ఘనపూర్ (జయశంకర్ జిల్లా)

**ఘణపూర్,** తెలంగాణ రాష్ట్రం, జయశంకర్ భూపాలపల్లి జిల్లా, ఘనపూర్ మండలానికి చెందిన గ్రామం. 

ఇది సమీప పట్టణమైన వరంగల్ నుండి 57 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు  ముందు ఈ గ్రామం పాత వరంగల్ జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది.  

## చరిత్ర
గ్రామానికి దాదాపు ఎనిమిది వందల ఏళ్ళ పైచిలుకు చరిత్ర ఉంది. ఈ గ్రామం కాకతీయుల పరిపాలన కాలంతో సంబంధం కలిగివుంది. ఘనపూర్ గ్రామంలోని కాకతీయులనాటి చెరువు, పలు శాసనాలు, ప్రాచీనాలయాలు ఈ విషయాన్ని నిర్ధారిస్తున్నాయి. గ్రామంలో కాకతీయుల నాటి చారిత్రిక నిర్మాణాలు ఉన్నాయి.గ్రామ సమీపంలోని చారిత్రిక నిర్మాణాలు, గ్రామానికి గణపురం అన్న పేరుతో సహా ప్రాచీన చరిత్రకు నిదర్శనంగా నిలుస్తున్నాయి.

## గణాంకాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1890 ఇళ్లతో, 7154 జనాభాతో 457 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 3508, ఆడవారి సంఖ్య 3646. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1106 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 274. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 577848.పిన్ కోడ్: 506345.

## చరిత్ర
గ్రామానికి దాదాపు ఎనిమిది వందల ఏళ్ళ పైచిలుకు చరిత్ర ఉంది. ఈ గ్రామం కాకతీయుల పరిపాలన కాలంతో సంబంధం కలిగివుంది. ఘనపూర్ గ్రామంలోని కాకతీయులనాటి చెరువు, పలు శాసనాలు, ప్రాచీనాలయాలు ఈ విషయాన్ని నిర్ధారిస్తున్నాయి. గ్రామంలో కాకతీయుల నాటి చారిత్రిక నిర్మాణాలు ఉన్నాయి.గ్రామ సమీపంలోని చారిత్రిక నిర్మాణాలు, గ్రామానికి గణపురం అన్న పేరుతో సహా ప్రాచీన చరిత్రకు నిదర్శనంగా నిలుస్తున్నాయి.

## విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు ఆరు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు నాలుగు, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాలలు ఐదు ఉన్నాయి. ఒక ప్రభుత్వ జూనియర్ కళాశాల, ఒక ప్రైవేటు జూనియర్ కళాశాల ఉన్నాయి. ఒక ప్రభుత్వ పాలీటెక్నిక్ ఉంది.సమీప ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల పరకాలలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల వరంగల్లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల వరంగల్లోను, ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల వరంగల్లో ఉన్నాయి.

## వైద్య సౌకర్యం

### ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
ఘన్‌పూర్లో ఉన్న ఒకప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో ఇద్దరు డాక్టర్లు, నలుగురు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రిలో ఒక డాక్టరు, ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు.సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.

### ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో3 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. ఎమ్బీబీయెస్ కాకుండా ఇతర డిగ్రీ చదివిన డాక్టరు ఒకరు, డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ఇద్దరు ఉన్నారు. నాలుగు మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి.

## తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు కూడా సరఫరా అవుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది. చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.

## పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.

## సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
ఘన్‌పూర్లో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.

గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.

ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.

## మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉన్నాయి. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ ఉన్నాయి.

## ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.

## విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 9 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.

## భూమి వినియోగం
ఘన్‌పూర్లో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:

* వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 101 హెక్టార్లు
* తోటలు మొదలైనవి సాగవుతున్న భూమి: 8 హెక్టార్లు
* నికరంగా విత్తిన భూమి: 347 హెక్టార్లు
* నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 323 హెక్టార్లు
* వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 24 హెక్టార్లు

## నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
ఘన్‌పూర్లో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.

* బావులు/బోరు బావులు: 24 హెక్టార్లు

## ఉత్పత్తి
ఘన్‌పూర్లో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.

### ప్రధాన పంటలు
వరి, ప్రత్తి, మిరప
## గ్రామ విశేషాలు

### కోటగుళ్లు
thumb|right|గణపురం కోటగుళ్ళు
ఈ గ్రామంలో కాకతీయ కాలంలో ఆలయ సముదాయం నిర్మించబడింది. ఇందులో వివిధ పరిమాణాల్లో ఉన్న 22 గుళ్లు ఉన్నాయి. వీటిని కోట గుళ్ళు అని పిలుస్తారు.

### చారిత్రిక నిర్మాణాలు
గ్రామంలోని గణపసముద్రం కాకతీయులు తవ్వించిన అతిపెద్ద చెరువుల్లో ఒకటిగా నిలుస్తోంది. ఈ చెరువులో నీటి అడుగున ఉన్న విఘ్నేశ్వరాలయం 2015లో బయటపడింది. మత్తడి ప్రాంతం పూర్తిగా నీరులేకుండా అయిపోవడంతో ఈ ఆలయం వెలుగుచూసింది.ఆలయంలోని స్తంభాలవంటి నిర్మాణాలన్నీ కాలక్రమేణా, నీటి వల్ల ఏర్పడిన మార్పులతో అడుగున కుప్పగా పడివున్నాయి. ఆలయంలోని వినాయక విగ్రహం, నాగదేవత ప్రతిమలు, ద్వారపాలకుల విగ్రహాలు బయటపడ్డాయి. ఆలయనిర్మాణాన్ని గురించి కాకతీయులు వేసిన శాసనాలు కూడా నీటి అడుగున లభ్యమయ్యాయి.

## అభివృద్ధి పనులు

* **2023 ఫిబ్రవరి 23:** కోటీ 20 లక్షల రూపాయలతో నిర్మించిన గణపురం తహసీల్‌ కార్యాలయం, పట్టణంలోని గాంధీనగర్ లో 4 కోట్ల రూపాయలతో నిర్మించిన మహాత్మా జ్యోతిబా పూలే బీసీ వెల్ఫేర్ బాలికల గురుకుల పాఠశాలను  తెలంగాణ రాష్ట్ర ఐటీ, పురపాలక శాఖామంత్రి కేటీఆర్ ప్రారంభించాడు. ఈ కార్యక్రమంలో మండలి సభ్యులు పోచంపల్లి శ్రీనివాస రెడ్డి, ఎమ్మెల్సీ మధుసూదన చారి, భూపాలపల్లి శాసనసభ్యులు గండ్ర వెంకటరమణారెడ్డి, వరంగల్ జిల్లా పరిషత్ చైర్ పర్సన్ గండ్ర జ్యోతి, జిల్లా కలెక్టర్ భవేష్ మిశ్రా, అదనపు కలెక్టర్ టిఎస్ దివాకర్ లతోపాటు ఇతర ప్రజాప్రతినిధులు, అధికారులు తదితరులు పాల్గొన్నారు.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు