గురుప్రసాద్ మహాపాత్ర

**గురుప్రసాద్ మహాపాత్ర** (22 ఏప్రిల్ 1962 – 19 జూన్ 2021) ఒక ఇండియన్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ సర్వీస్ (IAS) అధికారి. ఆయన గుజరాత్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం, భారత కేంద్ర ప్రభుత్వంలో పలు కీలక పదవులను నిర్వహించారు. జూన్ 2021లో కోవిడ్-19 కారణంగా ఆయన మరణించే సమయానికి భారత ప్రభుత్వంలోని పరిశ్రమల ప్రమోషన్, అంతర్గత వాణిజ్య విభాగం (DPIIT) కార్యదర్శిగా బాధ్యతలు నిర్వర్తిస్తున్నారు.

ఏప్రిల్ 2021లో కోవిడ్ మహమ్మారి అత్యంత భయంకరంగా ఉన్నప్పుడు, దేశంలో ఈ వ్యాధి మరణాలు గరిష్ట స్థాయికి చేరుకున్నప్పుడు తాను స్వయంగా కోవిడ్‌తో బాధపడుతున్నప్పటికీ, ఆక్సిజన్ లభ్యతను నిర్ధారించడానికి ఆయన పగలు రాత్రి శ్రమించారు. కోవిడ్ రోగుల బాధలను తగ్గించడానికి ఆయన చేసిన అపారమైన కృషికి గాను భారత ప్రభుత్వం 2022లో మరణానంతరం మహాపాత్రకు పద్మశ్రీ పురస్కారాన్ని ప్రదానం చేసింది.

## తొలి జీవితం, విద్య

గురుప్రసాద్ మహాపాత్ర 22 ఏప్రిల్ 1962న ఒడిశా సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు గ్రహీత మహాపాత్ర నీలమణి సాహు, ప్రసన్న కుమారి దేవి దంపతులకు జన్మించారు. ఆయన భువనేశ్వర్ లోని బుక్సీ జగబంధు బిద్యాధర్ కళాశాల నుండి చరిత్రలో బ్యాచిలర్ ఆఫ్ ఆర్ట్స్ (BA) పట్టా పొందారు. జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ విశ్వవిద్యాలయం (JNU) నుండి పొలిటికల్ సైన్స్‌లో మాస్టర్స్ డిగ్రీని పొందారు. జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ విశ్వవిద్యాలయం లోని స్కూల్ ఆఫ్ ఇంటర్నేషనల్ స్టడీస్ నుండి దౌత్య వ్యవహారాలలో ఎంఫిల్ డిగ్రీని కూడా పొందారు. తరువాత స్లోవేనియాలోని లుబ్ల్యానా విశ్వవిద్యాలయం లోని ఫ్యాకల్టీ ఆఫ్ ఎకనామిక్స్ నుండి మాస్టర్ ఆఫ్ బిజినెస్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ (MBA) డిగ్రీని పొందారు. మహారాజా సాయాజీరావ్ విశ్వవిద్యాలయం ఆఫ్ బరోడా ఆయన "మేనేజ్‌మెంట్ ఆఫ్ చేంజ్ : ఎ క్రిటికల్ ఇవాల్యుయేషన్ ఆఫ్ పవర్ సెక్టార్ రిఫార్మ్స్ అండ్ రీస్ట్రక్చరింగ్ ఆఫ్ గుజరాత్ ఎలక్ట్రిసిటీ బోర్డ్" అనే థీసిస్‌కు పీహెచ్‌డీ (PhD) డిగ్రీని ప్రదానం చేసింది.

## వృత్తి
గురుప్రసాద్ మహాపాత్ర 1986లో గుజరాత్ క్యాడర్‌కు చెందిన అధికారిగా ఐఏఎస్‌లో చేరారు. ఆయన మొదటి నియామకం సురేంద్రనగర్ జిల్లాలోని లింబ్డి తాలూకాలో సబ్-డివిజనల్ మేజిస్ట్రేట్‌గా జరిగింది. సబ్-డివిజనల్ మేజిస్ట్రేట్‌గా ఆయన పదవీకాలం తర్వాత సురేంద్రనగర్ జిల్లా జిల్లా అభివృద్ధి అధికారిగా నియమితులయ్యారు. ఆయన పదవీకాలంలోనే భారత ప్రభుత్వానికి చెందిన సమీకృత బంజరు భూమి అభివృద్ధి ప్రాజెక్టును అమలు చేసిన గుజరాత్ మొదటి జిల్లాగా ఈ జిల్లా నిలిచింది. తరువాత ఆయన జునాగఢ్ జిల్లా, రాజ్‌కోట్ జిల్లాలకు కలెక్టర్‌గా నియమితులయ్యారు.

కలెక్టర్‌గా సేవలందించిన తర్వాత, మహాపాత్ర గుజరాత్ ఇండస్ట్రియల్ డెవలప్‌మెంట్ కార్పొరేషన్ జాయింట్ మేనేజింగ్ డైరెక్టర్‌గా, అదనపు సేల్స్ టాక్స్ కమిషనర్‌గా పనిచేశారు. ఆ తర్వాత సూరత్ కమిషనర్‌గా బాధ్యతలు చేపట్టారు. ఈ పదవిలో ఉన్నప్పుడు ఆ సమయంలో రాష్ట్రంలోనే అత్యంత పొడవైన ఫ్లైఓవర్, రాష్ట్రంలోనే అతిపెద్ద ఆడిటోరియం సర్దార్ పటేల్ ఆడిటోరియం, కొత్త వైద్య కళాశాల, అత్యాధునిక ఆసుపత్రి నిర్మాణాలతో సహా అనేక మెగా ప్రాజెక్టుల అమలును పర్యవేక్షించారు. ఆయన అహ్మదాబాద్ మున్సిపల్ కమిషనర్‌గా కూడా పనిచేశారు, ఈ కాలంలో కంకారియా లేక్‌ఫ్రంట్ ప్రాజెక్ట్, సబర్మతి రివర్‌ఫ్రంట్ ప్రాజెక్ట్ రూపుదిద్దుకున్నాయి. యునెస్కో (UNESCO) కు సమర్పించడానికి ఆయన పర్యవేక్షణలో తయారు చేసిన నివేదికలు 2017లో అహ్మదాబాద్‌ను భారతదేశపు మొదటి ప్రపంచ వారసత్వ నగరంగా ప్రకటించడంలో కీలక పాత్ర పోషించాయి.

మహాపాత్ర గుజరాత్‌లోని గుజరాత్ విద్యుత్ బోర్డు సభ్యుడు (అడ్మినిస్ట్రేషన్), ఉత్తర గుజరాత్ విజ్ కంపెనీ లిమిటెడ్ ఛైర్మన్, గుజరాత్ ఆల్కలీస్ అండ్ కెమికల్స్ లిమిటెడ్ మేనేజింగ్ డైరెక్టర్ వంటి పలు ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలలో కీలక పరిపాలనా పదవులను కూడా నిర్వహించారు.

అఖిల భారత స్థాయిలో ఆయన వాణిజ్య శాఖలో జాయింట్ సెక్రటరీగా, ఎయిర్‌పోర్ట్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా ఛైర్మన్‌గా, పరిశ్రమల ప్రమోషన్, అంతర్గత వాణిజ్య శాఖ కార్యదర్శిగా పనిచేశారు, ఆయన మరణించే సమయానికి ఇదే పదవిలో ఉన్నారు.

## గుర్తింపు: పద్మశ్రీ

* సివిల్ సర్వీస్ రంగంలో ఆయన చేసిన విశిష్ట సేవలకు గాను 2022 సంవత్సరంలో భారత ప్రభుత్వం పద్మ పురస్కారాల శ్రేణిలో మూడవ అత్యున్నత పురస్కారమైన పద్మశ్రీ అవార్డును మరణానంతరం గురుప్రసాద్ మహాపాత్రకు ప్రదానం చేసింది. "కోవిడ్-19 సమయంలో ఆయన ఆసుపత్రి పడక నుండి కూడా ఆక్సిజన్ లభ్యతపై పనిచేస్తూ చివరకు వైరస్‌కు బలైన సీనియర్ అధికారి"గా ఆయన చేసిన సేవలకు గుర్తింపుగా ఈ పురస్కారం లభించింది.

## ఇతర బహుమతులు, గుర్తింపులు
* గుజరాత్ రాష్ట్ర ఉత్తమ డీడీఓ (DDO) అవార్డు (1993)
* గుజరాత్ రాష్ట్ర రెండవ ఉత్తమ కలెక్టర్ అవార్డు (1996) 
* ప్రపంచ హెపటైటిస్ దినోత్సవం సందర్భంగా 2019లో పార్లమెంటులో లోక్‌సభ స్పీకర్ చేత "ఎంపతీ ఛాంపియన్" (Empathy Champion) గా సత్కరించబడ్డారు
* ఇండియా టుడే గ్రూప్ యొక్క హెల్త్‌గిరి అవార్డులలో మరణానంతరం "అన్‌సంగ్ హీరో" (Unsung Hero) గా అవార్డు పొందారు (2021)

## ఇవి కూడా చూడండి
*2022లో పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు
*డాక్టర్ గురుప్రసాద్ మహాపాత్ర
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:2021 మరణాలు
వర్గం:1962 జననాలు