అమల్ అల్లానా

**అమల్ అల్లానా** (జననం 14 సెప్టెంబర్ 1947) ఒక భారతీయ థియేటర్ డైరెక్టర్, సుందరమైన డిజైనర్,  కాస్ట్యూమ్ డిజైనర్,  ప్రస్తుతం ఆమె భారతదేశంలోని ప్రముఖ థియేటర్ శిక్షణా సంస్థ నేషనల్ స్కూల్ ఆఫ్ డ్రామా చైర్‌పర్సన్‌గా వరుసగా రెండవసారి కొనసాగుతోంది, ఆమె డ్రమాటిక్ ఆర్ట్‌ను కూడా నడుపుతోంది.  డిజైన్ అకాడమీ (DADA), న్యూఢిల్లీ, ఆమె భర్త నిస్సార్ అల్లానాతో కలిసి 2000లో వారు సహ-స్థాపించారు   

థియేటర్ డైరెక్టర్‌గా, ఆమె హిందీలో 55కి పైగా నాటకాలకు దర్శకత్వం వహించింది, ఇందులో ప్రముఖ నాటకాలు, *ఆధే అధూరే* ( మోహన్ రాకేష్ ), *ఖామోష్, అదాలత్ జరీ హై* (1956 చిన్న-కథకు విజయ్ టెండూల్కర్ అనుసరణ, ఫ్రెడరిక్ రచించిన 'డై పన్నె' (ట్రాప్స్) డ్యూరెన్‌మాట్ ), *ఆషాఢ్ కా ఏక్ దిన్* (మోహన్ రాకేష్), *తుగ్లక్*,  *హయవదన* (ఇద్దరూ గిరీష్ కర్నాడ్ ద్వారా), *మహాభోజ్* ( మన్ను భండారి ) (1982), *కింగ్ లియర్*, *హిమ్మత్ మాయి* ( మదర్ కరేజ్ ), *నటి బినోదిని* (2006),  *బేగం బర్వే* సతీష్ అలేకర్ ), వీరిలో చాలా మంది భారతీయ నాటకరంగంలో ట్రెండ్‌లను నెలకొల్పారు.   

సంగీతం, నృత్యం,  నాటకం కొరకు భారతదేశ జాతీయ అకాడమీ అయిన సంగీత్ నాటక అకాడమీ ద్వారా ఆమెకు  సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డును అందించారు.

## ప్రారంభ జీవితం,  విద్య
1947లో ముంబైలో ఇబ్రహీం అల్కాజీకి జన్మించారు, ప్రముఖ థియేటర్ డైరెక్టర్,  నేషనల్ స్కూల్ ఆఫ్ డ్రామాకు మొదటి డైరెక్టర్; ఆమె తండ్రి అరబ్ సంతతికి చెందినవారు ( సౌదీ అరేబియా,  కువైట్ తల్లిదండ్రులకు చెందినవారు),  ఆమె తల్లి రోషన్ అల్కాజీ, గుజరాతీ ఇస్మాయిల్ ఖోజా కమ్యూనిటీకి చెందినవారు,  ఆమె తండ్రి నాటకాలన్నింటికి దుస్తులు ధరించారు.  తొమ్మిది మంది తోబుట్టువులలో ఆమె తండ్రి ఒకరు; 1947లో, అమల్ తండ్రి తరఫు బంధువులు పాకిస్తాన్‌కి వలసవెళ్లారు, ఆమె తండ్రి భారతదేశంలోనే ఉంటున్నారు.  ఆమె థియేటర్‌లో నిమగ్నమై ఉన్న ఇంట్లో పెరిగారు,  ఆమె అమ్మమ్మ, గట్టి గాంధేయవాది,  కళాకారులు, రచయితలు,  థియేటర్ ప్రముఖులచే తరచుగా పట్టించుకోలేదు, ఆమె తండ్రి తన నాటకం రిహార్సల్స్‌లో ఎక్కువ భాగం ఉండే ఇంటిలోనే. యాదృచ్ఛికంగా, థియేటర్ డైరెక్టర్ అలిక్ పదమ్సీ ఆమె మామ,  ఆమె సోదరుడు ఫీసల్ అల్కాజీ కూడా థియేటర్ డైరెక్టర్. తన పాఠశాల విద్యను పూర్తి చేసిన తర్వాత, ఆమె కళాశాల విద్యను ఎగ్గొట్టి, గ్రాడ్యుయేషన్ అవసరమైన విద్యార్హత కానందున వెంటనే ఢిల్లీలోని నేషనల్ స్కూల్ ఆఫ్ డ్రామాలో చేరింది. ఇక్కడ ఆమె తన తండ్రి దగ్గర చదువుకుంది,  1968లో డైరెక్షన్‌లో పట్టభద్రురాలైంది,  ఉత్తమ దర్శకుడిగా గిరీష్ గోష్ అవార్డును,  ఉత్తమ ఆల్ రౌండ్ విద్యార్థిగా *భరత్ పురుష్‌ను* కూడా గెలుచుకుంది.  

1969లో, ఆమె బెర్టోల్ట్ బ్రెచ్ట్ యొక్క పనిని అధ్యయనం చేయడానికి మాజీ GDR ప్రభుత్వం నుండి స్కాలర్‌షిప్ పొందింది. ఇది బెర్లినర్ సమిష్టి, వీమర్ జర్మన్ నేషనల్ థియేటర్, వోక్స్‌బుహ్నే,  తూర్పు జర్మనీలోని డ్యుచెస్ థియేటర్‌లలో రెండు సంవత్సరాల శిష్యరికం చేయడానికి ఆమెను అనుమతించింది. హబీబ్ తన్వీర్, విజయ మెహతా, పిఎల్ దేశ్‌పాండే వంటి భారతీయ థియేటర్ ప్రాక్టీషనర్ల తరంలో ఆమెను ఒక భాగంగా చేయడం ద్వారా, బెర్లినర్ ఎన్‌సెంబుల్‌లో బ్రెచ్ట్ థియేటర్‌కి మొదటిసారిగా పరిచయం చేసిన వారు, ,  ఇతరులతో పాటు, ఇది కూడా ఆమె పనిపై తీవ్ర ప్రభావాన్ని చూపింది, *"నేను భారతీయ థియేటర్‌ను విదేశీయురాలిగా, ప్రాంతీయ థియేటర్‌ను బయటి వ్యక్తిగా చూశాను. తూర్పు జర్మనీలో కోర్సు చేయడం వల్ల విషయాలు ఒకచోట చేర్చడానికి నాకు సహాయపడింది. [[బ్రెచ్ట్]] సహాయం చేశాడు నేను భారతీయ నాటకరంగాన్ని నిష్పక్షపాతంగా, విశ్లేషణాత్మకంగా అర్థం చేసుకోవడానికి..* ". ఆమె జపాన్‌లోని కబుకి,  నోహ్‌లో కూడా చదువుకుంటూ గడిపింది. 

## కెరీర్
జర్మనీ నుండి తిరిగి వచ్చిన తర్వాత, ఆమె ప్రారంభ నాటకాలలో ఒకటి *తీన్ తక్కే కా స్వాంగ్* (1970), ఉర్దూలో సురేఖ సిక్రీతో, బ్రెచ్ట్ యొక్క *త్రీపెన్నీ ఒపేరా* ఆధారంగా, ఆమె ఢిల్లీలోని నేషనల్ స్కూల్ ఆఫ్ డ్రామా రిపర్టరీ కంపెనీ కోసం ఫ్రిట్జ్ బెన్నెవిట్జ్‌తో కలిసి దర్శకత్వం వహించింది. 

ఆమె భర్త, నిస్సార్ అల్లానాతో ఆమె సహకారం 1971లో ప్రారంభమైంది, ఆమె దర్శకురాలిగా తన మొదటి సోలో ప్లే అయిన బ్రెచ్ట్ *ఎ మ్యాన్స్ ఎ మ్యాన్‌ని* సెయింట్ జేవియర్స్ కాలేజీ, బొంబాయి (ఇప్పుడు ముంబై)లో రిహార్సల్ చేస్తున్నప్పుడు (ప్రస్తుతం ముంబై) నిస్సార్ మెడిసిన్ చదువుతున్నప్పుడు. బ్రెచ్ట్,  కాస్పర్ నెహెర్ (ఆస్ట్రియన్-జర్మన్ సినోగ్రాఫర్) చేత ఆకట్టుకున్నప్పటికీ, సెట్స్ చేయడానికి స్వచ్ఛందంగా ముందుకు వచ్చారు. నిస్సార్ స్టేజ్ క్రాఫ్ట్‌ను అప్పగించడంతో, ఆమె 55కి పైగా ప్రొడక్షన్‌ను చేసింది, వాటిలో చాలా వరకు వారి వివిధ థియేటర్ కంపెనీల కోసం. మొదట వారు బొంబాయిలో 'ది వర్క్‌షాప్' (1972-1975)ని స్థాపించారు, తర్వాత వారు ఢిల్లీకి మారినప్పుడు, వారు స్టూడియో 1 (1977-1985) ప్రారంభించారు,   1985లో వారు థియేటర్,  టెలివిజన్ అసోసియేట్స్‌ను స్థాపించారు. 

ఆమె తర్వాత చండీగఢ్‌లోని పంజాబ్ విశ్వవిద్యాలయంలోని ఇండియన్ థియేటర్ విభాగంలో బోధించింది, అక్కడ ఆమె 1977–8లో అధిపతిగా పనిచేసింది. ఈ కాలంలో, ఆమె పంజాబీ కవి మంజిత్ తివానా, అనుపమ్ ఖేర్,  అనితా కన్వర్‌లతో పాటు *త్రీ పెన్నీ ఒపేరాతో* కలిసి నటించిన బ్రెచ్ట్ యొక్క *ది ఎక్సెప్షన్ అండ్ ది రూల్* యొక్క ముఖ్యమైన నిర్మాణాలకు దర్శకత్వం వహించారు.

ఆమె మొదటి ప్రధాన నిర్మాణం 1976లో మోహన్ రాకేష్ యొక్క *అధే అధూరే*, నేషనల్ స్కూల్ ఆఫ్ డ్రామా రెపర్టరీ,  ముగ్గురు నటులతో ఆమె తండ్రి సురేఖా సిక్రీ, ఉత్తరా బావోకర్,  మనోహర్ సింగ్‌లచే శిక్షణ పొందింది, ఆమె అనేక ఇతర నాటకాలలో నటించడానికి వెళ్ళింది., *హిమ్మత్ మాయి* (1993)తో సహా బ్రెచ్ట్ యొక్క *మదర్ కరేజ్,  ఆమె పిల్లలు*, గిరీష్ కర్నాడ్ యొక్క *నాగమండల్*,  సతీష్ అలేకర్ యొక్క *బేగం బార్వే* ఆధారంగా . ఆమె ఇతర నాటకాలు, *బిర్జిస్ ఖాదర్ కా కున్బా* (1980), ఫెడెరికో గార్సియా లోర్కా యొక్క *ది హౌస్ ఆఫ్ బెర్నార్డా ఆల్బా* ఆధారంగా  *అసద్ కా ఏక్ దిన్* (1981) (మోహన్ రాకేష్),  మన్ను భండారీ యొక్క *మహాభోజ్* (1982) ), *ఔరత్ భళి రాంకలి* (1984), బ్రెచ్ట్ యొక్క *ది గుడ్ పర్సన్ ఆఫ్ షెచ్వాన్* ఆధారంగా, *రాజాజస్వంత్ సింగ్* (1989), షేక్స్పియర్ యొక్క *కింగ్ లియర్* ఆధారంగా, ప్రశాంత్ దాల్వీ యొక్క *చార్ చౌగీ*, మహేష్ ఎల్కుంచ్వార్ యొక్క *సొనాటా*,  *ఇన్నోసెంట్ ఎరెండిరా అండ్ హెర్ట్*, గాబ్రియేల్ గార్సియా మార్క్వెజ్ కథ ఆధారంగా, రాజస్థాన్‌కు మార్చబడింది.  ఆమె టెలివిజన్ నాటకానికి కూడా దర్శకత్వం వహించింది, ముఖ్యంగా మోహన్ రాకేష్ యొక్క *అధే-అధురే*, *బేగం బర్వే*, మంజుల పద్మనాభన్ యొక్క *లైట్స్ అవుట్*, *చార్ చౌగీ*, *తీన్ తక్కే కా స్వాంగ్* .  20వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో స్వీయచరిత్రను కనుగొన్న తర్వాత ఆమె దర్శకత్వం వహించిన నటి *బినోదిని* (2006) నిర్మాణం గురించి ఆమె ఎక్కువగా చర్చించబడినప్పటికీ, బెంగాలీ రంగస్థల నటిగా మారిన వేశ్య బినోదిని దాసి, రెండు సంవత్సరాల పరిశోధన తర్వాత, నాటకం ప్రకారం నాటకం ఫలితంగా వచ్చింది. విమర్శకుడు, రోమేష్ చందర్ "ఇప్పటి వరకు ఆమె ఉత్తమ నిర్మాణం".   

మొట్టమొదటి ఆల్-ఇండియన్ థియేటర్ ఫెస్టివల్, భారత్ రంగ్ మహోత్సవ్ 1999, మార్చి 18న న్యూ ఢిల్లీలో ప్రారంభమైంది, ఆమె దర్శకత్వం వహించిన గిరీష్ కర్నాడ్ యొక్క *నాగమండల* నాటకాన్ని ప్రదర్శించారు.  ఆమె తన భర్త, స్టేజ్ సెట్,  లైటింగ్ డిజైనర్ అయిన నిస్సార్ అల్లానాతో కలిసి న్యూ ఢిల్లీలోని ఖిర్కీ విలేజ్‌లో డ్రమాటిక్ ఆర్ట్ అండ్ డిజైన్ అకాడమీ (DADA)ని స్థాపించింది. ఈరోజు ఆమె అక్కడ యాక్టింగ్ హెడ్, నిస్సార్ డైరెక్టర్. 2008లో,  డ్రమాటిక్ ఆర్ట్ అండ్ డిజైన్ అకాడమీ  10-రోజుల 'ఢిల్లీ ఇబ్సెన్ ఫెస్టివల్'ను నిర్వహించడం ప్రారంభించింది, ఇందులో రతన్ థియామ్, అనురాధ కపూర్,  నీలం మాన్సింగ్ దర్శకత్వం వహించిన నాటకాలు ప్రదర్శించబడ్డాయి.  2009లో, ఈ ఉత్సవంలో చైనా, ఇరాన్, ఈజిప్ట్,  నెదర్లాండ్స్ నుండి నాలుగు అంతర్జాతీయ నిర్మాణాలు ఉన్నాయి, శాంతను బోస్, జ్యోతిష్ ఎంజి, నీరజ్ కబీ,  జులేఖా చౌదరి ద్వారా హెన్రిక్ ఇబ్సెన్ నాటకాల నిర్మాణం కాకుండా, అమల్ అల్లానా నిర్మాణం, *మెట్రోపాలిస్* కలిసి వచ్చింది. ఇబ్సెన్ యొక్క మూడు నాటకాల నుండి స్త్రీ ప్రధాన పాత్ర పోషిస్తుంది- *ఎ డాల్స్ హౌస్*, *రోస్మెర్‌షోల్మ్*,  *హెడ్డా గాబ్లర్* ప్రస్తుత ముంబై,  26/11 తీవ్రవాద దాడుల నేపథ్యానికి వ్యతిరేకంగా ఆధునిక మొజాయిక్ సెట్‌లో.  

ఆమె రిచర్డ్ అటెన్‌బరో యొక్క *[[గాంధీ]]* (1982)లో సెట్ డ్రస్సర్‌గా,  మహేష్ భట్ యొక్క *సరాంశ్* (1984)  లో కాస్ట్యూమ్ డిజైనర్‌గా కూడా పనిచేసింది.

## వ్యక్తిగత జీవితం
ఆమె 15 సంవత్సరాల వయస్సులో తండ్రి ఇబ్రహీం అల్కాజీ యొక్క థియేటర్ గ్రూప్‌లో మొదటిసారిగా కలుసుకున్న నిస్సార్ అల్లానాను వివాహం చేసుకుంది. నిస్సార్ అల్లానా వృత్తిరీత్యా డాక్టర్ అయినప్పటికీ, స్టేజ్ డిజైన్,  లైటింగ్ డిజైన్‌ను అభ్యసిస్తున్నారు,  ఆమె చాలా నాటకాలలో పనిచేశారు, అతను 2000లో ఢిల్లీలో స్థాపించిన డ్రమాటిక్ ఆర్ట్ అండ్ డిజైన్ అకాడమీ (DADA) డైరెక్టర్‌గా కూడా ఉన్నారు. వారి కుమార్తె జులేఖా చౌదరి కూడా థియేటర్ డైరెక్టర్. 

ఆమె తల్లి, రోషన్ అల్కాజీ 2007లో మరణించారు,   ఒక సంవత్సరం తర్వాత, *ఏన్షియంట్ ఇండియన్ కాస్ట్యూమ్*,  *మెడీవల్ ఇండియన్ కాస్ట్యూమ్* అనే రెండు పుస్తకాలు, ఆమె భారతీయ వస్త్రధారణపై చరిత్రలో చేసిన పరిశోధన ఆధారంగా, అమల్,  ఆమె తండ్రి ఇబ్రహీం ద్వారా ఆర్ట్ హెరిటేజ్ గ్యాలరీలో విడుదల చేశారు. ఇబ్రహీం,  రోషన్ కలిసి స్థాపించబడింది. 

## మూలాలు

వర్గం:కేంద్ర సంగీత నాటక అకాడమీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:భారత ఫ్యాషన్ డిజైనర్లు
వర్గం:1947 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు