open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
జుగల్ కిషోర్ (వైద్యుడు)

**జుగల్ కిషోర్** (1915–2012) ఒక భారతీయ హోమియోపతి వైద్యుడు, ఢిల్లీ ప్రభుత్వం ఆధ్వర్యంలో నడుస్తున్న న్యూఢిల్లీలోని నెహ్రూ హోమియోపతిక్ మెడికల్ కాలేజ్ అండ్ హాస్పిటల్ వ్యవస్థాపక డైరెక్టర్. భారత ప్రభుత్వం 2012లో ఆయనను నాల్గవ అత్యున్నత భారతీయ పౌర పురస్కారమైన పద్మశ్రీతో సత్కరించింది.
## జీవిత చరిత్ర
జుగల్ కిషోర్ 1915లో బ్రిటిష్ భారతదేశంలో జన్మించాడు. లాహోర్‌లోని ఫోర్‌మాన్ క్రిస్టియన్ కళాశాల, పంజాబ్ విశ్వవిద్యాలయంలో తన గ్రాడ్యుయేట్ అధ్యయనాలు చేశాడు, ఇండియన్ సివిల్ సర్వీస్ పరీక్షలకు సిద్ధమవుతున్న సమయంలో అతను ఒక వ్యాధి బారిన పడి ఒక సంవత్సరానికి పైగా మంచానికే పరిమితమయ్యాడు. కోలుకునే కాలంలో, అతను ఒక హోమియోపతి పుస్తకాన్ని చూశాడని, అది స్వీయ వైద్యం ద్వారా అతని అనారోగ్యం నయం కావడానికి సహాయపడిందని అంటారు. ఇదే అతనిని హోమియోపతిని అభ్యసించడానికి ప్రేరేపించిందని అంటారు.

కిషోర్ పశ్చిమ బెంగాల్‌లోని కలకత్తా హోమియోపతిక్ కళాశాల నుండి హోమియోపతిక్ మెడిసిన్‌లో పట్టభద్రుడయ్యాడు, 1945లో తన ప్రాక్టీస్‌ను ప్రారంభించి 65 సంవత్సరాలకు పైగా వైద్య సేవలు అందించాడు. ఈ కాలంలో, కిషోర్ నాలుగు పర్యాయాలు భారత రాష్ట్రపతికి గౌరవ వైద్యుడిగా, ఒకసారి భారత ప్రభుత్వానికి గౌరవ హోమియోపతి సలహాదారుగా పనిచేశాడు. హోమియోపతిక్ ఫార్మాకోపియా కమిటీ ఆఫ్ ఇండియా ఛైర్మన్‌గా వ్యవహరించాడు. ఢిల్లీ ప్రభుత్వం న్యూఢిల్లీలో నెహ్రూ హోమియోపతిక్ మెడికల్ కాలేజ్ అండ్ హాస్పిటల్‌ను స్థాపించినప్పుడు, కిషోర్ దాని మొదటి డైరెక్టర్ అయ్యాడు. అతను ఏషియన్ హోమియోపతిక్ మెడికల్ లీగ్ (AHML) కు అధ్యక్షుడిగా, జెనీవాలోని ఇంటర్నేషనల్ హోమియోపతిక్ మెడికల్ ఆర్గనైజేషన్ జాతీయ కార్యనిర్వాహక కమిటీ సభ్యుడిగా ఉన్నాడు. అతను 1973, 1976లలో జరిగిన ఇంటర్నేషనల్ హోమియోపతిక్ కాంగ్రెస్ రెండు సెషన్లకు భారత ప్రతినిధి బృందంలో సభ్యుడిగా ఉన్నాడు. అంతేకాకుండా అతను సెంట్రల్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ హోమియోపతి అధ్యక్షుడిగా పనిచేశాడు.

హోమియోపతిక్ రిపోర్టోరియల్ విశ్లేషణ కోసం ఉపయోగించే పంచ్ కార్డ్ సిస్టమ్ అయిన 'కిషోర్ కార్డ్స్' సృష్టికర్తగా జుగల్ కిషోర్ గుర్తింపు పొందాడు, దీనిపై అతను 'కిషోర్ కార్డ్ రిపెర్టరీ', 'ఇంటిగ్రేటెడ్ రిపెర్టరీ - మైండ్ అండ్ జనరాలిటీస్', 'ఎవల్యూషన్ ఆఫ్ రిపెర్టరీస్' అనే మూడు పుస్తకాలు రాశాడు. అనేక వినూత్న హోమియోపతి చికిత్స ప్రోటోకాల్స్ ఆయన ఘనతే.

జుగల్ కిషోర్ శారదను వివాహం చేసుకున్నాడు, ఆమె అతనికంటే ముందే మరణించింది, ఈ దంపతులకు ఇద్దరు కుమారులు ఉన్నారు. ఒక కుమారుడు డాక్టర్ రాజీవ్ కిషోర్ ఓహియోలోని ఆక్రాన్‌లో పీడియాట్రిక్ అలెర్జిస్ట్‌గా పనిచేస్తుండగా, రెండవ కుమారుడు డాక్టర్ అరవింద్ కిషోర్ తండ్రి అడుగుజాడల్లో హోమియోపతి వైద్యుడిగా సేవలు అందిస్తున్నాడు. 2012 జనవరి 25న పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీ కోసం అతని పేరును ప్రకటించడానికి రెండు రోజుల ముందు, జుగల్ కిషోర్ 23 జనవరి 2012న మరణించాడు.

## ఇవి కూడా చూడండి

* సెంట్రల్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ హోమియోపతి

## మూలాలు

వర్గం:వైద్యరంగంలో పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:2012 మరణాలు
వర్గం:1915 జననాలు
నరసింహ చింతామన్ కేల్కర్

**నరసింహ చింతామన్ కేల్కర్** (**ఎన్. సి. కేల్కర్**) సాహిత్యసమ్రాట తాత్యాసాహెబ్ కేల్కర్ (24 ఆగస్టు 1872-14 అక్టోబర్ 1947) గా ప్రసిద్ధి చెందిన ఆయన మిరాజ్ కు చెందిన న్యాయవాది, అలాగే నాటక రచయిత, నవలా రచయిత, చిన్న కథ రచయిత, కవి, జీవితచరిత్రకారుడు, విమర్శకుడు, చరిత్రకారుడు, తాత్విక, రాజకీయ ఇతివృత్తాలపై రచయిత. ఆయన చిత్పవన్ బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఆయన భారతదేశంలోని మహారాష్ట్ర సాహిత్య, రాజకీయ వ్యక్తి, అలాగే *[[కేసరి (మరాఠీ వార్తాపత్రిక)|కేసరి]]* వార్తాపత్రికకు సంపాదకుడు, ధర్మకర్త. ఆయన 1897 & 1908లో తిలక్ జైలులో ఉన్నప్పుడు రెండుసార్లు సంపాదకుడిగా పని చేశాడు.

ఆయన 1904లో పూణేలో స్థాపించబడిన విద్యా ప్రసారక్ మండలి అనే విద్యా సంఘంతో సంబంధం కలిగి ఉన్నారు. భారత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమం బాల గంగాధర్ తిలక్ కూడా ఆయనకు సన్నిహిత సంబంధం ఉంది. ఆయన థానే మరాఠీ గ్రంథ్ సంగ్రహాలయ అధ్యక్షుడిగా కూడా పని చేశాడు.

ఆయన 1920లో తిలక్ మరణం తరువాత కాంగ్రెస్ పార్టీలో తిలక్ వర్గానికి చెందిన అగ్రశ్రేణి నాయకులలో ఒకరిగా మారాడు. 1923లో ఇంపీరియల్ లెజిస్లేటివ్ కౌన్సిల్ దిగువ సభ అయిన సెంట్రల్ లెజిస్లేటివ్ అసెంబ్లీకి ఎన్నికై 1929 వరకు పని చేశాడు. ఆయన 1928లో జబల్‌పూర్, 1932లో ఢిల్లీ రెండుసార్లు అఖిల భారతీయ హిందూ మహాసభ అధ్యక్షుడిగా పని చేశాడు.

## సాహిత్య సాధనలు

### నాటకాలు

* *సరోజిని* (1901)
* *తోహి మిచ్ అని హహి మిచ్ అలియాస్ మవర్దేవచి జిద్గోలి* (1898)
* *చంద్రగుప్తుడు* (1913)
* *టోటాయాచే బ్యాండ్* (1913)
* *కృష్ణార్జున యుద్ధం* (1915)
* *సంత్ భానుదాస్* (1919)
* *పట్టిచి నివార, జంగల్ ప్రధాన మంగళ్* (అసంపూర్ణం) 

### నవలలు

* అంధర్వేద్ (1928)
* నవల్పుర్చ సంతానక్ (1934)
* *బలిదాన్* (1937)
* కోకంచ పోర్ (1942)
* *కవలా అని ధాపి, జగాచి రిట్* (1943)  

### చిన్న కథలు

* *మౌజేచే చార్ ప్రహార్* (1931)
* *కుషా విషి అని ఇటార్ గోష్టి* (1950) 

### కవిత్వం

* *కావ్యోపహార్* (1927)
* పడ్యగుచ్ఛ (1936)
* గతగోష్టిః స్వీయచరిత్ర రచన (1939)  
* *పత్రవ్యహర్* గతగోష్టికి అనుబంధం (1941)  

### జీవిత చరిత్రలు

* గరిబాల్డి మరాఠీలో (1902) ఈ పుస్తకం ఐదు సంచికలకు ప్రచురించబడింది, చివరి సంచిక 1944లో ప్రచురించబడింది.
* లైఫ్ అండ్ టైమ్స్ ఆఫ్ లోకమాన్య తిలక్ (ఆంగ్లం)
* మాజా జనమాభర్చ ఏక్ ఉగాగ్, లోకమాన్య తిలక్ యాంచే చరిత్ర పూర్వార్ధ (1923)
* లోకమాన్య జీవితపు మైలురాళ్ళు (ఆంగ్లంలో 1924)
* *లోకమాన్య తిలకంచె పుణ్యస్మారన్* (1927)
* లోకమాన్య తిలక్ యంచె చరిత్ర ఉత్తరాధ సంపుటి. II (1928)
* లోకమాన్య తిలక్ యంచె చరిత్ర ఉత్తరాధ సంపుటి. III (1928)
* పి. వి. గాడ్గిల్ తో *అయార్లాండ్చే  రాష్ట్రవీర్* వాల్యూమ్ I & II (1930) 

### చరిత్ర

* ఐర్లాండ్చా ఇతిహాస్ (1909)
* *మరాఠే వా ఇంగ్రాజ్* (1918)
* *ఇతిహాస్ విహార్* (1926)
* *ఫ్రెంచ్ రాజ్యక్రాంతి* (1937) 

### కోర్టు కేసులు

* తిలక్ విచారణ (ఆంగ్లంలో, 1908)
* కోర్టు ధిక్కరణ కేసు (3వ సంచిక 1924)
* *కేసరివరిల్ ఖత్లా* (1924) 

### తత్వశాస్త్రం

* భారతీయ తత్వజ్ఞానంః కేశవసుత్ (1934)  
* *గవరన్ గీత* (1944)
* సుధారణ, సుఖ వా సదాచార్ (1945)
* *జ్ఞానేశ్వరి సర్వస్వ* (1946) 

### రాజకీయ రచన

* కేస్ ఆఫ్ ఇండియన్ హోమ్ రూల్ (1917)
* తిరంగి నవమత్వాడ్ (మార్క్సిజం/కమ్యూనిజంపై ఒక పుస్తకం) 

## మూలాలు

వర్గం:1872 జననాలు
వర్గం:1947 మరణాలు
వర్గం:మహారాష్ట్ర రాజకీయ నాయకులు
సుందర మందారాలు

thumb|alt=సుందర మందారాలు |సుందర మందారాలు

**సుందర మందార మాల** 

రాతలు తలల నుండే కదుల్తాయి. కొన్నిరాతలు తలలను కదుపుతాయి. కుదుపుతాయి. పొదుపుగా కొన్ని పద సుమాలతో ఉక్తులు అవుతాయి. స్పూర్తి పరిమళాలను తోడు 
చేసుకొని సూక్తులవుతాయి. మనసులో విరబూసిన వివేక మందారాలే సూక్తులు. అందమైన
భావ జగత్తులో సుందరంగా చలించే మందారాలు . 

## సుందర మందారాలు

“నిక్కమైన మంచి నీల మొక్కటి చాలు” అని గుండెలను కరిగించలేని రాతి బండ
లను ఒక కవి విసిరివేస్తే, “గంగి గోవు పాలు గెరిటెడైనను చాలు” అని హృదయంలో అమృత బిందువులను చిందించే రస గుళికలను మరొక కవి ఏరి దాచుకున్నాడు.
మనసులో రణం లేకుండా జీవించుటకు మరణం లేని మాటలను మందార మాలగా
తీర్చిదిద్దిన చైతన్య పొత్తము ఈ 'సుందర మందారాలు' పుస్తకము.
అప్పుడప్పుడు, అలా అలా నా మనసులో కులికినవి. వేదికలపై నేను పలికినవి ఈ
పుస్తకంలో సూక్తులుగా ఉన్నాయి. రెండు దశాబ్దాలుగా ఎన్నో జేబులను, చేతి సంచులను అలంకరిస్తూ అలరిస్తూ వచ్చిన ఈ పుస్తకం ఇటీవల చాలా కాలంగా పునర్ముద్రణకు నోచుకోలేదు.
ఇందులో ఉన్నవన్నీ పలుకులే అయినా, గొప్ప పలుకుబడిని సంపాదించాయి. సుమారు యాభై వేల ప్రతులు వూరేగాయి.ఊరూరా తిరిగాయి. నోరారా పలికాయి.భక్తుల ఒత్తిడి మరీ యెక్కువయింది.పునర్ముద్రణము తక్షణ కర్తవ్యమైనది. చేస్తున్నాము. అయితే నూతన సూక్తులను 
ఎన్నో జోడించాము. అందమైన ఈ మందారాలను గ్రుచ్చి ఈ సుందర మందార మాలను శ్యామ 
సుందరుని చరణ కమలాల వద్ద సమర్పిస్తున్నాము. #సుందర చైతన్య ఆశ్రమం 
-ప్రణవ ప్రేమలతో  * సుందర చైతన్యానంద
 

* **సుందర మందారాలు ** #lyrical#audio#videos and PDF link:https://archive.org/details/@sundarachitanyam_ysreddy/lists/61/sunadara-mandaralu_videos_book
యేషే డోర్జీ తోంగ్చి

**యెషే డోర్జీ థోంగ్చి** (జననం 1952 జూన్ 13) అరుణాచల్ ప్రదేశ్‌కు చెందిన రచయిత. గతంలో అతను డిప్యూటీ కమిషనర్‌గా పనిచేశాడు. అతని మొదటి సాహిత్య సృష్టి 'జున్‌బాయ్' అనే కవిత.

సాహిత్యం, విద్యా రంగాలలో అతను చేసిన కృషికి గాను 2020లో భారతదేశ ప్రతిష్టాత్మక పురస్కారం పద్మశ్రీ వరించింది.
## ప్రారంభ జీవితం, విద్యాభ్యాసం
యెషే డోర్జీ థోంగ్చి 1952 జూన్ 13న అరుణాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్రం పశ్చిమ కమెంగ్ జిల్లాలోని జిగావ్‌లో జన్మించాడు. థోంగ్చి కాటన్ కళాశాలలో అండర్ గ్రాడ్యుయేట్ అధ్యయనాలు పూర్తి చేసి, ఆపై గౌహతి విశ్వవిద్యాలయంలో మాస్టర్స్ డిగ్రీని పూర్తి చేశాడు.

## పురస్కారాలు
* పద్మశ్రీ - భారత ప్రభుత్వం, 2020
* మౌన ఔత్ ముఖర్ హృదయ్ (నిశ్శబ్ద పెదవులు, గుసగుసలాడే హృదయం) అనే అస్సామీ నవలకు కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం, 2005
* కళాగురు బిష్ణు రాభా సాహిత్య పురస్కారం-అస్సాం సాహిత్య సభ-2001
* సుకఫా అవార్డు - అస్సాం ప్రభుత్వం 2021
* అస్సాం వ్యాలీ లిటరరీ అవార్డ్ - విలియమ్సన్ మెగోర్ ఎడ్యుకేషనల్ ట్రస్ట్. కోల్‌కతా 2017
* మైసూర్‌లోని సెంట్రల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇండియన్ లాంగ్వేజెస్ (CIIL) నుండి భాషా భారతి అవార్డు. 2005
* ఆచార్య హజారీ ప్రసాద్ ద్వివేది సమ్మాన్, హిందీ పరిషత్, ప్రయాగ్‌రాజ్ 2019
* బోడోసా అవార్డు - ఆల్ మోరన్ స్టూడెంట్స్ యూనియన్, 2019
* స్పెషల్ అచీవ్‌మెంట్ అవార్డు (సాహిత్యం)- బుద్ధిస్ట్ కల్చరల్ ప్రిజర్వేషన్ సొసైటీ, బొమ్డిలా. 2013
* సాదిన్-ప్రతిదిన్ గోష్ఠి స్పెషల్ అచీవ్‌మెంట్ అవార్డు (సాహిత్యం, జర్నలిజం). 2017 
* డా. భూపేన్ హజారికా ట్రస్ట్, కోల్‌కతా-గౌహతి వారి డా. భూపేన్ హజారికా సన్‌హతి బోటా 2016
* రంగ్‌బాంగ్ తేరంగ్ సమన్వయ్ అవార్డు-2018- సింథార్ ప్రకాశన్, బోలోలియాఘాట్, కర్బీ ఆంగ్లాంగ్. అస్సాం
* డా. మైదుల్ ఇస్లాం బోరా సాహిత్య పురస్కారం, 2014 డా. ఎం.ఐ. బోరా ట్రస్ట్, సీబ్‌సాగర్, అస్సాం
* లక్ష్మీనాథ్ బెజ్బరువా సాహిత్య పురస్కారం 2018 అస్సాం 
* ఫూల్‌చంద్ ఖండేల్వాల్ సంఘతి బటా పురస్కారం, 2001
* అస్సాం సాహిత్య సభ నుండి బసుదేవ్ జలన్ పురస్కారం
* సర్హద్ (పుణెకు చెందిన ఎన్జీవో) నుండి భూపేన్ హజారికా జాతీయ పురస్కారం 2017.
* డి.లిట్ (హానోరిస్ కాసా)-డిబ్రూఘర్ విశ్వవిద్యాలయం అస్సాం

## రచనలు
### నవలలు
* మౌన ఔత్ ముఖర్ హృదయ్ (నిశ్శబ్ద పెదవులు, గుసగుసలాడే హృదయం), 2005
* సోనమ్, 1982
* లింగ్‌జిక్
* బిహ్ కన్యార్ దేశత్
* సావ్ కట మనుహ్
* మిషింగ్
* మోయి అకౌ జనమ్ లోమ్

### చిన్న కథా సంపుటాలు
* పాపోర్ పుఖురి (పాపపు చెరువు)
* బహ్ ఫులర్ గుండ్
* అన్య ఏఖాన్ ప్రతియుగిత
* ధార్ ఆరు అనన్య గల్ప

### జానపద కథలు
* కమెంగ్ సిమంతర్ సాధు

### కమ్యూనిటీ చరిత్ర
* షెర్డుక్పెన్ జనజాతిర్ ఇతిబృత్య

యాత్రా కథనాలు -
* ధునియా మనుహర్ ధునియా దేశత్ (దక్షిణ కొరియా ప్రయాణం)

అనువాదాలు -
1. అస్సామీలోకి -
* సైనికర్ సేనాపతి (జనరల్ జె.జె. సింగ్ ఆత్మకథ 'ది సోల్జర్స్ జనరల్' కు అనువాదం)
* ప్రభాబత్ ముక్త జివన్ (హిస్ హోలీనెస్ దలైలామా ఆత్మకథ 'ఫ్రీడమ్ ఇన్ ఎక్సైల్' అనువాదం, అతని ముందుమాటతో)
* బోధచర్యావతార (ఆచార్య శాంతిదేవ రాసిన ఆరవ శతాబ్దపు సంస్కృత బౌద్ధ క్లాసిక్ కు కావ్య రూపంలో అనువాదం)
2. ఆంగ్లంలోకి -
* హార్ట్ టు హార్ట్ (లుమ్మెర్ దాయ్ అస్సామీ నవల 'మోన్ ఆరు మోన్' అనువాదం)

ఆత్మకథ -
* హన్హి ఆరు సకులార్ సాయిసావ్ (ఆత్మకథ మొదటి భాగం)

## పుస్తకాలు
అమెజాన్‌లో యెషే డోర్జీ థోంగ్చి పుస్తకాలు.

## మూలాలు

వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:1952 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
కెన్ ఫైఫ్

**కెన్నెత్ కార్మైకేల్ ఫైఫ్** (14 ఏప్రిల్ 1914 - 29 జనవరి 1974) స్కాటిష్ రగ్బీ యూనియన్ ఆటగాడు.

## కెరీర్

## మూలాలు
అతను కరాచీ (ఇప్పుడు పాకిస్తాన్)లో జన్మించాడు. దక్షిణాఫ్రికాలోని జోహన్నెస్‌బర్గ్‌లో మరణించాడు. అతని తల్లి ఇంగ్లీష్, అతని తండ్రి స్కాటిష్ అంతర్జాతీయ అసోసియేషన్ ఫుట్‌బాల్ ఆటగాడు జాన్ ఫైఫ్, అతని వారసత్వంతో అతను స్కాట్లాండ్ జాతీయ రగ్బీ యూనియన్ జట్టుకు అర్హత సాధించాడు - అతను 1933, 1939 మధ్య ముర్రేఫీల్డ్‌లో ఇంగ్లాండ్‌పై రెండు కలకత్తా కప్ విజయాలతో సహా తొమ్మిది క్యాప్‌లను గెలుచుకున్నాడు. 1933 మ్యాచ్‌లో విజేత ట్రై చేశాడు. అతను కేంబ్రిడ్జ్ విశ్వవిద్యాలయంలో చదివాడు.సేల్‌ను తన క్లబ్ జట్లలో ఒకటిగా పరిగణించాడు.

అతను క్రికెట్ కూడా ఆడాడు. 1937/38 సీజన్లో భారతదేశంలో యూరోపియన్ల క్రికెట్ జట్టుకు ప్రాతినిధ్యం వహించాడు.

## బాహ్య లింకులు

* 
వర్గం:1974 మరణాలు
వర్గం:1914 జననాలు
వర్గం:క్రికెట్ క్రీడాకారులు
అనిల్ కె. రాజవంశీ

**అనిల్ కె. రాజవంశీ** భారతదేశం దేశానికి చెందిన ఒక విద్యావేత్త, ప్రస్తుత నింబకర్ అగ్రికల్చరల్ రీసెర్చ్ ఇన్స్టిట్యూట్ (NARI) డైరెక్టర్.

రాజవంశీ లక్నో నగరంలో జన్మించి పెరిగాడు. అతను 1981 నుండి మహారాష్ట్ర రాష్ట్రంలోని NARI కి డైరెక్టర్‌గా ఉన్నాడు. ఈ పదవీ బాధ్యతలు చేపట్టడానికి ముందు అతను ఫ్లోరిడా విశ్వవిద్యాలయంలో అధ్యాపకుడిగా పనిచేశాడు. పునరుత్పాదక శక్తి పరిశోధన, గ్రామీణ, స్థిరమైన అభివృద్ధిలో రాజవంశీకి 40 సంవత్సరాలకు పైగా అనుభవం ఉంది. అతని పేరిట 250 కి పైగా ప్రచురణలు, 7 పేటెంట్లు ఉన్నాయి. రాజవంశీ సోలార్ హాల్ ఆఫ్ ఫేమ్ (1998) లోకి ప్రవేశించాడు. అతను 2001 లో జమ్నాలాల్ బజాజ్ అవార్డు, 2002 లో ఫెడరేషన్ ఆఫ్ ఇండియన్ ఛాంబర్ ఆఫ్ కామర్స్ అండ్ ఇండస్ట్రీ (FICCI) అవార్డు, 2004 లో AIR విభాగంలో ఎనర్జీ గ్లోబ్ అవార్డు అందుకున్నాడు. 2009 లో సస్టైనబిలిటీ రీసెర్చ్ కోసం గ్లోబ్ అవార్డు అందుకున్నాడు. 2014 లో ఫ్లోరిడా విశ్వవిద్యాలయం నుండి విశిష్ట పూర్వ విద్యార్థి అవార్డు పొందిన మొదటి భారతీయుడిగా నిలిచాడు. అతనికి ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ కాన్పూర్ 2022 లో విశిష్ట పూర్వ విద్యార్థి పురస్కారం ప్రదానం చేసింది. 2022 లో అతనికి భారతదేశ అత్యున్నత పౌర పురస్కారాలలో ఒకటైన పద్మశ్రీ లభించింది.

thumb|అనిల్ రాజవంశీకి పద్మశ్రీ ప్రదానం

## విద్య
* 1966 లో లక్నో లోని సెయింట్ ఫ్రాన్సిస్ కళాశాల నుండి ఇండియన్ స్కూల్ సర్టిఫికేట్ పొందాడు.
* 1972 లో ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ కాన్పూర్ నుండి బ్యాచిలర్ డిగ్రీ పొందాడు.
* 1974 లో ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ కాన్పూర్ నుండి మాస్టర్స్ డిగ్రీ పొందాడు.
* 1979 లో అమెరికా లోని ఫ్లోరిడా విశ్వవిద్యాలయం నుండి మెకానికల్ ఇంజనీరింగ్‌లో డాక్టరేట్ పొందాడు.

## పుస్తకాలు, రచనలు
* *1970స్ అమెరికా - ఆన్ ఇండియన్ స్టూడెంట్స్ జర్నీ*
* *నేచర్ ఆఫ్ హ్యూమన్ థాట్*
* *రొమాన్స్ ఆఫ్ ఇన్నోవేషన్ - ఎ హ్యూమన్ ఇంట్రెస్ట్ స్టోరీ ఆఫ్ డూయింగ్ R&D ఇన్ రూరల్ సెట్టింగ్*
* *ఎ లైఫ్ ఆఫ్ యాన్ ఆర్డినరీ ఇండియన్ - యాన్ ఎక్సర్‌సైజ్ ఇన్ సెల్ఫ్-ఇంపార్టెన్స్*
* *ఎక్స్‌ప్లోరింగ్ ది మైండ్ ఆఫ్ గాడ్* 
* *ఎక్స్‌ప్లోరింగ్ డీప్ సైన్స్ ఇన్ పతంజలి యోగ సూత్రాస్* 
* *వాట్ ఈజ్ థాట్?-న్యూరోబయోలాజికల్ అండ్ ఫిజికల్ బేసిస్ ఆఫ్ ఇట్స్ ప్రొడక్షన్, ట్రాన్స్‌మిషన్ అండ్ ఇంటరాక్షన్ విత్ మ్యాటర్* 

రాజవంశీ టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా (స్పీకింగ్ ట్రీ), హఫ్ఫింగ్టన్ పోస్ట్, థ్రైవ్ గ్లోబల్, సౌత్ ఆసియా మానిటర్ లకు క్రమం తప్పకుండా బ్లాగులు రాస్తుంటాడు. అతను ఒక పాడ్‌కాస్టర్ కూడా.

## ఇవి కూడా చూడండి
* భారతీయ రచయితల జాబితా

## మూలాలు

వర్గం:ఆత్మకథ రాసుకున్న భారతీయులు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:1950 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
రాజ్‌కుమార్ సింఘాజిత్ సింగ్

**రాజ్‌కుమార్ సింఘాజిత్ సింగ్** (1 మే 1931 – 23 నవంబర్ 2024) పుంగ్ చోలోమ్, రాస్‌లీలాతో సహా మణిపురి భారతీయ శాస్త్రీయ నృత్యం రూపానికి ప్రముఖ విద్వాంసుడు, నృత్య దర్శకుడు, గురువు. మణిపురి నృత్యానికి అతను చేసిన కృషికి గాను 1984లో సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు , 1986లో పద్మశ్రీ వరించాయి. 2011 సంవత్సరంలో భారతదేశ జాతీయ సంగీత, నృత్య, నాటక అకాడమీ అయిన సంగీత నాటక అకాడమీ, భారతీయ నృత్యానికి అతను చేసిన కృషికి తన అత్యున్నత పురస్కారం సంగీత నాటక అకాడమీ ఫెలోషిప్‌ను ప్రదానం చేసింది. 2014లో అతనికి ఠాగూర్ అవార్డు కూడా లభించింది.

గురు సింఘాజిత్ సింగ్, సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీత అయిన అతని భార్య చారు సిజా మాథుర్ న్యూఢిల్లీలో 'మణిపురి నృత్యాశ్రమం' అనే మణిపురి నృత్య పాఠశాలను స్థాపించారు.
thumb|2020లో ఢిల్లీలో ప్రదర్శన ఇస్తున్న రాజ్‌కుమార్ సింఘాజిత్ సింగ్

## జీవిత చరిత్ర
రాజ్‌కుమార్ సింఘాజిత్ సింగ్ మణిపూర్ రాష్ట్రంలో నృత్యకారులు, సంగీత విద్వాంసుల కుటుంబంలో జన్మించాడు. జీవిత ప్రారంభంలో అతను మణిపురి నృత్యంలోని అత్యుత్తమ గురువుల నుండి తన నృత్య విద్యను అభ్యసించే అదృష్టాన్ని పొందాడు. పుంగ్ (డ్రమ్) కోసం 'గురు ఓజా ఇబోటన్ సింగ్' (1942–46), ఆ తర్వాత 'గురు అముబి సింగ్' (1948–54) - జాగోయ్; 'గురు తంబల్ అంగౌ సింగ్' (1950–52) - కర్తాల్ చలోమ్; 'గురు చౌబా సింగ్' (1952–53) - కర్తాల్ చలోమ్; 'గురు ఓజా గౌర సింగ్' (1952–53) వద్ద కత్తి, బల్లెం తో చేసే యుద్ధ కళలను నేర్చుకున్నాడు, అనతికాలంలోనే అతను ఒక నృత్యకారుడిగా, నృత్య దర్శకుడిగా, పేరున్న కళాకారుడిగా స్థిరపడ్డాడు.

అతను 1954లో న్యూఢిల్లీలోని త్రివేణి కళా సంగమంలో మణిపూర్ నృత్య విభాగానికి అధిపతిగా చేరాడు, తరువాత 1962లో 'త్రివేణి బ్యాలెట్'ను స్థాపించాడు, దానికి అతను డైరెక్టర్, ప్రధాన నృత్యకారుడిగా ఉన్నాడు.

కాలక్రమంలో అతను, అతని నృత్య బృందం ఐరోపా, మాజీ యుఎస్‌ఎస్‌ఆర్, ఉత్తర, దక్షిణ అమెరికా, జపాన్, పశ్చిమాసియా, ఆఫ్రికాలోని అనేక దేశాలలో విస్తృతంగా పర్యటించారు. వారి ఇటీవలి నృత్యరూపకం 'అష్ట నాయిక' ప్రేక్షకులతో పాటు విమర్శకుల నుండి కూడా విశేష గుర్తింపు పొందింది.

సింగ్ తన 93 ఏళ్ల వయసులో 23 నవంబర్ 2024న మరణించాడు.

## పురస్కారాలు
* సంగీత నాటక అకాడమీ ఫెలోషిప్ (అకాడమీ రత్న), (2011)
* హోమీ భాభా ఫెలోషిప్ (1976–1978) 
* సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు (1984)
* పద్మశ్రీ (1986)
* ఢిల్లీ సాహిత్య కళా పరిషత్ అవార్డు (1975)
* ఫెలో ఆఫ్ మణిపూర్ స్టేట్ కళా అకాడమీ
* మణిపూర్ సాహిత్య పరిషత్ నృత్య అవార్డు (1975)
* చెన్నై నుండి నృత్య చూడామణి
* డాక్టర్ ఆఫ్ లెటర్స్ (గౌరవ) – నార్త్ ఈస్టర్న్ హిల్స్ యూనివర్సిటీ
* సాంస్కృతిక సామరస్యానికి ఠాగూర్ అవార్డు, 2014 (2018లో ప్రదానం చేయబడింది)

## గ్రంథ పట్టిక
* ఆర్.కె. సింఘాజిత్ సింగ్ రచించిన *మణిపురి*, *డాన్సెస్ ఆఫ్ ఇండియా* సిరీస్, 2004, విజ్డమ్ ట్రీ, . https://web.archive.org/web/20100215115049/http://indiaclub.com/shop/SearchResults.asp?ProdStock=12426
* ది మార్షల్ ఆర్ట్స్ ఆఫ్ ఆసియా: ఎలిమినేటింగ్ వయొలెన్స్

## మూలాలు

వర్గం:కళారంగంలో పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:కేంద్ర సంగీత నాటక అకాడమీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:2024 మరణాలు
వర్గం:1931 జననాలు
జాన్ గైస్ (క్రికెటర్)

**జాన్ లిండ్సే గైస్** (29 నవంబర్ 1903 - 29 జూన్ 1991) 1922–34 వరకు మిడిల్‌సెక్స్, ఆక్స్‌ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం, భారతదేశంలో యూరోపియన్ల తరపున ఆడిన ఇంగ్లీష్ ఫస్ట్-క్లాస్ క్రికెటర్ . అతను కలకత్తాలో జన్మించాడు; ఈస్ట్‌బోర్న్‌లో మరణించాడు. గైస్ కుడిచేతి వాటం బ్యాట్స్‌మన్, కుడిచేతి మీడియం పేస్ బౌలర్, అతను 94 ఫస్ట్-క్లాస్ మ్యాచ్‌లలో ఆడాడు. అతను 154 * అత్యధిక స్కోరుతో 3,775 కెరీర్ పరుగులు చేశాడు. ఫీల్డర్‌గా 53 క్యాచ్‌లు పట్టుకున్నాడు. అతను 19 పరుగులకు నాలుగు వికెట్లు పడగొట్టి 63 వికెట్లు తీసుకున్నాడు.

1992  సంస్మరణ పత్రంలో, గైస్ ను "ఒక పెద్ద ప్రదర్శన ద్వారా కీర్తిని సాధించిన ఎంపిక చేసిన కొద్దిమందిలో" ఒకరిగా అభివర్ణించారు. 1921లో పబ్లిక్ స్కూల్స్ మ్యాచ్‌లో, గైస్ 17 సంవత్సరాల వయసులో అగర్స్ ప్లోవ్‌లో ఈటన్ కాలేజ్‌తో జరిగిన మ్యాచ్‌లో వించెస్టర్ కాలేజ్ తరపున 278 పరుగులు చేసి రికార్డు సృష్టించాడు. వర్షం కారణంగా దెబ్బతిన్న పిచ్‌లో వించెస్టర్ జట్టు తమ మొదటి ఇన్నింగ్స్‌లో 57 పరుగులకే ఆలౌట్ అయిందని *విస్డెన్* నమోదు చేసింది. మెరుగైన పరిస్థితుల్లో బ్యాటింగ్ చేస్తున్న ఈటన్ 198 పరుగుల ఆధిక్యంలో ఉంది. ఆట ముగిసే సమయానికి, వించెస్టర్ తన రెండవ ఇన్నింగ్స్‌లో 3 వికెట్లకు 130 పరుగులు చేసింది, ఓపెనింగ్ బ్యాట్స్‌మన్ గైస్ 86 పరుగులతో నాటౌట్‌గా నిలిచాడు. రెండవ రోజు, అతను "ఒక అనుభవజ్ఞుడిలా బౌలింగ్‌ను ఫామ్ చేసి" 278 పరుగులు చేసి రనౌట్ అయ్యాడు. వించెస్టర్ 381 పరుగులు చేసింది, దీనితో ఎటన్ గెలవడానికి 184 పరుగులు అవసరం; వారు ఏడు వికెట్ల తేడాతో అలా చేశారు. వించెస్టర్ తర్వాత, గైస్ ఆక్స్‌ఫర్డ్‌లోని బ్రాసెనోస్ కళాశాలకు వెళ్లాడు. అతని సోదరుడు జేమ్స్ కూడా ఫస్ట్-క్లాస్ క్రికెట్ ఆడాడు, అతని తండ్రి కూడా ఫస్ట్-క్లాస్ క్రికెట్ ఆడాడు, అతని రికార్డ్ చేయబడిన రెండు ఫస్ట్-క్లాస్ మ్యాచ్‌లు 1902-03లో ఢిల్లీలో ఆక్స్‌ఫర్డ్ ఆథెంటిక్స్‌తో జెంటిల్‌మెన్ ఆఫ్ ఇండియా తరపున ఆడాడు. 1918-19లో కలకత్తాలోని ఈడెన్ గార్డెన్స్‌లో కూచ్-బెహార్ XI మహారాజాతో జరిగిన MC బర్డ్స్ XI తరపున ఆడాడు.

గైస్ వృత్తిరీత్యా పాఠశాల ఉపాధ్యాయుడు, 1927, 1964 మధ్య విన్చెస్టర్, ష్రాప్‌షైర్‌లోని ఆడమ్స్ గ్రామర్ స్కూల్, కార్న్‌వాల్‌లోని హెల్‌స్టన్ గ్రామర్ స్కూల్‌లో బోధించాడు. తన కార్యాలయంలో ఇద్దరు బాలికలకు శారీరక దండన విధించిన సంఘటనపై గైస్ హెల్‌స్టన్ గ్రామర్‌కు రాజీనామా చేశాడు, దీనికి సంబంధించి తదుపరి కోర్టు విచారణలో గైస్‌కు £50 జరిమానా విధించబడింది.

## ప్రచురణలు

* ''విజయవంతమైన క్రికెట్'', ఎ. బార్కర్, 1951
* ''క్రికెట్ గురించి మాట్లాడటం'', మెతుయెన్, 1952

## మూలాలు

వర్గం:ఇంగ్లాండు క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:1991 మరణాలు
వర్గం:1903 జననాలు
కె. స్వామినాథన్

**కృష్ణస్వామి స్వామినాథన్** (3 డిసెంబర్ 1896 – 19 మే 1994) ఒక భారతీయ సాహిత్య పండితుడు, *కలెక్టెడ్ వర్క్స్ ఆఫ్ [[మహాత్మా గాంధీ]]* ప్రధాన సంపాదకుడు.

## తొలి జీవితం, విద్య
స్వామినాథన్ 1896 డిసెంబర్ 3న పుదుక్కోట్టైలో జన్మించాడు. అతని తండ్రి పి.ఎస్. కృష్ణస్వామి మద్రాసు ప్రభుత్వంలో శానిటరీ ఇంజనీర్‌గా పనిచేశాడు. పదవీ విరమణ తర్వాత వాల్మీకి రామాయణాన్ని తమిళంలోకి మొట్టమొదటిసారిగా పూర్తిగా అనువదించాడు. స్వామినాథన్‌కు వేద అనే అక్క ఉండేది, ఆమె 1936లో మరణించింది. అతనికి ఇద్దరు తమ్ముళ్లు ఉన్నారు: శాస్త్రవేత్త కె. వెంకటరామన్, వైద్యుడు కె. ఎస్. సంజీవి. నటుడు మాధవ్ శర్మ అతని సోదరుని మనవడు.

స్వామినాథన్ మద్రాసులో (ప్రస్తుతం చెన్నై) విద్యనభ్యసించాడు. మొదట ఎవాంజెలికల్ లూథరన్ మిషన్ స్కూల్‌లో, ఆ తర్వాత మైలాపూర్‌లోని పిఎస్ హైస్కూల్‌లో చదివాడు. 1912లో మెట్రిక్యులేషన్ పూర్తి చేసిన తర్వాత, స్వామినాథన్ ప్రెసిడెన్సీ కళాశాలలో చేరి అక్కడ ఐదేళ్లు గడిపాడు. ఇంటర్మీడియట్ పూర్తి చేసి ఆంగ్ల సాహిత్యంలో ఫస్ట్-క్లాస్ డిగ్రీ పొందాడు. ఆ తర్వాత న్యాయశాస్త్రంలో డిగ్రీ చేసి, న్యాయవాద వృత్తి కోసం పుదుక్కోట్టైకి మారాడు. అయితే, చిదంబరంలోని శ్రీ మీనాక్షి కళాశాలలో ఆంగ్ల సాహిత్యం బోధించడానికి అతను త్వరలోనే న్యాయవాద వృత్తిని వదిలేశాడు.
వర్గం:1994 మరణాలు
వర్గం:1896 జననాలు
అజయ్ వి. భట్

**అజయ్ వి. భట్** ఒక భారతీయ-అమెరికన్ కంప్యూటర్ ఆర్కిటెక్ట్. ఇతను యూఎస్‌బీ (యూనివర్సల్ సీరియల్ బస్), ప్లాట్‌ఫారమ్ పవర్ మేనేజ్‌మెంట్ ఆర్కిటెక్చర్, వివిధ ఇతర చిప్‌సెట్‌లతో సహా విస్తృతంగా ఉపయోగించే అనేక సాంకేతికతలను రూపొందించాడు.

జనవరి 2025లో భారత ప్రభుత్వం అతనికి భారతదేశ నాల్గవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీ ప్రదానం చేసి గౌరవించింది.

## తొలి జీవితం
భట్ 1980లో భారతదేశంలోని మహారాజా సాయాజీరావు యూనివర్సిటీ ఆఫ్ బరోడా నుండి బ్యాచిలర్ ఆఫ్ ఇంజనీరింగ్ (ఎలక్ట్రికల్) పూర్తి చేశాడు. అమెరికాలోని సిటీ కాలేజ్ ఆఫ్ న్యూయార్క్ నుండి మాస్టర్స్ డిగ్రీ పొందాడు.
## వృత్తి జీవితం
భట్ 1990లో ఫోల్సోమ్‌లోని చిప్‌సెట్ ఆర్కిటెక్చర్ బృందంలో సీనియర్ స్టాఫ్ ఆర్కిటెక్ట్‌గా ఇంటెల్‌లో చేరాడు. అతను నూట ముప్పై రెండు యు.ఎస్., అంతర్జాతీయ పేటెంట్లను కలిగి ఉన్నాడు. మరికొన్ని దాఖలు చేసే వివిధ దశలలో ఉన్నాయి. 1998, 2003, 2004లలో అమెరికా, ఆసియాలోని ప్రముఖ విశ్వవిద్యాలయాలలో విశిష్ట ఉపన్యాసాల పరంపరలో పాల్గొనడానికి భట్ ఎంపికయ్యాడు. 2002లో పీసీఐ ఎక్స్‌ప్రెస్ (PCI Express) స్పెసిఫికేషన్ అభివృద్ధిలో అతను చేసిన కృషికి అచీవ్‌మెంట్ ఇన్ ఎక్సలెన్స్ అవార్డు అందుకున్నాడు.

ప్లాట్‌ఫారమ్, I/O ఇంటర్‌కనెక్ట్ నిర్దేశాలకు బాధ్యత వహించే ఇంటెల్ చీఫ్ I/O ఆర్కిటెక్ట్ భట్ తదుపరి తరం క్లయింట్ ప్లాట్‌ఫారమ్ ఆర్కిటెక్చర్ రూపకల్పన, అభివృద్ధికి నాయకత్వం వహిస్తున్నాడు.

అక్టోబర్ 9, 2009 నాటి లేట్ నైట్ వెరైటీ/టాక్ షో *ది టునైట్ షో విత్ కోనన్ ఓబ్రియెన్* ఎపిసోడ్‌లో ఇంటెల్ "రాక్‌స్టార్" వాణిజ్య ప్రకటనలను పేరడీ చేస్తూ అతనితో కూడిన కామెడీ స్కెచ్‌ను ప్రదర్శించారు.

2009లో నటుడు సునీల్ నార్కర్ అతని పాత్రను పోషించిన ఇంటెల్ టెలివిజన్ వాణిజ్య ప్రకటన ద్వారా భట్ మరింత దృష్టిని ఆకర్షించాడు.

## గుర్తింపు
* జూలై 2010 GQ ఇండియా సంచికలో "50 అత్యంత ప్రభావవంతమైన గ్లోబల్ ఇండియన్స్"లో ఒకరిగా గుర్తింపు పొందాడు.
* సైన్స్, టెక్నాలజీ అభివృద్ధికి చేసిన కృషికి 2012లో ది లైట్ ఆఫ్ ఇండియా అవార్డు గ్రహీత.
* నాన్-యూరోపియన్ దేశాల విభాగంలో 2013 యూరోపియన్ ఇన్వెంటర్ అవార్డు విజేత.
* ఏప్రిల్ 2013లో లండన్‌లో జరిగిన ది ఆసియన్ అవార్డ్స్‌లో ఔట్‌స్టాండింగ్ అచీవ్‌మెంట్ ఇన్ సైన్స్ & టెక్నాలజీ అవార్డు గ్రహీత.
* 2025లో భారత ప్రభుత్వం ద్వారా పద్మశ్రీ వరించింది.

## మరింత చదవడానికి
* 
* 

## మూలాలు

వర్గం:యుఎస్‌బి
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1957 జననాలు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
ఆస్ట్రేలియా టెస్ట్ క్రికెటర్ల జాబితా

ఇది **ఆస్ట్రేలియా టెస్ట్ క్రికెటర్ల** జాబితా. టెస్ట్ మ్యాచ్ అనేది రెండు ప్రముఖ క్రికెట్ దేశాల మధ్య ప్రతి వైపు రెండు ఇన్నింగ్స్ ఆడే క్రికెట్ మ్యాచ్. ఆస్ట్రేలియా క్రికెట్ జట్టు తరఫున ఆడటం ద్వారా ప్రతి క్రీడాకారుడు తన టెస్ట్ టోపీని గెలుచుకున్న క్రమంలో ఈ జాబితా ఏర్పాటు చేయబడింది. ఒకే టెస్ట్ మ్యాచ్లో ఒకటి కంటే ఎక్కువ మంది ఆటగాళ్ళు తన మొదటి టెస్ట్ క్యాప్ను గెలుచుకున్నప్పుడు, ఆ ఆటగాళ్ళు ఇంటిపేరు ప్రకారం అక్షరక్రమంగా జాబితా చేయబడతారు. ఆస్ట్రేలియా టెస్ట్ జట్టు ధరించే ముందు భాగంలో అనధికార వలసరాజ్యాల యుగం ఆస్ట్రేలియన్ కోట్ ఆఫ్ ఆర్మ్స్ తో ముదురు ఆకుపచ్చ టోపీకి "బ్యాగీ గ్రీన్" అనే పేరు పెట్టారు
## క్రీడాకారులు
గణాంకాలు 8 జనవరి 2026 నాటికి సరైనవి.

## షర్ట్ నెంబర్ల చరిత్ర
Since the 2019 Ashes series, there has been an introduction of names and numbers on all Test players' shirts as with ODI/T20 shirts in an effort to engage new fans and help identify the players. This forms part of the inaugural ICC World Test Championship, a league competition between the top nine Test nations spread over a two-year period, culminating in a Final between the top two teams.

## ఇవి కూడా చూడండి
* Test cricket
* Australia national cricket team
* List of Australia national cricket captains
* List of Australia ODI cricketers
* List of Australia Twenty20 International cricketers

## నోట్స్

## మూలాలు


## బయటి లింకులు
* Cricket Australia
* Howstat
గోవా కదంబులు

**గోవా కదంబులు** భారత ఉపఖండంలో లేట్ క్లాసికల్ కాలంలో ఒక రాజవంశం. వీరు 10వ శతాబ్దం నుండి 14వ శతాబ్దం వరకు గోవాను పాలించారు. వీరు శిలాహారుల భూభాగాలను స్వాధీనం చేసుకుని, మొదట చందోర్ నుండి పాలించారు, తరువాత గోపకపట్టణాన్ని తమ రాజధానిగా చేసుకున్నారు.
## మూలాలు
కర్ణాటకలోని షిమోగాలో దొరికిన తాలగుండ శాసనం ప్రకారం, కదంబులు మయూరశర్మ వారసులు.

## ప్రత్యేక రాజవంశం స్థాపన
చాళుక్యుల సామంతుడిగా, కదంబ శాష్టదేవుడు చాళుక్య రాజు రెండవ తైలపునిచే గోవా మహామండలేశ్వరునిగా నియమించబడ్డాడు. సవోయ్ వెరెమ్ శాసనం ప్రకారం, కదంబులు చాళుక్యులకు మిత్రులుగా ఉన్నారు, రాష్ట్రకూటులను ఓడించడంలో వారికి సహాయం చేశారు. శాష్టదేవుడు తరువాత శిలాహారుల నుండి చందోర్ (చంద్రపూర్) నగరాన్ని జయించి, క్రీ.శ. 960లో గోవా కదంబ రాజవంశాన్ని స్థాపించాడు.

## గోపకపట్టణం
రాజు శాష్టదేవుడు గోవా, ఓడరేవు గోపకపట్టణం, కపర్దికాద్వీపాన్ని జయించాడు, దక్షిణ కొంకణ్‌లో పెద్ద భాగాన్ని తన రాజ్యానికి కలుపుకుని, గోపకపట్టణాన్ని తన అనుబంధ రాజధానిగా చేసుకున్నాడు. తదుపరి రాజు, మొదటి జయకేశి, గోవా రాజ్యాన్ని మరింత విస్తరించాడు. ఒక జైన సంస్కృత గ్రంథం, ద్వయాశ్రయ, ఇతని రాజధాని విస్తరణను, ఓడరేవు గోపకపట్టణం జాంజిబార్, బెంగాల్, గుజరాత్, శ్రీలంకలతో వాణిజ్య సంబంధాలను కలిగి ఉన్నట్లు పేర్కొంది. గోపకపట్టణం ఒక ఆహ్లాదకరమైన వాణిజ్య నగరం, పాత గోవాతో బాగా కనెక్ట్ చేయబడింది, 300 సంవత్సరాలకు పైగా వాణిజ్య కేంద్రంగా ఉంది. 1320లలో దీనిని ఖల్జీ సేనాపతి మాలిక్ కాఫూర్ దోచుకున్నాడు. కదంబులు చందోర్‌కు తిరిగి వెళ్ళారు, కానీ ముహమ్మద్ బిన్ తుగ్లక్ చందోర్‌ను జయించినప్పుడు తిరిగి గోపకపట్టణానికి వచ్చారు.

## పరిపాలన
కదంబుల పాలనలో, గోవాపురి పేరు, కీర్తి శిఖరాగ్రానికి చేరుకున్నాయి. గోవా మతం, సంస్కృతి, వాణిజ్యం, కళలు వర్ధిల్లాయి. ఈ రాజవంశం అనేక శివాలయాలను నిర్మించింది. వారు కొంకణాధిపతి, సప్తకోటిష లబ్ధ వరవీర, గోపకపుర వరాధీశ్వర, కొంకణమహాచక్రవర్తి, పంచమహాశబ్ద వంటి బిరుదులను స్వీకరించారు. వారు సౌరాష్ట్ర రాజకుటుంబాన్ని, స్థానిక నాయకులను కూడా వివాహం చేసుకున్నారు. రాజులు వేద మతాన్ని ఆదరించారు, ప్రధాన అగ్ని క్రతువులు (యజ్ఞం), అశ్వమేధ యాగం నిర్వహించారు. వారు హిందూ మతాన్ని ప్రాచుర్యంలోకి తెచ్చారు, జైన మతాన్ని ఆదరించారు.

కదంబ పరిపాలన భాషలు సంస్కృతం, కన్నడ. వారు కన్నడ భాషను గోవాకు పరిచయం చేశారు, అక్కడ అది స్థానిక భాషపై తీవ్ర ప్రభావాన్ని చూపింది. దేవనాగరి, కదంబ, హళేగన్నడ (పాత కన్నడ), గోయకన్నడి లిపులు బాగా ప్రాచుర్యం పొందాయి. త్రిభువనమల్లుడు గోపక వద్ద ఒక బ్రహ్మపురిని స్థాపించినట్లు మరొక శాసనం ద్వారా తెలుస్తోంది. బ్రహ్మపురిలు బ్రాహ్మణులచే నిర్వహించబడే పురాతన విశ్వవిద్యాలయాలు, ఇక్కడ వేదాలు, జ్యోతిష్యం, తత్వశాస్త్రం, వైద్యం, ఇతర విషయాలు బోధించబడేవి. అవి గోవా, సావోయి వెరెమ్, గౌలి మౌలా, ఇతర ప్రాంతాలలో కనుగొనబడ్డాయి.

కదంబులు గోవాను 400 ఏళ్లకు పైగా, సా.శ 1345 వరకు పాలించారు.

## జనరంజక సంస్కృతిలో
గోవా ప్రభుత్వ యాజమాన్యంలోని బస్సు సర్వీస్‌కు కదంబ రాజవంశం పేరు పెట్టారు, దీనిని కదంబ రవాణా సంస్థ (కదంబ ట్రాన్స్‌పోర్ట్ కార్పొరేషన్) అని పిలుస్తారు. కదంబుల రాజ సింహం చిహ్నాన్ని దాని బస్సులపై లోగోగా ఉపయోగిస్తారు. 1980లో సంస్థ ప్రారంభమైనప్పటి నుండి ఈ లోగోను ఉపయోగిస్తున్నారు.

31 మే 2005న భారత రక్షణ మంత్రి ప్రణబ్ ముఖర్జీ కల్వార్ (కార్వార్) లో ఐఎన్ఎస్ కదంబ పేరుతో భారతదేశపు అత్యంత అధునాతన, మొట్టమొదటి ప్రత్యేక సైనిక నావికా స్థావరాన్ని ప్రారంభించారు.

## ఇవి కూడా చూడండి
* గోవా చరిత్ర
* కదంబ రాజవంశం
* హానగల్ కదంబ
* సప్తకోటేశ్వర్

## బయటి లింకులు
*గోవా కదంబుల నాణేలు

## మూలాలు

వర్గం:హిందూ రాజవంశాలు
వర్గం:భారతదేశ రాజవంశాలు
వర్గం:భారతదేశ రాజవంశాలు
వర్గం:హిందూ రాజవంశాలు
శాంతిలాల్ సి. శేత్

**శాంతిలాల్ ఛగన్‌లాల్ శేత్** (1912 అక్టోబరు 29), ఒక భారతీయ శిశువైద్యుడు, దేశంలో వైద్య పరిపాలన, విద్యకు సంబంధించిన విషయాలకు అత్యున్నత సంస్థ అయిన మెడికల్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ ఇండియా సహా అనేక వైద్య సంస్థలకు అధ్యక్షుడు. భారత నావికాదళంలో గౌరవ సర్జన్ కమాండర్ అయిన ఆయన భారత రాష్ట్రపతికి గౌరవ వైద్యుడిగా పనిచేసాడు. వైద్యశాస్త్రానికి ఆయన చేసిన సేవలకు గాను 1972లో భారత ప్రభుత్వం ఆయనకు మూడవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మభూషణ్ ప్రదానం చేసింది.

## జీవితచరిత్ర
ఛగన్‌లాల్ నారందాస్ శేత్ అనే ఆడిటర్ కు 1912 అక్టోబరు 29న ఒక జైన కుటుంబంలో జన్మించిన ఆయన, తన ప్రారంభ విద్యను హారిస్ హై స్కూల్, పాలిటానాలో పూర్తి చేసి, గ్రాంట్ మెడికల్ కాలేజ్ అండ్ సర్ జంషెడ్జీ జీజీభాయ్ గ్రూప్ ఆఫ్ హాస్పిటల్స్, ముంబై నుండి 1937లో మెడిసిన్ లో పట్టభద్రుడయ్యాడు. ఆయన 1947లో యుసిఎల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ చైల్డ్ హెల్త్ నుండి పీడియాట్రిక్స్ (డిసిహెచ్) లో పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ డిగ్రీని పొందాడు. 1948లో టోపివాలా నేషనల్ మెడికల్ కాలేజ్ అండ్ బి. వై. ఎల్. నాయర్ హాస్పిటల్ లో గౌరవ డైరెక్టర్ గా, పీడియాట్రిక్ విభాగానికి అధిపతిగా చేరాడు. ఆ తరువాత, ఆయన ముంబైలోని రెండు స్థానిక ఆసుపత్రులు కస్తూర్బా సిటీ ఫీవర్ హాస్పిటల్, భాటియా జనరల్ హాస్పిటల్ లలో కూడా పనిచేసాడు.

శాంతిలాల్ సి. శేత్ భారతదేశంలో వైద్య పరిపాలనలో వివిధ హోదాల్లో విధులు నిర్వర్తించాడు. 1962లో ఇండియన్ పీడియాట్రిక్ సొసైటీ అండ్ అసోసియేషన్ ఆఫ్ పీడియాట్రిషియన్స్ ఆఫ్ ఇండియా విలీనం ద్వారా ఇండియన్ అకాడమీ ఆఫ్ పీడియాట్రిక్స్ అతని ప్రయత్నాలు నివేదించబడ్డాయి, ఆ తరువాత ఆయన అకాడమీకి ప్రధాన కార్యదర్శిగా, అధ్యక్షుడిగా పనిచేసాడు. 1966లో ఆరోగ్య, కుటుంబ సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ నిత్యావసర ఔషధాల కమిటీని ఏర్పాటు చేసినప్పుడు, పదవీకాలం తక్కువగా ఉన్నప్పటికీ ఆయన సభ్యుడిగా నామినేట్ చేయబడ్డాడు. ఆయన ఇండియన్ మెడికల్ అసోసియేషన్ (ఐఎంఎ) అధ్యక్షుడిగా ఉన్నాడు. 1965 నుండి 1975 వరకు మెడికల్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ ఇండియా అధ్యక్షుడిగా పనిచేసాడు. విద్యా రంగంలో, ఆయన అనేక వైద్య పత్రాలను పీర్ రివ్యూడ్ నేషనల్ అండ్ ఇంటర్నేషనల్ జర్నల్స్ లో ప్రచురించాడు. అమెరికన్ అకాడమీ ఆఫ్ పీడియాట్రిక్స్, రాయల్ కాలేజ్ ఆఫ్ ఫిజిషియన్స్ ఆఫ్ లండన్ గౌరవ ఫెలోగా, ఆయన 1965లో ఇండియన్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్ ఫెలోగా ఎన్నికయ్యాడు. ఆయన భారత రాష్ట్రపతికి గౌరవ వైద్యుడిగా పనిచేసాడు, భారత నావికాదళం ఆయనను సర్జన్ కమాండర్ గౌరవ హోదాతో సత్కరించింది. భారత ప్రభుత్వం 1972లో పద్మభూషణ్ పౌర పురస్కారానికి గాను ఆయనను గణతంత్ర దినోత్సవ గౌరవ జాబితాలో చేర్చింది.

## వ్యక్తిగత జీవితం
శాంతిలాల్ శేత్ హీరాలక్ష్మిని వివాహం చేసుకున్నాడు. ఈ జంటకు ఒక కుమారుడు, ఒక కుమార్తె ఉన్నారు. కుమారుడు, షిరిష్ శేత్, ఒక ప్రసిద్ధ గైనకాలజిస్ట్, మెడికల్ అకాడెమిక్, కుమార్తె లీనా దాసాని, ఒక చార్టర్డ్ అకౌంటెంట్.

## మరణం
1990 జనవరి 24న 77 సంవత్సరాల వయసులో శాంతిలాల్ సి. శేత్ మరణించాడు. మణిపాల్ లోని అకాడమీ ఆఫ్ పీడియాట్రిక్స్, ఆయన గౌరవార్థం *డాక్టర్ శాంతిలాల్ సి. శేత్ అతిథి ప్రసంగం* అనే వార్షిక ప్రసంగాన్ని ఏర్పాటు చేసింది.
## మూలాలు

వర్గం:భారత వైద్య మండలి
వర్గం:1990 మరణాలు
వర్గం:1912 జననాలు
వర్గం:వైద్యరంగంలో పద్మభూషణ పురస్కార గ్రహీతలు
కిషన్ లాల్

**కిషన్ లాల్** (1917 ఫిబ్రవరి 2 - 1980 జూన్ 23), భారత ఫీల్డ్ హాకీ ఆటగాడు. 1948 వేసవి ఒలింపిక్స్ లో భారత హాకీ జట్టుకు స్వర్ణ పతకం సాధించి, ఫైనల్లో గ్రేట్ బ్రిటన్ ను 0-4తో ఓడించి స్వతంత్ర భారతదేశపు మొదటి బంగారు పతకాన్ని గెలుచుకున్నాడు.

## ప్రారంభ జీవితం
1917లో మహోలో జన్మించిన ఆయన 14 సంవత్సరాల వయస్సులో హాకీ ఆడటం ప్రారంభించాడు. 1933లో ఆయన మహూ హీరోస్, మహూ గ్రీన్ వాల్స్ తరపున ఇండోర్ కళ్యాణ్మాల్ మిల్స్ తరపున ఆడాడు. 1937లో ఆయన టికంగఢ్ భగవంత్ క్లబ్ లో చేరాడు.

## కెరీర్
1940 వేసవి ఒలింపిక్స్ రద్దు కావడంతో భారత హాకీ జట్టుకు ఎంపికయ్యాడు. 1941లో ఆయన బొంబాయి, బరోడా, సెంట్రల్ ఇండియా రైల్వే (బిబి & సిఐ)లో చేరాడు. సీనియర్ నేషనల్ హాకీ ఛాంపియన్షిప్ లో సెంట్రల్ ఇండియా తరఫున ఆడాడు. ఆయన నాయకత్వంలో, జట్టు వరుసగా మూడు ఛాంపియన్షిప్లను గెలుచుకుంది.
### 1948 ఒలింపిక్స్
1948 లండన్ ఒలింపిక్స్‌లో కిషన్ లాల్ భారత హాకీ జట్టుకు కెప్టెన్‌గా వ్యవహరించి స్వర్ణ పతకాన్ని సాధించాడు. ఇందులో ఆస్ట్రియా (8-0), అర్జెంటీనా (9-1), స్పెయిన్ (2-0), నెదర్లాండ్స్ (2-1)లపై విజయాలు సాధించి, ఫైనల్‌లో గ్రేట్ బ్రిటన్‌ను 4-0 తేడాతో ఓడించింది.    

ఆయనను *<nowiki/>'ది టైమ్స్' పత్రిక* "మైదానంలో ఒక అత్యుత్తమ ఫార్వర్డ్"గా అభివర్ణించింది.

### కోచ్
thumb|ఆటగాళ్లకు శిక్షణ ఇస్తున్న కిషన్ లాల్
28 సంవత్సరాల కెరీర్ తరువాత, ఆయన హాకీ పోటీ నుండి రిటైర్ అయ్యాడు, కానీ 1976 వరకు ఆటతో అనుసంధానించబడ్డాడు. ఆయన ఇరవై సంవత్సరాలు రైల్వే స్పోర్ట్స్ కంట్రోల్ బోర్డుకు ప్రధాన శిక్షకుడిగా పనిచేసాడు, ఈ సమయంలో వారు జాతీయ హాకీ ఛాంపియన్షిప్ను 14 సార్లు, 6 డ్రాలను గెలుచుకున్నారు. 

1964లో మలేషియాలో శిక్షణ ఇచ్చేందుకు ఆహ్వానించబడ్డాడు. 1968లో, ఆయన తూర్పు జర్మనీ కోచ్ గా ఆహ్వానించబడ్డాడు.

## వ్యక్తిగత జీవితం
కిషన్ లాల్‌కు నలుగురు కుమారులు, ఒక కుమార్తె ఉన్నారు. ఆయన పెద్ద కుమారుడు దేవ్కి లాల్ కూడా హాకీ కోచ్‌గా ఉండేవాడు. దేవ్కి 2009 సెప్టెంబరు 21న మరణించాడు.

## మరణం
ఆయన బొంబాయిలో 1980 జూన్ 23న మరణించాడు.

## అవార్డులు
1966లో భారత రాష్ట్రపతి డాక్టర్ సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణన్ ఆయనకు పద్మశ్రీ పురస్కారాన్ని ప్రదానం చేసాడు.

## ఇవి కూడా చూడండి

* అంతర్జాతీయ క్రీడలలో భారతీయ పతక విజేతలు

## మూలాలు

వర్గం:1980 మరణాలు
వర్గం:1917 జననాలు
మాల్కం మాక్లాగన్

**మాల్కం డూపెరియర్ మాక్లాగన్** (22 మే 1907 - ఆగస్టు 1997) ఇంగ్లీష్ మిలిటరీ ఇంజనీర్, ఫస్ట్-క్లాస్ క్రికెట్ ఆటగాడు.

మాక్లాగన్ భారతదేశంలోని పంజాబ్‌లోని ముర్రీలో 1907 మే 22న జన్మించాడు, రాబర్ట్ స్మెయిటన్ మాక్లాగన్, బీట్రైస్ ఎథెల్ (నీ డుపెరియర్) దంపతులకు జన్మించిన నలుగురు పిల్లలలో ఒకడు. అతను తన తండ్రిని అనుసరించి రాయల్ ఇంజనీర్స్‌లో చేరాడు, 1927లో రాయల్ మిలిటరీ అకాడమీ నుండి పట్టభద్రుడయ్యాడు. అతను 1930లో లెఫ్టినెంట్‌గా, 1938లో కెప్టెన్‌గా, 1944లో మేజర్‌గా 1950లో లెఫ్టినెంట్ కల్నల్‌గా పదోన్నతి పొందాడు. అతను 1959 మే 21న సైన్యం నుండి పదవీ విరమణ చేశాడు.

తన సర్వీసులో, అతను భారతదేశానికి పంపబడ్డాడు, అక్కడ అతను యూరోపియన్ల క్రికెట్ జట్టు తరపున రెండు ఫస్ట్-క్లాస్ క్రికెట్ మ్యాచ్‌లు ఆడాడు. జనవరి 1936లో, అతను ఇండియన్స్‌తో ఇన్నింగ్స్ ఓటమిలో 16 పరుగులు, 4 పరుగులు చేశాడు, ఆ తర్వాతి సంవత్సరం సంబంధిత మ్యాచ్‌లో అతను 2 పరుగులు, 21 పరుగులు చేశాడు. అతని సోదరి, మైర్టిల్ మాక్లాగన్, ఇంగ్లాండ్ మహిళా క్రికెట్ జట్టు తరపున పద్నాలుగు సార్లు ఆడి, 1,000 కంటే ఎక్కువ పరుగులు చేసి, 50 కంటే ఎక్కువ వికెట్లు పడగొట్టాడు.

## మూలాలు

వర్గం:ఇంగ్లాండు క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:1997 మరణాలు
వర్గం:1907 జననాలు
సి. ఆర్. వ్యాస్

**చింతామన్ రఘునాథ్ వ్యాస్** (1924 నవంబరు 9 - 2002 జనవరి 10), ప్రముఖంగా **సి. ఆర్. వ్యాస్** గా ప్రసిద్ధి చెందిన భారతీయ శాస్త్రీయ గాయకుడు. ఆయన ఖ్యాల్ శైలిని పాడటానికి ప్రసిద్ధి చెందాడు.

## ప్రారంభ జీవితం
వ్యాస్ మహారాష్ట్రలోని ఉస్మానాబాద్ కు చెందిన సంస్కృత పండితుడు, హరి కీర్తనకారుల కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఆయన తన తండ్రి, తాత పాడిన రామాయణ, మహాభారత భాగాలచే ప్రభావితమయ్యాడు.

ఆయన తన ప్రారంభ సంగీత శిక్షణను కిరాణా ఘరానాకు చెందిన గోవిందరావు భటంబ్రేకర్ నుండి ఒక దశాబ్దం పాటు పొందాడు. ఆ తరువాత, ఆయన గ్వాలియర్ కు చెందిన రాజరంబువా పరాద్కర్ నుండి నేర్చుకున్నాడు. ఆయన గ్వాలియర్ శైలిలో శిక్షణ పొందుతున్నప్పుడు, ఆగ్రా వంశానికి చెందిన జగన్నాథ్ బువా పురోహిత్ ను చూసి ఆకట్టుకొని ఆయన నుండి నేర్చుకోవడం ప్రారంభించాడు. ఆయనకు యశ్వంత్బువా మిరాషి నుండి కూడా మార్గదర్శకత్వం లభించింది. ఎస్. ఎన్. రతన్ శంకర్, చిదానంద్ నాగర్కర్, ఎస్. సి. ఆర్. భట్, కె. జి. గిందే వంటి ఇతర పండితులు/సంగీతకారులతో అనుబంధం వల్ల కూడా ఆయన ప్రయోజనం పొందాడు.
## కెరీర్
సి. ఆర్. వ్యాస్ ఓపెన్-గొంతు గల స్వరాన్ని కలిగి ఉన్నాడు. ఆయన శిక్షణ పొందిన అన్ని విభిన్న ఘరానాల మిశ్రమాన్ని పాడాడు, కానీ గ్వాలియర్ కు చెందిన గాయకి ప్రభావం చాలా ప్రముఖమైనది.

ఆయన ఐటీసీలో వైట్ కాలర్ ఉద్యోగం చేసేవాడు. సంగీతం ప్రధాన వృత్తి కాదు. ఆయన ఆకాశవాణి, టీవీలో ప్రముఖ కళాకారుడు. ఆయన భారతదేశంతో పాటు విదేశాలలో ప్రధాన సంగీత కార్యక్రమాలలో పాల్గొన్నాడు.

ఆయన శిష్యులలో శ్రీపాద్ పరాడ్కర్ (ఆయన గురువు గ్వాలియర్ ఘరానా గాయకుడు పండిట్ రాజరంబువా పరాడ్కర్ కుమారుడు), ప్రభాకర కరేకర్, శ్రీరామ్ పరశురామ్, మంగళ రానడే, సంజీవ్ చిమ్మల్గి, గణపతి భట్, ఆయన కుమారుడు సుహాస్ వ్యాస్ ఉన్నాడు. జితేంద్ర అభిషేక్ దాదాపు పదేళ్లపాటు ఆయన శిష్యుడు.

## వ్యక్తిగత జీవితం
ఆయన ఇందిరా వ్యాస్ ను వివాహం చేసుకున్నాడు. వారికి ముగ్గురు కుమారులు ఉన్నారు. ప్రముఖ శాస్త్రీయ గాయకుడు అయిన సుహాస్ వ్యాస్, ప్రముఖ సంతూర్ ప్లేయర్ అయిన సతీష్ వ్యాస్, వృత్తిరీత్యా చార్టర్డ్ అకౌంటెంట్ అయిన శశి వ్యాస్, ఇప్పుడు శాస్త్రీయ సంగీతంలో అత్యంత ప్రముఖ ఈవెంట్ మేనేజ్మెంట్/ఆర్గనైజింగ్ కంపెనీ అయిన పంచమ్ నిషాద్ మేనేజింగ్ డైరెక్టర్.

ఆయన సాంప్రదాయ రాగాలు, బందీలను కూడా పరిశోధించాడు. *గునిజాన్* అనే కలం పేరుతో వివిధ రాగాలలో 2 వందలకి పైగా బందీలను స్వరపరిచాడు. తన గురు గునిదాస్ కు నివాళిగా ఆయన 1977లో గునిదాస్ సంగీత సమ్మేళనాన్ని ప్రారంభించాడు. సంగీత రంగంలో ఆయన చేసిన కృషిని వివరించే *రాగ్ సరిత* అనే పుస్తకాన్ని ఆయన రాసాడు. ఈ పుస్తకం నవీకరించబడిన సంచికను 2019లో ఆయన కుమారుడు సుహాస్ వ్యాస్ విడుదల చేసాడు.

## గుర్తింపు

* 1999లో మధ్యప్రదేశ్ ప్రభుత్వం చేత తాన్సేన్ సన్మాన్ 
* 1999లో మాస్టర్ దీననాథ్ మంగేష్కర్ పురస్కార్
* 1998లో మరాఠ్వాడా గౌరవ్ పురస్కార్
* 1994లో ఉస్తాద్ హఫీజ్ అలీ ఖాన్ అవార్డు
* 1992లో పద్మభూషణ్ 
* 1990లో మహారాష్ట్ర గౌరవ్ పురస్కార్
* 1987లో సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు 

## మూలాలు

వర్గం:కేంద్ర సంగీత నాటక అకాడమీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:2002 మరణాలు
వర్గం:1924 జననాలు
వర్గం:Articles with hCards
వర్గం:Short description is different from Wikidata
వర్గం:Articles with short description
శంకరనారాయణ మీనన్

**శంకరనారాయణ మీనన్** (1929 ఫిబ్రవరి 15 – 2023 జూన్ 6) ప్రధానంగా **ఉన్ని గురుక్కల్** గా ప్రసిద్ధి చెందాడు. ఇతను భారతదేశం, కేరళ రాష్ట్రం, చావక్కాడ్ ప్రాంతానికి చెందిన కలరిపయట్టు గురుక్కల్ (ఉపాధ్యాయుడు). కలరిపయట్టు రంగానికి చేసిన విశేష కృషికి అతను కేరళ ఫోక్లోర్ అకాడమీ పురస్కారం, భారతదేశ నాల్గవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీ సహా పలు ప్రతిష్ఠాత్మక అవార్డులను గెలుచుకున్నాడు.
## జీవిత చరిత్ర
మీనన్ 1929 ఫిబ్రవరి 15న కేరళ రాష్ట్రం ప్రస్తుత మలప్పురం జిల్లాలోని తిరూర్ సమీపంలో గల నిరమరుతూర్‌లో ముడవంగట్టిల్ శంకుణ్ణి పనిక్కర్, చుండయిల్ కల్యాణికుట్టి అమ్మ దంపతులకు ఒక కలరిపయట్టు నిపుణుల కుటుంబంలో జన్మించాడు. 1955లో వీరి కుటుంబం త్రిస్సూర్ జిల్లాలోని చావక్కాడ్‌కు వలస వచ్చింది. వీరి పూర్వీకులు మలబార్ ప్రాంతంలో వెట్టతునాడు రాజు సైన్యానికి సాంప్రదాయిక నాయకులుగా పనిచేశారు. 1957లో ఈ కుటుంబం చావక్కాడ్‌లో *వల్లభట్ట కలరి* పేరిట ఒక కలరిపయట్టు పాఠశాలను స్థాపించింది.

ఆరేళ్ల వయసులో మీనన్ తన తండ్రి శంకుణ్ణి పనిక్కర్ వద్ద కలరిపయట్టు నేర్చుకోవడం ప్రారంభించాడు. పద్నాలుగేళ్ల వయసులో ముడవంగడ్ కలరిలో తన అరంగేట్రం చేశాడు. 16 ఏళ్ల వయసులో కలరి *గురుక్కల్* (ఉపాధ్యాయుడు) స్థాయికి ఎదిగాడు.

ఉన్ని గురుక్కల్ కేరళకు చెందిన భారతీయ యుద్ధ కళ అయిన కలరిపయట్టును భారతదేశం వెలుపల కూడా వ్యాప్తి చేశాడు. అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు, యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్, యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్, ఫ్రాన్స్, బెల్జియం దేశాలలో తన కలరిపయట్టు పాఠశాల శాఖలను ప్రారంభించాడు. 50కి పైగా దేశాలలో కలరిపయట్టు ప్రదర్శించిన ఇతని బృందం భారత ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోదీ దుబాయ్ పర్యటన సందర్భంగా కూడా ప్రదర్శన ఇచ్చింది.

అతను 2023 జూన్ 6న మరణించాడు.

### వ్యక్తిగత జీవితం
అతని భార్య సౌదామిని అమ్మ మలప్పురంలోని ఓజూర్ కోళిస్సేరి పున్నకల్ కుటుంబానికి చెందినది. 33 ఏళ్ల వయసులో మీనన్ సౌదామినిని వివాహం చేసుకున్నాడు. వీరి కుమారులు కృష్ణదాస్ గురుక్కల్, రాజన్ గురుక్కల్, దినేశన్ గురుక్కల్ కూడా కలరిపయట్టు అభ్యాసకులే. అతనికి ఒక కుమార్తె కూడా ఉంది.

## పురస్కారాలు, గుర్తింపులు
* 2022లో పద్మశ్రీ పురస్కారం
* 2019లో కేరళ ఫోక్లోర్ అకాడమీ గురుపూజ పురస్కారం
* కేరళ కళామండలం సిల్వర్ జూబ్లీ పురస్కారం
* నెహ్రూ యువకేంద్ర పురస్కారం
* సువర్ణముద్ర పురస్కారం
* ఇండియన్ కలరిపయట్టు అసోసియేషన్ జీవితకాల సాఫల్య పురస్కారం
* జాతీయ క్రీడా దినోత్సవం సందర్భంగా అప్పటి కేరళ గవర్నర్ పి. సదాశివం ఉన్ని గురుక్కల్‌ను సత్కరించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:1929 జననాలు
మొయిన్-ఉల్-హక్

**సయ్యద్ ముహమ్మద్ మొయిన్-ఉల్-హక్** (1881 - 1973 డిసెంబరు  11), 1935 నుండి 1953 వరకు ఇంగ్లీష్ ప్రొఫెసర్, బీహార్ నేషనల్ కాలేజీ ప్రిన్సిపాల్ గా చేసిన భారతీయ అకాడెమిక్, స్పోర్ట్స్ అడ్మినిస్ట్రేటర్. ఆయన అఖిల భారత ఫుట్‌బాల్ సమాఖ్యకు మొదటి అధ్యక్షుడు, 1970లో పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీత.

## ప్రారంభ జీవితం
మోయిన్-ఉల్-హక్ 1881లో బీహార్ రాష్ట్రం నలంద జిల్లాలోని అస్తవాన్ లో సయ్యద్ ముహమ్మద్ మోయిన్ ఉల్-హఖ్ గా జన్మించాడు.

## క్రీడలు
1929లో పాట్నా కళాశాలలో ఇంటర్-యూనివర్శిటీ ఫుట్‌బాల్ కప్ పోటీని నిర్వహించి, ప్రారంభించిన ఘనత ఆయనదే.

1952లో ముజఫర్పూర్ లో బాబాసాహెబ్ భీమరావ్ అంబేద్కర్ బీహార్ విశ్వవిద్యాలయం ఏర్పడిన తరువాత 1953లో పాట్నా విశ్వవిద్యాలయ ఉపాధ్యాయ సంఘానికి అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికయ్యాడు, భగల్పూర్ లోని తిల్కా మాంఝీ భగల్పూర్ విశ్వవిద్యాలయంలో ఒక సమావేశం నిర్వహించబడింది, అక్కడ ఆయన అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికైనాడు.

వ్యవస్థాపక అధ్యక్షుడు కేఏడీ నారోజీతో కలిసి బీహార్ క్రికెట్ అసోసియేషన్ వ్యవస్థాపక ఉపాధ్యక్షుడిగా ఆయన ఎన్నికయ్యాడు. జంషెడ్పూర్ లో జరిగిన సమావేశం తరువాత ఇది స్థాపించబడింది.

లండన్ లో జరిగిన 1948 ఒలింపిక్స్, హెల్సింకిలో జరిగిన 1952 ఒలింపిక్స్ లో భారత ఒలింపిక్ బృందానికి చెఫ్-డి-మిషన్ గా పనిచేసాడు.
## ప్రశంసలు

* బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం 1930 పుట్టినరోజు గౌరవాలలో ఆఫీసర్ ఆఫ్ ది ఆర్డర్ ఆఫ్ ది బ్రిటిష్ ఎంపైర్ (OBE) ను నియమించింది.
* 1970లో భారత ప్రభుత్వం ఆయనకు క్రీడా రంగంలో పద్మశ్రీ ప్రదానం చేసింది.

## మూలాలు

వర్గం:1881 జననాలు
వర్గం:భారత క్రికెట్ నిర్వాహకులు
వర్గం:1970 మరణాలు
జానకీ అథి నహప్పన్

**జానకి** (జానకీ అథి నహప్పన్ప; 1925 ఫిబ్రవరి 25 - 2014 మే 9), మలేషియా ఇండియన్ కాంగ్రెస్ వ్యవస్థాపక సభ్యురాలు. ఆమె మలేషియా (అప్పటి మలేషియా స్వాతంత్ర్యం) కోసం పోరాటంలో పాల్గొన్న తొలి మహిళలలో ఒకరు.

జానకి మలయాలోని ఒక ప్రత్యేకమైన తమిళ కుటుంబంలో పెరిగింది, భారత స్వాతంత్ర్యం కోసం తమ పోరాటానికి తోచిన సహాయమంచమని సుభాష్ చంద్రబోస్ భారతీయులకు చేసిన విజ్ఞప్తి చేసినప్పుడు ఆమెకు కేవలం 16 సంవత్సరాలు మాత్రమే. వెంటనే ఆమె తన బంగారు చెవిపోగులు తీసి ఇచ్చింది. ఆమె భారత జాతీయ సైన్యం మహిళా విభాగం, రాణి ఆఫ్ ఝాన్సీ రెజిమెంట్లో చేరాలని నిశ్చయించుకుంది. ముఖ్యంగా ఆమె తండ్రి నుండి బలమైన కుటుంబ వ్యతిరేకత ఉంది. కానీ ఒప్పించిన తరువాత, ఆమె తండ్రి చివరికి అంగీకరించాడు.

జపాన్ మలాయా ఆక్రమణ సమయంలో జపాన్ తో కలిసి భారత స్వాతంత్ర్యం కోసం పోరాడటానికి ఏర్పాటు చేసిన ఇండియన్ నేషనల్ ఆర్మీలో చేరిన మొదటి మహిళలలో ఆమె ఒకరు. విలాసవంతమైన జీవనశైలిలో పెరిగిన ఆమె మొదట్లో సైనిక జీవితంలో కఠిన పరిస్థితులకు అనుగుణంగా మారలేకపోయింది. అయితే, ఆమె క్రమంగా సైనిక జీవితానికి అలవాటు పడింది. రెజిమెంట్ లో ఆమె కెరీర్ ప్రారంభమైంది. ఆమె రెజిమెంట్ కు రెండవ కమాండ్ అయింది.

రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం తరువాత ఆమె సంక్షేమ కార్యకర్తగా ఎదిగింది.

భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ భారత స్వాతంత్ర్యం కోసం చేసిన పోరాటాన్ని ప్రేరణగా భావించిన జానకి అప్పటి మలయా భారత కాంగ్రెస్ మెడికల్ మిషన్ లో చేరింది. 1946లో భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ మాదిరిగా మలయన్ ఇండియన్ కాంగ్రెస్ స్థాపించడానికి జాన్ థివీ నహప్పన్ సహాయం చేసాడు. పార్టీ మొదటి అధ్యక్షుడిగా థివీ గుర్తింపు పొందాడు.

భారత ప్రభుత్వం 2000లో ఆమెకు నాల్గవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీ ప్రదానం చేసింది. న్యుమోనియా కారణంగా ఆమె 2014 మే 9న తన ఇంట్లోనే మరణించింది.
## ఇవి కూడా చూడండి

* లక్ష్మీ సెహగల్

## మూలాలు

వర్గం:సామాజిక సేవలో పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:2014 మరణాలు
వర్గం:1925 జననాలు
అశోక్ చక్రధర్

**అశోక్ చక్రధర్** (జననం 1951 ఫిబ్రవరి 8) ఒక భారతీయ రచయిత, కవి, జామియా మిలియా ఇస్లామియా (కేంద్రీయ విశ్వవిద్యాలయం) హిందీ విభాగం మాజీ అధిపతి. 29 సంవత్సరాలు సేవలందించిన తర్వాత హిందీ భాషా ప్రచారం, అభివృద్ధి కోసం పనిచేయడంపై దృష్టి పెట్టేందుకు ఆయన స్వచ్ఛంద పదవీ విరమణ చేశాడు. 2007లో ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయంలోని ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ లైఫ్ లాంగ్ లెర్నింగ్ (ILLL)లో హిందీ కోఆర్డినేటర్ అయ్యాడు, 2009లో ఢిల్లీ ప్రభుత్వ హిందీ అకాడమీ వైస్ చైర్మన్‌గా, భారత ప్రభుత్వ మానవ వనరుల అభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ ఆధ్వర్యంలోని కేంద్రీయ హిందీ శిక్షణ్ మండల్ వైస్ చైర్మన్‌గా నియమితుడయ్యాడు. అతను ప్రముఖ హిందీ కవి కాకా హాథ్రసి అల్లుడు.
## వృత్తి జీవితం
చక్రధర్ ఢిల్లీలోని జామియా మిలియా ఇస్లామియా విశ్వవిద్యాలయం హిందీ విభాగం పదవీ విరమణ పొందిన ప్రొఫెసర్. రేడియో, టెలివిజన్‌ రంగాలతో ఆయన చురుకుగా అనుసంధానమై ఉన్నాడు, పిల్లల కోసం అనేక నాటకాలు, వ్యంగ్య రచనలు, కవితలు రాశాడు. సోనీ టీవీలో సంధ్యా మృదుల్‌తో కలిసి "ఛోటీ సి ఆశా" లాంటి కొన్ని టెలివిజన్ సీరియల్స్‌లో కనిపించాడు, సబ్ టీవీలో వహ్ వహ్!! అనే షోకు వ్యాఖ్యాతగా వ్యవహరించాడు. అనేక టెలివిజన్ ధారావాహికలలో కూడా నటించాడు.

2004లో జామియా మిలియా ఇస్లామియా నుంచి స్వచ్ఛంద పదవీ విరమణ పొందాడు.

## సినిమా స్క్రిప్ట్ రచన
తన మామ కాకా హాథ్రసి 'కాకా హాథ్రసి ఫిల్మ్స్ ప్రొడక్షన్' బ్యానర్‌పై నిర్మించిన బ్రజ్ భాషా చలనచిత్రం జమునా కినారే (1984)కు ఆయన కథ అందించాడు, దీనికి అతని బావమరిది, కాకా హాథ్రసి కుమారుడు డాక్టర్ లక్ష్మీ నారాయణ్ గర్గ్ నిర్మాత, దర్శకుడు, సంగీత దర్శకుడిగా పనిచేశాడు.

thumb|గులాబ్రీ కోసం పనిచేస్తున్న అశోక్ చక్రధర్

సినిమాలు : రచన, దర్శకత్వం వహించినవి (ఎ) టెలీఫిల్మ్స్ 'గులాబ్రీ', 'జీత్ గయీ ఛన్నో', 'మాస్టర్ దీప్‌చంద్', 'హై ముసద్ది', 'ఝూమే బాలా ఝూమే బాలీ', 'తీన్ నజారే', 'బిటియా' (బి) టెలీసీరియల్స్ 'భోర్ తరంగ్', 'ధాయ్ ఆఖర్', 'బువా భతీజీ', 'బోల్ బసంతో' (సి) డాక్యుమెంటరీలు 'పంగు గిరి లాంఘే', 'గోరా హట్ జా', 'సాక్షరతా నికేతన్', 'వికాస్ కీ లకీరేన్', 'హర్ బచ్చా హో కక్షా పాంచ్', 'ఉస్ ఓర్ హై ఛతేరా'. 

## ప్రచురించిన రచనలు

### నాటకాలు
'రంగ్ జమా లో', 'బిటియా కీ సిసకీ', 'బందరియా చలీ ససురాల్', 'జబ్ రహా నా కోయి చారా', 'జానే క్యా టపకే'.

### బాల సాహిత్యం
'కోయల్ కా సితార్', 'స్నేహా కా సప్నా', 'హీరోన్ కీ చోరీ', 'ఏక్ బగియా మే'

### వయోజన విద్యా సాహిత్యం
'నయీ డగర్', 'అపాహిజ్ కౌన్', 'హమనే ముహిమ్ చలాయీ', 'భాయీ బహుత్ అచ్ఛే', 'బదల్ జాయేంగీ రేఖా', 'తాఉమ్ర కా ఆరామ్', 'ఘడే ఊపర్ హండియా', 'తో క్యా హోతా జీ', 'ఐసే హోతీ హై షాదీ', 'రోతీ యే ధర్తీ దేఖో', 'కబ్ తలక్ సహతీ రహేం', 'అప్నా హక్ అప్నీ జమీన్', 'కహానీ జో ఆంఖోం సే బహీ', 'ఔర్ పోలీస్ పర్ భీ', 'మజ్దూరీ కీ రాహ్', 'జుగత్ కరో జీనే కీ', 'ఔర్ కిత్నే దిన్', నవల 'మనోతీ'

## ఇతర మాధ్యమాలలో
2019 జూలై 21న ప్రసారమైన ది కపిల్ శర్మ షో ఎపిసోడ్‌లో రాహత్ ఇండోరీతో కలిసి చక్రధర్ అతిథిగా పాల్గొన్నాడు.

## పురస్కారాలు
thumb|అశోక్ చక్రధర్‌కు పద్మశ్రీ పురస్కారం అందజేస్తున్న భారత రాష్ట్రపతి
* 2014: స్క్రిప్ట్ రచనకు గాను భారత ప్రభుత్వం నుండి పద్మశ్రీ పురస్కారం
* 2025: 2022-23 సంవత్సరానికి గాను ఢిల్లీ హిందీ అకాడమీ ద్వారా జ్ఞాన్ ప్రోద్యోగికి సమ్మాన్ పురస్కారం

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు
* జామియా మిలియా ఇస్లామియా అధికారిక వెబ్‌సైట్
* వ్యక్తిగత వెబ్‌సైట్ (హిందీ)
* శబ్దాంకన్‌లో అశోక్ చక్రధర్ వివిధ వ్యాసాలు (హిందీ)
* కవితా కోశ్‌లో అశోక్ చక్రధర్ కవితలు  **(హిందీ)**
వర్గం:హిందీ కవులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1951 జననాలు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
ప్రహ్లాద్ చంద్ర తాసా

**ప్రహ్లాద్ చంద్ర తసా** (జననం 1950) భారతీయ రచయిత, విద్యావేత్త. విద్యపై తన రచనలకు ప్రధానంగా గుర్తింపు పొందాడు. ఇతను అసోం సాహిత్య సభకు ఉపాధ్యక్షుడు, గతంలో అక్కడ ప్రధాన కార్యదర్శిగా కూడా పనిచేశాడు. ఇతను విద్య, సామాజిక సమస్యలపై అనేక పుస్తకాలను ప్రచురించాడు. వాటిలో అస్సాంలోని తేయాకు కార్మికుల జీవితాలపై వ్యాసాల సంకలనం *అసోమోర్ చాహ్ జనగోష్టి* ఒకటి. సాహిత్యం, విద్యా రంగాలకు ఆయన చేసిన సేవలకు గాను 2016లో భారత ప్రభుత్వం ఇతనికి దేశ నాల్గవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీ ప్రదానం చేసింది.
## జీవిత చరిత్ర
ప్రహ్లాద్ చంద్ర తసా 1950 అక్టోబర్ 26న భారతదేశ ఈశాన్య రాష్ట్రమైన అస్సాంలోని గాచేమోరాలో లఖన్ తసా, ముక్తి దంపతులకు ఒక పేద కుటుంబంలో జన్మించాడు. తన ప్రాథమిక విద్యను స్థానిక ప్రాథమిక పాఠశాలలో పూర్తి చేశాడు. గాచేమోరా ఉన్నత పాఠశాలలో పాఠశాల విద్యను పూర్తి చేసిన తర్వాత డిబ్రూగఢ్ హనుమాన్‌బుక్స్ సూరజ్‌మల్ కానోయి కళాశాల నుండి పట్టభద్రుడయ్యాడు. 1973లో జార్జ్ ఇన్‌స్టిట్యూషన్‌గా అప్పట్లో పిలవబడే బాగ్మిబార్ నీల్మోని ఫుకాన్ హయ్యర్ సెకండరీ పాఠశాలలో తాత్కాలిక స్థానంలో ఉపాధ్యాయుడిగా తన వృత్తిని ప్రారంభించాడు. అక్కడ పనిచేస్తున్న సమయంలో *జమీరా సాహిత్య సభ* అనే సాహిత్య సంస్థను స్థాపించి దాని వ్యవస్థాపక ప్రధాన కార్యదర్శిగా పనిచేశాడు. పాఠశాలలో తాత్కాలిక పదవీకాలం ముగిసిన తర్వాత అతను జమీరా టీ ఎస్టేట్ లోవర్ ప్రైమరీ పాఠశాలలో చేరాడు. అక్కడ ఐదు సంవత్సరాలు పనిచేసి 1985 వరకు రామేశ్వర్ ఉన్నత పాఠశాలలో ఉపాధ్యాయుడిగా పనిచేశాడు. ఈ సమయంలోనే అతను త్రిన్సుకియా జిల్లా పాఠశాల సబ్-ఇన్స్పెక్టర్‌గా నియమితుడయ్యాడు. అతను విద్యా శాఖలో 27 సంవత్సరాలు పనిచేసి 2012లో బార్బరువా బ్లాక్ ఎలిమెంటరీ ఎడ్యుకేషన్ ఆఫీసర్‌గా పదవీ విరమణ చేశాడు.

తసా 1995లో డిబ్రూగఢ్ సాహిత్య సభ అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికయ్యాడు, 2000లో జిల్లా అధ్యక్షుడు అయ్యాడు. 2013లో అసోం సాహిత్య సభకు రెండు సంవత్సరాల కాలానికి ప్రధాన కార్యదర్శిగా నియమితుడయ్యాడు. ఆ తర్వాత సంస్థకు ఉపాధ్యక్షుడు అయ్యాడు. ఈ పదవీకాలం 2017లో ముగిసింది. అతను విద్యతో పాటు అస్సాం సామాజిక-సాంస్కృతిక వాతావరణంపై అనేక పుస్తకాలను ప్రచురించాడు. అతను సంపాదకత్వం వహించిన వ్యాసాల సంకలనం *అసోమోర్ చాహ్ జనగోష్టి*, రాష్ట్రంలోని తేయాకు కార్మికుల జీవితాల గురించిన కథనం. కవితా సంకలనం *శతాబ్ది*, జీవిత చరిత్ర *వ్యక్తితోర్ సంధానోత్*, *శిక్షా సమీక్ష్య*, *శిక్షా అన్వేషా*, *చాహ్ బగీచత్ గణ సాక్ష్యరోట*, *చాహ్ బగీచత్ శిక్షార్ ప్రోఖర్*, *చాహ్ శ్రమికిర్ సంస్కృతిర్ రూప్రేఖ*, *ఝుమోయిర్ నృత్య గీత్*, *చాహ్ శ్రమికోర్ స్వాస్థ్య చింత* వంటి గద్య రచనలు అతని ఇతర ప్రచురణలలో ఉన్నాయి.

భారత ప్రభుత్వం అతనికి 2016లో పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీని ప్రదానం చేసింది. హేమా ప్రభా గొగోయ్‌ను అతను వివాహం చేసుకున్నాడు. ఈ దంపతులకు అనాది స్వామి, అనంత స్వామి ఇద్దరు కుమారులు, ఇద్దరూ వైద్యులే. ఈ కుటుంబం డిబ్రూగఢ్‌లో నివసిస్తోంది.

## ఇవి కూడా చూడండి
* అసోం సాహిత్య సభ

## మూలాలు

వర్గం:1950 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
తిబ్బత్ మే సవా బరస్

తిబ్బత్ మే సవా బరస్
మహా విద్వాంసులు, పండితులు, బహుగ్రంథకర్త, పత్రికారచయిత, బహుభాషాకోవిదులు, భో.జ్.పురి నాటకకర్త, విశ్వయాత్రికులు రాహుల్ సాంకృత్యాయన్ 1929-30 ప్రాంతంలో టిబెట్ ముఖ్యపట్టణం లా, చాలా  సాలో 15నెలలు పర్యటించారు. ఈ దుర్గమమైన మార్గంలో చేసిన యాత్రానుభవాలను, ఆయన చూచిన టీబెట్ ప్రజల జీవనవిధానాన్ని "తిబ్బత్ మే సవా బరస్" హిందీలో పుస్తక రూపంలో తెచ్చారు. 

విదుషి, బహుగ్రంథ రచయిత్రి, శ్రీమతి పారనంది నిర్మల సమర్ధవంతంగా ఈ యాత్రాచరిత్రను తెలుగులోకి తిబ్బత్ మే సవా బరస్"ను "టిబెట్.లో 15 నెలలు" పేరుతో అనువదించారు, విశాలాంధ్ర పుస్తక ప్రచురణ సంస్థ ఈ తెలుగు అనువాదాన్ని ప్రచురించింది. ఈ యాత్రచరిత్ర పుస్తకం చదవడం గొప్ప అనుభవం. ప్రాచీన కాలంలో జ్ఞానతృష్ణతో యాత్రలు చేసిన మహనీయుల మాదిరే సాంకృత్యాయన్ తిరుగు ప్రయాణంలో అపూర్వమైన టిబెట్ రాతప్రతులను కంచర గాడిదలమీద వేసుకొని భారతదేశం చేరారు. రాజాశ్రయం లేకుండా, ప్రకృతి వనరులు లేకుండానే అతిశీతల భూమి, టిబెట్టులో నివసించిన బౌద్ధ భిక్షువులు వందలాది సంస్కృత రచనలను, బౌద్ధ తత్వ గ్రంథాలను భోటియా భాషలోకి అనువాదం చేసుకొని, మఠాలలో ఆ గ్రంథసంపదను కాపాడుకొన్నారు. అటువంటి బౌద్ధభిక్షువుల వంటి పండితులే సాంకృత్యాయన్ కూడా. 

ఈ గ్రంథ అనువాదకురాలు శ్రీమతి పారనంది నిర్మల హిందీమూలంలో 'ఔర్' అనే మాట వచ్చిన చోటల్లా తెలుగులో 'మరియు' వాడుక చేయడంవల్ల చదువరులకు కొంత విసుగు కలగక మానదు. సరి అయిన తెలుగు పదాల పరిచయం, వాడుక తెలియకపోవడం కూడా అనువాదంలో సమస్యే. ఏంత మంచి పుస్తకమయినా సంపాదకుల అవసరాన్ని ఈపుస్తకం చదివాక బోధపడుతుంది.

మూలాలు: టిబెట్. లో 15 నెలలు, విశాలాంధ్ర ప్రచురణ.
విక్టర్ బోనావియా

**విక్టర్ జోసెఫ్ బొనావియా** (2 సెప్టెంబర్ 1893 - 20 నవంబర్ 1948) మాల్టీస్ ఫస్ట్-క్లాస్ క్రికెట్ ఆటగాడు, వైద్యుడు, బ్రిటిష్ ఆర్మీ అధికారి.

బొనావియా 1893 సెప్టెంబర్‌లో బ్రిటిష్ మాల్టాలో జన్మించారు. లండన్‌లోని రాయల్ కాలేజెస్ ఆఫ్ ఫిజిషియన్స్‌లో సభ్యత్వం పొందే ముందు ఆయన మాల్టా విశ్వవిద్యాలయంలో వైద్య డాక్టరేట్ పొందారు. బొనావియా మొదటి ప్రపంచ యుద్ధంలో పనిచేశారు, ఫిబ్రవరి 1917లో రాయల్ ఆర్మీ మెడికల్ కార్ప్స్‌లో తాత్కాలిక లెఫ్టినెంట్‌గా నియమితులయ్యారు, థెస్సలొనీకికి నియమించబడ్డారు. అతను ఫిబ్రవరి 1917లో పూర్తి స్థాయిలో లెఫ్టినెంట్‌గా పదోన్నతి పొందాడు, అదే సమయంలో తాత్కాలిక కెప్టెన్ హోదాను పొందాడు, అతను ఆగస్టు 1920లో పూర్తిగా ఆ హోదాను పొందాడు. అతను 1921 వరకు థెస్సలొనీకిలో పనిచేశాడు, 1923లో నెట్లీ ఆసుపత్రికి బదిలీ అయ్యాడు, అక్కడ అతను 1924 వరకు స్పెషలిస్ట్ రిజిస్ట్రార్‌గా పనిచేశాడు. అక్కడి నుండి అతను బ్రిటిష్ ఇండియాకు వెళ్ళాడు, అక్కడ అతను 1926లో సిక్కులకు వ్యతిరేకంగా, 1929లో ముస్లింలకు వ్యతిరేకంగా రెండు సందర్భాలలో యూరోపియన్ల క్రికెట్ జట్టు తరపున ఫస్ట్-క్లాస్ క్రికెట్ ఆడాడు. అతను పంజాబ్ గవర్నర్స్ XI తరపున ఉత్తర భారతదేశంతో జరిగిన మ్యాచ్‌లో ఫస్ట్-క్లాస్ ప్రదర్శన కూడా ఇచ్చాడు. తన మూడు ఫస్ట్-క్లాస్ మ్యాచ్‌లలో, బోనావియా 104 పరుగులు చేశాడు, అత్యధిక స్కోరు 44. అతను ఫిబ్రవరి 1929లో మేజర్‌గా పదోన్నతి పొందాడు, బోనావియా 1930 వరకు భారతదేశంలోనే ఉన్నాడు. ఇంగ్లాండ్‌కు తిరిగి వచ్చిన తర్వాత, వూల్‌విచ్‌లోని రాయల్ హెర్బర్ట్ హాస్పిటల్‌లో ప్రాక్టీస్ చేసిన తర్వాత, అతను 1932లో చైనాకు బయలుదేరి, 1936 వరకు అక్కడే ఉన్నాడు. తరువాత అతను రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో పనిచేశాడు, ఈ సమయంలో అతను అక్టోబర్ 1943లో లెఫ్టినెంట్ కల్నల్‌గా పదోన్నతి పొందాడు, నవంబర్ 1947లో యుద్ధం ముగిసిన తర్వాత అతనికి కల్నల్‌గా పదోన్నతి లభించింది. అతను 1947లో జర్మనీలోని బ్రిటిష్ ఆక్రమణ-జోన్‌లోని BMH హాంబర్గ్‌కు నియమించబడ్డాడు, అక్కడ అతను నవంబర్ 1948లో అకస్మాత్తుగా మరణించాడు.

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు

* 

వర్గం:1948 మరణాలు
వర్గం:1893 జననాలు
వర్గం:క్రికెట్ క్రీడాకారులు