జ్యోతి భట్

**జ్యోతింద్ర మన్‌శంకర్ భట్** (1934 మార్చి 12), జ్యోతి భట్ గా ప్రసిద్దులు. చిత్రలేఖనం, ముద్రణ తయారీలో కృషికి, గ్రామీణ భారతీయ సంస్కృతి యొక్క ఫోటోగ్రాఫిక్ డాక్యుమెంటేషన్ కు ప్రసిద్ధి చెందిన భారతీయ కళాకారుడు. 

## జీవిత చరిత్ర
జ్యోతి భట్ 1934 మార్చి 12 న గుజరాత్ లో భావ్‌నగర్ లో జన్మించాడు. మహారాజా సయాజీరావ్ విశ్వవిద్యాలయం (ఎం.ఎస్.యు. బరోడా) లోని ఫైన్ ఆర్ట్స్ ఫ్యాకల్టీ ఎన్. ఎస్. బెంద్రే, కె. జి. సుబ్రమణియన్ ఆధ్వర్యంలో చిత్రకళను అభ్యసించాడు. తరువాత అతను రాజస్థాన్లోని బనస్థలి విద్యాపీఠంలో ఫ్రెస్కో, కుడ్య చిత్రాలను అభ్యసించాడు. 1960 ల ప్రారంభంలో ఇటలీలోని నేపుల్స్లోని అకాడెమియా డి బెల్లె ఆర్టి, అలాగే న్యూయార్క్లోని ప్రాట్ ఇన్స్టిట్యూట్ చదువుకున్నాడు. 2019లో పద్మశ్రీ అవార్డును అందుకున్నారు. 2022లో లలిత కళా అకాడమీకి ఫెలోగా ఎన్నికయ్యారు.

భట్ తన ప్రారంభ రచనలో ఘనమైన ప్రభావం నుండి తేలికపాటి, రంగురంగుల పాప్ కళకు మారారు, ఇది తరచుగా సాంప్రదాయ భారతీయ జానపద నమూనాల నుండి దాని చిత్రాలను ఆకర్షించింది. భట్ జలవర్ణాలు, నూనెలతో సహా వివిధ మాధ్యమాలలో పనిచేసినప్పటికీ, చివరికి అతని దృష్టిని ఆకర్షించింది అతని ముద్రణ తయారీనే. న్యూయార్క్లోని బ్రూక్లిన్లోని ప్రాట్ ఇన్స్టిట్యూట్లో తాను పొందిన ఇంటాగ్లియో ప్రక్రియ గురించి సమగ్ర జ్ఞానంతో 1966లో భట్ ఎం.ఎస్.యు. బరోడాకు తిరిగి వచ్చారు. జెరామ్ పటేల్, భూపెన్ ఖాఖర్, గులాం మహ్మద్ షేక్ వంటి ఇతర కళాకారులు కూడా ఇదే ప్రక్రియను చేపట్టడానికి కారణం పాక్షికంగా భట్ యొక్క ఇంటాగ్లియో పట్ల ఉన్న ఉత్సాహం. భట్, బరోడాలోని ఫైన్ ఆర్ట్స్ ఫ్యాకల్టీలోని అతని స్వదేశీయులు త్వరలో భారతీయ కళ యొక్క "బరోడా స్కూల్" గా పిలువబడ్డారు.

1960ల చివరలో, గుజరాతీ జానపద కళల ఛాయాచిత్రాలను తీయమని భట్ను కోరారు. మొదట్లో, ఈ పని ఒక సదస్సు కోసం చేయబడింది, కానీ త్వరలో సాంప్రదాయ భారతీయ హస్తకళ, రూపకల్పన పనిని డాక్యుమెంట్ చేయడం కళాకారుడి అభిరుచులలో ఒకటిగా మారింది. గ్రామీణ గుజరాత్ లో కనుమరుగవుతున్న కళలు ఒక కేంద్ర బిందువుగా మారాయి. ఒక గ్రామం, గిరిజన నమూనాలపై భట్ చేసిన పరిశోధనలు ఆయన ముద్రణలో ఉపయోగించిన మూలాంశాలను ఖచ్చితంగా ప్రభావితం చేసినప్పటికీ, భట్ తన డాక్యుమెంటరీ ఛాయాచిత్రాలను తమలో తాము ఒక కళారూపంగా భావిస్తారు. ఆయన ప్రత్యక్షంగా, సరళంగా కూర్చిన ఛాయాచిత్రాలు వాటి సొంత యోగ్యతపై విలువైనవిగా మారాయి.

ఎం.ఎస్.యు. ఫ్యాకల్టీ ఆఫ్ ఫైన్ ఆర్ట్స్ లో ఉపాధ్యాయుడిగా భట్ సుదీర్ఘ కెరీర్ మొత్తంలో, విశ్వవిద్యాలయం యొక్క పరిణామం, దాని అధ్యాపకులు, విద్యార్థుల కళాత్మక కార్యకలాపాలు, బరోడాలోని నిర్మాణపరంగా ముఖ్యమైన భవనాలను ఆయన చిత్రీకరించారు. ఈ భారీ పని బహుశా భారతీయ కళ యొక్క "ది బరోడా స్కూల్" కు సంబంధించిన ఉత్తమంగా సమీకరించబడిన ఫోటోగ్రాఫిక్ డాక్యుమెంటేషన్.

అయితే, జ్యోతి భట్ యొక్క ముద్రలే కళాకారుడితో ఎక్కువగా ముడిపడి ఉన్నాయి. అతని చెక్కడాలు, ఇంటాగ్లియోస్, స్క్రీన్ ప్రింట్లు భారతీయ సంస్కృతి నుండి ఉద్భవించిన చిహ్నాల వ్యక్తిగత భాషను అన్వేషించాయి. నెమలి, చిలుక, తామర, శైలీకృత భారతీయ దేవతలు, దేవతలు, గిరిజన, గ్రామ నమూనాలపై అంతులేని వైవిధ్యాలు. ఇటీవల ఆయన డిజిటల్ ప్రింటింగ్, హోలోగ్రఫీని అన్వేషించారు.

అతని పని అనేక అంతర్జాతీయ సేకరణలలో ఉంది, వీటిలో మ్యూజియం ఆఫ్ మోడరన్ ఆర్ట్, న్యూయార్క్, ది స్మిత్సోనియన్ ఇన్స్టిట్యూషన్, వాషింగ్టన్ DC, ది బ్రిటిష్ మ్యూజియం, లండన్ ఉన్నాయి. మ్యూజియం ఆఫ్ ఆర్ట్ & ఫోటోగ్రఫీ, బెంగళూరు.

## వ్యక్తిగత జీవితం

జ్యోతి భట్ తన కళాశాల సంవత్సరాల్లో జ్యోత్స్నా భట్ అనే కుమ్మరిని కలుసుకున్నారు, తరువాత వారు వివాహం చేసుకున్నారు. వారు వడోదరలో నివసించారు. వారికి జై అనే కుమార్తె ఉంది. జ్యోత్స్నా భట్ ఒక సిరామిక్ కళాకారిణి, సెరామిక్స్ ప్రొఫెసర్, ఆమె 2020 లో మరణించారు.

## గుర్తింపు-గౌరవం
*జర్మనీలోని ఫోటోకినాలో జరిగిన ప్రపంచ ఫోటోగ్రఫీ పోటీలో అగ్ర బహుమతి. (1978)
*గ్రాండ్ ప్రిక్స్, ఆసియా, పసిఫిక్ కోసం 13వ వార్షిక ఫోటోగ్రఫీ పోటీ, యునెస్కో, జపాన్. (1989)
*రాష్ట్రపతి బంగారు ఫలకం, జాతీయ అవార్డు, 1956.
*భారత స్వాతంత్య్ర దినోత్సవం 25వ వార్షికోత్సవం సందర్భంగా రూపొందించిన తపాలా బిళ్ళలకు మొదటి బహుమతి.
*నికాన్ వరల్డ్ ఫోటోగ్రఫీ పోటీలో కాంస్య పతకం, జపాన్.
*పద్మశ్రీ (2019)
*ధీరూభాయ్ థాకర్ సవ్యసాచి సరస్వత్ అవార్డు (2020)
* లలిత కళా అకాడమీ ఫెలోషిప్ (2022)

## మూలాలు

వర్గం:పద్మభూషణ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:కళాకారులు
వర్గం:1934 జననాలు