మహావీర్ మందిరం

మహావీర్ మందిర్ అనేది భారతదేశంలోని బీహార్ లోని పాట్నాలో ఉన్న హనుమంతుడికి అంకితం చేయబడిన హిందూ దేవాలయం. ప్రతి సంవత్సరం లక్షలాది మంది యాత్రికులు ఈ ఆలయాన్ని సందర్శిస్తారు.  ఆచార్య కిషోర్ కునాల్ పాట్నాలోని మహావీర్ మందిర్ టెంపుల్ ట్రస్ట్ కార్యదర్శి. వైష్ణో దేవి ఆలయం తరువాత, ఈ ఆలయం రోజుకు 1 లక్షకు పైగా అత్యధిక ఆదాయాన్ని కలిగి ఉంది, దీని ట్రస్ట్ బడ్జెట్లు దేశంలోని ఉత్తర భాగంలో రెండవ అత్యధిక ఆదాయంగా ఉన్నాయి. రామనవమి వంటి పండుగలలో ఈ ఆలయం భారీ జనసమూహాన్ని ఆకర్షిస్తుంది. హనుమంతుడి ఆరాధనకు అంకితం చేయబడిన ప్రముఖ దేవాలయాలలో ఇది ఒకటి.

## చరిత్ర
1948లో పాట్నా హైకోర్టు తీర్పు ప్రకారం, ఈ ఆలయం అనాదిగా ఉంది. అయితే, చారిత్రక వాస్తవాలు, సంప్రదాయాలను పరిశీలించగా, ఈ ఆలయాన్ని క్రీ.శ. 1730 ప్రాంతంలో రామానందీ సంప్రదాయానికి చెందిన సన్యాసి స్వామి బాలానంద్ స్థాపించినట్లు తెలుస్తోంది. భారతదేశ విభజన తర్వాత పెద్ద సంఖ్యలో హిందూ శరణార్థులు పాట్నాకు రావడంతో 1947లో ఈ ఆలయం ప్రాచుర్యం పొందింది. తదనంతరం, ఆలయాన్ని కాంక్రీట్ భవనంగా పునర్నిర్మించారు, అయితే ఒక భారీ పాలరాతి ఆలయాన్ని నిర్మించడానికి 1987లో దానిని కూల్చివేశారు. అందులో హనుమంతుని అవతారమైన సంకటమోచనుడి విగ్రహం ప్రతిష్ఠించబడింది.

## సందర్శనలు
హనుమంతుడి సాంప్రదాయ ఆరాధన రోజులైన శనివారాలు, మంగళవారాలలో ఆలయంలో పొడవైన వరుసలు చూడవచ్చు. ప్రతి రామ నవమి, నూతన సంవత్సర వేడుకలలో వేలాది మంది మహావీర్ మందిరాన్ని సందర్శిస్తారు. రామ నవమి రోజున, క్యూలు ఒక కిలోమీటరు కంటే ఎక్కువ పొడవు ఉండవచ్చు. 

## దళిత పూజారి
1993 జూన్ 13 నుండి, దళిత కులానికి చెందిన సూర్యవంశి దాస్ ఆలయ పూజారి ఉన్నారు, ఈ నిర్ణయానికి ముగ్గురు ప్రసిద్ధ పూజారులు-రామచంద్ర పరమహంస, బాబా గోరఖ్నాథ్ ధామ్ యొక్క మహంత్ అవైద్యనాథ్, మహంత్ అవధ్ కిషోర్ దాస్ నుండి మద్దతు లభించింది.

## రామ్ రసోయి
రామలాలను దర్శించుకోవడానికి వచ్చే భక్తుల కోసం రామ రసోయిలో ఉచిత భోజన ఏర్పాట్లు చేయబడ్డాయి. శ్రీ మహావీర్ స్థాన్ న్యాస్ సమితి కార్యదర్శి ఆచార్య కిషోర్ కునాల్, 2019 డిసెంబర్ 1వ తేదీ ఆదివారం నాడు దీనిని ప్రారంభించారు. ఈ ఉచిత భోజన సౌకర్యం రామలాల ఆలయానికి సరిగ్గా వెలుపల ఉన్న అమావా ఆలయంలో, అమావా మందిర్ కాంప్లెక్స్, రామ్‌కోట్, అయోధ్య-224123 చిరునామాలో పనిచేస్తుంది. రామ రసోయిలో రామలాలను దర్శించుకునే భక్తులకు ప్రతిరోజూ ఉదయం 11:30 నుండి మధ్యాహ్నం 3:00 గంటల వరకు ఉచిత భోజనం లభిస్తుంది.

దీని కోసం, 60 క్వింటాళ్ల గోవింద్ భోగ్ సన్న బియ్యాన్ని అయోధ్యకు పంపారు. ఈ బియ్యాన్ని కైమూర్ (బీహార్)లోని మోక్రి గ్రామం నుండి సేకరించారు. శ్రీరాముని వంటగది, శ్రీరామలాల భోగ సేవలు నిరంతరాయంగా కొనసాగుతాయి. ప్రారంభ దశలో ప్రతిరోజూ వెయ్యి మందికి అన్నదానం చేసే ఏర్పాటు ఉంది. దీని తర్వాత, రామలాల భక్తుల సంఖ్య పెరిగే కొద్దీ, ఎక్కువ మందికి భోజనం ఏర్పాటు చేయబడుతుంది.

## శ్రీ మహావీర్ స్తాన్ న్యాస్ సమితి ద్వారా దాతృత్వ పని
మహావీర్ మందిర్ ట్రస్ట్‌ను శ్రీ మహావీర్ స్థాన్ న్యాస్ సమితి అని పిలుస్తారు.  ఆచార్య కిషోర్ కునాల్ నేతృత్వంలోని ఈ ట్రస్ట్ ఆలయ కార్యకలాపాలను, అభివృద్ధిని పర్యవేక్షిస్తుంది. ఈ ట్రస్ట్ ఆలయ నిధులను ఉపయోగించి బీహార్‌లోని వ్యవసాయ, గ్రామీణ ప్రాంతాలలో మహావీర్ క్యాన్సర్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ & రీసెర్చ్ సెంటర్, మహావీర్ వాత్సల్య హాస్పిటల్, మహావీర్ ఆరోగ్య హాస్పిటల్ వంటి మానవ సంక్షేమ సంస్థలు, ఆసుపత్రులు, అనేక ఇతర ఆసుపత్రులు, అనాథాశ్రమాలను నడుపుతోంది. మహావీర్ మందిర్ ట్రస్ట్‌కు ఉత్తర భారతదేశంలో మా వైష్ణో దేవి పుణ్యక్షేత్రం తర్వాత రెండవ అత్యధిక బడ్జెట్ ఉంది.

## ప్రచురణలు
ఈ దేవాలయం 1990లో సంస్కృతి, మతం, జాతీయతపై దృష్టి సారించే 'ధర్మయాన్' అనే పత్రికను ప్రచురించడం ప్రారంభించింది. అప్పటి నుండి ఈ పత్రిక నిరంతరం ప్రచురణలో ఉంది. ఇటీవల వారు తమ 100వ సంచిక ప్రచురణతో వజ్రోత్సవాన్ని జరుపుకున్నారు. ఆచార్య సీతారాం చతుర్వేది, సాహిత్య వాచస్పతి శ్రీరంజన్ సూరిదేవ్, డాక్టర్ కాశీనాథ్ మిశ్రా వంటి ప్రముఖులు ఈ ప్రతిష్టాత్మక పత్రికతో అనుబంధం కలిగి ఉన్నారు. ప్రస్తుతం ఆచార్య కిషోర్ కునాల్ ప్రధాన సంపాదకుడిగా బాధ్యతలు నిర్వహిస్తున్నారు. పండిట్ భావనాథ్ ఝా దీనికి సంపాదకత్వం వహిస్తున్నారు. 

## ఇవి కూడా చూడండి

* వీర రామాయణం మందిరం
* డియో సూర్య దేవాలయం
* బాబా గరీబ్ స్తాన్ మందిరం

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు

* మహావీర్ మందిర్ ఆచార్య కిషోర్ కునాల్ రాసిన అయోధ్య చర్చపై ఈబుక్ను ప్రచురించారు, అది ఈ లింక్ www.mahavirmandirpatna.org/prakashan/ebook/bookindex.html లో ఉంది.
* మహావీర్ మందిర్ పాట్నా అధికారిక వెబ్సైట్
* http://mahavirmandir.com
* "అధికారిక వెబ్సైట్ పాట్నా" లో మహావీర్ మందిర చరిత్ర
* ధర్మయాన్-ధర్మిక, సంస్కృతం, జాతీయ సాహిత్యం, హిందీ మాసికు పత్రిక ధర్మయాన్ పత్రిక
* మహావీర్ మందిర్ పాట్నా 
వర్గం:Coordinates on Wikidata
వర్గం:బీహార్ పర్యాటక ప్రదేశాలు