ప్రభుత్వ మ్యూజియం, మధుర

**ప్రభుత్వ మ్యూజియం, మధుర** (సాధారణంగా **మధుర మ్యూజియం** అని పిలుస్తారు) భారతదేశంలోని ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రం మధుర నగరంలో ఉన్న ఒక పురావస్తు మ్యూజియం. అప్పటి మధుర జిల్లా కలెక్టర్ సర్ ఎఫ్. ఎస్. గ్రౌస్ 1874లో ఈ మ్యూజియాన్ని స్థాపించారు. ప్రారంభంలో దీనిని కర్జన్ మ్యూజియం ఆఫ్ ఆర్కియాలజీ అని పిలిచేవారు, తరువాత ఆర్కియాలజీ మ్యూజియం, మధుర అని, చివరగా ప్రభుత్వ మ్యూజియం, మధురగా మార్చబడింది.
## అవలోకనం

ఈ మ్యూజియంలో ప్రధానంగా మధుర, దాని చుట్టుపక్కల ప్రాంతాల నుండి సేకరించిన కుండలు, శిల్పాలు, చిత్రలేఖనాలు, నాణేలు ఉన్నాయి. ఇవే కాకుండా అలెగ్జాండర్ కన్నింగ్‌హామ్, ఎఫ్. ఎస్. గ్రౌస్, ఫ్యూరర్ వంటి ప్రముఖ వలసవాద పురావస్తు శాస్త్రవేత్తలు కనుగొన్న వస్తువులు కూడా ఇక్కడ భద్రపరచబడ్డాయి.
కుషాణ సామ్రాజ్యం, గుప్తుల సామ్రాజ్యం కాలంలో, క్రీ.పూ 3వ శతాబ్దం నుండి సా.శ 12వ శతాబ్దం వరకు నాటి మధుర శైలి ప్రాచీన శిల్పాలకు ఈ మ్యూజియం ప్రసిద్ధి చెందింది. నేడు ఇది ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని ప్రముఖ మ్యూజియంలలో ఒకటిగా నిలిచింది.

మ్యూజియం శతాబ్ది ఉత్సవాల సందర్భంగా భారత ప్రభుత్వం 9 అక్టోబర్ 1974న ఒక తపాలా బిళ్ళను విడుదల చేసింది.

## ప్రముఖ సేకరణలు


File:Archaic Mother Goddess - Terracotta - Circa up to 4th Century BCE - Showcase 17-12 - Prehistory and Terracotta Gallery - Government Museum - Mathura 2013-02-24 6441.JPG|ప్రాచీన మాతృ దేవత, చరిత్రపూర్వ కాలం, క్రీ.పూ 4వ శతాబ్దం
File:Copper Age Tool - ACCN 93-51 - Prehistory and Terracotta Gallery - Government Museum - Mathura 2013-02-24 6248.JPG|యూపీలోని షహాబాద్‌లో లభించిన 3000 సంవత్సరాల నాటి ఆంత్రోపోమోర్ఫిక్ రాగి బొమ్మ (ACCN 93-51) 
File:Yaksha_Manibhadra_-_Parkham_Mathura_circa_150_BCE.jpg|పార్ఖమ్ యక్షుడు, క్రీ.పూ 150
File:Mudgarpani_Yaksha,_Mathura,_100_BCE.jpg|ముద్గరపాణి యక్షుడు, క్రీ.పూ 100
File:Amohaasi Bodhisattva, Mathura.jpg|కూర్చున్న భంగిమలో ఉన్న బోధిసత్వుడు, సా.శ 1వ శతాబ్దం
File:Four Fold Jain Image with Suparshvanath and Three Other Tirthankaras - Circa 1st Century CE - ACCN 00-B-67 - Government Museum - Mathura 2013-02-24 6023.JPG|సుపార్శ్వనాథుడు, మరో ముగ్గురు తీర్థంకరులతో ఉన్న జైన చౌముఖ శిల్పం, 1వ శతాబ్దం
File:Colossal Parasol with Eight Auspicious Symbols - Circa 1st Century CE - Gita Enclave - ACCN 00-72-5 - Government Museum - Mathura 2013-02-23 5570.JPG|జైన అష్టమంగళం, 1వ శతాబ్దం
File:Jain Tablet Homage Set-up by Vasu the Daughter of Courtesan Lavana Sobhika - Circa 1st Century CE - Kankali Mound - ACCN 00-Q-7 - Government Museum - Mathura 2013-02-24 5987.JPG|అయగపట, జైన ఫలకం, 1వ శతాబ్దం
File:Goat-headed God Naigamesha Presiding Deity of Childbirth among Ancient Jainas - ACCN 15-1115 - Government Museum - Mathura 2013-02-24 6067.JPG|సంతానానికి అధిపతి అయిన జైన దేవుడు నైగమేష, సా.శ 1-3వ శతాబ్దం.
File:Mathura (Uttar pradesh), tirthankara parshvanatha, II sec.JPG|పార్శ్వనాథుడు, కుషాణుల కాలం, 2వ శతాబ్దం
File:Zina in Meditation - Kushan Period - ACCN 00-863 - Government Museum - Mathura 2013-02-24 5978.JPG|తీర్థంకరుడు, కుషాణుల కాలం 
File:Great Emperor Kanishka - Greatest of Kushan Monarchs - Circa 1st Century CE - Mathura - Government Museum - Mathura 2013-02-23 5836.JPG|మొదటి కనిష్కుడి విగ్రహం (సుమారు 127 - 140), కుషాణ సామ్రాజ్యం.
File:Buddha_in_Abhaya_Mudra_-_Circa_2nd_Century_CE_-_ACCN_00-A-4_-_Government_Museum_-_Mathura.jpg|నిలబడి ఉన్న బుద్ధుడు, సా.శ 2వ శతాబ్దం
File:Head of Buddha - Circa 5th Century CE - Chamunda Mound - ACCN 49-3510 - Government Museum - Mathura 2013-02-23 5515.JPG|బుద్ధుని శిరస్సు. సుమారు సా.శ 5వ శతాబ్దం, చాముండ దిబ్బ, మధుర జిల్లా
File:Colossal Head of Jina - Gupta Period - Kankali Mound - ACCN 00-B-61 - Government Museum - Mathura 2013-02-23 5453.JPG|భారీ జైన శిరస్సు, గుప్తుల కాలం
File:Standing_Buddha_Installed_by_Buddist_Monk_Yasadinna_-_Circa_5th_Century_CE_-_Jamalpur_Mound_-_ACCN_00-A-5_-_Government_Museum_Mathura_Red_background.jpg|నిలబడి ఉన్న బుద్ధుడు, సా.శ 5వ శతాబ్దం
File:Rishabhanatha - First Jain Tirthankara - Circa 6th Century CE - Katra Keshav Dev - ACCN 12-2-68 - Government Museum - Mathura 2013-02-23 5404.JPG|వృషభనాథుని విగ్రహం, 6వ శతాబ్దం
File:Sarvatobhadra Jain - Circa 6-7th Century CE - ACCN 00-B-65 - Government Museum - Mathura 2013-02-23 5442.JPG|జైన చౌముఖ శిల్పం, 6వ శతాబ్దం
File:Jain Tirthankara Parsvanatha - Post Gupta Period - Kosi Kalan - ACCN 18-1505 - Government Museum - Mathura 2013-02-23 5407.JPG|పార్శ్వనాథుడు, గుప్తుల అనంతర కాలం, సా.శ 6-8వ శతాబ్దం
File:Goddess Ambika - Mediaeval Period - Rataul - ACCN 88-16 - Government Museum - Mathura 2013-02-23 5194.JPG|అంబికా దేవి - మధ్యయుగ కాలం
File:Four-armed Seated Vishnu in Meditation - Mediaeval Period - Pannapur - ACCN 14-379 - Government Museum - Mathura 2013-02-23 5275.JPG|ధ్యాన ముద్రలో ఉన్న చతుర్భుజ విష్ణువు. మధ్యయుగ కాలం, పన్నాపూర్.
File:Anjani with Child Hanuman - Bronze - Pallava Period - ACCN 15-524 - Government Museum - Mathura 2013-02-24 6600.JPG|బాల హనుమంతునితో అంజనా దేవి, కంచు, పల్లవుల కాలం
File:Jain Tirthankara Neminath - Circa 12th Century CE - ACCN 00-B-77 - Government Museum - Mathura 2013-02-23 5079.jpg|నమినాథుడు, 12వ శతాబ్దం 
File:Bodhisattva Manjushri - Bronze - Circa 15th-16th Century CE - ACCN 87-148 - Government Museum - Mathura 2013-02-24 6572.JPG|బోధిసత్వ మంజుశ్రీ విగ్రహం, 15-16వ శతాబ్దం
File:Buddha with Vajra - Bronze - Circa 18th Century CE - ACCN 12-274 - Government Museum - Mathura 2013-02-24 6571.JPG|వజ్రంతో బుద్ధుడు, కంచు, 18వ శతాబ్దం
File:Balarama - Circa 18th Century CE - ACCN 80-6 - Government Museum - Mathura 2013-02-23 5347.JPG|బలరాముడు, 18వ శతాబ్దం
File:Baby Krishna with Ball - Bronze - Modern Age - ACCN 76-274 - Government Museum - Mathura 2013-02-24 6624.JPG|బంతితో బాల కృష్ణుడు, కంచు, ఆధునిక యుగం
File:Cast and Mould - Showcase 18-18 - Prehistory and Terracotta Gallery - Government Museum - Mathura 2013-02-24 6343.JPG|కాస్ట్, మౌల్డ్, చరిత్రపూర్వ, టెర్రకోట గ్యాలరీ
File:Alexandrina Victoria - Bronze - ACCN 83-1-5 - Government Museum - Mathura 2013-02-24 5865.JPG|భారతదేశ సామ్రాజ్ఞి విక్టోరియా విగ్రహం


## ఇవి కూడా చూడండి
* సారనాథ్ మ్యూజియం
* అలహాబాద్ మ్యూజియం
* రాష్ట్ర మ్యూజియం, లక్నో

## మూలాలు

*Bharat Online – Mathura Museum

## మరింత చదవడానికి
*Sharma, R. C. 1976. *Mathura Museum and Art*. 2nd revised and enlarged edition. Government Museum, Mathura.
*Growse, F. S. 1882. *[https://books.google.com/books?id=pG2yMEauKZUC&q=F.S+Growse Mathura A District Memoir]*.
*Kumar, Jitendera. *Masterpieces Of Mathura Museum*. Sundeep Prakashan.  .

## బాహ్య లింకులు

* మధుర మ్యూజియం
* మధుర, ఒక జిల్లా జ్ఞాపకం

వర్గం:భారతదేశంలోని పురావస్తు మ్యూజియంలు