మన్ననూర్ (అమ్రాబాద్)

**మన్ననూర్,** తెలంగాణ రాష్ట్రం, నాగర్‌కర్నూల్ జిల్లా, అమ్రాబాద్ మండలంలోని గ్రామం.
ఇది మండల కేంద్రమైన అమ్రాబాద్ నుండి 10 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన వనపర్తి నుండి 65 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత మహబూబ్ నగర్ జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది. నల్లమల లోతట్టు ప్రాంతంలో శ్రీశైలం హైదరాబాద్‌ ప్రధాన రహదారిలోని మన్ననూర్‌ గ్రామం ఉంది.

## గణాంకాలు

2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1230 ఇళ్లతో, 5785 జనాభాతో 1087 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2567, ఆడవారి సంఖ్య 3218. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 2287 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 1718. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 575617.పిన్ కోడ్: 509201.

## విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు 8, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు మూడు, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. ఒక ప్రభుత్వ జూనియర్ కళాశాల ఉంది.ఒక ప్రభుత్వ వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాలఉంది.సమీప బాలబడి అమ్రాబాద్లో ఉంది.సమీప ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల అమ్రాబాద్లోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల నాగర్‌కర్నూల్లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల మహబూబ్ నగర్లోను, పాలీటెక్నిక్‌ వనపర్తిలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల నాగర్‌కర్నూల్లోనూ ఉన్నాయి. సమీప అనియత విద్యా కేంద్రం అచ్చంపేటలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల మహబూబ్ నగర్లోనూ ఉన్నాయి.

## వైద్య సౌకర్యం

### ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
మన్ననూర్లో ఉన్న ఒకప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో ఒక డాక్టరు, ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు.సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.

### ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం

## తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.

## పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.

## సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
మన్ననూర్లో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.

గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.

రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.

## మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో వాణిజ్య బ్యాంకు ఉంది. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి. సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.

## ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో ఆటల మైదానం ఉంది. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.

## విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.

## భూమి వినియోగం
మన్ననూర్లో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:

* అడవి: 865 హెక్టార్లు
* నికరంగా విత్తిన భూమి: 222 హెక్టార్లు
* నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 222 హెక్టార్లు

## ఉత్పత్తి
మన్ననూర్లో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.

### ప్రధాన పంటలు
వరి, జొన్న, సజ్జలు

## విశేషాలు
ఇది ఒక అధునాతన గిరిజన కుగ్రామం.పర్యావరణ విద్యకు కేంద్రం ఇక్కడ వెదుక్కోవచ్చు.**మన్ననూర్** నుండి అమ్రాబాద్నా టైగర్ రిజర్వ్ యొక్క పశ్చిమ శాఖ యొక్క అద్భుతాలు మీరు అన్వేషించవచ్చు.మన్ననూర్ గ్రామం మద్దిమడుగు, శ్రీశైలం దేవాలయాలను / పుణ్య క్షేత్రాలను కలుపుతోంది.ఈ గ్రామం నల్లమల ప్రాంతంలో అన్ని 16 చెంచు పెంటల (అప్పాపూర్, రాంపూర్, అగర్లపెంట, పుల్లైపల్లీ, భౌరాపూర్, మేడిమల్కల లింగాల మండలం మొదలైనవి) తో పాటు రవాణా ద్వారా మిగిలిన గ్రామాలను కలుపుతుంది.ఈ గ్రామం జాతీయ రహదారి పై అన్ని సౌకర్యాలు కలిగి ఉంది.

### మన్ననూరు జైలు
మన్ననూర్ గ్రామంలో శ్రీశైలం రహదారిని ఆనుకొని ఒక పాత భవనం కనిపిస్తుంది. ఈ భవనమే తెలంగాణా కాలాపానీ జైలు (  అడవిలో వర్షం నీరులో మట్టి కలిసి నల్లగా కనిపిస్తుంది ఆ నీటిని కాలాపానీ అని అంటారు జైలులో అలాంటి నీటిని త్రాగటానికి వాడుతారు కాబట్టి కాలాపానీ జైలుగా పేరు) ఈ జైలు నిజాం ప్రభుత్వం ప్రభుత్వ వ్యతిరేకులను శిక్షించడానికి ఉపయోగించిన జైలు. అండమాన్ లోని కాలాపాని జైలు తరహాలో ఇక్కడ కూడా ఇరుకైన గదులలో నించుంటే తల తగులుతూ కూర్చుంటే కాళ్లు జాపు కోలేని పరిస్థితి ఉన్న జైలు గదులలో ఖైదీలను ఉంచేవారు. దట్టమైన నల్లమల అటవీ ప్రాంతంలో అడవి జంతువులకు క్రూర మృగాలకు ఆలవాలమైన ప్రాంతంలో ఈ జైలు నిర్మించబడింది. నిజాం నిరంకుశ ప్రభుత్వం యొక్క క్రూరత్వానికి ఇది ఒక ప్రత్యక్ష సాక్షిగా ఉంది. అనేకమంది చరిత్రకారులు ఈ జైలును ప్రస్తావించారు. 

ఈ జైలులో శిక్ష అనుభవించిన వారు నేరాలు ఘోరాలు చేసిన కరడుగట్టిన నేరస్తులేమీ కాదు, నిజాం నిరంకుశత్వాన్ని నిరాయుధులుగా ప్రతిఘటించిన పోరాటయొధులు. పండిత నరేంద్ర ఆర్య సమాజ కార్యకర్త, నాయకుడు కూడా.  ఆయన అనేక సభలలో ప్రసంగాలు చేసి ప్రజలను ఉత్తేజిత పరిచేవారు. అలా ఆయన ఒక సభలో ప్రసంగంలో ” హైదరాబాద్ సంస్థానం హిందువులకు ఒక పెద్ద జైలు లాగా ఉంది” అని అన్నందుకు ఆయనపై నాటి నిజాం ప్రభుత్వం రాజద్రోహం నేరం ఆరోపించి ఈ మన్ననూర్ లోని కాలాపాని జైలులో దాదాపు మూడు సంవత్సరాల కు పైగా శిక్ష విధించారు. కఠిన పరిస్థితులకు ఆయన భయపడి లొంగిపోతారు అని నిజాం ప్రభుత్వం భ్రమపడింది, కానీ పండిట్ నరేంద్ర జీ మొక్కవోని దీక్షతో నిరాశ చెందకుండా ఈ నిజాం ఆకృత్యాలను ఎదుర్కొనే శక్తిని కోల్పోలేదు.ఆయన పోరాటానికి గుర్తుగా 1985లో ఆర్య సమాజం వారు ఈ జైలు ప్రాంగణాన్ని ప్రభుత్వం నుంచి తీసుకొని నరేంద్ర జీ కి గుర్తుగా స్మారక స్తూపాన్ని నిర్మించి, అప్పటినుంచి ప్రతి సంవత్సరం సెప్టెంబర్ 17వ తేదీన భారతీయ జాతీయ పతాకమును  ఎగుర వేసి, సభ జరుపుతూ ఉన్నారు.

## రాజకీయాలు
2013, జూలై 31న జరిగిన గ్రామపంచాయతి ఎన్నికలలో గ్రామ సర్పంచిగా నిమ్మల శ్రీనివాసులు ఎన్నికయ్యాడు.

## సొంత భవనాలు కలిగి కార్యాలయాలు
మన్ననూర్ లో ఈ దిగువ శాఖలకు,సంస్థలకు సొంత భవనాలు ఉన్నాయి.

ప్రభుత్వ సంస్థలు:1. మాడ,2. ఐటిడిఎ (PTG-చెంచు),3. డిప్యూటీ ఎగ్జికుటివ్ ఇంజనీర్, గిరిజన సంక్షేమ శాఖ వారి కార్యాలయం,4. GCC లిమిటెడ్ బ్రాంచ్ కార్యాలయం,5. ఫారెస్ట్ రేంజ్ కార్యాలయం,6. ఫారెస్ట్ గెస్ట్ హౌస్,7. చెంచు లక్ష్మీ మ్యూజియం,8. పోలీసు స్టేషన్,9. స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా,10.ఆయుర్వేదం హాస్పిటల్, 11. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం

విద్యా సంస్థలు:1. ఇండస్ట్రియల్ ట్రైనింగ్ ఇన్స్టిట్యూట్, 2. PTG కోసం TSTWREIS పాఠశాల (బాయ్స్), జూనియర్ కళాశాల (బాయ్స్), 3. బాలికల TSSWREIS కళాశాల & పాఠశాల, 4. హై స్కూల్, 5. TW ST బాలుర వసతిగృహం,6. TW ST బాలికల హాస్టల్,7. మూడు ప్రాథమిక పాఠశాలలు,8. ఉర్దూ మీడియం ఉన్న ప్రాథమిక పాఠశాల

## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు