అరగొండ

**అరగొండ**, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, చిత్తూరు జిల్లా, తవణంపల్లె మండలానికి చెందిన గ్రామం. ఇది చిత్తూరు నుండి 20 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. ఇక్కడ కొండపైన హనుమంతుని ఆలయం కారణంగా, పర్యాటక ప్రదేశం.

## పేరు వ్యుత్పత్తి
thumb|200px|right|హనుమంతుని గుడి, అరగొండ
ఆంజనేయుడు సంజీవనీ కొండను తీసుకువచ్చే సమయంలో కొండలో సగభాగం ఇక్కడ విరిగి పడింది కనుక ఈ ప్రాంతానికి అరకొండ అనే పేరువచ్చిందని క్రమంగా అదే అరగొండ (అర్ధగిరి) అయిందని స్థానికుల భావిస్తున్నారు. అందుకని ఇక్కడ కొండపైన ఆంజనేయస్వామికి గుడి కట్టి ఆరాధిస్తున్నారు. 
## భౌగోళికం, జనాభా
**అరగొండ** ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం, చిత్తూరు జిల్లా, తవణంపల్లె మండలంలోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన తవణంపల్లె నుండి 4 కి.మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన చిత్తూరు నుండి 22 కి.మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1378 ఇళ్లతో, 5392 జనాభాతో 1706 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2625, ఆడవారి సంఖ్య 2767. షెడ్యూల్డ్ కులాల జనాభా 1649 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల జనాభా 185. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 596605.పిన్ కోడ్: 517129.

## విద్యా సౌకర్యాలు
right|thumb|200px|ఉన్నత పాఠశాల
ఈ గ్రామంలో 6 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు, 2 ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు, 2 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలలు, 1 ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాల, ఉన్నాయి. సమీప సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాల, సమీప అనియత విద్యా కేంద్రం (తవణంపల్లె లో), సమీప ఆర్ట్స్, సైన్స్, కామర్సు డిగ్రీ కళాశాల, సమీప ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు, సమీప పాలీటెక్నిక్, సమీప మేనేజ్మెంట్ సంస్థ, సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, సమీప దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల (చిత్తూరు లో), సమీప వైద్య కళాశాల (తిరుపతి లో) ఉన్నాయి.

## వైద్య సౌకర్యం

### ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
అరగొండలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. పారామెడికల్ సిబ్బంది ముగ్గురు ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, పారామెడికల్ సిబ్బంది ఇద్దరు ఉన్నారు. ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. పారామెడికల్ సిబ్బంది ముగ్గురు ఉన్నారు. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.

### ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో2 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. ఎమ్బీబీయెస్ కాకుండా ఇతర డిగ్రీ చదివిన డాక్టరు ఒకరు, డిగ్రీ లేని డాక్టరు ఒకరు ఉన్నారు. ఒక మందుల దుకాణం ఉంది.

## తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.

## పారిశుధ్యం
గ్రామంలో భూగర్భ మురుగునీటి వ్యవస్థ ఉంది. మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.

## సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
అరగొండలో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్, ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.

గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.

ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.

## మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉన్నాయి. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్ గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది.

రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.

## ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో ఆటల మైదానం, సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. శాసనసభ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి.

## విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 18 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.

## భూమి వినియోగం
2011 జనగణన ప్రకారం భూమి వినియోగం ఇలా ఉంది (హెక్టార్లలో) :
*అడవి: 570.49
*వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 75.54
*శాశ్వత పచ్చిక ప్రాంతాలు, ఇతర మేత భూమి: 13.32
*తోటలు మొదలైనవి సాగవుతున్న భూమి: 2.83
*సాగులో లేని భూముల్లో బీడు భూములు కానివి: 21.44
*బంజరు భూమి: 55.38
*నికరంగా విత్తిన భూ క్షేత్రం: 967
*నీటి సౌకర్యం లేని భూ క్షేత్రం: 76.82
* నీటి వనరుల నుండి నీటి పారుదల లభిస్తున్న భూ క్షేత్రం: 967
* బావులు/గొట్టపు బావులుద్వారా సాగులో ఉంది. 967

## ఉత్పత్తులు
మామిడి, బెల్లం, చింతపండు, టెంకాయ, చెరకు, వేరుశనగ ముఖ్యమైన ఉత్పత్తులు. అరగొండ బెల్లం రాష్ట్రం లోనే అనకాపల్లి తరువాత రెండవ స్థానంలో ఉంది.

## పర్యాటక ఆకర్షణలు
right|thumb|200px|కొండ పైనుండి దృశ్యం
right|thumb|200px|స్వామి పుష్కరిణి
* ఆంజనేయ స్వామి గుడి, పుష్కరిణి
* శివుని గుడి
* చిన్న గుడి (వినాయకస్వామి, సుబ్రమణ్యస్వామి, అయప్ప స్వామి, నవగ్రహాలు, నెల్లి చెట్టు, నాగ దేవత)
* సత్యమ్మ, నాగుల రాళ్ళు
* రాముల వారి గుడి

## ఇవి కూడా చూడండి
* ఆంధ్రప్రదేశ్ విశిష్ట దేవాలయాలు
* ఆంధ్రప్రదేశ్ పుణ్యక్షేత్రాల జాబితా

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:చిత్తూరు జిల్లా పుణ్యక్షేత్రాలు
వర్గం:రాయలసీమ లోని పుణ్యక్షేత్రాలు