సబీహా మర్చంట్

**సబీహా సబనాలీ మర్చంట్** (జననం 1959) బర్కిలీలోని కాలిఫోర్నియా విశ్వవిద్యాలయంలో మొక్కల జీవశాస్త్రం ప్రొఫెసర్. ఆమె కిరణజన్య సంయోగక్రియ, మెటలోఎంజైమ్లను అధ్యయనం చేస్తుంది 2010 లో క్లామిడోమోనాస్ జన్యుక్రమాన్ని క్రమబద్ధీకరించిన బృందానికి మర్చంట్ నాయకత్వం వహించారు. ఆమె 2012 లో నేషనల్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్ సభ్యురాలిగా ఎన్నికైంది.

## ప్రారంభ జీవితం, విద్య
మర్చంట్ ముంబైలో జన్మించారు. ఆమెకు ఏమి చేయాలో తెలియలేదు, 12 సంవత్సరాల వయస్సులో ఆప్టిట్యూడ్ పరీక్ష తీసుకుంది. మర్చంట్ సైన్స్, హ్యుమానిటీస్ లో మంచి మార్కులు సాధించాడు, కాని తరగతిలో తగినంత మంది బాలికలు లేనందున సైన్సెస్ కు ఎంపికయ్యారు. మర్చంట్ జె.బి.పెటిట్ హైస్కూల్ ఫర్ గర్ల్స్ కు హాజరయ్యాడు. పదిహేనేళ్ల వయసులో, మర్చంట్ సెయింట్ జేవియర్ కళాశాలలో విశ్వవిద్యాలయాన్ని ప్రారంభించాడు, అక్కడ ఆమె 300 మంది తరగతిలోని ఐదుగురు మహిళల్లో ఒకరు. ఆమె యునైటెడ్ స్టేట్స్ కు మకాం మార్చింది. ఆమె 1978 లో విస్కాన్సిన్-మాడిసన్ విశ్వవిద్యాలయంలో చేరి, గ్లెన్ చాంబ్లిస్ పర్యవేక్షణలో పనిచేస్తూ సజీవ కణాల రసాయనశాస్త్రంపై ఆసక్తి కలిగింది.మర్చంట్ మాలిక్యులర్ బయాలజీలో మేజర్ చేసి 1979 లో బ్యాచిలర్ డిగ్రీని పొందారు. హెన్రీ ఎ. లార్డీ కార్యదర్శిగా పనిచేయడానికి ఆమె ఎంజైమ్ ఇన్స్టిట్యూట్లో చేరింది, కాని అతను ఆమెను గ్రాడ్యుయేట్ ప్రోగ్రామ్లకు దరఖాస్తు చేయమని ప్రోత్సహించాడు. 1983లో విస్కాన్సిన్-మాడిసన్ విశ్వవిద్యాలయంలో పీహెచ్డీ పట్టా పొందారు. ఆమె బ్రూస్ సెల్మన్ తో కలిసి సింగిల్ సెల్ ఆల్గా చాల్ లో పనిచేసింది.

## పరిశోధన, వృత్తి
పిహెచ్ డి పూర్తి చేసిన తరువాత, మర్చంట్ హార్వర్డ్ విశ్వవిద్యాలయంలో లారెన్స్ బొగోరాడ్ లో చేరారు.ఆమె కాంతి-నియంత్రిత జన్యు వ్యక్తీకరణపై పనిచేయడం ప్రారంభించింది. దురదృష్టవశాత్తు, ఆమె పోస్ట్ డాక్టోరల్ రీసెర్చ్ ఫెలోషిప్ పొందిన నాలుగు నెలల తరువాత ప్రయోగశాలలో అగ్నిప్రమాదం జరిగింది. ఈ సమయంలో ఆమె క్లామిడోమోనాస్లో కిరణజన్య సంయోగ ఎలక్ట్రాన్ రవాణా నియంత్రణలో లోహాల పాత్రను పరిశోధిస్తూ లైబ్రరీలో చదవడం ప్రారంభించింది. కణాలు రాగి స్థాయిలను ఎలా ఆర్ఎన్ఏగుర్తిస్తాయో అధ్యయనం చేసి ప్రతిరోధకాలను అభివృద్ధి చేసింది.

రాగి అందుబాటులో ఉన్నప్పుడు క్లామిడోమోనాస్ రీన్హార్డి ప్లాస్టోసైనిన్ కోసం ఆర్ఎన్ఏ ఉత్పత్తి అవుతుందని మర్చంట్ మొదట నిరూపించారు. ప్లాస్టోసైనిన్ నిరంతరం అనువదించబడుతున్నప్పటికీ, తగినంత రాగి లేని వ్యవస్థలలో అది క్షీణిస్తుందని చూపించడానికి ఆమె పల్స్-ఛేజ్ విశ్లేషణను ఉపయోగించింది.  ఇనుము ఆధారిత ప్రోటీన్ అయిన సైటోక్రోమ్ సి 6 ఆర్ఎన్ఎ రాగి లోపం ఉన్న కణాలలో మాత్రమే ఉందని మర్చంట్ చూపించారు. క్లామిడోమోనాస్లో సైటోక్రోమ్ సి 6 కూడా ఉందని ఆమె చూపించింది, ఇది అవసరమైతే కిరణజన్య సంయోగక్రియ సమయంలో అడుగు పెట్టగలదు.

## అవార్డులు, గౌరవాలు
ఆమె పురస్కారాలు, గౌరవాలలో ఇవి ఉన్నాయిః

* 1999 అమెరికన్ సొసైటీ ఆఫ్ ప్లాంట్ బయాలజిస్ట్స్ చార్లెస్ ఆల్బర్ట్ షల్ అవార్డు 
* 2004 యూనివర్శిటీ ఆఫ్ కాలిఫోర్నియా, లాస్ ఏంజిల్స్ హెర్బర్ట్ న్యూబీ మెక్కాయ్ అవార్డు 
* 2005 ఫెలో ఆఫ్ ది అమెరికన్ అసోసియేషన్ ఫర్ ది అడ్వాన్స్మెంట్ ఆఫ్ సైన్స్ 
* 2008 ఫెలో ఆఫ్ ది అమెరికన్ సొసైటీ ఆఫ్ ప్లాంట్ బయాలజిస్ట్స్ 
* 2006 గిల్బర్ట్ మోర్గాన్ స్మిత్ మెడల్ 
* 2010 అమెరికన్ సొసైటీ ఆఫ్ ప్లాంట్ బయాలజిస్ట్స్ చార్లెస్ ఎఫ్. కెట్టరింగ్ అవార్డు 
* 2012 అలెగ్జాండర్ వాన్ హంబోల్ట్ ఫౌండేషన్ హంబోల్ట్ట్ అవార్డు 
* 2012 నేషనల్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్ ఎన్నికయ్యారు 
* 2012, డార్బేకర్ ప్రైజ్, బొటానికల్ సొసైటీ ఆఫ్ అమెరికా 
* 2014: అమెరికన్ అకాడమీ ఆఫ్ ఆర్ట్స్ అండ్ సైన్సెస్ ఎన్నికయ్యారు
* 2016లో అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్కు ఎన్నికైన లియోపోల్డినా 
* అమెరికన్ సొసైటీ ఆఫ్ ప్లాంట్ బయాలజిస్ట్స్ పయనీర్ సభ్యురాలిగా గుర్తింపు పొందింది.

## మూలాలు

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1959 జననాలు
వర్గం:భారతీయ మహిళా శాస్త్రవేత్తలు