open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
దాడి గోవిందరాజులు నాయుడు

**దాడి గోవిందరాజులు నాయుడు** (ఆగష్టు 27, 1909 - డిసెంబర్ 25, 1970) ఈయన తెలుగు, ఇంగ్లీష్, హిందీ నాటకాలలో స్త్రీ పురుష పాత్రధారి, న్యాయవాది, ఆంధ్ర నాటక కళా పరిషత్తు, ఆంధ్ర నాటక సంగీత అకాడమి సభ్యులు.

## జననం
దాడి గోవిందరాజులు 1909, ఆగష్టు 27 న జన్మించారు.

ఆయన విద్యాభ్యాసం విజయవాడ, కాకినాడ, మదరాసు లలో సాగింది. 1930లో న్యాయశాస్త్రం పట్టా పుచ్చుకొని 1932లో మచిలీపట్నంలో న్యాయవాదిగా పనిచేశారు. 1941లో జిల్లా మునిసిఫ్ గా నియమితులై జిల్లా న్యాయాధికారిగా ఉద్యోగ విరమణ చేశారు.

మదరాసులో మార్కండేయ (తమిళం) లో మార్కండేయ పాత్రతో నాటకరంగంలోకి ప్రవేశించారు. తరువాత మదరాసులోని ‘షేక్ప్సియర్ అమెచ్చూర్స, విజయవాడ ‘నాట్యగోష్టి‘ నాటక సంస్థలో, ఏలూరు అమెచ్యూర్, బందరు నేషనల్ థియేటర్, హిందూ డ్రమటిక్ కంపెనీ, మొదలైన నాటక సమాజాలు ప్రదర్శించిన నాటకాలలోనే కాకుండా, బళ్లారి రాఘవ పక్కన నటించి అందరి మొప్పుపొందారు.

## ధరించిన పాత్రలు
**తెలుగు:** ప్రహ్లాదుడు, మధురవాణి, తిష్యరక్షిత, కైక, సత్య, సీత, భ్రమరాంబ, కమలాంబ, రోషనార, ఆఫ్రియా, సుందరి, జానకి, వసంతసేన, శ్రీకృష్ణ దేవరాయలు మొ.నవి

**ఇంగ్లీష్:** పోర్షియా, బ్రూటస్, లేడీ మాక్బెత్, డెస్డిమోనా, ఒపీలియా, జూలియట్ మొ.నవి

## మరణం
ఈయన 1970, డిసెంబర్ 25 న మరణించారు.

## మూలాలు
* దాడి గోవిందరాజులు నాయుడు, నాటక విజ్ఞాన సర్వస్వం, పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం ప్రచురణ, హైదరాబాదు, 2008., పుట. 297.

వర్గం:తెలుగు నాటకరంగం
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల కళాకారులు
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల నటులు
వర్గం:1909 జననాలు
వర్గం:1970 మరణాలు
హాహాహూహూ

హాహాహూహూ జ్ఞానపీఠ పురస్కార గ్రహీత, కవిసామ్రాట్టు విశ్వనాథ సత్యనారాయణ రచించిన నవల. ఇది సోషియో ఫాంటసీ విభాగానికి సంబంధించిన నవల.
## రచన నేపథ్యం
హాహాహూహూ నవల రచనాకాలం 1952గా భావిస్తున్నట్టు గ్రంథకర్త కుమారుడు, నవల సంపాదకుడు, ప్రచురణకర్త విశ్వనాథ పావనిశాస్త్రి పేర్కొన్నారు. విశ్వనాథ సత్యనారాయణ ఆశువుగా చెప్తూండగా లిపిబద్ధమైన ఈ నవలను ఎవరు లిపిబద్ధం చేశారన్నది సమాచారం, ప్రథమ ముద్రణ సంవత్సరం తెలియదని పావనిశాస్త్రి తెలిపారు. ఈ నవల1982లో ఆంధ్రజ్యోతి - సచిత్ర వార పత్రికలో ధారావాహికగా వెలువడింది. ఈ పుస్తకం ఏడవ ముద్రణ 2006లో జరిగింది. 2013లో మరో ముద్రణ జరిగింది.

## ఇతివృత్తం
లండనులోని "ట్రెఫాల్గర్ స్క్వేర్" వద్ద గుర్రపు తల, మనిషి శరీరంతో వింతజంతువు కనిపిస్తుంది. చేతికి కడియం, ఒంటికి దుస్తులు, ఎనిమిదడుగుల ఎత్తు ఉన్న ఆ విచిత్ర జీవి స్పృహలో ఉండదు. జంతు ప్రదర్శనశాలలో ఉంచిన ఆ వింతజంతువును చూసేందుకు తీర్థప్రజల్లా జనం తండోపతండాలుగా వస్తారు. మేలుకున్నాకా ఆ జంతువు మాట్లాడుతూండడం, నవ్వుతూండడంతో అందరూ ఆశ్చర్యపోతారు. ఆ జంతువు చివరకు ఓ పోలీస్ వద్ద తుపాకీ లాక్కోవడంతో భయమూ పొందుతారు. చివరకు ఆ జంతువు జంతువు కాదు, అది మాట్లాడుతున్న భాష సంస్కృతం అని తేలుతుంది.

## శైలి, శిల్పం
## ఉదాహరణలు
## ప్రాచుర్యం
### అనువాదాలు
హాహాహూహూ నవలను ప్రముఖ విమర్శకుడు, అనువాదకుడు వెల్చేరు నారాయణరావు అదే పేరుతో ఆంగ్లంలోకి అనువదించారు. 1981లో "జర్నల్ ఆఫ్ సౌత్ ఏషియన్ లిటరేచర్"లో ప్రచురితమైంది.

కన్నడంలో కూడ అష్టావధాని గణేశ భట్ట కొప్పలతోట అదే పేరుతో అనువదించాడు. అది"ఉత్థాన" మాసపత్రికలో 2023 ఏప్రిల్ నుంచి ప్రచురితమైంది. 

### విమర్శ రచనలు
*హార్స్ హెడెడ్ గాడ్స్ అండ్ వైట్ స్కిన్డ్ మెన్:ఎ సెకండ్ లుక్ ఎట్ హాహాహూహూ ఆఫ్ విశ్వనాథ సత్యనారాయణ* శీర్షికన ప్రముఖ విమర్శకుడు, అనువాదకుడు వెల్చేరు నారాయణరావు 1981లో "జర్నల్ ఆఫ్ సౌత్ ఏషియన్ లిటరేచర్"లో విమర్శవ్యాసం ప్రచురితమైంది.

## ఇవి కూడా చూడండి
* విశ్వనాధ సత్యనారాయణ
* ముఖ్యమైన తెలుగు పుస్తకాల జాబితా

## మూలాలు


వర్గం:తెలుగు నవలలు
వర్గం:విశ్వనాథ సత్యనారాయణ రచనలు
తెలుగు ఆధ్యాత్మికవేత్తలు, యోగులు

-===ఆధ్యాత్మిక, తత్వ వేత్తలు, యోగులు===

# ఉప్పులూరి గోపాల కృష్ణమూర్తి (UG)
# ఎక్కిరాల కృష్ణమాచార్య (EK)
# ఎక్కిరాల భరద్వాజ
# ఎక్కిరాల వేదవ్యాస
# గణపతి సచ్చిదానంద
# చిన్న జీయర్ స్వామి
# సామవేదం షణ్ముఖశర్మ
# చాగంటి కోటేశ్వరరావు
# గరికపాటి నరసింహారావు
# కాకునూరి సూర్యనారాయణ మూర్తి
# జిడ్డు కృష్ణమూర్తి (JK)
# జిల్లెల్లమూడి అమ్మ
# తూపల్లె గురప్ప స్వామి
# పరిపూర్ణానంద స్వామి
# పోతులూరి వీరబ్రహ్మేంద్రస్వామి
# ముమ్మడివరం పెద్దబాలయోగి
# విజయేశ్వరీదేవి
# విద్యా ప్రకాశానందగిరి స్వామి
# వేమన
# వెంకయ్య స్వామి (గొలగపూడి - నెల్లూరు జిల్లా)
# శివానందమూర్తి (కందుకూరి శివానందమూర్తి)
# సత్య సాయి బాబా (పుట్టపర్తి)
# సదాశివబ్రహ్మేంద్ర
# సుందర చైతన్యానంద
# మెహెర్ బాబా
# కపిలగిరి యోగానంద నరసింహస్వామి

వర్గం:జాబితాలు
వర్గం:ఆధ్యాత్మిక గురువులు
వర్గం:ఆంధ్ర యోగులు
వర్గం:హిందూ గురువులు
శఠగోపం

**శఠగోపం** (కొన్ని ప్రాంతాల వారు శఠగోపం, శడగోప్యం అంటారు) అనగా అత్యంత గోప్యమైంది అని అర్థం. అంటే అది అత్యంత రహస్యం. భక్తులు దేవాలయంలో దర్శనం అయ్యాక ప్రదక్షిణలు చేసి, తీర్థం, శఠగోపనం తీసుకుంటారు. అత్యంత గోప్యమైంది, కనుక అది పెట్టే పూజారికి కూడా విన్పించనంతగా కోరికను తలుచుకోవాలని వూర్వం నుండి వస్తున్న పెద్దలు అభిప్రాయం . 
## విశేషాలు
శఠగోపాన్ని పంచలోహాలైన వెండి, రాగి, కంచు మొదలైన వాటితో తయారు చేస్తారు. శఠగోపం వలయాకారంలో ఉంటుంది. వాటిపై భగవంతుని పాదాల గుర్తులు ఉంటాయి. శఠగోపం తలపై పెట్టినప్పుడు పాదాలు భక్తుల తలను తాకుతాయి. అలాకాక నేరుగా పాదాలనే తలపై ఉంచితే అవి మొత్తం తలని తాకడానికి అనుకూలంగా ఉండదు. కాబట్టి శఠగోపాన్ని వలయాకారంలో తయారుచేసి పైన పాదుకలు ఉంచుతారు. అంటే భక్తుల కోరికలను శఠగోపం పెట్టినప్పుడు తలుచుకుంటే భగవంతుడి పాదాల వద్ద చెప్పుకున్నట్లేనని ఇందులోని  నిగూడార్దం

శఠత్వం అంటే మూర్ఖత్వం అని, గోపం అంటే దాచిపెట్టడం అని కూడా ఉంది. భగవంతుడు మనిషిలో గోప్యంగా ఉన్న మూర్ఖత్వాన్ని, అహంకారాన్ని తొలగించి జ్ఞానిగా చేస్తాడనేది ఆధ్యాత్మికుల భావన. నేను, నాది అనే భ్రమను తొలగించడానికి శఠగోపం పెడతారు.

## ఫలితం
శఠగోపాన్ని తలమీద ఉంచినప్పుడు శరీరంలో ఉన్న విద్యుత్‌, దాని సహజత్వం ప్రకారం శరీరానికి లోహం తగిలినపుడు, విద్యుదావేశం జరిగి, మనలోని అధిక విద్యుత్‌ బైటికెళుతుంది. తద్వారా శరీరంలో ఆందోళనా, ఆవేశం తగ్గుతాయి. శఠగోప్యము, శఠగోపం అని కూడా అంటారు.

## జనసామాన్యంలో వాడుక
* ప్రజల నెత్తిన శఠగోపం: ప్రజలకు ఏదైనా చేస్తానని చెప్పి నమ్మించి ఆ విషయం చేయకపోవడం.
* దేవుడి భూములకే శఠగోపం: దేవాలయం ఆస్తులు కంటికి రెప్పలా కాపాడాల్సిన అధికారులు పట్టించుకోకపోవడంతో ఆలయ భూములు కబ్జాలకు గురియగుట.
* దేవుడికే శఠగోపం: స్వామి మాన్యం భూముల్ని పరిరక్షించాల్సిన అధికారులు, పాలకులే కుమ్మక్కై.. దేవుడికే శఠగోపం పెట్టారు.

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు
* https://web.archive.org/web/20160228180723/http://apdunia.com/%e0%b0%a6%e0%b1%87%e0%b0%b5%e0%b0%be%e0%b0%b2%e0%b0%af%e0%b0%be%e0%b0%b2%e0%b1%8d%e0%b0%b2%e0%b1%8b-%e0%b0%a4%e0%b0%b2%e0%b0%aa%e0%b1%88-%e0%b0%b6%e0%b0%a0%e0%b0%97%e0%b1%8b%e0%b0%aa%e0%b0%82/

వర్గం:హిందూ సాంప్రదాయాలు
బాటరా గోర్జ్ జలపాతం

**బాటరా గోర్జ్ జలపాతం** లెబనాన్ లోని టన్నోరిన్ లో గల జలపాతం.

ఈ జలపాతం 255 మీటర్ల (837 అడుగులు) ఎత్తు నుండి బాటరా గుహ (జూరాసిక్ సున్నపు రాతి గుహ) లోనికి పడిపోతుంది . ఈ ప్రాంతం లెబనాన్ పర్వత శ్రేణి ప్రాంతంలో ఉంది. 1952 లో ప్రెంచి జీవ శాస్త్రవేత్త హెన్రీ కోఫైట్ ఈ జలపాతాన్ని కనుగొన్నాడు. దీనిని 1980 లో స్పెలూ క్లబ్ డు లిబన్ ద్వారా పూర్తిగా మ్యాప్ చేయబడినది. ఈ గుహను "మూడు వంతెనల గుహ" అంటారు. ఈ ప్రాంతం భౌగోళిక వింత. ఈ వంతెనలు ప్రకృతిసిద్ధంగా యేర్పడినవి. ఈ జలపాతం ప్రపంచ వింతల్లో ఒకటిగా చేరిపోయింది. ఈ పర్వతంపైన గల మంచు అంతా ఒకచోట చేరి కరిగి ఒక జలపాతంగా అవుతుంది. అందుకే ఈ ప్రవాహం తక్కువగా ఉంటుంది. వర్షం పడినపుడు ఈ ధారలు ఎక్కువగా పెరుగుతాయి. అపుడు ఈ నీరు భూగర్భంలో గల గుహ లోనికి చేరుతుంది. ఇక్కడి నేలలు సున్నపు రాతితో కూడి ఉంటాయి. ఈ నేలలు నీటితో తడిసినపుడు భారీ గుంతలు ఏర్పడుతాయి. వీటిని "సింక్ హోల్స్" అంటారు. కొన్నిలక్షల సంవత్సరాల క్రితం డైనోసార్లు ఈ ప్రాంతంలో తిరుగాడటం వలన ఈ నేల క్రిందికి పోయి మూడు వంతెనలుగా యేర్పడ్డాయి. దీనిలో జలపాతం దూకుతుంది.

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు
*Balaa the 3 leveled waterfall  - Photograph
*Gouffre de Balaa  - Photograph

వర్గం:జలపాతాలు
వర్గం:ప్రపంచ పర్యాటక ప్రదేశాలు
రావాడ సత్యనారాయణ

**రావాడ సత్యనారాయణ** (ఫిబ్రవరి 22, 1911 - సెప్టెంబరు 28, 1980) తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన భౌతిక శాస్త్రవేత్త. ఆయన 1969 - 72 మధ్య ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయానికి వైస్ ఛాన్సలర్గా కూడా యున్నారు.

## జీవిత విశేషాలు
శాస్త్రవేత్తగా పేరుపొందిన **రావాడ సత్యనారాయణ** ఫిబ్రవరి 22, 1911న వరంగల్లు నగరంలో జన్మించారు. లండన్ విశ్వవిద్యాలయం నుంచి బీఎస్సీ డిగ్రీ, పీహెచ్‌డి పట్టా పొందారు. కొంతకాలం ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయములో భౌతికశాస్త్ర ఉపన్యాసకులుగా పనిచేసి ఫిజిక్స్ డిపార్ట్‌మెంట్ హెడ్‌గానూ బాధ్యతలు నిర్వహించారు. భౌతికశాస్త్రంలో పలు పరిశోధనలు చేసిన రావాడ సత్యనారాయణ ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం వైస్ చాన్సలర్‌గా పనిచేసి 1972లో ఉద్యోగవిరమణ పొందారు. పలు గౌరవపదవులు పొందడమే కాకుండా దేశవిదేశాలలోని విశ్వవిద్యాలయాల ఫెలోషిప్‌లను కూడా అందుకున్నారు.

ఆయన భౌతిక శాస్త్ర రంగములో అధ్యయనం చేసిన ప్రయోగశీలిగా ప్రసిద్ధిపొందారు. ఎంతో మంది విద్యార్థులకు మార్గదర్శకత్వం వహించారు. జాతీయ అంతర్జాతీయ ప్రతిష్ఠాత్మక గౌరవ పదవులను అధిష్టించారు. విదేశీ విశ్వవిద్యాలయాలలో ఫెలోషిప్ లు అందుకున్నారు. భౌతిక శాస్త్ర అధ్యాపకునిగా, ఉపన్యాస కర్తగా విశేష కీర్తినార్జించారు.

## మరణం
సెప్టెంబరు 28, 1980న అమెరికా లోని టెక్సాస్ లో మరణించారు.

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు

వర్గం:తెలుగువారిలో శాస్త్రవేత్తలు
వర్గం:తెలుగువారు
వర్గం:1911 జననాలు
వర్గం:1980 మరణాలు
వర్గం:వరంగల్లు పట్టణ జిల్లా శాస్త్రవేత్తలు
ఆరోన్ స్వార్ట్జ్

ఆరోన్ హిలెల్ స్వార్ట్జ్ (1986 నవంబరు 8 – 2013 జనవరి 11) ఒక అమెరికన్ కంప్యూటర్ ప్రోగ్రామర్, రచయిత, రాజకీయ నిర్వాహకుడు, అంతర్జాల కార్యకర్త స్వార్ట్జ్ వెబ్ ఫీడ్ ఫార్మేటు అయిన ఆర్ఎస్ఎస్ అభివృద్ధిలోను, క్రియేటివ్ కామన్స్ సంస్థలోనూ,  జాలగూడు ఫ్రేమ్ వర్క్ web.py,  సామాజిక వార్తల గూడు అయిన రెడిట్ లోనూ పాలుపంచుకున్నాడు. 
వ్యవస్థాపరంగా జేస్టోర్ (జర్నల్ స్టోర్) నుండి విద్యాసంబంధిత పత్రికా వ్యాసాలను దింపుకున్న తరువాత 2011 జనవరి 6 న స్వార్ట్జును ఎంఐటి పోలీసులు అరెస్టు చేసారు. ఆ తరువాత కంప్యూటర్ మోసం, దుర్వినియోగం చట్టం క్రింద అతడిపై 11అతిక్రమణలు క్రింద నేరం మోపి, గరిష్ఠంగా 1 మిలియన్ డాలర్ల వరకూ అపరాధరుసుముగా, 35 సంవత్సరాల జైలుశిక్ష పడేటట్లు అభియోగం దాఖలు చేసారు.రెండు సంవత్సరాల తరువాత, అతడి న్యాయవాది యొక్క రెండవ అభియోగ వినతి తిరస్కరించబడిన తరువాత రెండు రోజలకు అతడి అపార్టుమెంటులో ఉరివేసుకుని చనిపోయాడు.

## మూలాలు

## బయటి లంకెలు

* 
*  (2004–2013)
* Github.com/aaronsw (Aaron Swartz)
* 
* Remembrances (2013–&nbsp;), with obituary and official statement from family and partner
* *[https://www.youtube.com/watch?v=vXr-2hwTk58 The Internet's Own Boy: The Story of Aaron Swartz]*, The Documentary Network, June 29, 2014, a film by Brian Knappenberger – Luminant Media
*  at Internet Archive (2013–&nbsp;) (podcasts, e-mail correspondence, other materials)
* 
* 
* Posting about Swartz as Wikipedia contributor  (2013), at *The Wikipedian*
* 
* Report to the President: MIT and the Prosecution of Aaron Swartz
* JSTOR Evidence in ''United States vs. Aaron Swartz''  A collection of documents and events from JSTOR's perspective. Hundreds of emails and other documents they provided the government concerning the case.
* Federal law enforcement documents about Aaron Swartz , released under the Freedom of Information Act

వర్గం:అమెరికా రచయితలు
వర్గం:1986 జననాలు
వర్గం:2013 మరణాలు
వర్గం:ఆత్మహత్యలు
ఆల్బర్ట్

**ఆల్బర్ట్** (Albert) ఒక పేరు.

* ఆల్బర్ట్ ఐన్‌స్టీన్ (Albert_Einstein) ప్రముఖ శాస్త్రవేత్త.
* ఆల్బర్ట్ స్విట్జర్ (Albert Schweitzer) ఉత్తమ సేవాదృక్పదం కలిగిన వైద్య నిపుణుడు.
* ఆల్బర్ట్ బ్రూస్ సాబిన్ (Albert Bruce Sabin) ప్రముఖ వైద్యుడు, శాస్త్రవేత్త. 
* ఆల్బర్ట్ కామూ (Albert Camus) ప్రముఖ రచయిత.
జీళ్ళు

జీడి లేదా **జీళ్ళు** అనేవి చక్కెర పాకంతో చేసే ఒకానొక తీపి వంటకం. ఇవి ఎక్కువగా తిరనాళ్లలోనూ, సంభరాలలోనూ, తీర్ధాలలోనూ, పుణ్యక్షేత్రాలలోనూ విక్రయిస్తుంటారు.

## రకాలు

right|thumb|జీడి తయారీ విధానం
* చక్కెర జీళ్ళు
* బెల్ల జీళ్ళు
* నువ్వుల జీళ్ళు

## తయారీ విధానం
చెక్కర లేదా బెల్లం నీళ్ళలో వేసి మరగబెట్టి తీగ పాకం వచ్చే వరకూ బాగా కాచి మరగనిచ్చి దానిని ఒక పెద్ద ప్లేట్ లేదా పళ్ళెంలో వేసి తిప్పుతూ పెద్ద ఉండలా మార్చి పిసుకుతూ, అప్పటికే సిద్దం చేసుకొన్న గుంజకు ఉన్న మేకుకు వేసి దానిని పొడవుగా సాగదీస్తూ మళ్ళీ మెలితిప్పి వేస్తూ సరియైన పరువుకు రాగానే బల్లమీద వేసి సన్నగా పొడవుగా చేసి ముక్కలు ముక్కలుగా కత్తితో నరకడం చేస్తారు

## ఇతర విశేషాలు
* కొన్ని పల్లెలలో సైకిళ్ళపై వచ్చి పాత ఇనుప సామాన్లకు బదులుగా పిల్లలకు జీళ్ళు ఇచ్చేవారు.
* జీళ్ళకు జీవిత కాలం తక్కువ. ఒకరోజు తరువాత మెత్తగా అయిపోతాయి. తింటున్నపుడు ముక్కలుగా అవుతాయి.కావున వాటిని గాలిచోరబడని సీసాలో పెట్టి భద్రపరచాలి 
* అసలు ఎంతకూ వదలకుండా / అయిపోకుండా విసిగించే వాటిని ఆ సాగే గుణం వలన జీడిపాకంతో పోలుస్తారు

## మూలాలు, వనరులు
* జీడి తయారీ విధానం https://web.archive.org/web/20151102055338/http://spiceomylife.blogspot.in/2011/02/confectionery-from-andhra.html

వర్గం:మిఠాయిలు
వర్గం:ఆహార పదార్థాలు
చిన్న జీయర్ స్వామి

**త్రిదండి శ్రీమన్నారాయణ రామానుజ చిన్న జీయర్ స్వామి** ఒక వేద గురువు, ఉపదేశకుడు, శ్రీవైష్ణవ ప్రముఖుడు. ఈయన 31 అక్టోబర్ 1956న చిలకమర్రి అలుమేలుమంగతాయారు, డాక్టర్ కృష్ణమాచార్యుల దంపతులకు జన్మించాడు.

## ప్రారంభ జీవితం
శ్రీశ్రీశ్రీ త్రిదండి చిన్న శ్రీమన్నారాయణ రామానుజ జీయర్ స్వామి వారు, దీపావళి పండుగ రోజున రాజమండ్రి సమీపంలోని అర్తమూరులో అలమేలు మంగతాయారు, వేంకటాచార్యులు గార్లకి శ్రీమన్నారాయణాచార్యులుగా జన్మించారు. ఈ సమీపంలోని గౌతమ విద్యాపీఠంలో స్వామి వేద గ్రంథముల, వైష్ణవ సంప్రదాయాలలో శిక్షణ పొందారు. తర్క శాస్త్రం, సంస్కృత భాషను నల్లాన్‌ చక్రవర్తుల రఘునాథాచార్యస్వామి వద్ద అభ్యసించారు.  స్వామి 23 సంవత్సరాల వయసులో ఐహిక సుఖములను త్యజించి సన్యాసిగా మారతానని ప్రమాణం చేసారు, దీని పర్యవసానంగా జీయర్ అయ్యారు

## సన్యాస జీవితం
సన్యాస స్వీకరణ తర్వాత కొన్నేళ్లకు గీతాజ్యోతి ఉద్యమాన్ని చేపట్టారు. గీతాజ్యోతి ఉద్యమం కేవలం భగవద్గీత ప్రాచుర్య రూపకాన్నే కాక, సమాజంలో ఉన్న సోమరితనాన్ని తొలగించే, సౌభ్రాతృత్వ భావనను ప్రతి ఒక్కరిలో మేల్కొల్పగలిగే వ్యూహంగా కూడా రూపుదిద్దుకుంది. ఆ ఉద్యమ రూపకల్పన తర్వాత ఎంతోమంది మాకు అద్భుతమైన ఖాళీ సమయం దొరుకుతుంది, ఇప్పుడు మేము ఆ సమయంలో ఎన్నో సేవా కార్యక్రమాలలో పాల్గొనగలుగుతున్నామని చెప్పడం గమనార్హం. అక్కడితో స్వామివారు వారి కర్తవ్యం పూర్తి అయిందని అనుకోలేదు. అంధులను చేరదీసి వారు కళ్లు లేకున్నా.... కంప్యూటర్ విద్యలో గొప్ప నిపుణులు అవ్వాలని, ఎన్నో చోట్ల కాలేజీలని స్థాపించారు. అక్కడ అంధులకు శిక్షణనిచ్చేటందుకు, కొందరు నిపుణులను నియమించారు.

వేదం అనగా విశ్వకోటికి విజ్ఞానాన్ని అందించేది, మోక్ష సాధనకు పునాది అయిన విద్య వేదం. అలాంటి వేద విద్యని సమస్త సమాజానికి విస్తరింపజేయడానికి, ఎన్నో ఆశ్రమాలను స్థాపించారు స్వామివారు. విద్య అనేది ఒక వర్గానికో, వర్ణానికో కాక, మానవాళికంతటికి అందాలనే ఉద్దేశంతో ఆ వేద పాఠశాలలనే గురుకుల పాఠశాలలుగా మలచి, అన్ని రకాల విద్యలనీ బోధించే సౌకర్యాన్ని ఆ పాఠశాలల్లో కల్పించారు12నెలల్లో 12 భాషలు నేర్చుకున్న ఘనత స్వామివారికుంది. దీన్నిబట్టి స్వామివారి పట్టుదల, స్వామివారికి విద్యపై ఉన్న గౌరవం, ప్రేమ అర్థం చేసుకోవచ్చు. ధార్మిక సైనికులను తయారు చేయడంలో, కీలకపాత్ర పోషించారు. . శ్రీరామ నగరం, శంషాబాద్ లో జిమ్స్ అనేటటువంటి ఒక ఆస్పత్రిలో ఉచిత వైద్య విధానాన్ని ప్రవేశపెట్టి, వైద్యరంగ పరమైన అనుగ్రహాన్ని కూడా స్వామివారు సమాజంపై చూపినారు. అయితే..... మరలా సోమరితనపు ఛాయలు కమ్ముతున్న సమయంలో శాంతి సుందరం కార్యక్రమం నిర్వహించారు. ఆ పిదప ఎన్నో సామాజిక, సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలనిర్వహణ జరిగాక, రామానుజాచార్యుల వారి సహస్రాబ్ది ఉత్సవాలను ఎంతో ఘనంగా నిర్వహణ చేస్తున్నారు.

**అవార్డు**:

2023 – భారత ప్రభుత్వం చే పద్మభూషణ్ అవార్డు అందుకున్నారు.

## మూలాలు

అవార్డు:
*Official site

వర్గం:1956 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:హిందూ గురువులు
వర్గం:ఆధ్యాత్మిక గురువులు
మాస్తి వెంకటేశ అయ్యంగార్

**మాస్తి వెంకటేశ అయ్యంగార్** ప్రముఖ కన్నడ రచయిత. ఆయన తన రచనలకుగాను భారతీయ సాహిత్య రంగంలో అత్యుత్తమ పురస్కారమైన భారతీయ జ్ఞానపీఠ్ పురస్కారాన్ని అందుకున్నారు. ఈయన ఈ పురస్కారాన్ని అందుకున్న నాలుగో కన్నడ రచయిత. వీరు ముఖ్యంగా తన చిన్నకథలకు ప్రసిద్ధులు. ఆయన చిన్నకథల పుస్తకానికి "కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం" పొందారు. *శ్రీనివాస* అనే కలం పేరుతో ఆయన రచనలు చేశారు. కన్నడ సాహిత్య రంగంలో *మాస్తి కన్నడద ఆస్తి* (మాస్తి కన్నడకు ఆస్తి) అన్న సూక్తి బహుళ ప్రచారం పొందింది.

## వృత్తి, జీవిత విశేషాలు
మాస్తి వెంకటేశ అయ్యంగార్ 1891లో నేటి కర్ణాటక రాష్ట్రంలో కోలార్ జిల్లాలోని కోసహళ్ళిలోతమిళ వైష్ణవ కుటుంబంలో జన్మించారు. కళాశాల విద్యను అభ్యసించిన మాస్తి మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయం నుంచి ఆంగ్లంలో ఎం.ఎ. పొందారు. మైసూరు మహారాజా ప్రభుత్వంలో మైసూరు సివిల్ సర్వీసెస్ లో చేరి కర్ణాటకలోని వివిధ ప్రాంతాల్లో ఉద్యోగ బాధ్యతలు నిర్వహించారు. అంచెలంచెలుగా జిల్లా కమీషనర్ బాధ్యతల్లో పనిచేశారు. దివాన్ పదవికి అన్ని విధాలా అర్హుడైనా తనకన్నా తక్కువ సంవత్సరాల సర్వీసు ఉన్న సహోద్యోగికి ఆ పదవిని ఇవ్వడాన్ని నిరసిస్తూ రాజీనామా చేశారు.

## మరణం
ఈయన బెంగళూరు లో 6 జూన్ 1986 న చనిపోయాడు.

## రచన రంగం
కన్నడ సాహిత్యంలో చిన్నకథల ప్రక్రియ వికాసంలో మాస్తి వెంకటేశ అయ్యంగార్ ది ప్రాధాన పాత్ర. తొలుత ఇంగ్లీష్ భాషలో రచనలు చేసిన మాస్తి అనంతరం కన్నడ భాషలో రాయడం ప్రారంభించారు. పలు నవలలు, నవలికలు, చిన్న కథలు తదితర ప్రక్రియల్లో మాస్తి ఎన్నో రచనలు చేశారు. ఆయన 17 ఆంగ్ల పుస్తకాలు, 123 కన్నడ గ్రంథాలు రచించారు.
## రచనలు
# చిక్కవీర రాజేంద్ర 
#మాస్తి చిన్నకథలు

## ఇవి కూడా చూడండి
## మూలాలు


వర్గం:కన్నడ రచయితలు
వర్గం:జ్ఞానపీఠ అవార్డు గ్రహీతలు
అద్దంకివారిపాలెం

"అద్దంకివారిపాలెం" బాపట్ల జిల్లా నగరం మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

## గ్రామంలోని విద్యా సౌకర్యాలు
### జిల్లా పరిషత్తు ఉన్నత పాఠశాల
#ఈ గ్రామ జిల్లా పరిషత్తు ఉన్నత పాఠశాలలో 2013-14వ సంవత్సరంలో, 10 వ తరగతి చదివిన 24 మంది విద్యార్థులు ఉత్తీర్ణులై, 100% ఉత్తీర్ణత సాధించారు. [2]
#ఈ పాఠశాలకు, గ్రామస్థులు స్వయంగా పక్కా భవనసముదాయం ఏర్పాటు చేసుకున్నారు. పాఠశాలకు కావలసిన మౌలిక వసతులను, గ్రామంలోని విద్యావంతులు, ధనవంతులు తమవంతు సాయంగా అందజేసినారు. గ్రామములోని పూర్వవిద్యార్థులు, పాఠశాల అభివృద్ధికై ఒక కమిటీగా ఏర్పడి, కృషిచేస్తున్నారు. [3]

## గ్రామములో మౌలిక సదుపాయాలు
### రహదారులు
గ్రామంలో రెండున్నర కోట్ల రూపాయలతో గ్రామస్థులే స్వయంగా అంతర్గత రహదారులను అభివృద్ధి చేసుకున్నారు. 
### రక్షిత మంచినీటి పథకాలు
ఈ గ్రామంతోపాటు శివారు గ్రామాలైన వీరంకివారిపాలెం, ఉయ్యూరివారిపాలెం, బందులవారి పాలెం గ్రామాలకు గూడా రక్షిత త్రాగునీటి పథ్సకాలను ఏర్పాటుచేసుకున్నారు. [3] 
## గ్రామ పంచాయతీ
#కొండవీటివారి పాలెం గ్రామం, అద్దంకివారిపాలెం గ్రామ పంచాయతీ పరిధిలోని ఒక శివారు గ్రామం.
#ఈ గ్రామం జిల్లాలో ఆదర్శగ్రామంగా నిలిచింది. 2000, 2005, 2013 లలో శ్రెమతి విచారపు పావని సర్పంచిగా ఏకగ్రీవంగా ఎన్నికయినారు. ఈమె హయాంలో రహదారులు, త్రాగునీరు, మౌలిక సదుపాయాలు కల్పించి గ్రామాన్ని అభివృద్ధి పథంలో నిలిపినారు.

## దర్శనీయ ప్రదేశాలు/దేవాలయాలు
శ్రీ తాళమ్మ తల్లి ఆలయం:- ఈ ఆలయంలో అమ్మవారి వార్షిక ఉత్సవాలు, నవంబరు/2015 లో సంప్రదాయ పద్ధతులలో, ఘనంగా నిర్వహించారు. ముగింపు రోజున అమ్మవారి గ్రామోత్సవం నిర్వహించారు. ఈ సందర్భంగా కార్యక్రమంలో పాల్గొన్న భక్తులకు తీర్ధప్రసాదాలు అందజేసినారు. విచ్చేసిన భక్తులకు మద్యాహ్నం అన్నసమారధన నిర్వహించారు. 
## గ్రామంలో ప్రధాన పంటలు
వరి, అపరాలు,  కూరగాయలు

## గ్రామంలో ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం
## మూలాలు

వర్గం:నగరం మండలం లోని రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు
అధికారి హితోపదేశము

**అధికారి హితోపదేశం** అనేది వడ్డూరి అచ్యుతరామ కవి రచించిన ఒక విశేషమైన పుస్తకం. దీని రచనా కాలం 1953. స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన తర్వాత భారతదేశాన్ని పరిపాలిస్తున్న అధికారులు నిర్వర్తించాల్నిన బాధ్యతలను గురించి ఇందులో రచయిత ఉపదేశించారు.
          
## కృతికర్త విజ్ఞప్తి
దేశమే యొక గృహము ... ప్రభుత్వము కుటుంబ యజమాని, అధికారులు గృహ నిర్వాహకులు, ప్రజలు బిడ్డలు. ఇదివరలో మన ఇంటి పెత్తనం విదేశీయులు, పరాయి వారైన ఆంగ్లేయులు చేసియున్నారు. ధన, కనక రత్న రాసులతో, పాడి పంటలతో కలకల లాడే మన గృహం (దేశం) పరాయి పెత్తనం మూలంగా అయ్య వారి నట్టిల్లయినది. మన పెద్దలు జాతీయ నాయకులు అవిరళ ప్రయత్నములు చేయగా బాపూజీ నాయకత్వాన కాంగ్రెస్ ఆధ్వర్యమున మన ఇంటి పెత్తనం మనకు దఖలు పడినది. మన ఇంటికి (దేశానికి) మన ప్రజలే ఇప్పుడు బాధ్యత వహించియున్నారు. ఇక (దేశం) ఇల్లు అభివృద్ధి చేసుకొనవలసి యున్నది. గృహ నిర్వహణ విషయంలో ఇదివరకు విదేశీయుల పెత్తనంలో ఉండే పద్ధతులు మార్చుకొని ఆత్మాభిమానంతో ఆ ఇంటికి చెందిన వారందరూ (దేశప్రజలందరూ) బాధ్యతతో ప్రవర్తించాలి. ఇది సక్రమంగా నెరవేరుటలో గృహిణి ప్రధాన బాధ్యతతో తన విద్యుక్తధర్మాన్ని నిర్వర్తించే యెడల ఇటు బిడ్డలు, అటు యజమాని, గృహము అభివృద్ధి చెంది గౌరవ ప్రతిష్టలు పొందుట సాధ్యమగును. మన భారత దేశమనే ఇంటికి ప్రజా ప్రభుత్వం ఇంటి యజమాని. అధికారులు తల్లి వంటివారు. ప్రజలు బిడ్డల వంటి వారు. అధికారులు నీతి పరులై తమ విధులను సక్రమంగా నిర్వహిస్తూ ప్రభుత్వాశయములను సక్రమంగా అమలు జరుపుచూ ప్రజలను బిడ్డలవలె ఆదరించి సమ దృష్టితో వ్యవహరించిన దేశం అభ్యుదయాన్ని అందుకొని కీర్తి, గౌరవములు, శాంతి, సౌఖ్యములు పొందగలుగును. యీ విషయములు ఈ పుస్తకమున పొందుపరచబడినవి. అధికారులు దేశమందు రాజ్యాంగ యంత్రమున ప్రధాన పరికరము. దేశాభ్యుదయం జాతీయ ప్రభుత్వాశయం వారి మీదనే యాధారపడియున్నది. నా భావాలను స్పష్టీ కరిస్తూ వ్రాయబడిన ఈ చిన్న పుస్తకమును అధికారులు సదుద్దేశంతో గ్రహించి ఆదరిస్తారని, కాబోయే అధికారులయ్యే విద్యార్థులు పాత్యపుస్తకంగా పరిగ్రహించి పఠిస్తారని, జాతీయ ప్రభుత్వాధికారులు నా యాశయమును గుర్తించి ఆచరణలో పెట్టగలరని ఆశిస్తున్నాను. పెద్దలు యీ కృతి నాశీర్వదించి నన్ననుగ్రహించె దరు గాక ! కృష్ణ దేవరాయల పరిపాలనానంతరం నేటికి స్వపరిపాలనాధికార యోగ్యత పొందగలిగిన మన ఆంధ్ర జాతికి శుభోదయ మనదగిన ఈ అక్టోబరు 1 వ తేదీన1953 వ సంవత్సరం యీ కృతిని నవ్యాంధ్ర ప్రభుత్వమునకు అంకిత మొసంగడమైనది.
   గురువరుడుత్తమ శిష్యుని 
   వరుడన్నిటయోగ్యయైన వధువును ధరణీ 
   వరుడుత్తమానుచరులను   
   గర మన్వేషింపవలయు గద రాష్ట్రపతీ!

వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
వర్గం:1953 పుస్తకాలు
భారతదేశంలోని కోటలు జాబితా

## ఆంధ్రప్రదేశ్

* ఆదోని
* చంద్రగిరి
* గండికోట
* గుత్తి కోట

*కొండపల్లి
*కొండవీడు కోట
*పెనుగొండ కోట
*గుర్రంకొండ
*రాయదుర్గం కోట 
*విజయనగరం కోట
*బొబ్బిలి కోట
*ఉదయగిరి కోట

## తెలంగాణ

*భువనగిరి
*దేవరకొండ కోట
*గోల్కొండ కోట
*ఖమ్మం కోట
*మెదక్ కోట
*రాచకొండ కోట
*వరంగల్ కోట

## బీహార్
* రహ్తా సాగర్ ఫోర్ట్
* ముంగేర్ ఫోర్ట్
* బీహార్ దేవ్ ఖిల్లా
* డియో కోట

## న్యూఢిల్లీ
* ఎర్రకోట - (లాల్ ఖిలా)
* సలీమ్‌గఢ్ కోట
* తుగ్లకాబాద్ కోట
* పురానా ఖిల్లా
 
* అగ్వాడా కోట
* రీస్ మాగోస్ ఫోర్ట్
 
## గుజరాత్
* భుజియా ఫోర్ట్
* చంపానేర్
* పావగఢ్
* తేరా ఫోర్ట్
## జమ్ము కాశ్మీర్
* అఖ్నూర్ ఫోర్ట్
* ఖుర్నాక్ ఫోర్ట్
* రాంనగర్ కోట
 
## జార్ఖండ్
* పాలం ఫోర్ట్

## కర్ణాటక
*మధుగిరి కోట

## కేరళ
* బెకాల్ కోట
* చంద్రగిరి కోట, కేరళ
* పాలక్కాడ్ ఫోర్ట్
* తలస్సేరి కోట
*ఇక్కేరి కోట
* సెయింట్ థామస్ కోట,

## మధ్యప్రదేశ్
* రేవా కోట , 
* అహల్యా కోట , 
* బాంధవ్గర్ ఫోర్ట్
* గ్వాలియర్ ఫోర్ట్
* మదన్ మహల్ ఫోర్ట్  , జబల్పూర్
* మండ్వాఫోర్ట్
## మహారాష్ట్ర
* సింధుదుర్గ్ కోట

## ఒడిషా
* బారాబతి కోట, కటక్
 
## పుదుచ్చేరి
* ఫ్రెంచ్ ఫోర్ట్ లూయిస్

## పంజాబ్
* భటిండా ఫోర్ట్
* ఖిల్లా ముబారక్ , పాటియాలా (భటిండా కోట అని పిలుస్తారు)
* కేశ్ఘర్ ఫోర్ట్
* పాయల్ ఫోర్ట్
* పాటియాలా

## రాజస్థాన్
* అంబర్ కోట
* భట్నర్ కోట
* భంగర్ కోట
*చిత్తోర్ గఢ్ కోట
*గగ్రాన్ కోట
* కొండ కోట కేస్రోలి
* జైఘర్ కోట
*జైపూర్ ఫోర్ట్
* జైసల్మేర్ కోట
* జునాగఢ్ కోట
* కోటా ఫోర్ట్
* ఘర్ ఫోర్ట్
* లక్ష్మణ్గర్ ఫోర్ట్
* లోహ ఘర్ కోట
* మెహరాన్ ఘర్ కోట
* నహర్గఢ్ కోట
* రామాత్ర కోట , కరౌలి
* రణతంబోర్ కోట
* తారాగఢ్ కోట
* ఉదయ్ పూర్ ఫోర్ట్
* లోహగఢ్ కోట
* రాజస్థాన్ కొండ కోటలు

## తమిళనాడు
 
* దిండిగల్ ఫోర్ట్
* డ్రూగ్ ఫోర్ట్ , ఊటీ
* ఫోర్ట్ ఈరోడ్
* ఫోర్ట్ గెల్ద్రియా
* సెయింట్ జార్జ్ కోట
* ఫోర్ట్ సెయింట్ డేవిడ్
* జింజీ ఫోర్ట్
* కృష్ణ ఫోర్ట్
* మనోరా ఫోర్ట్
* నమక్కల్ కోట
* పద్మనాభపురం ఫోర్ట్
* సంకగిరి ఫోర్ట్
* తిరుచిరాపల్లి రాతికోట
* వత్తకోట్టై ఫోర్ట్
* రాయవెల్లూరు కోట
* అత్తూర్ కోట=

## ఉత్తరాఖండ్
* గర్ ఫోర్ట్

## ఉత్తర ప్రదేశ్
* ఆగ్రా కోట
* అలిగర్ ఫోర్ట్
* అలహాబాద్ కోట
* భద్రి కోట
* చునార్ ఫోర్ట్, మిర్జాపూర్
* ఢిల్లీ కోట
* చత్తారి కోట
* ఫోర్ట్ ఖాన్పూర్
* ఫోర్ట్ మాలాగఢ్ 
* ఫోర్ట్ ఊంచాగావ్ 
* హత్రాస్ ఫోర్ట్
* జౌంపూర్ ఫోర్ట్
* ఝాన్సీ ఫోర్ట్
* కలిన్జర్ గర్హి కోట 
* మణిపూర్ ఫోర్ట్
* మడ్ ఫోర్ట్
* నౌఘర్ ఫోర్ట్, సొంభద్ర
* ఘడ్ కోట
* రాంనగర్ కోట వారణాసి
 
## పశ్చిమ బెంగాల్
* ఫోర్ట్ విలియం ,  కోల్ కతా
* కూచ్ బెహార్ ప్యాలెస్
## మూలం

## వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:భారతదేశ కోటలు
వర్గం:జాబితాలు
వర్గం:రాష్ట్రం లేదా కేంద్రపాలిత ప్రాంతం వారీగా భారతదేశంలోని కోటలు
భారతదేశములో పెద్ద నదులు

నది అనగా సహజమైన జల ప్రవాహము. ఎత్తైన కొండలలో, సరస్సులలో పుట్టి వాలుకు ప్రవహించి, మైదానముల ద్వారా ప్రవహించి చివరికి సముద్రములో కలుస్థాయి. నదులు నాగరికథకు నిలయాలు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా అనేక ప్రసిద్ధి పొందిన నాగరికథలు నదీతీరాల వెలసినవే.

## నదులు రకాలు
నదులను ముఖ్యంగా రెండు రకాలుగా విభజించ వచ్చు. 1. జీవ నదులు. 2. వర్షాధార నదులు. జీవనదులు ఎల్లప్పుడు ప్రవహిస్తుంటాయి. సామాన్యంగా ఇవి హిమాలయా పర్వతాలలో పుట్టి మైదానాల ద్వారా ప్రవహించి సముద్రములో కలుస్తాయి. ఎండా కాలంలో మంచు కొండల్లో మంచు కరగడం వల్లనూ, వర్షా కాలంలో వర్షపు నీటితోను ఈ నదులు సంవత్సకాలమంతా ప్రవహిస్తుంటాయి. కనుక వీటిని జీవ నదులు అని అంటారు. కొన్ని నధులు వర్షాకాలములోనే ప్రవహిస్తాయి.

## నదులు:ఉపయోగములు
ప్రజల మనుగడ నదులమీదనే ఆధారపడి యున్నది. నదీ జలాలు పంట పొలాలకు ఉపయోగ పడి వంటలు పండుతున్నాయి. త్రాగునీటికుపయోగ పడుతున్నాయి. నదులు రవాణా మార్గాలుగాను ఉపయోగపడుతున్నాయి. చేపల పెంపకానికి ఉపయోగ పడి అనేక మందికి జీవనోపాది లభిస్తున్నది. జలవిద్యుత్ తయారీకి నదులపైనే ఆదారపడవలసి యున్నది.sri Ram 

## పెద్దనదులు
నదులు సముద్రములో కలుస్తాయి . ఆ విధంగా నదులను రెండు విభాగాలుగ విభజించ వచ్చు. 1. బంగాళాఖాతంలో కలిసే నదులు. 2. అరేబియా సముద్రములో కసిసే నదులు. బంగాళా ఖాతములో కలిసే నదులలో ముఖ్యమైనవి. 
# బ్రహ్మపుత్ర
# గంగానది (గంగ నదికి ప్రధాన ఉపనదులు: రాంగంగ, కాళి లేదా శారద, గోమతి నది, యమున, చంబల్, బెట్వా, కెన్, సింధ్, గండకి, ) 
# మహానది
# గోదావరి
# కృష్ణానది
# కావేరి

అరేబియా సముద్రములో కలిసే నదులు.
# సింధునది
# నర్మదానది
# తపతి

## ఇతర నదులు

* అట్రాయ్ నది: పశ్చిమ బెంగాల్, బంగ్లాదేశ్ ఉత్తర ప్రాంతాలలో ప్రవహిస్తుంది.

## మూలాలు

*Bhalerao, S.M., Bharatiya Sarita Kosh (in Marathi), (Encyclopedia of Indian Rivers)
*Vol. 1: Scientific Information, pages 1–788 + 16 pages of colour photographs (ISBN 978-81-89959-50-0),
*Vol. 2: Scientific Information, pages 789-1660 + 16 pages of colour photographs (ISBN 978-81-89959-51-7),
*Vol. 3: Scientific, Cultural, Historical Information, pages 1661-2468, + 36 pages of colour photographs (ISBN 978-81-89959-52-4)
*Book of 60 Maps (ISBN 978-81-89959-57-9), Published Nov. 2007, Diamond Publications, 1691 Sadashiv Peth, Shankar
Prasad Society, Tilak Road, Pune 411 030, INDIA

వర్గం:భారతదేశ నదులు
గవ్వలు

**గవ్వలు** వరిపిండితో చేసే ఒకరకమైన మిఠాయిలు. వీటిని అంగ్లంలో స్వీట్ షెల్స్ (cowrie shells) అంటారు

## రకాలు
* బెల్లం గవ్వలు
* చెక్కెర పాకంతో చేసే గవ్వలు
* ఉప్పు, కొద్దిగా కారం లేదా మిరియాలపొడితో చేసే గవ్వలు

## తయారీ విధానం
**దశ 1: పిండిని సిద్ధం చేయడం:**
మిక్సింగ్ గిన్నెలో, గోధుమ పిండి, తురిమిన బెల్లం, నెయ్యి, యాలకుల పొడి, చిటికెడు ఉప్పు కలపండి. క్రమంగా నీరు పోసి మిశ్రమాన్ని మెత్తని పిండిలా కలుపుకోవాలి. పిండి గట్టిగా ఉండాలి కానీ తేలికగా ఉండాలి. పిండిని తడి గుడ్డతో కప్పి, 15-20 నిమిషాలు విశ్రాంతి తీసుకోండి.

**దశ 2: గవ్వలను ఆకృతి చేయడం:** పిండిని నిమ్మకాయ పరిమాణంలో చిన్న బంతులుగా విభజించండి. ఒక బంతిని తీసుకుని, సుమారు 5-6 అంగుళాల పొడవు గల సన్నని తాడుగా చుట్టండి. తాడు యొక్క ఒక చివరను పట్టుకుని, షెల్ ఆకారాన్ని రూపొందించడానికి మీ చూపుడు వేలు చుట్టూ తిప్పడం ప్రారంభించండి. సీల్ చేయడానికి చివరలను సున్నితంగా నొక్కండి. మిగిలిన పిండితో ప్రక్రియను పునరావృతం చేయండి.

**దశ 3: గవ్వలు వేయించడం:**
మీడియం వేడి మీద లోతైన వేయించడానికి పాన్లో నూనె వేడి చేయండి.
కొన్ని గవ్వలను మెత్తగా వేడి నూనెలో వేసి, బంగారు రంగులోకి, క్రిస్పీగా మారే వరకు వేయించాలి.
స్లాట్డ్ చెంచా ఉపయోగించి, నూనె నుండి వేయించిన గవ్వలను తీసివేసి, అదనపు నూనెను పీల్చుకోవడానికి వాటిని కాగితపు టవల్‌తో కప్పబడిన ప్లేట్‌లోకి బదిలీ చేయండి.
మిగిలిన గవ్వలతో వేయించే విధానాన్ని పునరావృతం చేయండి.

## ఇతర విశేషాలు
* గవ్వలు చేసే విధానంలోనే మరింత పెద్దగా వేలితో ఒత్తుతూ మురిపీలు చేస్తారు.

## మూలాలు, వనరులు
* గవ్వల తయరీ
* Authentic gavvalu recipe from Thrilling Treats

వర్గం:మిఠాయిలు
చిమ్నీ

**చిమ్నీ** అనునది కర్మాగారాలలో బాయిలర్లు, స్టవ్‌లు, ఫర్నేసులు లేదా ఉష్ణ ప్రదేశాలలో వెలువడిన వేడిగా ఉన్న ఇంథన వాయువులను లేక పొగను బాహ్య వాతావరణం లోనికి ప్రసరణ చేయుటకు చేసిన నిర్మాణము. ఈ చిమ్నీ నిర్మాణాలు 
వాటి ద్వారా వాయువులను సజావుగా నిట్టనిలువుగా పైకి పంపించేవిగా ఉంటాయి. కర్మాగారాలలో వివిధ దహన ప్రక్తియలు జరుగునపుడు వాటి నుండి వెలువడే వ్యర్థ వాయువులను పైకి పంపించే ప్రక్రియను చిమ్నీ ప్రభావం అంటారు. చిమ్నీలో గల ప్రదేశాన్ని "ఫ్లూ" అంటారు. చిమ్నీ అనే నిర్మాణాలు అనేక భవనాలలో కూడా ఉంటాయి. ఇవి ఆవిరి యంత్రాలు, నౌకలు, స్టీమర్లలో కూడా ఉంటాయి. యునైటెడ్ స్టేట్స్ కీ **స్మోక్‌స్టాక్** అనే పదం యంత్రాల చిమ్నీలకు ప్రత్యామ్నాయంగా వాడుతారు. కొన్ని ప్రాంతాలలో "ఫన్నెల్" అనే పదాన్ని కూడా ఉపయోగిస్తారు.

ఒక చిమ్నీ యొక్క ఎత్తు స్టాక్ ప్రభావం ద్వారా బాహ్య వాతావరణానికి వాయువులు బదిలీ దాని సామర్ధ్యాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంది. అదనంగా, అధిక ఎత్తు గల చిమ్నీలను ఉపయోగించడం వల్ల కాలుష్య వ్యాప్తి తక్షణ పరిసరాలపై వారి ప్రభావం తగ్గిస్తుంది. కొన్ని సందర్భాలలో హానికరమైన బహిర్గత వాయువులు ఉన్నపుడు చిమ్నీ యొక్క ఎత్తు తగినంత ఉన్నపుడు దానిలోని విషపదార్థ కణాలు భూమికి చేరడానికి ముందే స్వీయ తటస్థత చేకూరుస్తుంది. ఇందులో ఎక్కువ పైగా కాలుష్య వ్యాప్తి వాటి సాంద్రతలు తగ్గించడానికి, నియంత్రణ పరిమితులు అనుగుణంగా సులభతరం చేస్తుంది .

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు

*How to calculate a chimney system
*CICIND - International Committee on Industrial Chimneys
*Chimney Safety Institute of America
*Power Station Konakovskaya GRES, at which chimneys serve as electricity pylons
*Article about chimney breast removal
*Chimney Maintenance Information
*European Chimney Association ECA; to find further information on chimneys
*National Association of Chimney Engineers; UK trade association for the chimney engineering industry

వర్గం:నిర్మాణాలు
వర్గం:పరిశ్రమలు
మాదరి భాగ్య గౌతమ్

**మాదరి భాగ్య గౌతమ్** ఆది హిందూ భవనం క్రేందం నిర్వాహకుడు, సమాజ సేవకుడు, మానవతావాది. పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీత.

భాగ్యరెడ్డివర్మ, లక్ష్మీదేవి దంపతులకు గౌతమ్ ఏకైక సంతానం. 1913, ఆగస్టు 22న జన్మించిన గౌతమ్, చిన్నతనం నుంచి తండ్రి భాగరెడ్డి వర్మ నడిపే ముద్రణాలయంలో గడుపుతూ, అక్కడి చర్చలు వింటూ ఉండడం వల్ల చిన్న వయసులోనే మానసిక పరిపక్వత పెంచుకున్నాడు. ఊహ తెలిసినప్పటి నుంచి ఆయన తండ్రితో చనువుగా ఉంటూ ఆయన నుంచి చాలా విషయాలు నేర్చుకున్నాడు.

గౌతం నిజాం కళాశాలలో డిగ్రీ పూర్తి చేసి,. ఆ తరువాత ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలో చదువు కొనసాగించాడు. భాగ్యరెడ్డి వర్మ ఆధ్వర్యంలో నడిచిన ‘ఆది హిందూ పత్రిక’లో తన వంతు సహకారం అందించాడు. క్విట్ ఇండియా ఉద్యమంలోను, రజాకార్ల వ్యతిరేక పోరాటంలోను పాల్గొని కొంతకాలం పాటు జైలు శిక్ష కూడా అనుభవించాడు. ఆ కాలంలోనే గౌతమ్ తన ఉపాధ్యాయ జీవితాన్ని ప్రారంభించాడు. తండ్రి స్థాపించిన పాఠశాలలోనే ఉపాధ్యాయునిగా చేరి ఎంతోమంది విద్యార్థులను విజేతలుగా తీర్చిదిద్దాడు. 1943లో అప్పటివరకు బాల బాలికలకు ఉమ్మడి పాఠశాలగా ఉన్న పాఠశాలను బాలికల పాఠశాలగా మార్చి, భాగ్య స్మారక బాలికల ఉన్నత పాఠశాలను జీవితాంతం నడిపాడు.

1942-52 సంవత్సరాల మధ్య ఉపాధ్యాయుడుగా పనిచేస్తూనే గౌతమ్ హైదరాబాదు సంస్థాన రాజకీయాలలో చురుగ్గా పాల్గొన్నారు. 1952లో జరిగిన మొట్టమొదటి శాసనసభా ఎన్నికలలో ఇబ్రహీంపట్నం నియోజకవర్గం నుంచి పోటీచేసి గెలుపొందాడు. బూర్గుల రామకృష్ణారావు నేతృత్వంలోని హైదరాబాదు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసిన భూసంస్కరణల సంఘంలో గౌతమ్ సభ్యుడు. దళితులకు, పేదలకు భూములు దక్కడానికి ఆ కమిషన్ సభ్యుడిగా ఆయన శ్లాఘనీయమైన కృషి చేశారు. గౌతమ్ 1962లో శాసనమండలికి ఎన్నికై 1968 వరకు ఆంధ్రపదేశ్ విధాన పరిషత్ (శాసనమండలి) సభ్యులుగా ఉన్నాడు. 1971 లో ఆంధ్రప్రదేశ్ పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్ సభ్యుడిగా నియమితుడయ్యాడు. భారతీయ బౌద్ధ మహా సభలకు గౌరవ అధ్యక్షులుగా కూడా పనిచేశాడు. 1992 లో భారత ప్రభుత్వం గౌతమ్ సామాజిక సేవలను గుర్తించి ఆయనకు పద్మశ్రీ పురస్కారంతో గౌరవించింది. ఈయన రాష్ట్రపతి ఆర్.వెంకట్రామన్ చేతుల మీదుగా 1992, ఏప్రిల్ 6న పద్మశ్రీ పురస్కారాన్ని అందుకున్నాడు.

ఎం.బి.గౌతమ్ తన తండ్రి జీవిత చరిత్రను భాగ్యోదయం అన్న పేరుతో వ్రాసి, ప్రచురించాడు.

భాగ్య గౌతమ్ 98 ఏళ్ళ వయస్సులో 2010 జూలై 8న మరణించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:1913 జననాలు
వర్గం:2010 మరణాలు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కారం పొందిన తెలంగాణ వ్యక్తులు
వర్గం:పాత్రికేయులు
వర్గం:నిజాం కళాశాల పూర్వవిద్యార్ధులు
వర్గం:ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం పూర్వ విద్యార్ధులు
వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లా రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లా నుండి ఎన్నికైన హైదరాబాదు రాష్ట్ర శాసన సభ్యులు
వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లా సామాజిక కార్యకర్తలు
వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లా ఉపాధ్యాయులు
హిందూ పండుగల జాబితా

ఈ జాబితాలో హిందూ ధర్మం ప్రకారం జరుపుకునే పండుగలు వివరింపబడ్డాయి.

## పండుగలు జాబితా
thumb|250x250px|ఉగాది పండుగలో భాగంగా తయారుచేసిన ఉగాది పచ్చడి దృశ్య చిత్రం
# ఉగాది
#అట్లతద్ది
# అనంత పద్మనాభ చతుర్దశి
# అక్షయతృతీయ
# ఏకాదశి
# ఏరువాక పున్నమి
# కనుమ
# కార్తీక పౌర్ణమి
# కృష్ణాష్టమి 
# గురుపౌర్ణమి
# దత్త జయంతి
# దసరా / విజయదశమి
# దుర్గాష్టమి / బతుకమ్మ
# దీపావళి
# ధన త్రయోదశి
# నరక చతుర్దశి
# నవరాత్రోత్సవం
# నాగపంచమి
# నాగుల చవితి
# నృసింహజయంతి
# భోగి
# మహాలయ పక్షం
# మహాశివరాత్రి
# రథసప్తమి
# రాఖీ పౌర్ణమి 
# వరలక్ష్మీ వ్రతం
# వసంత పంచమి
# వినాయక చవితి
# వైకుంఠ ఏకాదశి / ముక్కోటి ఏకాదశి
# శ్రీరామనవమి
# సుబ్బరాయషష్టి / సుబ్రహ్మణ్య షష్టి
# సంక్రాంతి
# హనుమజ్జయంతి
# తొలి ఏకాదశి
# శివరాత్రి
# హోలీ
గమనిక:ఇందులో ఒకే పండగ ఇతర పేర్లతో నమోదు అయిఉండవచ్చు.గమనించి తొలగించగలరు.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
#

వర్గం:పండుగలు
వర్గం:హిందువుల పండుగలు
వర్గం:జాబితాలు
కొప్పర్తి క్యాంపు

**కొప్పర్తి క్యాంపు,** తెలంగాణ రాష్ట్రం, నిజామాబాదు జిల్లా, బోధన్‌ మండలానికి చెందిన గ్రామం.

ఇది బోధన్ మండలంలో రెవెన్యూ హోదా లేని గ్రామం. గ్రామ పంచాయితీ హోదా కలిగిన గ్రామం

## గ్రామ చరిత్ర
గ్రామస్థుల పోరాటంతో 1994 లో ప్రత్యేక గ్రామ పంచాయతీగా ఏర్పడింది. అప్పుడు ప్రథమ సర్పంచిగా వెనిగళ్ళ వెంకటేశ్వర్లు ఏకగ్రీవంగా ఎన్నికైయ్యాడు.ఇతని కుమారుడు సాంబశివరావు ఉన్నత చదువులు చదివి అమెరికాలో స్థిరపడ్డాడు.ఇతను తన స్వగ్రామాన్ని మరచిపోకుండా గ్రామాభివృద్ధిని కాక్షించి, తన తల్లిదండ్రులు సంపూర్ణమ్మ, వెంకటేశ్వర్లుల జ్ఞాపకార్ధం కొప్పర్తి క్యాంపు గ్రామంలో, రు. 45 లక్షలతో "శ్రీ లక్ష్మీ తిరుపతమ్మ కళ్యాణమండపం" ను నిర్మించాడు. దీనికి 2013, నవంబరు 14 న శంకుస్థాపన చేసి,నిర్మాణం పూర్తి అయిన తర్వాత 2014, ఫిబ్రవరి 12, గురువారం నాడు ప్రారంభించబడింది.[1&2]

ఈ గ్రామములోని శ్రీ లక్ష్మీ తిరుపతమ్మ ఆలయంలో ప్రతి సంవత్సరం కార్తీకపౌర్ణమి నాడు, అమ్మవారి కళ్యాణం కన్నులపండువగా నిర్వహిస్తారు. చుట్టుప్రక్కల గ్రామాలయిన కుమ్మనపల్లి, సాలూరాక్యాంపు, నాగనపల్లి, సాలంపాడు, పెంటాఖుర్దు తదితర గ్రామాలనుండి వేలాదిమంది భక్తులు తరలివచ్చి పూజలు జరపుతారు. అనంతరం భక్తులకు అన్నదానం, రాత్రికి సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు జరుగుతాయి.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
[1] ఈనాడు నిజామాబాదు; 2014, ఫిబ్రవరి-13; 6వ పేజీ. [2] ఈనాడు నిజామాబాదు; 2014, ఫిబ్రవరి-15; 4వ పేజీ.

వర్గం:బోధన్ మండలం లోని రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు
దత్త జయంతి

దత్తాత్రేయని జన్మదినాన్ని మార్గశిర పౌర్ణమి రోజున **దత్త జయంతి**గా జరుపుకుంటారు. ఇది పవిత్రమైన రోజుగా పరిగణించబడుతోంది. అత్రి మహాముని, మహా పతివ్రత అనసూయల సంతానమే దత్తాత్రేయుడు. ఈయన త్రిమూర్తులు అంటే బ్రహ్మ, విష్ణు, పరమేశ్వరుల అంశలతో జన్మించిన అవతారమూర్తి. అందునా దత్తాత్రేయుడు విష్ణువు అంశతో, చంద్రుడు బ్రహ్మ అంశతో, దుర్వాసుడు శివుని అంశతో జన్మించారని పురాణ కథనం. 

దత్త జయంతి రోజున తెల్లవారు జామునే భక్తులు నదీస్నానం లేదా ఏటి స్నానం చేస్తారు. దత్తత్రేయునికి షోడశోపచారాలతో పూజ చేస్తారు. జప ధ్యానాలకు ఈ రోజు ప్రాముఖ్యం ఇస్తారు. దత్తాత్రేయుని యోగమార్గం అవలంబిస్తామని సంకల్పించుకుంటారు. దత్త చరిత్ర, గుర చరిత్ర, అవధూత గీత, జీవన్ముక్త గీత, శ్రీపాదవల్లభ చరిత్ర, నృసింహసరస్వతి చరిత్ర, షిర్డి సాయిబాబా చరిత్రం, శ్రీదత్తదర్శనం వంటివి పారాయణ చేస్తారు. ఈ రోజు ఉపవాసం ఉండడం కూడా ఆనవాయితీనే. సాయం వేళలో భజనలు చేస్తారు. మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలోని కురుపురం, తూర్పుగోదావరి జిల్లాలోని పిఠాపురం శ్రీపాద వల్లభ అవతారానికి సంబంధించిన ప్రదేశాలు. అవధూత దత్త పీఠం వారి ఆధ్వర్యంలో కూడా కొన్ని దత్తాత్రేయ ఆలయాలు ఉన్నాయి వాటిలో కూడా ప్రత్యేక పూజలు జరుగుతాయి. 

## మూలాలు

వర్గం:హిందువుల పండుగలు
గుత్తి కోట

**గుత్తి కోట** అనంతపురం జిల్లా గుత్తి పట్టణ సమీపంలో ఉంది. ఇది అత్యంత పురాతనమైన దుర్గములలో ఒకటి.

## చరిత్ర
గుత్తి కోట చాళుక్యుల కాలములో కట్టబడినదని భావిస్తారు అయితే విజయనగర రాజులు దీనిని పటిష్ఠము చేసారు. గుత్తి కోటను ప్రస్తావించిన తొలి శాసనాలు కన్నడము, సంస్కృతములో ఉన్నాయి. అవి 7వ శతాబ్దము నాటివని అంచనా. ఒక శాసనములో ఈ కోట పేరు గదగా ఇవ్వబడింది. విజయనగర కాలంలో గుత్తికోటను పెమ్మసాని వంశీయులు పరిపాలించారు. విజయనగర చక్రవర్తి బుక్క రాయల శాసనములో గుత్తి కోట రాజ దుర్గముగా కీర్తించబడింది.

గుత్తి కైఫియత్ ప్రకారము కోటను మీర్ జుమ్లా ఆక్రమించుకొనెను. ఆ తరువత ఇది కుతుబ్ షాహీ వంశస్థుల పాలనలో ఉంది. 1746 లో మురారి రావు ఆధ్వర్యములో మరాఠులు దీనిని జయించారు. 1775 లో హైదర్ అలీ గుత్తి కోటను తొమ్మిది నెలల నిర్భంధము తర్వాత వశపరచుకొనెను. 1779 లో టిప్పూసుల్తాన్ మరణానంతరము జెరువార్ ఖాన్ అనే ముస్లింగా మారిన బ్రాహ్మణ సేనాని ఆధీనములో ఈ కోట ఉండగా నిజాము తరఫున బ్రిటిషు కల్నల్ బౌజర్ కోటను ఆక్రమించుకొని బ్రిటిషు వారి పాలనలోకి తెచ్చాడు.

## నిర్మాణ వివరాలు
ఈ కోట సముద్ర మట్టానికి 680 మీటర్ల ఎత్తులో ఉన్న కొండల్లో ఉంది. చుట్టూ ఉన్న మైదానం కంటే దాదాపు 300 మీటర్ల ఎత్తున ఉంది. ఈ కోట నత్తగుల్ల/శంఖము/గవ్వ (షెల్ల్) ఆకారములో నిర్మించబడి 15 బురుజులతో, 15 ముఖద్వారాలు కలిగి ఉంది. కొండలు తక్కువ స్పర్‌ల ద్వారా అనుసంధానించబడి ఉన్నాయి. కోట పశ్చిమ కొండపై ఉంది. ఇందులో రెండు భవనాలు ఉన్నాయి, ఒకటి ధాన్యాగారం కాగా, రెండోది గన్‌పౌడర్ నిల్వ. శిథిలమైన నరసింహ ఆలయం శిఖరం దగ్గర ఉంది. వ్యాయామశాల ఒకటి ఉంది. 300 మీటర్ల ఎత్తైన కొండపైన " మురారీ రావు గద్దె" అనే ఒక చిన్న పెవిలియన్ ఉంది. ఇక్కడి నుండి గుత్తి ఊరంతా చక్కగా కనిపిస్తుంది. మరాఠా జనరల్ మురారీ రావు ఇక్కడ చదరంగం ఆడేవాడు.

దిగువ కోటలు ప్రాకారాల శ్రేణిని కలిగి ఉంటాయి, ఇవి గేట్‌వేల ద్వారా అనుసంధానించబడి బురుజులతో ఉంటాయి . వర్షపునీటిని ఆపి నిల్వచేయడానికి రాళ్ళ పగుళ్ళలో గుంటలు తవ్వి అనేక జలాశయాలు చేసారు. కోట లోపల 108 బావులు తవ్వారు.

కోట లోపల అనేక శిథిలమైన భవనాలు ఉన్నాయి, వాటిలో ధాన్యాగారాలు, స్టోర్ రూములు, ఆయుధాగారాలూ ఉన్నాయి. వీటిలో కొన్నింటిని ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ అధికారి థామస్ మన్రో, జైళ్లుగా ఉపయోగించారు .

## మూలాలు



వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ కోటలు
వర్గం:అనంతపురం జిల్లా
వర్గం:రాయలసీమ కోటలు
వర్గం:అనంతపురం జిల్లా పర్యాటక ప్రదేశాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ పర్యాటక ప్రదేశాలు
వర్గం:అనంతపురం జిల్లా కోటలు
వాసిరెడ్డి వెంకటాద్రి ఇన్‍స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ

thumb|కళాశాల భవనము
ఇది గుంటూరు జిల్లా నంబూరు గ్రామంలో ఉన్న ఒక ఇంజనీరింగ్ కళాశాల. ఇది జేఎన్టీయూ కాకినాడకు అనుబంధ సంస్థ.

## గురించి
వీవీఐటి కాలేజీ 2007లో గుంటూరు జిల్లా పెదకాకాని మండలంలోని నంబూరు గ్రామంలో స్థాపించబడింది

## చేరుకొను మార్గాలు
వివిఐటి కళాశాలకు జాతీయ రహదారి-5 ద్వారా నంబూరు మీదుగా, తక్కెళ్ళపాడు, ఉప్పలపాడు ద్వారా చేరుకొనవచ్చును.
## రవాణా సౌకర్యాలు
వివిఐటి కళాశాల గుంటూరులోని వివిధ ప్రాంతాలకు, విజయవాడ, తెనాలి, పొన్నూరు, చుట్టు పక్కల కొన్ని గ్రామాలకు బస్సు సౌకర్యం కల్పిస్తుంది.
ఆటో, సిటి బస్సు సౌకర్యాలు కూడా ఉన్నాయి.

## యాజమాన్యం
thumbnail
### అధ్యక్షులు
వాసిరెడ్ది విద్యసాగర్ గారు

### ప్రధాన ఉపాధ్యాయులు
వై.మళ్ళిఖార్జునరెడ్డి

## కోర్సులు
వీవీఐటీలో స్నాతక స్థాయిలో బీటెక్, స్నాతకోత్తర స్థాయిలో ఎంటెక్, ఎంసీయే కోర్సులు అందుబాటులో ఉన్నాయి. 
బీటెక్ స్థాయిలో కంప్యూటర్ సైన్స్(CSE), ఎలక్ట్రానిక్స్ & కమ్యూనికేషన్స్(ECE), ఎలక్ట్రికల్ & ఎలక్ట్రానిక్స్(EEE), ఐటీ(IT), మెకానికల్(MECH), సివిల్(CIVIL) విషయాలలో బోధననందిస్తున్నారు.
## క్రీడల సౌకర్యాలు
thumb|బాస్కెట్ బాల్ కొర్ట్
వాసిరెడ్డి వెంకటాద్రి ఇన్‍స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ ఆటలకు పెద్ద పీట వేస్తుంది.

## చిత్రాలు

VVIT a view of Central Block from 'B' Block.jpg|సెంట్రల్ బ్లాక్
VVIT a view of 'C' Block.jpg|సి బ్లాక్
VVIT a view of 'A' Block.jpg|ఎ బ్లాక్
Students at Open Auditorium during VIVA VVIT 2015-16.jpg|ఒపెన్ ఆడిటోరిఎమ్
Students performing dance during VIVA VVIT 2015-16.jpg| నృత్యం
Students performing folk dance during VIVA VVIT 2015-16.jpg|ఫోక్ నృత్యం
Students_performing_Western_dance_during_VIVA_VVIT_2015-16.jpg|వెస్ట్రన్ నృత్యం
VIVA Auditorium.jpg|వివాఆడిటోరియం
Bridge between A block and B block at VVIT.jpg|ఎ బ్లాక్ను, బి బ్లాక్ను కలుపు వంతెన

thumb|ఓపెన్ ఎర్ ఆడిటొరియమ్

## బయటి లింకులు
* వీవీఐటి అధికారిక జాలస్థలం 

వర్గం:విద్యాలయాలు
వర్గం:ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు
చాంద్రమానం

మానం అంటే కొలిచేది అని ఒక అర్థం. **చాంద్రమానం** అంటే భూమికి అనుగుణంగా చంద్రుడి గమనాన్ని బట్టి తిధులు, వారాలు, నెలలు లేదా మాసాలు, సంవత్సరాలు నిర్ణయించుకునే విధానం. తెలుగు, కన్నడ వారి క్యాలెండర్లు, పంచాంగాలు చాంద్రమానం ప్రకారం ఉంటాయి.

ఇప్పుడు సాధారణంగా అందరం పాటిస్తున్న గ్రిగెరియన్ క్యాలెండర్ సౌరమానం ప్రకారం ఉంటుంది. అంటే సూర్యుడి చుట్టూ భూమి తిరిగే కాలాన్ని ఆధారం చేసుకున్నది. భూమి తన చుట్టూ తాను తిరిగే (భూభ్రమణం) సమయం ఒక రోజు. భూమి సూర్యుడి చుట్టూ తిరిగే (భూ పరిభ్రమణం) కాలాన్ని (365. 2563666 రోజులు) ఒక సంవత్సరం (365 రోజులు) గా పరిగణించి, దాన్ని 12 నెలలుగా విభజిస్తారు. ప్రతి సంవత్సరం మిగిలి పోయిన పావు రోజును నాలుగో సంవత్సరంలో కలిపి 366 రోజులుగా గణిస్తారు. దీన్ని లీప్ యియర్ అంటారు.

సౌరమానానికి సంవత్సరం పునాది అయితే చాంద్రమానానికి నెల ఆధారం. చాంద్రమానం ప్రకారం నెల అంటే ఒక పౌర్ణమి నుంచి మరో పౌర్ణమి వరకు ఉన్న కాలం. దీన్ని కొంత మంది ఒక అమావాస్య నుంచి అమావాస్య వరకు కూడా లెక్కిస్తారు. తెలుగు వారు అమావాస్య నుంచి అమావాస్య వరకు లెక్కిస్తారు. చంద్రుడు భూమి చుట్టూ తిరిగే కాలం (సౌరమానం ప్రకారం 27.32 రోజులు) నెల లేదా మాసంగా లెక్కిస్తారు. ఇందులో 30 తిధులు ఉంటాయి. అంటే చాంద్రమానంలోని తిథి సౌరమానంలోని రోజుకన్నా తక్కువ నిడివి కలది. 30 తిధులను రెండు పక్షాలుగా విభజిస్తారు. అమావాస్య నుంచి పౌర్ణమి వరకు శుక్ల పక్షం, పౌర్ణమి నుంచి అమావాస్య వరకు కృష్ణ పక్షం.

ప్రతి పక్షంలో 15 తిధులు ఉంటాయి. ఇలా శుక్ల, కృష్ణ పక్షాలు కలిసిన నెలలు ఒక ఏడాది లేదా సంవత్సరంలో 12 ఉంటాయి. రెండు నెలలు ఒక ఋతువు. రెండు ఋతువులు ఒక సీజన్ లేదా కాలం. మూడు కాలాలాలు అంటే వేసవి కాలం, వర్షాకాలం, చలికాలం కలిపి ఒక సంవత్సరం. ఇలాంటి సంవత్సరాలు 60 కలిపి ఒక వృత్తం. తెలుగు వారు పాటించే సంవత్సరాలకై తెలుగు సంవత్సరాలు చూడండి.

చాంద్రమానంలో నెలకు 30 తిథులు ఉన్నా, 27.32 రోజులు మాత్రమే ఉంటాయి కనుక దీన్ని సౌరమానంతో సమన్వయం చేసి, సర్దుబాటు చేసేందుకు వీలుగా చాంద్రమానంలో అధికమాసము అనే వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేశారు.

తెలుగువారు పండగలన్నీ చాంద్రమానం ప్రకారమే జరుపుకుంటారు.

ఇవి కూడా చూడండి - కాలమానము కాలమానాలు

https://en.wikipedia.org/wiki/Earth's_orbit
https://en.wikipedia.org/wiki/Orbit_of_the_Moon

వర్గం:కాలమానాలు
జనార్ధనపురం (జరుగుమిల్లి)

**జనార్ధనపురం** ప్రకాశం జిల్లా జరుగుమిల్లి మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం. 

* ఈ గ్రామంనకు చెందిన శ్రీ ఇమ్మిడిశెట్టి నాగబ్రహ్మారావు,లక్ష్మీకుమారి దంపతులు, 1982లో కందుకూరు వచ్చి స్థిరపడినారు. వీరి కుమార్తె శ్రావణి, ఇటీవల ప్రకటించిన కామన్ ప్రొఫిషియన్సీ టెస్టు (సి.పి.టి) లో, అఖిల భారత స్థాయిలో 10వ ర్యాంకు సాధించింది.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
పాండురంగ స్వామి రోడ్ రైల్వేస్టేషన్

తెలంగాణ రాష్ట్రం,జోగులాంబ గద్వాల జిల్లాలో గద్వాల నుండి రాయచూరుకు వెళ్ళు మార్గంలో ఈ రైల్వేస్టేషను ఉంది. ధరూర్ మండలంలోని కొండాపూర్ గ్రామం దగ్గర, గ్రామానికి ఆగ్నేయాన కి. మీ. దూరంలో ఈ స్టేషనును ఏర్పాటుచేయబడింది. కొండాపూర్ సమీప గ్రామమైన వెంకటాపూర్లో ప్రసిద్ధి చెందిన శ్రీ పాగుంట వేంకటేశ్వర స్వామి ఆలయం ఉంది. ఈ స్వామికి గల మరో పేరే పాండురంగ స్వామి. ఆ స్వామి పేరు మీదే ఈ స్టేషనుకు "పాండురంగ స్వామి రోడ్ రైల్వేస్టేషను" అని పేరు పెట్టారు. స్టేషను భవనాన్ని కూడా దేవాలయాన్ని గుర్తుచేసేలా రూపొందించారు. గద్వాల రాయచూర్ రైలు మార్గంలో గద్వాల నుండి ఇది రెండో స్టేషను. మొదటిది ప్రియదర్శిని జూరాల ప్రాజెక్టు రోడ్. ఈ మార్గంలో ఆంధ్రప్రదేశ్లో చివరి స్టేషను కూడా ఇదే. కొండాపూర్, వెంకటాపూర్, పాగుంట, ఇర్కిచేడు తదితర గ్రామాల ప్రజలకు ఈ స్టేషను అందుబాటులో ఉంది. గద్వాల, అలంపూర్, కర్ణాటక లోని రాయచూరు ప్రాంతాల నుండి నిత్యం శ్రీపాగుంట వేంకటేశ్వర స్వామి దర్శనార్థం వచ్చే భక్తులకు కూడా ఇది ఎంతో సౌకర్యవంతంగా ఉంది.
## చిత్రమాలిక

దస్త్రం:Pandu Ranga Swamy Road Rail Station.jpg|పాండురంగ స్వామి రోడ్ రైల్వే స్టేషను
దస్త్రం:Panduranga Swamy Road Railway Station Building.jpg|పాం. ర. స్వా. రై. స్టే. భవనం


వర్గం:భారతదేశపు రైల్వే స్టేషన్లు
వర్గం:తెలంగాణ రైల్వే స్టేషన్లు
1597

**1597** గ్రెగోరియన్‌ కాలెండరు యొక్క మామూలు సంవత్సరము.

## సంఘటనలు

* ఫిబ్రవరి: డచ్ అన్వేషకుడు కార్నెలిస్ హౌట్‌మన్ బాలిని కనుగొన్నాడు.
* ఫిబ్రవరి 5: జపాన్‌లోని నాగసాకిలో 26 మందిని సిలువ వేసారు. వారు కాథలిక్కులు. అంతకు ముందు సంవత్సరం దేశంలో అన్ని రకాల క్రైస్తవాన్ని నిషేధించిన తరువాత, వారిని బందీలుగా తీసుకున్నారు.
* ఫిబ్రవరి 8: ఇంగ్లాండ్ యొక్క "ఉత్తమ-విద్యావంతులైన పైరేట్" సర్ ఆంథోనీ షిర్లీ జమైకాపై దాడి చేశాడు.
* మార్చి 11: అమియన్స్‌ను స్పానిష్ దళాలు స్వాధీనం చేసుకున్నాయి .
* ఏప్రిల్ 10 తరువాత &#x2013; 1596-97 యొక్క సెర్బ్ తిరుగుబాటు తిరుగుబాటుదారులకు గాకో ( గటాస్కో పోల్జే ) మైదానంలో ఓటమితో ముగిసింది.
* ఏప్రిల్ 23: విలియం షేక్స్పియర్ యొక్క *ది మెర్రీ వైవ్స్ ఆఫ్ విండ్సర్* మొదటి ప్రదర్శన జరిగింది
* ఏప్రిల్ 27: జోహన్నెస్ కెప్లర్ బార్బరా ముహ్లెక్‌ను వివాహం చేసుకున్నాడు. 
* ఆగష్టు 14: ఇండోనేషియాకు మొదటి డచ్ యాత్ర : కార్నెలిస్ డి హౌట్మాన్ నేతృత్వంలోని డచ్ యాత్ర విజయవంతంగా జావా చేరుకున్న తరువాత ఆమ్స్టర్డామ్కు తిరిగి వస్తుంది. దీంతో వరకు పోర్చుగీసుల గుత్తాధిపత్యంలో ఉన్న మసాలా దినుసుల వాణిజ్యంలోకి డచ్చి వారు ప్రవేశించారు,.తరువాతి సంవత్సరాల్లో డచ్చి వారు ఇండీస్‌కు ఇంకా అనేక యాత్రలు చేసారు.
* ఆగస్టు 24: డెన్మార్క్‌కు చెందిన క్రిస్టియన్ IV, శాస్త్రవేత్త టైకో బ్రాహీను డెన్మార్క్‌కు తిరిగి రానివ్వడానికి నిరాకరించాడు.
* 12 &nbsp; మిలియన్ పెసోలు వెండి పసిఫిక్ దాటింది. మెక్సికన్ వెండి వాణిజ్యానికి ప్రధాన ఓడరేవు అయిన అకాపుల్కో నుండి, ఈ సంవత్సరం నుండి 1602 వరకు ఏటా 150,000 నుండి 345,000 వరకు రవాణా వెండి రవాణా అయింది

## జననాలు

* డిసెంబర్ 24: హానోర్ II, మొనాకో యువరాజు (మ .1662 )

## మరణాలు

*ఉదయ్ పూర్ మహారాజు రాణా ప్రతాప్ సింగ్ మరణించాడు (జననం: 1540).

## పురస్కారాలు

*
1736

**1736** గ్రెగోరియన్‌ కాలెండరు యొక్క మామూలు సంవత్సరము.

## సంఘటనలు

* జనవరి 23: స్వీడన్‌లో 1734 నాటి సివిల్ కోడ్ ఆమోదించబడింది.
* జనవరి 26: పోలాండుకు చెందిన స్టానిస్లాస్ I తన సింహాసనాన్ని వదులుకున్నాడు. 
* మార్చి 8: అఫ్షారిడ్ రాజవంశం వ్యవస్థాపకుడు నాదర్ షా ఇరాన్‌కు చెందిన షాగా పట్టాభిషేకం చేసుకున్నాడు.
* జూన్ 8: లియోన్హార్డ్ ఐలర్ జేమ్స్ స్టిర్లింగ్‌కు వ్రాస్తూ, ఐలర్-మాక్లౌరిన్ సూత్రాన్ని వివరించాడు.
* జూన్ 19: అండర్స్ సెల్సియస్‌తో కలిసి పియరీ లూయిస్ మాపెర్టుయిస్ నేతృత్వంలోని ఫ్రెంచ్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్ బృందం ఫిన్లాండ్‌లోని మెయిన్మాలో మెరిడియన్ ఆర్క్ కొలిచే పనిని ప్రారంభించింది.  

* ఆగస్టు 12 &#x2013; రష్యన్ సామ్రాజ్య రాజధాని సెయింట్ పీటర్స్‌బర్గ్‌లో జరిగిన అగ్ని ప్రమాదంలో 2 వేల భవనాలు, నగర పోస్టాఫీసు, అనేక రాజభవనాలు ధ్వంసమయ్యాయి. 
* డిసెంబర్ 7 &#x2013; బెంజమిన్ ఫ్రాంక్లిన్ ఫిలడెల్ఫియాలో మొట్టమొదటి స్వచ్ఛంద అగ్నిమాపక కంపెనీని స్థాపించాడు. 
* తేదీ తెలియదు: చార్లెస్ మేరీ డి లా కొండమైన్, ఫ్రాంకోయిస్ ఫ్రెస్నో గాటాడియర్‌తో కలిసి, ఈక్వెడార్‌లో రబ్బరు గురించి మొదటి శాస్త్రీయ పరిశీలనలు చేశాడు. 
* తేదీ తెలియదు: సర్ ఐజాక్ న్యూటన్ యొక్క *మెథడ్ ఆఫ్ ఫ్లక్సియన్స్* (1671), అతని అవకలన కాలిక్యులస్ పద్ధతిని వివరిస్తూ, మొదట ప్రచురించబడింది (మరణానంతరం). థామస్ బేయెస్ దాని తార్కిక పునాదులకు సమర్ధనను (అనామకంగా) ప్రచురించాడు. 

## జననాలు

*ప్రఖ్యాత శాస్త్రవేత్త. ఆవిరి యంత్రంతో ప్రాముఖ్యత పొందిన జేమ్స్ వాట్ జననం. (మ.1819)
*జనవరి 25: జోసెఫ్-లూయిస్ లాగ్రేంజ్, ఇటలీలో జన్మించిన గణిత శాస్త్రజ్ఞుడు (మ .1813 )
*మార్చి 20: రామా I, సియామ్ మొదటి రాజు (మ .1809 )
*మే 10: జార్జ్ స్టీవెన్స్, ఆంగ్ల సాహిత్య విమర్శకుడు (మ .1800 )
*జూన్ 14: చార్లెస్-అగస్టిన్ డి కూలంబ్, ఫ్రెంచ్ భౌతిక శాస్త్రవేత్త (మ .1806 )

## మరణాలు

* జనవరి 8 &#x2013; జీన్ లెక్లర్క్ (వేదాంతవేత్త), స్విస్ తత్వవేత్త, బైబిల్ పండితుడు (జ .1657 ) 
## పురస్కారాలు

## మూలాలు


*
ఆడువారి మాటలకు అర్థాలే వేరులే

**ఆడువారి మాటలకు అర్థాలే వేరులే** మిస్సమ్మ (1955) సినిమా కోసం రచించబడిన పాట. దీనిని పింగళి నాగేంద్రరావు రచించగా, సాలూరు రాజేశ్వరరావు దర్శకత్వంలో ఏ.ఎం.రాజా మధురంగా గానం చేశారు.

## నేపథ్యం
మేరీ, భార్యాభర్తలుగా నటించడానికి సమ్మతించి ఒక పాఠశాలలో ఉపధ్యాయ దంపతులుగా చేరుతారు. అక్కడ పాఠశాల యజమానుల అమ్మాయి జమున హీరోను ప్రేమిస్తుంది. అలా సంగీతం నేర్చుకోడానికి వచ్చిన జమునతో హీరో మేరీని ఉద్దేశించి ఈ పాటను గానం చేస్తాడు.

## పాటలో కొంతభాగం

;అనుపల్లవి: 
అవునంటె కాదనిలే కాదంటె అవుననిలే 
అవునంటె కాదనిలే కాదంటె అవుననిలే

;పల్లవి:
ఆడువారి మాటలకు అర్ధాలే వేరులే
అర్ధాలే వేరులే అర్థాలే వేరులే....అర్థాలే వేరులే అర్థాలే వేరులే

;చరణం:
అలిగి తొలగి నిలిచినచో చెలిమి జేయ రమ్మనిలె
అలిగి తొలగి నిలిచినచో చెలిమి జేయ రమ్మనిలె

చొరవ చేసి రమ్మనుచో మరియాదగా పొమ్మనిలె
చొరవ చేసి రమ్మనుచో మరియాదగా పొమ్మనిలె

ఆడువారి మాటలకు అర్థాలే వేరులే
ఆడువారి మాటలకు అర్థాలే వేరులే


## సాహిత్యం
తెలుగు సాహిత్యంలో ఈ పాట ఒక క్రొత్త ఒరవడిని సృష్టించి ఆడువారి మాటలకు అర్ధాలు వేరు అనేది ఒక సామెతలాగా ప్రజాదరణ పొందింది. ఆడువారు ఔనంటే కాదని, అలిగి తొలగితే దగ్గరకు రమ్మని, రమ్మన్నచో మద్యాదగా పొమ్మని అర్ధం చేసుకోవాలని కొత్త భాష్యం చెప్పారు పింగళి.

## పాట రీమిక్స్
పవన్ కళ్యాణ్ నటించిన ఖుషీ (2001) సినిమాలో ఈ పాటను మళ్ళీ చిత్రీకరించారు. దీనిలో పవన్ సరసన భూమిక నటించింది. భూమిక పాత్రలో కూడా ఇలాంటి మనస్తత్వ సూచనలు కనిపిస్తాయి.

## 2007 సినిమా
**[[ఆడవారి మాటలకు అర్థాలే వేరులే]]**,వెంకటేష్ కథానాయకుడుగా 2007లో విడుదలైనది. ఈ సినిమా పేరు ప్రఖ్యాత పాత సినిమా మిస్సమ్మలోని ఒక పాట చరణం నుండి తీసుకొన్నారు. 267 థియేటర్లలో (కర్ణాటకలో 15, ఒరిస్సాలో3, విదేశాలలో 21 హాళ్ళతో కలిపి) విడుదలైన ఈ సినిమా మంచి విజయం సాధించింది. 200 కేంద్రాలలో 50 రోజులు ఆడింది. 21 కేంద్రాలలో 100 రోజులు ఆడింది.

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సినిమా పాటలు
వర్గం:పింగళి నాగేంద్రరావు రచించిన పాటలు
వర్గం:సాలూరు రాజేశ్వరరావు సంగీతం సమకూర్చిన పాటలు
వర్గం:ఎ.ఎం.రాజా పాటలు
కుందురువారిపాలెం

"కుందురువారిపాలెం" పల్నాడు జిల్లా, ముప్పాళ్ళ (పల్నాడు జిల్లా) మండలానికి చెందిన గ్రామం. పిన్ కోడ్ నం. 522 408., ఎస్.టి.డి కోడ్ = 08641

కుందురువారిపాలెం గ్రామం - సంక్షిప్త చరిత్ర

సుమారుగా 1820వ సంవత్సరం కాలంలో మొట్ట మొదటిగా "కందుల"వారు (కమ్మ కులస్థులు) వినుకొండ ప్రాంతం దగ్గర గల వీరాయపాలెం,భూమాయపాలెం నుండి ఈ గ్రామప్రాంతంలోకి వచ్చి నివాసం ఏర్పరుచుకుందాం అని అనుకున్నారు,కానీ ఆ గ్రామ పరిసరాలు అన్నీ చిట్టి అడవి లా ఉండేది,నివాసానికి అనుకూలంగా అక్కడ ఉన్న చెట్లను,పొదళ్ళను తొలగించసాగారు.ఆ సమయంలో అడవి జంతువుల బాధ ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల ఇక్కడ నివసించడానికి అనువుగా లేదని భావించి సరిహద్దుగా గల దొండపాడు,ములకలూరు గ్రామాలకు చేరారు.వారి తరువాత "కుందురు"వారు (రెడ్డి కులస్థులు) వచ్చి నివాసానికి అనుకూలంగా ఉందని గ్రామంలో నివసించసాగారు.వారికి కూడా అడవి జంతువుల బాధ తప్పలేదు. వారు కూడా ఇక ఇక్కడనుండి వెళ్లిపోదాం అని నిశ్చయించుకొనగా,అప్పటి గవర్నమెంటు వారు మేము రక్షణ కల్పిస్తామని,అక్కడే ఉండమని కోరగా...సరేనని

స్థిరనివాసంలేర్పరుచుకొని నివసించసాగారు. అప్పుడు "కందుల" వారు లోగడ మనం నివాసయోగ్యం కాదని భావించిన ప్రాంతంలో ఎవరో నివసిస్తున్నారు అని తెలుసుకొని మనం కూడా మరల అక్కడే ఉందాం అని నిశ్చయించుకొని వచ్చి స్థిర నివాసము ఏర్పరుచుకున్నారు.తరువాత ఆ గ్రామానికి పేరు పెడదామని అనుకొనగా కందులవారు ముందు మేము వచ్చాం కనుక మా ఇంటి పేరుమీదగా "కందులవారిపాలెం" పెడదామనగా కాదు, మీరు వచ్చి నివసించకుండా వెళ్లారు, మేము వచ్చి నివసించసాగాం కనుక మా ఇంటి పేరు మీదగా "కుందురువారిపాలెం" అని పెట్టాలి అని ఇరువురు సందిగ్ధంలో ఉండగా ప్రభుత్వ అధికారులు మీరు నివసించకుండా వెళ్లారు,కానీ వీళ్ళు ఇక్కడే నివసించసాగారు.కనుక కుందురువారిపాలెం అని పెట్టడమే సరైనదని చెప్పగా అందుకు ఇరువురు అంగీకరించి కుందురువారిపాలెం అని నామకరణం చేసారు.వారు ఇరువురు అన్నదమ్ములుగా జీవించసాగిస్తారు.అప్పుడు50 మందితో ఏర్పడ్డ గ్రామం క్రమేణ పూర్వగ్రామం గోళ్ళపాడు,కుందురువారిపాలెం రెండు గ్రామాలు ఒకే పంచాయితీగా కొనసాగగా,2001 నుండి కుందురువారిపాలెం నూతన పంచాయితీగా ఏర్పడింది.కందుల వారు వారికి అండగా బొక్కిసం వారిని,కుందురు వారు వారికి అండగా చయికం వారిని తోడుగా తెచ్చుకున్నారు.ఆ తరువాత ఒక్కొక్కరుగా బ్రాహ్మణ,వైశ్య,యాదవ,తొగటీయ,వడ్డెర,బోయ,కుమ్మరి,ఏకలవ్య,రజక,మాల,మాదిగ కులస్థులు,ముస్లింలు వచ్చి నివాసాలు ఏర్పరుచుకొని నివసిస్తున్నారు.
## గ్రామ పంచాయితీ.
ఈ గ్రామ పంచాయితీ సర్పంచులు:- (గోళ్లపాడు పంచాయతీలో భాగం)

1.కందుల నరసింహం                  మొట్టమొదటి

2.అలవాల పుల్లారెడ్డి                   1953౼1956

3.కందుల పెద్దన్న                 1956౼1964

4.చయికం హానిమిరెడ్డి                 1964౼1988

5.పరిటాల సాంబశివరావు           1988౼1995

6.ప్రత్యేక అధికారి                        1995౼2001

***కుందురువారిపాలెం*** ప్రత్యేక పంచాయితీగా ఏర్పాటు.

7.మేడా వెంకటేశ్వర్లు                    2001౼2006

8.చింకా అర్జునరావు                   2006౼2012

9.కందుల మస్తానరావు                2012

10.అల్లం రామ్మోహనప్రతాపరెడ్డి    2013౼2018

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:ముప్పాళ్ళ మండలం లోని రెవిన్యూయేతర గ్రామాలు