సర్దారా సింగ్

**సర్దారా సింగ్** (జననం 1986 జూలై 15), భారతీయ ఫీల్డ్ హాకీ కోచ్, మాజీ ఆటగాడు. అతను భారత జాతీయ జట్టుకు కెప్టెన్‌గా కూడా పనిచేశాడు.  సాధారణంగా సెంటర్ హాఫ్ పొజిషన్‌లో ఆడేవాడు.  2008 సుల్తాన్ అజ్లాన్ షా కప్‌లో జట్టుకు నాయకత్వం వహించినప్పుడు సర్దార్ భారత జట్టుకు కెప్టెన్‌గా వ్యవహరించిన అతి పిన్న వయస్కుడయ్యాడు.  2015లో భారతదేశ నాల్గవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారమైన పద్మశ్రీని అందుకున్నాడు. 2016 జూలై 13న, భారత జట్టు కెప్టెన్ బాధ్యతలను ఆయన నుండి గోల్ కీపర్ పిఆర్ శ్రీజేష్‌కు అప్పగించారు.2018 సెప్టెంబరు 12 న సర్దార్, అంతర్జాతీయ హాకీ నుండి రిటైర్మెంట్ ప్రకటించాడు. 12 సంవత్సరాల కెరీర్‌లో అతను 314 మ్యాచ్‌లు ఆడాడు.

## తొలినాళ్ళ జీవితం
సర్దారా హర్యానాలోని సిర్సా జిల్లాలోని సంత్ నగర్ గ్రామంలో  RMP వైద్యుడు గుర్నామ్ సింగ్, గృహిణి జస్వీర్ కౌర్ దంపతులకు జన్మించారు. 

## కెరీర్
సర్దారా సింగ్ 2003-04 లో పోలాండ్‌లో పర్యటించిన భారత జూనియర్ జట్టులో  భారతదేశం తరపున రంగప్రవేశం చేశాడు. 2006 లో పాకిస్తాన్‌తో జరిగిన మ్యాచ్‌లో సీనియర్ జట్టులో అడుగుపెట్టాడు. హర్యానా రాష్ట్రం తరపున కూడా ఆడుతున్నాడు. అతను హర్యానా పోలీసులలో డిప్యూటీ సూపరింటెండెంట్ పోలీస్ ఆఫీసర్‌గా పనిచేస్తూ, వారి జట్టు తరపున ఆడుతున్నాడు.  2005లో ప్రీమియర్ హాకీ లీగ్ ప్రారంభ సీజన్‌లో సింగ్, చండీగఢ్ డైనమోస్ తరపున ఆడాడు. 2008 వరకు తదుపరి మూడు సీజన్లలో అతను హైదరాబాద్ సుల్తాన్స్ తరపున ఆడుతూ, ఆ జట్టుకు నాయకత్వం వహించాడు.

అతని సోదరుడు దీదార్ సింగ్, డ్రాగ్ ఫ్లిక్ స్పెషలిస్టు. అతను భారత జట్టు, హర్యానా జట్టు, చండీగఢ్ డైనమోస్ జట్ల తరపున కూడా ఆడాడు.

2010 లో సర్దారా 18 మందితో కూడిన FIH ఆల్-స్టార్ జట్టులో చేరాడు. అదే సంవత్సరంలో, బెల్జియన్ క్లబ్ అయిన KHC లూవెన్‌తో ఒప్పందం కుదుర్చుకుని, బెల్జియన్ హాకీ లీగ్‌లో ఆడాడు. 2011 లో అతను మళ్ళీ FIH ఆల్-స్టార్ జట్టులో చోటు దక్కించుకున్నాడు.  2013 ఆసియా కప్‌లో అద్భుతమైన ప్రదర్శన ఇచ్చిన తరువాత, అతను ట్యూన్ డి నూయిజర్ స్థానంలో డచ్ క్లబ్ HC బ్లూమెండాల్‌తో ఒప్పందం కుదుర్చుకున్నాడు. 

8 సంవత్సరాలు భారత జట్టుకు నాయకత్వం వహించిన తరువాత, 2016 జూలై 13 న కెప్టెన్ బాధ్యతలను సర్దారా నుండి గోల్ కీపర్ పిఆర్ శ్రీజేష్ కు అప్పగించారు. 

2018 సెప్టెంబరులో అతను క్రీడను విడిచిపెట్టాడు.  2019లో, అతన్ని 13 మంది సభ్యుల హాకీ ఇండియా ఎంపిక కమిటీలోకి తీసుకున్నారు. 

### హాకీ ఇండియా లీగ్
ఢిల్లీ ఫ్రాంచైజీ అతన్ని  42,49,000 కు కొనుగోలు చేయడంతో సర్దార్ సింగ్, హాకీ ఇండియా లీగ్ తొలి వేలంలో అత్యధిక పారితోషికం పొందిన ఆటగాడిగా నిలిచాడు. ఢిల్లీ జట్టుకు ఢిల్లీ వేవ్‌రైడర్స్ అని పేరు పెట్టారు. అతను తన జట్టుకు నాయకత్వం వహించి ప్రారంభ సీజన్‌లో రెండవ స్థానంలో నిలిచాడు. 'ప్లేయర్ ఆఫ్ ది టోర్నమెంట్' అవార్డును అందుకున్నాడు.   అతనికి రాజీవ్ గాంధీ ఖేల్ రత్న పురస్కార్ం లభించిండి.
thumb|295x295px|నెదర్లాండ్స్‌పై విజయం తర్వాత కళింగ స్టేడియంలో సంబరాలు చేసుకుంటున్న భారత హాకీ జట్టు కెప్టెన్ సర్దారా సింగ్

### పంజాబీ సంగీత పరిశ్రమ
సర్దార్ సింగ్ పంజాబీ సంగీత పరిశ్రమలోకి అడుగుపెడుతున్నాడు. ప్రముఖ పంజాబీ గాయకుడు హర్దీప్ సింగ్ రాసిన 'గల్లన్ కర్రైయన్' పాటలో సర్దారా నటించాడు. సుఖా వాడాలి రాసిన ఈ పాటకు జైదేవ్ కుమార్ సంగీతం అందించాడు.

## విజయాలు
thumb|299x299px| హీరో హాకీ వరల్డ్ లీగ్‌లో సర్దారా సింగ్
* 2012 సుల్తాన్ అజ్లాన్ షా కప్‌లో 'ప్లేయర్ ఆఫ్ టోర్నమెంట్' అవార్డును అందుకున్నాడు. ఈ పోటీలో భారతదేశం కాంస్య పతకాన్ని గెలుచుకుంది. 
* భారతదేశం స్వర్ణ పతకం సాధించిన 2012 సమ్మర్ ఒలింపిక్స్ క్వాలిఫయర్స్‌లో అతను ప్లేయర్ ఆఫ్ ది టోర్నమెంట్‌గా ఎంపికయ్యాడు.
* భారతదేశం స్వర్ణ పతకం సాధించిన 2010 సుల్తాన్ అజ్లాన్ షా కప్‌లో అతను ప్లేయర్ ఆఫ్ ది టోర్నమెంట్‌గా ఎంపికయ్యాడు.
* 2006 లో మలేషియాలో జరిగిన సుల్తాన్ అజ్లాన్ షా హాకీ టోర్నమెంట్‌లో పాల్గొని కాంస్య పతకాన్ని గెలుచుకున్నాడు.
* 2006 సంవత్సరంలో కొలంబోలో జరిగిన SAF క్రీడలలో పాల్గొన్నాడు. అపుడు జట్టు 2వ స్థానం సాధించింది.
* 2006 లో పోలాండ్‌లో జరిగిన 7వ జూనియర్ ఛాలెంజ్ ఓపెన్ పురుషులలో పాల్గొని 2వ స్థానం సాధించాడు.
* బెల్జియంలో 2007లో జరిగిన పురుషుల హాకీ ఛాంపియన్స్ ఛాలెంజ్‌లో పాల్గొని కాంస్య పతకం గెలుచుకున్నాడు.
* 2006లో మెల్‌బోర్న్‌లో జరిగిన కామన్వెల్త్ క్రీడలలో పాల్గొన్నాడు.
* 2006 INDO-PAK సిరీస్‌లో పాల్గొన్నాడు.
* జర్మనీలో జరిగిన *నాలుగు దేశాల అంతర్జాతీయ టోర్నమెంట్‌లో* పాల్గొన్నాడు. ఆ జట్టు కాంస్య పతకాన్ని సాధించింది.
* అతను లాహోర్‌లో జరిగిన నాలుగు దేశాల హాకీ టోర్నమెంట్‌లో కూడా పాల్గొన్నాడు. భారత జట్టు రజత పతకాన్ని గెలుచుకుంది.
* 2007 లో చెన్నైలో జరిగిన పురుషుల హాకీ ఆసియా కప్‌లో పాల్గొన్నాడు. ఆ జట్టు బంగారు పతకాన్ని గెలుచుకుంది.
* అతను భారతదేశం తరపున కెనడా జాతీయ ఫీల్డ్ హాకీ జట్టుతో జరిగిన 7 ఆటల టెస్ట్ సిరీస్‌లో పాల్గొన్నాడు.

## మూలాలు

వర్గం:రాజీవ్ గాంధీ ఖేల్‌రత్న గ్రహీతలు
వర్గం:అర్జున అవార్డు గ్రహీతలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1986 జననాలు
వర్గం:భారతీయ హాకీ క్రీడాకారులు