పశుపతీశ్వర ఆలయం, ఆవూరు

**ఆవూర్ పశుపతీశ్వర ఆలయం** (**పశుపతీశ్వరర్ ఆలయం, ఆవూర్** అని కూడా పిలుస్తారు) అనేది భారతదేశంలోని తమిళనాడు రాష్ట్రంలో, కుంబకోణం పట్టణానికి దక్షిణంగా సుమారు 12&nbsp;కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న ఆవూర్ గ్రామంలో స్థితి చెందిన ఒక హిందూ ఆలయం. ఈ ఆలయం శ్రీ శివునికి అంకితమైంది. ఈ ఆలయం 7వ శతాబ్దానికి చెందిన చోళ రాజు కొచెంగ చోళుడు నిర్మించిన మూడు *మడకోయిల్* ఆలయాలలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది. ఈ ఆలయం భైరవ విజయాన్ని సూచించే ఐదు విగ్రహాల సమాహారమైన *పంజకవ్యముద్ర*కు ప్రసిద్ధి చెందింది.

ఈ ఆలయాన్ని తమిళ శైవ సంప్రదాయంలోని *[[తేవారం]]* పద్యాలలో, 7వ శతాబ్దపు శైవ సంతకవి తిరుజ్ఞాన సంబంధర్ మహిమ కలిగించారు. ఈ ఆలయానికి సంబంధించిన అనేక శాసనాలు ఉన్నాయి. వాటి ద్వారా పాండ్యుల సహకారం, దానాలు జరిగినట్లు తెలుస్తుంది. ప్రస్తుతం ఉన్న రాతి నిర్మాణం 9వ శతాబ్దంలో చోళ వంశం కాలంలో నిర్మించబడినదిగా భావించబడుతుంది. తరువాతి విస్తరణలు 16వ శతాబ్దంలో తంజావూరు నాయకుల కాలానికి చెందాయని చెబుతారు.

ఈ ఆలయం ద్రావిడ నిర్మాణశైలిలో నిర్మించబడింది. ప్రధాన ప్రవేశద్వారంగా మూడు అంతస్తుల *గోపురం* ఉంది. ఆలయంలో అనేక ఉప ఆలయాలు ఉన్నాయి. వాటిలో పాడికాసునాథర్, సౌందరనాయగి దేవతలకు చెందిన ఆలయాలు ముఖ్యమైనవి. ఆలయ సముదాయంలో అనేక మండపాలు, రెండు ప్రాకారాలు ఉన్నాయి. ఆలయంలో ప్రతిరోజు ఉదయం 6:30 నుండి రాత్రి 8:00 గంటల వరకు వివిధ సమయాల్లో నాలుగు నిత్య పూజా విధులు నిర్వహించబడతాయి. ఆలయ క్యాలెండర్‌లో రెండు వార్షిక ఉత్సవాలు కూడా ఉన్నాయి.

ఈ ఆలయంలో జరుపుకునే ప్రధాన పండుగలు:

* తమిళ నెల *వైకాశి* (మే–జూన్)లో జరిగే శివరాత్రి
* *ఐప్పసి* (అక్టోబర్–నవంబర్)లో జరిగే అన్నాభిషేకం
* *మార్గళి* (డిసెంబర్–జనవరి)లో జరిగే తిరువాధిరై
## పురాణ కథనం

**పశుపతీశ్వరర్** అనే పేరు "ఆవుల అధిపతి" అనే అర్థాన్ని సూచిస్తుంది. ఋషి వశిష్ఠ శాపం నుండి విముక్తి పొందేందుకు పవిత్ర ఆవు కామధేనువు తన పాలతో శివలింగంపై అభిషేకం చేస్తూ శివుని ప్రార్థించిందని, దాని కోసం శివుడు ఈ స్థలంలో అవతరించాడని విశ్వసించబడుతుంది. ఈ కథనాన్ని సూచించే ఒక శిల్పం ఆలయ రెండవ ప్రాకార గోడలపై కనిపిస్తుంది.

మరొక పురాణ కథనం ఈ ఆలయాన్ని 6వ శతాబ్దపు శైవ సంతుడైన తిరుమూలర్ తో  అనుసంధానిస్తుంది. తిరుమూలర్ ఒకసారి గోవుల గుంపు తమ కాపరిని కోల్పోయి విచారిస్తూ ఉండటం చూశాడని చెబుతారు. ఒక *[[సిద్ధుడు]]* అయిన అతడు మరణించిన కాపరి శరీరంలో ప్రవేశించి, మళ్లీ జీవించి కాపరిగా సేవ చేస్తూ శివుని మహిమను కొనియాడుతూ 3000 పద్యాలు రచించాడని పురాణ కథనం.

ఈ కథనం ప్రధానంగా తిరువాదురైలోని గోముక్తేశ్వర ఆలయంతో అనుబంధం ఉన్నప్పటికీ, ధేనుపురీశ్వర ఆలయం, పట్టీశ్వరం, పుదుకొట్టై సమీపంలోని తిరుకోగర్నం వంటి ఇతర ఆలయాలతో కూడా ఇది సంబంధం కలిగి ఉంది. మరొక కథనం ప్రకారం, ఋషి వశిష్ఠుడు పవిత్ర ఆవు కామధేనువును శపించాడు. ఆ శాప విమోచన కోసం కామధేను బ్రహ్మను ఆశ్రయించగా, బ్రహ్మ ఆమెను ఈ స్థలంలో తపస్సు చేయమని సూచించాడని చెబుతారు. ఈ ఆలయ ప్రధాన దేవతను దేవతలు, సప్తర్షులు, ఇంద్రుడు, సూర్యుడు, నవగ్రహ దేవతలు పూజించారని కూడా విశ్వసించబడుతుంది. స్థానిక కథనం ప్రకారం, గాలి దేవుడైన వాయువు ఆదిశేషుడుతో పోటీ పడుతూ రెండు కొండలను తీసుకొచ్చాడని, వాటిలో ఒకటి ఇక్కడ ప్రతిష్ఠించబడగా, మరొకటి నల్లూరులోని కల్యాణసుందరేశ్వర ఆలయం వద్ద ప్రతిష్ఠించబడిందని చెబుతారు.

## మాడకోయిల్

ఆవూర్ గ్రామం చోళుల 2వ శతాబ్దపు పాలన సమయంలో ఒక కోట పట్టణంగా ఉండేదని చెబుతారు. కొచెంగాట్ చోళుడు ఒక చోళ రాజు, శైవంలోని 63 నాయనార్లలో (శైవ సంతులు) ఒకడిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు. పూర్వ జన్మలో శివభక్తి విషయంలో ఒక ఏనుగుతో పోరాడిన సాలెపురుగు రూపంలో ఉన్న ఆత్మ పునర్జన్మగా అతడు జన్మించాడని విశ్వసించబడుతుంది. 

తల్లి గర్భంలో ఎక్కువకాలం ఉండటం వల్ల అతడు పుట్టినప్పుడు కళ్లలో ఎరుపు వర్ణం కనిపించిందని చెబుతారు. తల్లి ఆ శిశువు ఎరుపు కళ్లను చూసి అతడిని **కొచెంగ కన్ననో** అని పిలిచిందని కథనం. (తమిళంలో *కో* = రాజు, *చెంగ్* = ఎరుపు, *కణ్* = కన్ను). దీనర్థం "ఎర్ర కళ్ల రాజు" అని కావడంతో అతడికి **కొచెంగాట్ చోళుడు** అనే పేరు స్థిరపడింది. రాజుగా మారిన తరువాత అతడు శైవ మతాన్ని అనుసరించి, చోళ సామ్రాజ్యంలో 70 *మాడకోయిళ్లు* నిర్మించాడని చెబుతారు. *మాడకోయిల్* అనగా ఎత్తుగా నిర్మించబడిన ఆలయాలు, వీటిలో ఏనుగులు గర్భగుడి వరకు చేరలేవు. 

ఈ ఆలయంలో ఒక శాసనం (1911లో 181వ శాసనం) ఉంది. ఇది రాజేంద్ర చోళుడు III పాలన మూడవ సంవత్సరానికి (1246–1279 క్రీ.శ.) చెందింది. అందులో ఆలయానికి భూమి దానంగా ఇచ్చిన వివరాలు నమోదు చేయబడ్డాయి. ప్రస్తుతం ఈ ఆలయాన్ని తమిళనాడు ప్రభుత్వంకు చెందిన హిందూ మత, దాతృత్వ ఎండౌమెంట్స్ శాఖ నిర్వహిస్తోంది.
## నిర్మాణశైలి
ఈ ఆలయం కుంబకోణం నుండి సుమారు 10&nbsp;కిలోమీటర్లు దూరంలో, తిరుకరుగవూర్‌కు తూర్పుగా 6&nbsp;కిలోమీటర్లు,, తంజావూర్కు దక్షిణంగా 30&nbsp;కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. ఆలయంలో ఐదు అంతస్తుల *[[గోపురం|రాజగోపురం]]* ఉంది. ప్రధాన గర్భగుడి కోసం ఎత్తైన నిర్మాణం ఏర్పాటు చేయబడింది. ఈ ఆలయం ఒక **మాడకోయిల్**. ఇది కొచెంగ చోళుడు నిర్మించిన 70 మాడకోయిల్ ఆలయాల శ్రేణిలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది. ఈ ఆలయ ప్రధాన ఉపఆలయాలు ఎత్తైన నిర్మాణంలో స్థితి చెందాయి. ప్రధాన దేవత పశుపతీశ్వరర్, శివలింగం రూపంలో ప్రధాన గర్భగుడిలో ప్రతిష్ఠించబడ్డాడు. పశుపతీశ్వరర్ యొక్క దేవియైన మంగళనాయగి, పంగజవల్లి దేవతలు పడమర ముఖంగా ఉన్న జంట గర్భగుడుల్లో ప్రతిష్ఠించబడ్డాయి. ప్రధాన గర్భగుడిని ఎదుర్కొనే మూలల్లో పంచభైరవర్ అనే ఐదు భైరవ విగ్రహాలు ఉన్నాయి. కిందభాగంలోని రెండవ *[[ప్రాకారం]]*లో మురుగన్కు ప్రత్యేక ఉపఆలయం ఉంది. అక్కడ మురుగన్ ధనుష్ సుబ్రమణ్యర్ రూపంలో పూజించబడతాడు. సాధారణ ఆయుధమైన *[[వేలు]]* బదులుగా ఆయన చేతిలో *[[ధనుస్సు|ధనుష్]]* (విల్లు) ఉంటుంది. ఆలయ ప్రధాన ప్రవేశ ద్వారానికి బయట బ్రహ్మ తీర్థం అనే చిన్న ఆలయ కుంట ఉంది. మంగళనాయగి విగ్రహం ఈ ఆలయ కుంటలోనే లభించిందని చెబుతారు. ఈ ఆలయం కావేరి నది తీరంలో నిర్మించబడిన ఆలయాలలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది. ఇది కావేరి నదికి ఉపనదైన కుడమురుట్టి ఒడ్డున ఉంది.
## సాహిత్య ప్రస్తావన
ఈ ఆలయం 275 పాడల్ పెట్ర స్థలాలలో ఒకటిగా గుర్తించబడింది. ఈ ఆలయాన్ని *[[తేవారం]]* పద్యాలలో మహిమింపజేశారు. *తేవారం* అనేది 7వ శతాబ్దానికి చెందిన శైవ కాననిక గ్రంథం. దీనిని అప్పర్, సంబందర్, సుందరర్ అనే ముగ్గురు సంతకవులు రచించారు. ఈ ఆలయాన్ని సంబంధర్ మొదటి *[[తిరుమురై]]*లో పదకొండు పద్యాలలో కీర్తించాడు. ఆయన ఈ ఆలయాన్ని **ఆవూర్ పశుపతీశ్వరం** అని పేర్కొన్నాడు.  

తేవారం పద్యం:

::::"புண்ணியர் பூதியர் பூதநாதர் புடைபடு வார்தம் மனத்தார்திங்கட்  
::::கண்ணிய ரென்றென்று காதலாளர் கைதொழு தேத்த விருந்தவூராம்  
::::விண்ணுயர் மாளிகை மாடவீதி விரைகமழ் சோலை சுலாவியெங்கும்  
::::பண்ணியல் பாடல றாதவாவூர்ப் பசுபதி யீச்சரம் பாடுநாவே."

దీనికి భావానువాదం:

::::ఇది శివుని ఆశీర్వదింపబడిన భక్తులు నివసించే పవిత్ర స్థలం.  
::::శివుడు ఆవూర్ పశుపతీశ్వరంగా ఇక్కడ సన్నిధానమై ఉన్నాడు.  
::::ఈ ప్రదేశం అందమైన ఉద్యానవనాలు, ప్రాసాదాలు, వీధులతో చుట్టుముట్టబడి ఉంది.  
::::శివనామం ఎల్లప్పుడూ ఇక్కడ ఉచ్చరించబడుతుంది.  
::::నా నాలుక ఆవూర్ పశుపతీశ్వరాన్ని స్తుతించుగాక.
## ఆరాధనా విధానాలు

ఆలయ పూజారులు పండుగల సమయంలోనూ, ప్రతిరోజూ కూడా *[[పూజ]]* (ఆచారాలు) నిర్వహిస్తారు. తమిళనాడులోని ఇతర శివాలయాల మాదిరిగానే, ఇక్కడి పూజారులు బ్రాహ్మణ ఉపవర్గానికి చెందిన శైవ సముదాయానికి చెందుతారు.

ఆలయంలో రోజుకు నాలుగు సార్లు పూజలు నిర్వహించబడతాయి:

* *కలసంతి* – ఉదయం 8:00  
* *ఉచికాలం* – ఉదయం 10:00  
* *సాయరక్షై* – సాయంత్రం 5:00  
* *అర్ధజామం* – రాత్రి 8:00  

ప్రతి పూజా విధి లోను నాలుగు దశలు ఉంటాయి:

* *[[అభిషేకం]]* (పవిత్ర స్నానం)  
* *అలంకారం* (శృంగారం)  
* *[[నైవేద్యం]]* (ఆహార సమర్పణ)  
* *దీప ఆరాధన* (దీపాల ఊగింపు)  

ఈ పూజలు పశుపతీశ్వరర్, మంగళాంబికై దేవతలకు నిర్వహించబడతాయి.

పూజా కార్యక్రమాలు *[[నాగస్వరం]]* (వాయిద్యం), *[[తవిల్]]* (తాళ వాయిద్యం) సంగీతంతో జరుగుతాయి. అలాగే వేదాలులోని మంత్రాలు పూజారులు పఠిస్తారు. భక్తులు ఆలయ ధ్వజస్తంభం ముందు సాష్టాంగ నమస్కారం చేస్తారు.

ఇక్కడ వారానికి జరిగే ఆచారాలు:

* *సోమవారం*  
* *శుక్రవారం*  

పక్షంలో ఒకసారి జరిగే ఆచారాలు:

* *[[ప్రదోషం]]*  

నెలవారీ ఉత్సవాలలో:

* *[[అమావాస్య]]*  
* *కృత్తికై*  
* *[[పౌర్ణమి]]*  
* *చతుర్థి*  

ఈ ఆలయంలో జరుపుకునే ప్రధాన పండుగలు:

* తమిళ నెల *వైకాశి* (మే–జూన్)లో జరిగే శివరాత్రి
* *ఐప్పసి* (అక్టోబర్–నవంబర్)లో జరిగే అన్నాభిషేకం
* *మార్గళి* (డిసెంబర్–జనవరి)లో జరిగే తిరువాధిరై

## ఇవి కూడా చూడండి

* పశుపతీశ్వర ఆలయం, పండనల్లూర్

## మూలాలు

## గ్రంథసూచిక

* 
* 
* 
*.
*.
*

## బాహ్య లింకులు

వర్గం:పాడల్ పేట్ర క్షేత్రాలు
వర్గం:తంజావూరు జిల్లా శివాలయాలు
వర్గం:చోళుల నిర్మాణ శైలి

వర్గం:తంజావూరు హిందూ ఆలయాలు
వర్గం:తమిళనాడులోని శివాలయాలు