ఫణిశ్వర్ నాథ్ రేణు

**ఫణీశ్వర్ నాథ్ మండల్ 'రేణు**' (మార్చి 4,1921-ఏప్రిల్ 11,1977) ప్రేమ్చంద్ అనంతర కాలంలో ఆధునిక హిందీ సాహిత్యంలో అత్యంత విజయవంతమైన, ప్రభావవంతమైన రచయితలలో ఒకరు. ప్రేమ్‌చంద్ ''గోదాన్'' తరువాత అత్యంత ముఖ్యమైన హిందీ నవలగా పరిగణించబడే *మైలా అంచల్* రచయిత ఆయన. ఫణిశ్వర్ నాథ్ (మండల్) రేణు 1921 మార్చి 4న బీహార్‌లోని సిమ్రాహా రైల్వే స్టేషన్ సమీపంలోని ఔరాహి హింగ్నా గ్రామంలో జన్మించాడు. బీహార్‌లోని మండల సమాజంలో రేణుకు చెందిన వారు భారతదేశంలో నిరుపేద సామాజిక సమూహంగా ఉన్నారు. అయితే, రేణు కుటుంబం భూమి, విద్య, సామాజిక ప్రతిష్టల ప్రయోజనాలను పొందింది. రేణు తండ్రి శిలానాథ్ మండల్ భారత జాతీయ ఉద్యమంలో చురుకుగా ఉన్నారు. ఆధునిక ఆలోచనలు, సంస్కృతి & కళలపై తీవ్రమైన ఆసక్తిని కలిగి ఉన్న అత్యంత జ్ఞానోదయ వ్యక్తి.

పాణిశ్వర్ నాథ్ రేణు ఆంచలిక్ ఉపనయస్ ('ప్రాంతీయ కథ') శైలి ద్వారా సమకాలీన గ్రామీణ భారతదేశం స్వరాన్ని ప్రోత్సహించడంలో ప్రసిద్ధి చెందారు, ప్రాంతీయ స్వరాలను ప్రధాన స్రవంతి హిందీ సాహిత్యంలోకి తీసుకువచ్చిన మార్గదర్శక హిందీ రచయితలలో ఒకరు. బెంగాలీ నవలా రచయిత సతీనాథ్ భాదురి రేణు చాలా సన్నిహితురాలు. ఆయన బెంగాలీలో భాదురుజీ (శ్రీ భాదుడి) అనే పేరుతో ఒక జ్ఞాపకాలను రచించాడు.

ఆయన చిన్న కథ "మారే గయే గుల్ఫామ్" ను బసు భట్టాచార్య *[[తీస్రీ కసమ్]]* (ది థర్డ్ వోవ్) సినిమాగా స్వీకరించారు (1966లో కవి-గీతరచయిత శైలేంద్ర నిర్మించారు, దీనికి ఆయన సంభాషణలు కూడా రాశారు. తరువాత ఆయన రాసిన చిన్న కథ "పంచ్లైట్" (పెట్రోమాక్స్) ను టీవీ షార్ట్ ఫిల్మ్ గా నిర్మించారు.  ఈ చిన్న కథ ఆధారంగా 2017 బాలీవుడ్ సినిమా '*పంచ్‌లైట్* *<nowiki/>*' రూపొందించబడింది.

## జీవితచరిత్ర
ఫణీశ్వర్ నాథ్ రేణు 4 మార్చి 1921న అరారియా జిల్లాలోని (అప్పటి పూర్ణియా జిల్లా) ఫోర్బ్స్‌గంజ్‌ సమీపంలోని ఔరాహి హింగ్నా గ్రామంలో జన్మించారు. ఆయన భారతదేశం, నేపాల్‌లో విద్యనభ్యసించాడు. ఆయన ప్రాథమిక విద్య అరారియా,   ఫోర్బ్స్‌గంజ్‌లలో జరిగింది. కోయిరాలా కుటుంబంలో ఉంటూ  నేపాల్‌లోని బిరాట్‌నగర్ ఆదర్శ్ విద్యాలయ (పాఠశాల బిరాట్ నగర్) నుండి మెట్రిక్యులేషన్ పూర్తి చేశారు. 1942లో కాశీ హిందూ విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఐఏ పూర్తి చేసిన తరువాత ఆయన భారత స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో పాల్గొన్నారు. ఆయన ఆ తరువాత 1950లో నేపాలీ విప్లవాత్మక ఉద్యమంలో పాల్గొన్నారు, దీని ఫలితంగా నేపాల్‌లో ప్రజాస్వామ్యం స్థాపన జరిగింది. ఆయన హిందీ రచన *అంచలిక్-కథ* ప్రవేశపెట్టాడు. తన సమకాలీన కవి సచ్చిదానంద హిరానంద వాత్స్యాయన అజ్ఞేయతో ఆయనకు చాలా సన్నిహిత స్నేహం ఉండేది. 'ఉన్నీ నజర్ ఉనకా షహర్' లో రచయిత ఫణిశ్వర్ నాథ్ రేను పేరుతో ఒక జీవిత చరిత్ర కూడా రూపొందించబడింది.

## రచన శైలి
ఆయన కళాఖండంగా పరిగణించబడే ఆయన మొదటి నవల, *మైలా అంచల్* (ది సాయిల్డ్ లినెన్, 1954) గ్రామీణ బీహార్  దాని ప్రజల జీవితాన్ని, ముఖ్యంగా వెనుకబడిన, అణగారినవారిని వర్ణించే ఒక సామాజిక నవల. తదనంతరం 1970లో భారతదేశ అత్యున్నత పౌర గౌరవాలలో ఒకటైన పద్మశ్రీ అందుకున్నారు. అంతర్గత అత్యవసర పరిస్థితి ప్రకటించడాన్ని నిరసిస్తూ ఆయన పద్మశ్రీ తిరిగి ఇచ్చారు.

## సాహిత్య రచనలు

### నవలలు

* *మైలా అంచల్*
* *పార్టి పరికథా*
* *జూలూస్*
* *కృషే కి కహానీ*
* *కిట్నే చౌరాహే*
* *పల్టు బాబు రోడ్*
* *జల్ ప్రాలే మెయిన్*

### జ్ఞాపకాలు

* *రింజల్ ధన్జాల్*
* *వాన్ తులసి కి గాంధ్*
* *నేపాలీ క్రాంతి కథా*
* *శ్రుత అశృత్ పూర్వ*
* *టోటాపూర్*

### కథ

* *పంచ్‌లైట్*

## వ్యక్తిగత జీవితం
ఆయన మూడుసార్లు వివాహం చేసుకున్నారు, మొదటి భార్య రేఖా రేను (తెలియని వ్యక్తి) రెండవది పద్మ,  మూడవ భార్య లతికా (మరణం 2011). పాట్నా మెడికల్ కాలేజ్ అండ్ హాస్పిటల్లో చేరినప్పుడు అతను తన మూడవ భార్య లతికా అనే నర్సు ను కలిశాడు. వారు 1951లో వివాహం చేసుకున్నారు. *మైలా అంచల్*, *పార్టి పరికథా*, *మారే గయే గుల్ఫామ్* వెనుక ఆమె ప్రేరణగా ఉంది. ఆయన పెద్ద కుమార్తె కవితా రాయ్ (రేఖా రేను కుమార్తె) *బీహార్‌లోని* కతిహార్‌లో దీన స్థితిలో నివసిస్తున్నట్లు తెలిసింది. పద్మ రేను కుమారుడు పదమ్ పరాగ్ రాయ్ ఫోర్బ్స్‌గంజ్ నుండి ఎమ్మెల్యేగా కొనసాగగా, చిన్న కుమారుడు దఖినేశ్వర్ రేను సమాజ్ సేవా సంస్థాన్ అనే సంస్థను నడిపారు.

## మూలాలు

వర్గం:1921 జననాలు
వర్గం:1977 మరణాలు
వర్గం:భారతీయ నవలా రచయితలు
వర్గం:భారతీయ రచయితలు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కారం పొందిన బీహార్ వ్యక్తులు
వర్గం:బీహార్ రచయితలు
వర్గం:బీహార్ వ్యక్తులు