open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
పెద్ద ఎద్దులవారిపల్లి

"పెద్ద ఎద్దులవారిపల్లి" అనంతపురం జిల్లా తనకల్లు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

## గ్రామ ప్రముఖులు
**మొరవపల్లి వెంకటరమణారెడ్డ్** (ఎం.వి.రెడ్డి):- ఇతను ప్రముఖ వ్యవసాయ శాస్త్రవేత్త, బి.పి.టి - 5204 సాంబమసూరి వరి వంగడం సృష్టికర్త. వీరు ఈ గ్రామంలో, 1929 అక్టోబరు-3న ఒక రైతు కుటుంబంలో జన్మించినారు. బాపట్ల వ్యవసాయ కళాశాలలో 1954లో ఏ.జీ,బి.ఎస్.సి., 1958లో ఏ.జీ.ఎం.ఎస్.సి., పూర్తిచేశారు. 1967లో అమెరికాలోని కాన్సాస్ రాష్ట్రంలోని విశ్వవిద్యాలయం నుండి పి.హె.డి.పట్టా పొందినారు. 1980-83 మధ్య, బాపట్ల వ్యవసాయ కళాశాల ప్రిన్సిపాల్ గా మరియూ జెనిటిక్స్, ప్లాంట్ బ్రీడింగ్ (జన్యు, మొక్కల ప్రజనన శాస్త్రం) విభాగం అధిపతిగా పనిచేశారు. ఈ సమయంలోనే సహచర ఆచార్యులు, బోధన పరిశోధన సిబ్బందితో కలసి, బి.పి.టి - 5204 వరి వంగడాన్ని రూపొందించారు. దీనినే సోనామసూరి, కర్నూలు సోనా అనే పేర్లతో గూడా వ్యవహరిస్తున్నారు. ఏ.పి.ఎస్.హెచ్-11 అనే ప్రొద్దుతిరుగుడు రకం, బి.పి.టి-1 అనే వేరుశనగ వంగడాలనూ రూపొందించారు. హైదరాబాదులోని డైరెక్టరేట్ ఆఫ్ ఆయిల్ సీడ్స్ కు ప్రథమ సంచాలకులుగా, తిరుపతిలోని ప్రాంతీయ పరిశోధన స్థానం సహాయ సంచాలకులుగా పనిచేసి, 1989 లో ఉద్యోగ విరమణ చేశారు. రాష్ట్ర ప్రభుత్వంనుండి ఉత్తమ అధ్యాపక పురస్కారాన్ని, 2009లో వరిష్ట వ్యవసాయ శాస్త్రవేత్త పురస్కారాన్ని అందుకున్నారు. వీరు, 2014,ఏప్రిల్-23న, తమ 85వ ఏట తుది శ్వాస విడిచారు..
## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు
కామినేని ఈశ్వరరావు

thumb|కామినేని ఈశ్వరరావు**కామినేని ఈశ్వరరావు,** ఇతను భట్ల పెనుమర్రు గ్రామంలో 1926, ఆగస్టు 28న ఒక రైతు కుటుంబంలో జన్మించారు.  వెయిట్ లిఫ్టింగ్ లో గోసాలలోని గురువు రంగదాసు వద్ద, శిక్షణ పొందారు. 

జాతీయ వెయిట్ లిఫ్టింగ్ పోటీలలో, కృష్ణా జిల్లా ఖ్యాతిని అంతర్జాతీయ స్థాయికి తీసుకొని వెళ్ళిన ఘనత, అర్జున అవార్డు గ్రహీత కామినేని ఈశ్వరరావు దక్కింది. భారతదేశంలోని అనేక నగరాలలో, భారత వెట్ లిఫ్టింగ్ ఫెడెరేషన్ ఆధ్వర్యంలో జరిగిన పోటీలలో 9 పసిడి పతకాలు, 12 జాతీయ రికార్డులను సాధించిన ఈశ్వరరావు కావటం విశేషం.

జాతీయ వెయిట్ లిఫ్టింగ్ పోటీలలో కోల్ కతా, చెన్నై, ముంబై, కొత్త డిల్లీ, జబల్ పూర్ మొదలగు నగరాలతో పాటు, విదేశాలలోని హెల్సింకీ (ఫిన్లెండు), వార్సా (పోలెండ్), మెల్బోర్న్ (ఆస్ట్రేలియా), జకార్తా (ఇండోనేషియా) మొదలగు చోట్ల జరిగిన పోటీలలో ప్రథమ స్థానంలో నిలిచారు. 1951లో కోల్‌కాతాలో జరిగిన అన్ని విభాగాలలోనూ, శరీర సౌష్టవ పోటీలలోనూ, పసిడి పతకాలు సాధించారు. 1963లో అప్పటి భారత రాష్ట్రపతి సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణన్ గారి చేతుల మీదుగా "అర్జున" అవార్డు అందుకున్నారు. 

## రికార్డులు
1951లో ఆసియా క్రీడలలో, ఇంతవరకూ ఏ భారతీయుడూ సాధించని రజత పతకాన్ని అతను వెయిట్ లిఫ్టింగులో సాధించారు. దేశంలో 12 జాతీయ రికార్డులు, ఆసియా ఖండంలో 4 రికార్డులు సాధించారు. ఇతను కృష్ణా జిల్లా క్రీడా సంఘానికి కార్యదర్శిగా పనిచేసారు. అతనికి చలనచిత్ర రంగంలో ప్రవేశం ఉంది. "భీమాంజనేయ యుద్ధం" చిత్రంలో అతని ప్రత్యర్థి దండమూడి రాజగోపాలరావుతో పోటీగా ఆంజనేయ పాత్ర ధరించి పలువురు ప్రశంసలు పొందారు. అతను 1977, నవంబరు-7న గుండెపోటుతో కన్నుమూశారు.

## కుటుంబ నేపథ్యం
అతనికి ఇద్దరు సంతానం. కుమారుడు కె.పిరావు, హాంగ్ కాంగ్ విశ్వవిద్యాలయంలో పనిచేస్తున్నారు. కుమార్తె వసుంధర, విజయవాడలో గృహిణిగా ఉన్నారు.

## ఇవి కూడా చూడండి

* కృష్ణా జిల్లా ప్రముఖులు

## వనరులు
* [ఈనాడు కృష్ణా; 2013, ఆగస్టు-28; 15వపేజీ.]

వర్గం:అర్జున అవార్డు గ్రహీతలు
శొంఠి భద్రాద్రి రామశాస్త్రి

**శొంఠి భద్రాద్రి రామశాస్త్రి** (1856-1915) తెలుగు కవి.

వీరి జన్మస్థానము: పిఠాపురము సమీపముననున్న కొమరగిరి. వీరు వెలనాటి వైదికులు, గౌతమ గోత్రీయులు. వీరి తండ్రి: గంగరామయ్య. తల్లి: కామాంబ. రామచంద్రోపాఖ్యానం అనే ప్రబంధాన్ని రచించిన వారణాసి వేంకటేశ్వరకవి ఇతనికి మాతామహుడు. వంశీయులెల్లరు వేదవిదులు. 

## రచించిన గ్రంథాలు
* కాళిందీ పరిణయము, 
* శంతనూపాఖ్యానము (ఆంధ్రప్రబంధములు). 
* చిత్రసీమ (కళాపూర్ణోదయమువంటి కల్పితకథా కావ్యము). 
* శంబరాసుర విజయము (సంస్కృత చంపువు). 
* శివరామశతకము (ద్వ్యర్థి.) 
* ముక్తావళి (మదాలసకథగల సంస్కృతాంధ్ర నాటకములు-) 
* మల్లిక (నవల) 
* అహోబల పండితీయ వ్యాఖ్య- 
* లఘుకౌముది (ఆంధ్ర టీక) 
* జగన్నాథక్షేత్ర మహాత్మ్యము, 
* శ్రావణమహోత్సవ తారావళి - ఇత్యాదులు.

## మూలాలు
* శొంఠి భద్రాద్రి రామశాస్త్రి, ఆంధ్ర రచయితలు, మధునాపంతుల సత్యనారాయణ శాస్త్రి, 1950. పేజీలు: 154-7.

వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:1856 జననాలు
వర్గం:1915 మరణాలు
తాడూరి లక్ష్మీనరసింహ రాయకవి

**తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి** (జూలై 18, 1856 - జూలై 4, 1936) ప్రముఖ తెలుగు కవి.

వీరు మధ్వ మతస్థులు. వీరి తల్లి: సీతమాంబ, తండ్రి: రామారావు. నివాసము: రాజమేంద్రవరము. జననము: 18-7-1856 సం. నల సంవత్సర - ఆషాఢ బహుళ ప్రతిపత్తు - శుక్రవారము. నిర్యాణము: 4-7-1936 సం. ధాత సంవత్సర - ఆషాఢ శుద్ధ పూర్ణిమ.

## రచనలు
* 1. శృంగారభూషనము. 
* 2. ఉన్మత్తరాఘవము. 
* 3. రుక్మిణీ స్వయంవరము. (ఈ మూడు నాటకములు) 
* 4. భోజకుమారము. 
* 5. లక్ష్మీసంవాదము. 
* 6. చంద్రాలోకము. 
* 7. మేఘసందేశము (పూర్వసర్గముమాత్ర మాంధ్రీకృతము) 
* 8. దైవప్రార్థనము. 
* 9. భగవద్గీత (ఆంధ్రీకృతి). 
* 10. శృంగారతిలకము. 
* 11. ఋతుసంహారము. 
* 12. జ్ఞానోదయము (ఆంగ్ల అణు కావ్యముల ఆంధ్రీకరణము). 
* 13. సనత్సుజాతీయము. 
* 14. నీతికథానిధి. 
* 15. రసమంజరి (సంస్కృతమునకు తెలుగుసేత). 
* 16. చమత్కారచంద్రిక. 
* 17. పండితరాయ శతకము. 
* 18. ఉద్యోగపర్వము (తెలిగింపు) 
* 19. బాలనీతి - ఇత్యాదులు.

## మూలాలు
* తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి, ఆంధ్ర రచయితలు, మధునాపంతుల సత్యనారాయణ శాస్త్రి, 1950, పేజీలు: 158-160.

వర్గం:1856 జననాలు
వర్గం:1936 మరణాలు
వర్గం:తెలుగు రచయితలు
నవ్విపోదురుగాక

**నవ్విపోదురుగాక** సినీ నిర్మాత కాట్రగడ్డ మురారి రాసిన ఆత్మకథ. మంచి అభిరుచి కలిగిన నిర్మాతగానే కాక నిర్మొహమాటస్తునిగా, కోపదారిగా పేరుపొందిన కాట్రగడ్డ మురారి తన ఆత్మకథలో చాలామంది సినీ ప్రముఖుల గురించి వ్యతిరేక అభిప్రాయాలు, చేదు వాస్తవాలు నిర్మొహమాటంగా ఆత్మకథలో రాసుకున్నారు. తన వ్యక్తిత్వంలోని మంచి చెడులను వాటి వెనుక కారణాలనూ అలానే రాసారు. ఆ క్రమంలో **నవ్విపోదురుగాక** ప్రత్యేకతనీ, ప్రాచుర్యాన్నీ సంపాదించుకుంది.
## రచన నేపథ్యం
**నవ్విపోదురుగాక** పుస్తకాన్ని కాట్రగడ్డ మురారి రచించి 2012లో తొలిముద్రణగా ప్రచురించారు.
## విషయాలు
## శైలి
## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
వర్గం:ఆత్మకథలు
పల్లెపాలెం (చినగంజాం)

**పల్లెపాలెం** ఆంధ్రప్రదేశ్ బాపట్ల జిల్లా చినగంజాం మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

ఇది జిల్లా హెడ్ క్వార్టర్స్ ఒంగోలు నుండి తూర్పు వైపు 37 కిమీ దూరంలో ఉంది. చిన్నగంజాం నుండి 5 కి.మీ. తెలంగాణ రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాద్ నుండి 313 కి.మీ దూరంలో ఉంది.

పల్లెపాలెం పిన్ కోడ్ 523184. పోస్టల్ ప్రధాన కార్యాలయం పందిళ్లపల్లి.

కడవకుదురు (5 కి.మీ.), పుల్లరిపాలెం (6 కి.మీ.), పెదగంజాం (8 కి.మీ.), శాంతరావురు (8 కి.మీ.), చింతగుంపల్లి (8 కి.మీ.) పల్లెపాలెంకు సమీప గ్రామాలు. పల్లెపాలెం చుట్టూ ఉత్తరం వైపు వేటపాలెం మండలం, పశ్చిమాన నాగులుప్పల పాడు మండలం, ఉత్తరం వైపు చీరాల మండలం, ఉత్తరం వైపు ఇంకొల్లు మండలం ఉన్నాయి.

చీరాల, బాపట్ల, ఒంగోలు, చిలకలూరిపేట పల్లెపాలెంకు సమీప నగరాలు.

ఇది బంగాళాఖాతానికి దగ్గరగా ఉంది. వాతావరణంలో తేమ ఉండే అవకాశం ఉంది.

## గ్రామ చరిత్ర
మద్యం మహమ్మారి దుష్ఫలితాలు చూసిన ఈ గ్రామ మహిళలు, 2013, మార్చి-7న, ఇళ్ళ మధ్యలోనికి మద్యాన్ని తెచ్చిన గొలుసు దుకాణాలపై దాడిచేసి, మూయించివేశారు. అడ్డొచ్చిన మందుబాబులకు ఎదురుతిరిగారు. రాస్తారోకో లోకి దిగారు. ఆఖరికి గ్రామంలో కల్లు దుకాణాన్ని గూడా తీయించివేశారు. [2]

## గ్రామంలో ప్రధాన పంటలు
వరి, అపరాలు, కాయగూరలు

## గ్రామంలో ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు
## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు
పార్టీ (అయోమయనివృత్తి)

**పార్టీ** (Party) అనే ఆంగ్ల పదానికి **పక్షము** అని నిఘంటు అర్థం. ఆధునికవ్యవహారకోశం ఇంగ్లీష్-తెలుగు (బూదరాజు రాధాకృష్ణ) 2008 ప్రకారం వ్యవహారిక భాషలో రాజకీయ పార్టీలకు, దళం, కక్షిదారుడు, తెగ, విందు మొదలైన అర్థాలు చెప్పబడ్డాయి. 

## ఆ కోవకు చెందినవి
* రాజకీయ పార్టీ
* భారత జాతీయ కాంగ్రెస్
* తెలుగుదేశం పార్టీ
* భారతీయ జనతాపార్టీ
* టిఆర్ఎస్ పార్టీ
* యువజన శ్రామిక రైతు కాంగ్రెస్ పార్టీ
* జనసేన పార్టీ
* లోక్ సత్తా పార్టీ
* జనతా పార్టీ
* స్వరాజ్ పార్టీ
* ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ
* భారతీయ జనసంఘ్
* జస్టిస్ పార్టీ
* నవ తెలంగాణ ప్రజా పార్టీ
* శివసేన పార్టీ
* కమ్యూనిస్టు పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (సి.పి.ఐ)
* కమ్యూనిస్టు పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్కిస్టు)
* రిపబ్లికన్ పార్టీ (యునైటెడ్ స్టేట్స్)
* డెమొక్రటిక్ పార్టీ (యునైటెడ్ స్టేట్స్)

వర్గం:ఆంగ్ల పదజాలము
పెదపట్టపుపాలెం

**పెదపట్టపుపాలెం** ప్రకాశం జిల్లా ఉలవపాడు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

## గ్రామ పంచాయతీ
ఈ గ్రామ పంచాయతీ 1996లో ఆవిర్భవించింది. అప్పటినుండి ఇప్పటివరకు ఈ గ్రామ సర్పంచిని, గ్రామస్థులు ఏకగ్రీవంగానే ఎన్నుకుంటున్నారు. 2013లో గూడా ఏకగ్రీవం చేయదానికి నిర్ణయించారు.

## గ్రామ విశేషాలు
త్రోవగుంట జిల్లా పరిషత్తు ఉన్నత పాఠశాలలో 2015, సెప్టెంబరు-25,26,27 తేదీలలో నిర్వహించిన 61వ అంతర్ జిల్లాల అండర్-19 పాఠశాలల కబడ్డీ క్రీడా పోటీలలో, బాలికల విభాగంలో, ఈ గ్రామానికి చెందిన కఠారి సునీత, అన్ని దశలలో జరిగిన పోటీలలోనూ తన పోరాటపటిమ ప్రదర్శించి, ఒంగోలు జిల్లా జట్టు తృతీయస్థానం దక్కించుకొనుటలో కీలక భూమిక పోషించింది.

## గ్రామంలో ప్రధాన పంటలు
వరి, అపరాలు, కాయగూరలు

## గ్రామంలో ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు
## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు
చరిత్ర ధన్యులు

thumb
**చరిత్ర ధన్యులు** చరిత్రలో వివిధ రంగాల్లో ప్రసిద్ధి పొందిన వారి గురించి మధునాపంతుల సత్యనారాయణ శాస్త్రి రాసిన పుస్తకం.

## విశేషాలు
ఇందులో రచయిత శాలివాహనుడు, మాధవ వర్మ, గొంకరాజు, అన్నమయ్య జీవితాలను చిత్రించాడు. శాలివాహనుడి సాహిత్య కృషిని, మాధవ వర్మ రాజకీయ చతురత, గొంకరాజు ప్రభుభక్తి పరాయణత్వం, అన్నమయ్య ఆధ్యాత్మిక తత్వం ఇందులో ప్రధానంగా పొందుపరచబడ్డాయి.

చారిత్రక విషయాలకు తగినంతమేర నాటకీయత జోడించి చదువరులను ఆకట్టుకునేలా ఈ పుస్తకం రాయబడింది.

## పుస్తకంలో...

# శాలివాహనుడు - సాహిత్య రక్తి
# మాధవవర్మ - బహుశక్తి
# గొంకరాజు - ప్రభుసేవానక్తి
# అన్నమయ్య - దైవభక్తి

## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు

* 
వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
ఈలా గాంధీ

**ఈలా గాంధీ** (జననం:జూలై 1 1940), మహాత్మా గాంధీ మనుమరాలు. ఈమె శాంతి ఉద్యమకారిణి. ఈమె 1994 నుండి 2004 మధ్య కాలంలో దక్షిణ ఆఫ్రికాలో పార్లమెంటు సభ్యురాలిగా ఉంది.  ఈమె దక్షిణాఫ్రికాలో "ఆఫ్రికన్ నేషనల్ కాంగ్రెస్" తరపున "క్వాజులు" నాటల్ ప్రొవిన్సీ లోని ఇనండా ఫోనిక్స్ ప్రాంతం నుండి పార్లమెంట్ సభ్యులుగా పనిచేసింది. ఆమెకు పార్లమెంట్ కమిటీ సంక్షేమం, ప్రజా సంబంధాల పై పనిచేసే అవకాశం ఇచ్చింది. అదే విధంగా "సర్రొగేట్ మాతృత్వం" పై అడ్ హాక్ కమిటీలో కూడా పనిచేసింది. ఈమె న్యాయ కమిటీలో కూడా సభ్యులుగా ఉండి న్యాయ, చట్ట వ్యవస్థలపై తన సేవలనందించింది.
## ప్రారంభ జీవితం
**ఈలా గాంధీ** దక్షిణ ఆఫ్రికాలో మహాత్మా గాంధీ కుమారుడైన మణిలాల్ గాంధీకి జన్మించింది. ఆమె దక్షిణ ఆఫ్రికాలోని డర్బన్ సమీపంలోని ఫియోనిక్స్ వద్ద గల ఆశ్రమంలో పెరిగింది. ఆమె నాటల్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి బి.ఎ డిగ్రీని పొంది,  తరువాత UNISA నుండి సోషల్ సైన్స్ లో బి.ఎ ఆనర్స్ పట్టాను పొందింది. విద్యాభ్యాసం తరువాత ఆమె వెరులం చైల్ట్ కుటుంబ సంక్షేమ సంస్థలో 15 సంవత్సరాలు సామాజిక కార్యకర్తగా పనిచేసింది. ఆమె డర్బన్ శిశు, కుటుంబ సంక్షేమ సంస్థలో ఐదు సంవత్సరాలు తన సేవలను అందించింది. 1991 వరకు ఆమె నాటల్ ఆర్గనైజేషన్స్ ఆఫ్ వుమెన్ సంస్థలో ఎగ్జిక్యూటివ్ సభ్యురాలుగా విశేష సేవలందించింది.  ఆమె రాజకీయ జీవితం "నాటల్ ఇండియానా కాంగ్రెస్"తో ప్రారంభమై ఆ పార్టీలో ఉపాధ్యక్షురాలుగా ఉంది. ఆమె యునైటెడ్ డెమోక్రటిక్ ఫ్రంట్ (దక్షిణ ఆఫ్రికా), డెస్కాం క్రైసిస్ నెట్ వర్క్,, ఇనాండా సపోర్ట్ కమిటీలలో కూడా పనిచేసింది. వర్ణవివక్ష కారణంగా గాంధీ 1975 నుండి రాజకీయ కార్యక్రమాలకు నిషేధించబడింది. తొమ్మిది సంవత్సరాల కాలం గృహ నిర్బంధంలో గడిపింది. ఆమె అజ్ఞాతంగా తన కార్యకలాపాలను కొనసాగించింది. వర్ణవివక్ష కోసం చేసే పోరాటంలో ఆమె కుమారుడు మరణించాడు. ఆమె యునైటెడ్ డెమోక్రటిక్ ఫ్రంట్ లో ఒక సభ్యురాలిగా ఫిబ్రవరి 11 1990 న పోల్స్‌మూర్ జైలులో నెల్సన్ మండేలాను ఆయన విడుదలకు ముందు కలిసింది. 1994 ఎన్నికల ముందు ఆమె ట్రాన్‌సిషినల్ ఎగ్జిక్యూటివ్ కమిటీలో సభ్యురాలిగా కూడా ఉంది..

## పార్లమెంటు తరువాత
పార్లమెంటులో పనిచేసిన తరువాత, గృహ హింసకు వ్యతిరేకంగా గాంధీ 24 గంటల కార్యక్రమాన్ని అభివృద్ధి చేసింది.  గాంధీ అభివృద్ధి ట్రస్ట్‌ను స్థాపించింది.  మతపరమైన వ్యవహారాల కమిటీ సభ్యునిగా పనిచేస్తూ  నెలవారీ వార్తాపత్రికను పర్యవేక్షించేది. ఆమె మహాత్మా గాంధీ ఉప్పు సత్యాగ్రహ కమిటీ,  మహాత్మా గాంధీ డెవలప్మెంట్ ట్రస్ట్ కు అధ్యక్షత వహించింది.  ఈలా గాంధీ డర్బన్ యూనివర్శిటీ ఆఫ్ టెక్నాలజీ ఛాన్సలర్‌గా చాలా సంవత్సరాలు పనిచేసింది.

## పురస్కారాలు , గుర్తింపులు
ఈలా గాంధీ రాజకీయవేత్తగా, సామాజిక కార్యకర్తగా గుర్తింపు పొందింది.
* 2002 లో, కమ్యూనిటీ ఆఫ్ క్రీస్ట్ ఇంటర్నేషనల్ పీస్ అవార్డు.
* 2007 లో, భారత ప్రభుత్వంచే పద్మభూషణ్ అవార్డు.
* 2014 లో, ప్రవాసి భారతీయ అవార్డు - భారత రాష్ట్రపతిచే అందజేయబడే ప్రతిష్ఠాత్మక అవార్డు.
* 2014, లో veteran of the ఉంకోంటో వుయ్ సిజ్వే అవార్డు.

## మూలాలు

## బయటి లంకెలు
*Interview of Ela Gandhi September 25, 2001
*History of South Africa biography
* http://bollywood.punjabkesari.in/news/article-210891

వర్గం:1940 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:పద్మభూషణ పురస్కారం పొందిన మహిళలు
వర్గం:మహాత్మా గాంధీ కుటుంబం
వర్గం:గాంధేయవాదులు
వర్గం:దక్షిణ ఆఫ్రికా రాజకీయ నాయకులు
రాజా రాధా రెడ్డి

కూచిపూడి రంగం లోనే కాక యావత్ కళాలోకానికి రాజా-రాధా రెడ్డిలుగా సుపరిచితులయిన రాజారెడ్డి, రాధారెడ్డి దంపతులు ఆదిలాబాదు జిల్లాకు చెందినవారు. వీరు న్యూ ఢిల్లీలో నృత్య తరంగిణి అను నాట్య పాఠశాలను ఏర్పరిచి ఔత్సాహిక నాట్య కళాకారులను తీర్చిదిద్దుతున్నారు. రాజా రెడ్డి గారి ద్వితీయ సతీమణి కౌసల్యా రెడ్డి,   రాజా రాధా రెడ్డిల కుమార్తె యామినీ రెడ్డి, రాజా కౌసల్యా రెడ్డిల కుమార్తె భావనా రెడ్డి కూడా ప్రముఖ కూచిపూడి కళాకారులే. భారతదేశామంతటా అనేక నృత్యప్రదర్శనలు ఇచ్చిన రాజా రాధా రెడ్డిలను భారత ప్రభుత్వం పద్మ భూషణ్ పురస్కారంతో గౌరవించింది.   

## బాల్యం
రాజా రెడ్డిగారు 1943, అక్టోబర్ 6 న ఆదిలాబాద్ జిల్లా నర్సాపూర్ గ్రామంలో సామాన్య వ్యవసాయ కుటుంబంలో జన్మించారు. రాధారెడ్డి 1952, ఫిబ్రవరి 15 న జన్మించారు. వీరిది బాల్య వివాహం. వీరిరువురు వేదాంతం ప్రహ్లాదశర్మ గారి దగ్గర శిష్యరికం చేసారు. ఏలూరు లోని కళాక్షేత్రంలో కూచిపూడి నృత్యాన్ని అభ్యసించారు.

## నృత్యప్రదర్శనలు
రాజా రెడ్డిగారికి చిన్ననాటి నుండి కూచిపూడి భాగవతం పైన ప్రత్యేక శ్రద్ధ. ఏలూరులో చిన్న చిన్న నృత్య ప్రదర్శనలు ఇచ్చిన తరువాత 1967 వ సంవత్సరం ప్రభుత్వ ఉపకారవేతనం సహాయంతో ఢిల్లీలోని మాయారావ్ కళాశాలనందు కూచిపూడి నృత్యాన్ని అభ్యసించారు. తరువాత భారతదేశములోనే కాక అమెరికా, క్యూబా, రష్యా, ఫ్రాన్స్ ఇలా ప్రపంచమంతటా నృత్యప్రదర్శనలిచ్చారు. కృష్ణాసత్యలుగా శివపార్వతులుగా ఈ దంపతుల లయబద్ధ నృత్యానికి నాటి ప్రధాని ఇందిరాగాంధీనే కాక క్యూబా అధ్యక్షుడు ఫిడెల్ క్యాస్ట్రో వంటివారి నుండి ప్రశంసలు అందాయి. సంప్రదాయ నృత్యరీతులకు పెద్దపీట వేస్తూనే కూచిపూడి నృత్యానికి ఆధునిక సొబగులద్దారు.

## నాట్య తరంగిణి
తమ నాట్యప్రదర్శనలతో కూచిపూడి ఖ్యాతిని ఖండాంతరాలకు వ్యాపింపచేసిన వీరు న్యూఢిల్లీలో నాట్య తరంగిణి అను కళాశాలను ఏర్పరిచి భావితరాలకు శిక్షణ ఇస్తున్నారు. వీరి కుటుంబానికే చెందిన కౌసల్యా రెడ్డి, యామినీ రెడ్డి, భావనా రెడ్డిలు ప్రముఖ కూచిపూడి కళాకారులుగా వెలుగొందుతున్నారు. వీరంతా కూచిపూడి సాంప్రదాయ ఒరవడిని కొనసాగిస్తూ ఇప్పటికీ దేశవిదేశాలలో అనేక ప్రదర్శనలు ఇస్తున్నారు.

ఉత్తర భారతదేశంలో శాస్త్రీయ నృత్యమైన కూచిపూడి శైలిని ప్రాచుర్యంలోకి తీసుకురావడానికి ప్రారంభించిన నాట్య తరంగిణి దాని లక్ష్యాన్ని మరింతగా ప్రచారం చేయడానికి హైదరాబాదు శాఖను తదుపరి కాలంలో ప్రారంభించారు. సాధారణ తరగతులతో పాటు, నాట్య తరంగిణి తన విద్యార్థుల అభ్యాసాన్ని మెరుగుపరచడానికి నృత్యం, సంగీత రంగానికి చెందిన ప్రసిద్ధ కళాకారులచే వర్క్‌షాప్‌లు, సెషన్‌లను కూడా చురుకుగా నిర్వహిస్తుంది.

## సత్కారాలు
కూచిపూడి నృత్యరంగానికి వీరు చేసిన కృషికిగాను 1984వ సంవత్సరంలో భారత ప్రభుత్వం పద్మశ్రీతోను 1991వ సంవత్సరం కేంద్ర సాహిత్య అకాడెమీ అవార్డుతోను సత్కరించింది. 2000వ సంవత్సరంలో భారతదేశ తృతీయ అత్యున్నత పౌరపురస్కారమైన పద్మ భూషణ్ వీరిని వరించింది. 2010వ సంవత్సరంలో హైదరాబాద్ విశ్వవిద్యాలయం వారు రాజారెడ్డి రాధారెడ్డిగార్లను గౌరవ డాక్టరేట్ తో సత్కరించారు.

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు కళాకారులు
వర్గం:కూచిపూడి నృత్య కళాకారులు
వర్గం:1943 జననాలు
వర్గం:పద్మభూషణ పురస్కారం పొందిన తెలంగాణ వ్యక్తులు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కారం పొందిన తెలంగాణ వ్యక్తులు
వర్గం:ఆదిలాబాదు జిల్లా నాట్య కళాకారులు
కొండేపల్లి (మార్కాపురం)

**కొండేపల్లి** మార్కాపురం జిల్లా మార్కాపురం మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

## గ్రామ పంచాయతీ
*ఈ గ్రామానికి చెందిన కె.పి.కొండారెడ్డి, మొదట కొండేపల్లి సర్పంచిగా పనిచేశాడు. 1985 మధ్యంతర ఎన్నికలలో మార్కాపురం శాసనసభ్యులుగా గెలుపొందినారు. 1989, 1999, 2004 లలో గూడా శాసనసభకు ఎన్నికైనాడు.
*ఈ గ్రామవాసియైన నిరక్షరాస్యురాలైన బలుసుపాటి అచ్చమ్మ, 1995లో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో సర్పంచిగా ఏకగ్రీవంగా ఎన్నికైంది. ఈమె హయాంలో గ్రామంలో అంతర్గత మట్టి రహదారులు, సిమెంటు రహదారులు, త్ర్రాగునీటి పథకాలు రూపుదిద్దుకున్నాయి. ఐదు సంవత్సరాలు ఈమె మంచి సర్పంచిగా గుర్తింపు తెచ్చుకుంది. పదవీ కాలం పూర్తి అయ్యేనాటికి ఈమెకు, రు. 2.5 లక్షల అప్పు మిగిలింది. ఆసరాగా నిలిచిన భర్త కాలం చేసాడు. చేసేది లేక ప్రస్తుతం వ్యవసాయ కూలీగా బ్రతుకీడుస్తుంది.
## మూలాలు
లిటిల్ రాస్కెల్

## నవల యొక్క సంక్షిప్త కథ
సాంబశివరావు ఒక బ్యాంకు ఉద్యోగి. ఆ బ్యాంకు రిక్రియేషన్ క్లబ్ ఎనివర్సరీ సెలబ్రేషన్ జరుగుతుంది. ఆ సెలబ్రేషన్ లో ధశరధరామయ్య గారు గతం చెప్పటంతో నవల ప్రారభం అవుతుంది. ఇందులోని ముఖ్య పాత్రధారి పేరు రాజేష్ (లిటిల్ రాస్కెల్). రాజేష్ వాళ్ళ అమ్మ సావిత్రి. ఆవిడ దగ్గరే రాజేష్ పెరుగురతాడు. రాజేష్ అమ్మ సావిత్రి దగ్గర నుండి రైలులో రాజేష్ ను ధశరధరామయ్య గారైన వాళ్ళ కొడుకు సాంబశివరావు దగ్గరకు రాజేష్ ని పంపిస్తుంది. రాజేష్ అమ్మ సావిత్రి రాజేష్ కి వాళ్ళ దగ్గర ఎలా ఉండాలో ఎలా ఉండ కూడాదో మరి మరి చెప్పి పంపిస్తుంది. సాంబశివరావు భార్య సాహితి. ధశరధ రామయ్య గారి కుటుంబానికి, రాజేష్ కి తల్లి అయిన సావిత్రికి ఏ విధమైన సంభంధం ఉండదు. మరి రాజేష్ తల్లి అయిన సావిత్రి ఎందుకు వాళ్ళ దగ్గరకే రాజేష్ ని పంపిందో తెలుసుకోవాలంటే ఆసక్తికరంగా, తప్పక చదవవలసిన నవల లిటిల్ రాస్కెల్.

## ఈ నవలలోని విశేషాలు
* ఈ నవలలో తాత మనవల మధ్య జరిగే సంఘటనలు ఎంతో ఆసక్తికరంగా ఉంటాయి.
* రాజేష్ అల్లరు చేష్టలు.
* జెమిని టీవీ లో నాన్న అనే పేరుతో ధారావాహిక ను గుణ్ణం గంగరాజు గారు నిర్మించారు. అది మంచి ఆదరణ పొందింది. 

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు నవలలు
వర్గం:మల్లాది వెంకట కృష్ణమూర్తి రచనలు
శాలంకాయనులు

శాలంకాయనులు - సా.శ. 300 - 420 మధ్యకాలం - వేంగినగరం వారి రాజధాని. వేంగి రాజధానిగా పరిపాలించినట్లుగా స్పష్టమైన ఆధారాలతో (ఏలూరు శాసనం ద్వారా) తెలియవస్తున్న మొదటి రాజులు శాలంకాయనులు. "శాలంకాయన" అనేది గోత్రనామమని, వంశం పేరు కాదని తెలుస్తున్నందువలన చరిత్రకారులు వీరిని వర్ణించడానికి "వైంగేయికులు" అనే పదాన్ని వాడుతున్నారు. సముద్రగుప్తుని అలహాబాదు ప్రశస్తిలో కూడా "వైంగేయక" అనే చెప్పబడింది.. వీరిలో హస్తివర్మ సముద్రగుప్తుని సమకాలికుడు.1వ మహేంద్రవర్మ అశ్వమేధయాగం చేశాడని అంటారు. శాలంకాయనులు పాటించిన చిత్రరధస్వామి (సూర్యుడు) భక్తికి చెందిన ఆలయము యొక్క శిథిలాలు పెదవేగిలో బయల్పడ్డాయి. శాలంకాయనులు "చిత్రరధస్వామి"ని పూజించినట్లు తెలుస్తున్నది (*భగవత్ చిత్రరధస్వామి పాదానుధ్యాతః*). ఈ చిత్ర రధ స్వామి శివుని రూపమో, విష్ణువు రూపమో, లేక సూర్యుని రూపమో తెలియడం లేదు.

## పాలకులు
*హస్తివర్మ
*నందివర్మ
*విజయదేవవర్మ
*విజయనందివర్మ
## చారిత్రక ఆధారాలు

"మైసోలియా" (కృష్ణా తీర ప్రాంతం) లో "బెన్‌గొరా" (వేంగీపురం) చెంత "సాలెంకీనాయ్" (శాలంకాయనులు) ఉన్నట్లు గ్రీకు చరిత్ర కారుడు టాలెమీ సా.శ.130లో వ్రాశాడు. అయితే ఆ బెన్‌గొరా (Bengaouron) అనేది వేంగీపురం కాదని కొందరు చారిత్రికుల అభిప్రాయం.
ఏలూరు, పెదవేగి, గుంటుపల్లె, కానుకొల్లు, కొల్లేరు, కంతేరు, పెనుగొండ వంటి వివిధ శాసనాల ద్వారా శాలంకాయనుల గురించి కొన్ని వివరాలు తెలుస్తున్నాయి.

శాలంకాయనుల స్వతంత్రాధికారాన్ని హస్తివర్మ సా.శ.320లో స్థాపించి ఉండవచ్చును. వివిధ శాసనాలలో ఇతనిని "నానాప్రకార విజయస్య" (గుంటుపల్లి), "అనేక సమరావాప్త విజయ" (పెదవేగి), "సమరముఖ నిర్మాత కర్మ" (కానుకొల్లు), "ధర్మమహారాజ" (గుంటుపల్లి) అనే బిరుదులతో వర్ణించారు. ఈ వర్ణనలను బట్టి ఇతడు వేంగి ప్రాంతంలో సామంతులను జయించి రాజ్యాన్ని స్థిరపరచాడని భావించవచ్చును. ఇతడు సముద్ర గుప్తుని సమకాలీనుడు.

హస్తివర్మ కుమారుడు నందివర్మ (350-385). ఇతడు తిరుగుబాటుదారులను అణచివేసి కృష్ణానది దక్షిణానికి కూడా వేంగి రాజ్యాన్ని విస్తరింపజేశాడు. ఇతడు ధార్మిక చింతనపరుడు. "వివిధధర్మ ప్రధానస్య" అని పెదవేగి శాసనంలోను (కనుక వారు బౌద్ధ, వైదిక ధర్మాలను రెంటినీ ఆదరించినట్లు తెలుస్తున్నది), "ఆర్జిత ధర్మ ప్రదానస్య, గీసహస్రదాయి" అని గుంటుపల్లి శాసనంలోను వర్ణింపబడ్డాడు. ఇతని తరువాత ఇతని తమ్ముడు దేవవర్మ, కొడుకు అచండవర్మల మధ్య అధికారం కోసం అంతర్యుద్ధం జరగడం వలన శాలంకాయనుల ప్రతిష్ఠ దిగజారింది. అంతే గాకుండా ఉత్తరాన పిష్ఠపురం (పిఠాపురం) లో మాఠరులు, దక్షిణాన కర్మరాష్ట్రంలో బలవంతులై శాలంకాయనులతో పోరాడసాగారు. సా.శ.5వ శతాబ్ది ప్రాంతంలో శాలంకాయనుల రాజ్యం అస్తమించింది. వారిలో చివరిరాజు విజయనందివర్మ గుంటుపల్లిలోని బౌద్ధ క్షేత్రానికి దానధర్మాలు చేశాడు.

శాలంకాయనులకు ఇంచుమించు సమకాలికులుగా కృష్ణానది దక్షిణాన కర్మరాష్ట్రాన్ని ఆనందగోత్రిజులు పాలించారు. కళింగాంధ్ర (ఉత్తరాంధ్ర) ప్రాంతం 'సింహపురి' (శ్రీకాకుళం వద్దనున్న సింగపురం) రాజధానిగా కళింగులు, తరువాత మాఠరులు పాళించారు. ఉత్తరాన పిష్ఠపురం ప్రాంతాన్ని కొంతకాలం కళింగులు, తరువాత మాఠరులు, తరువాత వాసిష్ఠులు పాలించారు.

## మూలాలు

వర్గం:చరిత్ర
వట్టికూటి వెంకటసుబ్బయ్య

**వట్టికూటి వెంకటసుబ్బయ్య (1916 -1992)** గాంధేయవాది, గుంటూరు గాంధీగా ప్రసిద్ది పొందిన సమాజసేవకుడు, సర్వోదయ కార్యకర్త.  

## జననం
వట్టికూటి వెంకటసుబ్బయ్య గారు గుంటూరు జిల్లా పొన్నూరు మండలం దొప్పలపూడి గ్రామాంలో ఒక వ్యవసాయ కుతుంభంలో **1916 అక్టోబరు 26** న జన్మించారు. మహాత్మా గాంధీ ప్రభోధనలతో స్పూర్తి పొందారు. గాంధీ ప్రారంభించిన గ్రామ పారిశుద్ద్యం కార్యక్రమాన్ని వీరు త్రికరణ శుద్దిగా చేపట్టారు. వీరు వ్యవసాయ పనులు చేసుకుంటూ, ప్రజాసేవా కార్యక్రమాలలో పునీతులయ్యారు. వీరు నిద్రించే సమయంలో తప్ప, తన చేతిలో ప్రతి క్షణం, పలుగు పారతో గ్రామాలలో పర్యటించేవారు. పారిశుద్యం మెరుగుదల, మురుగు కాలువలకు మరమ్మత్తులు, సాగు భూములకు వెళ్ళే డొంకల మరమ్మత్తులు నిర్వహించడం ఒక దైనందిక  విధిగా మార్చుకున్నారు.
## సమాజ సేవ
గ్రామంలో పర్యటిస్తూ రహదారి వెంట పారిశుధ్యం మెరుగు పరిచేవారు. మురుగు నీరు పారుదల లేని పక్షంలో మురుగు కాలువలకు మరమ్మత్తులు చేసేవారు. పొలాలకు వెళ్ళే డొంకలు, బళ్ళు, రైతుల రాకపోకలకు వీలుగా శుభ్రం చేసేవారు. ఇలా నిత్యం ఇవే విధులుగా, ప్రజా సంరక్షక కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తుండేవారు.  ఆయనకు మొక్కలు పెంచటం ఎంతో ఇష్టం.మాటలు చెప్పడం, తన స్వగ్రామం దొప్పలపూడి నుండి పొన్నూరు వరకు వందలకొలది చెట్లను నాటారు. నీతులు బోధించడం,సందేశాలు ఇవ్వడం ఈ గాంధేయవాదికిఇష్టం ఉండేది కాదు. కాలక్రమేణా దొప్పలపూడి గ్రామం నుండి జిల్లా ప్రధాన కేంద్రమైన గుంటూరు నగరంలోనూ పారిశుద్య పనులు చేయటం మొదలుపెట్టారు. అంటు రోగాలు ప్రభలకుండా మురుగు కాలువలకు మరమ్మత్తులు చేపట్టేవారు. 

### గుంటూరు గాంధీ
మహాత్మా గాంధీ గారి సిద్ధాంతాలను ఆచరించాలనే ఆలోచనతో వెంకట సుబ్బయ్య చొక్కాను విడిచిపెట్టినారు.ఆయన భుజాన పలుగు, పార ఉంచుకునే ఒక కార్మికునిగా వీధిలోకి అడుగు పెడుతుండేవారు. నిరాడంబరగా  ఒక కర్మయోగిలా ఫలితం ఆశించకుండా తన పని తాను చేసుకుంటూ సమాజానికి మార్గదర్శిగా నిలిచారు. గాంధీజీ అనుచరుడిగా వారివలే ఏక వస్త్రధారిగా సమాజసేవలో నిరంతరం తపిస్తున్న వీరిని ప్రజలు అపర గాంధీలా భావించేవారు. అలా వట్టికూటి వెంకటసుబ్బయ్య కాస్తా **"గుంటూరు గాంధీ**"గా పేరుపొందినారు.  

నేడు మనం జరుపుకుంటున్న స్వచ్చభారత్ నినాదాన్ని వీరు ఆనాడే విసృతంగా ప్రచారం చేసారు. పరిసరాలను పరిశుభ్రంగా ఉంచుకుంటేనే ఆరోగ్యంగా జీవించుతామని చెప్పటమే కాకుండా ఆచరణలో పెట్టి ఆదర్శంగా నిలిచారు. స్వచ్ఛభారత్ కు ఆనాటి గాంధేయవాదులు ఆదర్శ ప్రాయులు.   తరువాత వీరు గుంటూరు నుండి హైదరాబాదు వెళ్ళి అక్కడ గూడా సేవాకార్యక్రమాలు చేపట్టినారు. 

## మరణం
వెంకట సుబ్బయ్య గారు 1992 లో తన 76వ ఏట కన్నుమూసారు. వీరు జీవితమంతా  చేసినది ప్రజాసేవ కార్యక్రమాలే కావడంతో ఆయన మరణించినా అందరి మదిలో గుంటూరు గాంధీ గా చిరస్థాయిగా నిలిచి పోయారు.  

గుంటూరులో వారు చేసిన సేవాకార్యక్రమాలకు గుర్తింపుగా, గుంటూరు నగర కార్పొరేషను వారు లక్ష్మీపురం ప్రధాన రహదారిలో గుంటూరు గాంధీ విగ్రహాన్ని ఏర్పాటుచేసినారు. దొప్పలపూడి గ్రామస్థులు గూడా, ఆయన స్పూర్తితో గ్రామంలో, రుద్రభూమిని అభివృద్ధి పరచడమే గాకుండా, ఆ ప్రాంతంలో ఆయన విగ్రహాన్ని గూడా ఏర్పాటుచేసినారు.గుంటూరు స్ధంభాలగరువు మహాప్రస్థానంలో ఆయన విగ్రహం నిర్మించారు. అది మనకు మన కర్తవ్యాన్ని గుర్తుచేస్తూ ఉంటాయి.  

## మూలాలు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా సామాజిక కార్యకర్తలు
వర్గం:చేసిన పని వలన పేరు మారిన ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యక్తులు

వర్గం:1916 జననాలు
వర్గం:1992 మరణాలు
వర్గం:గాంధేయవాదులు
దొప్పలపూడి సుబ్బారావు

**దొప్పలపూడి సుబ్బారావు** ప్రముఖ రంగస్థల నటుడు.

## జననం
వీరు వేమూరు మండలం పెనుమర్రు గ్రామంలో 1934లో శ్రీ వియ్యన్న, వెంకటరామమ్మ దంపతులకులకు జన్మించారు.

## రంగస్థల ప్రస్థానం
వీరు 1952 లో రంగస్థల ప్రవేశం చేసారు. తొలి గురువు శ్రీ ముక్కామల రాఘవయ్య. 1955లో ప్రభుత్వ పాఠశాలలో ఉపాధ్యాయులుగా చేరి, 1992లో పదవీ విరమణ పొందే వరకూ, బాలయ్య మాష్టారుగా మంచి గుర్తింపు పొందినారు. తొలిగా ఈయన రాణీ సంయుక్త, పన్నా, మల్లమాంబ తదితర ష్త్రీ పాత్రలు పోషించి ప్రేక్షకులనలరించారు. తరువాత షణ్మిఖి, పీసపాటి, ధూళిపాళ్ళ, ఈలపాట రఘురామయ్య, తదితర మహామహులైన రంగస్థల నటుల సరసన నటించి ఔరా అనిపించుకున్నారు.

స్త్రీ పాత్రలెన్నో:- తొలి దశలో శ్రీ వేమూరి రామయ్య నాటక కంపెనీ ద్వారా ప్రదర్శనలిచ్చారు. మహారథిలో కుంతి, పరశురాముడు, నర్తనశాలలో బృహన్నల, భూకైలాస్ లో కైకసి పాత్రలు పోషించారు. మధ్యలో మూడు సంవత్సరాలు మినహా, 1965 నుండి 1985 వరకు ఈ సమాజంలో నటించారు. ఆ తరువాత వల్లూరు వెంకటరావు నాటక సమాజంలో కట్టబ్రహ్మన్న లో మంత్రి, భక్త శబరిలో మాతంగ మహర్షి పాత్రలు పోషించారు. 2006 నుండి, సాయి కళా స్రవంతి అను నాటక సమాజంలో పనిచేసారు. 2007 నుండి ఈ సమాజానికి అధ్యక్షులుగా కొనసాగుచున్నారు. ఈ సమాజం నుండి 'బుద్ధం-అశోకం', 'బుద్ధం-శరణం-గచ్ఛామీ నాటకాలలో చెన్నుడు పాత్రను, రాగవాశిష్టం లో ప్రాచీనుడు పాత్రలు పోషించారు.

60 ఏళ్ళపాటు నాటకరంగంలో విస్తృతసేవలు అందించి, మూడు తరాల కళకారులతో నటించి, అందరి ఆదరాభిమానాలను పొందినారు. ఇటీవల ఆయనను మాజీ మంత్రి శ్రీ బుద్ధప్రసాద్, మాజీ ఎం.ఎల్.ఏ.శ్రీ దేవినేని మల్లిఖార్జునరావు గార్లు ఘనంగా సన్మానించారు.

## మరణం
వీరు 2013లో, ఆకస్మికంగా గుండెపోటుతో కన్నుమూసినారు. [ఈనాడు గుంటూరు రూరల్;]

## మూలాలు

వర్గం:1934 జననాలు
వర్గం:2013 మరణాలు
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల నటులు
దొప్పలపూడి మల్లిఖార్జునరావు

**దొప్పలపూడి మల్లిఖార్జునరావు** వైద్యుడు, కమ్యూనిస్టు సీనియర్‌ నాయకుడు. వైద్యసేవలే నామమాత్రంగా ఉన్న రోజుల్లో ఉచిత వైద్యసేవలందించి ఒక ఆదర్శ ప్రజావైద్యుడిగా పేరు సంపాదించాడు. 

## జీవిత విశేషాలు
ఉన్నత ఆశయాలతో శాస్త్ర సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని భావితరాలకు అందించేందుకు అతను కృషి చేసాడు. సిద్ధాంతాన్ని ప్రచారం చేసేందుకు స్వగృహంలోనే అనేక శాస్త్రవేత్తల విగ్రహాలను, సైన్స్‌ మ్యూజియాన్ని ఏర్పాటు చేసి ఈ ప్రాంతంలోనే ఒక ప్రత్యేక గుర్తింపును ఆయన తెచ్చుకోగలిగాడు.

అతను  వృత్తిరీత్యా డాక్టర్ అయినా, భవిష్యత్తు తరాలకు శాస్త్రీయ విజ్ఞానాన్ని అందించటానికి తన సంపాదన అంతా ఖర్చు పెట్టి, బాపట్ల పట్టణంలోని తన ఇంటి ఆవరణలో, "ఛార్లెస్ డార్విన్ సైన్స్ మ్యూజియం" ఏర్పాటు చేసాడు. ఈ మ్యూజియంలో ప్రముఖ శాస్త్రవేత్తల కాంస్య విగ్రహాలను, విశ్వం, సౌర్య కుటుంబం, గ్రహాలు, జీవ పరిణామం, డార్విన్ సిద్ధాంతాన్ని వివరించే ఛాయా చిత్రాలను ఏర్పాటు చేసారు. హోం థియేటరులో భూమి, ఇతర గ్రహాల పుట్టుక, విశానికి సంబంధించిన పలు సైన్స్ వీడియోలు ప్రదర్శించుచున్నారు. ఈ మ్యూజియం, ఈ ప్రాంతంలో విద్యార్ధులకు బాగా ఉపయోగపడుతున్నది. 

అతనికి సైన్స్ అన్నా, ఆవిష్కర్త అన్నా ఎనలేని ప్రేమ. అందుకే 2005 డిసెంబరులో బాపట్ల విజయలక్ష్మీ పురంలోని తన స్వగృహాన్ని ఏకంగా ఒక సైన్స్ మ్యూజియంగా మార్చాడు. ఇంటి ఆవరణలో మానవుడి జీవపరిణామ క్రమాన్ని వివరించే విగ్రహాలను  ఏర్పాటు చేసి దానిని డార్విన్ ఉద్యానవనం అని పేరు పెట్టాడు. ఖగోళ శాస్త్రంపై  అవగాహన కల్పించే ఉద్దేశ్యంతో ఆ ఇంట్లో 2009 నుంచి హోం థియేటర్ సాయంతో విద్యార్థులకు వివం, సౌరకుటుంబం, బూమి ఆవిర్భావం, జీవరాశి పుట్టుక తదితర అంశాలను వీడియోలు చిత్రాల ద్వారా వివరించేవాడు. 

వీటితో పాటు ఇంటి ఆవరణలో సౌర కుటుంబం, గ్రహాలు, ఉపగ్రహాల భ్రమణం, జీవ పరిణామ సిద్ధాంతం, జయు సిద్ధాంతం, గమన నియమాలు, శక్తి సమతుల్యత నియమాల ద్వారా సైన్స్, శాస్త్ర సాంకేతిక రంగాల అభివృద్ధికి కృషిచేసిన శాస్త్రవేత్తలు, తత్వవేత్తలు కోపర్నికస్, కారల్ మార్క్స్, డార్విన్, గెలీలియోం హిప్పోక్రటిస్, కెప్లర్, న్యూటన్, లామార్క్, గ్రెగర్ మెండల్, ఆల్బర్ట్ ఐన్‌స్టీన్ కంస్య విగ్రహాలను ఏర్పాటు చేసాడు. విగహాల కింద గ్రానైట్ స్తూపాలు నిర్మించి శాస్త్రవేత్తల పుట్టిన తేదీలు, వారి ఆవిష్కరణల వివరాలు పొందు పరిచాడు. 

10 మంది శాస్త్రవేత్తల విగ్రహాలు ఏర్పాటు చేయడానికి సుమారు 10 లక్షలు ఖర్చు చేసాడు. భవిషత్తులో ఈ మ్యూజియం నిర్వహణ, అభివృద్ది కోసం "ఛార్లెస్ డార్విన్ ట్రస్టు" ను ఏర్పాటు చేసి 50 లక్షల రూపాయలను డిపోజిట్ చేసాడు.

అతను 2019 జనవరి 14న మరణించాడు. 

## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు
* http://skillfulllife.blogspot.com/2014/01/drdoppalapudi-mallikarjun-rao-darwin.html

వర్గం:తెలుగువారిలో వైద్యులు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ వైద్యులు
వర్గం:2019 మరణాలు
అల్లంరాజు

**అల్లంరాజు** తెలుగువారిలో కొందరి ఇంటిపేరు.
# అల్లంరాజు రంగశాయి కవి, ప్రముఖ తెలుగు కవి.
# అల్లంరాజు వెంకటరావు - సుధామ గా పేరుపొందిన కవి.
# అల్లంరాజు సుబ్రహ్మణ్యకవి, ప్రముఖ తెలుగు కవి.
# స్నేహిత్ అల్లంరాజు RSM కంపెనీ లో డేటా అనలిటికల్ డైరెక్టర్ 
#
అల్లంరాజు రంగశాయి కవి

**అల్లంరాజు రంగశాయి కవి** (1860 - 1936) ప్రముఖ తెలుగు కవి.

వీరు ఆరామ ద్రావిడ శాఖీయ బ్రాహ్మణులు, హరితసగోత్రులు, ఆపస్తంబసూత్రులు. వీరి తల్లి: చిన్నమాంబ, తండ్రి: అల్లంరాజు సుబ్రహ్మణ్యకవి. జన్మస్థానము: పీఠికాపుర పరిసరమున నున్న చేబ్రోలు. జననము: 1860- రౌద్రి సంవత్సర నిజాశ్వయుజ శుక్ల తృతీయ సౌమ్యవాసరము. నిర్యాణము: 1936. యువ సంవత్సర చైత్ర బహుళ దశమి. 
## రచించిన గ్రంథాలు
### తెలుగు గ్రంథాలు
* 1. శ్రీమదాంధ్రచంపూభారతము (ఆంధ్రీకరణము. 1913 ముద్రి) 
* 2. రామాయణ చంపువు 
* 3. రఘురామ శతకము. 
* 4. పరమాత్మ శతకము 
* 5. సర్వేశ్వర శతకము. 
* 6. గోవింద శతకము. 
* 7. లక్ష్మీ శతకము. 
* 8. మాధవ శతకము.
* 9. కుక్కుటలింగ శతకము. 
* 10. గోపాలస్వామి శతకము. 
* 11. మల్లికార్జున శతకము.

### సంస్కృత గ్రంథాలు
* 1. దైవస్తోత్రరత్నావళి. 
* 2. నారాయణానందలహరి. 
* 3. కవిమానసరంజని.

## మూలాలు

* అల్లంరాజు రంగశాయి కవి, ఆంధ్ర రచయితలు, మధునాపంతుల సత్యనారాయణ శాస్త్రి, 1950, పేజీలు: 186-191.

వర్గం:తెలుగు కవులు
వర్గం:1860 జననాలు
వర్గం:1936 మరణాలు
వర్గం:సంస్కృత కవులు
అనంత వాసుదేవ ఆలయం

**అనంత వాసుదేవ ఆలయం** శ్రీకృష్ణునికి అంకితమైన ప్రసిద్ధ హిందూ దేవాలయం. ఈ దేవాలయం శ్రీమహావిష్ణువు అవతారమైన శ్రీకృష్ణుడు ప్రధాన దైవంగా గలది. ఇది భారతదేశంలోని ఒడిషా రాష్ట్రం లోని భువనేశ్వర్ లో ఉంది. ఈ దేవాలయం 13వ శతాబ్దంలో నిర్మించబడింది. ఈ దేవాలయంలో ప్రధానంగా శ్రీకృష్ణుడు, బలరాముడు, సుభద్ర అనే దేవతలను ప్రదానంగా కొలుస్తారు. ఈ దేవాలయంలో దేవతలైన బలరాముడు ఏడు పడగలు గల సర్పం క్రింద నిలుచుంటాడు. సుభద్ర రత్నాల కుండ, తామరపువ్వు లను ఇరు చేతులతో కలిగి యుండి. ఎడమ పాదాన్ని వేరొక రత్నాల కుండపై ఉంచేటట్లుంటుంది. శ్రీకృష్ణుడు గదను, చక్రాన్ని, కమలాన్ని, శంఖాన్ని కలిగియుండేటట్లుంటుంది. ఈ దేవాలయం "భానుదేవుని" పరిపాలనా కాలంలో "అనంగాభిమ III" యొక్క కుమార్తె అయిన చంద్రికాదేవి కాలంలో నిర్మితమైనది. 
## ఇతిహాసం
ఈ దేవాలయం 13 వ శతాబ్దంలో కట్టబడింది. దీనికి పూర్వం ఈ ప్రాంతంలో నిజమైన విష్ణువు చిత్రాన్ని కొలిచేవారు. "తూర్పు గంగా రాజ్యం" యొక్క రాణి అయిన చంద్రిక ఈ స్థానంలో కొత్త దేవాలయం కట్టుటకు నిశ్చయించుకుంది. అదే ప్రదేశంలో అనంత వాసుదేవ ఆలయాన్న్ని నిర్మించింది. ఈ ప్రాంతంలో విష్ణుమూర్తి చిత్రంతో కూడిన పాత దేవాలయం తప్పినిసరిగా ఉంటుంది. "మహానది" వరకు తన సామ్రాజ్యాన్ని విస్తరించిన "మరాఠాలు" 17 వ శతాబ్దం చివరలో భువనేశ్వర్ లో వైష్ణవాలయం పునరుద్ధరణకు బాధ్యత వహించారు.

## నిర్మాణం
రూపంలో ఈ దేవాలయం లింగరాజ ఆలయంతో పోలి ఉంటుంది. కానీ ఇది వైష్ణవ శిల్పాలను కలిగి ఉంటుంది. ఈ ఆలయం, సూక్ష్మ రేఖాంశ పట్టీలను కలిగిన శిఖరాలు (విగ్రహాలు) కచ్చితంగా లింగరాజ ఆలయం వలెనే కలిగి ఉంటుంది. కానీ శిఖరాల సంఖ్య ఒక రేఖాంశపట్టీకి మూడు చొప్పిన కలిగి ఉంటుంది. ఈ దేవాలయ భాహ్య గోడలపై గల శిల్పాలు భువనేశ్వర్ లో గల ప్రతి దేవాలయం వలెనే లక్షణాలను కలిగి ఉంటాయి. ఈ దేవాలయంలో స్త్రీ శిల్పాలు మితిమీరిన ఆభరణాలు కలిగి యున్నందున వాస్తవికత కనిపించదు.

## జగన్నాథ దేవాలయం, పూరి తో గల తేడాలు
ఈ దేవాలయంలో గల "గర్భగృహం"లో గల విగ్రహాలు పూర్తిగా తయారైనవి. అవి పూరీ లోని జగన్నాధ దేవాలయంలోని విగ్రహాలకు భిన్నంగా ఉంటాయి. ఇచట శ్రీమూర్తులు (విగ్రహాలు) పూరీ దేవాలయంలో వలెనే చెక్కతో కాకుండా నలుపు గ్రానైట్ శిలల నుండి తయారుచేశారు.ఈ దేవాలయం మూలంగా ఈ పట్టనానికి "చక్ర క్షేత్రం" (వృత్తాకార స్థలం) గా పిలువబడుతుంది. పూరీలో గల దేవాలయం "శంఖ క్షేత్రము" (వక్రాకార స్థలం) గా పిలువబడుతుంది.

----

## చిత్రమాలిక

Image:View_of_Ananta_Vasudeva_Temple_from_Bindusagar_-_July_2007.jpg|బిందుసాగర్ నుండి వాసుదేవ ఆలయం యొక్క వీక్షణ దృశ్యం 
Image:Ananta vasudeva temple 2.jpg|1869 లో అనంత వాసుదేవ ఆలయ చిత్రం 
Image:Mahaprasad in ananta vasudeva.jpg|అనంత వాసుదేవ ఆలయంలో మహా ప్రసాదం 


## మూలాలు

వర్గం:హిందూ దేవాలయాలు
వర్గం:ఒడిశా దేవాలయాలు
వర్గం:భువనేశ్వర్ లోని హిందూ దేవాలయాలు
వర్గం:ఒడిశా పర్యాటక ప్రదేశాలు
ఆకొండి వ్యాసమూర్తి శాస్త్రి

**ఆకొండి వ్యాసమూర్తి శాస్త్రి** (1860-1916) ప్రముఖ కవి, పండితులు.

వీరు ఆరామద్రావిడ శాఖీయులు, ఆశ్వలాయన సూత్రులు, ఆత్రేయస గోత్రులు. వీరి జన్మస్థానము:కాకరపర్రు (తణుకు తాలూకా), నివాసస్థానము:ఖండవల్లి. రాజమహేంద్రవరమున నుద్యోగము. వీరి తల్లి: వేంకమాంబ. తండ్రి: వేంకటశాస్త్రి. జననము: 1860 సం. నిర్యాణము: 2-2-1916 స.

## బాల్యం, విద్యాభ్యాసం
వ్యాసమూర్తి శాస్త్రి గారు కాకరపర్రు గ్రామంలో తన మాతామహుల ఇంట సౌమ్య నామ సంవత్సరం సా.శ.1860లో ఒక శుభముహూర్తాన ఆకుండి వేంకటశాస్త్రి, వేంకమాంబ దంపతులకు జన్మించారు. వీరు తమ తండ్రి వద్ద అమరము, ఆంధ్రనామ సంగ్రహము, రఘువంశము, భట్టి కావ్యము, వరదరాజుల లఘు కౌముది మొదలైన గ్రంథాలను చదివారు. వేదుల సోమనాథశాస్త్రి వద్ద నాటకాలంకార సాహిత్య గ్రంథాలను చదివారు. ఆణివిళ్ల శంభుశాస్త్రి వద్ద కారికావళి, ముక్తావళులను అభ్యసించారు. నివటూరి సోమనాథశాస్త్రి దగ్గర సిద్ధాంత కౌముది, తత్త్వ బోధినులను; ఆదిభట్ట రామమూర్తి శాస్త్రి వద్ద ఉపనిషత్ భాష్యాన్ని, బ్రహ్మసూత్ర భాష్యాన్ని, ఆనందగిరిని, రామానంద రత్నప్రభా బ్రహ్మవిద్యాభరాణాదులను సాంప్రదాయబద్ధంగా చదివారు. వీటికి తోడుగా ఆణివిళ్ల వేంకటశాస్త్రి వద్ద పారాశరి, కాలామృతము, ఉమామహేశ్వర సంవాదము మొదలైన జ్యోతిష గ్రంథాలను; పురాణపండ భద్రయ్యశాస్త్రి వద్ద తెలుగు లక్షణములను, గోవిందవజ్ఝల రాజన్నశాస్త్రి సమక్షంలో ఆంధ్ర శబ్దచింతామణిని, వృత్తరత్నాకరాది గ్రంథాలను చదివారు. గీర్వాణాంధ్ర భాషలతో పాటు ఆంగ్లభాషలో కూడా కొంత ప్రావీణ్యమును సంపాదించారు.
## ఉద్యోగం
వీరు సా.శ.1872-1874ల మధ్య తమ స్వగ్రామం ఖండవల్లిలో ఆంధ్రోపాధ్యాయులుగా పనిచేసి, తరువాత సా.శ.1874 నుండి 1880 వరకు ఆరేండ్లు కొత్తపేటలో తెలుగు పండితులుగా పనిచేసారు. పిమ్మట రాజమండ్రి చేరి అక్కడి ప్రాథమిక పాఠశాలలో సంస్కృతభాషా పండిత పదవిని సంపాదించి పనిచేస్తూ, ఆ తరువాత దొరతనమువారి బోధనాభ్యసన కళాశాలా సంస్కృతోపాధ్యాయ పదవిని పొంది, కొంత కాలానికి శాస్త్ర కళాశాలా సంస్కృత భాషా పండితుడై చివరి వరకు ఆ పదవి నందే కొనసాగారు. ఇతడు రాజా మంత్రిప్రగడ భుజంగరావు జమీందారు సంస్థానంలో ఆస్థాన పండితుడిగా ఉన్నాడు. ఇతని జీవితచరిత్రను ఇతని దౌహిత్రుడు వేదుల రామకృష్ణశాస్త్రి 1960లో **వేదుల రామచంద్రకీర్తి** అనే పేరుతో రచించాడు. 

## రచించిన గ్రంథాలు
* శ్రీమహాభారత నవనీతము (పదమూడు పర్వములు),
* ప్రబోధచంద్రోదయము 
* అనర్ఘరాఘవము 
* శుద్ధాంధ్ర ఋతుసంహారము
* గంగాలహరీ స్తోత్రము 
* భామినీ విలాసము 
* ఆధ్యాత్మ రామాయణము, 
* మయూర సూర్యశతకము (ఆంధ్రీకృతము) 
* భారతఫక్కి (విమర్శ)
* పరాశరస్మృతి (తెనుగువచనము) 
* కృష్ణా పుష్కర మహాత్మ్యము.
* ఆంధ్ర నైషదము
* విదుల

## మూలాలు

* ఆకొండి వ్యాసమూర్తి శాస్త్రి, ఆంధ్ర రచయితలు, మధునాపంతుల సత్యనారాయణ శాస్త్రి, 1950. పేజీలు: 169-174.
* కీర్తిశేషులైన ఆకుండి వ్యాసమూర్తి శాస్త్రిగారు - దర్భా యజ్ఞన్న, భారతి మాసపత్రిక, 1930 డిసెంబరు (సంపుటి 7- సంచిక 12) పుటలు:998-1001

వర్గం:తెలుగు కవులు
వర్గం:1860 జననాలు
వర్గం:1916 మరణాలు
వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా కవులు
వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా సంస్కృత పండితులు
బ్రిటనీ ఓనీల్

**బ్రిటనీ ఓనీల్ ** ఒక అమెరికన్ నీలి చిత్రాల నటీమణి. ఈవిడ ఉన్నత చదువులు చదివినా నీలిచిత్రాల పట్ల ఆసక్తితో ఆ రంగంలో స్థిరపడింది.
## నేపధ్యము
ఆమె థియేటర్ ఆర్ట్స్ పట్టాతో నెబ్రాస్కా విశ్వవిద్యాలయం నుండి పట్టభద్రుడయ్యింది . ఆమె విశ్వవిద్యాలయం నుండి గ్రాడ్యుయేట్ అయిన తర్వాత తన వృత్తిగా శృంగార నృత్యాన్ని చేపట్టింది . ఆమె యునైటెడ్ స్టేట్స్ లో, ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రతిచోటా నటన, శృంగార నృత్యాన్ని ఒక పూర్తి కెరీర్ నిర్ణయించుకుంది . ఆమె అశ్లీల, తొంభైల ఆమె జీవితాన్ని ప్రారంభించింది, స్కోరు పత్రిక, హస్ట్లెర్స్ బస్టీ బ్యూటీస్, పెంట్ హౌస్, అనేక ఇతర బహుళ ప్రచురణలలో పెద్దలు కనిపించారు . ఆమె అద్భుతమైన కాలం ప్లాటినం రంగు జుట్టుతో, పెద్ద వక్షోజాలతో తనదైన ముద్ర వేసింది . ఆమె ద్విలింగసంపర్కురాలు, భిన్న లింగ, స్వలింగ సంపర్క దృశ్యాలలో రెండు కనిపిస్తుంది . వివిడ్, VCA దోషిని : వారి శృంగార ప్రదర్శనలలో పెద్ద మూడు సహా టాప్ XXX సంస్థలు, ప్రతి చూడవచ్చు . అలాగే " సెక్స్ 21 వ శతాబ్దం యొక్క దేవత " ( లైంగిక దేవత XXI సెంచరీ ), " ఆనందం యొక్క యువరాణి" ( ఆనందం యొక్క ప్రిన్సెస్ ) అని పిలుస్తారు .
## బయటి లింకులు
*
*అధికారిక వెబ్‌సైటు
*ట్విట్టర్ లో బ్రిటనీ
*[[లింక్డ్‌ఇన్] లో బ్రిటనీ ప్రొఫైల్]
* బ్రిటనీ ఓనీల్ Freeones.com లో

వర్గం:1971 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:అమెరికా సినిమా నటీమణులు
వర్గం:నీలి సినిమా నటీమణులు
లింక్డ్‌ఇన్

**లింక్డ్‌ఇన్ ** ఒక వృత్తిపరమైన సామాజిక వేదిక. ఉద్యోగ సమాచారం, వృత్తిపరమైన,వ్యాపార వార్తలు ఎక్కువగా ఉంటాయి.

## మూలాలు
 
## బయటి లంకెలు
* 
* Linkedin Articles 
*SEC Form S-1 Registration Statement – LinkedIn's IPO filing

వర్గం:సామాజిక మాధ్యమాలు
జెట్టి శేషారెడ్డి

**డాక్టర్ జెట్టి శేషారెడ్డి** ప్రముఖవైద్య నిపుణుడు, నెల్లూరు పట్టణంలో ప్రజావైద్యునిగా ప్రజలకు ఉచిత వైద్యాన్ని అందించిన వ్యక్తి. 1956లో వైద్య విద్య పూర్తి కాగానే రామచంద్రారెడ్డి ప్రజావైద్యశాలలో డాక్టర్ పుచ్చలపల్లి రామచంద్రారెడ్డి గారి ఆధ్వర్యంలో డాక్టర్ గా జీవితం ప్రారంభించారు.

## వ్యక్తిగత జీవితం
డాక్టర్ జెట్టి శేషారెడ్డి పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా కోవూరు మండలం కోవూరు గ్రామంలో జన్మించారు. ఆయన భూస్వామ్య కుటుంబానికి చెందినవారు. తండ్రి రామచంద్రారెడ్డి, తల్లి కామమ్మలకు మూడవ సంతానంగా జన్మించారు.

## మూలాలు

డాక్టర్ జెట్టి శేషారెడ్డి జీవితం - స్మృతులు

వర్గం:తెలుగువారు
వర్గం:తెలుగువారిలో వైద్యులు
వర్గం:1915 జననాలు
వర్గం:నెల్లూరు జిల్లా వైద్యులు
మేడేపల్లి వేంకటరమణాచార్యులు

**మేడేపల్లి వేంకటరమణాచార్యులు** (1862 - 1943) ప్రముఖ సంస్కృతాంధ్ర కవులు.

వీరు గోలకొండ వ్యాపారి, వైష్ణవుడు, భారద్వాజస గోత్రుడు, ఆపస్తంబసూత్రుడు. వీరి తండ్రి: రఘునాథాచార్యులు. తల్లి: లచ్చమాంబ. జననము: 10-7-1862 సం. నిర్యాణము: 1943 సం. వీరి పూర్వుల నివాసము అనకాపల్లి (విశాఖపట్టనము జిల్లా). వీరి నివాసము: విజయనగరము.

## రచించిన గ్రంథాలు
### తెలుగు రచనలు
* పార్థసారధి శతకము, 
* దేవవ్రత చరిత్రము (ప్రబంధము), 
* సేతుబంధ మహాకావ్యము (ప్రవరసేనరచిత ప్రాకృతకావ్యమున కాంధ్రపరివర్తనము), 
* అలంకారశాస్త్ర చరిత్రము, 
* ఆంధ్ర హర్ష చరిత్రము (వచనము) (1929) 
* లౌకికన్యాయ వివరణము. 
* నిఘంటు చరిత్రము

### సంస్కృత రచనలు
* షేక్స్పియరు నాటకకథలకు సంస్కృతానువాదము, 
* వకుళాభరణుల ద్రావిడగాథా సహస్రమునకు సంస్కృతశ్లోకములు- ఇత్యాదులు.

## బయటి లంకెలు
* హర్ష చరిత్రము అనువాదం

## మూలాలు

* మేడేపల్లి వేంకటరమణాచార్యులు, ఆంధ్ర రచయితలు, మధునాపంతుల సత్యనారాయణ శాస్త్రి, 1950, పేజీలు: 192-4.

వర్గం:1862 జననాలు
వర్గం:1943 మరణాలు
వర్గం:తెలుగు కవులు
వర్గం:సంస్కృత కవులు
వర్గం:విజయనగరం జిల్లా కవులు
వర్గం:విజయనగరం జిల్లా సంస్కృత పండితులు
మాహె జిల్లా

**మాహె జిల్లా,** భారత కేంద్రపాలిత ప్రాంతమైన పుదుచ్చేరిలోని నాలుగు జిల్లాలో ఇది ఒక జిల్లా.దీనిని ఫ్రెంచ్ పరిపాలనలో  డి మహే జిల్లా అనేవారు.ఈ జిల్లా వైశాల్యం 9 చదరపు కిలోమీటర్లు. మాహే జిల్లా మొత్తం కేరళ లోని ఉత్తర మలబార్ మద్యలో ఉపస్థితమై ఉంది.మూడు దిశలలో కన్నూర్ (కేరళ) జిల్లా ఉంది. ఒక దిశలో మాత్రం కేరళ రాష్ట్రానికి చెందిన కోళికోడు జిల్లా ఉంది. అత్యల్ప జనసంఖ్య కలిగిన జిల్లాలలో మాహె జిల్లా 6 వ స్థానంలో ఉంది. విస్తీర్ణ పరిమాణం ప్రకారం ఇది భారతదేశంలో అతిచిన్న జిల్లా.మహే జిల్లాలో హిందూ మతానికి చెందిన ప్రజలు మెజారిటీ సంఖ్యలో ఉన్నారు.ఆ తరువాత ముస్లిం మతానికి చెందిన వారు గణనీయమైన సంఖ్యలో ఉన్నారు.

## భౌగోళికం
మాహే జిల్లా వైశాల్యం 8.69 చదరపు కిలోమీటర్లు.

### జిల్లాలో తాలూకాలు

* మాహ్
* చెరుకల్లాయ్
* పల్లూరు
* పాండక్కల్

## గణాంకాలు
2011 భారత జనాభా లెక్కల అనుసరించి మాహే జిల్లా జనసంఖ్య 41,934. ఇది దాదాపు లిక్తెన్స్తీన్ దేశ జనసంఖ్యతో సమానం.భారతీయ జిల్లాలు (640) లలో మాహే జిల్లా 635వ స్థానంలో ఉంది. జిల్లా జనసాంద్రత చదరపు కిలోమీటరుకు 4,659. గా ఉంది. జిల్లా కుటుంబనియంత్రణ శాతం 13.86%. జిల్లా స్త్రీపురుష శాతం 1176:1000. అలాగే జిల్లా అక్షరాస్యతా శాతం 98.35% గా ఉంది.

### మతాల వారీగా  ప్రజలు
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం మాహే జిల్లాలో హిందూ మతానికి చెందిన వారు 66.82% మంది, ఇస్లాం మతానికి చెందిన వారు 30.74% మంది, క్రైస్తవ మతానికి చెందిన వారు 2.29% మంది, ఇతర లేదా ఏ మతం గుర్తించని  వారు 0.55% మంది ఉన్నారు.

## పర్యాటకం

### శ్రీ పుతంలం భాగవతి ఆలయం

* మాహేలోని శ్రీ పుతంలం భాగవతి ఆలయం పురాతన చారిత్రక ఆలయం. ఈ ఆలయం పురాణం,  ఫ్రెంచ్, భారతీయ సైన్యాల మధ్య ఘర్షణ జరిగిన సమయంలోని సంఘటనలను వివరిస్తుంది.  మాహే జిల్లాలో చారిత్రాత్మక సెయింట్ థెరిసా చర్చి ఉంది. దీనిని క్రైస్తవ మిషనరీ ఇగ్నేషియస్ ఎ.ఎస్. మహే మిషన్‌లో భాగంగా 1757 లో హిప్పోలైట్స్ నిర్మించాడు.

### మూప్పెంకును (చిన్న కొండ)

* ఇది మహే జిల్లాలోని వారసత్వ వినోద ప్రదేశం. దీని వద్ద  నడవడానికి కాలి బాటలు, సందర్శకులు విశ్రాంతి తీసుకోవడానికి బెంచీలు, పర్యాటకులకు విశ్రాంతి మందిరాల సౌకర్యాలు ఉన్నాయి.  ఈ కొండ చారిత్రాత్మక లైట్ హౌస్ కలిగి ఉంది.ఇది ఒక సూర్యాస్తమయ వీక్షణానికి అనువైన స్థానం.

### మహే నది వద్ద నడక మార్గం

* మహే నది ఒడ్డున నడిచే మార్గం ఇది ఒక పర్యాటక ఆకర్షణ. ఈ నడక మార్గంలో మహే పట్టణం చుట్టూ ప్రకృతి దృశ్యం చూడవచ్చు.  మహే నది అందాలను విశ్రాంతి ఆస్వాదించడానికి నడక దారిలో  పార్కులలో బెంచీలు ఉన్నాయి.

### అజిముఖం నది

* అజిముఖం మహ నది అరేబియా సముద్రం తీరంలో కలిసింది. ఇక్కడ ఒక చిన్న ఠాగూర్ పార్కు ఉంది.ఇది నది ఒడ్డున  2 కిలోమీటర్ల దూరంలో సముద్రపు పాయ నుండి మాహే వంతెన వైపుకు జోడించింది.

## భౌగోళిక స్థానం

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:మాహె జిల్లా
వర్గం:పుదుచ్చేరి జిల్లాలు
వర్గం:పుదుచ్చేరి
జూలియా బాండ్

**జూలియా బాండ్ ** ఒక అమెరికన చలనచిత్ర, నీలి చిత్రాల నటి.
## అవార్డులు
* 2006 FAME Award nominee - Rookie Starlet of the Year
* 2007 AVN Award nominee – Best POV Sex Scene - *POV Casting Couch 6*
* 2008 AVN Award nominee– Best Group Sex Scene, Video - *Orgy World 11*
## మూలాలు


## బయటి లింకులు

* 
* 
* 

వర్గం:1987 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:అమెరికా సినిమా నటీమణులు
వర్గం:నీలి సినిమా నటీమణులు
చకిలం శ్రీనివాసరావు

**చకిలం శ్రీనివాసరావు, ** (ఫిబ్రవరి 22, 1922 - జులై 3, 1996) గారు భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ తరపున నల్గొండ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం ఎమ్.పి.గా 9వ లోక్ సభ సభ్యులుగా పనిచేశారు. ఇతను నల్గొండ జిల్లాలోని వేములపల్లి గ్రామంలో 1922లో జన్మించారు. ఈయన తండ్రి పేరు రామారావు.

## చదువు
ఎస్.ఎస్.ఎల్.సి (ప్రైవేట్)

## వివాహం
1946లో కమలతో వివాహం జరిగింది. వీరికి ఇద్దరు కుమారులు, ఒక కుమార్తె

## వృత్తి
వ్యవసాయవేత్త, స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో పాల్గొన్నాడు

## పదవులు
* అధ్యక్షులు, డిసిసి (ఐ) ఆంధ్రప్రదేశ్, 1982-89,
* సభ్యులు, కార్యనిర్వాహక కమిటీ, ప్రదేశ్ కాంగ్రెస్ కమిటీ (ఐ) ఆంధ్రప్రదేశ్, 1986-88;
* సభ్యులు, ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభ 1967-78, 1983-85
* 1989-91లో 9వ లోక్ సభ స్థానానికి ఎన్నిక
* సభ్యులు, సంప్రదింపుల కమిటీ, టెక్స్టైల్స్, 1990 మంత్రిత్వ శాఖ;

## ఇతర వివరాలు
**కాలక్షేపం:** పఠనం, సంగీతం, నృత్యం, సినిమాలు, రంగస్థలం చర్చ.

**ప్రత్యేక అభిరుచులు:** పశువుల, ఉద్యానవన పెంపకం, క్రీడోత్సవాల ఏర్పాటు, ప్రచారం

**సామాజిక చర్యలు:** జిల్లాలో పాఠశాలలు, లైబ్రరీల ఏర్పాటు, పేద విద్యార్థులకు సహాయం, ఇతర వెనుకబడిన తరగతులు అభ్యున్నతికి తోడ్పాటు.

## వనరులు


వర్గం:9వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:1922 జననాలు
వర్గం:1996 మరణాలు
వర్గం:భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ నాయకులు
వర్గం:నల్గొండ జిల్లా నుండి ఎన్నికైన ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు
వర్గం:నల్గొండ జిల్లా (సంయుక్త ఆంధ్రప్రదేశ్) నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:నల్గొండ జిల్లా రాజకీయ నాయకులు
జమ్ములపాలెం (టంగుటూరు)

**జమ్ములపాలెం,** ప్రకాశం జిల్లా టంగుటూరు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

## దర్శనీయ ప్రదేశాలు/దేవాలయాలు
### శ్రీ గురుమాత పంచముఖేశ్వరస్వామివారి ఆలయం
కార్తీకమాసంలో ఒక్క రోజైనా శివునికి అభిషేకం చేస్తే సకల పాపాలు హరిస్తాయని శాస్త్రాలు చెప్పుచున్నాయి. అయితే 1,116 శివలింగాలకు అభిషేకం చేసే భాగ్యం వస్తే ఆ భక్తుల జన్మ ధన్యమైనట్లే.. ఈ మహాక్రతువు ఈ ఆలయంలో నిత్యం జరుగుచున్నది.

ఈ గ్రామములో 1999 జనవరి 24న పాదర్తి వెంకటశేషుమాంబ, పేరిశెట్టిన్ రెలిజియస్ ట్రస్ట్ ఆధ్వర్యంలో, దాతల సహకారంతో, 1,116 శివలింగాలను ప్రతిష్ఠించారు. ప్రతి శివలింగానికీ, పంచలోహ నాగాభరణం అలంకరించారు. శివలింగాల మధ్యలో 108 శక్తిపీఠాలను ఏర్పాటుచేసి, మధ్య భాగంలో పంచముఖేశ్వర శివలింగాన్ని ప్రతిష్ఠించారు. ఇక్కడ ఒక్కసారి **ఓం నమశ్శివాయ ** అనే పంచాక్ష్రీ మంత్రాన్ని జపించినయెడల, 1,116 సార్లు జపించిన పుణ్యం కలుగుతుందని భక్తుల విశ్వాసం.

కార్తీకమాసంలో ప్రతి సోమవారం, శివరాత్రి, ప్రతి నెలలో వచ్చే మాస శివరాత్రి రోజులలో స్వామివారికి పంచామృతాభిషేకం, ఏకాదశ రుద్రాభిషేకం నిర్వహించెదరు. ఆ సమయంలో భక్తులు, మహిళలు అధికసంఖ్యలో పాల్గొని స్వామివారిని దర్శించుకొని తన్మయత్వం పొందెదరు. అంతేగాకుండా కార్తీకమాసంలో ఈ ఆలయంలో, మహిళలు విశేషంగా దీపారాధన నిర్వహించెదరు. ప్రతి మాస శివరాత్రినాడు, రాత్రికి ఏకాదశ రుద్రాభిషేకం, రజత బిల్వాలతో అష్టోత్తర శతనామావావళి నిర్వహించెదరు.

ఈ ఆలయానికి ప్రతి నిత్యం జిల్లా నలుమూలలనుండి భక్తులు విశేషంగా తరలి వచ్చి, ఆలయంలో కొలువుదీరిన పంచముఖేశ్వరస్వామివారిని దర్శించుకుంటారు. ప్రతి నిత్యం ఈ ఆలయం ఓం నమశ్శివాయ, హరహర మహాదేవ, శంభోశంకర నినాదాలతో మార్మోగుతుంటుంది. 

## గ్రామ ప్రముఖులు
ఈ గ్రామం కొండెపి శాసనసభ్యులు  గుర్రాల వెంకటశేషు స్వగ్రామం. 2002లో మండల కార్యాలయం సమీపంలో 250 మంది గ్రామస్తులకు ఇళ్ళ స్థలాలు ఇచ్చారు. లబ్ధిదారులు ఇళ్ళు కట్టుకుని అక్కడే ఉంటున్నా, ఇంతవరకు వీధిదీపాలు, రహదారులు ఏర్పాటుచేయలేదు.
## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
సైదాపురం(కంభం)

**సైదాపురం** మార్కాపురం జిల్లా కంభం మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

  
## ప్రధాన పంటలు
వరి. అపరాలు, కాయగూరలు

## ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు

## గ్రామ ప్రముఖులు
ఈ గ్రామం గిద్దలూరు శాసనసభ్యులు అన్నా వెంకట రాంబాబు గారి స్వగ్రామం. 

## గ్రామ విశేషాలు
ఈ గ్రామానికి చెందిన  కుందా భాస్కర్, ప్రమీల దంపతుల కుమారుడు ప్రదీప్, ఇండియన్ రైల్వే అకౌంట్స్ సర్వీసెస్ (I.R.A.S) కు ఎంపికైనారు. 2014లో యు.పి.ఎస్.సి. (U.P.S.C) నిర్వహించిన సివిల్స్ పరీక్షలలో ఉత్తీర్ణులై ఈయన ఈ అర్హత సాధించారు.
## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు
తల్లోజు ఆచారి

**తల్లోజు ఆచారి** మహబూబ్‌నగర్ జిల్లాకు చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. 
## జీవిత విశేషాలు
ఆయన జూన్ 6, 1966న ఆమన‌గల్ లో జన్మించారు. ఆయన తండ్రి రాములు. ఆయన ఎం.వి.యస్.కళాశాల,మహబూబ్ నగర్ లో ఇంటర్మీడియట్ చదివారు. తరువాత బి.ఎ. పట్టభద్రుడైనారు. ఆయన భార్య గీత. ఆచారి మహబూబ్‌నగర్ జిల్లా భారతీయ జనతా పార్టీ అధ్యక్షులుగా పనిచేశారు. 2014 శాసనసభ ఎన్నికలలో కల్వకుర్తి అసెంబ్లీ నియోజకవర్గం నుంచి భారతీయ జనతా పార్టీ తరపున పోటీ చేసారు.

## రాజకీయ ప్రస్థానం
1.

## ఆస్తులు-కేసులు

* 2023 ఎన్నికల అఫిడివిట్ ప్రకారం ఆస్తులు 2,38,12,685 రూపాయలు.
* ఇతనిపై 2 కేసులు కలవు.

## మూలాలు

వర్గం:1966 జననాలు
వర్గం:భారతీయ జనతా పార్టీ రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:రంగారెడ్డి జిల్లా రాజకీయ నాయకులు
కుర్రావానిపాలెం

**కుర్రావానిపాలెం** ప్రకాశం జిల్లా కొరిశపాడు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

## గ్రామ పంచాయతీ
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో మోండ్రు పల్లవీరాణి, సర్పంచిగా, ఏకగ్రీవంగా ఎన్నికైనారు.
## గ్రామంలో ప్రధాన పంటలు
వరి, అపరాలు, కాయగూరలు
## గ్రామంలో ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు
## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
పురం (అయోమయనివృత్తి)

**పురము లేదా పురం**  అనే పదంతో ఉన్న అయోమయనివృత్తి పేజీలు 
* అంబాపురం -  అయోమయ నివృత్తి పేజీ
* నారాయణపురం - అయోమయ నివృత్తి పేజీ
* సత్యనారాయణపురం - అయోమయ నివృత్తి పేజీ

వర్గం:ఊరిపేర్లు
దర్గా (గ్రామం)

**దర్గా (గ్రామం)** మార్కాపురం జిల్లా కంభం మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

## గ్రామ పంచాయతీ
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో వేమా కృష్ణ, సర్పంచిగా, ఏకగ్రీవంగా ఎన్నికైనారు.

## దర్శనీయ ప్రదేశాలు/దేవాలయాలు
శ్రీ రామాలయం:- దర్గా గ్రామ సమీపంలో నూతనంగా నిర్మించిన ఈ ఆలయంలో విగ్రహ ప్రతిష్ఠా మహోత్సవం, 2015,మే-30వ తేదీ శనివారం ఉదయం ప్రారంభించారు. ఈ సందర్భంగా, హోమం, కలశ ప్రతిష్ఠతోపాటు, ఇతర పూజలు నిర్వహించారు. 31వ తేదీ ఆదివారంనాడు, వేదపండితుల ఆధ్వర్యంలో యంత్రప్రతిష్ఠ, విగ్రహప్రతిష్ఠ ఘనంగా నిర్వహించారు. అనంతరం హోమం నిర్వహించి, పూర్ణాహుతి కార్యక్రమం శాస్త్రోక్తంగా నిర్వహించారు. భక్తులు కాయాకర్పూరం సమర్పించి, తీర్ధప్రసాదాలు సమర్పించారు. ఈ సందర్భంగా బంంధుమిత్రుల రాకతో, గ్రామంలో పండుగ వాతావరణం నెలకొన్నది. అనంతరం, విచ్చేసిన భక్తులకు, అన్నదానం నిర్వహించారు. 

## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు
అంబ (అయోమయనివృత్తి)

* అంబ (మహాభారతం) - హోత్రవాహనుడు అనే కాశీరాజు పెద్ద కూతురు **అంబ**. 
* అంబటి రాయుడు - క్రికెట్ ఆటగాడు
* అంబాలా జిల్లా - హర్యానా లోని జిల్లా
* అంబరుపేట -ఆంధ్రప్రదేశ్, ఎన్టీఆర్ జిల్లా, నందిగామ మండలం లోని గ్రామం
* అంబాజీపేట - డాక్టర్ బి.ఆర్. అంబేద్కర్ కోనసీమ జిల్లా అంబాజీపేట మండలం లోని గ్రామం.
* అంబారీపేట్ - తెలంగాణ, నిర్మల్ జిల్లా, కడెం పెద్దూర్ మండలంలోని గ్రామం
* అంబారీపేట - తెలంగాణ, జగిత్యాల జిల్లా వెలగటూరు మండలం లోని గ్రామం
* అంబాజీపేట మండలం - ఆంధ్రప్రదేశ్, డాక్టర్ బి.ఆర్. అంబేద్కర్ కోనసీమ జిల్లా మండలం
* అంబాజీపేట్ - తెలంగాణ, మెదక్ జిల్లా, శంకరంపేట (ఆర్) మండలంలోని గ్రామం
కోడిగుంపల

**కోడిగుంపల** అనేది భారతదేశంలోని ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని మార్కాపురం జిల్లాలోని పామూరు మండలంలో ఉన్న ఒక గ్రామం. ఇది ఆంధ్ర ప్రాంతానికి చెందినది. ఇది జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయం ఒంగోలు నుండి పశ్చిమాన 80 కి.మీ దూరంలో ఉంది. పామూరు నుండి 12 కి.మీ.. రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాద్ నుండి 318 కి.మీ.

కోడిగుంపల పిన్ కోడ్ 523110 మరియు పోస్టల్ ప్రధాన కార్యాలయం బొట్లగూడూరు.

పెడైర్లపాడు (6 కి.మీ), నరమరెల్ల (7 కి.మీ), అయ్యనకోట (7 కి.మీ), మోపాడు (8 కి.మీ), బొట్లగూడూరు (8 కి.మీ) కోడిగుంపలకు సమీపంలోని గ్రామాలు. కోడిగుంపల చుట్టూ ఉత్తరాన పెదచెర్లో పల్లె మండలం, పశ్చిమాన వరికుంటపాడు మండలం, ఉత్తరాన కనిగిరి మండలం, తూర్పున వోలేటివారి పాలెం మండలం ఉన్నాయి.

కందుకూరు, కావలి, ఒంగోలు, మార్కాపూర్ కోడిగుంపలకు సమీపంలోని నగరాలు.

ఈ ప్రదేశం మార్కాపురం జిల్లా మరియు  నెల్లూరు జిల్లా సరిహద్దులో ఉంది.  నెల్లూరు జిల్లా వరికుంటపాడు ఈ ప్రాంతానికి పశ్చిమాన ఉంది.

## గ్రామ విశేషాలు
మూడు శివారు గ్రామాలు, తెల్గాపూర్, శేర్ఖాన్ పల్లి, శనివార్ పేట్. ఆవిర్భావంనుండి ఏకగ్రీవ పంచాయతీ. అభివృద్ధిప్రస్తానంలో పురోగమనం. ఇదీ మూడు ముక్కలలో ఈ గ్రామ ప్రస్థానం. 1980 నుండి 1995 వరకూ మూడుసార్లు కందుల వెంకయ్య, 1996లో  పునుగుపాటి వెంకటమ్మ, ఏకగ్రీవ సర్పంచులు. 2001లో ఏకగ్రీవంగా ఎన్నికైన ఇరిగినేని తిరుపతయ్య హయాంలో గ్రామానికి మంచినీటి పథకం, వాటరు షెడ్లూ సమకూరినవి. 2006లో అబ్రహాంను ఏకగ్రీవంగా ఎన్నుకొని ప్రభుత్వం ఇచ్చిన రు. 5 లక్షలతో పంచాయతీలోని మీరాపురంలో సిమెంటు రహదారిని నిర్మించుకొని అభివృద్ధే మా పధమని నిరూపించుకున్నారు. 

## మూలాలు
అంకి (అయోమయనివృత్తి)

**అంకి** అనగా సరిహద్దు అనే అర్ధం కొన్ని తెలుగు పదకోశాలు పేర్కొన్నాయి.
----
ఇది కొన్ని గ్రామ నామాలలో ఉత్తరభాగాన వచ్చు ప్రత్యయం:
* అద్దంకి
* అయ్యంకి
* జలదంకి
* పోరంకి
* బెజ్జంకి 
* వెల్లంకి
## మూలాలు
అచలం (అయోమయనివృత్తి)

**అచలము** అనగా చలనము లేనిది - కొండ, లేదా పర్వతము అని అర్ధం.
----
కొన్ని గ్రామాలలో దీనిని ఉత్తరపదంగా ఉపయోగించారు.
* అరుణాచలం
* భద్రాచలం
* వెంకటాచలం
* సింహాచలం
కండ్రిగ (అయోమయనివృత్తి)

**కండ్రిగ**, **కండ్రిక**, **ఖండ్రిగ**, **ఖండ్రిక** అనగా పన్ను లేకుండా గుత్త కిచ్చిన భూఖండం. 

ఇది రాయలసీమలోని నెల్లూరు జిల్లాలో చాలా గ్రామాలకు ఉత్తరపదంగాను, కొన్ని గ్రామాలకు పూర్వపదంగాను వాడుకలో ఉంది.
* అక్బర్‌నివాస కండ్రిగ
* ఆట్రంవారి కండ్రిగ
* కోడూరు ఖండ్రిక
* చక్రచార్యులవారి ఖండ్రిక
* కల్లూరు ఖండ్రిగ
* కారుమంచివారి ఖండ్రిగ
* ఖండ్రిగ (గుర్రంకొండ)
* చింతలపల్లెవారి ఖండ్రిగ

## మూలాలు

వర్గం:ఊరిపేర్లు