open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
లియోన్ లెడర్‌మాన్

Leon Max Lederman - లియోన్‌ లెడర్‌మాన్
Leon M. Lederman
Leon M. Lederman.jpg
Lederman on May 11, 2007
Born 	Leon Max Lederman
July 15, 1922 (age 91)
New York, U.S.
Residence 	United States
Nationality 	United States
Fields 	Physics
Institutions 	Fermi National Accelerator Laboratory
Alma mater 	City College of New York
Columbia University
Known for 	Seminal contributions to Neutrinos, bottom quark
Notable awards 	Nobel Prize in Physics (1988)
Wolf Prize in Physics (1982)
National Medal of Science (1965)
Vannevar Bush Award (2012)
William Procter Prize for Scientific Achievement (1991)
Spouse 	Florence Gordon (3 children)
Ellen Carr[1]
కణాలు కనుగొని... నోబెల్‌ అందుకుని...!
పరమాణువు కన్నా సూక్ష్మమైన ప్రాథమిక కణాలను కనుగొనడం ఎంత కష్టం? అలాంటి రెండు కణాల ఉనికిని ప్రయోగాత్మకంగా నిరూపించిన వాడే లియోన్‌ లెడర్‌మాన్‌. ఆయన పుట్టిన రోజు ! 1922 జూలై 15న .
విశ్వంలోని పదార్థం (matter) ఎలా నిర్మితమైంది? ఈ ప్రశ్నకు సమాధానం తెలుసుకోడానికి మనిషి ఎప్పటి నుంచో ప్రయత్నిస్తూనే ఉన్నాడు. అందులో భాగంగానే ప్రాచీన కాలంలో మన దేశానికి చెందిన కణాదుడు, గ్రీకు తత్వవేత్తలు 'అతి సూక్ష్మమైన పరమాణువులు (atom) అనే కణాలతోనే విశ్వంలోని పదార్థం నిర్మితమైంది' అనే అంచనాకు వచ్చారు. అయితే ఆ తర్వాత పరమాణువులోకి కూడా శాస్త్రవేత్తలు తొంగి చూడగలిగారు. దానిలో ఎలక్ట్రాన్లు, ప్రోటాన్లు, న్యూట్రాన్లు అనే ప్రాథమిక కణాలు ఉంటాయని కనుగొన్నారు. మరైతే ఇలాంటివి ఇంకేమీ లేవా? ఇప్పటికీ వాటి అన్వేషణ సాగుతూనే ఉంది. భవనాల నిర్మాణంలో ఇటుకలను ఒకటిగా ఉంచడానికి సిమెంటు ఉపయోగపడినట్టుగానే, పదార్థాలలో ఉండే పరమాణువులను సంఘటితంగా ఉంచడానికి దోహదపడే శక్తిని సమకూర్చే కణాలు మరిన్ని ఉన్నాయని శాస్త్రవేత్తలు కనుగొన్నారు. కార్కులు (Quarks), మీసాన్లు (mesons), పయాన్లు (pions), మ్యూయాన్లు (muons), హైపరాన్లు (hyperons) లాంటి ప్రాథమిక కణాలు దాదాపు 200 వరకూ ఉన్నట్లు తేలింది. వీటి అధ్యయనం వల్ల'కణ భౌతిక శాస్త్రం' (particle physics) అనే నూతన శాస్త్రం ఏర్పడింది.

ప్రాథమిక కణాల్లో 'మ్యూయాన్‌ న్యూట్రినో'కు ఎంతో ప్రాముఖ్యత ఉంది. దాని ఉనికిని కనిపెట్టిన శాస్త్రవేత్తే లియోన్‌ లెడర్‌మాన్‌. ఈ పరిశోధనకు 1988లో నోబెల్‌ బహుమతి అందుకున్నాడు. ఇతడే 'బాటమ్‌ క్వార్క్‌' అనే మరో ప్రాథమిక కణాన్ని కూడా కనిపెట్టడం విశేషం.

రష్యా నుంచి అమెరికాలోని న్యూయార్క్‌కి వలస వచ్చిన యూదుల కుటుంబంలో 1922 జూలై 15న పుట్టిన లియోన్‌ మాక్స్‌ లెడర్‌మాన్‌ అక్కడే పట్టభద్రుడై ప్రపంచ యుద్ధ కాలంలో సేవలందించాడు. ఆ తర్వాత కొలంబియా విశ్వవిద్యాలయం నుంచి 29 ఏళ్ల వయసులో పీహెచ్‌డీ పొందాడు. ఆపై అక్కడే ప్రొఫెసర్‌గా నియమితుడై పరిశోధనలు చేస్తూ ఎన్నో అవార్డులు అందుకున్నాడు.

విశ్వసృష్టి రహస్యాలను విప్పి చెప్పే కణ భౌతిక శాస్త్రం సామాన్యులకు కూడా సులభంగా అర్థమయ్యేలా లియోన్‌ లెడర్‌మాన్‌ రచించిన 'ది గాడ్‌ పార్టికిల్‌' సైన్స్‌ అభిరుచి ఉన్న ప్రతి ఒక్కరూ చదవాల్సిన పుస్తకం.

-ప్రొ||ఈ.వి. సుబ్బారావు

## మూలాలు
లైనస్ కార్ల్ పౌలింగ్

Linus Carl Pauling-లైనస్ కార్ల్ పౌలింగ్

లైనస్ కార్ల్ పౌలింగ్ 1901 ఫిబ్రవరి 28న అమెరికాలోని ఓరిగాన్‌లోని 'లేక్ ఓస్వెగొ'లో హెర్మన్ పౌలింగ్, లూసీ ఇసబెల్లా దంపతులకు జన్మించాడు. 1917లో పాఠశాల విద్య పూర్తయ్యాక కెమికల్ ఇంజినీరింగ్ చదవడానికి కార్వల్లీస్‌లోని ఓరిగాన్ స్టేట్ అగ్రికల్చరల్ కాలేజీలో చేరాడు. 1925లో పట్టభద్రుడయ్యాడు. తర్వాత పేసాడేనాలోని కాలిఫోర్నియా ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీలో నుంచి Ph.D.పొందాడు. తన రెండు సంవత్సరాల
యూరప్ పర్యటనలో ప్రముఖ శాస్త్రవేత్తలైన నీల్స్ బోర్, స్క్రోడింగర్, బ్రేగ్‌లతో కలిసి పనిచేశాడు. పౌలింగ్ అణు నిర్మాణాన్ని క్వాంటం యాంత్రిక శాస్త్రంతో వివరించాడు. 
  
పౌలింగ్ 1939లో రసాయన బంధాలపై ఒక పుస్తకాన్ని ప్రచురించాడు. దీనిలో క్వాంటం యాంత్రిక శాస్త్రం ఆధారంగా రసాయన బంధాలు ఏర్పడటాన్ని వివరించాడు. ఆర్బిటాళ్లు సంకరీకరణ చెందుతాయని వివరించాడు. రుణ విద్యుదాత్మకత అనే భావనను ప్రవేశపెట్టి, మూలకాల రుణ విద్యుదాత్మకతల పట్టికను తయారు చేశాడు. మొట్టమొదటి సారిగా యాంటీబాడీస్, ఎంజైమ్‌లు ఎలా పనిచేస్తాయో వివరించాడు. 1951లో పౌలింగ్ నేతృత్వంలోని శాస్త్రవేత్తల బృందం ఏడు పీచు ప్రొటీన్‌ల నిర్మాణాలను వివరించింది. 1954లో రసాయన శాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతి పొందాడు. అణుపరీక్షలను నిషేధించాలని, అణ్వాయుధాల మీద నియంత్రణ ఉండాలని ప్రపంచమంతా తిరిగి ప్రచారం చేశాడు. అణ్వాయుధ పరీక్షలు జరపకుండా చూడాలని ఐక్యరాజ్యసమితికి 11వేల మంది శాస్త్రవేత్తల సంతకాలతో ఒక విజ్ఞాపన పత్రాన్ని అందజేశాడు. 1962లో పౌలింగ్‌కు నోబెల్ శాంతి బహుమతి
వచ్చింది. 1994 ఆగస్టు 19న కాలిఫోర్నియాలో మరణించాడు.

## మూలాలు
అద్నాన్ ఓక్తర్

**అద్నాన్ ఓక్తర్** (జననం 1956), **హారూన్ యహ్యా** గానూ ప్రసిద్ధి,  టర్కీకి చెందిన రచయిత, "ఇజాజ్ సాహిత్యం" ప్రముఖ ప్రాపగేటర్. మరియూ ఇస్లామీయ జీవపరిణామ సిద్ధాంతం గురించిన రచయిత. 2007 లో ఇతను తన రచనయైన *[[:en:Atlas of Creation|అట్లాస్ ఆఫ్ క్రియేషన్]]* యొక్క వేలకొలది కాపీలను అమెరికా శాస్త్రఙఞులకు, కాంగ్రెస్ సభ్యులకు,, సైన్సు సంగ్రహాలయాకు పంపిణీ చేసాడు,  ఈ గ్రంథం ఇస్లామీయ పరిణామ సిద్ధాంతాన్ని పరిచయం చేస్తుంది. ఓక్తార్ రెండు సంస్థలను నడుపుతున్నాడు. రెండింటికీ ఇతను గౌరవాద్యక్షుడు, 1) బిలిం అరష్తీర్మా వక్ఫి (సైన్సు పరిశోధనా సంస్థ - 1990), ఈ సంస్థ సృష్టితత్వాన్ని నిర్వచిస్తుంది,, 2) మిల్లి దెగీర్‌లెరి కొరుమా వక్ఫి (జాతీయ విలువల పరిరక్షణా సంస్థ - 1995), జీవన విలువలను గౌరవాలను పరిరక్షించే సంస్థ. గత రెండు దశాబ్దాలుగా ఓక్తార్ అనేక న్యాయసంబధ కేసులలో వున్నాడు, కొన్నివాటిలో వాదిగానూ కొన్నివాటిల్లో ప్రతివాదిగానూ.

## రచనలు
ఓక్తర్ "హారూన్ యహ్యా" అనే కలం పేరుతో అనేక పుస్తకాలు వ్రాసాడు. "హారూన్", "యహ్యా" ఇస్లామీయ ప్రవక్తల పేర్లు. ఇతని రచనలన్నీ ఖురాను లోని ఏకేశ్వరుడైన అల్లాహ్ యొక్క ఏకత్వాన్ని చాటే విశ్వాసాలపైనే ఆధారపడి ఉన్నాయి. ఇతడి ముఖ్యోద్దేశ్యం, ఇస్లాంను ప్రపంచానికి పరిచయం చేయడం. అల్లాహ్, ఖురాన్, ఇస్లామీయ విశ్వాసాలు, ఇస్లామిక్ శాస్త్రీయ దృక్ఫధం ప్రపంచానికి పరిచయం చేయడం, పశ్చిమ దేశాల శాస్త్రవేత్తల శాస్త్రాలలోని లోపాలను ఎత్తి చూపడం, ప్రాకృతిక నియమాలను సశాస్త్రీయంగా ఖురాన్ ప్రకారం సూత్రీకరించి సత్యనిరూపణ చేయడం. మరీ ముఖ్యంగా డార్విన్ సిద్ధాంతాన్ని, భౌతికవాదాన్ని, నాస్తికత్వాన్ని విమర్శించి ఎండగట్టడం.

## టెలివిజన్ ప్రసారాలు
 2011 మార్చి 21 న ఓక్తార్ టెలివిజన్ ప్రసారాలను A9 సాటిల్లైట్ ద్వారా ప్రారంభించాడు. ఈ ప్రసారాలలో ఇంటర్వ్యూలు, లెక్చర్లు నేరుగా ప్రసారమయ్యేవి.

## గ్రంధాలు - ప్రచురణలు
ఓక్తర్ పుస్తకాలు బ్రోచర్లు టర్కీ భాషలో "వూరల్ యాయిషిలిక్" (గ్లోబల్ పబ్లిషింగ్) కంపెనీ, ఇస్తాంబుల్ చే ప్రచురితమయ్యాయి. ఆంగ్ల తర్జుమాలు "తాహా పబ్లిషర్స్" లండన్, యు.కె.; గ్లోబల్ పబ్లిషింగ్ ఇస్తాంబుల్, టర్కీ; అల్-అతీక్ పబ్లిషర్స్, ఒంటారియా, కెనడా;, గుడ్‌వర్డ్ బుక్స్ న్యూఢిల్లీ, భారత్ లలో ప్రచురింపబడుతున్నాయి.

ప్రచురణలలో ముఖ్యమైనవి : పుస్తకాలు, బుక్‌లెట్స్, కరముద్రికలు, కరపత్రాలు, బాల సాహిత్యం, పత్రికలు, డాక్యుమెంటరీలు, ఆడియో-గ్రంధాలు, సి.డి.లు, పోస్టర్లు,, 100 కంటే ఎక్కువ వెబ్‌సైట్లు. ఇతడి రచనలు పుస్తకాలూ వందలకొద్దీ గలవు. ఇతడి రచనలు హుందాగానూ రంగులలోనూ, నాణ్యతగల కాగితాలతోనూ తయారయి ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఇస్లామిక్ పుస్తక విక్రయశాలలలో లభ్యమవుతున్నాయి

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు

* Official Harun Yahya site
* Harun Yahya: Catalog of works 
* Taner Edis: Harun Yahya and Islamic Creationism (2003)   
* Richard Dawkins on Harun Yahya's Atlas of Creation

వర్గం:1956 జననాలు
వర్గం:అంకార ప్రజలు
వర్గం:టర్కీ
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
రిచర్డ్ ఫేన్‌మాన్

మూడేళ్ల వరకూ మాటలే రాలేదు... ఆపై అడిగినవన్నీ ప్రశ్నలే... ఆ ఉత్సుకత వల్లనే చదువులో చురుగ్గా ఎదిగాడు... పెద్దయ్యాక ఐన్‌స్టీన్‌ తర్వాత అంతటి మేధావిగా పేరొందాడు... అతడే రిచర్డ్‌ ఫేన్‌మాన్‌! పుట్టిన రోజు 1918 మే 11.

అమెరికా అంతరిక్ష నౌక ఛాలెంజర్‌ పైకి ఎగిరిన కొద్ది సేపటికే పేలిపోయిన సంగతి తెలుసుగా? 1986లో జరిగిన ఈ ప్రమాదానికి కారణం కనిపెట్టడం ఎంత కష్టమో ఆలోచించండి. ఆ పరిశోధన బృందంలో ముఖ్యుడైన రిచర్డ్‌ ఫేన్‌మాన్‌ సహేతుకమైన కారణాన్ని ప్రయోగాత్మకంగా వివరించి ప్రశంసలు పొందాడు. వ్యోమనౌకను రోదసిలోకి పంపించే బూస్టర్‌ రాకెట్‌కి ఉన్న రబ్బరు ఓ-రింగ్‌ సీళ్లే ప్రమాదానికి కారణమని గుర్తించాడు. ఛాలెంజర్‌ను ప్రయోగించే రోజు ఉదయం ఉష్ణోగ్రత సున్నా డిగ్రీల సెంటిగ్రేడు కన్నా తక్కువ కావడం వల్ల సీళ్లు సంకోంచించి స్థితి స్థాపకతను కోల్పోయాయని, అందువల్ల ఇంధన వాయువు లీకయి మండడంతో ట్యాంక్‌ అత్యధిక ఉష్ణోగ్రతకు చేరుకుని బద్దలైందని చెప్పాడు. రబ్బరు సీళ్లను మంచు నీరున్న గ్లాసులో వేసి అవెలా బలహీనమవుతాయో చూపించాడు కూడా.

అమెరికాలోని న్యూయార్క్‌ నగరంలో 1918 మే 11న పుట్టిన రిచర్డ్‌ ఫిలిప్స్‌ ఫేన్‌మాన్‌కు మూడేళ్ల వరకూ మాటలే రాకపోయినా, ఆపై చురుగ్గా ఎదిగాడు. బాల్యంలో ఎక్కడ పజిల్స్‌ కనిపించినా పూరించేవాడు. రేడియోల్లాంటి పరికరాలను బాగు చేస్తూ ఉండేవాడు. గణితం, సైన్స్‌ సబ్జెక్టుల్లో తను చదివే తరగతులకన్నా ఎంతో ముందుండేవాడు. మెసెచ్యుసెట్స్‌ ఇనిస్టిట్యూట్‌ ఆఫ్‌ టెక్నాలజీ (MIT)లో డిగ్రీ పూర్తి చేశాక, పీహెచ్‌డీ చేశాడు. ఇరవై ఏళ్లకల్లా ప్రముఖ అమెరికన్‌ సైద్ధాంతిక శాస్త్రవేత్తల్లో ఒకడిగా గుర్తింపు పొందాడు.

ద్రవ్యం (matter)పై కాంతి (light) ప్రభావాన్ని వివరించే 'క్వాంటమ్‌ ఎలక్ట్రో డైనమిక్స్‌' అంశంలో పరిశోధనకు ఫేన్‌మాన్‌ తన 47వ ఏట నోబెల్‌ బహుమతిని అందుకున్నాడు. ఈ శాస్త్రంలో ఇతడు గణితం ఆధారంగా చేసిన వివరణలు 'ఫేన్‌మాన్‌ డయాగ్రమ్స్‌'గా పేరొందాయి. ఇంకా క్వాంటమ్‌ మెకానిక్స్‌, పార్టికిల్‌ ఫిజిక్స్‌, నానోటెక్నాలజీ రంగాలలో కూడా తనదైన ముద్ర వేసిన ఈయన చక్కని అధ్యాపకుడు కూడా. ఆయన వెలువరించిన 'ద ఫేన్‌మాన్‌ లెక్చర్స్‌ ఇన్‌ ఫిజిక్స్‌' సైన్స్‌ విద్యార్థులకు ప్రామాణికం. ఆయన రచించిన 'స్యూర్‌లీ యు ఆర్‌ జోకింగ్‌ ఫేన్‌మాన్‌', 'వాట్‌ డు యు కేర్‌ వాట్‌ అదర్‌ పీపుల్‌ థింక్‌?' గ్రంథాలు ఆయనెంత మేధావో చెబుతాయి. గాయకుడు, చిత్రకారుడు కూడా అయిన ఈయన అణుబాంబు నిర్మాణ బృందంలోనూ సభ్యుడు.

## మూలాలు
రాబర్ట్ ఎడ్వర్డ్స్

**రాబర్ట్‌ ఎడ్వర్డ్స్‌** (ఆంగ్లం: Robert Geoffrey Edwards) (27 సెప్టెంబర్ 1925 - 10 ఏప్రిల్ 2013) బ్రిటన్‌ శాస్త్రవేత్త. ఈ అపరబ్రహ్మకు వైద్యంలో నోబెల్‌ పురస్కారం దక్కింది. ఇతని కృషితో సంతానం లేని దంపతుల జీవితంలో ఆనందం కలిగించారు.

సంతానం లేని లక్షలాది దంపతుల పాలిట కల్పతరువైన టెస్ట్‌ట్యూబ్‌ బేబీ (ఇన్‌-విట్రో ఫర్టిలైజేషన్‌) విధాన సృష్టికర్త రాబర్ట్‌ ఎడ్వర్డ్స్‌. 2010 సంవత్సరానికి గాను వైద్యశాస్త్రంలో నోబెల్‌ బహుమతిని గెల్చుకున్నారు. ఈ బహుమతి కింద ఆయన 15 లక్షల డాలర్లు అందుకున్నారు. ఎడ్వర్డ్స్‌ బ్రిటన్‌లోని కేంబ్రిడ్జ్‌ విశ్వవిద్యాలయంలో ప్రొఫెసర్‌ ఎమిరిటస్‌గా విధులు నిర్వర్తించారు.

1950 నుంచి ఎడ్వర్డ్స్‌ ఐవీఎఫ్‌ విధానంపై గైనకాలజిస్టు ప్యాట్రిక్‌ స్టెప్‌టో తో కలసి ప్రయోగాలు నిర్వహించారు. ఈ విధానంలో ఆయన అండాన్ని శుక్రకణంతో శరీరం వెలుపలే ఫలదీకరణ చేయించి, మహిళ గర్భంలోకి ప్రవేశపెట్టారు. ఈ క్రమంలో వారు అనేక విమర్శలు, సవాళ్లు ఎదుర్కొన్నారు. ఇది అనైతిక విధానమంటూ మతపెద్దలు మండిపడ్డారు. వీటన్నింటినీ ఎడ్వర్డ్స్‌, ప్యాట్రిక్‌లు అధిగమించారు. వీరిద్దరి పరిశోధనలు ఫలించి 1978, జూలై 25న ప్రపంచంలోనే తొలిసారిగా బ్రిటన్‌లో లూయీ బ్రౌన్‌ అనే టెస్ట్‌ట్యూబ్‌ బేబీ జన్మించింది. సంతాన సాఫల్య చికిత్స విధానంలో ఇది విప్లవాత్మక మార్పులకు నాంది పలికింది. ఆ తరువాత వీరిద్దరు కలసి కేంబ్రిడ్జ్‌లోని బోర్న్‌హాల్‌ ఐవీఎఫ్‌ క్లినిక్‌ స్థాపించారు. అప్పటి నుంచి వేల మంది జంటలు సంతానాన్ని పొందారు. ఎడ్వర్డ్స్‌కు నోబెల్‌ బహుమతి ప్రకటించడంపై బార్న్‌ హాల్‌ క్లినిక్‌ హర్షం వ్యక్తంచేసింది. వాస్తవానికి నోబెల్‌ బహుమతిని ప్యాట్రిక్‌ కూడా పంచుకోవాల్సింది. అయితే ఆయన 1988లో చనిపోయారు.

ఎడ్వర్డ్స్‌ సాధించిన ఘనత వల్ల సంతానలేమికి కొత్త చికిత్స అందుబాటులోకి వచ్చినట్లయింది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న జంటల్లో 10 శాతం మందికి ఈ సమస్య ఉంది. ఐవీఎఫ్‌ విధానం వల్ల దాదాపు 40 లక్షల మంది శిశువులు పుట్టారు. ఈ విధానం ఫలదీకరణ సమస్యలున్న దంపతుల్లో హర్షాతిరేకాలను నింపుతోంది అని నోబెల్‌ పురస్కారాన్ని ప్రకటించిన కరోలిన్‌స్కా ఇన్‌స్టిట్యూట్‌ ఎంపిక కమిటీ స్టాక్‌హోంలో పేర్కొంది.

నోబెల్‌ బహుమతి లభించిన సమయంలో ఎడ్వర్డ్స్‌ తీవ్ర అస్వస్థతతో ఉన్నారు. ఈ విషయం అతని సతీమణికి తెలిపినట్లు ఎంపిక కమిటీ సభ్యుడు గోరాన్‌ హాన్సన్‌ చెప్పారు. ఎడ్వర్డ్స్‌కు నోబెల్‌ దక్కడంపై అంతర్జాతీయ ఫలదీకరణ సంస్థల సమాఖ్య మాజీ అధ్యక్షుడు బాసిల్‌ టార్లాట్జిస్‌ హర్షం వ్యక్తంచేశారు. డైనమైట్‌ను కనుగొన్న వ్యాపారవేత్త ఆల్ఫ్రెడ్‌ నోబెల్‌ పేరు మీద ఈ బహుమతిని ఏర్పాటు చేశారు.

## మూలాలు

వర్గం:1925 జననాలు
డాల్టన్

**డాల్టన్** (Dalton) పేరుతో కొన్ని వ్యాసాలున్నాయి:

# జాన్‌ డాల్టన్ - ప్రముఖ బ్రిటిష్ శాస్త్రవేత్త.
# జోసెఫ్ డాల్టన్ హుకర్ - సుప్రసిద్ధ బ్రిటిష్ వృక్షశాస్త్ర ప్రముఖుడు.
ప్యోతర్ కపిత్సా

**ప్యోతర్ లియోనిడోవిచ్ కపిత్సా** లేదా **పీటర్ కపిత్సా** (రష్యన్ Пётр Леони́дович Капи́ца) ( – ఏప్రిల్ 8, 1984) ప్రసిద్ధ సోవియట్ భౌతికశాస్త్రవేత్త, నోబెల్ బహుమతి గ్రహీత.

## మూలాలు

*https://sites.google.com/site/seshagirirao2006/home/pyotr-leonidovich-kapitsa 

వర్గం:భౌతిక శాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతి గ్రహీతలు
వర్గం:1894 జననాలు
వర్గం:1984 మరణాలు
వర్గం:రష్యా ఆవిష్కర్తలు
వాన్‌లావ్

**వాన్‌లావ్‌** మాలిక్యులర్ బయాలజీ పరిశోధకుడు. ఆవిష్కర్త. ఈయన స్ఫటికాల నిర్మాణాన్ని శోధించినవాడు- ఇప్పటి ఎలక్ట్రానిక్‌, కంప్యూటర్‌ రంగాల్లో ట్రాన్సిస్టర్లు, ఎల్‌సీడీ సాంకేతికతల వల్ల వస్తున్న అధునాతన పరికరాల సందడి చెప్పక్కర్లేదు. వీటి అభివృద్ధికి నాంది పలికిన పరిశోధన చేసిన శాస్త్రవేత్త.

స్పటికాల అంతర్గత నిర్మాణం ఎలా ఉంటుందో కనుగొని, తద్వారా సరికొత్త సాంకేతిక విప్లవానికి దోహదపడిన శాస్త్రవేత్తగా జర్మనీకి చెందిన వాన్‌లావ్‌ పేరు పొందాడు. కంటికి కనబడని, ఏ పరికరానికీ అందుబాటులో లేని స్ఫటికాల అంతర్భాగంలో ఉండే పరమాణువుల అమరికను ఎక్స్‌రేల వివర్తనం ద్వారా అవలోకించిన ఈయనకు 1914లో భౌతిక శాస్త్రంలో నోబెల్‌ పురస్కారం లభించింది .

స్ఫటికాల్లో (క్రిస్టల్స్‌) కొన్ని పరిపూర్ణమైనవైతే, మరికొన్ని అసంపూర్ణమైనవి ఉంటాయి. పరిపూర్ణ స్ఫటికాల్లో పరమాణువుల అమరిక కచ్చితంగా క్రమపద్ధతిలో ఉంటుంది. అసంపూర్ణ స్ఫటికాల్లో అలా ఉండకపోయినా, ఇవే పరిశోధనలకు అనువైనవి. ఈ కారణంగా పరిపూర్ణ స్ఫటికాలలోని పరమాణువులను వాటి స్థానాల నుంచి తప్పించి వేరే మూలకపు పరమాణువులను చొప్పిస్తారు. దీన్నే 'డోపింగ్‌' అంటారు. ఈ ప్రక్రియ వల్లనే ఆధునిక ఎలక్ట్రానిక్‌ పరికరాల ఆవిష్కరణకు నాంది ఏర్పడింది. ఇలా అర్థవాహకాలైన (semi conductors) జెర్మానియం, సిలికాన్‌ స్ఫటికాలను వాహకాలుగా మార్చడం వల్ల ట్రాన్సిస్టర్లు, ఎల్‌సీడీ (లిక్విడ్‌ క్రిస్టల్‌ డిస్‌ప్లే) వంటి సాంకేతిక పరికరాలను కనుగొనగలిగారు.

జర్మనీలో 1879 అక్టోబర్‌ 9న పుట్టిన మాక్స్‌ థియోడర్‌ ఫెలిక్స్‌ వాన్‌లావ్‌ స్కూలు విద్య అనంతరం అప్పటి నిబంధనల ప్రకారం ఏడాది పాటు సైనిక శిక్షణ పొందాడు. ఆపై వివిధ విశ్వవిద్యాలయాల్లో ఉన్నత విద్య చదివి 24 ఏళ్లకే పీహెచ్‌డీ సాధించాడు. తర్వాత బెర్లిన్‌ యూనివర్శిటీలో ప్రొఫెసర్‌గా 24 ఏళ్ల పాటు బాధ్యతలు నిర్వహించాడు. ప్రముఖ శాస్త్రవేత్త ఐన్‌స్టీన్‌తో పరిచయం స్నేహంగా మారిన నేపథ్యంలో ఆయన సాపేక్ష సిద్ధాంతంపై కూడా వాన్‌లావ్‌ పరిశోధన చేశాడు. ఇంకా ఆప్టిక్స్‌, క్వాంటం సిద్ధాంతం, అతివాహకత, క్రిస్టలోగ్రఫీల్లో అతడి సిద్ధాంతాలు ఎంతో ప్రాచుర్యం పొందాయి. రెండో ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత జర్మనీలో శాస్త్ర పరిశోధన రంగాన్ని సుసంపన్నం చేయడంలో ఆయన పాత్ర మరువలేనిది. ఆయన పరిశోధనలు 'మాలిక్యులర్‌ బయాలజీ' అనే నూతన శాస్త్ర ఆవిర్భావానికి దోహద పడ్డాయి.

వావ్‌లావ్‌కు మోటార్‌ డ్రైవింగ్‌, పర్వతారోహణం, నౌకాయనం, సంగీతాలపై కూడా పట్టు ఉంది. ఆయన రచించిన 'హిస్టరీ ఆఫ్‌ ఫిజిక్స్‌' పుస్తకం ఏడు భాషల్లోకి అనువాదమై ప్రాచుర్యం పొందింది.

## మూలాలు
* ప్రొ||ఈ.వి. సుబ్బారావు గారి రచనలు

వర్గం:1879 జననాలు
వర్గం:భౌతిక శాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతి గ్రహీతలు
వర్గం:భౌతిక శాస్త్రవేత్తలు
విలియం హెర్షెల్

**సర్‌ ఫ్రెడెరిక్‌ విలియం హెర్చెల్** (నవంబర్ 15, 1738 - ఆగష్టు 25, 1822) (ఆంగ్లం: William Herschel) ఖగోళ శాస్త్రవేత్త. ఈయన ఆధునిక పరికరాలు లేని కాలంలోనే అంతరిక్షంలోని అద్భుతాలను ఆవిష్కరించిన ఖగోళ శాస్త్రవేత్త సర్‌ ఫ్రెడెరిక్‌ విలియం హెర్చెల్‌. వరుణ (యురేనస్‌) గ్రహాన్ని కనుక్కొన్నారు)

మొదట మిలటరీలోని బ్యాండు మేళంలో పనిచేసిన వ్యక్తి, తన పరిశోధనలతో ప్రపంచంలోని మేటి ఖగోళశాస్త్రవేత్తలలో ఒకరిగా ఎదిగారు. అతడే సర్‌ ఫ్రెడెరిక్‌ విలియం హెర్చెల్‌. తొమ్మిది గ్రహాలలో ఒకటైన యురేనస్‌తో పాటు దానికున్న రెండు ఉపగ్రహాలను, శని, గురు గ్రహాలకు చెందిన రెండేసి ఉపగ్రహాలను కనుక్కున్నారు. స్వయంగా రూపొందించుకున్న టెలిస్కోపులతోనే ఆయన నక్షత్రమండలాల (గెలాక్సీలు) ఆకారాలతో పాటు, విశ్వం స్వరూపాన్ని కూడా అంచనా వేయడం విశేషం. దాదాపు 2500 నక్షత్ర సముచ్ఛయా (నెబ్యులా)లను, వాటికి సంబంధించిన సిద్ధాంతాలను వెలువరించారు. సూర్యుని చలన మార్గాన్ని నిర్ధరించి, పరారుణ ఉష్ణతరంగాల ఉనికిని చెప్పినది కూడా ఆయనే. ఆయన సుమారు 400కు పైగా టెలిస్కోపులను తయారుచేశారు.

జర్మనీలోని హోనోవర్‌లో 1738 నవంబర్ 15 న జన్మించిన విలియం చిన్నప్పట్నించే వయోలిన్‌ వాయించడం నేర్చుకున్నాడు. తండ్రితో కొంతకాలం మిలటరీ బ్యాండ్‌లో పనిచేసి, తరువాత అన్నతో ఇంగ్లండ్‌ వెళ్లిపోయాడు. కొన్నేళ్లపాటు సంగీతం మీదనే ఆధారపడి బతికిన ఇతడు తరువాత ఖగోళశాస్త్రంపై ఆసక్తిని పెంచుకుని టెలిస్కోపులతో అంతరిక్ష పరిశీలన చేసేవాడు. అలా 1781లో యురేనస్‌ను కనుగొన్నాడు. ఆ ఏడాదే కోప్లీ అవార్డుతో పాటు, ఫెలో ఆఫ్‌ రాయల్‌ సొసైటీగా ఎంపికయ్యారు. 'సర్‌' బిరుదును కూడా పొందారు. అప్పటి చక్రవర్తి జార్జి3 ఆయన్ను 'రాజ ఖగోళ పరిశీలకుడి' (రాయల్‌ ఆస్ట్రానమర్‌)గా నియమించాడు. కొద్దికాలానికే యురేనస్‌, శని, గురుగ్రహాల ఉపగ్రహాలను కూడా కనుగొన్నారు. చంద్రునిపై గల పర్వతాలను చూడడమే కాదు, వాటి ఎత్తును కూడా కనుగొన్నారు. ప్రతిష్ఠాత్మకమైన నైట్‌హుడ్‌ సహా అనేక పురస్కారాలు పొందిన ఆయన, 1822 ఆగష్టు 25న తన 84వ ఏట మరణించారు.

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు

* William Herschel's Deep Sky Catalog
* The William Herschel Double Star Catalogs Restored
* Full text of *[http://www.gutenberg.net/etext/12340 The Story of the Herschels] * (1886) from Project Gutenberg
* Portraits of William Herschel  at the National Portrait Gallery (United Kingdom)
* Herschel Museum of Astronomy located in his Bath home
* William Herschel Society
* ''The Oboe Concertos of Sir William Herschel'', Wilbert Davis Jerome ed. ISBN 0-87169-225-2
*
*A notebook of Herschel's, dated from 1759  is available in the digital collections of the Linda Hall Library.
* Michael Lemonick: *[http://www.osti.gov/sciencecinema/product.biblio.jsp?audiosearch=yes&osti_id=987524 William Herschel, the First Observational Cosmologist]*, 12 Nov 2008, Fermilab Colloquium, Text
* Musical pieces by William Herschel @YouTube:
** Chamber Symphony in F minor no. 4- Allegro moderato (I)
** Hubble Images to Herschel Music (Chamber Symphony in F, 2nd movement)
** Richmond Sinfonia for Strings, Bassoon & Harpsichord n. 2 in D major
** Sinfonía para Cuerdas no. 8 en Do menor
** Sinfonia n. 12, primo movimento, Allegro
** Symphony No. 8, I: Allegro Assai

వర్గం:1738 జననాలు
వర్గం:1822 మరణాలు
వర్గం:ఖగోళ శాస్త్రవేత్తలు
వర్గం:జర్మన్ శాస్త్రవేత్తలు
విలియం గేస్కోయిన్

**విలియం గేస్కోయిన్** (ఆంగ్లం : William Gascoigne) (1612 – జూలై 2 1644) ఇంగ్లీషు ఖగోళ శాస్త్రవేత్త, గణీత శాస్త్రవేత్త, శాస్త్ర సంబంధ పరికరాల తయారుచేసే శాస్త్రవేత్త. ఈయన మైక్రోమీటరును ఆవిష్కరించారు. 
## జీవిత విశేషాలు
విలియం గేస్కోయిన్ 1612లో లీడ్స్‌లోని మిడిల్‌టన్‌లో జన్మించారు. మార్గరెట్ జేన్, హెన్రీ గేస్కోయిన్ ఆయన తల్లిదండ్రులు. గేస్కోయిన్ విద్యాభ్యాసం ప్రఖ్యాత ఆక్స్‌ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయంలో సాగింది.

;శాస్త్ర జీవితం : 
విలియం గేస్కోయిన్ తొలిసారి మైక్రోమెట్రిక్ మర తయారుచేశారు. దాన్ని ఓ సెక్సటాంట్‌కి అమర్చి.. రెండు ఖగోళ వస్తువుల మధ్య దూరాన్ని కచ్చితంగా కొలవగలిగారు. మర భ్రమణాంతరం, కటకం నాభ్యాంతరాల సహాయంతో చంద్రుడు, ఇతర గ్రహాల పరిమాణం నిక్కచ్చిగా లెక్కగట్టారు. గేస్కోయిన్ రూపొందించిన మైక్రోమీటర్ ఆ తర్వాత మరింత మెరుగైంది. అలా మెరుగుపరిచిన మైక్రోమీటరు మరతో శాస్త్రవేత్త రాబర్ట్ హుక్ తోకచుక్క, ఇతర ఖగోళ వస్తువుల పరిమాణాలు కనుక్కున్నారు. జేన్ లారెంట్ పామర్ ఆ మైక్రోమీటరు మరను మరింతగా అభివృద్ధి చేసి, ఇప్పుడు మనం ఉపయోగిస్తున్న స్క్రూగేజ్‌ని తయారుచేశారు. దీని సహాయంతోనే చిన్నవస్తువుల పరిమాణాలు లెక్కగట్టగలిగారు.
 
గేస్కోయిన్ 1642లో కింగ్ ఛార్లెస్ - 1 సైన్యంలో చేరారు. 1644 జూలై 2న యార్క్‌షైర్ మార్‌స్టన్ మూర్‌లో జరిగిన యుద్ధంలో మరణించారు.

## మూలాలు
* [ఆంగ్ల వికీ లో వ్యాసం](https://en.wikipedia.org/wiki/William_Gascoigne_(scientist))

## యితర లింకులు

వర్గం:1612 జననాలు
వర్గం:1644 మరణాలు
వర్గం:ఖగోళ శాస్త్రవేత్తలు
వర్గం:గణిత శాస్త్రవేత్తలు
ఫ్రాన్సిస్ క్రిక్

జన్యు రహస్యాలు గ్రహించినవాడు!-- ఒకటి జీవ రహస్యం... మరొకటి మనసు మర్మం... రెంటిలోనూ ముద్ర వేసిన శాస్త్రవేత్త.. నోబెల్‌ బహుమతి గ్రహీత.

జీవశాస్త్రం గురించి ఏమాత్రం తెలిసినా డీఎన్‌ఏ ప్రాముఖ్యత ఎంతటిదో అర్థం అవుతుంది. జీవకణాల్లో భాగమైన డీఎన్‌ఏ (Deoxyribo Nucleic Acid) నిర్మాణాన్ని ఆవిష్కరించిన పరిశోధనలో కీలక పాత్ర వహించి మరో ఇద్దరితో కలిసి నోబెల్‌ బహుమతిని అందుకున్న శాస్త్రవేత్తే ఫ్రాన్సిస్‌ హ్యారీ కాంప్టన్‌ క్రిక్‌. డీఎన్‌ఏలోనే జీవనిర్మాణాన్ని నిర్దేశించే 'జెనిటిక్‌ కోడ్‌' నిక్షిప్తమై ఉంటుంది. ఈ ఆవిష్కరణ వైద్యశాస్త్రం అభివృద్ధికి తోడ్పడింది. జీవ, భౌతిక, రసాయన శాస్త్రాల కలయికతో 'మాలిక్యులర్‌ బయాలజీ' ఏర్పడడానికి దోహదం చేసింది. ఆపై క్రిక్‌ 'న్యూరో బయోలజీ' (నాడీ సంబంధిత జీవశాస్త్రం) పై కూడా పరిశోధనలు చేసి మెదడులోని సచేతనత్వం (consciousness) పై సిద్ధాంతాలను ప్రతిపాదించాడు.

ఇంగ్లండ్‌లోని నార్తమ్‌టన్‌ పట్టణంలో 1916 జూన్‌ 8న పుట్టిన క్రిక్‌కి చిన్నతనంలోనే సైన్స్‌ పట్ల అభిరుచి ఏర్పడింది. బూట్ల ఫ్యాక్టరీ నిర్వహించే తండ్రికి నష్టాలు రావడం వల్ల కుటుంబంతో పాటు లండన్‌ వలసవెళ్లిన క్రిక్‌ అక్కడే డిగ్రీ వరకూ చదివాడు. ఆపై పరిశోధన చేపట్టినా రెండో ప్రపంచ యుద్ధం వల్ల అంతరాయం ఏర్పడింది. ఆ సమయంలో ధ్వని, అయస్కాంత సంబంధిత మైన్‌లను రూపొందించే పనిలో నిమగ్నమయ్యాడు. యుద్ధం తర్వాత జీవ రహస్యం (మిస్టరీ ఆఫ్‌ లైఫ్‌), సచేతనత్వ రహస్యం (మిస్టరీ ఆప్‌ కాన్షస్‌నెస్‌) రంగాల్లో అధ్యయనం చేశాడు. ఎక్స్‌రేల వివర్తణ (x-ray diffraction) ద్వారా ప్రొటీన్ల నిర్మాణాన్ని పరిశీలించాడు. ఈ పరిశోధన వల్లనే డాక్టరేట్‌ డిగ్రీ సాధించాడు.

అప్పటికే శాస్త్రవేత్తలు వంశపారంపర్యంగా సంక్రమించే జీవధర్మాలను నిర్థారించే డీఎన్‌ఏ గుణాలను కనిపెట్టారు. డీఎన్‌ఏ ప్రమేయం కన్నా దాని అణు నిర్మాణాన్ని కనుగొనే ఆవశ్యకతను గుర్తించిన జేమ్స్‌వాట్సన్‌ అనే యువ శాస్త్రవేత్తతో క్రిక్‌ జతకట్టాడు. ఎక్స్‌రే వివర్తనంలో తన అనుభవాన్ని జోడించడంతో డీఎన్‌ఏ నిర్మాణాన్ని డబుల్‌ హెలిక్స్‌ రూపంలో ఆవిష్కరించగలిగారు. ఫలితంగా 1962లో నోబెల్‌ లభించింది.

ఆ తర్వాత క్రిక్‌ పరిశోధనలు జెనిటిక్‌కోడ్‌ను అర్థం చేసుకోడానికి, జన్యుపరమైన వ్యాధులకు కారణాలు తెలుసుకోడానికి ఉపకరించాయి. ఆపై సచేతనత్వంపై దృష్టి సారించాడు. 'వ్యక్తి సుఖదుఖాలు, జ్ఞాపకాలు, కోర్కెలు సంకల్పాలు నరాల్లోని కణాలు చేసే అద్భుతాలే' లాంటి నిర్వచనాలతో 'ది ఎస్టానిషింగ్‌ హైపోథిసిస్‌' గ్రంథం రచించాడు. క్రిక్‌ ఆత్మకథ 'వాట్‌ మ్యాడ్‌ పర్స్యూట్‌' అందరూ చదవాల్సిన పుస్తకం.

## మూలాలు


* [ప్రొ||ఈ.వి. సుబ్బారావు-courtesy Eenadu telugu daily.]

## యితర లింకులు
* ఆంగ్ల వికీలో వ్యాసం

వర్గం:1916 జననాలు
వర్గం:2004 మరణాలు
వర్గం:బ్రిటిష్ శాస్త్రవేత్తలు
వర్గం:వైద్యశాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతి గ్రహీతలు
రాబర్ట్

**రాబర్ట్** (Robert) పేరుతో కొన్ని వ్యాసాలున్నాయి:

# రాబర్ట్ కాల్డ్వెల్ - ప్రఖ్యాత భాషా శాస్త్రజ్ఞుడు.
# రాబర్ట్ కోచ్ - ప్రపంచ ప్రసిద్ధ వైద్యుడు, శాస్త్రవేత్త.
# రాబర్ట్ డి నీరో - అమెరికన్ నటుడు, దర్శకుడు, నిర్మాత.
# రాబర్ట్ పాటిన్సన్ - ఒక ఆంగ్ల నటుడు, మోడల్, స్వరకర్త.
# రాబర్ట్ బ్రౌనింగ్ - గొప్ప ఆంగ్ల పద్యకారుడు, నాటక రచయిత.
# రాబర్ట్ లుకాస్ - అమెరికా ఆర్థికవేత్త.
హెర్షెల్

**హెర్షెల్** పేరుతో కొన్ని వ్యాసాలున్నాయి::

# విలియం హెర్షెల్
# హెర్షెల్ గిబ్స్
దాశరథి సినిమా పాటలు

[thumb|[దాశరథి కృష్ణమాచార్య]]
**దాశరథి సినిమా పాటలు** అనే పుస్తకం దాశరథి కృష్ణమాచార్య రచించిన తెలుగు సినిమా పాటల సంకలనం. దీని సంకలన కర్త కె. ప్రభాకర్.

దీనిని లావణ్య ఆర్ట్ క్రియేషన్స్, హైదరాబాద్ వారు మొదటిసారిగా 2010 సంవత్సరంలో ముద్రించారు. ఈ పుస్తకాన్ని శ్రీమతి లక్ష్మీ దాశరథి గారికి అంకితం చేయబడింది. దీనికి మంగళంపల్లి బాలమురళీకృష్ణ, పి.బి.శ్రీనివాస్, పి.సుశీల, చంద్రబోస్ ముందుమాటలు వ్రాశారు.

ఈ పుస్తకంలో 1960 నుండి 1978 వరకు దాశరథి రచించిన 124 సినిమా పాటల సాహిత్యాన్ని అందించారు. ఇవి సంవత్సరాల వారీగా చేర్చబడ్డాయి. ఇందులో ఉన్నత సాహిత్య విలువలనున్న పాటలు ఎన్నో ఉన్నాయి.

## కొన్ని చక్కని పాటలు
* ఇద్దరు మిత్రులు (1961) : ఖుషీ ఖుషీగా నవ్వుతూ చలాకి మాటలు రువ్వుతూ
* వాగ్దానం (1961) : నా కంటిపాపలో నిలిచిపోరా...నీవెంట లోకాల గెలవనీరా
* అమరశిల్పి జక్కన (1964) : అందాల బొమ్మతో ఆటాడవా, పసందైన ఈరేయి నీదోయి స్వామి
* డాక్టర్ చక్రవర్తి (1964) : ఓ ఉంగరాల ముంగురుల రాజ నీ హంగు చూసి మోసపోను లేర
* దాగుడు మూతలు (1964) : గోరంక గూటికే చేరావు చిలకా ; గోరొంక కెందుకో కొండంత అలక 
* మూగ మనసులు (1964) : గోదారి గట్టుంది గట్టు మీద సెట్టుంది సెట్టుకొమ్మన పిట్టుంది పిట్టమనసులో ఏముంది
* నాదీ ఆడజన్మే (1964) : కన్నయ్యా నల్లని కన్నయ్యా నిను కనలేని కనులుండునా
* ప్రేమించి చూడు (1965) :అది ఒక ఇదిలే అతనికి తగులే సరికొత్త సరసాలు సరదాలు - పి.సుశీల, పి.బి. శ్రీనివాస్
* ఆత్మగౌరవం (1966) : ఒక పూలబాణం తగిలింది మదిలో తొలిప్రేమ దీపం వెలిగిందిలే నాలో వెలిగిందిలే
* నవరాత్రి (1966) : నిషాలేని నాడు హుషారేమి లేదు ఖుషీ లేని నాడు మజాలేనే లేదు
* శ్రీకృష్ణ తులాభారం (1966) : ఓ చెలి కోపమా అంతలో తాపమా సఖీ నీవలిగితే నేతాళజాల
* వసంత సేన (1967) : కిలకిల నగవుల నవమోహిని ప్రియకామినీ సాటిలేని సొగసుల గజగామినీ
* పూల రంగడు (1967) : నీవు రావు నిదురరాదు, నిలిచిపోయె యీ రేయి
* నిండు మనసులు (1967) : నీవెవరో నేనెవరో నీలో నాలో నిజమెవరో
* కంచుకోట (1967) : ఈ పుట్టినరోజు, నీ నోములు పండినరోజు, దివిలో భువిలో కనివిని ఎరుగని అందాలన్ని అందేరోజు
* పట్టుకుంటే పదివేలు (1967) : తల్లివి తండ్రివి నీవే మమ్ము లాలించి పాలించ రావా దేవా
* రంగులరాట్నం (1967) : కనరాని దేవుడే కనిపించినాడే ; నడిరేయి ఏ జాములో స్వామి నినుచేర దిగివచ్చునో
* బంగారు గాజులు (1968) : విన్నవించుకోనా చిన్నకోరికా ఇన్నాళ్ళు నామదిలో వున్న కోరిక
* రాము (1968) : రారా కృష్ణయ్యా రారా కృష్ణయ్యా దీనులను కాపాడ రారా కృష్ణయ్యా
* బందిపోటు దొంగలు (1968) : విరిసిన వెన్నెలవో పిలిచిన కోయిలవో తీయని కోరికవో చెలీ చెలీ నీవెవరో
* ఆత్మీయులు (1969) : మదిలో వీణలు మ్రోగె ఆశలెన్నొ చెలరేగె కలనైన కనని ఆనందం ఇలలోన విరిసె ఈనాడె
* బుద్ధిమంతుడు (1969) : నను పాలింపగ నడచీ వచ్చితివా, మొర లాలింపగ తరలీ వచ్చితివా గోపాలా
* భలే రంగడు (1969) : నిన్న నాదే నేడు నాదే రేపు నాదేలే ఎవరేమన్నా ఎన్నటికైనా గెలుపు నాదేలే
* మాతృ దేవత (1969) : మనసే కోవెలగా మమతలు మల్లెలుగా నిన్నే కొలిచెదరా నన్నెన్నడు మరువకురా కృష్ణా
* మూగ నోము (1969) : ఈవేళ నాలో ఎందుకో ఆశలు ; నిజమైనా కలయైనా నిరాశలో ఒకటేలే
* ఇద్దరు అమ్మాయిలు (1970) : పువ్వులో గువ్వలో వాగులో తీవెలో అంతట నీవేనమ్మా అన్నిట నీవేనమ్మా
* చిట్టి చెల్లెలు (1970) : మంగళగౌరి మముగన్న తల్లి మా మనవి దయతో వినవమ్మా
* అమాయకురాలు (1971) : పాడెద నీ నామమే గోపాలా హృదయములోనే పదిలముగానే నిలిపితి నీ రూపమేరా
* మనసు మాంగల్యం (1971) : ఆవేశం రావాలి ఆవేదన కావాలి ; ఏ శుభ సమయంలో ఈ కవి హృదయంలో

## మూలాలు
* దాశరథి సినిమా పాటలు, సంకలన కర్త : కె. ప్రభాకర్, లావణ్య ఆర్ట్ క్రియేషన్స్, హైదరాబాద్, 2010.

వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
వర్గం:2010 పుస్తకాలు
కోటగిరి విద్యాధరరావు

తూర్పు యడవల్లి గ్రామంలో 1946, ఏప్రిల్ 28న జన్మించిన కోటగిరి విద్యాధరరావు బీ.టెక్., ఈ గ్రామ సర్పంచిగా 1970లో రాజకీయ ప్రస్థానం ప్రారంభించారు. 1970 నుండి 1983 లోపు రెండు సార్లు సర్పంచిగా చింతలపూడి సమితి ఉపాధ్యక్షునిగా, 1977-79 మధ్య చింతలపూడి వ్యవసాయ మార్కెట్ కమిటీ ఛైర్మన్ గా పనిచేశారు. 1983లో చింతలపూడి నుండి ఎం.ఎల్.ఏగా గెలుపొందారు. 1985, 1989, 1994, 1999 లలో గూడా చింతలపూడి ఎం.ఎల్.ఏగా గెలుపొందారు. 1985 లో వ్యవసాయశాఖా మంత్రిగా, తరువాత గ్రామీణాభివృద్ధి, వ్యవసాయం, భారీ పరిశ్రమల శాఖా మంత్రిగా చేశారు. 1985 నుండి 1989 వరకూ ఆర్.టీ.సీలో శాతవాహన రీజియన్ ఛైర్మన్ గా చేశారు. 1989లో డీ.పీ శాసనసభాపక్ష నేతగా ఎన్నికైనారు. [1]

కోటగిరి విద్యాధరరావు గుండెపోటుతో జూలై 20, 2013న మరణించారు. 

## మూలాలు

* ఈనాడు మెయిన్ జూలై 21, 2013. 3వ పేజీ.

వర్గం:1946 జననాలు
వర్గం:2013 మరణాలు
వర్గం:గుండెపోటు మరణాలు
వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా నుండి ఎన్నికైన శాసన సభ్యులు
వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాకు చెందిన రాష్ట్ర మంత్రులు
సమతుల్య పౌష్టికాహారం

అందానికి సమతుల్య, పౌష్టికాహారం
పండ్లు , కాయగూరలు ,గింజలు, పప్పులు , కందమూలాలు ,సుగంధద్రవ్యాలు మానవుడికి ప్రకృతి ప్రసాదించిన అపురూపమైన వరము .ఆయా సీజన్లలో పండే పండ్లను ఆరగించడం మనకు తరతరాలు గా తెలుసు. అన్నం తో కూడా ప్రకృతిసిద్ధమైన పండ్లు , కూరగాయలు ఇతర త్రునధన్యాలను ఆహారం గా ఆహారముగా తీసుకుని జీవించినట్లయితే శరీరానికి కావససిన అన్నిరకాల పోషకాలు లభిస్తాయి ... ఇదే అసలు ఉత్తమమైన జీవన విధానమని పకృతి వైద్యుల నమ్మకం.....ఆహారం జీవం ఉన్న ప్రతి జీవికి అత్యవసరమైనది. పిండిపదార్ధాలు, మాంసకృత్తులు, కొవ్వుపదార్ధాలు, ఖనిజలవణాలు, పీచుపదార్ధాలు, రోగనిరోధక శక్తికి కావలసిన విటమిన్లు, శరీర పోషణకు రక్షణకు కావలసిన పదార్ధాలను కలిగిన పదార్దాలను ఆహారంగా పేర్కొనవచ్చు. ఇవి కాక శరీరానికి నూతన ఉత్సాహాన్నిచ్చే కాఫీ, టీ లాంటి వాటిని కూడా ఆహారపదార్ధాల కోవలోకి వస్తాయి. ఆహారం ఘన, ద్రవ రూపాలలో లభ్యం అవుతుంది.

మగవారు కాస్త మోటుగా వున్నా పర్వాలేదు. ఆడవారు అందంగా నాజూగ్గా వుండాలి. ఆడవాళ్లు అందంగా కనిపించాలంటే బాహ్యాలంకరణ మాత్రమే వుంటే చాలదు. స్వతస్సిద్ధంగా కూడా అందంగా వుండాలి. వయసుకు తగ్గ అందం వుండాలి. అందంగా వుండాలనుకుంటే శరీరం తప్పకుండా ఆరోగ్యవంతంగా వుండాలి. ఆరోగ్యానికి ఆయువుపట్టు మీరు తీసుకునే ఆహారం నియమబద్దంగా వుండాలి. పౌష్టికాహారాన్ని నియమబద్ధంగా తీసుకుంటూ తగు మోతాదులో శరీర వ్యాయామం చేసుకుంటూ అందంగా, ఆరోగ్యంగా వుండాలి. ఇది ఆడవారికి అత్యంత ముఖ్యం. చేయగలిగినంత ఇంటిపని చేయాలి. మన శరీరంలోని కణాలు నిర్వీర్యం కాకుండా పొషించేవి విటమిన్లు, న్యూట్రిషియన్‌ ఫుడ్‌ను తీసుకోవాలి. అంటే పరిపూర్ణ ఆహారం తీసుకోవాలి. పాలు, పండ్లు వంటివి బ్యాలెన్స్‌డు డైటు తీసుకోవాలి.

మనం తీసుకునే ఆహారంలో ప్రోటీన్లు, కార్బొహైడ్రేట్లు విటమిన్లు మినరల్స్‌ కొవ్వు పదార్థాలు వుండాలి.మనం తీసుకునే ఆహారంలో హెచ్చుభాగం పండ్లు, కూర గాయలు వుండాలి. రిఫైండ్‌ షుగర్స్‌ వాడ రాదు. పంచదారకన్నా తేనెను వాడవచ్చు. అలాగే తాజా ఆకుకూరలు, టమాటోలు, దోసకాయ మొదలైనవాటిలో కాల్షియం ఎక్కువగా వుంటుంది. కెరోటిన్‌, రిబోప్లోవిన్‌, విటమిన్‌ సి, పోలిక్‌ ఏసిడ్‌ వుంటాయి. కాబట్టి ఇవే తీసుకో వాలి.ఆరంజ్‌, యాపిల్‌, బొప్పాయి తింటే ఆరోగ్య మైన చర్మం ఏర్పడుతుంది. లెమన్‌ జ్యూస్‌ మంచిది. ఇందులో సి విటమిన్ వుండి చర్మాన్ని ఇన్‌ఫెక్షన్‌ నుంచి కాపాడుతుంది. ఎక్కువగా టీ, కాఫీ త్రాగ కూడదు. అతి చల్లని పానీ యాలు ఆరోగ్యానికి హాని కరం. నీరు పుష్కలంగా తాగాలి. శరీరంలోని మలినాలని ప్రక్షాళన చేస్తుంది. ఇంకా మజ్జిగ, వెన్నతీసిన పాలు ఒంటికి మంచిది. టిన్‌లలో పాక్‌ చేసిన పండ్లు, కూరలు వాడ కూడదు. జీర్ణకోశం శుభ్రంగా వుండాలంటే పీచు ఎక్కువగా వున్న ఆహార పదార్థాలు తీసుకోవాలి. గ్యాస్‌ ప్రాబ్లమ్‌వుంటే నూనె వస్తువులు, శనగపిండితో చేసే వాటిని తగ్గించాలి. క్రమం తప్పకుండా వ్యాయామం, వాకింగ్‌ శరీరాన్ని అనవసరంగా పెరగనివ్వకుండా చేస్తుంది. తిండి తినకుండా మాడితే మనుషులు బరువు తగ్గుతారనేది సరైనది కాదు. బ్యాలెన్స్‌డ్‌ ఫుడ్‌ తీసుకోవాలి. స్వీట్లు మితంగా తినాలి. ఇక తిండి తినేటప్పుడు పుస్త కాలు చదవడం, టీవి చూడటం చేయకూడదు. ఫైబర్‌ ఫుడ్స్‌ వల్ల పైల్స్‌, కిడ్నీలో రాళ్లు, అల్సర్‌ లాంటివి రావు. ఆహారం అసలు తినకుండాను(ఉపవాసము ), ఆహారం అమితంగా(exess)ను తీసుకోకూడదు. మీ కోపతాపాలు, మీ శరీరం సౌందర్యం ... మీరు తినే ఆహారం మీదే ఆధారపడివుంటాయి
 
## మూలాలు

వర్గం:ఆహార పదార్థాలు
కొండపల్లి కోటేశ్వరమ్మ

**కొండపల్లి కోటేశ్వరమ్మ** (1918 ఆగష్టు 5 - 2018 సెప్టెంబరు 19) ప్రముఖ కమ్యూనిస్టు ఉద్యమకారిణి, మహిళా హక్కుల పోరాటయోధురాలు, రచయిత్రి.

## జీవిత విశేషాలు
ఈమె కృష్ణా జిల్లా పామర్రులో 1918, ఆగష్టు 5న పుట్టింది. ఆమెకు బాల్యవివాహం అయి ఏడేళ్ళ వయసు వచ్చేసరికల్లా భర్త మరణించి బాల్యవితంతువు అయ్యింది. తల్లిదండ్రులు తమ తప్పు సరిదిద్దుకునేందుకు ఆమెని చదివించారు. కుటుంబంలో పరిస్థితులు ఆమెను చిన్నతనంలోనే జాతీయోద్యమం వైపు ఆకర్షితురాలిని చేశాయి. క్రమేపీ అప్పుడప్పుడే విస్తరిస్తున్న కమ్యూనిస్టు ఉద్యమంతోనూ సంబంధాలు పెరిగాయి. కమ్యూనిస్టు ఉద్యమ నాయకుడైన  కొండపల్లి సీతారామయ్య ఆమెని వివాహం చేసుకుంటానని ముందుకువచ్చాడు. గ్రామస్తులు వితంతు పునర్వివాహం అని దీన్ని వ్యతిరేకిస్తున్నా కుటుంబ సభ్యుల సమ్మతిపై సీతారామయ్యతో కోటేశ్వరమ్మ వివాహం జరిగింది.

సీతారామయ్యతో వివాహానంతరం కమ్యూనిస్టు ఉద్యమంలో మరింత చురుకుగా ఆమె పనిచేసింది. పురుషులు, వేశ్యలు తప్ప మహిళలు నాటకాల్లో స్త్రీ పాత్రలు వెయ్యని రోజుల్లో మాభూమి, కన్యాశుల్కం వంటి నాటకాల్లో ఆమె నటించింది. పార్టీ కార్యకర్తగా ఎంతో కృషిచేసింది. ఈ దశలో ఆమెకు కుమార్తె కరుణ, కుమారుడు చంద్రశేఖర్ ఆజాద్ జన్మించారు. పార్టీ పనుల వల్ల ఆమె జైలుశిక్ష కూడా అనుభవించింది. 1948 తర్వాత కమ్యూనిస్టు పార్టీని భారత ప్రభుత్వం నిషేధించినప్పుడు బందరు, ఏలూరు, విశాఖపట్టణం, పూరీ, నాగ్‌పూర్, రాయచూర్, గోంధియా వంటి ప్రాంతాలు సంచరిస్తూ, భర్త, పిల్లలకు దూరమై అజ్ఞాత జీవితాన్ని గడుపుతూ క్రమశిక్షణ కలిగిన కార్యకర్తగా పార్టీకి పనిచేసింది. నిషేధం ఎత్తేశాకా పార్టీ కార్యకర్తగా ఊరూరా తిరిగి జెండా భుజాన వేసుకుంది.
## పురస్కారాలు
* 2002:  ఆంధ్రప్రదేశ్ అభ్యుదయరచయితల సంఘం, గుంటూరు జిలాశాఖ వారిచే అమరజీవి పులుపుల వెంకటశివయ్య సాహితీ సత్కారం. 
* తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం సాహితీ పురస్కారం 2013, 13 జూలై 2016 (నిర్జన వారధి పుస్తకానికి)

## మరణం
విశాఖపట్టణం నగరం మద్దిలపాలెంలోని కృష్ణా కాలేజీ ఎదురుగా మనవరాలు అనురాధ ఇంట్లో ఉంటున్న కోటేశ్వరమ్మకు బ్రెయిన్‌స్ట్రోక్‌ వచ్చింది. కేర్‌ ఆస్పత్రిలో చేర్పించినా పరిస్థితి విషమించడంతో 2018, సెప్టెంబర్ 19 బుధవారం వేకువజామున ఇంటివద్ద తుదిశ్వాస విడిచారు. కోటేశ్వరమ్మ దేహాన్ని వైద్య విద్యార్థుల పరిశోధనకోసం ఆంధ్ర మెడికల్‌ కళాశాలకు అప్పగించారు.

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు

# *Nirjana Vaaradhi* (lit. Deserted Bridge)*,* Autobiographical memoir of Kondapalli Koteswaramma.
# ఆమె జీవిత విశేషాలు

వర్గం:1918 జననాలు
వర్గం:నక్సల్బరీ ఉద్యమం
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా మహిళా కమ్యూనిస్టు నాయకులు
వర్గం:2018 మరణాలు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా రంగస్థల నటీమణులు
వర్గం:ఆత్మకథ రాసుకున్న ఆంధ్రప్రదేశ్ మహిళలు
వర్గం:కన్యాశుల్కం నాటకం ప్రదర్శించిన ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యక్తులు
వర్గం:పులుపుల వెంకటశివయ్య అవార్డు గ్రహీత
వర్గం:100 ఏళ్లకు పైగా జీవించిన వ్యక్తులు
మమిళ్లపల్లి

**మామిళ్లపల్లి,** ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, అనంతపురం జిల్లా, కనగానపల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామం.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
శతరూప

thumb|శతరూప-2013 ప్రాంగణం
**శతరూప** ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వం సంవత్సరానికి ఒకసారి నిర్వహించే సాంస్కృతిక కార్యక్రమం. తెలుగు భాషా సాంస్కృతిక వికాసానికి ఈ కార్యక్రమాలను రాష్ట్రప్రభుత్వ సాంస్కృతిక శాఖ ఆధ్వర్యంలో జరుగుతాయి. ఇవి శతదినాలు అనగా వంద రోజులు జరిగే బృహత్కార్యం. ప్రతిభావంతులైన కళాకారుల సృజన, ప్రదర్శనా పాటవాలకు ప్రోత్సాహక వేదికగా ఆ కార్యక్రమాన్ని రూపుదిద్దారు. వరుసగా వంద రోజులపాటు సకల కళారూపాలకు ఆహ్వానం పలుకుతూ మెరికల్లాంటి వారికి తొలి సోపానంగా ఈ కార్యక్రమం దోహదం చేస్తోంది. 2006లో మొదలైన మొదటి దశ శతరూపకు పర్యాటక శాఖ నిధులను సమకూర్చడంలోనూ, శిల్పారామం వంటి వేదికపై నిత్యం ప్రదర్శించే తీరును కొత్త దారిలోకి మళ్ళించడంలోనూ అప్పటి కార్యదర్శి అర్జా శ్రీకాంత్ కీలక పాత్ర పోషించారు. సాంస్కృతిక శాఖతోపాటు పర్యాటక రంగం, యువజన వ్యవహారాల శాఖల బాధ్యతల్ని జమిలిగా నిర్వహించడంలో ఆయన శతరూపకు తెరతీశారు. రాష్ట్రవ్యాప్తంగా గల కళారూపాల్ని గుర్తించి వాటికి సంబంధించిన వివరాలు, విశేషాల్ని ప్రచురించడంతోపాటు ఆయా కళారూపాల్లో నిష్ణాతులైన వారి జాబితాల్ని రూపొందించి గుర్తింపు కార్డులు జారీ చేయడంతో సాంస్కృతిక రంగం కొత్త ఒరవడిలోకొచ్చింది.

## శతరూప-2013

* అవధాన సప్తాహం.
* శాస్త్రీయ, లలిత సంగీత సప్తాహం - 6 రోజులు.
* శాస్త్రీయ నృత్య సప్తాహం.

## మూలాలు

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు
కొత్తపాలెం (చినగంజాం)

**కొత్తపాలెం**, బాపట్ల జిల్లా, చినగంజాం మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం. 

## గ్రామ రాజకీయాలు
1970 కి ముందు కొత్తపాలెం ప్రజలు చినగంజాం పంచాయతీ పరిధిలో ఒకటో వార్డులో ఓటర్లుగా ఉండేవారు. అప్పుడు ఆ వార్డు సభ్యునిగా సూరిబోయిన జంగంరెడ్డిని వార్డు సభ్యునిగా ఏకగ్రీవంగా ఎన్నుకున్నారు. ఆ తరువాత ఆయన నీటిపారుదల శాఖలో ఉద్యోగం వస్తే వెళ్ళిపోయారు. 1970లో కొత్తపాలెం పంచాయతీ ఆవిర్భవించాక, గ్రామస్తుల అభ్యర్ధన మేరకు ఆయన ఉద్యోగాన్ని వదులుకొని వచ్చి ఎన్నికల బరిలో నిలబడి, గెల్చి, 1970 నుండి 1981 వరకూ సర్పంచిగా పనిచేసి గ్రామాన్ని అభివృద్ధిబాటలో నడిపారు. గ్రామంలోని 300 ఎకరాల ఉప్పు భూములలో నిరుపేద రైతులు ఉప్పు పండించుకుంటుంటే, వారందరికీ పట్టాలిప్పించారు. ఆరు సెంట్ల స్వంత భూమిని, ప్రభుత్వ పాఠశాలకు విరాళంగా ఇచ్చి, పాఠశాలకు భవనాన్ని నిర్మింపజేశారు. గ్రామంలో రోడ్లు వేయించారు. తరచూ తుపాన్లతో ఇబ్బందులు పడుచున్న, తీరం వెంట ఉన్న మత్యకారులకు, కొత్తపాలెం పరిధిలోని మార్కెట్ వద్ద "భాగ్య నగర్" పేరిట ఇళ్ళు కట్టించారు.

## గ్రామంలో ప్రధాన పంటలు
వరి, అపరాలు, కాయగూరలు

## గ్రామంలో ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు

:
## మూలాలు
కొత్తపల్లె (చినమండెం)

**కొత్తపల్లె**, అన్నమయ్య జిల్లా, చిన్నమండెం మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

కొత్తపల్లె గ్రామ పంచాయతీ పరిధిలోని మాండవ్య నది ఒడ్డున గ్రామదేవత మల్లూరమ్మ తల్లి ఆలయం ఉంది. కోరిన కోర్కెలు తీర్చే కొంగు బంగారంగా ప్రసిద్ధి చెందినదీ గ్రామ దేవత. ఈ ఆలయంలో తిరునాళ్ళు, ప్రతి సంవత్సరం,ఫాల్గుణ మాసంలో రెండురోజులపాటు నిర్వహించెదరు. మొదట అమ్మవారిని, తిమ్మారెడ్డిగారిపల్లె నుండి సాంప్రదాయ పద్ధతిలో ఆలయానికి తీసుకొనివస్తారు. మొదటిరోజు(ఆదివారం) సిద్ధబోనాలు అమ్మవారికి సమర్పించటంతో జాతర మొదలవుతుంది. మ్రొక్కులు ఉన్నవారు చాందినీ బండ్లు కడుచున్నారు. ఈ సందర్భంగా, భజనలు. కోలాటాలు వగైరా కార్యక్రమాలు జరుగును. సోమవారం పగలు తిరునాళ్ళు నిర్వహించెదరు. ఈ జాతరకు చుట్టుప్రక్క గ్రామాలనుండియేగాక, భక్తులు చిత్తూరు, అనంతపురం జిల్లాలనుండి గూడా విచ్చేయుదురు. 

## గ్రామ రాజకీయాలు
ఈ గ్రామస్థులు పల్లె ప్రగతికి సర్పంచిల సాయంతో ముందడుగు వేశారు. విశ్రాంత ప్రధానోపాధ్యాయుడు బెల్లం కొండారెడ్డి ఆదర్శమార్గాన్ని అందరూ ఎంచుకున్నారు. ఆయన కుటుంబీకులు చంద్రశేఖర రెడ్డి, ఆదిశేషారెడ్డి, మురళీధర రెడ్డి, పద్మావతమ్మ రు.10 లక్షలు సమకూర్చి గ్రామంలో వైద్యాలయ అవసరాన్ని తీర్చారు. తమ స్వంత భవనాలు రు.2.75 లక్షలతో బాగుజేసి ఇవ్వటంతో ప్రభుత్వం వైద్యాలయాన్ని ఆవిష్కరించి, 2007 ఫిబ్రవరి 13 నుండి సేవలందించటం ప్రారంభించింది. వీరు పక్కా భవనాలకోసం భూదానం చేశారు. గ్రామంలోని పాఠశాలకు అవసరమైన కంప్యూటర్లను మురళీధర రెడ్డి సమకూర్చి, గ్రామపాలనలో ప్రజాభాగస్వామ్యాన్ని ఇనుమడింపజేశారు. గ్రామదేవత మల్లూరమ్మకు గర్భగుడి, మంటపాన్నీ నిర్మించారు. వీధులకు చక్కటి దీపాలను అమర్చేందుకు నిధులు ప్రోగుజేశారు. విద్యుత్తు ఉపకేంద్రం, పంచాయతీ భవనం, నీటి ట్యాంకు, సిమెంట్ రహదారులుఅమర్చుకున్నారు.
## మూలాలు

## మూలాలు
మాచిరెడ్డిగారిపల్లె

**మాచిరెడ్డిగారిపల్లె** వైఎస్‌ఆర్ కడప జిల్లా, టి. సుండుపల్లి మండలం లోని రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

## గ్రామ రాజకీయాలు
ఈ గ్రామ పంచాయతీ అభివృద్ధి పథంలో పయనిస్తోంది. ఈ పంచాయతీ పరిధిలోని రాగిమానుబిడికి చెందిన ఐ.ఎఫ్.ఎస్. అధికారి సేవలా నాయక్ ప్రస్తుతం జర్మనీలోని మ్యూనిచ్ లో భారత రాయబారిగా పనిచేస్తున్నారు. ఆయన స్వగ్రామాభివృద్ధికి ఎనలేని సేవలు కొనసాగిస్తున్నారు. పింఛ నదిపై చెక్ డ్యాములు నిర్మించి, నీటి ఎద్దడి తీర్చారు. తిరుమల-తిరుపతి దేవస్థానం సహకారంతో ఊరిలో అందమైన పార్వతీసమేత సౌమ్యనాధాలయాన్ని నిర్మించారు. పింఛ నదిపై వంతెన నిర్మాణానికీ, బస్సు వసతి కల్పనకూ, తన స్థాయిలో రాజధానిలో కృషి చేశారు. గ్రామంలో జాతీయ ఉపాధి హామీ పథకం క్రింద కోటి రూపాయలతో అన్ని పల్లెలలో 90% వీధులకు సిమెంటు రోడ్లు వేయించారు. పింఛనది ఒడ్డున శేషాచల పర్వత శ్రేణుల మధ్యలో ఈ గ్రామం 23 పల్లెలతో వ్యాపించి, పచ్చటి కోవెలగా అలరారుతోంది. గ్రామానికి రహదారి వసతి ఏర్పడింది. నదీతీరంలో ఉండటంతో పచ్చని తోటలూ, పైర్లతోకళకళలాదుతోంది.

## ప్రదేశాలు/ దేవాలయాలు
మాచిరెడ్డిగారి పల్లె పంచాయతీ పరిధిలోని చిన్నబిడికి వాసులు, 2014, జూలై-19, శనివారం నాడు, గిరిజన సాంప్రదాయ పద్ధతిలో హతీరాం బాలాజీ (శ్రీ వేంకటేశ్వరస్వామి) మండల శాంతిపూజలలో భాగంగా, ఉపవాసం ఉండి, శాంతిహోమం, భజనలు నిర్వహించారు. గ్రామ ప్రజలందరూ కలిసి, సామూహికంగా భోజనాలు చేసారు, రాత్రికి భజన కార్యక్రమం ఏర్పాటుచేసారు. 

## మూలాలు
పప్పులతో గ్యాస్

;పప్పులతో గ్యాస్‌, Gas production with dals
బఠానీలు, అలసందలు, రాజ్మా, శెనగలు, కందుల వంటి వివిధ చిక్కుడు జాతి, పప్పు ధాన్యాలు తినటానికి చాలామంది వెనకాడు తుంటారు. వీటితో కడుపుబ్బరం, గ్యాస్‌ వంటి ఇబ్బందు లుంటాయని భయపడుతుంటారు. కానీ వీటన్నింటితో గ్యాస్‌ సమస్యలుండ వని పరిశోధకులు చెబుతున్నారు. గుండె ఆరోగ్యానికి ఎంతో మేలు చేసే ఈ చిక్కుడుజాతి గింజలు, పప్పులపై ప్రజలు లేనిపోని అపోహలు పెంచుకోవటం మంచిది కాదని హెచ్చరిస్తున్నారు కూడా.పప్పులతో గ్యాస్‌...అంతంతే

చిక్కుళ్లు, పప్పుల మూలంగా కడుపుబ్బటం, గ్యాస్‌ సమస్యల గురించి తాజాగా అమెరికాలో మూడు అధ్యయనాలు జరిగాయి. వీటిలో గుర్తించిన విషయం ఏమంటే- ఈ చిక్కుడు జాతి పప్పులు తీసుకున్న వారిలో 3-11% మంది మాత్రమే కడుపుబ్బరంతో బాధపడ్డారు. పైగా వీటిని తిన్న అందరిలోనూ ఎల్‌డీఎల్‌ కొలెస్ట్రాల్‌తో పాటు మొత్తం కొలెస్ట్రాల్‌ లోనూ తగ్గుదల కనిపించటం విశేషం. ఈ రకంగా వీటితో గుండె జబ్బుల ముప్పు కూడా కొంత తగ్గుముఖం పడుతోంది. కాబట్టి చిక్కుడు జాతి గింజలు, పప్పులు తింటే తొలిదశలో కొందరికి కొంత గ్యాస్‌ సమస్య ఎదురైనా.. నెమ్మదిగా అదే సర్దు కుంటుందనే విషయాన్ని అందరూ గుర్తించాలని, గ్యాస్‌ సమస్యలను అతిగా వూహించుకో వద్దని ఈ అధ్యయన కర్తలు సూచిస్తున్నారు. నిజానికి ప్రోటీన్లు, పీచు, విటమిన్లు, ఖనిజాలు దండిగా ఉండే పప్పులను వారంలో నాలుగైదు మార్త్లెనా తీసుకోవాలని పోషకాహార నిపుణులు చెబుతున్నారు.

ఇంతకీ చిక్కుడు జాతి గింజలు ఎందుకు కడుపుబ్బరం కలిగిస్తాయి? వీటిల్లో పీచు, ఆర్లిగోసాక్రైడ్లు దండిగా ఉంటాయి. ఈ పిండి పదార్థాలు జీర్ణం కావటానికి పేగుల్లోని ఎంజైమ్‌లు సరిపోవు. పేగుల్లోని బ్యాక్టీరియా ఇవి పులిసిపోయేలా చేసి, జీర్ణం చేస్తుంది. ఈ ప్రక్రియలో భాగంగా కొంత గ్యాస్‌ ఉత్పత్తి అవుతుంది!

ఆహారం తీసుకోవడం లోనూ, ఆహార పదార్థాలను ఎన్నుకోవడం లోనూ సరైన అవగాహన వుంటే శారీరక సౌందర్యం, ఆరోగ్యం బాగుంటాయి. స్థూలకాయం ఏర్పడకుండా, పొట్ట ఎత్తుగా పెరగ కుండా, శరీరంలో కొవ్వు పేరుకోకుండా, తగిన ఆహారాన్ని తీసుకుంటూ, ఆహార విషయంలో జాగ్రత్తలు పాటించాలి. జీర్ణక్రియ సవ్యంగా జరగటానికి మేలైన ఆహార పదార్థాలను తీసుకోవటమే కాకుండా ప్రతి రోజూ కొంత సమయం వ్యాయామం కూడా చేయాలి. ఎక్కువగా ఉపవాసాలు చేయకూడదు. వారానికి ఒక్క రోజు ఘన పదార్థాలను మానేసి, ద్రవ పదార్థాలను తీసుకోవచ్చు. వారానికి ఒక పూట ఉపవాసం చేయవచ్చు.

ఉదర భాగంలో కొవ్వు చేరకుండా జాగ్రత్తపడాలి. తక్కువ కేలరీలు లభించే ఆహార పదార్థాలను తీసుకోవాలి. మలబద్దకం ఏర్పడకుండా చూసుకోవాలి. ఆహార పదార్థాల్లో వెల్లుల్లి, అల్లం, పిప్పరమెంటు లాంటివి వాడటం వల్ల ఉదరంలో గ్యాస్‌ ఏర్పడ కుండా చేస్తుంది. కడుపు ఉబ్బరం ఏర్పడ కుండా నివారిస్తుంది. ఆహారంలో తప్పనిసరిగా పీచు పదార్థాలు, ఆకుకూరలు వుండేలా చూసుకోవాలి. క్యాబేజీ, పచ్చి ఉల్లి పాయలు, బీన్స్‌, పచ్చి బఠాణీలు లాంటివి గ్యాస్‌ ఏర్పడేందుకు కారణమవుతాయి. అందువల్ల, వాటి వాడకాన్ని తగ్గించాలి. కాఫీ, టీ లాంటి పానీయాలను ఎక్కువ సార్లు తీసుకో కూడదు. అందువల్ల ఉదరంలో గ్యాస్‌ ఏర్పడటమే కాక ఆకలిని తగ్గిస్తుంది. శీతల పానీయాలు కూడా ఆరోగ్యానికి మంచిది కాదు.

ఆహార నియమాలను పాటించడం, సరైన ఆహార పదార్థాలను తీసుకోవడం, శారీరక శ్రమ చేయడం వల్ల అజీర్ణ సమస్య ఏర్పడదని తెలుసుకోవాలి. కొన్ని రకాల పప్పులు కూడా అజీర్ణ వ్యాధికి, గ్యాస్‌ ఉత్పత్తికి కారణమవుతాయి. వాటిని తక్కువగా తీసుకోవడమే మంచిది. సెనగపప్పు, సెనగ పిండి, వేరుశెనగ పప్పు లాంటివి ఆహార పదార్థాల్లో తగ్గించడం వల్ల అజీర్ణం అనే సమస్య ఏర్పడదు, గ్యాస్‌ ఉత్పత్తి అవదు .

## మూలాలు
సీమస్ హీనీ

**సీమస్ హీనీ** ఒక సుప్రసిద్ధ ఐరిష్ కవి, నాటక రచయిత, ఐరిష్ కవుల్లో డబ్ల్యూబీ యీట్స్ తర్వాత అంతటి ప్రాచుర్యం పొందిన హీనీకి 1995లో సాహిత్యంలో నోబెల్ బహుమతి లభించింది.
## బాల్యం
హీనీ 1939, ఏప్రిల్ 13న ఐర్లాండ్ లోని కౌంట్ డెస్రీ ప్రాంతంలో మైనార్టీ క్యాథలిక్ కుటుంబంలో జన్మించాడు. 1960 నుంచి రచనలు ప్రారంభించాడు.

## సాహిత్య రచన
1960లో ‘పదకొండు కవితలు’ పేరిట తన తొలి కవితా సంపుటి విడుదల చేశారు. 1966లో విడుదల చేసిన ‘డెత్ ఆఫ్ ఏ నేచురలిస్ట్’ ఆయనకు ఇంగ్లీష్ సాహిత్యంలో పేరు ప్రఖ్యాతులు తెచ్చింది. ‘డోర్ ఇన్‌టు ది డార్క్’, ‘స్టేషనుస్’, ‘ఫీల్డ్‌వర్క్’, ‘స్టేషను ఐలాండ్’, ది హా లాంటెర్న్’, ‘సీయింగ్ థింగ్స్’, ‘ది స్పిరిట్ లెవెల్’, ‘ఎలక్ట్రిక్ లైట్’, ‘డిస్ట్రిక్ట్ అండ్ సర్కిల్’, ‘హ్యూమన్ చెయిన్’ వంటి కవితా సంపుటాలు, ‘ది క్యూర్ ఎట్ ట్రాయ్’, ‘ది బరియల్ ఆఫ్ థేబ్స్’ వంటి నాటకాలు, అనువాద రచనలు హీనీ ప్రపంచవ్యాప్తంగా గుర్తింపు తెచ్చాయి. ఆక్స్‌ఫర్డ్, హార్వర్డ్, కాలిఫోర్నియా వర్సిటీల్లో కొంతకాలం అధ్యాపకునిగా పనిచేశారు. 
## మరణం
2013 ఆగస్టు 30న డబ్లిన్‌లో కన్నుమూశారు. కొద్దికాలంగా అస్వస్థతతో బాధపడుతున్న ఆయన డబ్లిన్‌లోని బ్లాక్‌రాక్ ఆస్పత్రిలో చేరారు. చికిత్స పొందుతుండగా ఆస్పత్రిలోనే తుదిశ్వాస విడిచారు..
## మూలాలు


వర్గం:1939 జననాలు
వర్గం:2013 మరణాలు
వర్గం:నోబెల్ బహుమతి గ్రహీతలు
పాండురంగ విఠలేశ్వర స్వామి ఆలయం

నెల్లూరు జిల్లా సీతారాంపురము మండలంలో , శ్రీ శ్రీ శ్రీ  రంగనాయక స్వామి(విఠలేశ్వర స్వామి లేదా పాండురంగ స్వామి) ఆలయం ఉంది.ఆలయానికి తూర్పున శ్రీ శ్రీ శ్రీ కాశిరెడ్డినాయన స్వామి ఆలయం కూడా ఉంది. 
## శ్రీ శ్రీ శ్రీ రంగనాయక స్వామి ఆలయం
ఇది నెల్లూరునకు 120 కిమీ దూరంలో కలదు. ఈ పుణ్యక్షేత్రం నెల్లూరు జిల్లా సీతారాంపురము మండలంలో , మండల కేంద్రానికి దక్షిణాన, పాండురంగా పురానికి పశ్చిమాన కావుకొండ మీద శ్రీ శ్రీ శ్ర్రీ రంగనాయక స్వామి(విఠలేశ్వర స్వామి లేదా పాండురంగ స్వామి) ఆలయం ఉంది. ప్రతీ ఏటా ఇక్కడ తిరునాళ జరుతుంది. ఈ తిరునాళ ఐదు రోజుల పాటు (అంకురార్పనణ, గరుడ సేవ, నృత్యం) జరుగుతుంది. చుట్టు ప్రక్కల గ్రామాల నుంచి భక్తులు భారీ సంఖ్యలో వచ్చి స్వామిని దర్శించుకుంటారు.

## చరిత్ర
ఈ ఆలయానికి శ్రీ కృష్ణదేవరాయుల కాలం నాటి చరిత్ర ఉంది.ఇక్కడ శ్రీ కృష్ణదేవరాయులుచే కట్టబడిన ఓ చెరువు కూడా ఆలయానికి నైరుతీ దిశలో ఉంది. 
## ప్రకృతి సౌందర్యం
ఈ ఆలయం కావుకొండ పైన ఉంది.ఉత్తర,తూర్పు దిశగా పచ్చని పంటపొలాలు ఉన్నాయి.ఆలయానికి పశ్చిమాన, దక్షిణాన ఎత్తైన కొండలు(వెలి కొండలు:తూర్పుకనుమల ప్రాంతీయ పేరు),దట్టమైన అడవులు ఉన్నాయి.కొండ పై నుంచి చుస్తే చుట్టు ప్రకృతి ఎంతో ఆహ్లాదకరంగాను,చూడ ముచ్చటగా ఉంటుంది.
## వసతి సౌకర్యము
దూర ప్రాంత, ప్రత్యేక వసతులు కావలనుకున్న భక్తులు పోరుమామిళ్ల గానీ,ఉదయగిరి పూటకూళ్ళ ఇళ్ళలో (లాడ్జి) లలో బస చేయవలసి ఉంటుంది.దగ్గరి ప్రాంతాల భక్తులు అయితే స్వమిని దర్శించుకుని సాయంకాలం సమయానికి గృహం చేరుకోవచ్చు. సీతారామపురం నుండి(5 కి.మీ), నారాణయప్ప పేట నుండి(1.5 కి. మీ) అస్తమానం ఆటో సౌకర్యం ఉంటుంది.
## మార్గం
* ఉదయగిరి - సీతారామపురం వచ్చి,అక్కడ నుంచి 7 కిలోమీటర్ల వరకు ప్రయాణం చెస్తే శ్రీ శ్రీ శ్ర్రీ రంగనాయక స్వామి ఆలయం వస్తుంది. 
* నెల్లూరు నుండి ఆత్మకూరు, ఉదయగిరి మీదుగ సీతారామపురంనకు రోడ్డు మార్గంలో ప్రయాణం చేయవచ్చును. 

వర్గం:హిందూ దేవాలయాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ దేవాలయాలు
అల్లం తేనీరు

Ginger Tea,అల్లం టీ
 
## తయారీకి కావలిసినపదార్ధాలు :
ఒక గ్లాసు అల్లం తేనీరు తయారు చేయడానికి కావలసిన పదార్థాలు
*పాలు : రెండు గ్లాసులు
*పంచదార : రెండు స్పూన్ లు
*టీపొడి : ఒక స్పూన్
*ఏలకులు : ఒకటి
*అల్లం ముక్క : అంగుళం ముక్క
*నీళ్ళు : ఒక గ్లాసు

## తయారు చేయు విధానం :

స్టవ్ వెలిగించి గిన్నె పెట్టి దానిలో పాలు, నీళ్ళు, పంచదార, టీపొడి వేసి మరగ బెట్టాలి. మరుగుతుండగా అల్లం చిదగకొట్టి వెయ్యాలి, అలాగే యాలుక్కాయ కూడా చిదిపి వెయ్యాలి. ఇప్పుడు బాగా మరిగించి స్టవ్ ఆపి, కప్పులోకి వడకట్టి తాగాలి, అంతే అల్లంటీ రెడి.

## ఉపయోగాలు :

అల్లం టీ ఉదయం తాగితే రోజంతా హుషారుగా ఉంచుతుంది.
అల్లం టీ ని సేవించడం ద్వారా గర్భణీలకు ఎంతో మేలు చేకూరుతుందట. వేవిళ్లకు చెక్ పెట్టడంలో అల్లం టీ దివ్యౌషధంగా పనిచేస్తుంది.
ఇంకా తెల్లవారున సాధారణ టీలో అల్లం బిస్కెట్లు తీసుకుంటే వ్యాధి నిరోధక శక్తి పెరుగుతుంది.
ఛాతిలో మంట, అజీర్ణం వంటి సమస్యలకు చెక్ పెట్టాలంటే అల్లం ' టీ ' తీసుకోవడం మంచిదని ఆరోగ్య నిపుణులు అంటున్నారు.
అలాగే అల్లం టీని సేవించడం ద్వారా మోకాలి నొప్పులు, కీళ్ల నొప్పులు దరిచేరవు.
మోకాళ్ల వాపులు కూడా అల్లం ' టీ ' రోజూ తీసుకుంటే తగ్గిపోతాయి. అలాగే ఏ అనారోగ్యంతో బాధపడేవారు అల్లం టీని సేవిస్తే ఉపశమనం లభిస్తుంది.
జలుబు, జ్వరం, గొంతునొప్పి, తలనొప్పితో బాధపడేవారు అల్లం* టీ * తీసుకుంటే మంచి ఫలితం ఉంటుంది. జలుబు, దగ్గుతో బాధపడుతున్నప్పుడు రోజుకు మూడుసార్లు అల్లంతో తయారైన హెర్బల్ టీని తాగచ్చు. అయితే రోజులో నాలుగు సార్లకు మించి అల్లం టీ తాగితే ఆరోగ్యానికి మంచిది కాదు. మరీ ముఖ్యంగా కడుపులో అల్సర్ ఉన్న వాళ్లు అసలు తాగకూడదు.అల్లం టీ తాగినప్పుడు ఆహ్లాదంగా అనిపించుకుండా కడుపులో ఆస్తమా, దగ్గులకు చెక్ పెట్టాలంటే అల్లం ' టీ ' రోజూ తేనెతో కలిపి తీసుకోవాలి.
అల్లం టీని సేవించడం ద్వారా ఒత్తిడిని తగ్గించవచ్చునని ఆరోగ్య నిపుణులు అంటున్నారు. యాంటియోక్సిడెంట్స్ కలిగివున్న అల్లం టీని రోజూ ఒక కప్పు తీసుకుంటే జీర్ణ ప్రక్రియ సక్రమంగా జరుగుతుంది. మానసిక ఒత్తిడిని మాయం చేసే అల్లం టీ, మానసికోల్లాసాన్ని పెంచుతుందని నిపుణులు చెబుతున్నారు.
నీరసంగా ఉన్నప్పుడు అల్లం టీ త్రాగాలి. దానివల్ల నూతనోత్సహం వస్తుంది.

## మూలాలు

వర్గం:పానీయాలు
నీలంరాజు వేంకటశేషయ్య

thumb|కాకినాడ తాటినార వర్తక సంఘం వారు నీలంరాజు వెంకట శేషయ్యను సన్మానించినప్పటి దృశ్యం. (జనవరి 1961)
**నీలంరాజు వేంకటశేషయ్య** ప్రముఖ పాత్రికేయుడు, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, నటుడు, సాహితీకారుడు, బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి.

వేంకటశేషయ్య 1905, డిసెంబరు 22న, ప్రకాశం జిల్లా అద్దంకి తాలూకాలోని కొరిసపాడులో జన్మించాడు. మహాత్మా గాంధీ పిలుపు విని పదిహేనేళ్ల వయస్సులో పాఠశాల వదిలి సహాయనిరాకరణోద్యమంలో పాల్గొన్నాడు. టంగుటూరి ప్రకాశం పంతులు స్వరాజ్య పత్రికకు సంపాదకునిగా పనిచేస్తున్న కాలంలో ఆయనకు ఆంతరంగిక కార్యదర్శిగా పనిచేశాడు. ఆంధ్ర కేసరి అడుగుజాడలలో నడచి అటు పాత్రికేయం, ఇటు నాటక ప్రదర్శనం, మరొకవైపు జాతీయ స్ఫూర్తిని పుణికి పుచ్చుకున్నాడు. అతి పిన్న వయసులోనే పాత్రికేయ వృత్తిలోకి ప్రవేశించి స్వరాజ్య, ఆంధ్రపత్రికలలో పనిచేసి తర్వాత సొంత వార పత్రిక నవోదయను స్థాపించాడు. ఆంధ్రపత్రికలో విలేఖరిగా చేరి, ఉప సంపాదకుడుగా, ఆ తరువాత సంపాదకుడిగా ఎదిగాడు. ఆంధ్రపత్రికలో విలేఖరిగా ఉన్నకాలంలో సినిమా పేజీని నీలంరాజు నిర్వహించేవాడు. 1945 నుండి 1951 వరకు ఆరు సంవత్సరాల పాటు ఆంధ్రపత్రిక సంపాదకునిగా పనిచేశాడు. 1960 నుండి 1969 వరకు ‘ఆంధ్రప్రభ’ దినపత్రికకు సంపాదకునిగా కూడా నీలంరాజు వేంకట శేషయ్య వ్యవహరించాడు.

కంచిస్వామి శ్రీ చంద్రశేఖరేంద్ర సరస్వతికి ప్రియ శిష్యుడై ‘నడిచే దైవం’గా కంచిస్వామిని అభివర్ణిస్తూ ఒక గ్రంథాన్ని రచించాడు. భద్రాచలం రామాలయ పునరుద్ధరణకు విశేష కృషి చేశాడు. భద్రాచలంలో రామదాసు ధ్యాన మందిరం కట్టాలని సంకల్పించి, కట్టించాడు. ‘మరపురాని మనీషి’ శీర్షికలో తిరుమల రామచంద్రతో ఎన్నో వ్యాసాలు రాయించి ఎందరో మరుగున పడిన మాణిక్యాలను సమాజానికి పరిచయం చేసింది వెంకట శేషయ్యనే.

టంగుటూరి ప్రకాశం పంతులు మద్రాసు నుండి నడిపించిన స్వరాజ్య పత్రికలో వేంకటశేషయ్య పనిచేశాడు. ఆ తర్వాత కొంతకాలం మద్రాసు నుండి వెలువడే ఆంధ్రపత్రికలో నీలంరాజు సినిమా పేజీ నిర్వహించేవాడు. 1939లో విడుదలైన ఉషా పరిణయం చిత్రంలో అనిరుద్ధుని పాత్రలో నటించాడు, ఆంధ్ర నాటక కళా పరిషత్‌కు కార్యదర్శిగా కూడా వ్యవహరించాడు. 1934లో నాట్య కళ అనే పత్రికకు వ్యవస్థాపక సంపాదకుడిగా ఉన్నాడు. అనేక నాటకాలలో కూడా నటించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:పాత్రికేయులు
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల నటులు
వర్గం:1905 జననాలు
గుండె ఆహారం

గుండె ఆరోగ్యముగా,  పదిలముగా ఉండడానికి పలు ఆరోగ్యకరమైన ఆహారపదార్ధాలు ఉన్నాయి. గుండె రిస్క్ కు గురికాకుండా ఉండాలంటే తక్కువగా శాచ్యురేటెడ్ ఫ్యాట్ ఉండే రెడ్ మీట్, తాజాపండ్లు, కూరగాయలు, ఎక్కువ చేపలు, తక్కువ పంచదార, ఎక్కువ ఫైబర్ తీసుకోవాలి.

కొన్ని ముఖ్యమైన ఆహారపదార్ధములు : 

## టొమాటోలు
వీటిలో విటమిన్లు, లైకోపిన్‌ లు, పుష్కలముగా ఉంటాయి. ఇవి గుండె జబ్బుల రిస్క్ ను తగ్గిస్తాయి. టమాటోలు ఏవిధము గానైనా తినవచ్చును. యాంటీ ఆక్షిడెంట్లు, లైకోపిన్‌ మూలంగానే టొమాటోలు ఎర్రగా ఉంటాయి. రక్త ప్రసరణ నియంత్రించడానికి ఉపయోగపడతాయి. విటమిన్‌ " సి, ఇ, ప్లేవనాయిడ్స్, పొటాషియం వంటివి పుష్కలము గా ఉంటాయి.

## బ్రోకోలీ (పచ్చ క్యాలీఫ్లవర్‌)
ఇది ఒక రకము తోటకూర లాంటిది. వీటిలో కెరోటి నాయిడ్స్, ఇండోల్స్, లాంటి రసాయన సమ్మేళనాలుంటాయి. ఇవి కాన్సర్ కణాలు ఉత్పత్తి కాకుండా నిరోధిస్తాయి. బ్రకోలీ లో విటమిన్‌ ' సి ' ఎక్కువగా ఉంటుంది. యాంటీ ఆసిడెంట్స్ గా పనిచేసే విటమిన్‌ ' ఇ ' ఇంకా కాల్సియం, బి 2, ఐరన్‌ ఎక్కువగా ఉంటాయి. అధిక రక్తపోటు నుండి గుండెను రక్షించే " సల్పరోఫన్‌ " ఇందులో ఉంటుంది.

## దానిమ్మ
ప్రతిరోజూ ఒకగ్లాసు దానిమ్మ రసము తీసుకునట్లయితే కొలెస్టిరాల్ కంట్రోల్ లో ఉంటుంది. ఇందులో ఉండే విటిమిన్‌ ' బి 12 ' రక్తములో ఎర్ర రక్తకణాలు తయారీ కి అవసరము. గుండె ఆరోగ్యాన్ని పెంచే యాంటి ఆక్షిడెంట్లు అధికము గా ఉన్నందున ఇది గుండ జబ్బులు రానీయకుండా కాపాడును.

## గుమ్మడి కాయ
గుమ్మడి కాయలలో బీటాకెరోటిన్‌ లు ఎక్కువగాఉంటాయి. ఇవి శరీరములో విటమిన్‌ ' ఎ ' గా మార్పుచెంది భగు ప్రయోజనాలు కలిగిస్తాయి. గుండెజబ్బులు, క్యాన్సర్, త్వరగా వయసు పెరిగినట్లు కనిపించడానికి కారణమయ్యే ఫ్రీరాడిలల్స్ ప్రారదోలడము లో సహకరించి గుండెను కాపాడుతుంది. పొటాషియం ఎక్కువగా ఉన్నందున గుండెకు మేలు జరుగుతుంది.

## చేపలు
ఒమెగా 3 ఫ్యాటీ యాసిడ్స్ దండిగా ఉంటాయి. రక్తనాళాలలో అడ్డంకులు ఏర్పడకుండా, గుండె వాపు రాకుండా, కొలెస్టిరాల్ తగ్గించడము ద్వారా ఈ ఒమెగా 3 ఫ్యాటీయాసిడ్స్ కాపాడుతాయి. సార్డిన్‌ చేపలలో ఒమెగా 3 ఫ్యాటీ యాసిడ్స్ ఎక్కువగా ఉంటాయి. సన్నని ఎముకలు చిన్నవిగా ఉన్న చిన్న చేపలలో ఖనిజలవణాలు ఎక్కువగా ఉండును.

## బెర్రీస్
బెర్రీస్ గుండె ఆరోగ్యానికి మంచి పౌష్టికాహారము. ఇవి తినడం వల్ల రక్తపోటు తగ్గుతుంది. మంచి కొలెస్టిరాల్ పెరుగుతుంది. బెర్రీస్ లో " పాలిఫినాల్స్, యాంటీఆక్షిడెంత్లు రోగాలపై పోరాడి గిండెను కాపాడు తాయి.

## మూలాలు