రైల్ వికాస్ నిగమ్ లిమిటెడ్

**రైల్ వికాస్ నిగమ్ లిమిటెడ్ (RVNL)** భారతీయ కేంద్ర ప్రభుత్వ రంగ సంస్థ (PSU), ఇది ప్రాజెక్టుల అమలు, రవాణా మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధిలో రైల్వే మంత్రిత్వ శాఖ నిర్మాణ విభాగంగా పనిచేస్తుంది. దేశంలో పెరుగుతున్న మౌలిక సదుపాయాల అవసరాలను తీర్చడానికీ, ఫాస్ట్ ట్రాక్ ప్రాతిపదికన ప్రాజెక్టులను అమలు చేయడానికీ, రైల్వే పరికరాల నిర్మాణ సంస్థను రూపొందించడానికీ దీన్ని 2003 లో స్థాపించారు. RVNL అనేది రైల్వే మంత్రిత్వ శాఖ పరిపాలనా నియంత్రణలో ఉన్న *నవరత్న* PSU.

సంస్థ కాన్సెప్ట్ నుండి కమీషనింగ్ వరకు ప్రాజెక్టు ఎగ్జిక్యూషన్‌ను చేపట్టి, ప్రాజెక్టు కోసం ప్రత్యేకించి SPVలను ఏర్పాటు చేస్తుంది. ఈ SPVల ద్వారా ఈక్విటీ, ఋణాల మిశ్రమం ద్వారా అదనపు-బడ్జెటరీ వనరుల (EBRలు) సమీకరణ వీటి లక్ష్యం

## చరిత్ర
భారతదేశంలో రైల్వే మౌలిక సదుపాయాలను అభివృద్ధి చేసే ప్రాజెక్టు అయిన నేషనల్ రైల్ వికాస్ యోజన (NRVY)ని అమలు చేయడానికి రైల్ వికాస్ నిగమ్ లిమిటెడ్ (RVNL) ను స్థాపించారు. 2002 ఆగస్టు 15 న స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ ప్రసంగం సందర్భంగా ఎర్రకోట ప్రాకారాల నుండి ప్రధాన మంత్రి అటల్ బిహారీ వాజ్‌పేయి NRVYని ప్రకటించారు. NRVYని అధికారికంగా వాజ్‌పేయి 2002 డిసెంబరు 26 న ప్రారంభించాడు. RVNL ను *కంపెనీల చట్టం, 1956* కింద 2003 జనవరి 24 న ఏర్పాటు చేసారు. RVNL రెండు ప్రధాన లక్ష్యాలు రైలు మౌలిక సదుపాయాల సామర్థ్యాన్ని పెంపొందించడం, ప్రత్యేక ప్రయోజన వాహన ప్రాజెక్టుల కోసం అదనపు బడ్జెట్ వనరులను సమకూర్చడం.

RVNL తన ప్రారంభ పబ్లిక్ ఆఫర్ (IPO)ను 2019 మార్చి 29 న ప్రారంభించింది. RITES, IRCON తర్వాత IPOని ప్రారంభించిన మూడవ రైల్వే-సంబంధిత PSU ఇది. కంపెనీ ఒక్కో షేరుకు  17-  19 ధర పరిధిలో 12% వాటాను అందించింది. IPO ఏప్రిల్ 3 నాటికి   సంపాదించి 1.78 రెట్లు సబ్‌స్క్రైబ్ అయింది. RVNL 2019 ఏప్రిల్ 19 న బొంబాయి స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్, నేషనల్ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్‌లో నమోదైంది.

## తయారీ యూనిట్ల జాబితా

## అనుబంధ సంస్థలు

### హై స్పీడ్ రైల్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా లిమిటెడ్
హై స్పీడ్ రైల్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా లిమిటెడ్ (HSRC) భారతదేశంలో హై-స్పీడ్ రైలు ప్రాజెక్టులను అమలు చేయడానికి RVNL అనుబంధ సంస్థగా 2012 లో ఈ SPV ఏర్పాటైంది.

### కైనెట్ రైల్వే సొల్యూషన్స్ లిమిటెడ్
RVNL కింద కైనెట్ రైల్వే సొల్యూషన్స్ లిమిటెడ్‌ ఆనే ఒక ప్రైవేట్ కంపెనీ ఉంది. ఇది రైల్వే మంత్రిత్వ శాఖతో తయారీ-కమ్-మెయింటెనెన్స్ ఒప్పందంపై సంతకం చేసే SPV వలె పనిచేస్తుంది. 

### కిర్గిజిండస్ట్రీ-RVNL
RVNL, కిర్గిజ్ కంపెనీ కిర్గిజిన్‌డస్ట్రీతో కలిసి కిర్గిజిండస్ట్రీ-RVNL పేరుతో 50:50 జాయింట్ వెంచర్ కంపెనీని స్థాపించింది. కంపెనీ కిర్గిజ్‌స్థాన్‌లో రైలు, రహదారి, ఇతర మౌలిక సదుపాయాలను అభివృద్ధి చేస్తుంది. RVNL 2022 డిసెంబరు 10 న జాయింట్ వెంచర్ ఏర్పాటు గురించి సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా (SEBI)కి తెలియజేసింది.

## స్పెషల్ పర్పస్ వెహికల్స్

### కచ్ రైల్వే కంపెనీ లిమిటెడ్
ఈ ప్రాజెక్టులో RVNL కు 50% ఈక్విటీ ఉంది. ప్రాజెక్టు నిడివి 301&nbsp;కిమీ, పాలన్పూర్-గాంధీధామ్ సెక్షనులో గేజ్ మార్పిడి కోసం ఈ కంపెనీని ఏర్పరచారు. ప్రస్తుతం RVNL సమాఖియాలీ-పాలన్‌పూర్ (248 కి.మీ.)ని ట్రాకు డబ్లింగు చేస్తోంది. ముంద్రా, దీనదయాళ్ ఓడరేవుల నుండి ట్రాఫిక్ పెరుగుతుందనే అంచనాతో దీన్ని చేపట్టారు. 

### భరూచ్ దహేజ్ రైల్వే కో లిమిటెడ్
RVNL ఈ SPVలో 35.46% ఈక్విటీతో అతిపెద్ద వాటాదారు. ప్రాజెక్టు నిడివి 63&nbsp;కిమీ, గేజ్ మార్పిడి కోసం.

### కృష్ణపట్నం రైల్వే కో లిమిటెడ్
RVNL ఈ SPVలో 49.76% ఈక్విటీతో అతిపెద్ద వాటాదారు. ఓబులవారిపల్లె నుండి కృష్ణపట్నం ఓడరేవు వరకు 113.2&nbsp;కి.మీ.ల కొత్త లైన్ నిర్మాణం దీని లక్ష్యం. 2019 జూన్‌లో పూర్తి కనెక్టివిటీ అందించబడింది.

### హరిదాస్పూర్ పారాదీప్ రైల్వే కో లిమిటెడ్
RVNL 30%తో అతిపెద్ద ఈక్విటీ వాటాదారు. ఈ SPV కొత్తగా హరిదాస్‌పూర్ నుండి పారాదీప్ పోర్ట్ వరకు 82 కి.మీ. మార్గ నిర్మాణం కోసం ఏర్పరచారు. ఈ వాణిజ్య మార్గం 30.07.2020న అందుబాటులోకి వచ్చింది

### అంగుల్ సుకింద రైల్వే లిమిటెడ్
RVNL ఈ SPVలో 32.16% ఈక్విటీతో అతిపెద్ద వాటాదారు. ఇది అంగుల్-సుకింద నుండి 102.42 కి.మీ. రైలు మార్గం నిర్మాణం కోసం ఏరపరచారు. 80% ప్రాజెక్టు పూర్తయింది త్వరలో వాణిజ్య కార్యకలాపాలు ప్రారంభమవుతాయి.

### కొత్త SPVల ఏర్పాటు జరుగుతోంది

#### ఇండియన్ పోర్ట్ రైల్ కార్పొరేషన్ లిమిటెడ్ (IRPCL)
IRPCL ఏర్పాటులో RVNL పాల్గొంటోంది. ఇది షిప్పింగ్ మంత్రిత్వ శాఖ క్రింద ఉండే SPV. RVNL, 12 ప్రధాన పోర్ట్‌లు ఇందులో వాటాదారులు. SPV ప్రారంభ అధీకృత మూలధనం రూ. 500 కోట్లు, RVNL ఈక్విటీ భాగస్వామ్యం రూ. 10 కోట్లు.

దేశంలోని వివిధ ఓడరేవులకు రైలు కనెక్టివిటీని మెరుగుపరచడం SPV లక్ష్యం. ఇందులో పోర్ట్ రైల్వేల నిర్వహణతో పాటుగా ఉన్నతీకరణ, ఆధునికీకరణ, అవసరమైనప్పుడు సామర్థ్యం పెంపుదల ఉంటాయి.

#### మహారాష్ట్రలోని రేవాస్ పోర్టుకు రైలు కనెక్టివిటీ
రైలు మౌలిక సదుపాయాల కొరతను తీర్చడానికి RVNL వివిధ రైల్వే ఇంజనీరింగ్ ప్రాజెక్టులను అమలు చేయడానికి ఒక సంస్థగా ప్రారంభమైంది.

ప్రారంభంలో ట్రాక్ డబ్లింగ్, కొత్త రైల్వే లైన్ల నిర్మాణం, గేజ్ మార్పిడి, రైల్వే విద్యుదీకరణ ద్వారా రైల్వే సామర్థ్యం పెంపుదల వంటి పనులు చేపట్టిన RVNL మెట్రో రైల్వేలు, మల్టీమోడల్ రవాణా వ్యవస్థ, పోర్ట్ కనెక్టివిటీ, టర్న్‌కీ ప్రాజెక్టులు అంటే వర్క్‌షాప్‌లు, శిక్షణా సంస్థలు, గ్రీన్ బిల్డింగ్‌లు, హై స్పీడ్ రైలు ప్రాజెక్టులు, కేబుల్ వంతెనలు, నది, రహదారి వంతెనలు, నిలువు లిఫ్ట్ వంతెన, పర్వత రైల్వేలు, సొరంగాల వంటి వాటిపై పని చేయడం ప్రారంభించింది. 

## పబ్లిక్ ఎంటర్‌ప్రైజెస్ రేటింగ్‌ల విభాగం
పబ్లిక్ ఎంటర్‌ప్రైజెస్ విభాగం (DPE) ద్వారా రైల్ వికాస్ నిగమ్ లిమిటెడ్ వరుసగా 11 సంవత్సరాలు "అద్భుతమైనది"గా రేట్ చేయబడింది. కంపెనీ తాజా DPE రేటింగ్స్ 2020-2021లో 99 MoU స్కోరుతో దేశంలోని రైల్వే PSEలలో 1వ స్థానంలో, మొత్తం PSUలలో 3వ స్థానంలో ఉంది.

## ఇటీవలి ప్రశంసలు
రైల్ వికాస్ నిగమ్ లిమిటెడ్ జట్టు, స్కోచ్ గ్రూప్ నుండి రెండు అవార్డులను కైవసం చేసుకుంది. పబ్లిక్-ప్రైవేట్ భాగస్వామ్యానికి గోల్డ్ అవార్డు, 2022లో కోవిడ్‌కు ప్రతిస్పందనగా సిల్వర్ అవార్డు అందుకుంది.

దలాల్ స్ట్రీట్ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ జర్నల్, రైల్ వికాస్ నిగమ్ లిమిటెడ్‌కి వేగవంతమైన అభివృద్ధి చెందుతున్న మినీ-రత్నగా రోల్ ఆఫ్ హానర్ ఆఫ్ ది ఇయర్‌ను ప్రదానం చేసింది.

## పూర్తైన ప్రాజెక్టులు
2021-22లో పూర్తయిన 18 ప్రాజెక్టుల జాబితా క్రింది విధంగా ఉంది: 

ప్రారంభం నుండి 2021 మార్చి వరకు పూర్తయిన 102 ప్రాజెక్టుల జాబితా క్రింది విధంగా ఉంది: 

## అమలులో ఉన్న ప్రాజెక్టులు
వివిధ దశల్లో 72 RVNL ప్రాజెక్టులు అమలులో ఉన్నాయి.

2021 మార్చి నాటికి అమలులో ఉన్న 66 ప్రాజెక్టుల వివరాలు క్రింది విధంగా ఉన్నాయి:

2021-22లో RVNLకి కేటాయించబడిన, అమలులో ఉన్న రైల్వే ప్రాజెక్టు:

2021-22లో కాంపిటేటివ్ బిడ్డింగ్ ద్వారా RVNL దక్కించుకున్న ప్రాజెక్టుల జాబితా క్రింది విధంగా ఉంది:

## ఇవి కూడా చూడండి

* ఇండియన్ రైల్వే ఫైనాన్స్ కార్పొరేషన్ - నాన్-బ్యాంకింగ్ ఫైనాన్షియల్ కార్పొరేషన్ ఇండియన్ రైల్వేస్ ఫైనాన్సింగ్

## మూలాలు

వర్గం:భారతదేశం లోని రైల్వే సేవల సంస్థలు