open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
నా పాట పంచామృతం

**నా పాట పంచామృతం**  1992 లో కె. రాఘవేంద్రరావు దర్శకత్వంలో విడుదలైన అల్లరి మొగుడు సినిమా లోని పాట. ఈ పాటలో  మోహన్ బాబు, రమ్యకృష్ణ, నగేష్, సత్యనారాయణ లు  ప్రధాన పాత్రలలో నటించారు. ఈ పాటను సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి రచించగా,  ఎస్.పి.బాలసుబ్రహ్మణ్యం గానం చేసాడు. ఈ పాటకు ఎం.ఎం.కీరవాణి సంగీతాన్నందించాడు.

## నేపధ్యం
గోపాల్ (మోహన్ బాబు) పల్లెటూరు నుంచి నగరానికి వచ్చిన తనకు తెలిసిన సంగీతంతో ఏదో ఒక ఉద్యోగం సంపాదించాలనుకుంటాడు. అదే విధంగా అక్కడికి వచ్చిన ఒక తబలా కళాకారుడు సత్యం (బ్రహ్మానందం) అతనితో కలుస్తాడు. ఇద్దరూ కలిసి ఉద్యోగ వేటలో పడరాని పాట్లు పడుతుంటారు. ఒక సందర్భంలో రమ్యకృష్ణ తండ్రి సత్యనారాయణ సమక్షంలో సంగీత పోటీ జరుగుతుంది. ఆ పోటీ నగేష్, మోహన్ బాబుల మధ్య జరుగుతుంది. ఆ సందర్భంలో పాడిన పాట ఇది. 

పద్మం బురదలో వికసిస్తుంది. గళం అశ్లీల మాటలను ఎక్కువగా మాట్లాడుతుంది. ఈ బురదలో పూసిన ప్రతి పాట కూడా ఒక పద్మంలా ఉండాలని సీతారామశాస్త్రి కోరుకున్నాడు.  సరస్వతీదేవి కూర్చొనే ఆసనం పద్మం. అతని  ప్రతి పాట సరస్వతీదేవి పీఠం కావాలనే కోరికతో శ్రద్ధతోనే చేశాడు.  

## పాటలో కొంత భాగం

నా పాట పంచామృతం నా పాట పంచామృతం
నా గానాన గీర్వాణి స్నానాలు సాగించ

వల్లకి మీట  శృతి లయలు గ పల్లవపాణి అంగుళి చేయనా పల్లవిని
శారద స్వరముల సంచారానికి చరణములందించనా

గళము కొలను కాగా ప్రతి పాట పద్మమేగా
పదము వెల్లివిరిసి రాదా విధిసతి పాదపీఠి కాగా
మంగళహారతులై స్వరసరళి స్వాగత గీతికలై
ప్రతిక్షణం సుమార్చనం సరస్వతీ సమర్పణం
గగనము గెలువగ గమకగతులు సాగ
పశువుల శిశువుల ఫణుల శిరసులూగ 


## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు
* Sirivennela Seetharamasastry Meaning Of Naa Paata Panchamrutham Song 
వర్గం:తెలుగు సినిమా పాటలు
వర్గం:సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి రచించిన పాటలు
తెలుగు సినిమా వసూళ్లు

thumb|440x440px|సైరా నరసింహా రెడ్డి చిత్రం యొక్క పోస్టరు
తెలుగు సినిమా లేదా టాలీవుడ్ హైదరాబాదు కేంద్రంగా పనిచేస్తున్న భారతీయ సినిమా లోని ఒక భాగం. భారతదేశంలోనే అత్యధిక చిత్రాలని నిర్మించే పరిశ్రమలలో తెలుగు కూడా ఒకటి.

నేపథ్యంలో నీలం &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 30  ఆగస్ట్ న నడుస్తున్న చిత్రాన్ని సూచించును 

## వసూళ్లు (షేర్)

### 50 కోట్ల సముదాయం

### 40 కోట్ల సముదాయం

## సంవత్సర హిట్‌ జాబితా

## విదేశీ వసూళ్లు

## మూలాలు

*
మారతహళ్ళి

**మారతహళ్ళి ** బెంగలూరు నగరంలో ఉండే ఒక ప్రాంతము.
## చిత్ర మాలిక

File:Marathahalli.jpg|మారతహళ్ళి వద్ద బెంగుళూరు బాహ్యవలయ రహదారి దృశ్యము.
File:Marathahalli ring road side view 8140.JPG|మారతహళ్ళి వద్ద బెంగుళూరు బాహ్యవలయ రహదారి .
File:Marathahalli ring road side view 8138.JPG|Marathahalli ORR side snap
File:Marathahalli ring road side view 8151.JPG|ఇన్నోవేటివ్ సినీ సముదాయ భవనము.
File:Marathahalli ring road side view 8149.JPG|Aisshwaria Opulance Apartment at Marathahalli ring road
File:Marathahalli ring road side view 8148.JPG|Marathahalli ring road side snap
File:Marathahalli old airport road side view 8131.JPG|మారతహళ్ళి - వర్తూరు రహదారి
File:Marathalli Bridge 12-6-2008 12-53-03 PM.JPG|మారతహళ్ళి వంతెన
File:Marathalli Bridge Area 6-7-2008 2-59-38 PM.jpg|View of Marathahalli bridge where it crosses ORR.
File:Spectra Cypress Diagnonal View 8-1-2010 4-57-49 PM.JPG|Spectra Cypress Diagnonal View
File:Rohan Vasantha 8-1-2010 4-39-37 PM.JPG|రోహన్ వసంత అపార్ట్‌మెంట్స్
File:Rohan Vasantha 12-6-2008 12-15-31 PM.JPG|మారతహళ్ళి వంతెన నుండి రోహన్ వసంత అపార్ట్‌మెంట్స్ దృశ్యము 
File:Purva Fountain Square 12-6-2008 12-42-38 PM.JPG| పూర్వ ఫౌంటెన్ అపార్ట్‌మెంట్స్ దృశ్యము 1
File:Purva Fountain Square 12-6-2008 12-10-52 PM.JPG| పూర్వ ఫౌంటెన్ అపార్ట్‌మెంట్స్ దృశ్యము 2


## బయటి లంకెలు

* మారతహళ్ళి  లోని భోజనశాలలు

వర్గం:బెంగళూరు
పంచమి (అయోమయ నివృత్తి)

**[[పంచమి]]** చంద్రమానం ప్రకారం ఐదవ తిథి.

* పంచమి (రంగనాథ రామాయణాదిక వ్యాసములు), కట్టమంచి రామలింగారెడ్డి రచించిన వ్యాస సంకలనం
అదృష్ట విజయము

**అదృష్ట విజయము** ప్రముఖ తెలుగు నాటకకర్త సోమరాజు రామానుజరావు అరేబియన్ నైట్స్ నుంచి స్వీకరించి రచించిన నాటకం. పారశీక భాషలో తొలుత రచించిన అరేబియన్‌ నైట్స్‌ నుంచి స్వీకరించిన ఆలీబాబా నలభై దొంగలు కథ ఈ నాటకానికి మూలం.

## రచన నేపథ్యం
రామానుజరావు రచించిన ఈ నాటకానికి ప్రపంచ ప్రసిద్ధమైన అరేబియన్ నైట్స్ గ్రంథంలోని కథ మూలం. అరేబియన్ నైట్స్‌ లేదా అలీఫ్ లైలా లేదా One Thousand and One Nights (అరబ్బీ كتاب ألف ليلة وليلة - కితాబ్ 'అల్ఫ్ లైలా వ-లైలా; పర్షియన్ هزار و یک شب - హజార్-ఒ ఏక్ షబ్), అనేక వందల సంవత్సరాలనుండి ఎందరో రచయితల ద్వారా వ్రాయబడిన కథల సమాహారము. దీనిని ప్రపంచంలోని పలు దేశాలలో, పలుభాషలలోకి తర్జుమా చేశారు. ఇందులో 'వెయ్యిన్నొక్క' కథలున్నాయి. ప్రతి రాత్రీ ఓ కథ చెబితే వెయ్యిన్నొక్క రాత్రులు గడచి పోతాయి. ఈ అలీఫ్ లైలా కథలలో బాగా ప్రాచుర్యం పొందినవి, అల్లావుద్దీన్ అత్భుత దీపం, అలీబాబా నలభైదొంగలు, సింద్ బాద్ సాహసయాత్రలు. వాటిలోని ఆలీబాబా నలభై దొంగలు ఈ కథకు మూలం.

## రచయిత
సోమరాజు రామానుజరావు ప్రముఖ నాటకకర్త. ఆయన పలు నాటకాలను వివిధ భాషల నుంచి అనువదించారు. కొన్నిటిని స్వయంగా రచించారు.
## ఇతివృత్తం
రహస్యంగా దొంగలు దాచిన నిధిని కనిపెట్టిన ఓ నిరుపేద జీవితం ఎలాంటి మలుపులు తిరిగింది అన్నది ముఖ్య కథాంశం. పారశీక ఇతివృత్తాన్ని రచయిత భారతీయ నేపథ్యంలోకి మలిచారు.

## మూలాలు
## బయటి లింకులు
* డిజిటల్ లైబ్రరీ ఆఫ్ ఇండియాలోని గ్రంథ ప్రతి

వర్గం:తెలుగు నాటకాలు
వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
ఆంధ్ర వాల్మీకి రామాయణం

[alt=Sri Vasudasa swamy Vavilikolanu subbarao.jpg|thumb|ఆంధ్ర వాల్మీకి రామాయణం రచయిత [వావిలికొలను సుబ్బారావు ]]
ఆంధ్ర వాల్మీకి రామాయణం వావిలికొలను సుబ్బారావు రచించిన పుస్తకం. 

## కవి పరిచయం
వాల్మీకి సంస్కృత రామాయణాన్ని, యథా వాల్మీకంగా పూర్వ కాండలతో సహా ఉత్తర కాండను కూడా తెనింగించిన వాడు ఆంధ్ర వాల్మీకి-కవిసార్వభౌమ వావికొలను సుబ్బారావు (వాసుదాసు). అతను వాసుదాసుగా రామభక్తులకు సుప్రసిద్ధుడు. ఆయన రామభక్తునిగా జీవితమంతా భక్తిలో గడిపారు. ఆయన చేసిన రామాయణానువాదం సుప్రసిద్ధం. ఈ గ్రంథరచన వల్లనే ఆయనకు ఆంధ్ర వాల్మీకి అన్న బిరుదు స్థిరపడింది. ఒంటిమిట్టలోని రామాలయాన్ని పునరుద్ధరించేందుకు టెంకాయ చిప్పలో భిక్షమెత్తి మరీ ధనం పోగుజేశారు. టెంకాయ చిప్ప రామసేవలో ధన్యత జెందిందంటూ టెంకాయచిప్ప శతకాన్ని రచించారు. ఈ గ్రంథం ఆయనను అజరామరంగా నిలిపిన వాల్మీకి రామాయణ ఆంధ్రానువాదం.

ఒంటిమిట్ట కోదండ రామస్వామికి  1908, అక్టోబర్ 9,10,11 తేదీల్లో ఈ దేవాలయంలో అంకితమిచ్చాడు. తొలుత నిర్వచనంగా ఆంధ్ర వాల్మీకి రామాయణానికి అందించి, తదనంతరం, ‘‘మందరం’’ అని దానికి విశేష ప్రాచుర్యాన్ని కల్పించాడు. 

## నేపథ్యం
అతని బాబాయి లక్ష్మణరావుకి రామాయణాన్నినిరంతర పారాయణం చేసే అలవాటు ఉండేది. లక్ష్మణరావు అతనిని రామాయణ పారాయణానికి ప్రోత్సహించేవాడు.  ఒకనాడు బమ్మెర పోతన పలికిన ‘చెనకకి చెరిచిననాడు భాస్కరుడు గాకుండిన రామాయణము బండ్ల కెక్కింపనా’ అన్న వాక్యాలు అతని మనసులో పడి అతని సంకల్పాన్ని నెరవేర్చాలన్న భావన కలిగింది. వాల్మీకి సంస్కృత రామాయణం మూలంలోని 24,000 పద్యాలను రాయాలని సంకల్పించాడు. 1900, ఆశ్వయుజ శుద్ధ దశమినాడు, గ్రంథ రచన ఆరంభించాడు.  ఈ గ్రంథాన్ని ఎలా ముద్రించిందీ అతను స్వయంగా చెప్పిన మాటలను ఆనాటి దినపత్రిక "ఆంధ్ర ప్రకాశిక" 1910 అక్టోబరు 17న ప్రచురించింది. ఈ విషయం తెలుసుకున్న అనామక స్వదేశీ ప్రభువు ముందుకు వచ్చి ప్రతిఫలాపేక్ష లేకుండా, వేలాది రూపాయలను వ్యయం చేసి గ్రంథాన్ని ముద్రింపజేసాడు. అతను తన పేరుకు ఇందులో ప్రకటించడానికి అనుమతినివ్వలేదు. 

ఈ గ్రంథ ఆవిష్కరణ కార్యక్రమాన్ని కడప మండలం-పొద్దుటూరులో న్యాయవాదిగా పనిచేస్తున్న వసంతరావు  నిర్వహించాడు. దీనికి  సభాధ్యక్షునిగా  శతావధాని ఉభయ వేదాంత ప్రవర్తకులు, న్యాయవాద వృత్తిలో ఉన్న శ్రీమద్ధర్మవరము రామ కృష్ణమాచార్యులు వ్యవహరించాడు. 1908, అక్టోబర్ 9,10,11 తేదీల్లో- అంటే కీలక నామ సంవత్సరం ఆశ్వయుజ శుద్ధ పౌర్ణమి, బహుళ పాడ్యమి-విదియ తిథులలో ‘కావ్య సమర్పణ జరిగింది.

## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు
* భారత డిజిటల్ లైబ్రరీలో నాల్గవ భాగము పుస్తక ప్రతి 
* తెలుగుపరిశోధనలో ఆంధ్ర వాల్మీకి రామాయణం(మందరము)
* 

వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
వర్గం:1939 పుస్తకాలు
వర్గం:రామాయణం
చంపూ రామాయణము

సంస్కృతంలోని చంపూ రామాయణాన్ని ఋగ్వేదకవి వెంకటాచలపతి ఆంధ్రీకరించారు. వేంకటాచలపతి కార్వేటినగర సంస్థానాధీశునికి ఆస్థానకవి. ఈయన రచించిన ఈ గ్రంథాన్ని 1917 సంవత్సరంలో మద్రాసులోని శ్రీనివాస వరదాచారి అండు కంపెనీ వారిచే ముద్రించబడి; ఆంధ్ర సాహిత్య పరిషత్తు వారిచే ప్రచురించబడింది.

## విషయసూచిక
* శ్రీరాముడు పంచవటిని వసించుట
* శ్రీరాముని కడకు శూర్పణఖ వచ్చుట
* కిష్కిందాకాండము
* వర్షాకాలవర్ణనము
* లక్ష్మణుడు కిష్కిందకు బోవుట
* సుగ్రీవుడు సీతను వెతుకుటకు వానరులకు పంపుట
* హనుమదాదుల ప్రాయోపవేశప్రయత్నము
* జాంబవంతుడు హనుమంతుని సముద్రలంఘనమునకు బ్రోత్సహించుట
* సుందరకాండము
* హనుమంతుడు సముద్రమును దాటుట
* హనుమంతుడు సీతాన్వేషనమునకై చింతించుట
* రాత్రివర్ణనము
* హనుమంతు డశోకవనముం జొచ్చుట
* సీతాదేవి రావణునకు హితవు జెప్పుట
* హనుమంతుడు సీతాదేవితో సంభాషించుట
* హనుమంతునితో సీత ప్రత్యభిజ్ఞానంబు దెల్పుట
* హనుమంతు డశోకవనభంగమొనర్చుట
* హనుమంతుడు రావణునితో ప్రసంగించుట
* లంకాపురదహనము
* మధువనభంగము
* యుద్ధకాండము
* కపిసేనలు మలయపర్వతమున విడియుట
* రావణునకు విభీషణుడు హితము చెప్పుట
* విభీషణుడు రాముని శరణు జొచ్చుట
* శ్రీరాముడు సముద్రునిపై గోపించుట
* విద్యుజ్జిహ్వుని మాయకు సీత విలపించుట
* అంగదుని రాయబారము
* ఇంద్రజిద్యుద్ధము
* కుంభకర్ణయుద్ధము
* ఇంద్రజిత్తుని రెండవ యుద్ధము
* రామరావణయుద్ధము
* రావణుమరణమునకు విభీషణాదులు దుఃఖించుట
* సీత యగ్నిప్రవేశము
* భరతాదులు రామునెదుర్కొనుట
* శ్రీరామపట్టాభిషేకము

## మూలాలు

* ఆర్కీవు.ఆర్గ్ లో చంపూ రామాయణము పుస్తకం.
* 

వర్గం:రామాయణం
వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
వర్గం:1917 పుస్తకాలు
అచలాత్మజా పరిణయము

అచలాత్మజా పరిణయం తిరుమల బుక్కపట్టణ వేంకటాచార్యులు రచించిన పద్యకావ్యం. ఇది అత్యంత ప్రత్యేకమైన, విశిష్టమైన ద్వ్యర్థి కావ్యమనే ప్రక్రియలో దీనిని రచించారు.
## రచనా నేపథ్యం
అచలాత్మజా పరిణయము కావ్యం తిరుమల బుక్కపట్టణ వేంకటాచార్యులు తెలుగు సాహిత్య చరిత్రలో క్షీణయుగంగా భావించే కాలంలో రచించారు. దక్షిణాంధ్ర యుగంలో కవులు క్లిష్టమైన శైలీ విన్యాసాలు, విశిష్టమైన శబ్దాలంకారాల విన్యాసాలు ప్రదర్శించారు. వెనువెంటనే వచ్చిన ఈ యుగంలోని కవుల్లోనూ అవే ఛాయలు కనిపిస్తాయి. ఈ నేపథ్యంలోనే ఈ గ్రంథకర్త ఒకే కావ్యాన్ని ముందు నుంచి చదివితే ఒక ఇతివృత్తం, వెనుక నుంచి చదివితే మరొక ఇతివృత్తంగా కనిపించే విశిష్టమైన శైలిలో రచించారు. దక్షిణాంధ్ర యుగంలోని వెలుగులు కూడా క్షీణించిపోయాయనీ, చిత్రకవిత్వాలు, గర్భకవిత్వాలతో రసానికి, ఇతివృత్తానికి ప్రాధాన్యత ఇవ్వకుండా రచించారనీ భావించి ఈ యుగాన్ని కొందరు సాహిత్యకారులు క్షీణయుగం అన్నారు. అటువంటి దశలో రాసిన ఈ గ్రంథం 1936లో పునర్ముద్రితమైంది.

## ఇతివృత్తాలు
## ప్రత్యేకత
ద్వ్యర్థి కావ్యం చాలా విలక్షణమైన, కష్టభరితమైన ప్రక్రియ. ఒకే కావ్యానికి రెండు అర్థాలు వచ్చేలా రచిస్తే దాన్ని ద్వ్యర్థి కావ్యమని పిలుస్తారు. రాఘవ పాందవీయమనే గ్రంథాన్ని ఉదాహరణగా స్వీకరిస్తే అవే పద్యాలు రామాయణ పరంగా చదువుకుంటే రామాయణంగానూ, మహాభారతంగా అర్థం చేసుకుంటే భారతంగానూ అర్థం వచ్చేలా రచించారు. ఇలాంటి గ్రంథాన్ని రచించడానికి విస్తృతమైన భాషా పరిజ్ఞానం, లోతైన సాహిత్య పాండీత్యం అవసరం. ఆ అపురూపమైన ప్రక్రియలో ఈ గ్రంథం చేరుతుంది.

## మూలాలు
## బయటిలింకులు
* డిజిటల్ లైబ్రరీ ఆఫ్ ఇండియాలోని గ్రంథప్రతి

వర్గం:1936 పుస్తకాలు
నూహ్

**నూహ్** హర్యానా లోని పట్టణం, నూహ్ జిల్లా ముఖ్య పట్టణం.  ఇది గుర్గావ్ - సోహ్నా - ఆల్వార్ జాతీయ రహదారి-248 పై గుర్‌గావ్ నుండి 45 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.

## భౌగోళికం
నూహ్  వద్ద  సముద్ర మట్టానికి 199&nbsp;మీటర్ల ఎత్తున ఉంది. ఇది&nbsp;న్యూ ఢిల్లీ నుండి 70 కి.మీ.దూరంలో, హర్యానాలోని నైరుతి ప్రాంతంలో ఉంది.

## వాతావరణం
నగరంలో శీతోష్ణస్థితిలో తీవ్రమైన హెచ్చు తగ్గులుంటాయి. అత్యల్ప ఉష్ణోగ్రత: 0-1 oC ఉండగా అత్యధిక ఉష్ణోగ్రత: 44-45 oC ఉంటుంది.

## జనాభా
2001 జనగణన ప్రకారం, నూహ్ జనాభా 11,038. జనాభాలో పురుషులు 53%, స్త్రీలు 47% ఉన్నారు. నూహ్ అక్షరాస్యత 54%, ఇది జాతీయ సగటు 59.5% కన్నా తక్కువ. పురుషుల్లో అక్షరాస్యత 63% కాగా, స్త్రీలలో అక్షరాస్యత 44%. జనాభాలో 20% మంది ఆరేళ్ళ లోపు పిల్లలు.

## రవాణా
నూహ్ గుర్గావ్ - సోహ్నా - అల్వార్ జాతీయ రహదారి 248 పై గుర్‌గావ్ నుండి 45 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.

పట్టణం నుండి గుర్గావ్, ఢిల్లీ, రాజస్థాన్, ఉత్తర ప్రదేశ్ ల లోని పలు ప్రాంతాలకు బస్సులు నడుస్తాయి. రాజస్థాన్, హర్యానా ప్రభుత్వ బస్సులు కూడా నడుస్తున్నాయి. పట్టణంలో హర్యానా రోడ్‌వేస్ వారి డిపో ఉంది. ఢిల్లీ నుండి అల్వార్ వెళ్ళే హర్యానా, రాజస్థాన్ ప్రభుత్వ బస్సులు నూహ్ గుండానే వెళ్తాయి.

సమీప రైల్వే స్టేషన్లు పల్వల్ (32&nbsp;కిమీ), గుర్‌గావ్ (45&nbsp;కిమీ). వెస్ట్రన్ డెడికేటెడ్ ఫ్రైట్ కారిడార్‌లో భాగంగా అల్వార్ నుంచి పీర్తలా, పల్వల్ సమీపంలోని అసోతి వరకు కొత్త రైలు మార్గం వేస్తున్నారు. ఈ మార్గం నుహ్ పట్టణానికి కొద్దిగా తూర్పున వెళుతుంది. అక్కడ నూహ్ రైల్వే స్టేషను కూడా ఏర్పడుతుంది. మానేసర్ లేదా పల్వల్ వెళ్ళే వెస్ట్రన్ పెరిఫెరీ ఎక్స్‌ప్రెస్ వే నుహ్ నుండి 14 కి.మీ. దూరంలో వెళ్తుంది. సమీప విమానాశ్రయం న్యూ ఢిల్లీలో ఉంది.

## ప్రస్తావనలు
జాతీయ క్రీడా దినోత్సవం

[thumb|350x350px|జాతీయ క్రీడా దినోత్సవం భారత హాకీ క్రీడాకారుడు [ధ్యాన్ చంద్|ధ్యాన్‌చంద్ గైరవ సూచకంగా జరుపుతారు]]
**జాతీయ క్రీడా దినోత్సవం,** భారత హాకీ క్రీడాకారుడైన ధ్యాన్ చంద్ గౌరవ సూచకంగా అతని పుట్టిన రోజైన ఆగష్టు 29 న జరుపుకుంటారు. ఈ దినోత్సవమును భారతీయ క్రీడాకారులు ప్రతి సంవత్సరం వేడుకగా జరుపుకుంటారు. ఈ రోజున ఉత్తమ క్రీడాకారులకు, శిక్షకులకు అవార్డులు ఇచ్చి గౌరవిస్తారు.

## నేపథ్యం
భారత హాకీ క్రీడాకారుడు ధ్యాన్‌చంద్ (1905 ఆగష్టు 29, - 1979) డిసెంబరు 3, తన గోల్ స్కోరింగ్ విన్యాసాలతో, మొదట ఆటగానిగా , తర్వాత కెప్టెన్ గా గుర్తించబడ్డాడు. ధ్యాన్ చంద్ తన జట్టుతో మూడు ఒలింపిక్ బంగారు పతకాలు (1928 ఆమ్‌స్టర్‌డ్యామ్, 1932 లాస్ ఏంజెల్స్, 1936 బెర్లిన్) సాధించాడు. ఇతను భారత ప్రభుత్వం చే 1956లో పద్మభూషణ్ పురస్కారంతో సత్కరించబడ్డాడు. దీంతో గొప్ప క్రీడాకారుడుగా పేరు తెచ్చుకున్న ధ్యాన్‌చంద్ గౌరవ సూచకంగా భారతీయ క్రీడాకారులు ప్రతి సంవత్సరం అతని జయంతి రోజున ఆగస్టు 29 న జాతీయ క్రీడా దినోత్సవమును జరుపుకుంటారు.

## మూలాలు
* ఈనాడు దినపత్రిక - 29-08-2014 - (భారతంలో తెలుగు వెలుగులు - జాతీయ క్రీడా దినోత్సవం నేడు)
## వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:దినోత్సవాలు
అగ్ని వంశ క్షత్రియులు లేక నియోగి బ్రాహ్మణ ప్రభువులు

alt=అగ్ని వంశ క్షత్రియులు లేక నియోగి బ్రాహ్మణ ప్రభువులు|thumb|అగ్ని వంశ క్షత్రియులు లేక నియోగి బ్రాహ్మణ ప్రభువులు
**అగ్ని వంశ క్షత్రియులు లేక నియోగి బ్రాహ్మణ ప్రభువులు** అన్న గ్రంథాన్ని ప్రముఖ చారిత్రికుడు కోట వేంకటాచలం రచించారు. పౌరాణిక ఆధారాలను వివిధ చారిత్రిక, ఖగోళాంశాలతో బలపరిచి రచించిన ప్రత్యామ్నాయ చరిత్ర (ఆల్టర్నేట్ హిస్టరీ) కి చెందిన గ్రంథమిది.
## రచనా నేపథ్యం
బ్రిటీష్ ప్రభుత్వం తమ విద్యావిధానాన్ని, చరిత్ర అధ్యాయనాన్ని భారతదేశంలో ప్రారంభించాకా పురాతన కాలం నుంచి అవిచ్ఛిన్నంగా సాగుతున్న విద్యావ్యవస్థను కూలదోసి, పురాణేతిహాసాలను మరుగుపరిచి దేశచరిత్రను వక్రీకరించారని వలసవాదానంతర అధ్యయనకారులు పేర్కొన్నారు. భారతీయ పురాణ వాౙ్మయంలోని చరిత్రనంతా తోసివేసి బ్రిటీష్ వారు తమ ఆధిక్యత నిలుపుకునేందుకు చరిత్రను వక్రీకరించారని పేర్కొంటూ పలువురు జాతీయ భావాలు కలిగిన భారతీయ చరిత్రకారులు విభేదించారు. ఆ క్రమంలో సప్తర్షి మండల గతిని అనుసరించి వేలాది సంవత్సరాలు ఖరారుగా వ్రాసిపెట్టిన పురాణాలలోని చరిత్రను పునఃప్రతిష్ఠించేందుకు ప్రయత్నించినవారు కోట వేంకటాచలం. ఆ నేపథ్యంలో ఈ గ్రంథాన్ని రచించారు.

## గ్రంథ వివరాలు
బ్రాహ్మణులైన కణ్వ, శుంగ, శాతవాహన వంశాల పతనానంతరం దేశం హూణాది విదేశీయుల పరమైపోతున్న తరుణంలో రాజపుటానా (నేటి రాజస్థాన్) ప్రాంతంలోని కొందరు బ్రాహ్మణులు బయలుదేరి క్షాత్రంతో దేశాన్ని తిరిగి జాతీయ పాలన కిందకు తీసుకువచ్చారని ఈ గ్రంథంలో రచయిత వివరించారు. ఆ క్షాత్రమవలంబించిన బ్రాహ్మణుల సంతతి పరిపాలనకు సంబంధించిన ఉద్యోగాలలో ఈ మధ్య కాలం వరకూ కుదురుకున్నారని, వారినే ఆంధ్రదేశంలో "నియోగి బ్రాహ్మణులు" అంటున్నారని ఆయన పేర్కొన్నారు. వీటన్నిటికీ పురాణాలు మొదలైన చారిత్రిక గ్రంథాల ఆధారాలు చూపించారు వేంకటాచలం. ఆ నియోగి బ్రాహ్మణ ప్రభువులు లేదా అగ్నివంశ క్షత్రియుల పరిపాలన గురించి, ఉత్థాన పతనాల గురించి తెలిపారు.
## మూలాలు
## బయటి లింకులు
* డిజిటల్ లైబ్రరీ ఆఫ్ ఇండియాలోని గ్రంథ ప్రతి

వర్గం:పుస్తక పరిచయాలు
అజంతా సుందరి (రూపకం)

**అజంతా సుందరి** రూపకాన్ని ప్రముఖ సాహితీకారుడు, జ్ఞానపీఠ్ పురస్కార గ్రహీత సి.నారాయణ రెడ్డి రచించారు. ప్రసిద్ధ అజంతా గుహ చిత్ర, శిల్ప కళ రూపకల్పనను, ఆనాటి చారిత్రికాంశాలను ఆధారంగా చేసుకుని రచించిన రూపకం ఇది.
## రచన నేపథ్యం
1955లో సినారె ఈ సంగీత రూపకాన్ని రచించారు. 1953లో తన తొలిరచనగా నవ్వని పువ్వు అన్న సంగీత ప్రధానమైన రూపకాన్ని వెలువరించాకా వెనువెంటనే రచించిన రూపకాల్లో ఇదీ ఒకటి.
## రచయిత
*ప్రధాన వ్యాసం [[సింగిరెడ్డి నారాయణరెడ్డి]]*
రూపకం రాసిన కవి సినారె పూర్తిపేరు సింగిరెడ్డి నారాయణరెడ్డి. తెలుగు సాహిత్య రంగంలో జ్ఞానపీఠ్ పురస్కారాన్ని పొందిన ముగ్గురు కవుల్లో ఆయన రెండవ వారు. (మొదటివారు విశ్వనాథ సత్యనారాయణ, మూడవ వారు రావూరి భరద్వాజ. ఆయన ప్రముఖంగా కవి అయినప్పటికీ అయన కలం నుంచి పద్య కావ్యాలు, గేయ కావ్యాలు, వచన కవితలు, గద్య కృతులు, చలనచిత్ర గీతాలు, యాత్రా కథనాలు, సంగీత నృత్య రూపకాలు, ముక్తక కావ్యాలు, బుర్ర కథలు, గజళ్ళు, వ్యాసాలు, విమర్శన గ్రంథాలు, అనువాదాలు మొదలైనవి వెలువడ్డాయి. రామప్ప సంగీత నృత్య రూపకం అన్ని భారతీయ భాషల్లోకి అనువాదమైంది. ఆయన పరిశోధన గ్రంథం ఆధునికాంధ్ర కవిత్వము - సంప్రదాయములు, ప్రయోగములు అత్యంత ప్రామాణిక గ్రంథంగా పేరు పొందింది. 1962 లో గులేబకావళి కథ చిత్రం లోని నన్ను దోచుకుందువటే వన్నెల దొరసానీ అనే పాటతో ప్రారంభించి నేటి వరకు 3500 గీతాలు రచించాడు. సినారె గ్రంథాలు ఇంగ్లీషు, ఫ్రెంచ్, సంస్కృతం, హిందీ, మలయాళం, ఉర్దూ, కన్నడం మొదలైన భాషల్లోకి అనువాదమయ్యాయి. 1990 లో యుగోస్లేవియాలోని స్రూగాలో జరిగిన అంతర్జాతీయ కవి సమ్మేళనంలో భారతీయ భాషల ప్రతినిథిగా పాల్గొన్నాడు.
## ఇతివృత్తం
ప్రఖ్యాత అజంతా శిల్పాలను చెక్కే కాలంలో శిల్పుల జీవితాన్ని ఆధారం చేసుకుని రచించిన సంగీత రూపకం.
## మూలాలు
## బయటి లింకులు
* డిజిటల్ లైబ్రరీ ఆఫ్ ఇండియాలోని గ్రంథ ప్రతి

వర్గం:తెలుగు నాటకాలు
వర్గం:1955 పుస్తకాలు
వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
దులపర బుల్లోడో

దులపర బుల్లోడో హోయ్ హోయ్
దులపర బుల్లోడో దుమ్ము దులపర బుల్లోడో
పిల్లి కళ్ళతో షికార్లు కొట్టే
మలపు రాములను పిలక బట్టుకొని
one two three చెప్పి...(దులపర)

సిరిగల చుక్కల చీర కట్టుకొని
జవాది కలిపిన బొట్టు పెట్టుకొని(సిరిగల)
వరాల బొమ్మ ముద్దులగుమ్మ
కాలేజికి కదిలిందంటే వెకిలివెకిలిగా
వెర్రివెర్రిగా వెంటపడే
రౌడిల పట్టుకొని...పట్టుకొని
తళాంగు తధిగిణ తక తోం తోం అని(2)(దులపర)

సంప్రదాయమగు చక్కని పిల్ల
సాయంకాలం సినిమాకొస్తే..వస్తే
ఇదే సమయమని ఇంతే చాలునని
పక్క సీటులో బైటాయించుకొని ఎట్టా
చీకటి మరుగున చేతులు వేసే
శిఖండిగాళ్ళను ఒడిసి పట్టుకొని
చింతబరికెను చేత పట్టుకొని

రోడ్డు పట్టని కారులున్నవని
మూడంతస్తుల మేడలున్నవని
డబ్బు చూచి ఎటువంటి ఆడది
తప్పకుండ తమ వల్లో పడునని
ఈలలు వేసి సైగలు చేసే
గోల చేయు సోగ్గాళ్ళను బట్టి పట్టి
వీపుకు బాగా సున్నం పెట్టి

మాయామర్మం తెలియని చిన్నది
మంగళగిరి తిరనాళ్ళకు పొతే...పొతే
జనం ఒత్తిడికి సతమతమవుతూ
దిక్కుతోచక తికమక పడితే అయ్యయ్యో
సందు చూసుకొని సరసాలకు దిగు
గ్రంధసాంగులను కాపు వేసుకొని
రమా రమణ గోవిందా...

వర్గం : తెలుగు సినిమా పాటలు
నవ్వవే నా చెలీ

**నవ్వవే నాచెలీ** 1972లో విడుదలైన  అంతా మన మంచికే సినిమాలో పాట. దాశరథి రచించిన  ఈ పాటను ఎస్.పి.బాలసుబ్రహ్మణ్యం, బి.వసంత లు గానం చేసారు. ఈ పాటలు చెళ్ళపిళ్ళ సత్యం సంగీతాన్నందించాడు. సినిమాలో  ఈ పాటకు  భానుమతీ రామకృష్ణ, చలం లు నటించారు.    

## పాట

ఓహోహోహో.. ఓహో.. ఓహో..
ఆహా.. ఆహా.. ఆహా..
హేహేహే.. హేహేహే.. హేహేహే..

నవ్వవే నా చెలి 
నవ్వవే నా చెలి 
చల్లగాలి పిలిచేను మల్లె పూలు నవ్వేను
వలపులు పొంగే వేళలో 
నవ్వనా నా ప్రియా 
నవ్వనా నా ప్రియా 
మూడు ముళ్ళు పడగానే 
తోడు నువ్వు కాగానే 
మమతలు పండే వేళలో 
మమతలు పండే వేళలో 
నవ్వనా నా ప్రియా 

మనసులు ఏనాడో కలిసాయిలే 
మనువులు ఏనాడో కుదిరాయిలే 
మనసులు ఏనాడో కలిసాయిలే 
మనువులు ఏనాడో కుదిరాయిలే
 నీవు నా దానవే నీవు నా వాడవే 
నేను నీ వాడనే నేను నీ దాననే 
ఇక నను చేరి మురిపించ బెదురేలనే 
నవ్వవే నా చెలి నవ్వనా నా ప్రియా 

జగమేమి తలిచేనో మనకెందుకు 
జనమేమి పలికేనో మనకేమిటి 
జగమేమి తలిచేనో మనకెందుకు 
జనమేమి పలికేనో మనకేమిటి 
నీవు నా దానవే నీవు నా వాడవే

## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు

* నవ్వవే నాచెలీ పాట...

వర్గం: తెలుగు సినిమా పాటలు
గఫార్ (కవి)

**గఫార్ ** మహబూబ్ నగర్ జిల్లా ఉప్పునుంతల మండల కేంద్రానికి చెందిన కవి. మాతృభాష ఉర్దూ అయినా బాల్యం నుండి తెలుగు భాష మీద మక్కువతో తెలుగు సాహిత్యాన్ని, మరీ ముఖ్యంగా శతకాలను అధ్యయనం చేశారు. ఆ కోవలోనే తెలుగు మీద పట్టు సాధించి, కవిత్వం రాసి పలువురిచే ప్రశంసలందుకున్నారు.
## వృత్తి
గఫార్ విశ్రాంత ఉపాధ్యాయుడు. అచ్చంపేట, సిద్ధాపూర్ తదితర ప్రాంతాలలో ఉపాధ్యాయులుగా సేవలందించారు. ప్రధానోపాధ్యాయులుగానూ విధులు నిర్వహించారు. 
## సాహితీ ప్రస్థానం
1981లో తొలిసారి *మారుతున్నది సమాజమా?* అనే కవిత రాసి, ఆకాశవాణి హైదరాబాదు కేంద్రం వారు ప్రసారం చేసిన యువవాణి కార్యక్రంలో తన కవితావాణిని వినిపించారు. రేడియోలో ప్రసారమైన తన కవితా పఠనానికి వచ్చిన స్పందన ప్రేరణతో మరింత సంకల్పంతో కవిత్వం రాయడం ప్రారంభించారు. సారా వ్యతిరేక ఉద్యమంలోను, జిల్లాలో చేపట్టిన అక్షరకిరణం కార్యక్రమంలోనూ అనేక గీతాలు రాసి ప్రజలను చైతన్యపరిచారు. మరీముఖ్యంగా అచ్చంపేట ప్రాంతంలోని గిరిజనులలో చైతన్యదీప్తికి తోడ్పడ్డారు. 1993లో సారా వ్యతిరేక ఉద్యమంలో భాగంగా తాను రాసిన *సారాక్షసి*, *మరణగీతం* కవితలు కవిగా మంచి పేరును తీసుకువచ్చాయి. ఇప్పటికీ పలు సామాజిక సమస్యలపై కవితలు రచిస్తున్నారు. ఇటీవల నానీలపై దృష్టిసారించి రచనలు చేస్తున్నారు. త్వరలో నానీలతో ఓ కవితా సంకలనాన్ని వెలువరించటానికి సిద్దమవుతున్నారు. 
### రచనలు
ఇప్పటికి వారు వెలువరించిన పుస్తకాలు
# చైతన్య దీపిక (2008)
# నల్లమల రత్నాలు (2010)
# ప్రజా ప్రస్థానం (2011).
## ప్రశంసలు
వీరి సాహిత్య కృషికి పలు సాహితీ సంస్థలు సన్మానించాయి. స్నేహా సేవాసంస్థ, పొద్దుటూరు వారు, గురజాడ లలిత కళావేదిక వారు, ప్రపంచ తెలుగు మహాసభల సందర్భంగా జిల్లాలో నిర్వహించిన సన్నాహక కార్యక్రమాలలో జిల్లా కలెక్టర్ కార్యాలయం వారు వీరిని సన్మానించారు.
## మూలాలు

వర్గం:నాగర్‌కర్నూల్ జిల్లా ఉపాధ్యాయులు
వర్గం:నాగర్‌కర్నూల్ జిల్లా కవులు
వర్గం:నాగర్‌కర్నూల్ జిల్లా రచయితలు
అడవి బాపిరాజు బృందావన్ లాల్ వర్మ చారిత్రిక నవలల తులనాత్మక పరిశీలన

తెలుగు సాహిత్యరంగంలో కృషిచేసిన అడవి బాపిరాజు, హిందీ సాహిత్యంలో ప్రసిద్ధులైన బృందావన్ లాల్ వర్మ చారిత్రిక నవలా రచనలో చేసిన కృషిని తులనాత్మకంగా చేసిన అధ్యయనానికి ఈ గ్రంథరూపం సంతరించారు. కె.వి.నాగరత్నమ్మ ఈ గ్రంథాన్ని రచించారు.
## రచన నేపథ్యం
కె.వి.నాగరత్నమ్మ తన పీ.హెచ్‌డీ పరిశోధన కోసం బాపిరాజు, బృందావన్ లాల్ వర్మల సాహిత్యాన్ని తులనాత్మకంగా అధ్యయనం చేశారు. ఆమె పీ.హెచ్‌డీని సాధించిన అనంతరం ఈ గ్రంథాన్ని పుస్తకరూపంలో వెలువరించారు. 1993లో ఈ గ్రంథాన్ని నాగరత్నమ్మ ప్రచురించారు.
## పరిశోధనాంశం
పరిశోధనలో భాగంగా తెలుగు సాహిత్యానికి చెందిన అడవి బాపిరాజు, హిందీ సాహిత్యానికి చెందిన బృందావన్ లాల్ వర్మల చారిత్రిక నవలా సాహిత్యాన్ని తులనాత్మకంగా అధ్యయనం చేశారు. వేర్వేరు భాషల్లో చారిత్రిక రచన చేసిన వీరిద్దరూ సమకాలికులు. 1889లో బృందావన్ లాల్ వర్మ జన్మించగా 1895లో అడవి బాపిరాజు పుట్టారు. వారు రచించిన చారిత్రిక నవలలు ఇవి:
### అడవి బాపిరాజు
* గోన గన్నారెడ్డి
* కోనంగి
* హిమబిందు
* అడవి శాంతిశ్రీ
* అంశుమతి వంటి చారిత్రిక నవలలు రచించారు.
### బృందావన్ లాల్ వర్మ
* గధ్ కుందర్
* విరాటకీ  పద్మిని
* ముసహిబ్జు
* ఝాన్సీకీ  రాణి
* కచ్నర్
* మదవ్‌జీ సింధియా
* టూటే కాంటే
* మృగనయని
* భువన్ విక్రం
* అహల్యాబాయి వంటి చారిత్రిక నవలలు
## ఇవి కూడా చూడండి
* అడవి బాపిరాజు
## బయటి లింకులు
* డిజిటల్ లైబ్రరీ ఆఫ్ ఇండియాలోని గ్రంథప్రతి

## మూలాలు

వర్గం:పుస్తక పరిచయాలు
బిపిన్ చంద్ర

thumb|right|బిపిన్ చంద్ర
**బిపిన్ చంద్ర** సుప్రసిద్ధ చరిత్రకారుడు. జాతీయోద్యమం, సమకాలీన చరిత్ర, మతతత్వ వ్యతిరేక ఉద్యమాలపై రచనలు చేశారు.

## జననం
ఈయన హిమాచల్ ప్రదేశ్ లోని కాంగ్రావ్యాలీ లో మే 27, 1928లో జన్మించారు.

## విద్యాభ్యాసం
లాహోర్‌లోని ఫోర్మాన్ క్రిస్టియన్ కాలేజీలో చదువుకున్నారు. ఆ తర్వాత అమెరికాలోని స్టాన్‌ఫోర్డ్ విశ్వవిద్యాలయంలో విద్యనభ్యసించారు. ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయంలో పిహెచ్‌డి చేశారు.

## పదవులు
* 1993లో యూజీసీ సభ్యునిగా పనిచేశారు.
* 2002-12 మధ్య నేషనల్ బుక్ ట్రస్ట్ ఛైర్మన్‌గా విధులు నిర్వహించారు.
* ఢిల్లీ జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ యూనివర్సిటీలో చరిత్ర ప్రొఫెసర్‌గా పనిచేశారు.

భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమంపై బిపిన్ చంద్రకు ఎనలేని పాండిత్యం ఉంది. మహాత్మా గాంధీపై ఆయన సాధికారత సాధించారు.
## విశేషాలు
చరిత్ర పుస్తకాలు పాఠశాలలు, కాలేజీల సిలబస్‌లో చోటుసంపాదించుకున్నాయి. ఈయన రచించిన చరిత్ర పుస్తకాలూ పాఠశాలలో, కళాశాలలో సిలబస్ గా ఉన్నాయి
## రచనలు
* ద మేకింగ్ ఆఫ్ మోడరన్ ఇండియా: ఫ్రమ్ మార్క్స్ టు గాంధీ 
* ద ఇండియన్ లెఫ్ట్: క్రిటికల్ అప్రైజల్
* ద రైజ్ అండ్ గ్రోత్ ఆఫ్ ఎకనమిక్ నేషనలిజం 
* ఇన్ ద నేమ్ ఆఫ్ డెమోక్రసీ: జేపీ మూవ్‌మెంట్ అండ్ ది ఎమర్జెన్సీ

## పురస్కారాలు
* భారత ప్రభుత్వం ఇతనికి 2010లో పద్మభూషణ్ పురస్కారాన్ని ప్రకటించి గౌరవించింది.

## మరణం
ఆగష్టు 30, 2014 ఉదయం గుర్గావ్ లోని ఆయన స్వగృహంలో నిద్రలోనే తుది శ్వాస విడిచారు.

## మూలాలు

* సాక్షి వెబ్
* వన్ ఇండియా వెబ్

వర్గం:చరిత్రకారులు
వర్గం:1928 జననాలు
వర్గం:2014 మరణాలు
వర్గం:హిమాచల్ ప్రదేశ్ వ్యక్తులు
అంకాళమ్మ కోట

**అంకాళమ్మ కోట, ** మహబూబ్ నగర్, కర్నూలు జిల్లాల సరిహద్దులో విస్తరించి ఉన్న నల్లమల అడవులలో ఉంది. ఈ అటవీ ప్రాంతంలో ప్రవహించే కృష్ణానది మధ్యలో ద్వీపకల్పంలా విస్తరించి ఉన్న భూభాగంలో 600 అడుగుల ఎత్తులో కొండ మీద 20 ఎకరాల స్థలంలో ఈ కోటను నిర్మించారు. ప్రస్తుతం కోట శిథిలావస్థలో ఉన్నా, ఆహ్లాదకరమైన వాతావరణంలో ఉండటంతో పర్యాటకులకు కనువిందు చేస్తూ అలరారుతూ ఉంది.

## కోట ఉనికి
మహబూబ్ నగర్ జిల్లా, కొల్లాపూర్కు 16 కి.మీ. దూరంలో కృష్ణానది ఒడ్డున అంకాళమ్మ కోట ఉంది. ఈ భూభాగం కర్నూలు జిల్లా లోని ఆత్మకూరు అటవీ డివిజన్ పరిధిలోని పెద్ద చెరువు ప్రాంతంలో ఉంది.
## కోట నిర్మించిన కాలం
ఈ కోటను 16 వ శతాబ్దంలో నిర్మించినట్లు తెలుస్తుంది.
## కోటలోని నిర్మాణాలు
ఈ కోటలో కాళికాలయం, ఆంజనేయ స్వామి విగ్రహం, శివలింగం, పురాతన బావి ఉన్నాయి. ఇక్కడి కాళికాదేవికి అంకాళమ్మ అని పేరు. ఆమె పేరు మీదుగానే ఈ కోటకు అంకాళమ్మ కోట అని పేరు వచ్చింది. పేరు భయం కొల్పే విధంగా ఉండినా, అమ్మ వారు మాత్రం ప్రశాంత వదనంతో ఉంటుందంటారు. కోట జన బాహుళ్యంలోకి రాని నాడు, గుప్త నిధుల కొరకు కొందరు దుండగులు విగ్రహాలను ధ్వంసం చేస్తే, జాలరులు, అక్కడి చెంచులు, మరికొందరు భక్తులు విగ్రహాలను పునఃప్రతిష్ఠించారు. ఇక్కడ అమ్మవారి పూజారులు కూడా చెంచులే.
## ప్రయాణ మార్గం
అంకాళమ్మ కోటకు చేరుకోవటానికి రెండు మార్గాలు ఉన్నాయి. ఒకటి జల మార్గం, మరొకటి రోడ్డు మార్గం. జల మార్గం ద్వారా మహబూబ్ నగర్ జిల్లా వాసులు, రోడ్డు మార్గం ద్వారా కర్నూలు జిల్లా వాసులు ఈ కోటకు వస్తుంటారు. మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలోని పర్యాటకులు, భక్తులు కొల్లాపూర్‌కు 8 కిలోమీటర్ల దూరంలో నల్లమల కొండల మధ్యన ఉన్న అమరగిరి గ్రామానికి చేరుకొని, అక్కడి నుండి కృష్ణానదిలో 8 కిలోమీటర్లు పుట్టీలలో, మోటార్ బోటులలో ప్రయాణించి అంకాళమ్మ కోటకు చేరుకుంటారు. కర్నూలు జిల్లా వాసులు ఆత్మకూరు అటవీ డివిజన్ పరిధిలోని పెద్ద చెరువు ప్రాంతం వరకు లారీలు, ట్రాక్టర్లలో వచ్చి, అక్కడి నుండి కాలినడకన కోటకు చేరుకుంటారు.
## ప్రత్యేక పూజలు
ప్రతి మంగళవారం ఇక్కడ ప్రత్యేక పూజలు జరుగుతుంటాయి. అందుకే ఆ రోజు భక్తుల తాకిడి ఎక్కువగా ఉంటుంది. కొన్ని ప్రత్యేక దినాలలో కూడా భక్తులు బంధుమిత్రులతో వచ్చి జంతు బలిలు ఇచ్చి, అమ్మ వారికి పూజలు చేస్తుంటారు. 

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ కోటలు
వర్గం:రాయలసీమ కోటలు
వర్గం:కర్నూలు జిల్లా
వర్గం:కర్నూలు జిల్లా కోటలు
వక్కలంక సీతారామారావు

**వక్కలంక సీతారామారావు** తెలుగు రచయిత. అతను వసీరాగా సుపరిచితుడు. అతను ప్రస్తుతం టీవీ జర్నలిస్టు. అతను రాసిన " కాళ్లు తడవకుండా సముద్రాన్ని దాటొచ్చు కానీ, కళ్లు తడవకుండా జీవితాన్ని దాటలేం " అనే వ్యాఖ్య అందరికీ సుపరిచితం.

## జీవిత విశేషాలు
అతను 1962 ఫిబ్రవరి 1న అమలాపురంలో జన్మించాడు. అతని గురించి తెలిసిన వాళ్లు బహు తక్కువ. ఎందుకంటే ప్రచారార్భాటానికీ దూరంగా ఉంటాడు. ప్రజాసాహితి పత్రికలో వచ్చిన వసీరా కవితలు అతన్ని కొత్త తరం పాఠకులకు సన్నిహితుణ్ని చేశాయి. అందుకే అతని తొలి కవితాసంకలనం 'లోహనది'లో ముందుగా ఆ పత్రికకే కృతజ్ఞతలు చెప్పుకున్నాడు. వసీరా రాసిన 'డీహ్యూమనైజేషన్‌' కవిత అతనికి సీరియస్‌ కవి ప్రతిపత్తిని తెచ్చిపెట్టింది. వసీరా ఆలోచనల్లో, నమ్మకాల్లో, మూఢ నమ్మకాల్లో చాలా మార్పులు వచ్చాయి. కానీ, అతని సీరియస్‌నెస్‌లో గానీ, ప్రయోజనశీలంలో గానీ ఎలాంటి కల్తీ కనిపించదు.

## రచనలు
# లోహనది (1989) 
# మరోదశ (1994)
# సెల్ఫీ (2022) 

## మూలాలు

వర్గం:1962 జననాలు
వర్గం:తెలుగు కవులు
వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా కవులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
మల్లెలతీర్థం

**మల్లెలతీర్థం** మహబూబ్ నగర్ జిల్లా అమ్రాబాద్ మండలంలో విస్తరించి ఉన్న దట్టమైన నల్లమల అటవీ ప్రాంతంలో కనిపించే ఒక సుందర సహజ జలపాతం. 500 అడుగుల ఎత్తులో నుండి కిందికి దూకే ఈ జలపాతం చూపరులకు కనువిందు చేస్తుంది. చుట్టూ ఎత్తైన కొండలు, దట్టమైన అడవులతో కూడి అత్యంత రమణీయంగా కనిపిస్తుంది., ప్రశాంతమై ఈ ప్రదేశం ప్రకృతి ప్రేమికులకు తప్పనిసరి విహారకేంద్రం.హైదరాబాద్ నుండి శ్రీశైలం వెళ్లే జాతీయ రహదారి మార్గంలో వచ్చే అమ్రాబాద్ మండలంలోని వట్వర్లపల్లి గ్రామం నుండి 9 కిలోమీటర్లు అడవి మార్గంలో ప్రయాణిస్తే మల్లెలతీర్థం జలపాతానికి చేరుకోవచ్చు.అచ్చంపేట నుండి ఇక్కడికి బస్సు సౌకర్యం ఉంది. 

## మూలాలు

వర్గం:మహబూబ్ నగర్ జిల్లా పర్యాటక ప్రదేశాలు
వర్గం:తెలంగాణ జలపాతాలు
వర్గం:జలపాతాలు
వర్గం:తెలంగాణ పర్యాటక ప్రదేశాలు
ఉమ్మడిశెట్టి సాహితీ అవార్డు

ఆధునిక తెలుగు కవిత్వానికి అత్యంత ప్రతిష్టాత్మకమైన ఈ అవార్డును రాధేయ తన ఇంటిపేరు మీద 1988లో స్థాపించాడు. కవిత్వంపట్ల మమకారంతో, కవులపట్ల గౌరవంతో ఉత్తమ కవిత్వాన్ని ప్రోత్సహించాలని, నిబద్ధతగల కవులను సత్కరించాలనే ఆశయంతో ఈ అవార్డును ప్రారంభించాడు. ప్రతి యేటా క్రమంతప్పకుండా ప్రణాళికా బద్ధంగా నిర్వహిస్తున్న ఈ అవార్డుకు ఎనలేని కీర్తిప్రతిష్టలు ఉన్నాయి. ప్రతి సంవత్సరం ముగ్గురు న్యాయనిర్ణేతలచే ఎంపిక చేయబడిన కవితాసంపుటికి ఈ అవార్డును ప్రకటిస్తారు. ఇప్పటివరకు 36 మంది కవులు ఈ అవార్డును పొంది ఇవాళ కవితారంగంలో అత్యున్నత శ్రేణిలో ఉన్నారు.

## అవార్డు గ్రహీతలు
# 1988 - సౌభాగ్య - కృత్యాద్యవస్థ 
# 1989 - శిఖామణి - మువ్వలచేతికర్ర
# 1990 - సుధామ - అగ్నిసుధ
# 1991 - అఫ్సర్ - ఇవాళ
# 1992 - పాపినేని శివశంకర్ - ఒక సారాంశం కోసం
# 1993 - ఆశారాజు - దిశ
# 1994 - కందుకూరి శ్రీరాములు - వయొలిన్ రాగమో వసంత మేఘమో
# 1995 - దర్భశయనం శ్రీనివాసాచార్య - ముఖాముఖం
# 1996 - చిల్లర భవానీదేవి - శబ్దస్పర్శ
# 1997 - నాళేశ్వరం శంకరం - దూదిమేడ
# 1998 - విజయచంద్ర - ఆహ్వానం
# 1999 - జూపల్లి ప్రేమ్‌చంద్ - ఆవేద
# 2000 - అన్వర్ - తలవంచని అరణ్యం
# 2001 - దాసరాజు రామారావు - గోరుకొయ్యలు
# 2002 - పి.విద్యాసాగర్ - గాలికట్ట
# 2003 - కొప్పర్తి - విషాదమోహనం 
# 2004 - మందరపు హైమవతి - నిషిద్ధాక్షరి
# 2005 - అద్దేపల్లి ప్రభు - పారిపోలేం
# 2006 - గంటేడ గౌరునాయుడు - నదిని దానం చేశాక
# 2007 - తైదల అంజయ్య - పునాస
# 2008 - పెన్నా శివరామకృష్ణ - దీపఖడ్గం
# 2009 - యాకూబ్ - ఎడతెగని ప్రయాణం
# 2010 - కోడూరి విజయకుమార్ - అనంతరం 
# 2011 - సిరికి స్వామినాయుడు - మంటిదివ్వె
# 2012 - కొండేపూడి నిర్మల - నివురు
# 2013 - శైలజామిత్ర - రాతిచిగుళ్ళు
# 2014 - బాలసుధాకర్‌ మౌళి -
#2015 - ఈతకోట సుబ్బారావు - కాకిముద్ద.
#2016 - బి. ప్రసాదమూర్తి - చేనుగట్టు పియానో
#2017 - శ్రీసుధ మోదుగు - అమోహం
#2018 - శ్రీరామ్ పుప్పాల - అద్వంద్వం
#2019 - దేశరాజు - దుర్గాపురం రోడ్
#2020 - పల్లిపట్టు నాగరాజు - యాలై పూడ్సింది
#2021 - యార్లగడ్డ రాఘవేంద్రరావు - పచ్చి కడుపు వాసన
#2022 - వసీరా - సెల్ఫీ
#2023 - బండి సత్యనారాయణ - ఒంటికాలు పరుగు
#2024 - వైష్ణవి శ్రీ - రెండు ప్రపంచాల మధ్య

## మూలాలు
కాశీ ఖండం

**కాశీ ఖండం** అనే కావ్యాన్ని కవిసార్వభౌముడైన శ్రీనాథుడు రచించారు. కాశీఖండము శ్రీనాథుడు రచించిన తెలుగు కావ్యము. ఇది క్రీస్తుశకం 1440 కాలంనాటి రచన.[1] స్కాంద పురాణంలో సులభగ్రాహ్యంగా ఉన్న ఈ కథా భాగాన్ని శ్రీనాథ మహాకవి కాశీఖండముగా రూపుదిద్దారు. ఇందులో వారణాశిగా ప్రసిద్ధిచెందిన కాశీ క్షేత్ర మహత్యం, దాని వైశిష్ట్యం, కాశీ యాత్రా విశేషాలు, శివునికి కాశీకి గల అనుబంధం, అనేక కథలు, ఉపకథలు, కాశీకి సంబంధించిన ఎన్నో విశేషాలు ఉన్నాయి. ఈ గ్రంథాన్ని ముద్రించేందుకు ఉత్పల నరసింహాచార్యులు పరిష్కరించగా, వ్రాతప్రతులను సమకూర్చడంలో వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి సహకరించారు.

కాశీఖండం అవతారికలో శ్రీనాథుడు చెప్పుకున్న "చిన్నారి పొన్నారి చిఱుత కూకటినాడు రచియించితి మరుత్త రాట్చరిత్ర..." పద్యం ప్రకారం శ్రీనాథుడు పుట్టుకవి అనిపిస్తాడు.  


ఈ క్షోణిన్నినుఁ బోలు సత్కవులు లేరీ నేటి కాలంబునన్
ద్రాక్షారామ చళుక్య భీమవర గంధర్వాప్సరో భామినీ
వక్షోజద్వయ గంధసార ఘుసృణ ద్వైరాజ్య భారంబు న
ద్యక్షీంచున్ గవి సార్వభౌమ! భవదీయ ప్రౌఢసాహిత్యముల్


కాశీఖండము కృతి స్వీకరించిన వీరభద్రారెడ్డి శ్రీనాథుని గుఱించి ఇలా అన్నాడని శ్రీనాథుడు అవతారికలో వ్రాసుకున్నాడు.
ఓ శ్రీనాథ కవి సార్వభౌమా,  నీది  ప్రౌఢసాహిత్యం.  ఈ భూమి మీద ఈ కాలంలో నీతో సరివచ్చే సత్కవులు లేరు.  ద్రాక్షారామం, భీమవరం లోని గంధర్వస్త్రీలు శ్రీనాథుని సౌందర్యానికి వశులైపోయారట.  గంధసారము - చందనం.  ఘుసృణము - కుంకుమపువ్వు.  శ్రీనాథుడు శృంగారపురుషుడని ప్రతీతి కదా! 

## కొన్ని పద్యాలు

ప్రాణ సందేహమైనట్టి పట్టు నందు
ననృతములు పల్కి యైనను నౌర్వ సేయ!
యన్యు రక్షింప దలచుటత్యంతమైన
పరమ ధర్మంబు కాశికా పట్టణమున!

చిన్నారి పొన్నారి చిఱుత కూకటి నాడు
రచియించితి మరుత్తరాట్చరిత్ర
నూనూగు మీసాల నూత్న యౌవనమున
శాలివాహన సప్తశతినొడివితి
సంతరించితి నిండు జవ్వనంబున యందు
హర్షనైషధ కావ్య మాంధ్ర భాష
బ్రౌఢ నిర్భర వయః పరిపాకమునఁ గొని
యాడితి భీమనాయకుని మహిమఁ
 
బ్రాయ మింతకు మిగులఁ గై వ్రాలకుండఁ
గాశికాఖండ మను మహా గ్రంథమేను
దెనుఁగుఁ జేసెదఁ గర్ణాట దేశ కటక
పద్మవనహేళి శ్రీనాథ భట్ట సుకవి


## మూలాలు, బయటి లింకులు
# https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.329251
# https://sites.google.com/site/houstonsahitilokam/telugu-velugulu/-prabhanda-kavyalu/kasi-khandam 
# https://srivaddipartipadmakar.org/sri-kashi-khandam-2015/
# https://srivaddipartipadmakar.org/sri-kashi-khandam-2015/
# https://sarasabharati-vuyyuru.com/tag/%E0%B0%95%E0%B0%BE%E0%B0%B6%E0%B1%80-%E0%B0%96%E0%B0%82%E0%B0%A1%E0%B0%82/
# http://www.bhaktibooks.in/2018/06/KashiKhandam.html

వర్గం:శ్రీనాథుని రచనలు
దోపిడీ

**దోపిడీ** అనగా ప్రజలను భయపెట్టి వారి వద్ద నున్న ధనము, విలువైన వస్తువులు దోచుకోవడము. శిక్షాస్మృతి ప్రకారము ఒక వ్యక్తిని నయానో భయానో బెదిరించి అతని వద్ద నున్న సంపదను స్వాధీన పరుచుకోవడాన్ని **దోపిడీ ** గా నిర్వచించారు.
## నేపధ్యము
దోపిడీకి ప్రేరణ సమాజం లోని తారతమ్యాలే.ప్రపంచ చరిత్రను పరిశీలిస్తే ఈ దోపిడీలు శతాబ్దాల కాలం నుండి జరుగుతున్నాయి. అప్పటిలో బలవంతమైన ధనికవర్గం ప్రజలు పేదల రక్తం పీల్చి వారి వద్ద నున్న సంపదను, శ్రమను దోపిడీ చేసేవారు. అసహాయులైన పేదలు వారి చర్యలను ప్రతిఘటించలేక పోయేవారు. ఈ సంఘర్షణలే బలవంతంగా నైనా తమ హక్కును సాధించాలని వారిని పురిగొల్పాయి. ఇదే క్రమంగా దోపిడీకి పురిగొల్పాయి.
## దోపిడీ రకాలు
*దారి దోపిడీ : రహదారుల పక్కన పొంచిఉండి చేసే దోపిడీలు. కొన్ని సార్లు ఇవి ముందస్తు ప్రణాళిక ప్రకారము కూడా జరుగుతాయి. పూర్వం ఇవి ఎక్కువగా అరణ్య మార్గములలో, నిర్మానుష్య ప్రాంతాలలో జరిగేవి. ప్రస్తుతము జనసమర్ధ ప్రాంతాలలో, రక్షకభట కార్యాలయాలకు కూతవేటు దూరంలో కూడా జరుగుతున్నాయి.
***గృహ దోపిడీలు ** :నివాస గృహాలలో చొరబడి చేసే దోపిడీలు. దోపిడీ దొంగలు ఎక్కువగా ధనిక ప్రజల గృహాలను ముందుగా గుర్తించి తర్వాత అక్కడ రెక్కీ నిర్వహించి, పధకం ప్రకారం దోపిడీకి పాల్పడతారు. కొన్ని సందర్భాలలో ప్రజలను తీవ్రంగా హింసించడమో లేదా చంపడమో చేస్తారు.

## బయటి లంకెలు

*Allen, Michael. (2005). *Textbook on Criminal Law*. Oxford: Oxford University Press. ISBN 0-19-927918-7.
*Criminal Law Revision Committee. 8th Report. Theft and Related Offences. Cmnd. 2977
*Griew, Edward. *Theft Acts 1968 & 1978*. London: Sweet & Maxwell. ISBN 0-421-19960-1
*Ormerod, David. (2005). *Smith and Hogan Criminal Law*, London: LexisNexis. ISBN 0-406-97730-5
*Smith, J. C. (1997). *Law of Theft*. London: LexisNexis. ISBN 0-406-89545-7

## మూలాలు

వర్గం:నేరాలు
పత్థర్ కా గోష్త్

**పత్థర్ కా గోష్త్** ఒక ప్రసిద్ధ హైదరాబాదీ మాంసాహార వంటకము.
## చారిత్రక నేపధ్యము
1655 ప్రాంతలో సామ్రాజ్య విస్తరణలో భాగంగా మొఘల్ చక్రవర్తి ఔరంగజేబు దక్కన్ పీఠభూమి వైపు పయనమయ్యాడు. అసఫ్‌జాహీల పూర్వీకుడైన ఖ్వాజా ఆబిద్‌ను ఈ ప్రాంతానికి మొఘల్ సామ్రాజ్య ప్రతినిధిగా నియమించాడు. మొఘల్ సేనలు హైదరాబాద్‌లో చొరబడ్డాయి. స్వతహాగా భోజనప్రియులైన మొఘల్ సైనికులు నోరూరించే పాత వంటకాలెన్ని ఉన్నా.. కొత్త వాటి కోసం ఆవురావురంటూ ఉండేవారు. వీలు చిక్కినప్పుడల్లా వేటలో మునిగే వీరు.. అదే క్రమంలో యథాలాపంగా చేసిన వంటకమే పత్థర్ కా గోష్త్. ఒకసారి వేటకు వెళ్లిన బృందం అడవిలో దారితప్పింది. వెంట ఆహార పదార్థాలు లేకపోవటంతో ఆకలితో నీరసించిపోయింది. వంట పాత్రలు కూడా లేకపోవటంతో వంట కూడా ఇబ్బందిగా మారింది. గత్యంతరం లేక ఆదిమానవుడి శైలిలో ప్రయత్నం చేశారు. కర్రలతో నిప్పురాజేసి దానిపై వెడల్పాటి బండ (పత్తర్, రాయి) ఉంచి అది బాగా వేడెక్కాకా మాంసపు ముక్కలను ఉంచి కాల్చుకుని తిన్నారు. ఆ మాంసం బాగా రుచిగా అనిపించేసరికి... దానికి మసాలా దట్టించి వండుకోవడం మొదలెట్టారు. వేట సమయంలో అలా వండుకోవటాన్ని అలవాటుగా చేసుకున్నారు. తర్వాత మామూలు రోజుల్లోనూ ఆ వంటకం షాహీ దస్తర్‌ఖానాలో భాగమైంది. అలా మొదలైన వంటకమే ' పత్థర్ కా గోష్త్ ' గా రూపుదిద్దుకుంది.
## హైదరాబాద్ లో
హైదరాబాద్ ఇప్పటికీ భోజనశాలల్లో ప్రత్యేక రాయి కింద నిప్పులు ఉంచి రెండు గంటలపాటు వేడి చేసి మసాలా దట్టించిన మాంసం ముక్కలు ఉంచి తయారు చేస్తారు. రాతిపైన వండితేనే దానికి ఆ రుచి వస్తుంది. ఈ వంటకంలో నూనె చాలా తక్కువగా వాడుతున్నందున ఆరోగ్యానికి కూడా హాని ఉండదని భోజనప్రియులు అంటారు. ‘బిర్యానీ, ఇరానీ చాయ్ అంటే హైదరాబాదీలకు ఎంతో మమకారం. కానీ అవి మన సొంత వంటలు కాదు. పర్షియావి. పత్థర్ కా గోష్త్ మాత్రం హైదరాబాద్‌లో రూపుదిద్దుకున్నదే. దీని రుచి అమోఘం. మాంసం ముక్కలకు కారం, ఉప్పు, మిరియాల పొడి, ఇతర సాధారణ మసాలా దినుసులు దట్టించి పక్కనుంచుతారు. రెండు గంటల పాటు నిప్పులతో బాగా వేడి చేసిన బండపై ఉంచి కాలుస్తారు. దీనికి నూనె అవసరం కూడా చాలా తక్కువ. రాతిపై కాల్చిన ముక్కలు ఎంతో రుచిగా ఉంటాయి. చాలామంది దీన్ని తినేందుకు పాతనగరానికి వస్తారు.
## రాయి విషయంలో జాగ్రత్తలు
ఈ వంట కోసం హోటళ్లలో ప్రత్యేక రాయిని వినియోగిస్తారు. బ్లాక్ గ్రానైట్ అయితేనే దీనికి అనుకూలంగా ఉంటుంది. అందుకోసం ప్రత్యేకంగా ఆర్డర్ ఇచ్చి తెప్పించుకుంటారు. నిప్పులపై దాదాపు రెండు గంటల పాటు వేడెక్కాల్సి ఉన్నందున మామూలు రాయి ఆ తీవ్రతను భరించలేదని, అదే బ్లాక్ గ్రానైట్ ఆ వేడిని తట్టుకుని నిలుస్తుంది.

## బయటి లంకెలు
*[''' పత్థర్ కా ఘోష్ ''' తయారీ - [యూట్యూబ్] లో వీడియో]

వర్గం:మాంసాహార వంటలు
మాంసము

**మాంసము **అనునది జంతువుల నుండి లభించు ఆహారపదార్థము. సాధారణంగా ఇది ఆయా జంతువుల శరీరములోని మాంసము.
## వ్యావహారిక పదము
అరబ్బీలో మాంసాన్ని "లెహమ్" అని పలుకుతారు, అలాగే పర్షియన్ భాషలో "గోష్త్" అని వ్యవహరిస్తారు. వ్యవహారికంలో ఈ "గోష్త్" రాను రానూ "గోష్" గా మారింది. సాహిత్యంలోనూ గ్రాంధికం లోనూ "గోష్" అనగా "ప్రస్తావించడం" అనే అర్థంలో వాడుతారు. నేడు "గోష్త్" అంటే ఏమిటో చాలామంది ప్రజలకు తెలియదు.

## వంటకాలు
* ఎముకలతో కూడిన మాంసంతో హైదరాబాదీ మరాగ్ తయారుచేస్తారు.

## చిత్రమాలిక

File:Meat Atlas 2014 -- Meat Consumption in industrialised countries.png|చాలా పారిశ్రామిక దేశాలలో మాంసం వినియోగం ఎక్కువగా ఉంది కానీ స్తబ్దుగా ఉంది.
File:Lamb meat.jpg|గొర్రెపిల్ల యొక్క సాధారణ భుజం కట్.
File:Hereford bull large.jpg|హియర్‌ఫోర్డ్ ఎద్దు, గొడ్డు మాంసం ఉత్పత్తిలో తరచుగా ఉపయోగించే పశువుల జాతి.
File:Meat industrie.jpg|పెద్ద వ్యాపారం: అంతర్జాతీయ మాంసం పరిశ్రమలో టాప్ టెన్.
File:MIN Rungis viandes de boucherie veau.jpg|ఫ్రాన్స్‌లోని రుంగిస్ ఇంటర్నేషనల్ మార్కెట్‌లోని మాంసం ఉత్పత్తుల రంగం నుండి దూడ మాంసం.
File:Hanging Meat at a Street Fair 2.JPG|న్యూయార్క్ నగరంలోని ఈస్ట్ విలేజ్‌లోని స్ట్రీట్ ఫెయిర్‌లో స్పిట్ బార్బెక్యూ.
File:Porksmoke1.jpg|పంది పక్కటెముకలు పొగబెట్టబడతాయి.

## కొన్నిరకాల మాంసాలు
*కోడి మాంసము
*పొట్టేలు మాంసము
*పంది మాంసము
*గొడ్డు మాంసము
## కొన్ని ప్రసిద్ధి చెందిన మాంసాహార వంటకాలు
*చికెన్ బిర్యాని
*పత్థర్ కా గోష్త్
*చికెన్ పకోడి
*చికెన్ 65

## బయటి లంకెలు

*American Meat Science Association website
*Qualitionary – Legal Definitions – Meat

## మూలాలు

వర్గం:ఆహార పదార్థాలు
ఖాదర్ పాషా దర్గా

alt=ఖాదర్ పాషా దర్గా|thumb|ఖాదర్ పాషా దర్గా
**ఖాదర్ పాషా దర్గా** మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలోని కొల్లాపూర్ పట్టణానికి కిలో మీటర్ దూరంలో, సోమశిల వైపు వెళ్ళె దారిలో నల్లమల కొండల శ్రేణిలో కొలువై ఉంది. ఈ ప్రాంతంలో ఇది అతి పెద్ద దర్గాగా విరాజిల్లుతుంది.                                                                                                                                                                         
## చారిత్రక నేపథ్యం
వందల సంవత్సరాలకు పూర్వం ఖాదర్ పాషా అను సూఫీ మత గురువు ఈ ప్రాంతానికి వచ్చి, నల్లమల అటవీ ప్రాంతం సమీపంలోని ఎత్తైన కొండలపై నివాసాన్ని ఏర్పరుచుకున్నట్లు తెలుస్తుంది. తర్వాత కొంత కాలానికి ఆయన ఇక్కడే సమాధి అయ్యారు. కొల్లాపూర్ సంస్థానాధిపతులు ఖాదర్ పాషా సమాధిని గుర్తించి, అక్కడే ఒక దర్గాను నిర్మింపజేశారు. వీరు ఈ దర్గాలో ఫాతిహా ఖ్వానీ (చదివింపులు), దర్గా నిర్వహణ, బాగోగులు, ఉర్సులు ఉత్సవాలు నిర్వహించడం, దర్గాలలో మస్జిద్ లు మదరసాలు నిర్వహించడం కొరకు ముజావర్ లకు 19 ఎకరాల భూమిని దర్గా పేరిట ఇనాంగా ఇచ్చారు.

## ఉర్సు ఉత్సవాలు
ఇక్కడ ప్రతి సంవత్సరం నవంబర్ మాసంలో ఉర్సు ఉత్సవాలు జరుగుతాయి. కొల్లాపూర్ పట్టణంలోని జామా మస్జిద్ నుండి గంధోత్సవపు ఉరేగింపు మొదలై దర్గా వరకు సాగుతుంది. ఉత్సవాల నిర్వాహకులు ముస్లిమ్‌లు అయినప్పటికీ ఉరేగింపులో మాత్రం అధిక సంఖ్యలో హిందూ భక్తులు పాల్గొంటారు. కులమతాలకతీతంగా ప్రజలు దర్గాలోని ఖాదర్ పాషాను కొలుస్తుంటారు. ప్రతి సోమ, గురు, శుక్ర వారాలలో అధిక సంఖ్యలో భక్తులు దర్గాను సందర్శిస్తుంటారు. హిందూ భక్తులు ప్రత్యేకంగా మొక్కుబడులు కట్టి ప్రత్యేక సందర్భాలలో దర్గా దగ్గర నియాజ్ (కందూరులు) చేస్తుంటారు.

## ఇవీ చూడండి
* సూఫీ తత్వము
* దర్గాహ్
* ఔలియా
* భారతదేశంలో ఇస్లాం
* తెలంగాణాలోని దర్గాల జాబితా

## మూలాలు

వర్గం:మహబూబ్ నగర్ జిల్లా దర్గాలు
వర్గం:తెలంగాణ రాష్ట్ర దర్గాలు
వర్గం:దర్గాలు
ఫ్లైట్ రికార్డర్

**ఫ్లైట్ రికార్డర్** అనగా ఒక ఎలక్ట్రానిక్ రికార్డింగ్ పరికరం. దీనిని విమాన ప్రమాదాలు, సంఘటనల విచారణ సదుపాయ ప్రయోజనం కోసం విమానంలో ఉంచుతారు. సాధారణంగా దీనిని బ్లాక్ బాక్స్ గా సూచిస్తారు, విమాన రికార్డర్ లో రెండు సామాన్య రకాలు ఉన్నాయి, ఒకటి విమాన డేటా రికార్డర్ (ఎఫ్డిఆర్), మరొకటి కాక్పిట్ వాయిస్ రికార్డర్ (సివిఆర్). కొన్ని సందర్భాల్లో, రెండు రికార్డర్లు ఒకే యూనిట్‌గా కలిసి ఉండవచ్చు. విమాన రికార్డర్లు విమానం తీవ్రమైన ప్రమాదానికి గురైనప్పుడు కూడా పాడవకుండా తమ ఉనికిని కాపాడుకునే సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉండాలి. దాదాపు అన్ని విమానాలలోనూ, హెలికాఫ్టర్‌లలోనూ ఫ్లైట్ రికార్డర్ ఉంటుంది. విమాన డేటా రికార్డర్ (ఎఫ్డిఆర్), కాక్పిట్ వాయిస్ రికార్డర్ (సివిఆర్)లను దేనికది ప్రత్యేకంగా ఈ బాక్స్‌లలో భద్రపరచి ఉంటాయి. దీనిని అత్యంత నాణ్యమైన స్టెయిన్‌లెస్ స్టీల్ తో తయారు చేస్తారు. ఇది దాదాపు వెయ్యి సెల్సియస్ డిగ్రీల ఉష్ణోగ్రతను తట్టుకునేలా రూపొందించబడి ఉంటుంది. ఇది నీటిలో తడిసినా, రెండు రోజుల పాటు సముద్ర నీటిలో మునిగిపోయి ఉన్నను తుప్పు పట్టదు. విమాన ప్రమాదం జరిగినప్పుడు అది ఏ విధంగా జరిగింది తెలుసుకొనుటలో ఇది కీలకమైనది. ఇది ముదురు నారింజరంగులో ఉంటుంది.

## ఫ్లైట్ డేటా రికార్డర్
**ఫ్లైట్ డేటా రికార్డర్** అనేది ఒక రకపు విమాన రికార్డర్. దీనిని సంక్షిప్తంగా ఎఫ్‌డిఆర్ (FDR) అంటారు. ఇది విమానంలోని ఎలక్ట్రానిక్ వ్యవస్థలు పంపిన సూచనలను రికార్డ్ చేయడానికి విమానం నందు ఉంచే ఒక ఎలక్ట్రానిక్ పరికరం. ఇది విమాన పనితీరును పరిశీలించేందుకు ఉపయోగపడుతుంది. ఇది విమాన అంతర్గత ఉష్ణోగ్రతను, విమాన వేగాన్ని, ఏ దిశగా ప్రయాణించింది, గాలి పీడనం ఎంత ఉన్నది వంటి 64 విధాలైన పరికరాల పనితీరును నమోదు చేస్తుంది. ఇది ఏకధాటిగా 25 గంటలపాటు సమాచారాన్ని నమోదు చేయగలుగుతుంది.

## కాక్పిట్ వాయిస్ రికార్డర్
**కాక్పిట్ వాయిస్ రికార్డర్** అనేది ఒక రకపు విమాన రికార్డర్. దీనిని సంక్షిప్తంగా సివిఆర్ (CVR) అంటారు. కాక్‌పిట్ వాయిస్ రికార్డర్ విమానంలోని  పైలట్ల, అసిస్టెంట్ పైలట్ల, ఇంజనీర్ల, విమాన ప్రయాణికుల, తదితర వైమానిక సిబ్బంది మధ్య జరిగే సంభాషణలను, ఇతరత్ర శబ్దాలను రికార్డు చేస్తుంది.

## మూలాలు
* సాక్షి దినపత్రిక - 02-09-2014 - (బ్లాక్ బాక్స్ అంటే ఏమిటి?)

వర్గం:విమాన ప్రమాదాలు
కొండవీటి గుర్నాథరెడ్డి

**కొండవీటి గుర్నాథరెడ్డి** స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, మునుగోడు శాసనసభ నియోజకవర్గం మాజీ శాసన సభ్యుడు.

## జననం
గుర్నాథరెడ్డి నల్గొండ జిల్లా, మునుగోడు మండలం, పలివెల గ్రామంలో జన్మించాడు.

## ఉద్యమ జీవితం
భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమము లోనూ, తెలంగాణ సాయుధ పోరాటంలో పాల్గొన్నాడు. వందలాది ఎకరాల భూమిని పంచిపెట్టాడు. పదహారేండ్ల వయస్సులోనే 1938లో హైదరాబాద్‌లో జరిగిన సత్యాగ్రహంలో పాల్గొన్నాడు. దేశ నాయకులైన గాంధీ, నెహ్రూ ఉపన్యాసాల కోసం హైదరాబాద్ నుంచి ముంబై వరకు 18 రోజుల పాటు కాలినడక సాగించాడు. నిజాం నిరంకుశపాలన, కట్టు బానిసత్వం, వెట్టి చాకిరీలకు చలించి 1942లో కమ్యూనిస్టు ఉద్యమంలో చేరాడు. స్వామి రామానందతీర్థ పిలుపు మేరకు 1947లో వంద మంది దళ సభ్యులను చైతన్య పరచి సాయుధ పోరాట ఉద్యమాన్ని సాగించాడు. దొరల పెత్తంధార్ల బెదిరింపులకు లొంగకుండా ఊరూరా ఎర్రజెండాలను నాటి వెట్టి చాకిరికి వ్యతిరేఖంగా ఉద్యమించి, తొమ్మిది నెలల పదిహేను రోజుల జైలు జీవితం గడిపాడు.

## రాజకీయ ప్రవేశం
1948లో యావత్ తెలంగాణను దిగ్భ్రాంతికి గురిచేసిన, రజాకారులు పలివెల గ్రామాన్ని భస్మీపటలం చేసే ఘటనను ఈయన ముందుగానే ఊహించి, ప్రజలను సురక్షిత పరచడంలో కీలక పాత్ర పోషించాడు. అనంతరం 1953లో పలివెల గ్రామానికి సర్పంచ్‌గా ఏకగ్రీవంగా ఎన్నికయ్యాడు. 1962లో నల్లగొండ జిల్లాలోని చిన్నకొండూరు కేంద్రంగా గల మునుగోడు అసెంబ్లీ నియోజవర్గం నుంచి సీపీఎం తరపున పోటీ చేసి కాంగ్రెస్ అభ్యర్థి కొండా లక్ష్మణ్ బాపూజీ పై గెలుపొందాడు. 1973లో సీపీఐ (ఎంఎల్) చండ్ర పుల్లారెడ్డి వర్గంలో చేరి నాలుగేళ్ల పాటు అజ్ఙాత జీవితం గడిపాడు. భారత్-చైనా మిత్రమండలి రాష్ట్ర కార్యదర్శిగా పనిచేసాడు. 1982 అక్టోబరులో ఉమ్మడి రాష్ట్రం నుంచి చైనా పర్యటనకు వెళ్లిన ఆరుగురు సభ్యులు గల బృందంలో ఈయన ఒకరు. 21 రోజలు పాటు చైనాలో పర్యటించాడు. ఓ వైపు సాయుధ పోరాటంలో, మరోవైపు సంఘ సేవా కార్యక్రమలో పాల్గొంటూనే 30 ఏళ్ల పాటు రాత్రి పాఠశాలలు నడిపాడు. సైన్స్, గ్రంథ పఠనంపై తనకున్న ఆసక్తిని ప్రజలకు పంచేందుకు గెలిలీయో పేరిట ప్రజల విరాళాలతో విజ్జాన గ్రంథాలయాన్ని నిర్మించాడు. ఆయన భుజంపై ఎప్పుడు చూసినా ఓసంచి, తెల్లటి దోవతి, లాల్చి ఆయన ఆహర్యం. వృద్ధాప్యం బాధిస్తున్నా చనిపోయేవరకు పలు మండలాల్లోని పాఠశాలల్లోని విద్యార్థులకు సైన్స్ పాఠాలు చెప్పేవాడు. ప్రభుత్వం నిర్వహించే సభలకు, సమావేశాలకు స్వచ్ఛందంగానే హాజరయ్యేవారు.

## మరణం
అనారోగ్యంతో బాధపడుతూ 2014, ఆగస్టు 31న ఆదివారం సాయంత్రం పరిస్థితి విషమించడంతో మెరుగైన చికిత్సకోసం స్వగ్రామమైన పలివెల నుంచి హైదరాబాద్ తరలిస్తుండగా మార్గమధ్యలో తుది శ్వాస విడిచాడు. ఈయనకు ఐదుగురు కుమార్తెలు, ముగ్గురు కుమారులు ఉన్నారు. వీరంతా నల్లగొండ, హైదరాబాద్‌లో స్థిరపడగా, గుర్నాథరెడ్డి స్వగ్రామంలోనే ఉండేవాడు.

## మూలాలు

వర్గం:స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
వర్గం:2014 మరణాలు
వర్గం:తెలంగాణ కమ్యూనిస్టు నాయకులు
వర్గం:తెలంగాణ విమోచనోద్యమంలో పాల్గొన్న నల్గొండ జిల్లా వ్యక్తులు
వర్గం:తెలంగాణ సాయుధ పోరాట యోధులు
వర్గం:నల్గొండ జిల్లా నుండి ఎన్నికైన ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు
వర్గం:నల్గొండ జిల్లా రాజకీయ నాయకులు
నారాయణపూర్ ఆనకట్ట

**నారాయణపూర్ ఆనకట్ట** అనునది కృష్ణా నది మీద నిర్మించబడిన ఒక ఆనకట్ట. ఇది భారతదేశంలోని కర్నాటక రాష్ట్రంలోని యాద్‌గిర్ జిల్లా నారాయణపూర్ వద్ద ఉంది. దీనిని బసవ సాగర్ అని కూడా అంటారు. దీని పూర్తి సామర్థ్యం 37.6 టిఎంసిలు (1.075 కిమీ³) కాగా, ప్రస్తుత నిల్వ 30.5 టిఎంసిలు (0.85 కిమీ³). పూర్తి రిజర్వాయర్ స్థాయి 492.25 మీ MSL, కనీస డౌన్ డ్రా స్థాయి 481.6 మీ MSL. ఇది నీటిపారుదల కోసం మాత్రమే ఉద్దేశించబడిన ప్రాజెక్ట్, కానీ దిగువ విద్యుత్ ఉత్పాదనకు, తాగునీటిని పరిగణలోకి తీసుకొని నిర్వహిస్తారు. ఈ ఆనకట్ట 29 మీటర్ల ఎత్తుతో, 10 కిలోమీటర్ల పైగా పొడవుతో ఉంటుంది, నీటిని విడుదల చేసేందుకు 30 గేట్లు ఉన్నాయి. ఇది పూర్తికావడానికి 50.48 కోట్ల రూపాయల ఖర్చయింది.

ఇది 1982 లో పూర్తయినప్పుడు గుల్బర్గా జిల్లాలో జేవర్గి తాలూకా లో, యాద్‌గిర్ జిల్లాలో సహపూర్, షోరాపూర్ తాలూకాలలో, రాయచూరు జిల్లాలో లింగ్‌సుగుర్ దేవదుర్గ తాలుకాలలో 4.21 లక్షల హెక్టార్ల సేద్యానికి నీరు అందించింది.

## సూచనలు

వర్గం:కర్ణాటక లోని ఆనకట్టలు
దర్భశయనం శ్రీనివాసాచార్య

**దర్భశయనం శ్రీనివాసాచార్య** ప్రముఖ కవి, విమర్శకుడు. 1961లో జన్మించాడు. వ్యవసాయ శాస్త్రంలో స్నాతకోత్తర పట్టా పొందాడు. ఆంధ్రాబ్యాంకులో సీనియర్ మేనేజర్‌గా పనిచేసి 2021 జూన్ లో ఉద్యోగ విరమణ చేశారు.

## రచనలు
# జీవనవీచిక
# ప్రవాహం
# ముఖాముఖం
# వేళ్ళు మాట్లాడే వేళ
# ఆట
# నాగటిచాళ్ళు
# నేలగంధం
# పొలం గొంతుక
# మెత్తని ఉత్తరాలు
# ఇష్టవాక్యం
# పత్ర హరితం
# Scents of the Soil (Anthology of poems in English by the poet)
# ధాన్యం గింజలు
# బాలల కోసం బాటసారి పదాలు

## పురస్కారాలు
# 1994 లో ఆంధ్రీ కుటీర పురస్కారం
# 1995లో ముఖాముఖం కు ఉమ్మడిశెట్టి సాహితీ అవార్డు
# 1997లో ముఖాముఖం కు ఫ్రీవర్స్ ఫ్రంట్ పురస్కారం
# 2002 లో పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం  సాహిత్య పురస్కారం
# 1987లో గరికిపాటి సాహిత్య పురస్కారం 
# 1993లో సినారె కవితా పురస్కారం 
# 1995లో సరసం పురస్కారం 
# 2000లో ఫొక్ ఆర్ట్స్ అకాడమి పురస్కారం 
# 2000లో కామిశెట్టి కవితా పురస్కారం
# 2002లో తెలుగు విశ్వ విద్యాలయం ధర్మ నిధి పురస్కారం

వర్గం:ఉమ్మడిశెట్టి సాహితీ అవార్డు గ్రహీతలు
వర్గం:ఫ్రీవర్స్ ఫ్రంట్ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:1961 జననాలు
మొబైల్ యాప్స్

thumb|గూగుల్
**ఆప్స్ ** లేదా **యాప్స్ ** లేదా **మొబైల్ యాప్స్ ** అనువని మొబైల్ ఫోన్ లలో వాడుకకు ఉద్దేశించి తయారు చేయబడిన సాఫ్ట్‌వేర్ అప్లికేషన్లు. వాడుతున్న మొబైల్ ఆపరేటింగ్ సిస్టమును బట్టి వివిధ రకముల యాప్స్ అందుబాటులో వాడుకలో ఉన్నాయి. మొబైల్ యాప్స్ ని ఈ క్రింది విధముగా వర్గీకరణ చేయవచ్చును.
యాప్స్ వర్గీకరణ==
*ఆండ్రాయిడ్ యాప్స్
*విండోస్ యాప్స్
*ఐఫోన్ యాప్స్
*బ్లాక్‌బెర్రీ మొబైల్ యాప్స్

## అత్యంత ఎక్కువగా వాడబడే మొదటి 25 మొబైల్ యాప్స్
ఈ క్రింద ఇవ్వబడిన మొబైల్ యాప్స్ 2014 నాటికి అమెరికాలో అత్యంత ఎక్కువ వాడుకరులు వాడుతున్న మొదటి 25 యాప్స్.

## ఇవికూడా చూడండి
*గూగుల్ ప్లే
*గూగుల్ యాప్స్
*ఆపిల్ యాప్ స్టోర్

## బయటి లంకెలు
*మొబైల్ యాప్స్ ని ఎలా అభివృద్ది చేయాలి? 
*మొబైల్ యాప్స్  అభివృద్ది కొరకు 10 అద్భుతమైన వేదికలు
* మొబైల్ యాప్స్  అభివృద్ది కొరకు 4 మార్గములు
*మీ మొదటి మొబైల్ యాప్ ను 12 నిమిషాలలో అభివృద్ది చేయండి

## మూలాలు

వర్గం:సాఫ్ట్‌వేర్లు
వర్గం:మొబైల్ సాఫ్టువేర్
గూగుల్ పటములు

**గూగుల్ పటములు ** లేదా **గూగుల్ మ్యాప్స్ ** (Google Maps) గూగుల్ సంస్థ అందిస్తున్న ఒక రకమైన సేవలు. దీని ద్వారా భౌగోళిక ప్రదేశాలను గుర్తించడం వీలవుతుంది.
## ఇవి కూడా చూడండి
*ఓపెన్‌స్ట్రీట్‌మేప్(OSM)
*గూగుల్ ఎర్త్

## బయటి లంకెలు
* గూగుల్ పటములు
** గూగుల్ పటములు - మొబైల్ ఫోన్ వెర్షన్
** గూగుల్ స్కై
** గూగుల్ మూన్
** గూగుల్ మార్స్
** గూగుల్ ట్రాన్సిట్
* గూగుల్ పటములు అబివృద్ది
* గూగుల్ పటములు చరరాశులు

వర్గం:గూగుల్ సేవలు
వర్గం:గూగుల్
తువ్వసేనువారిపల్లి

**తువ్వసేనువారిపల్లి**, తిరుపతి జిల్లా, చంద్రగిరి మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.  
 

## మూలాలు
రైతు బజార్

**రైతు బజార్**  ఆంధ్ర ప్రదేశ్, తెలంగాణ రాష్ట్రాలలోని  రైతుల  బజారు. ఇది చిన్న కమతాలున్న చిన్న రైతుల కోసం ఆంధ్ర ప్రదేశ్, తెలంగాణ ప్రభుత్వాలచే నిర్వహించబడుతుంది. 1999 జనవరిలో అప్పటి ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు  హయాంలో మొదటి మార్కెట్ ప్రారంభమైంది.

## మోడల్
ఈ మార్కెట్ లో రైతులు తాము పండించిన కూరగాయలను వినియోగదారులకు నేరుగా విక్రయిస్తారు. ఈ మార్కెట్ లో రైతులకు, వినియోగదారులకు మధ్య మధ్యవర్తుల జోక్యం ఉండదు. రైతులు, వినియోగదారులు ఇద్దరూ మధ్యవర్తుల దోపిడీకి గురికాకుండా ఈ పద్ధతి బాగుంటుందని ఒకే అభిప్రాయానికి వచ్చారు. అందువలన వ్యవసాయ ఉత్పత్తులు తాజాగా, ఆర్థికంగా అందుబాటులో లభించగలవు. రైతులు కూరగాయలను తమ పొలంలో స్వయంగా పండించి విక్రయించటం ద్వారా దళారుల ప్రభావం లేకపోవటం వలన ఇతర కూరగాయల మార్కెట్లలో ధరల కంటే రైతు బజారు మార్కెట్‌లో ధరలు తక్కువగా ఉండేందుకు సహాయపడింది. ఈ విధానం పండించే రైతుకు, వినియోగ దారుడికి ఎంతో ఉపయోగకరంగా ఉంది. 

తెలుగు రాష్ట్రాలైన ఆంధ్ర ప్రదేశ్, తెలంగాణ లలో అనేక పట్టణాలు, నగరాలలో ఈ రైతు బజార్లు ఉన్నాయి. 

## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు

* The Hindu 
* Businessline
* Mana Rythubazar 
* Android Application

వర్గం:మార్కెటింగ్
శిక్షాస్మృతి

శిక్షాస్మృతి నేరస్తులకు విధించే శిక్షల గురించి తెలియజేసే చట్టం. వివిధ దేశాలలో నేరతీవ్రతను బట్టి శిక్షాస్మృతులు నిర్దేశింపబడతాయి.
## నేపధ్యం
తొలితరం నాగరికులకు పౌర న్యాయము, శిక్షాస్మృతి కు మధ్య తారతమ్యం తెలియదు. సాశ.పూ. 2100 - 2500 మధ్యకాలంలో దక్షిణ అమెరికా ప్రజలు మొట్టమొదటి శిక్షాస్మృతికి రూపకల్పన చేశారు.
## శిక్షాస్మృతి లక్ష్యాలు
నేరములను నివారించడానికి ఆయా నేరస్తులకు నేరాల తీవ్రతను బట్టి శిక్షలు ఖరారు చేయడం, తద్వారా సురక్షితమైన సమాజమునకు తోడ్పడటము ** శిక్షాస్మృతి ** యొక్క ముఖ్య లక్ష్యాలు.

## ఇవికూడా చూడండి
*క్రిమినల్ ప్రొసీజర్ కోడ్
*హత్య
*దొంగతనం
*దోపిడీ
*ఆమ్ల దాడి
*నేర పరిశోధన శాఖ
*నేరం
### అంతర్జాతీయ శిక్షాస్మృతి
* మానవత్వం పట్ల నేరాలు
* అంతర్జాతీయ శిక్షాస్మృతి
* అంతర్జాతీయ క్రిమినల్ కోర్ట్

### జాతీయ శిక్షాస్మృతి
* ఆస్ట్రేలియన్ శిక్షాస్మృతి
* కెనడా శిక్షాస్మృతి
* రష్యా శిక్షాస్మృతి
* సింగపూర్ శిక్షాస్మృతి
* అమెరికా శిక్షాస్మృతి
* ఇంగ్లీష్ శిక్షాస్మృతి
* హాంగ్‌కాంగ్ శిక్షాస్మృతి
* భారతీయ శిక్షాస్మృతి
* ఐరిష్ శిక్షాస్మృతి
* నార్థర్న్ ఐరిష్ శిక్షాస్మృతి
* ఫిలిప్పైన్ శిక్షాస్మృతి
* స్కాటిష్ శిక్షాస్మృతి
* స్విట్జర్లాండ్ శిక్షాస్మృతి

## బయటి లంకెలు

*Stanford Encyclopedia of Philosophy entry on Theories of Criminal Law
*Findlaw.com Criminal Law Center
*HG.org - Guide to Criminal and Penal Law 
*Cornell Institute

వర్గం:న్యాయ శాస్త్రము