open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
రేణు ఖన్నా-చోప్రా

thumb|రేణు ఖన్నా-చోప్రా
**రేణు ఖన్నా - చోప్రా** భారతీయ శాస్త్రవేత్త. ఢిల్లీలోని ఐసిఏఆర్ నేషనల్ ఫెలో స్ట్రెస్ ఫిజియాలజీ & బయోకెమిస్ట్రీ లాబొరేటరీ వాటర్ టెక్నాలజీ సెంటర్ ఇండియన్ అగ్రికల్చరల్ రీసెర్చ్ ఇన్సిట్యూట్‌లో  ప్రిన్సిపల్ సైంటిస్ట్‌గా పనిచేస్తుంది.

## జననం - విద్యాభ్యాసం
1949, సెప్టెంబరు 24న ఢిల్లీలో జన్మించింది. గ్వాలియర్ లోని జివాజి విశ్వవిద్యాలయం నుండి బిఎస్సీ (మెడికల్) పట్టా, ఇండియన్ అగ్రికల్చరల్ రీసెర్చ్ ఇన్సిట్యూట్ నుండి ఎంఎస్సీ, పిహెచ్.డి. డిగ్రీలను అందుకుంది. 1978లో అగ్రికల్చరల్ రీసెర్చ్ సర్వీస్‌లో నీరు టెక్నాలజీ సెంటర్ విభాగంలో చేరి, పంట ఉత్పాదకతకు సంబంధించిన విభాగంలో పనిచేసింది. ఆ తరువాత ఆస్ట్రేలియన్ నేషనల్ యూనివర్సిటీలో పనిచేసే ఆచార్య సిబి ఓస్మాండ్, డా. డిడబ్ల్యూ లాలెర్‌లతో కలిసి పనిచేసే అవకాశం వచ్చింది.

## పరిశోధన
డాక్టర్ చోప్రా ప్రధానంగా కిరణజన్య సంయోగక్రియకు పంట మొక్కలకు మధ్యగల సంబంధం, కరువుకాలంలో మొక్క తట్టుకునే విధానంను, పంట ఉత్పాదకతపై పరిశోధన చేసింది. రిసెర్చ్ గేట్ అనే వెబ్సైటుకోసం 72 పరిశోధన వ్యాసాలు రాసింది.

## అవార్డులు, గౌరవాలు
* 1965-74లో ఎన్.సి.ఈ.ఆర్.టి. (NCERT) సైన్స్ ఫెలోషిప్
* 1978లో ఐ.ఎన్.ఎస్.ఏ. (INSA) యంగ్ సైంటిస్ట్ అవార్డ్
* 1980-82లో హోమీ భాభా ఫెలోషిప్
* 1983లో ఆర్.డి. అసన ఎండోమెంట్ అవార్డు
* 1989-90లో బయోటెక్నాలజీ విదేశీ రీసెర్చ్ అసోసియేట్ షిప్
* 1995లో ఐసిఎఆర్ నేషనల్ ఫెలో
* 1998లో ఐ.ఎస్.సి.ఏ. (ISCA) ప్లాటినం జూబ్లీ లెక్చర్ అవార్డు
* 1995లో ఐసిఎఆర్ అత్యుత్తమ మహిళలు సైంటిస్ట్ అవార్డ్ (మొదటి గ్రహీత) 
* 1986లో నేషనల్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్, అలహాబాద్, 1992లో అగ్రికల్చరల్ సైన్స్, న్యూఢిల్లీ నేషనల్ అకాడమీ ఆఫ్ ఫెలో

## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు
* http://www.ias.ac.in/womeninscience/LD_essays/88-90.pdf ఈ లింకులో ఆయా శాస్త్రవేత్తలు స్వయంగా వ్రాసిన వ్యాసాలు ఉన్నాయి. వాటి నుండి వికీపీడియాకు అనుకూలంగా.

వర్గం:భారతీయ మహిళా శాస్త్రవేత్తలు
వర్గం:1949 జననాలు
వర్గం:ఢిల్లీకి చెందిన పౌరులు
బల్వంతరాయ్ మెహతా

**బల్వంతరాయ్ మెహతా** (1900 ఫిబ్రవరి 19 - 1965 సెప్టెంబరు 19) భారతదేశంలోని గుజరాత్ రాష్ట్రానికి రెండవ ముఖ్యమంత్రిగా పనిచేశాడు. ఇతను సాహసోపేతమైన స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, సామాజిక కార్యకర్త, పంచాయితీరాజ్ (స్థానిక ప్రభుత్వ) భావన మార్గదర్శకుడు. ఇతను బర్డోలి సత్యాగ్రహ సైనికుడు. రాచరిక రాష్ట్రాల రంగపు స్వయం పాలన కోసం ప్రజల పోరాటంలో ఇతని అత్యుత్తమ సహకారం ఉంది. ఇతని పేరు సుస్పష్టంగా ప్రజాస్వామ్య వికేంద్రీకరణతో ముడిపడి ఉంటుంది. ముఖ్యంగా "బల్వంతరాయ్ మెహతా కమిటీ" సిఫార్సులు ఆధారంగా దేశంలో అమలు పరచబడి, బాగా ప్రాచుర్యం పొందిన పంచాయితీ రాజ్ అనే విప్లవాత్మక కార్యక్రమంతో ఇతను ఖ్యాతి పొందాడు.

## ఫాదర్ ఆఫ్ పంచాయితీరాజ్
స్వాతంత్ర్యం తరువాత ఇతను భారతదేశ లోక్‌సభకు పార్లమెంటు సభ్యునిగా రెండుసార్లు ఎన్నికయ్యాడు. ఇతను పార్లమెంట్ అంచనా కమిటీ అధ్యక్షుడుగా ఉన్నాడు.ప్రణాళిక ప్రాజెక్ట్స్ కమిటీ అధ్యక్షుడుగా భారతదేశంలోని రాష్ట్రాలలో మూడు అంచెల వ్యవస్థ స్థాపన కోసం మెరుగైన విధానానికి ఒక అద్భుతమైన నివేదికను ప్రవేశపెట్టాడు.అందువలన ఇతను భారతదేశపు పంచాయితీ రాజ్ ఫాదర్‌గా ప్రశంసించబడ్డాడు.

## ఇవి కూడా చూడండి

* పంచాయితీ రాజ్ వ్యవస్థ - ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థ.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:1900 జననాలు
వర్గం:1965 మరణాలు
వర్గం:గుజరాత్ ముఖ్యమంత్రులు
తిరునావాయ్

**తిరునావాయ్** ఒక పవిత్రమైన క్షేత్రము. ఇది 108 వైష్ణవ దివ్యదేశాలులో ఒకటి. ఇది కేరళ రాష్ట్రంలో షోరనూర్ దగ్గరలోనున్నది.

## విశేషాలు
మలైనాడు సన్నిధులలో తాయార్లకు వేరుగా సన్నిధి ఇచట మాత్రమే ఉంది. సర్వేశ్వరుని వియోగముచే కలిగిన దుఃఖ సముద్రమును దాటించు నావ వంటి వాడు ఈ స్వామి. 
## పేరువెనుక చరిత్ర
ఇక్కడి స్వామిని నావగా వసించునట్టివాడు అని పేర్కొనబడుటచే ఈ దేశానికి తిరునావాయ్ అని నామము వచ్చింది.

## సాహిత్యంలో తిరునావాయ్
శ్లోకము :

శ్రీమచ్చెంగమలాభిధాన సరసా యుక్తే పురే సుందరే
నావాయ్ నామని వేద మందిర వరే యా మ్యాసనాలంకృతః
లక్ష్మీ నాగవరేక్షిత స్సముపయన్ దేవీం మలర్ మంగ ఇ
త్యాస్తే స్తుత్య వపు శ్శఠారి కలిజిత్ యుగ్మేణ నారాయణః


పాశురము :

కోవాగియ; మావలియై నిలజ్కొణ్డాయ్
తేవాశురమ్; శెత్తవనే తిరుమాలే !
నావా యుఱైగిన్ఱ ఎన్నారణ నమ్బీ;
ఆవా వడియా నివ నెన్ఱరుళాయే. - నమ్మాళ్వారు - తిరువాయిమొల్ 9-8-7.

## వివరాలు

## చిత్రమాలిక
## ఇవికూడా చూడండి
వైష్ణవ దివ్యదేశాలు
## మూలాలు

## బయటి లింకులు

* Tirunavaya Temple - Divya Desam in Kerala

వర్గం:వైష్ణవ దివ్యక్షేత్రాలు
వర్గం:హిందూ దేవాలయాలు
వర్గం:కేరళ పుణ్యక్షేత్రాలు
కె.ఆర్.వేణుగోపాల్

**కె.ఆర్.వేణుగోపాల్** రిటైర్డు ఐఏఎస్ అధికారి.రెండు రూపాయలకు కిలో బియ్యం పథకం, అంగన్‌వాడీ వంటి కార్యక్రమాల విజయవంతానికి కృషి చేశారు. మానసిక వికలాంగుల కోసం స్వచ్ఛంద సంస్థను,దళిత అధ్యయన కేంద్రాన్ని నిర్వహిస్తున్నారు.అసిస్టెంట్- కలెక్టర్‌గా శిక్షణలో ఉన్నప్పుడే బదిలీకి గురయ్యారు. ప్రధానమంత్రి వి.పి. సింగ్ వద్ద అడిషనల్ సెక్రెటరీగా పనిచేశారు.

## భావాలు
*ఫైల్ అంటే ఒట్టి కాగితం కాదు. ప్రతి ఫైలు వెనుక ఒక మనిషి, అతనికి మరో ప్రత్యర్థి ఉంటాడు. అందుకే ప్రతి ఫైలూ ఒక యుద్ధభూమే! అవి కాగితాలు కాదు జీవితాలు.
*ప్రతి సంతకం వెనుక ఒక సంఘర్షణ ఉంటుంది. పక్కదారి పట్టించే కుయుక్తులు, ఒత్తిళ్లు ఎదురవుతాయి. వాటన్నిటినీ ఎదిరించడానికి ధైర్యం కావాలి. నిజాయితీ ఉన్న చోటే ధైర్యం.. ధైర్యం ఉన్నచోటే నిజాయితీ ఉంటాయి. ఇవి లేకపోతే నిష్పక్షపాతంగా వ్యవహరించలేరు.
*విధినిర్వహణలో నిజాయితీగా ఉంటే ఎటువంటి సమస్యలు ఎదురైనా ఆత్మస్థైర్యాన్ని దెబ్బతీయలేవు. 
*రైతును రైతుగా చూడకుండా రాజకీయ వర్గానికి చెందిన వ్యక్తిగా చూడటం ద్వారా ఎన్నో అనర్థాలే జరిగిపోతున్నాయి.
*గోదావరి తీరప్రాంతంలో సమృద్ధిగా పంటలు పండే రాజమండ్రి ప్రాంతంలో బియ్యానికి కరువు రావడం ఏమిటి? దీనికంతటికీ కారణం మిల్లర్లు బియ్యాన్ని దాచిపెట్టడమే. 
*ఎదుటి వాళ్లు ఎలా వ్యవహరించినా నీతి నిబద్ధతతో నిలిచే వారికి సమాజంలో ఎప్పుడూ ప్రేమాభిమానాలే లభిస్తాయి.

## మూలాలు
*https://web.archive.org/web/20131116124343/http://www.andhrajyothy.com/node/29168 ఆంధ్రజ్యోతి 16.11.2013

వర్గం:జన్మస్థలం తెలియని వ్యక్తులు
వర్గం:ఐ.ఏ.ఎస్.ఆఫీసర్లు
అంజు చధా

**అంజు చధా**, భారతీయ జీవరసాయన శాస్త్రవేత్త. మద్రాసులోని ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీలో ఆచార్యురాలుగా పనిచేసింది.

## జననం
అంజు చధా అహ్మద్ నగర్‌లో 1955, మే 4వ తేదీన జన్మించింది.

## విద్యార్హతలు
* 1972 - 1975లో నౌరోస్జీ వాడియా కళాశాల, పూణే విశ్వవిద్యాలయంలో బియస్సీ కెమిస్ట్రీ చదివింది.
* 1975 - 1977లో పూణే విశ్వవిద్యాలయంలో ఆర్గానిక్ కెమిస్ట్రీ విభాగంలో ఎంఎస్సీ కెమిస్ట్రీ చదివింది.
* 1979 - 1984లో ఇండియన్ ఇన్సిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్స్, బెంగుళూరులో ఆర్గానిక్ కెమిస్ట్రీ విభాగంలో బయోఆర్గానిక్ కెమిస్ట్రీలో పిహెచ్.డి పూర్తిచేసింది.

## గౌరవాలు , అవార్డులు
* అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవం సందర్భంగా 2011 మార్చి 8న సైన్స్ రంగంలో పనిచేసినందుకు మద్రాస్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవ అవార్డు లభించింది.
* 1992-1993లో జర్మనీవారి అలెగ్జాండర్ వాన్ హంబోల్ట్ ఫెలోషిప్ లభించింది.
* 1985-1988లో NIH, యుఎస్ఏ వారి ఫగర్టీ అట్ అంతర్జాతీయ ఫెలోషిప్ లభించింది.
* 1985లో ఇండియన్ ఇన్సిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్స్ బెంగుళూర్ వారిచే సైన్స్ ఫ్యాకల్టీలో ఉత్తమ థీసిస్ కోసం శ్రీమతి హనుమంతరావు మెడల్ లభించింది.
* 1975-1977లో మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వంవరారి స్కాలర్ షిప్ లభించింది.
* 1975లో నౌరోస్జీ వాడియా కళాశాల, పూణేలో కెమిస్ట్రీ విభాగంలో కాలేజ్ లో మొదటి బహుమతి లభించింది.
* 1972లో సెంట్రల్ పాఠశాల, దేహు రోడ్ ఉత్తమ విద్యార్థి, కెమిస్ట్రీ బహుమతి లభించాయి.

## మూలాలు

వర్గం:మహిళా శాస్త్రవేత్తలు
వర్గం:భారతీయ మహిళా శాస్త్రవేత్తలు
భంగ్యా భూక్యా

thumb|భంగ్యా భూక్యా
**ప్రొఫెసర్ భంగ్యా భూక్యా** . ఇంగ్లీష్ అండ్ ఫారిన్ లాంగ్వేజెస్ యూనివర్సిటీ సోషల్ ఎక్స్‌క్లూషన్ స్టడీస్ విభాగపు అధిపతి. లండన్‌లో పిహెచ్.డి చేశారు. నిజాం పాలనలో లంబాడీల జీవితాలపైన ఆయన సమర్పించిన సిద్ధాంత గ్రంథం *సబ్జుగేటెడ్ నోమాడ్స్* ఎన్నో యూనివర్సిటీల సిలబస్‌ పుస్తకం అయ్యింది. ఆ పుస్తకం తెలుగుతో సహా పలు భాషల్లోకి అనువాదం కూడా అయ్యింది. 
ఖమ్మం జిల్లా, చౌటపల్లి (కూసుమంచి) గ్రామశివారు బండమీది తండ సొంత ఊరు. ముగ్గురు అక్కలు, ఒక అన్న. ఖమ్మంలోని సిద్దారెడ్డి కాలేజ్‌లో హెచ్.ఇ.సి. గ్రూపుతో ఇంటర్‌, కర్నూలులోని సిల్వర్‌జూబ్లీ రెసిడెన్షియల్ కాలేజ్‌లో బి.ఏ., ఎం.ఏ., (చరిత్ర) హైదరాబాద్ సెంట్రల్ యూనివర్సిటీలో డిగ్రీ దాకా తెలుగు మాధ్యమమే. ఎం.ఫిల్ థీసిస్ సమర్పించక ముందే ఉస్మానియా యూనివర్సిటీలో అసిస్టెంట్ ప్రొఫెసర్‌గా ఉద్యోగం వచ్చింది. పి.హెచ్.‌డి., కోసం లండన్ వెళ్లారు. అక్కడే ఉద్యోగం వచ్చే అవకాశాలున్నా నాదేశానికి తిరిగి వెళ్లి శక్తి మేరకు గిరిజనులకు ఏంసేవ చేసినా ఇండియాలోనే చేయాలని శపధం తీసుకున్నారు. 
## భావాలు, అనుభవాలు
* పాఠాలు చెప్పే పంతుళ్లు స్కూలుకు ఆవల విద్యార్థుల జీవితమేమిటన్నది కొంతైనా ఆలోచించాలి.
* కుంగదీసే గాయాల్ని కూడా నిచ్చెనగా చేసుకుని పైకెక్కిపోవాలి.అవమానాల్ని భరించే శక్తి ఉంటే తప్ప ఒక పేదవాడు ముందుకు సాగడం సాధ్యం కాదు. 
* నేనెవరు? వీళ్లెవరు? నాకోసం ఇంత చేయడం ఏమిటి? కళ్లల్లో కారం చల్లే టీచర్లు ఉన్న ఈ సమాజంలో మంచి వాళ్లు లేకపోతే సమాజం మీద నమ్మకమేముంటుంది? 
* సమాజంలో ఉన్నవి వర్గ సమస్యలు కాదు, కుల సమస్యలే. ఏమీ చదువుకోని మా నాన్న పట్ల వ్యవహరించిన తీరుకు, చదువుకుని ఒక స్థాయికి వచ్చిన నా పట్ల వ్యవహరించిన తీరుకు పెద్ద తేడా లేదు.సమాజంలో ఉన్నది కుల సమస్యే . క్లాసు లేదు. కులమే ఉంది .
* వచ్చిన దారిని మర్చిపోతామా?ఎంత ఎత్తుకు ఎదిగినా దాటి వచ్చిన లోయల్ని మరిచిపోకూడదు. ఈనాటికీ అడుగడుగునా ఎన్నో అవమానాల్ని ఎదుర్కొంటూ దుర్భరమైన జీవితం గడుపుతున్న వారికి ఆసరా అందించడం కన్నా గొప్ప పని ఏముంటుంది? నా కృషి వెనుక ఒక ఉన్నత స్థానాన్ని అందుకోవాలన్న ఆశ కన్నా, లంబాడాలకు ఎదురవుతున్న అవమానాలకు అడ్డుకట్ట వేయాలన్న కసి ఉంది. పాజిటివ్ కసి సమాజానికి మంచే చేస్తుంది.
## మూలాలు
*https://web.archive.org/web/20131104035245/http://www.andhrajyothy.com/node/19030 ఆంధ్రజ్యోతి 1.11.2013

వర్గం:ఖమ్మం జిల్లా ఉపాధ్యాయులు
మంజీర

* మంజీరా నది - గోదావరి నది యొక్క ఉపనది.
* మంజీర (సంగీత వాయిద్యం) - సంగీత వాద్యపరికరం.
వలిపె రాంగోపాలరావు

**వలిపె రాంగోపాలరావు** నానో టెక్నాలజీ విభాగానికి చెందిన శాస్త్రవేత్త. నాగర్‌కర్నూల్ జిల్లా, కొల్లాపూర్ కు చెందిన రాంగోపాలరావు ఎలక్ట్రానికి ఇంజనీరింగ్‌లో ఎం.టెక్, పీహెచ్‌డి చేశారు. 2005లో శాంతిస్వరూప్ భట్నాగర్ అవార్డును, 2013లో ఇన్ఫోసిస్ అవార్డును పొందాడు.
## విద్యాభ్యాసం

రాంగోపాలరావు కొల్లాపూర్ పట్టణానికి చెందిన న్యాయవాది రాఘవరావు చిన్నకుమారుడు. తండ్రి రాఘవరావు కొల్లాపూర్ సమితి చైర్మెన్‌గా పనిచేశాడు. రాంగోపాలరావు ఇంటర్మీడియట్ వరకు స్థానికంగా కొల్లాపూర్‌లోనే తెలుగు మాధ్యమంలో చదివాడు. బీటెక్ ను మహారాష్ట్ర లోని రాంటెక్ నుంచి పూర్తిచేశాడు. ఆ తర్వాత ముంబాయి ఐఐటీలో శాస్త్రవేత్తగా చేరి ఇప్పటికీ అక్కడే కొనసాగుతున్నాడు.
## అవార్డులు- గుర్తింపులు
రాంగోపాలరావు కృషికి గుర్తింపుగా 2005లో శాంతిస్వరూప్ భట్నాగర్ అవార్డు లభించింది. 2009 జనవరిలో ఇండియన్ అకాడమి ఆఫ్ సైన్సెస్ ఫెలోగా ఎంపికయ్యారు..2013లో నానో టెక్నాలజీ విభాగంగంలో కృషికిగాను ఇన్ఫోసిస్ అవార్డూకు ఎంపికకాబడ్డాడు. ఈ అవార్డు పొందిన తొలి తెలుగు వ్యక్తిగా కీర్తి గడించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:శాంతిస్వరూప్ భట్నాగర్ అవార్డు గ్రహీతలు
వర్గం:భారతీయ శాస్త్రవేత్తలు
వర్గం:తెలుగువారు
వర్గం:నాగర్‌కర్నూల్ జిల్లా వ్యక్తులు
నార్ల చిరంజీవి

thumb|నార్ల చిరంజీవి
**నార్ల చిరంజీవి** (1925-1971) ఒక ప్రముఖ కవి, కథకుడు, నాటక కర్త, బాల సాహిత్యకారుడు, సినీ గీత రచయిత.  కమ్యూనిస్టు ఉద్యమంలోనూ, అభ్యుదయ రచయితల ఉద్యమంలోనూ ఇతర ప్రజా ఉద్యమాలలోనూ పనిచేశాడు. విశాలాంధ్ర దినపత్రిక లో కొంత కాలం పాటు *చిన్నారి లోకం* అనే బాలల శీర్షికను నిర్వహించాడు. 1949-50 లలో విజయవాడ ఆకాశ వాణి కేంద్రంలో పనిచేశాడు. 
## బాల్యం
నార్ల చిరంజీవి 1925 మే 1 న కృష్ణా జిల్లా, గన్నవరం తాలూకా, కాటూరు గ్రామంలో జన్మించాడు. 
ఈయన పెద్దగా చదువుకోక పోయినా, సంస్కృతం, తెలుగు, హిందీ భాషల్లో పట్టు సంపాదించుకున్నాడు.

## రచనలు
*ఎర్రగులాబీ
*తెలుగు పూలు
*కర్రా-చెప్పులు
*పేనూ-పెసర చేను
భాగ్య నగరం అనే గేయనాటిక బాగా ప్రాచుర్యం పొందింది. సినిమా రంగంలో ప్రవేశించి కొన్ని చలన చిత్రాలకు స్క్రిప్టు రచయితగా, కొన్ని సినిమాలకు పాటలు రాశాడు. వీనిలో ఆరాధన (1962 సినిమా) ఒక సినిమా.

ఆయన జీవిత చరిత్ర *అగ్ని సరస్సున వికసించిన వజ్రం నార్ల చిరంజీవి* అనే పుస్తకంగా ప్రచురితమైంది.

## మరణం
1971, అక్టోబరు 16న అనారోగ్యంతో మరణించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా వ్యక్తులు
వర్గం:తెలుగు నాటక రచయితలు
వర్గం:1925 జననాలు
వర్గం:1971 మరణాలు
కంచెర్ల రమేశ్

thumb|కంచెర్ల రమేశ్
డాక్టర్ రమేశ్ కంచర్ల.రెయిన్‌బో హాస్పిటల్ అధినేత. నెల్లూరు జిల్లా అనుమసముద్రంపేట మండలంలోని చీరమన స్వగ్రామం.మంగళూరులో చ్రిల్డన్ స్పెషాలిటీతో ఎండీ చేశారు. ఇంగ్లండ్ రాయల్ కాలేజ్‌లో ఎంఆర్‌సిపి చేశారు. 
## భావాలు,అనుభవాలు
*పరిస్థితి మన చేతుల్లోంచి దాటిపోయిన తరువాత మనం ఎలాగూ ఏమీ చేయలేం. కానీ చేయడానికి ఎంతో కొంత ఇంకా మిగిలి ఉన్నప్పుడు ఎంత ఎక్కువగా సేవలు అందించగ లిగితే అంత బెటర్ .
*వైద్యం ఒక వృత్తి కాదు ఒక ప్రాణం. 
*వారానికి ఐదు రోజులే హాస్పిటల్‌కు వెళ్లాల్సి ఉన్నా వారానికి ఏడు రోజులూ వెళ్లే వాణ్ని. డాక్టర్ వృత్తి నిజంగా నాకొక అబ్సెషన్‌గా మారింది. పసిపిల్లల ప్రాణాలు కాపాడే ఏ చిన్నఅవకాశాన్నీ జారవిడుచుకోకూడదన్న భావన నాలో అణువణువునా వ్యాపించింది. 
*'ఏం సాధించాలన్నా చివరిదాకా పోరాడాలి. అప్పటిదాకా లేనిదేదో ఆ చివర్లో ఉంటుందని కాదు. ఒక్కొక్కటిగా మనకు ఎదురైన వైఫల్యాలు మనకు నేర్పిన పాఠాలతో ఆ తరువాత్తరువాత మనలో వ్యవహార దక్షత పెరుగుతుంది. అది ఎదుటివారికి మన మీద విశ్వాసం కలిగేలా చేస్తుంది. 
*రెండు వైపులా ప్రాణాపాయమే ఉన్నప్పుడు చేష్టలుడిగిపోయి విఫలమైపోవడం కన్నా, ప్రాణాల్ని కాపాడే ప్రయత్నంలో విఫలమైపోవడం మేలు. 
అన్ని దశల్లోనూ విమర్శలు ఉంటాయి. అయినా అవసరమైనప్పుడు తెగించి అడుగు ముందుకు వేయకపోతే, అమూల్యమైన వాటిని శాశ్వతంగా కోల్పోతాం. 
నిస్సహాయతలోంచి నిలదొక్కుకోవాలి. కొన ఊపిరిని నిలబెట్టినప్పుడు ఒక గొప్ప ఆనందాన్నే పొందుతాం. ఎంత శ్రమించినా ఒక్కోసారి ఏ ఫలితమూ ఉండదు. ఒక నిస్సహాయ పరిస్థితి నిలువునా ముంచేస్తుంది. ఆ క్షణంలో ఈ మాత్రానికి ఎందుకీ వైద్య వృత్తి అని కూడా అనిపిస్తుంది. మన నిస్సహాయతను అర్థం చేసుకోకుండా, పరుషాతిపరుషంగా నిందించే వారిని చూసినప్పుడు ఇవన్నీ భరించడానికేనా ఈ వృత్తిలోకి వచ్చిందీ అని కూడా అనిపిస్తుంది. కానీ, ఆ నిస్సహాయ స్థితిలోనూ నిబ్బరంగా ఉండడం ఎంతో ముఖ్యం. నీ శక్తిని నూటికి నూరు శాతం ఉపయోగించావా లేదా అన్నదే ముఖ్యం కానీ అధిగమించలేని పరిమితులను చూసి నీరుగారి పోవడం వల్ల ఫలితమేముంది? ఈ రోజు అసాధ్యంగా ఉన్నవి రేపు సాధ్యమవుతాయి. నిస్సహాయత నుంచి నిలబెట్టేది, ముందుకు నడిపించేది ఎప్పటికైనా ఆశావహ దృక్పథమే.

## మూలాలు
*https://web.archive.org/web/20131110023415/http://www.andhrajyothy.com/node/24207 ఆంధ్రజ్యోతి 8.11.2013

వర్గం:తెలుగువారిలో వైద్యులు
వర్గం:నెల్లూరు జిల్లా వైద్యులు
జూపల్లి రామేశ్వరరావు

డాక్టర్ **జూపల్లి రామేశ్వరరావు** *మై హోం గ్రూపు* వ్యాపార సంస్థల ఛైర్మన్. మహబూబ్ నగర్ జిల్లా కుడికిళ్ళ గ్రామంలో సామాన్య మధ్యతరగతి కుటుంబంలో జన్మించిన ఈయన హోమియోపతి విద్యనభ్యసించాడు. 1979లో దిల్‌షుక్‌నగర్‌లో హోమియోడాక్టర్‌గా ప్రాక్టీసు ప్రారంభించారు. తర్వాత రియల్ ఎస్టేట్ రంగంలో ప్రవేశించి మై హోం అనే వ్యాపార సంస్థ ప్రారంభించాడు. తర్వాత మహా సిమెంట్స్ అనే సిమెంటు పరిశ్రమను స్థాపించాడు. శంషాబాద్ దగ్గర ఒక హోమియో ఆసుపత్రి నిర్మించాడు. ఇందులో 14 మంది డాక్టర్లు ఉన్నారు. ఇందులో వైద్యం ఉచితం. జీయర్ ట్రస్టు ద్వారా సామాజిక, ఆధ్యాత్మిక సేవా కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తూ ఉంటాడు. ఆయన 15 సెప్టెంబర్ 2021న తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం ట్రస్టు బోర్డు సభ్యునిగా నియమితుడయ్యాడు.

## బాల్యం, విద్యాభ్యాసం
రామేశ్వర రావు మహబూబ్ నగర్ జిల్లా,  కొల్లాపూర్ మండలం, కుడికిళ్ళ గ్రామంలో  ఒక సామాన్య మధ్యతరగతి కుటుంబంలో జన్మించాడు. తండ్రి వెంకటయ్య రామేశ్వరరావు ఏడేళ్ల వయసులో ఉండగా మరణించాడు. ఏడవ తరగతి దాకా స్వంత ఊర్లోనే చదివాడు. ఎనిమిదో తరగతికి పక్కనే ఉన్న పట్టణానికి వెళ్ళవలసి వచ్చింది. ఇంటర్ పూర్తి చేసి జిల్లా కేంద్రమైన మహబూబ్ నగర్ లో బి. ఎస్. సి లో చేరాడు. రామేశ్వరరావు అన్న దీని తర్వాత బి. ఎడ్ చేసి ఉపాధ్యాయుడిగా చేరమని కోరాడు. కానీ ఈయనకు వైద్యవృత్తి మీద ఆసక్తి కలిగింది. అన్నకు నచ్చజెప్పి హైదరాబాదులోని పొట్టి శ్రీరాములు మెడికల్ కళాశాలలో  హోమియోపతీలో చేరాడు. నాలుగన్నర సంవత్సరాల కోర్సు తర్వాత ఆరు నెలలు పాటు హౌస్ సర్జన్ గా పని చేశాడు.

## వృత్తి
1979లో హైదరాబాదులోని దిల్ సుఖ్ నగర్ లో ప్రాక్టీసు ప్రారంభించాడు. అప్పుడే కొంతమంది రియల్ ఎస్టేట్ వ్యాపారులతో పరిచయం అయ్యింది. మొదట హయత్ నగర్ లో ఫ్లాట్లు వేసి కొంత లాభానికి అమ్మారు. తర్వాత ప్రాక్టీసు మానివేసి నిర్మాణరంగంలోకి ప్రవేశించాడు.

1996లో మహా సిమెంట్స్ సంస్థను స్థాపించాడు. శంషాబాద్ లో ఒక హోమియో ఆసుపత్రి నిర్మించి ఉచిత వైద్యం అందిస్తున్నాడు. ఇక్కడ పరిశోధనలు కూడా జరుగుతాయి.

## మూలాలు

వర్గం:నాగర్‌కర్నూల్ జిల్లా పారిశ్రామికవేత్తలు
విమలక్క

**విమలక్క** అరుణోదయ కళాకారిణి. ప్రజా ఉద్యమాల పోరాట వనిత. ప్రగతిశీల విద్యార్థి సంఘంలో పనిచేస్తున్నప్పుడే జోగిని వ్యవస్థపై పోరాడింది. నల్లగొండ జిల్లాలోని ఆలేరు లో
1964 లో జన్మించారు. ముగ్గురు అక్కాచెల్లెళ్ళు,ఇద్దరు అన్నలు.అమ్మ నర్సమ్మ కష్టజీవి. నాన్న బండ్రు నర్సింహులు రైతుకూలీ సంఘం నాయకుడు. టెన్త్ వరకు ఆలేరులోనే చదివారు. ఇంటర్, డిగ్రీ భువనగిరిలో చేశారు. జీవన సహచరుడు అమర్‌. ఆమె అరుణోదయ సాంస్కృతిక సమాఖ్య ఉద్యమ పోరాట వర్గం యొక్క సభ్యురాలు. 

విమలక్క 2023 అక్టోబర్ 13న సుద్దాల హనుమంతు-జానకమ్మ జాతీయ పురస్కారాన్ని అందుకుంది.  

విమలక్క 2023లో పొన్నం సత్తయ్య గౌడ్ మెమోరియల్ అవార్డు అందుకుంది.

## భావాలు, అనుభవాలు
*అప్పట్లో ఎంతోమంది విప్లవకారులకు ఆశ్రయం ఇచ్చి, అన్నంపెట్టిన ఇల్లు మాది. సుందరయ్య, చండ్రపుల్లా రెడ్డి, పైలా వాసుదేవరావు, చంద్రన్న వంటిఎంతో మంది నాయకులకు ఆశ్రయమిచ్చింది. టాన్యా అక్క(చంద్రన్న భార్య) మా ఇంట్లోనే అరెస్టు అయ్యింది. 
*బ్రహ్మజెముడు కాయల గుజ్జును పిసికితే మెరూన్ కలర్ రంగు వచ్చేది. ఆ రంగునే వాడేవాళ్లం. మా కురుమ వాడలో ఆడే బతుకమ్మ ఆటే మా ఊరందరికీ హైలైట్. ఎగ్గిడి బీరమ్మ అని ఒక పెద్దావిడ చాలా బాగా పాటలు పాడేది. తర్వాత నేను పాడేదాన్ని.
*చిన్నప్పుడు పొలం గట్లపై కూర్చుండి కూలీలు నాటేస్తూ పాటలు పాడుతుంటే వినేదాన్ని. మనసుకు ఎంతో హాయిగా ఉండేది. అయితే వాళ్లు నాటు వేస్తూ వేస్తూ గట్టుకు దూరమైపోతుంటే నాకు పాట సరిగా వినబడదనే ఆతృతతో నేను కూడా పొలంలోకి దిగి వాళ్లతో పాటు నాటువేస్తూ పాటలు వినేదాన్ని. అలా చాలాసార్లు చేయడం వల్ల నాటు వేయడం కూడా పూర్తిగా వచ్చేసింది. నా ఫస్టు పాట మొదలైంది కూడా ఆలేరులోనే. 
*ఇప్పుడు ఆ ఊరు నాకేమిచ్చింది అనే కంటే నా ఊరికి నేనేమి ఇవ్వగలను అని ఆలోచిస్తున్నా. నాకు ఏది సాధ్యమైతదో, నేనేం చేయగలనో వంద శాతం చేయడానికి ప్రయత్నం చేస్తా!ఊరుకు దూరంగా ఎవరు, ఎక్కడున్నా వాళ్లు సొంతూరు గురించి ఆలోచించాలి. ఎందుకంటే మన పునాదులు, ఆటలు, పాటలు, జీవితం మొదలైంది అక్కడే కదా.
*ఆ కాలంలో తెలంగాణలో చాలా చోట్ల ఉన్నట్టే దొరల పెత్తనం, రెడ్డి దౌర్జన్యాలు మా ఊళ్లో కూడా ఉండేవి. ఓ టైమ్‌లో ఊళ్లో భూమి కోసం పోరాడుతున్న ఓ ముస్లిం ఫ్యామిలీ మొత్తం హత్యకు గురైంది. వాళ్లతో నాది మంచి అనుబంధం ఉండేది. అయితే ఆ శవాలను చూసే పరిస్థితి కూడా లేకుండే. అయినా ఇంట్లో ఎవరికీ చెప్పకుండా వెళ్లి చూసొచ్చాను. 
*ఊరంతా వరసలతో పిలుచుకునేవాళ్లం. గౌడ్స్‌తో మాకు ఎక్కువ అనుబంధం. వాళ్లంతా తాతలు, మామలు మాకు. నన్ను 'ఇమ్లవ్వా..' అని ప్రేమగా పిలిచేవారు. ఇప్పటికీ నేను ఊరెళితే అదే ఆప్యాయత, అదే పలకరింపు. నేనూ అంతే దగ్గరకెళ్లి వాళ్లతో పాటు అరుగు మీద కూర్చుండి కాసేపు మాట్లాడి వస్తాను. నిజానికి మనం ఎలాంటి స్థాయిలో ఉన్నా సొంతూళ్లో, మనవాళ్ల మధ్య అరుగు మీద కూర్చుండి ముచ్చట్లు పెట్టుకోవడంలో ఉన్నంత ఆనందం ఇంకెక్కడా దొరకదేమో!
* ఈమె 1996 నుండి తెలంగాణ ఉద్యమంలొ పాల్గొన్నారు.
## మూలాలు

*https://web.archive.org/web/20131120061952/http://www.andhrajyothy.com/node/29803 ఆంధ్రజ్యోతి 17.11.2013

వర్గం:తెలుగు కళాకారులు
వర్గం:1964 జననాలు
వర్గం:తెలుగు మహిళా గాయకులు
వర్గం:యాదాద్రి భువనగిరి జిల్లా మహిళా గాయకులు
దాదాభాయి నౌరోజీ

**దాదాభాయ్ నౌరోజీ** (హిందీ - दादाभाई नौरोजी) (సెప్టెంబర్ 4, 1825 – జూన్ 30, 1917) పార్సీ మతానికి చెందిన విద్యావేత్త, మేధావి, పత్తి వ్యాపారి, తొలితరం రాజకీయ, సామాజిక నాయకుడు. ఇతను 1892 నుండి 1895 వరకు పార్లమెంట్ సభ్యుడిగా *యునైటెడ్ కింగ్‍డమ్ హౌస్ ఆఫ్ కామన్స్* లో కొనసాగాడు. ఇతను అలాంటి గౌరవం పొందిన మొదటి ఆసియా వ్యక్తి.**గ్రాండ్ ఓల్డ్ మాన్ ఆఫ్ ఇండియా అని** అంటారు. భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ స్థాపించక ముందునుంచే స్వాతంత్ర్యం కోసం గళమెత్తాడు. స్వరాజ్య అనే పదం మొట్టమొదట వాడింది ఇతనే. నౌరోజీ భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ వ్యవస్థాపకులలో ఒకడు. నౌరోజీ, ఎ. ఓ. హ్యూమ్, దిన్షా ఎదుల్జీ వాచాతో కలిసి భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ ను స్థాపించాడు.ఇతను రాసిన పుస్తకం పావర్టీ అండ్ అన్‍బ్రిటిష్ రూల్ ఇన్ ఇండియా అనే పుస్తకం భారతదేశం నుండి బ్రిటన్  కు తరలిస్తున్న నిధుల గురించి మాట్లాడిన మొదటి పుస్తకం. భారతదేశంలో తొలితరం పారిశ్రామికవేత్తయైన జె.ఆర్.డి.టాటా లాంటి వారికి మార్గదర్శి.

## జీవితం
ఎడమ|thumb|1904 లో ఆమ్‌స్టర్‌డామ్‌లో జరిగిన సోషలిస్ట్ అంతర్జాతీయ సమావేశానికి దాదాభాయ్ నౌరోజీ హాజరైనప్పటి చిత్రం
నౌరోజీ 1825 సెప్టెంబరు 4 న, అప్పటి బొంబాయి రాష్ట్రంలోని నవసార (ప్రస్తుతం గుజరాత్) అనే ప్రాంతంలో ఒక పార్శీ కుటుంబంలో జన్మించాడు. అతని తండ్రి పలన్ జీదోరోజి జొరాష్ట్రియన్ మతపురోహితుడు. ఎల్ఫిన్ స్టోన్ పాఠశాలలో చదివాడు. బరోడా మహారాజు మూడవ శాయాజీరావు గైక్వాడ్ సహాయంతో కళాశాల విద్యనభ్యసించాడు. తర్వాత తాను చదివిన కళాశాలలోనే గణిత శాస్త్రం, తత్వశాస్త్రం బోధించే ఆచార్యుడిగా నియమితుడయ్యాడు.

విద్యారంగంలో కొనసాగుతూనే వాణిజ్యంలోకి కూడా అడుగుపెట్టాడు. వ్యాపార నిమిత్తం 1855 లో ఇంగ్లండు వెళ్ళిన నౌరోజీ భారతదేశపు స్థితిగతులను ఆంగ్లేయులకు విడమరిచి చెప్పాడు. అక్కడ కొంతమంది భాగస్వాములతో కలిసి కామా అండ్ కంపెనీ అనే సంస్థను ప్రారంభించాడు. ఆ కాలంలో బ్రిటన్ లో తొలి భారతీయ కంపెనీ అదే. ఆ కంపెనీ మద్యం, నల్లమందు వ్యాపారం చేస్తుండటంతో కొద్దికాలానికి అందులోనుంచి బయటకు వచ్చాడు. 1859 లో తానే స్వంతంగా దాదాభాయి నౌరోజీ కాటన్ ట్రేడింగ్ కంపెనీని ప్రారంభించాడు. ఆ బాధ్యతలు నిర్వహిస్తూనే లండన్ యూనివర్శిటీ కళాశాలలో గుజరాతీ ఆచార్యుడిగా నియమితుడయ్యాడు.

భారతదేశపు రాజకీయాలు, సంస్కృతి, సాహిత్యం మొదలైన విషయాలు చర్చించేందుకు లండన్ ఇండియన్ సొసైటీని ప్రారంభించాడు. భారతీయులు పడుతున్న కష్టాలు గురించి తెలుసుకునేందుకు ఈస్టిండియా అసోసియేషన్ ఏర్పాటు చేశాడు. ఈ సంఘాల ద్వారా భారతీయులు పడుతున్న కష్టాలను గురించి ఆంగ్లేయులపై ఒత్తిడి తేవాలని అతని ఆలోచన. వివిధ సంఘాలను ఏకం చేసి 1885 లో భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ ని ప్రారంభించడంలో ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించాడు. దానికి మూడు సార్లు అధ్యక్షుడిగా పనిచేశాడు.

1892 లో లండన్ వెళ్ళి అక్కడి లిబరల్ పార్టీ తరఫున పార్లమెంటుకు ఎన్నికయ్యాడు. అలా ఎన్నికైన తొలి భారతీయుడు. పార్లమెంటులో భారతీయుల స్థితిగతులను గురించి వివరిస్తూ, అక్కడి వారికి స్వయంప్రతిపత్తి కలిగించాలని తన గళం వినిపించాడు. బ్రిటన్ భారతదేశం నుంచి సంపదను తరలించుకుపోతూ దేశాన్ని ఎలా దివాలా తీయిస్తుందో ఒక పుస్తకం రాశాడు. ఆ ప్రభావంతో ఆంగ్లేయ ప్రభుత్వం భారత్ లో పరిపాలనా సంస్కరణలు చేపట్టింది. కాంగ్రెస్ లో రెండు వర్గాలుగా ఉన్న అతివాదులు, మితవాదులకు ఇష్టమైన వ్యక్తిగా పేరు పొందాడు. బాలగంగాధర తిలక్, గోపాలకృష్ణ గోఖలే లకు రాజకీయ గురువు.

ఇతను 1917 జూన్ 30  న బొంబాయిలో మరణించాడు. ఒక కుటుంబంలో సమస్య వస్తే పిల్లలు తండ్రి వైపు ఎలా చూస్తారో, భారతదేశానికి సమస్య వస్తే అతని వైపు చూస్తుందని గాంధీ  నౌరోజీని ప్రశంసించాడు.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
వర్గం:1825 జననాలు
వర్గం:1917 మరణాలు
వర్గం:పార్శీ వ్యక్తులు
యేమినేనివారిపాలెం

**యేమినేనివారిపాలెం** బాపట్ల జిల్లా, చెరుకుపల్లి మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.
 
## గ్రామ భౌగోళికం
### సమీప గ్రామాలు
కావూరు, ఆరుంబాక, చెరుకుపల్లి
## గ్రామంలో విద్యా సౌకర్యాలు
మండల పరిషత్తు ప్రాథమిక పాఠశాల:- ఈ పాఠశాల కొరకు 5.6 లక్షల రూపాయల వ్యయంతో నిర్మించిన నూతన భవనాన్ని, 2015 డిసెంబరు 9 న ప్రారంభించారు. భవనంతో పాటు, విశ్రాంత కానిస్టేబుల్ తాతా సూర్యనారాయణరావు బహూకరించిన సరస్వతీదేవి విగ్రహాన్ని గూడా అదే రోజున పాఠశాలలో ప్రతిష్ఠించారు.

## పంచాయతీ
ఇది ఆరుంబాక పంచాయతీ పరిధిలోని ఒక శివారు గ్రామం.

## దర్శనీయ ప్రదేశములు/దేవాలయములు
### శ్రీ అభయాంజనేయస్వామి వారి ఆలయం
ఈ ఆలయంలో 2013 నవంబరు 16, శనివారం నాడు, శ్రీ అభయాంజనేయస్వామి వారి విగ్రహ ప్రతిష్ఠామహోత్సవం అత్యంత వైభవంగా జరిగింది.

### శ్రీ షిర్డీ సాయిబాబా ఆలయం
#గత 3 సంవత్సరాలుగా, రు. 50 లక్షల వ్యయంతో నిర్మించిన ఈ ఆలయంలో, విగ్రహ ప్రతిష్ఠా కార్యక్రమాలు 2015 నవంబరు 24 నుండి 26 వరకు నిర్వహించారు. 26వ తేదీ గురువారం ఉదయం 9-20 గంటలకు విగ్రహప్రతిష్ఠ నిర్వహించారు.

## మూలాలు

వర్గం:చెరుకుపల్లి మండలం (బాపట్ల జిల్లా) రెవిన్యూయేతర గ్రామాలు
విశ్వనాధరావుపేట

**విశ్వనాధరావుపేట**, నెల్లూరు జిల్లా బోగోలు మండలానికి చెందిన గ్రామం.
## గ్రామంలో విద్యా సౌకర్యాలు
జిల్లా పరిషత్తు ఉన్నత పాఠశాల.
## గ్రామంలోని దేవాలయాలు
* విశ్వనాధరావుపేటలోని రామస్వామిపాళెంలో నెలకొని ఉన్న శ్రీ విజ్ఞేశ్వర రామలింగస్వామి ఆలయంలో 2014, ఫిబ్రవరి-20న కలశప్రతిష్ఠ వేడుకగా జరిగింది. శాస్త్రోక్తంగా కలశానికి జరిగిన పంచగంగాభిషేకం, ప్రత్యేకపూజలకు భక్తులు అధిక సంఖాకంగా విచ్చేసారు.
* ఈ గ్రామంలోని శ్రీ షిర్డీ సాయిబాబావారి విగ్రహ ప్రతిష్ఠ, 30వ వార్షికోత్సవ వేడుకలు, 2014, ఏప్రిల్-2న, వైభవంగా జరిగినవి. బాబావారిని పూలతో అందంగా అలంకరించారు. విశేషపూజలు, పల్లకీసేవ శాస్త్రోక్తంగా జరిపినారు. భక్తిశ్రద్ధలతో, సాయినామ కీర్తనలు ఆలపించారు. మద్యాహ్నం, వివిధ ప్రాంతాల నుండి వచ్చిన భక్తులకు, అన్నదానం నిర్వహించారు.
* విశ్వనాధరావుపేట గ్రామ పరిధిలోని బట్టి నాగయ్య ఇళ్ళవద్ద ఉన్న శ్రీ నాగవరపమ్మ ఆలయంలో వైశాఖ పౌర్ణమికి వార్షికోత్సవం నిర్వహించెదరు.

## విద్య
* ఈ గ్రామ పాఠశాలలో 5వ తరగతి చదువుచున్న చి.వాకా లక్ష్మీసుచిత్ర ప్రతిభ పోటీలలో జాతీయస్థాయి పురస్కారం అందుకున్నది. న్యూఢిల్లీకి చెందిన "బ్రిటానియా ఇంటర్నేషనల్" వారు నిర్వహించిన క్విజ్ పోటీలలో ఈమె అత్యధిక మార్కులు సాధించి బంగారుపతకం అందుకున్నది. 

## మూలాలు
చిత్రా మండల్

**చిత్రా మండల్** రసాయన శాస్త్రవేత్త. ఈమె ప్రస్తుతం భారత రసాయన జీవశాస్త్ర సంస్థ (ఇండియన్ ఇన్‍స్టిట్యూట్ ఆఫ్ కెమికల్ బయాలజీ) లో హెడ్ గా పనిచేస్తున్నారు.

## విద్య , పరిశోధన
చిత్రా మండల్ రసాయన శాస్త్రంలో స్నాతక డిగ్రీను బాంకురా క్రిస్టియన్ కాలేజీ నుండి, స్నతకోత్తర డిగ్రీ ఆర్గానిక్ కెమిస్ట్రీలో బర్ద్వాన్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి పొందారు. 1978లో బయో ఆర్గానిక్ కెమిస్ట్రీలో PhDను బెంగుళూరులోని IISc నుండి పొందారు. ఆపై ఆమె ఫిలాడెల్ఫియాలోని యూనివర్సిటీ ఆఫ్ పెన్సిల్వేనియా, అమెరికాకు పోస్ట్ డాక్టరల్ పని మీద మాలెక్యులార్ ఇమ్యునాలజీ ఆన్ యాంటి బాడీ డైవర్సిటీ పై పరిశోధనలు జరిపేందుకు వెళ్ళారు. డిసెంబరు 1981 లో భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చాక శాస్త్రీయ, పారిశ్రామిక పరిశోధనా సంస్థ CSIR లో చేరారు. ఈ సంస్థ అంతర్గత భారతీయ రసాయనజీవశాస్త్ర సంస్థ (IICB) కోల్‌కతాలో ఇమ్యునాలజిస్ట్ గా చేరి, తన వృత్తి జీవితమంతా అక్కడే గడిపారు. ఇప్పుడామే ఇదే సంస్థలో వరిష్ట శాస్త్రజ్ఞురాలిగా వ్యవహరిస్తున్నారు., డివిజన్ ఆఫ్ క్యాన్సర్ బయాలజీ అండ్ ఇన్ఫ్లామేటరీ డిజీజెస్ కు అధినేతగా పనిచేస్తున్నారు.

## వెలుపలి లింకులు

## మూలాలు
* https://web.archive.org/web/20160305194949/http://www.ias.ac.in/womeninscience/LD_essays/177-180.pdf ఈ లింకులో ఆయా శాస్త్రవేత్తలు స్వయంగా వ్రాసిన వ్యాసాలు ఉన్నాయి. వాటి నుండి వికీపీడియాకు అనుకూలంగా వ్రాయవచ్చు.

వర్గం:భారతీయ మహిళా జీవ రసాయన శాస్త్రవేత్తలు
టి.అగ్రహారం

**టి.అగ్రహారం,** ప్రకాశం జిల్లా నాగులుప్పలపాడు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర  గ్రామం.

## మౌలిక వసతులు
నీటి శుద్ధి కేంద్రం.
## గ్రామ పంచాయతీ
ఈ గ్రామం చీర్వానుప్పలపాడు గ్రామ పంచాయతీ పరిధిలోని గ్రామం.
## దర్శనీయ ప్రదేశాలు/దేవాలయాలు
శ్రీ పోలేరమ్మ తల్లి ఆలయం:- ఈ ఆలయంలో అమ్మవారి వార్షిక మహోత్సవ వేడుకలు, 2014, ఆగస్టు-21, గురువారం నాడు ఘనంగా నిర్వహించారు. ఆలయంలో ప్రత్యేకపూజా కార్యక్రమాలతోపాటు, నాభిశిలకు పూజలు నిర్వహించారు. ఈ కార్యక్రమానికి భక్తులు అధికసంఖ్యలో విచ్చేసారు.

## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు
చిలకలమర్రి

**చిలకలమర్రి**, శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా, అనంతసాగరం మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం
## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
పెదపవని

**పెదపవని,** భారతదేశంలోని ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం ప్రకాశం జిల్లా లింగసముద్రము మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం. 

ఇది ముత్యాలపాడు పంచాయతీ పరిధిలోకి వస్తుంది. ఇది ఆంధ్రా ప్రాంతానికి చెందినది. ఇది జిల్లా హెడ్ క్వార్టర్స్ ఒంగోలు నుండి దక్షిణం వైపు 71 కిమీ దూరంలో ఉంది. లింగసముద్రం నుండి 12 కి.మీ. తెలంగాణ రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాదు నుండి 351 కి.మీ దూరంలో ఉంది. 

పెదపవని పిన్ కోడ్ 523115 మరియు పోస్టల్ ప్రధాన కార్యాలయం పెడ పావని.

నాయుడుపాలెం (3 కి.మీ.), అన్నెబోయినపల్లి (9 కి.మీ.), పురేటిపల్లి (9 కి.మీ.), దారకానిపాడు (9 కి.మీ.), అమ్మవారిపాలెం (11.. కి.మీ.) పెదపవనికి సమీప గ్రామాలు. పెదపావని చుట్టూ పశ్చిమాన కొండాపురం మండలం, తూర్పున గుడ్లూరు మండలం, దక్షిణాన జలదంకి మండలం, ఉత్తరాన వోలేటివారి పాలెం మండలం ఉన్నాయి.

కావలి, కందుకూరు, ఒంగోలు, నెల్లూరు పెదపవనికి సమీపంలోని నగరాలు.

ఈ ప్రదేశం ప్రకాశం జిల్లా మరియు నెల్లూరు జిల్లాల సరిహద్దులో ఉంది. నెల్లూరు జిల్లా కొండాపురం ఈ ప్రదేశం వైపు పశ్చిమాన ఉంది.

## గ్రామంలో విద్యా సౌకర్యాలు
### జిల్లా పరిషత్తు ఉన్నత పాఠశాల
#ఈ పాఠశాలలో 10వ తరగతి చదువుచున్న ఇంతా హైమావతి అను విద్యార్థిని, ఇటీవల రాజస్థానులోని జైపూరులో జరిగిన, జాతీయస్థాయి బాలికల సబ్ జూనియర్ టెనికాయిట్ డబుల్స్ విభాగంలో, కాంస్యపతకం సాధించింది.
#ఈ పాఠశాలలో చదువుచున్న తమతం పవిత్ర అను విద్యార్థిని, తమిళనాడు రాష్ట్రంలోని ధర్మపురిలో, 2015, డిసెంబరు-31 నుండి జనవరి-5 వరకు నిర్వహించిన జాతీయస్థాయి పాఠశాలల టెన్నికాయిట్ క్రీడాపోటీలలో, అండర్-17 విభగంలో పాల్గొని, కాంస్య పతకం సాధించింది. 

## మూలాలు


## వెలుపలి లింకులు
వర్గం:లింగసముద్రం మండలం రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు
మునగపాడు (ఫిరంగిపురం)

**మునగపాడు,** గుంటూరు జిల్లా, ఫిరంగిపురం మండలానికి చెందిన గ్రామం.

### జిల్లా పరిషత్తు ఉన్నత పాఠశాల
*ఈ పాఠశాలలో 8వ తరగతి చదువుచున్న కట్టా మానస, గంపా వంశీకృష్ణ, అండర్-17 విభాగంలో జాతీయ స్థాయి ఫుట్ బాల్ పోటీలకు ఎన్నికైనారు. డిసెంబరు/2013 మొదటి వారంలో కలకత్తాలో జరుగు జాతీయ స్థాయి అండర్-17, ఫుట్ బాల్ పోటీలలో రాష్ట్ర జట్టు తరఫున వీరు పాల్గొంటారు.
*ఈ పాఠశాలలో చదువుచున్న గౌసియా, షర్మిల, మానస, షమీనా అను నలుగురు విద్యార్థినులు, పల్లెటూరు బాలికలైనా బాలురకు దీటుగా ఫుట్ బాల్ క్రీడలో రాణిస్తామని బరిలోనికి దిగినారు. పాఠశాలలో ఈ క్రీడకు తగిన సదుపాయాలు లేకపోయినా, ఉన్న వనరులతోనే కసిగా సాధనచేసి అంచెలంచెలుగా రాణించుచూ, పల్లెనుండి ఢిల్లీకి వెళ్ళినారు. వీరు 2014, డిసెంబరు-26వ తేదీనాడు, గోవాలో, నేషనల్ స్కూల్ గేంస్ ఫెడరేషన్ ఆధ్వర్యంలో నిర్వహించే అండర్-19 జాతీయస్థాయి ఫుట్ బాల్ పోటీలకు ఎంపికైనారు. ఇంతకు ముందు వీరు పలు రాష్ట్రస్థాయి పోటీలలో పాల్గొని, మొదటి, రెండవ స్థానాలు పొందినారు. 2012లో జరిగిన ఇండో-నేపాల్ ఇంటర్నేషనల్ ఫుట్ బాల్ టోర్నమెంటులో భారతదేశం తరఫున ఆడి, తమ ప్రతిభ కనబరచారు.
*ఈ పాఠశాల విద్యార్థులు 2014, డిసెంబరు-19 నుండి 21 వరకు, అనంతపురంలో నిర్వహించిన రాజీవ్ గాంధీ ఖేల్ అభియాన్, రాష్ట్రస్థాయి ఫుట్ బాల్ పోటీలలో, తమ ప్రతిభ ప్రదర్శించి ప్రథమస్థానంలో నిలిచి, జాతీయస్థాయి పోటీలకు ఎంపికైనారు. 13 జట్లు పాల్గొన్న ఈ పోటీలలో వీరు విజేతగా నిలిచారు. ఈ విజయంతో వీరు, రాష్ట్రస్థాయిలో రెండుసార్లు ప్రథమ బహుమతి, రెండుసార్లు ద్వితీయ బహుమతి సాధించారు. 2015,జనవరి-1 నుండి 5 వరకు, కర్ణాటక రాష్ట్రంలోని బళ్ళారిలో నిర్వహించు జాతీయస్థాయి పోటీలలో ఈ పాఠశాలకు చెందిన మానస, మరియరాణి, ఖాదర్ జిలానీ, ఆంధ్రప్రదేశ్ జట్టు తరపున పాల్గొంటారు. 

## గ్రామ పంచాయతీ
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో, షేక్ ఫాతిమూన్ బీ, సర్పంచిగా ఎన్నికైంది.
## దర్శనీయప్రదేశాలు/దేవాలయాలు
శ్రీ ఆంజనేయస్వామివారి దేవాలయం.

## మూలాలు
తిమ్మసముద్రం (జలదంకి)

**తిమ్మసముద్రం**, S.R. కండ్రిక  కేసవరం తిమ్మసముద్రం శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా, జలదంకి మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం. కావలి 

## మూలాలు
జాతీయ వైద్య గ్రంథాలయం

thumb|వైద్య గ్రంథాలయం - ప్రతీకాత్మకచిత్రం
**జాతీయ వైద్య గ్రంథాలయం** (**National Medical Library**) ఒక ప్రత్యేకమైన వైద్య గ్రంథాలయం. ఇది 1966 ఏప్రిల్ 1 తేదీన భారత ప్రభుత్వం ద్వారా న్యూఢిల్లీలో స్థాపించబడింది.

ఇది శాస్త్రవేత్తలకు అవసరమైన వైద్య సమాచారాన్ని అందజేయాలనే ధ్యేయంతో స్థాపించబడింది. ఇందులో సుమారు 3.6 లక్షల పుస్తకాలు, జర్నల్స్, ఇతర సమాచారానికి చెందినవి ఉన్నాయి. దీని ద్వారా సుమారు 2000 పైగా జర్నల్స్ ప్రతి సంవత్సరం కొని చేరతాయి. ఈ అమూల్యమైన గ్రంథాలన్నీ ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ నిర్దేశించిన ప్రకారం ఏర్పరచబడి; అందరికీ సులువుగా వెతికి తీయడానికి ఏర్పాటుచేయబడ్డాయి.

ఈ గ్రంథాలయం వైద్య లైబ్రేరియన్లకు శిక్షణా కార్యక్రమాల్ని 1980 నుండి నిర్వహిస్తుంది. ఇప్పటికి ఇలాంటి 17 శిబిరాల్ని నిర్వహించి; దేశవ్యాప్తంగా 150 లైబ్రరీయన్లను గ్రంథాలయ నిర్వహణ గురించి విలువైన సమాచారాన్ని తెలియజేసింది. దేశమంతటా ఎక్కడ నుండైనా వైద్య విద్యార్థులు వారి వైద్యవిద్య, పరిశోధన కోసం కావలసిన సమాచారాన్ని ఇందులో సభ్యునిగా చేరి ఇక్కడనుండి పొందవచ్చును.

## బయటి లింకులు
* Official website of National Medical Library

వర్గం:జాతీయ గ్రంథాలయాలు
వర్గం:1966 స్థాపితాలు
నంది ఉత్తమ సినీ విమర్శకులు

right|thumb|200px|మామిడి హరికృష్ణ
**[[నంది పురస్కారాలు]]** అనేవి ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం తెలుగు సినిమాలకు ఏటా ఇచ్చే పురస్కారాలు. తెలుగు చరిత్ర, కళలకు ప్రతీకలలో ఒకటైన లేపాక్షి నంది పేరిట ఉత్తమ చిత్రాలకు,, ఉత్తమ కళాకారులకు ఈ పురస్కారాలు ఇస్తారు. ఈ సంప్రదాయం 1964 సంవత్సరములో ప్రారంభమైనది. ఆ రోజులలో చిత్ర నిర్మాణము చాలా తక్కువగా ఉండేది, ఏడాదికి సుమారు 25 నుండి 30 వరకు చిత్రాలు మాత్రమే తయారవుతుండేవి. రాను రాను వాటి సంఖ్య 125 నుండి 130 వరకూ పెరిగింది. చిత్ర నిర్మాణం సరళి, నాణ్యత, ప్రమాణాలు తగ్గుతూ భారీ వ్యయ ప్రయాసలకు లోనవుతుంది. మొదటిలో బంగారు, రజిత, కాంస్య నంది అనే 3 బహుమతులూ కథకు 2 బహుమతులూ, మొత్తము 5 పురస్కారాలుండేవి. చిత్ర నిర్మాణములో అన్ని శాఖలకు గుర్తింపు, ప్రోత్సాహము అందించే విధంగా ఇప్పుడు 42 నందులకు పెరిగినవి.

The **[[Nandi Awards|Nandi Award]] for Best Film Critic** winners:

వర్గం:నంది పురస్కారాలు
వర్గం:నంది ఉత్తమ సినీ విమర్శకులు
హరికృష్ణ

**హరికృష్ణ** అన్న పేరు ఈ క్రింది వ్యక్తులను సూచించవచ్చు:

* నందమూరి హరికృష్ణ, తెలుగు సినిమా నటుడు, రాజకీయ నాయకుడు. 
* పెండ్యాల హరికృష్ణ, ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు చెందిన చదరంగం క్రీడాకారుడు.
* మామిడి హరికృష్ణ, తెలుగు సినిమా విమర్శకుడు.

వర్గం:పుంలింగ పేర్లు
కొణిజర్ల మండలం

**కొణిజర్ల మండలం,** తెలంగాణ రాష్ట్రం, ఖమ్మం జిల్లాకు చెందిన మండలం.

2016 లో  జరిగిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు కూడా ఈ మండలం ఇదే జిల్లాలో  ఉండేది.  ప్రస్తుతం ఈ మండలం ఖమ్మం రెవెన్యూ డివిజనులో భాగం. 

పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు  కూడా ఇదే డివిజనులో ఉండేది.ఇది సమీప పట్టణమైన ఖమ్మం నుండి 14 కి. మీ. దూరంలో ఉంది.ఈ మండలంలో  17  రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి. అందులో ఒకటి నిర్జన గ్రామం. మండల కేంద్రం కొణిజర్ల.

## గణాంకాలు
thumb|2016 పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు అవిభక్త ఖమ్మం​ జిల్లా పటంలో మండల స్థానం
2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మొత్తం జనాభా 61,321. అందులో పురుషులు 30,878 కాగా, స్త్రీల సంఖ్య 30,443.

2016 లో జరిగిన పునర్వ్యవస్థీకరణ తరువాత, ఈ మండల వైశాల్యం 248 చ.కి.మీ. కాగా, జనాభా 61,321. జనాభాలో పురుషులు 30,878 కాగా, స్త్రీల సంఖ్య 30,443. మండలంలో 17,135 గృహాలున్నాయి.

## మండలం లోని గ్రామాలు

### రెవెన్యూ గ్రామాలు
                        
# అమ్మపాలెం
# దుద్దెపూడి
# గోపారం
# గోపతి
# గుబ్బగుర్తి
# గుండ్రతిమడుగు
#కాచారం హెచ్
# కొండవనమాల
# కొణిజర్ల
# లింగగూడెం
# మల్లుపల్లి
# పెదమునగల
# పల్లిపాడు
# సింగరాయపాలెం
# శివారు వెంకటపురం
# తనికెల్ల
# తుమ్మలపల్లి
గమనిక:నిర్జన గ్రామం ఒకటి పరిగణనలోకి తీసుకోలేదు

### పంచాయతీలు

# అమ్మపాలెం
# అంజనాపురం
# అన్నవరం
# బొడ్య తండా
# చిన్న గోపతి
# చిన్న మునగాల
# గడ్డల గూడెం
# గోపారం
# గుబ్బగుర్తి
# గుండ్రతిమడుగు
# కొండవానమాల
# కొణిజర్ల
# కొత్తకాచారం
# లక్ష్మీపురం
# లింగగూడెం
# మల్లుపల్లి
# మేకలకుంట
# పెద్దగోపతి
# పెదమునగల
# రాజ్యతండా
# రామనరసయ్య నగర్
# సాలెబంజర
# సింగరాయపాలెం
# తీగలబంజర
# తనికెళ్ళ
# తుమ్మలపల్లి
# ఉప్పలచలక

## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు
కండలేరు

**కండలేరు** నెల్లూరు జిల్లా రాపూరు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

## గ్రామ విశేషాలు
* ఇక్కడ కండలేరు ఆనకట్ట ఉంది.
* కండలేరు గ్రామ జిల్లా పరిషత్తు ఉన్నత పాఠశాలలో 9వ చదువుచున్న శ్రావణి అను విద్యార్ధిని, ఇటీవల రాజస్థాన్ లోని జోధపూర్ లో జరిగిన జాతీయ స్థాయి సాఫ్ట్ బాల్ క్రీడా పోటీలలో, అద్భుత ప్రతిభ కనబరచి, పలువురి మెప్పు పొందింది

## మూలాలు
గొట్టపు బావి

thumb|బోరు బావి లేదా చేతి పంపు
భూగర్భజలం కోసం భూమిలోనికి వేసే బోరును **[[బోరుబావి]]** అంటారు. సాధారణంగా బోరుబావిని బోరు అని కూడా వ్యవహరిస్తారు. బోరు అనగా చాలా పొడవైన రంధ్రము. నీటి కోసం భూమిలోనికి చాలా పొడవైన రంధ్రం వేయటం ద్వారా ఏర్పరచుకున్న బావి కనుక ఈ బావిని బోరుబావి అంటారు. బోరుబావులను త్రవ్వేందుకు ఉపయోగించే వాహనాలను బోరుబండ్లు అంటారు. బోరు వేసే ప్రాంతాన్ని బట్టి, వేయవలసిన లోతును బట్టి వివిధ రకాల బోరుబండ్లను ఉపయోగిస్తారు. బోరు బావి గుండ్రంగా, చాలా లోతుగా ఉంటుంది, దీని వ్యాసం సాధారణంగా 5 నుంచి 8 అంగుళాలు ఉంటుంది. వీటి లోతు సాధారణంగా భూగర్భజలం లభించే లోతును బట్టి ఉంటుంది. భూగర్భజలం తక్కువ లోతులో లభించే చోట్ల వీటి లోతు తక్కువగాను, భూగర్భజలం ఎక్కువ లోతులో లభించే చోట్ల వీటి లోతు ఎక్కువగాను ఉంటుంది. వీటి లోతు సాధారణంగా 100 నుంచి 200 అడుగుల లోతు ఉంటాయి, కాని కొన్ని చోట్ల వీటి లోతు 500 అడుగుల కన్నా ఎక్కువ లోతుంటాయి. బోరుబావిలోని నీటిని వాడుకునేందుకు పైకి రంపించడానికి సాధారణంగా కొట్టుడు పంపులు, విద్యుత్ పంపులు ఉపయోగిస్తారు. 

## ప్రదేశం ఎంపిక
బోరు బావిని సాధారణంగా ఈశాన్యంలో వేస్తారు. దాదాపు అన్ని ఇండ్లలో ఈశాన్యం దిక్కులోనే బోరుబావి ఉంటుంది. పొలాలలో కూడా బోరు వేసేందుకు మొదటి ప్రాధాన్యత ఈశాన్యానికే, కానీ, కొన్ని ఉపయోగాల దృష్ట్యా, భూగర్భజల నీటి లభ్యత దృష్ట్యా మార్పు జరుగుతుంది.

## విఫలం
కొన్ని ప్రాంతాలలో కొద్ది కొద్ది దూరంలోనే, కొన్ని మీటర్ల దూరంలోనే భూగర్భజలం లభ్యతలో తేడాలుంటాయి. కొన్ని బోరుబావులలో చాలా ఎక్కువ నీరు లభించగా, కొన్నింటిలో చాలా తక్కువ నీరు లభించడం, లేదా అసలు నీరు లభించకపోవడం జరుగుతుంది. వేసిన బోర్లలో అసలు నీరు పడకపోవడం, లేదా అవసరమయినంత నీరు పడకపోవడం జరుగుతుంది, ఇటువంటి బోర్లను తిరిగి పూడ్చివేస్తారు. అలా పూడ్చకుండా వదిలేస్తే, పిల్లలు, చిన్నపాటి జంతువులూ ఆ బావిలో పడిపోయే ప్రమాదముంది.

## ఇవి కూడా చూడండి
*తాగునీరు
*సాగునీరు

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:నీటి బావులు
వర్గం:తాగునీరు
వర్గం:సాగునీరు
లింగంగుంట (చిలకలూరిపేట)

**లింగంగుంట**, పల్నాడు జిల్లా, చిలకలూరిపేట మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

## గ్రామంలో విద్యా సౌకర్యాలు
మండల పరిషత్తు ప్రాథమిక పాఠశాల. 
## గ్రామానికి సాగు/త్రాగునీటి సౌకర్యం
ఊర చెరువు.
## గ్రామ పంచాయతీ
2013-జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి నిర్వహించిన ఎన్నికలలో పెడవల్లి రాజ్ కుమార్, సర్పంచిగా ఎన్నికైనాడు.

## గ్రామంలో ప్రధాన పంటలు
వరి, అపరాలు, కాయగూరలు

## గ్రామంలో ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు

## గ్రామ ప్రముఖులు
ప్రముఖ పద్యకవి, బాలసాహితీ శతకకర్త  షేక్ ఆలీగారు ఈ గ్రామస్తులే. వీరు, తెనాలికి చెందిన ఆలపాటి కళాపీఠం అను సాంస్కృతిక సంస్థ వారు ప్రదానం చేసే, ప్రతిష్ఠాత్మకమైన **సమతారావు బాలసాహిత్య** పురస్కారాన్ని, 2013 నవంబరు 20 నాడు అందుకోనున్నారు.

## మూలాలు
వర్గం:చిలకలూరిపేట మండలం లోని రెవిన్యూయేతర గ్రామాలు
రమా గోవిందరాజన్

**రమా గోవిందరాజన్** Ph. D. (1994, IISc), FNASc, FASc. శాంతి స్వరూప్ భట్నాగర్ పురస్కారం పొందిన మహిళా శాస్త్రవేత్త.
రమా గోవిందరాజన్ ఉన్నతి వెనుక ఆమెమేధాపాఠవాలతో అమ్మమ్మ అలివేలు, తల్లి శకుంతలా ప్రేరణా సహాయసహకారాలు ఉన్నాయి. రమా గోవిందరాజన్ తల్లి శాకుంతల ఉద్యోగి. ఆమె ఒన్టరిగా రమా గోవిందరాజన్ విద్యాభ్యాసం, పోషణ బాధ్యతలు వహిచింది.

రమా గోవిందరాజన్ ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ (ఐ.ఐ.టి) లో బి.టెక్ పట్టాపుచ్చుకున్నారు.

పి.హెచ్.డి అడ్వైజర్‌గా డాక్టర్ రోడెం నరసింహం ఆమెకు ప్రోత్సాహం అనిదించాడు. ఆమెకు విజ్ఞాన శాస్త్రము ఇష్టాంశం విద్యాసంబంధిత చర్చలే ప్రధానవ్యాపకం అన్నది ఆమె అభివృద్ధికి దోహదం అయింది. ఆమె పి.హె.డి, మాస్టర్ డిగ్రీ అమెరికాలో సాగింది. వివాహానంతరం ఉన్నత విద్యాభ్యాసం కొనసాగింది. బి.టెక్ తరువాత ముంబయిలో కొంతకాలం ఉద్యోగం చేసిన తరువాత పైచదువులు కొనసాగించబడ్డాయి.

## మూలాలు

* [ http://www.ias.ac.in/womeninscience/LD_essays/117-120.pdf ] ఈ లింకులో ఆయా శాస్త్రవేత్తలు స్వయంగా వ్రాసిన వ్యాసాలు ఉన్నాయి. వాటి నుండి వికీపీడియాకు అనుకూలంగా వ్యాసాలను అభివృద్ధి చేయవచ్చు.

## వెలుపలి లింకులు

వర్గం:శాంతిస్వరూప్ భట్నాగర్ అవార్డు గ్రహీతలు
వర్గం:మహిళా శాస్త్రవేత్తలు
పొన్న (అయోమయ నివృత్తి)

* పున్నాగ - పొన్న చెట్టు
* పొన్న (ఇచ్చోడ) - అదిలాబాదు జిల్లా, ఇచ్చోడ మండలానికి చెందిన గ్రామం
నారదగిరి లక్ష్మణదాసు

**నారదగిరి లక్ష్మణదాసు** (సెప్టెంబరు 15, 1856 - ఆగష్టు 20, 1923) పాలమూరు జిల్లాకు చెందిన కవి, వాగ్గేయకారుడు.

## జననం
ఇతను సెప్టెంబరు 15, 1856 న జన్మించాడు. లక్ష్మణదాసు సోదరుడు సింహయ్య కూడా కవిపండితుడు. ఇతనికి చిన్నతనంలోనే భక్తిభాగం కలిగింది. వైరాగ్యం నుంచి దూరం చేయడానికి తండ్రి 13 సంవత్సరాల వయస్సులోనే వివాహం జరిపించగా పదేళ్ళకే భార్య మరణించింది. నాగర్ కర్నూల్ ప్రాంతంలో అప్పటికి వెంకటేశ్వర స్వామి ఆలయం లేకుండటచే తిరుపతి వెళ్ళి విగ్రహం వెంట తీసుకొని వచ్చి వట్టెంలో ప్రతిష్ఠించాడు. తాను స్థాపించిన స్వామిపైనే కీర్తనలు రచించాడు. వందలాది కీర్తనలు రచించిననూ ఇప్పుడు సుమారు 200 కీర్తనలు, 50 మంగళహారతులు, కొన్ని పద్యాలు మాత్రమే ఉన్నాయి.

## మరణం
లక్ష్మణదాసు ఆగష్టు 20, 1923 న మరణించాడు. లక్ష్మణదాసు శిష్యులు కూడా కవులుగా, సంకీర్తనాచార్యులుగా పేరుపొందారు.

## మూలాలు

వర్గం:1856 జననాలు
వర్గం:1923 మరణాలు
వర్గం:మహబూబ్ నగర్ జిల్లా కవులు
వర్గం:పాలమూరు జిల్లా వాగ్గేయకారులు
అర్థపంచకము

**అర్థపంచకం, ** నారాయణ పరివ్రాట్కృత మగు గ్రంథం, పంచవిషయపద్ధతిని దెలుపును.

## పంచ ప్రధాన విషయములు
పంచప్రధాన విషయాలు ఐదు అవి: 1. జీవం, 2. ఈశ్వరుడు, 3. ఉపాయం, 4. ఫలం లేక పురుషార్థము, 5, విరోధం.

మరల నివి యొక్కొక్కటి యైదు తెరగులుగా ఉంటాయి. అవి:

# నిత్య, ముక్త, కేవల, ముముక్షు, బద్ధం లనునవి జీవం లోని యైదు తెరగులు.
# పర, వ్యూహ, విభవ, అంతర్యామి, అర్చలు ఈశ్వరుని యందలి పంచప్రకారంలు.
# కర్మయోగ, జ్ఞానయోగ, భక్తియోగ, ప్రపత్తియోగ, ఆచార్యాభిమానయోగములు పంచోపాయంలు.
# ధర్మ, అర్థ, కామ, కైవల్య, మోక్షాలు పంచవిధ పురుషార్థంలు.
# స్వస్వరూపవిరోధం, పరస్వరూపవిరోధ, ఉపాయవిరోధ, పురుషార్థవిరోధ, ప్రాప్తివిరోధంలు.

## వివరణ
ఉపాసన చేయువలెనన్న ముందు సౌఖ్యంగా ఉపాప్య వస్తువు స్వరూపంను, తర్వాత ఉపాసన చేయువారి స్వరూపంను, ఉపాసన చేయు మార్గంను, ఆ ఉపాసన చేయుటచే గలుగు ఫలంను, ఉపాసన చేయుటలో గలుగు విఘ్నంలను గూర్చి బాగుగా తెలిసికొనవలెను. ఈ ఐదు విషయంలకే అర్థపంచకంలని పేరు. దీనిని తెలుసుకోకపోతే సాధన నెరవేరదు. అనేక లోపాలు తటస్థించుచుండును. విక్షేపం చెందుటకవకాశం ఉంది.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:సంఖ్యానుగుణ వ్యాసములు
పాతనందాయపాలెం

**పాతనందాయపాలెం** గుంటూరు జిల్లా, కర్లపాలెం మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

## గ్రామ పంచాయతీ
ఈ గ్రామ పంచాయతీ 2001 లో ఏర్పడింది. 2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో, ఈ గ్రామస్థులు, వార్డు సభ్యులనుండి సర్పంచి వరకూ అందర్నీ మహిళలనే ఎన్నుకున్నారు. సర్పంచిగా తంత్రి నాగమల్లేశ్వరి ఎన్నికైంది. ఈ గ్రామం 2001లో నల్లమోతువారిపాలెం పంచాయతీ నుండి విడిపోయి, ప్రత్యేక పంచాయతీగా ఏర్పడగా, ఇప్పటివరకూ 3 సార్లు ఎన్నికలు జరుగగా, 3 సార్లూ ఏకగ్రీవమే. తొలుత సర్పంచిగా రావి ప్రకాశమ్మను ఏకగ్రీవంగా ఎన్నుకున్నారు. 2006లో ప్రకాశమ్మ భర్త రావి సుందరరామిరెడ్డిని ఏకగ్రీవంగా ఎన్నుకున్నారు. సర్పంచిగా 2013 లో తంత్రి నాగమల్లేశ్వరిని ఎన్నుకున్నారు. వార్డు సభ్యులనందరినీ గూడా మహిళలనే ఎన్నుకున్నారు.
## గ్రామ ప్రధాన వృత్తులు
గొర్రేల పెంపకం, వ్యవసాయం. 
## మూలాలు

వర్గం:రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు
వర్గం:కర్లపాలెం మండలం లోని రెవిన్యూయేతర గ్రామాలు
వేడి గాలి బెలూన్

**వేడి గాలి బెలూన్‌లు** విమానాలలోని ఒక రకం, మానవుడు ఎగిరేందుకు ఉపయోగించి విజయవంతమైన సాంకేతిక పరిజ్ఞానం యొక్క ప్రారంభ రూపం. వేడి గాలి బుడగల ఉపయోగం పురాతన చైనీస్ నుండే మొదలయి ఉండవచ్చు. సాధారణంగా ఒక రకమైన అగ్నితో బుడగలోని గాలిని వేడి చేయటం ద్వారా వేడి గాలి బుడగలు పనిచేస్తాయి.

వేడి గాలి "బరువు" అంతే ఆయతనం (వాల్యూమ్) ఉన్న చల్లని గాలి కంటే తక్కువ, (చల్లగాలి సాంద్రత కన్నా వేడిగాలి సాంద్రత తక్కువ) అంటే చుట్టూ చల్లని గాలి ఉన్నప్పుడు నీటికుండలోని బుడగలు పైకి తేలినట్లుగా వేడిగాలి పైకి వెళ్లుతుంది లేదా తేలుతుంది. వేడి, చల్లని మధ్య వ్యత్యాసం పెద్దగా ఉన్నప్పుడు, సాంద్రతలో కూడా పెద్ద తేడా ఉంటుంది, ఈ వ్యత్యాసం వలనే వేడిగాలి ఉన్న బలమైన బెలూన్ పైకి నెట్టబడుతుంది.

దీని అర్థం ఈ వేడి గాలి బుడగలు చల్లని రోజు, లేదా బెలూన్ లోపలి గాలికి ఎక్కువ వేడిని కలుగజేసినప్పుడు ఎక్కువ బరువును మోసుకెళ్లగలుగుతాయి.

ఫ్రాన్స్ దేశపు పారిస్ లో 1783 నవంబరు 21 న మొదటిసారి పగ్గపుతాడు లేని మానవ విమానం ఎగిరింది, ఇది జీన్-ఫ్రాంకోయిస్ పిలాట్రీ డి రోజియర్, ఫ్రాంకోయిస్ లారెంట్ డి అర్లండెస్ నడిపించిన వేడి గాలి బెలూన్, దీనిని 1782 డిసెంబరు 14 న మోంట్గోల్ఫియర్ సోదరులు రూపొందించారు. ఆధునిక విమానయాన యుగం నవంబర్ 21, 1783న మోంట్‌గోల్ఫియర్ సోదరులు రూపొందించిన హాట్ ఎయిర్ బెలూన్‌తో గాలి కంటే తేలికైన మానవ విమానంతో ప్రారంభమైంది. విమానయానం యొక్క మూలాలు 18వ శతాబ్దంలో వేడి గాలి బెలూన్‌ను అభివృద్ధి చేసినప్పుడు గుర్తించవచ్చు. ఈ ఆవిష్కరణ తేలడం ద్వారా వాతావరణ స్థానభ్రంశం కోసం అనుమతించింది, ఇది ఏవియేషన్ టెక్నాలజీలో మొదటి ముఖ్యమైన పురోగతిని సూచిస్తుంది.

వేడి గాలి బుడగల నిర్మాణంలో అనేక కారకాలు ఉన్నాయి:
* కప్పుకవచం (ఎన్వలప్)
* కుట్లు
* లేపనాలు
* పరిమాణము
* వెలువరించే ముఖ ద్వారాలు (వెంట్స్)
* ఆకారము
* బుట్ట
* పొయ్యి
* ఇంధన టాంకులు
* సాధననిర్మాణం (ఇంస్ట్రుమెంటేషన్)
* సంయుక్త ద్రవ్యరాశి
హాట్ ఎయిర్ బెలూనులో అత్యంత ఎత్తుకు ఎగసిన ప్రపంచ రికార్డు విజయపత్ సింఘానియా పేరిట ఉంది. 2005 లో, 67 ఏళ్ళ వయసులో ఆయన, 69,000 అడుగుల ఎత్తుకు వెళ్ళి ఈ రికార్డు స్థాపించాడు.

## ఇవి కూడా చూడండి
* విమానయానం

## మూలాలు

వర్గం:బుడగలు
వర్గం:ఏవియేషన్
ధ్రువోపాఖ్యానము (పుస్తకం)

**ధ్రువోపాఖ్యానము** 1928 లో ప్రచురించబడిన తెలుగు పుస్తకం. దీనికి బమ్మెర పోతన రచించిన మహాభాగవతంలోని ధ్రువోపాఖ్యానము మూలం. దీని రాజమండ్రి లోని ఆర్య పుస్తకాలయములో ముద్రించారు.

## వికీసోర్సులో పూర్తిపాఠం
* వికీసోర్సులో ధ్రువోపాఖ్యానము. లిప్యంతరీకరణకు సహాయం చేయండి.

## మూలాలు
* అర్కీవ్.ఆర్గ్ లో ధ్రువోపాఖ్యానము మూలము ప్రతి

వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
వర్గం:1928 పుస్తకాలు
వర్గం:భాగవతము
చేతి పంపు

**చేతి పంపులు** అనగా మానవుని చేతితో పనిచేసే పంపులు, వీటిని ద్రవాలు లేక గాలిని ఒక చోటి నుండి మరొక చోటికి తరలించడానికి మానవశక్తి, యాంత్రిక అనుకూలతతో ఉపయోగిస్తారు. వివిధ రకాల పరిశ్రమలలో, సముద్రాలలో, నీటిపారుదల వ్యవస్థలో, విరామ కర్యాకలాపాల కొరకు ప్రపంచంలోని ప్రతి దేశంలో వీటిని విస్తృతంగా ఉపయోగిస్తున్నారు.

అందుబాటులో అనేక రకాల చేతి పంపులు ఉన్నాయి, ప్రధానంగా పిస్టన్ మీద పనిచేసేది. వ్యతిరేక దిశలో చెక్ వాల్వ్ సూత్రంతో ఒక గదిని ప్రవేశించడం, నిష్క్రమించునట్లుగా పంపును పనిచేయిస్తారు.
## రకములు
### చూషణ, లిఫ్ట్ చేతి పంపులు
చూషణ, లిఫ్ట్ అనునవి ప్రవాహులను పంపింగ్ చేయుటలో ముఖ్యమైనవి. చూషణ అనునది పంప్ చేయవలసిన ప్రవాహికి, పంపు మధ్య భాగానికి మధ్య నిలువుగా ఉన్నదూరం, అదేవిధంగా లిఫ్ట్ అనగా పంపు మధ్య భాగానికి, నిర్గమ స్థానానికి మధ్యనున్న నిలువు దూరం. ఒక చేతిపంపు 7 మీటర్ల లోతు న గల వాతావరణ పీడనానికి పరిమితంగా పీల్చుకుంటుంది. చేతిపంపు ప్రవాహికి కొంత ఎత్తుకు లిఫ్ట్ చేయటం దాని సామర్థం పై ఆధారపడి ఉంటుంది. 
### సిఫాన్స్
నీరు ఎల్లప్పుడూ పల్లం వైపు వస్తుంది. ఈ నియమం ఆధారంగా కొన్ని ప్లాస్టిక్ లేదా రబ్బరు బల్బు తో కూడిన ప్లాప్ వాల్వులు సాధారణ పంపులు వాటి ప్రతి చివర ఖాళీ ప్రవాహి లేదా వాటర్ కేన్స్ నుండి టాంక్స్ కు కలుపబడి ఉంటాయి. ఒకసారి బల్బు ప్రవాహితో నిండిన యెడల ఆ ప్రవాహి అధిక ఎత్తునుండి అల్ప స్థానానికి వస్తుంది.

 
### లిఫ్ట్ శ్రేణి
చేతి పంపులలోని వివిధ రకాల లిప్ట్ శ్రేణి క్రింద ఇవ్వబడింది:

## చిత్రమాలిక

Image:Pump-tah.jpg|చేతితో పచిచేసే నీటిపంపు "స్లోవేకియాలో"(నడిచే బీం పంప్)
Image:DrawingWater.jpg|1939 లో ఒక్లహామాలో ఒక బాలుడు తోడుతున్న హ్యాండ్ పంపు 
Image:Tennessee Valley Authority, Tenessee Housing, Fentress Co., Wilder, Tennessee, "The sole water supply of this section... - NARA - 195812.tif|1942 లో టెన్నెస్సీ లో ఒక విభాగంలో నీటి సప్లై విధానము .
Image:Village Pump at Thorpe Abbotts.jpg|ఇంగ్లాండ్ నందలి నోర్‌ఫోర్క్ లో గ్రామ పంఫు.
File:Fotothek df pk 0000135 002.jpg|రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత జర్మనీ పునర్నిర్మాణములో ఉపయోగించే చేతిపంపు.
Image:BerlinWaterPump.jpg|బెర్లిన్ లోని చేతితో పనిచేసే నీటి పంపు.
Image:Afridev.jpg|లైబీరియా లోని గ్రామీణ చేతిపంపు.
File:01 Bruges - Fontaine - JPG1.jpg|బెల్జియం లోని పట్టణ నీటిపంపు.
File:Handschwengelpumpe Lobstädter Straße Leipzig 06.JPG|లీప్జిగ్ లోని చేతి పంపు.
File:Mariembourg JPG02.jpg|బెల్జియం లోని గ్రామీణ చేతిపంపు


## ఇవీ చూడండి
* పంపు
* ఇండియా మార్క్ II

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు
వర్గం:పంపులు
వడ్డే రమేష్

**వడ్డే రమేశ్ ** (అక్టోబరు 11, 1947 - నవంబరు 21, 2013) ప్రముఖ తెలుగు సినీ నిర్మాత.

## జననం
1947, అక్టోబరు 11 న కృష్ణా జిల్లా, యలమర్రులో జన్మించారు.

## నేపధ్యము
విజయమాధవి పిక్చర్స్ అధినేతగా ప్రసిద్ధి గాంచిన ఆయన తెలుగులో నిర్మించిన తొలి చిత్రం పాడవోయి భారతీయుడా. అలాగే హిందీలో తొలి చిత్రం 'సున్హేరా సంసార్' నిర్మించారు.ఆయన నిర్మించిన బొబ్బిలిపులి చిత్రం తెలుగు నాట ఘన విజయం సాధించింది. విజయమాధవి పిక్చర్స్ పతాకంపై వడ్డే రమేశ్ నిర్మించిన అనేక చిత్రాలు విశేషాదరణను చూరగొన్నాయి... 'బొబ్బిలిపులి' స్వర్ణోత్సవ చిత్రంగా రికార్డ్ సృష్టించగా, రమేశ్ నిర్మించిన కటకటాల రుద్రయ్య, రంగూన్ రౌడీ వంటి చిత్రాలు రజతోత్సవాలు జరుపుకున్నాయి.

1947 అక్టోబరు 11న కృష్ణాజిల్లా యలమర్రు గ్రామంలో జన్మించారు. సినిమారంగంపై మక్కువతో చిత్రసీమలో అడుగు పెట్టిన రమేశ్ మొదట 'సున్హేరా సంసార్' అనే హిందీచిత్రాన్ని నిర్మించారు. తెలుగులో ఘనవిజయం సాధించిన పండంటి కాపురం ఆధారంగా ఆదుర్తి సుబ్బారావు దర్శత్వంలో ఈ హిందీ చిత్రం రూపొందింది. తెలుగులో ఆయన నిర్మించిన తొలిచిత్రంపాడవోయి భారతీయుడా. తరువాత అక్కినేని హీరోగా ఆత్మీయుడు నిర్మించారు. దాసరి దర్శకత్వంలో కృష్ణంరాజు హీరోగా రమేశ్ నిర్మించిన 'కటకటాల రుద్రయ్య, రంగూన్ రౌడీ' చిత్రాలు అద్భుత విజయం సాధించాయి. ఈ చిత్రాల విజయంతో తన ప్రస్థానాన్ని అప్రహతిహతంగా కొనసాగించారు.

ఘట్టమనేని కృష్ణతో "విశ్వనాథ కథానాయకుడు", చిరంజీవితో "లంకేశ్వరుడు" వంటి భారీ బడ్జెట్ చిత్రాలను తెరకెక్కించారు. వడ్డే రమేశ్ తనయుడు వడ్డే నవీన్ కూడా కథానాయకునిగా తెలుగువారికి సుపరిచితమే.! నవీన్ హీరోగా నటించిన "లవ్ స్టోరీ99" చిత్రానికి వడ్డే రమేశ్ నిర్మాణ బాధ్యతలు చేపట్టారు. "కలహాల కాపురం", "తిరుగుబాటు", "దుర్గాదేవి", "ఏడుకొండల స్వామి" వంటి చిత్రాలనూ ఆయన నిర్మించారు. దాసరి నారాయణరావుతో రమేశ్ బంధం విడదీయలేనిది. దాసరి దర్శకత్వంలోనే అద్భుతమైన చిత్రాలను నిర్మించారు రమేశ్.. దాసరి నూరవ చిత్రం 'లంకేశ్వరుడు'ను కూడా రమేశ్ నిర్మించడం విశేషం. రమేశ్ ఎన్ని చిత్రాలు నిర్మించినా, 'బొబ్బిలిపులి' నిర్మాతగా జనం మదిలో ముద్రవేశారాయన.

ప్రముఖ నటుడు వడ్డే నవీన్ ఈయన పుత్రుడే.

## మరణం
ఇతను 2013, నవంబరు 21 న క్యాన్సర్ వ్యాధితో మరణించారు.

## బయటి లంకెలు
*
*వడ్డే రమేశ్ తో ముఖాముఖి

వర్గం:1947 జననాలు
వర్గం:2013 మరణాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నిర్మాతలు
వర్గం:హిందీ సినిమా నిర్మాతలు
దాదా హయాత్ కలందర్

image skyline = Dattagiri.JPG
**దాదా హయాత్ ఖలందర్ ** లేదా **బాబా బుడన్** : 11వ శతాబ్దానికి చెందిన సూఫీసంతు "అబ్దుల్ అజీజ్ మక్కీ" ఇతడి పూర్తి పేరు 'ఇతడి శిష్యగణాల్లో హిందువులు ముస్లిములు వుండేవారు. ఇతడి దర్గా కర్నాటక రాష్ట్రంలోని చిక్కమగళూరు న గల బుడన్ గిరి (బుడన్ పర్వతాలు) Baba Budangiri, లో ఉంది. భారతదేశంలో కాఫీ మొక్కలను ప్రవేశపెట్టిన ఘనత ఇతడికే దక్కుతుంది. ఇతడు యెమన్ దేశంలోని మోచా (Mocha) ప్రాంతంనుండి కాఫీ మొక్కలను తీసుకు వచ్చి, బుడన్ గిరి ప్రాంతాలలో నాటాడు. ఆవిధంగా కాఫీ భారత్ కు పరిచయం అయ్యింది. ఇతడు భారత్ కు 1005 లో వచ్చాడు, మలబార్ తీరంద్వారా, చిక్కమగళూరుకు వచ్చి ఇక్కడే నివాసమేర్పరచుకున్నాడు. ఇతడు బాగ్దాదుకు చెందిన సూఫీ గురువు. 
## హిందువుల భావాలు

దాదాహయాత్, బాబాబుడన్ గా గుర్తించబడే అబ్దుల్ అజీజ్ మక్కీని, హిందువులు దత్తాత్రేయగా భావిస్తారు, ఈ బాబాబుడన్ గిరిని, దత్తగిరిగానూ గుర్తిస్తారు. ఇతడి దర్గా హిందూ-ముస్లిం పర్యాటకుల, భక్తుల కేంద్రం. 
## మూలాలు
* *[[:en:Coffee: A Dark History|Coffee: A Dark History]]* by Antony Wild. New York: Fourth Estate Press, 2004. ISBN 1-84115-649-3
*https://web.archive.org/web/20101120215459/http://www.chickmagalur.nic.in/htmls/tour_bbgiri.htm

## ఇతర పఠనాలు
*Pendergrast, Mark, *Uncommon Grounds: The History of Coffee and How It Transformed Our World,* (New York: Basic Book, 1999).

వర్గం:భారతదేశంలో సూఫీలు
వర్గం:భారతదేశంలో దర్గాలు
తాడు పంపు

**తాడు పంపు** అనగా పంపు యొక్క ఒక రకం. దీనికి వదులుగా వేలాడుతూ ఉండే ఒక తాడు ఉంటుంది, అందుకే దీనిని తాడు పంపు అంటారు. దీనికి ఉపయోగించిన తాడు బావి పై భాగానుంచి బావి లోపల ఉన్న నీటిలోకి, అక్కడ నుంచి బావి నీటిలోకి మునిగి ఉండి బావి పైభాగం వరకు ఉన్న పైపు లోపలి గుండా పైకి వచ్చి మొదలు, చివరలు లేకుండా ఒక తాడు గానే కలిసి ఉంటుంది. దీనికి అమర్చే గిలక చక్రం తాడును సులభంగా సౌకర్యంగా తిప్పేందుకు పైపు వ్యాసానికి మధ్యగా ఉండేలా, మరొక వైపు ఏవి తగలకుండా సాఫీగా లోపలి వెళ్లేలా అమర్చుకోవాలి. తాడు పంపులు తరచుగా అభివృద్ధి చెందిన ప్రదేశాలలో ఉపయోగిస్తున్నారు, వీటి రూపకల్పనలో సాధారణంగా PVC పైపులను, అదృఢ లేదా దృఢమైన కవాటాలు కలిగిన ఒక తాడులను ఉపయోగిస్తారు. 

ఈ తాడుకు పైపు వ్యాసంతో సరిపోయే విధంగా మధ్య మధ్యలో అదృఢ లేదా దృఢమైన కవాటాలు ఉంటాయి, ఈ కవాటాల వలనే పైపులో ఉన్న నీరు నిలబడి తాడుతో పాటే నీరు కూడా ఉపరితలం పైకి లాగబడుతుంది.

తాడు పంపులు నిర్మించడం చౌక, నిర్వహించడం సులభం.ఒక రకమైన తాడు పంపు సోలార్ శక్తిని వినియోగించుకొని ఒక రోజుకు 3000 లీటర్ల నీట్నిని 80 వాట్ల శక్తితో కూడిన సౌరశక్తిని వినియోగించుకుంటుంది. తాడు పంపులు తక్కువ వేగంతో కూడిన డిసిల్, విద్యుత్ ఇంజన్లతో కూడా పనిచేస్తాయి. human energy, wind and solar energy.
## మూలాలు

## ఇతర లింకులు
* rope pump site
* 
* Robert Lambdon's book

వర్గం:పంపులు