బికాష్ భట్టాచార్జీ

**బికాష్ భట్టాచార్జీ** కోల్‌కాతా నగరానికి చెందిన భారతీయ చిత్రకారుడు.

బికాష్ భట్టాచార్జీ (21 జూన్ 1940 – 18 డిసెంబర్ 2006) పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రంలోని కోల్‌కాతా నగరానికి చెందిన భారతీయ చిత్రకారుడు. తన చిత్రాల ద్వారా ఆయన మధ్యతరగతి బెంగాళీ ప్రజల జీవనాన్ని – వారి ఆశలు, మూఢనమ్మకాలు, కపటత్వం, అవినీతి, ఇంకా కోల్‌కాతాలో సాధారణంగా కనిపించే హింసను కూడా – ప్రతిబింబించారు. ఆయిల్, అక్రిలిక్, వాటర్‌కలర్, కాంటే, కాలేజ్ వంటి పద్ధతుల్లో ఆయన పనిచేశారు. 2003లో భారతదేశ జాతీయ కళా సంస్థ అయిన లలిత కళా అకాడెమి ఇచ్చే అత్యున్నత పురస్కారం లలిత కళా అకాడమీ ఫెలోషిప్ ఆయనకు లభించింది.   

## ప్రారంభ జీవితం
భట్టాచార్జీ 1940లో కోల్‌కాతాలో జన్మించారు. చిన్న వయస్సులోనే ఆయన తండ్రిని కోల్పోయారు. ఆ తరువాత కుటుంబ జీవన పోరాటం ఆయనలో అసురక్షిత భావనను కలిగించడమే కాకుండా, సమాజంలోని పేదలు, అణగారిన వర్గాల పట్ల లోతైన సహానుభూతిని పెంచింది. ఆ వర్గాల ప్రజలు ఆయన చిత్రాలలో తరచుగా కనిపిస్తారు.

1963లో ఆయన ఇండియన్ కాలేజ్ ఆఫ్ ఆర్ట్ అండ్ డ్రాఫ్ట్స్‌మన్‌షిప్‌ నుండి ఫైన్ ఆర్ట్స్‌లో డిప్లొమా పట్టా పొందారు. బికాష్ తన జీవితమంతా కోల్‌కాతాలోనే నివసించారు. 

## బోధనా జీవితం
భట్టాచార్జీ 1968 నుండి 1972 వరకు ఇండియన్ కాలేజ్ ఆఫ్ ఆర్ట్ అండ్ డ్రాఫ్ట్స్‌మన్‌షిప్‌లో ఉపాధ్యాయుడిగా పనిచేశారు. 1973 నుండి 1982 వరకు ఆయన గవర్నమెంట్ కాలేజి ఆఫ్ ఆర్ట్ అండ్ క్రాఫ్ట్, కోల్‌కాతాలో బోధించారు. 1964లో ఆయన సోసైటీ ఆఫ్ కాంటెంపరరి ఆర్టిస్ట్స్ లో సభ్యుడిగా అయ్యారు.

## చిత్రకళా ప్రస్థానం
ఆయన మొదటి వ్యక్తిగత చిత్ర ప్రదర్శన 1965లో కోల్‌కాతాలో జరిగింది. తరువాత ఆయన చిత్రాలు విదేశాల్లో కూడా ప్రదర్శించబడ్డాయి. 1969లో పారిస్‌లో, 1970–72 మధ్య యుగోస్లావియా, చెకోస్లోవేకియా, రొమేనియా, హంగేరీ దేశాల్లో, 1982లో లండన్‌లో, 1985లో న్యూయార్క్‌లో ఆయన ప్రదర్శనలు నిర్వహించారు.

1960లలో రూపొందించిన “డాల్ సిరీస్” ద్వారా ఆయనకు జీవిత ప్రారంభ దశలోనే వాణిజ్యపరమైన విజయాలు వచ్చాయి. తరువాత “దుర్గ సిరీస్” చిత్రాలతో కూడా ఆయన ప్రసిద్ధి పొందారు. 1980లలో గతకాలపు గొప్ప శిల్పి రాంకింకర్ బైజ్ జీవితంపై ఆధారంగా రాసిన నవలకు చిత్రాలు వేశారు. ఆ నవలను బెంగాళీ రచయిత సమరేష్ బసు రచించారు. అయితే రచయిత మరణం వల్ల ఆ నవల పూర్తికాలేదు. అయినప్పటికీ ఆ పుస్తకానికి భట్టాచార్జీ చేసిన చిత్రాలు ఆయన ఉత్తమ కృతుల్లో ఒకటిగా నిలిచాయి.

భట్టాచార్జీ తరచుగా వాస్తవిక (రియలిస్టిక్) శైలిలో చిత్రాలు వేశారు. ఆయన రవీంద్రనాథ్ టాగూర్, సత్యజిత్ రే, సమరేష్ బసు వంటి ప్రముఖుల చిత్రపటాలను రూపొందించారు. ఇందిరా గాంధీ హత్య అనంతరం, ఆమె మసకబారిన తెల్లని ముఖంతో కూడిన ఒక ప్రత్యేక చిత్రాన్ని కూడా వేశారు. 

అలాగే నక్షలైట్ ఉద్యమం ఆధారంగా చిత్రాల శ్రేణిని రూపొందించారు. వేశ్యల జీవితాన్ని ప్రతిబింబించే చిత్రాల సమూహాన్ని కూడా ఆయన సృష్టించారు. 

బికాష్ భట్టాచార్జీ భారతదేశంలోని అనేక చిత్రకారులకు ప్రేరణగా నిలిచారు. ముఖ్యంగా బెంగాల్‌కు చెందిన రియలిస్టిక్ చిత్రకారుడు సంజయ్ భట్టాచార్య ఆయన ప్రభావాన్ని స్వీకరించిన కళాకారుల్లో ఒకరు.

## శైలి
బికాష్ భట్టాచార్జీ భారతీయ కళలో వాస్తవికతను మళ్లీ ముందుకు తీసుకొచ్చిన చిత్రకారుడిగా గుర్తింపుపొందారు. ఆ కాలంలో భారతీయ కళాకారులు ఎక్కువగా ఆకృతుల వక్రీకరణ-అమూర్త కళ వైపు మొగ్గుచూపుతున్న సమయంలో, ఆయన వాస్తవిక చిత్రకళకు కొత్త జీవం పోశారు.

తనకు బాగా పరిచయమైన నగరం కోల్‌కాతా, అక్కడి ప్రజలను చిత్రీకరించడం మాత్రమే కాకుండా, భట్టాచార్జీ అద్భుతమైన చిత్రపట కళాకారుడిగా కూడా ప్రసిద్ధి పొందారు. వాస్తవికత ఆయన ప్రత్యేకత. ఆయన ఆయిల్ పెయింటింగ్స్‌లో వస్త్రాల మడతల అసలు స్వరూపాన్ని లేదా ఒక మహిళ చర్మరంగు నాజూకుతనాన్ని అచ్చంగా చూపగలిగారు. కాంతి లక్షణాన్ని అద్భుతంగా పట్టుకోవడంలో ఆయనకు అపారమైన నైపుణ్యం ఉండేది.

భట్టాచార్జీ చిత్రాల్లో ఒక రహస్యభరితమైన గుణం కనిపిస్తుంది. అవి కేవలం దృశ్యపరంగానే కాకుండా మనసులోని అంతర్గత భావాల స్థాయిలో కూడా ప్రభావం చూపుతాయి. ఆయన చిత్రాల విషయాలు మహిళా రూపాలు, వివిధ వయస్సుల ప్రజలు-ముసలి పురుషులు, మహిళలు, పిల్లలు, గృహ సహాయకులు వంటి అనేక సామాజిక వర్గాలను ప్రతిబింబించేవి. పాత్రల నేపథ్యాన్ని సహజమైన వాతావరణంతో నిర్మించి, చిత్రంలో నాటకీయతను పెంచగలిగే ప్రత్యేక ప్రతిభ ఆయనకు ఉంది.

బికాష్ చిత్రకళపై స్యూర్రియలిజం కళాకారుల ప్రభావం గాఢంగా ఉంది. ముఖ్యంగా స్పానిష్ చిత్రకారుడు సలోవర్ డాలీ తనకు అత్యంత ఇష్టమైన చిత్రకారుడని ఆయన స్వయంగా చెప్పారు.

## వ్యక్తిగత జీవితం

2000లో భట్టాచార్జీకి పక్షవాతం వచ్చింది. దాని వల్ల ఆయన శరీరం పాక్షికంగా పనిచేయకుండా పోయి, చిత్రాలు వేయలేని పరిస్థితి ఏర్పడింది. దీర్ఘకాలిక అనారోగ్యం తర్వాత 18 డిసెంబర్ 2006న కోల్‌కాతాలోని ఒక నర్సింగ్ హోమ్‌లో ఆయన మరణించారు. ఆయనకు భార్య పార్వతి, ఒక కుమారుడు, ఒక కుమార్తె ఉన్నారు.

## పురస్కారాలు, గౌరవాలు
* అకాడమీ ఆఫ్ ఫైన్ ఆర్ట్స్ అవార్డు, కలకత్తా (1962)
* జాతీయ అవార్డు, లలిత కళా అకాడమీ, న్యూ ఢిల్లీ (1971)
* బిర్లా అకాడెమి ఆఫ్ ఆర్ట్ అండ్ కల్చర్, కలకత్తా – నేషనల్ అవార్డు, లలిత కళా అకాడమీ, న్యూఢిల్లీ (1972) 
* బంగా రత్న (1987)
* పద్మశ్రీ – భారత ప్రభుత్వ పౌర పురస్కారం (1988)
* శిరోమణి పురస్కారం (1989)   
* నివేదిత పురస్కారం, రామకృష్ణ వివేకానంద ఆశ్రమం (1990)
* లలిత కళా అకాడమీ ఫెలోషిప్ (2003)
## మూలాలు

వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:కళాకారులు