open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
పల్లడం సంజీవరావు

**పల్లడం సంజీవరావు** (1882–1962) తమిళనాడు కు చెందిన భారతీయ వేణుగాన విద్వాంసుడు, కర్ణాటక సంగీతకారుడు.

## విశేషాలు
సంజీవరావు 1882లో కొయంబత్తూరు సమీపంలోని పల్లడం అనే గ్రామంలో ఒక తంజావూరు మరాఠీ కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఇతడు షట్కాల నరసయ్య, శీర్కాళి నారాయణస్వామి వద్ద సంగీతం నేర్చుకున్నాడు.పన్నెండు సంవత్సరాల వయసు నాటికే ఇతడు సంగీతంలో మెళకువలన్నీ నేర్చుకున్నాడు. ఆ తర్వాత శరభశాస్త్రి వద్ద ఏడు సంవత్సరాలు వేణుగానం నేర్చుకున్నాడు.

మద్రాసు సంగీత అకాడమీ భారత శాస్త్రీయ సంగీతంలో ఇతని సేవలను గుర్తించి 1943లో సంగీత కళానిధి పురస్కారాన్ని ప్రకటించింది. అదే సంవత్సరం ది ఇండియన్ ఫైన్ ఆర్ట్స్ సొసైటీ, చెన్నై నుండి "సంగీత కళాశిఖామణి" పురస్కారాన్ని ఇతడు పొందాడు. 1954వ సంవత్సరంలో కేంద్ర సంగీత నాటక అకాడమీ ఇతనికి అవార్డును ప్రదానం చేసింది. ఇతనికి **వేణుగాన శిరోమణి**అనే బిరుదుకూడా లభించింది.

## మూలాలు

*  
* http://www.thehindu.com/features/friday-review/music/article65614.ece
* http://www.hindu.com/thehindu/mp/2006/05/13/stories/2006051300520100.htm 
* 

వర్గం:కర్ణాటక సంగీత విద్వాంసులు
వర్గం:వేణుగాన విద్వాంసులు
వర్గం:తమిళనాడు వ్యక్తులు
వర్గం:సంగీత కళానిధి పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు
మదీనా (హైదరాబాదు)

**మదీనా**, తెలంగాణ రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాదులోని ఒక ప్రాంతం. ఇక్కడున్న వక్ఫ్ భవనం, హజ్ యాత్రికులకు సేవ చేయడానికి నిర్మించబడింది.

## చరిత్ర
సౌదీ అరేబియాలోని హిజాజ్‌లోని ముస్లింలకు పవిత్ర నగరమైన మదీనా నివాసితులకు మద్దతు ఇచ్చే ఉద్దేశంతో ఈ మదీనా భవనం నిర్మించబడింది. నవాబ్ అల్లాదీన్ కుటుంబం దీనికి ప్రధాన కారణం. ఈ భవనంలో సుమారు 200 షాపులు, 100 ఫ్లాట్లు ఉన్నాయి.

## సమీపప్రాంతాలు
ఇక్కడికి సమీపంలో కల్వాగడ్, మదన్ ఖాన్ కాలనీ, ఇంజిన్ బౌలీ, పైమ్ బాగ్, ఫలక్ నుమా, చత్తా బజార్, నాసిర్ కాంప్లెక్స్, నయాపూల్ రోడ్, యూసుఫ్ బజార్, రికాబ్ గుంజ్ మొదలైన ప్రాంతాలు ఉన్నాయి.

## వాణిజ్య ప్రాంతం
హైదరాబాదులోని వాణిజ్య శివారు ప్రాంతాలలో ఒకటైన ఈ మదీనా ప్రాంతం చారిత్రాత్మక చార్మినార్కు సమీపంలో ఉంది. ఇది హైదరాబాదులోని ఒక సాంప్రదాయ దుకాణాల జజార్. ఇక్కడికి సమీపంలో పత్తర్‌గట్టి, షెహ్రాన్ బజార్, చార్మినార్, లాడ్ బజార్ మొదలైన ప్రాంతాలలో మహిళలు, వధువు, పిల్లలకు సంబంధించిన దుకాణాలు ఉన్నాయి. ఇక్కడి నుండి పెళ్ళి దుస్తులు ఎక్కువ భాగం పొరుగు రాష్ట్రాలు, యునైటెడ్ స్టేట్స్, ఐరోపా, మిడిల్ ఈస్ట్, పాకిస్తాన్, బంగ్లాదేశ్, ఇతర దేశాలకు ఎగుమతి చేయబడతాయి. పవిత్ర రంజాన్ మాసంలో ఈ ప్రాంతం పగలు, రాత్రి అని తేడాల్లేకుండా రద్దీగా ఉంటుంది.

హైదరాబాదీ వంటలును అందించే అనేక రెస్టారెంట్లు (మదీనా హోటల్) ఈ ప్రాంతంలో ఉన్నాయి. పవిత్ర రంజాన్ మాసంలో వడ్డించే హైదరాబాద్ హలీమ్కు ఇక్కడి హోటళ్ళు బాగా ప్రాచుర్యం పొందాయి.

### మదీనా హోటల్
ఇక్కడున్న మదీనా హోటల్ 1947లో ప్రారంభించబడింది.

## రవాణా
తెలంగాణ రాష్ట్ర రోడ్డు రవాణా సంస్థ ఆధ్వర్యంలో మదీనా మీదుగా ఫలక్ నుమా, సఫిల్‌గూడ, బోరబండ, సనత్ నగర్, మెహదీపట్నం, బార్కస్, అఫ్జల్‌గంజ్, జూబ్లీ బస్టాప్, సికింద్రాబాద్ జంక్షన్, రాజేంద్రనగర్, జూ పార్క్, జియాగూడ ప్రాంతాలకు బస్సు సౌకర్యం ఉంది. ఇక్కడికి సమీపంలోని యాకుత్‌పురా, మలక్ పేట్ ప్రాంతాలలో ఎంఎంటిఎస్ రైలు స్టేషను ఉంది.

## మూలాలు

వర్గం:హైదరాబాదులోని ప్రాంతాలు
మహారాజపురం విశ్వనాథ అయ్యర్

**మహారాజపురం విశ్వనాథ అయ్యర్** () (1896&ndash;1970) ఒక భారతీయ కర్ణాటక సంగీత గాత్రవిద్వాంసుడు.  ఇతడు అనేక పురస్కారాలను పొందాడు. వాటిలో సంగీత కళానిధి, సంగీతభూపతి మొదలైనవి ఉన్నాయి.H

## ప్రారంభ జీవితం, నేపథ్యం
ఇతడు 1896, సెప్టెంబరు 15న తమిళనాడు రాష్ట్రం, తంజావూరు జిల్లా, మహారాజపురంలో రామ అయ్యర్, అంబ దంపతులకు మూడవ సంతానంగా జన్మించాడు. 
ఇతడు మొదట మహావైద్యనాథ అయ్యర్ శిష్యుడైన ఉమయల్పురం స్వామినాథ అయ్యర్ వద్ద సంగీత శిక్షణ తీసుకున్నాడు. మహావైద్యనాథ అయ్యర్ గురువు త్యాగరాజుకు నేరుగా శిష్యుడు. ఆ విధంగా విశ్వనాథ అయ్యర్ త్యాగరాజు శిష్య పరంపరలో ఐదవ తరానికి చెందినవాడు.

## సంగీత రంగంలో కృషి
రాగాలను సాగదీసి పాడటం ఇతని ప్రత్యేకత. మోహన రాగం ఆలపించడంలో ఇతడు దిట్ట. కల్పనా సంగీతంలో ఇతడు ఆరితేరినాడు.
ఇతని ముఖ్యశిష్యులలో సెమ్మంగుడి శ్రీనివాస అయ్యర్, మన్నార్గుడి సాంబశివ భాగవతార్, కుమారుడు మహారాజపురం సంతానం, సంధ్యావందనం శ్రీనివాసరావు మొదలైన వారున్నారు.

## సినిమా నటన
ఇతడు"భక్త నందనార్" అనే తమిళ సినిమాలో భూస్వామి వేదయార్ పాత్రను ధరించాడు. కె.బి.సుందరంబాళ్ నందనార్ పాత్రలో నటించిన ఈ సినిమా 1935, జనవరి 1న విడుదలయ్యింది.
## పురస్కారాలు, గుర్తింపులు
ఇతనికి 1939లో "సంగీతభూపతి" అనే బిరుదు లభించింది. 1945లో మద్రాసు సంగీత అకాడమీ వారు సంగీత కళానిధి పురస్కారాన్ని ప్రదానం చేశారు. 1955లో కర్ణాటక సంగీతం గాత్ర విభాగంలో సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు పొందాడు. ఇతడు తిరువాంకూరు, మైసూరు, పుదుక్కోటై సంస్థానాలలో ఆస్థాన విద్వాంసుని పదవిని అలంకరించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:కర్ణాటక సంగీత విద్వాంసులు
వర్గం:1896 జననాలు
వర్గం:1970 మరణాలు
వర్గం:తంజావూరు జిల్లా వ్యక్తులు
వర్గం:సంగీత కళానిధి పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు
వర్గం:తమిళనాడు గాయకులు
టెలోజెన్ ఎఫ్లూవియం

### టెలోజెన్ ఎఫ్లూవియం అంటే ఏమిటి?
నెత్తిపై ప్రతి కేశనాళం పెరుగుదల నాలుగు దశల చక్రంలో జరుగుతుంద. అనాజెన్ (పెరుగుతున్న దశ), కాటాజెన్ (రిగ్రెషన్ దశ), టెలోజెన్ (విశ్రాంతి దశ), ఎక్సోజెన్ (షెడ్డింగ్ దశ). ఏ సమయంలోనైనా, మీ జుట్టులో 85% -90% అనాజెన్ దశ గుండా వెళుతుంది. సుమారు 10% జుట్టు టెలోజెన్ దశకు చేరుకుంటుంది, ఇది బయటకు పడటానికి ముందు రెండు నుండి నాలుగు నెలల వరకు ఉంటుంది.

#### టెలోజెన్ ఎఫ్లూవియం ఎలా ఉంటుంది?
టెలోజెన్ ఎఫ్లూవియంలో, నెత్తిమీద జుట్టు సన్నబడటటం దాని లక్షణంగా గమనించవచ్చు. అలాగే, జుట్టు గుబ్బలు శీర్ష ప్రాంతం అంచుల నుండి బయటకు వస్తాయి.

##### ప్రధాన లక్షణాలు:

# పెరిగిన మొత్తం జుట్టు రాలడం
# జుట్టు సన్నబడటం లేదా తక్కువ జుట్టు సాంద్రతకు చేరుకోవటం

#### టెలోజెన్ ఎఫ్లూవియంకు గల కారణమేమిటి?

* సరికాని ఆహారం లేదా ఆహారంలో తీవ్రమైన మార్పులు
* ఆకస్మిక బరువు తగ్గడం
* అనియంత్రిత ఒత్తిడి
* శారీరక లేదా మానసిక గాయం
* గర్భం, రుతువిరతితో సంబంధం ఉన్న హార్మోన్ల అసమతుల్యత
* హైపోథైరాయిడిజం లేదా హైపర్ థైరాయిడిజం
* శరీరంలో ఇతర అంతర్లీన అనారోగ్యాలు 

#### చికిత్స
క్రియాశీల టెలోజెన్ ఎఫ్లూవియం చికిత్స ఏదీ సమర్థవంతంగా నిరూపించబడలేదు.

# టెలోజెన్ ఎఫ్లూవియంలోని కొన్ని కారణాలను సరిదిద్దవచ్చు. ఉదాహరణకు, సరైన ఆహారం లేకపోతే, దాన్ని సమతుల్యం చేయడంలో సహాయపడటానికి డైటీషియన్‌ను సంప్రదించాలి.
# కొత్త ఔషధం వాడిన తర్వాత జుట్టు రాలడం ప్రారంభమైతే, వైద్యుడి దృష్టికి తీసుకువెళ్లాలి. 

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:జుట్టు పెరుగుదల విధానాలు
వర్గం:శరీర ధర్మ శాస్త్రము
ఉందానగర్

**ఉందానగర్**, తెలంగాణ రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాదులోని ఒక శివారు ప్రాంతం. రంగారెడ్డి జిల్లాలోని శంషాబాదు సమీపంలో ఉన్నా ఈ ఉందానగర్, హైదరాబాదు - బెంగుళూరు జాతీయ రహదారిపై రాజీవ్ గాంధీ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయంకు 5 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. ఇక్కడ ఉందా సాగర్ ఉంది.

## విస్తీర్ణం - జనాభా
ఉందానగర్ ప్రాంతం 1.26 చదరపు కిలోమీటర్ల విస్తీర్ణంలో ఉంది. ఇక్కడ 3,386 మంది జనాభా ఉండగా, అందులో 1726 మంది పురుషులు, 1660 మంది స్త్రీలు ఉన్నారు.

## సమీప ప్రాంతాలు
ఇక్కడికి సమీపంలో శంషాబాదు, బొల్లారం, బుద్వేల్, మధువన్ కాలనీ, రహీంపురా, లక్ష్మీగూడ, పెద్దమంగళారం, నాగిరెడ్డిగూడ, బాకారం జాగీర్, మేడిపల్లి, ఫిరంగి నాలా మొదలైన ప్రాంతాలు ఉన్నాయి.

## రవాణా
తెలంగాణ రాష్ట్ర రోడ్డు రవాణా సంస్థ ఆధ్వర్యంలో ఉందానగర్ మీదుగా ఫలక్ నుమా, అఫ్జల్‌గంజ్, సికింద్రాబాదు, నాంపల్లి మొదలైన ప్రాంతాలకు బస్సు సౌకర్యం ఉంది.  ఇక్కడ ఉందానగర్ రైల్వే స్టేషను ఉంది.

## మూలాలు

వర్గం:హైదరాబాదులోని ప్రాంతాలు
బీ.ఎం.ఆర్ గ్రూప్

బి.ఎం.ఆర్ గ్రూపు  టైగర్ రొయ్యల సాగుతో 1991లో ప్రారంభించిన కంపెనీ. 

## చరిత్ర

టైగర్ రొయ్యల సాగుతో 1991లో ప్రారంభించిన **బీ.ఎం.ఆర్** కంపెనీ, 1997లో ఈ టైగర్ రొయ్యలు వివిధ వైరస్లు సోకి నష్టం రాగా, వనామి రొయ్యల సాగుని ప్రారంభించింది. దాదాపు 250 ఎకరాలలో ఈ వనామి రొయ్యలు సాగు చేస్తుంది. వీటికి చైనా, వియత్నాం, మలేసియా, థాయిలాండ్ వంటి విదేశాలలో మంచి గిరాకీ ఉండడంతో వీటిని అక్కడికి ఎగుమతి చేస్తుంది. తర్వాతి కాలంలో ప్రపంచవ్యాప్తంగా మార్కెటింగ్ చేస్తూ ఎగుమతులు చేస్తుంది.

వనామి రొయ్యలకి ఆదరణ బాగా రావడం తో భారత ప్రభుత్వం కంపెనీకి ప్రోత్సాహకాలు అందించి పలు నాణ్యమైన ఆక్వా ఉత్పత్తుల కోసం ఒక పైలట్ ప్రాజెక్టును సంయుక్తంగా చేపట్టారు. ఈ ఉత్పత్తులు (నాణ్యమైన సీడ్ & ఆహారం) తక్కువ ధరకు ప్రతి స్థానిక రైతులకు అందాలని మొదలుపెట్టి విజవంతంగా ముందుకు తీసుకెళ్ళింది. 1994 లో 150 మెట్రిక్ టన్నుల నుండి 2014లో 2,90,000 మెట్రిక్ టన్నుల మార్కుకు చేరుకుంది.

## అవార్డులు

2014 లో రొయ్యల పెంపకంలో దేశంలోనే **ఉత్తమ హేచరీ**గా అవార్డు సాధించింది. ఈ అవార్డును కేంద్ర మత్స్య శాఖ, వ్యవసాయ శాఖ సంయుక్తంగా అందించాయి.

## మూలాలు

## బయటి మూలాలు
బీ.ఎం.ఆర్ గ్రూప్ జాలస్థలి

వర్గం:వ్యాపార సంస్థలు
కీసరగుట్ట

**కీసరగుట్ట,** (కేసరిగిరి) తెలంగాణ రాష్ట్రం మేడ్చల్ మల్కాజిగిరి జిల్లాలోని కీసరలో ఉన్న గుట్ట. ఇక్కడ శివుడు, అతని భార్యలు భవానీ, శివదుర్గలు కొలువై ఉన్నారు. రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాదు నుండి సుమారు 30 కి.మీ.ల దూరంలో, ఇసిఐఎల్ నుండి సుమారు 12 కి.మీ.ల దూరంలో ఉంది. మహాశివరాత్రి, కార్తీకమాసం సందర్భాలలో లక్షలాది మంది భక్తులను ఇక్కడికి వస్తారు.

## చరిత్ర
రావణుడిని చంపిన పాపానికి ప్రాయశ్చిత్తం కోసం శ్రీరాముడు ఈ ప్రాంతంలో శివలింగాన్ని ఏర్పాటు చేశాడని పురాణ కథలు చెపుతున్నాయి. దీనికోసం కొండలు, పచ్చదనం చుట్టూ ఉన్న ఈ అందమైన లోయను ఎంచుకొని, వారణాసి నుండి శివలింగాన్ని తీసుకురావాలని హనుమంతుడికి చెప్పాడు. హనుమంతుడు రావడానికి ఆలస్యమవడంతో, శుభ ఘడియలు సమీపిస్తున్న సమయంలో, శివుడు స్వయంగా శ్రీరాముడి ముందు ప్రత్యక్షమై శివలింగం ఇచ్చాడు. అందువల్ల ఆలయంలోని లింగాన్ని స్వయంభు లింగం అంటారు. శ్రీ రాముడు ప్రతిష్ఠించినందు వల్ల ఈ దేవుడిని రామలింగేశ్వరస్వామి అని కూడా పిలుస్తారు.

కొంత సమయం తరువాత, వారణాసి నుండి 101 లింగాలతో  హనుమంతుడు వచ్చాడు. తాను తెచ్చిన లింగాలు ప్రతిష్ఠించలేకపోయినందుకు బాధపడుతూ లింగాలను ఆ ప్రాంతమంతా విసిరేశాడు. ఇప్పటికీ కూడా అనేక లింగాలు ఆలయం వెలుపల అన్నిచోట్ల చెల్లాచెదురుగా పడి ఉన్నాయి.

హనుమంతుడిని బాధను చూసిన శ్రీరాముడు, ఆలయంలో జరిగే పూజల్లో తనకు ప్రాధాన్యత ఇస్తానని మాటిచ్చాడు. లింగం ప్రతిష్ఠించిన కొండను కేసరిగిరి (కేసరి కుమారుడు హనుమంతుడు) అని అన్నాడు. కాలక్రమేణా, ఈ పదం రూపాంతరం చెందుతూ *కీసరగుట్ట* గా మారింది. ఈ విధంగా ఈ ప్రాంతానికి సంబంధించిన కథలు ప్రచారంలో ఉన్నాయి. 

## పురావస్తు త్రవ్వకాలు

ఈ ఆలయ పరిసరాల్లో పురావస్తు శాఖ తవ్వకాలు జరిపింది. ఆలయానికి ఉత్తరం వైపు ఉన్న కొండపై ఇటుక నిర్మాణాలు, కొండ దిగువన ఇటుకలతో ఉన్న ఆరామాల అవశేషాలు కనుగొనబడ్డాయి. ఈ అవశేషాలు చాళుక్య సామ్రాజ్య పాలనకు చెందినవి. కోట గోడలు, యాగశాల, ప్రార్థన మందిరాలు ఇక్కడ బయటపడ్డాయి. జైన మతం, బౌద్ధమతం సమకాలీనంగా అభివృద్ధి చెందాయనడానికి సూచనగా కొండలపై కొన్ని అవశేషాలు, రాక్ కట్ సిస్టెర్న్లు లభించాయి. 2014, అక్టోబరు 18న, 4వ -5వ శతాబ్దం నాటి జైన తీర్థంకరుడి పన్నెండు విగ్రహాలు ఆలయ మెట్ల దగ్గర ఒక అడుగు లోతులో కనుగొనబడ్డాయి. ఇది 4-5వ శతాబ్దంలో విష్ణు కుండినీల కాలంలో కీసరగుట్ట వద్ద జైనమతం మాత్రమే ఉన్నదని ఇది రుజువు చేస్తోంది. కాకతీయ కాలంలో జైన మతాన్ని నాశనం చేసి శైవ మతం వ్యాపించినట్టు తెలుస్తుంది. దీనికి ప్రబల నిదర్శనంగా తొలి కాకతీయులు జైన మతాన్ని అవలంబించడం  మలికాకతీయులు శైవ మతాన్ని అవలంబించడం చెప్పవచ్చు 

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

వర్గం:శివాలయాలు
వర్గం:తెలంగాణ దేవాలయాలు
వర్గం:తెలంగాణ పర్యాటక ప్రదేశాలు
కశ్యప్ (కులం)

కశ్యప్ అనేది భారతదేశంలో ఒక కులం, దీనిని కొన్ని సార్లు  కుశాల్  **Koshyal** లేదా కాంశల్య  **Kanshilya** పేరుతో  కూడా పిలుస్తారు.కశ్యప్ జాతి వారు  ప్రధానంగా హర్యానా , మహారాష్ట్ర , ఉత్తరాఖండ్ , జమ్మూ కాశ్మీర్ , పంజాబ్ , చండీగర్ , హిమాచల్ ప్రదేశ్ , ఉత్తర ప్రదేశ్ , ఢిల్లీ , రాజస్థాన్లలో నివసిస్తున్నారు.అయితే పేరులో కశ్యప్ అని ఉంటే అది ఆ కులాన్ని సూచించదు, చాలామంది ఈ కులానికి చెందని వారు కూడా ఈ పేరుతొ ఉంటారు.  బ్రాహ్మణ,రాజపుత్ర ,  బరన్వాల్  వంటి చాలా కులాలలో కశ్యప్ గోత్ర నామం ఉంటుంది.    

## చరిత్ర
*కశ్యప్* మొదట బ్రాహ్మణుల ఎనిమిది ప్రాధమిక గోత్రాలలో (వంశాలలో) ఒకటి , ఇది కశ్యప ప్రజాపతి  నుండి ఉద్భవించింది , రిషి (సన్యాసి) పేరు, వీరి నుండి కశ్యప పేరున్న గోత్ర బ్రాహ్మణులు వచ్చారని నమ్ముతారు.  కశ్యప్ రాజ్‌పుత్‌లు వాస్తవానికి బ్రాహ్మణులు, తరువాత పరిస్థితుల కారణంగా క్షత్రియ పనిని అనుసరించడం ప్రారంభించారు అందువల్ల వీరిని  కశ్యప్ రాజ్‌పుత్ వంశం అని పిలిచేవారు. అందులో  కొంతమంది కులాంతర వివాహాలు చేసుకున్నారు. కొందరు తమ కులం నుంచి బయటకు వచ్చి, తరువాత తప్పుడు కుల  ఆచారాల వల్ల, వారు అంటరానివారుగా పరిగణించబడ్డారు .బ్రాహ్మణీయ వంశ వ్యవస్థ తరువాత రాజ్‌పుత్ - క్షత్రియ హోదాకు చెందిన వ్యక్తులు అనుకరించారు. ఇది సంస్కృతీకరణ ప్రక్రియ యొక్క ప్రారంభ ఉదాహరణ. బ్రిటిష్ ఇండియా 1941 జనాభా లెక్కల ముందు అఖిల భారత కశ్యప్ రాజ్‌పుత్ మహాసభ పీడన సమూహం స్థాపించబడింది.ఈ కులం ఉత్తర భారతదేశంలో అత్యధికంగా ఉంది, ఉత్తర ప్రదేశ్‌లో  కశ్యప్‌కు సంబంధించిన సమాజాలలో నిషాద్, బాతం, బైండ్, భార్, ధీమార్, ధీన్వార్, ధేవార్, గారియా, గౌర్, గోడియా, గోండ్, గురియా, జిమార్, జిర్, జిన్వర్, జివార్, కహార్, కియోట్ కేవత్, ఖార్వార్, ఖైర్వర్, మచువా, మాజి, మజ్వర్, ప్రజాపతి, రాజ్‌భర్, తురా, తురా, తురాహా, తురేహా, తురైహా. భారతదేశంలోని సానుకూల వివక్షత వ్యవస్థలో రాష్ట్రంలోని కొన్ని లేదా అన్ని వర్గాలను షెడ్యూల్డ్ కులాలుగా తిరిగి వర్గీకరించాలని 2013 లో ప్రతిపాదనలు వచ్చాయి. ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని ఓబీసీ గా ఉన్న వీరిని జూన్ 2019 న  షెడ్యూల్డ్ కులాల (SC) జాబితాలో చేర్చారు. హరియాణా , పంజాబ్ వంటి రాష్ట్రాలలో వీరు వెనుకబడిన తరగతులు (BC ) గా పరిగణించ పడతారు.

## మూలాలు


వర్గం:కులాలు
వర్గం:బ్రాహ్మణ శాఖలు
వర్గం:వెనుకబడిన తరగతులు
వర్గం:షెడ్యూల్డ్ కులాలు
మిస్ ఇండియా (2020 సినిమా)

**''మిస్ ఇండియా**,* 2020 నవంబరు 4న విడుదలైన [[తెలుగు సినిమా]]. ఈస్ట్ కోస్ట్ ప్రొడక్షన్స్ పతాకంపై మహేష్ ఎస్ కొనేరు నిర్మించిన ఈ సినిమాకు నరేంద్ర నాథ్ దర్శకత్వం వహించాడు. ఇందులో [[కీర్తి సురేష్]], [[జగపతి బాబు]], [[గద్దె రాజేంద్ర ప్రసాద్|రాజేంద్ర ప్రసాద్]] ముఖ్య పాత్రల్లో నటించగా, డాని సాంచెజ్-లోపెజ్,  సుజిత్ వాసుదేవ్ సినిమాటోగ్రఫీని, [[ఎస్.ఎస్. తమన్|తమన్]] సంగీతం సమకూర్చారు. *కీర్తి సురేష్'' 20వ చిత్రం ఇది. 2020, ఏప్రిల్ 17న ఈ సినిమాను విడుదల చేయాలని అనుకున్నా కోవిడ్-19 మహమ్మారి కారణంగా వాయిదా పడింది. 2020, నవంబరు 4న నెట్‌ఫ్లిక్స్ వేదికగా తెలుగులో (తమిళం, మలయాళంలో డబ్ వెర్షన్లు) విడుదలైంది, మిశ్రమ సమీక్షలను కూడా అందుకుంది.

## కథా నేపథ్యం
మధ్యతరగతి కుటుంబం నుండి వచ్చిన మానస సంయుక్త (కీర్తి సురేష్), గొప్ప వ్యాపారవేత్త కావాలన్న ఆమె కలలు కంటుంటోంది.

## నటవర్గం
* కీర్తి సురేష్ (మానస సంయుక్త)
* జగపతి బాబు (కైలాష్ శివ కుమార్/కెఎస్కె) 
* రాజేంద్ర ప్రసాద్ (డాక్టర్ విశ్వనాథ శాస్త్రి, సంయుక్త తాత)
* నరేష్ (శివరామ కృష్ణ, సంయుక్త తండ్రి)
* నదియా (కమల, సంయుక్త తల్లి) 
* నవీన్ చంద్ర (విజయ్ ఆనంద్)
* భానుశ్రీ మెహ్రా (సహన, సంయుక్త సోదరి)
* సుమంత్ శైలేంద్ర (విక్రమ్)
* కమల్ కామరాజు (అర్జున్, సంయుక్త సోదరుడు)
* ప్రవీణ్ (విజ్జు)
* పుజిత పొన్నాడ (పద్మ నైనా)
* దివ్య శ్రీపాద (ప్రీతి)

## పాటలు

ఈ సినిమాకు ఎస్. తమన్ సంగీతం సమకూర్చాడు, ఆదిత్యా మ్యూజిక్ ద్వారా పాటలు విడుదలయ్యాయి. కళ్యాణ్ చక్రవర్తి రాయగా, శ్రేయ ఘోషాల్, ఎస్. తమన్ పాడిన మొదటి పాట "కొత్తగా కొత్తగా" 2020, ఫిబ్రవరి 7న విడుదలైంది. తదుపరి పాట శ్రీవర్ధిని పాడిన "లచ్చ గుమ్మడి" 2020, అక్టోబరు 28న విడుదల చేశారు. హరికా నారాయణ్, శృతి రంజని పాడిన మూడవ పాట "థీమ్ ఆఫ్ మిస్ ఇండియా" 2020, అక్టోబరు 29న విడుదల చేశారు. 2020, నవంబరు 2న అన్ని పాటలు విడుదలయ్యాయి.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* 

వర్గం:2020 తెలుగు సినిమాలు
వర్గం:జగపతి బాబు నటించిన సినిమాలు
వర్గం:రాజేంద్ర ప్రసాద్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:విజయ నరేష్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:నదియా నటించిన సినిమాలు
ఇదం జగత్

***ఇదం జగత్***, 2018 డిసెంబరు 28న విడుదలైన తెలుగు సినిమా. హెచ్ విరాట్ ఫిల్మ్స్, శ్రీ విగ్నేష్ కార్తీక్ సినిమాస్ బ్యానర్లపై జొన్నలగడ్డ పద్మావతి, శ్రీధర్ నిర్మాణ సారధ్యంలో అనిల్ శ్రీకాంతం దర్శకత్వం వహించాడు. ఈ చిత్రంలో సుమంత్, అంజు కురియన్, శివాజీ రాజా నటించగా, శ్రీచరణ్ పాకాల సంగీతం సమకూర్చాడు.

## నటవర్గం
* సుమంత్ (నిషిత్)
* అంజు కురియన్ (మహతి)
* సత్య (ఆనంద్)
* ఆదిత్య (డాక్టర్ శ్రావణ్)
*వినయ్ వర్మ (విక్రమ్ సింహా)
* ప్రియదర్శిని రామ్ (రాజీవ్‌)
* వంశీ
* కల్యాణ్ విటప్పు (కల్యాణ్ త్రిపాఠి)
* గోకుల్ (నరేంద్ర ప్రసాద్)
* శివాజీ రాజా (పోలీసు అధికారి)
* అప్పాజీ అంబరీష దర్భా (మహతి తండ్రి)

## నిర్మాణం
2018, డిసెంబరు 19న ఈ సినిమా ట్రైలర్ విడుదలైంది. జేక్ గిల్లెన్హాల్ నటించిన *నైట్ క్రాలర్* (2014) ప్రేరణతో ఈ సినిమా రూపొందింది.

## పాటలు
ఈ సినిమాకు శ్రీ చరణ్‌ పాకాల సంగీతం సమకూర్చాడు.

* దూరలే - యామిని ఘంటసాల, రవిప్రకాష్ చోడిమల
* మనసే - (వి.ఎన్.వి.రమేష్ రాశాడు) యామిని ఘంటసాల

## విడుదల
*[[టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా]]* పత్రిక ఈ సినిమాకు 5/2 రేటింగ్ ఇచ్చింది. "ఎథిక్స్ ఉన్న వ్యక్తిగా సుమంత్ చేసిన పాత్ర మాత్రమే సినిమాలో బాగుంది" అని రాసింది. "సుమంత్‌ను మినహాయించి, ఇతర పాత్రల నటన పెద్దగా ఏమీలేదు" అని *[[ది హిందూ]]* పత్రిక ఇలా వ్రాసింది.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* 

వర్గం:2018 తెలుగు సినిమాలు
వర్గం:సుమంత్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:శివాజీ రాజా నటించిన సినిమాలు
బంగారు బుల్లోడు (2021 సినిమా)

**బంగారు బుల్లోడు**, 2021 జనవరి 23న విడుదలైన తెలుగు సినిమా. ఎకె ఎంటర్టైన్మెంట్స్ పతాకంపై సుంకర రామబ్రహ్మం, అజయ్ సుంకర నిర్మించిన ఈ చిత్రానికి పివి గిరి దర్శకత్వం వహించాడు. ఈ చిత్రంలో అల్లరి నరేష్, పూజ ఝవేరి, పోసాని కృష్ణ మురళి, తనికెళ్ళ భరణి, వెన్నెల కిశోర్ తదితరులు నటించగా, సాయి కార్తీక్ సంగీతం అందించాడు.

## నటవర్గం

* అల్లరి నరేష్ (భవానీ ప్రసాద్)
* పూజ ఝవేరి (బొడ్డు కనక మహాలక్ష్మి)
* పోసాని కృష్ణ మురళి (బొడ్డు నాగరాజు)
* అజయ్ ఘోష్ (పోలీస్ ఇన్స్పెక్టర్)
* వెన్నెల కిశోర్
* తనికెళ్ళ భరణి
* సత్యం రాజేష్
* పృథ్వీరాజ్
* ప్రవీణ్
* ప్రభాస్ శ్రీను
* రజిత
* భద్రమ్
* జబర్దస్త్ మహేష్
* అనంత్
* వెలిగొండ శ్రీనివాస్
* సారికా రామచంద్రరావు

## సాంకేతికవర్గం
* దర్శకత్వం: పి.వి. గిరి
* నిర్మాత: సుంకర రామబ్రహ్మం, అజయ్ సుంకర
* రచన: వెలిగొండ శ్రీనివాస్
* సంగీతం: సాయి కార్తీక్
* ఛాయాగ్రహణం: సతీష్ ముత్యాల
* కూర్పు: ఎం.ఆర్. వర్మ
* నిర్మాణ సంస్థ: ఎకె ఎంటర్టైన్మెంట్స్

## స్పందన
"ఈ సినిమా ఆకట్టుకోలేదని, కామెడీని విషయంలో ఈ సినిమా బాలేదని" *[[ది హిందూ]]* పత్రికలో సంగీత దేవి రాసింది. *[[ది టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా]]* పత్రిక సినీ విమర్శకుడు తధాగత్ పాతి ఈ సినిమాకు 5/2 రేటింగ్ ఇచ్చాడు. *బంగారు బుల్లోడు సినిమాలో* కథ ఉంది, కానీ అర్ధంలేని అంశాలతో కూడిన పాత్రలు ఉన్నాయి" అని రాశాడు. "క్లైమాక్స్ మినహా, ఈ చిత్రంలో సాధారణ కథాంశం ఉందని, ఇది హాస్యాన్ని పుట్టిచడంలో విఫలమైంది" అని ''సాక్షి'' పత్రిక సమీక్షకుడు అభిప్రాయపడ్డాడు.

## మూలాలు

## బయటి లంకెలు
* 

వర్గం:2021 తెలుగు సినిమాలు
వర్గం:తెలుగు హాస్య సినిమాలు
వర్గం:తెలుగు కుటుంబకథా సినిమాలు
వర్గం:అల్లరి నరేష్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:పోసాని కృష్ణ మురళి సినిమాలు
వర్గం:తనికెళ్ళ భరణి సినిమాలు
అనిల్ సుంకర

**అనిల్ సుంకర**, తెలుగు సినిమా నిర్మాత, రచయిత, దర్శకుడు. ఇతడు నిర్మించిన *[[దూకుడు (సినిమా)|దూకుడు]]* సినిమా అనేక అవార్డులు గెలుచుకుంది.

## సినిమారంగం
అనిల్ సుంకర, 14 రీల్స్ ఎంటర్టైన్మెంట్ పతాకంపై *[[నమో వెంకటేశ]]*, *[[1 - నేనొక్కడినే]],* *[[లెజెండ్]]*, *[[ఆగడు]]*, కృష్ణ గాడి వీర ప్రేమ గాథ, హైపర్, *[[లై (సినిమా)|లై]]* మొదలైన సినిమాలను, ఎకె ఎంటర్టైన్మెంట్స్ పతాకంపై *[[బిందాస్]]*, *[[అహ నా పెళ్ళంట (2011 సినిమా)|ఆహా నా పెళ్ళంట]]*, *[[యాక్షన్ 3D]],* *[[జేమ్స్ బాండ్ (2015 సినిమా)|జేమ్స్ బాండ్]], [[రన్ (2016 సినిమా)|రన్]]*, ఈడోరకం ఆడోరకం, ఈడు గోల్డ్ ఎహె, కిట్టు ఉన్నాడు జాగ్రత్త, అంధగాడు, కిరాక్‌ పార్టీ, రాజుగాడు, సీత, చాణక్య మొదలైన సినిమాలను  నిర్మించాడు. 2013లో *[[యాక్షన్ 3D]]* చిత్రానికి దర్శకత్వం వహించాడు. *మహాసముద్రం* సినిమా, ఏ.పి.జె. అబ్దుల్ కలామ్ బయోపిక్ నిర్మాణ దశలో ఉన్నాయి.

## సినిమాలు
**నిర్మాతగా**

; దర్శకుడిగా

* *[[యాక్షన్ 3D]]* (2013)

## అవార్డులు
* ఉత్తమ చిత్ర విభాగంలో సినీ'మా' అవార్డు (2012): దూకుడు
* ఉత్తమ చిత్రంగా ఫిలింఫేర్ అవార్డు (2012): ''దూకుడు''
* ఉత్తమ చిత్రంగా సైమా అవార్డు (2012): ''దూకుడు''
* ఉత్తమ చిత్ర విభాగంలో టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా ఫిల్మ్ అవార్డు (2012): దూకుడు
* ఉత్తమ ప్రజాదరణ పొందిన చిత్రంగా నంది అవార్డు (2013): దూకుడు 
* తెలుగులో ఉత్తమ చలన చిత్రంగా జాతీయ చిత్ర పురస్కారం (2015): *[[చందమామ కథలు (సినిమా)|చందమామ కథలు]]*

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సినిమా నిర్మాతలు
సైకిల్ (2021 సినిమా)

**సైకిల్**, 2021 జనవరి 15న విడుదలైన తెలుగు సినిమా. గ్రే మీడియా, ఓవర్సీస్ ఎంటర్టైన్మెంట్ నెట్‌వర్క్ బ్యానర్లలో పి రామ్ ప్రసాద్, వి బాలాజీ రాజు నిర్మించిన ఈ సినిమాకు ఆట్ల అర్జున్ రెడ్డి దర్శకత్వం వహించాడు. ఈ సినిమాలో మహాత్ రాఘవేంద్ర, పునర్ణవి భూపాలం నటించగా, జిఎం సతీష్ సంగీతం సమకూర్చాడు.

## నటవర్గం

* మహాత్ రాఘవేంద్ర (వంకాయలు)
* పునర్ణవి భూపాలం (చరిత)
* అన్నపూర్ణ
* సుదర్శన్
* శ్వేతా వర్మ
* సూర్య కుమార్ భగవన్ దాసు (వంకాయలు తండ్రి)
* రాగిణి
* అనితా చౌదరి (వంకాయలు తల్లి)
* మధుమణి
* నవీన్ నేని
* లక్ష్మణ్ మీసాల
* జోగి బ్రదర్స్

## నిర్మాణం
2018 చివరిలో ఈ సినిమా ప్రకటన చేశారు. 2019 ప్రారంభంలో షూటింగ్ ప్రారంభమై, జూలై నాటికి పూర్తయింది. ఆర్థిక సమస్యల కారణంగా విడుదల ఆలస్యంకాగా, 2021 జనవరి 15న విడుదలైంది.

## పాటలు

ఈ సినిమాకు జిఎం సతీష్ సంగీతం సమకూర్చాడు.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* 

వర్గం:2021 తెలుగు సినిమాలు
సూపర్ ఓవర్ (2021 సినిమా)

**సూపర్ ఓవర్**, 2021 జనవరి 22న విడుదలైన తెలుగు సినిమా. ఎస్ఏఎస్ పిక్చర్స్ బ్యానర్ లో సుధీర్ వర్మ నిర్మించిన ఈ సినిమాకు ప్రవీణ్ వర్మ దర్శకత్వం వహించాడు. ఈ సినిమాలో నవీన్ చంద్ర, చాందిని చౌదరి, అజయ్ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించగా, ఎంఆర్ సన్నీ సంగీతం సమకూర్చాడు. ఇది ఆహా ఓటిటి వేదికగా విడుదలయింది.

## కథా నేపథ్యం
కాశి (నవీన్ చంద్ర), మధు (చాందిని చౌదరి), వాసు (రాకేందు మౌళి) ముగ్గురు స్నేహితులు. కాశి విదేశాలకు వెళ్ళే ప్రయత్నం చేస్తూ, కన్సల్టెంట్ చేత మోసం చేయబడుతాడు. చేసిన అప్పులు తిరిగి చెల్లించడంకోసం డబ్బు సంపాదించడానికి క్రికెట్ బెట్టింగ్ ప్రారంభిస్తాడు. ఆ బెట్టింగ్ లో 1.7 కోట్లు గెలుస్తాడు. కాశి తన ఇద్దరు స్నేహితులతో కలిసి తన డబ్బును ఎలా సేకరిస్తాడు, ఆ సమయంలో వాళ్ళ ఎదురయ్యే పరిణామాల ఏంటి అనేది మిగతా కథ.

## నటవర్గం
* నవీన్ చంద్ర (కాశి)
* చాందిని చౌదరి (మధు)
* అజయ్ (అజయ్)
* వైవా హర్ష (బంగారు రాజు)
* రాకేందు మౌళి (వాసు)
* ప్రవీణ్ (మురళి)

## నిర్మాణం
2019 చివరిలో ఈ సినిమా షూటింగ్ ప్రారంభమవ్వగా, కోవిడ్-19 మహమ్మారి కారణంగా ఆలస్యం అయింది. 2020, అక్టోబరులో జరిగిన రోడ్డు ప్రమాదంలో దర్శకుడు ప్రవీణ్ వర్మ మరణించాడు. ఆ తర్వాత సినిమా నిర్మాత సుధీర్ వర్మ పోస్ట్ ప్రొడక్షన్ నిర్వహించాడు.

## స్పందన
*సూపర్ ఓవర్* మంచి థ్రిల్లర్ సినిమా" అని *[[ది హిందూ]]* పత్రికలో సంగీత దేవి రాసింది. నటన, స్క్రీన్ ప్లేలో కొత్తదనం, దర్శకత్వ ప్రతిభ గురించి ''సాక్షి'' పత్రిక సినీ విమర్శకుడు రెంటాల జయదేవ ప్రశంసించాడు. "సూపర్ ఓవర్ సినిమా క్రైమ్ థ్రిల్లర్, ఇందులో కథనం బాగుంది, చూడదగిన సినిమా" అని *123 తెలుగు* సమీక్షకుడు వ్రాశాడు.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* 
* ఆహా ఓటిటిలో ''సూపర్ ఓవర్'' సినిమా

వర్గం:2021 తెలుగు సినిమాలు
వర్గం:తెలుగు థ్రిల్లర్ సినిమాలు
గువ్వ గోరింక

**గువ్వ గోరింక**, 2020 డిసెంబరు 17న విడుదలైన తెలుగు సినిమా. మ్యాంగో మాస్ మీడియా, అకర్ వర్క్స్ బ్యానర్లపై బి. జీవన్ రెడ్డి, దాము రెడ్డి కోసనం నిర్మించిన ఈ సినిమాకు మోహన్ బమ్మిడి దర్శకత్వం వహించాడు. ఈ సినిమాలో సత్యదేవ్ కంచరాన, ప్రియ లాల్, ప్రియదర్శి పులికొండ, చైతన్య, మధుమిత, రాహుల్ రామకృష్ణ ముఖ్య పాత్రల్లో నటించగా, సురేష్ బొబ్బిలి సంగీతం సమకూర్చాడు. ఇది 2020, డిసెంబరు 17న అమెజాన్ ప్రైమ్ వీడియోలో విడుదలైంది.

## కథా నేపథ్యం
సదానంద్ (సత్యదేవ్) మెకానికల్ ఇంజనీర్, అతను శబ్దం లేని వాహనాన్ని కనిపెట్టాలనుకుంటున్నాడు. శిరీష (ప్రియ లాల్) ఒక సంగీత విద్వాంసురాలు, ఆమె మాస్టర్స్ చేయడానికి హైదరాబాదు నగరానికి వస్తుంది. వారు పక్కపక్క ఫ్లాట్లలో నివసిస్తున్నారు. వారు ఒకరినొకరు చూసుకోకుండా మాట్లాడుకుంటారు. ఇలా ఇద్దరి మధ్య పరిచయం ఏర్పడుతుంది. చివరికి వారు ప్రేమలో పడతారు. ఆ తరువాత ఏం జరిగిందనే మిగతా కథ.

## నటవర్గం
* సత్యదేవ్ కంచరాన (సదానంద్)
* ప్రియ లాల్ (శిరీష)
* చైతన్య రావు
* ప్రియదర్శి పులికొండ
* రాహుల్ రామకృష్ణ
* ప్రభాకర్
* ఫిష్ వెంకట్ (సదానంద్ తండ్రి)
* లక్ష్మణ్ మీసాల
* పవన్ రమేష్

## నిర్మాణం
2017లో ఈ సినిమా ప్రారంభించబడింది, కానీ వివిధ కారణాల వల్ల చిత్రీకరణ ఆలస్యం అయింది. ఈ చిత్రం 2020లో అమెజాన్ ప్రైమ్‌లో విడుదలైంది.

## పాటలు
సురేష్ బొబ్బిలి సంగీతం సమకూర్చిన ఈ సినిమాలోని పాటలు మ్యాంగో మ్యూజిక్ ద్వారా విడుదలయ్యాయి.
 
# ప్రేమ తొలిగా తెలిసేను (రచన: కృష్ణ కాంత్, గానం: సాయి చరణ్, నూతన మోహన్)
# తినగా తినగా (రచన: సురేందర్ మిట్టపల్లి, గానం: విల్సన్ హెరాల్డ్)
# కళ్ళు కళ్ళు కలిసే (రచన: కందికొండ, గానం: స్వీకర్ అగస్తి, మనీషా ఈరబత్తిని, వినయ్ కుమార్, శ్రీకావ్య)
# కనులే మునిగే (రచన: కృష్ణ కాంత్, గానం: అపర్ణ నందన్, రవి ప్రకాష్ చోడిమల్లా)
# పుటుక్కు జర జర (రచన: అభినయ శ్రీనివాస్, గానం: రాహుల్ రామకృష్ణ సురేష్ బొబ్బిలి, ప్రియదర్శి పులికొండ)

## స్పందన
"ఒకరినొకరు కలవకుండా ప్రేమలో పడటం అనేది టాలీవుడ్‌కు కొత్తేమీ కాదు" అని *[[ది టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా]]* పత్రికకు చెందిన తధాగత్ పాతి వ్రాశాడు. *ఇండియాగిల్ట్జ్ కూడా విమర్శ రాసింది.* "మోహన్ బమ్మిడి దర్శకత్వం వహించిన గువ్వ గోరింక సినిమా, 90ల సినిమాలను తలపిస్తోంది" అని ఫిల్మ్ కంపానియన్ కి చెందిన కార్తీక్ కేరమలు వ్రాశాడు.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* 

వర్గం:2020 తెలుగు సినిమాలు
వర్గం:తెలుగు ప్రేమకథా సినిమాలు
మదురై మణి అయ్యర్

**మదురై మణి అయ్యర్** () (25 అక్టోబర్ 1912&nbsp;– 8 జూన్ 1968) ఒక భారతీయ కర్ణాటక సంగీత విద్వాంసుడు. ఇతడు, సెమ్మంగుడి శ్రీనివాస అయ్యర్, జి.ఎన్.బాలసుబ్రమణియం ముగ్గురినీ **20వ శతాబ్దపు కర్ణాటక సంగీత త్రిమూర్తులు**గా పిలుస్తారు. ఇతని రాగాలాపన, కల్పనా స్వరాలు, నెరవల్ ఆలాపనలలో నేర్పు ఇతడిని 20వ శతాబ్దపు తొలి సగంలో గొప్ప సంగీతకారుడిగా నిలిపింది. 
## ఆరంభ జీవితం
మదురై మణి అయ్యర్ తమిళనాడులోని మదురై పట్టణంలో ఎం.ఎస్.రామస్వామి అయ్యర్, సుబ్బులక్ష్మి దంపతులకు 1912,అక్టోబర్ 25న జన్మించాడు. సంగీత విద్వాంసుడైన విద్వాన్ పుష్పవనం అయ్యర్ ఇతని పెద్దనాన్న. ఇతడు తన 9వ యేటి నుండే సంగీతాభ్యాసం ప్రారంభించాడు. రాజం భాగవతార్ ఇతని తొలి గురువు. తరువాత గాయక శిఖామణి హరికేశనల్లూర్ ముత్తయ్య భాగవతార్ వద్ద శ్రీ త్యాగరాయ సంగీత విద్యాలయంలో చదివాడు.

## పురస్కారాలు
1927లో ఆవడిలో కాంగ్రెస్ సభల సందర్భంగా మహావైద్యనాథ అయ్యర్ నిర్వహించిన 72 మేళరాగ మాలికలో ఇతని పాటకు బహుమతి లభించింది. 1944లో "గానకళాధరర్" బిరుదు, 1959లో సంగీత కళానిధి పురస్కారం, 1960లో రాష్ట్రపతి చేతుల మీదుగా సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు, 1962లో "ఇసై పేరరిజ్ఞర్" పురస్కారం వంటి అనేక పురస్కారాలు లభించాయి.

## స్వయంకృషి
ఇతనికి సంగీతాభిలాషతో పాటుగా ఇతర విషయాలలో కూడా ఆసక్తి ఉండేది. వాటిలో ఇంగ్లీషు భాషపై అభమానం ఒకటి. ఇతడు పాఠశాల చదువుకు స్వస్తి చెప్పినా స్వయంకృషితో ఆంగ్లభాషపై పట్టు సాధించాడు. ఇతడు మైలాపూరులోని తన ఇంటి నుండి ఇంగ్లీషు పుస్తకాలు చదవడానికి కొన్నెమరా పబ్లిక్ లైబ్రరీకి పరుగులు తీసేవాడు. ఇతడు జార్జి బెర్నార్డ్ షా, చార్లీ చాప్లిన్లను అభిమానించేవాడు. ఇంగ్లీషు, తమిళ వార్తలను తప్పనిసరిగా వినేవాడు. ఇతనికి రాజకీయాలంటే ఆసక్తి ఉంది.
## శిష్యులు
ఇతని శిష్యులు ఎందరో సంగీతరంగంలో రాణించారు. ఇతని శిష్యులలో టి.వి.శంకరనారాయణన్, వెంబు అయ్యర్, తిరువేంగడు ఎ.జయరామన్ మొదలైన వారు ముఖ్యులు.

## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు
1. www.maduraimaniaiyer.org
2. blog.maduraimaniaiyer.org

వర్గం:కర్ణాటక సంగీత విద్వాంసులు
వర్గం:1912 జననాలు
వర్గం:1968 మరణాలు
వర్గం:సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు
వర్గం:సంగీత కళానిధి పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:తమిళనాడు గాయకులు
ముదికొండన్ వెంకట్రామ అయ్యర్

**ముదికొండన్ వెంకట్రామ అయ్యర్** ()(15 అక్టోబరు 1897 – 13 సెప్టెంబరు 1975) ఒక భారతీయ కర్ణాటక సంగీత విద్వాంసుడు.

## నేపథ్యం
ఇతడు తమిళనాడు రాష్ట్రంలోని తిరువరూర్ జిల్లా, నన్నిలమ్‌ తాలూకాకు చెందిన ముదికొండన్ అనే కుగ్రామంలో చక్రపాణి అయ్యర్, కామాక్షి దంపతులకు జన్మించాడు. ఇతని తండ్రి ఋగ్వేద పండితుడు. ఇతని మాతామహుడు శివచియం స్వామినాథ అయ్యర్ పదాలు, జావళీలు పాడుతూ 'తళుక్కు 'స్వామినాథ అయ్యర్‌గా పేరుపొందాడు. ఇతని మామ బొమ్మలాట్టం మణి అయ్యర్ కూడా సంగీత విద్వాంసుడు.

## విద్యాభ్యాసం
పాఠశాల విద్యానంతరం వెంకట్రామ అయ్యర్ తండ్రి అతనికి ఇంగ్లీషు చదివించాలని మద్రాసు కళాశాలకు పంపాడు. అయితే తండ్రి మరణంతో వెంకట్రామ అయ్యర్ తన స్వగ్రామానికి తిరిగి వచ్చి కోనేటిరాజపురం వైద్యనాథ అయ్యర్ వద్ద కర్ణాటక సంగీతంలో లాంఛనంగా శిక్షణ తీసుకున్నాడు. తరువాత ఇతడు అమ్మఛత్రం కందస్వామి పిళ్లై వద్ద తాళము, లయ పరిజ్ఞానాన్ని సంపాదించాడు. సిమిళి సుందరం అయ్యర్, స్వామినాథ అయ్యర్, సుందరం అయ్యర్ వద్ద మరిన్ని మెలకువళు నేర్చుకున్నాడు. ఇతడు తమిళభాషతో పాటు తెలుగు, సంస్కృతం, ఇంగ్లీషు భాషలు ధారాళంగా మాట్లాడేవాడు. ఇతనికి జ్యోతిష్యం, ఆయుర్వేదం, మూలికా వైద్యంతో ప్రవేశం ఉంది.

## సంగీత ప్రస్థానం
ఇతడు తన మొదటి కచేరీని 17వ యేట కడలూరులో చేశాడు. 1919లో మైలాపూర్ సంగీత సభలో మద్రాసులో తన మొదటి ప్రదర్శన ఇచ్చాడు. ఇతడు రాగం, తానం, పల్లవి పలికించడంలో నేర్పు కలిగినవాడు. ఇతనికి సంగీత జ్ఞానమంతా కంఠతా ఉండేది. ఎవరు ఏమి సందేహాలు అడిగినా వెంటనే  ఎటువంటి గ్రంథాలను చూడకుండా సమాధానాలు చెప్పగలిగేవాడు. సంగీతానికి సంబంధించిన ఏ వివాదానికైనా సందిగ్ధం లేకుండా తీర్పు చెప్పేవాడు.  ఇతడు తన స్వగ్రామంలోనే నివసిస్తూ శిష్యులకు సంగీతం నేర్పించాడు.
1915 నుండి ఇతడు మద్రాసు సంగీత అకాడమీ వార్షిక సమావేశాలకు క్రమం తప్పకుండా వెళ్ళేవాడు. ఇతనికి సంగీత లక్ష్య, లక్షణాలపై నైపుణ్యం ఉంది. నిరవల్, రాగం, తానం, పల్లవులను దోషరహితంగా ఎలా ఉచ్చరించాలో చెప్పగలిగేవాడు. మద్రాసు సంగీత అకాడమీ అధ్యక్షుడు వి.రాఘవన్ కోరికపై ఇతడు 1948లో తన మకాం మద్రాసుకు మార్చాడు. అప్పటి నుండి అకాడమీ కార్యకలాపాలలో చురుకుగా పాల్గొన్నాడు. ఇతడు సంగీత ఉపాధ్యాయుల కళాశాలకు వైస్‌ప్రిన్సిపాల్‌గా నియమించబడ్డాడు. 1956లో ఆ కళాశాలకు ప్రిన్సిపాల్ అయ్యాడు.ఇతడు సంగీతానికి సంబంధించి ఎన్నో వ్యాసాలు ప్రచురించాడు. 1972లో ఇతడు ఉపాధ్యాయుల కాలేజీ నుండి పదవీ విరమణ చేశాడు. కానీ అక్కడ విజిటింగ్ ప్రొఫెసర్‌గా కొనసాగాడు. ఇతని శిష్యులలో పి.ఎస్.నారాయణస్వామి, ఆర్.వేదవల్లి, బి. కృష్ణమూర్తి మొదలైన వారున్నారు.

## అవార్డులు
* 1948-49లో మద్రాసు సంగీత అకాడమీ వారిచే సంగీత కళానిధి
* 1961లో కేంద్ర సంగీత నాటక అకాడమీ వారిచే సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు
* ది ఇండియన్ ఫైన్ ఆర్ట్స్ సొసైటీ, మద్రాసు వారిచే సంగీత కళాశిఖామణి పురస్కారం.

## మరణం
ఇతడు తన 78వ యేట 1975 సెప్టెంబరు 13వ తేదీన చెన్నైలో మరణించాడు.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* Nuances of Mudikondan neraval 
* 
* 

వర్గం:తమిళనాడు గాయకులు
వర్గం:కర్ణాటక సంగీత విద్వాంసులు
వర్గం:సంగీత గురువులు
వర్గం:సంగీత కళానిధి పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు
వర్గం:1897 జననాలు
వర్గం:1975 మరణాలు
శతావధానసారము

**శతావధానసారము** ఒక విశిష్టమైన సంకలనము. ఇందులో తిరుపతి వేంకట కవులు వివిధ ప్రాంతాలలో విజయవంతంగా నిర్వహించిన అవధానముల నుండి ఎంచుకోబడిన పద్యగద్యముల సంకలనం. ఇది పూర్వార్థము, ఉత్తరార్థముగా చేయబడినది.

ఇది మొదటిసారిగా 1908 లో ముద్రించబడినది. తర్వాతకాలంలో మరికొన్ని అవధానాల వివరాలను అనుబంధములో చేర్చారు. ఇది 1956లో ప్రచురించబడింది. ఈ మూడవకూర్పు చెళ్లపిళ్ల దుర్గేశ్వరశాస్త్రి పర్యవేక్షణలో ముద్రించబడినది.

## వివరాలు
### పూర్వార్థము

### ఉత్తరార్థము

## మూలాలు

వర్గం:1908 పుస్తకాలు
వర్గం:1956 పుస్తకాలు
వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
బి.దేవేంద్రప్ప

**బి.దేవేంద్రప్ప** (1899-1986),మైసూరు మహారాజు జయచామరాజ ఒడయార్ ఆస్థాన సంగీత విద్వాంసుడు. 
## విశేషాలు
ఇతడు 1899లో మైసూరు రాజ్యం (ప్రస్తుతం కర్ణాటక రాష్ట్రం), శివమొగ్గ జిల్లా ఆయనూర్‌లో జన్మించాడు. ఇతని తండ్రి బి.ఎస్.రామయ్య కర్ణాటక సంగీత గాత్రవిద్వాంసుడు. ఇతడు తొలుత తన తండ్రి వద్ద సంగీత పాఠాలు నేర్చుకున్నాడు. తరువాత 'తాళబ్రహ్మ' బిడారం కృష్ణప్ప వద్ద గాత్ర సంగీతాన్ని, వీణ సుబ్బణ్ణ, వీణ శేషణ్ణల వద్ద వీణ, వయోలిన్, దిల్‌రుబా, జలతరంగ్ వంటి వాధ్యాలను  నేర్చుకున్నాడు. ఇంకా తిత్తే నారాయణ అయ్యంగార్ వద్దకూడా శిక్షణను పొందాడు. ఇతని శిష్యులలో కడూర్ వెంకటలక్షమ్మ వంటి వారున్నారు. 1953లో ఇతడు చైనా దేశంలో పర్యటించి అక్కడ తన ప్రదర్శనలతో దేశాంతర ఖ్యాతిని సంపాదించాడు. ఇతడు రామదూత దాస, దేవేంద్ర ముద్రలతో అనేక సంగీత రచనలు చేశాడు. 

## అవార్డులు
ఇతనికి కేంద్ర సంగీత నాటక అకాడమీ కర్ణాటక గాత్రసంగీత విభాగంలో సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డును 1963లో ప్రదానం చేసింది. 1971లో "బెంగళూరు గాయన సమాజ" వారు ఇతనికి సంగీత కళారత్న బిరుదును ప్రదానం చేసింది. మైసూరు విశ్వవిద్యాలయంవారు గౌరవ డాక్టరేటుతో సత్కరించారు. ఇంకా ఇతనికి "గాన విశారద", "రాగాలాపన చతుర", "గానకేసరి", "గాయక సార్వభౌమ" మొదలైన బిరుదులు ఎన్నో ఉన్నాయి.
## మరణం
ఇతడు 1986,జూన్ 6వ తేదీన మైసూరులో మరణించాడు.
## మూలాలు

వర్గం:1899 జననాలు
వర్గం:1986 మరణాలు
వర్గం:కర్ణాటక సంగీత విద్వాంసులు
వర్గం:మైసూరు వ్యక్తులు
వర్గం:సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు
భాగ్యనగరవీధుల్లో గమ్మత్తు

**భాగ్యనగరవీధుల్లో గమ్మత్తు**, 2019 డిసెంబరు 6న విడుదలైన తెలుగు కామెడీ సినిమా. ఫ్లయింగ్ కలర్స్ ఎంటర్టైన్మెంట్ బ్యానరులో హాస్యనటుడు శ్రీనివాస రెడ్డి తొలిసారిగా దర్శకత్వం వహించిన ఈ సినిమాలో శ్రీనివాసరెడ్డి, సత్య, శకలక శంకర్ తదితరులు నటించగా, సాకేత్ కొమండూరి సంగీతం సమకూర్చాడు.

## నటవర్గం

* శ్రీనివాస రెడ్డి (శ్రీను) 
* సత్య (జోజో)
* షకలక శంకర్  (పీటర్)
* వెన్నెల కిశోర్ (పోలీస్ ఆఫీసర్)
* డోల్లీ షా
* సత్యం రాజేష్
*వైవా హర్ష
* చిత్రం శ్రీను
*హైపర్ ఆది (మహేష్)
* ప్రవీణ్
* ఝాన్సీ (బతుకు ఎడ్ల బండి యాంకర్)
* సుమన్ శెట్టి
* రఘుబాబు
* రచ్చ రవి
*గెటప్ శ్రీను

## నిర్మాణం
సినీ హాస్యనటులైన శ్రీనివాసరెడ్డి, వెన్నెల కిశోర్, సత్యం రాజేష్, సప్తగిరి, ధన్‌రాజ్, వేణు, ప్రవీణ్, తాగుబోతు రమేష్ కలిసి ఈ సినిమాను నిర్మించారు. సినీ హాస్యనటుడు శ్రీనివాస రెడ్డి ఈ సినిమాతో దర్శకుడిగా మారాడు. 2019, సెప్టెంబరు 28న ఫస్ట్ లుక్ విడుదలయింది.

## స్పందన
*టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా* ఈ సినిమాకి 1.5/5 రేటింగ్ ఇచ్చింది. "ఈ చిత్రంలోని చాలా పాత్రలు తమ ఇష్టానుసారంగా వస్తాయి, వెళ్తాయి" అని రాశారు.

## మూలాలు

వర్గం:2019 తెలుగు సినిమాలు
వర్గం:తెలుగు హాస్య సినిమాలు
వర్గం:రఘుబాబు నటించిన సినిమాలు
టి.బృంద

**తంజావూరు బృంద** (5 నవంబర్,1912-6 ఆగష్టు 1996) కర్ణాటక సంగీత విద్వాంసురాలు. ఈమె గాత్ర విద్వాంసురాలైనప్పటికీ వీణను కూడా వాయించగలదు. ఈమెను అభిమానులు ఆప్యాయంగా "బృందమ్మ" అని పిలుస్తారు.

## జీవిత విశేషాలు
ఈమె 1912, నవంబర్ 5న సంగీతకళాకారుల కుటుంబంలో జన్మించింది. ఈమె అమ్మమ్మ వీణ ధనమ్మాళ్ సంగీత ప్రపంచంలో తనదైన బాణీని ప్రవేశపెట్టింది. బృంద తన తల్లి కామాక్షమ్మ వద్ద సంగీతం తొలి పాఠాలు నేర్చుకుంది. తరువాత ఈమె కాంచీపురం నయన పిళ్ళై, లక్ష్మీరత్నం, వీణ ధనమ్మాళ్‌ల వద్ద కూడా సంగీత శిక్షణ తీసుకుంది. ఈమె బేగడ, ముఖారి, సహన, సురటి, వరాళి, యదుకుల కాంభోజి వంటి కష్టమైన రాగాలను ఆలపించడంలో నైపుణ్యాన్ని ప్రదర్శించింది. ఈమె క్షేత్రయ్య పదాలు, జావళీలు, కర్ణాటక సంగీత త్రిమూర్తులు, పట్నం సుబ్రమణ్య అయ్యరు మొదలైన వారి కీర్తనలను అవలీలగా ఆలపించేది. ఈమె తన తొలి సంవత్సరాలలో తన చెల్లెలు టి.ముక్తతో కలిసి జంటగా ప్రదర్శనలు ఇచ్చింది. తరువాతి కాలంలో తన కుమార్తె వేగవాహిని విజయరాఘవన్‌తో జంటప్రదర్శనలు ఇచ్చింది. 

ఎందరో సంగీత విద్వాంసులు ఈమె వద్ద సంగీతంలో శిక్షణను తీసుకున్నారు. అలాంటి వారిలో సెమ్మంగుడి శ్రీనివాస అయ్యర్, ఎం.ఎస్. సుబ్బులక్ష్మి, ఆర్.కె.శ్రీకాంతన్, పురాణం పురుషోత్తమశాస్త్రి, రామనాథ కృష్ణన్, అరుణా సాయిరాం, చిత్రవీణ రవికిరణ్, బి.కృష్ణమూర్తి, చిత్రవీణ గణేష్, కె.ఎన్.శశికిరణ్, కిరణవలి విద్యాశంకర్, గీతా రాజ,రాధా విశ్వనాథన్, బి.బాలసుబ్రమణియన్, మైసూర్ నాగమణీ శ్రీనాథ్ తదితరులున్నారు. ఈమె మనుమడు తిరువరూర్ ఎస్.గిరీష్ కూడా ఈమ వద్ద నేరుగా శిక్షణ పొంది కర్ణాటక విద్వాంసునిగా పేరు గడించాడు. ఈమె తన పాటలను వ్యాపారదృష్టితో రికార్డు చేయడానికి ఇష్టపడలేదు. ఈమె కీర్తనలు కొన్ని ప్రైవేటు రికార్డులు మాత్రమే లభ్యమౌతున్నాయి. 

ఈమె సియాటెల్ లోని యూనివర్సిటీ ఆఫ్ వాషింగ్‌టన్‌కు విజిటింగ్ ఆర్టిస్ట్‌గా 1968-69, 1977-78 సంవత్సరాలలో సందర్శించింది.

## అవార్డులు
* 1965లో కేంద్ర సంగీత నాటక అకాడమీ వారిచే కర్ణాటక గాత్ర సంగీత విభాగంలో సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు
* 1973లో ది ఇండియన్ ఫైన్ ఆర్ట్స్ సొసైటీ, మద్రాసు వారి నుండి సంగీత కళాశిఖామణి పురస్కారం.
* 1976లో మద్రాసు సంగీత అకాడమీ వారిచే సంగీత కళానిధి పురస్కారం.
*

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* An article on Brinda  from The Hindu, newspaper.
* Video Clippings of T Brinda
* MP3 Clips of T Brinda 

వర్గం:కర్ణాటక సంగీత విద్వాంసులు
వర్గం:సంగీత కళానిధి పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:1912 జననాలు
వర్గం:1996 మరణాలు
వర్గం:సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు
వర్గం:తమిళనాడు గాయకులు
వర్గం:మహిళా గాయకులు
90ఎంఎల్ (సినిమా)

**90ఎంఎల్**, 2019 డిసెంబరు 6న విడుదలైన తెలుగు సినిమా. కార్తికేయ క్రియేటీవ్ వర్క్స్ బ్యానరులో అశోక్ రెడ్డి గుమ్మకొండ నిర్మించిన ఈ సినిమాకు శేఖర్‌రెడ్డి యెర్ర దర్శకత్వం వహించాడు. ఇందులో కార్తికేయ గుమ్మకొండ, నేహా సోలంకి ప్రధాన పాత్రల్లో నటించగా, అనూప్ రూబెన్స్ సంగీతం సమకూర్చాడు. అశోక్ రెడ్డి 2018లో *[[ఆర్‌ఎక్స్‌ 100|ఆర్‌ఎక్స్ 100]]* అనే సినిమాను నిర్మించాడు.

## నటవర్గం

* కార్తికేయ గుమ్మకొండ (దేవదాస్) 
* నేహా సోలంకి (సువాసన) 
* రవి కిషన్ (జయరాం)
* అజయ్ (శేషు)
* రావు రమేష్ (క్షునాకర్ రావు, సువాసన తండ్రి)
* ప్రగతి (దేవదాస్ తల్లి)
* సత్య ప్రకాష్ (రామ్ దాస్, దేవదాస్ తండ్రి)
* రోల్ రైడా (కిషోర్)
* రఘు కారుమంచి (జయరాం సహచరుడు)
* ప్రభాకర్ గౌడ్ (రాజా)
* పోసాని కృష్ణ మురళి (మురళి)
* ఆలీ (డా. నాదిరిదిన్న, పునరావాస కేంద్రం)
* గుండు సుదర్శన్ (డాక్టరు)
* ప్రవీణ్ (విగ్నేష్)
* తాగుబోతు రమేష్ (రమేష్)
* దువ్వాసి మోహన్
* కళ్యాణి
* సి. వి. ఎల్. నరసింహా రావు
* బేబి నిధిరెడ్డి
* నెల్లూరు సుదర్శన్

## నిర్మాణం
*[[ఆర్‌ఎక్స్‌ 100|ఆర్‌ఎక్స్ 100]]* సినిమా దర్శకుడు అజయ్ భూపతి, కార్తికేయను కలవడానికి శేఖర్ రెడ్డికి సహాయం చేశాడు. టెలివిజన్ నటి నేహా సోలంకి హీరోయిన్ గా, రవి కిషన్, సత్య ప్రకాష్, రాపర్ రోల్ రైడా ఇతర పాత్రల్లో నటించడానికి అంగీకరించారు. అజర్‌బైజాన్లో మూడు పాటలు చిత్రీకరించారు. 2019 సెప్టెంబరులో ఫస్ట్ లుక్ పోస్టర్ విడుదలయింది. ఈ సినిమా టైటిల్, ఫస్ట్ లుక్ పోస్టర్ కారణంగా మీడియా కవరేజీ వచ్చింది. అనూప్ రూబెన్స్ స్వరపరిచిన పాటలకు ప్రేక్షకుల నుండి మంచి ఆదరణ లభించింది. రోజూ తాగవలసిన వ్యాధి ఉన్న తాగుబోతు పాత్రలో కార్తికేయ నటించాడు. సెప్టెంబరు 21న టీజర్ విడుదలయింది. అక్టోబరు 20న ట్రైలర్ విడుదలయింది. ఈ సినిమా డిసెంబరు 5న విడుదలకావాల్సి ఉంది, అయితే కొన్ని దృశ్యాలను తొలగించమని సెంట్రల్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఫిల్మ్ సర్టిఫికేషన్, నిర్మాతలను కోరడంతో సినిమా డిసెంబరు 6న విడుదలయింది.

## పాటలు
అనూప్ రూబెన్స్ సంగీతాన్ని సమకూర్చగా, చంద్రబోస్ సాహిత్యాన్ని అందించాడు.

* "సింగిలు సింగిలు" - రాహుల్ సిప్లిగంజ్, ఎంఎం మనసి
* "యినిపించుకోరు" - రాహుల్ సిప్లిగుంజ్
* "నాతో నువ్వుంటే చాలు" - అద్నాన్ సామి
* "వెళ్ళిపోతుందే" - అనూప్ రూబెన్స్
* "90ఎంఎల్ టైటిల్ సాంగ్" - అనురాగ్ కులకర్ణి
* "అనుకోలేదే అనుకోలేదే" - రమ్య బెహరా
* "వందేళ్ళ లైఫ్ లోనా" - సాయిశరన్, సాహితి

## స్పందన
*[[దక్కన్ క్రానికల్]]* పత్రిక ఈ సినిమాకి 1.5/5 రేటింగ్ ఇచ్చింది. "*90ఎంఎల్* చెడ్డ పానీయం లాంటిది" అని *రాసింది*.** *[[ది టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా|టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా]]* పత్రిక ఈ సినిమాకి 2/5 రేటింగ్ ఇచ్చింది. "సన్నివేశాలు ఏవీ ఒకదానితో ఒకటి మిళితం కాలేదు, ఈ సినిమా యాదృచ్ఛిక సన్నివేశాల కలయికలాగా అనిపిస్తోంది" అని రాసింది. "కార్తికేయ ప్రధాన పాత్రలో నటించడం కొంత ప్రశంసనీయం అయితే, మొత్తంగా ఈ సినిమాని ఒక్కసారి చూడొచ్చు" అని *[[తెలంగాణ టుడే]]* పత్రిక రాసింది.

## మూలాలు

## బయటి లంకెలు
* 

వర్గం:2019 తెలుగు సినిమాలు
వర్గం:తెలుగు ప్రేమకథా సినిమాలు
వర్గం:పోసాని కృష్ణ మురళి సినిమాలు
వర్గం:ఆలీ నటించిన సినిమాలు
డబ్లిన్

thumb|డబ్లిన్న్ లోని కన్వెన్షన్ సెంటర్
**డబ్లిన్** ఐర్లండ్ దేశపు రాజధాని, అతి పెద్ద నగరం.
తూర్పు సముద్రతీరంలో, లిఫ్ఫీ నది ముఖద్వారం వద్ద ఉన్న ఇది లీన్‌స్టర్ ప్రావిన్స్ పరిధిలోకి వస్తుంది. ఇది దక్షిణాన విక్లో పర్వతాల శ్రేణిలో భాగమైన డబ్లిన్ పర్వతాల సరిహద్దులో ఉంది. పట్టణ ప్రాంత జనాభా 1,173,179 కాగా, 2016 నాటికి డబ్లిన్ ప్రాంతం (గతంలో డబ్లిన్ కౌంటీ) జనాభా 1,347,359. గ్రేటర్ డబ్లిన్ ప్రాంతం జనాభా 2016 జనాభా లెక్కల ప్రకారం 1,904,806.

సా.శ 7 వ శతాబ్దంలో లేదా అంతకు ముందు డబ్లిన్ నగరాన్ని *గేల్స్* ఎక్కడ స్థాపించారు అనే విషయంపై పురావస్తు చర్చ ఉంది. నార్మన్ దండయాత్ర తర్వాత డబ్లిన్ సామ్రాజ్యంలో వైకింగ్ సెటిల్మెంట్ గా విస్తరించబడింది. ఈ నగరం 17వ శతాబ్దం నుంచి వేగంగా విస్తరించబడింది. 1800 లో యూనియన్ యాక్ట్స్ ప్రకారం బ్రిటన్ సామ్రాజ్యంలో కొంతకాలం పాటు రెండవ అతిపెద్ద నగరంగా విలసిల్లింది. 1922 లో ఐర్లండ్ విభజన తర్వాత *ఐరిష్ ఫ్రీ స్టేట్* రాజధానిగా మారింది. తర్వాత ఈ దేశం పేరు ఐర్లాండ్ గా మార్చారు.

డబ్లిన్ ఒక చారిత్రాత్మక నగరం. ఇది సమకాలీన విద్యకు, కళలకు, పరిపాలనకు, పరిశ్రమలకు కేంద్ర బిందువు. ఇది మొదటి ముప్ఫై ప్రపంచ స్థాయి నగరాల్లో ఒకటి.

## ప్రముఖులు

* విల్లీ వాల్ష్

## మూలాలు

వర్గం:ప్రపంచ నగరాలు
వర్గం:ఐర్లాండ్
చింతలపల్లి వెంకటరావు

**చింతలపల్లి వెంకటరావు**కర్ణాటక సంగీత విద్వాంసుడు. ఇతడు 1871వ సంవత్సరంలో మైసూరు రాజ్యంలోని చింతలపల్లి గ్రామంలో జన్మించాడు. ఇతని పూర్వీకులు పేరుపొందిన సంగీతకారులు. ఈ చింతలపల్లి గ్రామాన్ని నవాబు రణదుల్లా ఖాన్ ఇతని పూర్వీకులకు బహుమతిగా ఇచ్చాడు. ఇతడు మొదట భాస్కరరావు, వెంకటనరసప్పల వద్ద సంగీతం నేర్చుకున్నాడు. తర్వాత కరూర్ రామేశ్వరప్ప, పక్కా హనుమంతాచార్, నాయకరపట్టి శేషయ్య, హనగల్ చిదంబరయ్యల వద్ద తన సంగీతానికి మెరుగులు దిద్దుకున్నాడు. ఇతడు మైసూరు దర్బారులో అనేక సభలలో సన్మానాలను పొందాడు. 1960లో ఆంధ్రప్రదేశ్ సంగీత నాటక అకాడమీ ఇతడిని విశిష్ట సభ్యునిగా ఎన్నుకుంది. 1962లో మైసూరు రాష్ట్ర సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు లభించింది. 1967లో కేంద్ర సంగీత నాటక అకాడమీ కర్ణాటక గాత్ర సంగీత విభాగంలో ఇతనికి అవార్డును ప్రకటించింది. 
## మూలాలు

వర్గం:1871 జననాలు
వర్గం:కర్ణాటక సంగీత విద్వాంసులు
వర్గం:సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు
వర్గం:1969 మరణాలు
అలత్తూర్ శ్రీనివాస అయ్యర్

**అలత్తూర్ శ్రీనివాస అయ్యర్** (1912&ndash;1980), తమిళనాడులో జన్మించిన భారతీయ శాస్త్రీయ గాత్ర విద్వాంసుడు. 
## విశేషాలు
ఇతడు అంగారై శంకర శ్రౌదిగళ్, లక్ష్మీ అమ్మాళ్ దంపతుల 12 మంది సంతానంలో ఒకడిగా 1912, జనవరి 21వ తేదీన తమిళనాడు రాష్ట్రం, తిరుచిరాపల్లి జిలా అరియాలూర్‌లో జన్మించాడు. ఇతని సోదరులలో ఎ.ఎస్.పంచాపుకేశ అయ్యర్ సంగీత విద్వాంసునిగా, గురువుగా, రచయితగా, అంగారై విశ్వనాథ భాగవతార్ హరికథకునిగా, తిరుచ్చి రాఘవన్ మృదంగ విద్వాంసునిగా వెలుగొందారు. శ్రీనివాస అయ్యర్ "అలత్తూర్ వెంకటేశ అయ్యర్" వద్ద సంగీతం నేర్చుకున్నాడు. తన గురుపుత్రుడు అలత్తూర్ శివసుబ్రహ్మణ్య అయ్యర్‌ (సుబ్బయ్యర్) (1916-1965)తో కలిసి జంటగా "అలత్తూర్ బ్రదర్స్" పేరుతో (నిజానికి ఇద్దరూ సోదరులు కానప్పటికీ) కచేరీలు చేశాడు. ఆ సమయంలో బృంద-ముక్త ద్వయం అగ్రస్థాయిలో ఉండేది. వారికి దీటుగా ఈ జంట పేరు తెచ్చుకుంది. ఇతడు తన మొదటి కచేరీ పదేళ్ళ చిన్న వయసులోనే ఇచ్చాడు. ఇతడు 1944 నుండి 1968ల మధ్య తిరువాంకూరు సంస్థానంలో ఆస్థాన విద్వాంసుడిగా ఉన్నాడు. ఇతడు తన సహగాయకుడు అలత్తూర్ సుబ్బయ్యర్ మరణానంతరం ఒక్కడే 16 సంవత్సరాలు సంగీత ప్రదర్శనలు ఇచ్చాడు. ఇతనికి 1965లో మద్రాసు సంగీత అకాడమీ సంగీత కళానిధి పురస్కారాన్ని ప్రదానం చేసింది. ఇతనికి 1968లో కేంద్ర సంగీత నాటక అకాడమీ కర్ణాటక గాత్ర సంగీత విభాగంలో అవార్డును ఇచ్చింది. ఇతని శిష్యులలో చెంగల్పట్టు రంగనాథన్, తిరుప్పంతురుత్తి వెంకటేశన్, బెంగళూరు విజయలక్ష్మి, ఒంగోలు ఎన్.రంగయ్య మొదలైన వారు ముఖ్యులు.

## మూలాలు

వర్గం:1911 జననాలు
వర్గం:1980 మరణాలు
వర్గం:కర్ణాటక సంగీత విద్వాంసులు
వర్గం:తమిళనాడు గాయకులు
మిస్ మ్యాచ్

**మిస్ మ్యాచ్**, 2019 డిసెంబరు 6న విడుదలైన తెలుగు సినిమా. అధీరో క్రియేటివ్ సైన్స్ బ్యానరులో జి. శ్రీరామరాజు, భరత్ రామ్ నిర్మించిన ఈ సినిమాకు ఎన్.వి. నిర్మల్ కుమార్ దర్శకత్వం వహించాడు. ఈ సినిమాలో ఉదయ్ శంకర్, ఐశ్వర్య రాజేష్ ముఖ్య పాత్రల్లో నటించగా, గిఫ్టన్ ఎలియాస్ సంగీతం సమకూర్చాడు.

## నటవర్గం

* ఉదయ్ శంకర్ (సిద్ధార్థ్)
* ఐశ్వర్య రాజేష్ (మహాలక్ష్మి)
* ప్రదీప్ రావత్ (మహాలక్ష్మి తండ్రి)
* సంజయ్ స్వరూప్ (సిద్ధార్థ్ తండ్రి)
*శరణ్య ప్రదీప్
* మాస్టర్ అధీరోహ్
* నాగ మహేష్
* రావులపతి వెంకట రామరావు
* మలక్ పేట శైలజ
* భద్రమ్
* రూప లక్ష్మి
* సంధ్య జనక్
* పద్మ జయంతి
* లక్ష్మణ్
* మున్నా

## నిర్మాణం
*[[ఆటగదరా శివ]]* సినిమాలో నటించిన ఉదయ్ శంకర్ సందేశాత్మక సినిమా చేయాలనుకున్నాడు. విజయ్ ఆంతోనీ నటించిన *సలీం* సినిమాకు ఎన్.వి. నిర్మల్ కుమార్ తొలిసారిగా దర్శకత్వం వహించాడు.

## పాటలు

ఈ సినిమాలోని పాటలను గిఫ్టన్ ఎలియాస్ స్వరపరిచాడు. 2019, నవంబరు 25న మొదటి సింగిల్, "అరేరే అరేరే" పాటను త్రివిక్రమ్ శ్రీనివాస్ విడుదలచేశాడు. *[[తొలిప్రేమ]]* సినిమాలోని *ఈ మనసే* పాటను రీమిక్స్ చేసి ఈ సినిమాలో ఉపయోగించారు.

## స్పందన
అభిమానుల నుండి ఈ సినిమాకు అనుకూల సమీక్షలు, విమర్శకుల ప్రసంశలు వచ్చాయి. *హన్స్ ఇండియా* పత్రిక ఈ సినిమాకు 3.5/5 రేటింగ్ ఇచ్చింది. "మంచి ఎంటర్టైనర్" అని పేర్కొంది. *[[ది టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా|టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా]]* పత్రిక 2/5 రేటింగ్ ఇచ్చింది. "సాధారణ స్క్రిప్ట్ ను ఐశ్వర్య రాజేష్, ప్రదీప్ రావత్ తమ నటనతో సినిమాను నిలబెట్టారు" అని పేర్కొంది.

## మూలాలు

వర్గం:2019 తెలుగు సినిమాలు
వర్గం:తెలుగు క్రీడల సినిమాలు
దండపాణి దేశికర్

**ఎం.ఎం.దండపాణి దేశికర్** (ఆగష్టు 27, 1908 – జూన్ 26, 1972) ఒక కర్ణాటక సంగీత గాత్రవిద్యాంసుడు, స్వరకర్త. 
## విశేషాలు
దండపాణి దేశికర్ మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీలోని తిరుచెంగట్టన్‌గుడి గ్రామంలో 1908, ఆగష్టు 27న జన్మించాడు. ఇతడు తన సంగీతాన్ని, తేవరం స్తోత్రాలను తన తండ్రి ముత్తయ్య దేశికర్ వద్ద నేర్చుకున్నాడు. తరువాత ఇతడు మాణిక్య దేశికర్, సత్తయ్యప్ప నయనాకరర్, కుంభకోణం రాజమాణిక్యం పిళ్ళై వద్ద సంగీతంలో సంపూర్ణ శిక్షణను పొందాడు. ఇతడు తన మొదటి ప్రదర్శనను తిరుమరుగళ్‌లో ఇచ్చాడు. అన్నామలై విశ్వవిద్యాలయం సంగీత విభాగంలో ఇతడు 15 సంవత్సరాలు ప్రొఫెసర్‌గా పనిచేశాడు. 

ఇతడికి "ఇసై అరసు", "పందిసై పులవర్ కోనె", "తేవర మణి", "సంగీత సాహిత్య శిరోమణి","సంగీత కళా శిఖామణి" "తిరుమురై కళానిధి", "తందక వెందు", "పన్నిసై వెంధం", "ఇసై పులవర్", "కళైమామణి", "ఇసై పేరిరజ్ఱర్" మొదలైన బిరుదులు ఉన్నాయి.

## సినిమాలు
ఇతడు 1935 నాటి సంసార నౌక అనే కన్నడ సినిమాలో ఒక తమిళ పాటను పాడాడు. ఇతడు ఆరు తమిళ సినిమాలలో ముఖ్య పాత్రలను ధరించాడు. 

## మూలాలు

* 

## బయటి లింకులు
*Short profile
* M Dandapani Desikar
*M M Dandapani
*Profile of artists
*M. M. Dandapani Desikar's Compositions

వర్గం:కర్ణాటక సంగీత విద్వాంసులు

వర్గం:సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు
వర్గం:తమిళ సినిమా నటులు
ఎం.ఆర్.శ్రీరంగం అయ్యంగార్

**మదురై ఆర్.శ్రీరంగం అయ్యంగార్** ఒక కర్ణాటక సంగీత విద్వాంసుడు. ఇతడు తన 14వ యేటనే మొదటి కచేరీ చేశాడు. ఇతడు నమక్కల్ నరసింహ అయ్యర్ వద్ద సంగీతశిక్షణ తీసుకున్నాడు. ఇతడు అపురూప రాగాలను ఆలపించడంలో దిట్ట. పల్లవి, తాళము ఇతని ప్రత్యేకతలు. కర్ణాటక సంగీత గాయని ఆర్.వేదవల్లి, పి.ఆర్.తిలకం ఇతని శిష్యులు. 
## పురస్కారాలు
ఇతనికి అనేక పురస్కారాలు లభించాయి. వాటిలో 
* 1966లో సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు
* 1969లో సంగీత కళానిధి పురస్కారం ముఖ్యమైనవి.
## మూలాలు

వర్గం:కర్ణాటక సంగీత విద్వాంసులు
వర్గం:సంగీత కళానిధి పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు
వర్గం:సంగీత గురువులు
మార్షల్ (2019 సినిమా)

**మార్షల్**, 2019 సెప్టెంబరు 13న విడుదలైన తెలుగు సినిమా. ఏవిఎల్ ప్రొడక్షన్ బ్యానరుపై అడక అభయ్ నిర్మించిన ఈ సినిమాకి జై రాజాసింగ్ దర్శకత్వం వహించాడు. ఈ చిత్రంలో శ్రీకాంత్, అడక అభయ్, మేఘా చౌదరి తదితరులు నటించారు.

## నటవర్గం
* శ్రీకాంత్ (శివాజీ)
* అభయ్ అడక (అభి)
* మేఘా చౌదరి (మేఘా)
* రేష్మి సింగ్
* సుమన్ (శివాజీ తండ్రి)
* ప్రియదర్శిని రామ్ (అభి తండ్రి)
* ప్రగతి
* పృథ్వీ రాజ్ (జిఎం రవీందర్ రెడ్డి)
* రవిప్రకాష్
*శరణ్య ప్రదీప్ (సుమ)
* మురళీధర్ గౌడ్

## స్పందన
"ప్రతి ఫ్రేమ్, సంగీతం, నేపథ్య సంగీతం బాగుంది, కథకు మరింత విశ్వసనీయతను ఇవ్వడానికి కథను నడిపించడంలో ఇంకొంచెం శ్రద్ధ వహిస్తే బాగుండేది" అని ది హిందూ పత్రికలో రాశారు. టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా పత్రిక ఈ సినిమాకి 2/5 రేటింగ్ ఇచ్చింది. "మార్షల్ సినిమాలో బలహీనమైన స్క్రిప్ట్ ఉంది. శ్రీకాంత్ నటన బాగుంది" అని పేర్కొన్నది.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* 

వర్గం:2019 తెలుగు సినిమాలు
వర్గం:శ్రీకాంత్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:సుమన్ నటించిన సినిమాలు
కాలం (అయోమయనివృత్తి)

**కాలం,** అనే పేరుతో ఇతర వ్యాసాలు ఉన్నందున వాటిని నివృత్తి చేయుటకు ఈ పేజీ అవసరమైంది.

* శీతాకాలం లేదా చలికాలం
*వేసవి కాలం లేదా ఎండాకాలం-నాలుగు **సమశీతోష్ణ** కాలాల్లో వెచ్చని కాలంగా చెప్పవచ్చు, ఇది వసంతఋతువు,
*శీతాకాలం లేదా చలికాలం- ఇది వానాకాలానికి, ఎండాకాలానికి మధ్య వస్తుంది.
*కాలం మారింది (1972 సినిమా)
*కాలం మారింది (1965 సినిమా)
*కాలమానం-**కాలమానం** అనగా కాలాన్ని కొలుచుటకు లేదా వ్యక్తపరచుటకు ఉపయోగించే పదం.
*జీవితకాలం-జీవించే కాలం
*అర్థ జీవితకాలం - రేడియో ధార్మిక పదార్థంలో సగం పరమాణువులు విఘటనం చెందడానికి పట్టు సమయాన్ని "అర్థ జీవితకాలం" అంటారు.
ఋతువు (అయోమయనివృత్తి)

సంవత్సరంలోని ప్రధాన విభాగాలలో ఒక ఋతువు లేదా రుతువు ఒకటి. ఋతువులు లేదా రుతువులు అని కూడా వీటిని సూచించవచ్చు.ఆంగ్లలో దీనిని సీజన్, సీజన్స్ అని వాడతారు.భారతదేశంలో సంవత్సరంలో వివిధ కాలాలలో వాతావరణంలో ఏర్పడే మార్పులను బట్టి  ఆరు ఋతువులుగా విభజించబడింది.

* ఋతువులు - భారతదేశంలో ప్రకృతికి చెందిన ఆరు కాలాలకు చెందిన ఋతువుల వివరాలు
* వసంత ఋతువు - మార్చి 20 నుండి మే 20 వరకు గల కాలం
* గ్రీష్మ ఋతువు - మే 20 నుండి జూలై 20 వరకు గల కాలం
* వర్ష ఋతువు - జూలై 20 నుండి సెప్టెంబరు 20 వరకు గల కాలం
* శరదృతువు - సెప్టెంబరు 20 నుండి నవంబరు 20 వరకు గల కాలం
* హేమంత ఋతువు - నవంబరు 20 నుండి జనవరి 20 వరకు
* శిశిర ఋతువు - జనవరి 20 నుండి మార్చి 20 వరకు
బి.ఎస్.రాజయ్యంగార్

బి.ఎస్.రాజయ్యంగార్ (1901 - 1978) కర్ణాటక గాత్ర విద్వాంసుడు. ఇతడు మైసూరు సంస్థానంలో ఆస్థాన విద్వాంసునిగా పని చేశాడు.

## జీవిత విశేషాలు
రాజయ్యంగార్ కర్ణాటక రాష్ట్రంలోని బాణావర అనే గ్రామంలో జన్మించాడు. ఇతడు తన 13వ యేటనే తల్లిదండ్రులను కోల్పోయి తన మేనమామ శ్యామాచార్ వద్ద పెరిగాడు. ఇతని కంఠశ్రావ్యాన్ని మెచ్చుకున్న వరదాచార్ ఇతడిని తమ "రత్నావళి నాటక కంపెనీ"లో చేర్చుకున్నాడు. అక్కడ ఇతడు శ్రీనివాస అయ్యంగార్ వద్ద సంగీతం నేర్చుకున్నాడు. 1930లో మద్రాసు "ఎగ్మోర్ సంగీత సభ"లో జరిగిన కచేరీ ఇతనికి మంచి పేరు తెచ్చిపెట్టింది. తరువాత 1932లో "ఓడియన్ జర్మన్ కంపెనీ" వారి 'జగదోద్ధారనా, కండు కండు నీ ఎన్న, క్షీరసాగర శయన, బ్రోచేవారెవరురా మొదలైన కీర్తనల గ్రామఫోన్ రికార్డు ద్వారా ఇతని పేరు దేశమంతటా మారు మ్రోగింది. ఇతని కచేరీలకు దేశవిదేశాలలో ప్రజలు క్రిక్కిరిసి హాజరయ్యేవారు. 
## సినిమా ప్రస్థానం
ఇతని ఆప్తమిత్రుడైన ఆర్.నాగేంద్రరావు ఇతడిని బలవంతంగా సినిమాలలో ప్రవేశింపజేశాడు. సత్య హరిశ్చంద్ర సినిమాలో నారదుని పాత్ర పోషించడంతో పాటు అతను పాడిన "దేవ దేవనె శరణు" అనే పాట జనప్రియమయ్యింది. ఆర్.నాగేంద్రరావు మరొక చిత్రం జాతక ఫలలో కూడా నటించాడు. తెలుగులో "జలంధర", తమిళంలో నాట్యరాణి, హిందీలో తులసీదాస్ మొదలైనవి ఇతడు నటించిన సినిమాలలో కొన్ని. 1951లో  ఇతడు పతాకస్థాయిలో ఉన్నప్పుడే సినిమారంగానికి స్వస్తి చెప్పి కర్ణాటక సంగీత క్షేత్రంలోనే ముందుకువెళ్ళాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. 
## సంగీత ప్రస్థానం
ఇతడు మైసూరు సంస్థానంలో సంగీతవిద్వాంసునిగా ఉన్నాడు.1954లో మైసూరు ఆకాశవాణిలో ఇతడు చేసిన రాగం తానం పల్లవి అనే సంగీత కచేరీ జనప్రియమైంది.  1965లో మైసూరు రాష్ట్ర సంగీత నాటక అకాడమీ పురస్కారం ఇతనికి లభించింది. 1970లో జరగిన మొదటి కర్ణాటక గాన కళాపరిషత్తు సమావేశాలకు అధ్యక్షుడిగా ఉన్నాడు. 1975లో ఇతడిని కేంద్ర సంగీత నాటక అకాడమీ కర్ణాటక గాత్ర సంగీత విభాగంలో అవార్డును ఇచ్చి సత్కరించింది.
## మూలాలు

వర్గం:కర్ణాటక సంగీత విద్వాంసులు
వర్గం:1901 జననాలు
వర్గం:కన్నడ ప్రజలు
వర్గం:భారతీయ సినిమా నటులు
ఎన్.చెన్నకేశవయ్య

**ఎన్.చెన్నకేశవయ్య** మైసూరు సంస్థానానికి చెందిన కర్ణాటక సంగీత విద్వాంసుడు.

## విశేషాలు
ఇతడు 1895లో మైసూరు రాజ్యం (ప్రస్తుతం మండ్య జిల్లా)లోని నాటనహళ్ళి అనే గ్రామంలో కేశవయ్య, లక్ష్మీదేవమ్మ దంపతులకు జన్మించాడు. ఇతడు వి.శివరామయ్య, మైసూరు కె.వాసుదేవాచార్యల వద్ద సంగీత శిక్షణ తీసుకున్నాడు. ఇతడు కర్ణాటక గాత్ర విద్వాంసుడు మాత్రమే కాక సంగీత సంబంధమైన అనేక గ్రంథాలను రచించాడు. ఇతడు మైసూరు సంస్థానంలో జయచామరాజ ఒడయార్ వద్ద 1944-1957ల మధ్య ఆస్థాన సంగీత విద్వాంసుడిగా ఉన్నాడు. 1963లో ఇతనికి కర్ణాటక రాష్ట్ర సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు లభించింది. 1971లో కేంద్ర సంగీత నాటక అకాడమీ ఇతనికి కర్ణాటక గాత్ర సంగీత విభాగంలో అవార్డును ప్రకటించింది. ఇతనికి "గానకళాసింధు" అనే బిరుదు లభించింది.

## రచనలు
* హరిదాస కీర్తన సుధాసాగర (3 సంపుటాలు)
* రాగ ఆలాపన పద్ధతి  తాన మత్తు పల్లవి - లఘుకైపిడి

## మూలాలు
 

వర్గం:1895 జననాలు
వర్గం:కర్ణాటక సంగీత విద్వాంసులు
వర్గం:కన్నడ రచయితలు
వర్గం:కేంద్ర సంగీత నాటక అకాడమీ పురస్కార గ్రహీతలు