open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ధనం

ధనమును డబ్బు, రొక్కము అని కూడా అంటారు. ధనమును ఆంగ్లములో money అంటారు. ధనంతో కొన్ని వస్తువులను కొనవచ్చు, కొన్ని సేవలను పొందవచ్చు. ధనాన్ని లోహంతోను, కాగితం రూపంలోను, ఇతర వస్చేస్తారు.ధనంపై అధికారిక సమాచారం ముద్రితమై ఉంటుంది. ధనమును వివిధ అవసరముల నిమిత్తం అప్పు తీసుకొని తిరిగి చెల్లించవచ్చు. వివిధ దేశములకు సంబంధించిన ప్రభుత్వాలు మానవ సమాజము యొక్క ఆర్థిక పరిస్థితులు మెరుగు పరచడానికి ధన నియంత్రణ చేస్తుంది.

## ధనంను సులభంగా గుర్తించగలగడం
కాగితం రూపంలో లేక నాణేల రూపంలో తయారు చేసిన ధనాన్ని చూడగానే గుర్తించ గలిగేలా దాని విలువ వెంటనే తెలుసుకునేలా వీటిని వాటి విలువను బట్టి ఆకారంలోను, పరిమాణంలోను, నాణ్యతలోను, రంగులలోను మార్పులు కలుగజేస్తారు.
## వివిధ దేశాలలో వివిధ పేర్లు, చిహ్నాలు
ధనాన్ని వివిధ దేశాలలో విభిన్న పేర్లతో పిలవడమే కాకుండా వాటికి వివిధ చిహ్నాలను కూడా ఉపయోగిస్తుంటారు. ఉదాహరణకు అమెరికా డాలర్ చిహ్నం $, అలాగే భారతీయ రూపాయి చిహ్నము ₹.

## ధనం ఎల్లప్పుడూ నడుస్తూ ఉండాలి
రక్తం ఏ విధంగా నిరంతరం గుండెను చేరి శుద్ధి పడుతూ అన్ని శరీర భాగాలను ఆరోగ్యంగా ఉంచుతుందో అలాగే ధనం కూడా క్రమ పద్ధతిలో నిరంతరం నడుస్తూ అన్ని ప్రాంతాలను, ప్రజలందరిని అభివృద్ధి పరుస్తూ ఉంటుంది.

## ఇవి కూడా చూడండి
డబ్బు - క్యాష్

వర్గం:ధనం
తిరుమల ఆర్జిత వసంతోత్సవం

**తిరుమల ఆర్జిత వసంతోత్సవం**  తిరుమలలో జరిగే ఒక కార్యక్రమం. ఈ ఆర్జిత వసంతోత్సవానికి నిర్ణీత రుసుమును చెల్లించిన భక్తుల సమక్షంలో  వసంతోత్సవం జరుగుతుంది. పాలు, పెరుగు, చందనం, పసుపు మున్నగు అభిషేక ద్రవ్యాలతో కన్నుల పండువగా జరిగే ఈ వసంతోత్సవం వైభవోత్సవ మండపంలో సాయంకాలం 3 - 4 గంటల మధ్యలో నిర్వహించబడుతుంది. ఇది వైభవోత్సవ మండపంలో జరుగుతుంది. 

## విశేషాలు
ఈ ఆర్జిత వసంతోత్సవం మలయప్ప స్వమి, శ్రీదేవి,భూదేవిలకు జరుగుతుంది. విగ్రహాలకు సుగంధ ద్రవ్యాలను లేపనాలను పూస్తారు. ఈ కార్యక్రమంలో భాగంగా వేదపండితులు పురుష సూక్తం, నారాయణ సూక్తం, శ్రీ సూక్తం, భూ సూక్తం లను పఠిస్తారు. శ్రీదేవి, భూదేవి సహిత మలయప్ప స్వామికి నీరు, పాలు, పెరుగు, తేన, పసుపు, తో అభిషేకం చేస్తారు. చివరికి దేవతలకు గంధంతో లేపనం చేస్తారు. పూజ చివరలో నీటితో అభిషేకం చేస్తారు.

శ్రీవారి ఆర్జిత సేవా టిక్కెట్లను ప్రతినెలా మొదటి శుక్రవారం తి.తి.దే ఆన్‌లైన్‌లో విడుదల చేస్తుంది. సుప్రభాత సేవ, ఆర్జితసేవ, అర్చన, కళ్యాణోత్సవం, వసంతోత్సవం, దీపాలంకరణ వంటి సేవలకు సంబంధించి టిక్కెట్లు ఆన్ లైన్లో లక్కీ డిప్ ద్వారా భక్తులకు కేటాయిస్తారు. టిక్కెట్ల కోసం భక్తులు నాలుగు రోజుల ముందు ఆన్ లైన్లో రిజిస్ట్రేషన్ చేసుకోవాల్సి ఉంటుంది. తర్వాత లక్కీ డిప్ ద్వారా టిక్కెట్లు అందజేస్తారు.

తిరుమల భక్తులు ఇబ్బందులు పడకూడదని సాంకేతికతను ఉపయోగించుకుంటోంది తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం-టీటీడీ. తిరుమల భక్తుల కోసం  "గోవింద యాప్" రూపొందించింది. గదుల దగ్గర్నుంచి దర్శనం, ఆర్జిత సేవా టికెట్లను ఈ యాప్‌లో పొందొచ్చు. గోవింద యాప్‌‌లో  ఏ సేవలు పొందాలన్నా ముందుగా రిజిస్టర్ చేసుకోవాల్సి ఉంటుంది.

## ప్రసారం
శ్రీ వెంకటేశ్వర భక్తి ఛానల్ లో ఈ కార్యక్రమాన్ని ప్రతీ రోజూ సాయంకాలం 3 - 4 గంటల మధ్య శ్రీ వెంకటేశ్వర భక్తి ఛానల్ లో ఈ కార్యక్రమం ప్రత్యక్ష ప్రసారం అవుతుంది.

## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు
*
తిరుమల సహస్రనామార్చన

తిరుమల క్షేత్రంలో శ్రీ వెంకటేశ్వరస్వామి వారికి ప్రతి రోజూ మూడుపూటలా ఈ అర్చనసేవ జరుగుతుంది. ఉదయాత్పూర్యం జరిగే మొదటి అర్చనలో శ్రీవారు సహస్రనామావళితోను, మధ్యాహ్నం, సాయంత్రం జరిగే అర్చనలలో, అష్టోత్తరశత నామాల తోను అర్చింపబడతారు. ఆనందనిలయంలో, ఉదయం 4 నుండి 5 గంటల మధ్య జరిగే సహస్రనామార్చనకు నిర్ణీత రుసుము చెల్లించిన భక్తులు, వైకుంఠం క్యూ ద్వారా శ్రీవారి ఆలయంలోకి ప్రవేశిస్తారు. ఈ భక్తులు కులశేఖరపడి నుండి గరుడాళ్వార్ సన్నిధి వరకు బారులుతీరి కూర్చొని, సహస్రనామార్చనలో పాల్గొంటారు. శ్రీవారి పాద పద్మాల వద్ద వైఖానసార్చకస్వాములు ఒక మేడికర్రతో చేయబడిన కూర్మాసనం మీద కూర్చొని, లోక కల్యాణార్ధం శ్రీవారి సహస్రనామార్చనను ప్రారంభిస్తారు.

పవిత్రమైన బ్రాహ్మీముహుర్తంలో శ్రీవారి సహస్రనామావళి, ఆలయంలోనే గాక, తిరుమల పుణ్యక్షేత్ర మంతటా వినిపిస్తూ, భక్తుల హృదయాలలో దివ్య ప్రశాంతిని ప్రసాదిస్తుంది. ఆ తరువాత ఆర్చకులు శ్రీవారి పాదాలను అర్చించిన తులసీదళాలతో, శ్రీస్వామి వారి వక్ష:స్థలంలో వెలసియున్న మహాలక్ష్మీ అమ్మవారిని అర్చిస్తారు. అనంతరం శ్రీవారికి నక్షత్రహారతిని ఇస్తారు. నారికేళం, అరటి పండ్లను నివేదించి కర్పూరహారతిని సమర్పిస్తారు. దీనితో సహస్రనామార్చన పూర్తవుతుంది.

శ్రీవారి ఎదురుగా కూర్చుని శ్రీ వెంకటేశ్వరుని దివ్య మంగళ విగ్రహాన్ని కరువుదీరా దర్శిస్తూ, ఆనంద డోలికల్లో తేలుతున్న భక్తులు దివ్యానుభూతితో స్వామివారి సమీపానికి వారుసగా వెళ్లి కర్పూర హారతి వెలుగుల్లో శ్రీస్వామిని దర్శించి, మైమరచి మరలలేక, మరల, మరల స్వామివారిని తిరిగి తిరిగి చూస్తూ పరమానందభరితులౌతారు.

ఆ తర్వాత స్వామివారికి చక్కెర పొంగలి, పులిహోర, పొంగలి మున్నగు అన్నప్రసాదాలతోను, లడ్లు, వడలు వంటి పిండి వంటలతో నిండిన గంగాళాలను స్వామివారి ముందు వుంచి వివేదన జరుపుతారు. అంతకుముందుగానే, ఒక పరిచారకుడు శ్రావారి వంటశాల నుండి ప్రసాదాలను ఛత్రచామర మంగళవాద్యపురస్సరంగా వరాహస్వామి ఆలయానికి బయల్దేరతాడు. తిరుమల క్షేత్ర సంప్రదాయం ప్రకారం శ్రీ వరాహస్వామి వారికి తొలి నివేదన జరుగుతుంది. అక్కడ నివేదన జరిగిన తర్వాత, ఇక్కడ ఆనందనిలయంలో శ్రీవారికి నైవేద్య సమర్పణ జరుగుతుంది. ఆనంతరం అర్చకులు సుగంధ ద్రవ్య పూరితమైన తాంబూలాన్ని భక్తిగా శ్రీవారికి సమర్పిస్తారు.

తిరుమల క్షేత్రంలో ఎంతో ప్రాచీనతను, ఔన్నత్యాన్ని సంతరించుకున్న ఈ సహస్రనామార్చన నేటికీ భక్తలోకంలో విశేషమైన ప్రాముఖ్యాన్ని పొందింది. ఈ అర్చన చేసినా, చూచినా, విన్నా, పాపవిముక్తులౌతారని, సర్వదోషాలు హరిస్తాయని ఈ నామావళి మహాత్యాన్ని నారదమహర్షి కీర్తించాడు.
తిరుమల శ్రీవారి కొలువు

thumb|450x450px|                                         '''తిరుమల శ్రీవారి ఆభరణాలు'''
బంగారు వాకిలికి అనుకుని లోపల వున్న గదిని స్నపన మండపం అంటారు. ఇక్కడే శ్రీవారికి ప్రతిరోజూ ఆస్థానం జరుగుతుంది. సన్నిధిలో వున్న కొలువు శ్రీనివాసమూర్తిని ఛత్రచామరాది మర్యాదలతో, మంగళవాద్య పురస్సరంగా స్నపనమండపంలో ఉంచిన బంగారుసింహాసనంపై వేంచేపు చేస్తారు. ఆ తరువాత స్వామికి కొలువు నిర్వహించబడుతుంది. ఈ సేవ పూర్తిగా ఏకాంతం, ఆలయ అధికారులు, అర్చకులచే నిర్వహించబడుతుంది. ఉదయం 4.30లకు ప్రారంభమవుతుంది.

ఈ మూర్తికి షోడశోపచారాలు నిర్వహించి, ధూపదీప హారతులు సమర్పిస్తారు. అనంతరం అర్చకులు శ్రీవారి చేత తాంబూలం, దక్షిణతో కూడిన బియ్యాన్ని దానంగా స్వీకరించి నిత్యైశ్వర్యోభవ అని శ్రీ వేంకటేశ్వరస్వామి వారిని భక్తిపూర్వకంగా ప్రార్థిస్తారు. ఆస్థానసిద్ధాంతి శ్రీనివాసప్రభువునకు పంచాంగ శ్రవణం చేస్తూ, ఆనాటి, తిథి, వార, నక్షత్ర, యోగ, కరణాలను వినిపిస్తూ, నాటి ఉత్సవవిశేషాలను శ్రీవారికి తెలుపుతారు. అదేవిధంగా మరునాటి తిథి, వార, నక్షత్రాదులను కూడా వినిపిస్తారు. నిత్యాన్న ప్రసాద పథకంలో విశేషమైన విరాళాలు ఇచ్చిన దాతల పేర్లను శ్రీవారికి వినిపిస్తారు. బొక్కసం (లెక్కల) గుమాస్తా, శ్రీవారికి సమర్పింపబడిన ముందునాటి ఆదాయ వివరాలను, ఆర్జితసేవలవల్ల, ప్రసాదాల విక్రయం వల్ల, హుండీద్వారా, కానుకలుగా వచ్చిన బంగారు, వెండి, రాగి, ఇతర లోహపాత్రలు, నగలు, వగైరాల ద్వారా వచ్చిన నికర ఆదాయాన్ని పైసలతో సహా లెక్కగట్టి శ్రీనివాససార్వభౌమునికి వివరంగా వినిపించి, భక్తి ప్రపత్తులతో సాష్టాంగనమస్కారం చేసి సెలవు తీసుకుంటాడు.
తిరుమల ఊంజల్ సేవ

తిరుమలలో శ్రీదేవి భూదేవి సమేత శ్రీ మలయప్ప స్వామి వారి కళ్యాణోత్సవము తర్వాత గృహస్తుల కోరికపై అద్దాల మహలుకు వేంచేస్తారు. ఈ మండపం మద్యలో వున్న డోల (డోల అనగా ఉయ్యాల) లో స్వామి వారికి ఉభయ దేవేరులతో డోలోత్సవాన్ని నిర్వహిస్తారు. ఈ మండపంలో అన్ని వైపుల వున్న అద్దాలలో స్వామి వారు కనిపిస్తూ భక్తులకు దివ్యదర్శనాన్ని అనుగ్రహిస్తారు. అనంతరము కర్పూర నీరాజనము, ప్రసాదా వితరణ జరుగుతుంది. ప్రతి రోజు మద్యాహ్నము 1 -2 గంటల మద్య జరిగే ఈ డోలోత్సవాన్ని శ్రీ వేంకటేశ్వర భక్తి చానల్ లో భక్తుల సౌకర్యార్థము ప్రత్యక్ష ప్రసారం కూడా చేస్తారు. 
## మూలాలు

## ఇతర లింకులు
* Tirumala Arjitha Dolotsavam
* Tirumala Balaji Dolotsavam (Unjal Seva)

వర్గం:డోలోత్సవాలు
వర్గం:తిరుమల
హృదయ సూత్రం

**హృదయ సూత్రం** ( ప్రజ్ఞాపారిమిత హృదయం సంస్కృతం : प्रज्ञापारमिताहृदय ) అనునది ఒక మహాయాన బౌద్ధ సూత్రం. ప్రజ్ఞాపారిమిత హృదయం అనే సంస్కృత నామానికి అర్థం "మానవాతీతమైన జ్ఞానాన్ని పొందిన హృదయం" అని అర్థం. హృదయం సూత్రం, వజ్ర సూత్రం అనేవి ప్రజ్ఞాపారిమిత (పరిపూర్ణ జ్ఞానాన్ని ఇచ్చే) వర్గానికి చెందిన రచన.

## చరిత్ర

ఇది సా.శ. 1వ శతబ్దానికి చెందిన కుషాణ సామ్రాజ్యానికి చెందిన ఎవరో సర్వాస్తివాది వ్రాసి ఉంటారని భావిస్తున్నారు.

## మంత్రం

* సంస్కృతం (IAST) : gate gate pāragate pārasaṃgate bodhi svāhā
* సంస్కృతం (దేవనాగరి) : गते गते पारगते पारसंगते बोधि स्वाहा
* సంస్కృతం (IPA) : ɡəteː ɡəteː paːɾəɡəteː paːɾəsəŋɡəte boːdʱɪ sʋaːɦaː
* చైనీయ భాష: 揭諦揭諦 波羅揭諦 波羅僧揭諦 菩提娑婆訶
* జపనీయ భాష:ギャーテーギャーテーハーラーギャーテーハラソーギャーテーボージーソワカー
* కొరియా భాష: 아제아제 바라아제 바라승아제 모지사바하
* టిబెట్ భాష: ག༌ཏེ༌ག༌ཏེ༌པཱ༌ར༌ག༌ཏེ༌པཱ༌ར༌སཾ༌ག༌ཏེ༌བོ༌དྷི༌སྭཱ༌ཧཱ།
* మలయాళం: ഗതേ ഗതേ പാരഗതേ പാരസംഗതേ ബോധി സ്വാഹാ
* తమిళం: கதே கதே பாரகதே பாரஸங்கதே போதி ஸ்வாஹா
* తెలుగు : గతే గతే పారగతే పారసంగతే బోధి స్వాహా
* బెంగాలీ: গতে গতে পারগতে পারসংগতে বোধি স্বাহা
* థాయ్ భాష: คเต คเต ปารคเต ปารสงฺคเต โพธิ สวาหา (คะเต คะเต ปาระคะเต ปาระสังคะเต โพธิ สะวาหา)
* వియత్నామీయ్ భాష: Yết đế, yết đế, Ba la yết đế, Ba la tăng yết đế, Bồ đề tát bà ha
* ఫిలిప్పినో: Nawala, Nawala, Nawala lampas, Nawala ganap na lampas, gumulantang! kaya ito

వర్గం:బౌద్ధ మతము
పిల్లి సుభాష్ చంద్రబోస్

**పిల్లి సుభాష్ చంద్రబోస్** ఆంధ్రప్రదేశ్కు చెందిన రాజకీయ నాయకుడు, మాజీ ఉప ముఖ్యమంత్రి. ప్రస్తుతం వైయస్సార్ పార్టీ నుండి రాజ్యసభ సభ్యుడిగా ఉన్నాడు. ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనమండలి సభ్యుడు. అతను రామచంద్రపురం అసెంబ్లీ నియోజకవర్గానికి ప్రాతినిధ్యం వహించాడు. ఆయన వైయస్ఆర్ కాంగ్రెస్ పార్టీకి చెందినవాడు.ఈయన శెట్టబలిజ కులానికి చెందిన వ్యక్తి!

## జీవిత విశేషాలు
పిల్లి సుభాష్ చంద్రబోస్ 1950, ఆగస్టు 8న తూర్పుగోదావరి జిల్లా హసన్‌బాద్‌లో రైతు  కుటుంబంలొ శెట్టిబలిజ కులంలో జన్మించాడు. 1970లో రాజకీయాలలో ప్రవేశించాడు. 1989లో తొలిసారిగా కాంగ్రెస్ పార్టీ తరఫున శాసనసభకు ఎన్నికయ్యాడు. 2004లో కాంగ్రెస్ పార్టీ మద్దతుతో ఇండిపెండెంటుగా పోటీచేసి గెలుపొందాడు. 2009లో కాంగ్రెస్ పార్టీ తరఫున మూడవసారి శాసన సభ్యులు అయ్యాడు. వైఎస్సార్ మంత్రివర్గంలో స్థానం పొందాడు. ఆ తర్వాత జరిగిన రాజకీయ పరిణామాలతో జగన్మోహన్ రెడ్డికి సన్నిహితుడై మంత్రిపదవికి రాజీనామా చేశాడు. 2011 డిసెంబరులో తెలుగుదేశం పార్టీ కిరణ్ కుమార్ మార్ రెడ్డి పై పెట్టిన అవిశ్వాసతీర్మానంలో కాంగ్రెస్ పార్టీ జారీచేసిన విప్‌ను ఉల్లంఘించి అనుకూలంగా ఓటుచేయడంతో శాసనసభ్యత్వాన్ని కోల్పోయాడు.

వైయస్ రాజశేఖరరెడ్డి మంత్రివర్గంలో రెండుసార్లు, మాజీ ముఖ్యమంత్రి కొణిజేటి రోశయ్య మంత్రివర్గంలో ఒకసారి ఆయన మంత్రిగా ఉన్నాడు. వైయస్ఆర్ కాంగ్రెస్ పార్టీలో చేరడానికి రామచంద్రపురం నుండి ఎమ్మెల్యే పదవికి రాజీనామా చేసి, కె. రోశయ్య కేబినెట్ కేబినెట్ లో మంత్రి పదవికి రాజీనామా చేసాడు. తరువాత వైయస్ రాజశేఖరరెడ్డి కుమారుడు వైయస్ జగన్మోహన్ రెడ్డి నేతృత్వంలోని పార్టీలో చేరాడు.

2019 లో, వైయస్ జగన్మోహన్ రెడ్డి నేతృత్వంలోని మంత్రివర్గంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం లోని ఐదుగురు ఉప ముఖ్యమంత్రులలో ఒకరుగా ఉన్నాడు. అతనికి రెవెన్యూ, రిజిస్ట్రేషన్, స్టాంపుల మంత్రి బాధ్యతలు కూడా ఇచ్చారు.

ఆయన జూలై 2020లో రాజ్యసభకు ఎంపికైన సందర్భంగా మంత్రి పదవికి రాజీనామా చేశాడు. పిల్లి సుభాష్‌చంద్రబోస్‌ 23 జూలై 2020న రాజ్యసభ సభ్యుడిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేశాడు.

## మూలాలు


వర్గం:1955 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:వై.యస్.ఆర్. కాంగ్రెస్ పార్టీ రాజకీయ నాయకులు
హిందుస్థాన్ నౌకానిర్మాణ కేంద్రం

**హిందుస్థాన్ నౌకానిర్మాణ కేంద్రం** (హిందూస్థాన్ షిప్‌యార్డ్ లిమిటెడ్) భారతదేశపు తూర్పుతీరంలో, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం విశాఖపట్టణంలో ఉంది. ఇది ఆధునిక భారతదేశపు మొట్టమొదటి నౌకానిర్మాణకేంద్రం.

## చరిత్ర
thumb|1948 మార్చి 14 న విశాఖపట్నంలో పండిట్ జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ ప్రారంభించిన "జల ఉషా" ఫోటో. ఇది 8,000 టన్నుల డెడ్‌వెయిట్ కలిగిన సింగిల్-సెరూ కార్గో స్టీమర్. ఓడ మొత్తం పొడవు 415 అడుగులు, వెడల్పు 52 అడుగులు. 2,600 అశ్వ సామర్థ్యం కలిగిన సింగిల్ స్క్రూ ట్రిపుల్ ఎక్స్‌పాన్షన్ రెసిప్రొకేటింగ్ ఇంజన్ నౌకను నడిపిస్తుంది.|ఎడమ
1941 జూన్ 22న అప్పటి కాంగ్రెసు అధ్యక్షుడు డా. రాజేంద్ర ప్రసాద్ దీనికి శంకుస్థాపన చేశాడు. సింధియా స్టీమ్ నేవిగేషన్ కంపెనీ లిమిటెడ్ లో భాగంగా వాల్‌చంద్ హీరాచంద్ అనే పారిశ్రామికవేత్త దీనిని స్థాపించాడు. అప్పట్లో దీనిని సింధియా షిప్‌యార్డ్ గా పిలిచేవారు. భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన పిమ్మట ఇక్కడే నిర్మించిన మెట్టమొదటి నౌక "జల ఉష". దీన్ని, 1948 మార్చి 14 న అప్పటి భారత ప్రధాని పండిట్ జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ జలప్రవేశం చేయించాడు. ఆ సమయంలో వాల్‌చంద్ హీరాచంద్‌తో పాటు సిందియా స్టీమ్ నేవిగేషన్ కంపెనీ లోని అతని భాగస్వాములు కూడా ఉన్నారు.

వాల్‌చంద్ హీరాచంద్ మరణ తరువాత అతని వారసులు కంపెనీని నడిపించారు. 1961వ సంవత్సరంలో సంస్థను జాతీయం చేసినపుడు, దీని పేరును హిందుస్థాన్ షిప్‌యార్డ్ లిమిటెడ్ అని మార్చారు. 2010 లో సంస్థను జలరవాణా మంత్రిత్వ శాఖ పరిధి నుండి రక్షణశాఖ పరిధిలోకి మార్చారు. 

2022 లో సంస్థ లోని నౌకా నిర్మాణ విభాగం, దాని చరిత్రలో కెల్లా అత్యధిక స్థాయిలో రూ 613 కోట్ల విలువైన ఉత్పత్తి సాధించింది. అరిహంత్ తరహా అణుజలాంతర్గాముల అభివృద్ధిలో కూడా పాలుపంచుకున్నది.

## వసతులు
సుమారు 46.2 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో ఉన్న ఈ నౌకా నిర్మాణ కేంద్రంలో ప్లాస్మా కోతయంత్రాలు, ఉక్కు సంవిధాన, వెల్డింగ్ యంత్రాలు, పదార్థ నిర్వహణ పరికరాలు, నిల్వ వసతులు కూడా ఉన్నాయి. పరీక్షా వసతులు, కొలతల వసతులు కూడా ఉన్నాయి. 80,000 సామర్థ్యం గల ఓడలు నిర్మించగల కవర్డ్ బిల్డింగ్ డాక్ కూడా ఉంది. సామర్థ్యరీత్యా భారతదేశంలో కొచ్చిన్ నౌకానిర్మాణకేంద్రం తర్వాత పెద్దది ఇదే.

## నౌకలు
thumb|షిప్‌యార్డ్ విహంగ దృశ్యం
2009 నాటికి, HSL 192 పైచిలుకు నౌకలను నిర్మించింది. దాదాపు 2000 నౌకలకు మరమ్మతులు చేసింది. ఇది బల్క్ క్యారియర్‌లు, ఆఫ్‌షోర్ పెట్రోలింగ్ నౌకలు, సర్వే షిప్‌లు, డ్రిల్ షిప్‌లు, ఆఫ్‌షోర్ ప్లాట్‌ఫారమ్‌లు, మరమ్మతులూ సపోర్టు చేసే నౌకలనూ నిర్మిస్తుంది.

ఇది భారత నౌకాదళానికి చెందిన జలాంతర్గాముల మరమ్మత్తులను కూడా నిర్వహిస్తుంది. అణుశక్తితో నడిచే జలాంతర్గాములను నిర్మిస్తోంది. అయితే, పునర్నిర్మాణాల కోసం సుదీర్ఘకాలం తీసుకునే చరిత్ర ఈ షిప్‌యార్డ్‌కు ఉంది. వేలా, వాగ్లీ, సింధుకీర్తి అనే జలాంతర్గాములు ఒక్కొక్క దాని పునర్నిర్మాణానికి దాదాపు 10 సంవత్సరాలు తీసుకుంది. ఒక రష్యన్ షిప్‌యార్డ్ రెండేళ్ళలో రీఫిట్‌ను పూర్తి చేయడానికి మూడు షిఫ్టులలో 200 మంది కార్మికులను మోహరిస్తుంది, HSL సింధుకీర్తిలో పని చేయడానికి 50 మంది కార్మికులను మాత్రమే నియమించింది.

## మూలాలు

వర్గం:విశాఖపట్నం లోని ప్రభుత్వ సంస్థలు
వర్గం:1941 స్థాపితాలు
వజ్ర సూత్రం

మహాయాన బౌద్ధానికి చెందిన ప్రజ్ఞాపారిమిత సూత్రాల వర్గ రచనలలోని "వజ్రచ్ఛేదిక ప్రజ్ఞాపారిమిత సూత్రాని"కి ఉన్న సంక్షిప్తనామం వజ్ర సూత్రం. సా.శ. 868 నాటి చైనీయ వజ్ర సూత్రాల దున్‌హువాంగ్ ప్రచురణలు 20వ శతాబ్దంలో లభ్యమయ్యాయి. బ్రిటీషు గ్రంథాలయం వారి ఉద్దేశ్యం ప్రకారం, ఇది పూర్తిగా దొరుకుతున్నవాటిలో అత్యంత ప్రాచీన సాహిత్యం.

## చరిత్ర

వజ్ర సూత్రాల చరిత్ర గురించి ఇప్పటి వరకూ ఎవరూ నిర్ధారించలేకపోయారు. జపనీయ విద్వాంసులు ప్రజ్ఞాపారిమిత సూత్రాలతోనే వజ్రసూత్రం ప్రారంభమైందని భావిస్తారు. దీని మొట్టమొదటి అనువాదం సా.శ. 401లో కుమార రాజీవుడు చైనీయ భాషలోకి చేసాడని భావిస్తున్నారు. కుమారరాజీవుడేకాక ఇతరులు కూడా సంస్కృతం నుండి చైనీయ భాషలోని అనువాదం చేసారు. వాటిలో సా.శ. 509 నాటి బోధిరుచి, 558నాటి పరమార్థ, 648నాటి గ్జువాన్‌జాంగ్, 703నాటి యింజింగ్ ల అనువాదాలు కూడా ఉన్నాయి.

## విషయం

ఒకరోజు, బుద్ధుడు తక్కిన సన్యాసులతో కలిసి భిక్షాటన ముగించుకొని, విశ్రాంతిగా కూర్చొని ఉంటాడు. అప్పుడు ముసలివాడైన సుభూతి ముందుకు వచ్చి బుద్ధుని ప్రశ్నిస్తాడు. జ్ఞానం యొక్క స్వభావం గురించిన సంభాషణ జరుగుతుంది. కొన్ని సందర్భాలలో బుద్దుడు "ఉన్నతబోధన అని దేనిని అంటారో అది నిజానికి ఉన్నతబోధన కాదు" అని కూడా అంటాడు. వాస్తవం, జ్ఞానోదయం లకు సంబంధించిన అపరిపక్వ భావనల నుండి సుభూతి దూరం కావడానికి బుద్ధుడు సహాయం చేస్తున్నట్టుగా భావిస్తారు.

ఇందులోని అఖరి నాలుగు వాక్యాల అర్థం ఈ విధంగా ఉంటుంది.
భౌతికమైన విషయాలన్నీ 
స్వప్నాలూ, భ్రమలూ, బుడగలూ, నీడలూనూ..
..
..

ఇది పూర్తిగా పఠించడానికి 40-50 నిమిషాలు మాత్రమే పట్టడం వల్ల, బౌద్ధ మఠాలలో దీనిని కంఠతా పట్టి వల్లె వేస్తూ ఉంటారు.

## ఇవి కూడా చూడండి
* హృదయ సూత్రం

వర్గం:బౌద్ధ మతము
జాల విహరిణి

thumb|right|వికీమీడియా వాడుటకు ఉపయోగించే విహరిణుల గణాంకాల చిత్రం (ఏప్రిల్ 2009 నుండి అక్టోబర్ 2011 వరకు)
జాల విహారిణి (వెబ్ బ్రౌజర్) అనేది అంతర్జాలంలో వున్న సమాచారాన్ని మనకు చూపించే సాప్టువేర్ అనువర్తనము. దీనితో సమాచారాన్ని పొందటం, ప్రదర్శించటం, ఒక సమాచార వసతి నుండి ఇంకోసమాచార వసతికి మారటం చేయవచ్చు. సమాచారవసతిని ఏకరూప వనరు గుర్తు (యూనిఫార్మ్ రిసోర్స్ ఐడెంటిఫయర్) గా పేర్కొంటారు.దీని రూపం వెబ్ పేజి, చిత్రం, చలచిత్రం, లేదా మరోవిధమైన విషయభాగం కావొచ్చు.

;వీటిలో ప్రధానమైనవి
* ఇంటర్నెట్ ఎక్స్‍ప్లోరర్ ఇప్పుడు మైక్రొసాఫ్ట్ ఏడ్జ్ 
* ఫైర్‌ఫాక్స్ : ఫైర్‌ఫాక్స్ అంతర్జాల విహరిణి. దీనిని మొజిల్లా ఫౌండేషన్ చాలామంది స్వచ్ఛందకార్యకర్తల సహకారంతో తయారు చేస్తుంది. ఇది గోప్యతలేని మూలాల సాఫ్టువేర్.
* సఫారి
* గూగుల్ క్రోమ్
* ఒపేరా
## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* Architecture of the World Wide Web, Volume One
* Existing browsers
* WorldWideWeb: Proposal for a HyperText Project

వర్గం:కంప్యూటరు సాఫ్టువేర్
వర్గం:అంతర్జాలం
ఆంధ్రప్రదేశ్ ఆర్థిక వ్యవస్థ

2021-22 ఆర్థిక సంవత్సరానికి ప్రస్తుత విలువ ఆధారంగా, రాష్ట్ర స్థూల జాతీయోత్పత్తి ₹12,01,736 కోట్లు. గత సంవత్సరపు విలువ ₹10,14,374 కోట్లు కాగా, ఆంధ్రప్రదేశ్ చరిత్రలో తొలిగా ఏడాదిలో ₹ 1,87,362 కోట్ల పెరుగుదల నమోదైంది. వార్షిక వృద్ధి రేటు 18.47%, దేశపు వృద్ధి రేటు 17 శాతం కంటే ఎక్కువ. 2021-22 ఆర్థిక సంవత్సరానికి ప్రస్తుత విలువ ప్రాతిపదికన, తలసరి ఆదాయం ₹2,00,771. అంతకు ముందు సంవత్సరంలో తలసరి ఆదాయం ₹176,000. ఏడాదిలో రాష్ట్రంలో ₹31 వేలు తలసరి ఆదాయం పెరగగా, దేశంలో తలసరి ఆదాయం ₹23 వేలు పెరిగింది.

ఆంధ్ర ప్రదేశ్లో సుమారు 62% ప్రజలు వ్యవసాయం మీద ఆధారపడ్డారు కావున వ్యవసాయం రంగం ఆర్థిక వ్యవస్థ ప్రధాన ప్రభావం చూపుతుంది. 2016 లో వెలువడిన వ్యాపార సౌలభ్య సూచికలో రాష్ట్రం తెలంగాణాతో పాటు అత్యుత్తమంగా నిలబడింది.

కరోనా కారణంగా ఆంధ్రప్రదేశ్ ఆర్థిక వ్యవస్థ 2020-21లో తీవ్రంగా దెబ్బతిని 2021-2022 లో కోలుకుంది.
## రాష్ట్ర స్థూల జాతీయోత్పత్తి

2021-22 ఆర్థిక సంవత్సరానికి ప్రస్తుత విలువ ఆధారంగా, రాష్ట్ర స్థూల జాతీయోత్పత్తి ₹12,01,736 కోట్లు. గత సంవత్సరపు విలువ ₹10,14,374 కోట్లు కాగా, ఆంధ్రప్రదేశ్ చరిత్రలో తొలిగా ఏడాదిలో ₹ 1,87,362 కోట్ల పెరుగుదల నమోదైంది. వార్షిక వృద్ధి రేటు 18.47% దేశపు వృద్ధి రేటు 17 శాతం కంటే ఎక్కువ.
* వ్యవసాయరంగం : ₹3.9 లక్షల కోట్లు (+14.5%) 
* పారిశ్రామిక రంగం : ₹2.5 లక్షల కోట్లు (+25.5% )
* సేవా రంగం : ₹4.67 లక్షల కోట్లు (+18.9% )

### తలసరి ఆదాయం
ఏపీలో 2021-22 ఆర్థిక సంవత్సరానికి ప్రస్తుత విలువ ప్రాతిపదికన, తలసరి ఆదాయం ₹2,00,771. అంతకు ముందు సంవత్సరంలో తలసరి ఆదాయం ₹176,000. ఏడాదిలో రాష్ట్రంలో ₹31 వేలు తలసరి ఆదాయం పెరగగా, దేశంలో తలసరి ఆదాయం ₹23 వేలు పెరిగింది.

## చేపల పెంపకం
ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని తీర ప్రాంతాలలో చేపలు, రొయ్యలు లాంటివి పెంచడం, అమ్మడం ప్రజలకు ఒక ప్రధాన వృత్తి. రొయ్యల ఉత్పత్తిలో భారతదేశంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ ది ప్రథమ స్థానం. దేశంలో సుమారు 70% ఉత్పత్తి ఇక్కడే జరుగుతోంది. రాష్ట్రం భౌగోళిక పరిస్థితులు ఇందుకు అనుకూలిస్తున్నాయి. తుఫానులు లాంటి ప్రకృతి వైపరీత్యాలు సంభవించినపుడు పంటలకు జరిగే నష్టం కన్నా చేపల చెరువులకు జరిగే నష్టం తక్కువ కావడంతో రైతులు ఈ వృత్తి వైపు మొగ్గు జూపారు. నెల్లూరులో ఉన్న జలాలు రొయ్యలు పెంపకానికి అనుకూలమైనవి.

## ఎగుమతులు
రాష్ట్రం నుంచి సాఫ్ట్‌వేర్ సేవలు, ఆహార ఉత్పత్తులు ఎగుమతి అవుతున్నాయి.

## రాష్ట్ర రుణం
CAG నివేదిక ప్రకారం 2020 నవంబరు నాటికి ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం సృష్టించిన మొత్తం ప్రజా రుణం 3,73,140 కోట్లు. ఇది 2021 సంవత్సరంలో 5.2 కోట్ల  జనాభాను అంచనా వేసుకుంటే ప్రతి పౌరునికి రూ.71750. యూనియన్ ఆఫ్ ఇండియా కారణంగా ప్రతి పౌరుడిపై ప్రజా రుణం సుమారుగా రూ. 32371.61 (2021 సంవత్సరంలో అన్ని రాష్ట్రాలు, కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాలలోని 130 కోట్ల (1.3 బిలియన్) జనాభాకు దాదాపు భారతదేశం మొత్తం బాహ్య రుణం $570 బిలియన్లు ).

## ఇవీ చూడండి
* ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర బడ్జెట్
* ఆంధ్రప్రదేశ్ సామాజిక, ఆర్థిక సర్వే

## మూలాలు

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్
ఆంధ్రప్రదేశ్ పరిశ్రమలు

ఆంధ్రప్రదేశ్లో అనేక కేంద్రప్రభత్వ పరిశ్రమలు, రాష్ట్రప్రభుత్వ పరిశ్రమలు, ప్రైవేటురంగ పరిశ్రమలు, విదేశీమూలధన పరిశ్రమలు ఉన్నాయి. రాష్ట్రప్రభుత్వ సంస్థ అయిన ఆంధ్ర ప్రదేశ్ పారిశ్రామిక అవస్థాపనా సంస్థ (APIIC) మరిన్ని పరిశ్రమలు స్థాపించుటకు తోడ్పడుతున్నది. రాష్ట్రంలోని ప్రత్యేక ఆర్థిక మండలాలలో తెలంగాణ ప్రాంతంలో 68, తీరాంధ్రలో 28, రాయలసీమలో 7 ఉన్నాయి. కాకినాడ - విశాఖపట్నం మధ్య అభివృద్ధి చేయదలచిన పి.సి.పి.ఐ.ఆర్ ద్వారా మరిన్ని పరిశ్రమలు రాబోతున్నాయని ప్రభుత్వం ఆశిస్తోంది.
alt=VIZAG-STEEL.jpg|thumb|విశాఖ ఉక్కు కర్మాగారం లోగో

## జిల్లాలవారీగా పరిశ్రమలు
*కర్నూల్
*అనంతపురం
*చిత్తూరు
*కడప
*నెల్లూరు
**నెల్లూరు థర్మల్ విద్యుత్కేంద్రం
*ప్రకాశం
*గుంటూరు
*కృష్ణా
**విజయవాడ థర్మల్ విద్యుత్కేంద్రం
*పశ్చిమ గోదావరి
** విజ్జేశ్వరం సహజవాయు విద్యుద్కేంద్రం
*తూర్పు గోదావరి
** నాగార్జున ఎరువుల కర్మాగారం, కాకినాడ
** గోదావరి ఎరువుల కర్మాగారం, కాకినాడ
** ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ఎలక్ట్రానిక్స్ లిమిటెడ్, కాకినాడ
** ఆంధ్ర ప్రదేశ్ కాగితంమిల్లు, రాజమండ్రి
*విశాఖపట్నం
**విశాఖ ఉక్కు కర్మాగారం
**హిందుస్థాన్ నౌకానిర్మాణ కేంద్రం
**హిందుస్థాన్ చమురుశుద్ధి కర్మాగారం 
**భారత్ హెవీ ప్లేట్స్ & వెస్సెల్స్ లిమిటెడ్
** సింహాద్రి థర్మల్ విద్యుత్కేంద్రం 
*విజయనగరం
*శ్రీకాకుళం

## ప్రస్తావనలు
1. http://www.mapsofindia.com/energy/andhra-pradesh-thermal-power-plants-map.html

## బయటిలంకెలు
http://www.apiic.in/ 
https://web.archive.org/web/20120410031629/http://www.apind.gov.in/

ఆంధ్రప్రదేశ్ పరిశ్రమలు
పరిశ్రమలు
ఎదురీత (ధారావాహిక)

**ఎదురీత** ఒక తెలుగు దైనిక ధారావాహిక. ఇది 2010 నుండి మా టీవీలో ప్రసారమవుతుంది. అమృతం సీరియల్లో "సర్వం" పాత్రతో ప్రసిద్ధి చెందిన వాసు యింటూరి, ఈ దారావాహికకు దర్శకత్వం వహిస్తున్నారు.

## పాత్రలు
* రామకోటయ్య.. బాలాజి
* సుగుణమ్మ... శివపార్వతి
* సులోచన
* సత్యవతి...జ్యోతి
* వీణ...సింధూర
* రాజా...సురేంద్ర నెక్కంటి
* శేషు బాబు...ధనుష్
* అరణ్య
* భాస్కర్
* బుచ్ఛిబాబు...సూర్యతేజ
* అంకయ్య
* వెంకయ్య

వర్గం:తెలుగు ధారావాహికలు
ధనుంజయ గోత్రం

## పరిచయము
ధనుంజయ గోత్రము అనగా ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో ఉన్న రాజుల ( ఆంధ్ర క్షత్రియులు ) కులంలో నాలుగు గోత్రములలో ఒకటి. ఇతర గోత్రములు ఏవనగా - కౌండిన్య, వశిష్ట, కాస్యప. ఈ గోత్రం ఆర్య క్షత్రియులు, కర్ణాటక రాజులకు, రాజాపూర్ సరస్వతి బ్రాహ్మణులకు, కన్యకుబ్జ బ్రాహ్మణులకు, గౌడ సరస్వతి బ్రాహ్మణులకు కూడా చెందుతుంది. వేలాది సంవత్సరాలుగా ధనుంజయ గోత్రానికి కౌండిన్య, వశిష్ట, కాస్యప గోత్రాలతో వివాహ సంబంధాలు ఉన్నాయి.

## చరిత్ర
సుప్రసిద్ధ కామకోటి పీటం వారి ప్రకారము ధనుంజయ గోత్రానికి ఋషి ప్రవ్రర ఏమనగా :

*1. శ్రీమద్వైశ్వామిత్ర మధుచ్చందో ధనుంజయ త్రయార్షేయ ప్రవరాన్విత ధనుంజయ గోత్ర: 
*2. శ్రీమదఘమర్షణ మధుచ్చందో ధనుంజయ త్రయార్షేయ ప్రవరాన్విత ధనుంజయ గోత్ర: 
*3. శ్రీమదాత్రేయ అత్యనానస ధనుంజయ త్రయార్షేయ ప్రవరాన్విత ధనుంజయ గోత్ర:

బ్రహ్మర్షి విశ్వామిత్రుడి తండ్రి యైన గాది చంద్రవంశానికి చెందిన రాజు. కనుక ధనుంజయ గోత్రము చంద్రవంశానికి చెందినదని తెలుస్తున్నది. 
ఈ గోత్రపు రాజ ప్రవర: భరత్ పరీక్షిత్ విష్ణువర్ధన ప్రవరాన్విత కోట హరిసీమ కృష్ణ మహారాజ వంశ'

ఆంధ్ర దేశములో ధరణి కోటను రాజధానిగా చేసుకుని 400 సంవత్సరాల పాటూ గుంటూరు జిల్లాను పాలించిన ధరణికోట రాజులు ధనుంజయ గోత్రీకులు  నేడు కోస్తా జిల్లాలలో కనిపించే ఆంధ్ర క్షత్రియులలో ధనుంజయ గోత్రము వారు ధరణికోట రాజుల వంశస్థులు.

## గృహనామాలు
1. అడ్డాల; 2. ఈపూరి (వీపూరి) ; 3. ఉద్దరాజు; 4. ఉయ్యూరి; 5. ఏటికూరి (వేటికూరి) ; 6. కంకిపాటి; 7. కంతేటి; 8. కమ్మెల (కమ్మెళ్ళ) ; 9. కళ్ళేపల్లి; 10. కాశి; 11. కూనపరాజు; 12. కూసంపూడి (Kunchapu ) ; 13. Kunchapu; 14. కొక్కెర్లపాటి; 15. కొత్తపల్లి; 16. కొప్పెర్ల; 17. కొలనువాడ 18. కొల్నాటి (కొల్లాటి) ; 19. కొవ్వూరి; 20. గండ్రాజు; 21. గాదిరాజు; 22. గుంటూరి; 23. గూడూరి; 24. గొట్టుముక్కల (గొట్టెముక్కల, గొట్టుముక్కుల) ; 25. గోకరాజు; 26. చంపాటి (చెంపాటి) ; 27. చింతలపాటి; 28. చెరుకూరి; 29. చేకూరి; 30. కోటజంపన 31. జుజ్జూరి; 32. తిరుమలరాజు; 33. తోటకూర (తోటకూరి) ; 34. దండు; 35. దంతులూరి; 36. దాట్ల ; 37. నల్లపరాజు; 38. నున్న; 39. పచ్చమట్ల (పట్సమట్ల) ; 40. పాకలపాటి; 41. పూసంపూడి; 42. పెన్మెత్స (పెనుమత్స) ; 43. భూపతిరాజు; 44. బైర్రాజు; 45. మద్దాల; 46. ముదుండి; 47. రుద్రరాజు; 48. వడ్లమూడి; 49. వానపాల; 50. వేగిరాజు; 51. సాగిరాజు 52.సాకిరాజు 53.వరదరాజు 54. యల్లంరాజు (ఎల్లంరాజు) 55.కుడుపూడి 56.యడ్లపల్లి, 57. సూరపరాజు

కర్ణాటక రాజుల్లో ధనుంజయ గోత్రపు గృహనామాలు:

గుంటుమడుగు, చెలమగుంట, కాశి, వడ్లమూడి, వానపాల, నందిమండలం, అరవీటి, రాచకొండ, పాండురాజు, 

## మూలాలు

## ఇంకా చదవండి
*శ్రీ ఆంధ్ర క్షత్రియ వంశ రత్నాకరము 
*కోట సామ్రాజ్యము
*ఆంధ్ర క్షత్రియులు

## లింకులు
*http://www.kingofindia.com/?p=13
*http://www.scribd.com/doc/65273524/Ancient-India
*http://en.wikipedia.org/wiki/Rajus

వర్గం:హిందూమతం
కేంద్రీయ ఔషధ పరిశోధనా సంస్థ

**కేంద్రీయ ఔషధ పరిశోధనా సంస్థ** (Central Drug Research Institute or CDRI) భారత స్వాతంత్ర్యం అనంతరం స్థాపించిన మొదటి ప్రయోగశాలలో ఒకటి. ఇది శాస్త్రీయ, పారిశ్రామిక పరిశోధనా పరిషత్తు (CSIR) ఆధీనంలో పనిచేస్తున్నది. దీనిని 7 ఫిబ్రవరి 1951 తేదీన జవహర్ లాల్ నెహ్రూ ద్వారా ప్రారంభించబడినది.

ఈ సంస్థలో కొత్త మందుల్ని తయారుచేయడానికి కావలసిన అత్యాధునికమైన పరికరాలు ఉన్నాయి. పరిశోధన, అభివృద్ధి దృష్ట్యా దీనిని 17 విభాగాలుగా చేశారు.

## బయటి లింకులు
* https://web.archive.org/web/20160722155859/http://www.cdriindia.org/home.asp
* https://web.archive.org/web/20090604143155/http://www.cdriindia.org/tkchakraborty.htm
* https://web.archive.org/web/20100517033235/http://biospectrumindia.ciol.com/content/bioFocus/103111201.asp
* http://www.pharmabiz.com/article/detnews.asp?articleid=31653&sectionid=50 

వర్గం:ప్రభుత్వరంగ సంస్థలు
వర్గం:1951 స్థాపితాలు
స్నేహితుడు (సినిమా)

**స్నేహితుడు** 2012 లో శంకర్ దర్శకత్వంలో విడుదలైన తమిళ అనువాద చిత్రం. తమిళంలో వచ్చిన *నన్బన్* అనే సినిమా దీనికి మాతృక. దీని ప్రధాన నటీనటవర్గం: విజయ్, జీవా, శ్రీకాంత్, ఇలియానా, సత్యన్ శివకుమార్, సత్యరాజ్j, అనుయా భగవత్. దీని చిత్రకథ IIIT లో చదువుకున్న ముగ్గురు స్నేహితులు కోల్పోయిన స్నేహితుని వెతుకుతున్నట్లుగా హాస్యప్రధానంగా సాగుతుంది. 2009 లో హిందీ సినిమా రాజ్ కుమార్ హిరానీ దర్శకత్వంలో వచ్చిన "3 ఇడియట్స్" కి ఇది రీమేక్.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
*
*''Nanban'' at Sify.com

వర్గం:2012 తెలుగు సినిమాలు
వర్గం:తమిళ అనువాద సినిమాలు
1733

**1733** గ్రెగోరియన్‌ కాలెండరు యొక్క మామూలు సంవత్సరము.

## సంఘటనలు
* ఫిబ్రవరి 12 &#x2013; బ్రిటిష్ వలసవాది జేమ్స్ ఓగ్లెథోర్ప్ జార్జియాలోని సవాన్నాను కనుగొన్నాడు. 
* మార్చి 25: జస్టిస్ చట్టం 1730 తో ఇంగ్లండు, స్కాట్లండు కోర్టుల అధికార భాషగా లాటిన్, లా ఫ్రెంచ్ ల స్థానంలో ఇంగ్లీషు అయింది. 
* మే 1: కాంటన్ వ్యవస్థను మొదట ప్రష్యాలో ప్రవేశపెట్టారు.
* మే 29: క్యూబెక్ లో ఇండియన్ బానిసలను ఉంచుకునే కెనడియన్ల హక్కును సమర్థించారు. 
* జూలై 30: మొదటి ఫ్రీమాసన్స్ లాడ్జిని స్థాపించారు. అదే తరువాతి కాలంలో యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఆఫ్ అమెరికాగా మారింది. 
* అక్టోబర్ 5: పోలాండ్ రాజుగా అగస్టస్ III ఎన్నికయ్యాడు. అది పోలిష్ వారసత్వ యుద్ధానికి నాంది పలికింది .
* అక్టోబర్ 24: కిర్కుక్ యుద్ధం మొదలైంది, ఇందులో జనరల్ టోపాల్ ఉస్మాన్ పాషా ఆధ్వర్యంలోని ఒట్టోమన్ సైన్యం ఓడిపోయింది.
* నవంబర్ 23: సెయింట్ జాన్‌పై బానిసల తిరుగుబాటు ప్రారంభమైంది: అక్వాము బానిసలు డానిష్ వెస్టిండీస్‌లో తమ యజమానులపై తిరుగుబాటు చేశారు. 
* కర్నూలు ప్రాంతాన్ని 106 సంవత్సరాలు పరిపాలించిన అర్థస్వతంత్రులైన కర్నూలు నవాబులు పాలనవంశం రాజరికం ప్రారంభం. హిమాయత్‌ఖాన్ తొలి నవాబుగా ప్రకటన.

## జననాలు

* మార్చి 13: జోసెఫ్ ప్రీస్ట్‌లీ, ఆక్సిజన్ ను కనిపెట్టిన శాస్త్రవేత్త. (మ.1804)

## మరణాలు

## పురస్కారాలు

## మూలాలు


*
వసంతోత్సవం

**వసంతోత్సవం** వసంతఋతువులో జరిగే ప్రత్యేకమైన ఉత్సవాలు. ఇవి చైత్రమాసం ప్రారంభంలో జరుగుతాయి.

తిరుమలలో జరిగే తిరుమలేశుని వసంతోత్సవాలు అత్యంత ప్రసిద్ధిచెందినది. కొంతమంది దీనిని ఆర్జిత సేవగా కూడా చేయించుకుంటారు.

ఫాల్గుణమాసంలో జరుపుకునే హోళీని కొంతమంది వసంతోత్సవం చెబుతారు.

## వసంతోత్సవం విశిష్టత
పద్మావతి అమ్మవారి కార్తిక బ్రహ్మోత్సవాలలో భాగంగా ఐదవ రోజు వసంత మండపంలో అమ్మవారి ఉత్సవర్లకు ఘనంగా స్నపన తిరుమంజనం నిర్వహిస్తారు. పసుపు, గంధం, పన్నీరు, ఎర్రచందనం, కస్తూరి, పచ్చ కరుపురం వంటి సుగంధ ద్రవ్యాలతో కలిపిన నీటితో అమ్మవారికి అభిషేకం జరిపించే కార్యక్రమాన్ని వసంతోత్సవం అంటారు. అమ్మవారి ఈ వసంతోత్సవం వేడుకను కళ్లారా చూసిన వారికి కుటుంబ సౌఖ్యం, అన్యోన్య దాంపత్యం సిద్ధిస్తాయని శాస్త్రవచనం.

## మూలాలు
వర్గం:ఉత్సవాలు
లైసెన్సు

**లైసెన్స్** లేదా **లైసెన్సు** అనేది ప్రభుత్వ/వ్యక్తి/సంస్థల స్థిర/చర ఆస్తుల వినియోగానికి వినియోగదారునికి వాడుకకోసం ఇచ్చే అనుమతి. 

## చరిత్ర
వాడుక కోసం జారీచేయబడింది **అనుమతి**. ఆంగ్లంలో క్రియా రూపంలో అధికారాల్ని అప్పచెప్పటాన్ని లైసెన్స్ అంటారు. నామవాచక రూపంలో లైసెన్స్ ను వాడినప్పుడు అది ఆ హక్కు పొందటం, ఆ హక్కును ఆపాదించిన ప్రమాణపత్రం అనే అర్ధాలు వస్తాయి.
సూటిగా చెప్పాలంటే - "(లైసెన్స్ ఇచ్చిన అధికారి/సంస్థ ద్వారా) లైసెన్స్ పొందిన వస్తువు పై(లైసెన్స్ ఉన్న వ్యక్తికి) తగు హక్కులు (లైసెన్స్)అందజేస్తుంది."
లైసెన్స్ తీసుకోగోరిన వ్యక్తి ఆ లైసెన్స్ కు తగిన మొత్తాన్ని లైసెన్స్ ను అందజేసే అధికారికి గానీ సంస్థకు గానీ కట్టవలసి ఉంటుంది. 
గ్నూ జనరల్ పబ్లిక్ లైసెన్స్ వంటి ఉచితంగా అందుబాటులో ఉన్న లైసెన్సులూ ఉన్నాయి.

## మూలాలు
శిశిర ఋతువు

**శిశిర ఋతువు** అంటే మాఘ, ఫాల్గుణ మాసములు. చెట్లు ఆకులు రాల్చు కాలం. భారతదేశంలో వివిధ కాలాలలో వాతావరణంలో ఏర్పడే మార్పులను బట్టి సంవత్సరమును ఆరు ఋతువులుగా విభజించారు. వాటిలో ఒకటి శిశిర ఋతువు.

## కాలం
శీతా కాలం

## హిందూ చాంద్రమాన మాసములు
మాఘం, ఫాల్గుణం

## ఆంగ్ల నెలలు
జనవరి 20 నుండి మార్చి 20 వరకు

## లక్షణాలు
చాలా చల్లగా ఉంటుంది, కానీ కొన్ని సందర్భాలలో సూర్యరశ్మి సమయంలో చాలా ఆహ్లాదకరంగా ఉంటుంది. ఉష్ణోగ్రతలు 10 డిగ్రీల క్రిందకు వెళ్లవచ్చు. ఈ ఋతువు ఉష్ణమండల, ఉప ఉష్ణమండల ప్రాంతాల్లో ప్రత్యేకంగా ఉంటుంది. ఎందుకంటే ఈ ఋతువు లో ఉష్ణమండల ప్రాంతాలలో చెట్లు వాటి ఆకులను రాల్చుతాయి. ఆకురాలుట సమశీతోష్ణ ప్రాంతాలకు విరుద్ధంగా ఉంటుంది, అక్కడ సెప్టెంబరు ప్రారంభంలో ఆకులు రాలుతాయి.

## పండుగలు
శివరాత్రి, హోళీ

## ఇవి కూడా చూడండి

* వసంత ఋతువు
* గ్రీష్మ ఋతువు
* వర్ష ఋతువు
* శరదృతువు
* హేమంత ఋతువు
* ఋతువు

* రుతుపవనాలు

## బయటి లింకులు

వర్గం:కాలమానాలు
అనుభవం

thumb
అనుభవం ను ఇంగ్లీషులో Experience అంటారు. ఒక వ్యక్తి తన జీవితంలో ఎదుర్కొన ఆటుపోటుల నుంచి లభించిన జ్ఞానమును **అనుభవం** అంటారు. ఒక వ్యక్తి పుస్తకాలను చదివి నేర్చుకున్న జ్ఞానం కన్నా తన అనుభవం ద్వారా లభించిన జ్ఞానంతో సమస్యలను సులభంగా పరిష్కరించుకోగలడు.
ఒక పనిలో అనుభవం ద్వారా నైపుణ్యాన్ని సాధించిన వారిని అనుభవజ్ఞులు అంటారు. సాధారణంగా అనుభవంలేని వ్యక్తి కన్నా అనుభవం ఉన్న వ్యక్తి చేసిన పనిలో మంచి ఫలితాలు వస్తాయి.
పుస్తకాలను చదవడం ద్వారా సంపాదించినది జ్ఞానం అయితే పనిని చేయడం ద్వారా ఉదాహరణకు స్వయంగా చేపలను పట్టుకోవడం ద్వారా సంపాదించిన జ్ఞానాన్ని చేపలను పట్టుకోవడంలో సంపాదించుకున్న అనుభవం అంటారు.
 
## అనుభవజ్ఞుడు
అనుభవజ్ఞుడిని ఇంగ్లీషులో Expert అంటారు. వివిధ రంగాలలో నైపుణ్యాన్ని సాధించిన మగవారిని అనుభవజ్ఞుడు లేక నిపుణుడు అని, నైపుణ్యం గల మహిళలను అనుభవజ్ఞురాలు లేక నిపుణురాలు అని అంటారు. కొన్ని సమస్యలను పరిష్కరించుకోవడానికి వీరి సలహాలు ప్రముఖ పాత్ర వహిస్తాయి.

## ఇవి కూడా చూడండి

## బయటి లింకులు

వర్గం:తెలుగు భాష
జీవితకాలం

జంతువులు వాటి జీవితకాలం
## వెన్నెముక లేనివి

* ఈగ 220 నుండి 360రోజులు
* కీచురాయి -  17 నుండి 20 సంవత్సరాలు
* తూనీగ -  2 నుండి 3 సంవత్సరాలు
* ఫ్లాజెల్లేటులు -  కొన్ని గంటల నుంచి ఒక రోజు వరకు
* రాక్షస ఆల్చిప్ప - 80 నుండి 100 సంవత్సరాలు
* వాటర్ ప్లూక్  - 25 సంవత్సరాలు
* వానపాము - 10 సంవత్సరాలు
* సాలీడు - 28 సంవత్సరాలు

File:Anthomyiidae sp. 1 (aka).jpg|ఈగ 
File:Neotibicen linnei.jpg|కీచురాయి 
File:Sympetrum flaveolum - side (aka).jpg|తూనీగ 
File:Regenwurm1.jpg|వానపాము 
File:Xysticus.spec.6890.jpg|సాలీడు 


## వెన్నముక కలవి

* అడవిపిల్లి - 15 సంవత్సరాలు
* ఆవు -  25 సంవత్సరాలు
* ఆస్ట్రిచ్ ఉష్ట్రపక్షి - 40  నుండి 72 సంవత్సరాలు
* ఈల్  - 55 సంవత్సరాలు
* ఉడుత - 10 సంవత్సరాలు
* ఎలుగుబంటి - 40 నుండి 50 సంవత్సరాలు
* ఏనుగు -  80 నుండి 100 సంవత్సరాలు
* ఒంటె  - 30 సంవత్సరాలు
* కప్ప - 3 నుండి 5 సంవత్సరాలు
* కస్తూరి మృగం -  10 నుండి 15 సంవత్సరాలు
* కాకి - 70 సంవత్సరాలు
* కాట్ ఫిష్ - 60 సంవత్సరాలు
* కానరీ పక్షి - 20 నుండి 50 సంవత్సరాలు
* కార్ప్ చేపలు - 100 సంవత్సరాలు
* కుందేలు - 10 సంవత్సరాలు
* కుక్క - 12 నుండి 15 సంవత్సరాలు
* గాడిద  - 50 సంవత్సరాలు
* గుంటనక్క - 15 సంవత్సరాలు
* గుడ్లగూబ - 68 సంవత్సరాలు
* గుర్రం - 30 సంవత్సరాలు
* గోల్డ్ ఫిష్ -  30 సంవత్సరాలు
* చిట్టెలుక - 2 నుండి 3 సంవత్సరాలు
* చిలుక  - 140 సంవత్సరాలు
* డాగ్ ఫిష్ - 70 నుండి 267 సంవత్సరాలు
* తిమింగలం - 50 నుండి 100 సంవత్సరాలు
* తోడేలు -15 సంవత్సరాలు
* నల్ల త్రాచు  - 100 సంవత్సరాలు
* పంది  - 20 సంవత్సరాలు
* పాము -  10 నుండి 30 సంవత్సరాలు
* పిల్లి - 12 నుండి 15 సంవత్సరాలు
* పులి - 40 నుండి 50 సంవత్సరాలు
* బల్లి - 10 సంవత్సరాలు
* బీవర్ - 30 సంవత్సరాలు
* బుల్ ఫ్రాగ్ - 16 సంవత్సరాలు
* మడ్ స్కిప్పర్ చేప - 1 సంవత్సరం
* రాక్షస తాబేలు - 200 నుండి 300 సంవత్సరాలు
* సింహం - 30 సంవత్సరాలు
* సికా జింక - 20 సంవత్సరాలు
* స్కంక్ - 7 నుండి 8 సంవత్సరాలు
* స్టర్జియాన్ చేపలు -100 సంవత్సరాలు
* హిప్పోపోటామస్ -(నీటిగుర్రం)  - 40 నుండి 50 సంవత్సరాలు

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:జీవి
1664

**1664** గ్రెగోరియన్‌ కాలెండరు యొక్క లీపు సంవత్సరము.

## సంఘటనలు

* జనవరి 5: సూరత్ యుద్ధం : మరాఠా ఛత్రపతి శివాజీ మొఘల్ కెప్టెన్ ఇనాయత్ ఖాన్‌ను ఓడించి, సూరత్‌ను ఆక్రమించాడు.
* మే 9: రాబర్ట్ హుక్ బృహస్పతి యొక్క గ్రేట్ రెడ్ స్పాట్‌ను కనుగొన్నాడు. 
* జూన్: *గజెట్టా డి మాంటోవా* మొదట ఇటలీలోని మాంటువాలో ప్రచురించబడింది. ఇది ఇప్పటికీ ప్రచురించబడిన ప్రపంచంలోనే పురాతన ప్రైవేట్ వార్తాపత్రిక, ఇంకా ముద్రణలో ఉన్న అత్యంత పురాతనమైనది. 
* జూన్ 9: క్రోనెన్‌బర్గ్ బ్రూవరీ (బ్రాసరీస్ క్రోనెన్‌బర్గ్) స్ట్రాస్‌బోర్గ్‌లో స్థాపించబడింది.
* జూన్: నోవి జిరిన్ ముట్టడి (1664) : ఒట్టోమన్ సైన్యం ఉత్తర క్రొయేషియాలోని నోవి గ్రిన్ కోటను ముట్టడించి నాశనం చేసింది. 
* ఆగస్టు 27: ఫ్రెంచ్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీని ( *కంపాగ్ని డెస్ ఇండెస్ ఓరియంటల్స్* ) స్థాపించారు. 
* 

## జననాలు

## మరణాలు

* మార్చి 13 : సిక్కుల ఎనిమిదవ గురువు గురు హర్‌కిషన్ ఢిల్లీలో మరణించాడు.

## పురస్కారాలు

## మూలాలు


*
వర్గం:1660లు
హేమంత ఋతువు

**హేమంత ఋతువు** అంటే మార్గశిర,  పుష్య మాసములు. మంచు కురియును, చల్లగా నుండు కాలము. భారతదేశంలో వివిధ కాలాలలో వాతావరణంలో ఏర్పడే మార్పులను బట్టి సంవత్సరమును ఆరు ఋతువులుగా విభజించారు. వాటిలో ఒకటి హేమంత ఋతువు.

ఇది శరదృతువు తరువాత ప్రతి సంవత్సరం వసంతకాలం ముందు సంభవిస్తుంది. శీతాకాలం భూమి అక్షం వల్ల ఆ అర్ధగోళంలో సూర్యుడి నుండి దూరంగా ఉంటుంది. వేర్వేరు సంస్కృతులు శీతాకాలపు ప్రారంభంగా వేర్వేరు తేదీలను స్పష్టపరుస్తుంది. కొన్ని వాతావరణం ఆధారంగా ఒక నిర్వచనాన్ని ఉపయోగిస్తాయి. ఉత్తర అర్ధగోళంలో శీతాకాలం ఉన్నప్పుడు, ఇది దక్షిణ అర్ధగోళంలో వేసవి, దీనికి విరుద్ధంగా ఉంటుంది. అనేక ప్రాంతాలలో, శీతాకాలం మంచు గడ్డకట్టే ఉష్ణోగ్రతలతో సంబంధం కలిగి ఉంటుంది. శీతాకాలపు సంక్రాంతి క్షణం ఏమిటంటే, ఉత్తర, దక్షిణ ధ్రువానికి సంబంధించి సూర్యుని ఎత్తు దాని ప్రతికూల విలువలో ఉన్నప్పుడు (అనగా, ధ్రువం నుండి కొలిచినట్లుగా సూర్యుడు హోరిజోన్ క్రింద చాలా దూరంలో ఉంది). ఇది సంభవించే రోజు అతి తక్కువ రోజు పొడవైన రాత్రిని కలిగి ఉంటుంది, పగటి పొడవు పెరుగుతుంది రాత్రి కాలం తగ్గుతుంది. ధ్రువ ప్రాంతాల వెలుపల ఉన్న ప్రారంభ సూర్యాస్తమయం తాజా సూర్యోదయ తేదీలు శీతాకాలం నుండి భిన్నంగా ఉంటాయి ఇవి అక్షాంశంపై ఆధారపడి ఉంటాయి.

సమశీతోష్ణ ఋతువులును నిర్ణయించడానికి ప్రాతిపదికగా ఖగోళ సమయం కనీసం పురాతన రోమన్లు ​​ఉపయోగించే జూలియన్ క్యాలెండర్ నాటిది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా అనేక ఆధునిక గ్రెగోరియన్ క్యాలెండర్లలో ఇది ఉపయోగించబడుతోంది, ఋతువులు కచ్చితమైన సమయాన్ని సూర్యరశ్మి ఉష్ణమండలాల మీద సూర్యరశ్మి కచ్చితమైన సమయాలు అయస్కాంతాల కోసం సూర్యరశ్మి ప్రయాణించే సమయాలు విషువత్తుల కోసం భూమధ్యరేఖపై సూర్యుడు ప్రయాణించే సమయాలు ఈ కాలానికి దగ్గరగా ఉన్న సాంప్రదాయ తేదీ ద్వారా నిర్ణయించబడుతుంది.

## ఇవి కూడా చూడండి

#### మన [[సౌరమండలము]]లో
* బుధుని వాతావతణం
* శుక్రుని వాతావతణం
* చంద్రుని వాతావతణం
* అంగారకుని వాతావతణం
* బృహస్పతి వాతావతణం
* Io వాతావతణం
* యూరోపా వాతావతణం
* గనీమీడ్ వాతావతణం
* శని వాతావతణం
* టైటాన్ వాతావతణం
* ఎన్సెలాడస్ వాతావతణం
* యురేనస్ వాతావతణం
* నెప్ట్యూన్ వాతావతణం
* ట్రైటాన్ వాతావతణం
* ప్లూటో వాతావతణం
* భూమి వాతావతణం

## కాలం
శీత కాలము

## హిందూ చాంద్రమాన మాసములు
మార్గశిరం, పుష్యం

## ఆంగ్ల నెలలు
నవంబర్ 20 నుండి జనవరి 20 వరకు

## లక్షణాలు
చాలా తక్కువ ఉష్ణోగ్రతలు (20-25 డిగ్రీలు), ఆహ్లాదకరంగా ఉంటుంది, ఇదే సమయంలో ఢిల్లీలో ఉష్ణోగ్రతలు 5 డిగ్రీలకు పడిపోయి సందర్శనకు ఆహ్లాదకరంగా ఉండదు.

పంట కోతల కాలం, రైతులు వరి ధాన్యాన్ని పొందుతారు.

## పండగలు
పంచ గణపతి, భోగి, సంక్రాంతి, కనుమ

* వసంత ఋతువు
* గ్రీష్మ ఋతువు
* వర్ష ఋతువు
* హేమంత ఋతువు
* శిశిర ఋతువు
* ఋతువు
* ► భూమి‎ 
* ► భూస్వరూపాలు‎ 
* ► అసాధారణ వాతావరణం‎
* ► చలికాలం‎
* ► పవనస్థితి‎ 
* ► పవనాలు‎
* ► వాతావరణ దృగ్విషయాలు‎
* ► వాతావరణ మార్పు‎ 
* ► వేసవికాలం‎
* ► శీతలం‎ 
* ► కాలుష్యం‎
* ► పర్యావరణ కార్యకర్తలు‎ 
* ► పర్యావరణ శాస్త్రం‎ 
* ► పర్యావరణ సమస్యలు‎
* ► దృగ్విషయాలు‎
* ► పదార్థము‎ 
* ► పదార్ధం‎ 
* ► పర్యావరణము‎ 
* ► ప్రకృతి వనరులు‎ 
* ► ప్రకృతి వైపరీత్యాలు‎

## బయటి లింకులు
* బహాయి క్యాలెండర్ (విభాగం వారపు రోజులు)
* వారపు రోజును లెక్కిస్తోంది
* వారం
* పని వారం
* ఫెరియా
* వారం
* పక్షం
* నెల
* సంవత్సరం
* ఈ సంవత్సరం కాలెండర్
* గ్రీష్మ ఋతువు
* నైఋతి
* వర్ష ఋతువు
* వసంత ఋతువు
* వాయువ్యం
* వారం రోజుల పేర్లు
* శరదృతువు
* హేమంత ఋతువు
* పడమర
* వసంత ఋతువు
* గ్రీష్మ ఋతువు
* శరదృతువు
* ఋతువు
* ఋతుపవనాలు
* వర్షఋతువు
* హేమంతఋతువు
* శిశిరఋతువు

## వెలుపలి లంకెలు

## మూలాలు

వర్గం:కాలమానాలు
వర్గం:కాలం
వర్గం:కేలండర్
వర్గం:దిక్కులు
వర్గం:వాతావరణం
వర్గం:భూగోళశాస్త్రం
జాన్ జేమ్స్ రికర్డ్ మెక్లియాడ్

**జాన్ జేమ్స్ రికర్డ్ మెక్లియోడ్** (ఆంగ్లం: **John James Rickard Macleod**) FRS (1876 సెప్టెంబరు 6 &ndash; 1935 మార్చి 16) స్కాట్లాండ్కు చెందిన వైద్యుడు. మధుమేహంలో కీలకపాత్ర పోషించే ఇన్సులిన్ కనుగొన్నందుకు గాను నోబెల్ బహుమతిని ఫ్రెడరిక్ బాంటింగ్‌తో పంచుకున్నాడు.

## జీవితసంగ్రహం

మెక్లియాడ్ స్కాట్లాండ్ లో రాబర్ట్ మెక్లియాడ్ దంపతులకు జన్మించాడు. ఇతడు 1898 లో ఎబర్డీన్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి వైద్యశాస్త్రంలో పట్టాపొందారు. తర్వాత లీప్జిగ్ విశ్వవిద్యాలయంలో కొంతకాలం పనిచేశారు. 1899 లో ఫిజియాలజీలో బోధకునిగా లండన్ హాస్పిటల్ వైద్య పాఠశాలలో చేరి 1902 లో లెక్చరర్ గా పదవీ వున్నతి పొందారు. తర్వాత ఫిజియాలజీ శాఖ ప్రొఫెసర్ గా కేస్ వెస్టర్న్ రిజర్వ్ విశ్వవిద్యాలయంలో 1903లో చేరారు. టొరాంటో విశ్వవిద్యాలయంలో 1918 లో ప్రొఫెసర్ గా ఎన్నికకాబడ్డాడు. 1928 లో తిరిగి ఎబర్డీన్ విశ్వవిద్యాలయానికి తిరిగివచ్చి మరణానంతం వరకు అక్కడే పనిచేశారు.

మెక్లియాడ్ ప్రధానంగా కార్బోహైడ్రేట్ల జీవక్రియ మీద పనిచేశాడు. ఇతడు ఫ్రెడెరిక్ బాంటింగ్, చార్లెస్ బెస్ట్ తో కలిసి ఇన్సులిన్ ను కనుగొన్నారు. ఆ కాలంలో మధుమేహానికి ఇదొక్కటే వైద్యం. ఇందుకు గాను బాంటింగ్, మెక్లియాడ్లకు సంయుక్తంగా 1923లో నోబెల్ బహుమతిని ప్రదానం చేశారు. ఆవిష్కారానికి సంబంధించినంతవరకు మెక్లియోడ్ పాత్ర పెద్దగా ఎమీ లేదని ఫెడరిక్ బాంటింగ్ చెప్పడంతో ఇది వివాదాస్పదమైంది. కొన్ని దశాబ్దాల తరువాత జరిగిన ఒక స్వతంత్ర సమీక్షతో అతడి పాత్ర మొదట భావించిన దాని కంటే చాలా ఎక్కువ ఉందని తేలింది.

మెక్లియాడ్ సుమారు 11 పుస్తకాలు రచించాడు:
# *Recent Advances in Physiology* (1905)
# *Diabetes: its Pathological Physiology* (1925)
# *Carbohydrate Metabolism and Insulin* (1926).

టొరంటో విశ్వవిద్యాలయంలోని ఆడిటోరియం ఇతని జ్ఞాపకార్ధం నామకరణం చేయబడింది.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

*John Macleod – Biography
*John Macleod – Nobel Lecture, May 26, 1925
* John James Richard Macleod 

వర్గం:వైద్యశాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతి గ్రహీతలు
వర్గం:1876 జననాలు
వర్గం:1935 మరణాలు
1751

**1751** గ్రెగోరియన్‌ కాలెండరు యొక్క మామూలు సంవత్సరము.

## సంఘటనలు

* ఫిబ్రవరి 14: లక్కిరెడ్డిపల్లె వద్ద, హైదరాబాద్ యొక్క కొత్త నిజాం, సుభాదర్ ముజాఫర్ జంగ్, కర్నూలు సంస్థానానికి వ్యతిరేకంగా అశ్వికదళంతో దండయాత్ర చేసాడు. అతడిని నవాబ్ బహదూర్ ఖాన్ ఎదుర్కొన్నాడు. సుబేదార్, నవాబు ఇద్దరూ తమ సైనికులను గుర్రాలపై నుండి దిగి, చేతులతో తలపడమని ఆదేశించారు. ఈ సమయంలో నవాబు సుబేదారు తలలోకి ఈటెను దింపు చంపేసాడు. ఆ వెంటనే సుబేదారు సైనికులు నవాబునూ "ముక్కలు ముక్కలుగా నరికేసారు". 
* ఫిబ్రవరి 16 &#x2013; ఇంగ్లీష్ కవి థామస్ గ్రే మొట్టమొదట *ది మ్యాగజైన్ ఆఫ్ మ్యాగజైన్స్‌లో* *ఎలిజీ రిటెన్  ఇన్ ఎ కంట్రీ చర్చియార్డ్‌*ను ప్రచురించాడు. ఈ పద్యమే ఇప్పుడు "గ్రేస్ ఎలిజీ"గా ప్రసిద్ధి చెందింది. 
* మార్చి 25: ఇంగ్లాండ్, వేల్స్‌లలో, ఐరోపా, ఆసియా, ఆఫ్రికా, అమెరికా ల్లోని బ్రిటిషు వలసల్లో మార్చి 25 ను కొత్త సంవత్సరాదిగా చివరిసారిగా జరుపుకున్నారు. 
* నవంబర్ 14: ట్రిచినోపోలీ లోని (ఇప్పుడు తిరుచిరప్పల్లి) బ్రిటిష్ కోటపై, ఫ్రెంచ్ మద్దతుతో చందా సాహిబ్ చేసిన 50 రోజుల ముట్టడి భగ్నమైంది.బ్రిటిషు వారు మస్కెట్ కాల్పులు జరిపినపుడు, చందా సాహిబ్ దళం లోని ఏనుగుల చెల్లాచెదురై ఆ తొక్కిసలాట జరిగింది. 
* డిసెంబర్ 3: రెండవ కర్ణాటక యుద్ధంలో ఆర్నీ వద్ద జరిగిన పోరులో రాబర్ట్ క్లైవ్ నేతృత్వంలోని బ్రిటిష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ రాజా సాహిబ్ నాయకత్వంలో గల చాలా పెద్ద ఫ్రాంకో-ఇండియన్ సైన్యాన్ని ఓడించి మట్టి కరిపించింది.
* తేదీ తెలియదు: స్వీడిష్ ప్రకృతి శాస్త్రవేత్త కార్ల్ లిన్నేయస్ తన *ఫిలాసోఫియా బొటానికాను*, వివరణాత్మక క్రమబద్ధమైన బొటానికల్ వర్గీకరణ యొక్క మొదటి పాఠ్య పుస్తకం, అతని ద్విపద నామకరణం యొక్క మొదటి రూపాన్ని ప్రచురించాడు.

## జననాలు

* మార్చి 16: జేమ్స్ మాడిసన్, అమెరికా మాజీ అధ్యక్షుడు.
* అక్టోబర్ 30: రిచర్డ్ బ్రింస్లే షెరిడాన్, ఐర్లాండ్ దేశానికి చెందిన ఆంగ్ల కవి, నాటక రచయిత (మ. 1816)

## మరణాలు

## పురస్కారాలు

## మూలాలు


*
వర్గం:1750లు
1789

**1789** గ్రెగోరియన్‌ కాలెండరు యొక్క మామూలు సంవత్సరము.

## సంఘటనలు

* ఫిబ్రవరి 4: జార్జ్ వాషింగ్టన్ అమెరికా మొదటి అధ్యక్షుడిగా ఏకగ్రీవంగా ఎన్నికయ్యాడు.
* మార్చి 11: కార్ఫు ద్వీపంలోని వెనీషియన్ ఆయుధశాలలో ప్రమాదవశాత్తు 33 టన్నుల గన్‌పౌడర్, 600 బాంబ్‌షెల్స్ అగ్నిప్రమాదంలో పేలి, 180 మంది చనిపోయారు. 
* ఏప్రిల్ 7 &#x2013; సెలిమ్ III (1789-1807) తరువాత అబ్దుల్ హమీద్ I ఒట్టోమన్ సుల్తాన్ అయ్యాడు.
* ఏప్రిల్ 21 &#x2013; జాన్ ఆడమ్స్ యునైటెడ్ స్టేట్స్ యొక్క మొదటి ఉపాధ్యక్షుడిగా బాధ్యతలు స్వీకరించాడు. 
* జూలై 14: బాస్టిల్లే ఆక్రమించుకోవడంతో ఫ్రెంచి విప్లవం మొదలైంది.
* ఆగస్టు 28 &#x2013; విలియం హెర్షెల్, శని గ్రహ చంద్రులలో ఒకటైన ఎన్సెలాడస్‌ను కనుగొన్నాడు.
* సెప్టెంబర్ 26 &#x2013; ఫ్రాన్స్కు అమెరికా మంత్రి అయిన థామస్ జెఫర్సన్ మొదటి అమెరికా విదేశాంగ మంత్రిగా నియమితుడయ్యాడు. 
* అక్టోబరు 5 &#x2013; వెర్సైల్స్‌లో మహిళల ప్రదర్శన: సుమారు 7,000 మంది మహిళలు పారిస్ నుండి రాయల్ ప్యాలెస్ ఆఫ్ వెర్సైల్లెస్ వరకు, 19 కి.మీ. దూరం, ప్రదర్శనగా వెళ్ళి అధిక రొట్టె ధరలపై చర్య తీసుకోవాలని డిమాండ్ చేశారు.
* డిసెంబరు 11 &#x2013; అమెరికా లోని అత్యంత పురాతన ప్రభుత్వ విశ్వవిద్యాలయమైన నార్త్ కరోలినా విశ్వవిద్యాలయాన్ని స్థాపించారు.
* తేదీ తెలియదు: జర్మన్ రసాయన శాస్త్రవేత్త మార్టిన్ హెన్రిచ్ క్లాప్రోత్ యురేనియం అనే మూలకాన్ని కనుగొన్నాడు.
* తేదీ తెలియదు: బ్రిటిషు వారు అండమాన్ దీవులలో శిక్షా కాలనీని స్థాపించారు.

* 

## జననాలు

* మార్చి 16: జార్జి సైమన్ ఓమ్, జర్మనీకి చెందిన భౌతిక శాస్త్రవేత్త. (మ.1854)
* ఏప్రిల్ 29: ఆంగ్లసైనికులు కొల్లగడిని ముట్టడించినపుడు, మరుదు సహోదరులు పెద్ద సైన్యం సాయంతో ఆంగ్లసైన్యాలను ఓడించారు.
* తేదీ తెలియదు: ఇబ్రాహీం జౌఖ్, ఉర్దూ కవి. (మ. 1854)

## మరణాలు
* 

## పురస్కారాలు

## మూలాలు


*
వర్గం:1780లు
మనోహర్ పారికర్

**మనోహర్ గోపాలకృష్ణ పార్రికర్,** 1955, డిసెంబరు 13 న గోవాలోని మపూసాలీలో జన్మించాడు. ఇతను రాజకీయ నాయకుడు. ఐఐటిలో చదివాడు. ఐఐటిలో గ్రాడ్యుయేషన్ చేసి ఒక రాష్ట్రపు ముఖ్యమంత్రి పదవి పొందిన వారిలో ఇతను ప్రథముడు.

## రాజకీయ జీవితం
1994లో మనోహర్ పార్రికర్ తొలిసారిగా గోవా శాసనసభకు ఎన్నికయ్యాడు. 1999లో గోవా శాసనసభలో ప్రతిపక్ష నాయకుడిగా వ్యవహరించాడు. 2000, అక్టోబరు 24న తొలిసారిగా గోవా ముఖ్యమంత్రి పీఠం అధిష్టించాడు. 2002 ఫిబ్రవరి 27 వరకు ఆ పదవిలో ఉన్నాడు. మళ్ళీ 2002 జూన్ 5న మరోసారి ముఖ్యమంత్రి అయ్యాడు. 2005 జనవరిలో నలుగురు భారతీయ జనతా పార్టీ శాసనసభ్యులు రాజీనామా చేయడంతో మైనారిటీలో పడ్డ ప్రభుత్వాన్ని కూడా నెట్టుకొచ్చాడు. 2007 ఎన్నికలలో కాంగ్రెస్ పార్టీ విజయంతో దిగంబర్ కామత్‌కు ముఖ్యమంత్రి పీఠం అప్పగించాడు.2012 శాసనసభ ఎన్నికలలో భారతీయ జనతా పార్టీ మెజారిటీ సాధించడంతో మరోసారి పార్రికర్ గోవా ముఖ్యమంత్రి అయ్యాడు.

2014 లో ప్రధాని నరేంద్ర మోడి మంత్రివర్గము లో రక్షణమంత్రిగా పనిచేశాడు.

2017 లో రక్షణ మంత్రి పదవికి రాజీనామా చేసి మరోసారి గోవా ముఖ్యమంత్రిగా ఎన్నికయ్యాడు.

. రాఫెల్ ఒప్పందం వివాదం లో ఇతని పేరు ప్రముఖంగా వినిపించింది.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
## https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/manohar-parrikar-1552892415-1

వర్గం:1955 జననాలు
వర్గం:భారతీయ జనతా పార్టీ రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:గోవా
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:గోవా ముఖ్యమంత్రులు
శ్రీ వేంకటేశ్వర భక్తి ఛానల్

శ్రీ వెంకటేశ్వర భక్తి ఛానల్  24 గంటలు ఆధ్యాత్మిక కార్యక్రమాలను ప్రసారంచేసే ఒక టెలివిజన్ సంస్థ. తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం వారిచే ఈ శ్రీ వెంకటేశ్వర భక్తి ఛానల్ నడుపబడుతుంది. తిరుమలలో శ్రీవారికి జరిగే వివిధ ముఖ్యమైన పూజా కార్యక్రమాలను, వివిధచోట్ల దేవాలయాలలో జరిగే ముఖ్యమైన ఉత్సవ కార్యక్రమాలను ఈ ఛానల్లో ప్రత్యక్ష ప్రసారం చేస్తారు. ఈ ఛానల్ కు సంబంధించిన ప్రధాన కార్యాలయం హైదరాబాదులో ఉంది.

శ్రీ వెంకటేశ్వర భక్తి ఛానల్ ను భారత రాష్ట్రపతి ప్రతిభాపటేల్ 7 జూలై 2008న ప్రారంభించారు. ఈ ఛానల్ యొక్క ప్రధాన ఉద్దేశం ఆధ్యాత్మిక సంబంధమైన హిందూ కార్యక్రమాలను ప్రసారం చేయడం. ఈ ఛానల్ ప్రసారం చేసే ఆధ్యాత్మిక కార్యక్రమాలను తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం వారు ప్రతిరోజు పర్యవేక్షిస్తారు. ప్రతి సంవత్సరం శ్రీ వెంకటేశ్వరస్వామి బ్రహ్మోత్సవాలలో జరిగే వివిధ వాహన సేవల, రథోత్సవంలను ఈ ఛానల్ ప్రత్యక్ష ప్రసారం చేస్తుంది. శ్రీవారి భక్తులకు అంకితం చేయబడిన ఈ ఛానల్ తెలుగు భాషతో పాటు దక్షిణ భారతదేశంలోని ఇతర భాషలలో కూడా ప్రసారం చేస్తుంది.

ఆధ్యాత్మిక పరమైన కార్యక్రమాలను ప్రసారం చేసే ఈ ఛానల్ 2009లో నంది టివి అవార్డ్స్ గెలుపొందింది. ఈ ఛానల్ భారతదేశంలో అన్ని కేబుల్, డిష్ టివి లకు ఉచితంగా తన ప్రసారాలను అందిస్తుంది. ఇంటర్నెట్లో కూడా ఈ ఛానల్ తన కార్యక్రమాలను ప్రత్యక్ష ప్రసారం చేస్తుంది.

## కార్యక్రమాలు
* ఆధ్యాత్మిక విశేషాలు - ప్రతిరోజు ఉదయం 8 గంటలకు, మధ్యాహ్మం 1 గంటకు, మరళ రాత్రి 10 గంటలకు.
* కళ్యాణోత్సవం - ప్రతిరోజు మధ్యాహ్నం 12 గంటలకు జరుతుంది
* జానపద లహరి - ప్రతి గురువారం రాత్రి 8:30 గంటలకు;
* డయల్ యువర్ ఈ.ఓ. - ప్రతి నెల మొదటి శుక్రవారం ఉదయం 8:30 గంటలకు
* నాథనీరాజనం - ప్రతిరోజు సాయంత్రం 6 నుండి 7:30 వరకు.
* ప్రభాత సేవాంజలి - ఉదయం 2.55 గంటలకు.
* విష్ణుపురాణం - ప్రతి శనివారం, ఆదివారాలలో రాత్రి 9 గంటలకు.
* శతమానం భవతి - ప్రతిరోజు ఉదయం 10 గంటలకు.
* సంపూర్ణ రామాయణం - ప్రతి ఆదివారం ఉదయం 11 గంటలకు.

## వనరులు


వర్గం:తెలుగు టీవీ ఛానళ్ళు
1564

**1564** గ్రెగోరియన్‌ కాలెండరు యొక్క మామూలు సంవత్సరము.

## సంఘటనలు
* మార్చి 15: మొఘల్ చక్రవర్తి అక్బర్ ముస్లిమేతర పౌరులపై విధించబడుతున్న జిజియా పన్నును రద్దుచేశాడు.

* జూలై: ఇంగ్లీష్ వ్యాపారి ఆంథోనీ జెంకిన్సన్ తన రెండవ యాత్ర నుండి గ్రాండ్ డచీ ఆఫ్ మాస్కోకు తిరిగి వస్తాడు, ఇంగ్లీష్ మస్కోవి కంపెనీకి వాణిజ్య హక్కుల యొక్క గణనీయమైన విస్తరణను పొందాడు.
* సెప్టెంబర్ 4: డెన్మార్క్ లోని రోన్నెబీలో (ఇప్పుడు స్వీడన్లో ఉంది) రోన్నెబీ రక్తపతం జరిగింది.
* సెప్టెంబర్ 10: జపాన్‌లో కవనకాజిమా యుద్ధం : టకేడా షింగెన్ చివరిసారిగా ఉసుగి కెన్షిన్ దళాలతో పోరాడి, వారిని నిలిపేసాడు.
* నవంబర్ 21: స్పానిష్ దండయాత్రికుడు మిగ్యుల్ లోపెజ్ డి లెగాజ్పి మెక్సికో నుండి ప్రయాణించాడు. తరువాత, అతను ఫిలిప్పీన్స్ దీవులను జయించి మనీలాను స్థాపించాడు .
* డిసెంబర్ 25: విజయనగర సామ్రాజ్యానికి వ్యతిరేకంగా నలుగురు సుల్తానుల కూటమి యుద్ధ సన్నద్ధులై తళ్ళికోట వద్దకు ససైన్యంగా చేరుకున్నారు. 

## జననాలు

* ఫిబ్రవరి 19: భౌతిక శాస్త్రవేత్త, గణితజ్ఞుడు, భౌగోళిక శాస్త్రజ్ఞుడు, తత్వవేత్త గెలీలియో గెలీలి జననం. (మ.1642)
* ఏప్రిల్ 26: (బాప్తిస్మం పొందాడు) విలియం షేక్‌స్పియర్ ఒక ఆంగ్ల కవి, నాటక రచయిత. (మ. 1616)
* ది ట్రాజికల్ హిస్టరీ ఆఫ్ డాక్టర్ ఫాస్టస్ (నాటకం) నాటకం రచించిన క్రిస్టఫర్ మార్లో (మ.1593)

## మరణాలు
* ఫిబ్రవరి 18: మైఖేలాంజెలో, ఇటలీకి చెందిన ప్రఖ్యాత చిత్రకారుడు, శిల్పి, కవి,, ఇంజనీరు. (జ.1475) 
* రాణీ దుర్గావతి, బుందేల్‌ఖండు సంస్థానాధీశుల్లో మొదటివాడైన చందవేల్ రాజు కుమార్తె (జ. 1524)
* పురందర దాసు: ప్రప్రథమ కర్ణాటక సంగీత విద్వాంసుడు, వాగ్గేయకారుడు. (జ.1484)

## పురస్కారాలు

*
వర్గం:1560లు
బ్లాగు పుస్తకం

**బ్లాగు పుస్తకం** అనేది తెలుగులో బ్లాగులపై విడుదలైన మొదటి పుస్తకం. ఈ పుస్తకాన్ని తెలుగు బ్లాగరులైన సుజాత, రహ్మానుద్దీన్ లు వ్రాసారు. కంప్యూటరులో తెలుగులో టైపింగు చేయడం నుండి స్వంతంగా బ్లాగు రూపొందించి ఎలా నిర్వహించుకోవచ్చో ఈ పుస్తకంలో సవివరంగా వ్రాసారు. ప్రతీ అంశాన్నీ చక్కగా తెరపట్టులతో అంచెలవారీగా వివరించారు. బ్లాగులు సృష్టించడం, వాడటం మాత్రమే కాకుండా బ్లాగుల వలన కలిగే లాభనష్టాలు, అగ్రిగేటర్లు గురించి కూడా వ్రాసారు.

18 అధ్యాయాలుగా  విస్తరించిన 108 పేజీల ఈ  చిన్న పుస్తకం ఔత్సాహికులకు కరదీపికగా ఉపయోగపడేలా ఉంది. సాంకేతిక అంశాలను  స్క్రీన్ షాట్ల సాయంతో శ్రద్ధగా వివరించటం జరిగింది.  బ్లాగింగులో విధి నిషేధాలు కూడా చెప్పటం వల్ల  అదనంగా విలువ సమకూరింది.

## ఉదహరింపులు
* ఆంధ్రజ్యోతి దినపత్రికలో బ్లాగుపుస్తకం సమీక్ష

వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
తిరుమల శిలాతోరణం

తిరుమలలో శ్రీ వెంకటేశ్వరస్వామి ప్రధాన ఆలయానికి ఉత్తరం వైపున ఒక కిలోమీటరు దూరంలో చక్రతీర్థం వద్ద సహజ సిద్ధంగా ఏర్పడిన శిలాతోరణం ఉంది. ఈ శిలాతోరణం యొక్క కొలతలు 8 మీటర్లు (26.2 అడుగులు) వెడల్పు, 3 మీటర్ల (9.8 అడుగులు) ఎత్తు. 

ఈ శిలాతోరణం జాతీయ స్మారక చిహ్నం.  ఇది ఎగువ ప్రోటెరోజోయిక్ (160-57 కోట్ల సంవత్సరాల క్రితం నాటి) కాలానికి చెందిన కడప క్వార్ట్జైటు రాళ్ళలో ఏర్పడింది. ప్రకృతి సహజమైన కోత కారణంగా ఇది ఏర్పడింది.

## చరిత్ర
1980 ల్లో తిరుమల కొండల్లో భూగర్భ దోషాల కోసం తవ్వకాలు జరుపుతూండగా, జియాలజిస్టులు ఈ తోరణాన్ని కనుగొన్నారు. రెండు వేర్వేరు రకాల రాళ్ళపై ఒక సన్నటి రాతి వంతెన ఉండడాన్ని వారు గమనించారు. ఈ రాళ్ళ వయసు 25 లక్షల సంవత్సరాలు ఉంటుందని వారు అంచనా వేసారు. ప్రకృతి సహజమైన కోత కారణంగా ఇది ఏర్పడిందని వారు భావించారు. ఇలాంటి కోతను భూగర్భ శాస్త్ర పరిభాషలో ఎపార్కియన్ అన్‌కన్ఫర్మిటీ అంటారు.

## పౌరాణిక ప్రశస్తి
ఈ తోరణాన్ని తిరుమల లోని వెంకటేశ్వర స్వామికి వివిధ రకాలుగా భక్తులు ఆపాదిస్తూంటారు.

ఈ తోరణాన్ని ఆదిశేషుడు, శంఖు చక్రాల రూపంగా భావిస్తారు.

ఈ తోరణం ఎత్తు వెంకటేశ్వర స్వామి విగ్రహం ఎత్తుతో సమానంగా ఉంటుందని భావిస్తారు.

విష్ణుమూర్తి వెంకటేశ్వరుడిగా వెలసేందుకు కొండపైకి దిగినపుడు తొలి అడుగు శ్రీవారి పాదాల వద్ద, రెండవ అడుగు తోరణం వద్ద, మూడవ అడుగు ఇప్పుడు మూలవిరాట్టు ఉన్నచోట ఉంచాడనీ భక్తుల విశ్వాసం..

## ఇవి కూడా చూడండి

* శిలాతోరణం

## మూలాలు
గజల్ శ్రీనివాస్

**గజల్ శ్రీనివాస్** గా పేరు గాంచిన **కేశిరాజు శ్రీనివాస్**  తెలుగు గజల్ గాయకుడు, నటుడు, ఉద్యమకర్త. ఈయన 125 ప్రపంచ భాషలలో గాంధేయవాదం పై గజల్స్ పాడటం ద్వారా మూడు గిన్నీస్ ప్రపంచ రికార్డులు, లిమ్కా రికార్డ్ నెలకొల్పాడు. తెలుగులో గజల్స్ ప్రక్రియపై ఈయన విశేష కృషి చేశాడు. ఈయన హిందీ, ఉర్దూ గజల్స్ కూడా పాడతాడు.
ప్రపంచ వ్యాప్తంగా అనేక దేశాల్లో ప్రదర్శనలు ఇచ్చాడు. మహాత్మా గాంధీ బోధించిన అహింసా సిద్ధాంతాన్ని ప్రచారం చేసేందుకు యుద్ధం వల్ల దుష్పరిణామాలు ఎదుర్కొంటున్న దేశాలైన పాకిస్థాన్, ఆఫ్ఘనిస్తాన్, ఇరాక్ వంటి దేశాల్లో శాంతి యాత్ర చేశాడు. 2005 లో ఈయన గజల్స్ ను ప్రోత్సహించేందుకు గజల్ చారిటబుల్ ట్రస్టును ప్రారంభించాడు.

## నేపథ్యం
శ్రీనివాస్ ఆంధ్రప్రదేశ్, శ్రీకాకుళం జిల్లా, టెక్కలిలో జన్మించాడు. ఆయన తాత కేశిరాజు వెంకటనరసింహం పంతులు ఒక స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు. శ్రీనివాస్ తండ్రి నరసింహం తన ఉద్యోగ రీత్యా పాలకొల్లులో స్థిరపడ్డాడు. తల్లి రత్నావళి గృహిణి. ఆయనకు చిన్నతనం నుంచే సంగీతం మీద ఆసక్తి కలిగింది. వివిధ వేదికల మీద సినిమా పాటలు పాడేవాడు. ఆయనకు సంగీతంలో మక్కువ ఎక్కువయినా తల్లిదండ్రులు మాత్రం మొదట్లో ఆ రంగంలోకి వెళ్ళడానికి ఇష్టపడలేదు. 1980 లో ఒకసారి ఆయనకి త్యాగరాయ గానసభ వారు ఏర్పాటు చేసిన కార్యక్రమంలో లలిత సంగీతంలో ఒక అవార్డు వచ్చింది. దాంతో వారికి తమ కుమారుడు ఆ రంగంలో రాణించగలడని నమ్మకం వచ్చింది. శ్రీనివాస్ ను పండిట్ హరే రాం దగ్గరకి కర్ణాటక సంగీతం నేర్చుకోవడానికి పంపించారు.

ఆయన ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం నుంచి పొలిటికల్ సైన్స్ లో బి.ఎ చేశాడు. 1989 లో మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయం నుంచి లైబ్రరీ సైన్సెన్ లో డిగ్రీ చేశాడు. తాను పూర్తి స్థాయి గజల్ గాయకుడిగా మారక మునుపు భీమవరం లోని భారతీయ విద్యాభవన్, కోరుకొండ సైనిక్ స్కూల్లో లైబ్రేరియన్ గా పనిచేశాడు.

ఈయనకు సురేఖతో వివాహం జరిగింది. వీరికి సంస్కృతి అనే కూతురు ఉంది.

## వృత్తి జీవితం
మొదట్లో శ్రీనివాస్ సినిమాకు సంబంధించిన పాటలే పాడేవాడు. 1986 లో సి. నారాయణ రెడ్డి రాసిన గజల్స్ విన్నాడు. అప్పటి నుంచి గజల్స్ ను తనదైన శైలిలో ప్రయోగాత్మకంగా పాడటం మొదలు పెట్టాడు. 

శ్రీనివాస్ 125 భాషల్లో  గజల్స్ పాడి  ప్రపంచ గిన్నీసు రికార్డులు సాధించాడు.  అంటార్కిటికా ఖండంలో తప్ప మిగతా ప్రపంచంలో మొత్తం 6 వేల కచేరీలు చేశాడు.  అమెరికాలో అనేక సార్లు పర్యటించి తెలుగు తోరణం అనే పేరుతో కార్యక్రమాలు నిర్వహించాడు. వివిధ భాషా సేవా సంస్థలు, కళావేదికల చే సన్మానాలు, బిరుదులు పొందాడు.

నల్గొండ జిల్లాలో ఫ్లోరోసిస్‌ వ్యాధి బారిన పడిన పలుగ్రామాలను దత్తత తీసుకొని వైద్యసేవలందించాడు.  

హైదరాబాదులో సేవ్‌ టెంపుల్‌ కార్యాలయంలో ఒక మహిళా ఉద్యోగినిని తీవ్రంగా లైంగిక వేధింపులకు గురిచేశాడన్న ఫిర్యాదుపై  పోలీసులు జనవరి 2వ తేదీ, 2018న అరెస్టు చేసి రిమాండుకు తరలించారు. లైంగిక కార్యకలాపాల వీడియోలు లీకై తీవ్ర సంచలనం సృష్టించాయి.

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సినిమా గాయకులు
వర్గం:తెలుగు గజల్ గాయకులు
వర్గం:భారతీయ గజల్ గాయకులు