తిప్పాయపల్లె (పుల్లంపేట)

**తిప్పాయపల్లె**, తిరుపతి జిల్లా, పుల్లంపేట మండలానికి చెందిన గ్రామం. 

ఇది మండల కేంద్రమైన పుల్లంపేట నుండి 25 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన రాజంపేట నుండి 15 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 775 ఇళ్లతో, 3025 జనాభాతో 3051 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1510, ఆడవారి సంఖ్య 1515. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 530 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 70. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 593670.

2022 లో చేసిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం వైఎస్‌ఆర్ జిల్లాలో, ఇదే మండలంలో ఉండేది.

## దర్శనీయ ప్రదేశాలు/ దేవాలయాలు
*ఈ గ్రామంలో వెలసిన శ్రీ సంజీవరాయస్వామి పొంగళ్ళను, 2014,జనవరి-12న నిర్వహించెదరు. ఇక్కడ పురుషుల సంఖ్యే పొంగళ్ళు నిర్వహించడం ఆనవాయితీ. మహిళలు స్వామివారిని, ఆలయం వెలుపలనుండే దర్శించుకొని తరిస్తారు. పూర్వీకుల నుండి వస్తున్న ఆచారాన్ని కొనసాగించుచున్నామని గ్రామస్థులు చెపుచున్నారు. ఏటా సంక్రాంతి పండుగ ముందు వచ్చే ఆదివారం, ఈ పొంగళ్ళను నిర్వహిస్తుంటారు. 
*ఈ గ్రామంలో శ్రీ యల్లమ్మ తల్లి తిరునాళ్ళు, 2014, జూలై-13, ఆదివారం నాడు వైభవంగా నిర్వహించారు. తొలుత అమ్మవారికి ప్రత్యేకపూజలు, కుంకుమార్చనలు చేసారు. మహిళలు పొంగళ్ళు పెట్టి కానుకలు సమర్పించారు. ఈ కార్యక్రమానికి భక్తులు అధికసంఖ్యలో విచ్చేసి, అమ్మవారిని దర్శించుకొని తీర్ధప్రసాదాలు స్వీకరిం,చారు. 
## విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు నాలుగు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. సమీప బాలబడి వత్తలూరులో ఉంది.సమీప ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల పుల్లంపేట లోను, జూనియర్ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల‌లు, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు, సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం రాజంపేట లోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల, సమీప వైద్య కళాశాల, కడప లోనూ ఉన్నాయి.

## వైద్య సౌకర్యం
### ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. 
### ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
## తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది. చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.
## పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.

## సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
తిప్పాయపల్లెలో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉన్నాయి. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. 
లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి. 
## మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. 
వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. 
## ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. 
## విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 10 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు. 
## భూమి వినియోగం
తిప్పాయపల్లెలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
* వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 647 హెక్టార్లు
* వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 1135 హెక్టార్లు
* వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 37 హెక్టార్లు
* సాగులో లేని భూముల్లో బీడు భూములు కానివి: 1011 హెక్టార్లు
* బంజరు భూమి: 8 హెక్టార్లు
* నికరంగా విత్తిన భూమి: 210 హెక్టార్లు
* నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 1030 హెక్టార్లు
* వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 199 హెక్టార్లు
## నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
తిప్పాయపల్లెలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
* బావులు/బోరు బావులు: 199 హెక్టార్లు
## ఉత్పత్తి
తిప్పాయపల్లెలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
### ప్రధాన పంటలు
అరటి, బొప్పాయి, పసుపు.
## గ్రామ విశేషాలు
ఈ గ్రామం సరస్వతీ నిలయం. ఇంటికోక ప్రభుత్వ ఉద్యోగం, ఈ గ్రామ ప్రత్యేకత. బ్రిటిషు కాలంనుండియే ఈ గ్రామానికోక గుర్తింపు ఉంది. అప్పట్లోనే ఉపాధ్యాయవృత్తిలో ఉంటూ, చదువుయొక్క ప్రాముఖ్యత గురించి వివరించే శ్రీ యల్లయ్య, వారికి ఆదర్శం. అందుకేనేమో కూలిపనులకన్నా, కష్టపడి చదివి, ప్రభుత్వ ఉద్యోగం కోసం ఈ గ్రామస్థులు ప్రయత్నం చేస్తుంటారు. చిన్న ఉద్యోగమైన అటెండరు నుండి ఉన్నత కొలువైన ఐ.పి.ఎస్. వరకు ఈ గ్రామంలో ఉద్యోగాలు పొందినారు.
## మూలాలు