జిమ్మీ కార్టర్

**జిమ్మీ కార్టర్** ** (జేమ్స్ ఎర్ల్ కార్టర్ జూనియర్) ** (1924 అక్టోబరు 1 - 2024 డిసెంబరు 29) ఒక అమెరికన్ రాజకీయవేత్త,, యునైటెడ్ స్టేట్స్ మాజీ అధ్యక్షుడు. ఇతను 1977 నుండి 1981 వరకు యునైటెడ్ స్టేట్స్ యొక్క 39వ అధ్యక్షుడిగా పనిచేశాడు. డెమోక్రటిక్ పార్టీ సభ్యుడు, అతను గతంలో 1963 నుండి 1967 వరకు జార్జియా రాష్ట్ర సెనేటర్‌గా, 1971 నుండి 1975 వరకు జార్జియాకు 76వ గవర్నర్‌గా పనిచేశాడు. అతను 1924 అక్టోబరు 1న జార్జియాలోని ప్లెయిన్స్‌లో జన్మించాడు.

అధ్యక్షుడిగా, కార్టర్ మానవ హక్కులు, పర్యావరణ పరిరక్షణ, శక్తి పరిరక్షణపై దృష్టి సారించారు. అతను 1978లో ఇజ్రాయెల్, ఈజిప్ట్ మధ్య శాంతి ఒప్పందం అయిన క్యాంప్ డేవిడ్ ఒప్పందాల మధ్యవర్తిత్వం వహించడంలో కీలక పాత్ర పోషించాడు, దీనికి అతనికి 2002లో నోబెల్ శాంతి బహుమతి లభించింది.

కార్యాలయం నుండి నిష్క్రమించిన తర్వాత, కార్టర్ తన భార్య రోసలిన్‌తో కలిసి 1982లో స్థాపించిన కార్టర్ సెంటర్‌తో సహా వివిధ మానవతా, దాతృత్వ కారణాలలో చురుకుగా ఉన్నాడు. కార్టర్ సెంటర్ ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రజాస్వామ్యం, మానవ హక్కులు, ప్రజారోగ్యాన్ని ప్రోత్సహించడానికి పనిచేస్తుంది.

కార్టర్ తన జ్ఞాపకాలు, "యాన్ అవర్ బిఫోర్ డేలైట్: మెమోరీస్ ఆఫ్ రూరల్ బాయ్‌హుడ్", రాజకీయాలు, విదేశాంగ విధానం, మతంపై అనేక పుస్తకాలను కూడా రచించాడు. అతను గౌరవనీయమైన రాజనీతిజ్ఞుడిగా, అమెరికన్ రాజకీయాల్లో ప్రభావవంతమైన వ్యక్తిగా పరిగణించబడుతున్నాడు.

## బాల్యం
alt=A rural storehouse with a small windmill next to it|thumb|కార్టర్ ఫ్యామిలీ స్టోర్, జార్జియాలోని ప్లెయిన్స్‌లోని కార్టర్స్ బాయ్‌హుడ్ ఫార్మ్‌లో భాగం
జేమ్స్ ఎర్ల్ కార్టర్ జూనియర్ 1924 అక్టోబరు 1న జార్జియాలోని ప్లెయిన్స్‌లో వైజ్ శానిటోరియంలో జన్మించాడు, అక్కడ అతని తల్లి రిజిస్టర్డ్ నర్సుగా పనిచేసింది. కార్టర్ ఆ విధంగా ఆసుపత్రిలో జన్మించిన మొదటి అమెరికన్ ప్రెసిడెంట్ అయ్యాడు. అతను బెస్సీ లిలియన్, జేమ్స్ ఎర్ల్ కార్టర్ సీనియర్‌ల పెద్ద కుమారుడు 
### విద్య
కార్టర్ 1937 నుండి 1941 వరకు ప్లెయిన్స్ హై స్కూల్‌లో చదివి, 11వ తరగతి నుండి పట్టభద్రుడయ్యాడు; ఆ పాఠశాలలో 12వ తరగతి లేదు. ఆ సమయానికి, ఆర్చరీ మరియు ప్లెయిన్స్ మహా మాంద్యం కారణంగా పేదరికంలో పడ్డాయి. కానీ కుటుంబం న్యూ డీలు వ్యవసాయ సబ్సిడీల నుండి ప్రయోజనం పొందింది మరియు కార్టర్ తండ్రి ఒక సమాజ నాయకుడయ్యాడు. కార్టర్ చదవడం పట్ల మక్కువ కలిగిన శ్రద్ధగల విద్యార్థి. ఒక ప్రసిద్ధ కథనం ప్రకారం, అతను మరియు అతని స్నేహితులు పాఠశాలను ఎగ్గొట్టి హాటు రాడులో డౌన్‌టౌన్‌కు వెళ్లిన తర్వాత అతను వాలెడిక్టోరియనుగా విస్మరించబడ్డాడు (అయితే ఆయన అలా చేసేవాడేమో స్పష్టంగా లేదు) వాలెడిక్టోరియను). కార్టర్ ప్లెయిన్స్ హై స్కూల్ బాస్కెట్‌బాల్ జట్టులో ఆడాడు మరియు ఫ్యూచరు ఫార్మర్సు ఆఫ్ అమెరికాలో చేరాడు. ఇది అతనికి చెక్క పనిలో జీవితాంతం ఆసక్తిని పెంచుకోవడానికి సహాయపడింది.

కార్టరు చాలా కాలంగా యునైటెడు స్టేట్సు నావలు అకాడమీలో చేరాలని కలలు కన్నాడు. 1941లో, ఆయన జార్జియాలోని సమీపంలోని అమెరికాసు‌లోని జార్జియా సౌత్‌వెస్ట్రన్ కాలేజీలో ఇంజనీరింగు‌లో అండరు గ్రాడ్యుయేటు కోర్సును ప్రారంభించాడు. మరుసటి సంవత్సరం, కార్టరు జార్జియా స్కూలు‌కు బదిలీ అయ్యాడు. అట్లాంటాలో ఆఫ్ టెక్నాలజీ (ఇప్పుడు జార్జియా టెక్), ఇక్కడ పౌర హక్కుల ఐకాన్ బ్లేకు వాన్ లీరు అధ్యక్షుడిగా ఉన్నారు. జార్జియా టెక్‌లో ఉన్నప్పుడు, కార్టరు రిజర్వు ఆఫీసర్సు ట్రైనింగు కార్ప్సులో పాల్గొన్నాడు. వాన్ లీర్ కార్టర్‌ను నావల్ అకాడమీలో చేరమని ప్రోత్సహించాడు. 1943లో ఆయన యుఎస్ ప్రతినిధి స్టీఫెను పేసు నుండి నావల్ అకాడమీకి అపాయింట్‌మెంట్ పొందాడు. కార్టరు 1946లో బ్యాచిలరు ఆఫ్ సైన్సు పట్టా పొందాడు. ఆయన మంచి విద్యార్థి, కానీ కొత్త విద్యార్థులను దూకుడుగా తిట్టే అకాడమీ సంస్కృతికి భిన్నంగా, నిగ్రహంగా మరియు నిశ్శబ్దంగా కనిపించాడు. అకాడమీలో ఉన్నప్పుడు. కార్టరు తన సోదరి రూతు స్నేహితురాలు రోసాలిను స్మితుతో ప్రేమలో పడ్డాడు. 1946లో గ్రాడ్యుయేషను తర్వాత కొద్దికాలానికే ఇద్దరూ వివాహం చేసుకున్నారు. నవంబరు‌లో ఆమె మరణించే వరకు ఆమెతో వివాహజీవితం కొనసాగించాడు. 19, 2023. కార్టరు నేవీ మిడ్‌షిపు‌మెను కోసం స్ప్రింటు ఫుట్‌బాలు ఆటగాడు. ఒక అద్భుతమైన ఫ్రెష్‌మ్యాను క్రాస్ కంట్రీ రన్నరు. ఆయన 60వ స్థానంలో పట్టభద్రుడయ్యాడు 1947 తరగతిలో 821 మంది మిడ్షి‌ప్మెను‌లు } బ్యాచిలరు ఆఫ్ సైన్సు డిగ్రీతో పట్టభద్రులయ్యారు. ఎంసైను‌గా నియమించబడ్డారు.

## నావికాదళ వృత్తి

1946 నుండి 1953 వరకు కార్టర్లు వర్జీనియా, హవాయి, కనెక్టికట్, న్యూయార్క్, కాలిఫోర్నియాలో నివసించారు. ఆయన కాలంలో అట్లాంటిక్, పసిఫిక్ నౌకాదళాలు. 1948లో ఆయన జలాంతర్గామి విధులకు ఆఫీసరు శిక్షణను ప్రారంభించాడు. యుఎస్‌ఎస్ పాంఫ్రెట్‌లో పనిచేశాడు. కార్టర్ 1949లో లెఫ్టినెంటు జూనియరు గ్రేడుగా పదోన్నతి పొందాడు. *పాంఫ్రెట్*లో ఆయన సేవలో ఆ సంవత్సరం జనవరి నుండి మార్చి వరకు పశ్చిమ పసిఫికు, చైనీసు తీరానికి అనుకరణ యుద్ధ గస్తీ కూడా ఉంది. 1951లో కార్టరు డీజిలు/ఎలక్ట్రికు యుఎస్‌ఎస్ కె-ఎస్‌ఎస్‌కె-1కి నియమించబడ్డాడు. కమాండు‌కు అర్హత సాధించాడు. ఎగ్జిక్యూటివు ఆఫీసరు‌తో సహా అనేక స్థానాల్లో పనిచేశాడు.

1952లో కార్టరు నేవీ నూతన న్యూక్లియరు సబ్‌మెరైను ప్రోగ్రాం‌తో అనుబంధాన్ని ప్రారంభించాడు. దీనిని అప్పటి కెప్టెను హైమను జి. రికోవరు నేతృత్వంలో ప్రారంభించారు. రికోవర్ ఉన్నత ప్రమాణాలను కలిగి ఉన్నాడు మరియు కార్టర్ తరువాత తన తల్లిదండ్రుల తర్వాత, రికోవర్ తన జీవితంపై గొప్ప ప్రభావాన్ని చూపాడని చెప్పాడు. కార్టర్‌ను వాషింగ్టన్, డి.సి.లోని అటామిక్ ఎనర్జీ కమిషను నావలు రియాక్టర్సు బ్రాంచు‌కు మూడు నెలల తాత్కాలిక విధి కోసం పంపారు, అయితే రోసాలిన్ వారి పిల్లలతో కలిసి షెనెక్టడీ, న్యూయార్కుకి వెళ్లారు.

1952 డిసెంబరు 12న అటామికు ఎనర్జీ ఆఫ్ కెనడా చాక్ వద్ద ప్రయోగాత్మక ఎన్‌ఆర్‌ఎక్సు రియాక్టరు‌తో ప్రమాదం జరిగింది. రివరు లాబొరేటరీసు పాక్షిక కరుగుదలకు కారణమైంది. రియాక్టరు‌ను మూసివేయడంలో సహాయం చేయడానికి యుఎస్ నిర్వహణ సిబ్బందికి నాయకత్వం వహించడానికి కార్టరు‌ను చాక్ రివరు‌కు ఆదేశించారు. ఈ శ్రమతో కూడిన ప్రక్రియకు ప్రతి బృంద సభ్యుడు రక్షణ గేరు‌ను ధరించాలి. ఒక్కొక్కరిని ఒకేసారి 90 సెకన్ల పాటు రియాక్టరు‌లోకి దించాలి. వారు దెబ్బతిన్న రియాక్టరు‌ను విడదీసేటప్పుడు రేడియోధార్మికతకు గురికావడాన్ని పరిమితం చేయాలి. తన అధ్యక్ష పదవి కాలంలో, తరువాత చాక్ రివరు‌లో తన అనుభవం అణుశక్తి మీద తన అభిప్రాయాలను రూపొందించిందని, న్యూట్రాన్ బాంబు అభివృద్ధిని నిలిపివేయడానికి దారితీసిందని కార్టరు చెప్పాడు.

1953 మార్చిలో కార్టర్ షెనెక్టడీలోని యూనియను కాలేజులో ఆరు నెలల అణు విద్యుత్తు ప్లాంటు ఆపరేషను కోర్సును ప్రారంభించాడు. చివరికి రెండవ యుఎస్ అణు జలాంతర్గామిగా ఉద్దేశించబడిన యుఎసెస్‌ సీవోల్ఫ్‌లో పనిచేయాలనేది ఆయన ఉద్దేశం. *సీవోల్ఫు* నిర్మాణం ప్రారంభమయ్యే రెండు నెలల ముందు జూలైలో ఆయన తండ్రి ప్యాంక్రియాటికు క్యాన్సరుతో మరణించినప్పుడు ఆయన ప్రణాళికలు మారిపోయాయి. కార్టరు కుటుంబ వేరుశెనగ వ్యాపారాన్ని చేపట్టడానికి క్రియాశీల విధుల నుండి విడుదల పొందాడు. రోసాలిను వారి జీవితంతో సుఖంగా ఉన్నందున షెనెక్టడీని విడిచిపెట్టాలని నిర్ణయించుకోవడం కష్టమని తేలింది. ఆమె తరువాత ప్లెయిన్సు‌లో చిన్న పట్టణ జీవితానికి తిరిగి రావడం "తిరోగమనంలో ఒక స్మారక అడుగు"గా అనిపించిందని చెప్పింది. కార్టరు అక్టోబరు 9, 1953న యాక్టివు డ్యూటీని విడిచిపెట్టాడు. ఆయన 1961 వరకు నిష్క్రియంగా ఉన్న నేవీ రిజర్వులో పనిచేశాడు. లెఫ్టినెంటు హోదాతో నిష్క్రమించాడు. కార్టరు అవార్డులలో అమెరికను క్యాంపెయిను మెడలు, రెండవ ప్రపంచ యుద్ధ విజయ పతకం, చైనా సర్వీసు ఉన్నాయి. మెడలు, నేషనలు డిఫెన్సు సర్వీసు మెడలు. జలాంతర్గామి అధికారిగా, ఆయన "డాల్ఫిను" బ్యాడ్జి కూడా సంపాదించాడు.

## వ్యవసాయం
అప్పులు తీర్చడం మరియు అతని తండ్రి ఆస్తి విభజన తర్వాత, జిమ్మీకి వారసత్వంగా చాలా తక్కువ వచ్చింది. ఒక సంవత్సరం పాటు, అతను, రోసాలిన్ మరియు వారి ముగ్గురు కుమారులు ప్లెయిన్స్‌లోని ప్రభుత్వ గృహాలలో నివసించారు.కార్టర్ పదవీ బాధ్యతలు చేపట్టే ముందు సబ్సిడీ గృహాలలో నివసించిన ఏకైక US అధ్యక్షుడు. కార్టర్ కుటుంబం యొక్క వేరుశెనగ పండించే వ్యాపారాన్ని విస్తరించడానికి బయలుదేరాడు. నేవీ నుండి వ్యవసాయానికి మారడం కష్టం ఎందుకంటే అతని మొదటి సంవత్సరం పంట కరువు కారణంగా విఫలమైంది, మరియు కార్టర్ పొలాన్ని కాపాడుకోవడానికి అనేక రుణాలను తెరవాల్సి వచ్చింది. అతను తరగతులు తీసుకొని వ్యవసాయం అధ్యయనం చేశాడు, రోసాలిన్ వ్యాపార పుస్తకాలను నిర్వహించడానికి అకౌంటింగ్ నేర్చుకున్నాడు. వారు మొదటి సంవత్సరం కూడా రాబట్టలేకపోయినప్పటికీ, కార్టర్స్ వ్యాపారాన్ని అభివృద్ధి చేసుకున్నారు మరియు చాలా విజయవంతమయ్యారు.

## తొలి రాజకీయ జీవితం (1963–1971)
### జార్జియా రాష్ట్ర సెనేటరు (1963–1967)
1954 యునైటెడు స్టేట్సు సుప్రీంకోర్టు *బ్రౌను వర్సెసు బోర్డు ఆఫ్ ఎడ్యుకేషను* కేసులో ఇచ్చిన తీర్పు ద్వారా ప్లెయిన్సు‌లో జాతి ఉద్రిక్తత చెలరేగడంతో,  కార్టర్ ఏకీకరణకు అనుకూలంగా ఉండేవాడు, కానీ శత్రువులను తయారు చేయకుండా ఉండటానికి తరచుగా ఆ భావాలను తనలోనే ఉంచుకునేవాడు. 1961 నాటికి కార్టరు బాప్టిస్టు చర్చి సభ్యుడిగా, సమ్టరు కౌంటీ స్కూలు బోర్డు ఛైర్మను‌గా ఏకీకరణ గురించి మరింత ప్రముఖంగా మాట్లాడటం ప్రారంభించాడు. 1962లో ఆయన ఓపెను జార్జియా స్టేటు సెనేటు సీటు కోసం తన ప్రచారాన్ని ప్రకటించాడు. రాజకీయాలు, సంస్థ పట్ల ప్రవృత్తి ఉన్న రోసాలిను,ఆయన ప్రచారంలో కీలక పాత్ర పోషించాడు. ప్రారంభ బ్యాలెట్ల లెక్కింపులో కార్టరు తన ప్రత్యర్థి హోమరు మూర్ కంటే వెనుకబడి ఉన్నట్లు కనిపించినప్పటికీ ఇది తరువాత మోసపూరిత ఓటింగు ఫలితమని నిరూపించబడింది. మరొక ఎన్నికలు జరిగాయి, దీనిలో కార్టరు ఏకైక డెమొక్రాటికు అభ్యర్థిగా మూర్‌ను ఓడించాడు. ఆయన 127వ జార్జియా జనరలు అసెంబ్లీ, 128వ జార్జియా జనరలు అసెంబ్లీ రెండింటిలోనూ పనిచేశాడు.

కార్టర్ పదవీ బాధ్యతలు స్వీకరించినప్పుడు పౌర హక్కుల ఉద్యమం బాగా కొనసాగుతోంది. తన వర్గీకరణవాద సహచరులను దూరం చేయకుండా ఉండటానికి, కౌంటీలో ఎక్కువ భాగాన్ని ధ్రువీకరించినప్పటికీ, కార్టరు మొదట ఈ అంశం మీద సాపేక్షంగా నిశ్శబ్దంగా ఉన్నాడు. కార్టరు కొన్ని విభజన సమస్యల మీద మాట్లాడారు. అక్షరాస్యత పరీక్షలకు వ్యతిరేకంగా, జార్జియా రాజ్యాంగానికి సవరణకు వ్యతిరేకంగా ప్రసంగాలు చేశారు. ఇది మతాన్ని ఆచరించడం తప్పనిసరి అని ఆయన భావించారు. కార్టరు రెండు సంవత్సరాల పాటు పదవిలో ఉన్న రాష్ట్ర డెమోక్రటిక్ ఎగ్జిక్యూటివ్ కమిటీలో చేరారు. అక్కడ ఆయన రాష్ట్ర పార్టీ నియమాలను తిరిగి వ్రాయడంలో సహాయపడ్డారు. చారిత్రాత్మక స్థల పునరుద్ధరణ వంటి ప్రాజెక్టులకు సమాఖ్య, రాష్ట్ర గ్రాంట్ల పంపిణీని పర్యవేక్షించే వెస్టు సెంట్రలు జార్జియా ప్లానింగు అండ్ డెవలప్మెంటు కమిషను‌కు ఆయన ఛైర్మను అయ్యారు.

1964లో బో కాల్వే యునైటెడు స్టేట్సు హౌసు ఆఫ్ రిప్రజెంటేటివ్సుకి ఎన్నికైనప్పుడు, కార్టర్ వెంటనే ఆయనను సవాలు చేయడానికి ప్రణాళికలు వేయడం ప్రారంభించాడు. రెండేళ్ల కళాశాలను రాష్ట్రం ద్వారా నాలుగు సంవత్సరాల కళాశాల కార్యక్రమానికి విస్తరించాలనే దానిపై ఇద్దరూ గతంలో గొడవ పడ్డారు. రిపబ్లికను పార్టీకి మారిన కాల్వేను తాను అసహ్యించుకునే రాజకీయాల అంశాలను ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్నట్లు కార్టరు భావించాడు. కార్టరు రాష్ట్ర సెనేటు, లో రెండవ రెండేళ్ల పదవీకాలానికి తిరిగి ఎన్నికయ్యారు. అక్కడ ఆయన దాని విద్యా కమిటీకి అధ్యక్షత వహించారు. కేటాయింపుల కమిటీలో కూర్చున్నారు. రాష్ట్రవ్యాప్తంగా విద్యా నిధులను విస్తరించే బిల్లుకు, జార్జియా సౌతు‌వెస్ట్రను స్టేటు యూనివర్శిటీను నాలుగు సంవత్సరాల కార్యక్రమానికి తీసుకురావడానికి ఆయన దోహదపడ్డారు. సంభావ్య ఓటర్లకు తనను తాను మరింత కనిపించేలా చేయడానికి జిల్లా అంతటా ప్రసంగాలు చేస్తూ, తన ప్రాంతీయ ప్రణాళిక పనిని ఉపయోగించుకున్నాడు. పదవీకాలం చివరి రోజున, కార్టరు ప్రతినిధుల సభకు తన అభ్యర్థిత్వాన్ని ప్రకటించాడు. కాల్వే బదులుగా గవర్నరు పదవికి పోటీ చేయాలని నిర్ణయించుకున్నాడు; కార్టరు కూడా అలాగే చేయాలని నిర్ణయించుకున్నాడు.

### 1966 - 1970 గవర్నరు ప్రచారాలు
1966 గవర్నర్ ఎన్నికల్లో, కార్టర్ డెమోక్రటిక్ ప్రైమరీలో లిబరల్ మాజీ గవర్నరు ఎల్లిసు ఆర్నాలు, సంప్రదాయవాద వేర్పాటువాది లెస్టరు మాడాక్సు మీద పోటీ చేశారు. ఒక పత్రికా సమావేశంలో ఆయన తన భావజాలాన్ని "సంప్రదాయవాది, మితవాది, ఉదారవాది, మధ్యస్థుడు ... నేను దానికంటే సంక్లిష్టమైన వ్యక్తిని అని నేను నమ్ముతున్నాను" అని వర్ణించాడు.  ఆయన ప్రాథమిక ఎన్నికల్లో ఓడిపోయాడు కానీ మూడవ స్థానంలో ఉన్న అభ్యర్థిగా తగినంత ఓట్లను పొందాడు, తద్వారా ఆర్నాల్‌ను మాడాక్స్‌తో రన్ఆఫ్ ఎన్నికలోకి నెట్టాడు ఆయన ఆర్నాలు‌ను ఓడించాడు. సాధారణ ఎన్నికల్లో, రిపబ్లికను నామినీ కాల్అవే మెజారిటీ కంటే తక్కువ ఓట్లను గెలుచుకున్నాడు, దీని వలన డెమోక్రటికు-మెజారిటీ జార్జియా ప్రతినిధుల సభ మాడాక్సు‌ను గవర్నరు‌గా ఎన్నుకుంది.  మాడాక్సు విజయం - అతని వేర్పాటువాద వైఖరి కారణంగా - అప్పులపాలైన వారికి చెత్త ఫలితం. కార్టరు. కార్టరు తన వ్యవసాయ వ్యాపారానికి తిరిగి వచ్చాడు. తన తదుపరి ప్రచారాన్ని జాగ్రత్తగా ప్లాను చేసుకున్నాడు. ఈ కాలం కార్టర్‌కు ఆధ్యాత్మిక మలుపు; ఆయన తనను తాను పునఃజన్మ క్రైస్తవుడిగా ప్రకటించుకున్నాడు. ఆయన చివరి సంతానం అమీ ఈ సమయంలో జన్మించాడు.

1970 గవర్నరు ఎన్నికలలో ఉదారవాద మాజీ గవర్నరు కార్లు సాండర్సు డెమోక్రటికు ప్రైమరీలో కార్టర్‌కు ప్రధాన ప్రత్యర్థి అయ్యాడు. కార్టరు ముద్రిత గ్రాఫిక్సు, గణాంక విశ్లేషణలను ఉపయోగించి మరింత ఆధునిక ప్రచారాన్ని నిర్వహించాడు. పోల్సు‌కు ప్రతిస్పందిస్తూ ఆయన మునుపటి కంటే ఎక్కువ సంప్రదాయవాదంగా మొగ్గు చూపాడు. తనను తాను పాపులిస్టుగా నిలబెట్టుకున్నాడు. సాండర్సు తన సంపద జాతీయ డెమోక్రటికు పార్టీకి ఉన్న సంబంధాల కోసం విమర్శించాడు. ఆయన సాండర్సు మీద అవినీతి ఆరోపణలు కూడా చేశారు. కానీ మీడియా ఒత్తిడి చేసినప్పుడు ఆయన ఆధారాలు అందించలేదు. తన ప్రచారం అంతటా కార్టరు నల్లజాతి ఓటును, ప్రముఖ అలబామా వేర్పాటువాది జార్జి వాలెసుకు మద్దతు ఇచ్చిన వారి ఓట్లను కోరాడు. మార్టిను లూథరు కింగు సీనియరు, ఆండ్రూ యంగు వంటి నల్లజాతి వ్యక్తులను కలిసిన సమయంలో, నల్లజాతి యాజమాన్యంలోని అనేక వ్యాపారాలను సందర్శించిన సమయంలో, ఆయన వాలెస్‌ను కూడా ప్రశంసించారు మరియు జార్జియాలో ప్రసంగం చేయడానికి అతన్ని ఆహ్వానిస్తానని హామీ ఇచ్చారు. కాలక్రమేణా కార్టర్ జాత్యహంకారానికి విజ్ఞప్తి మరింత స్పష్టంగా కనిపించింది, అతని సీనియర్ ప్రచార సహాయకులు నల్లజాతి బాస్కెట్బాలు ఆటగాళ్లతో సాండర్సు జరుపుకుంటున్న ఫోటోను అందజేశారు.

కార్టర్ మొదటి బ్యాలెట్‌లో సాండర్స్ కంటే ముందు నిలిచాడు, ఇది రన్ఆఫ్ ఎన్నికలకు దారితీసింది. తరువాతి ప్రచారం మరింత చేదుగా ఉంది. పౌర హక్కులకు ఆయన తొలి మద్దతు ఉన్నప్పటికీ, కార్టర్ జాత్యహంకారానికి విజ్ఞప్తి పెరిగింది. మార్టిను లూథరు కింగ్ జూనియరు కార్టరు రన్ఆఫ్ ఎన్నికల్లో గెలిచి సాధారణ ఎన్నికల్లో రిపబ్లికన్ నామినీ హాల్ సూటు మీద గెలిచినందుకు సాండర్స్‌ను విమర్శించాడు. ఎన్నికైన తర్వాత, కార్టర్ జార్జియా జాత్యహంకార రాజకీయాలకు వ్యతిరేకంగా మాట్లాడటం ప్రారంభించాడు. లెరాయి జాన్సను అనే నల్లజాతి రాష్ట్ర సెనేటరు కార్టరు‌కు మద్దతుగా ఇలా అన్నాడు: "ఆయన ఆ రకమైన అతి-సంప్రదాయవాద ప్రచారాన్ని ఎందుకు నిర్వహించాడో నాకు అర్థమైంది. జాత్యహంకారిగా లేకుండా మీరు ఈ రాష్ట్రాన్ని గెలవగలరని నేను నమ్మను."

## జార్జియా గవర్నర్ పదవి (1971–1975)

జనవరి 12, 1971న కార్టర్ 76వ జార్జియా గవర్నరుగా ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు. తన ప్రారంభోపన్యాసంలో, "జాతి వివక్షకు సమయం ముగిసింది" అని ఆయన ప్రకటించారు, జనసమూహాన్ని దిగ్భ్రాంతికి గురిచేసింది. అతని అభ్యర్థిత్వానికి మద్దతు ఇచ్చిన అనేక మంది విభజనవాదులు మోసగించబడ్డారని భావించేలా చేసింది. కార్టర్ తోటి రాజకీయ నాయకులతో కలవడానికి ఇష్టపడలేదు, దీని వలన శాసనసభలో అతనికి ఆదరణ లేకుండా పోయింది. 1972 జనవరిలో సమర్పించబడిన పునర్వ్యవస్థీకరణ ప్రణాళికను ప్రవేశపెట్టడం ద్వారా ఆయన గవర్నర్ అధికారాన్ని విస్తరించారు. శాసనసభలో ప్రారంభంలో మంచి ఆదరణ ఉన్నప్పటికీ, సెషన్ చివరి రోజు అర్ధరాత్రి ఈ ప్రణాళిక ఆమోదించబడింది. కార్టర్ దాదాపు 300 రాష్ట్ర సంస్థలను 22గా విలీనం చేశాడు, అయితే అది రాష్ట్ర డబ్బును ఆదా చేస్తుందా లేదా అనేది వివాదాస్పదంగా ఉంది. జూలై 8, 1971న, కొలంబసు, జార్జియాలో జరిగిన ఒక కార్యక్రమంలో, ఆయన జార్జియా మానవ హక్కుల మండలిని స్థాపించాలనే తన ఉద్దేశ్యాన్ని ప్రకటించారు.

జూలైలో 1971 వార్తా సమావేశంలో, కార్టరు 1972 ఆర్థిక సంవత్సరం చివరి నాటికి $57 మిలియన్ల లోటును నివారించడానికి ఖర్చులను తగ్గించాలని విభాగాధిపతులను ఆదేశించినట్లు ప్రకటించాడు. ప్రతి రాష్ట్ర శాఖ ప్రభావితమవుతుందని. రాష్ట్ర విభాగాలు కేటాయించిన నిధులను పూర్తిగా ఉపయోగించడం కొనసాగిస్తే ప్రభుత్వ ఆదాయంలో ఐదు శాతం నష్టపోతుందని అంచనా వేశాడు.  1972 జనవరిలో రాష్ట్ర శాసనసభ జైలు సంస్కరణ కార్యక్రమాలతో పాటు బాల్య అభివృద్ధి కార్యక్రమానికి నిధులు సమకూర్చాలని, దాదాపు అన్ని రాష్ట్ర ఉద్యోగులకు చెల్లించిన పన్నులలో $48 మిలియన్లను (2023 నాటికి $ 270 మిలియన్లకు సమానం).

1972 మార్చిలో కార్టరు జనరలు అసెంబ్లీ ప్రత్యేక సమావేశాన్ని నిర్వహించవచ్చని చెప్పారు. న్యాయ శాఖ హౌస్ లేదా సెనేటు ద్వారా ఏదైనా పునఃవిభజన ప్రణాళికలను రద్దు చేస్తే. అతను శాసనసభ ద్వారా అనేక సంస్కరణలను ముందుకు తెచ్చాడు, పాఠశాలలకు సమాన రాష్ట్ర సహాయం అందించడం, మానసిక వికలాంగులైన పిల్లలకు కమ్యూనిటీ కేంద్రాలను ఏర్పాటు చేయడం మరియు దోషులకు విద్యా కార్యక్రమాలను పెంచడం. అతని మరింత వివాదాస్పద నిర్ణయాలలో ఒకదానిలో, అతను జార్జియా ఫ్లింటు నది మీద ఆనకట్ట నిర్మించే ప్రణాళికను వీటో చేశాడు. ఇది దేశవ్యాప్తంగా పర్యావరణవేత్తల దృష్టిని ఆకర్షించింది.

కార్టరు‌కు పౌర హక్కులు అధిక ప్రాధాన్యతనిచ్చాయి. అతను నల్లజాతి రాష్ట్ర ఉద్యోగులను, ముగ్గురు ప్రముఖ నల్లజాతి జార్జియన్ల చిత్రాలను కాపిటలు భవనానికి జోడించాడు. ఇదికు క్లక్సు క్లానుకు కోపం తెప్పించింది. 1973 జనవరి 31న ఫ్లోరిడా గవర్నరు రూబిను అస్క్యూతో కలిసి టెలివిజను‌లో జరిగిన ఉమ్మడి కార్యక్రమంలో పాఠశాలల్లో ఏకీకరణను వేగవంతం చేసే ఉద్దేశంతో బసింగు నిషేధించడానికి రాజ్యాంగ సవరణను ఆయన సమర్థించారు,, 1971 జాతీయ గవర్నర్ల సమావేశంలో వాలెసు‌తో కలిసి బస్సు వ్యతిరేక తీర్మానాన్ని సహ-స్పాన్సరు చేశారు. యు.ఎస్. సుప్రీంకోర్టు *ఫర్మాను వర్సెసు జార్జియా*లో జార్జియా మరణశిక్ష చట్టాన్ని కొట్టివేసిన తర్వాత. (1972), కార్టరు ఈ పద్ధతిని తిరిగి ప్రవేశపెట్టిన సవరించిన చట్టం మీద సంతకం చేశాడు. తరువాత ఆయన మరణశిక్షను ఆమోదించినందుకు చింతిస్తూ "నేను ఇప్పుడు చూస్తున్నట్లుగా దాని అన్యాయాన్ని చూడలేదు" అని అన్నాడు. 

1945 జార్జియా రాజ్యాంగం ప్రకారం వరుసగా రెండవసారి అధ్యక్ష పదవికి పోటీ చేయడానికి అనర్హుడైన కార్టర్, అధ్యక్ష పదవికి పోటీ చేయాలని భావించి జాతీయ రాజకీయాల్లో పాల్గొన్నాడు. అతను అనేక దక్షిణ ప్రణాళికా కమిషన్లకు మరియు 1972 డెమోక్రటికు నేషనలు కన్వెన్షనుకు ప్రతినిధిగా ఎంపికయ్యాడు, అక్కడ యుఎస్ సెనేటరు జార్జి మెక్గ‌వర్ను నామినీగా ఉండే అవకాశం ఉంది. కార్టరు సంప్రదాయవాద, మెక్గవర్ను వ్యతిరేక ఓటర్లతో తనను తాను అనుకరించుకోవడానికి ప్రయత్నించాడు. ఆ సమయంలో అతను చాలా అస్పష్టంగా ఉన్నాడు. త్రికోణీకరణకు ఆయన ప్రయత్నం విఫలమైంది. } ఆగస్టు 3న, డెమొక్రాట్లు భారీ మెజారిటీతో ఓడిపోకుండా నిరోధించడం గురించి చర్చించడానికి కార్టరు బర్మింగు‌హాం, అలబామాలో వాలెసు‌ను కలిశాడు,  కానీ వారు అలా చేశారు. 

కార్టర్ తన కొత్త ప్రచార సిబ్బందితో క్రమం తప్పకుండా సమావేశమై 1976 కోసం అధ్యక్ష ఎన్నికల ప్రచారాన్ని ఏర్పాటు చేయడం ప్రారంభించాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. తన దృశ్యమానతను పెంచుకోవడానికి ఆయన నేషనలు గవర్నర్సు అసోసియేషను ఛైర్మను‌గా ఉండటానికి విఫలయత్నం చేశాడు. డేవిడు రాక్ఫె‌ల్లరు ఆమోదంతో ఆయన 1973 ఏప్రిల్‌లో ట్రైలేటరలు కమిషనుకు ఎంపికయ్యాడు. మరుసటి సంవత్సరం, ఆయన డెమోక్రటికు నేషనలు కమిటీ కాంగ్రెసు, గవర్నరు ప్రచారాలకు ఛైర్మను‌గా ఎంపికయ్యాడు. 1973 మేలో కార్టరు తన పార్టీని వాటర్గేటు కుంభకోణం,ను రాజకీయం చేయవద్దని హెచ్చరించాడు. దీనికి అధ్యక్షుడు రిచర్డు నిక్సను అమెరికన్ల నుండి ఒంటరిగా ఉండటం, రహస్య నిర్ణయం తీసుకోవడం కారణమని ఆయన ఆరోపించాడు.
## 1976 అధ్యక్ష ఎన్నికల ప్రచారం

1974 డిసెంబరు 12న కార్టరు వాషింగ్టను, డి.సి.లోని నేషనలు ప్రెసు క్లబ్బులో తన అధ్యక్ష ఎన్నికల ప్రచారాన్ని ప్రకటించారు. ఆయన ప్రసంగంలో దేశీయ అసమానత, ఆశావాదం. మార్పు అనే అంశాలు ఉన్నాయి. డెమోక్రటికు ప్రైమరీలలో ప్రవేశించిన తర్వాత ఆయన పదహారు మంది ఇతర అభ్యర్థులతో పోటీ పడ్డాడు, వాలెసు వంటి జాతీయంగా ప్రసిద్ధి చెందిన రాజకీయ నాయకులతో పోటీ పడే అవకాశం తక్కువగా ఉందని భావించారు. ఆయన పేరుకు గుర్తింపు చాలా తక్కువగా ఉంది. ఆయన ప్రత్యర్థులు "జిమ్మీ హూ?" అని ఎగతాళిగా అడిగారు. దీనికి ప్రతిస్పందనగా, కార్టరు తన పేరును, ఆయన దేనిని సూచిస్తున్నాడో నొక్కి చెప్పడం ప్రారంభించాడు, "నా పేరు జిమ్మీ కార్టరు, నేను అధ్యక్ష పదవికి పోటీ చేస్తున్నాను" అని పేర్కొన్నాడు.

ఈ వ్యూహం విజయవంతమైంది. 1976 మార్చి మధ్య నాటికి కార్టరు అధ్యక్ష నామినేషను కోసం చురుకైన పోటీదారుల కంటే చాలా ముందంజలో ఉండటమే కాకుండా ప్రస్తుత రిపబ్లికను అధ్యక్షుడు గెరాల్డు ఫోర్డును కొన్ని శాతం పాయింట్లతో నడిపించాడు. వాటరుగేటు కుంభకోణం ఓటర్ల మనస్సులలో ఇంకా తాజాగా ఉన్నందున, కార్టరు బయటి వ్యక్తిగా ఉండటం సహాయకరంగా ఉంటుందని నిరూపించబడింది. ఆయన ప్రభుత్వ పునర్వ్యవస్థీకరణను ప్రోత్సహించాడు. జూన్‌లో కార్టరు అమెరికను ప్రజలకు తనను తాను పరిచయం చేసుకోవడానికి *వై నాట్ ది బెస్టు?* అనే జ్ఞాపకాలను ప్రచురించాడు.

కార్టరు అయోవా కాకసు‌లు, న్యూ హాంప్షైరు ప్రైమరీలను గెలుచుకోవడం ద్వారా ప్రారంభంలోనే అగ్రస్థానంలో నిలిచాడు. మరొక అభ్యర్థి తన ప్రభావాన్ని విస్తరించడానికి ముందే ఒక ప్రాంతానికి చేరుకోవడం, 50,000 మైళ్ల దూరం ప్రయాణించడం 37 రాష్ట్రాలను సందర్శించడం, ఏ ఇతర అభ్యర్థి కూడా పోటీలోకి రాకముందే 200 కంటే ఎక్కువ ప్రసంగాలు చేయడం ఆయన వ్యూహంలో ఉన్నాయి. దక్షిణాదిలో ఆయన కొన్ని ప్రాంతాలను వాలెసు‌కు నిశ్శబ్దంగా అప్పగించాడు. వాలెసు ఆ ప్రాంతాన్ని గెలవలేడని స్పష్టమైనప్పుడు వాటిని మితవాదిగా కైవసం చేసుకున్నాడు. ఉత్తరాదిలో కార్టరు ఎక్కువగా సంప్రదాయవాద క్రైస్తవ, గ్రామీణ ఓటర్లను ఆకర్షించాడు. చాలా ఉత్తరాది రాష్ట్రాలలో ఆయన మెజారిటీని సాధించలేకపోయినప్పటికీ అతిపెద్ద ఏకైక మద్దతు స్థావరాన్ని నిర్మించడం ద్వారా ఆయన అనేక ప్రాంతాలను గెలుచుకున్నాడు. కార్టరు‌ను మొదట ప్రాంతీయ అభ్యర్థిగా తొలగించినప్పటికీ ఆయన డెమోక్రటికు నామినేషను‌ను గెలుచుకున్నాడు. 1980లో జాతీయ వార్తా మీడియా కార్టరు‌ను కనుగొని ప్రోత్సహించిందని లారెన్సు షౌపు గుర్తించి ఇలా అన్నారు:

1976 ఏప్రిల్ లో ఒక ఇంటర్వ్యూలో, కార్టరు ఇలా అన్నాడు. "వారి పొరుగు ప్రాంతాల జాతి స్వచ్ఛతను కాపాడుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తున్న సమాజం మీద నాకు ఎటువంటి వ్యతిరేకత లేదు." ఆయన వ్యాఖ్య ఓపెను హౌసింగు చట్టాలకు మద్దతుగా ఉద్దేశించబడింది. కానీ "ఒక విధమైన సమైక్యత సృష్టించడానికి నల్లజాతి కుటుంబాలను తెల్లజాతి పరిసరాల్లోకి చొప్పించే" ప్రభుత్వ ప్రయత్నాలకు వ్యతిరేకతను పేర్కొంది. కార్టరు తన ప్రచార సమయంలో పేర్కొన్న స్థానాల్లో కాంగ్రెసు ప్రచారాలకు ప్రజా నిధులు ఉన్నాయి. ఫెడరలు వినియోగదారుల రక్షణ సంస్థ ఏర్పాటుకు మద్దతు ఇస్తూ, విద్య కోసం ప్రత్యేక క్యాబినెటు-స్థాయి విభాగాన్ని సృష్టించడం, అణ్వాయుధాలను పరిమితం చేయడానికి సోవియటు యూనియనుతో శాంతి ఒప్పందం మీద సంతకం చేయడం, రక్షణ బడ్జెటు‌ను తగ్గించడం, తక్కువ, మధ్యతరగతి ఆదాయాలు కలిగిన పన్ను చెల్లింపుదారుల మీద లెవీ తగ్గింపుతో పాటు "అధిక ఆదాయం ఉన్నవారి పట్ల గణనీయమైన పెరుగుదల"ను అమలు చేసే పన్ను ప్రతిపాదన, సామాజిక భద్రతా చట్టంకి బహుళ సవరణలు చేస్తూ,  ఆయన మొదటి పదవీకాలం ముగిసే సమయానికి సమతుల్య బడ్జెటు కలిగి ఉండటం.

1976 జూలై 15న కార్టరు ఎంచుకున్నారు యుఎస్ సెనేటరు వాల్టరు మోండేలు తన పోటీదారుగా. కార్టరు, ఫోర్డు మూడు టెలివిజను చర్చలలో తలపడ్డారు, 1960 తర్వాత జరిగిన మొదటి యునైటెడు స్టేట్సు అధ్యక్ష చర్చలు.

ఎన్నికలకు రెండు వారాల ముందు న్యూసు‌స్టాండు‌లలో వచ్చిన *ప్లేబాయి* 1976 నవంబరు  సంచిక కోసం, రాబర్టు స్కీరు కార్టరు‌ను ఇంటర్వ్యూ చేశారు. తన మతం అహంకారం గురించి చర్చిస్తూ, కార్టరు ఇలా అన్నాడు: "నేను చాలా మంది స్త్రీలను కామంతో చూశాను. నేను నా హృదయంలో చాలాసార్లు వ్యభిచారం చేసాను." ఈ ప్రతిస్పందన, మరొక ఇంటర్వ్యూలో ప్రజలు "ఫక్" అనే పదాన్ని ఉచ్చరించడం తనకు అభ్యంతరం లేదని ఆయన అంగీకరించడం మీడియా ఉన్మాదానికి దారితీసింది. రాజకీయ నాయకులు, వారి ప్రైవేటు సన్నిహిత జీవితాల మధ్య సరిహద్దు కోత గురించి విమర్శకులు విలపించారు.
### ఎన్నిక

జాతీయ పోలింగు‌లో కార్టరు ఒకప్పుడు ఫోర్డు కంటే గణనీయమైన ఆధిక్యాన్ని కలిగి ఉన్నాడు, కానీ సెప్టెంబరు చివరి నాటికి ఆయన ఆధిక్యం కొన్ని పాయింట్లకు మాత్రమే తగ్గింది. ఎన్నికలకు ముందు చివరి రోజుల్లో ఫోర్డు కార్టరు‌ను సమం చేశాడని అనేక పోల్సు చూపించాయి. ఒక గాలపు పోలు ఫోర్డు కొంచెం ముందంజలో ఉందని కనుగొంది. చాలా మంది విశ్లేషకులు కార్టరు ప్రజాదరణ పొందిన ఓటు గెలుస్తారని అంగీకరించారు, కానీ కొందరు ఫోర్డు ఎలక్టోరలు కాలేజును గెలుచుకునే అవకాశం ఉందని అందువలన ఎన్నికలను గెలుచుకున్నారని వాదించారు.

కార్టరు, మోండేలు చివరికి ఫోర్డు, ఆయన సహచరుడు (సెనేటరు బాబు డోలు)ను ఓడించారు 297 ఎలక్టోరలు ఓట్లు, 50.1% ప్రజాదరణ పొందిన ఓట్లను పొందారు. కార్టరు విజయానికి కొంతవరకు కారణమని చెప్పబడింది దగ్గరి తేడాతో నిర్ణయించబడిన రాష్ట్రాలలో నల్లజాతి ఓటర్లలో ఆయనకున్న అఖండ మద్దతుకు. ఒహియో, విస్కాన్సిను‌లలో, కార్టరు, ఫోర్డు మధ్య తేడా రెండు పాయింట్ల కంటే తక్కువగా ఉంది, నల్లజాతి ఓటు కార్టర్‌కు కీలకమైనది; ఆయన రెండు రాష్ట్రాలను గెలవకపోతే, ఫోర్డు ఎన్నికల్లో గెలిచి ఉండేవాడు.

### పరివర్తన

కార్టరు అధ్యక్ష పరివర్తన కోసం ప్రాథమిక ప్రణాళిక ఆయన ఎన్నికకు కొన్ని నెలల ముందు నుండి జరుగుతోంది. ఎన్నికల ముందు పరివర్తన ప్రణాళిక ప్రయత్నానికి గణనీయమైన నిధులు, గణనీయమైన సంఖ్యలో సిబ్బందిని కేటాయించిన మొదటి అధ్యక్ష అభ్యర్థి కార్టరు, ఇది తరువాత ప్రామాణిక పద్ధతిగా మారింది. భవిష్యత్తులో జరిగే అన్ని పరివర్తనలను వాటి కంటే పెద్దవిగా, మరింత పద్ధతి ప్రకారం, మరింత లాంఛనప్రాయంగా ప్రభావితం చేసే ఒక అచ్చును ఆయన ఏర్పాటు చేశారు.
1976 నవంబరు 22న కార్టరు ఎన్నికైన తర్వాత వాషింగ్టను, డి.సి.కి తన మొదటి పర్యటనను నిర్వహించారు. ఆఫీసు ఆఫ్ మేనేజ్మెంటు అండ్ బడ్జెటు (ఒఎంబి) డైరెక్టరు జేమ్సు లిన్ యునైటెడు స్టేట్సు సెక్రటరీ ఆఫ్ డిఫెన్సు డోనాల్డు రమ్స్‌ఫెల్డుతో బ్లెయిరు హౌసులో సమావేశమయ్యారు. వైట్ హౌస్లో అధ్యక్షుడు ఫోర్డు‌తో మధ్యాహ్నం సమావేశం నిర్వహించారు. మరుసటి రోజు ఆయన కాంగ్రెసు నాయకులతో సమావేశమై, క్యాబినెటు సభ్యులతో తన సమావేశాలు "చాలా సహాయకరంగా" ఉన్నాయని, తనకు ఏదైనా అవసరమైతే ఫోర్డు తన సహాయం అందించాడని చెప్పాడు. పరివర్తన సమయంలో ఫోర్డు, కార్టరు మధ్య సంబంధాలు చాలా తక్కువగా ఉన్నాయి. తన పరివర్తన సమయంలో కార్టరు తన పరిపాలనలో పదవులకు అనేక మంది డిజైనీల ఎంపికను ప్రకటించాడు.

తన పదవీ బాధ్యతలు స్వీకరించడానికి కొన్ని వారాల ముందు, కార్టరు తన వేరుశనగ వ్యాపారాన్ని ట్రస్టీల చేతుల్లోకి మార్చాడు. తద్వారా సంభావ్య ప్రయోజన సంఘర్షణను నివారించవచ్చు. ఆయన తన పరిపాలనలోకి వచ్చే సభ్యులను బ్లైండు ట్రస్టుల ద్వారా తమ ఆస్తులను విక్రయించమని కూడా కోరాడు.

## అధ్యక్ష పదవి (1977–1981)

1977 జనవరి 20న కార్టరు 39వ అధ్యక్షుడిగా పదవీ బాధ్యతలు స్వీకరించారు. కార్టరు చేసిన మొదటి చర్యలలో ఒకటి వియత్నాం యుద్ధం–యుగం డ్రాఫ్టు ఎగవేతదారులు కోసం షరతులు లేని క్షమాభిక్ష ప్రకటిస్తూ ప్రకటన 4483 జారీ చేయడం ద్వారా ప్రచార వాగ్దానాన్ని నెరవేర్చడం. కార్టరు పదవీకాలం ఆర్థిక అనారోగ్యం, నిరంతర ద్రవ్యోల్బణం, మాంద్యం 1979 ఇంధన సంక్షోభం ఉన్నట్లుగా గుర్తించబడింది. కార్టరు హయాంలో 1980 మేలో ఫెడరలు ట్రేడు కమిషను "బడ్జెటు వివాదం ద్వారా మూసివేయబడిన మొట్టమొదటి ఏజెన్సీ"గా మారింది. కానీ కాంగ్రెసు చర్య తీసుకుంది. ఏజెన్సీ మరుసటి రోజు ప్రారంభమైంది.

కార్టరు ప్రపంచవ్యాప్తంగా వివిధ సంఘర్షణలను శాంతింపజేయడానికి ప్రయత్నించాడు. ముఖ్యంగా మధ్యప్రాచ్యంలో క్యాంపు డేవిడు ఒప్పందాలు మీద సంతకం చేయడం ద్వారా; పనామా కాలువను పనామాకు ఇవ్వడం; సోవియటు నాయకుడు లియోనిడు బ్రెజ్నెవుతో సాల్టు II అణ్వాయుధ తగ్గింపు ఒప్పందం సంతకం చేయడం. ఆయన చివరి సంవత్సరం ఇరాను బందీ సంక్షోభంతో దెబ్బతింది. ఇది 1980 ఎన్నికలలో రోనాల్డ్ రీగన్ చేతిలో ఓడిపోవడానికి దోహదపడింది. విజిలు‌బ్లోయర్సు ఇటీవల 2023లో రీగను ప్రచారం తరపున పనిచేస్తున్న వ్యక్తులు ఇరాన్ సంక్షోభాన్ని పొడిగించాలని ఒప్పించారు కార్టరు తిరిగి ఎన్నికయ్యే అవకాశాన్ని తగ్గించడానికి ప్రయత్నించారని ఆరోపించారు.
### దేశీయ విధానం

#### సెలవులు - ప్రకటనలు
1978లో కార్టరు మే నెలలో ఆసియను అమెరికను హెరిటేజు వీక్ అని పిలువబడే ఒక వేడుకను సృష్టించే బిల్లు మీద చట్టంగా సంతకం చేశారు. మే 7 - 10 తేదీలను జాతీయ ఆచారం, అమెరికను సమాజానికి ఆసియా అమెరికన్లు, ఆసియా వలసదారుల సహకారాన్ని గుర్తించడం కోసం నియమించారు. 1992లో అధ్యక్షుడు జార్జ్ హెచ్. డబ్ల్యు. బుష్ ఈ వేడుకను ఆసియను అమెరికను హెరిటేజు మాసంగా విస్తరించే బిల్లు మీద సంతకం చేశారు. 2021లో అధ్యక్షుడు జో బైడెన్ ఈ వేడుకను ఆసియా అమెరికను, స్థానిక హవాయియను, పసిఫికు ద్వీపవాసుల వారసత్వ నెలగా పేరు మార్చే బిల్లు మీద సంతకం చేశారు.

#### ఆర్థిక వ్యవస్థ

కార్టరు అధ్యక్ష పదవిలో మొదటి రెండు సంవత్సరాలు తీవ్రమైన స్తబ్దత కాలం, ప్రధానంగా మునుపటి మాంద్యం నుండి కోలుకోవడం వల్ల స్థిర పెట్టుబడి తీవ్ర కనిష్ఠ స్థాయికి, నిరుద్యోగం 9% వద్ద ఉంది. కార్టర్ పాలనలో నిరుద్యోగిత రేటు ఆయన పదవీ బాధ్యతలు స్వీకరించినప్పుడు 8.1% నుండి 1978 జూలై నాటికి 5.7%కి తగ్గింది. కానీ 1980ల ప్రారంభంలో మాంద్యం సమయంలో అది 1977 ముందు స్థాయికి తిరిగి వచ్చింది. ఆయన చివరి రెండు సంవత్సరాలు రెండంకెల ద్రవ్యోల్బణం, చాలా అధిక వడ్డీ రేట్లు,  చమురు కొరత, నెమ్మదిగా ఆర్థిక వృద్ధితో గుర్తించబడ్డాయి. కార్టరు ప్రతిపాదించి కాంగ్రెసు ఆమోదించిన 1977 పబ్లికు వర్క్సు ఎంప్లాయ్మెంటు యాక్టు వంటి ఆర్థిక ఉద్దీపన చట్టం కారణంగా నిజమైన గృహ సగటు ఆదాయం 5.2% పెరిగింది, తదుపరి త్రైమాసికానికి 6.4% అంచనా.

1979 ఇంధన సంక్షోభం ఈ వృద్ధి కాలాన్ని ముగించింది. ద్రవ్యోల్బణం, వడ్డీ రేట్లు పెరగడంతో, ఆర్థిక వృద్ధి, ఉద్యోగ సృష్టి, వినియోగదారుల విశ్వాసం బాగా తగ్గాయి. ఫెడరలు రిజర్వు బోర్డు చైర్మను జి. విలియం మిల్లరు సాపేక్షంగా వదులుగా ఉన్న ద్రవ్య విధానం ఇప్పటికే కొంత ఎక్కువ ద్రవ్యోల్బణానికి దోహదపడింది, 1976లో 5.8% నుండి పెరిగింది 1978లో 7.7%. ముడి చమురు ధరలు అకస్మాత్తుగా రెట్టింపు కావడం ద్రవ్యోల్బణం రెండంకెల స్థాయికి చేరుకుంది. 1979లో సగటున 11.3%, 1980లో 13.5%. 1979 వేసవి సెలవుల కాలం ప్రారంభమైనప్పుడు అకస్మాత్తుగా గ్యాసోలిను కొరత సమస్యను తీవ్రతరం చేసింది. సాధారణ ప్రజలకు సంక్షోభాన్ని సూచిస్తుంది; అమెరాడా హెసు శుద్ధి సౌకర్యాల మూసివేతలో ఉద్భవించిన తీవ్రమైన కొరత, సమాఖ్యకు నాయకత్వం వహించింది. ఆ సంవత్సరం ప్రభుత్వం ఆ కంపెనీ మీద దావా వేయనుంది.

#### పర్యావరణం
1976 ఎన్నికల ప్రచారంలో స్ట్రిపు మైనింగును నియంత్రించడానికి కాంగ్రెసు ఆమోదించిన ఏవైనా బిల్లులపై చట్టంగా సంతకం చేస్తానని కార్టరు హామీ ఇచ్చాడు. 1977లో కార్టరు సర్ఫేసు మైనింగు కంట్రోలు అండ్ రిక్లమేషను యాక్టు ఆఫ్ 1977 మీద సంతకం చేశారు. ఇది స్ట్రిపు మైనింగు‌ను నియంత్రించింది.

1978లో కార్టరు నయాగరా జలపాతం న్యూయార్కు లవ్ కెనాలు పరిసరాల్లో సమాఖ్య అత్యవసర పరిస్థితిని ప్రకటించాడు. విషపూరిత వ్యర్థాలు పల్లపు ప్రాంతం పైన ఉన్న పరిసరాల నుండి 800 కంటే ఎక్కువ కుటుంబాలను ఖాళీ చేయించారు. పరిస్థితికి ప్రతిస్పందనగా సూపరు ఫండు చట్టం రూపొందించబడింది. చెత్తకుప్ప మీద నిర్మించిన సుమారు 500 ఇళ్ళు, రెండు పాఠశాలలను కూల్చివేసేందుకు ఫెడరలు విపత్తు డబ్బును కేటాయించారు. డంపు‌ను సరిదిద్దండి, ప్రమాదకర వ్యర్థాల కోసం ఒక కంటైన్మెంటు ప్రాంతాన్ని నిర్మించండి. ఇటువంటి ప్రక్రియ చేపట్టడం ఇదే మొదటిసారి. దేశవ్యాప్తంగా ఇంకా అనేక "లవ్ కెనాల్సు" ఉన్నాయని, అటువంటి ప్రమాదకరమైన డంపు సైటు‌లను కనుగొనడం "మన ఆధునిక యుగంలో అత్యంత భయంకరమైన ఆవిష్కరణలలో ఒకటి" అని కార్టరు అంగీకరించాడు.

1978 డిసెంబరులో కార్టరు 1906 యాంటిక్విటీసు యాక్టు తన కార్యనిర్వాహక ఉత్తర్వు అధికారాన్ని ఉపయోగించి అలాస్కాలోని  భూమిని జాతీయ స్మారక చిహ్నంగా నియమించారు. ఈ కార్యనిర్వాహక ఉత్తర్వు ఆర్కిటికు నేషనలు వైల్డు‌లైఫు రెఫ్యూజును కాంగ్రెసు అలాస్కా నేషనలు ఇంట్రెస్టు ల్యాండ్సు కన్జర్వేషను యాక్టు ఆఫ్ 1980తో చట్టంగా క్రోడీకరించే వరకు రక్షించింది. ఇది జాతీయ ఉద్యానవనాలు, వన్యప్రాణుల ఆశ్రయాల కోసం కేటాయించిన ప్రభుత్వ భూమి మొత్తాన్ని రెట్టింపు చేసింది.

#### అమెరికా ఇంధన సంక్షోభం

కార్టరు చర్యలో నైతికత చాలా వరకు ప్రాతినిధ్యం వహించింది. 1977 ఏప్రిల్ 18న ఆయన ఇంధన సంక్షోభం "యుద్ధానికి నైతిక సమానం" అని ప్రకటిస్తూ టెలివిజను ప్రసంగం చేశాడు. ఆయన శక్తి పరిరక్షణను ప్రోత్సహించి వైటు హౌసు మీద సౌర నీటి తాపన ప్యానెల్లును ఏర్పాటు చేశారు. ఆయన కార్డిగను ధరించాడు వైటు హౌసు‌లో వేడిని తగ్గించడానికి. 1977 ఆగస్టు 4న కార్టరు డిపార్ట్మెంటు ఆఫ్ ఎనర్జీ ఆర్గనైజేషను యాక్టు ఆఫ్ 1977 మీద సంతకం చేసి పదకొండు సంవత్సరాలలో మొదటి కొత్త క్యాబినెటు పదవిని ఏర్పాటు చేశారు.

ఐదు నెలల క్రితం తాను చేసిన ఇంధన ప్రతిపాదనను ప్రతినిధుల సభ "దాదాపు అన్నింటినీ ఆమోదించిందని" కార్టరు నొక్కిచెప్పాడు. ఈ రాజీని "సమగ్ర ఇంధన కార్యక్రమాన్ని స్థాపించడంలో ఒక మలుపు" అని పిలిచాడు. మరుసటి నెలలో ఆయన శక్తిని "నేను పదవిలో ఉన్నప్పుడు మనం ఎదుర్కొనే అతి ముఖ్యమైన దేశీయ సమస్య" అని పిలిచాడు.

1978 జనవరి 12న కార్టరు తన ఇంధన సంస్కరణ ప్రతిపాదన గురించి కొనసాగుతున్న చర్చలు "సుదీర్ఘమైనవి, విభజనకరమైనవి, కష్టతరమైనవి" అని అన్నారు. 1978 ఏప్రిల్ 11న జరిగిన వార్తా సమావేశంలో కార్టరు అధ్యక్షుడైనప్పటి నుండి తనకు "నిరాశ కలిగించే స్వభావం" ఉందని ముఖ్యంగా ఇంధన సంస్కరణ బిల్లును ఉటంకిస్తూ చట్టాన్ని ఆమోదించడంలో కాంగ్రెసు ఎదుర్కొన్న ఇబ్బంది గురించి చెప్పాడు. చాలా చర్చలు, సవరణల తర్వాత, కాంగ్రెసు 1978 అక్టోబరు 15న కార్టరు ఇంధన చట్టాన్ని ఆమోదించింది. ఇది సహజ వాయువు అమ్మకాలను నియంత్రించలేదు, రాష్ట్రాంతర, రాష్ట్రాంతర వాయువుల మధ్య చాలా కాలంగా ఉన్న ధరల వ్యత్యాసాన్ని తగ్గించింది, ఇంధన పరిరక్షణ, శిలాజేతర ఇంధనాల వాడకాన్ని ప్రోత్సహించడానికి పన్ను క్రెడిటు‌లను సృష్టించింది.

1979 మార్చి 1న కాంగ్రెసు అభ్యర్థన మేరకు కార్టరు స్టాండు ‌బై గ్యాసోలిను రేషను ప్లానును సమర్పించారు. ఏప్రిల్ 5న ఆయన ఒక ప్రసంగంలో ఇంధన పరిరక్షణ ఆవశ్యకతను, బొగ్గు, సౌరశక్తి వంటి ఇంధన వనరుల దేశీయ ఉత్పత్తిని పెంచడాన్ని నొక్కి చెప్పారు.

1979 జూలై 15న, కార్టర్ జాతీయ స్థాయిలో టెలివిజను‌లో ప్రసారం చేయబడిన ప్రసంగంలో అమెరికను ప్రజలలో "క్రైసిస్ ఆఫ్ కాన్ఫిడెన్స్" అని తాను నమ్ముతున్న దానిని గుర్తించాడు. పోల్స్టరు పాట్ కాడెలు సలహా మేరకు అమెరికన్లు తన అధ్యక్ష పదవికి ముందు 1960లు, 1970ల సంఘటనల నుండి కాన్ఫిడెన్సు సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కొన్నారని నమ్మాడు. తరువాత కొందరు దీనిని ఆయన "మలైసె ప్రసంగం" అని పిలిచారు. మిశ్రమ ప్రతిచర్యలకు చిరస్మరణీయమైనది. ఆయన వాక్చాతుర్యాన్ని ఉపయోగించడం. ఆయన శక్తి సంక్షోభాన్ని పరిష్కరించడానికి తన స్వంత ప్రయత్నాలను నొక్కి చెప్పలేదని, చాలా ఆధారపడినట్లు అనిపించిందనే అభిప్రాయం మీద ప్రసంగం ప్రతికూల స్పందన కేంద్రీకృతమై ఉంది అమెరికన్లు.

#### కాంగ్రెసు‌తో సంబంధాలు

కార్టర్ సాధారణంగా వాషింగ్టను నియమాలకు అనుగుణంగా ఉండటానికి నిరాకరించాడు. ఆయన కాంగ్రెసు సభ్యుల నుండి ఫోను కాల్సు‌ను తప్పించుకున్నాడు. వారిని మాటలతో అవమానించాడు. ఆయన రాజకీయ ప్రయోజనాలకు తిరిగి రావడానికి ఇష్టపడలేదు. ఆయన ప్రతికూలత చట్టాన్ని ఆమోదించడంలో నిరాశకు దారితీసింది. 1977 ఫిబ్రవరి 23న జరిగిన ఒక విలేకరుల సమావేశంలో కార్టరు కాంగ్రెసు‌తో విభేదించడం "అనివార్యమైనది" అని పేర్కొన్నాడు. కాంగ్రెసు‌తో "సహకార భావన పెరుగుతుందని" తాను కనుగొన్నానని, గతంలో రెండు పార్టీల కాంగ్రెసు సభ్యులతో సమావేశమయ్యానని చెప్పాడు. కాంగ్రెసు అనేక నీటి ప్రాజెక్టులను రద్దు చేయాలని ప్రయత్నించడం విఫలమైన తర్వాత కార్టరు చేదు అనుభూతిని పెంచుకున్నాడు.

ఆ తరువాత వైట్ హౌసు కాంగ్రెసు మధ్య విభేదాలు తలెత్తడంతో, డెమోక్రటికు పార్టీ లిబరలు విభాగం తన విధానాలను తీవ్రంగా వ్యతిరేకించిందని కార్టరు గుర్తించాడు, దీనికి టెడ్ కెన్నెడీ అధ్యక్ష పదవిని కోరుకోవడం కారణమని పేర్కొన్నాడు. తనకు 74 మంది కాంగ్రెసు సభ్యుల మద్దతు ఉందని భావించి, కార్టరు 19 ప్రాజెక్టుల "హిటు లిస్టు"ను జారీ చేశాడు, అవి "పంది మాంసం" ఖర్చు అని అతను పేర్కొన్నాడు, వాటిని చట్టంలో చేర్చినట్లయితే తాను వీటో చేస్తానని చెప్పాడు. ఆయన మళ్ళీ తనతో విభేదించాడు హౌసు స్పీకరు టిపు ఓ'నీలుగా ఉన్న కాంగ్రెషనలు డెమొక్రాట్లు, అధ్యక్షుడు సాంప్రదాయకంగా కాంగ్రెసు పాత్రను కొనసాగించడం తగదని భావించారు. కార్టరు వీటో చేయాలనుకున్న అనేక "హిటు లిస్టు" ప్రాజెక్టులను కలిగి ఉన్న బిల్లు మీద సంతకం చేయడం ద్వారా కూడా ఆయన బలహీనపడ్డారు.

1977 జూన్ 23 న డెమోక్రటికు నేషనలు కమిటీ కోసం జరిగిన నిధుల సేకరణ విందులో కార్టరు మాట్లాడుతూ, "కాంగ్రెసు‌తో మనం మంచి పని సంబంధాన్ని ఏర్పరచుకున్నామని ఈ రాత్రి కూడా ఎత్తి చూపడం మంచిదని నేను భావిస్తున్నాను. ఎనిమిది సంవత్సరాలుగా మనం పక్షపాతంతో ప్రభుత్వాన్ని కలిగి ఉన్నాము. ఇప్పుడు మనకు భాగస్వామ్యం ద్వారా ప్రభుత్వం ఉంది." జూలై 28న జరిగిన వార్తా సమావేశంలో తన అధ్యక్ష పదవిలో మొదటి ఆరు నెలలను అంచనా వేస్తూ, కార్టరు కాంగ్రెసు గురించి తనకున్న మెరుగైన అవగాహన గురించి మాట్లాడాడు: నేను వ్యక్తిగత ప్రాతిపదికన కాంగ్రెస్‌ను మరింత గౌరవించడం నేర్చుకున్నాను. కాంగ్రెస్‌లోని వ్యక్తిగత సభ్యులు ఒక నిర్దిష్ట అంశంపై తీసుకురాగల అధిక స్థాయి కేంద్రీకృత అనుభవం మరియు జ్ఞానం నన్ను అనుకూలంగా ఆకట్టుకుంది, అక్కడ వారు చాలా సంవత్సరాలుగా సబ్‌కమిటీ లేదా కమిటీకి ఛైర్మన్‌గా ఉన్నారు మరియు నేను ఎప్పటికీ చేయలేని ప్రభుత్వ జీవితంలోని ఈ ప్రత్యేక అంశంపై వారి దృష్టిని కేంద్రీకరించారు.

1979 మే 10 న, కార్టరు‌కు గ్యాసు రేషను ప్లాను‌ను రూపొందించడానికి అధికారం ఇవ్వడానికి వ్యతిరేకంగా హౌసు ఓటు వేసింది.  మరుసటి రోజు కార్టరు ఈ ఓటు ద్వారా తాను అమెరికా ప్రభుత్వానికి షాకు, ఇబ్బంది పడ్డానని వర్ణించుకున్నాడు. "మన దేశానికి సంభావ్య, తీవ్రమైన ముప్పును ఎదుర్కోవడానికి రాజకీయ బాధ్యతను, బాధ్యతను తీసుకోవడానికి హౌసు సభ్యులలో ఎక్కువ మంది ఇష్టపడరు" అని ముగించాడు. చాలా మంది హౌసు సభ్యులు "స్థానిక లేదా ప్రాంతీయ ప్రయోజనాలకు" అధిక ప్రాముఖ్యత ఇస్తున్నారని మరియు రాబోయే 90 రోజుల్లో దాని స్వంత రేషను ప్రణాళికను రూపొందించమని హౌసు‌ను సవాలు చేశారని ఆయన అన్నారు.

కార్టరు వ్యాఖ్యలను హౌసు రిపబ్లికన్లు విమర్శించారు. ఆయన వ్యాఖ్యలు ఒక అధ్యక్షుడు తమ బహిరంగ వ్యాఖ్యలలో కలిగి ఉండవలసిన లాంఛనప్రాయానికి తగినవి కాదని ఆరోపించారు. మరికొందరు ఆయన ప్రతిపాదనకు వ్యతిరేకంగా 106 మంది డెమొక్రాట్లు ఓటు వేశారని, ద్వైపాక్షిక విమర్శలు ఆయనను వెంటాడటానికి తిరిగి వస్తున్నాయని ఎత్తి చూపారు. 1979 జూలై 25న జరిగిన వార్తా సమావేశంలో కార్టరు అమెరికా భవిష్యత్తు మరియు తన ప్రతిపాదిత ఇంధన కార్యక్రమం మీద విశ్వాసులు కాంగ్రెసు‌తో మాట్లాడాలని పిలుపునిచ్చారు. ఎందుకంటే అది తన ప్రతిపాదనలను విధించే బాధ్యతను కలిగి ఉంది. ఇంధన ప్రతిపాదన వ్యతిరేకత మధ్య, *ది న్యూయార్కు టైమ్సు* "పెన్సిల్వేనియా అవెన్యూలో పైకి క్రిందికి ఎగురుతున్న వ్యాఖ్యలు వివరిస్తున్నట్లుగా, కాంగ్రెసు, అధ్యక్షుడి మధ్య విశ్వాస సంక్షోభం కూడా ఉంది, సందేహం, అపనమ్మకం అధ్యక్షుడి శాసనసభ కార్యక్రమాన్ని బలహీనపరిచే ప్రమాదం ఉంది. వచ్చే ఏడాది ప్రచారంలో ఒక ముఖ్యమైన సమస్యగా మారే ప్రమాదం ఉంది" అని వ్యాఖ్యానించింది.

#### నియంత్రణ సడలింపు

1977లో కార్టరు సివిలు ఏరోనాటిక్సు బోర్డు (సిఎబి)కి నాయకత్వం వహించడానికి ఆల్ఫ్రెడు ఇ. కాహ్నును నియమించారు. ప్రముఖ ఆర్థికవేత్తలు, వాషింగ్టను‌లోని ప్రముఖ థింక్ ట్యాంకులు, సంస్కరణను సమర్థించే పౌర సమాజ సంకీర్ణం, నియంత్రణ సంస్థ అధిపతి, సెనేటు నాయకత్వం, కార్టరు పరిపాలన, విమానయాన పరిశ్రమలోని కొంతమంది మద్దతుతో పరిశ్రమ సడలింపు కోసం ఆయన ప్రయత్నంలో భాగం. ఈ సంకీర్ణం 1978లో త్వరగా శాసన ఫలితాలను సాధించింది.

కార్టరు 1978 అక్టోబరు 24న ఎయిర్‌లైను నియంత్రణ సడలింపు మీద చట్టంగా సంతకం చేశాడు. ఈ చట్టం ప్రధాన ఉద్దేశం వాణిజ్య విమానయానం నుండి ఛార్జీలు, మార్గాలు, మార్కెటు ప్రవేశం మీద (కొత్త విమానయాన సంస్థల) ప్రభుత్వ నియంత్రణను తొలగించడం. సివిల్ ఏరోనాటిక్సు బోర్డు నియంత్రణ అధికారాలను దశలవారీగా తొలగించాలి. చివరికి మార్కెటు శక్తులు రూటు‌లు, ఛార్జీలను నిర్ణయించడానికి అనుమతిస్తాయి. ఈ చట్టం ఫెడరలు ఏవియేషను అడ్మినిస్ట్రేషను ఎయిర్‌లైను భద్రత మీద నియంత్రణ అధికారాలను తొలగించలేదు లేదా తగ్గించలేదు.

1978లో కార్టరు "హోం‌బ్రూయింగు, చిన్న-స్థాయి క్రాఫ్టు బ్రూయింగు చట్టబద్ధంగా పనిచేయడానికి అనుమతించే" బిల్లు మీద సంతకం చేశాడు. 1920 ప్రారంభం నుండి మొదటిసారిగా మాల్టు, హాప్సు, ఈస్టులను అమెరికను హోం బ్రూవర్సుకు విక్రయించడాన్ని చట్టబద్ధం చేయడం ద్వారా కొత్త చట్టం అమెరికను బీర్ పరిశ్రమను నియంత్రించలేదు. యునైటెడు స్టేట్సు‌లో నిషేధం. ఈ సడలింపు గృహ తయారీలో పెరుగుదలకు దారితీసింది. ఇది 2000ల నాటికి బలమైన చేతిపనులుగా అభివృద్ధి చెందింది. మైక్రోబ్రూ యునైటెడు స్టేట్సు‌లో సంస్కృతి.

#### క్రిస్లరు బెయిలౌటు
1970ల చివరలో క్రిస్లరు కోఆపరేషను—యుఎస్.లోని "బిగ్ త్రీ" ఆటోమేకర్లలో ఒకటి—$1బిలియన్ నష్టాన్ని అంచనా వేయడంతో దాదాపుగా దివాలా తీయాల్సి వచ్చింది. కార్టరు కంపెనీ జీతాల పెంపుదల, బోనసు‌లను వదులుకోవాలని ప్రతిపాదించాడు. "కంపెనీని నాశనం చేయకుండా లేదా మోకరిల్లకుండా" ఇది చేయవచ్చని చెప్పాడు. కానీ కంపెనీ నెలల ముందే వేతన పెంపుదల, బోనసు‌లను స్తంభింపజేసింది. కానీ ప్రయోజనం లేకపోయింది. 1979లో కాంగ్రెసు సభ్యుడు జేమ్సు జె. బ్లాంచర్డు నేతృత్వంలో క్రిస్లరు కోసం బెయిలౌటు ప్రణాళిక మీద కాంగ్రెసు పనిచేయడం ప్రారంభించింది. $1.5 బిలియన్ల రుణ హామీని పొందడానికి కార్టరు వైసు ప్రెసిడెంటు మోండేలు, అసిస్టెంటు డొమెస్టికు పాలసీ అడ్వైజరు డేవిడు రూబెను‌స్టెయినులతో కూడిన బృందాన్ని ఏర్పాటు చేశాడు.

డిసెంబరు‌లో కాంగ్రెసు క్రిస్లరు కార్పొరేషను లోన్ గ్యారెంటీ యాక్టు ఆఫ్ 1979ను ఆమోదించింది. ఇది క్రిస్లరు‌ను $ 3.5 బిలియన్ల డాలర్లు (2023 నాటికి $10.09 బిలియన్ల డాలర్లకు సమానం) సహాయంతో విడుదల చేసింది. ఈ బిల్లు క్రిస్లరు కార్మికులకు $162 మిలియన్ల స్టాకు‌ను ఇచ్చింది, దాదాపు $125 మిలియన్ల వేతన పెంపును తొలగించింది. క్రిస్లరు‌కు $500 మిలియన్ల బ్యాంకు రుణాలను ఇచ్చింది. కార్పొరేషన్ల బెయిలు అవుటు‌ను మొదట వ్యతిరేకించిన కార్టరు 1980 జనవరిలో దీనిని చట్టంగా సంతకం చేసాడు, ఈ బిల్లు వేలాది ఉద్యోగాలను కాపాడిందని చెబుతూ. ఆ సమయంలో బెయిలౌటు విజయవంతమైంది. కానీ క్రిస్లరు చివరికి 2008 ఆర్థిక సంక్షోభం సమయంలో దివాలా కోసం దాఖలు చేసింది.
#### ఆరోగ్య సంరక్షణ
తన అధ్యక్ష ఎన్నికల ప్రచారంలో కార్టరు టెడ్ కెన్నెడీ–ప్రాయోజిత ద్విపార్టీ సార్వత్రిక జాతీయ ఆరోగ్య బీమా లాంటి ఆరోగ్య సంరక్షణ సంస్కరణను స్వీకరించారు.  కార్టరు పదవిలో ఉన్నప్పుడు ఆరోగ్య సంరక్షణ మీద చేసిన ప్రతిపాదనలలో 1977 తప్పనిసరి ఆరోగ్య సంరక్షణ వ్యయ ప్రతిపాదన,, ప్రైవేటు ఆరోగ్య బీమా కవరేజీని అందించే 1979 ప్రతిపాదన. 1977 తప్పనిసరి ఆరోగ్య సంరక్షణ వ్యయ ప్రతిపాదన సెనేటు‌లో ఆమోదించబడింది. కానీ తరువాత సభలో ఓడిపోయింది. 1978లో ఆయన కెన్నెడీతో ఒక రాజీ ఆరోగ్య సంరక్షణ చట్టం మీద సమావేశమయ్యాడు. అది విజయవంతం కాలేదు. తరువాత ఆయన కెన్నెడీ సమగ్ర అమెరికను ఆరోగ్య సంరక్షణ వ్యవస్థను అందించాలనే ఆయన ప్రణాళికను విభేదాలు అడ్డుకున్నాయి.

1980లో కార్టరు మానసిక ఆరోగ్య వ్యవస్థలు (ఎంహెచ్‌ఎస్‌ఎ) చట్టం మీద సంతకం చేశారు. ఇది కమ్యూనిటీ ఆరోగ్య సేవలను బలోపేతం చేయడానికి రాష్ట్రాలకు బ్లాకు గ్రాంటులను కేటాయించింది. కమ్యూనిటీ ఆధారిత ఆరోగ్య సేవలను సృష్టించడానికి, అమలు చేయడానికి రాష్ట్రాలకు నిధులు అందించింది. ఎంహెచ్‌ఎస్‌ఎ మానసిక ఆరోగ్య సంరక్షణలో ఒక మైలురాయి చట్టంగా పరిగణించబడింది. 1981 సెప్టెంబరు నాటికి రీగను పరిపాలన చాలా చట్టాన్ని రద్దు చేసింది.

#### విద్య

తన పదవీకాలం ప్రారంభంలో క్యాబినెటు స్థాయి విద్యా విభాగాన్ని ఏర్పాటు చేయాలనే తన ప్రచార వాగ్దానాన్ని నెరవేర్చడానికి కార్టరు కాంగ్రెసు‌తో సహకరించారు. ఫిబ్రవరి 28 1978న వైటు హౌసు నుండి చేసిన ప్రసంగంలో, కార్టరు "విద్య అనేది చాలా ముఖ్యమైన విషయం, ఇది వివిధ ప్రభుత్వ విభాగాలు, ఏజెన్సీల మధ్య ముక్కలుగా విభజించబడాలి ఇవి తరచుగా కొన్నిసార్లు ఆధిపత్య ఆందోళనలతో బిజీగా ఉంటాయి" అని వాదించారు. 1979 ఫిబ్రవరి 8న కార్టరు పరిపాలన విద్యా విభాగాన్ని స్థాపించాలనే దాని ప్రణాళిక రూపురేఖలను విడుదల చేసింది. జూన్ నాటికి అమలులోకి రావడానికి తగినంత మద్దతును నొక్కి చెప్పింది. అదే సంవత్సరం అక్టోబరు 17న కార్టరు విద్యా సంస్థ శాఖ చట్టం మీద సంతకం చేసి చట్టంగా మార్చాడు యునైటెడు స్టేట్సు డిపార్ట్మెంటు ఆఫ్ ఎడ్యుకేషనును స్థాపించడం.

కార్టరు 43,000 మంది పిల్లలు, కుటుంబాలను హెడు స్టార్టు ప్రోగ్రాం‌లో చేర్చాడు, విద్య మీద ఖర్చు చేసిన రక్షణేతర డాలర్ల శాతం రెట్టింపు అయింది. నవంబరు 1, న చేసిన ప్రసంగంలో కార్టరు తన పరిపాలన వలస వచ్చిన పిల్లలకు హెడ్ స్టార్టు‌ను విస్తరించిందని పేర్కొన్నాడు.

#### ఎల్‌జిబిటిక్యూ హక్కులు

కార్టరు పరిపాలన సమయంలో యునైటెడు స్టేట్సు విదేశాంగ సేవ "గే లెస్బియను సిబ్బంది మీద నిషేధాన్ని ఎత్తివేసింది". 1977లో కార్టరు పరిపాలన, లైంగిక ధోరణి మరియు సంబంధిత సమస్యల ఆధారంగా సమాఖ్య ప్రభుత్వంలో ఉద్యోగ వివక్షను అంతం చేయడానికి సంబంధించి సమాఖ్య విధానాన్ని చర్చించడానికి స్వలింగ సంపర్కులు, లెస్బియను హక్కుల కార్యకర్తలను వైటు హౌసు‌కు ఆహ్వానించిన మొదటి యుఎస్ అధ్యక్ష పరిపాలనగా నిలిచింది.

### విదేశాంగ విధానం

#### ఇజ్రాయెలు - ఈజిప్టు

తన అధ్యక్ష పదవి ప్రారంభం నుండి, కార్టరు అరబ్-ఇజ్రాయెలు సంఘర్షణకు మధ్యవర్తిత్వం వహించడానికి ప్రయత్నించాడు. 1977లో (1973 జెనీవాను తిరిగి సమావేశపరచడం ద్వారా) సమగ్ర పరిష్కారం కోసం విఫల ప్రయత్నం తర్వాత సమావేశం), కార్టరు ఈజిప్టు అధ్యక్షుడు అన్వరు సదాతు, ఇజ్రాయెలు ప్రధాన మంత్రి మెనాచెం బిగినులను 1978 సెప్టెంబరులో క్యాంప్ డేవిడు‌లోని అధ్యక్ష భవనంలోకి ఆహ్వానించారు. దీని ఫలితంగా ఒక కచ్చితమైన శాంతిని సృష్టించాలనే ఆశతో. వెస్టు బ్యాంకు నుండి ఇజ్రాయెలు వైదొలగడం మీద రెండు వర్గాలు అంగీకరించలేకపోయినప్పటికీ, చర్చల ఫలితంగా ఈజిప్టు ఇజ్రాయెలు‌ను అధికారికంగా గుర్తించింది. వెస్టు బ్యాంకు, గాజాలో ఎన్నికైన ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేసింది. దీని ఫలితంగా క్యాంపు డేవిడు ఒప్పందాలు జరిగాయి. ఇది ఇజ్రాయెలు, ఈజిప్టు మధ్య యుద్ధాన్ని ముగించింది.

ఈ ఒప్పందాలు ఈజిప్ట్ మరియు ఇజ్రాయెల్ రెండింటిలోనూ తీవ్ర దేశీయ వ్యతిరేకతకు మూలంగా నిలిచాయి. 1981 జనవరిలో కార్టర్ పదవీవిరమణ చేసే సమయానికి, అతను "ఒక విచిత్రమైన స్థితిలో ఉన్నాడు - అతను సాంప్రదాయ యుఎస్ విధానాన్ని విచ్ఛిన్నం చేయడానికి ప్రయత్నించాడు కానీ చివరికి ఆ సంప్రదాయం లక్ష్యాలను నెరవేర్చాడు, అవి అరబు కూటమిని విచ్ఛిన్నం చేయడం, పాలస్తీనియన్లను పక్కన పెట్టడం, ఈజిప్టుతో కూటమిని నిర్మించడం, సోవియటు యూనియన్‌ను బలహీనపరచడం, ఇజ్రాయెల్‌ను సురక్షితం చేయడం."

#### ఆఫ్రికా

అక్టోబరు 4, 1977న ఐక్యరాజ్యసమితిలో ఆఫ్రికన్ అధికారులను ఉద్దేశించి ప్రసంగించిన కార్టర్, "మీ దేశాల నివాసితుల చేతుల్లో వీలైనంత ఎక్కువ ప్రభుత్వ నియంత్రణతో బలమైన, శక్తివంతమైన, స్వేచ్ఛాయుతమైన మరియు సంపన్నమైన ఆఫ్రికాను చూడటం" అనే అమెరికా ఆసక్తిని పేర్కొన్నాడు మరియు "రోడేసియన్, జింబాబ్వే సమస్యను ఎలా పరిష్కరించాలనే సమస్య"పై వారి ఐక్య ప్రయత్నాలను ఎత్తి చూపాడు. ఆ నెల చివర్లో జరిగిన వార్తా సమావేశంలో, "నమీబియా మరియు జింబాబ్వేలో శాంతికి ముప్పులను ఎదుర్కోవడంలో దక్షిణాఫ్రికాతో సామరస్యంగా పనిచేయాలని", వర్ణవివక్ష వంటి జాతి సమస్యలను తొలగించడానికి మరియు ఈ ప్రాంతంలోని సమాజంలోని ఇతర కోణాల్లో సమాన అవకాశాల కోసం పనిచేయాలని అమెరికా కోరుకుంటున్నట్లు కార్టర్ అన్నారు.

మానవ హక్కుల ఆందోళనలు ఉన్నప్పటికీ, కార్టర్ జైరు మొబుటు సెసే సెకోకు US మద్దతును కొనసాగించాడు. జైర్ సబ్-సహారా ఆఫ్రికాకు కార్టర్ కేటాయించిన విదేశీ సహాయంలో దాదాపు సగం పొందాడు. కార్టర్ ఆధ్వర్యంలో 1980 తిరుగుబాటులో అధికారంలోకి వచ్చిన లైబీరియా సామ్యూలు డోతో ఒక కూటమి కొనసాగింది.

సంబంధాలను మెరుగుపరచడానికి కార్టర్ మార్చి 31 నుండి ఏప్రిల్ 3, 1978 వరకు నైజీరియాను సందర్శించారు, అలా చేసిన మొదటి US అధ్యక్షుడు. రోడేషియాపై అన్ని పార్టీలు పాల్గొనే శాంతి సమావేశాన్ని ఏర్పాటు చేయడంలో ఆయన ఆసక్తిని పునరుద్ఘాటించారు.

యునైటెడు కింగ్‌డమ్ ప్రధాన మంత్రిగా మార్గరెట్ థాచర్ ఎన్నికలు, జింబాబ్వే రోడేషియా ప్రధాన మంత్రి కోసం అబెలు ముజోరెవా, దక్షిణాఫ్రికా సౌత్ వెస్ట్ ఆఫ్రికా స్వాతంత్ర్యం కోసం ఒక ప్రణాళికను తిరస్కరించడం మరియు కాంగ్రెస్‌లో దేశీయ వ్యతిరేకత దక్షిణాఫ్రికా పట్ల కార్టర్ పరిపాలన విధానానికి భారీ దెబ్బగా భావించబడ్డాయి. మే 16, 1979న, సెనేట్ రోడేషియా మీద ఆర్థిక ఆంక్షలను ఎత్తివేయడానికి అనుకూలంగా ఓటు వేసింది, దీనిని కొంతమంది రోడేషియన్లు, దక్షిణాఫ్రికా ప్రజలు ఉమ్మడి దౌత్య ప్రయత్నాలకు, సాలిస్‌బరీ నాయకులు, గెరిల్లాల మధ్య ఏదైనా రాజీకి ప్రాణాంతక దెబ్బగా భావించారు. డిసెంబరు 3న, విదేశాంగ కార్యదర్శి సైరస్ వాన్స్ బ్రిటిష్ గవర్నర్ సాలిస్‌బరీకి వచ్చినప్పుడు అంగీకరించిన లాంకాస్టర్ హౌస్ పరిష్కారాన్ని అమలు చేస్తామని సెనేటర్ జెస్సీ హెల్మ్సుకి హామీ ఇచ్చారు. ఎన్నికల ప్రక్రియ ప్రారంభమైంది, జింబాబ్వే రోడేషియా మీద ఆంక్షలను ఎత్తివేయడానికి అధ్యక్షుడు సత్వర చర్య తీసుకుంటారు.

#### తూర్పు ఆసియా

నిక్సన్ పరిపాలన యొక్క కఠినమైన సయోధ్య విధానాన్ని కొనసాగిస్తూ, కార్టర్ పీపుల్స్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ చైనా (PRC)తో సన్నిహిత సంబంధాలను కోరింది. రెండు దేశాలు సోవియట్ యూనియన్‌కు వ్యతిరేకంగా మరింతగా సహకరించాయి మరియు కార్టర్ పరిపాలన వియత్నాం మీద చైనా దండయాత్రకు నిశ్శబ్దంగా అంగీకరించింది. 1978 డిసెంబరులో, జనవరి 1, 1979 నుండి PRCతో అధికారికంగా గుర్తించి పూర్తి దౌత్య సంబంధాలను స్థాపించాలనే యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఉద్దేశ్యాన్ని ఆయన ప్రకటించారు, అదే సమయంలో తైవాన్తో సంబంధాలను తెంచుకున్నారు, అలాగే తరువాతి వారితో పరస్పర రక్షణ ఒప్పందాన్ని రద్దు చేశారు. 1979లో, కార్టర్ మొదటిసారిగా PRCకి అధికారిక దౌత్య గుర్తింపును విస్తరించాడు. ఈ నిర్ణయం యునైటెడ్ స్టేట్స్ మరియు PRC మధ్య వాణిజ్యంలో ఊపుకు దారితీసింది, వారు డెంగు జియావోపింగు నాయకత్వంలో ఆర్థిక సంస్కరణలను అనుసరిస్తున్నారు. సోవియట్ మద్దతుగల వియత్నామీసు దండయాత్రతో పోరాడుతున్న కంబోడియాలో చైనా-మిత్రరాజ్యాల ఖైమరు రూజు పాలనకు కార్టరు మద్దతు ఇచ్చాడు.

సోవియటు ఆఫ్ఘనిస్తాను దండయాత్ర తర్వాత, కార్టర్ చైనాకు సైనిక సామాగ్రిని విక్రయించడానికి అనుమతించారు మరియు సైనిక నిఘాను పంచుకోవడానికి చర్చలు ప్రారంభించారు. 1980 జనవరిలో, కార్టర్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ చైనా (ROC)తో సైనో-అమెరికన్ మ్యూచువల్ డిఫెన్స్ ట్రీటీని ఏకపక్షంగా రద్దు చేశారు. కన్జర్వేటివు రిపబ్లికన్లు కోర్టులో కార్టరు ఒప్పందాన్ని రద్దు చేయడాన్ని సవాలు చేశారు. కానీ సుప్రీం కోర్టు *గోల్డు వాటరు వర్సెసు కార్టరు*లో ఈ సమస్య న్యాయబద్ధం కాని రాజకీయ ప్రశ్న అని తీర్పు ఇచ్చింది. 1979 తైవాన్ సంబంధాల చట్టం ద్వారా అమెరికా ROCతో పాక్షిక దౌత్య సంబంధాలను కొనసాగించింది.

కార్టర్ అధ్యక్షుడిగా ఉన్న సమయంలో, తూర్పు తైమూరులో మానవ హక్కుల ఉల్లంఘనలు జరిగినప్పటికీ, శీతల యుద్ధ మిత్రదేశంగా సుహార్టో ఆధ్వర్యంలో ఇండోనేషియాకు అమెరికా మద్దతు ఇవ్వడం కొనసాగించింది. ఇండోనేషియా తూర్పు తైమూర్‌పై 1975 డిసెంబరు దండయాత్ర తర్వాత ఈ ఉల్లంఘనలు జరిగాయి. కార్టర్ పరిపాలనలో ఇండోనేషియాకు సైనిక సహాయం పెరిగి 1978లో గరిష్ఠ స్థాయికి చేరుకుంది. ఇది కార్టర్ చెప్పిన "ఒక ప్రాంతంలో సంభావ్య సంఘర్షణను తీవ్రతరం చేస్తే ఆయుధాలను విక్రయించకూడదు" అనే విధానానికి విరుద్ధంగా ఉంది. ఫిలిప్పీన్స్ కార్టరు అధ్యక్షుడు ఫెర్డినాండు మార్కోసు పాలనకు మద్దతు ఇచ్చారు.
మార్చి 9, 1977న జరిగిన ఒక వార్తా సమావేశంలో, కార్టర్ దక్షిణ కొరియా నుండి అమెరికన్ దళాలను క్రమంగా ఉపసంహరించుకోవడంపై తన ఆసక్తిని పునరుద్ఘాటించారు. మే 19న, *ది వాషింగ్టను పోస్టు* దక్షిణ కొరియాలోని యుఎస్ దళాల చీఫ్ ఆఫ్ స్టాఫు జాన్ కె. సింగ్లాబు కొరియా ద్వీపకల్పం నుండి కార్టర్ దళాలను ఉపసంహరించుకోవడాన్ని విమర్శించారని ఉటంకించింది. కార్టర్ మే 21న సింగ్లాబ్‌ను తన విధుల నుండి తప్పించాడు.

మే 26, 1977న జరిగిన ఒక వార్తా సమావేశంలో, కార్టర్ మాట్లాడుతూ, సంఘర్షణ జరిగితే దక్షిణ కొరియా తగ్గించిన అమెరికన్ దళాలతో తనను తాను రక్షించుకోగలదని అన్నారు. జూన్ 30 నుండి జూలై 1, 1979 వరకు, కార్టర్ దక్షిణ కొరియా అధ్యక్షుడు పార్కు చుంగ్ హీతో అమెరికా, దక్షిణ కొరియా మధ్య సంబంధాల మీద ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉద్రిక్తత తగ్గింపు విధానాన్ని కాపాడుకోవడంలో కార్టరు ఆసక్తి మీద చర్చ కోసం సమావేశాలు నిర్వహించారు. ఏప్రిల్ 21, 1978న, కార్టర్ దక్షిణ కొరియాకు పరిహార సహాయ ప్యాకేజీకి సంబంధించి కాంగ్రెస్ చర్య తీసుకోకపోవడాన్ని పేర్కొంటూ, ఈ సంవత్సరం చివరి నాటికి విడుదల చేయాల్సిన అమెరికన్ దళాలలో మూడింట రెండు వంతుల తగ్గింపును ప్రకటించారు. ప్రభుత్వం. 1980 మేలో గ్వాంగ్జు తిరుగుబాటు అణచివేత సమయంలో ఆయన దక్షిణ కొరియా అధ్యక్షుడు చున్ డూ-హ్వానుకు మద్దతు ఇచ్చారు. దక్షిణ కొరియా ప్రజాస్వామ్య అనుకూల కార్యకర్త కిం డే-జంగుకు 1980 సెప్టెంబరులో మరణశిక్ష విధించబడింది, కానీ అధ్యక్షులు కార్టర్ మరియు రీగన్ జోక్యం తర్వాత అతని శిక్షను తగ్గించారు.

#### ఇరాన్

1977 నవంబరు 15న కార్టరు తన పరిపాలన అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య సానుకూల సంబంధాలను కొనసాగిస్తుందని దాని సమకాలీన స్థితిని "బలమైన, స్థిరమైన, ప్రగతిశీల" అని పిలుస్తుందని ప్రతిజ్ఞ చేశాడు. 1977 డిసెంబరు 31న ఆయన షా పాలనలో ఇరాను‌ను పిలిచాడు. "స్థిరత్వ ద్వీపం". కార్టరు షా "గొప్ప నాయకత్వాన్ని" ప్రశంసించాడు. వారి మధ్య "వ్యక్తిగత స్నేహం" గురించి మాట్లాడాడు. ప్రజాదరణ లేని షాకు అమెరికను మద్దతు ఇరాన్‌లో అమెరికను వ్యతిరేక భావాన్ని పెంచింది. క్యాన్సరు‌తో మరణిస్తున్న షా, ఇరాన్‌ను విడిచిపెట్టిన తర్వాత ఇది తీవ్రమైంది. కార్టరు ఆయన అక్టోబరు 22న న్యూయార్కు‌లోని మెమోరియలు స్లోను కెట్టెరింగు క్యాన్సరు సెంటరులో చేర్చుకోవడానికి అనుమతించాడు 1979.

1979 నవంబరు 4న ఇరానియను విద్యార్థుల బృందం టెహ్రాను‌లోని అమెరికా రాయబార కార్యాలయాన్ని స్వాధీనం చేసుకుంది. ఆ విద్యార్థులు ముస్లిం విద్యార్థి అనుచరులు ఆఫ్ ది ఇమామ్సు లైనుకు చెందినవారు. ఇరానియన్ విప్లవానికి మద్దతు ఇచ్చారు. యాభై రెండు మంది అమెరికను దౌత్యవేత్తలు, పౌరులను తదుపరి 444 రోజులు బందీలుగా ఉంచారు.1981 జనవరి 20న కార్టరు తర్వాత రోనాల్డు రీగను అధ్యక్షుడిగా బాధ్యతలు స్వీకరించిన వెంటనే వారు విడుదలయ్యారు. సంక్షోభ సమయంలో కార్టరు 100 రోజులకు పైగా వైటు హౌస్‌లో ఒంటరిగా ఉన్నారు.

ఈ వ్యవహారం జరిగిన ఒక నెల తర్వాత, "రక్తపాతానికి కారణమయ్యే లేదా మన బందీలను అస్థిరంగా బంధించిన వారిని వారి మీద దాడి చేయడానికి లేదా వారిని శిక్షించడానికి ప్రేరేపించే ఎటువంటి సైనిక చర్య" లేకుండా వివాదాన్ని పరిష్కరించడానికి తన నిబద్ధతను కార్టరు ప్రకటించాడు. 1980 ఏప్రిల్ 7న ఆయన ఇరాన్‌ మీద ఆర్థిక ఆంక్షలు విధిస్తూ ఎగ్జిక్యూటివు ఆర్డరు 12205 జారీ చేశాడు. నిర్ధారించడానికి అవసరమని భావించిన మరిన్ని ప్రభుత్వ చర్యలను ప్రకటించారు.

1980న ఏప్రిల్ 24 కార్టరు ఆపరేషను ఈగిల్ క్లాను బందీలను విడిపించడానికి ప్రయత్నించమని ఆదేశించాడు. ఈ మిషను విఫలమైంది, ఎనిమిది మంది అమెరికను సైనికులు మరణించారు. రెండు విమానాలు ధ్వంసమయ్యాయి. ఈ వైఫల్యం మిషను‌ను వ్యతిరేకించిన విదేశాంగ కార్యదర్శి సైరసు వాన్సు రాజీనామా చేయవలసి వచ్చింది.

2017లో విడుదలైన 1980లో సిఐఎ రూపొందించిన ఒక డిక్లాసిఫైడు మెమోలో "ఇరానియను తీవ్రవాదులు - ముఖ్యంగా అయతుల్లా ఖొమేని" "నవంబరు ఎన్నికలలో అధ్యక్షుడు కార్టరు ఓటమిని తీసుకురావడానికి బందీ సమస్యను ఉపయోగించుకోవాలని నిశ్చయించుకున్నారు" అని తేల్చారు. అదనంగా 1980లో టెహ్రాను "ఇమాం ఖొమేని అధ్యక్షుడు కార్టరు పతనానికి, అవమానానికి కారణమయ్యారని ప్రపంచం నమ్మాలని" కోరుకుంది.

##### సోవియటు యూనియను

1977 ఫిబ్రవరి 8న, "కనీసం ఒక సంవత్సరం పాటు అన్ని అణు పరీక్షలను ఆపడానికి సమగ్ర పరీక్ష నిషేధాన్ని" ఏర్పాటు చేయడంలో యుఎస్‌తో పొత్తు పెట్టుకోవాలని సోవియటు యూనియను‌ను కోరినట్లు కార్టరు చెప్పారు. సమయం",  సోవియటు యూనియను ఆర్‌ఎస్‌డి-10 పయనీరు విస్తరణను నిలిపివేయడానికి ఆయన అనుకూలంగా ఉన్నారని కూడా చెప్పారు. జూన్ 13న జరిగిన విలేకరుల సమావేశంలో ఆయన ప్రకటించారు. "భూగర్భ లేదా వాతావరణంలో అణు పరికరాల అన్ని పరీక్షలను నిషేధించడానికి సమగ్ర పరీక్ష నిషేధ ఒప్పందం మీద సోవియటు యూనియను‌తో కలిసి పని చేస్తుంది", పాల్ వార్ను‌కే సోవియటు యూనియను‌తో హిందూ మహాసముద్రం సైనికీకరణను నిరాయుధీకరించడం గురించి చర్చలు జరుపుతారు.

డిసెంబరు 30న జరిగిన వార్తా సమావేశంలో, కార్టరు మాట్లాడుతూ, "గత కొన్ని నెలలుగా, యునైటెడు స్టేట్సు, సోవియటు యూనియను ముఖ్యమైన సమస్యల సుదీర్ఘ జాబితాను పరిష్కరించడంలో గొప్ప పురోగతి సాధించాయి. వాటిలో ముఖ్యమైనది వ్యూహాత్మక అణ్వాయుధాల మోహరింపును నియంత్రించడం", రెండు దేశాలు వచ్చే ఏడాది వసంతకాలం నాటికి సాల్టు II చర్చలను ముగించాలని కోరుతున్నాయని అన్నారు. 1979 జూన్ 18,న కార్టరు లియోనిడు బ్రెజ్నెవు వ్యూహాత్మక ఆయుధ పరిమితి ఒప్పందం II మీద సంతకం చేయడంతో సమగ్ర పరీక్ష నిషేధ ఒప్పందం చర్చ కార్యరూపం దాల్చింది.

1979లో సోవియటు‌లు రెండవ యెమెను యుద్ధంలో జోక్యం చేసుకున్నారు. దక్షిణ యెమెనుకు సోవియటు మద్దతు "చిన్న షాకు"గా మారింది, ఇరానియను విప్లవం కారణంగా పెరుగుతున్న ఉద్రిక్తతలతో పాటు. సోవియటు యూనియను మీద కార్టరు వైఖరిని మరింత దృఢంగా మార్చడంలో ఇది ఒక పాత్ర పోషించింది. ఈ మార్పు రాబోయే సోవియటు-ఆఫ్ఘను యుద్ధంతో ముగిసింది.

తన 1980 స్టేట్ ఆఫ్ ది యూనియను అడ్రసులో, కార్టరు రెండు ప్రాంతాల మధ్య సంబంధాల ప్రాముఖ్యతను నొక్కి చెప్పాడు: "ఇప్పుడు, గత 3½ దశాబ్దాలలో మాదిరిగానే, మన దేశం, యునైటెడు స్టేట్సు ఆఫ్ అమెరికా, సోవియటు యూనియను మధ్య సంబంధం ప్రపంచం శాంతియుతంగా జీవిస్తుందా లేదా ప్రపంచ సంఘర్షణలో మునిగిపోతుందా అని నిర్ణయించడంలో అత్యంత కీలకమైన అంశం."

###### సోవియట్ ఆఫ్ఘనిస్తాన్ దండయాత్ర
1978 ఏప్రిల్ 27న నూరు ముహమ్మదు తారకి నాయకత్వంలో కమ్యూనిస్టులు ఆఫ్ఘనిస్తాను‌లో అధికారాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నారు. పాలన లౌకిక విద్యను మెరుగుపరచడం, సామూహిక ఉరిశిక్షలు, రాజకీయ అణచివేతతో పాటు భూమి పునఃపంపిణీ కారణంగా సెప్టెంబరు‌లో తారకి ప్రత్యర్థి హఫీజుల్లా అమీను చేత పదవీచ్యుతుడయ్యాడు. విదేశీ పరిశీలకులు అమీను‌ను "క్రూరమైన మానసిక రోగి"గా పరిగణించారు. దేశంలోని చాలా ప్రాంతాల మీద నియంత్రణ కోల్పోయారు. దీనితో సోవియటు యూనియను 1979 డిసెంబరు 24న ఆఫ్ఘనిస్తాను ‌మీద దాడి చేసి, అమీను‌ను ఉరితీసి, బాబ్రకు‌ను ప్రతిష్టించారు కర్మలు అధ్యక్షుడిగా.

పశ్చిమ దేశాలలో సోవియటు ఆఫ్ఘనిస్తాను దండయాత్ర ప్రపంచ భద్రతకు, పర్షియను గల్ఫు చమురు సరఫరాలకు, అలాగే పాకిస్తాన్ ఉనికికి ముప్పుగా పరిగణించబడింది. ఈ ఆందోళనలు కార్టర్‌ను సిఐఎ పాకిస్తాన్ ఇంటర్-సర్వీసెసు ఇంటెలిజెన్సు (సిఎస్‌ఐ) మధ్య సహకారాన్ని విస్తరించడానికి దారితీశాయి. ఇది 1979 జూలైలో ప్రారంభమైంది. సిఐఎ  ఆఫ్ఘను ముజాహిదీనుకు $695,000 విలువైన ప్రాణాంతకం కాని సహాయాన్ని అందించడం ప్రారంభించింది. ఈ ప్రారంభ సహకారం నిరాడంబరమైన పరిధి, "గణనీయమైన యుఎస్ రహస్య సహాయ కార్యక్రమం" "పన్నులను పెంచి ఉండవచ్చు" అనే అవగాహన ద్వారా ప్రభావితమై ఉండవచ్చు, తద్వారా "సోవియటు‌లు ఉద్దేశించిన దానికంటే ప్రత్యక్షంగా, తీవ్రంగా జోక్యం చేసుకునేలా చేసింది."

*డిప్లొమాటికు హిస్టరీ* జర్నల్‌లో కోనరు టోబిను రాసిన డిక్లాసిఫైడు యుఎస్ పత్రాల 2020 సమీక్ష ప్రకారం:  ఈ చిన్న-స్థాయి సహాయం యొక్క ప్రాథమిక ప్రాముఖ్యత పాకిస్తాన్ యొక్క ISI ద్వారా అసమ్మతివాదులతో నిర్మాణాత్మక సంబంధాలను సృష్టించడం, దీనిని బహిరంగ సోవియట్ జోక్యం విషయంలో ఉపయోగించుకోవచ్చు ... పెరుగుతున్న సోవియట్ ప్రభావానికి *ప్రతిస్పందనగా* అభివృద్ధి చేయబడిన చిన్న-స్థాయి రహస్య కార్యక్రమం *ఒకవేళ* సోవియట్‌లు సైనికంగా జోక్యం చేసుకుంటే, వాషింగ్టన్ వారి స్థానాన్ని ఏకీకృతం చేయడం కష్టతరం చేసే స్థితిలో ఉంటుంది, కానీ జోక్యాన్ని ప్రేరేపించడానికి రూపొందించబడలేదు.

1979 డిసెంబరు 28న, కార్టరు సిఐఎ "ఆఫ్ఘనిస్తాను‌లో సోవియటు జోక్యానికి వ్యతిరేకంగా ఆఫ్ఘను వ్యతిరేకులకు ప్రత్యక్షంగా లేదా మూడవ దేశాల ద్వారా ప్రాణాంతక సైనిక పరికరాలను" బదిలీ చేయడానికి మరియు "ఆఫ్ఘనిస్తాన్ వెలుపల నిర్వహించబడిన ఎంపిక చేసిన శిక్షణను, ప్రత్యక్షంగా లేదా మూడవ దేశ మధ్యవర్తిత్వం ద్వారా అటువంటి పరికరాలను ఉపయోగించడంలో" ఏర్పాటు చేయడానికి స్పష్టంగా అనుమతిస్తూ అధ్యక్ష తీర్మానం మీద సంతకం చేశాడు. ఆయన తీర్మానం సిఐఎ లక్ష్యాన్ని సోవియటు దళాల "వేధింపు"గా నిర్వచించింది; ఆ సమయంలో "ఇది సిఐఎ యుద్ధభూమిలో పూర్తిగా గెలవాలని ఆశించిన యుద్ధం కాదు" అని స్టీవు కోల్ అన్నారు.

కార్టరు ప్రమాదకరమైన రెచ్చగొట్టేదిగా భావించిన దానికి కఠినంగా స్పందించాలని నిశ్చయించుకున్నాడు. 1980 జనవరి 23 న టెలివిజను ప్రసంగంలో ఆయన సోవియటు యూనియను‌ మీద ఆంక్షలను ప్రకటించారు, పాకిస్తాన్ సెలెక్టివు సర్వీసు సిస్టానికి పునరుద్ధరించబడిన సహాయం. రిజిస్ట్రేషను‌ను వాగ్దానం చేశారు. యు.ఎస్.ను పర్షియను గల్ఫు రక్షణకు కట్టుబడి ఉంచారు. కార్టరు యుఎస్‌ఎస్‌ఆర్కు ధాన్యం రవాణా మీద నిషేధం విధించారు, సాల్టు II ని ప్రవేశపెట్టారు. రక్షణ వ్యయంలో 5% వార్షిక పెరుగుదలను అభ్యర్థించారు,, 1980 వేసవిని బహిష్కరించాలని పిలుపునిచ్చారు. మాస్కోలో జరిగిన ఒలింపిక్సు, చివరికి 65 ఇతర దేశాలు చేరాయి.

1980 ప్రారంభంలో కార్టరు యుద్ధ సమయంలో అమెరికా విధానం ప్రాముఖ్యతను నిర్ణయించాడు: ఆయన పాకిస్తాను ఐఎస్‌ఐ ద్వారా ముజాహిదీన్లకు ఆయుధాలు అందించే కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించాడు. ఈ ప్రయోజనం కోసం అమెరికా నిధులతో సరిపోలడానికి సౌదీ అరేబియా నుండి ప్రతిజ్ఞను పొందాడు. భారీ వ్యయం ఉన్నప్పటికీ, సోవియటు యూనియను తిరుగుబాటును అణచివేయలేకపోయింది, 1989లో సోవియటు ఆఫ్ఘనిస్తాన్ నుండి ఉపసంహరించుకుంది. పాకిస్తాన్ ద్వారా అమెరికా సహాయాన్ని అందించడం కొంత వివాదానికి దారితీసింది, ఎందుకంటే కరాచీకి పంపిన ఆయుధాలు తరచుగా పాకిస్తాన్ నియంత్రణలో ఉండేవి, దాని ప్రభుత్వం ఏ తిరుగుబాటుదారులకు సహాయం అందించింది అనే దాని మీద ప్రభావం చూపింది. అయినప్పటికీ ఆఫ్ఘన్ స్వాతంత్ర్య సమరయోధులుగా తాను భావించే వాటికి మద్దతు ఇవ్వాలనే తన నిర్ణయం మీద కార్టరు ఎటువంటి విచారం వ్యక్తం చేయలేదు.
#### అంతర్జాతీయ పర్యటనలు

కార్టరు అధ్యక్షుడిగా 25 దేశాలకు పన్నెండు అంతర్జాతీయ పర్యటనలు చేశాడు. 1978లో నైజీరియాకు వెళ్లినప్పుడు సబ్-సహారా ఆఫ్రికాకు రాష్ట్ర పర్యటన చేసిన మొదటి అధ్యక్షుడు ఆయన. శాంతి చర్చలను మధ్యవర్తిత్వం చేయడానికి ఆయన మధ్యప్రాచ్యానికి అనేక పర్యటనలు చేశారు. 1977 డిసెంబరు 31, నుండి 1978 జనవరి 1 వరకు ఆయన ఇరాన్ పర్యటన షా మొహమ్మదు రెజా పహ్లవి పదవీచ్యుతుడు అయ్యేందుకు ఒక సంవత్సరం కంటే తక్కువ సమయం ముందు జరిగింది.
కార్టరు తన " స్థిరత్వ ద్వీపం" ప్రసంగం.

### ఆరోపణలు - దర్యాప్తులు
1977 సెప్టెంబరు 21న, కార్టరు పరిపాలన డైరెక్టరు బెర్టు లాన్సు తన పదవీకాలానికి ముందు అక్రమ బ్యాంకింగు కార్యకలాపాల ఆరోపణల నేపథ్యంలో రాజీనామా చేశారు. యునైటెడు స్టేట్సు అటార్నీ జనరలు గ్రిఫిను బెల్ లాన్సు నియంత్రణలో ఉన్న బ్యాంకు యాజమాన్యంలోని కార్టరు అనే వేరుశెనగ వ్యాపారానికి ఇచ్చిన రుణాలను దర్యాప్తు చేయడానికి పాల్ జె. కుర్రానును ప్రత్యేక న్యాయవాదిగా నియమించారు, కార్టరు అతని మీద దర్యాప్తులో భాగంగా ప్రమాణ స్వీకారం చేసిన మొదటి అధ్యక్షుడయ్యాడు. 1979 అక్టోబరులో నేషనల్ బ్యాంక్ ఆఫ్ జార్జియా నుండి తీసుకున్న నిధులను కార్టరు 1976 అధ్యక్ష ఎన్నికల ప్రచారానికి మళ్లించారనే ఆరోపణలకు మద్దతు ఇచ్చే ఆధారాలు కనుగొనబడలేదని కుర్రాను ప్రకటించాడు. దీనితో దర్యాప్తు ముగిసింది.

### 1980 అధ్యక్ష ఎన్నికల ప్రచారం

కార్టరు తిరిగి ఎన్నికయ్యే ప్రచారం ప్రధానంగా రోనాల్డు రీగను ‌మీద దాడి చేయడం మీద ఆధారపడింది. ఈ ప్రచారం తరచుగా రీగను తప్పులకు అనుకూలతను ఎత్తి చూపింది. ఎగతాళి చేసింది. ఆయన వయస్సు, ఆయన స్థానిక కాలిఫోర్నియా ఓటర్ల స్థావరంతో సంబంధం లేకపోవడాన్ని అతనికి వ్యతిరేకంగా ఉపయోగించింది.  లిండను జాన్సను 1964 అధ్యక్ష ప్రచారం వంటి వాక్చాతుర్యాన్ని ఉపయోగించింది. రీగను‌ను అణ్వాయుధ ఆయుధశాలతో నమ్మలేని యుద్ధోన్మాదిగా చిత్రీకరించింది.  కార్టరు రీగను ప్రచారం $29.4 మిలియన్లకు (2023 నాటికి $ 91 మిలియన్ల డాలర్లకు సమానం) ప్రచార నిధులు, ఆధారపడిన సంప్రదాయవాద గ్రూపులు ఇప్పటికే $60 మిలియన్లను సేకరించడం వలన ఆయన ఎన్నిక కావడానికి ప్రచార నిధుల పరిమితిని మించిపోయాయి. కార్టరు ప్రయత్నాన్ని తరువాత ఫెడరలు ఎలక్షను కమిషను తిరస్కరించింది.

1979 డిసెంబరులో కార్టరు తన పునః ఎన్నిక ప్రచారాన్ని ప్రకటించాడు. ఒక నెల ముందు, సెనేటరు టెడ్ కెన్నెడీ డెమొక్రాటికు నామినేషను‌కు తన అభ్యర్థిత్వాన్ని ప్రకటించారు. డెమోక్రటికు ప్రెసిడెన్షియలు ప్రైమరీలు సమయంలో, కెన్నెడీ గురించి ప్రశ్నలు కార్టరు ప్రెస్ కాన్ఫరెన్సు‌లలో తరచుగా వచ్చే అంశం. కాలిఫోర్నియా, న్యూయార్కు వంటి కీలక రాష్ట్రాలను గెలుచుకున్నప్పటికీ, కెన్నెడీ బలహీనమైన ప్రచారాన్ని నిర్వహించడం ద్వారా తన మద్దతుదారులను ఆశ్చర్యపరిచాడు. కార్టరు చాలా ప్రైమరీలను గెలుచుకుని తిరిగి నామినేషను పొందాడు. తరువాత ఆయన తన విధానాలకు బలమైన వ్యతిరేకత డెమోక్రటికు పార్టీ లిబరలు విభాగం నుండి వచ్చిందని. దానిని కెన్నెడీకి ఆపాదించారని రాశారు. కెన్నెడీ లిబరలు విభాగాన్ని సమీకరించాడు. ఇది సాధారణ ఎన్నికల్లో కార్టరు మద్దతును బలహీనపరిచింది.
న్యూయార్కు నగరంలో జరిగిన 1980 డెమోక్రటికు నేషనలు కన్వెన్షనులో కార్టరు, మోండేలు అధికారికంగా నామినేటు అయ్యారు. కార్టరు దివంగత హుబర్టు హంఫ్రీకు నివాళి అర్పించిన ఒక ముఖ్యమైన ప్రసంగం చేశారు, ఆయనను మొదట "హుబర్టు హోరాషియో హార్న్‌బ్లోవరు" అని పిలిచారు, కెన్నెడీ "ది డ్రీమ్ షల్ నెవర్ డై" ప్రసంగం చేసాడు, దీనిలో ఆయన రీగను‌ను విమర్శించాడు. కార్టరు‌ను ఆమోదించలేదు.

రీగను, కెన్నెడీలతో పాటు, కార్టరు‌ను సెంట్రిస్ట్ జాన్ బి. ఆండర్సను వ్యతిరేకించాడు. ఆయన గతంలో రిపబ్లికను ప్రెసిడెన్షియలు ప్రైమరీలు పోటీ చేశాడు. రీగను చేతిలో ఓడిపోయిన తరువాత, స్వతంత్ర అభ్యర్థిగా తిరిగి రేసులోకి ప్రవేశించాడు. రీగను సంప్రదాయవాదానికి మరింత ఉదారవాద ప్రత్యామ్నాయంగా ఆండర్సను తనను తాను ప్రకటించుకున్నాడు. ప్రచారం కొనసాగుతుండగా, ఆండర్సను పోలింగు సంఖ్యలు తగ్గాయి. ఆయన స్థావరం క్రమంగా కార్టరు లేదా రీగను వైపు మళ్లింది. ఇరాన్‌లో బందీ సంక్షోభం వార్తల్లో ఆధిపత్యం చెలాయిస్తుండగా, కార్టరు తన సొంత "స్తబ్దత"తో నిండిన ఆర్థిక వ్యవస్థతో పోటీ పడాల్సి వచ్చింది. అంగోలా, ఇథియోపియా, నికరాగ్వా, ఆఫ్ఘనిస్తాను వంటి దేశాలలో సోవియటు అనుకూల ప్రభుత్వాలు అధికారాన్ని చేజిక్కించుకున్నందున, తక్కువ అభివృద్ధి చెందిన దేశాలలో "సోవియటు లాభాలను నిరోధించడంలో" విఫలమైనందుకు సంప్రదాయవాదుల దాడికి ఆయన గురయ్యారు. ఆయన సోదరుడు, బిల్లీ కార్టరు, వివాదానికి కారణమయ్యాడు లిబియాలో ముయామ్మర్ గడాఫీ పాలనతో తనకున్న అనుబంధానికి. కార్టరు సెలెక్టివు సర్వీసు సిస్టం‌ను తిరిగి సక్రియం చేయడం ద్వారా తన బలమైన మద్దతు స్థావరాలలో ఒకటిగా భావించే అనేక మంది ఉదారవాద కళాశాల విద్యార్థులను దూరం చేసుకున్నాడు. 1980 జూలై 2 న, సైనిక డ్రాఫ్టు కోసం రిజిస్ట్రేషను‌ను తిరిగి ప్రారంభించారు. కొకైన్ వాడకం మీద నిరూపితం కాని ఆరోపణగా మారిన నేపథ్యంలో ఆయన ప్రచార నిర్వాహకుడు తిమోతి క్రాఫ్టు సార్వత్రిక ఎన్నికలకు ఐదు వారాల ముందు రాజీనామా చేశారు.

అక్టోబరు 28న కార్టరు, రీగను ఎన్నికల చక్రంలో ఒకే ఒక్క అధ్యక్ష చర్చలో పాల్గొన్నారు, అందులో వారు ఇద్దరూ ఉన్నారు. కార్టరు ఆండర్సను‌తో సహా చర్చలలో పాల్గొనడానికి నిరాకరించడంతో. ప్రారంభంలో వెనుకబడి ఉన్నప్పటికీ కార్టరు అనేక అంశాల ద్వారా, చర్చ తర్వాత రీగను పోలింగు‌లో పెరుగుదలను చవిచూశాడు. ఇది రీగను "మళ్ళీ అక్కడకు వెళ్ళాను" అనే పదబంధాన్ని ఉపయోగించడం ద్వారా కొంతవరకు ప్రభావితమైంది. ఇది ఎన్నికల నిర్వచన పదబంధంగా మారింది. ప్రచారం చివరి రోజులలో రీగను బృందం క్లాసిఫైడు డాక్యుమెంట్లను సంపాదించింది కార్టరు చర్చకు సిద్ధమయ్యేవారని తరువాత కనుగొనబడింది.ప

రీగన్ ఆయన సహచరుడు (జార్జ్ హెచ్. డబ్ల్యు. బుష్) కార్టరు మోండేలు‌లను అఖండ మెజారిటీతో ఓడించి, 489 ఎలక్టోరలు ఓట్లను గెలుచుకున్నారు. 1952 తర్వాత మొదటిసారిగా సెనేటు రిపబ్లికను అయ్యాయి. కార్టరు 49 ఎలక్టోరలు ఓట్లు తిరిగి ఎన్నిక కావాలని కోరుకునే అధికారంలో ఉన్న అధ్యక్షుడికి రెండవ అతి తక్కువ. తన సమ్మతి ప్రసంగంలో, కార్టరు ఎన్నికల ఫలితం తనను బాధపెట్టిందని ఒప్పుకున్నాడు కానీ అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికైన రీగను‌తో "చాలా మంచి పరివర్తన కాలం" అని ప్రతిజ్ఞ చేశాడు.
## అధ్యక్ష పదవి తర్వాత (1981–2024)

తిరిగి ఎన్నికలో ఓడిపోయిన కొద్దికాలానికే, కార్టరు వైటు హౌసు ప్రెసు కార్ప్సు‌తో మాట్లాడుతూ, హ్యారీ ఎస్. ట్రూమాను పదవీ విరమణను అనుకరించాలని తన తదుపరి ప్రజా జీవితాన్ని తనను తాను సంపన్నం చేసుకోవడానికి ఉపయోగించుకోకూడదని అనుకున్నానని చెప్పాడు.

### దౌత్యం
కార్టరు అధ్యక్ష పదవి తర్వాత దౌత్యం ఒక పెద్ద భాగం. ఈ దౌత్య ప్రయత్నాలు మధ్యప్రాచ్యంలో ప్రారంభమయ్యాయి 1981 సెప్టెంబరులో ఇజ్రాయెలు ప్రధాన మంత్రి మెనాచెం బిగినుతో జరిగిన సమావేశంతో  1983 మార్చిలో ఈజిప్టు పర్యటన ఇందులో పాలస్తీనా లిబరేషను ఆర్గనైజేషను సభ్యులతో సమావేశం కూడా ఉంది.

2018లో క్లింటను ఉత్తర ఐర్లాండు ప్రత్యేక రాయబారిని నియమిస్తారనే ఊహాగానాల మధ్య 1993 జనవరిలో అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికైన బిల్ క్లింటన్ కార్టరు‌ను ఉత్తర ఐర్లాండు శాంతి ప్రక్రియ పాత్రకు సూచించారని అధికారిక ఫైళ్లు వెల్లడించాయి.

1994లో క్లింటను ఉత్తర కొరియా శాంతి మిషను‌లో కార్టరు సహాయం కోరాడు ఆ సమయంలో కార్టరు కిమ్ ఇల్ సంగ్తో ఒక అవగాహనకు చర్చలు జరిపాడు. కార్టరు కిం‌తో ఒక ఒప్పందాన్ని వివరించాడు. దీనిని అమెరికను చర్యను ప్రోత్సహించడానికి, ఆయన క్లింటన్ పరిపాలన అనుమతి లేకుండా సిఎన్‌ఎన్‌కి ప్రకటించాడు. ఉత్తర కొరియా యునైటెడు స్టేట్సు 1994 అక్టోబరు 21 న అగ్రీడు ఫ్రేంవర్కు మీద సంతకం చేశాయి.

1999 మార్చిలో కార్టరు తైవాన్‌ను సందర్శించి అధ్యక్షుడు లీ టెంగ్-హుయిని కలిశారు. ఈ సమావేశంలో కార్టరు తైవాన్ ప్రజాస్వామ్యం, మానవ హక్కులు, ఆర్థిక వ్యవస్థ, సంస్కృతి, సైన్సు, టెక్నాలజీలో సాధించిన పురోగతిని ప్రశంసించారు. కానీ కార్టరు తైవాన్‌లో వివాదాస్పద వ్యక్తిగా మిగిలిపోయాడు. ఎందుకంటే రిపబ్లికు ఆఫ్ చైనా (తైవాన్)తో అమెరికా దౌత్య సంబంధాలను ముగించాడు.

2003లో అలా చేయడానికి ఉద్దేశించిన నిరసనల మధ్య వెనిజులాలో ఎన్నికలు నిర్వహించాలనే ప్రణాళికను కార్టరు సమర్థించాడు. చివరికి ఎన్నికలు నిర్వహించబడలేదు.

2006లో కార్టరు ఇజ్రాయెలు దేశీ, విదేశాంగ విధానంతో తన విభేదాలను ప్రకటిస్తూ ఆ దేశానికి మద్దతు ఇస్తున్నానని చెప్పాడు. తన విమర్శలను విస్తరించాడు లెబనాన్, వెస్ట్ బ్యాంక్, గాజా లలో ఇజ్రాయెల్ విధానాలు.

2007 జూలైలో కార్టరు దక్షిణాఫ్రికాలోని జోహన్నెస్బర్గు ‌లో నెల్సన్ మండేలాతో కలిసి శాంతి, మానవ హక్కుల సమస్యల మీద కలిసి పనిచేసే స్వతంత్ర ప్రపంచ నాయకుల సమూహం ది ఎల్డర్సులో తన భాగస్వామ్యాన్ని ప్రకటించాడు. ప్రకటన తర్వాత, కార్టరు డార్ఫరు సందర్శనలలో పాల్గొన్నాడు, సూడాన్, సైప్రస్, కొరియా ద్వీపకల్పం, మధ్యప్రాచ్యం, ఇతర దేశాలతో పాటు. ఆయన 2008లో జింబాబ్వేకు వెళ్లడానికి ప్రయత్నించాడు. కానీ అధ్యక్షుడు రాబర్టు ముగాబే ప్రభుత్వం ఆయనను ఆపింది. 2008 డిసెంబరులో కార్టరు సిరియను అధ్యక్షుడు బషరు అల్-అసదుతో సమావేశమయ్యారు. 2012 జూన్ లో జెఫ్రీ బ్రౌనుతో జరిగిన కాల్‌లో, ఈజిప్టు సైనిక జనరల్సు తమ ప్రకటించిన ఉద్దేశాలు నిజమైతే వారికి అనుకూలంగా కొత్త రాజ్యాంగాన్ని రూపొందించడానికి పూర్తి కార్యనిర్వాహ, శాసన అధికారాలను తీసుకోవచ్చని ఆయన నొక్కి చెప్పారు.

2010 ఆగస్టు 10న కార్టరు ఉత్తర కొరియాకు వెళ్లి ఐజలోను గోమ్సు విడుదల చర్చలు జరిపారు. 2017లో యుఎస్ ఉత్తర కొరియా మధ్య ఉద్రిక్తతలు కొనసాగుతుండగా కార్టరు రెండు దేశాల మధ్య శాంతి ఒప్పందాన్ని సిఫార్సు చేశాడు. ఉత్తర కొరియాకు దౌత్య రాయబారిగా ఉండటానికి ట్రంపు పరిపాలనకు స్వచ్ఛందంగా ముందుకు వచ్చినట్లు ధ్రువీకరించారు.

### తరువాతి అధ్యక్షుల అభిప్రాయాలు

కార్టరు తన పదవీ విరమణలో మొదటి సంవత్సరాన్ని రీగను పరిపాలనను విమర్శించకూడదని ప్రతిజ్ఞతో ప్రారంభించాడు. ఇది "చాలా తొందరగా ఉంది" అని చెప్పాడు. సోవియటు ఆఫ్ఘనిస్తాను దండయాత్ర తర్వాత న్యూట్రాను ఆయుధాలను నిర్మించడం వంటి అంశాల మీద ఆయన రీగన్ వైపు నిలిచాడు. కానీ తరచుగా ఆయన పరిపాలనకు వ్యతిరేకంగా మాట్లాడాడు. మధ్యప్రాచ్యంలో దాని అనేక చర్యలను ఖండించాడు. ఆయన సబ్రా, షాటిలా మారణహోమం నిర్వహణను ఖండించాడు. 1984లో వెస్ట్ బీరుట్ నుండి నలుగురు అమెరికను వ్యాపారవేత్తలను రక్షించడానికి, తిరిగి తీసుకురావడానికి ప్రయత్నాలు లేకపోవడం 1985లో స్ట్రాటజికు డిఫెన్సు ఇనిషియేటివుకు రీగన్ మద్దతు ఉగ్రవాదం మీద అంతర్జాతీయ కుట్ర గురించి అతని వాదన. 1987లో రీగన్ ఉగ్రవాద డిమాండ్లకు అంగీకరించినందుకు ఆయన విమర్శించారు రాబర్టు బోర్కును సుప్రీంకోర్టుకు నామినేటు చేస్తూ, పర్షియను గల్ఫ్ సంక్షోభాన్ని ఆయన నిర్వహించిన తీరు.

1989 జనవరి 16న జార్జి హెచ్. డబ్ల్యు. బుష్ ప్రమాణ స్వీకారానికి ముందు రీగన్ మీడియా హనీమూను అనుభవించాడని, రీగన్ తక్షణ వారసుడు తక్కువ అదృష్టవంతుడని తాను నమ్ముతున్నానని కార్టరు జెరాల్డు ఫోర్డు‌తో చెప్పాడు.

కార్టరు తన ప్రమాణ స్వీకారోత్సవ వేడుక నుండి బిల్ క్లింటను‌ను తిరస్కరించడంతో కార్టరు‌కు చాలావరకు చెడు సంబంధం ఉంది. ముఖ్యంగా క్లింటను–లెవిన్స్కీ కుంభకోణం, మార్కు రిచు క్షమాపణ విషయంలో క్లింటన్ పరిపాలన నైతికతను ఆయన ప్రశ్నించారు.

2001 జూలైలో అధ్యక్షుడు జార్జి బుష్ చేసిన "దాదాపు ప్రతిదానిలోనూ తాను నిరాశ చెందానని" కార్టరు చెప్పాడు. కానీ సెప్టెంబరు 11 దాడుల తర్వాత ఆయన ప్రశంసలను మాత్రమే అందించాడు. అమెరికన్లు బుష్‌ను "పూర్తి ఐక్యత"తో మద్దతు ఇవ్వాలని పిలుపునిచ్చాడు. తరువాత కార్టరు ఇరాక్ యుద్ధాన్ని వ్యతిరేకించాడు "అబద్ధాలు, తప్పుడు వివరణలతో" బుష్, టోనీ బ్లెయిర్ సద్దాం హుస్సేన్ను తొలగించే ప్రయత్నంగా ఆయన భావించింది. 2004లో బుష్ సెప్టెంబరు 11 దాడులను దోపిడీ చేశాడని తాను నమ్ముతున్నానని కార్టరు చెప్పాడు. 2007లో బుష్ పరిపాలన విదేశీ వ్యవహారాల మీద "చరిత్రలో అత్యంత చెత్తగా ఉంది" అని కార్టరు అన్నారు; తరువాత ఆయన బుష్ పదవీకాలాన్ని నిక్సను పదవీకాలంతో పోల్చుతున్నానని చెప్పాడు. బుష్ పరిపాలన తరపున, టోనీ ఫ్రాటో కార్టరు వ్యాఖ్యలు ఆయన అసంబద్ధతను పెంచాయని ప్రతిస్పందించారు.

అధ్యక్షుడు బరాక్ ఒబామా తన పదవీకాలం ప్రారంభంలో ఆయనను ప్రశంసించినప్పటికీ  అనుమానిత ఉగ్రవాదుల మీద డ్రోన్ దాడులు, గ్వాంటనామో బే నిర్బంధ శిబిరాన్ని తెరిచి ఉంచాలనే ఒబామా ఎంపికతో కార్టరు తన అసమ్మతిని ప్రకటించాడు. సమాఖ్య నిఘా కార్యక్రమాలు ఎడ్వర్డ్ స్నోడెన్ వెల్లడించాయి.

డోనాల్డ్ ట్రంప్ అధ్యక్షుడిగా ఉన్నప్పుడు. కార్టరు వలస సంస్కరణల అవకాశం గురించి అనుకూలంగా మాట్లాడారు విమర్శించారు యు.ఎస్. జాతీయ గీత నిరసనలు నిర్వహణకు ట్రంపు. 2017 అక్టోబరులో *ది న్యూయార్కు టైమ్సుకి* ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో, మీడియా ట్రంపు‌ను "నాకు తెలిసిన ఏ ఇతర అధ్యక్షుడి కంటే కూడా" కఠినంగా కవరు చేసిందని అన్నారు. 2019లో ట్రంపు కార్టరు‌కు ఫోను చేసి చైనా అమెరికా కంటే "ముందుకు సాగుతోందని" ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. కార్టరు దీనికి అంగీకరించారు. చైనా బలం సాయుధ పోరాటంలో దాని ప్రమేయం లేకపోవడం వల్ల వచ్చిందని అమెరికాను "ప్రపంచ చరిత్రలో అత్యంత యుద్ధప్రాతిపదికన ఉన్న దేశం" అని పిలిచారు.

2021 జూలైలో కార్టరు తన చివరి రికార్డు చేసిన ఇంటర్వ్యూను ఇచ్చి, అధ్యక్షుడు జో బిడెన్ పదవిలో "చాలా బాగా పనిచేశారని" అన్నారు.
### అధ్యక్ష రాజకీయాలు

1984 అధ్యక్ష ఎన్నికలులో కార్టరు‌ను సంభావ్య అభ్యర్థిగా పరిగణించారు. 1982 మేలో కార్టరు మరొకసారి పోటీ చేయడాన్ని తోసిపుచ్చాడు. బదులుగా డెమొక్రాటికు అధ్యక్ష నామినేషను కోసం మోండేలు‌ను ఆమోదించాడు. ది డెమోక్రటికు ప్రైమరీలులో మోండేలు నామినేషను పొందిన తర్వాత, కార్టరు రీగన్ ప్రచారాన్ని విమర్శించాడు, 1984 డెమోక్రటికు నేషనలు కన్వెన్షనులో మాట్లాడారు ఆయన ప్రచారం గురించి మొండేల్‌కు సలహా ఇచ్చారు. రీగన్ మోండేలు‌ను ఓడించిన ఎన్నికల తర్వాత, మోండేలు వేదికలో పన్నులు పెంచడం కూడా ఉన్నందున నష్టం ఊహించదగినదని కార్టరు అన్నారు.

1987 మార్చిలో 1988 అధ్యక్ష ఎన్నికలులో కార్టరు తనను తాను అభ్యర్థిగా తోసిపుచ్చుకున్నాడు. 1988 డెమోక్రటికు నేషనలు కన్వెన్షను ముందు ఈ సమావేశం పార్టీ ఐక్యతను చూస్తుందని కార్టరు అంచనా వేశాడు ప్రిసంప్టివు నామినీ మైఖేలు డుకాకిసు రన్నరప్ జెస్సీ జాక్సను మధ్య ఉద్రిక్తతలు తలెత్తిన తర్వాత. కార్టరు ఒక ప్రసంగం ఇచ్చాడు కన్వెన్షను.

గతంలో దృష్టి సారించని కొన్ని సమస్యలను 1992 డెమోక్రటికు నేషనలు కన్వెన్షను పరిష్కరించాల్సిన అవసరం గురించి కార్టరు మాట్లాడారు, క్లింటను డెమోక్రటికు నామినీ అయిన తర్వాత ఆయన తరపున ప్రచారం చేశారు, క్లింటన్ అధ్యక్ష పదవిలో ఉన్నప్పుడు తనను సంప్రదించాలనే తన అంచనాను బహిరంగంగా ప్రకటిస్తూ.

డెమోక్రటికు అభ్యర్థి వైస్ ప్రెసిడెంటు అల్ గోరును కార్టరు కొన్ని రోజుల ముందు ఆమోదించాడు 2000 అధ్యక్ష ఎన్నికలు,, తరువాతి సంవత్సరాల్లో గోర్ ఎన్నికల్లో గెలిచాడని తన అభిప్రాయాన్ని వ్యక్తం చేశాడు, *బుష్ వి.గోర్*లో సుప్రీం కోర్టు తీర్పు తర్వాత రిపబ్లికన్ అభ్యర్థి జార్జ్ డబయూ బుష్ విజేతగా ధ్రువీకరించబడినప్పటికీ.

2004 యునైటెడు స్టేట్సు అధ్యక్ష ఎన్నికల్లో, కార్టరు డెమోక్రటికు అభ్యర్థి జాన్ కెర్రీను సమర్థించి 2004 డెమోక్రటికు నేషనలు కన్వెన్షనులో మాట్లాడారు. ఫ్లోరిడాలో మరో ఓటింగు ప్రమాదం గురించి కూడా ఆయన ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు.

2008 డెమోక్రటికు ప్రెసిడెన్షియలు ప్రైమరీల సమయంలో, కార్టరు, కార్టరు కుటుంబంలోని ఇతర సభ్యులు ఒబామాకు అనుకూలంగా మాట్లాడినందున, కార్టరు తన ప్రధాన ప్రధాన ప్రత్యర్థి హిల్లరీ క్లింటన్ కంటే బరాక్ ఒబామాను సమర్థిస్తారని ఊహించబడింది. ప్రైమరీల సమయంలో ఒబామాను ఆయన సమర్థించనప్పటికీ, 2008 మే చివరలో క్లింటన్ తన బిడ్‌ను ముగించి జూన్ 3న జరిగిన తుది ప్రైమరీల తర్వాత ఒబామాకు అంగీకరించాలని ఆయన అన్నారు. జూన్ 3న, కార్టరు ఒబామాను ఆమోదించాడు. తాను చేస్తానని చెప్పాడు 2008 డెమోక్రటికు నేషనలు కన్వెన్షనుకు సూపరు డెలిగేటుగా ఒబామాకు ఓటు వేయండి (మాజీ అధ్యక్షుడిగా, కార్టరు "విశిష్ట పార్టీ నాయకుల" కోసం రిజర్వు చేయబడిన 20 సూపరు డెలిగేటు స్లాట్లలో ఒకదాన్ని కలిగి ఉండటానికి అర్హులు). దీనికి ముందు, ఆయన బహిరంగంగా తటస్థంగా ఉన్నాడు. సాధారణ ఎన్నికల ప్రచారంలో, కార్టరు రిపబ్లికను అయిన జాన్ మెక్‌కెయినును విమర్శించాడు. నామినీ. ఒబామా ఊహాజనిత నామినీ అయిన తర్వాత, క్లింటను‌ను తన రన్నింగు మేటు‌గా ఎంచుకోవద్దని ఒబామాకు సలహా ఇచ్చాడు.

2012 అధ్యక్ష ఎన్నికల ప్రైమరీలకు ముందు కార్టరు మిట్ రోమ్నీ రిపబ్లికన్ నామినేషను గెలవాలని తన ప్రాధాన్యతను వ్యక్తం చేశాడు. అయితే ఒబామా తిరిగి ఎన్నికకు హామీ ఇచ్చే కాబోయే రిపబ్లికను అభ్యర్థి రోమ్నీ అని తాను నమ్ముతున్నానని స్పష్టం చేశాడు. కార్టరు 2012 డెమోక్రటికు నేషనలు కన్వెన్షనులో చూపబడిన ప్రసంగాన్ని రికార్డు చేశారు.

2016 అధ్యక్ష ఎన్నికల్లో ట్రంపు ప్రాథమిక దశలోకి ప్రవేశించిన కొద్దిసేపటికే కార్టరు రిపబ్లికను అధ్యక్ష అభ్యర్థి డొనాల్డు ట్రంపు‌ను విమర్శిస్తూ, ఆయన ఓడిపోతారని అంచనా వేశాడు. ప్రాథమిక కొనసాగింపుగా, కార్టరు తన ప్రధాన ప్రత్యర్థి టెడ్ క్రూజు కంటే ట్రంప్‌ను ఇష్టపడతానని చెప్పాడు, అయితే ఆయన ప్రాథమిక సమయంలో ట్రంపు ప్రచారాన్ని మందలించాడు 2016 డెమోక్రటికు నేషనలు కన్వెన్షనులో తన ప్రసంగంలో. 2016 ఆగస్టులో, కార్టరు డెమొక్రాటికు అభ్యర్థిగా భావిస్తున్న హిల్లరీ క్లింటను‌ను ఆమోదించాడు. డెమోక్రటిక్ కన్వెన్షన్‌లో తన ప్రసంగంలో క్లింటన్‌కు తన మద్దతును ఆయన మళ్ళీ వ్యక్తం చేశారు. దానిని ఆయన వీడియో ద్వారా అందించారు. 2019లో 2016 ఎన్నికల్లో రష్యా జోక్యం లేకుండా ట్రంపు ఎన్నికయ్యేవాడు కాదని కార్టర్ అన్నారు. ప్రశ్నించినప్పుడు, ట్రంపు "చట్టవిరుద్ధమైన అధ్యక్షుడు" అని ఆయన అంగీకరించారు. 2017లో సెనేటరు‌తో జరిగిన చర్చలో బెర్నీ సాండర్సు, కార్టరు 2016 డెమోక్రటికు పార్టీ ప్రెసిడెన్షియలు ప్రైమరీలలో సాండర్సు‌కు ఓటు వేశానని చెప్పాడు.

జిమ్మీ, రోసాలిను కార్టరు వర్చువలు 2020 డెమోక్రటికు నేషనలు కన్వెన్షను కోసం జో బిడెను‌ను సమర్థిస్తూ రికార్డు చేయబడిన ఆడియో సందేశాన్ని అందించారు. 2021 జనవరి 6న, యుఎస్ తరువాత కాపిటలు దాడి, ఈ సంఘటనలతో తాను, తన భార్య "కలవరపడ్డామని", జరిగినది "జాతీయ విషాదం. మనం ఒక దేశంగా ఎలా ఉన్నామో అది కాదని", "ప్రపంచవ్యాప్తంగా సమస్యాత్మక ప్రజాస్వామ్య దేశాలలో ఎన్నికలను గమనించిన తర్వాత, మనం ప్రజలు ఐక్యంగా ఈ కొండ చరియ నుండి వెనక్కి వెళ్లి మన దేశం చట్టాలను శాంతియుతంగా నిలబెట్టగలమని నాకు తెలుసు" అని కార్టరు ఒక ప్రకటన విడుదల చేశారు. కార్టరు జనవరి 20, 2021న బిడెన్ ప్రమాణ స్వీకారోత్సవం కోసం ఆడియో సందేశాన్ని రికార్డు చేశారు. ఎందుకంటే కార్టర్లు వ్యక్తిగతంగా ఆ వేడుకకు హాజరు కాలేకపోయారు.

2022 నవంబరులో యునైటెడు స్టేట్సు కోర్టు ఆఫ్ అప్పీల్సు ఫర్ ది నైన్తు సర్క్యూటు కోర్టు ముగ్గురు న్యాయమూర్తుల ప్యానెలు‌ను తోసిపుచ్చింది. ట్రంపు పరిపాలన - ఇజెంబెకు నేషనలు వైల్డులైఫు రెఫ్యూజు గుండా రహదారిని అనుమతించడానికి అలాస్కాలో ప్రతిపాదిత భూమి మార్పిడికి వ్యతిరేకంగా కేసును తిరిగి విచారించాలని నిర్ణయించింది. అసాధారణ చర్యలో, కార్టరు పర్యావరణ సమూహాల దావాకు మద్దతుగా ఒక అభిప్రాయాన్ని దాఖలు చేశారు, ఈ మార్పిడి తన అధ్యక్ష పదవీకాలం ముగింపులో ఆమోదించబడిన అలాస్కా నేషనలు ఇంటరెస్టు ల్యాండ్సు కన్జర్వేషను యాక్టును ఉల్లంఘించిందని అన్నారు. ఈ చర్య "నా రాజకీయ జీవితంలో అత్యంత ముఖ్యమైన దేశీయ విజయం కావచ్చు" అని కార్టరు అన్నారు.

2024 ఆగస్టులో కార్టరు కుమారుడు చిప్ తన తండ్రి 2024 అధ్యక్ష ఎన్నికల్లో కమలా హారిస్ కు ఓటు వేయడానికి 100 సంవత్సరాలు జీవించాలనుకుంటున్నట్లు చెప్పాడు. ఆయన అక్టోబరు 16న అలా చేశాడు.

### హరికేన్ రిలీఫ్
కత్రినా హరికేను విషయంలో బుష్ పరిపాలన వైఖరిని కార్టరు విమర్శించారు. శాండీ హరికేను తరువాత ఇళ్ళు నిర్మించారు. గల్ఫు కోస్టు, టెక్సాసు కమ్యూనిటీలలో హరికేను హార్వే, హరికేను ఇర్మా బాధితులకు సహాయం చేయడానికి వన్ అమెరికా అప్పీలుతో కలిసి పనిచేయడానికి ఆయన మాజీ అధ్యక్షులతో కూడా భాగస్వామ్యం కుదుర్చుకున్నారు. ప్రకృతి వైపరీత్యాల సమయంలో ఒకరికొకరు సహాయం చేసుకునే అమెరికన్లలో కనిపించే మంచితనం గురించి అభిప్రాయాలను వ్రాయడంతో పాటు.

### ఇతర కార్యకలాపాలు

కార్టరు కుటుంబం వేరుశెనగ వ్యాపారం 1981లో $1 మిలియన్ల అప్పును సేకరించింది. ఈ అప్పును తీర్చడానికి కార్టర్ పుస్తకాలు రాయడం ప్రారంభించాడు.2019 జూలై నాటికి ఆయన "పిల్లల పుస్తకం నుండి తన అధ్యక్ష పదవి మీద ప్రతిబింబాలు వరకు 30 కి పైగా ప్రచురించాడు". ఆయన వైట్ హౌస్‌ను విడిచిపెట్టిన తర్వాత, "[o] సగటున, ఆయన ఆ 35 సంవత్సరాలలో సంవత్సరానికి ఒక పుస్తకాన్ని మాత్రమే పూర్తి చేశాడు. వాటిలో చాలా బెస్ట్ సెల్లర్లు, ఒక నవల, పిల్లల పుస్తకం ఉన్నాయి."

1982లో కార్టరు కార్టరు సెంటరు మానవ హక్కులను ముందుకు తీసుకెళ్లడం, మానవ హక్కులను తగ్గించడం లక్ష్యంగా ఉన్న ప్రభుత్వేతర, లాభాపేక్షలేని సంస్థను స్థాపించారు. ఈ ప్రయత్నాలలో ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థతో కలిసి డ్రాకున్క్యులియాసిసు నిర్మూలన కోసం పనిచేస్తున్నారు. దీనిని కూడా పిలుస్తారు గినియా వార్ము వ్యాధి. 1980ల మధ్యలో 3.5మిలియన్ కేసులు నమోదైన ఈ వ్యాధి సంభవం ఇప్పుడు తగ్గింది 2024 మొదటి ఏడు నెలలలో నాలుగుకు, కార్టరు సెంటరు గణాంకాల ప్రకారం.
కార్టరు తన అధ్యక్ష లైబ్రరీ అంకిత కార్యక్రమానికి హాజరయ్యారు అధ్యక్షులు రోనాల్డు రీగను, జార్జి హెచ్.డబల్యూ బుష్, బిల్ క్లింటన్,, జార్జి డబల్యూ. బుష్. ఆయన కొరెట్టా స్కాటు కింగు అంత్యక్రియలలో, జెరాల్డు ఫోర్డు,, థియోడరు హెస్బర్గు.

2007లో కార్టరు సామాజిక న్యాయం కోసం న్యూ బాప్టిస్టు ఒడంబడిక సంస్థను స్థాపించారు.

2013లో జిమ్మీ, రోసాలిను కార్టరు, వారి కుమారుడు చిప్, చిప్ భార్య బెక్కీ న్యూయార్కు నగరంలోని క్వీన్సు విలేజు పరిసరాల్లో ప్రయాణించారు. వారు హాబిటటు ఫర్ హ్యూమనిటీతో ఐదు గృహ నిర్మాణ ప్రాజెక్టులలో పనిచేశారు.

కార్టరు వరల్డు జస్టిసు ప్రాజెక్టుకు గౌరవ అధ్యక్షుడిగా ఉన్నారు. ఆయన గతంలో ప్రభుత్వ కమిషను కొనసాగింపుకు గౌరవ అధ్యక్షుడిగా ఉన్నారు. 2019 నుండి ఆయన అప్పుడప్పుడు మారనాథ బాప్టిస్టు చర్చిలో ఆదివారం పాఠశాలను బోధించడం కొనసాగించాడు. కార్టరు ఎమోరీ విశ్వవిద్యాలయంలో కూడా బోధించాడు. 2019లో 37 సంవత్సరాల సేవకు పదవీకాలం లభించింది.

### ఇజ్రాయెలు - పాలస్తీనా

1996లో మొదటి పాలస్తీనా సార్వత్రిక ఎన్నికలో పాల్గొన్న అనేక మంది అంతర్జాతీయ పరిశీలకులలో కార్టరు ఒకరు. కార్టరు సెంటరు, నేషనలు డెమోక్రటికు ఇన్స్టిట్యూటు ఎన్నికల పరిశీలనలో పాల్గొనడానికి 85 మంది వ్యక్తుల బృందాన్ని పంపాయి.

కార్టరు 2006 పుస్తకం *పాలస్తీనా: శాంతి వర్ణవివక్ష కాదు,న్యూయార్కు టైమ్సు* బెస్టు సెల్లరు, ఇజ్రాయెలు ఆక్రమిత వెస్టు బ్యాంకు, గాజా స్ట్రిపు‌లో ఇజ్రాయెలు విధానాలను వర్ణవివక్షగా వర్ణించడం ద్వారా వివాదానికి దారితీసింది. రేడియోలో ప్రసారం చేయబడిన వ్యాఖ్యలలో, ఇజ్రాయెలు విధానాలు దక్షిణాఫ్రికా కంటే దారుణమైన వర్ణవివక్షకు సమానమని ఆయన అన్నారు:

"నా పుస్తకం కనీసం ఈ దేశంలో ఇంతవరకు చర్చను ప్రేరేపిస్తుందని ఆశిస్తున్నాను. ఈ ముఖ్యమైన అంశం మీద ఎప్పుడూ చర్చ జరగలేదు" అని చెప్పడం ద్వారా కార్టరు తనను తాను సమర్థించుకున్నాడు. ఆక్రమిత ప్రాంతాల నుండి వైదొలగడానికి అంగీకరించే వరకు ఇజ్రాయెలు‌కు శాంతి ఉండదని ఆయన అన్నారు. "నా జీవితంలో గొప్ప నిబద్ధత ఇజ్రాయెలు‌కు శాంతిని తీసుకురావడానికి ప్రయత్నించడం" అని కూడా అన్నారు.
2007లో బ్రాండీసు విశ్వవిద్యాలయంలో చేసిన ప్రసంగంలో, పాలస్తీనియను ఆత్మాహుతి ఉగ్రవాద దాడులను రాజకీయ సాధనంగా సమర్థించవచ్చని సూచించే పుస్తకంలోని పదాలకు కార్టర్ క్షమాపణలు చెప్పారు. "ఆ వాక్యం పూర్తిగా సరికాని, తెలివితక్కువ రీతిలో చెప్పబడింది. పుస్తకం భవిష్యత్తు ఎడిషన్లలో ఆ వాక్యాన్ని వెంటనే మార్చమని నేను నా ప్రచురణకర్తలకు వ్రాశాను. నేను మీకు, ఇక్కడ ఉన్న ప్రతి ఒక్కరికీ వ్యక్తిగతంగా క్షమాపణలు కోరుతున్నాను."

తన 2010 పుస్తకం *మనం పవిత్ర భూమిలో శాంతిని పొందగలం*లో, ఆక్రమిత పాలస్తీనా భూభాగాలు, స్థావర విస్తరణ నుండి ఇజ్రాయెల్ వైదొలగడానికి ఇష్టపడకపోవడాన్ని మధ్యప్రాచ్యంలో శాంతికి ప్రాథమిక అడ్డంకిగా కార్టరు పేర్కొన్నాడు.

## వ్యక్తిగత జీవితం
కార్టరుకు ముగ్గురు తమ్ముళ్ళు ఉన్నారు. వారందరూ ప్యాంక్రియాటికు క్యాన్సరుతో మరణించారు: గ్లోరియా స్పాను, రూత్ స్టాపుల్టను, బిల్లీ కార్టరు. అతను రాజకీయ నాయకుడి హ్యూ కార్టరు మొదటి బంధువు, కార్టరు కుటుంబం దూరపు బంధువు సంగీతకారుడు.

కార్టరు 1946 జూలై 7న రోసాలిను స్మితు‌ను ప్లెయిన్సు మెథడిస్టు చర్చిలో వివాహం చేసుకున్నాడు. ఇది రోసాలిను కుటుంబ చర్చి. వారికి ముగ్గురు కుమారులు, జాన్ "జాక్", జేమ్స్ III "చిప్", డోనెలు ఉన్నారు. "జెఫ్", ఒక కుమార్తె, అమీ. మేరీ ప్రిన్సు (హత్యకు తప్పుగా దోషిగా నిర్ధారించబడిన ఆఫ్రికను అమెరికను మహిళ, తరువాత క్షమించబడింది) 1971 నుండి కార్టరు అధ్యక్ష పదవి వరకు చాలా కాలం పాటు వారి కుమార్తె అమీకి నానీగా ఉన్నారు. ముగిసింది. కార్టరు తన పెరోలు ఆఫీసరుగా నియమించబడాలని కోరింది. ఆమె వైట్ హౌస్‌లో పనిచేయడానికి వీలు కల్పించింది.
అక్టోబరు 19, 2019న, కార్టర్సు జార్జి బార్బరా బుష్ లను 26,765 రోజులతో అధిగమించి, అతి పొడవైన వివాహిత అధ్యక్ష జంటగా నిలిచారు. 2023 నవంబరు 19న రోసాలిను మరణించిన తర్వాత కార్టరు ఈ క్రింది ప్రకటనను విడుదల చేశారు:

కార్టర్సు పెద్ద కుమారుడు జాక్ కార్టరు 2006 డెమోక్రటికు నెవాడాలో యుఎస్ సెనేటు‌కు నామినీగా నిలిచి రిపబ్లికను అభ్యర్థి జాన్ ఎన్సైను చేతిలో ఓడిపోయాడు. జాక్ కుమారుడు జాసను కార్టరు జార్జియా రాష్ట్ర మాజీ సెనేటరు ఎవరు 2014లో జార్జియా గవర్నరుకి డెమొక్రాటికు అభ్యర్థిగా ఎన్నికయ్యారు, రిపబ్లికను అభ్యర్థి నాథన్ డీలు చేతిలో ఓడిపోయారు.2015 డిసెంబరు 20న, ఆదివారం పాఠశాల తరగతికి బోధిస్తున్నప్పుడు, కార్టరు తన 28 ఏళ్ల మనవడు జెరెమీ కార్టరు పేర్కొనబడని కారణాల వల్ల మరణించాడని ప్రకటించాడు.
### అభిరుచులు, స్నేహాలు - అభిరుచులు
కార్టరు అభిరుచులలో పెయింటింగు కూడా ఉంది, ఫ్లై ఫిషింగు, చెక్క పని, సైక్లింగ్, టెన్నిస్, స్కీయింగ్. ఆయనకు కవిత్వంలో కూడా ఆసక్తి ఉంది, ముఖ్యంగా డైలాను థామసు రచనలు. 1977లో యుకెకి రాష్ట్ర పర్యటన సందర్భంగా, కార్టరు థామసు వెస్టు‌మినిస్టరు అబ్బే వద్ద పోయెట్సు కార్నరులో ఒక స్మారక చిహ్నం ఏర్పాటు చేయాలని సూచించాడు; ఇది 1982లో ఫలించింది. 1994లో కార్టరు తన మనవరాలు సారా చుల్డెంకో చిత్రించిన *ఆల్వేసు ఎ రికనింగు అండ్ అదరు పోయమ్సు* అనే కవితా పుస్తకాన్ని ప్రచురించాడు.

కార్టరు ఎల్విసు ప్రెస్లీకి వ్యక్తిగత స్నేహితుడు, ఆయనను రోసాలిను, ఆయన 1973 జూన్ 30న కలిశారు. ప్రెస్లీ హఠాత్తుగా మరణించడానికి రెండు నెలల ముందు వారు టెలిఫోను ద్వారా సంప్రదింపులు జరుపుతూనే ఉన్నారు.1977 ఆగస్టులో మరణం. కార్టరు ప్రకారం, బార్బిట్యురేట్ల కారణంగా ప్రెస్లీ దాదాపుగా అసంబద్ధంగా ఉన్నాడు; ఆయన వైట్ హౌస్ కు అనేకసార్లు ఫోను చేసినప్పటికీ అదే వారు చివరిసారిగా మాట్లాడుకున్నారు. ప్రెస్లీ మరణించిన మరుసటి రోజు, కార్టరు ఒక ప్రకటన విడుదల చేశాడు. ప్రెస్లీ "అమెరికను పాపులరు సంస్కృతి ముఖచిత్రాన్ని మార్చాడు" అని అన్నారు.

కార్టరు అంతర్జాతీయ యుఎఫ్‌ఒ బ్యూరో, నేషనలు ఇన్వెస్టిగేషన్సు కమిటీ ఆన్ ఏరియలు రెండింటికీ ఒక నివేదికను దాఖలు చేశాడు. దృగ్విషయం 1969 అక్టోబరు‌లో ఆయన గుర్తించబడని ఎగిరే వస్తువును చూశాడు అని చెబుతున్నాడు. కార్టరు తేదీని తప్పుగా పొందాడని రికార్డులు చూపించాయ. వాస్తవానికి అది 1969 జనవరి 6న జరిగింది. 2016లో ఒక మాజీ వైమానిక దళ శాస్త్రవేత్త ఒక శాస్త్రీయ ప్రాజెక్టు గురించి పాత ప్రభుత్వ నివేదికలను కనుగొన్నారు, ఆ తేదీన ఎగువ వాతావరణాన్ని పరిశీలించడానికి బేరియం మేఘాన్ని ప్రయోగించారని తేలింది. ఇది 33 డిగ్రీల ఎత్తులో ఆకాశంలో కనిపించి ఉండేది, ఇది దాదాపు కార్టరు ఊహించినట్లే.
### నమ్మకాలు
చిన్నప్పటి నుంచీ, కార్టరు ఎవాంజెలికలు క్రైస్తవ మతం పట్ల లోతైన నిబద్ధతను చూపించాడు. ఆయన ప్లెయిన్సు‌లోని మారనాథ బాప్టిస్టు చర్చిలో ఆదివారం పాఠశాలను బోధించాడు. ఒక ప్రైవేటు ప్రారంభోత్సవ ఆరాధన సేవలో, జార్జియాలోని మారియెట్టాలోని రోస్‌వెల్ స్ట్రీటు బాప్టిస్టు చర్చి పాస్టరు నెల్సను ప్రైసు బోధకుడు. నిక్సను అడ్మినిస్ట్రేషను కుంభకోణాల తర్వాత సువార్తిక క్రైస్తవుడైన కార్టరు ఓటర్లను ఆకర్షించాడు. 1976 అధ్యక్ష ఎన్నికల ప్రచారంలో "పునఃజన్మ" అనే పదాన్ని అమెరికను నిఘంటువులోకి ప్రాచుర్యంలోకి తెచ్చిన ఘనత ఆయనదే. అధ్యక్షుడిగా, కార్టరు రోజుకు చాలాసార్లు ప్రార్థించేవాడు. యేసు తన జీవితంలో చోదక శక్తి అని చెప్పాడు. "మీరు క్రైస్తవుడిగా ఉన్నందుకు అరెస్టు చేయబడితే, మిమ్మల్ని దోషిగా నిర్ధారించడానికి తగినంత ఆధారాలు ఉంటాయా?" అని అడిగిన ఒక యువకుడి ప్రసంగం ఆయన బాగా ప్రభావితం చేసింది. 2000లో సదరను బాప్టిస్టు కన్వెన్షను మహిళలు పాస్టర్లుగా మారడానికి ఇక మీద అనుమతించబోమని ప్రకటించిన తర్వాత ఆయన తన సభ్యత్వాన్ని త్యజించి, ఇలా అన్నాడు: "చర్చిలో క్రీస్తు సేవలో మహిళలు పూర్తిగా సమాన పాత్ర పోషించాలని నేను వ్యక్తిగతంగా భావిస్తున్నాను." ఆయన కోఆపరేటివు బాప్టిస్టు ఫెలోషిపు. సమాన హక్కుల సవరణకు కార్టరు మద్దతు అనేక సువార్త సంప్రదాయవాదులు డెమోక్రటికు పార్టీని విడిచిపెట్టడానికి దారితీసింది. అమెరికను రాజకీయాల్లో క్రైస్తవ హక్కు అభివృద్ధికి దోహదపడింది.

## ఆరోగ్యం

2015 ఆగస్టు 3న కార్టరు తన కాలేయం మీద ఉన్న చిన్న ముద్దను తొలగించడానికి ఎలెక్టివు సర్జరీ చేయించుకున్నాడు. పూర్తిగా కోలుకోవడానికి ఆయన రోగ నిరూపణ మొదట్లో అద్భుతమైనదని చెప్పబడింది. ఆగస్టు 12న, తనకు క్యాన్సరు ఉన్నట్లు నిర్ధారణ అయిందని అది మెటాస్టాసైజు చేయబడింది. అని ఆయన ప్రకటించారు. ఆగస్టు 20న, కార్టరు తన మెదడు, కాలేయంలో మెలనోమా కనుగొనబడిందని తాను చికిత్స ప్రారంభించానని చెప్పాడు. డిసెంబరు 5న తనకు వైద్య స్కాను‌లలో ఇక మీద ఎటువంటి క్యాన్సరు కనిపించలేదని ఆయన ప్రకటించారు.

మే 13న తన ప్లెయిన్సు ఇంట్లో పడిపోవడంతో కార్టరు తుంటి విరిగింది అదే రోజు 2019 జార్జియాలోని అమెరికాసు ‌లోని ఫోబు సమ్టరు మెడికలు సెంటరు‌లో శస్త్రచికిత్స చేయించుకున్నాడు. అక్టోబరు 6న ఇంట్లో మరొకసారి పడిపోవడంలో ఆయన ఎడమ కనుబొమ్మ పైన తగిలిన గాయానికి 14 కుట్లు వేయవలసి వచ్చింది, ఫలితంగా నల్ల కన్ను ఏర్పడింది. 2019 అక్టోబరు 21నలో మూడవసారి ఇంట్లో పడిపోవడం వల్ల మైనరు పెల్వికు ఫ్రాక్చరు అయిన తర్వాత కార్టరు ఫోబు సమ్టరు మెడికలు సెంటరు‌లో చేరారు.

2019 కార్టరు నవంబరు 11 న తన పడిపోవడంతో సంబంధం ఉన్న రక్తస్రావం కారణంగా మెదడు మీద ఒత్తిడిని తగ్గించుకునే ప్రక్రియ కోసం అట్లాంటాలోని ఎమోరీ యూనివర్సిటీ హాస్పిటలులో ఆసుపత్రి పాలయ్యాడు. ఆయన నవంబరు 27న ఆసుపత్రి నుండి విడుదలయ్యాడు. 2019 డిసెంబరు 2న మూత్ర నాళాల ఇన్ఫెక్షను కారణంగా కార్టరు‌ను తిరిగి ఆసుపత్రిలో చేర్చారు. డిసెంబరు 4న ఆయన విడుదలయ్యారు.

2023 ఫిబ్రవరి 18న కార్టరు సెంటరు "స్వల్పకాలిక ఆసుపత్రి బసల తర్వాత", పేర్కొనబడని అనారోగ్యం కారణంగా కార్టరు " హాస్పిసు కేరు" పొందడానికి ప్లెయిన్సు‌లో తన కుటుంబంతో ఇంట్లో తన మిగిలిన సమయాన్ని గడపాలని" నిర్ణయించుకున్నట్లు ప్రకటించింది. .
### దీర్ఘాయువు
100 సంవత్సరాల వయస్సులో కార్టరు ఎక్కువ కాలం జీవించిన మాజీ అమెరికా అధ్యక్షుడు. 2006లో గెరాల్డు ఫోర్డు మరణం తర్వాత ఆయన తొలి కాలం జీవించిన మాజీ అధ్యక్షుడు. 2012లో ఆయన హెర్బర్టు హూవరును ఎక్కువ కాలం పదవీ విరమణ చేసిన అధ్యక్షుడిగా అధిగమించారు. 2017, 2021లో ఆయన వరుసగా తన పదవీ బాధ్యతలు స్వీకరించి 40వ వార్షికోత్సవం, అధ్యక్ష పదవి తర్వాత జీవించిన మొదటి అధ్యక్షుడయ్యారు. 2017లో అప్పటికి 92 ఏళ్ల కార్టరు, అమెరికను అధ్యక్ష పదవీ స్వీకారానికి హాజరైన అతి పెద్ద వయస్కుడైన మాజీ అధ్యక్షుడిగా నిలిచాడు. మార్చి 22, 2019న, ఆయన అత్యధిక కాలం జీవించిన అమెరికా అధ్యక్షుడు అయ్యారు. 2019 లో *ప్రజలు *కి ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో తాను ఇంత కాలం జీవించాలని ఎప్పుడూ ఊహించలేదని, దీర్ఘాయువు కోసం ఉత్తమ వివరణ మంచి వివాహం అని ఆయన అన్నారు.

కార్టరు సెంటరు *జిమ్మీ కార్టరు 100: ఎ సెలబ్రేషను ఇన్ సాంగును* ప్రకటించింది, ఇది కార్టరు 100వ పుట్టినరోజును జరుపుకోవడానికి ఒక ఈవెంటు కచేరీ, దీనిలో సంగీతకారులు, ప్రముఖుల ప్రదర్శనలు ఉన్నాయి. ఈ కార్యక్రమం 2024 సెప్టెంబరు 17న అట్లాంటాలోని ఫాక్సు థియేటరులో జరిగింది. 2024 అక్టోబరు 1 న కార్టరు మారిన 100 అలా చేసిన మొదటి యుఎస్ అధ్యక్షుడు. ఆయన్ పుట్టినరోజును జరుపుకునే స్థానిక కార్యక్రమాలలో నావలు ఎయిరు స్టేషను ఓషియానా నుండి ఎనిమిది మంది నేవీ పైలట్లు చేసిన F-18 సూపరు హార్నెటు ఫ్లైఓవరు నిర్మాణం, దీనిని కార్టరు తన వెనుక ప్రాంగణం నుండి వీక్షించారు. ప్లెయిన్సు హై స్కూలు‌లో 100 మంది కొత్త పౌరులకు సహజీకరణ వేడుక, దీనికి చిప్ కార్టరు హాజరయ్యారు.

కార్టరు ప్లెయిన్సు‌లోని 209 వుడ్‌ల్యాండు డ్రైవులోని తన ఇంటి ముందు ఖననం చేయడానికి ఏర్పాట్లు చేసుకున్నాడు. 2006లో వాషింగ్టను, డి.సి.లో కార్టరు సెంటరు‌లో సందర్శనతో అంత్యక్రియలు కూడా ప్లాను చేసినట్లు ఆయన చెప్పారు. కార్టరు అధ్యక్షుడు బైడెను‌ను తన స్తుతి ప్రసంగాన్ని అందించమని కోరాడు.

## మరణం - అంత్యక్రియలు

కార్టరు డిసెంబరు 29, 2024న 100 సంవత్సరాల వయసులో జార్జియాలోని ప్లెయిన్సు‌లోని తన ఇంట్లో మరణించాడు.

ప్రకటన తర్వాత కొద్దిసేపటికే, అధ్యక్షుడు జో బైడెన్ కార్టరు వారసత్వాన్ని గౌరవిస్తూ ఒక ప్రకటన విడుదల చేశారు. ఆయనను "సూత్రం, విశ్వాసం, వినయం కలిగిన వ్యక్తి" అని పిలిచారు. 2025 జనవరి 9న కార్టరు కోసం దేశం అధికారిక రాష్ట్ర అంత్యక్రియలు సంతాప దినాన్ని నిర్వహించింది. ఐదుగురు యుఎస్ అధ్యక్షులు - బిల్ క్లింటన్, జార్జి డబల్యూ. బుష్, బరాక్ ఒబామా, అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికైన డోనాల్డ్ ట్రంప్, ప్రస్తుత జో బిడెన్ - కార్టరు‌కు అంత్యక్రియలకు హాజరయ్యారు.

## వారసత్వం
### అంచనాలు
కార్టరు 1981లో పదవీ విరమణ చేసినప్పుడు, పండితులు, అనేక మంది డెమొక్రాట్లు కూడా ఆయన అధ్యక్ష పదవిని వైఫల్యంగా భావించారు. బెట్టీ గ్లాడు, ఇల్లినాయిసు విశ్వవిద్యాలయంలో రాజకీయ శాస్త్రవేత్త, కార్టరు‌ మీద ప్రజల ఏకాభిప్రాయాన్ని సంగ్రహించారు: "ఆయన వద్ద బాగా అభివృద్ధి చెందిన రాజకీయ తత్వశాస్త్రం లేదు, ఆయన ఎక్కడికి వెళ్తున్నాడో ప్రజలకు తెలియదనే భావనను కలిగించాడు."
చరిత్రకారులు కార్టరు అధ్యక్ష పదవిని సగటు కంటే తక్కువగా ర్యాంకు చేశారు. పదవీ విరమణ చేసిన తర్వాత 1980 ఎన్నికలలో ఓటర్ల కంటే చరిత్ర తనతో దయగా ఉంటుందని తాను అంచనా వేసినట్లు ఆయన మిత్రులతో చెప్పారు. 1982లో జరిగిన *చికాగో ట్రిబ్యూను* సర్వేలో, 49 మంది చరిత్రకారులు, మేధావులు ఉత్తమ, చెత్త అమెరికా అధ్యక్షులను ర్యాంకు చేయమని అడిగినప్పుడు, కార్టరు పదవ చెత్త స్థానంలో నిలిచాడు. 2006లో సంప్రదాయవాద బ్రిటిషు చరిత్రకారుడు ఆండ్రూ రాబర్ట్సు కార్టరు‌ను అమెరికా అధ్యక్షుడిగా అత్యంత చెత్తగా పేర్కొన్నాడు. అయినప్పటికీ కార్టరు కొన్ని విధాన విజయాలు మరింత అనుకూలంగా స్వీకరించబడ్డాయి. 2009 డాక్యుమెంటరీ *బ్యాక్ డోర్ ఛానల్సు: ది ప్రైస్ ఆఫ్ పీస్* క్యాంప్ డేవిడు‌లో కార్టరు చేసిన ప్రయత్నాలకు క్రెడిటు ఇస్తుంది, ఇది ఇజ్రాయెలు, ఈజిప్టు మధ్య శాంతిని తీసుకువచ్చింది. మధ్యప్రాచ్యానికి ఏకైక అర్థవంతమైన శాంతిని తీసుకువచ్చింది.ప కార్టరు చీఫ్ వైటు హౌసు దేశీయ విధాన సలహాదారుగా పనిచేసిన స్టువర్టు ఇ. ఐజెను‌స్టాటు, "స్వదేశంలో, విదేశాలలో కార్టరు సాధించిన విజయాలు దాదాపు అన్ని ఆధునిక అధ్యక్షులు." చరిత్రకారులు సాధారణంగా కార్టరు‌ను సగటు కంటే తక్కువ అధ్యక్షుడిగా భావిస్తుండగా అధ్యక్ష పదవి తర్వాత ఆయన చేసిన కార్యకలాపాలు ఆయన శాంతి పరిరక్షణ, మానవతా ప్రయత్నాలతో సహా ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రశంసించబడ్డాయి. *ది ఇండిపెండెంటు* 2009లో ఇలా రాశారు. "కార్టరు అధ్యక్షుడిగా ఉన్న దానికంటే మెరుగైన వ్యక్తిగా విస్తృతంగా పరిగణించబడ్డాడు."

### ప్రజాభిప్రాయం
1976 అధ్యక్ష ఎన్నికల ఎగ్జిటు పోల్సు‌లో చాలా మంది ఓటర్లు 1974లో ఫోర్డు నిక్సను క్షమాపణను ఆయనకు వ్యతిరేకంగా ఉంచారు. పోల్చి చూస్తే, కార్టరు‌ను నిజాయితీపరుడు, నిజాయితీపరుడు, సద్భావన కలిగిన దక్షిణ ప్రాంత వ్యక్తిగా చూశారు. ఆయన అధ్యక్షుడిగా ఉన్న కాలంలో చాలా మంది అమెరికన్లు కార్టరు‌ను ఇష్టపడే వ్యక్తిగా, "ఉన్నత నైతిక సూత్రాలు కలిగిన వ్యక్తి"గా చూశారని పోల్సు సాధారణంగా చూపించాయి. 1980 ఎన్నికల్లో కార్టరు తీవ్రమైన, ఆత్మపరిశీలన స్వభావానికి భిన్నంగా రీగన్ సులభమైన ఆత్మవిశ్వాసాన్ని అంచనా వేశాడు. కార్టరు‌ను రీగన్ కంటే నిరాశావాదిగా, అనిశ్చితంగా చిత్రీకరించారు. ఎందుకంటే రీగన్ తన ఆకర్షణకు కింది అధికారులకు పనులను అప్పగించడానికి ప్రసిద్ధి చెందాడు. కార్టరు‌ను బలహీనమైన, అసమర్థ నాయకుడిగా చిత్రీకరించడానికి రీగన్ ఆర్థిక సమస్యలు, ఇరాన్ బందీ సంక్షోభం, వాషింగ్టను సహకారం లేకపోవడాన్ని ఉపయోగించాడు. హెర్బర్టు హూవరు 1932లో తర్వాత తిరిగి ఎన్నికైన బిడ్‌లో ఓడిపోయిన మొదటి ఎన్నికైన ప్రస్తుత అధ్యక్షుడు కార్టరు.

కార్టరు తన అధ్యక్ష పదవిని 66%, 75% మధ్య ఆమోద రేటింగుతో ప్రారంభించారు. ఆయన 1978 మార్చి వరకు 50% కంటే ఎక్కువ ఆమోద రేటింగు‌లను కొనసాగించాడు. తరువాతి నెలలో ఆయన ఆమోద రేటింగు 39%కి పడిపోయింది. ప్రధానంగా క్షీణిస్తున్న ఆర్థిక వ్యవస్థ కారణంగా. 1978 చివరలో క్యాంపు డేవిడు ఒప్పందాల తర్వాత అతని రేటింగు‌లు క్లుప్తంగా పుంజుకున్నాయి కానీ 1979 ఇంధన సంక్షోభం సమయంలో తగ్గింది మరియు జూలై 1979లో 28% కంటే తక్కువగా ఉంది. ఇరాన్ బందీ సంక్షోభం ప్రారంభంలో ఆయన ఆమోదం రేటింగు 61%కి పెరిగింది. ఇది ఆయన సంక్షోభానికి ముందు రేటింగు నుండి 23 పాయింట్లు పెరిగింది. సంక్షోభానికి కార్టరు ప్రారంభ ప్రతిస్పందనను 77% మంది అమెరికన్లు ఆమోదించారని పోల్సు కూడా కనుగొన్నాయి. కానీ 1980 జూన్  నాటికి రాజకీయ స్పెక్ట్రం నుండి తీవ్ర విమర్శల మధ్య బందీలను విడిపించడంలో విఫలమైనందుకు ఆయన ఆమోదం రేటింగు 33%కి పడిపోయింది; అదే నెలలో రీగన్ 1980 ముందు ఎన్నికల పోలింగు‌లో కార్టరు‌ను అధిగమించాడు. కార్టరు పదవీ విరమణ చేస్తున్నప్పుడు, ఒక గాలపు పోలు ప్రకారం 48% మంది అమెరికన్లు ఆయన "సగటు" లేదా "సగటు కంటే ఎక్కువ" అధ్యక్షుడని భావించారు, 46% మంది అతను "సగటు కంటే తక్కువ" లేదా "పేద" అని అన్నారు 3% మంది మాత్రమే ఆయన "అత్యుత్తమ" అని భావించారు. తన మొత్తం అధ్యక్ష పదవిలో ఆయన సగటు ఆమోదం రేటింగ్ 46%, చరిత్రలో అత్యంత ప్రజాదరణ లేని యుఎస్ అధ్యక్షులలో ఒకరిగా ఆయన పదవీవిరమణ చేశారు.

1990లో జరిగిన గాలపు సర్వేలో, 45% మంది ప్రతివాదులు కార్టరు అధ్యక్షుడిగా చేసిన మొత్తం ఉద్యోగాన్ని ఆమోదించారని చెప్పారు. నిక్సన్, లిండన్ బి. జాన్సను మాత్రమే తక్కువ రేటింగు‌లతో మిగిలిపోయారు. 2006 పోలు‌లో 61% మంది ప్రతివాదులు కార్టరు అధ్యక్షుడిగా చేసిన ఉద్యోగాన్ని ఆమోదించారని చెప్పారు. ఇది 1979 తర్వాత అతని అత్యధిక రేటింగు. 2021 సర్వేలో 27% మంది ప్రతివాదులు ఆయన "అత్యుత్తమ" లేదా "సగటు కంటే ఎక్కువ" అధ్యక్షుడని చెప్పారు, 43% మంది ఆయనను "సగటు"గా భావించారు. 24% మంది మాత్రమే ఆయన "సగటు కంటే తక్కువ" లేదా "పేద" అని చెప్పారు. 2025 YouGov పోల్ కార్టరు‌ను అమెరికాలో అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన రాజకీయ నాయకుడిగా పేర్కొంది, మొత్తం మీద 64% ఆమోదం రేటింగు‌తో.

### అవార్డులు - గౌరవాలు
భారతదేశంలోని హర్యానాలోని కార్టరు‌పురి అనే గ్రామం 1978లో ఆయన సందర్శించిన తర్వాత ఆయన గౌరవార్థం పేరు మార్చబడింది.

కార్టరు 1984లో అమెరికను అకాడమీ ఆఫ్ అచీవ్మెంటు గోల్డెను ప్లేటు అవార్డును అందుకున్నాడు.

జిమ్మీ కార్టరు లైబ్రరీ అండ్ మ్యూజియం 1986లో ప్రారంభించబడింది. కిందివి కార్టరు జీవితానికి సంబంధించిన భవనాలకు జాతీయ చారిత్రక ప్రదేశాలు 2021లో సమష్టిగా జిమ్మీ కార్టరు నేషనలు హిస్టారికు పార్కుగా పేరు మార్చబడ్డాయి.

1991లో కార్టరు కాన్సాసు స్టేటు యూనివర్సిటీలో ఫై బీటా కప్పా గౌరవ సభ్యుడిగా నియమితులయ్యారు. అమెరికను ఫిలాసఫికలు సొసైటీకి ఎన్నికయ్యారు. 1998లో యుఎస్ నావికాదళం మూడవ, చివరి సీ ఊల్ఫు సమ్మెరీను జలాంతర్గామి, యుఎస్‌ఎస్ జిమ్మీ కార్టరు.

మానవ హక్కుల గౌరవార్థం కార్టరు మానవ హక్కుల రంగంలో ఐక్యరాజ్యసమితి బహుమతి అందుకున్నారు. విజయాలు,, హూవరు పతకం, ప్రపంచ కారణాలకు దోహదపడిన ఇంజనీర్లను గుర్తిస్తుంది. కార్టరు 2002 నోబెల్ శాంతి బహుమతి ఇరాక్ ‌మీద అధ్యక్షుడు జార్జి డబల్యూ. బుష్ యుద్ధ బెదిరింపులకు బుష్ పరిపాలన మీద కార్టరు విమర్శలకు పాక్షికంగా ప్రతిస్పందన.

2009లో అమెరికాసు జార్జియాలోని సౌథరు ఫీల్డు విమానాశ్రయం జిమ్మీ కార్టరు ప్రాంతీయ విమానాశ్రయంగా పేరు మార్చబడింది.

2034 నవంబరులో కార్టరు తన పుస్తకాల ఆడియో రికార్డింగు‌లకు గ్రామీ అవార్డు ఫర్ బెస్టు స్పోకెను వర్డ్ ఆల్బంకు తన 10వ నామినేషను‌ను అందుకున్నాడు. ఆయన నాలుగు సార్లు అవార్డు గెలుచుకున్నాడు—*అవర్ ఎన్జేర్డు వాల్యూసు: అమెరికాసు మోరల్ క్రైసిస్* (2007), *ఎ ఫుల్ లైఫ్: రిఫ్లెక్షన్సు ఎట్ 90* (2015), *ఫెయిత్: ఎ జర్నీ ఫర్ ఆల్* (2018), *లాస్టు సండే ఇన్ ప్లెయిన్సు: ఎ సెంటెనియలు సెలబ్రేషను* (2024). ఆయన ఈ విభాగంలో అత్యధికంగా నామినేటు చేయబడిన అవార్డు పొందిన వ్యక్తి.

2024 ఫిబ్రవరి 21 న వైటు హౌసు హిస్టారికలు అసోసియేషను కార్టరు నావికా సేవ, శాంతి కోసం చేసిన ప్రయత్నాలను గౌరవిస్తూ దాని అధికారిక 2024 వైటు హౌసు క్రిస్మసు ఆభరణాన్ని ఆవిష్కరించింది. ఆవిష్కరణ సమయంలో గౌరవించబడిన అధ్యక్షుడు జీవించి ఉండటం ఇదే మొదటిసారి.

## మరణం
వంద ఏళ్ల వయసులో జిమ్మీ కార్టర్‌ అనారోగ్య కారణాలతో జార్జియాలోని ప్లెయిన్సు‌లో తుదిశ్వాస విడిచాడు.

## ఇవి కూడా చూడండి
* నోబెల్ శాంతి బహుమతి

## మూలాలు

వర్గం:అమెరికా
వర్గం:అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల అధ్యక్షులు
వర్గం:అమెరికా రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:1924 జననాలు
వర్గం:2024 మరణాలు