open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
కర్లపాలెం (గుడ్లూరు)

ఇదే పేరుగల గ్రామం గుంటూరు జిల్లాలో ఉంది. చూడండి:- కర్లపాలెం

**కర్లపాలెం,**, ప్రకాశం జిల్లా, గుడ్లూరు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.  
**పర్యాటకం**

కర్లపాలెం వద్ద విశాలమైన సముద్రతీరం ఉంది. ఇక్కడ సముద్రంలో, 20 మీటర్ల వరకు ఎటువంటి లోతు ఉండదు. పర్యాటకులు ఎలాంటి ఆటంకాలు లేకుండా సముద్రస్నానాలు చేయవచ్చునని మత్స్యకారుల కథనం. ఇక్కడి సముద్రతీరం ప్రశాంతతకూ ఆహ్లాదకర వాతావరణానికీ పేరొందినది.ఈ గ్రామం రామాయపట్నానికి రెండు కి.మీ.దూరంలో ఉంది. రామాయపట్నంలో వలె ఇక్కడ పడవలు ఎక్కువగా ఉండకపోవడంతో, ఇక్కడ పర్యాటకులకు వీలుగా ఉంటుంది. ఇంకొక ప్రధానమైన అనుకూల విషయం ఏమనగా, సముద్రం గ్రామానికి దగ్గరగా ఉండటంతో, ఇక్కడ వాహనాలు నేరుగా సముద్రపు అలల దగ్గరకు వెళ్ళే అవకాశం ఉండటం. ఎటువంటి రద్దీ లేకపోవడంతో తీరంలో ప్రశాంతంగా సేదదీరడానికి అనుకూలంగా ఉంటుంది. ఈ గ్రామంలో సముద్రతీరానికి దగ్గరలోనే మంచినీటి బావులున్నవి. ఇవి పర్యాటకులకు ఎంతగానో ఉపయోగపడుతవి. ఇక్కడ కొద్దిపాటి వసతులు కలిగించినచో పర్యాటకులు అధికంగా విచ్చేయుటకు అవకాశం ఉంది. [1]

## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు
రాజా ది గ్రేట్

**రాజా ది గ్రేట్** అనిల్ రావిపూడి దర్శకత్వంలో 2017లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. ఇందులో రవితేజ, మెహరీన్, ప్రకాష్ రాజ్, రాధిక ముఖ్యపాత్రలు పోషించారు. ఈ చిత్రాన్ని శ్రీ వెంకటేశ్వర క్రియేషన్స్ పతాకంపై దిల్ రాజు నిర్మించాడు. సాయి కార్తీక్ సంగీతాన్నందించాడు. ఈ చిత్రంలో రవితేజ అంధుడైన యువకుడి పాత్ర పోషించాడు.

## కథ
ప్ర‌కాష్ రాజ్‌ ఒక నిజాయితీ గ‌ల పోలీస్ ఆఫీస‌ర్, పెద్ద గూండా దేవ‌రాజ్‌(వివాన్ బాట్నే)కు ఎదురు తిరిగి క్ర‌మంలో అత‌ని త‌మ్ముణ్ని ఎన్‌కౌంట‌ర్‌లో చంపేస్తాడు. దాంతో ప్ర‌కాష్ రాజ్ బృందాన్ని ఆ గూండా చంపేస్తాడు. ప్ర‌కాష్ రాజ్ కుమార్తె ల‌క్కీ(మెహ‌రీన్‌)ను చంపాల‌ని చూస్తాడు. ల‌క్కీ త‌ప్పించుకుని డార్జిలింగ్కు వెళ్లిపోతుంది. ల‌క్కీకి స్పెష‌ల్ సెక్యూరిటీని అరెంజ్ చేయ‌డానికి ఐజీ(సంప‌త్‌) ఆలోచిస్తాడు. ఆ క్ర‌మంలో ముగ్గురు పోలీస్ అధికారులను నియమిస్తాడు. పోలీస్ హెడ్ కానిస్టేబుల్ అనంత ల‌క్ష్మి(రాధిక‌)కు త‌న కొడుకు రాజా ది గ్రేట్‌(ర‌వితేజ‌)ని పోలీస్ అధికారి చేయాల‌ని పెద్ద కోరిక ఉంటుంది. అయితే రాజా అంధుడు కావ‌డంతో పోలీసులు ఆమెకోరిక తిర‌స్క‌రిస్తుంటారు. రాజా అంధుడైన‌ప్ప‌టికీ ప్రత్యేక శిక్షణ తీసుకోవ‌డం వ‌ల్ల చాలా చురుకుగా ఉండ‌ట‌మే కాకుండా, చూపుండేవారు కూడా చేయ‌లేని ప‌నుల‌ను చేసేస్తుంటాడు. అనంత ల‌క్ష్మి పోరు ప‌డ‌లేక ఐజీ, రాజాను ల‌క్కీని కాపాడే టీంలో భాగం చేస్తాడు. ల‌క్కీ.., డార్జిలింగ్‌లో ఉంద‌ని తెలుసుకున్న దేవ‌రాజ్ అక్క‌డి త‌న మ‌నుషుల‌ను పంపుతాడు. కానీ రాజా ఆమెను కాపాడుతాడు. అంతే కాకుండా భ‌యంతో ప‌రుగుపెట్ట‌కుండా ఫైట్ చేద్దామ‌ని ల‌క్కీకి ధైర్య‌మిస్తాడు. రాజా ఇచ్చిన ధైర్యంతో ల‌క్కీ త‌న ఊరికి వ‌స్తుంది? అప్పుడు ఆమె ఎలాంటి ప‌రిస్థితుల‌ను ఎదుర్కొంటుంది? ల‌క్కీని చంప‌డానికి దేవ‌రాజ్ ఏం చేస్తాడు? అనేది మిగిలిన కథలో భాగం.

## తారాగణం
*రవితేజ (నటుడు) - రాజా
*మెహ్రీన్ పిర్జాదా
*ప్రకాష్ రాజ్
*రాధిక‌
*గద్దె రాజేంద్ర ప్రసాద్
*వివాన్ బాట్నే
*సంపత్ రాజ్
*శ్రీనివాస రెడ్డి
*వైవా హర్ష
* భరత్ రెడ్డి
* జాన్ కొక్కెన్

## పాటల జాబితా
* రాజా ది గ్రేట్ , రచన: కాసర్ల శ్యామ్ , గానం.రవితేజ , ఎల్.వి . రేవంత్ , కె.సాకేత్ , శ్రీకృష్ణ
* నాకే నే నచ్చేస్తున్నా , రచన: రామజోగయ్య శాస్త్రి, గానం . సమీర భరద్వాజ్ , ఎం.ఎల్ . శ్రుతి
*చిన్నారి, రచన: రామజోగయ్య శాస్త్రి, గానం. హరిచరన్, దివిజ కార్తీక్
*అల్లాబీ అల్లాబీ, రచన: రామజోగయ్య శాస్త్రి, గానం. యాజీన్ నిజార్ , ఆదిత్య అయ్యంగార్, శ్రీకృష్ణ
*ఎన్నియలోఎన్నియలో ,రచన: కాసర్ల శ్యామ్ , గానం.సాయికార్తీక్ .
*

## సాంకేతికవర్గం

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* 

వర్గం:2017 తెలుగు సినిమాలు
వర్గం:రాజేంద్ర ప్రసాద్ నటించిన సినిమాలు
అమలానందుడు

**అమలానందుడు** సా.శ. 13 వ శతాబ్దానికి చెందిన దక్షిణ భారతదేశపు సంస్కృత పండితుడు. దేవగిరిని పాలించిన యాదవరాజు మహాదేవుని (1260-1271) కాలానికి చెందినవాడు. శంకరాచార్యుని అనంతరం వేదాంతాన్ని తమ రచనలతో పరిపుష్టం చేసిన వారిలో ప్రముఖుడు. ఇతను రాసిన గ్రంథాలలో 'వేదాంత కల్పతరు' ముఖ్యమైనది.

## తాత్విక చింతన
శేతశ్వతారోపనిషత్‌లో పేర్కొన యాదృచ్ఛికవాదాన్ని శంకరుడు వివరించాడు. అమలానందుడు ఈ సిద్ధాంతాన్ని వివరిస్తూ యాదృచ్ఛిక ఘటనలు (accidental effects) అనేవి అనుకోకుండా, కారణరహితంగా, కాకతాళీయంగా సంభవించవని, అవి కొన్ని నియమిత కారణాలకు లోబడే ఏ క్షణంలోనైనా సంభవిస్తాయని తెలిపాడు. ఈ ఉపనిషత్‌లోనే స్వభావం (nature) ను జగత్తుకు (world) కారణంగా చెప్పబడింది. శంకరుడు దీనిని విభిన్న పదార్ధాలలో స్వాభావిక శక్తులుగా వివరించాడు. అమలానందుడు దీనిని విపులీకరిస్తూ పదార్ధం ఉన్నంతవరకూ స్వభావం కూడా ఉంటుందని తెలిపాడు. అతని ప్రకారం పదార్ధం తన ఉనికిని కోల్పోతే స్వభావం కూడా అంతరిస్తుంది. ఇవి రెండూ ఒకదానిపై ఒకటి అనివార్యంగా ఆధారపడిన అంశాలు. ఉదాహరణకు శ్వాస అనేది జీవించి వున్న శరీరం యొక్క స్వభావం. ఈ స్వభావం (శ్వాస) అనేది పదార్ధం వున్నంతకాలం (శరీరం జీవించినంతకాలం) ఉనికిలో వుంటుంది. శరీరం మరణించినపుడు అంటే పదార్ధం ఉనికిలో లేనపుడు, శ్వాస (స్వభావం) కూడా వుండదు.

## రచనలు
ఇతని రచనలలో భాష స్వచ్ఛంగా, భావం ఆలోచనలు రేకెత్తించేవిధంగా పదునుగా వుంటుంది. 
* వేదాంత కల్పతరు: శంకరాచార్యుని బ్రహ్మసూత్రభాష్యంపై వ్యాఖ్యానిస్తూ వాచస్పతి మిశ్ర (సా.శ. 9 వ శతాబ్దం) 'భామతి' రాసాడు. ఈ భామతి గ్రంథంపై వ్యాఖ్యానంగా అమలానందుడు 'వేదాంత కల్పతరు' అనే టీకా గ్రంథాన్ని రాసాడు. సా.శ. 16 వ శతాబ్దంలో ప్రసిద్ధ దార్శనికుడు అప్పయ్య దీక్షితులు అమలానందుని 'వేదాంత కల్పతరు' గ్రంథంపై వ్యాఖ్యానంగా 'కల్పతరు పరిమళ' అనే టీకా గ్రంథాన్ని రాయడం జరిగింది.
* శాస్త్ర దర్పణ: బ్రహ్మసూత్రాలకు వివరణాత్మకమైనది.
* పంచపాదికా దర్పణ: ఇది శంకరుని ప్రముఖ శిష్యుడు అయిన పద్మపాదుని 'పంచపాదిక' పై రాయబడిన వ్యాఖ్య.

## మూలాలు


వర్గం:భారతీయ తత్వవేత్తలు
వర్గం:అద్వైతం
వర్గం:అద్వైత తత్వవేత్తలు
గుండిమెడ వేంకట సుబ్బారావు

**గుండిమెడ వేంకట సుబ్బారావు** (జూలై 25, 1901 - మార్చి 30, 1970) ప్రముఖ రంగస్థల నటుడు, నాటకకర్త, చిత్రకారుడు, కవి. *హిందూ థియేట్రికల్ క్లబ్* కార్యదర్శిగా పనిచేశాడు.

## జననం
ఈయన 1901, జూలై 25న విజయనగరం జిల్లా, గంజాం లోని ఛత్రపురంలో జన్మించాడు.

## నాటకరంగ ప్రస్థానం
ఛత్రపతి ఉన్నత పాఠశాలలో ఉపాధ్యాయుడిగా పనిచేస్తున్న సమయంలో నాటకాలు రాసి, ప్రదర్శించేవాడు. ఈయన నాటకాలు ఎక్కువగా దేశభక్తికి సంబంధించినవి ఉంటాయి. ఈయన నాటకాలలో ఖిల్లీ రాజ్యపతనం చాలా ప్రసిద్ధి పొందింది. దీని గురించి 1934లో కృష్ణాపత్రికలో విమర్శనా వ్యాసాలు వచ్చాయి. 1961, ఆగస్టు 20న ఛత్రపురంలో వేంకట సుబ్బారావు షష్టిపూర్తి మహోత్సవ సందర్భంగా ఆయన చిత్రించిన చిత్రపటాల ప్రదర్శన జరిగింది.

### రచించిన నాటకాలు
# రాణాప్రతాప్ (1927)
# మేవాడు పతనం (1930)
# ఖిల్జీ రాజ్యపతనం (1933)
# పృథ్వీపుత్రి (1946)
# దుర్గాదాస్ (1949)

## ఇతర రచనలు
సువర్ణ దుర్గము: ఇది అనువాద నవల. నాటకకర్తగా ప్రాముఖ్యత పొందిన గుండిమెడ రచించిన తొలి నవల ఇది.
ఆంగ్లవాజ్మయంలో పేరొందిన ఈస్ల్టిన్ నవలకు ఇది తెలుగు రూపం. కేవలం కథా, కథనాన్ని స్వీకరించి పాత్రలు, వాతావరణం మార్చాడు.

## మరణం
ఈయన 1970, మార్చి 30 న మరణించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు కళాకారులు
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల కళాకారులు
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల నటులు
వర్గం:చిత్రకారులు
వర్గం:కవులు
శ్రీభాష్యం విజయసారథి

**శ్రీభాష్యం విజయసారథి** (1936 మార్చి 10 - 2022  డిసెంబరు 28), సంస్కృత భాషా పండితుడు. ప్రతిభ, పరిశోధన, విశ్లేషణ, వ్యాఖ్యాన రీతుల్లో దేశవ్యాప్తంగా ఖ్యాతి పొందిన కవి. ఎన్నో ఉన్నతమైన రచనలు చేసి వాఖ్యానమూర్తిగా పేరొందారు. ఆయన అమర భాషలో ఆధునికుడు. ఆయనకు **తెలంగాణ సంస్కృత వాచస్పతి** గా పేరుంది. వీరి సాహిత్య కృషిని గుర్తించిన భారత ప్రభుత్వం 2020 సంవత్సరం పద్మశ్రీ పురస్కారానికి ఎంపిక చేసింది.

## జననం
వీరు 1936 మార్చి 10న కరీంనగర్ జిల్లాలో చేగుర్తి గ్రామంలో జన్మించారు.

## జీవిత విశేషాలు
అమ్మ నుంచి సంస్కృతం, సంగీతం వంటబట్టించుకున్న ఆయనలో బాల్యం నుంచే ప్రశ్నించేతత్వం ఉండేది. పదకొండవ ఏటనే *శారదా పదకింకిణి*, 16వ‌, ఏట  *శబరి పరిదేవనం*, 17 ఏట *మనోరమ* రచించారు. మందాకిని కవిగా మన్ననలు పొందిన ఆయన వందకు పైగా సోత్రాలు, సుప్రభాతాలు, దేశభక్తి రచనలు, అధిక్షేప కవితలు, ఆప్త లేఖ, ఖండకావ్య పరంపర, అనువాద రచనలు, వర్ణన కావ్యాలు రచించారు. *భారత భారతి*  లో దేశ స్వాతంత్ర్య సమగ్రతను పరిరక్షించడం కోసం ప్రతీ పౌరుడు పాటుపడాలని సూచించారు. ఆయన అఖిల భారత స్థాయిలో ముంబై, కోల్కత్తా, నాగపూర్, ఢిల్లీ వంటి అనేక నగరాల్లో కవి సమ్మేళనాల్లో పాల్గొన్నారు. గత ముప్పై ఏళ్లుగా మానేరునది తీరాన కరీంనగర్లో బొమ్మకల్ రోడ్లో  *యజ్ఞవరాహ క్షేత్రాన్ని* ఏర్పాటు చేసి వేదాల్లోని మౌలిక జ్ఞానాన్ని ప్రాచుర్యం లోకి తెస్తున్నారు.
## సంస్కృత రచనలు
* మందాకిని
* భారతభారతి
* రాసకేళి
* సంగీతమాధవం
* ప్రవీణభారతం
* విషాదలహరి
* ఆవాహనం
* జ్యోతిష్మతి
* ప్రవీణభారతం
* ప్రసాదలహరి
* విషాద లహరి
* పరివాదిని
* ఏకాదశి
* విశ్వకుటుంబిని
* మనోరమ(నవల)
* సుశీల (నవల)
* దంబయోగం( ప్రహసనం)
* అమరసందేశః ( నాటకం)
* కామాయణం
* ఖరం ప్రతి బహిరంగ లేఖ
* ధర్మనిష్ఠం భవతు రాష్ట్రం
* ఆప్తలేఖ
* భ్రాతృలేఖ
* ప్రహేళికలు
* సంస్కృతాంధ్ర వసుచరిత్ర తులనాత్మక  అధ్యయనం

### బిరుదులు
* మహాకవి
* యుగకవి 
* రాష్ట్ర కవి
* వశ్యవాక్
* సరస్వతీ సుతోత్తంసుడు

## పురస్కారాలు
alt=పద్మశ్రీ అందుకుంటున్న శ్రీభాష్యం విజయసారథి|thumb|252x252px|పద్మశ్రీ అందుకుంటున్న శ్రీభాష్యం విజయసారథి
* పద్మశ్రీ పురస్కారం - భారత ప్రభుత్వం, (పద్మ పురస్కార గ్రహీతల జాబితా - 2020), 26 జనవరి, 2020
* స్వర్ణ కంకణం. 
* క్రియేటివ్ సంస్క్రిట్ పోయెట్. 
* ఉత్తమ సంస్కృత పండితులు (తెలుగు  విశ్వవిద్యాలయం) 
* తెలంగాణ రాష్ట్ర విశిష్ట పురస్కారం (2017)
* మహామహోపాధ్యాయ (రాష్ట్రీయ  సంస్కృత విద్యాపీఠం- తిరుపతి 2018)
* వాచస్పతి (కేకే బిర్లా ఫౌండేషన్, జైపూర్ 1996)
* ఇందిరా బెహెరే గోల్డ్ మెడల్ (తిలక్ మహారాష్ట్ర విద్యాపీఠం)

## మూలాలు

వర్గం:1937 జననాలు
వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:కరీంనగర్ జిల్లా కవులు
వర్గం:సంస్కృత భాషా పండితులు
వర్గం:తెలంగాణ కళారాధన
వర్గం:భాషావేత్తలు
వర్గం:తెలుగు కవులు
వర్గం:కరీంనగర్ జిల్లా రచయితలు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కారం పొందిన తెలంగాణ వ్యక్తులు
వర్గం:2022 మరణాలు
బండారు రామారావు

**బండారు రామారావు** రంగస్థల నటుడు, నాటక సమాజ నిర్వాహకుడు, ఉపాధ్యాయుడు.

## జననం
రామారావు 1932, ఆగష్టు 12న సుబ్బయ్య, సుబ్బమ్మ దంపతులకు ప్రకాశం జిల్లా, అద్దంకిలో జన్మించాడు.

## రంగస్థల ప్రస్థానం
రామారావు తండ్రి సుబ్బయ్య భాగవతాలు చెప్పేవాడు. దాంతో చిన్నప్పటినుండే రామారావుకు కళలపట్ల ఆసక్తి కలిగి నాటకాలలో నటించడం ప్రారంభించాడు. 1952 వరకు దుద్దుకూరు బాలమిత్ర నాటకసమాజలు ప్రదర్శించిన నాటకాలలో నటించిన రామారావు,  ఒంగోలు లో డాలు బెంజిమన్, గడ్డం రామానుజులు, యాదల రాజశేఖర్, జి.వి. శేషు, జి. ఆదయ్య వంటి ప్రముఖులతో కలిసి శ్రీ రామ నాట్యమండలిని స్థాపించాడు.

వేమూరి గగ్గయ్య, రేలంగి, ధూళిపాళ సీతారామశాస్త్రి పులిపాటి వెంకటేశ్వర్లు, షణ్ముఖి ఆంజనేయ రాజు, ఈలపాట రఘురామయ్య, బందా కనకలింగేశ్వరరావు, బుర్రా సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి, అద్దంకి మాణిక్యరావు, చెంచు రామారావు, రేబాల రమణ వంటి నటులతో నటించాడు. శ్రీ కృష్ణుడు, హరిశ్చంద్ర పాత్రలు రామారావుకు విశేష ఖ్యాతిని తెచ్చిపెట్టాయి. గుంటూరు సమీపంలోని చెరుకుపల్లి లో శ్రీకృష్ణరాయబారంలోని పడకసీనుకు సంబంధించిన శ్రీకృష్ణపాత్రకు నిర్వహించిన పోటీలో బండారు రామారావుకు ప్రథమ బహుమతి లభించింది. ఈ పోటీలకు నటుడు మాధవపెద్ది వెంకట్రామయ్య న్యాయనిర్ణేతగా వ్యవహరించాడు. గుర్రం జాషువా రచించిన శ్మశాన వాటికలోని  పద్యాలను సత్యహరిశ్చంద్ర కాటి సన్నివేశంలో పరిచయం చేశాడు.

### నటించిన నాటకాలు
# సత్యహరిశ్చంద్ర
# బొబ్బిలియుద్ధం
# శ్రీకృష్ణ రాయబారం 
# కురుక్షేత్రం
# గయోపాఖ్యానం
# రామాంజనేయ యుద్ధం
# భీమాంజనేయ యుద్ధం
# పల్నాటి యుద్ధం
# బాలనాగమ్మ
# విముక్తి
# అసూయ

## మరణం
రామారావు 1977లో మరణించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు కళాకారులు
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల కళాకారులు
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల నటులు
వర్గం:1941 జననాలు
నందగిరి వెంకటరావు

నంద‌గిరి వెంక‌ట‌రావు( 1909-1985) తెలంగాణ  తొలిత‌రం తెలంగాణ క‌థ‌కుల్లో అగ్ర‌గ‌ణ్యుడు. గిరి అనే క‌లంతో అనేక క‌థ‌లు రాశారు. 1935లోనే ప్ర‌థ‌మ అఖిలాంధ్ర క‌థ‌కుల స‌మ్మేళ‌నాన్ని హైద్రాబాద్ లో నిర్వహించారు.  ఆంద్ర‌మ‌హాస‌భ నాయ‌కుడిగా, తెలంగాణ సాయుధ‌పోరాట‌కాలంలో జైలుకెళ్ళిన స్వాతంత్ర్య స‌మ‌ర‌యోధుడిగా, జ‌డ్జ్ గా, గ్రంథాల‌యోద్య‌మ‌కారునిగా, స్త్రీవిద్య ప్ర‌చార‌కుడిగా నంద‌గిరి సేవ‌లు చిరస్మ‌ర‌ణీయమైన‌వి.

ప్ర‌తిఫ‌లం, నూర్జ‌హాన్, త‌ప్పేమి?, జ‌రిగిన క‌థ‌..లాంటి క‌థ‌ల్లో హైద్రాబాద్ తెహ‌జీబ్ ను తెలియ‌జెప్పారు. ఈయ‌న రాసిన సితార, చ‌లం రాసిన ఓ పువ్వు పూసింది కంటే మిన్న‌గా ఉంద‌ని విమ‌ర్శ‌కుల అభిప్రాయం. ప‌టేలు గారి ప్ర‌తాపం పేరుతో తెలంగాణ సాయుధ‌పోరాటానికి 15 ఏళ్ళ ముందే స్పూర్తినినింపే క‌థ‌ను ర‌చించారు. ఈయ‌న ర‌చించిన ఇత‌ర క‌థ‌లు హుస్సేన్ బీ, కామాక్షి క‌థ‌లు.

నంద‌గిరి '''''ఇందిరా దేవి ఇత‌ని భార్య‌.'''''
దేవి మహాత్మ్యం

**దేవి మహాత్మ్యం** అమ్మవారిని ఈ సృష్టి మూలకర్త గానూ పరమోత్కృష్టమైన శక్తి స్వరూపిణి గానూ కీర్తించే హిందువుల పవిత్ర గ్రంథం. ఇది మార్కండేయ పురాణంలో ఉంది. ఇది సా.శ 400-600 మధ్యలో సంస్కృతంలో రాయబడింది. దేవి మహాత్మ్యమునే దుర్గ సప్తశతి అని కూడా వ్యవహరిస్తారు. ఇందులో పదమూడు అధ్యాయాలు, ఏడు వందల శ్లోకాలు ఉన్నాయి. దేవి భాగవత పురాణం, దేవి ఉపనిషత్తుల లాంటి శాక్తేయ ఉపనిషత్తులతో పాటు దేవి మహాత్మ్యం కూడా శాక్తేయ సాంప్రదాయంలో ముఖ్యమైన గ్రంథం.

## మూలాలు

## ఆధార గ్రంథాలు
*
*
*
*

వర్గం:హిందూ గ్రంథాలు
తెలంగాణాలోని దర్గాల జాబితా

# జహంగీర్ పీర్ దర్గా
# షా అలీ పహిల్వాన్ దర్గా
# కాజీపేట హజ్రత్ సయ్యద్ షా అఫ్జల్ బియబాని దర్గా
# ఖాదర్ పాషా దర్గా
# సయ్యద్ యూసుఫ్ షా ఖాద్రి దర్గా
# షాదుల్లా బాబా దర్గా
# దర్వేష్ అలీ సాహెబ్ దర్గా
# అన్నారం హజ్రత్ సయ్యద్ యాకూబ్ షావళి దర్గా: వరంగల్ రూరల్ జిల్లా పర్వతగిరి మండలం అన్నారంలో ఉంది. 
# మదార్ సాహేబ్ దర్గా - ఆలేరులోని రామసముద్రం సమీపంలో ఉంది.
#ఖాదిగుల్షన్‌షరీఫ్‌ దర్గా:సుమారు 300 సంవత్సరాల చరిత్ర కలిగినది.కరీంనగర్‌ జిల్లా రామగుండం మండలం అల్లూరు గ్రామంలో ఉంది.అల్లూరు గ్రామం పెద్దపల్లి రైల్వేస్టేషన్‌కు 20 కి.మీ. దూరంలో, రామగుండం రైల్వేస్టేషన్‌కు 32 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.సయ్యద్‌ఖాజా కమ్లివాలే బాబా రజ్వి చిస్టి ఉల్‌ ఖాద్రి అనే మత గురువు ఇక్కడికి వలస వచ్చి ఈ అల్లూరు ప్రాంత ప్రజలను కాపాడడానికి ఇక్కడే సమాధి అయ్యారని కథనం. సయ్యద్‌ మోయిజొద్దీన్‌ హుస్సేని రజ్వి చిస్టి ఉల్‌ ఖాద్రియమని, సయ్యద్‌ జునేదలి హుస్సేన్‌ రజ్వి చిస్టి ఉల్‌ ఖాద్రి, సయ్యద్‌ గులామ్‌ అలి హుస్సేని రజ్వి చిస్టి ఉల్‌ఖాద్రీలు అనే ముగ్గురు శిష్యులు కూడా ఇక్కడే సమాధి అయ్యారు. ఈ దర్గాలో మొత్తం నాలుగు సమాధులు ఉన్నాయి.

## ఇవీ చూడండి

* సూఫీ తత్వము
* దర్గాహ్
* ఔలియా
* భారతదేశంలో ఇస్లాం
* ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని దర్గాల జాబితా
* హైదరాబాదులోని దర్గాల జాబితా
* భారతదేశంలో దర్గాలు

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:తెలంగాణ
వర్గం:జాబితాలు
వర్గం:దర్గాలు
వర్గం:భారతదేశంలో ఇస్లాం
కబ్బన్ పార్కు

**కబ్బన్ పార్కు** బెంగుళూరు నగరం మధ్యలో ఉన్న ఒక ఉద్యానవనం. దీన్ని 1870లో అప్పటి మైసూరు రాష్ట్రానికి ముఖ్య ఇంజనీరుగా పనిచేస్తున్న రిచర్డ్ సాంకే ప్రారంభించాడు. మొదట్లో వంద ఎకరాల్లో ప్రారంభమైన ఈ ఉద్యానవనం తరువాత విస్తరించి ప్రస్తుతం సుమారు 300 ఎకరాలకు వ్యాపించింది. అనేక వైవిధ్యమైన వృక్ష, పుష్ప జాతులకు ఈ పార్కులో ఉన్నాయి. దీని చుట్టూ అందంగా నిర్మించిన భవనాలు, ఆవరణ లోపల ప్రముఖుల విగ్రహాలు ఉన్నాయి.

మొదట్లో ఈ పార్కును 1870 లో మైసూరు నగర కమీషనరుగా పనిచేస్తున్న *సర్ జాన్ మీడే* పేరు మీదుగా *మీడే పార్కు* అని పిలిచేవారు. తరువాత అదే పదవిలోనే అత్యధిక కాలం కమీషనరుగా పనిచేసిన మార్క్ కబ్బన్ పేరు మీదుగా కబ్బన్ పార్కు అని పేరు పెట్టారు. 1927లో మైసూరు మహారాజా చామరాజేంద్ర ఒడయార్ పాలన రజతోత్సవాల సందర్భంగా ఈ పార్కుకు *శ్రీ చామరాజేంద్ర పార్కు* అని పేరు మార్చారు. ఈ పార్కు ఈయన హయాంలోనే నెలకొల్పబడింది.
## ఇవి కూడా చూడండి
* క్వీన్ విక్టోరియా విగ్రహం, బెంగళూరు
## మూలాలు

వర్గం:బెంగళూరు
నిజం (2003 సినిమా)

**నిజం** 2003 లో తేజ దర్శకత్వంలో విడుదలైన సినిమా. మహేష్ బాబు, తాళ్ళూరి రామేశ్వరి, గోపిచంద్ ఇందులో ప్రధాన పాత్రధారులు. ఈ సినిమాలో నటనకు గాను మహేష్ బాబుకు ఉత్తమ నటుడిగా, తాళ్ళూరి రామేశ్వరికి ఉత్తమ సహాయనటిగా నంది పురస్కారం లభించింది.  ఇది ఒడియాలో అర్జునగా, బంగ్లాదేశ్‌లో టాప్ లీడర్‌గా రీమేక్ చేయబడింది.

## కథ
సిద్ధా రెడ్డి (జయప్రకాష్ రెడ్డి) ఒక మాఫియా నాయకుడు. అతని కుడిభుజం దేవుడు (గోపీచంద్). దేవుడి మల్లి (రాశి) అనే అమ్మాయిని ప్రేమిస్తుంటాడు. ఆ అమ్మాయి మీద చేయి వేసినందుకు దేవుడు సిద్ధారెడ్డిని చంపేసి తానే ఆ ముఠాకు నాయకుడవుతాడు. వెంకటేశ్వర్లు (రంగనాథ్) ఒక నిజాయితీ గల ఫైర్ ఆఫీసరు. తన భార్య శాంతి (తాళ్ళూరి రామేశ్వరి), కొడుకు సీతారాం (మహేష్ బాబు) తో కలిసి ఆనందంగా జీవితం గడుపుతుంటాడు. ఒకసారి దేవుడు మార్కెట్ ను తగులబెట్టిస్తాడు. అప్పుడు వెంకటేశ్వర్లు తన సిబ్బందితో సహా వచ్చి మంటలు ఆర్పిస్తాడు. కానీ అది ఇష్టం లేని దేవుడు మంటలపై కిరోసిన్ పోసి మరింత తగులబెట్టాలనుకుంటాడు. దాంతో వెంకటేశ్వర్లు అతన్ని కొడతాడు. 

వెంకటేశ్వర్లు మీద కక్షతో అతన్ని ఓ తప్పుడు కేసులో అరెస్టు చేయిస్తాడు దేవుడు. సీతారాం తన తండ్రిని ఎలాగైనా బయటకు తీసుకురావాలని చాలా మంది అధికారుల చుట్టూ తిరుగుతాడు. కానీ వాళ్ళందరూ లంచం లేనిదే పనిజరగదని చెబుతారు. దేవుడి సూచనల మేరకు ఓ సి. ఐ వెంకటేశ్వర్లును చంపించేస్తాడు. అతని భార్య శాంతి తన భర్త మరణానికి కారణమైన వారి మీద ఎలాగైనా పగ సాధించాలనుకుంటుంది. అప్పటి దాకా అమాయకుడుగా ఉన్న తన కొడుకు సీతారాంను అనేక రకాలుగా శిక్షణనిచ్చి ఒక పద్ధతి ప్రకారం వెంకటేశ్వర్లు మృతికి కారణమైన వారిని ఒక్కొక్కరిని మట్టుబెడుతూ వస్తారు. పోలీసులు ఎంత ప్రయత్నించినా ఎటువంటి ఆధారాలు దొరక్కుండా జాగ్రత్తపడతారు.

## తారాగణం
* సీతారాం గా మహేష్ బాబు
* శాంతి గా తాళ్ళూరి రామేశ్వరి
* దేవుడు గా గోపిచంద్
* ఫైర్ ఆఫీసరు వెంకటేశ్వర్లు గా రంగనాథ్
* ఎ. సి. పి ఖలీద్ గా ప్రకాష్ రాజ్
* మీరా గా రక్షిత
* బ్రహ్మాజీ
* మల్లి గా రాశి
* ధర్మవరపు సుబ్రహ్మణ్యం
* కాంతారావు
* రాళ్ళపల్లి
* జయప్రకాష్ రెడ్డి
* విజయ్ చందర్
* కొండవలస లక్ష్మణరావు
* సుమన్ శెట్టి
* తిరుపతి ప్రకాష్
* దువ్వాసి మోహన్
* జీవా
* షకీలా
* అలపాటి లక్ష్మి

## నిర్మాణం
### అభివృద్ధి
ఈ సినిమాలో ప్రకాష్ రాజ్ పోషించిన పోలీసు అధికారి పాత్రకు మొదటగా మురళీ మోహన్ అనుకుని సుమారు 70 శాతం చిత్రీకరణ జరిపారు. కానీ రషెన్ చూసిన తర్వాత ఆయన ఆ పాత్రకు సరిపోరని భావించి మళ్ళీ ప్రకాష్ రాజ్ తో తీశారు.

## పాటలు
* రత్తాలూ రత్తాలూ, రచన: కులశేఖర్, గానం. ఆర్ పి పట్నాయక్, ఉష 
* అభిమన్యుడు కాడు, రచన: కులశేఖర్, గానం. గ్రూప్ సాంగ్ 
* చందమామ రావే , రచన: కులశేఖర్, గానం.ఆర్ పి పట్నాయక్, ఉష 
* నీలో  ఉన్నది , రచన: కులశేఖర్ , గానం.ఆర్ పి పట్నాయక్, ఉష 
* చీ చీ అంటే , రచన: కులశేఖర్ , గానం.ఆర్ పి పట్నాయక్, ఉష 
* దండకం , రచన: కులశేఖర్ , గానం.గోపీచంద్, గంగాధర్ శాస్త్రి 
* ఇలాగే ఇలాగే , రచన: కులశేఖర్, గానం.ఆర్ పి పట్నాయక్, ఉష 
* చర చర , రచన: కులశేఖర్ , గానం ఉష, మూర్తి 
* కాకులు దూరని , రచన: కులశేఖర్ , ఆర్ పి పట్నాయక్ , రవివర్మ 
* రంగు రంగుల, రచన: కులశేఖర్ , గానం.ఆర్.పి.పట్నాయక్ .

## మూలాలు

వర్గం:2003 తెలుగు సినిమాలు
వర్గం:రాళ్ళపల్లి నటించిన సినిమాలు
పి. వి. రమణ (నాటక రచయిత)

**పి.వి. రమణ** (ఆగష్టు 15, 1939 - జనవరి 27, 2004) ప్రముఖ నాటక రచయిత, పరిశోధకుడు, సమీక్షకుడు, న్యాయ నిర్ణేత, నాటకరంగ అధ్యాపకుడు. ఆధునిక తెలుగు నాటకరంగం గురించి సాధికారికంగా, సమగ్రంగా విశ్లేషించగలిగినవారిలో ఒకరైన రమణ తెలుగు సాంఘిక నాటకం అనే అంశంపై ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలో పరిశోధన చేసి డాక్టరేట్ పొందాడు.

## జననం
రమణ 1939, ఆగష్టు 15న సికింద్రాబాద్లో జన్మించాడు.

## రంగస్థల ప్రస్థానం
1953లో పల్లెపడుచు నాటకంలోని కామేశం పాత్ర ద్వారా నటుడిగా రంగ ప్రవేశం చేసిన రమణ అనేక నాటకాలలో ప్రధాన పాత్రలలో నటించాడు.

### నటించినవి

# ఆకాశరామన్న 
# కీర్తిశేషులు 
# మాస్టర్జీ 
# దొంగవీరడు 
# ఇదా ప్రపంచం 
# బి.ఎ. ఫస్ట్ క్లాస్ 
# ఎన్.జి.ఓ. 
# మానవుడు

### రచించినవి

# ఆకురాలిన వసంతం
# వెంటాడే నీడలు
# దేవతలెత్తిన పడగ
# చలిచీమలు
# మహావీర కర్ణ
# ప్రతాపరుద్ర
# మహాస్సు
# మానవతకూ నిండాయి నూరేళు
# లోలకం
# మృత్యునీడ
# కళ్యాణమే ఒక కానుక
# ప్రేమ పోరాటం
# గురువుగారూ మన్నించండి

## ఇతర రచనలు
**గ్రంథాలు:**
# తెలుగు సాంఘిక నాటకం - పాశ్చాత్య నాటక ప్రభావం
# ప్రపంచ నాటకరంగం, ద్రవిడ నాటక రచనలు - సారూప్యాలు,
# తెలుగు నాటకం-వస్తు వైవిధ్యం,
# ప్రపంచ నాటకరంగం - తెలుగు నాటకం-తులనాత్మక పరిశీలన

**వ్యాసాలు:**
# ఆంధ్రప్రదేశ్ సాహిత్య అకాడమి, ఆంధ్రప్రదేశ్ నాటక అకాడమీ ప్రచురించిన ప్రత్యేక సంచికలకు పరిశోధనాత్మక వ్యాసాలు, వివిధ పత్రికలకు ప్రత్యేక సంచికలకు 200కు పైగా నాటకరంగంపై వ్యాసాలు రాశాడు
# 1991లో మధురైలో జరిగిన దక్షిణ భారతదేశ నాటకరంగ సదస్సులో తెలుగు నాటక ప్రతినిధిగా పాల్గొని పత్ర సమర్పణ చేశాడు
# 1989లో ఆకాశవాణి, విజయవాడ కేంద్రం నిర్వహించిన అఖిల భారతస్థాయి నాటక రచనల పోటీలకు, ఆటా నిర్వహించిన నాటక రచనల పోటీలకు ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం నిర్వహించే నంది నాటకాలకు న్యాయనిర్దేతగా వ్యవహరించాడు
# ఆధునిక నాటకరంగ తీరుతెన్నులపై ఆకాశవాణి, దూరదర్శన్ కేంద్రాల ద్వారా ప్రసంగాలు చేశాడు

## పదవులు
# ఖమ్మం జిల్లా బయ్యారం లో తెలుగు అధ్యాపకుడుగా, ప్రధానోపాధ్యాయుడిగా పనిచేశాడు.
# తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం రంగస్థల కళలశాఖ అధిపతిగా పనిచేశాడు.

## పురస్కారాలు
# 1991-1992లో రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ఉత్తమ అధ్యాపక పురస్కారం పొందాడు
# 1993లో తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం ఉత్తమ నాటక రచయిత పురస్కారం అందుకున్నాడు
# 1997లో మద్రాస్ తెలుగు అకాడమీ ఉగాది పురస్కారం పొందాడు
# జవ్వాది కల్చరల్ ట్రస్ట్ (నిడదవోలు) ఉత్తమ నాటక విమర్శకుడు పురస్కారంతోపాటు నాటక శిరోమణి, నాటకరంగ కరదీపిక వంటి బిరుదులు

## మరణం
దాదాపు 50కిపైగా కథలు వివిధ వార, మాసపత్రికలో ప్రచురించిన పి.వి.రమణ 2004, జనవరి 27 న మరణించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు రంగస్థల నటులు
వర్గం:2004 మరణాలు
వర్గం:1939 జననాలు
వర్గం:కవులు
వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లా రంగస్థల నటులు
మాగుంట దయాకర్

thumb|మాగుంట దయాకర్
**మాగుంట దయాకర్** ఒక నవలా రచయిత, చిత్రకారుడు, తెలుగు చలన చిత్ర దర్శకుడు. ఇతని అసలు పేరు ఎం.వి. సుబ్బారెడ్డి. ఇతను నెల్లూరు జిల్లా, కోవూరు మండలం ఇనమడుగు గ్రామంలో 1951 లో జన్మించాడు.

ఇతను హైదరాబాదులో “క్రియేటివ్ పెయింటింగ్ స్కూల్” అనే చిత్రలేఖన శిక్షణాలయాన్ని నడిపేవారు. రచన వ్యాసంగం పట్ల కూడా ఆసక్తి ఉన్న దయాకర్, దాదాపు 35 నవలలు కూడా రచించారు.  అలాగే తను రచించిన “రెండు గుండెల చప్పుడు” నవలను తానే దర్శక, నిర్మాతగా వ్యవహరించి సినిమాగా రూపొందించారు.  ప్రస్తుతం దయాకర్ హైదరాబాదులోని శ్రీనగర్ కాలనీలో నివసిస్తున్నారు. 
## రచనలు

ఆరోతేది అర్దరాత్రి

అగ్నివర్షిణి

బాస్

సెల్ నెంబరు 202

చీకట్లో చివరి క్షణం 

ఈ క్షణం  చాలు 

ఇండియా గేటు

కనిష్క

కిల్లర్ 

మానవ మృగం 

మరణం శరణం గచ్చామి

నగ్న నగరం 

నిమిషానికి 600 సెకెండ్లు

రక్త శాసనం

రౌద్ర

షాడో సర్కిల్

టెర్రర్ టెర్రర్

ప్రైమ్ మినిస్టర్

ది వార్ ఆఫ్ అవంతి

తెల్ల చీకటి 

## చిత్రలేఖనం మీద రాసిన పుస్తకాలు

What Am I Missing In My Painting?

If You Love Your Work, It Will Lead To Failure.

Every Day Experiences of a Struggling Artist

How To Kill Your Children’ Creative Desire?

The Character Of A Creator. Do You Have It In You?

## మూలాలు

* మాగుంట దయాకర్ వెబ్ సైట్ నందు పొందుపరచబడిన సమాచారం 
* పుస్తకాలు వెబ్ సైట్ నందు నమోదైన సమాచారం 

వర్గం:తెలుగు సినిమా దర్శకులు
వర్గం:నెల్లూరు జిల్లా రచయితలు
వర్గం:నెల్లూరు జిల్లా చిత్రకారులు
వర్గం:నెల్లూరు జిల్లా సినిమా దర్శకులు
ఆంధ్ర నాటక సమాఖ్య

**ఆంధ్ర నాటక సమాఖ్య** తెలుగు నాటకరంగం లోని వివిధ సమాజాలన్నింటిని ఒకచోట సమన్వయపరచాలన్న ఉద్దేశ్యంలో స్థాపితమైన సంస్థ.

## ప్రారంభం
ఆంధ్ర నాటక సమాఖ్య 1954 ఆగస్టులో రాజమండ్రి లో బలరాజ్సహానీ చేతులమీదుగా ప్రారంభించబడింది.  1954, ఆగస్టు 7న జరిగిన మహాసభలో ఈ నాటక సమాఖ్య ఆధ్యక్షుడిగా కొప్పరపు సుబ్బారావు, ప్రధాన కార్యదర్శిగా గరికపాటి రాజారావు ఎన్నికయ్యారు.

## కార్యకలాపాలు
1956, జనవరి 28 నుంచి 30 వరకు మూడు రోజులపాటు స్థానం నరసింహారావు ప్రధానాచార్యుడిగా రామమోహన గ్రంథాలయ హాలులో నాటక తరగతులు నిర్వహించారు. ఈ తరగతులకు వివిధ నాటకసంస్థల నుంచి 115 మంది విద్యారులు హాజరవ్వగా, కూర్మా వేణు గోపాలస్వామి, ఆచార్య ఆత్రేయ, శ్రీనివాస చక్రవర్తి, భాగవతుల కుటుంబరావు, జమ్మలమడక మాధవరామశర్మ, కొప్పరపు సుబ్బారావు, గరికపాటి రాజారావు వంటివారు నాటకరంగానికి సంబంధించిన వివిధ విషయాలు బోధించారు. ఈ తరగతులకు ప్రతిరాత్రీ రూపశిల్పి కుమార్ ఆహార్యం మీద తరగతులు నిర్వహించాడు. కుమార్ బోధనకు శాశ్వత రూపమివ్వడానికి 'ఆహార్యం' అనే పేరుతో చిన్న పుస్తకం ప్రచురించింది.

1978, జనవరి 17 నుంచి 22 వరకు ఆరు రోజులపాటు రాజమండ్రిలోని వీరేశలింగం హైస్కూలులో మరోసారి నాటక శిక్షణ తరగతులు నిర్వహించింది. ఇందులో కె.వి. గోపాలస్వామి, శ్రీనివాస చక్రవర్తి, వి. కుమార్, వి. రోహిణి, నండూరి రామకృష్ణమాచార్యులు, దివాకర్ల వేంకటావధాని, పోణంగి శ్రీరామ అప్పారావు, కొర్రపాటి గంగాధరరావు, గరికపాటి రాజారావు, చాగంటి సన్యాసిరాజు, గిడుగు సీతాపతి లు ఈ శిక్షణా తరగతులు నిర్వహించారు. కొప్పరపు సుబ్బారావు, గరికపాటి రాజారావుai గతించడంతో ఈ సమాఖ్య అంతరించింది.

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు నాటక సంస్థలు
హరి శివకుమార్

హరి శివకుమార్ ప్రఖ్యాత తెలుగు సాహిత్యకారుడు, చరిత్రకారుడు.

## జీవిత విశేషాలు
అతను 1942 ఏప్రిల్ 19-న జన్మించాడు.  జన్మించిన శివకుమార్ డిగ్రీ వరకు వరంగల్లో చదివి పిజి తెలుగు హైదరాబాద్ లో చేశాడు. ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం నుంచి కేతన రచనలపై పరిశోధనకు పి.హెచ్.డి పట్టా అందుకున్న అతను కాకతీయ విశ్వవిద్యాలయంలో తెలుగు అధ్యాపకుడుగా పనిచేశాడు. తెలుగు శాఖాధిపతిగా, బోర్డ్ ఆఫ్ స్టడీస్ చైర్మన్ గా పలు బాధ్యతలు నిర్వర్తించాడు. హరి శివకుమార్ వద్ద 13 మంది ఎంఫిల్, 7 గురు పి.హెచ్.డి చేసారు.అతని తండ్రి హరిరాధాకృష్ణమూర్తి, భద్రకాళి దేవాలయ పునరుద్ధరణలో కీలక భూమిక పోషించాడు. చిన్ననాటి నుంచే భద్రకాళి అమ్మవారిపై భక్తితో పాటు వరంగల్ చరిత్రపై ఆసక్తి కలిగిన శివకుమార్ ఆ తర్వాత కాకతీయులకు సంబంధిన మరుగున పడిన చరిత్రను వెలుగులోకి తెచ్చాడు. అతను  వేయిస్తంభాల దేవాలయం, రామప్ప ఆలయాల శతాబ్ది ఉత్సవాల ప్రాధాన్యాన్ని ప్రపంచానికి తెలియచేసిన చరిత్ర శోధకుడు. గద్వాల సంస్థానము- సాహిత్యసేవ, వ్యాసలహరి వంటి గ్రంథాలు ఆయనలోని సాహిత్యకోణాన్ని ఆవిష్కరిస్తే, కాకతీయ వైభవం, వేయిస్తంభాల దేవాలయం చరిత్ర, శ్రీ భద్రకాళి దేవాలయం చరిత్ర, శ్రీ కాశీవిశ్వేశ్వర రంగనాథుల ఆలయాలు వంటివి ఆయనలోని చరిత్రకారుడిని ఆవిష్కరించాయి. ఆయనలోని సాహిత్యకారుడు మంత్ర శాస్త్ర అర్థ విశ్లేషకుడు కూడా. మహామృత్యుంజయ పాశుపత తంత్రం, శ్రీ దుర్గా తంత్రమ్, శ్రీ సర్పతంత్రం వంటి మంత్ర శాస్త్ర గ్రంథాలు ఇందుకు నిదర్శనం. శివకుమార్ అనువాదకులు కూడా. కంచి పరమాచార్య భారతీతీర్థుల వారి ప్రబోధాత్మక సంభాషణలను ఆంగ్లం‌నుంచి తెలుగులోకి అనువాదం, మహాత్మా త్రైలింగ స్వామి జీవితము- ఉపదేశమ్ అనే గ్రంథాన్ని హిందీ నుంచి తెలుగులోకి అనువదించారు. సద్గురు కందుకూరి శివానందమూర్తికి శిష్యుడుగా ఆయనతో కలిసి చారిత్రక చర్చలు చేస్తూ భారతీయ చరిత్ర పై సునిశిత విశ్లేషణ చేసేవారు. వరంగల్ అసలు చరిత్ర భావి తరాలకు తెలియాలన్న సంకల్పంతో 2016 లో ‘ఓరుగల్లు అసలు చరిత్ర’ అనే పుస్తకం వ్రాశారు.
2013లో తెలుగు విశ్వవిద్యాలయ కీర్తి పురస్కారాన్ని అందుకున్న హరిశివకుమార్ ఎన్నో సన్మానాలు, సత్కారాలు పొందారు .
కొంతకాలం అనారోగ్యంతో బాధపడి 2017 ఆగస్టు 5న వరంగల్‌లోని స్వగృహంలో కన్నుమూశాడు.
## రచనలు
* తెలుగులో కథాకావ్యాల స్వరూప స్వభావాలు.
*మహామృత్యుంజయ పాశుపత తంత్రం
*శ్రీ దుర్గా తంత్రమ్
*శ్రీ సర్పతంత్రం
*కేతన
*బాల ప్రౌఢ వ్యాకరణములు - విశ్లేషాత్మక అధ్యయనం

## పురస్కారాలు

* 2013 : పరిశోధన రంగంలో అతనికి తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం కీర్తి పురస్కారం.

## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు
* http://www.faastupdate.com/Article/818/Prof-Hari-shiva-kumar-passed-away-at-warangal-district

వర్గం:వరంగల్లు పట్టణ జిల్లాకు చెందిన చరిత్రకారులు
వర్గం:వరంగల్లు పట్టణ జిల్లా రచయితలు
వర్గం:తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం కీర్తి పురస్కారాల విజేతలు-2012
వర్గం:1942 జననాలు
వర్గం:2017 మరణాలు
కందుకూరి అంబికా వరప్రసాదరావు

**కందుకూరి అంబికా వరప్రసాదరావు** రంగస్థల నటుడు, నాటక సమాజ నిర్వాహకుడు, న్యాయవాది.

## జననం
అంబికా వరప్రసాదరావు 1884లో ఏలూరులో జన్మించాడు

## రంగస్థల ప్రస్థానం
ధార్వాడ కంపెనీ నాటక ప్రదర్శనలు చూసిన వరప్రసాదరావు ధాత్రీ సభ అనే పేరుతో ఒక నాటక సంస్థను ప్రారంభించి హిందీ, తెలుగు నాటకాలు ప్రదర్శించాడు. కొంతకాలం తరువాత ముంజులూరి కృష్ణారావుతో కలిసి ది గ్రేట్ఇండియన్ థియేటర్ అనే నాటకసమాజం స్థాపించి, ఆ సంస్థలో తాను కూడా పాత్రలు ధరించాడు. నాటక సమాజాన్ని కట్టుదిట్టంగా నడిపాడు. వేదం వేంకటరాయ శాస్త్రి రచించిన ప్రతాపరుద్రీయం నాటక ప్రదర్శనకు వీరి సమాజానికి మంచి పేరు తెచ్చింది. ప్రతాపరుద్రీయంలో పేరిగాని పాత్రలో నటించి, అచ్చంగా తెలంగాణా రజకుడనిపించేలా తన ప్రతిభను ప్రదర్శించాడు.

### నటించిన పాత్రలు

* పేరిగాడు
* వాసుదేవమూర్తి
* అక్బరు
* సలీం
* రామప్పంతులు
* కరండకుడు
* పిచ్చిరామ శాస్త్రి
* రాజా కళింగ గంగు

### సన్మానాలు
* ఆంధ్ర నాటక కళా పరిషత్తు సన్మానం
* ఏలూరు కళాక్షేత్రం సన్మానం

## మరణం
60 సంవత్సరాలకు పైగా నాటకరంగానికి సేవలందించిన వరప్రసాదరావు 1964, సెప్టెంబరు 20న మరణించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:1884 జననాలు
వర్గం:1964 మరణాలు
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల కళాకారులు
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల నటులు
వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా రంగస్థల నటులు
దిక్కట్ర పార్వతి

**దిక్కట్ర పార్వతి** 1973వ సంవత్సరానికిగాను తమిళ భాషలో ఉత్తమ ప్రాంతీయ చిత్రంగా 21వ జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలలో ఎంపికైన సినిమా.
## నటీనటులు
* లక్ష్మి
* శ్రీకాంత్
* వై.జీ.మహేంద్ర
* పూర్ణం విశ్వనాథన్
* టైపిస్ట్ గోపు

## సాంకేతికవర్గం
* స్క్రీన్ ప్లే, దర్శకత్వం: సింగీతం శ్రీనివాసరావు
* కథ : చక్రవర్తి రాజగోపాలాచారి
* సంభాషణలు : కారైకుడి నారాయణన్
* ఛాయాగ్రహణం: మంకడ రవివర్మ
* సంగీతం:చిట్టిబాబు
* నిర్మాతలు: ఎం.లక్ష్మీకాంతరెడ్డి, హెచ్.వి.సంజీవరెడ్డి

## కథ
రాజాజీ తమిళంలో వ్రాసిన దిక్కట్ర పార్వతి అనే ఒక చిన్నకథ ఆధారంగా ఈ సినిమా నిర్మించబడింది.

ఒక పల్లెటూళ్ళో కురుప్పన్ చిన్న వ్యవసాయదారుడు. తని భార్య పార్వతి. వాళ్ళిద్దరిదీ అనుకూలవంతమైన దాంపత్యం. వాళ్ళకూ అందరిలాగే పేదరికం ప్రధాన సమస్యే అయినా, ముందు ముందు మంచి రోజులు వస్తాయనీ, కష్టాలను అధిగమిస్తే బంగారు భవిష్యత్తు తమదే అవుతుందనీ కలలు కంటూ వుంటారు.

వాళ్ళు మంచివాళ్ళు కాబట్టి వూళ్ళో వాళ్ళకు కూడా ఆ దంపతులంటే మంచి అభిప్రాయమే వుంది. ఇబ్బందుల్లో ఆదుకోవడానికి చుట్టు పక్కల వాళ్ళు కూడా వెనుకాడే వారు కాదు. 

కురుప్పన్ ఆ వూళ్ళోని ఖాదర్‌ఖాన్ దగ్గర కొంత డబ్బు అప్పుగా తీసుకుని రెండెడ్లు, బండి కొని ఆ వూరి సరుకులను పొరుగూరికి రవాణా చేయడం, తద్వారా డబ్బు సంపాయించడం ప్రారంభించాడు. 

ఒకరోజు పొరుగూరు నుండి తిరిగి వస్తూవుంటే కరుప్పన్ తన మిత్రుడి బలవంతం కొద్దీ మొదటిసారిగా కల్లు ఎలా వుంటుందో రుచి చూశాడు. ఆ రోజు భార్యముందు పెద్ద తప్పు చేసిన వాడిలాగే ప్రవర్తించాడు.

రెండవరోజు వద్దనుకుంటూనే మళ్ళా త్రాగాడు. క్రమక్రమంగా అతని బండి కల్లు దుకాణం దగ్గరకు వచ్చేసరికి ఆగిపోసాగింది. అలా చూస్తూండగానే పార్వతి కట్టుకున్న ఆశాసౌధాలు కూలిపోసాగాయి. చివరికి తమకున్న ఒకే ఒక బిడ్డ జబ్బుపడి, ప్రాణాపాయస్థితిలో వుంటే సమయానికి స్వయంగా మందు తీసుకొచ్చి అందజేయలేనంత మత్తులో పడిపోయాడు కురుప్పన్. 

బిడ్డను, సంఘంలో పరపతినీ పోగొట్టుకున్న పార్వతి జీవితం దుర్భరమైంది. మరోప్రక్క అప్పులిచ్చినవాళ్ళ ఒత్తిడి ఎక్కువైంది. ఇల్లు గడవడానికి ఆమె కూలిపని కూడా చేయవలసి వచ్చింది. 

అవకాశాలు లభిస్తే పేదవాళ్ళ దీనస్థితిని తమ వినోదానికి ఎరగా వాడుకునే ధనికులు ప్రతిచోటా వుంటారు. ఎప్పుడో పార్వతి మీద కన్ను వేసిన ఖాదర్‌ఖాన్ కొడుకు ఇస్మాయిల్ సమయం కోసం ఎదురు చూస్తూ ఒక రోజు, భర్త లేనప్పుడు ఆమె ఇంట్లోకి ప్రవేశించాడు. తాగుబోతుగా మారి తనను హింసిస్తున్న భర్త, దుర్భర దారిద్ర్యం, చీకటి మయమైన భవిష్యత్తు ఆమెను నిస్సహాయురాలిగా చేశాయి. అప్పుడే వచ్చిన కురుప్పన్ ఆ దృశ్యాన్ని చూసి, ఆగ్రహావేశంతో ఇస్మాయిల్‌ను కత్తితో పొడిచి చంపడానికి ప్రయత్నించాడు.

ఫలితంగా పార్వతి న్యాయస్థానంలో కూడా నిలబడవలసి వస్తుంది. న్యాయస్థానాలు ఎప్పుడూ బాహ్యదృష్టితోనే విచారణ జరుపుతాయి కానీ ఇటువంటి పార్వతుల జీవితాలు ఎందుకిలా నాశనమవుతున్నాయి, వాళ్ళ గమ్యం ఏమిటి?, వాళ్ళకెలా న్యాయం జరగాలి? అని విచారించలేవు. భర్తకు జైలు శిక్షపడడం, తనను కుటుంబ సభ్యులెవ్వరూ ఆదరించకపోవడంతో ఈ విశాల విశ్వంలో దిక్కులేని పార్వతి తన స్థానాన్ని అన్వేషిస్తూ బయలుదేరుతుంది. చివరికి అంతు తెలియని ఆమె జీవిత గమ్యానికి అంతమే కనిపిస్తుంది. 

## నిర్మాణం
సాంఘిక జీవితంలో మద్యపానం సృష్టించే తీవ్రమైన పరిణామాలను ప్రతిబింబించే ఈ సినిమాను నవతరంగ్ బ్యానర్‌పై ఎం.లక్ష్మీకాంతరెడ్డి, హెచ్.వి.సంజీవరెడ్డి నిర్మించినారు. ఈ చిత్రానికి ఫిలిం ఫైనాన్స్ కార్పొరేషన్ ఋణ సహాయం లభించింది. ఈ చిత్రాన్ని రాజాజీ జన్మించిన హోసూరు సమీపంలోని దొరపల్లి అగ్రహారంలో రాజాజీ కథలో ఉద్దేశించిన ప్రదేశాలలోనే 18 రోజులలో షూటింగ్ జరిపారు.

## పురస్కారాలు

## మూలాలు

## బయటిలింకులు
* 

వర్గం:1973 సినిమాలు
వర్గం:తమిళ సినిమాలు
వర్గం:భారత జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కార విజేతలు
నా ఆటోగ్రాఫ్

**నా ఆటోగ్రాఫ్** 2004 లో ఎస్. గోపాల రెడ్డి దర్శకత్వంలో విడుదలైన చిత్రం. ఇది ఓ తమిళ చిత్రానికి పునర్నిర్మాణం. ఇందులో రవితేజ, భూమిక, గోపిక ప్రధాన పాత్రల్లో నటించారు.

## కథ
కథానాయకుడు శీను (రవితేజ) తన పెళ్ళిపత్రికలు తీసుకుని హైదరాబాదు నుంచి కాకినాడకు బయలుదేరుతూ తన గురించి చెప్పడంతో కథ మొదలవుతుంది. శీను ఒక పోస్టు మాస్టరు (పరుచూరి వెంకటేశ్వరరావు) అబ్బాయి. బడికి వెళ్ళే సమయంలో విమల అనే అమ్మాయిని ఆరాధిస్తాడు. పదో తరగతి పూర్తి కాగానే విమల తండ్రి ఆమెకు పెళ్ళి చేసేస్తాడు. శీను డిగ్రీ చదువుకు వచ్చేసరికి తండ్రికి కేరళకు బదిలీ అవుతుంది. అక్కడ లతిక (గోపిక) అనే అమ్మాయి ప్రేమలో పడతాడు. 

## తారాగణం
* శీను గా రవితేజ
* దివ్య గా భూమిక
* లతిక గా గోపిక
* విమల గా మల్లిక
* సంధ్య గా కనికా
* శీను తండ్రి గా పరుచూరి వెంకటేశ్వరరావు
* సత్యం గా సునీల్
* భగవాన్ గా కృష్ణ భగవాన్
* నారాయణ మాస్టారు గా ధర్మవరపు సుబ్రహ్మణ్యం
* సుబ్బారావు గా వేణు మాధవ్
* చిన్నప్పటి శీను గా మాస్టర్ భరత్
* సునీత వర్మ

## పాటలు

## మూలాలు

వర్గం:2004 తెలుగు సినిమాలు
కాట ఆమ్రపాలి

కాటా ఆమ్రపాలి తెలంగాణ కేడర్ కు చెందిన 2010 బ్యాచ్ ఇండియన్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ సర్వీస్ (ఐఏఎస్‌) అధికారిణి.  ఆమె "యువ డైనమిక్ ఆఫీసర్"గా పేరుగాంచింది. ఆమె వరంగల్ అర్బన్ జిల్లా కలెక్టర్ గా నియమించబడిన తొలి మహిళ ఐఏఎస్‌ అధికారిణి.

## జీవిత విశేషాలు
ఆమ్రపాలి 1982, నవంబరు 4న ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని విశాఖపట్నంలో కాట వెంకట్ , పద్మావతి దంపతులకు జన్మించింది. ఆమె తండ్రి ఒక విశ్రాంత ప్రొఫెసర్. ఆయన ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయంలో ఆర్థిక శాస్త్ర బోధకుడిగా పనిచేశారు. ఆమె పాటశాల విద్యాభ్యాసమంతా విశాఖపట్నంలోని సాయి సత్య మందిర్ స్కూల్ లో జరిగింది. తర్వాత ఆమె చెన్నైలోని "ఐఐటి మద్రాస్" నుండి ఇంజనీరింగ్ లో  పట్టభద్రురాలైంది. "IIM” బెంగుళూరు నుండి మాస్టర్స్ ఇన్ బిజినెస్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ లో పట్టభద్రురాలైంది. యూనియన్ పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్ పరీక్షలో ఆల్ ఇండియా 39 వ ర్యాంక్ ను సాధించి, ఐఏఎస్ కు  ఎంపికైన అతి పిన్నవయస్కుల్లో ఒకరు ఆమె.

ముస్సోరిలోని లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి నేషనల్ అకాడమీ ఆఫ్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ లో  పరిపాలనా శిక్షణను పూర్తి చేసిన తరువాత ఆమె తన పరిశీలనలో శిక్షణ పొందింది. ఆ తర్వాత ఆమె ముందుగా వికారాబాద్ సబ్‌కలెక్టర్‌గా పనిచేసి, ఆ తరువాత స్త్రీ, శిశు సంక్షేమ శాఖ హైదరాబాద్‌లో పనిచేశారు. 2015 జనవరి నుంచి ఆమె రంగారెడ్డి జిల్లా జాయింట్ కలెక్టర్‌గా వ్యవహరించారు. ఆ తర్వాత 2016లో తెలంగాణలో కొత్త జిల్లాల ఏర్పాటుతో ఆమెకు పదోన్నతి కల్పిస్తూ వరంగల్ అర్బన్, వరంగల్ రూరల్ జిల్లాల కలెక్టర్‌గా పని చేసింది.

ఆమ్రపాలి ఆ తరువాత గ్రేటర్ హైదరాబాద్ మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ నగర కమిషనర్‌గా, తెలంగాణ రాష్ట్ర ఎన్నికల కమిషన్ లో జాయింట్ సీఈవోగా బాధ్యతలు నిర్వహించి ఆ తరువాత కేంద్ర హోంశాఖ సహాయమంత్రి కిషన్ రెడ్డి వద్ద ప్రైవేట్ సెక్రటరీగా పని చేసి ఆ తర్వాత 2020 నుండి ప్రధాని కార్యాలయంలో డిప్యూటీ సెక్రటరీగా ఎంపిక చేసింది.  

ఆమ్రపాలి 2023 తెలంగాణ ఎన్నికల అనంతరం కేంద్ర సర్వీస్ నుంచి రిలీవ్ అయ్యి మళ్లీ తెలంగాణకు వచ్చి 2023 డిసెంబర్ 14న హెచ్ఎండీఏ (HMDA) కమిషనర్‌గా, మూసీ అభివృద్ధి సంస్థ ఇన్‌చార్జ్‌ ఎండీగా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నియమించింది.  2024 జూన్ 24న ఐఏఎస్ అధికారుల బదిలీలలో భాగంగా ఆమెను జీహెచ్ఎంసీ కమిషనర్‌గా నియమిస్తూ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది. 

ఆమ్రపాలి కాటాను 2024 అక్టోబరు 27న ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర పర్యాటక అభివృద్ధి సంస్థ (ఏపీటీడీసీ)  వైస్ చైర్మన్, ఎండీగా నియమిస్తూ ప్రభుత్వం ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది.

తరువాత సెంట్రల్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ ట్రిబ్యునల్ ఆమెను తెలంగాణ కు బదిలీ చేసింది.

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు

వర్గం:మహిళా ఐ.ఏ.ఎస్.ఆఫీసర్లు
వర్గం:1982 జననాలు
వర్గం:విశాఖపట్నం జిల్లాకు చెందిన ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు
వర్గం:ప్రజా ప్రతినిధులు
ఎదిరె చెన్నకేశవులు

**ఎదిరె చెన్నకేశవులు** కవి, జర్నలిస్ట్, రచయిత, సాహితీవేత్త. తెలంగాణ తొలితరం కథరచయిత.

## బాల్యం - విద్యాభ్యాసం
చెన్నకేశవులు 1918, ఆగష్టు 15 న నారాయణ, బాలకృష్ణమ్మ దంపతులకు మహబూబ్ నగర్లో జన్మిచారు. ప్రాథమిక విద్య మహబూబ్ నగర్ లోనే జరిగింది.

## జీవిత విశేషాలు
విద్యార్థి దశలోని ఆంధ్ర బాల సంఘాన్ని స్థాపించారు. జర్నలిస్ట్ గా గోల్కొండ పత్రికకు వెన్నుదన్నుగా ఉన్నారు. *నేత* అనే వార పత్రికకు సంపాదకుడిగా ఉన్నారు. ప్రసిద్ధి గాంచిన హిందీ పత్రిక *మిలాప్*కు ప్రతినిధిగా ఉన్నారు. *సహకార సహజీవనం* సంపుటిని ప్రారంభించారు. *అభ్యుదయ రచయిత* అనే కథ సంపుటి సుజాత పత్రికలో 1950లో ప్రచురితం అయింది. ఇతను తొమ్మిది కథలు వ్రాసారు. రాష్ట్ర గ్రంథాలయ సంఘానికి సహా వ్యవస్థాపకుడిగా ఉండేవారు. చేనేత ఉద్యమకారుడు. హైదరాబాద్ కేంద్ర చేనేత సహకార సంఘానికి సహా వ్యవస్థాపకులుగా ఉన్నారు.

## రచనలు
* సహకార సహజీవనం (సంపుటి)
* పొట్టకోసం (1968- కథ) 
* అదృశ్య హస్తం (నవల)
* పతిత (నవల)
* అభ్యుదయ రచయిత (1950- కథ) 

## మూలాలు


వర్గం:1918 జననాలు
వర్గం:తెలంగాణ కళాకారులు
వర్గం:తెలుగు కథా రచయితలు
వర్గం:మహబూబ్ నగర్ జిల్లా పాత్రికేయులు
వర్గం:మహబూబ్ నగర్ జిల్లా రచయితలు
ఎస్.కె. ఆంజనేయులు

**ఎస్.కె. ఆంజనేయులు** (ఏప్రిల్ 8, 1925 - సెప్టెంబరు 11, 2005) ప్రముఖ రంగస్థల నటుడు, రచయిత, దర్శకుడు.

## జననం - ఉద్యోగ జీవితం
ఆంజనేయులు 1925, ఏప్రిల్ 8న జన్మించాడు. 1945లో నిజాం స్టేట్ రైల్వేలో ఉద్యోగంలో చేరాడు.

## రంగస్థల ప్రస్థానం
సాంఘిక, చారిత్రక, పౌరాణిక నాటకాలలో నటించి, దర్శకత్వం చేపట్టిన ఆంజనేయులు, 1962లో సారంగధర నాటకానికి దర్శకత్వం వహించి అనేకసార్లు ప్రదర్శింపజేశాడు. 1987లో ఆంధ్రజ్యోతి నిర్వహించిన నాటిక రచనా పోటీలలో రాధికా స్వాంతం నాటికకు ప్రథమ బహుమతి, విశాఖ సాహితీ సేవా సమితి ట్రస్ట్ నిర్వహించిన నాటక రచనల పోటీలలో స్మృతి ప్రతీక నాటికకు తృతీయ బహుమతి అందుకున్నాడు. 1952లో లక్ష్మీపతి సహకారంతో హైదరాబాద్ లో విశ్రుతీ నాట్యమండలిని స్థాపించి అనేక నాటకాల్ని ప్రదర్శించాడు. 1955 నుంచి వందకుపైగా నాటక పరిషత్తులకు న్యాయనిర్ణేతగా వ్యవహరించాడు.

### నటించినవి

* శిరోమణి
* వలయం
* ఆత్మీయులు
* రాగరాగిణి
* పవిత్రులు
* చావకూడదు
* నీడలు-నిందలు

## మరణం
2005, సెప్టెంబర్ 11 న హైదరాబాద్ మరణించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:1925 జననాలు
వర్గం:2005 మరణాలు
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల కళాకారులు
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల నటులు
వర్గం:జన్మస్థలం తెలియని వ్యక్తులు
బర్గర్ కింగ్

**బర్గర్ కింగ్** అనేది ఒక అంతర్జాతీయ ఆహార సంస్థ. దీనిని 1954 లో అమెరికాలోని ఫ్లోరిడా రాష్ట్రం, మయామి లో ప్రారంభించారు.

కింగ్ యొక్క అభిమాన ప్రత్యేకతలలో బర్గర్ యొక్క మొత్తం ప్రపంచం ఒకటి హాంబర్గర్ "వూపర్" అని పిలువబడుతుంది.

బర్గర్ కింగ్ ఆస్ట్రేలియా లో వారి పనిని విస్తరించాలని నిర్ణయించినప్పుడు, వారి వ్యాపారాన్ని చిన్న చిన్న పట్టణ ఆహార దుకాణం యొక్క రన్నర్ ట్రేడ్ మార్క్ చేసినట్లు తెలుసుకున్నారు. వాస్తవానికి, పెర్త్ లో స్థాపించబడిన బర్గర్ కింగ్ కోపోరేషన్ యొక్క మొదటి ఆస్ట్రేలియన్ ఫ్రాంఛైజ్, "Matelaina Jack" అని పేరు పెట్టబడింది, పేరు మార్చబడింది, ఫ్రాంచైజ్ జాక్ కౌయిన్. జాక్ ప్రస్తుత బర్గర్లు వర్గం అలాగే ఒక ఆస్ట్రేలియన్ నిపుణుడు, బర్గర్ ఆస్సీ విక్రయించటం నిర్ధారించుకోండి. ఈ బర్గర్ ఆస్ట్రేలియన్ అభిమాన చేప, రుద్దడం రుచి ఆధారంగా, గుడ్లు, బేకన్, ఉల్లిపాయలు, బీట్రూటు, మాంసం, సాస్, టమోటాతో కలిపి ఉంటుంది.
పలమనేరు బాలాజీ

**పలమనేరు బాలాజీ** చిత్తూరు జిల్లాకు చెందిన రచయిత. చిత్తూరు జిల్లా రచయితల సమాఖ్యకు కన్వీనరుగా వ్యవహరించాడు. ఈయన కవితలు ద్రవిడ విశ్వవిద్యాలయం ద్వారా పలు భాషల్లోకి అనువాదమయ్యాయి. కథ, కవిత, నవల, విమర్శ రంగాల్లో చేసిన సేవకు గాను కేంద్ర సాహిత్య అకాడెమీ ఆయనను శాంతి నికేతన్ సందర్శనకు ఆహ్వానించారు. అనేక విశ్వవిద్యాలయాల్లో ఆయన రచనలపై పరిశోధనలు సాగుతున్నాయి. తెలుగు భాషా ప్రతినిథిగా ఆయన పలు అంతర్జాతీయ సమావేశాల్లో పాల్గొన్నాడు.

## పురస్కారాలు
* *మాటల్లేని వేళ* కవిత్వానికి గాను స్మైల్ పురస్కారం
* *ఇద్దరి మధ్య* కవిత్వానికి నూతలపాటి పురస్కారం
* *నేల నవ్వింది* నవలకు గాను కందుకూరి వీరేశలింగం స్మారక పురస్కారం
* 2015లో తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం సాహితీ పురస్కారం 2012 (గదిలోపలి గోడ పుస్తకానికి)

## మూలాలు

వర్గం:సాహితీకారులు
వర్గం:చిత్తూరు జిల్లా కథా రచయితలు
నేనే రాజు నేనే మంత్రి

**నేనే రాజు నేనే మంత్రి** 2017లో విడుదలైన ఒక తెలుగు సినిమా.

## కథ
జోగేంద్ర(రానా దగ్గుబాటి)కి తన ఇల్లాలు రాధ(కాజల్ అగర్వాల్) అంటే ఎంతో ఇష్టం. సొంత వూరిలో వడ్డీ వ్యాపారం చేసుకొనే జోగేంద్రకు తన భార్యే ప్రాణం, తానే లోకం. జోగేంద్రతో పెళ్లైన మూడేళ్ల తరువాత రాధ గర్భవతి అవుతుంది. కానీ వారి ఆనందం ఎంతో సేపు నిలబడదు. ఊరి సర్పంచ్ (ప్రదీప్ రావత్) భార్యతో జరిగిన గొడవలో రాధకు గర్భస్రావం జరుగుతుంది. సర్పంచ్ మీద పగ తీర్చుకోవాలని భావించిన జోగేంద్ర అదే సర్పంచ్ కు పోటీగా ఎన్నికల్లో నిలబడి గెలుస్తాడు. అలాగే ఒకానొక సందర్భంలో తన భార్య గురించి చెడ్డగా మాట్లాడిన ఎమ్మెల్యేను చంపి, మళ్ళీ అదే పదవికి పోటీ చేసి తానే ఎమ్మెల్యే అవుతాడు. ఆ తర్వాత ఒక రాష్ట్ర మంత్రి బలం ముందు ఎమ్మెల్యే బలం చాలటం లేదన్న ఆగ్రహంతో తానే మంత్రి కావాలని నిర్ణయించుకుంటాడు. ఆ తర్వాత ఇంకా పై పదవి పొందాలన్న ఆలోచిస్తున్న సందర్భంలో, ఎలాగైన ముఖ్యమంత్రి కావాలన్న ఆశ జోగేంద్రకు కలుగుతుంది. ఈ పరుగులో అసలు తాను ఇదంతా ఎందుకు మొదలుపెట్టాడో మర్చిపోతాడు. రాధ ప్రేమను పక్కన పెట్టి ఎలాగైన సీఎం అవ్వటమే లక్ష్యంగా అక్రమాలు చేస్తుంటాడు. అందుకు ఒక టీవి రిపోర్టర్ సహాయం కూడా తీసుకుంటాడు. అయితే రాధ చనిపోవటంతో జోగేంద్రలో పశ్చాత్తాపం కలిగి, ప్రజల మనసు దోచుకొనే ప్రజా ప్రతినిధిగా మారాలనుకుంటాడు. ఇండిపెండెంట్ గా పోటీ చేసి, తన అనుయాయులను కూడా ప్రతీ నియోజకవర్గంలో పోటీకి నిలిపి ఆఖరికి గెలిచి ప్రభుత్వాన్ని నెలకొల్పే స్థాయికి చేరతాడు. అయితే ఆఖరికి ఎమ్మెల్యేలలో అనేకమంది డబ్బుకి అమ్ముడైపోయి, వేరే ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేసుకొనే  దశలో ఉండగా, వారినందరినీ హతమార్చి అరెస్టు అవుతాడు జోగేంద్ర. కోర్టు జోగేంద్రకు ఉరిశిక్ష విధిస్తుంది. అయితే ఆఖరికి ప్రజలందరూ ఏకమై న్యాయస్థానం మీద ఒత్తిడి తీసుకురావడంతో ప్రభుత్వం శిక్షను నిలిపివేసి, పునః సమీక్ష కోసం కమిటీ వేస్తుంది. కాని జోగేంద్ర ఓటు హక్కు అంటే ఎవరికి పెడితే వారికి వేసే హక్కు కాదని, అది నిజాయతీతో కూడుకున్న ఒక నైతిక బాధ్యత అని చెప్పి తానే అందరి సమక్షంలో ఉరి వేసుకోవడంతో కథ ముగుస్తుంది.
## నట వర్గం
*జోగేంద్ర గా రానా దగ్గుబాటి 
*రాధ గా కాజల్‌
*దేవికా రాణి గా కేథరిన్‌ థ్రెసా
*సుబ్బారాయుడు గా అశుతోష్‌ రాణా
*పోసాని కృష్ణమురళి
*అజయ్‌
*శివ గా నవదీప్
*జోష్‌ రవి
*ముఖ్యమంత్రి గా తనికెళ్ల భరణి
*జయప్రకాశ్ రెడ్డి
*టిఎన్ఆర్
* కల్పలత
* శివాజీ రాజా
* ప్రియాంక నల్కారి
* సాయి కేతన్ రావు
* బిందు చంద్రమౌళి

## సాంకేతిక వర్గం
*సమర్పణ: డి.రామానాయుడు
*నిర్మాణ సంస్థలు: సురేష్‌ ప్రొడక్షన్స్‌, బ్లూ పానెట్‌ ఎంటర్‌టైన్‌మెంట్స్‌
*సంగీతం: అనూప్‌ రూబెన్స్‌
*సినిమాటోగ్రఫీ: వెంకట్‌ సి.దిలీప్‌
*నిర్మాతలు: డి.సురేష్‌బాబు, కిరణ్‌రెడ్డి, భరత్‌ చౌదరి
*కథ, స్క్రీన్‌ప్లే, దర్శకత్వం: తేజ

## పురస్కారాలు
2017 సైమా అవార్డులు (తెలుగు)

# ఉత్తమ నటి

## మూలాలు

## బయటి లంకెలు

వర్గం:కాజల్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:పోసాని కృష్ణ మురళి సినిమాలు
వర్గం:తనికెళ్ళ భరణి సినిమాలు
వర్గం:జయప్రకాశ్ రెడ్డి నటించిన సినిమాలు
వర్గం:సురేష్ ప్రొడక్షన్స్ సినిమాలు
వర్గం:తేజ దర్శకత్వం వహించిన సినిమాలు
వర్గం:2017 తెలుగు సినిమాలు
బంగారు పాదం

**బంగారు పాదం** 2015లో విడుదలైన ఒక తెలుగు చలనచిత్రం.

## కథ
దయా (దయా కొడవటిగంటి) ఒక వికలాంగుడు. హత్యా నేరం మీద జైలుకెళ్ళిన అతను, చాలా సంవత్సరాల తర్వాత మళ్ళీ తన ఇంటికి వస్తాడు. కానీ తన కుటుంబం ఎక్కడుందో తెలియకపోవడంతో ఒంటరి జీవితం గడుపుతూ, మరో ఊరికి చేరుకుంటాడు. కొన్నాళ్ళు ఒకరిద్దరు మహిళలతో సావాసం చేసి, వారు కూడా తనని వదిలి వెళ్లిపోవడంతో రైతుకూలిగా మారతాడు. ఆ తర్వాత ఒక గెస్ట్ హౌస్ దగ్గర వాచ్ మాన్ గా పనిలో కుదురుతాడు. అక్కడే దయా దగ్గర బంగారు పాదం ఉందన్న విషయం కొందరికి తెలుస్తుంది. దానిని ఎలాగైనా కాజేయాలనుకుంటారు. తన బంగారు పాదాన్ని కాపాడుకొనే క్రమంలో దయా చనిపోతాడు.. 

## మూలాలు
కిళాంబి కృష్ణమాచార్యులు

**కిళాంబి కృష్ణమాచార్యులు** (మే 5, 1900 - జూలై 27, 1959) రంగస్థల నటుడు, దర్శకుడు, నాట్యాచార్యుడు.

## జననం
కృష్ణమాచార్యులు 1900, మే 5న ధర్మాచార్యుల, చూడమాంబ దంపతులకు సామర్లకోటలో జన్మించాడు.

## నాటకరంగ ప్రస్థానం
పండితుల కుటుంబం కనుక కృష్ణమాచార్యులుకు సంగీత సాహిత్యాలు వంశపారంపర్యంగా వచ్చాయి. చిన్నతనంలోనే ఆరాధనోత్సవాలలో పాటలు పాడుతూ సంగీతాన్ని అభివృద్ధి పరుచుకున్నాడు. అంతేకాకుండా, నాటక లక్షణ గ్రంథాలు చదివి నాటకకళలో ప్రావీణ్యం సంపాదించుకున్నాడు. చిన్న వయసులోనే కాకినాడకు వెళ్లి, వెదురుమూడి శేషగిరిరావు, ముప్పిడి జగ్గరాజు, ఆలమూరు పట్టాభిరామయ్య మొదలైన మహానటులతో కలిసి నటించడమేకాకుండా, అనకాపల్లి లోని లలితా సమాజం ప్రదర్శించిన ప్రదర్శనలలో నటించాడు. 1917లో లలితా సమాజానికి కొంతకాలం ఉపాధ్యక్షుడిగా, కార్యదర్శిగా పనిచేశాడు. నటులకు శిక్షణ ఇవ్వడంలో తగిన ప్రతిభ కలవాడు. ఈయన శిక్షణలో రూపొందిన నటులు నాటక, సినీరంగాలలో రాణించారు. ఈయన నాటక కృషిని గుర్తించి ఆంధ్ర నాటక కళా పరిషత్తు 1950లో ఘనంగా సన్మానించింది.

### దర్శకత్వం చేసినవి

# అనార్కలి
# చాణక్య
# ఆంధ్రశ్రీ
# వేనరాజు
# కురుక్షేత్రం

### నటించిన పాత్రలు

# శ్రీరాముడు
# శ్రీకృష్ణుడు
# కంసుడు
# రుక్మాంగదుడు
# విశ్వామిత్రుడు
# ధర్మరాజు
# భవానీ శంకరుడు
# బిల్వమంగళుడు
# లింగరాజు
# శర్మ (మధుసేవ)
# అక్బర్
# భరతుడు
# దుర్యోధనుడు
# అర్జునుడు

## మరణం
1957లో కృష్ణమాచార్యులుకు చక్కెర వ్యాధి రావడంతో కుడికాలు తొలగించవలసివచ్చింది. 1959, జూలై 27న మరణించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు కళాకారులు
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల కళాకారులు
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల నటులు
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల దర్శకులు
వర్గం:నృత్యకళాకారులు
వర్గం:1900 జననాలు
వర్గం:1959 మరణాలు
వాస్తవ క్షేత్రస్థితి రేఖ

సియాచెన్ హిమానీనదం ప్రాంతంలో భారత పాకిస్తాన్ దళాల ప్రస్తుత స్థానాలను వేరుచేసే రేఖను **వాస్తవ క్షేత్రస్థితి రేఖ** - యాక్చువల్ గ్రౌండ్ పొజిషన్ లైన్ (AGPL) అంటారు. ఈ రేఖ నియంత్రణ రేఖఉత్తర కొన నుండి మొదలై *[[ఇందిరా కల్]]* వరకూ ఉంటుంది. ఈ రేఖ సుమారు 110 కి.మీ. పొడవు ఉంటుంది.

## చరిత్ర
1949 లో చేసుకున్న కరాచీ ఒప్పందం గాని, 1972 నటి సిమ్లా ఒప్పందం గానీ నియంత్రణ రేఖను ఎన్‌జె9842 వరకే నిర్వచించాయి. అక్కడి నుండి తూర్పుగా చైనా సరిహద్దు వరకూ ఉన్న ప్రాంతంలో ఈ రేఖను గుర్తించలేదు. ఇది సియాచెన్ ఘర్షణకు దారితీసింది. 1984 ఏప్రిల్లో మొదలైన ఈ ఘర్షణలో భారత్, ఆపరేషన్ మేఘదూత్ జరిపి సియాచెన్ హిమానీనాన్ని నియంత్రణ లోకి తెచ్చుకుంది.

## భౌగోళిక స్థానం
thumb|ఎర్ర చుక్కల రేఖ, వాస్తవ క్షేత్రస్థాయి రేఖ. దీనికి తూర్పున ఉన్నది భారత నియంత్రణలో ఉన్న సియాచెన్ హిమానీ నదం.
ఈ రేఖ సాల్టోరో రిడ్జి మీదుగా వెళ్తుంది. ఈ ప్రాంతం 7000 మీ. ఎత్తున్న శిఖరాలతో కూడిన పర్వత ప్రాంత పీఠభూమి. భారత సైన్యం ఈ శిఖరాల మీద ఉండి పాకిస్తాను సైన్యం సాల్టోరో శ్రేణి శిఖరాలను ఎక్కకుండా నిరోధిస్తుంది. ఈ రేఖ ప్రస్తుతం కింది మార్గాన్ని అనుసరించి ఉంటుంది:

ఇందిరా కల్ - సియా లా కనుమ - సాల్టోరో కాంగ్రి 1 - బిలాఫోల్డ్ లా కనుమ - కె12 - గ్యోంగ్ లా కనుమ - NJ9842

## ఇవి కూడా చూడండి
* సియాచెన్ ఘర్షణ
* ఆపరేషన్ మేఘదూత్

## మూలాలు

వర్గం:భారత పాకిస్తాన్ సంబంధాలు
వర్గం:భారతదేశ సరిహద్దులు
వర్గం:భారత పాకిస్తాన్ సరిహద్దు సమస్య
చీపురుగూడెం (చాట్రాయి)

**చీపురుగూడెం** ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని కృష్ణా జిల్లాలోని చట్రాయి మండలంకు చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.చీపురుగూడెం గ్రామ సమీపంలో తమ్మిలేరు వద్ద, **చింతలపూడి ** ఎత్తిపోతల పథకం నిర్మాణంలో ఉంది. ఈ పథకం ద్వారా జిల్లాలోని 1400 ఎరువులకు సాగునీరు అందించి, తద్వారా 2,20,000 ఎకరాలకు గోదావరి నీరు అందింది.. ఇది ఆంధ్ర ప్రాంతానికి చెందినది.

## భౌగోళిక స్థితి
చీపురుగూడెం జిల్లా ప్రధాన కేంద్రం మచిలీపట్నం నుండి సుమారు 116 కి.మీ. ఉత్తర దిశగా ఉంది. మండల కేంద్రం చత్రాయి నుండి సుమారు 8 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాద్ నుండి సుమారు 307 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఈ గ్రామం కృష్ణా జిల్లా , పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా సరిహద్దుకు సమీపంలో ఉంది. పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా లోని లింగపాలెం మండలం దక్షిణ దిశలో ఉంది. అదేవిధంగా ఇది ఖమ్మం జిల్లా , తెలంగాణ రాష్ట్ర సరిహద్దులకు కూడా సమీపంలో ఉంది.

## పిన్ కోడ్
చీపురుగూడెం గ్రామానికి పిన్ కోడ్ **521214**. సమీప తపాలా కార్యాలయం త్సానుబండ.

## సమీప గ్రామాలు

* పోతనపల్లి (5 కి.మీ.)
* చిన్నంపేట (6 కి.మీ.)
* బురుగుగూడెం (10 కి.మీ.)
* చత్రాయి (12 కి.మీ.)
* మార్లపాలెం (12 కి.మీ.)

## పరిసర మండలాలు

* ఉత్తర దిశలో – చింతలపూడి మండలం
* పశ్చిమ దిశలో – వెంసూరు మండలం
* దక్షిణ దిశలో – లింగపాలెం మండలం
* పశ్చిమ దిశలో – విస్సన్నపేట మండలం

## సమీప పట్టణాలు

* నూజివీడు
* ఏలూరు
* హనుమాన్ జంక్షన్
* కొత్తగూడెం

## చూడండి

* కృష్ణా జిల్లా
* చత్రాయి మండలం

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:చాట్రాయి మండలంలోని గ్రామాలు
చెన్నూరు కృష్ణమూర్తి

**చెన్నూరు కృష్ణమూర్తి** (1931 - 2005)  రంగస్థల నటుడు, ఉపాధ్యాయుడు. కళాతపస్వి నటరాజ బిరుదాంకితుడు.

## జననం - విద్యాభ్యాసం
కృష్ణమూర్తి 1931లో నెల్లూరు జిల్లా, గూడూరు సమీపంలోని చెన్నూరు లో జన్మించాడు. ఎం.ఏ., బి.ఇడి. పూర్తి చేసి ఉపాధ్యాయ వృత్తిని స్వీకరించాడు.

## రంగస్థల ప్రస్థానం
పాఠశాల రోజుల్లోనే పర్వతనేని రామచంద్రారెడ్డితో కలిసి రామదాసు నాటకంలో శ్రీరాముడుగా నటించాడు. ఆ తరువాత నగరాజకుమారితో రంగూన్ రౌడి నాటకంలో మోహనరావుగా నటించి ప్రేక్షకుల మన్ననలను పొందాడు. 1973లో మద్రాసు పరిషత్తులో, 1979లో ప్రసిద్ధ పౌరాణిక, చారిత్రక సంబంధమైన దుర్యోధనుడు, బొబ్బిలి రాయుడు వంటి ఏకపాత్రాభినయాలను ప్రదర్శించి ఘన సన్మానాలందుకున్న ఈయన, ఛత్రపతి శివాజీ, మహామంత్రి తిమ్మరుసు, భగ్నజీవి, మురారి వంటి ఏకపాత్రాభినయ పాత్రలను పలుచోట్ల ప్రదర్శించాడు. కళారంగం కోసం కృషిచేసిన కృష్ణమూర్తిని నెల్లూరు జిల్లాలోని పలు సంఘాల సంయుక్త ఆధ్వర్యంలో 1991, అక్టోబరులో కృష్ణమూర్తి రంగస్థల జీవిత స్వర్ణోత్సవం జరిగింది.

### నటించిన పాత్రలు

# శ్రీరాముడు
# శ్రీకృష్ణుడు
# హరిశ్చంద్రుడు
# నారదుడు
# దుర్యోధనుడు
# అర్జునుడు 
# కార్యవర్ణి
# తుకారాం
# సలీం

## సినీరంగ ప్రస్థానం
నాటకరంగంలో గుర్తింపు తెచ్చుకున్న కృష్ణమూర్తి సినిమాలలో కూడా నటించాడు.

# కోడెనాగు
# కన్నవారికలలు
# వైకుంఠపాళి
# నాయుడు బావ
# గడుసు పిల్లోడు
# సీతాపతి సంసారం
# సూత్రధారులు
# జయసింహ

## మరణం
ఉపాధ్యాయు వృత్తిలో కొనసాగుతూనే ప్రవృత్తిగా ఎంచుకున్న నాటకరంగం కోసం తనవంతు కర్తవ్యాన్ని నిర్వహించిన కృష్ణమూర్తి 2005లో వాకాడు గ్రామంలో మరణించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు రంగస్థల నటులు
వర్గం:1931 జననాలు
వర్గం:2015 మరణాలు
వర్గం:నెల్లూరు జిల్లా రంగస్థల నటులు
వర్గం:నెల్లూరు జిల్లా సినిమా నటులు
వర్గం:నెల్లూరు జిల్లా ఉపాధ్యాయులు
నిడసనమెట్టు కొండలరావు

**నిడసనమెట్ల కొండలరావు** (1892 - ఫిబ్రవరి 29, 1972) తెలుగు, హిందీ రంగస్థల నటుడు. నాటకకళాశేఖర, కళాప్రపూర్ణ బిరుదాంకితుడు.

## జననం
కొండలరావు 1892 లో రాజమండ్రి లో జన్మించాడు.

## రంగస్థల ప్రస్థానం
18 ఏళ్ల వయసులోనే రాజమండ్రి లోని చింతామణి నాటక సమాజం వారు ప్రదర్శించే నాటకాల్లో అన్నిరకాల పాత్రలు పోషించాడు. గోదావరి మండల ప్రాంతంలో పాండవోద్యోగ విజయాలు నాటకం ఎక్కడ ప్రదర్శించినా భీముడు పాత్రను ఈయనే ధరించేవాడు. కొండలరావు సుమారు 36 తెలుగు నాటకాల్లో, 2 హిందీ నాటకాల్లో నటించాడు.

1913 నుండి 1921 వరకు చింతామణి నాటక సమాజం లో ముప్పిడి జగ్గరాజు, బ్రహ్మజోశ్యుల సుబ్బారావుల సరసన వివిధ పాత్రలు ధరించడమేకాకుండా, 1922లో ముప్పిడి జగ్గరాజు, బ్రహ్మజోశ్యుల సుబ్బారావు, వెల్లంకి వెంకటేశ్వర్లతో కలిసి వేణుగోపాల విలాస నాటక సభను స్థాపించాడు.

### నటించిన పాత్రలు
* భీముడు
* ధర్మరాజు
* నలుడు
* బాహుకుడు
* దుర్గాదాసు
* జయసింహుడు
* పీష్వానారాయణరావు
* అభిమన్యు

## మరణం
ఈయన 1972, ఫిబ్రవరి 29 న మరణించాడు.

## మూలాలు

## ఇతర లంకెలు
* జానతెనుగు సొగసులు జాలగూడులో  నిడసనమెట్టు కొండలరావు ఛాయా చిత్రాలు

వర్గం:తెలుగు కళాకారులు
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల కళాకారులు
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల నటులు
వర్గం:రాజమండ్రి వ్యక్తులు
వర్గం:1892 జననాలు
వర్గం:1972 మరణాలు
వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా రంగస్థల నటులు
గగనిక (సైక్లోరమ)

**గగనిక (సైక్లోరమ)** అనగా రంగస్థలంకు వెనక భాగాన నిర్మించిన తెల్లని వక్రరూప గోడ లేదా తెర. వెలుతురు (లైటింగ్) సహాయంతో గగనాన్ని (ఆకాశాన్ని) రూపొందిస్తారు కాబట్టి దీనికీ పేరు గగనిక అని పేరు వచ్చింది. 19వ శతాబ్దంలో జర్మన్ నాటకరంగం ద్వారా ప్రాచుర్యంలోకి వచ్చిన ఈ గగనిక, ప్రస్తుతం ప్రపంచవ్యాప్తంగా అన్ని నాటకరంగాలలో ఉపయోగించబడుతుంది.

## గగనిక నిర్మాణం
గగనిక అనేది వంపు తిరిగిన గోడతోగానీ, వంపు తెరతోగానీ ఏర్పాటుచేయవచ్చు. తెరను గగనికగా అమర్చినపుడు ముడతలు లేకుండా గట్టిగా బిగించివుంచాలి. ఇది కదల్చడానికి వీలులేని ఏర్పాటు కావున, మూలాలనుండి ప్రవేశ నిష్ర్కమణలకు అడ్డంకిగా ఉంటుంది. కొన్నిచోట్ల అటుఇటు జరుపుకునే గగనికలు అందుబాటులోకి వచ్చాయికానీ, అవి ఎక్కువగా ప్రాచూర్యం పొందలేదు. 

## గగనిక ఉపయోగం
అధోదీపాలు (ఫుట్ లైట్స్) సహాయంతో ఈ గగనిక మీద బ్లూ రంగు లైట్స్ ను వేసి, నీలాకాశాన్ని సృష్టించడమేకాకుండా కదిలే, స్థిరంగా ఉండే మబ్బులను చూపించవచ్చు. ప్రతీక చిహ్నాలను, నీడలను ప్రసరింపచేయవచ్చు. రంగస్థలం మీద దృశ్యసామగ్రిని ఉపయోగించి చూపలేని ప్రదేశాలను, చూపడానికి వీలుకాని దృశ్యాలను గగనిక సహాయంతో, రంగోద్దీపనం ద్వారా సూచనాప్రాయంగా వివరంగా తెలియజేయడానికి గగనికను వాడుతారు.

## ఇవి కూడా చూడండి
# యవనిక (తెర)

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు నాటకరంగం
తేకుమళ్ళ రాజగోపాలరావు

**తేకుమళ్ళ రాజగోపాలరావు** (1876-1938) విద్యావేత్త, దార్శనికుడు, పండితుడు, గ్రంథాలయోద్ధారకుడు, రచయిత. ఇతడు వ్రాసిన విహంగ యానం అనే నవల తెలుగులో వెలువడిన మొట్టమొదటి సైన్స్ ఫిక్షన్ నవలగా గుర్తించబడింది.

## జీవిత విశేషాలు
రాజగోపాలరావు 1876, జూలై 9న తూర్పు గోదావరి జిల్లా, పెద్దాపురంలో జన్మించాడు. విజయవాడలో స్థిరపడ్డాడు. ఇతడు గ్రంథాలయోద్ధరణకు చేసిన సేవలకుగాను, విజయవాడ మున్సిపల్ కౌన్సిల్ ఇతని పేర గ్రంథాలయం నెలకొల్పి తన కృతజ్ఞతను చాటుకుంది. ఇతని కుమారుడు రామచంద్రరావు తన వద్ద వున్న అమూల్య గ్రంథాలను ఈ గ్రంథాలయానికి సమర్పించాడు.

జానపద వాఙ్మయ భిక్షువుగా పేరుపొందిన నేదునూరి గంగాధరం గారు తేకుమళ్ళ రాజగోపాలరావు గారి సూచనల ప్రకారమే కట్టుకథలు, పొడుపు కథలు, యుక్తి లెక్కలు మొదలైన వాటిని సేకరించారు.

కందుకూరి వీరేశలింగంతో కలసి ఒకే కళాశాలలో బి. ఎ చదువుకున్నారు. వారిద్దరూ మంచి మిత్రులు. 1902-05 వరకు గుత్తిలో ఉపాధ్యాయునిగా పనిచేసి తరువాత విజయనగరం రిప్పన్ హిందూ థియాలాజికల్ హైస్కూలులో కొంతకాలం పనిచేసాడు. తరువాత మద్రాసు లోని ఒక క్రైస్తవ కళాశాలలో రాజగోపాలరావు ఉపన్యాసకునిగా పనిచేసాడు. అతను గొప్ప చారిత్రక పరిశోధకుడు. సా.శ. 898 నాటి యుద్ధమల్లుని శాసనం లోని మధ్యాక్కర అని మొట్టమొదట కనుగొన్నాడు. తమిళభాష కంటే తెలుగు భాషే పురాతనమైనదని సిద్ధాంతీకరించాడు.

1918 నుండి 1923 వరకు సౌత్ ఇండియన్ రీసెర్చ్ అనే ఆంగ్ల పత్రికను అచ్చు వేసేవాడు.

ఇతని పూర్వీకులు తల్లిదండ్రులు హిందువులు అయినప్పటికీ వీరేశలింగం ప్రభావంతో బ్రహ్మమతంలోకి ప్రవేశించాడు. తరువాత దాని నుండి బయటికి వచ్చి 1916లో హిందూమతాన్ని సంరక్షించుకోవడం అవసరమని తలచి ఆర్ష సమాజం స్థాపించాడు. 1936లో ఆర్ష పత్రికను స్థాపించి కొంతకాలం నడిపాడు.

ఆంధ్రసరస్వతీ గ్రంథమాల స్థాపించి అనేక పుస్తకాలను అచ్చువేయించాడు. తెలుగులోనే కాక కన్నడ, ఇంగ్లీషు భాషలలో కూడా పుస్తకాలను రచించాడు. 1938 డిసెంబరు 8న మరణించాడు. 
 
## రచనలు
* శారదా పద్య వాచకములు (ఏడు భాగాలు) - 1930 
* విహంగ యానం (తెలుగులో తొలి సైన్స్ ఫిక్షన్ నవల) - 1934
* త్రివిక్రమ విలాసము (సాంఘిక నవల) - 1902 - 1902 చింతామణి పత్రిక నిర్వహించిన నవలల పోటీలో ప్రథమ బహుమతి పొందింది.
* ఛందశ్శాస్త్రము
* మణిభూషణము (సంపాదకత్వం)
* కనకవల్లి (నవల)  - 1916
* ఆంధ్ర దేశీయ కథావళి (మూడు భాగాలు)
* లిఖిత - 1914
* పశుశాస్త్రము - 1912 

## మూలాలు

వర్గం:1876 జననాలు
వర్గం:నవలా రచయితలు
వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా రచయితలు
వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా గ్రంథాలయోద్యమ నేతలు
వర్గం:తెలుగులో సైన్స్ ఫిక్షన్ రచయితలు
వర్గం:1938 మరణాలు