చింత్‌పూర్ణి దేవి ఆలయం

**చింత్‌పూర్ణి** అనేది హిమాచల్ ప్రదేశ్లోని ఊనా జిల్లాలో ఉన్న ఒక చిన్న పట్టణం. ఇది ఉనా పట్టణానికి సుమారు 40 కి.మీ ఉత్తరంగా, పంజాబ్ రాష్ట్ర సరిహద్దుకు సమీపంలో ఉంది. ఈ ప్రదేశం సముద్ర మట్టానికి సుమారు 977 మీటర్ల (సుమారు 3,200 అడుగులు) ఎత్తులో ఉంది. ఇక్కడ ఉన్న **మా చింత్‌పూర్ణి ఆలయం** భారతదేశంలోని ముఖ్యమైన శక్తి పీఠాలలో ఒకటిగా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఇక్కడ హిందూ వంశావళి రికార్డులు కూడా నిర్వహించబడుతాయి. చింత్‌పూర్ణికి ఉత్తరంగా పశ్చిమ హిమాలయాలు ఉన్నాయి. ఈ ప్రదేశం తక్కువ ఎత్తు గల శివాలిక్ (లేదా శివాలిక్) పర్వత శ్రేణిలో ఉంది. హిమాచల్ ప్రదేశ్లో మొత్తం ఐదు శక్తి పీఠాలు ఉన్నాయి: చింత్‌పూర్ణి, జ్వాలాముఖి ఆలయం, బజ్రేశ్వరి మాత ఆలయం, శ్రీ చాముండా దేవి మందిరం, నైనా దేవి ఆలయం.

శక్తి పీఠాలుకు సంబంధించిన పురాణ గాథ శాక్తేయ సంప్రదాయంలో భాగం. ఇది దేవి సతీ దేవి స్వీయదహన కథను వివరిస్తుంది. విష్ణువు ఆమె శరీరాన్ని 51 భాగాలుగా కోసి, అవి భూమిపై పడి పవిత్ర క్షేత్రాలుగా మారాయని విశ్వసించబడుతుంది. చింత్‌పూర్ణిలో చిన్నమస్తా దేవికి సంబంధించిన పురాణ కథ కూడా శాక్తేయ సంప్రదాయంలో భాగమే. ఇక్కడ చిన్నమస్తాను శిరోఛ్ఛేద దేవిగా, అలాగే నుదుటి దేవిగా భావిస్తారు.

## ప్రాచీన మూలాలు
విష్ణువు మాత సతీ దేవి దహనమైన శరీరాన్ని 51 భాగాలుగా కోసినప్పుడు, ఆమె పాదాలు ఈ ప్రదేశంలో పడ్డాయని విశ్వాసం. అందువల్ల ఇది 51 శక్తి పీఠాలులో అత్యంత ముఖ్యమైనదిగా పరిగణించబడుతుంది. ఇక్కడ నివసించే దేవిని **చిన్నమస్తికా** అని కూడా పిలుస్తారు. మార్కండేయ పురాణం ప్రకారం, దేవి చండీ రాక్షసులను సంహరించిన తర్వాత, ఆమె యోగినులు జయ, విజయ మరింత రక్తం కోరగా, దేవి చండీ తన తలను తానే కోసుకుని వారి దాహాన్ని తీర్చింది. చిన్నమస్తా దేవి సాధారణంగా తన చేతిలో తానే కోసుకున్న తలను పట్టుకుని, తన మెడ నుండి ప్రవహించే రక్త ప్రవాహాన్ని తాగుతూ చూపబడుతుంది. ఆమె పక్కన ఉన్న ఇద్దరు నగ్న యోగినులు మిగిలిన రక్త ప్రవాహాన్ని తాగుతారు. శిరోరహిత దేవిగా చిన్నమస్తా, భక్తుల మనస్సును భౌతిక బంధనాల నుండి విడిపించి శుద్ధ దైవ చైతన్యంలో లీనమయ్యేలా సహాయపడే మహాశక్తిగా భావించబడుతుంది. తల కోయడం అంటే మనస్సును శరీరంతో వేరు చేయడం, అంటే చైతన్యానికి స్వేచ్ఛను సూచిస్తుంది. పౌరాణిక సంప్రదాయాల ప్రకారం, చిన్నమస్తికా మాతను నాలుగు దిశలలో శివుడు – రుద్ర మహాదేవుడు – రక్షిస్తాడు. తూర్పున కాలేశ్వర్ మహాదేవుడు, పడమరలో నారాయణ మహాదేవుడు, ఉత్తరంలో ముచుకుంద మహాదేవుడు, దక్షిణంలో శివ బారి ఆలయాలు ఉన్నాయి. ఇవన్నీ చింత్‌పూర్ణికి సమదూరంలో ఉండటం వల్ల, ఈ ప్రదేశం మా చిన్నమస్తికా నివాసంగా నిర్ధారించబడుతుంది.

## శక్తి పీఠంగా చింత్‌పూర్ణి ఆలయం

చిన్నమస్తికా దేవి త్యాగానికి ప్రతీక. అందువల్ల చింత్‌పూర్ణి శ్రీ శక్తి పీఠంగా పరిగణించబడుతుంది. దక్ష యాగం, సతి దేవి స్వీయదహనం కథ శక్తి పీఠాలకు సంబంధించినది. శివుడు సతి దేవి దేహాన్ని మోసుకుంటూ తిరుగుతుండగా ఆమె శరీర భాగాలు పడిన ప్రదేశాలే శక్తి పీఠాలుగా మారాయని విశ్వాసం. మొత్తం 51 శక్తి పీఠాలు సంస్కృతంలోని 51 అక్షరాలతో అనుసంధానించబడ్డాయి. ఈ ప్రదేశంలో సతి దేవి చైతన్యం పడిందని నమ్మకం.

## చరిత్ర
పటియాలా రియాసత్‌కు చెందిన పండిత్ మై దాస్ (పంజాబీ కలియా నాయి – కులీన బ్రాహ్మణుడు) సుమారు 12 తరాల క్రితం చింత్‌పూర్ణిలో ఈ ఆలయాన్ని స్థాపించినట్టు భావిస్తారు (ఒక తరం ≈ 25 సంవత్సరాలు). కాలక్రమేణా ఈ ప్రదేశం దేవి పేరుతో చింత్‌పూర్ణిగా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఆయన వారసులు ఇప్పటికీ చింత్‌పూర్ణిలో నివసిస్తూ ఆలయంలో పూజలు నిర్వహిస్తున్నారు. వారే అధికారిక పూజారులు.

## హిందూ వంశావళి రికార్డులు
**చింత్‌పూర్ణిలోని హిందూ వంశావళి పట్టికలు**ను ఇక్కడి పండితులు నిర్వహిస్తారు. ఇవి యాత్రికుల కుటుంబ చరిత్రను నమోదు చేస్తాయి.

## ప్రార్థనలు, నైవేద్యాలు

భక్తులు దేవికి మిఠాయిలు (సూజీ హల్వా, లడ్డూ, బర్ఫీ), ఖీర్, పటాశా, కొబ్బరికాయలు, పండ్లు, చున్నీ, ధ్వజం, పూలు, నెయ్యి మొదలైనవి సమర్పిస్తారు. ప్రసాదాన్ని ఇంటి నుంచి లేదా ఆలయం చుట్టుపక్కల బజార్లలో కొనుగోలు చేయవచ్చు. ఆలయం మధ్యలో గర్భగుడి ఉంటుంది. ఇక్కడ మాత చింత్‌పూర్ణి ప్రతిమను **పిండీ** (గుండ్రటి రాయి) రూపంలో ప్రతిష్ఠించారు. భక్తులు దర్శనం చేసుకుని ప్రార్థనలు చేస్తారు.

## స్థానం, రవాణా
చింత్‌పూర్ణి మాత మందిరం భర్వైన్ కు 3 కి.మీ పడమరగా ఉంది. ఇది ముబారక్‌పూర్ – దేహ్రా – కాంగ్రా – ధర్మశాల రహదారిపై ఉంది. సమీప రైల్వే స్టేషన్ చింత్‌పూర్ణి మార్గ్ రైల్వే స్టేషన్ (సుమారు 20 కి.మీ).

## వాతావరణం
చింత్‌పూర్ణిలో ఉష్ణోగ్రత సాధారణంగా పంజాబ్, హర్యానా మైదానాల కంటే సుమారు 5 డిగ్రీలు తక్కువగా ఉంటుంది. సగటు వార్షిక వర్షపాతం 2587 మి.మీ. 2012లో 52 సంవత్సరాల తర్వాత ఇక్కడ హిమపాతం నమోదై రహదారి అడ్డంకులు ఏర్పడ్డాయి.

## వసతి

నవరాత్రి ఉత్సవాల సమయంలో (శ్రావణం, ఆశ్విన్, చైత్రం) వసతి చాలా కష్టంగా ఉంటుంది. సంక్రాంతి, పౌర్ణమి, అష్టమి రోజులు కూడా భక్తులతో నిండివుంటాయి.

## చిత్ర గ్యాలరీ

## సూచనలు

## బాహ్య లింకులు

* JaiMaaChintpurni.com
* JaiMaaChintpurniJi.org
* Mata Chintpurni Devi – తొలి వెబ్‌సైట్ (2004) 
* మాత చింత్‌పూర్ణి చాలీసా 
* చింత్‌పూర్ణి అధికారిక వెబ్‌సైట్ 
* మాత శ్రీ చింత్‌పూర్ణి జీ – అధికారిక వెబ్‌సైట్

వర్గం:హిందూ దేవాలయాలు