open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1972

**1972** గ్రెగోరియన్‌ కాలెండరు యొక్క లీపు సంవత్సరము.

## సంఘటనలు
* జనవరి 31: నేపాల్ రాజుగా బీరేంద్ర అధికారంలోకి వచ్చాడు.
* జూన్ 5: స్వీడన్ రాజధాని స్టాక్‌హోంలో మొట్టమొదటి పర్యావరణ సదస్సు నిర్వహించబడింది.
* ఆగష్టు 26: 20వ వేసవి ఒలింపిక్ క్రీడలు మ్యూనిచ్లో ప్రారంభమయ్యాయి.
* డిసెంబర్ 5: ఆంధ్రప్రదేశ్లో ఒంగోలు జిల్లా పేరును ప్రకాశం జిల్లాగా మార్చారు.

## జననాలు
* జనవరి 7: ఎస్.పి.బి.చరణ్, భారతీయ చలనచిత్ర నేపథ్యగాయకుడు, నటుడు, నిర్మాత.
* ఫిబ్రవరి 4: శేఖర్ కమ్ముల, తెలుగు సినీదర్శకుడు, నిర్మాత, సినీ రచయిత.
* ఫిబ్రవరి 13: నూనె శ్రీనివాసరావు, సామాజిక శాస్త్రవేత్త.
* ఏప్రిల్ 14: కునాల్ గానావాలా, భారతీయ సినిమా నేపథ్య గాయకుడు.
* ఏప్రిల్ 16: జె. డి. చక్రవర్తి , నటుడు, దర్శకుడు.
* ఏప్రిల్ 17: ఇంద్రగంటి మోహన కృష్ణ, తెలుగు సినిమా దర్శకుడు.
* ఏప్రిల్ 20: మమతా కులకర్ణి, హిందీ సినీనటి.
* జూన్ 3: టి. హరీశ్ రావు, తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి పార్టీకి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు.
* జూలై 18: సౌందర్య, సినీనటి. (మ.2004)
* అక్టోబర్ 11: సంజయ్ బంగర్, భారత క్రికెట్ జట్టు మాజీ క్రీడాకారుడు.
* నవంబర్ 17: రోజా సెల్వమణి, దక్షిణ భారతదేశంలో సినిమా నటి, రాజకీయవేత్త.
* నవంబర్ 18: జుబిన్ గార్గ్, అస్సాంకు చెందిన భారతీయ గాయకుడు, సంగీత దర్శకుడు, స్వరకర్త, పాటల రచయిత. 
* డిసెంబర్ 21: వై.ఎస్. జగన్మోహన్ రెడ్డి, రాజకీయ నాయకుడు.

## మరణాలు

* జనవరి 10: పింగళి లక్ష్మీకాంతం, తెలుగు కవి పింగళి కాటూరి జంటకవులలో పింగళి ఈయనే. రాయల అష్టదిగ్గజాలలో ఒకడైన పింగళి సూరన వంశానికి చెందినవాడు. (జ. 1894)
* జనవరి 22: స్వామి రామానంద తీర్థ, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, హైదరాబాదు సంస్థాన విమోచనానికి పాటు బడ్డ మహానాయకుడు. (జ.1903)
* జనవరి 23: కె. అచ్యుతరెడ్డి, స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు, శాసనసభ్యులు, మంత్రివర్యులు. (జ. 1914)
* జనవరి 24: కాండూరు నరసింహాచార్యులు కవి, రచయిత, ఆయుర్వేద వైద్యుడు. (జ. 1900)
* జనవరి 31: నేపాల్ రాజుగా పనిచేసిన మహేంద్ర.
* మే 7: దామోదరం సంజీవయ్య, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర రెండవ ముఖ్యమంత్రి. (జ.1921)
* మే 29: పృథ్వీరాజ్ కపూర్, హిందీ సినిమానటుడు. దాదా సాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు గ్రహీత. (జ.1906)
* జూన్ 20: కొచ్చెర్లకోట రంగధామరావు, స్పెక్ట్రోస్కోపీ రంగంలో పేరొందిన భౌతిక శాస్త్రవేత్త. (జ.1898)
* జూలై 19: కలుగోడు అశ్వత్థరావు, స్వయంకృషితో తెలుగు కన్నడ భాషలలో ప్రావీణ్యం సంపాదించాడు. (జ.1901)
* జూలై 19: గీతా దత్, భారతీయ నేపథ్య గాయకురాలు. (జ.1930)
* జూలై 28: చారు మజుందార్, నక్సల్బరీ ఉద్యమ నేత. (జ.1918)
* సెప్టెంబరు 15: కె.వి.రెడ్డి, ప్రతిభావంతుడైన దర్శకుడు, నిర్మాత, రచయిత. (జ.1912)
* సెప్టెంబరు 27: గోగినేని భారతీదేవి, స్వతంత్ర సమర యోధురాలు, సంఘ సేవిక. (జ. 1908)
* నవంబరు 5: సుభద్రా శ్రీనివాసన్, ఆకాశవాణి కార్యక్రమ నిర్వాహకురాలు. (జ.1925)
* నవంబరు 18: జనమంచి వేంకట సుబ్రహ్మణ్యశర్మ, కవి, పండితుడు, పంచాంగకర్త. (జ.1899)
* డిసెంబర్ 21: దాసరి కోటిరత్నం, తెలుగు సినిమా నటి, తెలుగు సినిమారంగలో తొలి మహిళా చిత్ర నిర్మాత. (జ.1910)
* డిసెంబర్ 25: చక్రవర్తి రాజగోపాలాచారి, భారతదేశపు చివరి గవర్నర్ జనరల్. (జ.1878)
* డిసెంబర్ 25: కాకాని వెంకటరత్నం, ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యవసాయ మంత్రి.

## పురస్కారాలు
* దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు : పంకజ్ మల్లిక్.
* జ్ఞానపీఠ పురస్కారం : రామ్‌ధరీ సింగ్ 'దినకర్'.
* జనహార్ లాల్ నెహ్రూ అంతర్జాతీయ పురస్కారం: మదర్ థెరీసా

*
1976

**1976** గ్రెగోరియన్‌ కాలెండరు యొక్క లీపు సంవత్సరము.

## సంఘటనలు
* జూలై 17: 21వ వేసవి ఒలింపిక్ క్రీడలు మాంట్రియల్ లో ప్రారంభమయ్యాయి.
* జూలై 29: వరంగల్లులో కాకతీయ విశ్వవిద్యాలయమును నెలకొల్పారు.
* ఆగష్టు 16: ఐదవ అలీన దేశాల సదస్సు కొలంబోలో ప్రారంభమైనది.
* నవంబర్ 5: భారతదేశ లోక్‌సభ స్పీకర్‌గా భలీరామ్ భగత్ పదవిని స్వీకరంచాడు.

## జననాలు
* జనవరి 9: టిఎన్ఆర్, తెలుగు ఇంటర్వ్యూ హోస్ట్, సినిమా జర్నలిస్టు, నటుడు. (మ. 2021)
* ఫిబ్రవరి 12: అశోక్ తన్వర్, భారతదేశ రాజకీయ నాయకుడు.
* ఫిబ్రవరి 28: అలీ లార్టర్, అమెరికన్ నటి, ఫ్యాషన్ మోడల్
* ఏప్రిల్ 4: సిమ్రాన్, తెలుగు, తమిళం సినిమాలలో పేరొందిన కథానాయిక.
* జూన్ 28: పెండెం జగదీశ్వర్, బాలల కథారచయిత. (మ. 2018)
* జూలై 24: కల్వకుంట్ల తారక రామారావు, సిరిసిల్ల శాసనసభ నియోజకవర్గం శాసనసభ సభ్యులు.
* ఆగస్టు 28: కుసుమ జగదీశ్, తెలంగాణ ఉద్యమకారుడు, రాజకీయ నాయకుడు (మ. 2023)
* సెప్టెంబర్ 18: రొనాల్డో, బ్రెజిల్‌కు చెందిన ఫుట్‌బాల్ క్రీడాకారుడు.
* నవంబర్ 14: హేమంగ్ బదాని, భారత క్రికెట్ జట్టు మాజీ క్రీడాకారుడు.
* డిసెంబరు 7: రవిశంకర్ వర్మ గొట్టుముక్కల, వ్యాపారవేత్త, సినీ నిర్మాత.

## మరణాలు

* ఫిబ్రవరి 6: దీవి రంగాచార్యులు, ఆయుర్వేద వైద్యులు.బిప్రాచీన హిందూ వైద్యశాస్త్ర పరిశోధకులు. (జ.1898)
* మార్చి 6: దువ్వూరి వేంకటరమణ శాస్త్రి, సంస్కృతాంధ్ర పండితుడు.
* మార్చి 12: మందుముల నరసింగరావు, నిజాం విమోచన పోరాటయోధుడు, రాజకీయ నాయకుడు. (జ.1976)
* మే 6: కోకా సుబ్బారావు, ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు మొట్టమొదటి ప్రధాన న్యాయమూర్తి, తొమ్మిదవ సుప్రీం కోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి. (జ.1902)
* జూలై 28: శ్రీనివాస చక్రవర్తి, అభ్యుదయ రచయిత, నాటక విమర్శకులు, నాటక విద్యాలయ ప్రధానాచార్యులు, పత్రికా రచయిత, వ్యాసకర్త, అనువాదకులు. (జ.1911)
* జూలై 28: తరిమెల నాగిరెడ్డి, కమ్యూనిస్టు నాయకుడు. (జ.1917)
* ఆగష్టు 27: ముకేష్, భారతీయ హిందీ సినిమారంగ నేపథ్య గాయకుడు. (జ.1923)
* సెప్టెంబర్ 7: భీమవరపు నరసింహారావు, తెలుగు సినిమా సంగీత దర్శకులు, రంగస్థల నటుడు. (జ.1905)
* ఆగష్టు 29: ఖాజీ నజ్రుల్ ఇస్లాం, బెంగాలీ కవి, సంగీతకారుడు, విప్లవకారుడు, ఉద్యమకారుడు. (జ.1899)
* అక్టోబరు 7: పి. చంద్రారెడ్డి, ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి, ఆంధ్రప్రదేశ్, తమిళనాడు రాష్ట్రాల ఆపద్ధర్మ గవర్నరు. (జ.1904)
* అక్టోబరు 8: కందుకూరి రామభద్రరావు, తెలుగు రచయిత, కవి, అనువాదకుడు. (జ.1905)
* అక్టోబరు 18: విశ్వనాథ సత్యనారాయణ "కవి సమ్రాట్", తొలి జ్ఞానపీఠ అవార్డు గ్రహీత. (జ.1895)
* : వంగర వెంకటసుబ్బయ్య, హాస్యనటుడు. (జ.1897)

## పురస్కారాలు
* భారతరత్న పురస్కారం: కే.కామరాజు
* దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు : కానన్ దేవి.
* జ్ఞానపీఠ పురస్కారం : ఆశాపూర్ణా దేవి

*
1848

**1848** గ్రెగోరియన్‌ కాలెండరు యొక్క లీపు సంవత్సరము. చారిత్రికంగా ఈ సంవత్సరం అనేక దేశాల్లో వచ్చిన విప్లవాలకు ప్రసిద్ధి చెందింది. బ్రెజిల్ నుండి హంగరీ దాకా అనేక దేశాల్లో విప్లవాలు వచ్చిన సంవత్సరం ఇది. చాలా విప్లవాలు తమ లక్ష్యాలను సాధించనప్పటికీ, తదనంతర శతాబ్దమంతా వీటి పర్యవసానాలు కనిపించాయి.

## సంఘటనలు

* జనవరి 1: సావిత్రిబాయి ఫూలే పూణేలో మొట్టమొదటగా బాలికల పాఠశాలను ప్రారంభించింది.
* జనవరి 12: డల్ హౌసీ బ్రిటిష్ ఇండియా గవర్నర్ జనరల్ అయ్యాడు.
* జనవరి 24: జేమ్స్ మార్షల్ కాలిఫోర్నియాలో బంగారం కనుగొన్నాడు.
* ఫిబ్రవరి 21: కార్ల్ మార్క్స్, ఫ్రెడరిక్ ఎంగెల్స్ లు లండన్‌లో తమ కమ్యూనిస్టు మానిఫెస్టోను ప్రచురించారు. 
* మార్చి 15: హంగరీ విప్లవం
* మార్చి 18: జర్మను విప్లవం కారణంగా కింగ్ ఫ్రెడరిక్విలియం ఒక లిబరల్ ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేసాడు 
* ఏప్రిల్ 18: రెండవ ఆంగ్లో-సిక్ఖు యుద్ధం మొదలైంది.
* జూన్ 17: ప్రాగ్‌లో కార్మికుల తిరుగుబాటును అణచేందుకు ఆస్ట్రియా సైన్యం కాల్పులు జరిపింది
* సెప్టెంబరు 12: స్విట్జర్లండులో రాజ్యాంగం అమల్లోకి వచ్చింది. దీంతో ఆ దేశం ఒక ఫెడరల్ రిపబ్లిక్‌గా అవతరించింది. ఐరోపాలో తొట్టతొలి ఆధునిక గణతంత్ర రాజ్యం అది.
* నవంబరు 3: నెదర్లాండ్స్లో రాజ్యాంగం అమల్లోకి వచ్చింది. దీంతో అక్కడి రాచరికపు అధికారానికి తీవ్రంగా కోత పడింది.
* నవంబరు 4: ప్రజా విప్లవం తరువాత రెండవ ఫ్రెంచి రిపబ్లిక్ అమల్లోకి వచ్చింది
* తేదీ తెలియదు: అహ్మదాబాదులో మొదటి ఇంగ్లీషు భాషా పాఠశాల మొదలైంది.
* తేదీ తెలియదు: జాన్ ఎలియట్ డ్రింక్‌వాటర్ బెథూన్ సుప్రీం కౌన్సిల్ ఆఫ్ ఇండియా సభ్యునిగా నియమితుడయ్యాడు.
* తేదీ తెలియదు: కలివికోడిని మొదటిసారి బ్రిటిష్ సైనిక వైద్యాధికారి థామస్ జి జెర్ధాన్ తొలిసారి గుర్తించాడు
* తేదీ తెలియదు: బ్రిటిష్ ఇండియాలో గవర్నర్ జనరల్ గా లార్డు హార్డింజి పరిపాలన ముగిసింది

## జననాలు

* మార్చి 5: క్లారా కెర్న్ బేలిస్,  అమెరికన్ రచయిత్రి, విద్యావేత్త. (మ.1948)
* ఏప్రిల్ 16: కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులు, సంఘ సంస్కరణకు, సామాజిక దురాచారాల నిర్మూలనకు నిరుపమానమైన కృషి చేశాడు. (మ.1919)
* ఏప్రిల్ 29: రాజా రవివర్మ, భారతీయ చిత్రకారుడు. (మ. 1906)
* నవంబర్ 10: సురేంద్రనాథ్ బెనర్జీ, భారత జాతీయోద్యమ నాయకుడు. (మ.1925)

## మరణాలు
* ఫిబ్రవరి 23: జాన్ క్విన్సీ ఆడమ్స్, అమెరికా మాజీ అధ్యక్షుడు.

## పురస్కారాలు

*
1919

**1919** గ్రెగోరియన్‌ కాలెండరు యొక్క మామూలు సంవత్సరము.

## సంఘటనలు
* మార్చి 15: తొలిసారిగా భారతీయ భాషలలో విద్యాబోధనకై హైదరాబాదులో ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము స్థాపించబడింది.
* మార్చి 31: హైదరాబాదులో హైకోర్టు భవన నిర్మాణం పూర్తయింది.
* ఏప్రిల్ 11: అంతర్జాతీయ కార్మిక సంస్థ ఏర్పడింది.
* ఏప్రిల్ 13: జలియన్‌వాలా బాగ్ దురంతం జరిగింది.
* అక్టోబర్ 7: నవజీవన్‌ పత్రికను మహాత్మా గాంధీ ప్రారంభించాడు.
* నవంబరు 27: మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం: మిత్రరాజ్యాలు బల్గేరియాతో న్యూలీ సంధి చేసుకున్నాయి.

## జననాలు

* జనవరి 13: మర్రి చెన్నారెడ్డి, ఆంధ్రప్రదేశ్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి. (మ.1996)
* ఫిబ్రవరి 2: తిక్కవరపు పఠాభిరామిరెడ్డి, రచయిత, సినిమా నిర్మాత. (మ.2006)
* ఫిబ్రవరి 9: ముదిగొండ సిద్ద రాజలింగం, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుల సంఘం రాష్ట్ర అధ్యక్షుడు.
* మార్చి 6: గడియారం రామకృష్ణ శర్మ, సాహితీవేత్త. (మ.2006)
* మే 2: పాగ పుల్లారెడ్డి, నిజాం వ్యతిరేక ఉద్యమకారుడు, రాజకీయ నాయకుడు. (మ.2010)
* జూలై 1: టి.ఎన్.విశ్వనాథరెడ్డి, భారత పార్లమెంటు సభ్యుడు.
* సెప్టెంబర్ 23: జయచామరాజ వడయార్‌ బహదూర్‌, మైసూరు సంస్థానానికి 25వ, చివరి మహారాజు. (మ.1974)
* జూలై 20: ఎడ్మండ్ హిల్లరీ, టెన్సింగ్ నార్గేతో కలిసి ఎవరెస్ట్ పర్వతాన్ని ఎక్కాడు. (మ.2008)
* ఆగష్టు 12: విక్రం సారాభాయ్, భారత శాస్త్రవేత్త.
* ఆగష్టు 16: టంగుటూరి అంజయ్య, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర 8వ ముఖ్యమంత్రి. (మ.1986)
* సెప్టెంబర్ 22: నందగిరి ఇందిరాదేవి, స్వాత్రంత్ర్య సమరయోధురాలు, తొలి తరం తెలంగాణ కథారచయిత్రి, సాంఘిక సేవకురాలు. (మ.2007)
* అక్టోబర్ 3: జేమ్స్ బుకానన్, ఆర్థికవేత్త, నోబెల్ బహుమతి గ్రహీత.
* నవంబరు 1: అంట్యాకుల పైడిరాజు, చిత్రకారుడు, శిల్పి. (మ.1986)
* నవంబరు 27: కంచర్ల సుగుణమణి సంఘసేవకురాలు, దుర్గాబాయ్ దేశ్‌ముఖ్ అనుయాయి (మ.2017)
* డిసెంబరు 4: ఐ.కె.గుజ్రాల్, భారత 13వ భారతదేశ ప్రధానమంత్రి, దౌత్యవేత్త. (మ.2012)
* డిసెంబరు 16: చింతలపాటి సీతా రామచంద్ర వరప్రసాద మూర్తిరాజు, గాంధేయవాది, స్వాతంత్ర్యసమరయోధులు.
* : చాకలి ఐలమ్మ, తెలంగాణా వీరవనిత. (మ.1985)
* : జాగర్లమూడి వీరాస్వామి హేతువాది.వృత్తిరీత్యా న్యాయవాది అయిన వీరాస్వామి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్ మాజీ ఛైర్మన్‌ /[మ. 2008]

## మరణాలు
* జనవరి 6: థియోడర్ రూజ్వెల్ట్, అమెరికా మాజీ అధ్యక్షుడు.
* మే 27: కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులు, సంఘ సంస్కర్త. 
* జూన్ 20: కోలాచలం శ్రీనివాసరావు, సుప్రసిద్ధ నాటక రచయిత, న్యాయవాది. (జ.1854) 

## పురస్కారాలు

*
తెలుగు సినిమాలు 2005

* thumb|అందరివాడు2005 సంవత్సరంలో 129 తెలుగు చిత్రాలు, 62 అనువాద చిత్రాలు విడుదలయ్యాయి. 
* సూపర్‌గుడ్‌ కంబైన్స్‌ 'సంక్రాంతి' ఈ యేటి సూపర్‌హిట్‌గా నిలిచింది. 'నువ్వొస్తానంటే నేనొద్దంటానా' సూపర్‌ హిట్టయి రజతోత్సవం జరుపుకుంది. "ఎవడిగోల వాడిది, బన్నీ, అతనొక్కడే, భద్ర, అతడు, అందరివాడు, ఛత్రపతి, జై చిరంజీవ, హంగామా" శతదినోత్సవం జరుపుకోగా, "ఆంధ్రుడు, అదిరిందయ్యా చంద్రం, మహానంది" విజయవంతమైన చిత్రాలుగా నిలిచాయి. 'అతడు' రజతోత్సవం జరుపుకోగా, 'అల్లరి పిడుగు' కూడా శతదినోత్సవాలలో చేరింది. ఈ యేడాది స్ట్రెయిట్‌ చిత్రాలను మించి డబ్బింగ్‌ చిత్రాలు పైచేయి సాధించాయి. "చంద్రలేఖ, అపరిచితుడు, గజని" కనక వర్షం కురిపించాయి. 
* రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ముప్పైకి పైగా ప్రధాన కేంద్రాలలో శ్లాబ్‌ సిస్టమ్‌ తీసివేసి టిక్కెట్‌ టాక్స్‌ ప్రవేశ పెట్టింది.
* మహానటి, బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి అయిన భానుమతీ రామకృష్ణ డిసెంబరు 24న మరణించారు.

;2005 సంవత్సరంలో విడుదలైన చలన చిత్రాల జాబితా (పాక్షికం)

## చలన చిత్రాలు
# కొంచెం టచ్ లో ఉంటే చెపుతాను
# గుడ్ బోయ్
#10-ద స్ట్రేంజర్స్
#123 ఫ్రం అమలాపురం
#786 ఖైదీ ప్రేమకథ
#అందగాడు
#అందరివాడు
#అతడు
#అతను+ఆమె = 9
#అతనొక్కడే
#అత్తా నీ కూతురెక్కడ
#అదిరిందయ్యా చంద్రం
#అనుకోకుండా ఒక రోజు
#అన్న సైన్యం
#అమ్మ మీద ఒట్టు
#అయోధ్య
#అయ్యిందా లేదా
#అరె.!
#అలెక్స్
#అల్లరి పిడుగు
#అల్లరి బుల్లోడు
#అవునన్నా కాదన్నా
#ఆంధ్రుడు
#ఆది శక్తి
#ఆపిల్
#ఎ ఫిల్మ్ బై అరవింద్
#ఎవడి గోల వాడిది
#ఎవరు నేను
#ఒక ఊరిలో
#ఒక్కడే కానీ ఇద్దరు
#ఒక్కడే
#ఒరేయ్ పండు
#ఓ చిరుగాలి
#కన్నె వయసు
#కాంచనమాల కేబుల్ టి.వి.
#కాదంటే అవుననిలే
#కీలుగుర్రం
#కుంకుమ
#ఖాకీ
#ఖిలాడీ కుర్రాళ్లు
#గురు
#గులాబీలు
#గూఢచారి-116
#గోపాలం
#గౌతమ్ ఎస్.ఎస్.సి.
#గ్రహణం
#చక్రం
#ఛత్రపతి
#జగపతి
#జై చిరంజీవ
#డేంజర్
#థాంక్స్
#దీక్ష
#దెయ్యం
#దేవీఅభయం
#ధన 51
#ధైర్యం
#నరసింహుడు
#నా అల్లుడు
#నా ఊపిరి
#నా ప్రాణం కంటే ఎక్కువ
#నాకు పెళ్లైంది
#నాయకుడు
#నిక్కీస్ ఎంగేజ్‌మెంట్
#నిరీక్షణ
#నువ్వంటే నాకిష్టం
#నువ్వొస్తానంటే నేనొద్దంటానా
#పందెం
#పాండు
#పుణ్యభూమి
#పెళ్ళికాని పెళ్లాం అవుతుంది
#పొలిటికల్ రౌడీ
#పౌరుషం
#ప్రయత్నం
#ప్రియమైన శత్రువు
#ప్రేమిక
#ప్రేమికులు
#ప్లీజ్ నాకు పెళ్లైంది
#బన్ని
#బాలు ABCDEFG
#బుచ్చిబాబు
#బ్లూ
#భగవాన్
#భగీరథ
#భద్ర
#భామాకలాపం
#మదనిక
#మనసు మాటవినదు
#మన్మధరావులకోసం
#మహానంది
#మానస
#మాస్టర్ మైండ్స్
#మిస్టర్ ఎర్రబాబు
#మీనాక్షి
#ముఖచిత్రం
#ముద్దుల కొడుకు
#ముద్దుల మొగుడు అల్లరి పెళ్లాం
#మేఘమాల ఓ పెళ్లాం గోల
#మేస్త్రీ
#మొగుడు పెళ్లాం ఓ దొంగోడు
#మొగుడు పెళ్లాల దొంగాట
#మొగుడ్స్-పెళ్లాంస్
#మొదటి సినిమా
#యువకులు
#యూత్
#రంభ నీకు ఊర్వశి నాకు
#రంభా ఐ లవ్ యూ
#రాధాగోపాలం
#రిలాక్స్
#రెండేళ్ళ తర్వాత
#రౌడీ రాణి
#వంశం
#వలయం
#విజిల్స్
#వీరీ వీరీ గుమ్మడి పండు
#వెంకట్ తో అలివేలు
#వెన్నెల
#శివ
#శీనుగాడు చిరంజీవి ఫ్యాన్
#శ్రావణమాసం
#శ్రీ
#శ్లోకం
#శ్వేతా సేవంత్ ‘A’
#సంక్రాంతి
#సదా మీ సేవలో
#సారీ వెళ్లొస్తాను ఇట్లు
#సాహసం
#సుభాష్ చంద్ర బోస్
#సూపర్
#సోగ్గాడు
#స్వామి-శంకర్
#హంగామా
#హనీమూన్

సినిమాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమాలు
గొంతునొప్పి

thumb|గొంతు నొప్పి
thumb|చిన్న పిల్ల వానిలో కోరింతదగ్గు
వేడి ద్రవ పదార్ధాలు తీసుకుంటే ఉపశమనం కలుగుతుంది. వేడి పాలల్లో మిరియాలపొడి కలిపి త్రాగితే గొంతునొప్పి తగ్గుతుంది. వేడి నీటిలో నిమ్మరసం, ఉప్పు, పంచదార కలిపి త్రాగినా ఉపశమనం కలుగుతుంది.   గొంతు నొప్పి తో  తినడం, మాట్లాడలని  బాధాకరంగా ఉంటుంది. ఇది గొంతు బిగ్గరగా ( బొంగుగా ), ఉండటం, నొప్పిగా ఉండటం వంటివి మనుషులకు ఉంటాయి. గొంతునొప్పి కి  జలుబు, ఫ్లూ , బ్యాక్టీరియా వంటివి  వైరల్ సంక్రమణ కు కారణాలు.  గొంతు నొప్పి తో   భాధ లేదు , కానీ  శ్వాస తీసుకోవడం , వంటి వి ఉంటాయి .సాధారణంగా, ఇంటి చిట్కాలు  నివారణలు  కొంత వరకు    ఉపశమనం కలిగిస్తాయి. అయితే, కొన్నిసార్లు దీనికి వైద్య చికిత్స అవసరం.   సాధారణ జలుబు ఇన్ఫ్లుఎంజా ఎప్స్టీన్ బార్ వైరస్ (EBV), ఇది అంటు మోనోన్యూక్లియోసిస్ (మోనో) కు దారితీస్తుంది, దీనిని కొన్నిసార్లు గ్రంధి జ్వరం అని పిలుస్తారు.లక్షణాలు  ఎక్కువ గా  ఉంటే,  వైద్యుడి సంప్రదించడం ,  వైద్యులు  వైరస్ కోసం యాంటీబయాటిక్స్  మందులను సూచించడు.  రోగ గ్రస్తులు  ఎక్కువగా గొంతు నొప్పితో ఉండటం ,శ్వాస తీసుకోవడం,  మింగడం, నోరు తెరవడం కష్టం గా ఉండటం ,ముఖం లేదా మెడలో వాపు, 101 ° F లేదా అంతకంటే ఎక్కువ జ్వరం లాలాజలం లేదా శ్లేష్మం లో రక్తం పడటం ,మెడలో  గడ్డలు 2 వారాలకు పైగా ఉంటే ,చెవిపోటు , దద్దుర్లు ( శరీరం పై ఉండటం  వంటివి ఉంటే రోగ నివారణకు   డాక్టర్ల ను సంప్రదించవలెను   వైద్యులు వివిధ రకమైన పరీక్షలతో గుర్తించి , మందులు వ్యాధి గ్రస్తులకు వాడమని సలహాలు ఇస్తారు   

**కోరింత దగ్గు  లక్షణములు**  (హూపింగ్ దగ్గు ,పెర్టుస్సిస్)  తొందరగా  అంటుకొనే శ్వాసకోశ సంక్రమణ. చాలా మందిలో, ఇది తీవ్రమైన హ్యాకింగ్ దగ్గుతో గుర్తించబడింది, తరువాత అధిక శ్వాస తీసుకోవడం "హూప్" లాగా ఉంటుంది.  దీని నివారణ వ్యాక్సిన్  చేయడానికి ముందు, హూపింగ్ దగ్గు బాల్య వ్యాధిగా పరిగణించబడింది. ఇప్పుడు  కోరింత  దగ్గు ప్రధానంగా టీకాల ఇవ్వడం , చిన్న పిల్లలలో  ప్రభావితం చేస్తుంది ,   బాల్య వయసుతో ఉన్నవారు ,పెద్దలలో   రోగనిరోధక శక్తి  పోతుంది ,కోరింత  దగ్గుతో సంబంధం ఉన్న మరణాలు చాలా అరుదు ,కాని  శిశువులలో సంభవిస్తాయి. అందువల్ల గర్భిణీ స్త్రీలకు ,శిశువుతో  సంబంధాలు కలిగి ఉన్న ఇతర వ్యక్తులకు, కోరింత దగ్గుకు టీకాలు వేయడం చాలా ముఖ్యం.  కోరింత దగ్గు బారిన పడిన తర్వాత,  లక్షణాలు కనిపించడానికి ఏడు నుండి పది  రోజులు పడుతుంది, అయినప్పటికీ ఇది కొన్నిసార్లు ఎక్కువ సమయం పడుతుంది. కారుతున్న ముక్కు,ముక్కు దిబ్బెడ, కళ్ళలో  నీరు రావడం ,జ్వరం,దగ్గు,  కోరింతదగ్గుకు సామాన్యమైన సంకేతములు .  వారం లేదా రెండు తరువాత, లక్షణాలు తీవ్రమవుతాయి.  తీవ్రంగా ఉంటే ఈ లక్షణములు లేకున్నా కొరింత దగ్గు  మనుషులకు రావచ్చును . ఇంజక్షనులు , మందుల ద్వారా కోరింతదగ్గును పరీక్షలు జరిపి ఈ వ్యాధిని నిరోధించ వచ్చును   

భారతదేశములో  కోరింత దగ్గుతో 2015 లెక్కల ప్రకారం  చూస్తే  31482 ప్రజలు మరణించారు                    

## గొంతునొప్పికి కారణాలు
* గొంతు వాపు
* కోరింత దగ్గు

## మందులు

* డైక్లోనిన్

## మూలాలు

వర్గం:నొప్పి
ఋతువులు (భారతీయ కాలం)

హిందూ తెలుగు సంవత్సర కాలంలో ప్రకృతి ప్రకారం విభజించిన కాలానికి వచ్చే ఆరు **ఋతువులు**: అవి

# వసంతఋతువు: చైత్రమాసం, వైశాఖమాసం. - చెట్లు చిగురించి పూలు పూస్తాయి
# గ్రీష్మఋతువు: జ్యేష్ఠమాసం, ఆషాఢమాసం. - ఎండలు మెండుగా ఉంటాయి
# వర్షఋతువు: శ్రావణమాసం, భాద్రపదమాసం. - వర్షాలు ఎక్కువుగా ఉంటాయి. 
# శరదృతువు: ఆశ్వయుజమాసం, కార్తీకమాసం. -  వెన్నెల ఎక్కువ కాంతివంతంగా ఉంటుంది.
# హిమంతఋతువు: మార్గశిరమాసం, పుష్యమాసం. - మంచు కురుస్తుంది, చల్లగా ఉంటుంది (హిమం అంటే మంచు). 
# శిశిరఋతువు: మాఘమాసం, ఫాల్గుణమాసం.- చెట్లు ఆకులు రాల్చును.

## ఋతువుల పట్టిక
ఈ క్రింది పట్టిక భారతదేశంలోని ఋతువులు,అవి ఏ మాసంలో వస్తాయో, వాటి లక్షణాలను తెలియజేస్తుంది.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:కాలమానాలు
1953

**1953** గ్రెగోరియన్‌ కాలెండరు యొక్క మామూలు సంవత్సరము.

## సంఘటనలు
*జనవరి 29: భారత సంగీత నాటక అకాడమీ స్థాపించబడింది.
*జూన్ 1:నేపాల్ రాజ్యప్రాసదంలో రాకుమారిడి ఊచకోత.
*జూన్ 18: ఈజిప్టు రాచరికాన్ని రద్దుచేసింది.
*అక్టోబరు 22: లావోస్ ఫ్రాన్సు నుండి స్వాతంత్ర్యం పొందినది.

## జననాలు

* జనవరి 1: సల్మాన్ ఖుర్షీద్, మాజీ కేంద్రమంత్రి.
* జనవరి 3: భరత్ భూషణ్, తెలంగాణ చిత్రకారుడు, ఫోటోగ్రాఫర్ (మ. 2022)
* ఫిబ్రవరి 28: పాల్ క్రుగ్‌మన్, అమెరికా ఆర్థికవేత్త, నోబెల్ బహుమతి విజేత.
* మార్చి 18: టి.దేవేందర్ గౌడ్, రాజకీయ నాయకుడు, మాజీ మంత్రి.
* మార్చి 23: అశోక్ దాస్, భారతీయ అమెరికన్ సైద్ధాంతిక భౌతిక శాస్త్రవేత్త.
* ఏప్రిల్ 14: కొమరవోలు శ్రీనివాసరావు, రంగస్ధల, టివి, రేడియో నటుడు.
* జూన్ 18: జి. రాజ్ కుమార్, రాజకీయ నాయకుడు, జిహెచ్ఎంసీ మాజీ డిప్యూటి మేయర్ (మ. 2021)
* జూన్ 21: బెనజీర్ భుట్టో, పాకిస్తాన్ మాజీ ప్రధానమంత్రి. (మ.2007)
* జూన్ 23: జాస్తి చలమేశ్వర్, సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తి.
* జూలై 23: గ్రాహం గూచ్, ఇంగ్లాండు మాజీ క్రికెట్ క్రీడాకారుడు.
* ఆగస్టు 23: అట్టాడ అప్పల్నాయుడు, ఉత్తరాంధ్రకు చెందిన కథా, నవలా రచయిత.
* సెప్టెంబర్ 7: మమ్ముట్టి, మలయాళ సినీ నటుడు.
* సెప్టెంబర్ 9: సి.హెచ్. మల్లారెడ్డి, 16వ లోక్‌సభలో మల్కాజిగిరి నియోజకవర్గానికి ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న సభ్యుడు.
* నవంబర్ 24: యార్లగడ్డ లక్ష్మీప్రసాద్, తలుగు, హిందీ భాషలలో పి.హెచ్.డి. పట్టా సాధించాడు.
* నవంబర్ 27: బప్పీలహరి, హిందీ సంగీత దర్శకుడు.
* డిసెంబర్ 8: మనోబాల, సినిమా నటుడు, నిర్మాత, దర్శకుడు (మ. 2023)
* డిసెంబర్ 27: కెవిన్ రైట్, ఆస్ట్రేలియా మాజీ క్రికెట్ క్రీడాకారుడు.
* డిసెంబర్ 31: ఆర్.నారాయణమూర్తి, విప్లవ సినిమాల నిర్మాత, దర్శకుడు, నటుడు.

## మరణాలు
* జనవరి 25: పాశంవారి వెంకట రామారెడ్డి, నిజాం పరిపాలనలో పోలీసు ఉన్నతాధికారి. (జ.1869)
* మార్చి 29: జమలాపురం కేశవరావు, నిజాం నిరంకుశ పాలను ఎదిరించిన వ్యక్తి. (జ.1908)
* జూన్ 18: పాలకోడేటి శ్యామలాంబ, స్వాతంత్ర్య సమరయోధురాలు, సత్యాగ్రహంలోనూ పాల్గొని జైలులో కఠిన కారాగార శిక్ష అనుభవించింది. (జ.1902)
* జూన్ 30: బలిజేపల్లి లక్ష్మీకాంతం, స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు, అవధాని, నాటక రచయిత, రంగస్థల, సినిమా నటులు. (జ.1881)
* ఆగష్టు 25: సురవరం ప్రతాపరెడ్డి, పత్రికా సంపాదకుడు, పరిశోధకుడు, క్రియాశీల ఉద్యమకారుడు. (జ.1896)
* అక్టోబరు 29: ఘంటసాల బలరామయ్య, తెలుగు సినిమా నిర్మాత, దర్శకులు. (జ.1906)
* డిసెంబర్ 19: వనారస గోవిందరావు, శ్రీ శారదా మనో వినోదినీ సభ’ అనే నాటక సమాజాన్ని స్థాపించి, స్టేజి నాటకాలు వేయడం ప్రారంభించారు. ఆ సభే నేటి సురభి కంపెనీలకు మాతృసంస్థ.

## [[పురస్కారాలు]]

*
1942

**1942** గ్రెగోరియన్‌ కాలెండరు యొక్క మామూలు సంవత్సరము.

## సంఘటనలు
1942 septembar 26 
CSIR (శాస్త్రీయ, పారిశ్రామిక పరిశోధన యొక్క కేంద్రం) erpadindi

## జననాలు

* జనవరి 4: మెట్ల సత్యనారాయణ రావు, రాజకీయనాయకుడు. తెలుగుదేశం పార్టీ ఉపాధ్యక్షుడు. (మ.2015)
* జనవరి 5: వేగుంట మోహనప్రసాద్, కవి, రచయిత. (మ.2011)
* జనవరి 17: ముహమ్మద్ ఆలీ, విశ్వవిఖ్యాత బాక్సింగ్ క్రీడాకారుడు. (మ.2016)
* ఫిబ్రవరి 12: సి.హెచ్.విద్యాసాగర్ రావు, భారతీయ జనతా పార్టీ నాయకుడు.
* ఏప్రిల్ 2: వశిష్ఠ నారాయణ సింగ్, బీహారుకు చెందిన గణిత శాస్త్రవేత్త.
* ఏప్రిల్ 4: చల్లా సత్యవాణి, ఆధ్యాత్మిక తెలుగు రచయిత్రి.
* ఏప్రిల్ 14: మార్గరెట్ అల్వా, కాంగ్రెస్ పార్టీకి చెందిన మహిళా నాయకురాలు. రాజస్థాన్, ఉత్తరాఖండ్ రాష్ట్రాల మాజీ గవర్నర్.
* ఏప్రిల్ 26: కాకాని చక్రపాణి, కథారచయిత, నవలాకారుడు, అనువాదకుడు. (మ.2017)
* ఏప్రిల్ 28: ఎ.జి.కృష్ణమూర్తి, అడ్వర్టయిజింగ్ ఏజెన్సీ ముద్రా కమ్యూనికేషన్స్ వ్యవస్థాపకుడు (మ.2016)
* మే 4: దాసరి నారాయణరావు తెలుగు సినిమా దర్శకుడు, రచయిత, నిర్మాత, రాజకీయనాయకుడు. (మ.2017)
* మే 31: ఘట్టమనేని కృష్ణ, తెలుగు సినిమా నటుడు, దర్శకుడు, నిర్మాత, పార్లమెంటు సభ్యుడు.
* జూన్ 15: ఈడ్పుగంటి రాఘవేంద్రరావు, భారత స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, జాతీయవాది, బహుభాషా కోవిదుడు, బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి. (జ.1890)
* జూలై 1: నంది ఎల్లయ్య, మాజీ పార్లమెంటు సభ్యుడు (మ. 2020)
* సెప్టెంబర్ 2: బాడిగ రామకృష్ణ, పార్లమెంటు సభ్యుడు.
* సెప్టెంబర్ 15: సాక్షి రంగారావు, రంగస్థల, సినిమా నటుడు. (మ.2005)
* అక్టోబర్ 1: బోయ జంగయ్య, రచయిత. (మ.2016)
* అక్టోబర్ 6: బి.ఎల్.ఎస్.ప్రకాశరావు, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ కు చెందిన గణాంకశాస్త్రజ్ఞుడు, ఆచార్యుడు.
* అక్టోబర్ 11: అమితాబ్ బచ్చన్, హిందీ సినిమా నటుడు.
* అక్టోబరు 16: సూదిని జైపాల్ రెడ్డి, కేంద్ర మంత్రి. 
* నవంబర్ 10: రాబర్ట్-ఎఫ్-ఏంజిల్, ఆర్థికవేత్త.
* నవంబర్ 17: మార్టిన్ స్కోర్సెస్, అమెరికన్ చలన చిత్ర దర్శకుడు, కథారచయిత, నిర్మాత, నటుడు, చలన చిత్ర చరిత్రకారుడు.
* నవంబర్ 27: మృదుల సిన్హా, గోవా రాష్ట్రానికి గవర్నర్, హిందీ రచయిత్రి
* డిసెంబర్ 8: హేమంత్ కనిత్కర్, భారత క్రికెట్ జట్టు మాజీ క్రీడాకారుడు.
* డిసెంబర్ 29: రాజేష్ ఖన్నా, హిందీ సినిమా నటుడు, నిర్మాత, రాజకీయ వేత్త. (మ.2012)
* డిసెంబర్ 21: హు జింటావ్, పీపుల్స్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ చైనా యొక్క అత్యున్నత నాయకుడు. 
* : మిద్దె రాములు, ఒగ్గు కథ కళాకారుడు. (మ.2010)

## మరణాలు
* ఫిబ్రవరి 11: జమ్నాలాల్ బజాజ్, వ్యాపారవేత్త, భారత స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు. (జ.1889)
* మార్చి 21: కొప్పరపు సోదర కవులు. (జ.1887)
* జూన్ 15: ఈడ్పుగంటి రాఘవేంద్రరావు, భారత స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, ప్రసిద్ధ జాతీయవాది, బహుభాషా కోవిదుడు. (జ.1890)
* ఆగస్టు 15: మహదేవ్ దేశాయ్ భారత స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, రచయిత. (జ.1892) 

## పురస్కారాలు

*
1925

**1925** గ్రెగోరియన్‌ కాలెండరు యొక్క మామూలు సంవత్సరము.

## సంఘటనలు
1925: విశాఖపట్నంలో ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం స్థాపించబడింది.

## జననాలు

* జనవరి 25: కాకర్ల సుబ్బారావు, రేడియాలజిస్ట్, హైదరాబాదు నిమ్స్ ఆసుపత్రి పూర్వ డైరెక్టర్.
* జనవరి 25: పి. అచ్యుతరాం, హేతువాది, సంఘ సంస్కర్త. (మ.1998)
* ఫిబ్రవరి 20: గిరిజాప్రసాద్ కొయిరాలా, నేపాల్ మాజీ ప్రధానమంత్రి.
* ఏప్రిల్ 7: కాపు రాజయ్య, తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన చిత్రకారుడు. (మ.2012) 
* ఏప్రిల్ 12: అట్లూరి పిచ్చేశ్వర రావు, కథకుడు, అనువాదకుడు, నవలా రచయిత, సాహిత్యవేత్త. (మ.1966)
* మే 29: భండారు సదాశివరావు, రచయిత, సంపాదకుడు, ఆర్.ఎస్.ఎస్. ప్రచారకుడు. (మ.2010)
* జూలై 22: దాశరథి కృష్ణమాచార్య, తెలంగాణ ప్రజల కన్నీళ్లను 'అగ్నిధార'గా మలిచి నిజాం పాలన మీదికి ఎక్కుపెట్టిన మహాకవి. (మ.1987)
* ఆగష్టు 1: చల్లా కృష్ణనారాయణరెడ్డి, హైదరాబాదు‌ బుక్‌ ట్రస్ట్‌ వ్యవస్థాపకులు, మాజీ శాసన సభ్యులు. (మ.2013)
* ఆగష్టు 18: సుభద్రా శ్రీనివాసన్, ఆకాశవాణి కార్యక్రమ నిర్వాహకురాలు. (మ.1972)
* ఆగష్టు 19: అట్లూరి పుండరీకాక్షయ్య, తెలుగు సినిమా నిర్మాత, రచయిత, నటుడు. (మ.2012)
* ఆగష్టు 31: ఆరుద్ర, కవి, గేయరచయిత, సాహితీవేత్త, కథకుడు, నవలారచయిత, విమర్శకుడు, పరిశోధకుడు, అనువాదకుడు. (మ.1998)
* ఆగష్టు 7: ఎం.ఎస్.స్వామినాథన్, జన్యుశాస్త్రవేత్త, అంతర్జాతీయంగా పేరొందిన "హరిత విప్లవం" నిర్వాహకుడు.
* సెప్టెంబర్ 7: భానుమతి, దక్షిణ భారత సినిమా నటి, నిర్మాత, దర్శకురాలు, స్టూడియో అధినేత్రి, రచయిత్రి, గాయని, సంగీత దర్శకురాలు. (మ.2005)
* సెప్టెంబర్ 12: జోలెపాళ్యం మంగమ్మ, ఆకాశవాణి మొట్టమొదటి మహిళా న్యూస్ రీడర్ (మ.2017)
* అక్టోబర్ 18: ఇబ్రహీం అల్కాజీ, నాటకరంగ దర్శకుడు, నట శిక్షకుడు, నేషనల్ స్కూల్ ఆఫ్ డ్రామా (ఎన్ఎస్‌డీ) మాజీ డైరెక్టర్ (మ.2020)
* అక్టోబర్ 21: సూర్జీత్ సింగ్ బర్నాలా, రాజకీయ నాయకుడు, పంజాబ్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి. (మ.2017)
* అక్టోబర్ 31: కె.ప్రత్యగాత్మ, తెలుగు సినిమా దర్శకుడు, నిర్మాత. (మ.2001)
* నవంబర్ 2: అబ్బూరి కమలాదేవి, తెలుగు రంగస్థల నటి. పురుష పాత్రలు ధరించడంలో పేరు పొందింది. 
* నవంబర్ 3: ఏల్చూరి విజయరాఘవ రావు, భారతీయ సంగీతకారుడు, వేణుగాన విద్వాంసుడు, సంగీత దర్శకుడు, రచయిత. (మ.2011)
* నవంబర్ 5: ఆలూరి బైరాగి, తెలుగు కవి, (మ.1978)
* నవంబర్ 12: పసుమర్తి కృష్ణమూర్తి, చలనచిత్ర నృత్యదర్శకుడు. (మ.2004)
* నవంబర్ 13: టంగుటూరి సూర్యకుమారి, తెలుగు సినిమా నటి, గాయకురాలు. (మ.2005)
* నవంబర్ 20: చుక్కా రామయ్య, విద్యావేత్త, సామాజిక ఉద్యమకారుడు, శాసనండలి సభ్యుడు.
* డిసెంబర్ 12: కానేటి మోహనరావు, కమ్యూనిస్టు పార్టీకి చెందిన పార్లమెంటు సభ్యుడు, భారత స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు. (మ.2014)
* డిసెంబర్ 15: ఎస్.వి.భుజంగరాయశర్మ, కవి, విమర్శకుడు, నాటక రచయిత. (మ.1997)

## మరణాలు
* జూన్ 16: చిత్తరంజన్ దాస్, భారత స్వాతంత్ర్య్య పోరాట నాయకుడు.
* ఆగష్టు 6: సురేంద్రనాథ్ బెనర్జీ, భారత జాతీయోద్యమ నాయకుడు. (జ.1848) 

## పురస్కారాలు

*
పెద్దమనుషుల ఒప్పందం

alt=Konda Venkata Ranga Reddy|thumb|కె.వి.రంగారెడ్డి
1956లో తెలుగు మాట్లాడే ప్రాంతాలన్నీ ఏకమై ఒకే రాష్ట్రంగా ఏర్పడటానికి - కోస్తా, రాయలసీమ, తెలంగాణా - అన్ని ప్రాంతాల నాయకులూ ఇష్టపడ్డారు. అయితే తెలంగాణా నాయకులకు తమ ప్రాంత అభివృద్ధిపై కొన్ని సందేహాలు ఉన్నాయి. అధిక రెవెన్యూ ఆదాయం గల తమ ప్రాంతం, అదే నిష్పత్తిలో అభివృద్ధికి నోచుకోదేమోనన్న భయం వారికి కలిగింది. ఇటువంటి ఇతర సందేహాల నివృత్తికై అన్ని ప్రాంతాల కాంగ్రెసు నాయకులు కలిసి 1956 ఫిబ్రవరి 20 న ఒక ఒప్పందానికి వచ్చారు. దీనినే **పెద్దమనుషుల ఒప్పందం** అన్నారు. న్యూ ఢిల్లీలో పెద్దమనుషుల ఒప్పందం సంతకాలు చేసిన రోజు 1956 ఫిబ్రవరి 20 అని కె.వి.రంగారడ్డి స్వీయచరిత్రలో రాసారు. సంతకాలు చేసిన వారు తెలంగాణా తరపున, బూర్గుల రామకృష్ణారావు, కె.వి.రంగారెడ్డి, మర్రి చెన్నారెడ్డి, జె.వి. నరసింగరావు, ఆంధ్ర తరపున నీలం సంజీవరెడ్డి, బెజవాడ గోపాలరెడ్డి, అల్లూరి సత్యనారాయణ రాజు, గౌతు లచ్చన్న. ఈ ఒప్పందంలోని ముఖ్యాంశాలు ఇవి:

* కనీసం ఐదేళ్ళపాటు, ప్రాంతాల వారీ రెవెన్యూ వసూళ్ళకు అనుగుణంగా ఆయా ప్రాంతాల్లో అభివృద్ధి కార్యక్రమాలపై ఖర్చు పెట్టాలి. తెలంగాణా ప్రాంతం నుండి వచ్చే మిగులు ఆదాయాన్ని ఆ ప్రాంతపు అభివృద్ధికే కేటాయించాలి
* తెలంగాణాలో విద్యాసంస్థలను అభివృద్ధి చెయ్యాలి. స్థానిక విద్యార్థులకు ప్రత్యేక రిజర్వేషనులు ఇవ్వాలి. 
* సివిలు సర్వీసులకు, ఇతర ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలకు నియామకాలు జనాభా నిష్పత్తి ప్రకారం జరగాలి. 
* ఐదేళ్ళ పాటు పాలనా వ్యవస్థలోను, న్యాయ విభాగం లోను ఉర్దూ వినియోగం కొనసాగాలి. 
* రాష్ట్ర మంత్రివర్గంలో నిష్పత్తి ప్రకారం సభ్యులు ఉండాలి. ముఖ్యమంత్రి కోస్తా, రాయలసీమ నుండి ఉంటే ఉపముఖ్యమంత్రి తెలంగాణా నుండి, ముఖ్యమంత్రి తెలంగాణా వ్యక్తి అయితే ఉపముఖ్యమంత్రి ఇతర ప్రాంతాల నుండి ఉండాలి. 
* ఈ ప్రాంత అభివృద్ధి బాధ్యత తెలంగాణా అభివృద్ధి మండలికి ఉండాలి. మండలి సభ్యులు తెలంగాణా ప్రాంతం నుండి ఎన్నికైన శాసన సభ్యులు ఉండాలి. 
* తెలంగాణాలో మధ్యపాన నిషేధాన్ని తెలంగాణా శాసనసభ్యులు కోరిన విధంగా అమలు చెయ్యాలి.
* తెలంగాణా ప్రాంతంలోని ఉద్యోగాల్లో చేరేందుకు ఆ ప్రాంతంలో కనీసం 12 ఏళ్ళపాటు నివసించి ఉండాలని నిబంధన రూపొందించాలి.
* కాబినెట్ మంత్రులలో 40 శాతం తెలంగాణా ప్రాంతానికి చెందిన వారే ఉండాలి.

ఈ ఒప్పందం తరువాత తెలంగాణా నాయకులలో ఉన్న సందేహాలు తొలగి, ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌ ఏర్పాటుకు మార్గం సుగమమైంది.

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ చరిత్ర
వర్గం:తెలంగాణ ఉద్యమం
1903

**1903** గ్రెగోరియన్‌ కాలెండరు యొక్క మామూలు సంవత్సరము.

## సంఘటనలు
### [[జనవరి 1903|జనవరి]]

### [[ఫిబ్రవరి 1903|ఫిబ్రవరి]]

### [[మార్చి 1903|మార్చి]]

### [[ఏప్రిల్ 1903|ఏప్రిల్]]

### [[మే 1903|మే]]

### [[జూన్ 1903|జూన్]]

జూన్ 16 - ఆచంట జానకిరాం సుప్రసిద్ధ ప్రసార ప్రముఖులు, చిత్రకారులు [మ.1994]

### [[జూలై 1903|జూలై]]

### [[ఆగష్టు 1903|ఆగస్టు]]

### [[సెప్టెంబర్ 1903|సెప్టెంబర్]]

### [[అక్టోబర్ 1903|అక్టోబర్]]

### [[నవంబర్ 1903|నవంబర్]]

### [[డిసెంబర్ 1903|డిసెంబర్]]

* రైటు సోదరులు తయారుచేసిన విమానం మొదటిసారి ఎగిరింది.

## జననాలు
* జనవరి 3: నిడుదవోలు వేంకటరావు, సుప్రసిద్ధ సంస్కృతాంధ్ర పండితుడు. (మ.1982)
* ఫిబ్రవరి 3: గిడుగు లక్ష్మీకాంతమ్మ, లక్ష్మీశారద జంటకవయిత్రులలో గిడుగు లక్ష్మీకాంతమ్మ ఒకరు. [మ. ?]
* ఫిబ్రవరి 25: కైలాస్ నాథ్ వాంచూ, భారతదేశ సుప్రీంకోర్టు పదవ ప్రధాన న్యాయమూర్తి. (మ. 1988)
* మార్చి 13: యసుటారో కొయిడే 112 సంవత్సరాలు జీవించి అత్యధిక వయసుగల వ్యక్తిగా గిన్నిస్ వరల్డ్ రికార్డులో ఎక్కిన జపాన్ కురువృద్ధుడు. (మ.2016)
* మే 30: యెర్రగుడిపాటి వరదరావు, తెలుగు సినిమా దర్శకుడు, నిర్మాత, నటుడు. (మ.1973)
* జూన్ 16: ఆచంట జానకిరాం, తొలి డైరక్టర్ జనరల్ లైవిల్ ఫీల్డెన్ నియమించిన తొలి తరం వారిలో ఒకరు. (మ.1994)
* జూలై 3: నారు నాగ నార్య, సాహితీవేత్త. (మ.1973)
* జూలై 4: బి. వి. సుబ్బారెడ్డి, భారత స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, రాజకీయవేత్త, ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభ మూడవ సభాపతి (మ.1974)
* ఆగష్ట్ 31: కన్హయ్య లాల్ మిశ్రా భారతీయ న్యాయవాది, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర మాజీ అడ్వకేట్ జనరల్‌. (మ.1975)
* అక్టోబరు 3: స్వామి రామానంద తీర్థ, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, హైదరాబాదు సంస్థాన విమోచనానికి పాటు బడ్డ మహానాయకుడు. (మ.1972)
* నవంబర్ 11: నోముల అప్పారావు, సంస్కృతాంధ్ర పండితుడు, ఆధ్యాత్మిక వేత్త.

## మరణాలు
*

## [[పురస్కారాలు]]

## స్థాపితాలు
thumb|కుడి|150px|కాశీనాధుని విశ్వేశ్వరరావు
* 1903 సంవత్సరంలో దేశోధ్ధారక కాశీనాథుని నాగేశ్వరరావు పంతులు అమృతాంజనం కంపెనీని నెలకొల్పారు.

*
1958

**1958** గ్రెగోరియన్‌ కాలెండరు యొక్క మామూలు సంవత్సరము.

## సంఘటనలు
* జనవరి 1: యూరోపియన్ కమ్యూనిటీ స్థాపించబడింది.
* మే 24: మూడవ ఆసియా క్రీడలు జపాన్ రాజధాని నగరం టోక్యోలో ప్రారంభమయ్యాయి.
* జూన్ 8: ప్రపంచ కప్ ఫుట్‌బాల్ పోటీలు స్వీడన్లో ప్రారంభమయ్యాయి.

## జననాలు

* జనవరి 2: ఆహుతి ప్రసాద్, సినిమా నటుడు. (మ.2015)
* ఏప్రిల్ 18: మాల్కం మార్షల్, వెస్టీండీస్ క్రికెట్ జట్టు మాజీ క్రీడాకారుడు.
* జూన్ 21: ఇ.వి.వి.సత్యనారాయణ, తెలుగు సినిమా దర్శకుడు, నిర్మాత. (మ.2011)
* జూలై 12: శిలాలోలిత, కవయిత్రి, విమర్శకురాలు.
* ఆగస్టు 18: కొత్తకోట దయాకర్ రెడ్డి, మాజీ ఎమ్మెల్యే (మ. 2023)
* ఆగస్టు 29: మైకల్ జాక్సన్, అమెరికా సంగీత కళాకారుడు. (మ.2009)
* ఆగస్టు 30: పరిటాల రవి, ఆంధ్రప్రదేశ్ మాజీ మంత్రి, తెలుగుదేశం పార్టీ నాయకుడు. (మ.2005)
* అక్టోబర్ 6: పనబాక లక్ష్మి, భారత పార్లమెంటు సభ్యురాలు.
* అక్టోబర్ 19: రాధశ్రీ అనే కలం పేరు కలిగిన దిడుగు వేంకటరాధాకృష్ణ ప్రసాద్, పద్యకవి, శతకకారుడు.
* నవంబరు 15: దార్ల రామచంద్రం, కథా రచయత (మ. 2024)

## మరణాలు

* ఫిబ్రవరి 22: మౌలానా అబుల్ కలాం ఆజాద్, స్వాతంత్ర్య సమర యోధుడు, భారత ప్రభుత్వ తొలి విద్యాశాఖామంత్రి. (జ.1888)
* ఆగష్టు 14: ఫ్రెడెరిక్ జోలియట్ క్యూరీ, భౌతిక శాస్త్రవేత్త, నోబెల్ బహుమతి గ్రహీత. (జ.1900)
* ఆగస్టు 28: భమిడిపాటి కామేశ్వరరావు, రచయిత, నటుడు, నాటక కర్త. (జ.1897)
* సెప్టెంబరు 25: ఉన్నవ లక్ష్మీనారాయణ, గాంధేయ వాది, సంఘ సంస్కర్త, స్వాతంత్ర్యయోధుడు, తెలుగు నవలా రచయిత. (జ.1877)
* అక్టోబరు 16: తెన్నేటి సూరి, తెలుగు రచయిత, అభ్యుదయ కవి, కథారచయిత, నాటకకర్త. (జ.1911)
* డిసెంబరు 22: తారక్‌నాథ్ దాస్, బ్రిటిష్‌ ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా పోరాడిన అంతర్జాతీయ విద్వాంసుడు. (జ.1884)

## పురస్కారాలు
* భారతరత్న పురస్కారం: డి.కె.కార్వే

*
1947

**1947** గ్రెగోరియన్‌ కాలెండరు యొక్క మామూలు సంవత్సరము. **భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన సంవత్సరం.** 

## సంఘటనలు
### [[జనవరి 1947|జనవరి]]

### [[ఫిబ్రవరి 1947|ఫిబ్రవరి]]

### [[మార్చి 1947|మార్చి]]

### [[ఏప్రిల్ 1947|ఏప్రిల్]]

### [[మే 1947|మే]]

### [[జూన్ 1947|జూన్]]

### [[జూలై 1947|జూలై]]

* జూలై 22: త్రివర్ణపతాకాన్ని భారత జాతీయజెండాగా ఆమోదించబడింది.

### [[ఆగష్టు 1947|ఆగస్టు]]
ఆగష్టు 15: భారత దేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చింది

### [[సెప్టెంబర్ 1947|సెప్టెంబర్]]

### [[అక్టోబర్ 1947|అక్టోబర్]]

### [[నవంబర్ 1947|నవంబర్]]

### [[డిసెంబర్ 1947|డిసెంబర్]]

## జననాలు
 
* జనవరి 8: డేవిడ్ బౌవీ, బ్రిటీష్ పాప్, రాక్ గాయకుడు, గ్రామీ అవార్డు విజేత. (మ.2016)
* ఫిబ్రవరి 6: కె.వి.కృష్ణకుమారి, రచయిత్రి.
* ఫిబ్రవరి 12: టేకుమళ్ళ అచ్యుతరావు, విమర్శకులు, పండితులు. (జ.1880)
* మార్చి 12: ఆలపాటి వెంకట మోహనగుప్త, వ్యంగ్య చిత్రకారుడు. 
* మార్చి 22: ఎడ్మ కిష్టారెడ్డి, రాజకీయ నాయకుడు, మాజీ శాసనసభ్యుడు. (మ. 2020)
* ఏప్రిల్ 1: అజిత్ పాల్ సింగ్, భారత హాకీజట్టు మాజీ నాయకుడు, అర్జున అవార్డు, పద్మశ్రీ అవార్డుల గ్రహీత. 
* ఏప్రిల్ 17: జె. గీతారెడ్డి, కాంగ్రెస్ నాయకురాలు, మాజీ మంత్రి.
* ఏప్రిల్ 28: గంటి ప్రసాదం, నక్సలైటు నాయకుడుగా మరిన కవి.
* జూన్ 6: సుత్తి వీరభద్ర రావు, తెలుగువారికి సుపరిచితమైన హాస్యనటుడు, రేడియో, నాటక కళాకారుడు. (మ.1988)
* జూన్ 9: గాలి ముద్దుకృష్ణమ నాయుడు, ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు చెందిన రాజకీయనాయకుడు. (మ.2018)
* జూన్ 10: ఎ. గణేష మూర్తి, తమిళనాడుకు చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. పార్లమెంట్ సభ్యుడు. (మ.2024)
* జూన్ 11: లాలూ ప్రసాద్ యాదవ్, బీహార్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి.
* జూలై 7: జ్ఞానేంద్ర, నేపాల్ రాజుగా పనిచేసిన .
* జూలై 14: గుండా మల్లేష్, కమ్యూనిస్టు నేత, శాసనసభ మాజీ సభ్యుడు. (మ.2020)
* జూలై 21: చేతన్ చౌహన్, భారత మాజీ క్రికెట్ క్రీడాకారుడు.
* ఆగస్టు 7: సుత్తివేలు, తెలుగు హాస్య నటులు. (మ.2012)
* ఆగస్టు 20: వి.రామకృష్ణ, తెలుగు సినిమా నేపథ్య గాయకుడు. (మ.2015)
* ఆగస్టు 20: తిలకం గోపాల్, వాలీబాల్ మాజీ ఆటగాడు, కెప్టెన్. (మ. 2012)
* అక్టోబర్ 11: వడ్డే రమేష్, తెలుగు సినీ నిర్మాత. (మ.2013)
* సెప్టెంబర్ 1: పి.ఎ.సంగ్మా, లోక్‌సభ మాజీ స్పీకరు. (మ.2016)
* సెప్టెంబర్ 29: మతుకుమల్లి విద్యాసాగర్, రాయల్ సొసైటీకి చెందిన ఫెలో, కంట్రోల్ ధియరిస్టు. ఆయన భారతదేశానికి చెందిన శాస్త్రవేత్త.
* సెప్టెంబర్ 29: సరోష్ హోమీ కపాడియా భారత సుప్రీం కోర్టు 38వ ప్రధానన్యాయమూర్తి. (మ.2016)
* నవంబరు 14: దేవరకొండ విఠల్ రావు, భారత పార్లమెంటు సభ్యుడు.
* నవంబరు 26: మాగుంట సుబ్బరామిరెడ్డి, ఛారిటబుల్ ట్రస్ట్ ద్వారా ఉచిత మంచినీటి సరఫరా, ఒంగోలు పార్లమెంట్ సభ్యులుగా పనిచేశారు. (మ.1995)
* డిసెంబరు 31: కొత్తపల్లి సత్యశ్రీమన్నారాయణ, కవి. (మ.2009)

## మరణాలు
* ఫిబ్రవరి 12: టేకుమళ్ళ అచ్యుతరావు, విమర్శకులు, పండితులు. (జ.1880)
* అక్టోబర్ 4: మాక్స్ ప్లాంక్, భౌతిక శాస్త్రవేత్త, నోబెల్ బహుమతి గ్రహీత. (జ.1858)
* సెప్టెంబరు 11: దువ్వూరి రామిరెడ్డిఆధునిక తెలుగు సాహిత్యంలో ప్రత్యేకంగా పరిచయం అక్కర్లేని పేరు. 'కవి కోకిల' మకుటాన్ని ఇంటిపేరులో ఇముడ్చుకున్నారు. (జ.1895)
* సెప్టెంబరు 26: బంకుపల్లె మల్లయ్యశాస్త్రి, సంఘసంస్కర్త, రచయిత, పండితుడు. (జ.1876)

## [[పురస్కారాలు]]

*
1941

**1941** గ్రెగోరియన్‌ కాలెండరు యొక్క మామూలు సంవత్సరము.

## సంఘటనలు
•	చార్లెస్ ఫిలిప్ బ్రౌన్ సలహాలు ఉత్తరాల ద్వారా పొందిన ఏనుగుల వీరాస్వామయ్య గారి కాశీ యాత్రా చరిత్రను ఆయన మిత్రుడు కోమలేశ్వరపురం శ్రీనివాస పిళ్ళై గారు మొదటిసారిగా 1838లో ముద్రించారు. ఈ గ్రంథం 1869లో ద్వితీయ ముద్రణ పొందింది. ఈ గ్రంథం 1941 లో దిగవల్లి వేంకట శివరావు గారు అనేక వివరణలతో ప్రచురించారు. ఏషియన్ ఎడ్యుకేషనల్ సర్వీసెస్ వారు న్యూఢెల్లీ (New Delhi) లో తిరిగి ముద్రించారు.

## జననాలు
* జనవరి 1: భోలేకర్ శ్రీహరి, తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన చిత్రకారుడు, శిల్పి. (మ.2018)
* జనవరి 4: అంజనా ముంతాజ్, హిందీ చలనచిత్ర నటి.
* ఫిబ్రవరి 8: జగ్జీత్ సింగ్, భారతీయ గజల్ గాయకుడు. (మ.2011)
* ఏప్రిల్ 1: అజిత్ వాడేకర్, భారత క్రికెట్ జట్టు మాజీ క్రీడాకారుడు, జట్టు మేనేజర్.
* మే 19: పాగల్ అదిలాబాదీ, తెలంగాణకు చెందిన ఉర్దూ కవి. (మ. 2007)
* మే 21: భమిడి కమలాదేవి, సంగీత విద్వాంసురాలు.
* జూన్ 1: మధుకర్ పిచాడ్, మహారాష్ట్ర రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు, శాసనసభ సభ్యుడు. (మ. 2024)
* జూన్ 30: ఉప్పలపాటి సైదులు, పౌరాణిక రంగస్థల కళాకారుడు.
* జూలై 1: డి.కె.ఆదికేశవులు, చిత్తూరు లోక్‌సభ సభ్యులు.
* జూలై 4: ఇందారపు కిషన్ రావు, అవధాని, కవి, బహుభాషా కోవిదుడు. (మ.2017)
* జూలై 31: గుజరాత్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి అమర్‌సిన్హ్ చౌదరి.
* ఆగష్టు 18: జయకృష్ణ, భారతీయ సినిమా నిర్మాత. (మ.2016)
* సెప్టెంబర్ 24: హేమంత్ దత్తా, అస్సామీ నాటక రచయిత, సినిమా దర్శకుడు గీత రచయిత (మ.2025)

## మరణాలు

* జనవరి 15: న్యాపతి సుబ్బారావు, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, సంస్కరణవాది, సాహిత్యవేత్త, పాత్రికేయుడు. (జ.1856)
* ఫిబ్రవరి 19: జయంతి రామయ్య పంతులు, కవి, శాసన పరిశోధకులు. (జ.1860)
* ఆగష్టు 7: రవీంద్రనాథ్ టాగూర్, విశ్వకవి, భారత దేశానికి జాతీయ గీతాన్ని అందించిన కవి. (జ.1861)

## [[పురస్కారాలు]]

*
ఆంధ్రప్రదేశ్ అవతరణ

**ఆంధ్రప్రదేశ్ అవతరణ** అనగా 1956లో భాషా ప్రయుక్త రాష్ట్రాల ఏర్పాటులో భాగంగా తెలుగు ప్రాంతాలైన ఆంధ్ర రాష్ట్రం, తెలంగాణా కలిపి ఆంధ్రప్రదేశ్ గా అవతరించటం.

## చరిత్ర
1953లో ఆంధ్ర రాష్ట్రం ఏర్పడ్డాక, భాషా ప్రయుక్త రాష్ట్రాల ఏర్పాటు పై వత్తిడి పెరిగింది. కాంగ్రెసు, కమ్యూనిస్టులతో సహా అన్ని ప్రముఖ రాజకీయ పార్టీలూ దీనిని సమర్ధించడంతో విశాలాంధ్ర స్వప్నం నిజమయే రోజు దగ్గరపడింది. 1953 డిసెంబరులో సయ్యద్‌ ఫజల్‌ ఆలీ నేతృత్వంలో రాష్ట్రాల పునర్విభజన కమిషను ఏర్పాటయింది. 1955 సెప్టెంబరు 30 న తన నివేదిక సమర్పించింది., తెలంగాణా రాష్ట్ర ఏర్పాటును అది సమర్ధించింది. మరాఠీ మాట్లాడే ప్రాంతాలను మహారాష్ట్రలోను, కన్నడం మాట్లాడే ప్రాంతాలను కర్ణాటకలోను కలిపి తెలుగు మాట్లాడే ప్రాంతాలను ప్రత్యేక రాష్ట్రంగా ఏర్పాటు చెయ్యాలని సూచించింది. అయితే ఐదు సంవత్సరాల తరువాత రాష్ట్ర శాసనసభలో మూడింట రెండు వంతులు సభ్యులు ఒప్పుకుంటే, ఆంధ్రతో విలీనం చెయ్యవచ్చని కూడా సూచించింది. కమిషను సూచనలను ఆహ్వానించి, ప్రత్యేక రాష్ట్రవాదనను సమర్ధించిన వారిలో కె.వి.రంగారెడ్డి, మర్రి చెన్నారెడ్డి ప్రముఖులు. హైదరాబాదు శాసనసభలో అధిక శాతం సభ్యులు ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌ను సమర్ధించారు. శాసనసభలో ఈ విషయంపై చర్చ జరిగినపుడు, 103 మంది సభ్యులు ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌కు మద్దతు తెలుపగా, 29 మంది మాత్రమే వ్యతిరేకించారు. 15 మంది తటస్థంగా ఉండిపోయారు. ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌ను సమర్ధించిన ప్రముఖ నాయకులలో అప్పటి ముఖ్యమంత్రి బూరుగుల రామకృష్ణా రావు, మాడపాటి హనుమంతరావు, స్వామి రామానంద తీర్థ మొదలైనవారు ఉన్నారు. దీని నివేదికపై తెలంగాణా, విశాలాంధ్ర వాదులు తమతమ వాదనలను తీవ్రతరం చేసారు. కమ్యూనిస్టులు తీవ్రంగా ప్రతిస్పందిస్తూ, హైదరాబాదు శాసనసభకు రాజీనామా చేసి, ఈ విషయంపై ఎన్నికలకు వెళ్తామని ప్రకటించారు. కాంగ్రెసు అధిష్ఠానం కూడా ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌నే సమర్ధించి, ఆంధ్ర, తెలంగాణా నాయకులను తమ విభేదాలను పరిష్కరించుకొమ్మని ఒత్తిడి చేసింది. 1956 ఫిబ్రవరి 20 న ఢిల్లీలో రెండు ప్రాంతాల నాయకులు సమావేశమయ్యారు. తెలంగాణా తరపున బూరుగుల రామకృష్ణా రావు, కె.వి.రంగారెడ్డి (మర్రి చెన్నారెడ్డికి మామ. ఈయన పేరిటే 1978 లో చెన్నారెడ్డి ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్న సమయంలో రంగారెడ్డి జిల్లా ఏర్పాటయింది.), మర్రి చెన్నారెడ్డి, జె.వి.నర్సింగ్ రావు పాల్గొనగా, ఆంధ్ర తరపున బెజవాడ గోపాలరెడ్డి, నీలం సంజీవరెడ్డి, గౌతు లచ్చన్న, అల్లూరి సత్యనారాయణ రాజు సమావేశాల్లో పాల్గొన్నారు. ఆ విధంగా అనేక చర్చలు, సంప్రదింపుల అనంతరం 1956 జూలై 19 న వారిమధ్య పెద్దమనుషుల ఒప్పందం కుదిరింది; ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌ రాష్ట్ర ఏర్పాటుకు మార్గం సుగమమైంది. 1956 నవంబరు 1న అప్పటి ప్రధానమంత్రి జవహర్‌లాల్‌ నెహ్రూ చేతుల మీదుగా ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌ ఆవిర్భవించింది. నీలం సంజీవరెడ్డి ముఖ్యమంత్రి అయ్యాడు. అప్పటి వరకు హైదరాబాదు ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్న బూరుగుల రామకృష్ణా రావుకు కేరళ గవర్నరు పదవి లభించింది. ఆంధ్ర రాష్ట్ర గవర్నరు అయిన సి.ఎం.త్రివేది, ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌ తొలి గవర్నరుగా కొనసాగాడు.

## ఉపముఖ్యమంత్రి
పెద్దమనుషుల ఒప్పందంలోని చాలా ముఖ్యమైన అంశం: రాష్ట్ర మంత్రివర్గంలో ముఖ్యమంత్రి కోస్తా, రాయలసీమ నుండి ఉంటే ఉపముఖ్యమంత్రి తెలంగాణా నుండి, ముఖ్యమంత్రి తెలంగాణా వ్యక్తి అయితే ఉపముఖ్యమంత్రి కోస్తా, రాయలసీమ ప్రాంతాల నుండి ఉండాలి. కాబినెట్ మంత్రులలో 40 శాతం తెలంగాణా ప్రాంతానికి చెందిన వారే ఉండాలి.

## కొత్తజిల్లాలు
తరువాతి కాలంలో మరో మూడు జిల్లాలు ఏర్పడ్డాయి. ఆవి: 1970లో ప్రకాశం జిల్లా, 1978లో రంగారెడ్డి జిల్లా, 1979లో విజయనగరం జిల్లా. వీటితో కలిపి మొత్తం 23 జిల్లాలయ్యాయి.ఇంకా విజయవాడ, రాజమండ్రి, తిరుపతి, నంద్యాల, మంచిర్యాల, అమలాపురం మొదలైనకొత్తజిల్లాలకోసం ఆయా ప్రాంతాల ప్రజలు కోరుతున్నారు.

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ చరిత్ర
1913

**1913** గ్రెగోరియన్‌ కాలెండరు యొక్క మామూలు సంవత్సరము. 
తొలి ఆంధ్ర మహాసభలు బాపట్లలో జరిగాయి.

## సంఘటనలు

## జననాలు
thumb|కుడి|తిరుమల రామచంద్ర
* మార్చి 6: కస్తూరి శివరావు, హాస్య నటుడు. (మ.1966)
* మార్చి 12: యశ్వంతరావు చవాన్, మహారాష్ట్ర మాజీ ముఖ్యమంత్రి.
* ఏప్రిల్ 15: కరీముల్లా షా, ముస్లిం సూఫీ, పండితుడు. (జ. 1838)
* మే 19: నీలం సంజీవరెడ్డి, భారత రాష్ట్రపతి గా, ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రిగా, లోక్‌సభ సభాపతి. (మ.1996)
* జూన్ 17: తిరుమల రామచంద్ర, సంపాదకుడు, రచయిత, స్వాతంత్ర్యసమరయోధుడు, భాషావేత్త.
* జూలై 1: కొత్త రాజబాపయ్య, ఉత్తమ ఉపాధ్యాయ పురస్కార గ్రహీత, విద్యాబోర్డులో, రాష్ట్రవిద్యాసలహాసంఘం సభ్యుడు. (మ.1964)
* ఆగష్టు 3: శ్రీపాద పినాకపాణి, శాస్త్రీయ సంగీత విద్వాంసుడు, వైద్యరంగంలో నిష్ణాతుడు. (మ.2013)
* ఆగష్టు 15: బాడిగ వెంకట నరసింహారావు, కవి, సాహితీ వేత్త, బాల సాహిత్యకారుడు. (మ.1994)
* ఆగష్టు 30: రిచర్డ్ స్టోన్, ఆర్థికవేత్త, నోబెల్ బహుమతి గ్రహీత.
* సెప్టెంబరు 13: సి.హెచ్. నారాయణరావు, తెలుగు సినిమా నటుడు. (మ.1984)
* అక్టోబర్ 20: అత్తియా హుస్సేన్ - బ్రిటిష్-భారత నవలా రచయిత, స్త్రీవాది, ప్రసారకర్త
* నవంబర్ 22: ఎల్.కె.ఝా, భారతదేశపు ఆర్థిక వేత్త, భారతీయ రిజర్వ్ బాంక్ గవర్నర్ గా పనిచేసిన 8వ వ్యక్తి. (మ.1988)
* డిసెంబర్ 9: హొమాయ్ వ్యరవాలా, భారతదేశపు మొట్టమొదటి మహిళా ఫోటోజర్నలిస్టు. పద్మవిభూషణ పురస్కార గ్రహీత. (మ.2012)
* డిసెంబర్ 18: విల్లీబ్రాంట్, పశ్చిమ జర్మనీ మాజీ ఛాన్సలర్.
* సోంపల్లి సంపత్ కృష్ణమూర్తి , సంస్కృత పండితుడు, కవి, శతావధాని (మ. 1969)

## మరణాలు
* మార్చి 10: హారియట్ టబ్‌మన్, బానిసత్వానికి వ్యతిరేకంగా పోరాడిన ఆఫ్రో అమెరికన్ (జ. 1820)

## [[పురస్కారాలు]]

*
1930

**1930** గ్రెగోరియన్‌ కాలెండరు యొక్క మామూలు సంవత్సరము.

## సంఘటనలు

* మార్చి 12: మహాత్మాగాంధీ నేతృత్వంలో ఉప్పు సత్యాగ్రహం సబర్మతీ ఆశ్రమం నుండి ప్రారంభమైంది.
* ఏప్రిల్ 6: మహాత్మాగంధీ నేతృత్వంలో గుజరాత్ లోని దండి వద్ద ఉప్పు చట్టం ఉల్లంఘన జరిగింది.
* జూలై 13: మొదటి ప్రపంచ కప్ ఫుట్‌బాల్ పోటీలు ఉరుగ్వేలో ప్రారంభమయ్యాయి.
* నవంబర్ 13: మొదటి రౌండు టేబులు సమావేశాన్ని ఐదవ జార్జి చక్రవర్తి లండన్లో లాంఛనంగా ప్రారంభించాడు.

## జననాలు
* జనవరి 28: పండిట్ జస్రాజ్, హిందుస్తానీ శాస్త్రీయ సంగీతం, మేవాతి ఘరానాకు చెందిన భారతీయ శాస్త్రీయ సంగీత గాయకుడు.
* ఫిబ్రవరి 13: నూతి శంకరరావు, ఆర్యసమాజ్ కు చెందిన నాయకుడు. నిజాం వ్యతిరేక ఉద్యమం వహించాడు.
* ఫిబ్రవరి 19: కె.విశ్వనాథ్, తెలుగు సినిమా దర్శకుడు, నటుడు. (మ. 2023)
* మార్చి 1: సి.డి.గోపీనాథ్, భారతదేశపు మాజీ టెస్ట్ క్రికెటర్.
* మార్చి 14: నాయని కృష్ణకుమారి, తెలుగు రచయిత్రి. (మ.2016)
* మార్చి 15: ఇలపావులూరి పాండురంగారావు, శతాధిక గ్రంథరచయిత. అనువాదకుడు. (మ.2011)
* ఏప్రిల్ 19: కె.విశ్వనాథ్, తెలుగు సినిమా దర్శకుడు, ప్రశస్తమైన సినిమాలను సృష్టించారు.
* మే 5: జస్టిస్ సర్దార్ అలీ ఖాన్, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర మాజీ ప్రధాన న్యాయమూర్తి. (మ. 2012)
* మే 17: కుముదిని లఖియా, భారతీయ కథక్ నృత్యకారిణి, నృత్య దర్శకురాలు. పద్మశ్రీ, పద్మభూషణ్ అవార్డుల గ్రహీత. 
* జూన్ 12: ఆచ్చి వేణుగోపాలాచార్యులు, సినీ గీత రచయిత. (మ.2016) 
* జూన్ 13: మార్పు బాలకృష్ణమ్మ, ఉపాధ్యాయ ఉద్యమ నాయకుడు, ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనమండలి సభ్యులుగా పనిచేశారు. (మ.2013)
* జూలై 1: కుమ్మరి మాస్టారు, బుర్రకథ కళాకారులు. (మ.1997)
* జూలై 12: ఇరివెంటి కృష్ణమూర్తి, తెలంగాణ ప్రాంతానికి చెందిన తొలితరం కథకులలో ఒకడు. (మ.1991)
* జూలై 24: కేశూభాయి పటేల్, గుజరాత్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి.
* జూలై 6: మంగళంపల్లి బాలమురళీకృష్ణ, వాగ్గేయకారుడు. (మ.2016)
* ఆగష్టు 5: నీల్ ఆర్మ్‌స్ట్రాంగ్, చంద్రుడిపై కాలు పెట్టిన మొదటి మనిషి. (మ.2012)
* ఆగష్టు 14: జాన నాగేశ్వరరావు, జనవాక్యం పత్రిక నడిపారు.
* సెప్టెంబర్ 22: ప్రతివాది భయంకర శ్రీనివాస్, చలనచిత్ర నేపథ్యగాయకుడు. (మ.2013)
* అక్టోబర్ 5: మధురాంతకం రాజారాం, రచయిత. (జ.1999)
* అక్టోబర్ 20: లీలా సేథ్ ఢిల్లీ హైకోర్టుకు మొదటి మహిళా న్యాయమూర్తి. (మ.2017) 
* అక్టోబర్ 21: షమ్మీ కపూర్, భారత సినీనటుడు, దర్శకుడు. (మ.2011)
* అక్టోబర్ 24: చవ్వా చంద్రశేఖర్ రెడ్డి, చలన చిత్ర నిర్మాత, పారిశ్రామికవేత్త. (మ.2014)
* నవంబర్ 16: చినువ అచెబె, ఆధునిక ఆఫ్రికన్‌ సాహిత్య పితామహుడు. (మ.2013)
* నవంబర్ 20: కొండపల్లి పైడితల్లి నాయిడు, 11వ, 12వ, 14వ లోక్‌సభ లకు ఎన్నికైన పార్లమెంటు సభ్యుడు. (మ.2006)
* నవంబర్ 22: మిలన్ గుప్తా భారతీయ హార్మోనికా వాద్యకారుడు. (మ.1995)
* నవంబర్ 23: గీతా దత్, భారతీయ నేపథ్య గాయకురాలు. (మ.1972)
* నవంబర్ 30: సుధా మల్హోత్రా, భారతీయ నేపథ్య గాయకురాలు. చలనచిత్ర నటి. 
* డిసెంబర్ 2: గారీ బెకర్, ఆర్థికవేత్త, నోబెల్ బహుమతి గ్రహీత 
* డిసెంబర్ 29: టీ.జి. కమలాదేవి, తెలుగు సినిమా నటి, స్నూకర్ క్రీడాకారిణి. (మ.2012)
* డిసెంబర్ 31: కె. రామలక్ష్మి, ప్రముఖ రచయిత్రి. (మ. 2023) 
* : గోపరాజు లవణం, గోరా కుమారుడు, హేతువాది, నాస్తికుడు. (మ.2015)
* : మాలతీ చందూర్, రచయిత్రి, కాలమిస్టు, సాహిత్య అకాడమీ బహుమతి గ్రహీత. (మ.2013)
* రంగకవి, కవి. నాటకరచయిత.

## మరణాలు
* జనవరి 14: చిత్తజల్లు వరహాలరావు, తెలుగు హేతువాది, రచయిత.
* జూలై 26: అన్నా సారా కుగ్లర్, భారతదేశంలో 47 సంవత్సరాలపాటు వైద్యసేవలను అందించిన మొట్టమొదటి అమెరికన్ వైద్య మిషనరీ. (జ.1856)
* ఆగష్టు 20: చార్లెస్ బాన్నర్‌మన్, ఆస్ట్రేలియాకు చెందిన మాజీ క్రికెట్ ఆటగాడు, కుడిచేతి బ్యాట్స్‌మెన్. (జ.1851)

## పురస్కారాలు

*
వర్గం:1930లు
వర్గం:సంవత్సరాలు
1914

**1914** గ్రెగోరియన్‌ కాలెండరు యొక్క మామూలు సంవత్సరము.

## సంఘటనలు
### [[జనవరి 1914|జనవరి]]

### [[ఫిబ్రవరి 1914|ఫిబ్రవరి]]

### [[మార్చి 1914|మార్చి]]

### [[ఏప్రిల్ 1914|ఏప్రిల్]]

### [[మే 1914|మే]]

### [[జూన్ 1914|జూన్]]

* జూన్ 28: ఆస్ట్రియా యువరాజు ఫెర్డినాండ్ సెరాజివోలో హత్య.

### [[జూలై 1914|జూలై]]

*జూలై 3: నిజాం నిరంకుశ పాలన వ్యతిరేక ఉద్యమకారుడు విశ్వనాథశర్మ.

### [[ఆగష్టు 1914|ఆగస్టు]]

### [[సెప్టెంబర్ 1914|సెప్టెంబర్]]

*సెప్టెంబరు 20 - ఈ.సి.ఐ.ఎల్ (ఎలక్ట్రానిక్స్ అండ్ కమ్యూనికేషన్స్ ఇండియా లిమిటెడ్) సంస్థ వ్యవస్థాపకుడు పద్మ భూషణ్ పురస్కార గ్రహీత. ఈయన పేరు మీదుగానే హైదరాబాదులో ఈ.సి.ఐ.ఎల్ ఉద్యోగులు నివసించే కాలనీకి ఎ.యస్.రావు నగర్ గా నామకరణం చేశారు. [మ.2003]

### [[అక్టోబర్ 1914|అక్టోబర్]]

### [[నవంబర్ 1914|నవంబర్]]

### [[డిసెంబర్ 1914|డిసెంబర్]]

*డిసెంబరు 15: నిజాం నిరంకుశ పాలన వ్యతిరేక ఉద్యమకారుడు కోదాటి నారాయణరావు.

## జననాలు
thumb|కుడి|శంకరంబాడి సుందరాచారి
* ఫిబ్రవరి 9: హరి గోవిందరావు వర్తక్, మహారాష్ట్ర కు చెందిన సామాజిక కార్యకర్త, రాజకీయ నాయకుడు. పద్మశ్ర్రీ అవార్డు గ్రహీత. (మ.1998)
* ఫిబ్రవరి 13: మాదాల నారాయణస్వామి, సీనియర్ కమ్యూనిస్టు నాయకుడు. (మ.2013)
* మార్చి 25: నార్మన్ బోర్లాగ్, అమెరికా వ్యవసాయ శాస్త్రవేత్త.
* మార్చి 28: పుట్టపర్తి నారాయణాచార్యులు, తెలుగు కవి. (మ.1990)
* ఏప్రిల్ 3: మానెక్‌షా, భారతదేశపు మొట్టమొదటి ఫీల్డ్ మార్షల్. (మ.2008)
* ఏప్రిల్ 13: విద్యా ప్రకాశానందగిరి స్వామి, ఆధ్యాత్మికవేత్త, శ్రీకాళహస్తి లోని శుక బ్రహ్మాశ్రమ స్థాపకులు, బహుభాషాకోవిదులు. (మ.1998)
* ఏప్రిల్ 16: కె.హెచ్‌. ఆరా, చిత్రకారుడు (మ. 1985)
* మే 18: సూర్యదేవర రాజ్యలక్ష్మమ్మ, స్వాతంత్ర్య సమరయోధురాలు, సంఘసేవకురాలు. (మ.2010)
* జూన్ 20: కె. అచ్యుతరెడ్డి, స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు, శాసనసభ్యులు, మంత్రివర్యులు. (మ.1972)
* ఆగస్టు 8: శొంఠి శ్రీనివాసమూర్తి, ఉపాధ్యాయుడు, కవి. (మ. 1979)
* ఆగష్టు 10: శంకరంబాడి సుందరాచారి, ఆంధ్రప్రదేశ్‌ రాష్ట్ర గీతమైన మా తెలుగు తల్లికి మల్లె పూదండ రచయిత. (మ.1977)
* ఆగష్టు 15: పరశురామ ఘనాపాఠి వేదపండితుడు. (మ.2016)
* ఆగష్టు 21: పి.ఆదినారాయణరావు, తెలుగు సినిమా సంగీత దర్శకులు, నిర్మాత. (మ.1991)
* సెప్టెంబర్ 5: నికొనార్‌ పారా, చిలీ కవి. 'అకవిత్వం' అనే ప్రక్రియ సృష్టికర్త.
* సెప్టెంబర్ 7: జరుక్ శాస్త్రి, తెలుగు సాహిత్యంలో పేరడీలకు ఆద్యుడు. (మ.1968)
* సెప్టెంబర్ 9: కాళోజీ నారాయణరావు, తెలుగు కవి, తెలంగాణావాది. (మ.2002)
* సెప్టెంబర్ 23: ఒమర్ అలీ సైఫుద్దీన్ 3, బ్రూనై దేశపు 28వ సుల్తాన్. (మ.1986)
* అక్టోబర్ 5: పేరేప మృత్యుంజయుడు, భారత కమ్యూనిస్టు పార్టీ నాయకుడు, స్వాతంత్య్రసమర యోధుడు. (మ.1950)
* అక్టోబర్ 10: భావరాజు నరసింహారావు, నాటక రచయిత, ప్రచురణకర్త, నటుడు. (మ.1993)
* అక్టోబర్ 18: కోగంటి రాధాకృష్ణమూర్తి, రచయిత, సంపాదకుడు, హేతువాది. (మ.1987)
* నవంబర్ 13:హెన్రీ లాంగ్లోయిస్, అంతర్జాతీయ ఫిల్మ్ ఆర్కైవ్స్ సమాఖ్య (ఇంటర్నేషనల్ ఫెడరేషన్ ఆఫ్ ఫిల్మ్ ఆర్కైవ్స్ (ఎఫ్.ఐ.ఎ.ఎఫ్) వ్యవస్థాపకుడు. (మ.1977) 
* డిసెంబర్ 14: మాకినేని బసవపున్నయ్య, మార్క్స్, లెనిన్ సిద్ధాంతాలకు కట్టుబడి జీవితాంతం పీడిత ప్రజల విముక్తి కోసం పోరాడాడు. (మ.1992)
* డిసెంబర్ 26: మరళీధర్ దేవదాస్ ఆమ్టే, సంఘసేవకుడు. (మ.2008)
* : జి.వి.కృష్ణారావు, హేతువాది, రచయిత. (మ.1979)

## మరణాలు
## [[పురస్కారాలు]]

## స్థాపితాలు
* 1914 సంవత్సరంలో దేశోధ్ధారక కాశీనాధుని నాగేశ్వరరావు పంతులు మద్రాసు కేంద్రంగా ఆంధ్రపత్రికను దినపత్రికగా వెలువరించారు.

*
1901

**1901** గ్రెగోరియన్‌ కాలెండరు యొక్క మామూలు సంవత్సరము. **భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన సంవత్సరం.** 

## సంఘటనలు

## జననాలు
* జనవరి 29: మొసలికంటి తిరుమలరావు, స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు, పార్లమెంటు సభ్యులు. (మ.1970)
* ఫిబ్రవరి 20: రాజా శ్వేతా చలపతి రామకృష్ణ రంగారావు, బొబ్బిలి రాజవంశానికి చెందిన 13వ రాజు.
* మార్చి 1: నల్లపాటి వెంకటరామయ్య, ఆంధ్రరాష్ట్ర ప్రథమ శాసనసభ స్పీకర్. (మ.1983)
* మార్చి 5: కల్యాణం రఘురామయ్య, రంగస్థల, సినిమా నటుడు, గాయకుడు. (మ.1975)
* జూలై 7: విట్టొరియో డి సికా, ఇటాలియన్ దర్శకుడు, నటుడు. (మ.1974)
* జూలై 15: వేముల కూర్మయ్య, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, రాజకీయ నాయకుడు. (మ.1970)
* జూలై 25: కలుగోడు అశ్వత్థరావు, స్వయంకృషితో తెలుగు కన్నడ భాషలలో ప్రావీణ్యం సంపాదించాడు. (మ.1972)
* మార్చి 16: పొట్టి శ్రీరాములు, ప్రత్యేకాంధ్ర రాష్ట్రాన్ని సాధకుడు. (మ.1952)
* మార్చి 16: పి.బి. గజేంద్రగడ్కర్, భారతదేశ సుప్రీంకోర్టు ఏడవ ప్రధాన న్యాయమూర్తి (మ. 1981)
* ఏప్రిల్ 30: సైమన్ కుజ్‌నెట్స్, ఆర్థికవేత్త.
* మే 1: పి.వి.రాజమన్నార్, న్యాయవాది, పండితుడు, భారత రాజకీయనాయకుడు. (మ.1979)
* జూన్ 29: అమల్ కుమార్ సర్కార్, భారతదేశ సుప్రీంకోర్టు ఎనమిదవ ప్రధాన న్యాయమూర్తి (మ. 2001) 
* జూలై 15: చెలికాని రామారావు, స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు, 1వ లోక్‌సభ సభ్యులు. (మ.1985)
* సెప్టెంబర్ 29: ఎన్రికో ఫెర్మి, భౌతిక శాస్త్రవేత్త, నోబెల్ బహుమతి గ్రహీత.
* అక్టోబరు 1: ప్రతాప్ సింగ్ ఖైరాన్, పంజాబ్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి.
* అక్టోబరు 1: మసూమా బేగం, సంఘ సేవకురాలు, కాంగ్రేసు పార్టీకి చెందిన రాజకీయనాయకురాలు. (మ.1990)
* అక్టోబరు 17: జి.ఎస్.మేల్కోటే, స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు, వైద్యులు. (మ.1982)
* అక్టోబరు 22: కొమురం భీమ్, హైదరాబాదు విముక్తి కోసం అసఫ్ జహి రాజవాసానికి వ్యతిరేకంగా పోరాడిన ఒక గిరిజన నాయకుడు. (మ.1940)
* నవంబర్ 16: జవ్వాది లక్ష్మయ్యనాయుడు, కళాపోషకులు, శాసనసభ సభ్యులు. (మ.1978)
* నవంబర్ 18: వి. శాంతారాం, భారతీయ సినిమారంగంలో చిత్రనిర్మాత, దర్శకుడు, నటుడు. (మ.1990)
* నవంబర్ 29: శోభా సింగ్, పంజాబ్ ప్రాంతానికి చెందిన చిత్రకారుడు. పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీత. (మ.1986)
* డిసెంబరు 25: తుమ్మల సీతారామమూర్తి, ఆధునిక పద్య కవుల్లో అగ్రగణ్యుడు, జాతీయోద్యమ కవి, పండితుడు. (మ.1990)

## మరణాలు

* జనవరి 16: భారత జాతీయోద్యమ నాయకుడు మహాదేవ గోవింద రనడే.
* జనవరి 22: అలెగ్జాండ్రినా విక్టోరియా, బ్రిటీషు మహారాణి. (జ.1819)
* మార్చి 13: అమెరికా మాజీ అధ్యక్షుడు బెంజమిన్ హారిసన్.

## [[పురస్కారాలు]]

*
1957

**1957** గ్రెగోరియన్‌ కాలెండరు యొక్క మామూలు సంవత్సరము.

## సంఘటనలు
* జూలై 27: అంతర్జాతీయ అణు శక్తి మండలి ఏర్పాటైంది.

## జననాలు

* జనవరి 2: ఎ.వి.ఎస్., తెలుగు సినిమా హాస్యనటుడు, రచయిత, దర్శకులు, నిర్మాత, రాజకీయనాయకుడు. (మ.2013)
* జనవరి 4: గురుదాస్ మాన్, పంజాబ్ కు చెందిన గాయకుడు, రచయిత, నృత్య దర్శకుడు,, నటుడు. 
* జనవరి 26: శివలాల్ యాదవ్, భారత క్రికెట్ జట్టు మాజీ క్రీడాకారుడు.
* ఫిబ్రవరి 1:  జాకీ ష్రాఫ్, భారతదేశానికి చెందిన సినిమా నటుడు.
* ఫిబ్రవరి 23: కింజరాపు ఎర్రన్నాయుడు, తెలుగుదేశం పార్టీ నేత . (మ.2012)
* మార్చి 15: నామా నాగేశ్వరరావు, ఖమ్మం జిల్లాకు చెందిన వ్యాపారవేత్త, రాజకీయ నాయకుడు.
* మార్చి 25: శ్రీరామోజు హరగోపాల్, కవిసంగమం కవి, చరిత్రకారుడు.
* ఏప్రిల్ 24: జి.వి. పూర్ణచందు, తెలుగు భాషోద్యమ ముఖ్యుడు. ఆయుర్వేద పట్టభద్ర వైద్యుల సంక్షేమం కోసం నేషనల్ మెడికల్ అసోసియేషన్ వ్యస్థాపకుల్లో ఒకరు.
* ఆగష్టు 21: రేకందార్ ప్రేమలత, రంగస్థల నటీమణి. 
* ఆగష్టు 27: నూతలపాటి వెంకటరమణ, సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తి.
* అక్టోబర్ 4: గాజుల సత్యనారాయణ, తెలుగువారి సంపూర్ణ పెద్ద బాలశిక్ష రచయిత.
* అక్టోబర్ 30: శిఖామణి, కవి.
* నవంబరు 7: వై.విజయ, తెలుగు సినిమా నటి, నృత్య కళాకారిణి.
* నవంబరు 13: ఇ.జి.సుగవనం, తమిళనాడులోని డి.ఎం.కె.పార్టీకి చెందిన రాజకీయనాయకుడు. మాజీ పార్లమెంటు సభ్యుడు.
* నవంబరు 30: శోభారాజు, గాయని.
* నవంబరు 30: వెన్నెలకంటి, తెలుగు సినీ గేయ సంభాషణల రచయిత. (మ. 2021)

## మరణాలు

* ఫిబ్రవరి: టంగుటూరి ఆదిశేషయ్య భక్త కవి, ఉత్తమ ఉపాధ్యాయుడు. (జ.1880)
* ఏప్రిల్ 30: దుర్భాక రాజశేఖర శతావధాని, లలిత సాహిత్య నిర్మాత, పండితుడు, శతావధాని. (జ.1888)
* మే 20: టంగుటూరి ప్రకాశం పంతులు, ఆంధ్ర రాష్ట్ర మొదటి ముఖ్యమంత్రి. (జ.1872)
* జూలై 17: ఓగిరాల రామచంద్రరావు, పాతతరం తెలుగు చలనచిత్ర సంగీతదర్శకుడు. (జ.1905)

## పురస్కారాలు
* భారతరత్న పురస్కారం: గోవింద్ వల్లభ్ పంత్

*