శ్రీ వెంకటేశ్వర కళాశాల (న్యూఢిల్లీ)

**శ్రీ వెంకటేశ్వర కళాశాల** అనేది 1961లో న్యూఢిల్లీలో స్థాపించబడిన ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయం రాజ్యాంగ కళాశాల. దీనిని తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం & యూజీసీ నిర్వహిస్తుంది. ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయం పరిధిలో డిగ్రీలను ప్రదానం చేస్తుంది. ఈ కళాశాల అండర్ గ్రాడ్యుయేట్ స్థాయి, పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ స్థాయిలో కోర్సులను అందిస్తుంది. విద్యార్థుల విద్యా ప్రొఫైల్‌లకు గణనీయమైన అనుబంధంగా పనిచేసే వృత్తి విద్యా కోర్సులు, స్వల్పకాలిక యాడ్-ఆన్ కోర్సులను కళాశాల అందిస్తోంది. అడ్మిషన్లు పూర్తిగా మెరిట్ ఆధారంగా, ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయ నిబంధనల ప్రకారం జరుగుతాయి. NIRF, 2022 ప్రకారం భారతదేశంలోని కళాశాలలలో ఇది 14వ స్థానంలో ఉంది. తదనంతరం, 2024లో ఔట్‌లుక్ దీనిని హ్యుమానిటీస్ స్ట్రీమ్‌లో 6వ స్థానంలో, సైన్స్ స్ట్రీమ్‌లో 9వ స్థానంలో, కామర్స్ స్ట్రీమ్‌లో 13వ స్థానంలో ఉందని తెలిపింది.

## చరిత్ర
భారత రాజ్యాంగ సభలో సభ్యురాలు, ఢిల్లీలో ఆంధ్ర విద్యా సంఘం స్థాపకురాలు (1948) దుర్గాబాయి దేశ్‌ముఖ్ ప్రయత్నాల ఫలితంగా ఇది తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం (టిటిడి) ట్రస్ట్ క్రింద స్థాపించబడింది. నగరంలో డిగ్రీ స్థాయి కళాశాల కొరత తీవ్రంగా ఉందని గ్రహించిన తర్వాత ఆమె పార్లమెంటు సభ్యుడు కె.ఎల్.రావు, టి.టి.డి సి.ఇ.ఓ. సి.అన్నారావు లను సంప్రదించింది. దక్షిణ భారతదేశ విద్యార్థుల విద్యా అవసరాలను తీర్చడం ఈ కళాశాల ప్రాథమిక లక్ష్యం.

### ఫౌండేషన్
ఈ కళాశాల 1961లో న్యూఢిల్లీలోని రౌస్ అవెన్యూ (ఇప్పుడు ఐటిఓ సమీపంలోని దీన్ దయాళ్ ఉప్పాధ్యాయ మార్గ్)లోని ఆంధ్రా ఎడ్యుకేషన్ సొసైటీ పాఠశాల భవనంలో 271 మంది విద్యార్థులు, 13 మంది అధ్యాపకులతో ప్రారంభమైంది. ప్రస్తుత క్యాంపస్‌కు పునాది రాయిని 1961, ఆగస్టు 20న భారత మాజీ రాష్ట్రపతి (అప్పటి ఉపాధ్యక్షుడు) సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణన్ వేశారు. ఈ కళాశాల 1971, ఆగస్టు 25న న్యూఢిల్లీలోని ధౌలా కువాన్‌లో కొత్తగా నిర్మించిన క్యాంపస్‌లోకి మారింది. 2010 ఆగస్టు లో, కళాశాల తన స్వర్ణ వార్షికోత్సవాన్ని జరుపుకుంది.

### పరిణామం
శ్రీ వెంకటేశ్వర కళాశాల 1961లో దుర్గాబాయి దేశ్‌ముఖ్, కెఎల్ రావు, సి. అన్నా రావుల దార్శనికత ద్వారా ఆవిర్భవించింది. ప్రారంభంలో బి.ఎ. పాస్ కాలేజీగా ప్రారంభమైన ఇది, తెలుగు, తమిళం, హిందీ, సంస్కృతంలో బి.ఎ. కోర్సులను అందించడం ద్వారా ప్రారంభమైంది. దాని కొత్త క్యాంపస్‌ను సొంతం చేసుకున్న కొన్ని సంవత్సరాలలోనే, దాని ప్రిన్సిపాల్ వి కృష్ణమూర్తి నేతృత్వంలో, కళాశాల కళలు, విజ్ఞాన శాస్త్రంలో ఆనర్స్ కోర్సులను ప్రవేశపెట్టింది. 1973లో ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయం దీనిని దాని అనుబంధ కళాశాలలలో ఒకటిగా గుర్తించింది, భవిష్యత్తులో విస్తరణకు మార్గం సుగమం చేసింది. కేవలం భాషా కోర్సులతో ప్రారంభం నుండి, కళాశాల ఇప్పుడు ఇతర విభాగాలలో ఆర్థిక శాస్త్రం, గణితం, గణాంకాలు, ఇంగ్లీష్, రాజకీయ శాస్త్రం, చరిత్ర, వృక్షశాస్త్రం, జంతుశాస్త్రం వంటి విద్యా విభాగాలను కలిగి ఉంది. ప్రారంభంలో ఇతర విభాగాలకు కెమిస్ట్రీ పేపర్లను అందించిన కెమిస్ట్రీ విభాగం 1983లో దాని స్వంత ఆనర్స్ కోర్సును నిర్వహించడానికి అనుమతించబడింది. భౌతిక శాస్త్రం (1993), ఎలక్ట్రానిక్స్ (1987), బయోకెమిస్ట్రీ (1989)లలో ఆనర్స్ కోర్సులు ప్రారంభమయ్యాయి. ఆనర్స్ కోర్సులను అందించే విశ్వవిద్యాలయంలోని ఇతర కళాశాలలతో పోలిస్తే ఇది చాలా చిన్న కళాశాల.

2006 నుండి సిపిఈ, స్టార్ కాలేజ్, ఓబిసి విస్తరణ నిధి, గోల్డెన్ జూబ్లీ నిధి, టిటిడి గ్రాంట్ల కింద సేకరించిన నిధులను ఉపయోగించి మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి పనులు ప్రారంభించబడ్డాయి. కాలేజ్ విత్ పొటెన్షియల్ ఫర్ ఎక్సలెన్స్ (యుజిసి 2004), స్టార్ కాలేజ్ (డిబిటి 2011) హోదాలు లభించాయి; ఢిల్లీ కళాశాలలన్నింటిలోనూ నాక్ అక్రిడిటేషన్ లేకపోవడం వల్ల 2011లో సిపిఈ ఉపసంహరించబడింది. 2013లో తమిళం, తెలుగులో బి.ఎ., బి.ఎస్.సి., బికాం, లైఫ్ సైన్స్, బయోలాజికల్ సైన్స్, ఆనర్స్ కోర్సులలో ఉత్తీర్ణత కోర్సులు నిలిపివేయబడ్డాయి.

## క్యాంపస్

### సౌకర్యాలు
thumb|శ్రీ వెంకటేశ్వర కళాశాల ప్రధాన భవనం

* **హాస్టల్** : 2008 నుండి, శ్రీ వెంకటేశ్వర కళాశాలలో 144 మంది విద్యార్థులకు వసతి కల్పించడానికి రెండు బ్లాకులతో కూడిన ఆన్-క్యాంపస్ హాస్టల్ ఉంది.
* బయోఇన్ఫర్మేటిక్స్ ద్వారా జీవశాస్త్ర బోధనను ప్రోత్సహించడానికి బయోఇన్ఫర్మేటిక్స్ సెంటర్ 2006లో స్థాపించబడింది. దీనికి మొదట బయోటెక్నాలజీ ఇన్ఫర్మేషన్ సిస్టమ్ (BTISnet) కార్యక్రమం కింద బయోటెక్నాలజీ విభాగం నిధులు సమకూర్చింది. ఇది అండర్ గ్రాడ్యుయేట్ విద్యార్థుల ప్రయోజనం కోసం ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయం, ఉత్తర భారతదేశంలో స్థాపించబడిన మొట్టమొదటి బయోఇన్ఫర్మేటిక్స్ కేంద్రం.
* కళాశాలలో క్రీడలకు అవసరమైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. కళాశాల ఆవరణలోని క్రికెట్ మైదానం జిల్లా స్థాయి పోటీలను నిర్వహిస్తుంది. ఆధునికమైన, మెరుగైన పచ్చిక టెన్నిస్, బాస్కెట్‌బాల్ సౌకర్యాలు నిర్మాణంలో ఉన్నాయి.
* 800 మంది కూర్చునే సామర్థ్యం కలిగిన ఆడిటోరియం.
* 250 మంది విద్యార్థులు కూర్చునే సామర్థ్యం కలిగిన సెమినార్ హాల్
* ఈ కళాశాలలో 1,20,000 కంటే ఎక్కువ పుస్తకాల లైబ్రరీ ఉంది, 75 కంటే ఎక్కువ జర్నల్స్, పత్రికలకు సభ్యత్వాన్ని కలిగి ఉంది
* ఐసిటి ప్రయోగశాలలు 

## సంస్థ, పరిపాలన

### పాలన
ఈ కళాశాలను ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని తిరుపతి దేవాలయాన్ని నిర్వహించే బోర్డు అయిన తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం స్థాపించి నిర్వహిస్తోంది. ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయ చట్టం, 1922 లోని శాసనం 30 (1) (c) (i) లోని నిబంధనల ప్రకారం, కళాశాల వ్యవహారాల్లో ప్రజల ప్రమేయం వివిధ రంగాలకు చెందిన వ్యక్తులను దాని పాలక మండలికి నామినేట్ చేయడం ద్వారా జరుగుతుంది. కళాశాల వివిధ కార్యకలాపాల నిర్వహణను ప్రిన్సిపాల్ నియమించబడిన కమిటీల ద్వారా పర్యవేక్షిస్తారు. కళాశాల వ్యవహారాల పర్యవేక్షణను దాని పాలకమండలి, ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయం విద్యా మండలి & కార్యనిర్వాహక మండలి నిర్వహిస్తాయి.

కళాశాల పాలకమండలిలో ఈ క్రింది వారు ఉంటారు:

* తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం నామినేట్ చేసిన పది మంది సభ్యులు, వారిలో ఒకరు ఛైర్మన్‌గా, మరొకరు కోశాధికారిగా ఎన్నికయ్యారు.
* కళాశాల ప్రిన్సిపాల్ (ఎక్స్-అఫీషియో) సభ్య-కార్యదర్శి.
* విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఇద్దరు సభ్యులు (రెండు సంవత్సరాలు).
* సీనియారిటీ ప్రకారం భ్రమణం ద్వారా ఇద్దరు బోధనా సిబ్బంది సభ్యులు (రెండు సంవత్సరాలు),

### ప్రిన్సిపాల్స్
* వి కృష్ణమూర్తి, 1973-1991
* ఎ శంకర రెడ్డి, 1994-2009.
* పి హేమలత రెడ్డి, 2009-2020
* ప్రొఫెసర్ సి. షీలా రెడ్డి, 2021-2023
* ప్రొ. వజాల రవి, 2024 - ప్రస్తుతం

## అకాడమిక్స్

### అందించే కోర్సులు

#### అండర్ గ్రాడ్యుయేట్ కోర్సులు

* బిఎ (ఆనర్స్) ఎకనామిక్స్
* బిఎ (ఆనర్స్) ఇంగ్లీష్
* బి.ఎ (ఆనర్స్) హిందీ
* బి.ఎ (ఆనర్స్) చరిత్ర
* బి.ఎ (ఆనర్స్) పొలిటికల్ సైన్స్
* బి.ఎ (ఆనర్స్) సంస్కృతం
* బి.ఎ (ఆనర్స్) సోషియాలజీ
* బి.ఎ. ప్రోగ్రామ్
* బి. కాం. కార్యక్రమం
* బి. కాం. (గౌరవాలు)
* బి. ఎస్సి. లైఫ్ సైన్సెస్
* బి. ఎస్సి. (ఆనర్స్) బయో-కెమిస్ట్రీ
* బి. ఎస్సి. (ఆనర్స్) వృక్షశాస్త్రం
* బి. ఎస్సి. (ఆనర్స్) కెమిస్ట్రీ
* బి. ఎస్సి. (ఆనర్స్) ఎలక్ట్రానిక్స్
* బి. ఎస్సి. (ఆనర్స్) గణితం
* బి. ఎస్సి. (ఆనర్స్) ఫిజిక్స్
* బి. ఎస్సి. (ఆనర్స్) గణాంకాలు
* బి. ఎస్సి. (ఆనర్స్) జువాలజీ
* బి. ఎస్సి. (ఆనర్స్) జీవ శాస్త్రాలు

#### పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ కోర్సులు

* ఎంఏ ఇంగ్లీష్
* ఎంఏ సంస్కృతం
* ఎంఏ చరిత్ర
* ఎంఏ/ఎస్సి గణితం
* ఎంఏ/ఎస్సి గణాంకాలు
* ఎం.ఎస్సి కెమిస్ట్రీ
* ఎం.ఎస్సి ఫిజిక్స్
* ఎం.ఎస్సి జువాలజీ

#### అనుబంధ కోర్సులు

* బయోఇన్ఫర్మేటిక్స్ & కంప్యూటేషనల్ బయాలజీలో సర్టిఫికెట్ ప్రోగ్రామ్ (కళాశాల విద్యార్థులకు మాత్రమే) 
* బయో-కెమికల్ & మాలిక్యులర్ టెక్నాలజీలో ఒక సంవత్సరం పోస్ట్-గ్రాడ్యుయేట్ డిప్లొమా
* పర్యాటకం, ట్రావెల్ మేనేజ్‌మెంట్‌లో ఒక సంవత్సరం పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ సర్టిఫికెట్ కోర్సు
* జర్మన్ భాషలో ఒక సంవత్సరం సర్టిఫికేట్ కోర్సు (పార్ట్-టైమ్)
* జర్మన్ భాషలో ఒక సంవత్సరం డిప్లొమా (పార్ట్-టైమ్)
* జర్మన్ భాషలో ఒక సంవత్సరం అడ్వాన్స్‌డ్ డిప్లొమా (పార్ట్-టైమ్)
* ఫ్రెంచ్ భాషలో ఒక సంవత్సరం సర్టిఫికేట్ కోర్సు (పార్ట్ టైమ్)
* ఇటాలియన్ భాషలో ఒక సంవత్సరం సర్టిఫికేట్ కోర్సు (పార్ట్-టైమ్)
* రష్యన్ భాషలో ఒక సంవత్సరం సర్టిఫికేట్ కోర్సు (పార్ట్-టైమ్)
* స్పానిష్ భాషలో ఒక సంవత్సరం సర్టిఫికేట్ కోర్సు (పార్ట్-టైమ్)

### ర్యాంకింగ్
2023లో నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూషనల్ ర్యాంకింగ్ ఫ్రేమ్‌వర్క్ ద్వారా ఇది భారతదేశం అంతటా 13వ స్థానంలో ఉంది.

ఇండియా టుడే ర్యాంకింగ్స్ 2019:
* భారతదేశంలో 9వ ఉత్తమ కళాశాల, వాణిజ్యంలో ఢిల్లీలో 5వ ఉత్తమ కళాశాల 
* భారతదేశంలో 10వ ఉత్తమ కళాశాల, ఢిల్లీలో 5వ ఉత్తమ కళాశాల సైన్స్ కోసం 
* భారతదేశంలో 19వ ఉత్తమ కళాశాల, ఢిల్లీలో 7వ ఉత్తమ కళాశాల (కళలకు) 

## ప్రముఖ పూర్వ విద్యార్థులు
* జయంత్ చౌదరి, నైపుణ్యాభివృద్ధి, వ్యవస్థాపకత మంత్రిత్వ శాఖ సహాయ మంత్రి (స్వతంత్ర బాధ్యత) (2024 - ప్రస్తుత), ఉత్తరప్రదేశ్ నుండి రాజ్యసభ ఎంపి.
* రిషబ్ పంత్, భారత క్రికెటర్.
* సోనమ్ వాంగ్చుక్, ఇండియన్ ఆర్మీ కల్నల్, మహా వీర్ చక్ర.
* నవదీప్ సింగ్, భారత పారాలింపియన్, 2024 సమ్మర్ పారాలింపిక్స్‌లో పారిస్‌లో జరిగిన జావెలిన్ త్రో F41 లో బంగారు పతక విజేత.
* తానియా సచ్‌దేవ్, అంతర్జాతీయ చెస్ గ్రాండ్‌మాస్టర్.
* ఆయుష్ బదోని, భారత క్రికెటర్.
* గౌరవ్ కపూర్, టీవీ హోస్ట్-నటుడు
* ప్రశాంత్ రాజ్ సచ్‌దేవ్, మోడల్-నటుడు
* రఘు రామ్, టెలివిజన్ స్టార్
* నిష్ఠ దుడేజా, మోడల్
* దేవినేని అవినాష్, భారతీయ రాజకీయ నాయకుడు
* అదితి సింగ్ శర్మ, బాలీవుడ్ గాయని
* మోనా వాసు, టెలివిజన్ నటి
* శ్రీతి ఝా, టెలివిజన్ నటి
* రాశి బన్నీ, నటి
* నిష్ఠ దుడేజా, మోడల్
* సచిన్ గుప్తా, గాయకుడు
* అమిత్ లూత్రా గోల్ఫర్, అర్జున అవార్డు
* తేజస్ బరోకా, భారత క్రికెటర్

## విద్యార్థి జీవితం
దేశం నలుమూలల నుండి, భారతదేశం వెలుపల నుండి విద్యార్థులు వస్తారు. బయటి ప్రాంతాల విద్యార్థులు సాధారణంగా సత్య నికేతన్, ఆనంద్ నికేతన్, మోతీ బాగ్, మునిర్కా, నరైనా, సౌత్ ఎక్స్‌టెన్షన్, లజ్‌పత్ నగర్‌లలో విద్యార్థులకు అనుకూలమైన వసతి గృహాలలో నివసిస్తారు. రాజధాని నగరానికి దక్షిణాన వ్యూహాత్మక స్థానం కారణంగా, గణనీయమైన సంఖ్యలో విద్యార్థులు దక్షిణ ఢిల్లీ ప్రాంతాలు, ఢిల్లీ కంటోన్మెంట్, గుర్గావ్ నుండి వచ్చారు.

### నెక్సస్
thumb|NEXUS 2012 లో సెలెబ్ షో
శ్రీ వెంకటేశ్వర కళాశాల వార్షిక అంతర్-కళాశాల సాంస్కృతిక ఉత్సవం NEXUS, 1978లో స్థాపించబడింది. మూడు రోజుల పాటు జరిగే ఈ ఉత్సవం విశ్వవిద్యాలయం నలుమూలల నుండి విద్యార్థులను ఆకర్షిస్తుంది. ఈ ఉత్సవం USP దాని ప్రొఫెషనల్ షోలు, వాటిలో రాక్ షో, సెలబ్రిటీ షో కూడా ఉన్నాయి. దీనితో పాటు ఇది డ్రామాటిక్స్, డ్యాన్స్, మ్యూజిక్, ఫైన్ ఆర్ట్స్, లిటరరీ మొదలైన వాటిలో పోటీలను నిర్వహిస్తుంది. పరిక్రమ, ఇండియన్ ఓషన్, పెంటాగ్రామ్, అద్వైత, యుఫోరియా మొదలైన రాక్ బ్యాండ్‌లు, కైలాష్ ఖేర్, సునిధి చౌహాన్, కెకె, మోహిత్ చౌహాన్, విశాల్ దద్లాని, అర్మాన్ మాలిక్, జాజీ బి, సుఖ్‌విందర్ సింగ్, శంకర్ మహదేవన్ వంటి ప్రముఖులు ఈ ఉత్సవంలో ప్రదర్శనలు ఇచ్చారు. ఈ ఉత్సవాన్ని ఫైన్ ఆర్ట్స్ అసోసియేషన్ (FAA) స్టూడెంట్స్ యూనియన్ సహకారంతో నిర్వహిస్తుంది.

వెంకటేశ్వర స్వామి కల్యాణం, స్వామికి ఇతర పూజలు వంటి అదనపు కార్యక్రమాలు క్రమం తప్పకుండా జరుగుతాయి. ప్రసాదాన్ని విద్యార్థులకు పంచుతారు. కళాశాల ప్రాంగణంలో వెంకటేశ్వర స్వామి విగ్రహం ఉంది, దానిని క్రమం తప్పకుండా పూజిస్తారు.

శ్రీ వెంకటేశ్వర కళాశాల ఎకనామిక్స్ అసోసియేషన్ శ్రీలంక, భూటాన్ విశ్వవిద్యాలయాలతో వార్షిక విద్యా-కమ్-సాంస్కృతిక మార్పిడి కార్యక్రమాన్ని నిర్వహిస్తోంది, ఇది ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయంలో ఇదే మొదటిది.

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు
* 

వర్గం:ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయం
వర్గం:కళాశాలలు