open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
క్రోమియం(IV)ఆక్సైడ్

**క్రోమియం(IV)ఆక్సైడ్** ఒక అకర్బన రసాయన సంయోగ పదార్ధం.క్రోమియం(IV)ఆక్సైడ్ యొక్క రసాయన ఫార్ములా CrO2.క్రోమియం, ఆక్సిజన్ మూలక పరమాణు సంయోగం వలన ఈ సమ్మేళన పదార్ధం ఏర్పడినది. ఇది నల్లని సింథటిక్ మాగ్నటిక్ ఘన పదార్థం.ఒకప్పుడు దీనిని విరివిగా మాగ్నటిక్ టేపులలో ఏమల్షనుగా విరివిగా ఉపయోగించారు. కాలానుగుణంగా CD ల, DVD ల వాడకం పెరిగి, టేపు రికార్డరులు/ప్లేయరుల వాడకం తగ్గడంతో క్రోమియం(IV)ఆక్సైడ్ యొక్క వినియోగం తగ్గినది. అయినప్పటికీ ఇప్పటికి కొన్నిరకాల డాటాటేపుల తయారీలో వాడుచున్నారు. ఇప్పటికి మాగ్నటిక్ టేపు ఉత్పత్తి దారులు క్రోమియం(IV)ఆక్సైడ్ ను ఉత్తమైన మాగ్నటిక్ టేపు పూతరసాయనంగా భావిస్తారు.
## తయారి
ఫ్రేడ్రిచ్ హులేర్(Friedrich Wöhler ) అనునతడు క్రోమైల్ క్లోరైడ్ను వియోగం చెందించి దీనిని తయారు చేసాడు.నార్మల్ ఎల్.కోక్స్ అను రసాయన వేత్త 1956 లో క్రోమియం ట్రై ఆక్సైడ్ నుం వియోగం చెందించి క్రోమియం డయాక్సైడ్ ఉత్పత్తి చేసాడు. 200 MPa వత్తిడి వద్ద నీటి సమక్షంలో 800 K వద్ద క్రోమియం ట్రైఆక్సైడ్‌ను విఘటన కావించి క్రోమియం(IV)ఆక్సైడ్‌ను తయారు చేసాడు. ఈ హైడ్రోథర్మల్ సంశ్లేషణ సమతుల్య ఫార్ములా ఈ దిగువ విధంగా :
:3 CrO3 + Cr2O3 → 5 CrO2 + O2

## భౌతిక ధర్మాలు
నల్లని ఘన పదార్ధం. ఫెర్రో మాగ్నటిక్ గుణములు కలగిన సంయోగ పదార్ధం.చతుర్భుజాకార అణుసౌష్టవాన్ని కల్గిఉన్నది.
### అణుభారం
క్రోమియం(IV)ఆక్సైడ్ యొక్క అణుభారం 83.9949 గ్రాములు/మోల్. 
### [[సాంద్రత]]
సాధారణ ఉష్ణోగ్రత వద్ద ఈ రసాయన సంయోగ పదార్ధం సాంద్రత 4.85 గ్రాములు/సెం.మీ3.
### ద్రవీభవన ఉష్ణోగ్రత
క్రోమియం(IV)ఆక్సైడ్ పదార్హం యొక్క ద్రవీభవన స్థానం/ఉష్ణోగ్రత 375&nbsp;°C (707&nbsp;°F; 648 K),ఈ ఉష్ణోగ్రత దాటినా వియోగం చెందును.
### మరుగు/బాష్పీభవన ఉష్ణోగ్రత
క్రోమియం(IV)ఆక్సైడ్ పదార్హం యొక్క బాష్పీభవన స్థానం/ఉష్ణోగ్రత:4000&nbsp;°C 
### ద్రావణీయత
నీటిలో కరుగదు.

## అనువర్తనాలు
క్రోమియం(IV)ఆక్సైడ్ ను అధికంగా ఆడియో మాగ్నటిక్ టేపులుతయారీలో వాడుటకు అనుకూలమైన రసాయన పదార్ధం.దీనిని విరివిగా మాగ్నటిక్ టేపులలో ఏమల్షనుగా విరివిగా ఉపయోగించారు. కాలానుగుణంగా CD ల, DVD ల వాడకం పెరిగి, టేపు రికార్డరులు/ప్లేయరుల వాడకం తగ్గడంతో క్రోమియం(IV)ఆక్సైడ్ యొక్క వినియోగం తగ్గినది. అయినప్పటికీ ఇప్పటికి కొన్నిరకాల డాటాటేపుల తయారీలో వాడుచున్నారు. ఇప్పటికి మాగ్నటిక్ టేపు ఉత్పత్తి దారులు క్రోమియం(IV)ఆక్సైడ్ ను ఉత్తమైన మాగ్నటిక్ టేపు పూతరసాయనంగా భావిస్తారు.
## ఇవికూడా చూడండి
క్రోమియం
## మూలాలు/ఆధారాలు

వర్గం:రసాయన శాస్త్రం
వర్గం:రసాయన సమ్మేళనాలు
[వర్గం:[క్రోమియం సమ్మేళనాలు]]
వర్గం:అకర్బన సమ్మేళనాలు
గ్రంధి సుబ్బారావు

**గ్రంధి సుబ్బారావు,** ఒక ప్రముఖ వ్యాపారవేత్త, దాత, ఆధ్యాత్మికవేత్త. క్రేన్ వక్కపొడి ఉత్పత్తి చేసే క్రేన్ సంస్థల అధిపతిగా సుప్రసిద్ధుడు. అనేక చోట్ల దేవాలయాలు, అన్నదాన సత్రాలు కట్టించాడు. ఇతను గుంటూరు జిల్లా, వట్టిచెరుకూరు మండలం లోని చెందిన **[[కొర్నెపాడు]]** గ్రామంలో 1930 సం.లో జన్మించాడు. ఇతను 1952లో స్థాపించిన క్రేన్ కంపెనీ యాభై ఏళ్ళలో వందల కోట్ల కంపెనీగా ఎదిగింది.  ఇతను 2017 మార్చి 24న (శుక్రవారం), గుంటూరులో ఓ ప్రైవేటు ఆసుపత్రిలో కన్నుమూశాడు.

## వ్యక్తిగతం
అతను ఆరో తరగతి వరకు చదివాడు. గుమాస్తాగా తన జీవితాన్ని ప్రారంభించాడు. మొదటగా *వాణి వక్క పలుకులు* అనే పేరుతో 100 రూపాయలతో వ్యాపారాన్ని ప్రారంభించాడు. తరువాత వ్యాపారంలో పోటీ పెరిగింది. దాంతో పేరును *నంబర్ 1 వాణి వక్కపొడి* అని పేరు మార్చాడు. ఈ వ్యాపారం మొట్టమొదటగా మంగళగిరిలోప్రాచుర్యం పొందింది. సుబ్బారావుకు ఒక కుమారుడు, నలుగురు కుమార్తెలు ఉన్నారు.నీడ అనే చిత్రానికి నిర్మాణ సహకారం అందించాడు. హరికృష్ణ కథానాయకుడిగా వచ్చిన టైగర్ హరిశ్చంద్ర ప్రసాద్ అనే సినిమాలో ముఖ్యమంత్రి పాత్రలో నటించాడు.

## సేవలు
ఇతను పలు దేవాలయాలు, అన్నదాన సత్రాలు కట్టించాడు. వేదాలు, ఉపనిషత్తులు సేకరించి గ్రంథాలయాన్ని ఏర్పాటు చేశాడు. గుంటూరులో సంపత్ నగర్ లో అయ్యప్ప దేవాలయం నిర్మించాడు. ఈ ఆలయ కేంద్రంగా ప్రతియేటా అయ్యప్ప దీక్ష తీసుకున్న 2500 మందికి ఉచితంగా 40 రోజులపాటు భిక్షను ఏర్పాటు చేశాడు.
## అతని అనుభవ మాటలు

* వృధా అని తెలిసి కూడా శ్రమని వృధా చేస్తే నీవు వృధా అయిపోతావు.
* నీలో ఉన్న శక్తి ఎంటో అర్హత ఏమిటో తెలుసుకొని అది పెంచుకోవటానికి ప్రయత్నించు లేనిదాని కోసం ఆరాటపడితే ఉన్నది పోతుంది.
* ఎవరికి వారు తమని ఎక్కువ అంచనా వేసుకోకూడదు. సాటి వారిని అంచనాల్లో ఇరికించకూడదు. యదార్థాలను యదార్థాలతోనే పలకరించాలి.
* నా స్నేహితంలో ఇచ్చి పుచ్చుకోవడాలుండవు. అప్పు ఇవ్వను, ఇస్తే అడగాలనిపిస్తుంది. ఇవ్వాల్సి వస్తే ఆశించకుండా సహాయం చేస్తాను.
* జీవితంలో ఉపయోగపడని అనుభవం అంటూ ఏది ఉండదు
## మూలాలు

వర్గం:2017 మరణాలు
వర్గం:ఆర్య వైశ్యులు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా పారిశ్రామికవేత్తలు
మాల్గాడి శుభ

**మాల్గాడి శుభ**గా ప్రసిద్ధి చెందిన మాల్గుడి శుభ ఒక పాప్ గాయని, భారతీయ సినిమా నేపథ్య గాయని. 2000లో విడుదలైన చిక్‌పక్ చిక్‌భం అనే ప్రైవేటు ఆల్బమ్‌లో ఈమె పాడిన "మాల్గాడి ఎక్కి గోల్కొండ చూడ వచ్చినా" పాట బంపర్ హిట్ కావడంతో ఈమె పేరు **మాల్గాడి శుభ**గా స్థిరపడి పోయింది.

## విశేషాలు
తమిళనాడు రాష్ట్రం తిరువయ్యూరుకు చెందిన శుభ ముంబాయిలో పెరిగింది. ఈమె అక్కడ కర్ణాటక సంగీతాన్ని, పాశ్చాత్య సంగీతాన్ని అభ్యసించింది. ఢిల్లీ లోని హోటల్ అశోకాలో పాటలు పాడటం ద్వారా పాప్ గాయనిగా తన వృత్తిని ప్రారంభించింది. ఉషా ఉతుప్ను తన మానసిక గురువుగా భావించే ఈమె తరువాత తన మకాంను కోల్‌కాతాకు మార్చింది. అక్కడ గిటారిస్ట్ కార్ల్‌టన్ కిట్టో వద్ద జాజ్ సంగీతాన్ని నేర్చుకుంది. ఆ తరువాత 1990లో చెన్నైలో స్థిరపడింది.  దక్షిణ భారత నటి ప్రియమణి ఈవిడ మేనకోడలు.

## గాయనిగా
ఈమె సెట్ మీ ఫ్రీ, చిక్ పక్ చిక్ భం, సునేరె నాచేరె, ఆటం కొండాట్టం మొదలైన ప్రైవేటు ఆల్బమ్‌లు చేసింది. తెలంగాణ యాసలో రాజ్ కోటి సంగీతంలో వెలువడిన చిక్ పక్ చిక్ బం ఆల్బం పదహారు లక్షల క్యాసెట్లు అమ్ముడు పోయాయి. ఈమె ఇంకా భక్తి గీతాలు, నర్సరీ రైమ్స్ పాడింది. ఈమె తెలుగు, తమిళ, కన్నడ, మలయాళ, హిందీ భాషల చలనచిత్రాలలో 3000కు పైగా పాటలు పాడింది.

## తెలుగు సినిమా పాటల జాబితా
ఈమె పాడిన తెలుగు సినిమా పాటల పాక్షిక జాబితా:

## మూలాలు

## బయటిలింకులు
*

వర్గం:నేపథ్యగాయకులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:తమిళనాడు మహిళా గాయకులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నేపథ్యగాయకులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా మహిళా నేపథ్య గాయకులు
ఐశ్వర్య రజనీకాంత్

**ఐశ్వర్య రజినీకాంత్ ధనుష్** (జననం: 1982 జనవరి 1) భారతీయ సినీ దర్శకురాలు. ఆమె భారతీయ నటుడు రజినీకాంత్ పెద్ద  కుమార్తె. ఆమె తన భర్త ధనుష్ కథానాయకుడిగా తన మొదటి సినిమా *3 (2012) కు దర్శకత్వం వహించింది.*  అప్పుడప్పుడూ నేపథ్య గాయనిగా కూడా మారింది ఐశ్వర్య.

ఆగస్టు 2016లో ఐశ్వర్యను యు.ఎన్ విమెన్ సంస్థ భారతదేశ గుడ్ విల్ అంబాసిడర్ గా ఎంచుకొంది. కానీ కొన్నాళ్ళకే ఆమె ఆ పదవిని  నిర్వహించిన తీరును భారతీయ మీడియా తప్పుపట్టింది.

## వ్యక్తిగత జీవితం
ఐశ్వర్య నటుడు రజనీకాంత్, లతా రంగాచారి దంపతులకు 1982 జనవరి 1న జన్మించింది.   ఆమెకు  చిత్ర పరిశ్రమలో కూడా పనిచేసే సౌందర్య అనే చెల్లెలు ఉంది.  ఐశ్వర్య భారతీయ సినీ నటుడు ధనుష్ ను వివాహం చేసుకుంది.   ఆమెకు ఇద్దరు కుమారులు  యాత్ర (జననం 2006),  లింగా (జననం 2010).

డిసెంబర్ 2016 లో, ఐశ్వర్య. ఆర్. ధనుష్ తన స్వంత చరిత్రను *స్టాండింగ్ ఆన్ యాన్ ఆపిల్ బాక్స్*: *ది స్టోరీ ఆఫ్ ఎ గర్ల్ అమాంగ్ ది స్టార్స్* ను విడుదల చేసింది. ఈ పుస్తకంతో  ఆమె ఒక సెలబ్రిటీ బాలికగా  తన కెరీర్ ఎంపికలు, వివాహం, రజనీకాంత్ కుమార్తెగా తన జీవితాన్ని వెల్లడించింది.

## జీవితం
ఆగష్టు 2011 లో  ఆమె తన భర్త, శ్రుతి హాసన్ ల జంటగా తన మొదటి చలన చిత్రం 3 కు దర్శకత్వం వహిస్తానని ప్రకటించింది.  ధనుష్ తన భార్య దర్శకత్వంలో నటించిన  ఏకైక చిత్రమని స్పష్టం చేసాడు. ఆమె బంధువు అనిరుధ్ రవిచందర్ స్వరపరిచిన సౌండ్‌ట్రాక్‌లోని "వై దిస్ కోలవేరి డి" పాట వైరల్ అయి ఇంటర్నెట్ దృగ్విషయంగా మారిన తర్వాత ఈ చిత్రం విడుదలకు ముందే చాలా ఆకట్టుకుంది. వీడియో తయారీలో ఆమె ప్రధాన తారాగణం,  స్వరకర్తతో కలిసి కనిపించింది. ఔత్సాహిక చిత్ర నిర్మాతలు వాస్తవ విషయాలు,  లఘు చిత్రాలను ప్రత్యేకంగా ప్రోత్సహించడానికి "టెన్ ఎంటర్టైన్మెంట్" పతాకంపై త్వరలో యూట్యూబ్ ఛానెల్ ప్రారంభించనున్నట్లు జూలై 2015 లో ఐశ్వర్య ప్రకటించింది. 

ఆమె *స్టార్ విజయ్* నిర్వహిస్తున్న *జోడీ నంబర్ ఒన్ డాన్స్ పోటీలు*   మూడవ సీజన్లో నటులు సంగీత, జీవాతో కలిసి  న్యాయమూర్తిగా ఉంది.  సిలంబరాసన్‌తో కలిసి విజిల్ చిత్రంతో ఆమె నేపధ్యగాయనిగా మారింది.  ఆ తర్వాత *ఆయిరథిల్ ఓరువన్* చిత్రంలో "అన్ మేళా ఆశాధన్" పాట వచ్చింది.  దీని కోసం ఆమె అసిస్టెంట్ డైరెక్టర్‌గా కూడా పనిచేసింది.

ఆగస్టు 2016 లో ఐశ్వర్య ఐరాస మహిళా సంస్థకు భారత సౌహార్ద రాయబారిగా ఎంపికయింది..

## విమర్శలు
అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవం సందర్భంగా ఐరాస ప్రధాన కార్యాలయంలో ఆమె భరతనాట్యం ప్రదర్శించింది.  అయితే, ఆమె నటనకు సోషల్ మీడియా,సాంఫ్రదాయక భరతనాట్యం నాట్యకారుల నుండి అనేక విమర్శలు వచ్చాయి.  అనిత రత్నం తన ఫేస్‌బుక్ లో  "భరతనాట్యం అవుతుంది ... వ్యంగ్య చిత్రం, ప్రహసనం!". అని విమర్శించింది.

## పురస్కారాలు
2012 లో  జెఎఫ్ఎ ఉమెన్ అచీవర్స్ అవార్డులలో ఆమె న్యూస్ మేకర్ ఆఫ్ ది ఇయర్ అవార్డును గెలుచుకుంది.

## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు

*

వర్గం:1982 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
దివ్య దర్శిని(నటి)

**దివ్యదర్శిని** తమిళనాడులోని చెన్నైకు చెందిన ప్రముఖ భారతీయ టీవీ వ్యాఖ్యాత, నటి. మొట్టమొదట ఆమె నటిగా తెరంగేట్రం చేసింది. టివిల్లో నటించే ముందు కమల్ హాసన్ నిర్మించిన దమయంతి(2003)  సినిమాలో మొదటి సారి  సహాయ నటిగా నటించింది దివ్యదర్శిని.  రాడాన్ నిర్మాణ సంస్థ నిర్మించిన సెల్వి, అరసి సీరియళ్ళలో ఆమె నటన ప్రేక్షకుల ప్రశంసలు పొందింది. 2007 నుంచి విజయ్ టివిలో చాలా షోలకు ఆమె వ్యాఖ్యాతగా వ్యవహరించింది. 2014నుంచి ఆమె స్వంత  షో కాఫీ విత్ డిడి ప్రారంభించి, విజయవంతంగా నిర్వహిస్తోంది. 

## కెరీర్
దివ్యదర్శిని 17 ఫిబ్రవరి 1985న జన్మించింది. ఆమె 18వ ఏట 1995లో టివి వ్యాఖ్యాతగా కెరీర్ ప్రారంభించింది. విజయ్ టివి నిర్వహించిన ఉంగల్ తీర్పు షోలో చైల్డ్ యాంకర్ గా ఎంపికైంది.  కె.బాలచందర్ దర్శకత్వం వహించిన, రాజ్ టివిలో ప్రసారమైన రెక్కై కట్టియ మనసు సీరియల్ లో  ఆమె నటించిన పాత్రకు ప్రశంసలు అందుకొంది. ఈ పాత్రతో ఆమెకు  వరసుగా అవకాశాలు వచ్చాయి. 

## మూలాలు

వర్గం:1985 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:టెలివిజన్ నటీమణులు
హెయిరీ ఫ్రాగ్

**హెయిరీ ఫ్రాగ్‌ ** అనునది ఒక రకమైన కప్ప. ఇది చూడటానికి విచిత్రంగా ఒళ్లంతా వెంట్రుకలు...చిత్రమైన రూపుతో ఉంటుంది.
## విశేశాలు
*భయపెట్టేలా ఉంటుంది కాబట్టి హారర్‌ ఫ్రాగ్‌ అనీ, శరీరమంతా జుత్తుతో ఉంటుంది కాబట్టి హెయిరీ ఫ్రాగ్‌ అనీ దీన్ని పిలుస్తారు.
* ఈ కప్పకున్న ఈ వెంట్రుకలు శ్వాస తీసుకోవడంలో మొప్పల్లా పనిచేస్తాయి.
* ఈ కప్ప ... ఏదైనా శత్రు జీవితో ఇది పోరాడాల్సి వచ్చినా, దీనికి ఏవైనా అపాయకర పరిస్థితులు ఎదురైనా వెంటనే అది అప్పటి వరకు మెత్తగా ఉన్న తన కాళ్లనే ఆయుధాలుగా చేసుకుంటుంది. కాలి ఎముకల్నే పటపటమని విరగ్గొట్టుకుంటూ పదునుగా ఉండే పంజాల్ని సృష్టించుకుంటుంది. వాటినే ఆయుధాలుగా వాడుతూ శత్రువుపై దాడి చేస్తుంది. ఈ వింత పంజాలు అవసరాన్ని బట్టి ముడుచుకోవడానికి వీలుగా ఉంటాయి.
*విరిగిపోయిన ఆ ఎముకలు ఎలా అతుక్కుపోతాయి? మళ్లీ దీనికి మునుపటి మెత్తటి కాళ్లు ఎలా వస్తాయి? అంటే... ప్రమాదం తప్పాక విరిగిపోయిన ఎముకలు క్రమంగా యధాతథంగా మారుతాయి. అక్కడి చెదిరిపోయిన కణజాలం మళ్లీ పూర్వస్థితికి వస్తుంది.
* నాలుగున్నర అంగుళాల పొడవుండే ఈ కప్పలు ఎక్కువగా కామెరూన్, నైజీరియా, అంగోలా ప్రాంతాల్లో తిరుగాడుతుంటాయి.

## మూలాలు

## బయటి లంకెలు

* Hairy Frog – ''Trichobatrachus robustus'', The BioFresh Cabinet of Freshwater Curiosities.
*

వర్గం:ఉభయచరాలు
వర్గం:విచిత్ర జీవులు
వర్గం:ఐ.యు.సి.ఎన్. కనీస ఆందోళనకర ఎర్ర జాతులు జాబితా
వెంకీ

**వెంకీ** 2004లో శ్రీను వైట్ల దర్శకత్వంలో విడుదలైన సినిమా. ఇందులో రవితేజ, స్నేహ ప్రధాన పాత్రధారులు. దేవి శ్రీ ప్రసాద్ సంగీతాన్నందించాడు.

## కథ
వైజాగ్, సీతంపేట కు చెందిన వెంకటేశ్వరరావు అలియాస్ వెంకీ కి జాతకాలంటే పిచ్చి. జగదాంబ చౌదరి అనే జ్యోతిష్కుడికి దగ్గరకు తరచు వెళ్ళి వస్తుంటాడు. అది అతని నాన్నగారికి ఏ మాత్రం నచ్చదు. ఏదో ఒక ఉద్యోగం చూసుకోమని పోరుపెడుతుంటాడు. ఉద్యోగ ప్రయత్నాల్లో ఉండగా వెంకీ, అతని మిత్రబృందం ఉద్యోగాలిప్పిస్తామని చెప్పి ఒకరి చేతిలో మోసపోతారు. అతన్ని వెంబడిస్తూ అదృష్టవశాత్తూ పోలీసు ప్రవేశ పరీక్షలో నెగ్గుతారు. పోలీసు శిక్షణ కోసం అందరూ హైదరాబాదుకు బయలుదేరుతారు. రైల్లో వెంకీకి శ్రావణి అనే అమ్మాయి పరిచయం అవుతుంది.

## తారాగణం

* వెంకీగా రవితేజ
* శ్రావణిగా స్నేహ
* యోగేంద్ర శర్మగా అశుతోష్ రాణా
* వెంకీ తండ్రిగా తనికెళ్ళ భరణి
* వెంకీ తల్లిగా ఢిల్లీ రాజేశ్వరి
* శ్రావణి తండ్రిగా సి. వి. ఎల్. నరసింహా రావు
* గజాలాగా బ్రహ్మానందం
* బొక్కాగా ఎ. వి. ఎస్
* రమణ గా చిత్రం శ్రీను
* సూరిబాబు గా శ్రీనివాస రెడ్డి
* వీరభద్రం/బుజ్జి గా రామచంద్ర
* ధర్మవరపు సుబ్రహ్మణ్యం
* నిప్పు నాగరాజుగా వేణు మాధవ్
* కృష్ణ భగవాన్
* పోలీసు అధికారిగా భరత్
* మాస్టర్ భరత్
* జగదాంబ చౌదరిగా మల్లికార్జున రావు
* అతిథి పాత్రలో రాశి (చిలకేమో సికాకుళం పాటలో)
* శరత్ కుమార్ ఐ. పి. ఎస్ ఆహుతి ప్రసాద్
 

## '''పాటల జాబితా'''
మార్ మార్ , గానం.మాణిక్య వినాయగం, శ్రీలేఖ పార్ధసారది  

గోంగూర తోటకాడ , గానం.పుష్పవనం కుప్పుస్వామీ, కల్పన  

సిలకేమో , గానం.పాలక్కడ్ శ్రీరామ్, మాలతి లక్ష్మణ్   

ఓ మనసా, గానం.వేణు, సుమంగళి   

అనగనగా కథలా, గానం.కార్తీక్, సుమంగళి   

అందాల చుక్కల లేడీ , గానం.మల్లిఖార్జున్, కల్పన.  

## మూలాలు

వర్గం:బ్రహ్మానందం నటించిన సినిమాలు
వర్గం:2004 తెలుగు సినిమాలు
మౌస్ డీర్

**మౌస్‌ డీర్‌ ** లేదా **చెవ్రోటేన్‌ **  అనునది ఒక రకమైన బుల్లి జింక. **చెవ్రోటేన్‌ ** అంటే ఫ్రెంచి భాషలో చిన్న మేక అని అర్థం. ఇది గుండ్రని దేహంతో చిన్న చిన్న కాళ్లతో ఉంటుంది.
## విశేషాలు
*ప్రతికూల వాతావరణ పరిస్థితులు ఉండటంతో వీటి సంఖ్య పూర్తిగా తగ్గిపోయింది.అలానే వదిలేస్తే ఇక వీటి జాడే పూర్తిగా కనుమరుగైపోతుందని శాస్త్రవేత్తలు వీటి పరిరక్షణ కోసం కృషి చేస్తున్నారు.
*హైదరాబాద్‌లోని నెహ్రూ జంతు ప్రదర్శనశాలలో ఉన్న ఈ రెండు ఆడ జింకల్ని, ఒక మగ జింకను చండీగఢ్‌లోని చట్‌బిర్‌ జంతు ప్రదర్శనశాలకు తీసుకెళ్లారు. దక్షిణ భారతదేశ అడవుల్లాగే ఉండేలా ప్రత్యేక ఏర్పాట్లు చేశారు. వీటి సంఖ్య పెంచడానికి ప్రత్యేక వాతావరణ పరిస్థితులు కల్పించారు. ఎట్టకేలకు ఈ ఒక్కో ఆడ జింక ఒక్కో జింక కూనకు జన్మనిచ్చింది. 
*ఈ జింక రాత్రుల్లో చురుగ్గా ఉంటుంది. ఇది 25 నుంచి 30 సెంటీమీటర్ల పొడవు, మూడు కిలోల బరువుంటుంది.
*నెమరువేసుకునే జీవుల్లో పొట్టలో మూడు గదులుండే జీవి ఇదొక్కటే.
* చిన్న చిన్న బొరియల్లో జీవిస్తూ పండ్లూ ఫలాలూ తింటూ బతికేస్తుంది. ప్రపంచ జింక జాతుల్లో అతి చిన్నవి. శాస్త్రవేత్తల అంచనా ప్రకారం సుమారు 25 లక్షలు నుంచి 30 లక్షల సంవత్సరాల క్రితమే పుట్టిన మూషిక జింక శరీర అమరికలో ఇప్పటివరకు ఎటువంటి మార్పులు జరగలేదు. మూషిక జింకలను స్థానిక గిరిజనులు వెదురు ఎలుకలని పిలుస్తారు. వీటికి భయం ఎక్కువ. పెద్ద శబ్దాలు విన్నా ఏవైనా జంతువులు దాడి చేసేందుకు వచ్చిన ఎవరైనా వీటిని పట్టుకున్న భయంతో గుండె ఆగి మరణిస్తాయని అటవీశాఖ అధికారులు చెబుతున్నారు.ఈ కారణంగానే మూషిక జింకలు రాత్రి వేళల్లో మాత్రమే అడవిలో సంచరిస్తాయని పేర్కొంటున్నారు.ఇవి ఎక్కువగా వెదురు కూపుల్లోనే నివసిస్తుంటాయి.

### పాపికొండల అభయారణ్యంలో
భారత ఉపఖండంలో మాత్రమే కనిపించే మూషిక జింక (మౌస్ డీర్) ల సంచారం పాపికొండలు అభయారణ్యంలోనూ ఉన్నట్టు వన్యప్రాణి అధికారులు గుర్తించారు. అంతరించిన జంతువుల జాబితాలో కలిసిపోయిన ఆ బుల్లి ప్రాణులు ప్రపంచ జింక జాతుల్లో అతి చిన్నవి. శాస్త్రవేత్తల అంచనా ప్రకారం సుమారు 25 లక్షల నుంచి 30 లక్షల సంవత్సరాల క్రితమే పుట్టిన మూషిక జింక శరీర అమరికలో ఇప్పటివరకు ఇటువంటి మార్పులు జరగలేదట.మూసిక జింకలను స్థానిక గిరిజనులు వెదురు ఎలుకలని పిలుస్తారు.వీటికి భయం ఎక్కువ పెద్ద శబ్దాలు విన్నా.. జంతువులు దాడి చేసేందుకు వచ్చినా ఎవరైనా వీటిని పట్టుకున్న భయంతో గుండె ఆగి మరణిస్తాయని అటవీ శాఖ అధికారులు చెబుతున్నారు. ఈ కారణంగానే మూషిక జింకలు రాత్రి వేళల్లో మాత్రమే అడవిలో సంచరిస్తాయని పేర్కొంటున్నారు.ఇవి ఎక్కువగా వెదురు కూపుల్లోనే అడివిలో రాలిన పువ్వులు పండ్లు ఆకుల్ని తింటాయి.

## మూలాలు

## బయటి లంకెలు
* 

వర్గం:విచిత్ర జీవులు
వర్గం:సరిసంఖ్యలో గిట్టలు కలిగిన జంతువులు
వర్గం:క్షీరదాలు
టి సాట్

**టి సాట్** (సొసైటీ ఫర్ తెలంగాణ స్టేట్ నెట్‌వర్క్) అనేది తెలంగాణ రాష్ట్రం ప్రభుత్వ సమాచార శాఖ ద్వారా నడుపబడుతున్న టీవీ ఛానల్. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లోని వారికి సాంకేతికత పరిజ్ఞానంతో, నాణ్యమైన ప్రమాణాలతో వారికవసరమైన సమాచారాన్ని లక్ష్యంతో ఈ టి సాట్ ను ప్రారంభించడం జరిగింది.

## ప్రారంభం
మన టీవీ స్థానంలో టీ శాట్‌ పేరుతో కొత్త నెట్‌వర్క్‌ను హైదరాబాద్‌లో ఐటీ శాఖ ఆధ్వర్యంలో జరిగిన కార్యక్రమంలో  2017 జూలై 26న తెలంగాణ రాష్ట్ర ఐటీ, పరిశ్రమల శాఖమంత్రి కల్వకుంట్ల తారక రామారావు ప్రారంభించారు. విద్య, నిపుణ పేరుతో రెండు ఛానళ్ళను, టీ-శాట్‌ లోగోను, యాప్‌ను ఆవిష్కరించాడు.

## లక్ష్యాలు
* తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రజలకు సాంకేతిక, ఉపగ్రహ సమాచార ఉపయోగించి, వారికి తగిన విజ్ఞానాన్ని అందించి విద్యావంతులను చేయడం
* ప్రతి తరగతి ఉత్తమ అధ్యాపకులను ఎంచుకొని వారి ద్వారా మానసిక స్థైర్యం, సులభ పద్ధతులు, సమకాలీన ప్రపంచ పోకడల గురించి చెప్పడం
* విద్యార్థులకు నాణ్యమైన శిక్షణ, సరైన మార్గదర్శకత్వాలు అందించి వృత్తిలో ఎదిగేలా చేయడం
* పోటీ పరీక్షలలో, వృత్తి శిక్షణలో, నైపుణ్య అభివృద్ధి శిక్షణలో, ఉపాధి అవకాశాల గురించి చెప్పడం
* ప్రభుత్వ శాఖలు సిబ్బందికి వారివారి పనులలో శిక్షణ ఇచ్చి, ఆ పనులలో పరిపూర్ణతను తేవడం
* అవినీతి, పనుల నిర్వాహణలో జాప్య విముక్తికై ప్రభుత్వానికి, ప్రజలకు మధ్య వారధిలా పనిచేయడం
* ఆరోగ్య, పరిశుభ్రత, వస్త్రాల గురించి తెలంగాణ ప్రజలకు బోధించి ఆరోగ్య పరిరక్షణను మెరుగు పరచడం
* శాంతి భద్రతల, నేరాల విషయంలో ప్రజలను అప్రమత్తం చేసి సురక్షిత తెలంగాణ నిర్మించడం
* పాఠశాల, కళాశాల, సాంకేతిక, వృత్తి నైపుణ్య విద్యకు సంబంధించిన పాఠ్యాంశాలు ప్రసారం చేయడం

## ఇతర కార్యక్రమాలు
* టి సాట్ ద్వారా గ్రూప్ 2 అభ్యర్థులకు ప్రత్యేక శిక్షణా కార్యక్రమాల ప్రసారం
* మనటీవీలో ఐఐటీ, నీట్‌, ఎంసెట్‌ శిక్షణ
* గ్రూప్-1 ఉద్యోగార్థుల కోసం ఇప్పటికే తెలుగు, ఆంగ్ల మాధ్యమంలో టి సాట్ ప్రత్యేక ప్రణాళిక సిద్దం చేసి, సుమారు 60 గంటల నిడివిగ‌ల క్లాసుల‌ను ప్రసారం చేసింది. దాంతోపాటు ప్రత్యేక ప్రత్యక్ష్య ప్రసార కార్యక్రమంలో పాఠ్యాంశ నిపుణులు లైవ్ లో పాల్గొని అవగాహన కల్పించారు. ఎకనామి, జాగ్రఫి, కరెంట్ అఫైర్స్, సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ తదితర పాఠ్యాంశాలకు సంబంధించిన అంశాలపై నిపుణులచే ప్రత్యేక కార్యక్రమం నిర్వహించబడింది.
* ఆరవ వార్షికోత్సవం సందర్భంగా విశ్వవిద్యాలయాల పాఠ్యాంశాలను ప్రసారం చేసేందుకు 2023 జూలై 28న రాష్ట్రంలోని ప్రధాన విశ్వవిద్యాలయాలైన  ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం, కాకతీయ విశ్వవిద్యాలయం (మీడియా ప్రొడక్షన్ సెంటర్, ఎస్.డి.ఎల్.సి.ఇ)లతో టిసాట్ ఒప్పందం చేసుకుంది. ఈ పాఠ్యాంశ వీడియోలు టి-సాట్ నెట్వర్క్ ఛానళ్లు విద్య, నిపుణలో ప్రసారం చేయబడుతాయి. 2023-24 విద్యా సంవత్సరం నుండి కాకతీయ విశ్వవిద్యాలయ పరిధిలోని 473 అనుబంధ కళాశాలకు చెందిన సుమారు 1,00,835 అండర్ గ్రాడ్యుయేట్, 16,190 పి.జి కోర్స్ విద్యార్థులకు... ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం పరిధిలోని 720 అనుంబంధ కళాశాలకు చెందిన సుమారు 4,00,000 మంది స్వదేశీ, విదేశీ విద్యార్థులకు పాఠ్యాంశాలు అందుబాటులోకి వస్తాయని టిసాట్ ప్రతినిధులు తెలిపారు.

## మూలాలు

వర్గం:తెలంగాణ ప్రభుత్వం
వర్గం:తెలంగాణ ప్రభుత్వ ఆవిష్కరణలు
లియోన్ ట్రాట్స్కీ

**Leon Trotsky** (/<span style="border-bottom:1px dotted"><span title="/ˈ/ primary stress follows">ˈ</span><span title="'t' in 'tie'">t</span><span title="'r' in 'rye'">r</span><span title="/ɒ/ short 'o' in 'body'">ɒ</span><span title="'t' in 'tie'">t</span><span title="'s' in 'sigh'">s</span><span title="'k' in 'kind'">k</span><span title="/i/ 'y' in 'happy'">i</span></span>/; ; ; అసలు పేరు **Lev Davidovich Bronstein**; 7 NovemberO.S. – 21 ఆగస్టు 1940) రష్యా దేశానికి చెందిన ప్రముఖ మార్క్సిస్టు విప్లవకారుడు, సిద్ధాంత కర్త. ప్రసిద్ధి చెందిన అక్టోబరు విప్లవం 1917లో ప్రముఖ విప్లవ నాయకుడు లెనిన్ తో కలిసి ఆ విప్లవాన్ని నడిపించాడు. "రెడ్ ఆర్మీ" అనే దళాన్ని ఏర్పాటు  చేసాడు.

ట్రాట్స్కీ విప్లవానికి ముందు మెన్షివిక్ ఇంటర్నేషనల్ కు వ్యతిరేకమైన సోషల్ డెమోక్రాటిక్ లేబర్ పార్టీకి మద్ధతునిచ్చాడు. ఆ తరువాత అక్టోబరు విప్లవానికి కొద్ది కాలం ముందు బోల్షివిక్ పార్టీలో చేరాడు. కొద్ది కాలానికే కమ్యూనిస్టు పార్టీ నాయకుడయ్యాడు. అప్పటి ప్రముఖ కమ్యూనిస్టు నాయకులు లెనిన్, జినోవ్యెవ్, కమానెవ్, స్టాలిన్, సోకోల్నికోవ్, బుబ్నోవ్, లతో కలిసి  పోలిట్ బ్యూరో సభ్యుడిగా 1917లో బోల్షివిక్ ఉద్యమాన్ని నడిపాడు. విప్లవానంతరం రష్యన్ సోవియట్ ఫెడెరేటివ్ సోషలిస్టు రిపబ్లిక్ (RSFSR), సోవియట్ యూనియన్  దేశానికి మొదటి విదేశాంగ నాయకుడిగా పనిచేసాడు. ఆ తరువాత రెడ్ ఆర్మీ దళానికి నాయకుడిగా పనిచేశాడు. విప్లవానంతరం రష్యాలో ఏర్పడిన ప్రచ్ఛన్న యుద్ధంలో (1918–1923) బోల్షివిక్ పార్టీ విజయం సాధించడంలో ప్రముఖ పాత్ర పోషించాడు.

లెనిన్ మరణానంతరం సోవియట్ అధినేతగా స్టాలిన్, ట్రాట్స్కీల మధ్య నెలకొన్న వైరుద్ధ్యం తరువాత పార్టీ మెజారిటీ స్టాలికి మద్ధతు తెలిపిన తరువాత  స్టాలిన్ సోవియట్ అధ్యక్షుడిగా అధికారం చేపట్టాడు. స్టాలిన్ ట్రాట్స్కీని అధికార భ్రష్టుడిని చేసి 1927లో కమ్యూనిస్టు పార్టీ నుంచి బహిష్కరించాడు. మెక్సికోలో ప్రవాస జీవితం గడుపుతూ స్టాలిన్ యొక్క నిరంకుశ విధానాలను విమర్శిస్తూ వుండేవాడు. 1940లో స్టాలిన్ ఆదేశాల మీద మెక్సికోకి చెందిన సోవియట్ గూడాచారి రెమోన్ మెర్కాడర్ ఆగస్టు 21వ తేదీన ఉదయం తన ఆఫీసులో వ్రాత పనిలో నిమగ్నమైవున్న ట్రాట్స్కీని తన వద్దనున్న సుత్తెతో బలంగా నెత్తిమీద మోది హత్య చేశాడు.

ట్రాట్స్కీ అలోచనలతో "ట్రాట్క్సీయుజం" అనే వాదం ఉద్భవించింది ఈ వాదం మార్క్సిస్టు వాదాలలో ఒకటి. ఇది స్టాలినిజాన్ని వ్యతిరేకిస్తుంది. స్టాలిన్ అధ్యక్షుడిగా వున్నప్పుడు రష్యన్ చరిత్రలో ట్రాట్స్కీ ఆనవాలు లేకుండా చరిత్రను పునర్లిఖింపజేసాడు. స్టాలిన్ హయాంలో గల్లంతైన ఎందరో నాయకులను నిఖితా కృశ్చెవ్ అధ్యక్షుడిగా వున్నప్పుడు వారికి గుర్తింపు కల్పించారు. కాని ట్రాట్స్కీకి అది ఎందుకనో కల్పించలేదు. 1980లలో ట్రాట్క్సి పుస్తకాలు ముద్రణకు అవకాశం కల్పించిన కొద్ది కాలానికే వాటిని రద్దు చేసింది.

## Childhood and family (1879–1895)

## Notes

## References

వర్గం:1879 జననాలు
వర్గం:1940 మరణాలు
అక్షర హాసన్

**అక్షర హాసన్** (జననం 12 అక్టోబరు 1991), భారతీయ సినీ నటి, సహాయ దర్శకురాలు. ఆమె ప్రముఖ భారతీయ నటుడు కమల్ హాసన్, అతని మొదటి భార్య సారికల  రెండో కుమార్తె ఆమె. హిందీ  సినిమా షమితాబ్(2015)తో తెరంగేట్రం చేసింది అక్షర. ఆమె ప్రముఖ  నటి శృతి హాసన్ చెల్లెలు.

## తొలినాళ్ళ జీవితం
12 అక్టోబరు 1991న తమిళనాడులోని చెన్నైలో జన్మించింది అక్షర.  ఆమె తల్లిదండ్రులు ప్రముఖ భారతీయ నటుడు కమల్ హాసన్, నటి  సారికలు. ఆమె తండ్రి తమిళ అయ్యంగార్ కాగా, తల్లి మహారాష్ట్రీయురాలు. ఆమె అక్క శృతి హాసన్ ప్రముఖ నటి. చెన్నైలోని అబాకస్ మాంటిస్సోరి స్కూల్, లేడీ ఆండాల్ లోనూ, ముంబైలోని బేకాన్ హై, బెంగుళూరులోని ఇండస్ అంతర్జాతీయ పాఠశాలలోనూ చదువుకుంది అక్షర. 

## కెరీర్
ఆమె తల్లి సారిక 2010లో రాహుల్ ఢోలకియా దర్శకత్వంలో  నటించిన సొసైటీ సినిమాకు సహాయ దర్శకురాలిగా పని చేసింది అక్షర. ముంబైలో నిర్మించిన ఎన్నో యాడ్ ఫిలింలకు రాంమూర్తీ, ఉజెర్  ఖాన్, ఇ.నివాస్, రుచి నరైన్ వంటి దర్శకుల వద్ద సహాయ  దర్శకురాలిగా పనిచేసిందామె. ఆమె సహాయ దర్శకురాలిగా పని చేసేటప్పుడు ఎన్నో సినిమాల్లో కథానాయికగా అవకాశాలు వచ్చినా ఒప్పుకోలేదు. అలా ఆమె నిరాకరించిన వాటిలో మణిరత్నం తీసిన కడలి సినిమా కూడా ఒకటి.

ధనుష్ సరసన షమితాబ్ సినిమాలో కథానాయికగా ఆమె తెరంగేట్రం  చేసింది. ఈ సినిమాలో అమితాబ్ బచ్చన్ కూడా నటించాడు.

## వ్యక్తిగత జీవితం
[thumb|2015లో తన తండ్రి [కమల్ హాసన్, అక్క శృతి హాసన్లతో అక్షర.|260x260px]]
తన తండ్రీ, తల్లీ ఆమె చిన్నప్పుడే విడిపోవడంతో అక్షర తన తల్లితో కలసి ముంబైలో జీవిస్తోంది.

## ఆమె సినిమాల్లో కొన్ని
; నటిగా

; సహాదర్శకురాలిగా

## మూలాలు

వర్గం:1990 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
రింగు

**రింగు** (ఆంగ్లం: Ring) అనగా వివిధ అర్ధాలున్నాయి. దానికి సంబంధించిన వ్యాసాలు కొన్ని ఉన్నాయి:

# ఇన్నర్‌ రింగు రోడ్డు, విజయవాడ - ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని విజయవాడ నగరానికి చెందిన ఒక అంతర్గత రహదారి. 
# ఔటర్ రింగు రోడ్డు, హైదరాబాద్ - తెలంగాణ రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాద్ చుట్టూ 8 వరుసలతో 158 కిలోమీటర్ల మేర నిర్మించిన రహదారి.
ఎం. ఎస్. రాజు (సినీ నిర్మాత)

**ఎం. ఎస్. రాజు** ఒక ప్రముఖ తెలుగు సినీ నిర్మాత, రచయిత, దర్శకుడు. ఇతని తండ్రి రాయపరాజు కూడా నిర్మాతే. అతడు  'ప్రేమతరంగాలు', ప్రియ, ఎమ్ఎల్ఎ ఏడుకొండలు, దండయాత్ర వంటి సినిమాలను నిర్మించాడు. సుమంత్ ఆర్ట్ ప్రొడక్షన్స్ పేరిట ఒక్కడు, వర్షం, మనసంతా నువ్వే, నువ్వొస్తానంటే నేనొద్దంటానా లాంటి విజయవంతమైన చిత్రాలను నిర్మించాడు. ఆయన కుమారుడు సుమంత్ అశ్విన్ పలు సినిమాల్లో కథానాయకుడిగా నటించాడు. సుమంత్ అశ్విన్ నటించిన మొదటి సినిమా తూనీగ తూనీగ చిత్రానికి ఆయనే దర్శకత్వం వహించాడు. ఆయన నిర్మించిన చిత్రాల్లో నటుడిగా చిన్న పాత్రలో కనిపించడం ఆయనకు అలవాటు.

## చిత్రాలు
నిర్మాతగా ఆయన మొదటి చిత్రం వెంకటేష్ కథానాయకుడిగా నటించిన శత్రువు. మొదటి రెండు సినిమాలు విజయం సాధించినా మూడో సినిమాతో బాగా నష్టం చవిచూశాడు. 
* శత్రువు
* పోలీస్ లాకప్
* స్ట్రీట్ ఫైటర్
* దేవి
* దేవీ పుత్రుడు
* ఒక్కడు
* వర్షం
* మనసంతా నువ్వే
* నీ స్నేహం
* నువ్వొస్తానంటే నేనొద్దంటానా
* పౌర్ణమి
* ఆట
* వాన
* మస్కా

### రచయితగా
* కొలంబస్ (2015)

## దర్శకత్వం
* తూనీగ తూనీగ (2012)
* డర్టీ హరి (2020) 
* 7 డేస్‌ 6 నైట్స్‌

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సినిమా నిర్మాతలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా దర్శకులు
సి. సీత (నటి)

**సి. సీత** ప్రముఖ సినిమానటుడు నాగభూషణం సతీమణి. ఈమె సుమారు 3 దశాబ్దాలు సినిమాలు, నాటకాలలో నటించింది. 
## జీవిత విశేషాలు
ఈమె 1935లో సినిమా నటుడు, వస్తాదు, నిర్మాత, దర్శకుడు అయిన రాజా శాండో, మూకీ,టాకీల తొలితరం సినిమా నటి లీలాబాయిలకు జన్మించింది.. ఈమె పూర్వీకుల స్వస్థలం తూర్పుగోదావరి జిల్లా, కాకినాడ. తల్లిదండ్రులు ఇద్దరూ సినిమా రంగానికి చెందిన వారు కావడం వల్ల ఈమెకు చిన్నతనం నుండి సినిమా పరిశ్రమ, నటన పట్ల అవగాహన ఏర్పడింది. ఈమె శేషాద్రి అయ్యర్ వద్ద సంగీతం నేర్చుకుంది. మంచి కంఠస్వరం, గ్రహణశక్తి ఈమెను మంచి గాయనిగా తీర్చిదిద్దింది. ఈమె వెంపటి చినసత్యం వద్ద కూచిపూడి నాట్యంలో శిక్షణ పొందింది. ఈమెకు నాలుగేళ్ల చిన్నవయసులోనే ముఖానికి రంగువేసుకుని సినిమాలలో నటించే అవకాశం వచ్చింది. ఆ తరువాత అనేక సినిమాలలో, నాటకాలలో నటించింది. ఈమెకు 1956లో ప్రముఖ నటుడు సి.నాగభూషణంతో వివాహం జరిగింది.

## కుటుంబం
ఈమె కుటుంబంలో అందరూ సినిమా రంగానికి చెందిన వారే. ఈమె తల్లిదండ్రులు సినిమా నటీనటులు. భర్త సినిమా, నాటకాలలో రాటుదేలిన నటుడు. ఈమె వియ్యంకుడు ఎస్.డి.లాల్ ప్రముఖ సినిమా దర్శకుడు. కూతురు భువనేశ్వరి భర్త, ఎస్.డి.లాల్ తనయుడు మీర్ టెలివిజన్ రంగంలో ప్రముఖ కెమరామ్యాన్, దర్శకుడు, ఎడిటర్. ఈమె కుమారుడు సి.సురేంద్ర కూడా పేరొందిన కెమరామ్యాన్, టి.వి. నటుడు. ఇతడు భార్యాభర్తలు, ఆత్మ మొదలైన టెలివిజన్ సీరియళ్లలో నటించాడు.

## సినిమా రంగం
సీత నాలుగేళ్ల ప్రాయంలో త్యాగభూమి అనే సినిమాలో తొలిసారి నటించింది. పన్నెండేళ్ల వయసులో చిత్తూరు నాగయ్య నటించిన యోగివేమన సినిమాలో మోహనాంగి చెల్లెలు కనకాంగిగా నటించింది. ఇంకా ఈమె నాటకాల రాయుడు, బికారి రాముడు, నేనేరా పులి, రియల్ స్టోరి తదితర చిత్రాలలో నటించింది. ఋతురాగాలు, శివలీలలు మొదలైన టెలివిజన్ సీరియళ్లలో కూడా నటించింది.

## నాటక రంగం
ఈమె చెన్నపురి ఆంధ్ర మహాసభ ఆధ్వర్యంలో ప్రదర్శితమైన మోహినీ రుక్మాంగద నాటకంలో ధర్మాంగద పాత్రను ఏడేళ్ల వయసులో అభినయించి ప్రేక్షకుల మెప్పును పొందింది. అప్పటి నుండి రంగూన్ రౌడీ, తులాభారం, చింతామణి మొదలైన నాటకాలలో ప్రదాన పాత్రలను పోషించింది. కలికాలం, పాపం పండింది, బికారి రాముడు మొదలైన నాటకాలలో నటించింది.
### రక్తకన్నీరు
1958లో ఆవిర్భవించిన రక్తకన్నీరు నాటకం ఈమె జీవితంలో పెద్ద మలుపు తిప్పింది. తమిళంలో ఎం.ఆర్.రాధా విరివిగా ప్రదర్శించిన ఈ నాటకాన్ని పాలగుమ్మి పద్మరాజు తెలుగులోనికి అనువదించాడు. నాగభూషణం దీనిని రంగస్థలంపై రసవద్ఘట్టంగా తీర్చిదిద్దాడు. రక్తకన్నీరు నాటకంలో సుందరి పాత్రను ఈమె నటించేది. ఇది వాంప్ తరహా పాత్ర. హీరో నాగభూషణం భార్య ఇందిరను అలక్ష్యం చేసి సుందరి పంచన చేరతాడు. ఇందిర పాత్రను వాణిశ్రీ, శారద చాలాకాలం వీరి ట్రూపుతో కలిసి నటించారు. ఈమె వాణిశ్రీకి డైలాగులు పలకడంలో, వేషధారణ, ఆంగికాభినయంలో శిక్షణ ఇచ్చింది. రక్తకన్నీరు నాటకం విజయవంతం కావడానికి నాగభూషణం సతీమణిగా, నాటక సమాజం నిర్మాతగా ఈమె పాత్ర అదృశ్యమే అయినా ప్రముఖమైనది. రక్తకన్నీరు ప్రదర్శించబడిన 20 సంవత్సరాలు కూతురు భువనేశ్వరి పుట్టినప్పుడు రెండు నెలలు మినహాయిస్తే మిగిలిన అన్నిరోజులు ఈమె ఆ నాటకంలో ఇందిర పాత్రను పోషించింది. వెనుక వుండి నిర్వహణ పనులను అంకితభావంతో చూసుకున్నది.

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల నటీమణులు
వర్గం:1935 జననాలు
వర్గం:టెలివిజన్ నటీమణులు
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల నటులు
సోనాలి బెంద్రే

**సోనాలి బెంద్రే** (జ. 1990  జనవరి 1)  ప్రముఖ భారతీయ సినీ నటి, మోడల్. ఆమె ఎక్కువగా హిందీ సినిమాల్లో నటించింది. మరాఠీతో పాటు, దక్షిణభారతదేశంలో తెలుగు, తమిళ, కన్నడ సినిమాల్లో కూడా  నటించింది. ఆమె నటించే సమయంలో అత్యంత అందమైన హీరోయిన్ గా గుర్తింపు తెచ్చుకుంది సోనాలి. 90ల్లో ఆమె టాప్ హీరోయిన్ గా నిలిచింది.ఆర్తి అగర్వాల్ మా అక్క నేను సోనాలి బింద్ర ni

## వ్యక్తిగత జీవితం, చదువు
సోనాలి 1990 జనవరి 1 న ముంబైలో జన్మించింది. కొన్నాళ్ళు దుబాయ్ లో చదువుకున్న తరువాత ముంబైలోని కేంద్రీయ విద్యాలయ మల్లేశ్వరంలోనూ, థానేలోని హోలీ క్రాస్ కాన్వెంట్ హైస్కూలులో చదువుకొంది. 12 నవంబరు 2002న దర్శకుడు గోల్డీ బెహ్ల్ ను వివాహం చేసుకుంది సోనాలి.11 ఆగస్టు 2005న ముంబైలోని బ్రీచ్ కాండీ ఆసుపత్రిలో ఆమె కుమారుడు రణవీర్ కు జన్మనిచ్చింది ఆమె. నవంబరు 9 2007న ఆమెకు ఒక కూతురు కూడా పుట్టింది. ఒక ఇంటర్వ్యూలో సోనాలి మాట్లాడుతూ తనకు తమిళ భాష చాలా  ఇష్టమైనదని తెలిపింది. 

## సినిమాలు
* జఖ్మ్

## ఇవి కూడ చూడండి
ది డాన్ (1995 సినిమా)

## మూలాలు

వర్గం:1975 జననాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు
వర్గం:హిందీ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:తమిళ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:కన్నడ సినిమా నటీమణులు
కన్నెగంటి సూర్యనారాయణమూర్తి

**కన్నెగంటి సూర్యనారాయణమూర్తి** తొలి తరం భారత స్వాతంత్ర్య సమర యోధుడు. తామ్రపత్ర గ్రహీత.

## జీవిత విశేషాలు
అతను గుంటూరు జిల్లా తెనాలి తాలూకా నందివెలుగు గ్రామంలో 1896 డిసెంబరు 7న జన్మించాడు. సాదారణ వ్యవసాయ కుటుంబ నేపథ్యంలో వ్యవసాయంపట్ల మక్కువ ఉన్నప్పటికీ నాటి రాజకీయ పరిస్థితుల దృష్ట్యా స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో ముఖ్యమైన పాత్ర వహించాడు. 1921లో విజయవాడలో జరిగిన అఖిల భారత కాంగ్రెస్ కమిటీ సమావేశానికి హాజరవడంతో మొదలైన అతని రాజకీయ ప్రస్థానం చివరి దశలో గుంటూరు జిల్లా స్వాతంత్ర్య సమరయోధుల సంఘానికి అధ్యత వహించి, వారి సమస్యల పరిష్కారంలో ప్రధాన పాత్ర వహించే వరకు నిరాటంకంగా కొనసాగింది.

భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమ చరిత్రలో తెనాలి పట్టణానికి ఎంతో ప్రాముఖ్యం ఉంది. కాంగ్రెస్ లోని యువకులతో ముఠా కట్టి తెనాలి ప్రాంతంలో స్వాతంత్ర్యోద్యమాన్ని బాగా ప్రచారం చేసాడు. 1921 సహాయ నిరాకరణోద్యమంలో పాల్గొని తెనాలి పరిసర ప్రాంతాలలో పికిటింగులు, ధర్నాలు, ఖాదీ వస్త్రధారణ, విదేశీ వస్త్ర దహన కార్యక్రమాలలో ముఖ్య పాత్ర వహించి బ్రిటీషు అధికారులను ముప్పతిప్పలు పెట్టాడు. ఫలితంగా ఆరు నెలల కఠిన కారాగార శిక్ష, రూ.500 జరిమానా విధించి రాయవెల్లూరు జైలులో ఉంచారు. 1930 ఉప్పు సత్యాగ్రహంలోపాల్గొని లాఠీ ఛార్జి అనుభవించాడు. 1940 వ్యక్తి సత్యాగ్రహంలో ఆరునెలలు, 1942 క్విట్ ఇండియా ఉద్యమంలో 9 నెలల జైలు శిక్షలు అనుభవించాడు . రాయచోటి పుల్లరి ఉద్యమంలో గిరిజనులకు అండగా నిలబడ్డాడు. రాజమండ్రి, వెల్లూరు, మధుర, తంజావూరు జైళ్లలో ఏడు సంవత్సరాల పాటు ఎన్నో కష్టాలు అనుభవించాడు. వెల్లూరు జైలులో ఖైదీల హక్కుల కోసం పోరాడి అందరి మన్ననలు పొందాడు. ఈ సమస్య పరిష్కారానికి చొరవ తీసుకున్న రాజాజీ తన ఆత్మకథలో "యంగ్ చౌదరి ఆఫ్ గుంటూరు జిల్లా" అంటూ కన్నెగంటిని కీర్తించాడు. రాష్ట్ర కాంగ్రెస్ కమిటీ కార్యదర్శిగా, అఖిల భారత కాంగ్రెస్ కమిటీ సభ్యునిగా, కొంతకాలం గుంటూరు జిల్లా పరిషత్తు అధ్యక్షునిగా ప్రజాసేవ చేసాడు.స్వాతంత్ర్యానంతరం వినోభాబావే సిద్ధాంతాల ప్రచారానికి తన జీవితాన్ని అంకితం చేసాడు. భారత ప్రభుత్వం నుంచి తామ్ర పత్రాన్ని పొందాడు.

అతను 1990 మార్చి 13న మరణించాడు.

## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు

* https://web.archive.org/web/20200411100158/http://thotakuravn.blogspot.com/2018/

వర్గం:స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
వర్గం:1896 జననాలు
వర్గం:1990 మరణాలు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా వ్యక్తులు
విద్యావతి

**విద్యావతి** వృక్షశాస్త్రం విషయనిపుణులు, మొదటి మహిళా ఉపకులపతి. 1998, మే 6 నుండి 2001, మే 05 వరకు కాకతీయ విశ్వవిద్యాలయంకు ఉపకులపతి పనిచేసింది. వృక్షశాస్త్ర రంగంలో 40 ఏళ్ల బోధనా, పరిశోధనా అనుభవముంది. ఈవిడ 2017 లో తెలంగాణ ప్రభుత్వం నుండి తెలంగాణ రాష్ట్ర విశిష్ట మహిళా పురస్కారం అందుకుంది.

## జననం - విద్యాభ్యాసం
విద్యావతి 1939, సెప్టెంబరు 15న హైదరాబాద్‌లో జన్మించింది. ఈమె విద్యాభ్యాసం పూర్తిగా హైదరాబాద్‌ లోనే పూర్తి అయింది. బేగంబజార్ లోని బన్సీలాల్ బాలికా విద్యాలయంలో హిందీ మాధ్యమంలో మరాఠీ రెండవ భాషగా చదువుకున్నది. 1955లో హెచ్.ఎస్.సి. ఉత్తీర్ణరాలైంది. 1957లో కోటి మహిళా కళాశాల నుండి ఆంగ్ల మాధ్యమంలో ఇంటర్మీడియట్ చేసి, 1959లో బి.ఎస్సీ (వృక్షశాస్త్రం, జంతుశాస్త్రం, రసాయనశాస్త్రం) లో ప్రథమ శ్రేణిలో ఉత్తీర్ణరాలైంది. 1961లో ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలో వృక్షశాస్త్రంలో పీజీ పట్టా అందుకుంది.

## అధ్యాపక జీవితం
1966లో ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం అనుబంధంగా ఉన్న కాకతీయ విశ్వవిద్యాలయం పీజీ కేంద్రంలో తాత్కాలిక అధ్యాపకురాలుగా తన అధ్యాపక జీవితాన్ని ప్రారంభించింది. 1968లో క్రమబద్ధమైన (రెగ్యులర్‌) అధ్యాపకురాలుగా నియమితులయ్యారు.

కాకతీయ విశ్వవిద్యాలయ వృక్షశాస్త్ర విభాగంగానికి శాఖాధిపతిగా, పాఠ్యప్రణాళిక సంఘం అధ్యక్షురాలుగా విధులు నిర్వహించింది. పాలకమండలి సభ్యురాలుగా సేవలు అందించింది. 1998 మే నెలలో కాకతీయ విశ్వవిద్యాలయ ఉపకులపతిగా నియామకమై 2001 వరకు పనిచేసింది. ఈమె పర్యవేక్షణలో 25 మంది డాక్టరేట్లను, మరో ఇద్దరు ఎంఫిల్‌ పట్టాలను అందుకున్నారు.

కెనడా, అమెరికా, యూకే దేశాల్లో జరిగిన అంతర్జాతీయ సదస్సుల్లో పాల్గొని పరిశోధనా పత్రాలను సమర్పించడంతోపాటూ, పలు సమావేశాల్లో పాల్గొన్నది.

## బహుమతులు - పురస్కారాలు
* తెలంగాణ రాష్ట్ర విశిష్ట మహిళా పురస్కారం - హైదరాబాద్, తెలంగాణ ప్రభుత్వం, 2017 మార్చి 8 

## మూలాలు

వర్గం:1939 జననాలు
వర్గం:విశిష్ట మహిళా పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం పూర్వ విద్యార్ధులు
వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లా మహిళా ఉపాధ్యాయులు
సూర్యదేవర రామచంద్ర రావు

**సూర్యదేవర రామచంద్ర రావు** భారతదేశానికి చెందిన ప్రభుత్వ అధికారి. గుజరాత్ రాష్ట్రంలో అతిపెద్ద మునిసిపాలిటీల్లో ఒకటైన సూరత్కు మునిసిపల్ కమీషనరుగా పనిచేశాడు.
1994 లో సూరత్ నగరంలో భయంకరమైన ప్లేగు వ్యాధి ప్రబలినప్పుడు దాన్ని అరికట్టడానికి ఆయన విశేష కృషి చేశాడు. ఆయన కృషి వల్ల మురికి నగరంగా పేరు పడిన ఈ నగరం భారతదేశంలో రెండో పరిశుభ్రమైన నగరంగా పేరు తెచ్చుకున్నది. ఇండియన్ నేషనల్ ట్రస్ట్ నిర్వహించిన అభిప్రాయ సేకరణ ప్రకారం దేశంలో చండీఘర్ తర్వాత ఇదే అత్యంత పరిశుభ్రమైన నగరం.

దీని తర్వాత ఈయన విశాఖపట్నం పోర్ట్ ట్రస్టు ఛైర్మన్ గా పనిచేశాడు. దానిని దేశంలో ముఖ్యమైన ఓడరేవుగా అభివృద్ధి చేశాడు. తర్వాత కేంద్ర ప్రభుత్వంలో సమాచార, సాంకేతిక శాఖ, వాణిజ్య శాఖల్లో కూడా కార్యదర్శిగా పనిచేశాడు.

1998లో ఈయనకు భారత ప్రభుత్వం పద్మశ్రీ పురస్కారం ప్రకటించింది. సర్వీసులో ఉండగానే పద్మ పురస్కారం అందుకున్న అతికొద్ది మంది అధికారుల్లో ఈయన ఒకడు. తిరుపతి రాజు స్మారక పురస్కారాన్ని కూడా అందుకున్నాడు.

## మూలాలు

వర్గం:జన్మస్థలం తెలియని వ్యక్తులు
వర్గం:ఐ.ఏ.ఎస్.ఆఫీసర్లు
శరత్ జ్యోత్స్నారాణి

**శరత్ జ్యోత్స్నారాణి** ప్రఖ్యాత తెలుగు రచయిత్రి, పరిశోధకురాలు.
## విశేషాలు
ఈమె ప్రఖ్యాత కవి ఎస్. టి. జ్ఞానానంద కవి, సుగుణమణి దంపతులకు కాకినాడలో జన్మించింది. ఈమె బి.ఎ. అన్నవరం సత్యాదేవి కళాశాలలో తెలుగు ప్రత్యేక అంశంగా చదివింది. ఈమె తెలుగు సాహిత్యంలో నాగార్జున విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఎం.ఎ, హైదరాబాదు కేంద్రీయ విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఎం.ఫిల్, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం నుండి ‘ఎల్లోరా రచనలు సమగ్ర పరిశీలన’ అనే అంశంపై పరిశోధించి పి.హెచ్.డి చేసింది. ఈమె మొదట కొంతకాలం తెలుగు విశ్వవిద్యాలయంలో ప్రాజెక్ట్ అసిస్టెంటుగా పనిచేసి 1991లో హైదరాబాదులోని కేంద్రీయ విశ్వవిద్యాలయంలో తెలుగు శాఖలో అధ్యాపకురాలిగా చేరింది. 2012లో అదే తెలుగు విభాగానికి అధిపతియై ప్రొఫెసర్‌గా పనిచేస్తున్నది. ఈమె పర్యవేక్షణలో 34 పరిశోధకులకు ఎం.పిల్ పట్టాలు, 10 మంది విద్యార్థులకు డాక్టరేటు పట్టాలు లభించాయి. ఈమె ఫిలిం సెన్సార్ బోర్డు సభ్యురాలిగా కూడా పనిచేసింది.

## సాహిత్యసేవ
ఈమె జ్యోత్స్న కళాపీఠం అనే సంస్థను ఏర్పాటు చేసి దానికి వ్యవస్థాపక కార్యదర్శిగా పనిచేస్తున్నది. తన తల్లి పేరుమీద సుగుణమణి లిటరరీ అవార్డులను, హాస్యనటులకు జంద్యాల మెమొరియల్ అవార్డును ప్రతియేటా ప్రదానం చేస్తున్నది. కథాకేళి పేరుతో 50 మంది కథకుల సంకలనాన్ని ప్రచురించింది. ఈమె పుస్తకాలు వలస కోకిల ఆంగ్లంలోను, కవనమందాకిని హిందీలోను అనువదించబడ్డాయి. ఈమె 22 పుస్తకాలను వెలువరించింది. ఈమె రచనలపై తెలుగు విశ్వవిద్యాలయంలోను, శ్రీ వేంకటేశ్వర విశ్వవిద్యాలయంలోను పరిశోధనలు జరిగాయి.

## రచనలు
* ఎల్లోరా రచనలు సమగ్ర పరిశీలన
* డా.జ్ఞానానందకవి జీవితం వాజ్మయసూచి
* సాహితీ సౌరభం (వ్యాస సంపుటి)
* కొత్త పాట (కవితా సంపుటి)
* సాహితీమూర్తుల ప్రశస్తి
* నీకూ నాకూ నడుమ (కథల సంపుటి)
* కవనమందాకిని (కవితా సంపుటి)
* రంగారెడ్డి, హైదరాబాదు జిల్లా బతుకమ్మ పాటలు - సామాజికాంశాలు పరిశీలన
* వ్యాస జ్యోత్స్న (వ్యాస సంపుటి)
* స్వాతంత్ర్ర్యానంతర తెలుగు కవిత - వస్తువు, రూపం, శిల్పం 
* వెండి కిరీటం (కథల సంపుటి)
* అక్షర వసంతం (కవితా సంపుటి)
* వలస కోకిల

## పురస్కారాలు
* 2001లో ఈమె రచన "స్వాతంత్ర్యానంతర కవిత్వం - వస్తువు, రూపం, శిల్పం"కు పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఉత్తమ గ్రంథ పురస్కారం.
* 2001లో ఆంధ్రప్రదేశ్ ఫిలిమ్‌ సర్కిల్ వారి ఉగాది పురస్కారం.
* 2002లో వేదుల గోపాలకృష్ణ స్మారక సాహితీ అవార్డు.
* 2002లో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం చే ఉగాది పురస్కారం.
* 2004లో సులభ సాహితీ అకాడమీ అవార్డు.
* 2005లో పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఉత్తమ రచయిత్రి పురస్కారం.
* 2005లో రాగఝరి సాహితీ అవార్డు.
* 2006లో యద్దనపూడి మహాలక్ష్మి సాహితీ అవార్డు.
* 2007లో నండూరి ఆనందమ్మ సాహితీ అవార్డు.
* 2013లో శ్రీలంకలో సంఘమిత్ర అవార్డు.

## బిరుదులు
* సాహితీ యువరత్న
* భారత భాషా భూషణ్

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు రచయిత్రులు
వర్గం:అధ్యాపకులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
ఇర్బియం(III)క్లోరైడ్

**ఇర్బియం (III) క్లోరైడ్ ** ఒక ఆకర్బన రసాయన సంయోగ పదార్ధం.హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లం యొక్క ఇర్బియం లవణమే ఇర్బియం (III) క్లోరైడ్. నిర్జల ఇర్బియం క్లోరైడ్ యొక్క రసాయన ఫార్ములా ErCl3 .ఇది ఊదా వర్ణపు ఘన రసాయన పదార్ధం.ఈ రసాయన సంయోగ పదార్ధం నుండి ఇర్బియం లోహాన్ని ఉత్పత్తి చేయుదురు.ఈ సంయోగ పదార్ధం నిర్జల,జలయుత(hydrated)రూపాలలో లభిస్తుంది
## భౌతిక ధర్మాలు
### భౌతిక స్థితి
ఇర్బియం (III)క్లోరైడ్ ఘన రూప సంయోగ రసాయన పదార్ధం.నిర్జల సంయోగ పదార్ధంఊదా రంగులో ఉండి,జలాకర్షణ కలిగి,మొనోక్లినిక్ అణు నిర్మాణమున్న స్పటికాకృతి కల్గి ఉండును.ఆరు జల బిందువులున్న ఆర్ద్ర రసాయన సంయోగ పదార్ధం పింకురంగులో ఉంది,జలాకర్షణ/ఆర్ద్రతాకర్షణ కల్గిన స్పటికాలుగా ఉండును.
### అణుభారం
నిర్జల ఇర్బియం (III)క్లోరైడ్ అణు భారం 273.62 గ్రాములు/మోల్., ఆరు జలబిందువులున్న రసాయన పదార్ధం అణుభారం 381.71 గ్రాములు/మోల్

### సాంద్రత
సాధారణ ఉష్ణోగ్రత(25&nbsp;°C), పీడనం వద్ద నిర్జల ఇర్బియం(III) క్లోరైడ్ సాంద్రత 4.1గ్రాములు /సెం.మీ3.

### ద్రవీభవన ఉష్ణోగ్రత
నిర్జల ఇర్బియం(III)క్లోరైడ్ యొక్క ద్రవీభవన స్థానం 776&nbsp;°C (1,429&nbsp;°F; 1,049 K).ఆర్ద్ర రసాయన సంయోగ పదార్థాన్ని ఈఉష్ణోగ్రత వరకు వేడి చేసిన వియోగం చెందును.
### బాష్పీభవన/మరుగు ఉష్ణోగ్రత
ఇర్బియం(III)క్లోరైడ్ యొక్క బాష్పీభవన స్థానం 1,500&nbsp;°C (2,730&nbsp;°F; 1,770 K)
### ద్రావణీయత
నిర్జల ఇర్బియం(III)క్లోరైడ్ నీటిలో కరుగును. ఆరు జలబిందువులున్న సంయోగ పదార్ధం స్వల్ప ప్రమాణంలో ఇథనాల్ లో కరుగును.పింకురంగులో ఉండు ఆరు జలబిందువులున్న ఇర్బియం(III)క్లోరైడ్ యొక్క CAS సంఖ్య [10025-75-9].ఈరసాయన పదార్ధం యొక్క పింకు రంగు ఫ్లోరోసెంట్ కాంతిలో మరింత ప్రకాశవంతంగా,మెరుస్తూ కన్పించును
## అణు సౌష్టవం
ఇర్బియం క్లోరైడ్ అణు నిర్మాణం అల్యూమినియం క్లోరైడ్ వలే మొనోక్లినిక్ సౌష్టవాన్ని పొందివున్నది.

## ఉత్పత్తి
ఆరు జలబిందువులున్న ఇర్బియం(III)క్లోరైడ్ రసాయన సంయోగ పదార్థాన్ని క్లోరిన్ వాయువు లేదా హైడ్రోజన్ క్లోరైడ్ వాయుయుత పరిసరాలలో వేడిచేసిన నిర్జల ఇర్బియం (III)క్లోరైడ్ ఏర్పడును. అలా కాకుండా ఆర్ద్ర ఇర్బియం(III)క్లోరైడ్ ను నేరుగా వేడి చేసిన ఇర్బియం ఆక్సైడ్ క్లోరైడ్(ErOCl,)ఏర్పడును.మరొక పద్ధతిలో ఇర్బియం డయాక్సైడ్(Er2O3)ను ఆధికప్రమాణ అమ్మోనియం క్లోరైడ్(NH4Cl)తో రసాయన చర్య వలన మధ్యంతర స్థితి అమ్మోనియా ఇర్బియం క్లోరైడ్[(NH4)3ErCl6] లవణం,అమ్మోనియా,నీరు ఏర్పడును.
ఈ మధ్యంతర లవణాన్ని పీడన రహిత స్థితి(వాక్యుం)లో వియోగం చెందించిన అమ్మోనియా మటియు హైడ్రో క్లోరైడ్ ను వాయు రూపంలో కోల్పోవడం ద్వారా నిర్జల ఇర్బియం(III)క్లోరైడ్ ఎర్పడును.
## రసాయనచర్యలు
ఇర్బియం క్లోరైడ్ క్షారాలతో రసాయనచర్య వలన హైడ్రాక్సైడ్ లు ఏర్పడును
:ErCl3 + 3 XOH → Er(OH)3 + 3 XCl
## ఉపయోగాలు
ఆల్కహాల్, పినాల్ లను అసైలేషన్ (acylation) చేయుటలో ఉత్ప్రేరకంగా పనిచేయును. ఇలా ఉత్ప్రేరకంగా వాడిన రసాయన పదార్థాన్ని పునరుత్పత్తి (recycle) కావించి మరల ఉపయోగించ వచ్చును.

## ఇవికూడా చూడండి
ఇర్బియం

## మూలాలు/ఆధారాలు

వర్గం:రసాయన శాస్త్రం
వర్గం:రసాయన సమ్మేళనాలు
వర్గం:అకర్బన సమ్మేళనాలు
వర్గం:ఇర్బియం సమ్మేళనాలు
నేతివారిపాలెం

**నేతివారిపాలెం** ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని  ప్రకాశం జిల్లా, కొండపి మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

## దర్శనీయ ప్రదేశాలు/దేవాలయాలు

* ఈ గ్రామం ఈశాన్య భాగాన శ్రీలక్ష్మీనారాయణ స్వామి ఆలయం ఉంది. 
* దక్షిణ ప్రాంతంలో శ్రీరాములవారి గుడి ఉంది. ఇక్కడ ఉగాది నాడు పంచాంగ శ్రవణం కార్యక్రమంజరుగుతుంది.
* ఈ గ్రామంలో అంకమ్మ దేవాలయం, పోలేరమ్మగుడి ఉన్నాయి.
* దక్షిణాన 300 మీటర్ల దూరంలో సాయిబాబా గుడి ఉంది.

## విద్య
ఈ గ్రామంలో ప్రాథమిక పాఠశాల ఉంది. ఈ పాఠశాలలో 1 నుండి 5 తరగతులకు విద్యాభ్యాసం జరుగుతుంది.   ఈ గ్రామంలో జిల్లా పరిషత్ ఉన్నత పాఠశాల ఉంది. ఈ పాఠశాల  క్లస్టర్ విద్యా వనరుల కేంద్రంగా ఉంది. ఇది 9 పాఠశాలలకు కేంద్ర పాఠశాలగా ఉంది. 

## మూలాలు

వర్గం:కొండపి మండలంలోని రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు
ఆదూరి సత్యవతీదేవి

**ఆదూరి సత్యవతీదేవి** ప్రముఖ రచయిత్రి. ఈమె గేయం, కవిత, కథ, వ్యాసం, రేడియో నాటిక, సంగీత రూపకం, పుస్తకసమీక్ష, చిత్రసమీక్ష, పీఠిక వంటి వివిధ ప్రక్రియలలో రచనలు చేసింది.
## విశేషాలు
ఈమె 1948, డిసెంబరు 8వ తేదీన గుంటూరులో జన్మించింది. 1969లో ఈమె ప్రముఖ రచయిత ఆదూరి వెంకటసీతారామమూర్తిని వివాహం చేసుకున్న తరువాత విశాఖపట్నంలో స్థిరపడింది. ఈమె గీత రచయిత్రిగా తన 13వ యేటనే కలం పట్టింది. సుమారు 200 లలితగీతాలు, భక్తి గీతాలు, దేశభక్తి గీతాలు, బాలగేయాలు రచించింది. సుమారు 50 లలితగేయాలు ఆకాశవాణిలో ప్రసారమయ్యాయి. కవయిత్రిగా ఈమె 150కి పైగా కవితలు వ్రాసి పలువురు సాహిత్య విమర్శకుల ప్రశంసలను అందుకుంది. ఆకాశవాణి, దూరదర్శన్ కవిసమ్మేళనాలలో పాల్గొన్నది. ఈమె కవితలు హిందీ, ఇంగ్లీషు భాషలలో అనువదించబడి "ఇండియన్ లిటరేచర్", "సమకాలీన్ భారత్ సాహిత్య" వంటి ప్రఖ్యాత పత్రికలలో ప్రచురింపబడ్డాయి. ఈమె 2008, అక్టోబరు 16వ తేదీన అనారోగ్యగ్రస్తురాలై మరణించింది.

## రచనలు
# వెన్నెల్లో వేణుగానం
# రెక్కముడువని రాగం
# జలపాతగీతం
# వేయిరంగుల వెలుగు రాగం
# వెన్నెల సౌరభాలు మొదలైనవి.

ఈమె రచనలు హిందీ, ఇంగ్లీషు భాషలలోనికి తర్జుమా అయ్యాయి. ఈమె కవిత "వేయిరెక్కల పావురం" ఆంగ్లానువాదం Myriad winged bird 2008 నుండి ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని అన్ని విశ్వవిద్యాలయాల డిగ్రీ తరగతుల విద్యార్థులకు పాఠ్యాంశంగా నిర్ణయించబడింది.

## పురస్కారాలు
ఈమె సాహితీకృషికి గుర్తింపుగా పలు అవార్డులు, పురస్కారాలు లభించాయి. వాటిలో కొన్ని:
* 1993లో రెక్కముడువని రాగం కవితా సంపుటికి ఎస్.టి.వి.డి.కళాసమితి అవార్డు
* 1994లో పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం నుండి 'ఉత్తమ రచయిత్రి' ప్రతిభా పురస్కారం.
* 1998లో ఆంధ్రలలితకళాసమితి (సికిందరాబాదు) నుండి కృష్ణశాస్త్రి పురస్కారం.
* 2000లో యునెస్కో లిటరరీ అవార్డు.
* 2002లో జైముని అకాడమీ (పానిపట్) వారి నుండి రామవృక్ష బేణీపూరి జన్మశతాబ్ది పురస్కారం.

## మూలాలు

వర్గం:1969 జననాలు
వర్గం:తెలుగు కవయిత్రులు
వర్గం:తెలుగు రచయిత్రులు
వర్గం:2008 మరణాలు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా రచయిత్రులు
వర్గం:విశాఖపట్నం జిల్లా రచయిత్రులు
తిరునగరి దేవకీదేవి

**తిరునగరి దేవకీదేవి** 1969 తెలంగాణ ఉద్యమకారిణి, ఉపాధ్యాయిని, రచయిత్రి, కవయిత్రి. ఈవిడ 2017 లో తెలంగాణ ప్రభుత్వం నుండి తెలంగాణ రాష్ట్ర విశిష్ట మహిళా పురస్కారం అందుకుంది.

## తొలిజీవితం
దేవకీదేవి కరీంనగర్ జిల్లా, హుజూరాబాద్లో జన్మించింది. తల్లి స్వస్థలం హన్మకొండ అవడంతో తన విద్యాభ్యాసమంతా వరంగల్ లోనే పూర్తిచేసింది. వికారాబాద్ లోని ఎస్.ఏ.పీ. కళాశాలలో 1975 నుండి 2009వరకు తెలుగు అధ్యాపకురాలిగా పనిచేసింది.

## తెలంగాణ ఉద్యమంలో
రంగారెడ్డి జిల్లా వికారాబాద్‌కు చెందిన దేవకీ దేవి 1969 తెలంగాణ ఉద్యమం నుంచి తెలంగాణ రాష్ట్రం వచ్చే వరకు ఉద్యమంలో చురుకైన పాత్ర పోషించింది. విద్యార్థి దశలోనే తెలంగాణ తొలిదశ ఉద్యమంలో భాగంగా ధర్నాలు, పికెటింగ్ లు, రాస్తారోకోలు, ర్యాలీలలో పాల్గొన్నది. 26సార్లు అరెస్టయి, కోర్టుల చుట్టూ తిరిగింది. కొన్నిసార్లు జైలుకు కూడా వెళ్లింది.

60 సంవత్సరాల వయస్సులోనూ తెలంగాణ రాష్ట్రాన్ని ఆకాంక్షిస్తూ సభలు, సమావేశాలు నిర్వహించి ఉద్యమానికి చేయూతనిచ్చింది. తెలంగాణ విమోచనోద్యమంలో ఎందరో మహిళలు, ఉద్యమకారులకు ఆశ్రయం కల్పించి ఎన్నో అవమానాలను ఎదుర్కొన్నవారి గురించి ప్రపంచానికి తెలియజెప్పాలనే ఉద్దేశంతో 'తెలంగాణ విమోచనోద్యమ నవలల్లో స్త్రీ చైతన్యం' అనే అంశంపై పరిశోధన చేసి డాక్టరేట్ అందుకుంది.

## బహుమతులు - పురస్కారాలు
* తెలంగాణ రాష్ట్ర విశిష్ట మహిళా పురస్కారం - హైదరాబాద్, తెలంగాణ ప్రభుత్వం, మార్చి 8, 2017

## మూలాలు

వర్గం:విశిష్ట మహిళా పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:కరీంనగర్ జిల్లా మహిళా ఉపాధ్యాయులు
వర్గం:మొదటి ప్రత్యేక తెలంగాణ ఉద్యమంలో పాల్గొన్న కరీంనగర్ జిల్లా మహిళలు
రోజెర్ ఎబెర్ట్ (సినీ విమర్శకుడు)

**Roger Joseph Ebert** (/<span style="border-bottom:1px dotted"><span title="/ˈ/ primary stress follows">ˈ</span><span title="/iː/ long 'e' in 'seed'">iː</span><span title="'b' in 'buy'">b</span><span title="/ər/ 'er' in 'finger'">ər</span><span title="'t' in 'tie'">t</span></span>/; June 18, 1942 – April 4, 2013) రోజెర్ ఎబెర్ట్ అమెరికాకు చెందిన ప్రసిద్ధ సినీ విమర్శకుడు, సినీ చరిత్రకారుడు, పాత్రికేయుడు, సినీ రచయిత, రోజెర్ 1967 నుండి 2013 వరకు షికాగో సన్-టైమ్స్ అనే పత్రికకు సినీ విమర్శకుడిగా పనిచేశాడు. 1975లో పులిట్జర్ బహుమతిని అందుకున్న మొట్టమొదటి సినీ విమర్శకుడిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు.

ఎబెర్ట్, "షికాగో ట్రిబ్యూన్" పత్రికా సినీ విమర్శకుడు జెనె సిస్కెల్ ఇరువురూ కలిసి టివీలలో సినిమాలకి సంబంధించి సమీక్షలను అందించారు. ఈ కార్యక్రమాలు దేశవ్యాప్తంగా బహుళ ప్రాచుర్యం పొందినవి. అవి "స్నీక్ ప్రివ్యూస్", "ఎట్ ది మూవీస్" మొదలగు కార్యక్రమాలు ఇరువురూ కలిసి చేసినవి. వారిద్దరూ కలిసి తమ వాక్చాతుర్యం, ఛలోక్తులతో సినిమాలకు సంబంధించి వీక్షకులకు సినిమాలపై తమ అభిప్రాయాలను తెలిపేవారు.1999ల్ సిస్కెల్ మరణించిన తరువాత ఇతర వ్యాఖ్యాతలతో ఎబెర్ట్ ఈ కార్యక్రమమును కొనసాగించాడు.

షికాగో సన్-టమ్స్ కి చెందిన "నీల్ స్టీన్ బర్గ్ ఎబెర్ట్ గురించి " నిస్సందేహంగా రోజెర్ ఎబెర్ట్ దేశానికి చెందిన ఉన్నతమైన, ఎంతో ప్రభావశీలమైన సినీ విమర్శకుడని" తెలిపాడు., ఫోర్బ్స్ పత్రికకు చెందిన సినీ విమర్శకుడు "టామ్ వైపర్" ఎబెర్ట్ను "ఎంతో శక్తివంతమైన సినీ పండితుడని" తెలిపాడు. 

రోజెర్ ఎబెర్ట్కు 2002లో అతని "లాలాజల గ్రంథులకు" (salivary glands‌),థైరాయిడ్కికాన్సర్ వ్యాధి సోకడం వలన అతడి క్రింది దవడను తొలగించవలసి వచ్చింది.దీని వలన అతడు ఆహారం తీసుకోలేకపోవడం మాట్లాడలేకపోవడం వంటి ఇబ్బందికి లోనయ్యాడు.ఈవ్యాధి అతడి రచనా వృత్తికి ఏమాత్రం అడ్డురాలేదు.అప్పటి నుండి తను మరణించే వరకు అంతర్జాలంలో సినీ సమీక్షలు అందిస్తూనే ఉన్నాడు. చివరికి ఏప్రిల్14, 2013లో మరణించాడు.

## Notes

## References

వర్గం:1942 జననాలు
వర్గం:2013 మరణాలు
సౌందర్య రజినీకాంత్

**సౌందర్య రజినీకాంత్** (జననం 1984 సెప్టెంబరు 20)  భారతీయ గ్రాఫిక్ డిజైనర్, నిర్మాత, దర్శకురాలు. ఎక్కువగా తమిళ సినీ రంగంలో పనిచేసింది సౌందర్య. ప్రముఖ భారతీయ నటుడు రజినీకాంత్ రెండో  కూతురు సౌందర్య. ఆమె అసలు పేరు షకు బాయ్ రావ్ గైక్వాడ్. ఓచెర్ పిక్చర్ ప్రొడక్షన్స్ అనే సంస్థకు ఆమె వ్యవస్థాపకురాలు, యజమాని. సినిమాల్లో గ్రాఫిక్ డిజైనర్ గా కెరీర్ ప్రారంభించింది సౌందర్య. ఆమె మొదట్లో తన తండ్రి రజనీకాంత్ నటించిన సినిమాలకు టైటిల్ గ్రాఫిక్స్ చేసేది. 2010లో గోవా సినిమాతో ఆమె ప్రముఖ నిర్మాతగా ప్రసిద్ధి  చెందింది. విక్రమసింహ సినిమాతో ఆమె దర్శకురాలిగా కూడా మారింది. 

## మూలాలు

వర్గం:1984 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
బర్ఖాదత్ (పాత్రికేయురాలు)

** బర్ఖాదత్ (Barkha Dutt) టెలివిజన్ పాత్రికేయురాలు. వీరు జాతీయంగా పేరొందిన ప్రముఖ చానల్ ఎన్.డి.టి.వి (న్యూఢిల్లీ టెలివిజన్) లో గత 21ఏళ్ళుగా పనిచేశారు. 2017 జనవరిలో ఆ ఉద్యోగానికి రాజీనామా చేశారు.**

1999లో కార్గిల్ యుద్ధ సమయంలో దత్ యుద్ధానికి సంబంధించిన వార్తలను కార్గిల్ ప్రాంతానికి వెళ్ళి వార్తలను సేకరించి ప్రజలకు తెలియజేయడం ద్వారా దేశవ్యాప్తంగా పేరుపొందారు. దత్ ఎన్నో అంతర్జాతీయ అవార్డులను గెలుచుకున్నారు. ముఖ్యంగా దేశ ఉన్నతమైన అవార్డులలో నాలుగవదైన పద్మశ్రీని గెలుచుకున్నారు. దత్ దేశవ్యాప్తంగా సంచలనం సృష్టించిన  "రాడియా టేపుల వివాదము"లో ఇరుక్కున్నారు. ఎన్.డి.టి.వి లో వారం వారం ప్రసారమయ్యే జనాదరణ పొందిన ప్రముఖ కార్యక్రమమైన "వి ద పీపుల్", "ది బక్ స్టాప్స్ హియర్"లో వ్యాఖ్యాతగా వ్యవహరించారు.

## జీవిత విశేషాలు
దత్ న్యూఢిల్లీ లో జన్మించారు. వారి తండ్రి ఎస్.పి. దత్.వీరు ఏయిర్ ఇండియాలో పనిచేసేవారు. తల్లి ప్రభాదత్ పేరొందిన ప్రముఖ పాత్రికేయురాలు వీరు హిందుస్తాన్ టైమ్స్ పత్రికలో పనిచేశారు.
బర్ఖాదత్ తన తల్లి దగ్గరనుంచి పాత్రికేయ నైపుణ్యాలను నేర్చుకున్నారు. బర్ఖాదత్ చెల్లెలు బాహార్ దత్ కూడా టెలివిజన్ పాత్రికేయురాలిగా సి.ఎన్.ఎన్ ఐబిన్ చాలల్లో విధులు నిర్వహిస్తున్నారు. బర్ఖాదత్  మతాలను తిరస్కరించారు. తనను తాను ఆజ్ఞేయవాదిగా ప్రకటించుకున్నారు.

## Career

## 2010 Radia tapes controversy

## Book
* Dutt has co-authored the chapter "'Nothing new?':Women as Victims" in book - .
Cite bookTitleGujarat: The Making of a TragedyLast nameVaradarajanFirst nameSiddharthDate2002ISBN978-0143029014Authors listVaradarajanCite bookTitleGujarat: The Making of a TragedyLast nameVaradarajanFirst nameSiddharthDate2002ISBN978-0143029014Authors listVaradarajanCite bookTitleGujarat: The Making of a TragedyLast nameVaradarajanFirst nameSiddharthDate2002ISBN978-0143029014Authors listVaradarajanCite bookTitleGujarat: The Making of a TragedyLast nameVaradarajanFirst nameSiddharthDate2002ISBN978-0143029014Authors listVaradarajanCite bookTitleGujarat: The Making of a TragedyLast nameVaradarajanFirst nameSiddharthDate2002ISBN978-0143029014Authors listVaradarajanCite bookTitleGujarat: The Making of a TragedyLast nameVaradarajanFirst nameSiddharthDate2002ISBN978-0143029014Authors listVaradarajan
* 
Cite bookTitleThe Unquiet LandLast nameDuttFirst nameBarkhaDate2015ISBN978-9382277163Authors listDuttCite bookTitleThe Unquiet LandLast nameDuttFirst nameBarkhaDate2015ISBN978-9382277163Authors listDuttCite bookTitleThe Unquiet LandLast nameDuttFirst nameBarkhaDate2015ISBN978-9382277163Authors listDuttCite bookTitleThe Unquiet LandLast nameDuttFirst nameBarkhaDate2015ISBN978-9382277163Authors listDuttCite bookTitleThe Unquiet LandLast nameDuttFirst nameBarkhaDate2015ISBN978-9382277163Authors listDuttCite bookTitleThe Unquiet LandLast nameDuttFirst nameBarkhaDate2015ISBN978-9382277163Authors listDutt

## Awards and accolades

## In popular culture
సినీ విమర్శకులు, సమీక్షకులు ఎన్నో బాలీవుడ్ చిత్రాలలో పాత్రికేయ వృత్తి పాత్రను పోషిస్తున్న కథానాయికలు లేదా నటీమణులను బర్ఖాదత్ను ఆదర్శంగా తీసుకుంటారని తెలిపారు

## మూలాలు

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1971 జననాలు
అంగులూరి అంజనీదేవి

**అంగులూరి అంజనీదేవి** వరంగల్లు జిల్లాకు చెందిన రచయిత్రి. ఈమె నవల, కథ, కవిత్వ ప్రక్రియలలో రచనలు చేశారు. మామిడేల రాఘవయ్య, వెంకట సుబ్బమ్మ దంపతులకు జన్మించారు. అంగులూరి ఆంజనేయులును వివాహం చేసుకున్నారు. పదవ తరగతి చదివే సమయం నుండే కథలు వ్రాయడం మొదలు పెట్టారు.  ఇంటర్మీడియట్ చదివేటప్పుడు తొలి నవల మధురిమ ప్రగతి వారపత్రిక నుండి ధారావాహికగా వెలువడింది. కథలు, కవిత్వం ఆకాశవాణి కడప, వరంగల్లు కేంద్రాలలో ప్రసారమయ్యాయి.  తెలుగు సాహిత్యంలో బి.ఎ. చదివారు. 
## రచనలు
ఈమె వెలువరించిన పుస్తకాలలో కొన్ని:
# మధురిమ (నవల)
#నీకు నేనున్నా (నవల)
#మౌన రాగం (నవల)
#ఈ దారి మనసైనది (నవల)
#రెండో జీవితం (నవల)
#ఎనిమిదో అడుగు (నవల)
# ఆమె అతడిని మార్చుకుంది (నవల)
#జీవితం ఇలా కూడా ఉంటుందా? (నవల)
#ఆరాధ్య (నవల)
#ఇలా ఎందరున్నారు? (నవల) 
#జ్ఞాపకం (నవల)
#ఒక చిన్న అబద్ధం (నవల)
#ఉద్వేగ (నవల) 
#నీ జీవితాన్ని నువ్వే మార్చుకో (నవల)
#అందమైన మనసు (నవల)
#ఈ రోజుల్లో ఒక అమ్మాయి (నవల)
# జీవితం అంటే కథ కాదు (కథా సంపుటి)
# సైలెంట్ మెలోడి (ఆంగ్ల నవల)
# గుండెలోంచి అరుణోదయం (కవితా సంపుటి)

## పురస్కారాలు
* 1986లో ఉమ్మెత్తల సాహితీ అవార్డు.
* 2010లో లేఖిని సంస్థ నుండి మాతృమూర్తి నవలకు యద్దనపూడి సులోచనారాణి అవార్డు.
* 2012లో హెల్త్ కేర్ ఇంటర్నేషనల్ వారి జాతీయ అవార్డు.
* 2012లో సెలెబ్రిటీ న్యూస్ మేకర్ అవార్డు.
* 2014లో భారత మహిళా శిరోమణి అవార్డు.

## మూలాలు

## బయటిలింకులు
* అంగులూరి అంజనీదేవి అధికారిక జాలస్థలి 
* యూట్యూబులో అంజనీదేవి ఇంటర్వ్యూ
*https://telugu.pratilipi.com/user/wwgolt58om

Interview with Myindmedia Radiohttps://www.youtube.com/watch?v=pNuOvk-5YKc&list=PLwvKbhzkvIJ1G2qz3qyqJYuNcotCT44C9https://www.youtube.com/watch?v=OpSSOeu7W0k&list=PLwvKbhzkvIJ1Ag_NuvoMXw5S9c536KThWhttps://www.youtube.com/watch?v=byPNVfoFrCM&list=PLwvKbhzkvIJ1o07T8JmfmK63YECKbuWJL

వర్గం:తెలుగు నవలా రచయితలు
వర్గం:తెలుగు రచయిత్రులు
వర్గం:తెలుగు కథా రచయితలు
వర్గం:వరంగల్ జిల్లా కథా రచయితలు
వర్గం:వరంగల్ జిల్లా రచయితలు
కార్తికా నాయర్

**కార్తికా నాయర్** (జననం 27 జూన్ 1992) ప్రముఖ భారతీయ సినీ నటి. ఆమె ముఖ్యంగా దక్షిణ భారత సినిమాల్లో నటించింది. 2009లో అక్కినేని నాగచైతన్య  సరసన  తెలుగు సినిమా  జోష్ తో తెరంగేట్రం  చేసింది కార్తికా. జీవా  సరసన  ఆమె  నటించిన  రెండో  చిత్రం  రంగంతో  ఆమె  ప్రసిద్ధి  చెందింది.  ఈ సినిమా  అసలు  తమిళం లో తీసి, తెలుగులో డబ్బింగ్  చేశారు.
## తొలినాళ్ళ జీవితం
కార్తీకా తల్లి ప్రముఖ నిన్నటి తరం నటి రాధ . ఆమె పెద్దమ్మ అంబిక కూడా ప్రముఖ దక్షిణ భారత నటే. కార్తికాకు ఒక తమ్ముడు, ఒక  చెల్లెలు. ఆమె చెల్లెలు తులసి నాయర్ కూడా సినిమాల్లో నటించింది. కార్తికా ముంబైలోని పోడర్ అంతర్జాతీయ పాఠశాలలో ప్రాథమిక విద్య పూర్తి చేసింది. లండన్ స్కూల్ ఆఫ్ ఎకనమిక్స్ అనుబంధ కళాశాలలో అంతర్జాతీయ బిజినెస్ డిగ్రీ చదువుకుంది కార్తికా. 

## కెరీర్
[కుడి|thumb|267x267px|2010లో [నార్వేలో రంగం సినిమా షూటింగ్ లో కార్తికా.]]
2009లో తన 17వ ఏట తెలుగు సినిమా జోష్ తో తెరంగేట్రం  చేసింది. ఈ సినిమాలో ఆమె నాగచైతన్య సరసన  నటించింది. ఆమె రెండో సినిమా  రంగం.  తమిళంలో  తీసిన  ఈ  సినిమాను తెలుగులో డబ్బింగ్  చేయగా, రెండు భాషల్లోనూ విజయవంతం కావడం విశేషం. ఆ తరువాత ఆమె  మలయాళంలో లెనిన్ రాజేంద్రన్ దర్శకత్వంలో మకరమంజు  సినిమాలో  నటించింది కార్తికా. ఆ తరువాత ఆమె భారతీరాజా దర్శకత్వంలో అన్నాకొడి సినిమాలో నటించింది. 
## వివాహం
తిరువనంతపురంలోని ఉదయ్ సముద్ర లీజర్‌ బీచ్‌ హోటల్‌లో కార్తీక నాయర్‌ వివాహం 2023 నవంబర్ 19న రోహిత్‌ మేనన్‌తో జరిగింది.

## నటనా జీవితం
;చలన చిత్రాలు

;బుల్లి తెర

## మూలాలు

## ఇతర  లింకులు

* 

వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు