ఆటలపాటలు

thumb|తెలుగు తల్లి శిలామూర్తి - ఒక చేత పూర్ణ కుంభం, మరొకచేత వరి కంకి - నిండుదనానికీ, పంటలకూ ఆలవాలం. "తెలుగు" పదాన్ని భాషకూ, జాతికీ సంకేతంగా వాడుతారనడానికి ఈ రూపకల్పన ఒక ఆధారం
పిల్లలు ఆటలలో పాటలు చేర్చి ఆడుకోవడం కోసం ఎన్నో సులభమైన అర్ధవంతమైన గేయాలు తెలుగులో రచించబడ్డాయి. వాటిలో కొన్ని.

## చెమ్మచెక్క

* చెమ్మ చెక్క చారడేసి మొగ్గ
* అట్లు పొయ్యంగ ఆరగించంగ
* ముత్యాల చెమ్మచెక్క ముగ్గులెయ్యంగ
* రత్నాల చెమ్మ చెక్క రంగులెయ్యంగ
* పగడాల చెమ్మచెక్క పందిరెయ్యంగ
* పందిట్లో మా బావ పెండ్లి చెయ్యంగ
* చూచి వద్దాం రండి సుబ్బరాయడి పెళ్ళి
* మా వాళ్ళింట్లో పెళ్ళి మళ్ళీవద్దాం రండి
* దొరగారింట్లో పెళ్ళి దోకుకు వద్దాం రండి.

పిండీ
* తాటీ బెల్లం తవ్వెడు నెయ్యి
* గుప్పెడు తింటే కులుకూలాడి
* నడుమూకట్టే నామాట చిట్టీ
* దూదూ పుల్ల దూరాయ్ పుల్ల
* చూడాకుండా జాడా తియ్యీ
* ఊదాకుండా పుల్లా తీయ్యీ==ఒప్పులకుప్పా ఒయ్యారిభామా==
* ఒప్పుల కుప్పా ఒయ్యారి భామా
* మినపా పప్పూ మెంతీ 
* ఒప్పులకుప్పా ఒయ్యారిభామా! ఒప్పులకుప్పా ఒయ్యారి భామా.

## కాళ్ళగజ్జ-కంకాలమ్మ
* కాళ్ళగజ్జ - కంకాలమ్మ
* వేగుచుక్క - వెలగామొగ్గ
* మొగ్గాకాదు - మోదుగనీరు
* నీరూకాదు - నిమ్మలవాయ
* వాయాకాదు - వాయింటకూర
* కూరాకాదు - గుమ్మడిపండు
* పండూకాదు - పాపడమీసం
* మీసం కాదు - మిరియాలపోతు
* పోతూకదు - బొమ్మలశెట్టి
* శెట్టీ కాదూ - శామమన్ను
* మన్నూకాదు - మంచి గంధం చెక్క
* లింగులిటుకు - పందెమాల పటుకు
* కాలు పండినట్లు - కడకు తీసిపెట్టు.

## గుడు గుడు కుంచం
* గుడుగుడు కుంచం గుండేరాగం
* పావడ పట్టల పడిగే రాగం
* అప్పడాల గుర్రం ఆడుకోబోతే
* పేపే గుర్ర పెళ్ళికి పోతే
* అన్నా అన్నా నీ పెళ్ళెపుడంటే
* రేపు కాదు ఎల్లుండే - కత్తీకాదు బద్దాకాదు గప్ చుప్.

## దాగుడు మూతలు
* దాగుడుమూతా దండాకోర్
* పిల్లీవచ్చే ఎలకాదాగే
* కళ్ళూ మూసీ కాలీకోర్
* గప్ చుప్ సాంబార్ బుడ్డీ
* ఎక్కడి దొంగలు అక్కడనే గప్ చుప్--

## వానా వనా వల్లప్ప
* వానా వాన వల్లప్ప
* వాకిలి తిరుగు చెల్లప్ప
* కొండమీద గుండురాయి
* కొక్కిరాయి కాలు విరిగె
* దానికేమి మందూ ?
* వేపాకు పసుపు వెల్లుల్లిపాయ
* నూనమ్మ బొట్టు
* పూటకొక్క తూరి

## చుట్టాల సురభి
* చుటాల సురభి - బొటన వేలు
* కొండేల కొరవి - చూపుడు వేలు
* పుట్టు సన్యాసి - మధ్య వేలు
* ఉంగరాలభోగి - ఉంగరపు వేలు
* పెళ్ళికి పెద్ద - చిటికెన వేలు
* తిందాం తిందాం ఒక వేలు
* ఎట్లా తిందాం ఒక వేలు
* అప్పుచేసి తిందాం ఒక వేలు 
* అప్పెట్టా తీరుతుంది ఒక వేలు
* ఉన్నాడు కదా అన్నిటికీ
* పొట్టివాడు గట్టివాడు బొటన వేలు

## అల్లీ బిల్లీ
* కొండాపల్లీ కొయ్యాబొమ్మా
* నీకోబొమ్మా నాకోబొమ్మా
* నక్కాపల్లీ లక్కపిడతలు
* నీకో పిడత నాకో పిడత
* నిర్మల పట్నం బొమ్మల పలకలు 
* నీకో పలకా నాకో పలకా
* బంగిన పల్లీ మామిడి పండ్లూ
* నీకో పండూ నాకో పండూ
* ఇస్తానుండూ తెచ్చేదాకా
* చూస్తూఉండూ వచ్చేదాకా...

## ఒక్కటి ఓ చెలియా
* ఒక్కటి ఓ చెలియా
* రెండు రోకళ్లూ
* మూడు ముచ్చిలకా
* నాలుగు నందన్నా
* అయిదూ బేడల్లూ
* ఆరూ జవ్వాది
* ఏడూ ఎలమంద
* ఎనిమిది మనమంద
* తొమ్మిది తోకుచ్చు
* పది పారిపోయిందోచ్.....

## ఎందుకురా
* ఎండలు కాసేదెందుకురా ?
* మబ్బులు పట్టేటందుకురా..
* మబ్బులు పట్టేదెందుకురా ?
* వానలు కురిసేటందుకురా...
* వానలు కురిసేదెందుకురా ?
*చెరువులు నిండేటందుకురా..
* చెరువులు నిండేదెందుకురా ?
* పంటలు పండేటందుకురా...
* పంటలు పండేదెందుకురా ?
* ప్రజలు బతికేటందుకురా..
* ప్రజలు బతికేదెందుకురా ?
* దేవుని కొలిచేటందుకురా..
* దేవుని కొలిచేదెందుకురా ?
* ముక్తిని పొందేటందుకురా............

## రింగు రంగు బిళ్ళ
* రింగురింగు బిళ్ళ - రూపాయిదండ
* దండకాదురా - తామర మొగ్గ
* మొగ్గ కాదురా - మోదుగనీడ
* నీడకాదురా - నిమ్మల బావి
* బావి కాదురా - బచ్చలి కూర
* కూర కాదురా - కుమ్మరి మెట్టు
* మెట్టు కాదురా - మేదరి సిబ్బి
* సిబ్బి కాదురా - చీపురు కట్ట
* కట్ట కాదురా - కావడి బద్ద
* బద్దకాదురా - బారెడు మీసం
* మీసం కాదురా - మిరియాల పొడుం
* పొడుం కాదురా - పోతురాజే...బాబోయ్....

వర్గం:బాల సాహిత్యం