జోగేశ్వరి గుహలు, మహాకాళి హుహలు, ఏసెల్ వరల్డ్, సంజయ్ గాంధి నేషనల్ పార్క్, ఆరే కాలనీ కంహేరి గుహలు, ఫిల్ం సిటీ, తుల్సి సరోవరం, విహార్ సరోవరం,, పావై సరసు వంటి పలు పర్యాటక ఆకర్షణలు ఉన్నాయి..

### వాతావరణం

## 2001 లో గణాంకాలు

## ఇవికూడా చూడండి
* పశ్చిమ సబర్బ్స్
* తూర్పు సబర్బ్స్
* దక్షిణ ముంబై
* ముంబై

## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు
*Official website of Mumbai suburban district 
*Maharashtra government

## వెలుపలి లింకులు

వర్గం:మహారాష్ట్ర జిల్లాలు
వర్గం:Mumbai Suburban district
వర్గం:కొంకణ్ జిల్లా
వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు