open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ఆశ్రమం

thumb|కర్నూలు లోని వృద్ధాశ్రమం
[thumb|296x296px|[మలిశెట్టి వెంకటరమణ నిర్వహిస్తున్న పరమాత్మ సేవా తపోవన ఆశ్రమం]]
ఆశ్రమం అంటే ఆశ్రితులను ఆదరించే ప్రదేశము. వివిధ రకాల ఆశ్రితులు వారి ఆశ్రమాలు: 

## యాచకులఆశ్రమం
పేదరికం, నేర చరితులు, వివిధ కారణాలతో ఇళ్లు వదిలి నగరాలకు చేరుకుని రైల్వేస్టేషన్లు, బస్‌స్టేషన్లు, ఫుట్‌పాత్‌లు, పార్కులు, బస్‌స్టాపులలో తలదాచుకుంటూ రాత్రి వేళల్లో నిద్రిస్తున్న వారికోసం ఢిల్లీ లాంటి నగరాలలో ఆశ్ర మాలున్నాయి.ఫుట్‌పాత్‌లపై నివాసముండి పనులు చేసుకునే వారు, యాచకులు రాత్రి వేళల్లో వీటిలో నిద్రించవచ్చు. రాత్రి వేళల్లో తలదాచుకునే వారి వద్ద నుంచి అతితక్కువ రుసుం వసూలు చేస్తారు.అతితక్కువ ధరకే ఆహారం కూడా దొరుకుతుంది.

## వృద్ధాశ్రమం
మరణపర్యంతం వృద్ధులకు వానప్రస్థాశ్రమం ఇక్కడే గడుస్తుంది. ఉచితంగా ఉండనిచ్చేవి, డబ్బుకట్టించుకుని ఉండనిచ్చేవి, ఆయా కులమతాలవారీగా చేర్చుకొనేవి ఉన్నాయి.
ఆధ్యాత్మిక చింతనతో పాటు ఆలన..పాలన

వృద్ధాప్యాన్ని చాలా మంది శాపంగా భావిస్తారు. వృద్ధాప్యంలో ఎలా గడపాలా అని నడి వయస్సు నుంచి ఆలోచన చేస్తుంటారు. ఎంతోమం**బొద్దు పాఠ్యం**ది తల్లితండ్రులు వృద్ధాప్యంలో కొడుకులు, కూతుళ్లు తమను కళ్లల్లో పెట్టుకుని చూడాలని భావిస్తుంటారు. నేటి ఆధునిక సమాజంలో చాలా మంది పిల్లలు తమ తల్లితండ్రులను వృద్ధాశ్రమాల్లో చేర్పిస్తున్నారు. తమ ఆలనా పాలనా చూడక పోవడంతో తల్లితండ్రులు వృద్ధాప్యంలో వృద్ధాశ్రమాల్లో చేరుతున్న వారు కొందరైతే.. పిల్లలు చూసే పరిస్థితి ఉన్నా ఉద్యోగాల నిమిత్తం దూర ప్రాంతాల్లో ఉండడంతో వృద్ధాశ్రమంలో చేరుతున్న వారు మరికొందరు. ఎవరు ఏ పరిస్థితుల్లో వచ్చినా వారిని అక్కున చేర్చుకుంటున్న వృద్ధాశ్రమాల్లో రాయవరం మండలం పసలపూడి ప్రశాంతి వృద్ధాశ్రమం ఒకటి. కాకినాడ-రావులపాలెం రహదారిని ఆనుకుని పచ్చటి పంట పొలాల మధ్య ఉన్న ప్రశాంతి ఆశ్రమం వృద్ధుల పాలిట దేవాలయంగా ఉంది.
 
 ఆధ్యాత్మిక చింతనతో పాటు...
పసలపూడిలో ఉన్న ప్రశాంతి వృద్ధాశ్రమంలో చేరిన వృద్ధులకు ప్రశాంతమైన జీవితం... ఆధ్యాత్మిక చింతనతో గడపాలనుకునే వారికి ఇది దేవాలయంలా ఉంది. ప్రశాంతి ఆశ్రమంగా వృద్ధుల పాలిట ప్రశాంత వృద్ధాశ్రమంగా మారింది. ఇక్కడ బ్రహ్మకుమారీ అక్కయ్యలు ఇచ్చే రాజయోగ శిక్షణ, మెడిటేషన్, ఆధ్యాత్మిక తరగతుల కారణంగా ఇక్కడ శేష జీవితం గడుపుతున్న వారికి ఆధ్యాత్మిక తరగతులు ఒక మందులా పనిచేస్తాయి. ఇక్కడివారికి మనఃశాంతి లభించడంతో పాటు.. రేపు నా భవిష్యత్ ఎలా ఉంటుంది అన్న చింత లేదు.
 
16 ఏళ్లుగా వృద్ధుల సేవలో...
అమ్మా.. వెనుకా ముందూ ఎవ్వరూ లేరు. మేమూ మీతోనే ఉంటాం.. అంటూ వచ్చిన పేదలను చూసి వృద్ధాశ్రమాన్ని ఏర్పాటు చేయాలనే ఆలోచన వచ్చినట్లు బ్రహ్మకుమారి మాధవి తెలిపారు. 2000 సంవత్సరంలో ప్రశాంతి వృద్ధాశ్రమాన్ని ప్రారంభించారు. 2008లో నాటి ముఖ్యమంత్రి డాక్టర్ వైఎస్ రాజశేఖర్‌రెడ్డిని క్యాంపు కార్యాలయంలో కలిసి వృద్దాశ్రమంపై వివరించి ఇక్కడకు రావాలని అప్పట్లో నిర్వహకులు ఆహ్వానించారు.  ఒకరిద్దరితో ప్రారంభమైన వృద్ధాశ్రమం ఇప్పుడు 25 మందితో కొనసాగుతోంది. ఉదయం మెడిటేషన్‌తో ప్రారంభమైన అనంతరం ఆధ్యాత్మిక తరగతులు కొనసాగుతాయి. అవసరమైన సమయంలో వైద్య సదుపాయం కూడా అందిస్తున్నారు. ప్రశాంతి వృద్ధాశ్రమంలో జిల్లాలోని వివిధ ప్రాంతాలకు చెందిన వారితో పాటు రాష్ట్రంలోని పలు ప్రాంతాలకు చెందిన వారు ఇక్కడ ప్రశాంత జీవితాన్ని గడుపుతున్నారు.
 
ఒకరికొకరు తోడుగా...
ఇక్కడ ఉంటున్న వృద్ధాశ్రమంలో ప్రతీ ఒక్కరూ ఒకరికొకరు తోడుగా ఉంటున్నారు. ఒకరి కష్టాలను మరొకరు పంచుకుంటూ శేషజీవితాన్ని ప్రశాంతంగా గడుపుతున్నారు. ఎవరికి ఏ కష్టం వచ్చినా వెంటనే బ్రహ్మకుమారీ అక్కయ్యలకు తెలియజేసి తమ కష్టాలను నివృత్తి చేసుకుంటారు.

అనాద ఆశ్రమం

## బాల కార్మికుల ఆశ్రమం
## బ్రహ్మకుమారీల ఆశ్రమం
## బ్రహ్మచారుల ఆశ్రమం
## వికలాంగుల ఆశ్రమం

వర్గం:నివాస ప్రాంతాలు
కల్పము

"కల్పము" అన్న పేరుతో వ్యాసాలు

* **[[కల్పము (వేదాంగం)]]** - వేదాంగాలలో ఒకటి.

* **[[కల్పము (కాలమానం)]]** - హిందూకాలమానంలో బ్రహ్మకు ఒక పగలు. (14 మన్వంతరాలు + కల్పాది సంధ్య)
నీలం రాజశేఖరరెడ్డి

**నీలం రాజశేఖరరెడ్డి** భారతీయ కమ్యూనిస్టు నేత, మాజీ భారత రాష్ట్రపతి నీలం సంజీవరెడ్డి సోదరుడు. 1918లో అనంతపురం దగ్గర ఇల్లూరు గ్రామంలో నీలం చిన్నపరెడ్డి, సుబ్బమ్మ దంపతులకు జన్మించారు. స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు కల్లూరు సుబ్బారావు బెనారస్ జాతీయ కళాశాలలో రాజశేఖరరెడ్డిని, తరిమెల నాగిరెడ్డిని చేర్పించారు. *మానవునికున్న ఆస్తిలో కెల్లా ప్రియమైనది జీవితమే! అలాంటి జీవితాన్ని గడిపే అవకాశం మనిషికి ఒకసారి మాత్రమే లభిస్తుంది. మానవజాతి విముక్తికోసం నా జీవితాన్ని వినియోగించాను అని సంతృప్తి పడగల జీవితాన్ని ప్రతి మానవుడూ గడపాలి*- అన్న లెనిన్ మాటలు నీలానికి ఆదర్శం. 1943 జనవరిలో అనంతపురం జిల్లా కమ్యూనిస్టు పార్టీ ఆఫ్ ఇండియాకి ప్రథమ కార్యదర్శిగా అతను ఎన్నికయ్యారు. 1946లో 'అనంతపురం జిల్లా కమ్యూనిస్టు పార్టీ చరిత్ర* రాశారు. 1938లో కమ్యూనిస్టు పార్టీలో చేరి మూడు సంవత్సరాలు రహస్య జీవితం గడిపాడు. 1941-42లో యుద్ధాన్ని వ్యతిరేకరించినందుకు, యుద్ధ వ్యతిరేక కార్యకలాపాలను ముమ్మరం చేసినందుకు రెండున్నర సంవత్సరాలు జైలు జీవితం. ఆగ్రా సెంట్రల్ జైలు, [[బెనారస్]] జిల్లా జైలు, చెరైలీ [[సెంట్రల్ జైలు]], [[రాజమండ్రి]], ఆలీపూర్, వెల్లూరు... ఇలా దేశంలో ప్రసిద్ధి పొందిన అన్ని జైళ్లల్లోనూ బందీ అయ్యారు. అతను ఆస్తిని 1952 ప్రాంతాల్లో పోలీసులు జప్తు చేశారు. భూస్వామ్య కుటుంబంలో జన్మించిన నీలం తన యావదాస్తిని కమ్యూనిస్టు ఉద్యమానికే [[దానం]] చేశారు. [[చండ్ర రాజేశ్వరరావు]], [[తమ్మారెడ్డి సత్యనారాయణ]] ల పేరుతో ఏర్పాటైన ట్రస్టులకు అధ్యక్షుడిగా పనిచేశారు. [[1994]] [[డిసెంబరు 13]]న నీలం కన్నుమూశారు.*

చండ్ర రాజేశ్వరరావు పౌండేషను మార్కిస్టు అధ్యయనానికి హైదరాబాదు శివార్లలోని కొండాపూర్లో ఏర్పాటుచేసిన పరిశోధనా కేంద్రానికి రాజశేఖరరెడ్డి స్మృత్యర్ధం "నీలం రాజశేఖరరెడ్డి పరిశోధనా కేంద్రం" అని పేరుపెట్టారు. 

## మూలాలు

వర్గం:1918 జననాలు
వర్గం:1994 మరణాలు
వర్గం:తెలుగువారిలో స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
వర్గం:అనంతపురం జిల్లా కమ్యూనిస్టు నాయకులు
వర్గం:అనంతపురం జిల్లా రచయితలు
వర్గం:అనంతపురం జిల్లా స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
సింగినాదం

thumb|288x288px|సింగినాదం వాయిస్తున్న  కళాకారులు
**సింగినాదం** లేదా **సింహనాదం** ఒక సుషిర వాద్యం. బాకా లాగ పెద్ద ధ్వనులు చేయటానికి ఉపయోగపడే వాయుద్యము. ఇది సన్నాయిని పోలి ఉండి మొదలు సన్నగానూ, చివర వెడల్పుగానూ ఉంటుంది. ఈ వాద్యం ద్వారా అనేక ధ్వనులను వాయిస్తారు.

పూర్వం మహమ్మదీయ వర్తకులు ఆంధ్రా ప్రాంతానికి వచ్చినప్పుడు తమ రాకను తెలుపుతూ పెద్ద పెద్ద బర్రె కొమ్ములతో ఉదేవారట. పెద్ద పెద్ద ధ్వనులు రావటం వలన వీటిని సింహనాదాలుగా వ్యవహరించి ఉండవచ్చు. అదే వ్యవహారంలో సింగినాదంగా రూపాంతరం చెంది ఉంటుందని భావిస్తున్నారు. మధ్యయుగాలలో రామానుజ మతస్థులు తమ వైష్ణవ గురువులను రాకను సూచించేందుకు ఈ వాద్యాన్ని ఉపయోగించేవారట.

## సింగినాదం జీలకర్ర
శృంగం అంటే కొమ్ము అని అర్థం. పూర్వం కొమ్ములతో బాకాలు (mouth horns) తయారు చేసి ఊదే వారు. ఎవరైనా ఆ ఊదుడు లాగ వితండ వాదం చేస్తే "సింగినాదం చెయ్యకు" అని తిట్టే వారు. రేవు దగ్గరకి పడవలు వచ్చినప్పుడు కూడా అవి వచ్చాయని సూచించడానికి శృంగాలు ఊదేవారు. ఆ పడవలలో సాధారంగా జీలకర్ర,, బెల్లం లాంటివి ఉంటాయి తప్ప పెద్ద సరుకేమీ ఉండదు. ఎవడైనా చిన్న విషయాల కోసం సింగినాదం చేస్తే ఇది సింగినాదం జీలకర్ర గోల లాగ ఉంది అని అంటారు.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:సంగీత వాయిద్యాలు
త్రిపురనేని మధుసూదనరావు

**త్రిపురనేని మధుసూధన్ రావు** విప్లవ రచయితల సంఘం సభ్యుడు. అతను ప్రముఖ హేతువాద రచయిత, సంఘసంస్కర్త అయిన  త్రిపురనేని రామస్వామి మనుమడు. అతను నాస్తికుడు. నటుడు, రచయిత. అతనిని "తిరుపతి మావో" అంటారు.

## జీవిత విశేషాలు
అతను  1937 జనవరి 1 న జన్మించాడు. ఎం.ఎ. తెలుగు చేశాడు. సంస్కృతం, ప్రాకృతంపై పట్టు సాధించాడు. 1964 నుంచీ తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం ఆధ్వర్యంలో నడుస్తోన్న గోవింద రాజస్వామి కళాశాల, ఎస్వీ ఆర్ట్స్ కళాశాల, ఓరియెంటల్ కళాశాలల్లో ఉపన్యాసకుడిగా 1997 వరకు పనిచేశాడు. అభ్యుదయ రచయితల సంఘం (అరసం) తో అనుబంధం. 1974లో విరసం  ప్రధాన కార్యదర్శి అయ్యాడు. ఎమర్జెన్సీ కాలంలో జైలు కెళ్ళాడు1970-80 మధ్య కాలంలో త్రిపురనేనిని మించిన ఉపన్యాసకుడు తెలుగుదేశంలో మరొకడు లేడు  మార్క్సిస్ట్ మానవతా వాదం ఆయన ప్రతిపాదన. 1991 పెన్నేపల్లి గోపాలకృష్ణ, శకం నాగరాజ, తదితర గురజాడ సాహిత్య ప్రేమికులతో కలిసి కన్యాశుల్కం శత జయంతి ఉత్సవాలు ఏడాది పొడవునా తిరుపతిలో నిర్వహించి, ముగింపు సభలు మూడు రోజులపాటు ఘనంగా సుబహాలు నిర్వహించాడు.  వ్యాసుడు, వాల్మీకి, కాళిదాసుల మీద నాటకాలు లోయలు- శిఖరాలు అనే నాటకం రాశాడు. కవిత్వ చైతన్యం, సాహిత్యంలో వస్తు శిల్పాలు, గతితార్కిక సాహిత్య భౌతికవాదం వంటి రచనలు, బుర్రకథలు రాశాడు, లోయలు- శిఖరాలు అనే నాటకం స్వయంగా రాయడమే కాక, అందులో నటించాడు కూడా. ఎంత పెద్ద రచయిత అయినా సిద్ధాంతంలో, అవగాహనలో లోపాలుంటే ఉపేక్షించేవారు కాదు.   2004 అక్టోబరు ఎనిమిదో తేదీ కన్నుమూశాడు.

## రచనలు

* కవిత్వం - చైతన్యం - విప్లవ సాహిత్య వ్యాసాలు
* తెలుగులో కవితా విప్లవ స్వరూపం - కవిసేనకు జవాబు
* మార్క్సిజం - సాహిత్య విమర్శ
* సాహిత్యంలో వాస్తు శిల్పాలు - సాహిత్య విమర్శ వ్యాసాలు
* విశ్వనాథ తిరోగమన సాహిత్యం
* కలలు, సాహిత్య విజ్ఞానం
* సాహిత్యం కుట్రకాదు - రచయితలు కుట్రదారులు కారు
* గతితార్కిక మానవతావాదం
* మార్క్సిజం సాహిత్యం - ఆర్.ఎస్.ఎస్.సాహిత్య దర్శన
* ౧౯౭౩ విరసం సభలో పాల్గొన్న కేవీవర్, త్రిపురబేబి,

## మూలాలు

## బయటి లంకెలు

వర్గం:1937 జననాలు
వర్గం:2004 మరణాలు
వర్గం:నాస్తికులు
వర్గం:విప్లవ రచయితలు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా రచయితలు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా హేతువాదులు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా ఉపాధ్యాయులు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా విప్లవ రచయితల సంఘ సభ్యులు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా నాటక రచయితలు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా రంగస్థల నటులు
పాబ్లో నెరుడా

**పాబ్లో నెరుడా ** (ఆంగ్లం: Pablo Neruda) (జూలై 12, 1904 – సెప్టెంబరు 23, 1973) ఒక స్పానిష్ కవి, రాజకీయ నాయకుడు. చిలీ దేశస్తుడు. ఇతనిని నోబెల్ పురస్కారం 1971 లో వరించింది. ఇతని అసలు పేరు నెఫ్టాలి రికార్డో రేయిస్ బసాల్టో (**Neftalí Ricardo Reyes Basoalto**). పాబ్లో నెరుడా అన్నది ఇతని కలం పేరు. తరువాతి కాలంలో తన పేరును పాబ్లో నెరుడాగా మార్చుకున్నాడు. సముద్రం ఇతని కవిత్వంలో అంతర్భాగం. అందుకే ఇతనిని సముద్ర కవి అనికూడా అంటారు.

తెలుగులో నెరుడా అనువాదాలు చాలా మంది కవులుచేశారు, చేస్తున్నారు.

## మూలాలు
* ఆంగ్ల వికీలో వ్యాసం

వర్గం:నోబెల్ బహుమతి గ్రహీతలు
వర్గం:1904 జననాలు
వర్గం:1973 మరణాలు
చండ్ర రాజేశ్వరరావు

**చండ్ర రాజేశ్వరరావు** (జూన్ 6, 1915 - ఏప్రిల్ 9, 1994) భారత స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు,  సామ్యవాది, తెలంగాణా సాయుధ పోరాటంలో నాయకుడు. రాజేశ్వరరావు తీరాంధ్ర ప్రాంతపు సంపన్న కమ్మ రైతు కుటుంబంలో జన్మించాడు. 28 సంవత్సరాలకు పైగా భారతీయ కమ్యూనిస్టు పార్టీ (సి.పి.ఐ.) కి జాతీయ ప్రధాన కార్యదర్శిగా ఉండి 1992లో ఆనారోగ్యకారణాల వల్ల విరమించుకున్నాడు. అంతర్జాతీయ కమ్యూనిస్టు దృక్పథంతో సామ్రాజ్యవాద వ్యతిరేక ఉద్యమాలను, శాంతి ఉద్యమాలను ముందుకు తీసుకెళ్ళినందుకు రాజేశ్వరరావును `ఆర్డర్‌ ఆఫ్‌ లెనిన్‌' అవార్డు తో సోవియట్‌ యూనియన్‌, `ఆర్డర్‌ ఆఫ్‌ డెమిట్రోవ్‌' అవార్డుతో బల్గేరియా, అలాగే చెకోస్లోవేకియా, మంగోలియా దేశాలు అవార్డులతో సత్కరించాయి. దేశ సమైక్యతను కాపాడడం కోసం బాబ్రీ మసీదు ను మ్యూజియంగా కాపాడాలని, రాజీ ఫార్ములా ప్రతిపాదించాడు

మానవతా వాది అయిన రాజేశ్వరరావు పార్టీ కార్యాలయాలలో పనిచేసే చిన్న కార్యకర్తలను సైతం ఆప్యాయంగా పలకరించేవాడు. కారుగానీ, కార్యదర్శిగాని లేకుండానే పని నిర్వహించారు ఢిల్లీ లో వేసవిలో ఉష్ణోగ్రత భరించరానంత ఉన్నప్పటికీ కూలర్‌ కాని, ఎముకలు కొరికే చలి ఉన్నా హీటర్‌ కానీ వాడలేదు. పార్టీ క్యాంటీన్‌లో వాలంటీర్లతో కలిసే భోజనం చేసేవాడు. "నాకు ఆస్తిపాస్తులు లేవు. నేను ఎవరికీ ఏమీ ఇవ్వవలసిన అవసరం లేదు. ఎవరి నుంచీ ఏమీ తీసుకోలేదు" అనేవాడు. పంచె కాలిపైకి కట్టి, నెత్తికి తలగుడ్డ చుట్టి గ్రామీణ ప్రజలతో కలిసిపోవడం ఆయన నైజం. గ్రాంథిక భాష వాడడు. ఎదుటివారు తన వైఖరిని, విధానాలను విమర్శించినా చాలా ఓపికతో వినేవాడు. మహిళలు సభలకు హాజరయ్యేందుకు వీలుగా రాత్రి వేళల్లో సమావేశాలు పెట్టవద్దని సూచించేవాడు. హరిజన, గిరిజన, మైనారిటీ వర్గాలపై దాడులు జరిగితే వెంటనే స్పందించి స్వయంగా వెళ్ళేవాడు. ఉభయ కమ్యూనిస్టు పార్టీల ఐక్య కార్యాచరణ ముందుకు సాగాలని కోరుకునేవాడు. రాజేశ్వరరావు అనారోగ్యంతో బాధపడుతూ 1994 ఏప్రిల్ 9న మరణించాడు. ఆయన స్మారకార్ధం హైదరాబాదు శివార్లలోని కొండాపూర్‌లో ఉన్న చండ్ర రాజేశ్వరరావు‌ ఫౌండేషన్‌లో కాంశ్య విగ్రహాన్ని ఆవిష్కరించారు. శ్రీశ్రీ 1947లో భారత కమ్యూనిస్టు పార్టీ కార్యదర్శిగా పనిచేస్తున్న చండ్రరాజేశ్వరరావును అనుసరించి ఎన్నికల సభల్లో పాల్గొనేవారు. ఈ సమయంలో చండ్ర రాజేశ్వరరావు నంద్యాల రాజకీయ సభలో శ్రీశ్రీని మొట్టమొదటి సారి మహాకవి అన్నారు, ఆ తర్వాత సాహిత్యలోకంలోనూ, సాధారణ ప్రజల్లోనూ కూడా శ్రీశ్రీకి మహాకవి అన్న బిరుదు స్థిరపడిపోయింది.

1969-73లలో జరిగిన వేర్పాటువాద ఉద్యమాల గురించి ఆయన రాసిన వ్యాసలను చండ్ర రాజేశ్వరరావు వ్యాసావళి-1969-73 వేర్పాటువాద ఉద్యమాలు పుస్తకం రూపంలో తెచ్చారు.

## మూలాలు

వర్గం:1915 జననాలు
వర్గం:1994 మరణాలు
వర్గం:తెలంగాణ విమోచనోద్యమంలో పాల్గొన్న వ్యక్తులు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా కమ్యూనిస్టు నాయకులు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
రాజేశ్వరరావు

**రాజేశ్వరరావు** తెలుగువారిలో కొందరి వ్యక్తిగత పేరు. ఇది **రాజ + ఈశ్వర + రావు** అను మూడు పేర్ల కలయికతో ఏర్పడింది. ఈ పేరుతో ఒకటి కన్నా ఎక్కువ వ్యాసాలున్నాయి.

*కాగితాల రాజేశ్వరరావు, ప్రముఖ కమ్యూనిష్టు కవి.
*చండ్ర రాజేశ్వరరావు, ప్రముఖ కమ్యూనిష్టు నేత.
*నోరి రాజేశ్వరరావు, ప్రముఖ న్యాయవాదులు.
*పండ్రంగి రాజేశ్వరరావు, స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు, పత్రికా రచయిత.
*పి.రాజేశ్వర రావు
*సాలూరు రాజేశ్వరరావు, ప్రముఖ తెలుగు సినిమా సంగీత దర్శకులు.
గజ్జెల మల్లారెడ్డి

**గజ్జెల మల్లారెడ్డి** అభ్యుదయ కవి. కడప జిల్లాలో గొప్ప రాజకీయ ఉపన్యాసకుడుగా ప్రసిద్ధి చెందిన వాడు. కడప జిల్లా ఆంకాళమ్మ గూడూరులో 1925లో గజ్జెల సోమిరెడ్డి, నాగమ్మ దంపతులకు జన్మించారు. అభ్యుదయ, వ్యంగ్య కవి. మూఢనమ్మకాలను హేళన చేసే ఆస్తిక హేతువాది. 1943లో కమ్యూనిస్టు పార్టీలో చేరారు. జిల్లా స్థాయిలో, రాష్ట్ర స్థాయిలో 1978 వరకు పలు పదవులు నిర్వహించారు. నిర్మొహమాటి. మత మేధావుల తలలపై మూఢత్వం మేటగట్టి వజ్రజిహ్వగా మారిందంటాడు. 1956లో 'సవ్యసాచి' పక్షపత్రిక ద్వారా జర్నలిజంలో ప్రవేశించారు.1970 నుంచి 1973 వరకు 'విశాలాంధ్ర'కి సంపాదకత్వం వహించారు. కొన్ని సంవత్సరాలు 'వీచిక' అనే సాహిత్య మాసపత్రికను నిర్వహించారు. 'ఈనాడు'లో ఆరు సంవత్సరాలపాటు పుణ్యభూమి మొదలైన వ్యంగ్య రచనలు చేశారు. 'ఆంధ్రభూమి', 'ఉదయం' వంటి పత్రికల్లో రాశారు. అభ్యుదయ రచయితల సంఘం పునర్నిర్మాణానికి శ్రమించారు. 1993-95 లో రాష్ట్ర అధికారబాషా సంఘానికి అధ్యక్షులుగా ఉన్నారు. 1985లో శ్రీ వెంకటేశ్వర విశ్వవిద్యాలయం డాక్టరేట్‌. చివరి రోజుల్లో ఆధ్యాత్మికతవైపు మొగ్గారు.

మల్లారెడ్డి గేయాలు, శంఖారావం అన్నవి ఇతని కవితా సంకలనాలు. సవ్యసాచి పత్రికలో గేయాలు ప్రచురింపబడినాయి. 1973 నుండి అరసం ఉద్యమంలో పాల్గొన్నాడు. ఈనాడు, ఆంధ్రభూమి, ఉదయం పత్రికలకు సంపాదక వర్గ సభ్యునిగా పనిచేశాడు.

## చురక
*తెలుగునాట భక్తిరసం-తెప్పలుగా పారుతోంది
డ్రెయినేజీ స్కీములేక- డేంజరుగా మారుతోంది
## రచనలు
* 'మల్లారెడ్డిగేయాలు' 
* 'శంఖారావం'
* ఇంటర్వ్యూహం
* సత్యంవధ ధర్మం చెర
* ఎం.ఎల్.ఎ,
* సందేహడోల, 
* పేరిగాని దర్బారు.
* మఖ్దూం కవిత 
* మల్లారెడ్డి మాటకచేరీ, 
* అక్షింతలు, 
* దమ్మపదం

## పురస్కారాలు
*1989లో ఆంధ్ర ప్రదేశ్ అభ్యుదయ రచయితల సంఘం, గుంటూరు జిల్లా శాఖ వారిచే కొండేపూడి సాహితీ సత్కారం అందుకున్నాడు.

## మరణం
1997 జూలై 5 న మల్లారెడ్డి అంతిమ శ్వాస వదిలారు.

## మూలాలు

* https://archive.org/details/viaaka-samskruti-jan-25
* https://www.thehindu.com/news/national/andhra-pradesh/gajjela-malla-reddy-memorial-awards-presented/article35949015.ece

వర్గం:తెలుగు కవులు
వర్గం:1925 జననాలు
వర్గం:కడప జిల్లా పాత్రికేయులు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ అధికార భాషా సంఘ అధ్యక్షులు
వర్గం:కడప జిల్లా హేతువాదులు
వర్గం:పత్రికలలో శీర్షికలు నిర్వహించినవారు
వర్గం:కొండేపూడి సాహితీ సత్కార గ్రహీతలు
రాఘవయ్య

*ఈమని రాఘవయ్య, ప్రముఖ డోలు విద్యాంసులు.
*వెన్నెలకంటి రాఘవయ్య, ప్రముఖ సామాజ సేవకులు.
*వేదాంతం రాఘవయ్య, సుప్రసిద్ధ తెలుగు సినిమా దర్శకులు.
*రాఘవయ్య చౌదరి, అయోమయ నివృత్తి పేజీ.
----
*రాఘవయ్య గారి అబ్బాయి, 2000 సంవత్సరంలో విడుదలైన తెలుగు సినిమా.
రాజశేఖరరెడ్డి

**రాజశేఖరరెడ్డి** అన్న పేరు ఈ క్రింది వ్యక్తులని సూచిస్తుంది:

*వై.యస్.రాజశేఖరరెడ్డి, ప్రముఖ రాజకీయ నాయకులు, ఆంధ్రప్రదేశ్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి.
*నీలం రాజశేఖరరెడ్డి, ప్రముఖ కమ్యూనిష్టు పార్టీ నాయకులు.
పుల్లారెడ్డి

*చండ్ర పుల్లారెడ్డి, ప్రముఖ కమ్యూనిష్టు నాయకుడు.
*జి.పుల్లారెడ్డి, ప్రముఖ వ్యాపారవేత్త, దాత.

*పుల్లారెడ్డి ఖండ్రిగ
పాపయ్యశాస్త్రి

*చిలుకూరి పాపయ్యశాస్త్రి, సుప్రసిద్ధ సాహిత్యవేత్త, వ్యాకరణ పండితులు.
*జంధ్యాల పాపయ్యశాస్త్రి, సుప్రసిద్ధ కవి, కరుణశ్రీ గా సుపరిచితులు.
*బులుసు పాపయ్య శాస్త్రి, వేద పండితులు.
*కర్రా పాపయ్యశాస్త్రి పౌరాణికుడు
నారాయణరెడ్డి

*రావి నారాయణరెడ్డి, తెలంగాణా విప్లవకారులు.
*సింగిరెడ్డి నారాయణరెడ్డి, సుప్రసిద్ధ తెలుగు రచయిత.
----

*నారాయణరెడ్డిపల్లె, వైఎస్ఆర్ జిల్లా, సంబేపల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామం
బ్రహ్మయ్య

**బ్రహ్మయ్య** (Brahmayya or Brahmaiah) తెలుగు వారిలో కొందరి పేరు.

*గొట్టిపాటి బ్రహ్మయ్య, ప్రముఖ స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు.
*పర్వతనేని బ్రహ్మయ్య, సుప్రసిద్ధ ఆడిటర్.
*శీర్ల బ్రహ్మయ్య, ప్రముఖ రాజకీయ నాయకుడు, హిందీ ప్రేమికుడు.
----
* కాశీభట్ట బ్రహ్మయ్యశాస్త్రి, ప్రముఖ తెలుగు రచయిత.
* పొదిలి బ్రహ్మయ్య శాస్త్రి, ప్రసిద్ధ వైద్య నిపుణులు.
బాపిరాజు

**బాపిరాజు** తెలుగువారిలో కొందరి పేరు.
*అడవి బాపిరాజు, సుప్రసిద్ధ రచయిత, గాయకులు, చిత్రకారులు.
*పెమ్మరాజు బాపిరాజు, గ్రంథాలయ ఉద్యమ నేత.
*బొడ్డు బాపిరాజు, హిందీ భాషా సాహిత్యవేత్త.
----
**బాపిరాజు** పేరుతో కొన్ని గ్రామాలు:
*బాపిరాజు కొత్తపల్లి, విశాఖపట్నం జిల్లా, కోట ఉరట్ల మండలానికి చెందిన గ్రామం
*బాపిరాజు గూడెం, పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, పెదవేగి మండలానికి చెందిన గ్రామం
*బాపిరాజు తాళ్ళవలస, విశాఖపట్నం జిల్లా, పద్మనాభం మండలానికి చెందిన గ్రామం
నారాయణమూర్తి (అయోమయనివృత్తి)

# ఆర్.నారాయణమూర్తి - తెలుగు సినిమా నటుడు, నిర్మాత.
# ఉప్మాక నారాయణమూర్తి - ప్రముఖ సాహితీ వేత్త, అవధాని, ప్రఖ్యాతి పొందిన న్యాయవాది.
# ఎన్.ఆర్. నారాయణ మూర్తి - ఇన్ఫోసిస్ వ్యవస్థాపకులు, సాంకేతిక నిపుణులు.
# భోగరాజు నారాయణమూర్తి - తెలుగు నవలా రచయిత.
# భాగి నారాయణమూర్తి - నాటక రచయిత
# చిత్రపు నారాయణమూర్తి -తొలితరం చలనచిత్ర దర్శకుడు, నిర్మాత.
# నందిరాజు నారాయణమూర్తి - రంగస్థల నటుడు, దర్శకుడు, నాటక ప్రయోక్త. నటనాచార్య, కళాతపస్వి
# భూపతి నారాయణమూర్తి -స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, కమ్యూనిస్టు పార్టీ కార్యకర్త, హేతువాది, దళితవాద రచయిత.
నాగభూషణం

**నాగభూషణం** తెలుగు వారిలో కొందరి పేరు.
*రక్త కన్నీరు నాగభూషణం, సుప్రసిద్ధ తెలుగు సినిమా నటుడు. (రక్త కన్నీరు నాగభూషణం)
*కడారు నాగభూషణం, సుప్రసిద్ధ తెలుగు సినిమా దర్శకుడు, నిర్మాత. (కన్నాంబ భర్త)
*పాతూరి నాగభూషణం, స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు.
*వెంపటి నాగభూషణం, ప్రసిద్ధ తెలుగు రచయిత.
*హరి నాగభూషణం, సుప్రసిద్ధ గాయకులు, వాగ్గేయకారులు.
నరసింహారావు

*పి.వి. నరసింహారావు, మాజీ భారత ప్రధాన మంత్రి.
*మునిమాణిక్యం నరసింహారావు, ప్రసిద్ధ హాస్య రచయిత.
*స్థానం నరసింహారావు, సుప్రసిద్ధ తెలుగు రంగస్థల నటులు.
*గరికపాటి నరసింహారావు, ప్రముఖ అవధాని
*అధికార్ల నరసింహారావు, ప్రముఖ కర్ణాటక సంగీత కళాకారులు.
*ఎమ్వీయల్. నరసింహారావు, సుప్రసిద్ధ సాహిత్యవేత్త, సినీ నిర్మాత.
*కె.ఎల్. నరసింహారావు, స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు, నాటక రచయిత.
*నన్నపనేని నరసింహారావు, వ్యవసాయ శాస్త్రవేత్త.
*బి.వి. నరసింహారావు, కవి, గాయకుడు, బాల సాహిత్యవేత్త.
*భావరాజు నరసింహారావు, ప్రముఖ రచయిత, పత్రికా సంపాదకులు.
*భీమవరపు నరసింహారావు, ప్రముఖ సంగీత దర్శకులు.
*మద్దూరి నరసింహారావు, సుప్రసిద్ధ గ్రంథ ప్రకాశకులు.
*వడ్లకొండ నరసింహారావు, ప్రముఖ రాజకీయ నాయకులు.
*శిరివెళ్ళ నరసింహారావు, ప్రముఖ వైద్యులు.
*గాలి పెంచల నరసింహారావు, ప్రముఖ సంగీత దర్శకులు.
*శ్రీపురం వెంకటనరసింహరావు - దక్షిణ భారతదేశపు తొలిరక్తదాత.
*కంచి నరసింహారావు - తెలుగు సినిమా నటుడు.
----
*నరసింహారావుపాలెం, కృష్ణా జిల్లా, వీరులపాడు మండలానికి చెందిన గ్రామం.
----
*లక్ష్మీనరసింహారావు (అయోమయ నివృత్తి పేజీ) 

వర్గం:పుంలింగ పేర్లు
నరసింహశాస్త్రి

*నోరి నరసింహశాస్త్రి, ప్రముఖ చారిత్రక నవలా రచయిత.
*ప్రయాగ నరసింహశాస్త్రి, ఆకాశవాణి ప్రయోక్త.
*భిన్నూరి నరసింహశాస్త్రి, సుప్రసిద్ధ చరిత్ర పరిశోధకులు.
*మొక్కపాటి నరసింహశాస్త్రి, సుప్రసిద్ధ హాస్య రచయిత.
ధర్మారావు

**ధర్మారావు** పేరుతో ఉన్న కొందరు ప్రముఖ వ్యక్తులు:
*ఆలపాటి ధర్మారావు, ప్రముఖ న్యాయవాది, శాసనసభ సభ్యులు, మాజీ ఉపసభాపతి.
*తాపీ ధర్మారావు, సుప్రసిద్ధ కవి, పండితుడు, హేతువాది, పత్రికా సంపాదకులు.
----
**ధర్మారావు** పేరుతో ఉన్న కొన్ని గ్రామాలు:
*ధర్మారావు చెరువుపల్లె, నెల్లూరు జిల్లా, మర్రిపాడు మండలానికి చెందిన గ్రామం
*ధర్మారావుపేట, నిజామాబాదు జిల్లా, సదాశివనగర్‌ మండలానికి చెందిన గ్రామం
*ధర్మారావుపేట్, అయోమయ నివృత్తి పేజీ.
గోపాలరావు

**గోపాలరావు** తెలుగు వారిలో కొందరి పేరు.

*ఆమంచర్ల గోపాలరావు, స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు, తెలుగు సినిమా దర్శకులు.
*కొడాలి గోపాలరావు, తెలుగు నాటక రచయిత.
*కోటగిరి గోపాలరావు, తెలుగు సినిమా ఎడిటర్.
*గండికోట గోపాలరావు, భౌతిక రసాయన శాస్త్రవేత్త.
*నందికోళ్ల గోపాలరావు, చిత్రకారుడు.
*యడ్ల గోపాలరావు, నాటక కళాకారుడు.
*రావు గోపాలరావు, తెలుగు సినిమా నటుడు.
----
*గోపాలరావు గారి అబ్బాయి, 1989లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా.
*గోపాలరావు గారి అమ్మాయి, 1980లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా.

వర్గం:పుంలింగ పేర్లు
శేషగిరిరావు

**శేషగిరిరావు** తెలుగువారిలో కొందరి పేరు.

*ఆండ్ర శేషగిరిరావు, సుప్రసిద్ధ నాటక కర్త, పత్రికా సంపాదకులు. 
*ఆమంచర్ల శేషగిరిరావు, ప్రముఖ సినిమా దర్శకుడు. 
*కంచి శేషగిరిరావు, ప్రముఖ రచయిత.
*చల్లా శేషగిరిరావు, పత్రికా సంపాదకులు.
*చీమకుర్తి శేషగిరిరావు, స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు, సాహితీవేత్త.
*జొన్నవిత్తుల శేషగిరిరావు, ప్రముఖ నటులు, గాయకులు.
*కొమ్మినేని శేషగిరిరావు, ప్రముఖ సినిమా దర్శకుడు, నటుడు, రచయిత.
*పువ్వాడ శేషగిరిరావు, సుప్రసిద్ధ కవి.
*బుర్రా శేషగిరిరావు, సుప్రసిద్ధ పండితులు.
*రాయచోటి శేషగిరిరావు, ప్రముఖ జర్నలిస్టు.
*రోళ్ళ శేషగిరిరావు, ప్రముఖ వృక్ష శాస్త్రవేత్త.
*వండాన శేషగిరిరావు, ప్రముఖ వైద్యులు.

వర్గం:పుంలింగ పేర్లు
రెడ్డిపాలెం (జరుగుమల్లి)

**రెడ్డిపాలెం**, ప్రకాశం జిల్లా, జరుగుమల్లి మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం. 

## ఆలయాలు
* ఈ గ్రామంలో శ్రీ కోదండరామస్వామి ఆలయ నిర్మాణానికి ప్రభుత్వం రు. 21.06 లక్షలు మంజూరు చేసింది. ఇది గాక గ్రామస్థులు రు. 10.54 లక్షలు విరాళాల ద్వారా సేకరించారు.

## చరిత్ర
### గ్రామనామ వివరణ
రెడ్డిపాలెం అన్న పేరులో రెడ్డి అన్న పూర్వభాగం, పాలెం అన్న ఉత్తరభాగాలు ఉన్నాయి. రెడ్డి అన్న పూర్వభాగం ఈ గ్రామంలో రెడ్డి కులస్తులు తొలుత స్థిరపడడాన్ని సూచిస్తోంది. పాలెం అన్న ఉత్తరపదం (suffix) తొలుత ఈ ప్రాంతం పాలెగాడు నివసించే ప్రదేశమని, క్రమక్రమంగా ఆ ప్రదేశంలో జనావాసాలు వచ్చిచేరగా గ్రామం ఏర్పడింది అని వివరిస్తోంది.
## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
అల్ అక్సా మస్జిద్

[thumb|right|200px|[అల్-అఖ్సా మస్జిద్ - జెరూసలెం]]

**[[అల్ అఖ్సా మస్జిద్]]** లేదా **మస్జిద్ ఎ అఖ్సా** (ఆంగ్లం : **Al-Aqsa Mosque**) (అరబ్బీ :المسجد الاقصى, సాహిత్యపరంగా అర్థం "సుదూరపు మస్జిద్". ఈ మస్జిద్ జెరూసలేం నగరంలోని ఆలయాల సమూహంలో గలదు. ఈ ఆలయాల సమూహం యూదులకు పరమ పవిత్రంగా భావిస్తారు. సార్వజనీయంగాను మరీ ముఖ్యంగా సున్నీ ముస్లింల విశ్వాసాల ప్రకారం, ఇస్లాంమతములో మూడవ పవిత్రక్షేత్రం. ఇస్రా , మేరాజ్ కొరకు ముహమ్మద్ ప్రవక్త బయలు దేరినది ఈ మస్జిద్ నుండేనని ముస్లింల విశ్వాసం. ముహమ్మద్ ప్రవక్త మదీనాకు హిజ్రత్ చేసిన 17 నెలలవరకూ ఈ అఖ్సా మస్జిద్ ఖిబ్లాగా వ్యవహరింపబడింది. ఆ తరువాత మక్కాలోని కాబా గృహం ఖిబ్లాగా ప్రకటింపబడి స్థిరపడింది.

ఈ అఖ్సా మసీదు, ఒక చిన్న ప్రార్థనాలయంగా, రాషిదూన్ ఖలీఫా అయిన ఉమర్ చే నిర్మింపబడింది. ఉమయ్యద్ ఖలీఫా అయిన అబ్దుల్ మాలిక్ దీనిని విస్తరించాడు. ఇతడి అల్లుడైన అల్-వలీద్ సా.శ. 705 లో పూర్తిగావించాడు. 
## ప్రాముఖ్యత
ఇస్లాంలో మస్జిద్ ఎ అఖ్సా, ఒక ప్రాముఖ్యతగల మస్జిద్. 
### మొదటి ఖిబ్లా
మక్కా నగరంలోని కాబా గృహం ఖిబ్లాగా ప్రకటింపబడక ముందు, ఈ మస్జిద్ ఎ అఖ్సా మొదటి ఖిబ్లాగా వ్యవహరింపబడేది.

### మూడవ పవిత్ర స్థలం

మక్కా , మదీనా ల తరువాత ముస్లింలకు మూడవ పవిత్ర క్షేత్రం. సున్నీ ముస్లింలు పవిత్రంగా భావించే విశ్వాసానికి మూలాలు ఖురాన్ , హదీసులు.

## ప్రస్తుత స్థితి
## నిర్వహణ
జోర్డాన్కు చెందిన వక్ఫ్ మంత్రిత్వశాఖ ఆధ్వర్యంలో దీని నిర్వహణా కార్యక్రమాలు సాగుతాయి.

ముహమ్మద్ అహ్మద్ హుసేన్ ఈ మస్జిద్ కు ప్రధాన ఇమామ్. ఇతడు గ్రాండ్ ముఫ్తీ కూడా.

thumb|right|మస్జిదే అక్సా బయట ఒక ఫలక. ఇందుపై, హిబ్రూ , ఆంగ్లంలో సూచన, ఇందులో ఎవరికీ ప్రవేశం లేదని సూచించే ప్రకటన.

## ఇవీ చూడండి
* ఇస్లామీయ నిర్మాణాలు
* మస్జిద్‌ల జాబితా
* ఇస్లామీయ పవిత్ర స్థలాలు
## మూలాలు

## బయటి లింకులు

* Noble Sanctuary /అల్ అక్సా మస్జిద్
* Al-Aqsa Mosque
* Al-Aqsa Mosque MuslimWiki
* History of Palestine mp3 lecture (listen or download) 
* Al-Aqsa Mosque Architectural Review  Islamic Architecture. 
* 360° view of the inside of the Mosque by Visual Dhikr Islamic Virtual Arts.
* Image Gallery of Masjid Al-Aqsa  Muslim Ways.
* Al-Aqsa Mosque Photos Jerusalem Photos Archive.
* History of Al-Aqsa hWeb.
* Al-Aqsa Mosque  అల్-అక్సా వాస్తవాలు.

వర్గం:ఇస్లాం
వర్గం:ముస్లింల సాంప్రదాయాలు
వర్గం:ముస్లింల పవిత్ర స్థలాలు
వర్గం:జెరూసలేం
వర్గం:జియారత్
పింగళ

**పింగళ**  తెలుగు సంవత్సరాలలో  51వ సంవత్సరం. ఇది ప్రతీ 60 సంవత్సరాలకొకసారి పునరావృతం అవుతుంది. దీనికి ముందున్న సంవత్సరం నల, తర్వాత సంవత్సరం కాళయుక్తి. దీని అర్థం ఒక నాడి, కోతి, పాము, ముంగిస. ఈ సంవత్సరం చైత్ర శుద్ధ పాడ్యమి తో ప్రారంభమై ఫాల్గుణ బహుళ అమావాస్య తో పూర్తవుతుంది.

సా.శ. 1977-1978లో వచ్చిన తెలుగు సంవత్సరానికి **పింగళ** అని పేరు.

1977 : పింగళ నామ సంవత్సరం 20 మార్చి 1977 ఆదివారం ఉగాది నాడు చైత్ర శుద్ధ పాడ్యమి తో  ప్రారంభమై  8 ఏప్రిల్ 1978 శనివారం కాళయుక్తి నామ సంవత్సరం ఉగాదికి ముందు గల ఫాల్గుణ బహుళ అమావాస్య వరకు ఉంది.

## తెలుగు సంవత్సరాలు
**తెలుగు సంవత్సరం** అనగా భారతదేశంలోని  ఆంధ్రప్రదేశ్ , తెలంగాణ , యానాం ప్రాంతాలలో  తెలుగు మాట్లాడే ప్రజల క్యాలెండర్ సంవత్సరం**.** ప్రభవ నుండి అక్షయ వరకు మొత్తం 60 సంవత్సరాలు.

ప్రతి యుగానికి ( యుగం ) 60 సంవత్సరాల చక్రం ఉంటుంది. ఉగాది సంవత్సరంలోని ప్రతి సంవత్సరం జ్యోతిషశాస్త్ర ప్రభావాలు,  సంవత్సరం పేరు ఆధారంగా పంచాంగంలో (ఖగోళ క్యాలెండర్) ఒక నిర్దిష్ట పేరు ఉంటుంది ; ఇది ఆ సంవత్సరం మొత్తం లక్షణాన్ని సూచిస్తుంది.  క్యాలెండర్‌లో 60 సంవత్సరాల పేర్లు ఉన్నాయి.  ప్రతి 60 సంవత్సరాలకు, ఒక నామ చక్రం పూర్తవుతుంది,  తదుపరి సర్వమానవ చక్రంలో పునరావృతమవుతుంది.

## వివిధ సంవత్సరాలలో "పింగళ"

## సంఘటనలు

## జననాలు
*సా.శ.1017 చైత్ర శుద్ధ పంచమి - రామానుజాచార్యుడు జన్మించాడు.
*సా.శ.1917 చైత్ర బహుళ దశమి - వంగవోలు ఆదిశేషశాస్త్రి - కవి, అవధాని, గ్రంథ రచయిత. 

## మరణాలు
*సా.శ.1137 - : రామానుజాచార్యుడు మరణించాడు.

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సంవత్సరాలు
సాంబశివరావు

* ఎ.యస్.రావు లేదా అయ్యగారి సాంబశివరావు, ప్రముఖ అణు శాస్త్రవేత్త.
* ఆవుల సాంబశివరావు, ప్రముఖ న్యాయవాది, న్యాయమూర్తి.
* కొమ్మూరి సాంబశివరావు, సుప్రసిద్ధ నవలా రచయిత.
* వేజండ్ల సాంబశివరావు, బాలసాహిత్య నిర్మాత, పౌరాణిక నాటక కర్త.
* పోతుకూచి సాంబశివరావు హైదరాబాదులో సాహిత్య సంస్థా నిర్మాణదక్షులుగా పేరుపొందినవారు.
* పర్వతనేని సాంబశివరావు తెలుగు సినిమా దర్శకులు.
వెంకట సుబ్బారావు

* పైడిమర్రి వెంకటసుబ్బారావు, రచయిత, స్వాతంత్ర్యసమరయోధుడు.
*ఆలూరి వెంకట సుబ్బారావు లేదా చక్రపాణి.
*నండూరి వెంకట సుబ్బారావు, ప్రసిద్ధ గేయ రచయిత.
*ముత్తా వెంకట సుబ్బారావు, ప్రముఖ న్యాయవాది.
*రెంటాల వెంకట సుబ్బారావు, తెలుగు రచయిత.
*వల్లూరి వెంకట సుబ్బారావు, సుప్రసిద్ధ రంగస్థల నటులు.
*వీరగంధం వెంకట సుబ్బారావు, హరికథా ప్రముఖులు.
రెడ్డిపాలెం (అయోమయ నివృత్తి)

## తెలంగాణ
*రెడ్డిపాలెం - ఖమ్మం జిల్లా,  బూర్గంపహడ్ మండలానికి చెందిన గ్రామం 

## ఆంధ్రప్రదేశ్
* రెడ్డిపాలెం (జరుగుమల్లి) - , ప్రకాశం జిల్లా, జరుగుమల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామం
* రెడ్డిపాలెం (కారంపూడి) -పల్నాడు జిల్లా, కారంపూడి మండలానికి చెందిన గ్రామం
* రెడ్డిపాలెం బిట్ - ఇ - నెల్లూరు జిల్లా, వాకాడు మండలానికి చెందిన గ్రామం.
* రెడ్డిపాలెం బిట్ - ఈ - నెల్లూరు జిల్లా, వాకాడు మండలానికి చెందిన గ్రామం.
కొత్త సంవత్సరం

**సంవత్సరాది** లేదా **కొత్త సంవత్సరం** ఒక సంవత్సరంలోని మొదటి రోజు. ఇది వివిధ కేలండర్ ల ప్రకారం వివిధ తేదీలలో మొదలవుతుంది. ఆయా దేశాలలో లేదా సంప్రదాయాలలో ఆ రోజు ఒక పండగ లాగా ఉత్సవాలు జరుపుకుంటారు.

## క్రైస్తవ సంప్రదాయం
జనవరి 1 వ తేది.

## హిందూ సంప్రదాయం
alt=UgadiPachadi.JPG|thumb|హిందు  సంప్రదాయంలో ఉగాది రోజున చేసే పచ్చడి
క్రీ.పూ. 57 సంవత్సరంలో విక్రమనామ శకం ఆరంభం. దీపావళి తర్వాత వచ్చే చైత్రమాసం తొలి రోజు లేదా చైత్ర శుద్ధ పాడ్యమి. ఇదే ఉగాది లేదా యుగాది పండుగ రోజు.

## ఇస్లాం సంప్రదాయం
సంవత్సరానికి 354 రోజులు వస్తాయి. చాంద్రమాన కేలండర్ను అవలంబిస్తారు. ఇది సౌరమాన క్యాలెండర్‌ కన్నా 11 రోజులు తక్కువ. మొహర్రం నెల మొదటి రోజు.

## బౌద్ధ సంప్రదాయం
ఏప్రిల్‌ మాసంలో వచ్చే మొదటి పున్నమి రోజు నుండి మూడు రోజులు వరుసగా జరుపుకుంటారు. అయితే మహాయాన బౌద్ధులు మాత్రం జనవరిలో వచ్చే పున్నమి నుంచి మూడు రోజులు జరుపుకునేవారట.

## సిక్కు సంప్రదాయం
వైశాకీ. ప్రతి సంవత్సరం ఏప్రిల్‌ 13 లేక 14 తేదీన ఈ నూతన సంవత్సర వేడుకలు నానక్‌సాహి క్యాలెండర్‌ను అనుసరించి జరుపుకుంటారు. సిక్కుల 10వ గురువు గురుగోవిందసింగ్‌ స్మృత్యార్థం.

## ప్రపంచంలోని ఇతర సంప్రదాయాలు

* జనవరి 7 : ఈజిప్షియన్‌ న్యూ ఇయర్‌ ఆ రోజున జరుపుకుంటారు.
* జనవరి 11 : ఓల్డ్ స్కాటిష్‌ న్యూయిర్‌ డే
* జనవరి 14 : ఈస్ట్రన్‌ ఆర్థడాక్స్ న్యూ ఇయర్‌
* జనవరి 21 : సెల్టిక్‌ న్యూ ఇయర్‌, కొరియన్స్ న్యూ ఇయర్‌
* ఫిబ్రవరి : అమావాస్య : టిబెటియన్‌‌స, వియత్నాం 
* మార్చి 1 : రోమన్స్ న్యూ ఇయర్‌ డే,
* మార్చి 14 : సిక్కుల నూతన సంవత్సర వేడుకలు,
* మార్చి 21 : బహాయ్‌ న్యూ ఇయర్‌ డే.
* ఉగాది : తెలుగు ప్రజానీక నూతన సంవత్సర ఉగాది వేడుకలు .
* ఏప్రిల్ 14 : ఆగ్నేయాసియ దేశాలు నేపాలీయులు
* మే : బుద్దపూర్ణిమ : బౌద్ధులు 
* జూన్ 21 : ఏనిసెంట్‌ గ్రీక్‌ న్యూ ఇయర్‌
* జూలై 9 : ఆర్మేనియన్‌ న్యూ ఇయర్‌
* ఆగస్టు 8 : మలయాళీయులు 
* ఆగస్టు 23 : జొరాస్టియన్‌ 
* సెప్టెంబర్ 1 : రష్యన్‌ ఆర్థడాక్స్ క్రిస్టియన్‌ 
* సెప్టెంబర్ 11 : ఇథియోపియన్‌‌
* అక్టోబర్ 3 : మొరాకో 
* నవంబరు : దీపావళి : జైనులు
* డిసెంబరు : సిక్కిం.

## ఇవీ చదవండి

* ఉగాది
* చైత్ర శుద్ధ పాడ్యమి
* తెలుగు సంవత్సరాలు

## మూలాలు
*నండూరి రవిశంకర్‌

వర్గం:కాలమానాలు
చాంద్రమాన కేలండర్

**చాంద్రమాన కేలండర్** ఒక కేలండర్, చంద్రుని గమనాలపై ఆధారపడి తయారుచేసినది. ఈ కేలండర్ ప్రస్తుతం ఎక్కువగా ముస్లింలు ఉపయోగించే ఇస్లామీయ కేలండర్ లేదా హిజ్రా కేలండర్ లకు మూలం. ఈ కేలండర్ లోనూ 12 మాసాలున్నాయి. ఋతుకాలచక్రాల ఆధారంగా కాకుండా, పరిపూర్ణంగా చంద్రగమనాలపై ఆధారపడియున్నది. సూర్యమాన కేలండర్ కంటే ఈ కేలండర్ లో 11 రోజులు (లీపు సంవత్సరంలో 12 రోజులు) తక్కువ. సూర్యమాన, చాంద్రమాన కేలండర్లు ఒకే స్థితికి ప్రతి 33 సంవత్సరాలకొకసారి వస్తాయి. ఈ కేలండర్ ప్రత్యేకంగా ధార్మిక అవసరాలకు ఉపయోగిస్తారు. సౌదీ అరేబియాలో వాణిజ్యావసరాలకునూ ఈ కేలండర్ ను ఉపయోగిస్తున్నారు.

హిజ్రీ కేలండర్‌ను తప్పించి మిగతావి చాంద్ర-సూర్యమాన కేలండర్ లే. అనగా నెలలు చాంద్రమాన విధముగానే వుంచి చంద్రగమన చక్రాలను లెక్కిస్తారు, తరువాత అంతర్-నెలలను కొలిచి, సూర్యమాన సంవత్సరంతో మమేకం చేస్తారు.

ఎందుకనగా, ఒక సూర్యమాన సంవత్సరంలో 12 చంద్రమాన నెలలు (synodic months) వుంటాయి, దీనినే సాంప్రదాయికంగా **చంద్రమాన సంవత్సరం** అని అంటారు. దీనిలో 354.37 దినములు వుంటాయి.
## ఇవీ చూడండి
* పట్టికరూప ఇస్లామీయ కేలండర్
* కంప్యూటస్
* సెక్టిక్ కేలండర్
* న్యూ ఎరా
* ఇపాక్ట్ - (చాంద్రమాన-సూర్యమాన సంవత్సరాల మధ్య తేడాల విషయాలు)
* జోస్ ఆర్గుల్లెస్
* హార్మోనిక్ కన్వర్జెన్స్
*సూర్యుడు
*చంద్రుడు
*భూమి
*గ్రహాలు

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* Moon calendar for 1200 different places in the world - years AD 1000 to 4000
* Google Gadget - Lunar Calendar for different places in the world 
* Lunar calendar in English

వర్గం:కేలండర్
వర్గం:భౌగోళికము
భామాకలాపం (అయోమయ నివృత్తి)

:**''భామాకలాపం** పేరుతో ఉన్న వివిధ వ్యాసాలు:''
*భామా కలాపం, కూచిపూడి నృత్యములోని ఒక పేరుపొందిన నృత్యనాటకము.
*భామాకలాపం (1988 సినిమా), రాజేంద్ర ప్రసాద్ నటించిన ఒక సినిమా.
*భామాకలాపం (2005 సినిమా), మేఘనా నాయుడు నటించిన ఒక సినిమా.
నవ్య

**నవ్య** ఆంధ్రజ్యోతి ప్రచురణ విభాగపు వార పత్రిక. 2008 సంవత్సరంలో దీని యొక్క 4 వ సంపుటి నడుస్తున్నది. దీని మేనేజింగ్ డైరెక్టర్ వేమూరి రాధాకృష్ణ, సంపాదకులు ఎ.ఎన్.జగన్నాథ శర్మ.

ప్రతీ పత్రికలో కథలు, ధారావాహికలు కాకుండా కొన్ని శీర్షికలు ప్రచురిస్తున్నారు.

## శీర్షికలు
*మహాభారతం
*పడమటి కొండలు: డా.ఎస్.శంకరయ్య - సి.పి.బ్రౌన్ అకాడమీ నవలల పోటీలో ప్రథమ బహుమతి పొందిన నవల. 
*రాగవిపంచి: ఎస్.ఘటికాచలరావు - సి.పి.బ్రౌన్ అకాడమీ నవలల పోటీలో ద్వితీయ బహుమతి పొందిన నవల. 
*ఫ్యామిలీ ఫోటో: పి.చంద్రశేఖర్ ఆజాద్ - సి.పి.బ్రౌన్ అకాడమీ నవలల పోటీలో తృతీయ బహుమతి పొందిన నవల.
*పొగబండి కథలు: ఓలేటి శ్రీనివసభాను.
* పాల బువ్వ పిల్లల శీర్షిక - చిట్టిబాబు నిర్వహిస్తున్నాడు.
* తెలుగు పద్యం వెలుగు జిలుగులు - పంతుల జోగారావు నిర్వహిస్తున్నాడు.

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు పత్రికలు
దేవుడు (అయోమయ నివృత్తి)

* దేవుడు - విశ్వాన్ని సృష్టించి నడిపే ఒక శక్తి.
* దేవుడు (సినిమా) 1995లో విడుదల అయిన ఒక తెలుగు సినిమా.
* దేవుళ్లు (సినిమా) 2000లో విడుదల అయిన ఒక తెలుగు సినిమా.
వాతావరణం

**వాతావరణం**: ద్రవ్యరాశి కలిగిన ఒక శరీరం చుట్టూ వాయువులతో కూడిన పొరను *వాతావరణం* అంటారు. ఈ శరీరానికి వున్న ఆకర్షణ శక్తి ఎక్కువగానూ, వత్తిడి తక్కువగానూ ఉన్న మూలంగా, వాతావరణ పొర ఆ శరీరానికి అంటిపెట్టుకొని వుంటుంది. కొన్ని గ్రహాలు తమ వాతావరణంలో అనేక వాయువులను కలిగివుంటాయి.

## భూమిపై వాతావరణం

భూ-వాతావరణం లో (భూమిపైనుండి) వరుసగా క్రింది పొరలున్నాయి.

* ట్రోపో ఆవరణం 
* స్ట్రాటో ఆవరణం 
* మిసో ఆవరణం
* ఉష్ణ ఆవరణం (ఇందులో అయానో ఆవరణం, ఎక్సో ఆవరణం వుంటాయి)
* అయస్కాంత ఆవరణం.

ప్రతి ఆవరణానికి వేరువేరు ల్యాప్స్ రేటులు వుంటాయి, ఈ ల్యాప్స్ రేటు వలన ఎత్తు పెరిగే కొలదీ ఉష్ణోగ్రతలో మార్పులు వుంటాయి.

### ఇతరాలు
ఇతర అంతరిక్ష శరీరాలు, వాతావరణాన్ని కలిగివున్నాయి. క్రింద వాటి జాబితా ఇవ్వబడింది.

#### మన [[సౌరమండలము]]లో
*బుధుని వాతావరణం
*శుక్రుని వాతావరణం
*చంద్రుని వాతావరణం
*అంగారకుని వాతావరణం
*బృహస్పతి వాతావరణం
*Io వాతావరణం
*యూరోపా వాతావరణం
*గనీమీడ్ వాతావరణం
*శని యొక్క వాతావరణం
*టైటాన్ వాతావరణం
*ఎన్సెలాడస్ వాతావరణం
*యురేనస్ వాతావరణం
*నెప్ట్యూన్ వాతావరణం
*ట్రైటాన్ వాతావరణం
*ప్లూటో వాతావరణం
*భూమి వాతావరణం

## ఇవీ చూడండి
* Atmometer (evaporimeter)
* Edge of space
* Ionosphere
* Stellar atmosphere
* Table of Global Climate System Components

## Home Media
TBA

## మూలాలు


## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:వాతావరణం
వర్గం:భూగోళశాస్త్రం
సారంగధర

thumb|'''సారంగధర''' (Sarangadhara) ఆంగ్లంలో పద్య కావ్యంగా రచించించిన గురజాడ అప్పారావు
**సారంగధర** ఒక చరిత్రాత్మక కథ. ఇది రాజరాజ నరేంద్రుడు పరిపాలించే కాలంలో జరిగిందని నమ్మకం. దీనిని గురజాడ అప్పారావు ఆంగ్లంలో పద్య కావ్యంగా రచించారు. తరువాత ఇది సుప్రసిద్ధ నాటకంగా ఆంధ్రదేశమంతా ప్రదర్శించబడింది. ఇది తెలుగులో రెండు సినిమాలు నిర్మించబడ్డాయి.

## కథ
రాజ రాజ నరేంద్రుడు రాజమండ్రిని రాజధానిగా చేసుకొని వేంగి సామ్రాజ్యాన్ని పరిపాలన చేస్తుండేవాడు. రాజరాజనరేంద్రుడినికి సారంగధరుడు అనే కుమారుడు, చిత్రాంగి అనే రెండవ భార్య ఉండేది. రాజరాజ నరేంద్రుడి సవతి తల్లి కుమారుడు విజయాదిత్యుడు రాజ రాజ నరేంద్రుడికి పక్కలో బల్లం వలే ఉండేవాడు.

ఒకరోజు చిత్రాంగి సారంగధరుడిని విందుకు ఆహ్వానిస్తుంది. వేటపై ఆసక్తి ఉన్న సారంగధరుడు విందుకు రాకుండా వేటకు వెళ్తాడు. ఆ విషయాన్ని చారుల ద్వారా తెలుసుకొన్న విజయాదిత్యుడు చిత్రాంగి - సారంగధరుడికి అక్రమ సంభంధం ఉన్నదని రాజారాజ నరేంద్రుడికి చెబుతాడు. విషయా విషయాలు పరిశీలించకుండా రాజరాజ నరేంద్రుడు సారంగధరుడి రెండు చేతులు, రెండు కాళ్ళు ఖండించాలని శిక్ష వేస్తాడు. సేవకులు రాజాజ్ఞను అనుసరించి సారంగధరుడిని నగరానికి ఉత్తర దిశలో అడవులతో నిండిన ఒక ఎత్తైన పర్వతం మీద రెండు చేతులు రెండు కాళ్ళు ఖండించి పడవేస్తారు. సారంగధరుడు రెండు చేతులు కాళ్ళ నుండి నెత్తురు పారుతూ ఉండగా ఆక్రందనగా అరుస్తాడు. అప్పుడు సారంగధరుడికి ఆకాశవాణి ద్వారా పూర్వ జన్మలో చేసిన పాపం వల్ల ఈ శిక్షని అనుభవించవలసి వచ్చిందని, ఈ జన్మలో పాపం ఏమి చెయ్యలేదని చెబుతుంది. అతని ఆర్తనాదం విన్న మీననాధుడు అనే శివ భక్తుడు అక్కడకు వచ్చి సారంగధరుడికి సపర్యలు చేసి, శివుడిని ప్రార్థించమని సలహా చెబుతాడు. సారంగధరుడు మీననాధుడి సూచన ప్రకారం శివుడి ఆరాధిస్తే శివుడు ఆ ప్రార్థనతో సంతృప్తి చెంది అతనికి తన పూర్వపు చేతులు, కాళ్ళు, మంచి అందమయిన శరీరాన్ని ప్రసాదిస్తాడు.

## సారంగధరేశ్వర దేవాలయం
సారంగధరుడికి దర్శనం ప్రసాదించిన కొండమీద వెలసిన శివుడు సారంగధరేశ్వరుడిగా కొలవబడుతున్నాడు. ఇది రాజమండ్రి పట్టణంలో కోరుకొండ మార్గంలో ఉంది.

## సినిమాలు
* సారంగధర (1930 సినిమా), 1930లో వై.వి.రావు దర్శకత్వంలో నిర్మించిన మూకీ సినిమా.
*సారంగధర (1937 సినిమా), 1937లో పి.పుల్లయ్య దర్శకత్వంలో విడుదలైన సినిమా. బందా కనకలింగేశ్వరరావు సారంగధరుడిగా నటించారు.
*సారంగధర (1957 సినిమా), 1957లో ఎన్.టి.రామారావు, భానుమతి నటించిన సినిమా.

## బయటి లింకులు
* 1937 Telugu movie Sarangadhara at IMDb.
* 1957 Telugu movie Sarangadhara at IMDb.

వర్గం:తెలుగు నాటకాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ చరిత్ర
అక్షరాస్యత

**అక్షరాస్యత** అనగా చదవడం, ఏదైనా పద్ధతిలో వ్రాయడం అని పేరుపొందిన నిఘంటువులలో అర్ధం వలన ఏర్పడిన సాధారణ అవగాహన. 

అందువలన నిరక్షరాస్యత అనగా చదవడం, వ్రాయడం తెలియకపోవడం అనే అర్ధం.

కొందరు పరిశోధకుల ప్రకారం, 1950 కు ముందు అక్షరాస్యత అనగా అక్షరాలు పదాల గుర్తింపుగా భావించగా,  ఆ తరువాత విస్తృతభావన  (చదవడం, వ్రాయడం, వినడం, మాట్లాడడం నైపుణ్యాలు), పద్ధతిగా మార్పు చెందింది(వ్యవహార అక్షరాస్యత (functional literacy).  **అక్షరాస్యత** అనగా చదవడం, ఏదైనా పద్ధతిలో వ్రాయడం అని పేరుపొందిన నిఘంటువులలో అర్ధం వలన ఏర్పడిన సాధారణ అవగాహన. 

## యునెస్కో వారి నిర్వచనం
యునెస్కో వారి నిర్వచనం ప్రకారం "అక్షరాస్యత" అనేదానికి,  గుర్తించడం (identify), అర్థం చేసుకోవడం (understand), పాల్గొనడం (interpret), సృష్టించడం (create), వార్తాలాపన (communicate), లెక్కించడం (compute), ముద్రించిన, వ్రాయబడిన అనేక విషయాలను గ్రహించే నైపుణ్యాలు కలిగివుండడం "అక్షరాస్యత". అని నిర్వచించబడింది.

[thumb|250x250px|[యల్లాయపాళెం అనే గ్రామంలో గ్రంథాలయం లోపల అక్షరదీప కార్యక్రమం|alt=]]

## అక్షరాస్యతా రేట్లు
ఈ క్రింది పట్టిక, భారతదేశం, పొరుగుదేశాలలోగల మధ్యవయస్కుల, యౌవనుల అక్షరాస్యతను సూచిస్తుంది. గణాంకాలు 2001లో తీయబడినవి.

ఈ గణాంకాలు 2001 భారత జనాభా లెక్కలులలో భాగంగా లెక్కించిన గణాంకాలు.క్రింది చార్టు 2001 నాటి అక్షరాస్యతా రిపోర్టును సూచిస్తుంది.

## ఇవీ చూడండి
* భారతదేశంలో విద్య
* అంతర్జాతీయ అక్షరాస్యతా దినోత్సవం

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

వర్గం:విద్య
జంతర్ మంతర్ వేధశాల (జైపూర్)

**జంతర్ మంతర్ వేధశాల** (ఆంగ్లం **Jantar Mantar**) జైపూర్ మహారాజైన రాజా జైసింగ్-2, జైపూర్ (రాజస్థాన్)లో నిర్మించిన ఒక ఖగోళ వేదశాల. దీని నిర్మాణం 1727, 1734 ల మధ్యకాలంలో జరిగింది. భారతదేశంలో ఇలాంటి నిర్మాణాలు 5 ఉన్నాయి. మొఘలుల కాలంలో రాజాజైసింగ్ కొరకు ఢిల్లీ లోనూ ఒక వేధశాల నిర్మింపబడింది. జైపూర్ లో గల వేధశాల అన్నింటికన్నా పెద్దది.

## ఇవీ చూడండి
* జంతర్ మంతర్

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
*జంతర్ మంతర్ (జైపూర్ (రాజస్థాన్))
* జంతర్ మంతర్ కొరకు వెబ్‌సైట్ (జైపూర్ (రాజస్థాన్)) - ప్రపంచంలోని అతి పెద్ద రాతితోకట్టబడిన వేధశాల. (Info)
*శాస్త్రవిజ్ఞాన సేవలోని కట్టడం. 
## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:జైపూర్
వర్గం:భారత ఖగోళ వేధశాలలు
వర్గం:ఖగోళ శాస్త్రం
వర్గం:ఖగోళ వేధశాలలు
వర్గం:భారతదేశం లోని ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాలు
ముస్తఫా కమాల్ అతాతుర్క్

**ముస్తఫా కమాల్ అతాతుర్క్** (మే 19 1881 - నవంబర్ 10 1938) ఒక టర్కిష్ సైనికాధికారి. ఉద్యమకారుడు. రిపబ్లిక్ ఆఫ్ టర్కీ వ్యవస్థాపకుడు. ఇతనికి "టర్కీ జాతిపిత "గా అభివర్ణిస్తారు. రిపబ్లిక్ ఆఫ్ టర్కీ మొదటి అధ్యక్షుడు.

ముస్తఫా కమాల్ పాషా తనకుతాను ఒక బలిష్ట సైనికాధికారిగా మార్చుకున్నాడు. గల్లిపోలీ యుద్ధం లో ఒక డివిజన్ కమాండర్ గా సమర్థంగా పనిచేశాడు. మొదటి ప్రపంచ యుద్ధంలో పాల్గొని పేరుగాంచాడు. ఉస్మానియా సామ్రాజ్యం అల్లైస్ సేనల చేతిలో పరాజయం పాలైన తరువాత, కమాల్ టర్కిష్ జాతీయ ఉద్యమం నడిపాడు. ఈ ఉద్యమం చివరకు టర్కీ స్వతంత్ర సంగ్రామంగా మారింది. అంకారాను ప్రాంతీయ రాజధానిగా మార్చుకుని, అల్లైడ్ బలగాలను ఓడించాడు. ఇతడి విజయస్ఫూర్తిగల దృష్టి ఇతనికి అనేక విజయాలను తెచ్చి పెట్టింది. చివరకు ఇతను తన దీటైన రాజకీయ సైనిక చాతుర్యాలతో రిపబ్లిక్ ఆఫ్ టర్కీని స్థాపించగలిగాడు.

ఇతను అనేక సంస్కరణలు చేపట్టాడు. అందులో ప్రధానంగా రాజకీయ, ఆర్థిక, సాంస్కృతిక సంస్కరణలు. ఇతను ఉస్మానియా సామ్రాజ్యానికి రూపుమాపి, టర్కీని ఓ ప్రజాతంత్ర సెక్యులర్ రాజ్యంగా తీర్చిదిద్దాడు.

## [[:en:Atatürk's reforms|అతాతుర్క్ సంస్కరణలు]]
* లిపి సంస్కరణ :1928 నవంబర్ 1 నుండి టర్కీభాషకు కొత్త అక్షరమాల ప్రవేశపెట్టాడు.అప్పటివరకు ఉలేమాల పరిధిలో మాత్రమే పరిమితంగా ఉన్న పార్శీ -అరబిక్ లిపి స్థానంలోకి అప్పటికే పాలకభాషగా అభివృద్ధి చెంది,ప్రజాదరణ పొందిన లాటిన్ లిపిని రప్పించాడు.టర్కీ భాష ఉచ్చరణకు వీలుగా 23 ఆంగ్లాక్షరాలకు అదనంగా అవసరమైన [ Ç, Ğ, I, İ, Ö, Ş, Ü ] అనే 6 గుర్తులను కలిపి 8అచ్చులు,21హల్లులుతో 29 అక్షరాలను సమకూర్చారు.ఇందువలన భాష చదవటం రాయటం సులభమై అక్షరాస్యత పెరిగింది.

## [[:en:Kemalism|కమాలిజం]]

## ఇవీ చూడండి
* ఉస్మానియా సామ్రాజ్యం
* టర్కీ ఉద్యమం

## పాదపీఠికలు

## మూలాలు

; ముద్రణలు
* 
* 
* 

వర్గం:టర్కీ
వర్గం:సెక్యులరిజం
వర్గం:ఉస్మానియా సామ్రాజ్యం
వర్గం:1881 జననాలు
వర్గం:1938 మరణాలు
ఆర్క్‌టిక్ మహాసముద్రం

**ఆర్కిటిక్ మహాసముద్రం**, ఇది ఉత్తరార్ధగోళంలో, ఉత్తర ధృవానికి చేరువలో ఉంది. ప్రపంచంలో ఉన్న ఐదు మహాసముద్రాలలో అత్యంత చిన్నది. 
ఈ మహాసముద్రం యూరేషియా, ఉత్తర అమెరికా లచే చుట్టబడియున్నది. సంవత్సరం పొడుగునా, ఈ సముద్రపు చాలా భాగం మంచుతో కప్పబడియుంటుంది. ఈ సముద్రపు ఉష్ణోగ్రత, లవణీయత, ఋతువుల అనుసారం మారుతూ వుంటుంది. 
thumb|300px|right|ఆర్కిటిక్ మహాసముద్రం

## భౌగోళికం
[right|300px|thumb|[Bathymetry|బాతిమెట్రిక్ చిత్రం]]
thumb|300px|ఆర్కిటిక్ ప్రాంతం

## ఇవీ చూడండి
* ఆర్కిటిక్ బ్రిడ్జి
## మూలాలు

## మరింతగా తెలుసుకునేందుకు
* Neatby, Leslie H., *Discovery in Russian and Siberian Waters* 1973 ISBN 0-8214-0124-6
* Ray, L., and bacon, B., eds., *The Arctic Ocean* 1982 ISBN 0-333-31017-9
* Thorén, Ragnar V. A., *Picture Atlas of the Arctic* 1969 ISBN 0-8214-0124-6

## బయటి లింకులు
* The Hidden Ocean Arctic 2005 Daily logs, photos and video from exploration mission.
* Oceanography Image of the Day, from the Woods Hole Oceanographic Institution
* Arctic Council
* The Northern Forum
* Arctic Environmental Atlas Interactive map
* NOAA Arctic Theme Page
* Daily Arctic Ocean Rawinsonde Data from Soviet Drifting Ice Stations (1954-1990)  at NSIDC
* Arctic time series: The Unaami Data collection
* NOAA North Pole Web Cam Images from Web Cams deployed in spring on an ice floe
* NOAA Near-realtime North Pole Weather Data Data from instruments deployed on an ice floe
* ''Search for Arctic Life Heats Up'' by Stephen Leahy
* International Polar Foundation
* National Snow and Ice Data Center - Daily report of Arctic ice cover based on satellite data

వర్గం:మహా సముద్రాలు
జంతర్ మంతర్ (అయోమయనివృత్తి)

*జంతర్ మంతర్ (ఢిల్లీ) - ఇది ఒక ప్రదేశం పేరు.ఈ ప్రదేశం భారతదేశంలోని ఢిల్లీలో ఉంది.
*జంతర్ మంతర్ వేధశాల (జైపూర్) - జైపూర్ లో నక్షత్రాలు, వాతావరణం విషయాలను పరిశీలించటానికి ఏర్పాటు చేసిన భవనం

*జంతర్ మంతర్ (సినిమా)  - ఇది ఒక సినిమా
*జంతర మంతర పెట్టె - జాతర్లలో, తిరునాళ్ళలో జంతర్ మంతర్ పెట్టె తమాషా అని చూపిస్తూ వుంటారు.
పాల కూర

**పాల కూర** (ఆంగ్లం Spinach) ఒక విధమైన ఆకు కూర.
## పరిచయము
మనం తీసుకునే ఆహారంలో ప్రతిరోజూ ఆకుకూరలను తప్పనిసరిగా తీసుకోవాలి. ముఖ్యంగా పాలకూర. పోషకాహార నిధి అయిన పాలకూరలో లభించే ఫ్లేవనాయిడ్స్ వయసుతోపాటు వచ్చే మతిమరపును దూరం చేస్తాయి. పాలకూరలో పదమూడు రకాల యాంటీ ఆక్సిడెంట్‌లు ఉన్నాయి. ఇవి యాంటీ క్యాన్సర్ ఏజెంట్లుగా పనిచేస్తాయి. పాలకూర (spinach) ఇది భారతీయులు అహారానికి ఉపయోగించే ఆకు కూరలలో ఒకటి. విటమిన్‌ ' కె ' సమృద్ధిగా ఉంటుంది . 

 ఆకు కూరలు వండే ముందు శుభ్రముగా కడగాలి. 

 మొక్కలోని ఆకులను ఆహార పదార్ధాలుగా ఉపయోగించే మొక్కలను ఆకు కూరలు అంటారు. 

 దాదాపు వెయ్యికి పైగా ఆహారయోగ్యమైన ఆకులు గల మొక్కలు ఉన్నాయి 

 ఆకు కూరలు సాధారణముగా పొట్టిగా, గుబురుగా పెరిగే, స్వల్పకాల పరిమితి గల చిన్న చిన్న మొక్కలు ఉన్నాయి. 

 కొన్ని కొన్ని సార్లు ఈ మొక్కలలోని ఆకులతో పాటు కాండాలను, లేత ఆకుకాడలను కూడా తినటానికి ఉపయోగిస్తారు. పాలకూరలో లభించే విటమిన్ C, విటమిన్ A లు, మెగ్నీషియం, ఫోలిక్ యాసిడ్లు క్యాన్సర్‌ను నివారించటంలో తోడ్పడతాయి. ముఖ్యంగా ఊపిరితిత్తులు, బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్‌ను అదుపు చేయటంలో ఇవి ప్రముఖ పాత్ర పోషిస్తాయి. గుండె జబ్బులు రాకుండా అడ్డుకుంటాయి. ఈ కూరలో ఇంకా క్యాల్షియం, సోడియం, క్లోరిన్, ఫాస్ఫరస్, ఇనుము, ఖనిజ లవణాలు, ప్రొటీన్లు  తదితరాలుంటాయి.
## ఔషధ ఉపయోగాలు
పాలకూరను ఆహారంలో ఎక్కువగా తీసుకునే వారికి ఒవేరియన్ క్యాన్సర్ వచ్చే అవకాశాలు తక్కువని ఇటీవలి పరిశోధనల్లో సైతం వెల్లడయ్యింది. శరీరానికి అవసరమైన ఇనుము పుష్కళంగా ఉండే పాలకూర రక్తహీనతను తగ్గిస్తుంది. రోగ నిరోధక శక్తిని కూడా పెంచుతుంది, జ్వరం, పిత్త, వాయు శ్వాస సంబంధిత రోగాలను కూడా పాలకూర దూరం చేస్తుంది. పాలకూరకు రక్తాన్ని శుద్ధి చేసే తత్వం కూడా అధికంగా ఉంది. స్త్రీల సౌందర్యానికి కూడా పాలకూర ఎంతగానో తోడ్పడుతుంది. పాలకూరను వెజిటబుల్ సూప్‌లోనూ, చపాతీలు చేసుకునే పిండిలోనూ, పకోడీల పిండిలోనూ, పన్నీర్‌తో కలిపి వండే కూరల్లోనూ.. అనేక రకాలుగా వాడుకోవచ్చు. ఇతర ఆకుకూరల్లాగా పాలకూరను కూరలాగా, వేపుడు చేసుకుని కూడా తినవచ్చు. ఎలాగైనా సరే ప్రతిరోజూ తినే ఆహార పదార్థాలలో పాలకూరను భాగం చేసుకుంటే ఆరోగ్యానికి చాలా మంచి చేస్తుందని చెప్పక తప్పదు ఆకుకూరలతో కలిగే మేలు: * ఆకుకూరల్లో పోషక పదార్ధాలు సమృద్ధిగా ఉంటాయి. అందుకే శరీర పెరుగుదల, దృఢత్వానికి, చక్కని ఆరోగ్యానికి ఇవి చాలా ముఖ్యమైనవి. * భారతదేశంలో అనేక రకాల ఆకుకూరలు వినియోగంలో ఉన్నాయి.వీటిలో పాలకూర, తోటకూర, గోంగూర, మెంతికూర, మునగాకులు, పుదీన తదితరాలు ప్రముఖమైనవి. * ఆకుకూరలు ఎక్కువగా ఖనిజ పోషకాలు, ఇనుముధాతువు కలిగిఉంటాయి.శరీరంలో ఇనుములోపం కారణంగా అనీమియా వ్యాధికి గురవుతారు. గర్భవతులు, బాలింతలు (పాలిచ్చే తల్లులు), పిల్లలు ఈ వ్యాధికి ఎక్కువగా గురవుతారు. * ప్రతిరోజూ తీసుకొనే ఆహారంలో ఆకుకూరలను తప్పకుండా చేర్చాలి. తద్వారా అనీమియాను నివారించి, చక్కని ఆరోగ్యాన్ని పొందవచ్చు. * ఆకుకూరల్లో కాల్షియం, బీటాకెరోటిన్, విటమిన్ - సి కూడా పుష్కలంగా ఉంటాయి. * విటమిన్-ఎ లోపం కారణంగా భారతదేశంలో ప్రతీ యేటా ఐదేళ్ళ లోపు వయస్సు పిల్లలు సుమారు 30 వేల మంది కంటిచూపును కోల్పోతున్నారు. ఆకుకూరలద్వారా లభించే కెరోటిన్ మనశరీరంలో విటమిన్-ఎగా మారి అంధత్వం రాకుండా చేస్తుంది. * విటమిన్-సి ఆరోగ్యకరమైన ఎముకలు, దంతాలకు చాలా అవసరమైన పోషకం. వంటచేసేటపుడు ఆకుకూరలను ఎక్కువసేపు మరిగిస్తే, వీటిలో ఉన్న విటమిన్ సి ఆవిరైపోతుంది. దీన్ని నివారించటానికీ అకుకూరలను స్వల్ప వ్యవధిలోనే వండాలి. ఆకుకూరల్లో కొన్ని రకాల బి- కాంప్లెక్స్ విటమిన్లు కూడాఉంటాయి.

## మూలాలు

వర్గం:ఆకు కూరలు
శ్రీరామమూర్తి

*[thumb|[కొర్లపాటి శ్రీరామమూర్తి విమర్శకుడు, సాహితీ పరిశోధకుడు, కవి, నాటకకర్త, దర్శకుడు.]]అద్దంకి శ్రీరామమూర్తి, సుప్రసిద్ధ రంగస్థల, సినిమా నటులు, సంగీత విశారదులు.
*కొర్లపాటి శ్రీరామమూర్తి విమర్శకుడు, సాహితీ పరిశోధకుడు, కవి, నాటకకర్త, దర్శకుడు.
*గురజాడ శ్రీరామమూర్తి, ప్రముఖ రచయిత.
*నిట్టల శ్రీరామమూర్తి, రంగస్థల కళాకారుడు.
*పినిశెట్టి శ్రీరామమూర్తి, ప్రముఖ నాటక, సినిమా రచయిత, దర్శకులు.
*మల్లెల శ్రీరామమూర్తి, పత్రికా సంపాదకులు, స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు.
*ముళ్ళపూడి శ్రీరామమూర్తి, వాయులీన విద్వాంసుడు.
సత్యభామ (అయోమయ నివృత్తి)

*సత్యభామ శ్రీకృష్ణుని అష్టభార్యలలో ఒకరు.

సత్యభామ పేరుగల ఇతర వ్యాసాలు:
*సత్యభామ (1942 సినిమా)
*సత్యభామ (1981 సినిమా)
*సత్యభామ (2007 సినిమా)

*సత్యభామ విశ్వవిద్యాలయం
*సత్యభామ (నటి)

వర్గం:స్త్రీలింగ పేర్లు
సత్యభామ (1942 సినిమా)

'సత్యభామ' తెలుగు చలన చిత్రం,1942 ఏప్రిల్ 5 న విడుదల.యరగుడిపాటి వరదారావు నిర్మాత, దర్శకుడు, నటుడు గా ఈ చిత్రాన్ని రూపొందించారు. ఈ చిత్రంలో వై.వి రావు తో పాటు పుష్పవల్లి, అద్దంకి శ్రీరామమూర్తి, స్థానం నరసింహారావు.లాంటి  తొలితరం నటులు నటించారు. ఈ చిత్రానికి సంగీతం గొట్టు నారాయణ అయ్యర్ అందించారు.

## తారాగణం
వై. వరదారావు  

పుష్పవల్లి 

అద్దంకి శ్రీరామమూర్తి 

స్థానం నరసింహారావు 

కస్తూరి 

పద్మ 

పూర్ణిమ         

## సాంకేతిక వర్గం
దర్శకుడు, నిర్మాత: వై.వి.రావు 

నిర్మాణ సంస్థ: శ్రీ జగదీష్ ఫిలిమ్స్ 

సంగీతం: గొట్టు నారాయణ అయ్యర్ 

నేపథ్య గానం: స్థానం నరసింహారావు, ఎన్.భీమారావు

విడుదల:05:04:1942.

## పాటల జాబితా
1. జగదాదారా ప్రభో నగధర విగత వికారా వేదంతసారా, గానం.స్థానం నరసింహారావు  

2.ధరణిపతియే నీతిమాలిన తగవుదీర్చు నాథులెవరు, గానం.ఎన్.భీమారావు  

3.గౌరీమాతా దయగనుమా కాపాడగ తరిఇదే ,  

4.చాలు చాలు నీ జాణతనములిక చాలును పదవోయీ  

5 . చూచితిన్ నేటికిని చూచితిన్ కృష్ణుని సుందరరూపుని , గానం. పుష్పవల్లీ   

6.జయహారతి జగదేక విధాత సారసవిహితా ఛాయసహిత, గానం.బృందం   

7.దుర్గమ్మ తల్లి ఓ దుర్గమ్మతల్లి, సర్వంబున వెలుగు   

8.నారాయణ శౌరి శ్రీమన్నారాయణ శౌరీ నరహరి, గానం.స్థానం నరసింహారావు   

9.నిందలపాలాయేగదా నేటికీ మా బ్రతుకు అకటా,   

10.ప్రాణపతి వనమాలీ మానినిపై దయరాదా దీనలోక,   

11.మంచి మంచి వన సుమములతో మూలికల్ సమకూర్చగా   

12.విధి బలమున్ మీరగనౌనా ఈ ఇలనెవ్వరికైనన్   

13.శ్రీరాముడే ప్రాణాసేడాయే మనోరధములు పరిపూర్ణ, గానం.పుష్పవల్లి    

14.సీతాపతిన్ నేగాంతునుగా మా శ్రీరామచంద్రునీ ,   

15.సూర్యమూర్తే నమోస్తుతే సుందర చాయాధిపతే, గానం.అద్దంకి శ్రీరామమూర్తి.        

## మూలాలు
1.ఘంటసాల గళామృతము, కొల్లూరి భాస్కరరావు బ్లాగ్.

 

## బయటి లింకులు
*ఐ.ఎమ్.డి.బి.లో సత్యభామ సినిమా పేజీ.
వణుకు

thumb|వణుకు జబ్బుగల రోగి చేతి రాత
**వణుకు** (Tremor) అనేది ఒక విధమైన వ్యాధి లక్షణము. ఇది ఆ వ్యక్తికి తెలియకుండా జరిగే కండరాల కదలిక. ఇవి ఏ శరీర భాగానికైనా రావచ్చును; అయితే ఎక్కువగా మనం పనిచేసే చేతులలో కనిపిస్తాయి. అతిగా చలివాతావరణంలో కనిపించే తీవ్రమైన వణుకుతో పళ్ళు నూరడం కూడా చేస్తారు. కొన్నిసార్లు వణుకు నాడీ సంబంధ వ్యాధుల లక్షణంగా కనిపిస్తుంది.

వర్గం:వ్యాధి లక్షణాలు
గరాటు

thumb|వంటగదిలో వాడే గరాటు.
**గరాటు** (జర్మన్ Trichter, ఫ్రెంచ్ Entonnoir, ఆంగ్లం funnel, స్పానిష్ embudo, పోర్చుగీసు funil) ప్రయోగశాల పరికరము, గృహోపకరణము. దీనికి సన్నని నాళం ఉండి ఒక వైపు వెడల్పాటి భాగం ఉంటుంది. వీనిని ద్రవాలు లేదా సన్నని పొడి లాంటి పదార్ధాలను సన్నని మూతి కలిగిన డబ్బాలలోనికి పోయడానికి ఉపయోగిస్తారు. ఇవి లేకపోతే చాలా పదార్ధాలు వ్యర్ధం అవుతాయి.

గరాట్లు సామాన్యంగా స్టీలు, గాజు, అల్యూమినియం లేదా ప్లాస్టిక్ తో తయారవుతాయి. రసాయనికంగా కొన్ని పదార్ధాలు చర్య జరపకుండా ప్రయోగశాలలో గాజు గరాట్లు ఉపయోగిస్తే, వంటగదిలో సామాన్యంగా ప్లాస్టిక్ వి ఉపయోగంలో ఉన్నాయి. గరాటులో వడపోత కాగితం ఉంచి కొన్ని ద్రవాల్ని వడపోయడానికి ఉపయోగిస్తారు. డ్రాపర్ గరాట్లు (dropper funnels) ద్రవాల ప్రవాహాన్ని నియంత్రించే విధంగా కవాటాలు కలిగివుంటాయి.

ఈ గరాటు తయారీకి ఉపయోగించే పదార్థం అందు బదిలీ చేయబడిన పదార్థం బరువును తట్టుకొనే విధంగా గట్టిగా ఉండాలి. అది అందులో బదిలీ చేయబడిన పదార్థంతో చర్య జరపకూడదు. డీసెల్ ను ఒక పాత్ర నుండి వేరొక పాత్రలోకి బదిలీ చేయడానికి స్టెయిన్‌లెస్ స్టీలు లేదా గాజు గరాటును వాటుతారు. వంట గదిలో ప్లాస్టిక్ గరాటును వాడుతారు. కొన్ని సందర్భాలలో పునర్వినియోగం చేయలేని కాగితపు గరాటును వాడుతారు. పదార్థం బదిలీ చేసినపుడు తగినంత శుభ్రం చేయలేనంత కష్టంగా ఉన్న సందర్భాలలో ఈ కాగితం గరాటులు ఉపయోగిస్తారు.(ఉదాహరణకు కారులో ఇంజన్ ఆయిల్ వేయునపుడు) ప్రయోగశాలలలో ప్లాస్టిక్ లేదా గాజు గరాటులనుపయోగిస్తారు. 

## ప్రయోగశాల గరాటులు
ప్రయోగశాలలో ప్రత్యేకమైన అనువర్తనాల కోసం  అనేక రకాల గరాటులనుపయోగిస్తారు. అవి ఫిల్టర్ గరాటు, థిసెల్ గరాటు, డ్రాపింగ్ గరాటు.  థిసెల్ గరాటులో పెద్ద గాజు గొట్టం క్రింది భాగంలో ఉండి పైన చిన్న థిసెల్ పుష్పం ఆకారంలో బల్బు ఉంటుంది. డ్రాపింగ్ గరాటులో స్టాప్ కాక్ ఉంటుంది. దీనితో ద్రవాలను ఎంత పరిమాణంలో కావాలంటే అంత పరిమాణాన్ని బదిలీ చేయవచ్చు. ఘన పదార్థాల చూర్ణాల బదిలీ కోసం చిన్న కాండంతో కూడిన పొడి గరాటు సరైనది. 

ఒక విజాతీయ ద్రావణంలో  ఘనపదార్థ కణాలను తొలగించడానికి వడపోత విధానం ఉపయోగిస్తారు. ఈ విధానంలో గరాటులో వడపోత కాగితాన్ని మడచి ఉంచుతారు. అందులో ద్రావణాన్ని పోసినపుడు అందలి కణాలు తొలగించబడతాయి. రెండు అమిశ్రణీయ ద్రవాలను (నూనె + నీరు)  వేరుచేయడానికి వేర్వాటు గరాటును వాడుతారు. 

వడపోత కాగితంతో ఉపయోగించినప్పుడు, ఫిల్టర్ ఫన్నెల్స్, బుచ్నర్, హిర్ష్ ఫన్నెల్స్ వడపోత అనే ప్రక్రియలో ద్రవ నుండి చక్కటి కణాలను తొలగించడానికి ఉపయోగించవచ్చు. మరింత డిమాండ్ ఉన్న అనువర్తనాల కోసం, తరువాతి రెండింటిలోని వడపోత కాగితాన్ని సైనర్డ్ గ్లాస్ ఫ్రిట్‌తో భర్తీ చేయవచ్చు. ద్రవ-ద్రవ వెలికితీతలలో వేరు వేరు గరాటులను ఉపయోగిస్తారు. టల్గ్రెన్ గరాటు మొక్కల లిట్టర్ లేదా ఇలాంటి పదార్థాల నుండి ఆర్థ్రోపోడ్లను సేకరించడానికి ఉపయోగిస్తారు.

## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు


వర్గం:గృహోపకరణాలు
ఇస్మాయిల్ అవార్డు

[thumb|[ఇస్మాయిల్ (కవి)|చెట్టుకవి ఇస్మాయిల్(మే 26, 1928 - నవంబరు 25, 2003)]]
**ఇస్మాయిల్ అవార్డు** తెలుగులో ఉత్తమ కవిత్వానికి గుర్తింపుగా ఇచ్చే అవార్డు. ఇది తమ్మినేని యదుకుల భూషణ్ గారిచే 2005 లో ఇస్మాయిల్ గారి సంస్మరణార్థం ప్రారంభించబడింది. ప్రతి ఏటా నవంబరు 24 వ తారీకున ఈ అవార్డు (పదివేల నూట పదహారు రూపాయలు) గ్రహీతకు బహూకరిస్తారు.

## ఎంపిక పద్దతి
ఇస్మాయిల్ అవార్డ్ ఎంపికలో పాటించే పద్ధతులు:
* ఇస్మాయిల్ అవార్డ్ ఇచ్చేది కొత్త కవుల సంకలనానికే.
* అంతేకాక,అది కవి మొదటి సంకలనం అయి తీరాలి.
* ఒకవేళ సంకలనం లేక పోయినా,అవార్డ్ కమిటీ ప్రచురిస్తుంది.
* అవార్డ్ గ్రహీతలు తమకు నచ్చిన కవిని సూచించవచ్చు
* తుది నిర్ణయం ఐదుగురు సభ్యులున్న కమిటీదే.
## పురస్కార గ్రహీతలు

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* "ఈ మాట" ప్రకటన 
* "సాక్షి" ప్రకటన
* "దట్స్ తెలుగు" ప్రకటన
* "ఆంధ్రజ్యోతి" ప్రకటన
* 2009 "ఈ మాట" ప్రకటన 
* 2012 ఇస్మాయిల్ అవార్డ్ సందర్భంగా "పుస్తకం.నెట్" వారి వ్యాసం

వర్గం:సాహిత్య పురస్కారాలు
సి పి బ్రౌన్ పురస్కారం

thumb|సి పి బ్రౌన్
అనువాదం, పరిశోధన, నిఘంటు నిర్మాణాల్లో తెలుగు జాతికి ఎనలేని సేవలందిచిన సి.పి. బ్రౌన్ స్మృత్యర్థం ఈ పురస్కారం నెలకొల్పబడింది. దీనిని తమ్మినేని యదుకుల భూషణ్ గారు నెలకొల్పారు. ప్రతి ఏట ఈ పురస్కారాన్ని (పదివేల నూట పదహారు రూపాయిలు) నవంబరు 24 వ తారీకు ఇస్మాయిల్ గారి సంస్మరణ సభలో ప్రదానం చేస్తారు. 2011 నుంచి ఈ పురస్కారాన్ని పాతిక వేలా నూట పదహార్లకి పెంచారు.

## ఎంపిక పద్ధతి

బ్రౌన్ పురస్కారం ఎంపికలో పాటించే పద్ధతులు.

 
1.బ్రౌన్ పురస్కారం అనువాదం,నిఘంటునిర్మాణం,పరిశోధనరంగాల్లో కృషి చేసిన పండితులకే.

2.ఒక్కొక్క ఏడాది ఒక్కొక్క రంగంలో కృషి చేసిన పండితుణ్ణి గుర్తించి గౌరవిస్తారు.

3.గ్రంథానికి సరిపడా వ్యాసాలున్న పక్షంలో దేశి బుక్స్ తరపున గ్రంథాన్ని ప్రకటిస్తారు.

4.పురస్కార గ్రహీతలు ముందు ముందు తమకు నచ్చిన పండితుణ్ణి సూచించవచ్చు.

5.ఎంపికలో తుది నిర్ణయం ఐదుగురు సభ్యులున్న కమిటీదే.

## పురస్కార గ్రహీతలు

## బయటి లింకులు
* "ఈ మాట" ప్రకటన 
* "సాక్షి" ప్రకటన
* "దట్స్ తెలుగు" ప్రకటన
* 2009 "ఈ మాట" ప్రకటన 

వర్గం:సాహిత్య పురస్కారాలు
సముద్రం (అయోమయ నివృత్తి)

*సముద్రం, మహాసముద్రం భూమి మీద పెద్ద జలరాశులు.

*సముద్రం (సినిమా), 1999లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా.

*సముద్ర గుప్తుడు, గుప్త చక్రవర్తి.
*సముద్రమట్టం
*సముద్ర నక్షత్రం, ఇకైనోడెర్మేటా కి చెందిన జంతువులు.