open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ఎన్. అమర్‌నాథ్ రెడ్డి

**నూతన కాల్వ అమర్‌నాథ్‌ రెడ్డి** ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో 2017 నుండి 2019 వరకు రాష్ట్ర పరిశ్రమలు, ఆహార శుద్ధి, అగ్రి బిజినెస్‌, కామర్స్‌, పబ్లిక్‌ ఎంటర్‌ప్రైజెస్‌ శాఖల మంత్రిగా పని చేశాడు.

## జననం, విద్యాభాస్యం
ఎన్‌. అమర్‌నాథ్‌ రెడ్డి 2 జులై 1960లో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, చిత్తూరు జిల్లా, పెద్దపంజాణి మండలం, వీరపల్లె గ్రామంలో ఎన్ రామకృష్ణారెడ్డి, తాయారమ్మ దంపతులకు జన్మించాడు. ఆయన 1980లో బికాం పూర్తి చేశాడు.

## రాజకీయ జీవితం
ఎన్. అమర్‌నాథ్ రెడ్డి తన తండ్రి నూతన కాల్వ రామకృష్ణ రెడ్డి వారసత్వంగా రాజకీయాల్లోకి వచ్చాడు. ఆయన వీరప్పల్లె గ్రామా సర్పంచ్‌గా రెండుసార్లు పని చేసి 1996లో పుంగనూరు నియోజకవర్గంకి జరిగిన ఉప ఎన్నికలో తెలుగుదేశం పార్టీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి గెలిచి తొలిసారి ఎమ్మెల్యేగా అసెంబ్లీకి ఎన్నికయ్యాడు. ఆయన 1999లో జరిగిన సార్వత్రిక ఎన్నికల్లో పోటీ చేసి ఓటమిపాలై, 2004లో జరిగిన ఎన్నికల్లో పోటీ చేసి రెండోసారి ఎమ్మెల్యేగా గెలిచాడు. ఆయన డీసీసీబీ ఛైర్మన్‌గా, టీడీపీ పార్టీలో తెలుగుయువత రాష్ట్ర అధ్యక్షుడిగా, చిత్తూరు జిల్లా టీడీపీ అధ్యక్షుడిగా పని చేశారు.

ఎన్. అమర్‌నాథ్ రెడ్డి 2009లో జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో పలమనేరు నియోజకవర్గం నుండి టీడీపీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి  మూడోసారి ఎమ్మెల్యేగా గెలిచాడు.ఆయన రాష్ట్ర విభజన అనంతరం 2012లో టీడీపీకి రాజీనామా చేసి వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీలో చేరి 2014లో జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో వైఎస్సార్‌సీపీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి ఎమ్మెల్యేగా గెలిచాడు. అమర్‌నాథ్ రెడ్డి 17 జూన్ 2016లో వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీని విడి టీడీపీలో చేరాడు. ఆయన  2017లో జరిగిన ఆంధ్రప్రదేశ్‌ మంత్రివర్గ విస్తరణలో భాగంగా 2 ఏప్రిల్ 2017న పరిశ్రమలు, ఆహార శుద్ధి, అగ్రి బిజినెస్‌, కామర్స్‌, పబ్లిక్‌ ఎంటర్‌ప్రైజెస్‌ శాఖల మంత్రిగా భాద్యతలు చేపట్టాడు. ఆయన 2019లో జరిగిన ఎన్నికల్లో టీడీపీ అభ్యర్దిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి  వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ అభ్యర్థి ఎన్. వెంకట గౌడ చేతిలో ఓడిపోయాడు.

## మూలాలు

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (2004)
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (2009)
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (2014)
భద్రకాళి ఆలయం (పోఖారా)

**భద్రకాళి ఆలయం** (నేపాలీ :भद्रकाली मन्दिर) కుందహార్‌లోని పోఖరా తూర్పున ఒక చిన్న కొండపై ఉన్న దేవాలయం. ఇది కాళికా దేవి ఆలయం.  1817 సంవత్సరంలో ఈ భద్రకాళి (దుర్గ) ఆలయాన్ని స్థాపించారు. ఇది 135 రోపానీల విస్తీర్ణంలో ఉంది. కొండ పైకి చేరుకోవడానికి రెండు మార్గాలు ఉన్నాయి. తూర్పు మార్గంలో ఆలయానికి చేరుకోవడానికి 292 మెట్లు ఉండగా, దక్షిణం వైపు నుండి వెళ్తే, 265 మెట్లే ఉంటాయి. ఈ ఆలయాన్ని గతంలో "ముదులే తుంప్కో" అని పిలిచేవారు. ఈ ఆలయం సముద్ర మట్టానికి 230 అడుగుల ఎత్తులో ఉంది. చుట్టూ పచ్చదనంతో ఇది "ప్రశాంత వాతావరణంలో" ఉంటుంది. 

"భద్రకాళి" దేవత, పూజారిని కొండను త్రవ్వమని చెప్పినప్పుడు ఈ ఆలయం బయల్పడింది. అక్కడ ఈ దేవత విగ్రహం బయల్పడింది. అప్పటి నుండి దీనిని "భద్రకాళి"గా పూజిస్తారు.  

## పండుగలు
సంవత్సరం పొడవునా అనేక పండుగలు ఉన్నాయి,  వేలాది మంది ఈ గొప్ప వేడుకలకు హాజరవుతారు. వాటిలో అత్యంత ముఖ్యమైన పండుగలను దశయిన్ అని పిలుస్తారు, ఇది సాధారణంగా సెప్టెంబర్ లేదా అక్టోబర్ లో జరుగుతుంది (సాంప్రదాయ హిందూ క్యాలెండర్ ప్రకారం).

## రవాణా
భద్రకాళి ఆలయానికి స్థానిక ప్రభుత్వ బస్సులు మహేంద్రపుల్, ఖౌఖోలా నుండి అందుబాటులో ఉన్నాయి. స్థానిక టాక్సీలు కూడా అందుబాటులో ఉన్నాయి. 
## చిత్ర మాలిక

File:Bhadrakali temple pokhara.JPG
File:Bhadrakali Temple,Pokhara.JPG
File:Bhadrakali111.jpg| గణేష్ దేవాలయం 
File:Bhadrakalihunuman.jpg| హనుమాన్ విగ్రహం 
File:Bhadrakali222.jpg
File:Bhadrakalientrance.jpg|భద్రకాళి దేవాలయ ముఖద్వారం.


## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:నేపాల్ లోని దేవాలయాలు
సైదెల్లిపురం

thumb|నుతన గ్రామ పంచాయతీ సైదెల్లిపురం

ఈ సైదెల్లిపురం గ్రామం ఖమ్మం జిల్లాలోని,మధిర మండలంలోని ఒక గ్రామం ఈ గ్రామం 2018 సంవత్సరానికి ముందు ఇదే మండలంలోని మాటూర్ పేట గ్రామ పంచాయితీ లో విలీనం అయి ఉండేవి. తెలంగాణ రాష్ట్ర ఏర్పాటు తర్వాత సిఎం కేసీఆర్ 2018 సంవత్సరం లో కొత్త పంచాయితీలు ఏర్పాటు చేసే క్రమంలో ఈ గ్రామాన్ని కూడా గ్రామ పంచాయతీ గా ఏర్పాటు చేశారు.. ఇక్కడ మొదటి సారిగా 2019వ సంవత్సరం లో పంచాయతీ ఎన్నికలు జరిగాయి. గ్రామంలో సుమారు 120 గడపలు కూడా ఉన్నాయి. అలాగే అన్ని వర్గాల ప్రజలు నివసిస్తున్నారు. ఈ గ్రామం లో ఆంజనేయ స్వామి దేవాలయం మసీద్ అలాగే చర్చిలు కూడా ఉన్నాయి.
గంగుల ప్రభాకర్ రెడ్డి

**గంగుల ప్రభాకర్‌ రెడ్డి** ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన ప్రస్తుతం ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనమండలిలో వైఎస్సార్ సీపీ ఎమ్మెల్సీగా, ప్రభుత్వ విప్‌‌గా ఉన్నాడు.
## జననం, విద్యాభాస్యం
గంగుల ప్రభాకర్‌ రెడ్డి 1957 జూన్ 18లో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, కర్నూలు జిల్లా, రుద్రవరం మండలం, ఎర్రగుడిదిన్నె గ్రామంలో గంగుల తిమ్మారెడ్డి, సుబ్బమ్మ దంపతులకు జన్మించాడు. ఆయన ఆళ్లగడ్డలో ప్రభుత్వ కళాశాలలో ఇంటర్మీడియట్ పూర్తి చేశాడు.

## రాజకీయ జీవితం
గంగుల ప్రభాకర్‌ రెడ్డి తన తండ్రి గంగుల తిమ్మారెడ్డి వారసత్వంగా రాజకీయాల్లోకి వచ్చాడు. ఆయన 1994లో జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో ఆళ్ళగడ్డ నియోజకవర్గం నుండి కాంగ్రెస్ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి టీడీపీ అభ్యర్థి భూమా నాగిరెడ్డి చేతిలో ఓడిపోయాడు. ఆయన 1999 అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో, 2012 ఉప ఎన్నికలో తిరిగి పోటీ చేసి ఓడిపోయాడు. గంగుల ప్రభాకర్‌ రెడ్డి టీడీపీ పార్టీకి 2017 ఫిబ్రవరి 15న రాజీనామా చేసి వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీలో చేరాడు.

గంగుల ప్రభాకర్‌ రెడ్డి 2017లో ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనమండలికి ఎమ్మెల్యే కోటాలో జరిగిన ఎమ్మెల్సీ ఎన్నికల్లో వైఎస్సార్‌సీపీ అభ్యర్థిగా 2017 మార్చి 3న ఖరారయ్యాడు. ఆయన ఎమ్మెల్యే కోటాలో ఎమ్మెల్సీగా 2017 మార్చి 10న ఏకగ్రీవంగా ఎన్నికయ్యాడు.

## మూలాలు

వర్గం:1957 జననాలు
వర్గం:కర్నూలు జిల్లా వ్యక్తులు
వర్గం:కర్నూలు జిల్లా రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనమండలి సభ్యులు
గంగుల బ్రిజేంద్రనాథ్ రెడ్డి

**గంగుల బ్రిజేంద్రనాథ్ రెడ్డి** ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన 2019లో జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో ఆళ్ళగడ్డ నియోజకవర్గం నుండి ఎమ్మెల్యేగా గెలిచాడు.
## జననం, విద్యాభాస్యం
గంగుల బ్రిజేంద్రనాథ్ రెడ్డి 14 జులై 1987లో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం,  కర్నూలు జిల్లా, రుద్రవరం మండలం, ఎర్రగుడిదిన్నె గ్రామంలో గంగుల ప్రభాకర్ రెడ్డి,  ఇందిర దంపతులకు జన్మించాడు. ఆయన హైదేరాబద్ లో ఎంబీఏ పూర్తి చేశాడు.
## రాజకీయ జీవితం
గంగుల బ్రిజేంద్రనాథ్ రెడ్డి తన తండ్రి గంగుల ప్రభాకర్ రెడ్డి వారసత్వంగా రాజకీయాల్లోకి వచ్చాడు. ఆయన 2019 ఎన్నికల్లో ఆళ్ళగడ్డ నియోజకవర్గం నుండి వైఎస్‌ఆర్‌సీపీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి టీడీపీ అభ్యర్థి భూమా అఖిల ప్రియ పై 35,613 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలిచి తొలిసారి ఎమ్మెల్యేగా అసెంబ్లీలోకి అడుగుపెట్టాడు.

## మూలాలు

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (2019)
వర్గం:1987 జననాలు
వర్గం:కర్నూలు జిల్లా వ్యక్తులు
వర్గం:కర్నూలు జిల్లా నుండి ఎన్నికైన శాసన సభ్యులు
వర్గం:కర్నూలు జిల్లా రాజకీయ నాయకులు
పొన్నపురెడ్డి శివారెడ్డి

**పొన్నపురెడ్డి శివారెడ్డి** ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన 1983 నుండి 1994 వరకు జమ్మలమడుగు నియోజకవర్గం నుండి మూడుసార్లు ఎమ్మెల్యేగా ప్రాతినిధ్యం వహించి మంత్రిగా పని చేశాడు.
  
## రాజకీయ జీవితం
పొన్నపురెడ్డి శివారెడ్డి (బాంబుల శివారెడ్డి) ఎమ్మెల్యే కాకముందు సమితి అధ్యక్షుడిగా,పెద్దముడియం మండలం గుండ్లకుంట సర్పంచిగా పని చేశాడు. ఆయన 1978లో జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో జమ్మలమడుగు నియోజకవర్గం నుండి కాంగ్రెస్ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి జనతా పార్టీ అభ్యర్థి చవ్వా మోరమ్మగారి రామనాథ రెడ్డి చేతిలో ఓడిపోయాడు. ఆయన 1983లో జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో స్వతంత్ర అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి కాంగ్రెస్ అభ్యర్థి తాతిరెడ్డి నరసింహరెడ్డి పై 17894 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలిచి తొలిసారి ఎమ్మెల్యేగా అసెంబ్లీకి ఎన్నికయ్యాడు.

పొన్నపురెడ్డి శివారెడ్డి తర్వాత తెలుగుదేశం పార్టీలో తెలుగుదేశం పార్టీ అభ్యర్థిగా 1985లో కుండా పెద్దచౌడప్ప, 1989లో మైఖేల్‌ విజయ్‌కుమార్‌పై జమ్మలమడుగు నియోజకవర్గం నుండి పోటీ చేసి వరుసగా రెండు సార్లు ఎమ్మెల్యేగా గెలిచి, ఎన్టీఆర్ మంత్రివర్గంలో కార్మికశాఖ మంత్రిగా  పని చేశాడు.
## మరణం
పొన్నపురెడ్డి శివారెడ్డి 7 ఆగష్టు 1993లో హైదరాబాద్ లో ఓ బాంబు దాడిలో హత్యకు గురై మరణించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (1983)
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (1985)
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (1989)
పొట్లూరి మోహన రామ ప్రసాదు

**పొట్లూరి మోహన రామ ప్రసాదు ** తెలుగు కవి, కథా రచయిత, న్యాయవాది. ప్రధానంగా హైకూ కవి. ఇప్పటికి నాలుగు హైకూ సంపుటాలు వెలువరించాడు.  రంగస్థలంపై నటించిన అనుభవం కూడా ఉంది. దాదాపు 20 నాటకాలు వేశాడు. లఘు చిత్రాలను నిర్మించాడు.  కథ స్క్రీన్ ప్లే, దర్శకత్వం వహిస్తూ పలు లఘు చిత్రాలను తీశాడు.
## స్వస్థలం
ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, కృష్ణా జిల్లా, కంకిపాడు మండలంలోని తెన్నేరు  వీరి స్వస్థలం..  తల్లిదండ్రులు అన్నపూర్ణాదేవి, కృష్ణమూర్తి. ప్రస్తుతం విజయవాడలో స్థిరపడ్డాడు.  
## విద్యాభ్యాసం
వాణిజ్య శాస్త్రంలో మాస్టర్ డిగ్రీ చేశాడు. పూణే విశ్వవిద్యాలయం నుండి 1987 లో లా డిగ్రీ ని పొందాడు.
## వృత్తి
వృత్తిరీత్యా ఇతను న్యాయవాది. ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని విజయవాడలో న్యాయవాదిగా పనిచేస్తున్నాడు.

## రచనలు
మా ఊరు ఒక హైకూ  మా బడిలో హైకూలు, పూల రేకులు,  తనేను అను నాలుగు హైకూ సంపుటాలు వెలువరించాడు.
### మా ఊరు ఒక హైకు
ఈ హైకూల రచనాకాలం 1995. ఈ పుస్తకం అట్లూరి రాజ మనోహరం అట్లూరి రాజగోపాల రావులకు అంకితమివ్వబడినది. ఈ పుస్తకానికి శ్యామ్ కుమార్ కర్రి  ముఖచిత్రం వేశాడు. ఈ పుస్తకానికి కవిత్వం తొడుక్కున్న ఊరు_కనురెప్పల నిశ్శబ్దమోహనరాగం అంటూ ప్రముఖ విమర్శకులు, ఆంగ్లాచార్యులు, పత్రికా సంపాదకులు డాక్టర్ సశ్రీ ముందుమాట రాశాడు. ఇందులో కొన్ని హైకూలు
"చింత తోపుల్లోంచి/ చందమామని చూస్తే/మా ఊరు కనిపిస్తుంది", "ఊళ్లో రైలు ఆగేది/ఎక్కింది దిగింది/లెక్కేలేదు",  "జడలాగినమ్మాయిని/మా ఆవిడకి చూపించా/ఇద్దరూ నవ్వుకున్నారు".

### మా బడిలో హైకూలు
ఈ పుస్తకంలోని హైకూలు 1995 1996 కాలంలో రచించబడినవి. ఇందులోని కొన్ని హైకూలు..."మా బడికెళ్ళా/వేసిన గోడకుర్చీ/కనిపించలేదు", "మాబడికెళ్ళా/బెంచీల మీద పేర్లు/చెరగలేదు", "బడి గుర్తొస్తే/సిరామరకలన్నీ/గుర్తుకొస్తాయి". 
### పూల రేకులు
ఈ పుస్తకానికి ముఖచిత్రం శ్యామ్ కుమార్ కర్రీ వేశాడు. 'హైకూ మోహన సమ్మోహనం పూలరేకులు ' అంటూ చిత్తలూరి సత్యనారాయణ ఈ పుస్తకానికి ముందుమాట రాశాడు. 
ఇందులోని కొన్ని హైకూలు..."బంతి చేమంతి/తోటలోనే రాలాయి/కోయలేదుగా",  "వానచినుకు/కొమ్మల మీద పడి/పువ్వులైనాయి", "నల్లని మబ్బు/తోటమీంచి వెళుతూ/పూలనిచ్చింది". 
### తనేను
ఇందులోని కొన్ని హైకూలు..."ఆమె వెళ్ళింది/కొన్ని అక్షరాలని/కవిత చేసి", "ఆమె లేకుంటే/ప్రపంచమే లేదుగా/ఉన్నా అంతేగా", "తోటలో పూలు/పూస్తున్నా రాలవేంటి/ ఆమె వచ్చిందా?"

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు హైకూ కవులు
వర్గం:తెలుగు కవులు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా కవులు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా కథా రచయితలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ కవులు
బగ్గు రమణమూర్తి

**బగ్గు రమణమూర్తి** ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన 2014 ఎన్నికల్లో నరసన్నపేట నియోజకవర్గం నుండి ఎమ్మెల్యేగా ప్రాతినిధ్యం వహించాడు.
## జననం, విద్యాభాస్యం
బగ్గు రమణమూర్తి 1958లో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం ,  శ్రీకాకుళం జిల్లా, పోలాకి మండలం, మబగాం గ్రామంలో జన్మించాడు. ఆయన 10వ తరగతి వరకు చదువుకున్నాడు.
## రాజకీయ జీవితం
బగ్గు రమణమూర్తి తెలుగుదేశం పార్టీ ద్వారా తన రాజకీయ ప్రస్థానాన్ని ప్రారంభించాడు. ఆయన 2014లో జరిగిన ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో నరసన్నపేట నియోజకవర్గం నుండి తెలుగుదేశం పార్టీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి కాంగ్రెస్ అభ్యర్థి ధర్మాన కృష్ణదాస్ పై గెలిచి తొలిసారి ఎమ్మెల్యేగా అసెంబ్లీకి ఎన్నికయ్యాడు. బగ్గు రమణమూర్తి 2019లో జరిగిన ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో నరసన్నపేట నియోజకవర్గం నుండి తెలుగుదేశం పార్టీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి కాంగ్రెస్ అభ్యర్థి ధర్మాన కృష్ణదాస్ చేతిలో 19025  ఓట్ల తేడాతో  ఓడిపోయాడు.

## మూలాలు

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (2014)
వర్గం:శ్రీకాకుళం జిల్లా రాజకీయ నాయకులు
టి. రాంమోహన్ రెడ్డి

**టి. రాంమోహన్ రెడ్డి (తమ్మన్నగారి రాంమోహన్ రెడ్డి),** తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన పరిగి శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి రెండుసార్లు ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యాడు.

## జననం, విద్య
రాంమోహన్ రెడ్డి 1965, జూన్ 19న రామకృష్ణారెడ్డి - సుకన్య దంపతులకు తెలంగాణ రాష్ట్రం, వికారాబాదు జిల్లా, దోమ మండలంలోని శివారెడ్డిపల్లిలో జన్మించాడు.

## వ్యక్తిగత జీవితం
రాంమోహన్ రెడ్డికి ఉమారాణితో వివాహం జరిగింది. వారికి ఒక కుమారుడు, ఒక కుమార్తె ఉన్నారు.

## రాజకీయ జీవితం
2014లో జరిగిన తెలంగాణ తొలి అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్ పార్టీ తరపున పరిగి శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి పోటిచేసి తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి అభ్యర్థి కొప్పుల హరీశ్వర్ రెడ్డిపై 68,098 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలుపొందాడు. తెలంగాణ తొలి శాసనసభలో కాంగ్రెస్‌ పార్టీ విప్‌గా కూడా పనిచేశాడు. 2018లో జరిగిన తెలంగాణ ముందస్తు ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్ పార్టీ తరపున పోటీచేసి తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి పార్టీ అభ్యర్థి కొప్పుల మ‌హేష్ రెడ్డి చేతిలో 15,841 ఓట్ల తేడాతో ఓడిపోయాడు.

## నిర్వర్తించిన పదవులు

# ఆంధ్రప్రదేశ్ కాంగ్రెస్ కమిటీ మాజీ సెక్రటరీ
# సూక్ష్మ, చిన్న & మధ్య తరహా పరిశ్రమల మంత్రిత్వ శాఖ జాతీయ బోర్డు మాజీ సభ్యుడు

## ఇతర వివరాలు
2018లో కానిస్టేబుల్, విఆర్ఓ పరీక్షలకు సిద్ధమవుతున్న తన అసెంబ్లీ నియోజకవర్గ ప్రజలకు ఉచిత కోచింగ్ మెటీరియల్, మధ్యాహ్న భోజనంతోపాటు ఉచిత కోచింగ్ అందించాడు. 2020లో పోతిరెడ్డిపాడు లిఫ్ట్‌ ఇరిగేషన్‌ ప్రాజెక్టుకు వ్యతిరేకంగా జరిగే ఆందోళనకు పీసీసీ కమిటీకి కన్వీనర్‌ అయ్యాడు. మలేషియా, యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ దేశాలను సందర్శించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:తెలంగాణ రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:1965 జననాలు
వర్గం:వికారాబాదు జిల్లా రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:వికారాబాదు జిల్లా వ్యక్తులు
వర్గం:భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ నాయకులు
వర్గం:తెలంగాణ శాసన సభ్యులు (2014)
వర్గం:తెలంగాణ శాసన సభ్యులు (2023)
బగ్గు లక్ష్మణరావు

**బగ్గు లక్ష్మణరావు** ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన 1994 ఎన్నికల్లో నరసన్నపేట నియోజకవర్గం నుండి ఎమ్మెల్యేగా ప్రాతినిధ్యం వహించాడు. బగ్గు లక్ష్మణరావు 1980 నుండి 81 వరకు కోటబొమ్మాళి మండలం సమితి అధ్యక్షుడిగా, శ్రీకాకుళం జిల్లా జెడ్పీ ఛైర్మన్‌గా పని చేశాడు.

## జననం, విద్యాభాస్యం
బగ్గు లక్ష్మణరావు 14 అక్టోబర్ 1946లో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, శ్రీకాకుళం జిల్లా, జలుమూరు మండలం, అచ్యుతపురం గ్రామంలో జన్మించాడు. ఆయన 1968లో శ్రీకాకుళంలోని ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ కళాశాలలో బి.ఏ పూర్తి చేశాడు.

## రాజకీయ జీవితం
బగ్గు లక్ష్మణరావు 1970 ఎన్నికల్లో అచ్యుతపురం గ్రామా సర్పంచ్‌గా తన రాజకీయ ప్రస్థానాన్ని ప్రారంభించాడు. ఆయన 1994లో జరిగిన ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో తెలుగుదేశం పార్టీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి కాంగ్రెస్ అభ్యర్థి ధర్మాన ప్రసాదరావు పై గెలిచి తొలిసారి ఎమ్మెల్యేగా అసెంబ్లీకి ఎన్నికయ్యాడు. ఆయన తరువాత వరుసగా 1999, 2004, 2009 జరిగిన ఎన్నికల్లో ఓడిపోయాడు.

## మూలాలు

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (1994)
వర్గం:1946 జననాలు
వర్గం:శ్రీకాకుళం జిల్లా నుండి ఎన్నికైన శాసన సభ్యులు
వర్గం:శ్రీకాకుళం జిల్లా వ్యక్తులు
వర్గం:శ్రీకాకుళం జిల్లా రాజకీయ నాయకులు
శ్రీ మారియమ్మన్ ఆలయం

మరియమ్మన్ దేవాలయం (శ్రీ మరియమ్మన్ దేవాలయం, మేడాన్) అనేది ఇండోనేషియా లోని ఉత్తర సుమత్ర మేటానిల్ లో ఉన్న పురాతన హిందూ దేవాలయం. ఈ ఆలయం మరియమ్మన్ దేవత కోసం 1884 సంవత్సరంలో నిర్మించబడింది. కంపూంగ్ మెట్రాస్ లేదా మెటానిన్ లిటిల్ ఇండియా అని పిలువబడే ప్రాంతంలో ఈ ఆలయం ఉంది. ఈ ఆలయ ప్రవేశద్వారం అనేక స్తంభాలను కలిగి ఉంది. ఈ ఆలయంలో సాధారణంగా తైపూసం, దీపావళి వంటి పండుగ రోజులు ఘనంగా జరుపుకుంటారు.

## చరిత్ర
ఈ దేవాలయం 1884 సంవత్సరంలో నిర్మించబడింది.  ఇది మేరియన్ నగరంలో చాలా పురాతనమైన హిందూ దేవాలయం. ఈ దేవాలయం మేటానిల్ ప్రారంభ కాలంలో స్థిరపడిన తమిళ్ గుడియేట్వాసులు అందరూ కలిసికట్టుగా ఉన్న సహకార ప్రయత్నంతో కట్టబడిన దేవాలయం.  వారి తర్వాత ఉత్తర సుమద్రావిల్‌లో ఉన్న ఒక తోట సంస్థలో కార్మికులుగా పనిచేశారు. ఈ ఆలయ నిర్మాణం కోసం నన్కొటైలుగా ఉన్న సామి రంగ నాయకర్, సోముచంద్రం వైద్యుడు, రామస్వామి వైద్యుడు నాయకత్వం వహించారు.

మరియమ్మన్ ఆలయం దెక్కు ఉమర్ 18 వీధిలో ఉంది.  ఈ ఆలయం గంబుంగ్ మెట్రాస్ అనబడే మద్రాస్ గ్రామం లేదా కాలింగ్ గ్రామం ఎన్నుమట్టంలో ఉంది, ఇది మెటానిల్‌లో ఒక భాగంగా ఉంటుంది, హిందువులు ముఖ్యంగా తమిళులు ఈ ప్రాంతంలో నివసిస్తున్నారు.  ఈ దేవాలయం సన్ ప్లాసావై సమీపంలో ఉంది. ఇండోనేషియా ఇతర ప్రాంతాలలో ఉన్న అనేక హిందూ దేవాలయాల మాదిరిగా, శ్రీలంక ఇతర హిందూ దేవాలయాల మాదిరిగానే ఈ దేవాలయం ఉంది.  ఈ మరియమ్మన్ ఆలయం హిందూ ధర్మం కోసం 23 అక్టోబర్, 1991 నాడు ఉత్తర సుమద్ర మాజీ గవర్నర్ హెచ్ సందర్శించాడు.
## దైవాలు
మరియమ్మన్ కోయిలుక్కు, హిందూ విశ్వాసం ప్రకారం అనేక వ్యాధులను నయం చేస్తుంది, చిన్న రూపంలోని వ్యాధులను విడిచిపెట్టడం, తీవ్రమైన వ్యాధులను రక్షించడం వంటి వాటిని భక్తులకు చేస్తుంది. మరింత కరువు కాలంలో వర్షం కురిసే శక్తియున్న మరియమ్మన్‌ను ప్రజలు నమ్ముతున్నారు.  తెన్నింటియా ఆంధ్రా, తమిళనాడు, కర్ణాటక వంటి అనేక ప్రాంతాలలో ఈ దేవత వ్రతం చేస్తున్నారు. మారియమ్మనై వ్రతం చేయడంతో పాటు విష్ణువు, వినాయకుడు, శివన్, దుర్కై, మురుగన్, ఇతర దేవుళ్లను పూజిస్తున్నారు. 

## ఆర్కిటెక్చర్
ఈ ఆలయ ప్రదేశంలో అనేక హిందూ దేవతలు ఉన్నారు. ఆలయం చుట్టూ 2.5 మీటర్ల ఎత్తైన ప్రహరీ గోడ ఉంది. ముందుభాగంలో, ఆలయ ప్రవేశద్వారం, ప్రవేశ ద్వారం పైన శివుని విగ్రహం ఉంది.   ఈ ఆలయ ద్వారం ద్వారశక్తి స్త్రీగా వర్ణించబడింది.  ఎందుకంటే ఇది మరియమ్మన్ సంరక్షకునిగా పరిగణించబడుతుంది. మరియమ్మన్ అందమైన ముఖం ఆమెకు నాలుగు చేతులు ఉన్నాయి.  ఒక చేతిలో త్రిశూలాన్ని, మరో చేతిలో వాత్సల్యాన్ని కలిగి ఉంది.  ఆమె ఒక చేయి దయగల స్థితిలో ఆశీర్వచనాలు ఇచ్చే స్థితిలో ఉంది.

ముందు గోడపై కుడివైపున లక్ష్మి విగ్రహం ఉంది.  మధ్యలో ఉన్న విగ్రహం హిందూ పూజారి విగ్రహం. తలపాగా ధరించి, మందపాటి మీసాలతో, ఈ విగ్రహం తమిళ ప్రజల శైలిని వర్ణిస్తుంది.  ముందు గోడపై, ఎడమవైపు పార్వతి విగ్రహం ఉంది.  రెండు చేతుల పార్వతి విగ్రహం ఒక చేతిలో నీటి కుండను కలిగి ఉంది.

ఆలయంలో పూజలు జరిగే మూడు గదులు ఉన్నాయి.  ఆ గదులలో విష్ణువు, శివుడు, బ్రహ్మతో సహా అనేక విగ్రహాలు ఉన్నాయి. ఆలయానికి అనేక అందమైన ఆభరణాలు ఉన్నాయి.  ఇతర విగ్రహాలు కూడా ఉన్నాయి.  చూడ్డానికి అందంగా ఉంటాయి.

లోపలి గర్భగుడిలో మురుగన్, విష్ణువు, బాల మురుగన్, నారాయణన్ విగ్రహాలు ఉన్నాయి.  ఎడమవైపున ఉన్న మందిరంలో గణేశుడు, బ్రహ్మ, శివుడు, విష్ణువు, అగతియర్, శివుడు, పార్వతి, శివుని వాహనం అయిన నంది విగ్రహాలు ఉన్నాయి.  వెనుక గర్భగుడిలో శ్రీకృష్ణుడు, రాజరాజేశ్వరి, తిల్లై నటరాజర్ విగ్రహాలు ప్రతిష్టించబడ్డాయి.
## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

* http://indahnesia.com/indonesia.php?page=MEDCIT  A Little Information about Medan's Sri Mariamman Temple
* http://www.pbase.com/boon3887/shri_mariamman_kuil Photos of the temple
సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి తెలుగు సినిమా పాటల జాబితా (2006)

2006లో విడుదలైన తెలుగు సినిమాలలో సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి రచించిన పాటలు కొన్ని:

## మూలాలు

వర్గం:జాబితాలు
వర్గం:సినిమా జాబితాలు
వర్గం:సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి రచించిన పాటలు
వర్గం:పాటలు
దోలాఖా భీంసేన్ ఆలయం

**దోలాఖా భీంసేన్ ఆలయం** (నేపాలీ: दोलखा भिमसेन मन्दिर) చరీకోట్ కు తూర్పున సుమారు 4.5 కిలోమీటర్ల దూరంలో నేపాల్ లోని డోలాఖాలోని భీమేశ్వర్ మున్సిపాలిటీలో ఉంది.  ఈ ఆలయం మధ్యలో పైకప్పు లేకుండా ఉంటుంది , దీనిలో త్రిభుజాకారంలో ఉన్న భీంసేన్ రాతి విగ్రహం ఉంది. ఈ విగ్రహం ఉదయం భీమేశ్వర్, రోజంతా మహాదేవుడు, సాయంత్రం నారాయణుడు దేవతలను పోలి ఉంటుందని నమ్ముతారు.  ఈ ఆలయం ప్రతివారం సుమారు 5,000 మంది ఆరాధకులను ఆకర్షిస్తుంది.  ఈ ఆలయం ఏదైనా దురదృష్టం జరగడానికి ముందు సంకేతాలు ఇస్తుందని నమ్ముతారు.పౌరాణిక కాలంలో పాండవులు డోలాఖా నగరంలో నివసించారని, ఆ భాషలో ఉపయోగించిన సంకేత భాష నేడు డోలాఖలీ నెవార్లు మాట్లాడే నెవార్ భాష అని ఒక పురాణం ఉంది.

## పురాణాలు
ఈ ఆలయం మహాభారతంలోని హిందూ పురాణాలలో చిత్రీకరించబడిన పాండవులలో రెండవ సోదరుడైన భీంసేన్ (భీముడు) కు  అంకితం చేయబడింది. పాండవులు తమ పన్నెండేళ్ళ ప్రవాసాన్ని దోలాఖాలో గడిపారని నమ్ముతారు. 

స్థల పురాణం ప్రకారం పన్నెండు మంది కూలీలు ఒక దేవాలయం దగ్గర అన్నం వండడానికి మూడు రాళ్ల పొయ్యిలని తయారు చేశారు. అన్నం ఒకవైపు మాత్రమే ఉడికిందని గమనించి బియ్యాన్ని పక్కకు తిప్పారు. వండిన అన్నం త్రిభుజాకారంలో ఉన్న నల్లరాయిని తాకడంతో, అది పచ్చిగా మారింది. ఒక కూలీకు కోపం వచ్చి తన గరిటెతో రాయిని కొట్టాడు. రాయి పగిలి రక్తం పూయబడిన పాలను రక్తస్రావం చేసింది. ఆ రాయి భీంసేన్ ది అని కూలీలు గ్రహించారు. 

## చరిత్ర
ఆలయాన్ని ఎప్పుడు నిర్మించారో ఖచ్చితమైన తేదీ తెలియదు. సా.శ. 1611 నాటి ఒక శాసనం ఆలయ పునరుద్ధరణను ప్రస్తావిస్తుంది. 
## గ్యాలరీ

File:Bhimeshwor Dolakha3.JPG| ప్రవేశ ద్వారం
File:Dolakha Bhimsen Temple.jpg| ప్రధాన దృశ్యం
File:Bhimeshwor 9.JPG|ఆలయం లోపల విగ్రహం

## మూలాలు

వర్గం:నేపాల్ లోని దేవాలయాలు


## వెలుపలి లంకెలు
గడ్డం ఆత్మచరణ్ రెడ్డి

**గడ్డం ఆత్మచరణ్ రెడ్డి** తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు, మాజీ పార్లమెంట్ సభ్యుడు. భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ పార్టీ తరపున 1996 నుండి 1998 వరకు నిజామాబాదు లోక్‌సభ నియోజకవర్గం పార్లమెంట్ సభ్యుడిగా ప్రాతినిధ్యం వహించాడు.

## జననం, విద్య
ఆత్మచరణ్ రెడ్డి 1950, మే 15న తెలంగాణ రాష్ట్రం, నిజామాబాదు జిల్లా, జక్రాన్ పల్లి మండలంలోని పడ్కల్ గ్రామంలో జన్మించాడు. తండ్రిపేరు శ్రీనివాస్ రెడ్డి. ఆత్మచరణ్ రెడ్డి నాగపూర్ లోని పి.కె.వి.లో బిఎస్సీ (అగ్రికల్చర్.), బి.ఎస్., ఎం.ఎస్. చదివాడు. యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఆఫ్ అమెరికా అలబామాలోని టుస్కేగీ ఇన్స్టిట్యూట్, హంట్స్‌విల్లే యూనివర్సిటీలో చదివాడు. ఎం.ఎస్. చదువుతున్నప్పుడు కాల్షియం, విటమిన్-డి జీవక్రియను, కొలెస్ట్రాల్ జీవక్రియపై థీసిస్ వంటి అంశాలసై పలు పరిశోధన పత్రాలను సమర్పించాడు. పోషకాహారంపై వార్తాపత్రికల్లో వ్యాసాలు కూడా రాశాడు.

## వ్యక్తిగత జీవితం
ఆత్మచరణ్ రెడ్డికి అమృతారెడ్డితో వివాహం జరిగింది. వారికి ఒక కుమారుడు, ఒక కుమార్తె ఉన్నారు.

## రాజకీయ జీవితం
1996లో జరిగిన పార్లమెంట్ ఎన్నికల్లో (11వ లోక్‌సభ) భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ పార్టీ తరపున నిజామాబాదు లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుండి పోటిచేసి తెలుగుదేశం పార్టీ అభ్యర్థి మండవ వెంకటేశ్వర రావుపై 43,599 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలుపొందాడు. 1998 ఎంపీగా వరకు పనిచేశాడు. తరువాత భారతీయ జనతా పార్టీలో చేరాడు. 1998లో జరిగిన పార్లమెంట్ ఎన్నికల్లో (12వ లోక్‌సభ) టిడిపి నుండి పోటిచేసి కాంగ్రెస్ పార్టీ అభ్యర్థి గడ్డం గంగారెడ్డి చేతిలో 32,756 ఓట్ల తేడాతో ఓడిపోయాడు.

### ఎన్నికల వివరాలు (1996)
నిజామాబాద్ లోక్ సభ నియోజకవర్గం

* మొత్తం ఓటర్లు 11,34,641
* మొత్తం పోలైన ఓట్లు 6,98,512
* మొదటి నలుగురు ప్రధాన అభ్యర్థులు:
** ఆత్మచరణ్ రెడ్డి (కాంగ్రెస్) 2,93,244
** మండవ వెంకటేశ్వర రావు (తెలుగుదేశం పార్టీ) 2,49,645
** హంభంత్ పి. రెడ్డి (బి.జె.పి.) 64,495
** వేముల సురేందర్ రెడ్డి (ఎన్.టి.ఆర్. టిడిపి) 26,773

## నిర్వర్తించిన పదవులు
1995: అమెరికా తెలుగు అసోసియేషన్ (ఆటా) అధ్యక్షుడు

## మూలాలు

వర్గం:1950 జననాలు
వర్గం:11వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ నాయకులు
వర్గం:నిజామాబాదు జిల్లా వ్యక్తులు
వర్గం:నిజామాబాదు జిల్లా రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:నిజామాబాదు జిల్లా (సంయుక్త ఆంధ్రప్రదేశ్) నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:నిజామాబాదు జిల్లా వ్యాపారవేత్తలు
బర్మీస్ భాష

బర్మీస్‌ భాష దానికి సన్నిహిత సంబంధమున్న లోలో మాండలికాలూ, బర్మా, దాని పరిసర దేశాల్లో వినబడే కచినిష్‌, కుకిష్‌ భాషలూ సీవా-టిబెటన్‌ భాషాకుటుంభానికి చెందిన టిబెటన్‌ - బర్మన్‌ వర్గానికి సంబంధించినవి.ఇందులో అరకానీజ్‌, దాను, ఇంథాఅత్సి,లాషీ, మారు మొదలయిన మాండలికాలు ఉన్నాయి. ఆధునిక ప్రామాణిక బర్మీస్‌ భాష పురాతన బర్మీస్‌తో పోల్చీ చూస్తే మిగతా మాండలికాల కన్న ఎక్కువ మార్పు చెందింది. బర్మీస్‌ పదాలు చాలా వరకు ఏకాక్షార పదాలు బర్మీస్‌ స్వరప్రధానమైన భాష అంటే ఒకే పదానికి స్వరాన్ని బట్టి అర్థాలు మారుతాయన్నమాట. 

11వ శతాబ్ఢం మధ్యకాలం నుంచీ బర్మీస్‌ లిఖిత రూపంలో మనకు లభ్యం అవుతుంది. భారతీయ భాష అయిన పాళీ బర్మీయులకు పవిత్రమైన భాష అవడం చేత తమ భాషకు పాళీ లిపినే కొద్ధి మార్పులతో వారు స్వీకరించారు.

## సాహిత్యం:
అతి ప్రాచీనమైన బర్మా సాహిత్యం శిలా శాసనాల్లో కనిపిస్తూంది. మిక్కిలి పురాతనమైన శాసనం1113నాటి ’మెయిజెయి’ లేక మయిన్కబాకు, బయౌక్‌క్వి. ఈ శాసనాలు సాధారణంగా వ్యక్తుల పేర అంకితం చేయబడ్డ సాంప్రదాయిక చిహ్నాలు. 15వ శతాబ్ది మధ్య భాగం నుంచి సృజనాత్మకమైన బర్మీస్‌ సాహిత్యం కనపడుతూంది. ఇది ప్రధానంగా తాటాకుల మీద గంటంతో వ్రాయబడేది. ఈ సాహిత్యానికి 19వ శతాబ్ధం వరకూ బౌద్ధ చక్రవర్తులే పోషకులు, గ్రంథకర్తలు. 

బౌద్ధసన్యాసులు.బౌద్ధ మఠాలలో శిక్షితులయి ఆస్థానానికి చెందినవారూ,కవయిత్రులూ కూడా కొందరు ఉన్నారు. ఈ రచనలలో కొన్ని పద్య కావ్యాలుగా వ్రాసిన బౌద్ధ జాతక కథలు(ప్యో), కొన్ని బౌద్ధ మత గ్రంథాలు ఆధారంగా వ్రాసిన పద్య నీతికథలు, కొన్ని స్తుతు పద్యాలు(మాగాన్‌), కొన్ని చారిత్రక పదాలు (ఎగియిన్‌), కొన్ని ప్రకృతి ప్రేమగేయాలు(యదు), కొన్ని టే-దత్‌, దాన్‌-వో,లే-చో, ద్వే-చో,బా-లే అనబడే చిన్నచిన్న గేయాలు. ఇవి గాక కొన్ని లేఖలూ(మియిట్టన్జా), కొన్ని ఆస్థానంలో ప్రదర్శనకు యోగ్యంగా ఉండే రూపకాలూ, కొన్ని ప్రాచీన రంగస్థల నాటకాలూ (ప్యా-జప్‌)కూడా ఉన్నాయి. అందులో 50 కి పైగా పద్య రచనలతో కూడినవి. బౌద్ధధర్మాసక్తి, ఆస్థానోచితమైన భాషా మాధుర్యాలు వీటి ప్రత్యేక లక్షణాలు.

ఈ యుగంలో పద్యకావ్యాలు విరివిగా రాయబడ్డా వచనం ఊపేక్షించలేదు.అందులో చాలాబాగం పాళీ భాషలోని జాతక కథలకు,బర్మీయ పూర్వ చరిత్రలకు అనువాదాలూ.చిన్నచిన్న వాక్యాలతో,శిథిల బంధం గల వాక్యాభాగాలతో,నిరంకుశాలైన విరామ చిహ్నాలతో ఈ వచన రచన సాగింది.

1870లో దుగువ బర్మాలో ముద్రణాలయాలు స్థాపించబడడంతో సాహిత్య చరిత్ర ఒక పెద్దమలుపు తిరిగింది.1875 నుంచి వెనుకటి పద్య గ్రంథాల స్థానాన్ని నవలలు, కథానికలు, ఆక్రమించాయి.1920లో రంగూన్‌ విశ్వవిద్యాలయం స్థాపించబడింది. అప్పటి నుంచి క్రొత్తతరం రచయితలు పద్యం,కథ,వ్యాసం, మొదలయిన ప్రక్రియలతో ఆధునిక బర్మా వాజ్ఞ్మయాన్ని సుసంపన్నం చేశారు. అనువాదాలూ, అనుసరణల ద్వారా ఇతర దేశాల సాహిత్యం బర్మీయులకు అందుబాటులోకి వచ్చింది. 1948 లో బర్మా యూనియన్ స్థాపించబడడంతో జాతీయ సంస్కృతి పట్ల అభిమానం, ప్రత్యేక శ్రద్ధ వ్యక్తం అయాయి. అధికార భాషగానూ, బోధనా భాషగానూ ఇంగ్లీషు బదులుగా బర్మీస్‌ భాషనే వాడనారంభించారు. ప్రభుత్వం కూడా భాషాభివృద్ధికి ప్రోత్సాహాన్నిస్తూ, ఉత్తమ శ్రేణికి చెందిన బర్మీస్‌ నవలలకు బహుమతుల నీయ ఆరంభించింది.

## మూలాలు:

వర్గం:ఆసియా దేశాలు
లావో షీ

షు కింగ్‌చున్ (1899 ఫిబ్రవరి 3  – 1966 ఆగస్టు 24) లావోషీ కలం పేరుతో సుపరిచితుడు. అతను  చైనీస్ నవలా రచయిత, నాటక రచయిత. అతను 20వ శతాబ్దపు చైనీస్ సాహిత్యంలో అత్యంత ముఖ్యమైన వ్యక్తులలో ఒకడు. అతను మంచు జాతికి చెందినవాడు. 1913లో అతను బీజింగ్ నార్మల్ థర్డ్  హైస్కూల్‌లో (ప్రస్తుతం బీజింగ్ థర్డ్ హైస్కూల్) చేరాడు.  కానీ ఆర్థిక ఇబ్బందుల కారణంగా ఆ పాఠశాలను విడిచిపెట్టాల్సి వచ్చింది. అదే సంవత్సరంలో అతను బీజింగ్ నార్మల్ యూనివర్సిటీలో చేరి  1918లో పట్టభద్రుడయ్యాడు. అతను 1919లో జరిగిన మే ఫోర్త్ ఉద్యమానికి ప్రభావితమయ్యాడు. అతను ఇలా అన్నాడు  "మే ఫోర్త్ ఉద్యమం నాకు కొత్త స్ఫూర్తిని, కొత్త సాహిత్య భాషను ఇచ్చింది . మే ఫోర్త్  ఉద్యమం నన్ను రచయితగా మార్చినందుకు నేను కృతజ్ఞుడను."  అతని నవల రిక్షా బాయ్,టీహౌస్  నాటకాలు ప్రసిద్ధి చెందనవి. అతని రచనలు ముఖ్యంగా  బీజింగ్ మాండలికం లో ప్రసిద్ధి చెందాయి. చైనాలో హాస్యరస భరితమైన నవలకు అధిక్షేప రచనలకు కథానికలకు పేరుగాంచాడు. చైనా- జపాన్ యుద్ధారంభం తరువాత ఈయన దేశభక్తిని పురికొల్పే రచనలను ఎక్కువగా చేశాడు.   లావో షే  తన 17వ ఏట ఒక ప్రాథమిక పాఠశాల ప్రధానోపాధ్యాయుడుగా చేరి  జిల్లా అధికారి అయ్యాడు. 1924లో ఇంగ్లాండ్ వెళ్లి జీవన భృతికి చైనీస్ భాషను బోధిస్తూ మింగ్‌ రాజవంశాన్ని గూర్చిన నవల చిన్‌ పీంగ్‌ మే (Chin ping mei) ను అనువదించాడు.  ఇంగ్లాండ్ లో ఉండగా డికెన్స్‌ వల్ల  ప్రభావితుడై మూడు నవలలు వ్రాసాడు.  ధీమంతుడు శక్తిమంతుడు అయిన వ్యక్తే అప్పటి చైనాను పీడిస్తున్న అవినీతి, ఆర్థిక మాంద్యంతో కూడిన క్లిష్ట పరిస్థితి నుండి విముక్తి చేయగలడని ఇతివృత్తాన్ని ఈ నవలలో లావో షే చిత్రించాడు.

ఇంగ్లాండు నుంచి 1931లో చైనా తిరిగి వచ్చేసరికి హాస్య నవలాకారుడుగా  పేరు గాంచినట్లు గ్రహించి, ఈయన సంచలనాత్మకాలు, హాస్య రసభరితాలు  అయినా నవలలు వ్రాయడం కొనసాగించాడు.  చైనా కు తిరిగి వచ్చిన తర్వాత వ్రాసిన *నియూ టియెంట్స్* (The life of Niu Tientz’u1934), లోటో సీయంగ్స్‌ట్సు(Lo-to Hsiang tzu,1936) అనే రెండు నవలల్లోనూ ఈయన ధోరణి లో మార్పు కనిపిస్తుంది.  వీనిలో ఈయన సాంఘిక వాతావరణం యొక్క ప్రాముఖ్యం దానికి వ్యతిరేకంగా వ్యక్తిగత పోరాటపు వైఫల్యం ప్రతిపాదించాడు.  చైనా జపాన్ యుద్ధ సమయంలో ఈయన దేశభక్తి ప్రబోధకాలైనా  జపాన్ కు వ్యతిరేకమైన  రచనలు చేశాడు.  రచనలు తక్కువ స్థాయిలోని వని చెప్పాలి.  1946- 47 లో  లావో షే  అమెరికాలో పర్యటించి సాంస్కృతిక ఉపన్యాసాలు చేసి తన నవలల అనువాదాన్ని పర్యవేక్షిస్తూ గడిపాడు.  వీనిలో ది యెల్లో స్టార్మ్‌, (The yellow Storm,1951) అతని ఆఖరు నవల ద డ్రమ్‌ సింగర్స్‌(The Drum Singers,1952)కూడా ఉన్నాయి.  ఇవి చైనీస్ భాషలో అసలు ప్రచురింపబడలేదు. చైనా కు తిరిగి వచ్చిన తరువాత లావో షే  వివిధ సాంస్కృతిక సాహిత్య ఉద్యమాలలో పాల్గొంటూ ఇంతకు ముందు లాగే నాటకాలు వ్రాయడం కొనసాగించాడు. వీనిలో  పేర్కొనదగ్గవి. లుంగ్‌-సూ-కౌ(Dragan Beard ditch,1951)చౌ-క్వాన్‌(The tea house,1957)   వీనిలోబీజింగ్ ప్రాంతపు  చైనీస్ మాండలిక భాష కౌశలాన్ని చక్కగా ప్రదర్శించాడు.  లావో షే 1966  అక్టోబర్ లో చనిపోయాడు.

## మూలాలు


వర్గం:చైనా రచయితలు-కవులు
వర్గం:ఆసియా దేశాల కవులు
తిరుకోవిల్ చిత్రవేలాయుత స్వామి ఆలయం

తిరుకోవిల్ చిత్రవేలాయుత స్వామి ఆలయం శ్రీలంకలోని తూర్పు ప్రావిన్స్‌లోని అంపారా జిల్లాలోని తిరుకోవిల్ గ్రామంలో ఉన్న మురుగన్ ఆలయం. ఈ ఆలయం బట్టికలోవాకు దక్షిణంగా 71 కి.మీ దూరంలో ఉంది. ఈ దేవాలయం పురాతన బట్టికలోవాలోని మొదటి "టెంపుల్ ఆఫ్ ది నేషన్" గా పరిగణించబడుతుంది. 
## వ్యుత్పత్తి శాస్త్రం
కోవిల్ అనేది పుణ్యక్షేత్రం లేదా ఆలయానికి సమానమైన తమిళం.  తమిళం మాట్లాడే ప్రాంతంలోని అన్ని హిందూ దేవాలయాలను సాధారణంగా తిరుక్కోవిల్స్ అని పిలుస్తారు. ఇది 'తిరు' ​​ఉపసర్గను జోడించడం ద్వారా గొప్పది లేదా పవిత్రమైనది. తూర్పు శ్రీలంక నివాసులు "తిరుక్కోవిల్" అనే పవిత్ర పదాన్ని ఒక నిర్దిష్ట ఆలయానికి మాత్రమే కాకుండా దాని ప్రదేశానికి కూడా వర్తింపజేయడం, అసాధారణమని ప్రశంసించారు. తూర్పు శ్రీలంక 18వ శతాబ్దపు CE తమిళ చరిత్ర అయిన "మట్టక్కలప్పు పూర్వ చరిత్రమ్", నాగర్మునై సుబ్రమణ్య కోవిల్, బట్టికలోవా ప్రాంతంలో అగామిక్ సంప్రదాయంలో నిర్మించబడిన మొదటి ఆలయం. తరువాత దీనిని "తిరుక్కోవిల్" (ప్రముఖ దేవాలయం) అని పిలుస్తారు. నాగర్మునై అనే పాత పేరు ప్రాచీన శ్రీలంకలోని నాగ తెగకు చెందిన పురాతన స్థావరాలలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది. తిరుక్కోవిల్‌ను సూచించే మరొక పేరు కణ్ఠపానంతుడై, పూర్వ చరిత్రమ్ మాన్యుస్క్రిప్ట్‌లో కూడా ప్రస్తావించబడింది.
## చరిత్ర
తిరుక్కోవిల్ ఆలయం మూలం అనిశ్చితంగా ఉన్నప్పటికీ, ఈ ఆలయం మొదట్లో ఈ ప్రాంతంలోని వేద, నాగ తెగలచే పూజించబడే ఒక చిన్న గడ్డి గుడిసె అని భావించబడుతుంది. ఇది శ్రీలంకలో చోళ పాలనలో  అగామిక్ సంప్రదాయం ప్రకారం విస్తరించబడింది. ఇక్కడి దేవత బట్టికలోవా ప్రాంత సంరక్షక దేవతగా గౌరవించబడింది. ఇది కండియన్ రాజుల క్రింద సామంతుడైన వన్నిమాయి నాయకులచే పాలించబడింది. 
## తేసత్తుక్కోవిల్

తిరుక్కోవిల్‌ను సాధారణంగా తేసత్తుక్కోవిల్ అని అలాగే తిరుప్పడైక్కోవిల్ అని పిలుస్తారు. తిరుప్పాడై కోవిల్  అనేది బట్టికలోవా ప్రాంతంలోని ఏడు ప్రసిద్ధ దేవాలయాలను సూచించే పదం. అవి కొక్కడిచ్చోలై, సితాండి, తిరుక్కోవిల్, మండూర్, కోవిల్ పొరతీవు, వెరుగల్, ఉకంఠి.  వారు దేశాన్ని పాలించిన ముఖ్యులచే గౌరవించబడతారని నమ్ముతారు. కొంతమంది చరిత్రకారులు తిరుప్పాటైక్ కోవిల్‌లోని "పాటై" అనే పదాన్ని మురుగన్ - వేల్  ఆయుధాన్ని సూచిస్తారని భావిస్తారు. తిరుప్పాటైక్ కోవిల్ జాబితా నుండి కొక్కడిచ్చోలైని శివన్ దేవాలయం అని విస్మరించారు.

## వార్షిక పండుగ

తిరుక్కోవిల్  వార్షిక ఉత్సవాన్ని "ఆది అమావాసై తీర్థం" అని పిలుస్తారు, ఇది ఆగ్నేయ శ్రీలంక మెగా పండుగ. ఇది 18 రోజులు జరుపుకుంటారు, ఆది అమావాస్య నాడు ముగుస్తుంది. అమావాస్య తమిళ హిందూ క్యాలెండర్‌లోని ఆది నెల (జూలై-ఆగస్టు) నాడు వస్తుంది.

## పరిపాలన, క్షీణత
పండు పరవణి వలసరాజ్యాల కాలం తర్వాత కూడా దేవాలయం వంశ వ్యవస్థపై ఆధారపడిన సాంప్రదాయిక పద్ధతిలో నిర్వహించబడింది.  వణ్ణక్కర్ (వణ్ణక్కర్, ట్రస్టీ అధిపతికి బట్టికలోన్ సమానమైన పదవి), తంబిలువిల్ గ్రామానికి చెందిన వెల్లలార్ కులానికి చెందినవాడు. అయితే "వన్నియానార్" (వణ్నియానార్ - బట్టికలోవా ప్రాంతానికి చెందిన మాజీ రాజు) కరవాకుపట్టుకు చెందిన పక్కలన్‌కు చెందినవాడు.  ముక్కువర్ కులస్థులు ఆలయ ఆచారాలు, ఇతర ప్రధాన కార్యక్రమాలను పర్యవేక్షించారు.

ఇతిహాసాలుకళింగ రాజు భువనేక గజబాహు, అతని భార్య చోళన్ యువరాణి తంబాతి నల్లాల్ కతిర్కామం వెళ్ళే సమయంలో బట్టికలోవా ప్రాంతాన్ని సందర్శించారు. బట్టికలోవా రాజు ప్రసన్నజిత్ రాజ దంపతులకు స్వాగతం పలికి, తన దేశంలోని ప్రధాన ఆలయమైన నాగర్మునై సుబ్రహ్మణ్య స్వామి కోవిల్‌ను బాగు చేయమని అభ్యర్థించాడు.
## మూలాలు


## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:హిందూ దేవాలయాలు, శ్రీ లంక
వర్గం:మురుగన్ దేవాలయాలు
శ్రీరామ మందిరం (సింగపూర్)

thumb|శ్రీ రామర్ దేవాలయం, చాంగి విలేజ్ రోడ్‌, సింగపూర్‌
శ్రీరామ మందిరం (సింగపూర్), అనేది హిందూ దేవుడైన రాముడికి అంకితం చేయబడిన సింగపూర్ లోని ఒక హిందూ ఆలయం. ఇది సింగపూర్‌లోని ఈస్ట్ చాంగి విలేజ్ రోడ్, లోయాంగ్ అవెన్యూ జంక్షన్ వద్ద ఉంది.

## చరిత్ర
ఈ ఆలయం ఒక చెట్టుకు పూజలు చేయడంతో ప్రారంభమైంది.  ఈ ఆలయం సమీప ప్రాంతాల ప్రజలకు ప్రార్థనా స్థలంగా ఉండేది.  బ్రిటీష్ ఇండియన్ ఆర్మీ సభ్యుడు రామ్ నాయుడు రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం ముగింపులో బ్రిటిష్ వారి నుండి ఆలయాన్ని రక్షించడానికి ఆలయ నిర్మాణ పనులు మొదలు పెట్టాడు. కాలక్రమేణా, రోజువారీ ప్రార్థనలు, కార్యక్రమాలలో పాల్గొనడానికి చుట్టుపక్కల ప్రజలు అక్కడికి వచ్చారు.

లోయాంగ్ అవెన్యూ పునర్నిర్మాణ ప్రాజెక్ట్ కోసం ఆలయాన్ని మార్చవలసి వచ్చింది; అయితే, ఆలయ మద్దతుదారుల దృఢ నిశ్చయంతో, అప్పటి చాంగి పార్లమెంటు సభ్యుడు మిస్టర్ థియో చోంగ్ డీ సహాయంతో, ఆలయం తన ప్రాంగణాన్ని నిలుపుకోవడంలో విజయం సాధించింది.  ఇది ప్రస్తుతం చాంగిలో ఉన్న తూర్పు సింగపూర్‌లో నివసిస్తున్న సింగపూర్‌వాసుల ఆధ్యాత్మిక అవసరాలను తీర్చడం కొనసాగిస్తోంది.

ఈ ఆలయం ప్రత్యేకత ఏమిటంటే ఇది మూడు హిందూ దేవాలయాల కలయిక: 
#శ్రీ మన్మధ కరుణాయ ఈశ్వర దేవాలయం, కంటోన్మెంట్ రోడ్ వద్ద ఉంది
#శ్రీ ముత్తు మరియమ్మన్ ఆలయం గతంలో సింగపూర్ టర్ఫ్ క్లబ్‌లో ఉండేది
#గ్రాంజీ సముద్రంలో ఉన్న శ్రీ పళని లార్డ్ అభయారణ్యం.
## నిర్వహణ బృందం
1990వ దశకం ప్రారంభంలో, ప్రో-టైమ్ కమిటీని ఏర్పాటు చేశారు, ఆలయానికి ప్రతిపాదిత రాజ్యాంగాన్ని రూపొందించారు. 1993 జనవరి 26న, ఇది అధికారికంగా రిజిస్ట్రార్ ఆఫ్ సొసైటీస్‌ తో అసోసియేషన్‌గా నమోదు చేయబడింది, ఇది ఆలయ చరిత్రలో ఒక ముఖ్యమైన మైలురాయి. ఆ తరువాత, ఆలయ పనులను నిర్వహించడానికి ఎన్.కె.సుందర్రాజు నేతృత్వంలో మొదటి నిర్వహణ కమిటీ ఏర్పడింది.

## మతపరమైన, సామాజిక కార్యకలాపాలు
శ్రీ రామ మందిరం, టోంబైన్స్, బసిర్ రిస్, సిమీ, తూర్పు తీరంలో పబ్లిక్ హౌసింగ్‌ను ఏర్పాటు చేయడం వలన దాని సంఘంలో స్థిరమైన పెరుగుదల ఉంది. పెరుగుతున్న హిందూ సమాజానికి సేవ చేసేందుకు, బోర్డు అనేక వార్షిక మతపరమైన కార్యక్రమాలను నిర్వహిస్తుంది, వీటిలో ఇవి ఉన్నాయి: 
*రామ నవమి
*హనుమాన్ జయంతి
*నవరాత్రి పండుగ
*దీపారాధన
*చండీ హోమం
దేవాలయం కుటుంబాలు, పిల్లల కోసం కార్యక్రమాలను నిర్వహించడం ద్వారా భక్తుల సామాజిక, విద్యా అవసరాలను అందిస్తుంది.  స్థానిక కమ్యూనిటీకి మెరుగైన సేవలందించేందుకు, ఆలయంలో ఇటీవల శిల్పకళ, పెయింటింగ్, ప్రజా పునరుద్ధరణ పనులు జరిగాయి.ఈ ఆలయంలోని శ్రీ రాముడు భక్తుల కోరికలను తీర్చే కోదండ రాముడిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు. తద్వారా సింగపూర్ దేశ నలుమూలల నుండి మాత్రమే కాకుండా ప్రపంచంలోని వివిధ దేశాల నుండి కూడా భక్తులు రాముడి దర్శనార్థం వస్తూ ఉంటారు. రామాయణం చదివిన ప్రతి  సింగపూర్ హిందువు ఈ ఆలయాన్ని దర్శించాలనే కోరికతో ఉంటారు.ఆలయానికి వచ్చే భక్తులు వివిధ రకాల సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు, సాంప్రదాయ వస్త్రధారణతో తిలకించేలా ఆలయ కమిటీ ఏర్పాటు చేసింది. సాంస్కృతిక, విందు వినోదాలతో కూడిన ఆహ్లాదాన్ని, భక్తిని ఈ ఆలయం అందిస్తుందని అక్కడి ప్రజల విశ్వాసం.

## బౌద్ధ దేవతలు
ఈ ఆలయం హిందూయేతర భక్తులకు కూడా సేవలు అందిస్తుంది.  ఈ ఆలయాన్ని తరచుగా సందర్శించే హిందూయేతర భక్తుల కోసం బుద్ధుడు, కువాన్ యిన్ (దయ దేవత) విగ్రహాలు ఏర్పాటు చేయబడ్డాయి.
## మూలాలు

వర్గం:సింగపూర్‌ లోని హిందూ దేవాలయాలు
వర్గం:హిందూ దేవతలు
వర్గం:హిందూ దేవాలయాలు
వర్గం:రామాలయాలు
లెమ్మి (అరుణాచల్ ప్రదేశ్)

**లెమ్మి,** భారతదేశం,అరుణాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని పక్కే-కేసాంగ్ జిల్లాకు చెందిన ఒక పట్టణం.ఇది పక్కే-కేసాంగ్ జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయం.  

ఇది కూడ చూడు

* పక్కే కెస్సాంగ్ జిల్లా

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:అరుణాచల్ ప్రదేశ్
టాటో (అరుణాచల్ ప్రదేశ్)

టాటో , భారతదేశం, అరుణాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని షి యోమి జిల్లాకు చెందిన ఒక పట్టణం.ఇది షి యోమి జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయం.

ఈ పట్టణం మొత్తం 50 కుటుంబాలు నివసిస్తున్న మధ్యస్థ పరిమాణ గ్రామం.  2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం టాటో గ్రామ జనాభా 286 మంది, ఇందులో పురుషులు 133 మంది కాగా, స్త్రీలు 153 మంది ఉన్నారు.టాటో గ్రామ మొత్తం జనాభాలో 0-6 సంవత్సరాల వయస్సు గల పిల్లల జనాభా 52 మంది ఉన్నారు, ఇది గ్రామ మొత్తం జనాభాలో 18.18%గా ఉంది. టాటో గ్రామ సగటు లింగ నిష్పత్తి 1150. ఇది అరుణాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్ర సగటు 938 కంటే ఎక్కువ.  టాటో గ్రామంలో పిల్లల లింగ నిష్పత్తి 926, అరుణాచల్ ప్రదేశ్ సగటు 972 కంటే తక్కువ.

అరుణాచల్ ప్రదేశ్‌తో పోలిస్తే టాటో గ్రామం అక్షరాస్యత శాతం తక్కువగా ఉంది. 2011లో, అరుణాచల్ ప్రదేశ్‌లోని 65.38 %తో పోలిస్తే, టాటో గ్రామ ప్రజల అక్షరాస్యత రేటు 27.78% గా ఉంది. టాటో గ్రామంలో పురుషుల అక్షరాస్యత 36.79% ఉండగా, స్త్రీల అక్షరాస్యత రేటు 20.31%గా ఉంది.భారత రాజ్యాంగం, పంచాయతీ రాజ్ చట్టం ప్రకారం, టాటో గ్రామం గ్రామ ప్రతినిధిగా ఎన్నికైన సర్పంచ్ (గ్రామ అధిపతి)చే నిర్వహించబడుతుంది.

## సమీపం లోని గ్రామాలు
జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయం టాటో గ్రామానికి ఈ దిగువ వివిరించిన గ్రాలు సమీపంలో ఉన్నాయి.

* రోడ్ లేబర్ క్యాంప్
* దిగువ హేయో
* వి బి క్యాంపు
* పాబుయింగ్
* క్వింగ్
*  పెనే
* కేయింగ్ హెచ్ క్యూ
* కేయింగ్ గ్రామం
* ట్యూయింగ్ గ్రామం
* సిరమ్

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:అరుణాచల్ ప్రదేశ్
వర్గం:అరుణాచల్ ప్రదేశ్ నగరాలు పట్టణాలు
జె. చిత్తరంజన్ దాస్

**జక్కుల చిత్తరంజన్‌ దాస్‌** తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన 1989లో జరిగిన ఎన్నికల్లో కల్వకుర్తి నియోజకవర్గం నుండి తెలుగుదేశం పార్టీ వ్యవస్థాపక అధ్యక్షుడు నందమూరి తారక రామారావుపై పోటీ చేసి ఆయనను ఓడించి జాయింట్ కిల్లర్‌గా తెలుగు రాజకీయాల్లో నిలిచి అనంతరం  మర్రి చెన్నారెడ్డి, కోట్ల విజయభాస్కరరెడ్డి మంత్రి వర్గంలో మంత్రిగా పని చేశాడు.
## జననం, విద్యాభాస్యం
జె. చిత్తరంజన్ దాస్ 1950లో  తెలంగాణ రాష్ట్రం, నాగర్‌కర్నూల్ జిల్లా, కల్వకుర్తిలో నర్సింహదాస్‌, నారాయమ్మ దంపతులకు జన్మించాడు. ఆయన మహబూబ్​నగర్ లో బీకామ్ పూర్తి చేశాడు.

## రాజకీయ జీవితం
జె. చిత్తరంజన్ దాస్ కాంగ్రెస్ పార్టీ ద్వారా విద్యార్థి నాయకుడిగా రాజకీయాల్లోకి వచ్చి యూత్‌ కాంగ్రెస్‌లో వివిధ హోదాల్లో పని చేసి, కల్వకుర్తి బ్లాక్‌ కాంగ్రెస్‌ అధ్యక్షునిగా, జిల్లా కాంగ్రెస్‌ సేవాదళ్‌ చైర్మన్‌గా పని చేశాడు. ఆయన 1985లో జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో కల్వకుర్తి నియోజకవర్గం నుండి కాంగ్రెస్‌ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి జనతాపార్టీ అభ్యర్థి లింగారెడ్డిపై గెలిచి తొలిసారి ఎమ్మెల్యేగా అసెంబ్లీకి ఎన్నికయ్యాడు.

జె. చిత్తరంజన్ దాస్ 1989లో జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో కల్వకుర్తి నియోజకవర్గం నుండి కాంగ్రెస్‌ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి టీడీపీ అభ్యర్థి నందమూరి తారకరామరావు ను 3,568 ఓట్ల మెజార్టీతో ఓడించి రెండవసారి ఎమ్మెల్యేగా అసెంబ్లీకి ఎన్నికయ్యాడు. ఆయన కాంగ్రెస్‌ ప్రభుత్వంలో మర్రి చెన్నారెడ్డి మంత్రివర్గంలో కార్మిక, ఉపాధి కల్పన, టూరిజం శాఖా మంత్రిగా ,  తరువాత నేదురుమల్లి జనార్దన్‌రెడ్డి మంత్రివర్గంలో బీసీ సంక్షేమ శాఖ మంత్రిగా పని చేశాడు.

జె. చిత్తరంజన్ దాస్ 1994 ఎన్నికల్లో ఓడిపోయాడు. ఆయనకు 1999లొ టిక్కెట్ ఇవ్వకపొవడంతో తెలుగుదేశం పార్టీలో చేరాడు. చిత్తరంజన్ దాస్ తిరిగి కాంగ్రెస్ పార్టీలో చేరి ఓబిసి సెల్ ఛైర్మన్‌గా పనిచేశాడు. ఆయన 2018లో  కొల్లాపూర్ లేదా జడ్చర్ల నుంచి పోటీ చేయాలని ప్రయత్నాలు చేసినప్పటికీ చిత్తరంజన్ దాస్‌కు కాంగ్రెస్ పార్టీ టికెట్ దక్కలేదు. దీంతో ఆయన లోక్ సభ ఎన్నికల సందర్భంగా 2019లో కాంగ్రెస్ పార్టీకి రాజీనామా చేసి తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితిలో చేరాడు. జె. చిత్తరంజన్ దాస్ సెప్టెంబర్ 30న హైదరాబాద్‌లోని బిజెపి రాష్ట్ర కార్యాలయంలో  బిజెపి రాష్ట్ర అధ్యక్షుడు కిషన్‌రెడ్డి సమక్షంలో బీజేపీ పార్టీలో చేరాడు. 

జె. చిత్తరంజన్ దాస్ 2024 మార్చి 27న మల్లు రవి సమక్షంలో కాంగ్రెస్ పార్టీలో చేరాడు.

## మూలాలు

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (1985)
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (1989)
హరిహరాలయ

హరిహరాలయ (ఖ్మేర్: ហរិហរាល័យ) అనేది ఒక పురాతన నగరం, ఇది కంబోడియాలోని సీమ్ రీప్ సమీపంలో ఉన్న ఒక పురాతన నగరం, ఇది ఇప్పుడు రోలుయోస్ (ఖ్మేర్: រលួស) అని పిలువబడుతుంది.  నేడు, నగరం అవశేషాలు అనేక రాజ ఆలయాల శిథిలాలు: ప్రీ కో, బకాంగ్ వంటివి మిగిలి ఉన్నాయి.
## వ్యుత్పత్తి శాస్త్రం
ఈ 7వ శతాబ్దపు హరిహర శిల్పం కంబోడియాలోని నమ్ డా నుండి వచ్చింది. "హరిహరలయ" అనే పేరు ఆంగ్కోరియన్ పూర్వ కంబోడియాలో ప్రముఖమైన హిందూ దేవత హరిహర పేరు నుండి వచ్చింది.  "హరిహర" అనే పేరు "హరి" (విష్ణు సహస్రనామంలో జాబితా చేయబడిన విష్ణువు పేర్లలో ఒకటి), "హర" (హిందూ దేవుడు శివుడు అని అర్థం) సమ్మేళనం.  హరిహర కంబోడియన్ ప్రాతినిధ్యాలు ఒక దేవుడు, దీని ఒక వైపు విష్ణువు లక్షణాలను కలిగి ఉంటుంది, మరొక వైపు శివుని లక్షణాలను కలిగి ఉంటుంది. ఉదాహరణకు, దేవత తల-కవచం ఒక వైపు మిట్రే-రకం టోపీ (విష్ణువు లక్షణం), మరొక వైపు వక్రీకృత వెంట్రుకలు (శివుని లక్షణం) కలిగి ఉంటుంది.  ఆలయ అనేది సంస్కృత పదానికి "ఆధారం" లేదా "ఇల్లు" అని అర్ధం, కాబట్టి హరిహరాలయ హరిహర నివాసం లేదా హరి (విష్ణు), హర (శివుడు) రెండింటినీ సూచించే దేవత నివాసం.
## చరిత్ర
బకాంగ్ అనేది హరిహరలయంలో రాజు ఇంద్రవర్మన్ I చేత స్థాపించబడిన రాజ ఆలయ పర్వతం. 8వ శతాబ్దం చివరిలో, కంబోడియాన్ రాజు జయవర్మన్ II గొప్ప సరస్సు టోన్లే సాప్ సమీపంలోని విస్తారమైన భూభాగాలను స్వాధీనం చేసుకున్నాడు.  ఈ సమయంలో కనీసం కొంత సమయం వరకు, అతను తన రాజధానిని హరిహరలయంలో స్థాపించాడు. అయినప్పటికీ, అతను 802 ADలో దేశానికి సార్వత్రిక చక్రవర్తిగా ప్రకటించుకున్నప్పుడు, అతను హరిహరలయంలో కాకుండా మహేంద్రపర్వతంలో  నమ్ కులెన్ పీఠభూమి ప్రాంతంలో ఉన్నాడు.  తరువాత, అతను రాజధానిని హరిహరాలయానికి తిరిగి ఇచ్చాడు, అక్కడ అతను 835లో మరణించాడు.

జయవర్మన్ II తర్వాత జయవర్మన్ III, తర్వాత ఇంద్రవర్మన్ I, బకాంగ్ అని పిలువబడే రాజ ఆలయ పర్వతాన్ని పూర్తి చేయడానికి, ఇంద్రటాటక బరే నిర్మాణానికి బాధ్యత వహించాడు. ఇంద్రవర్మన్ I ఆలయ ప్రధాన మత చిహ్నమైన శ్రీ ఇంద్రేశ్వర అనే లింగాన్ని 881లో ప్రతిష్టించాడు (ఈ పేరు రాజు పేరు శివుడితో కలిపి ఉంది)  880లో అంకితం చేయబడింది. 889లో, ఇంద్రవర్మన్ I తర్వాత అతని కుమారుడు యశోవర్మన్ I అధికారంలోకి వచ్చాడు, ఇతడు ఇంద్రతాటక మధ్యలో ఒక కృత్రిమ ద్వీపంలో (పేరు "హరిహరాలయ" ఆధునిక నిర్మాణం) ఆలయాన్ని నిర్మించాడు. యాసోవర్మన్ ఆధునిక సీమ్ రీప్‌కు ఉత్తరాన అంగ్‌కోర్ థామ్ ప్రదేశంలో కొత్త నగరాన్ని కూడా స్థాపించాడు, దానిని యశోధరపుర అని పిలిచాడు.  యశోవర్మన్ కొత్త నగరాన్ని తన రాజధానిగా చేసుకుని, బఖెంగ్ అని పిలువబడే కొత్త రాజ ఆలయ పర్వతాన్ని నిర్మించాడు.  1170ల వరకు చంపా నుండి ఆక్రమణదారులచే కొల్లగొట్టబడే వరకు యశోధరపుర మనుగడలో ఉంది.
## మూలాలు
ప్రసాత్ త క్రాబే

ప్రసాత్ త క్రాబే (ఖ్మేర్: ប្រាសាទ តា ក្របី)  (థాయ్: ปราสาท ตา ควาย) ను ప్రసాత్ త కాబయ్ అనీ, ను ప్రసాత్ త కాబయ్ అనీ, ప్రసాత్ త క్వాయ్ అనీ పిలుస్తారు. దీనిని స్వర్ణయుగం ఆంగ్కోర్ కాలంలో కాంబోడియాలో నిర్మించారు. ఈ సమయంలోనే కంబోడియన్ చరిత్ర లో వివాదాస్పద కాలంలో ఖ్మెర్ ఆలయం ఉంది. ఈ 11వ శతాబ్దపు మతపరమైన ప్రదేశం హిందూ దేవుడు శివునికి అంకితం చేయడానికి నిర్మించబడింది. ఇది ఇటీవలి సంవత్సరాలలో కంబోడియన్-థాయ్ సరిహద్దుకు సమీపంలో ఒక పర్యాటక ఆకర్షణగా మారింది.

## వ్యుత్పత్తి శాస్త్రం
ప్రసాత్ త క్రాబే అంటే తాత ఆలయం అని అర్థం. ప్రసాత్ (ఖ్మేర్: ប្រាសាទ) అనేది ఒక ఖ్మేర్ పదం, ఇది సంస్కృత పదం (prāsāda) (సంస్కృతం: प्रासाद) నుండి ఉద్భవించింది. క్రాబే (ఖ్మేర్: ក្របី) అనే పదానికి గేదె అని అర్థం.
## ప్రణాళిక, లక్షణాలు
త క్రాబే ఆలయంలో ఒకే కేంద్ర అభయారణ్యం ఉంది, ఇక్కడ స్వయంభువ లింగం (ఖ్మేర్: ស្វ័យលិង្គ) అనే పేరు గల శివలింగం ఉంది, అంటే స్వీయ-ఉద్భవ లింగం అని అర్థం. నాలుగు గోపురాలు మొత్తం నాలుగు దిశలకు 900 చదరపు మీటర్ల విస్తీర్ణంలో ఉన్నాయి.  ఈ ఇసుకరాతి ఆలయం కొన్ని శిల్పాలతో అలంకరించబడింది, ప్రత్యేకించి యముడు తన వాహనంగా గేదెపై ఎక్కినట్లు చిత్రీకరించబడింది, అయితే సెంట్రల్ టవర్ బయటి ఉపరితలంలో చాలా వరకు చెక్కడం లేనందున ఆలయ నిర్మాణ పనులు అసంపూర్తిగా ఉన్నాయి.  నిర్మాణ శైలి ప్రకారం, ఈ ఆలయం 12వ లేదా 13వ శతాబ్దంలో బేయాన్ శైలిలో నిర్మించబడింది, అయితే దీనిని 11వ శతాబ్దంలో నిర్మించడం ప్రారంభమైందని నమ్ముతారు. ఈ రోజుల్లో ఆలయం చుట్టూ డాంగ్రేక్ పర్వతాల అడవి ఉంది, ఇది సందర్శకులకు చల్లని నీడ, స్వచ్ఛమైన గాలిని అందిస్తుంది. 
ఇక్కడి ప్రధాన దైవం శివుడు లేదా హరుడు. హరుడు అంటే హరించే వాడు అని అర్థం. హిందూ పురాణాల ప్రకారం శివుడు త్రిమూర్తులలో ఒకరుగా భావిస్తారు. బ్రహ్మ , విష్ణువు, శివుడు ఆనే ముగ్గురిని త్రిమూర్తులుగా భావిస్తారు.

## స్థానం
ఈ ఆలయం డాంగ్రెక్ పర్వత శ్రేణిలో ఉంది, ప్రాథమికంగా కంబోడియాన్-థాయ్ సరిహద్దులో, సమ్రాంగ్ నగరానికి పశ్చిమాన 57 కిమీ దూరంలో ఉంది, ఇది ఒడ్డార్ మీంచే ప్రావిన్స్ రాజధాని, మరొక ఆంగ్కోరియన్ పురాతన దేవాలయం ప్రసాత్ ట ముయెన్ థామ్ నుండి 13 కిమీ దూరంలో ఉంది. పర్యాటకులు సమ్రాంగ్ నగరం నుండి జాతీయ రహదారి - 56 ఈ పురాతన ప్రదేశానికి దారితీసే పర్వత కాంక్రీట్ రహదారి ద్వారా ప్రయాణించవచ్చు.

కంబోడియాలోని ఒడ్దార్ మీంచే ప్రావిన్స్‌లోని బాంటెయ్ అంపిల్ జిల్లా, కౌక్ ఖ్పోస్ కమ్యూన్, ఛెర్ స్లాప్ గ్రామంలో ఈ ఆలయం ఉందని కంబోడియాన్ పేర్కొంది.  థాయ్ వైపున, దాని స్థానం సురిన్ ప్రావిన్స్‌లోని ఫానోమ్ డాంగ్ రాక్ జిల్లాలోకి వస్తుంది.  ఆలయ యాజమాన్యం కంబోడియాన్-థాయ్ సరిహద్దు వివాదానికి లోబడి ఉంది. ఆలయానికి సమీపంలో 2008, 2011లో సైనిక ఘర్షణలు జరిగాయి.

## మూలాలు

వర్గం:కంబోడియా
తన్లాట (తెలంగాణ కథ 2014)

**తన్లాట (తెలంగాణ కథ 2014)** అనేది సింగిడి (తెలంగాణ రచయితల సంఘం) ప్రచురించిన పుస్తకం. తెలంగాణ కథా సిరీస్ లో భాగంగా ప్రచురించబడిన రెండవ పుస్తకం ఇది. 2014లో వెలువడిన కథలలో నుంచి తెలంగాణ రచయితలు రాసిన 14 మంచి కథలతో ఈ సంకలనంగా వెలువడింది.

## సంపాదకులు
* సంగిశెట్టి శ్రీనివాస్
* డా. వెల్దండి శ్రీధర్
* స్కైబాబ

## పుస్తకం గురించి
తెలంగాణ రాష్ట్రంలో బలవంతపు చావులకు స్వస్తి పలికి, బతుక్కు భరోసా కల్పించాలన్న విషయాన్ని ఈ సంకనంలోని కథలు తెలియజేస్తున్నాయి. ఛిద్రమవుతున్న గ్రామీణ జీవితాను, పెట్టుబడిదారీ సమాజం అభివృద్ధి పేరిట చేస్తున్న కంటికి కనబడని కుట్రల్ని ఆవిష్కరించాయి. ఇందులోని సగానికి పైగా కథల ఇతివృత్తం ‘సావు'కి సంబంధించినవే ఉన్నాయి. సమాజంలోని ఘర్షణ, వేదన, హింస, దౌర్జన్యం, నిష్పూచితనం ఎంతటి అమానవీయతకు దారి తీస్తాయో ఈ కథలు చెబుతాయి.

తాగుడుకు అడిక్ట్‌ అయిన విషయాల నేపథ్యంలో ‘సంపుడు పంజెం' (పసునూరి రవీందర్‌) కథ, హైవేపై వెళ్లాల్సిన వెహికిల్స్‌ గ్రామాల మీదుగా పోవడం నేపథ్యంలో ‘టోల్‌గేట్‌' (గాదె వెంకటేశ్‌) కథ, పెద్ద పెద్ద హాస్పిటళ్ళు - పేరు మోషిన డాక్టర్లు డబ్బుకోసం పేద మహిళల జీవితాలతో ఆడుకునే నేపథ్యంలో ‘డబ్బుసంచి' (కె.వి.నరేందర్‌) కథ, జీవం పోయాల్సిన డాక్టర్లే మాయిముంతను మాయం జేస్తున్న నేపథ్యంలో ‘తమ్ముని మరణం' (పూడూరి రాజిరెడ్డి), ‘థర్డ్ డిగ్రీ' (మోహన్‌ రుషి) కథలు. తెలంగాణ ఉద్యమంలో జరిగిన ఆత్మహత్య గురించి నేపథ్యంలో దు:ఖాగ్ని (రామా చంద్రమౌళి) కథ, మావోయిస్టు ఉద్యమంలో బిడ్డను కోల్పోయిన తల్లి వేదన నేపథ్యంలో ‘అమ్మ' (తాయమ్మ కరుణ) కథ, మాయమైన తల్లి గురించి తల్లడిల్లుకుంటున్న నేపథ్యంలో ‘అలికిన చేతులు' (పర్కపెల్లి యాదగిరి) కథ, ప్రకృతి మీద ప్రేమ తెలంగాణ మట్టిమనిషికి తప్ప మరెవ్వరికీ ఉండదనే నేపథ్యంలో ‘చుక్కలు రాని ఆకాశం' (పెద్దింటి అశోక్‌కుమార్‌) కథ, స్ప్లిట్‌ పర్సనాలిటీ-సంఘర్షణ నేపథ్యంలో ‘పూర్తికాని కథ' (కాసుల ప్రతాపరెడ్డి) కథ,  స్త్రీని ఆస్తిగా చూసే ‘రేపిస్టు మగ యిగో స్వగత దుఃఖాల నేపథ్యంలో ‘ఇండియస్ సన్’ కథ,  ఆత్మలు చెప్పే అసమ అభివృద్ధి ఆత్మకథల నేపథ్యంలో ‘2047’ కథ రాయబడ్డాయి.

## ఆవిష్కరణ
2015, డిసెంబరు 25న హైదరాబాద్ బుక్ ఫెయిర్‌లో ఈ పుస్తకం ఆవిష్కరణ జరిగింది. సంగిశెట్టి శ్రీనివాస్ అధ్యక్షతన జరిగిన ఆవిష్కరణ కార్యక్రమంలో కె.రామచంద్రమూర్తి పుస్తకాన్ని ఆవిష్కరించాడు. జూపాక సుభద్ర, అనిశెట్టి రజిత, కథకులు రచయితలు పాల్గొన్నారు.

## విషయసూచిక

## అంకితం
తెలంగాణ జీవితాన్ని కథా ప్రపంచంలో పరిపుష్టం జేసిన మహనీయులైన భండారు అచ్చమాంబ, కాళోజి నారాయణరావు, జి. రాములు, ఆవుల పిచ్చయ్య, నందగిరి ఇందిరాదేవి, మాదిరెడ్డి సులోచనాదేవి, బొమ్మ హేమాదేవి, సాహు, వారితోపాటు ఈ కథల్లో చనిపోయిన వారి కుటుంబ సభ్యులు తదితరులకు ఈ పుస్తకం అంకితం చేయబడింది.

## మూలాలు

వర్గం:2014 పుస్తకాలు
వర్గం:కథా సంకలనాలు
వర్గం:తెలంగాణ
గుత్తా మోహన్ రెడ్డి

**గుత్తా మోహన్ రెడ్డి** తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో నల్గొండ నియోజకవర్గం నుండి రెండు సార్లు ఎమ్మెల్యేగా గెలిచి, మంత్రిగా పని చేశాడు.
## జననం, విద్యాభాస్యం
గుత్తా మోహన్ రెడ్డి 1950లో తెలంగాణ రాష్ట్రం, నల్లగొండ జిల్లా, చిట్యాల మండలం, ఉర్మడ్ల గ్రామంలో జన్మించాడు. ఆయన డిగ్రీ వరకు చదువుకున్నాడు.

## రాజకీయ జీవితం
గుత్తా మోహన్ రెడ్డి  కాంగ్రెస్ పార్టీ ద్వారా రాజకీయాల్లోకి వచ్చి 1978లో జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో నల్గొండ నియోజకవర్గం నుండి పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి జనతా పార్టీ అభ్యర్థి చకిలం శ్రీనివాసరావుపై గెలిచి తొలిసారి ఎమ్మెల్యేగా అసెంబ్లీకి ఎన్నికయ్యాడు. ఆయన 1983లో జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో నల్గొండ నియోజకవర్గం నుండి స్వతంత్ర అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి, టీడీపీ అభ్యర్థి గడ్డం రుద్రమ దేవిపై రెండోసారి ఎమ్మెల్యేగా గెలిచి, నాదెండ్ల భాస్కరరావు మంత్రివర్గంలో వ్యవసాయశాఖ మంత్రిగా పని చేశాడు. నాదెండ్ల భాస్కర్‌రావు ముఖ్యమంత్రి అయిన తర్వాత ప్రభుత్వాన్ని రద్దు చేయడంతో మధ్యంతర ఎన్నికలకు పోయారు.

గుత్తా మోహన్ రెడ్డి 1985 ఎన్నికల్లో పోటీ చేయలేదు, అక్కడ ఎన్టీఆర్‌ నల్లగొండతో పాటు మూడు చోట్ల పోటీ చేసి విజయం సాధించి నల్లగొండ అసెంబ్లీకి రాజీనామా చేయడంతో  తిరిగి జరిగిన ఉప ఎన్నికల్లో గుత్తా మోహన్ రెడ్డి పోటీ చేసి టీడీపీ అభ్యర్థి గడ్డం రుద్రమ దేవి చేతిలో ఓడిపోయాడు.

## మూలాలు

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (1978)
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (1983)
గడ్డం రుద్రమ దేవి

**గడ్డం రుద్రమ దేవి** తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆమె నల్గొండ నియోజకవర్గం నుండి 1985 నుండి 1989 వరకు ఎమ్మెల్యేగా ప్రాతినిధ్యం వహించింది.
  
## రాజకీయ జీవితం
గడ్డం రుద్రమ దేవి రాజకీయ కుటుంబం నుండి రాజకీయాల్లోకి వచ్చి 1980లో నల్లగొండ మున్సిపాలిటీకి జరిగిన ఎన్నికల్లో 20ఏళ్లకే కౌన్సిలర్‌గా గెలిచింది. నందమూరి తారకరామారావు 1981లో టీడీపీని స్థాపించి నల్లగొండకు వచ్చిన సందర్భంలో ఆమెను పార్టీలోకి ఆహ్వానించడంతో టీడీపీలో చేరింది. ఆమె 1983లో జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో నల్గొండ నియోజకవర్గం నుండి టీడీపీ తరపున పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి స్వతంత్ర అభ్యర్థి గుత్తా మోహన్ రెడ్డి చేతిలో 6639 ఓట్ల తేడాతో ఓటమి పాలైంది. 

1985లో టీడీపీ ప్రభుత్వంలో సంక్షోభం నేపద్యంలో నాదెండ్ల భాస్కర్‌రావు ముఖ్యమంత్రి  అయిన తర్వాత ప్రభుత్వాన్ని రద్దు చేసి మధ్యంతర ఎన్నికలకు పోయారు. ఎన్టీఆర్‌  నల్లగొండతో పాటు మూడు చోట్ల పోటీ చేసి విజయం సాధించి నల్లగొండ అసెంబ్లీకి రాజీనామా చేయడంతో తిరిగి జరిగిన ఉప ఎన్నికల్లో గడ్డం రుద్రమ దేవి టీడీపీ తరపున పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి కాంగ్రెస్ అభ్యర్థి గుత్తా మోహన్ రెడ్డి పై గెలిచి తొలిసారి ఎమ్మెల్యేగా అసెంబ్లీకి ఎన్నికైంది.

## మూలాలు

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (1985)
వాట్ ఫౌ

**వాట్ ఫౌ** అనేది దక్షిణ లావోస్‌లోని శిథిలమైన ఖైమర్ హిందూ దేవాలయ సముదాయం. ఇది లావోస్ లోని సంపాసక్ ప్రావిన్స్‌లోని మెకాంగ్ నదికి దాదాపు 6 కిలోమీటర్ల (3.7 మైళ్ళు) దూరంలో బో గావో అడుగు భాగం వద్ద ఉంది. 5వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో ఈ ప్రదేశంలో ఒక దేవాలయం ఉండేది, అయితే 11వ శతాబ్దం నుండి 13వ శతాబ్దం వరకు మిగిలి ఉన్న నిర్మాణాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి. ఇది ఒక ప్రత్యేకమైన నిర్మాణాన్ని కలిగి ఉంది. ఈ ఆలయ గర్భగుడి అద్భుతమైన శైలిలో నిర్మించబడి ఉంది. ఇక్కడ శివుని లింగంపై నీటిని పోయడం పుణ్యకార్యమని ఇక్కడి ప్రజలు నమ్ముతారు. ఈ ప్రదేశం తరువాత థెరవాడ బౌద్ధ ఆరాధనకు కేంద్రంగా మారింది, ఈ సంప్రదాయం నేటికీ ఉంది.
## చరిత్ర
వాట్ బూ వాస్తవానికి స్రేస్తాపురా పట్టణంతో సంబంధం కలిగి ఉంది. ఇది లింగపర్వతానికి (ప్రస్తుతం బో కావ్ అని పిలుస్తారు) నేరుగా తూర్పున ఉన్న మెకాంగ్ ఒడ్డున ఉంది. ఐదవ శతాబ్దం చివరలో, ఈ నగరం ఒక రాజ్యానికి రాజధానిగా ఉంది, సెన్లా, సాంబా రాజ్యాన్ని కలిపే గ్రంథాలు, శాసనాలు ఈ ప్రదేశంలో ఉన్నాయి. పర్వతం మొదటి నిర్మాణం ఈ కాలంలో నిర్మించబడింది. కొండపైన ఉన్న లింగం ఆకారానికి ఆధ్యాత్మిక ప్రాముఖ్యత ఉంది. అందువల్ల, ఈ పర్వతం శివుని నివాసంగా పరిగణించబడుతుంది. ఇక్కడి నది సముద్రాన్ని లేదా గంగా దేవతనును సూచిస్తుంది. ఈ ఆలయం సహజంగా శివునికి అంకితం చేయబడింది, అయితే ఆలయం వెనుక ఉన్న ఫౌంటెన్‌లోని నీరు పవిత్రంగా పరిగణించబడుతుంది.

వాట్ బూ నైరుతిలో అంగోర్‌లో కేంద్రీకృతమై ఉన్న ఖైమర్ సామ్రాజ్యంలో భాగంగా ఉంది, కనీసం 10వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో యశోవర్మన్ I పాలన ప్రారంభంలో ఇది నిర్మించబడింది. అంగోరియన్ కాలంలో ఆలయానికి నేరుగా దక్షిణంగా శ్రేష్ఠపుర ఉంది. తరువాత, ప్రధాన భవనాలు నిర్మించబడ్డాయి, కొన్ని రాతి దిమ్మెలు పునర్నిర్మించబడ్డాయి. ప్రస్తుతం ఉన్న ఆలయం వాస్తవానికి 11వ శతాబ్దానికి చెందిన గోకర్, బబూన్ కాలంలో నిర్మించబడింది. తరువాతి రెండు శతాబ్దాలలో చిన్న మార్పులు చేయబడ్డాయి, సామ్రాజ్యంలో ఉన్నట్లుగా ఆలయం థెరవాడ బౌద్ధ వినియోగంలోకి మార్చబడింది.

ఈ ప్రాంతం లావో నియంత్రణలోకి వచ్చిన తర్వాత దీని నిర్మాణం కొనసాగింది, ప్రతి ఫిబ్రవరిలో ఒక ఉత్సవం జరుగుతుంది. మార్గంలోని సరిహద్దు పోస్టులను పునరుద్ధరించడంతో పాటు చిన్నపాటి పునరుద్ధరణ పనులు చేపట్టారు. వాట్ బూ 2001లో ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశంగా ప్రకటించబడింది.
## సైట్
చాలా ఖ్మేర్ దేవాలయాల వలె, వాట్ పూ తూర్పు వైపు ఉంటుంది. బ్యారేజీలతో సహా, ఇది నదీ మూలానికి తూర్పున 1.4 కి.మీ (0.87 మైళ్ళు), కొండ పునాది నుండి 100 మీ (330 అడుగులు) వరకు విస్తరించి ఉంది. ఈ నగరం ఆలయానికి తూర్పున 6 కిమీ (3.7 మైళ్ళు) దూరంలో, మెకాంగ్ పశ్చిమ ఒడ్డున ఉంది, ఆలయానికి దక్షిణంగా ఉన్న రహదారి ఇతర దేవాలయాలకు, చివరకు అంగ్కోర్ నగరానికి దారి తీస్తుంది.
## సందర్శించండి
నేటి కాలంలో ఈ ప్రదేశం మతపరమైన కార్యకలాపాలు, పర్యాటకుల రాకపోకల కోసం ప్రజలకు తెరిచి ఉంది.

ఈ ప్రదేశంలో శివుడు, విష్ణువు, నంది విగ్రహాలు, అలాగే బౌద్ధ కళాఖండాలు వంటి శతాబ్దాల నాటి కళాఖండాలకు అంకితం చేయబడిన మ్యూజియం ఉంది.
## మూలాలు

వర్గం:ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాలు
నంద్యాల నర్సింహా రెడ్డి

**నంద్యాల నర్సింహారెడ్డి** తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన నల్గొండ నియోజకవర్గం నుండి 1994 - 1999 వరకు ఎమ్మెల్యేగా ప్రాతినిధ్యం వహించాడు.

## జననం, విద్యాభాస్యం
నంద్యాల నర్సింహా రెడ్డి 1956లోతెలంగాణ రాష్ట్రం, నల్గొండ జిల్లా, నల్గొండ పట్టణంలో జన్మించాడు. ఆయన నల్గొండలో 1976లో ఎన్.జి కాలేజీ నుండి బి.కామ్ పూర్తి చేశాడు.

## రాజకీయ జీవితం
నంద్యాల నర్సింహా రెడ్డి కమ్యూనిస్టు పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్కిస్టు) పార్టీ ద్వారా రాజకీయాల్లోకి వచ్చి వివిధ హోదాల్లో పనిచేశాడు. ఆయన 1994లో జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో నల్గొండ నియోజకవర్గం నుండి సీపీఎం తరపున పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి కాంగ్రెస్ పార్టీ అభ్యర్థి చకిలం శ్రీనివాసరావు పై 29163 మెజారిటీతో గెలిచి తొలిసారి ఎమ్మెల్యేగా అసెంబ్లీకి ఎన్నికయ్యాడు. ఆయనకు ఈ ఎన్నికల్లో 63646 ఓట్లు పోలవగా, కాంగ్రెస్ అభ్యర్థికి 34483 ఓట్లు లభించాయి.

నర్సింహా రెడ్డి 1999లో జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో సీపీఎం తరపున పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి కాంగ్రెస్ అభ్యర్థి కోమటిరెడ్డి వెంకటరెడ్డి చేతిలో 4440 ఓట్ల తేడాతో ఓడిపోయాడు, 2004లో సీపీఎం తరపున పోటీ చేసి మూడో స్థానంలో నిలిచి 2009లో జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో సీపీఎం తరపున పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి కాంగ్రెస్ అభ్యర్థి కోమటిరెడ్డి వెంకటరెడ్డి చేతిలో 8377 ఓట్ల తేడాతో ఓడిపోయాడు. ఆయన 2007 నుండి ప్రస్తుతం సీపీఎం పార్టీ నల్గొండ జిల్లా కార్యదర్శిగా ఉన్నాడు.

## మూలాలు

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (1994)