నారాయణ్ రాజవంశం

**నారాయణ్ రాజవంశం** బనారస్ పాలక కుటుంబం. నారాయణ్ రాజవంశానికి చెందిన రాజా మన్సారామ్ సింగ్ తన పూర్వీకుల రాజ్యాన్ని తిరిగి పొందాడు. అవధ్ నుండి విడిపోయిన తర్వాత, బనారస్ ఒక స్వతంత్ర రాజ్యంగా ఆవిర్భవించింది, దీనిని 18వ శతాబ్దంలో సా.శ. 1740లో మహారాజా బల్వంత్ సింగ్ పాలించాడు. అప్పటి నుండి, ఈ కుటుంబం బనారస్‌ను పాలించింది, వీరు భూమిహార్ సామాజిక వర్గానికి చెందినవారు. 1911లో, బనారస్ బ్రిటిష్ భారతదేశంలో పూర్తి స్థాయి రాచరిక రాష్ట్రంగా మారింది, నారాయణ్ రాజవంశం 1947లో స్వతంత్ర భారతదేశంలో చేరే వరకు బ్రిటిష్ సామంతులుగా పాలించింది.
నేటికీ, ఈ రాజవంశ నామమాత్రపు పాలకుడు **కాశీ నరేష్** బనారస్ ప్రజలచే గాఢంగా గౌరవించబడతాడు. ఇతడు బనారస్ మతపరమైన అధిపతి, కాశీ సింహాసనాన్ని శివుడు అతనికి ప్రసాదించాడని బనారస్ ప్రజలు భావిస్తారు. ఇతడు ప్రధాన సాంస్కృతిక పోషకుడు, అన్ని మతపరమైన వేడుకలలో ఒక ముఖ్యమైన భాగం.

## 1709 నుండి 1770 వరకు
కుటుంబ సంప్రదాయం 1709 సంవత్సరం నాటిది, బనారస్ సమీపంలోని ఉటారియా అనే గ్రామానికి చెందిన ఒక సన్యాసి, అప్పుడు ఒక హిందూ రాజు పాలిస్తున్న రాజ్యాలకు తన వారసులు వస్తారని ముందుగా ఊహించాడు.

మొఘల్ సామ్రాజ్యం క్షీణతతో, అవధ్ దక్షిణ ప్రాంతం, బనారస్, గోరఖ్‌పూర్, దేవరియా, ఘాజీపూర్, బల్లియా, బీహార్, బెంగాల్ సరిహద్దులలో సారవంతమైన వరి పండే ప్రాంతాలతో పాటు, భూమిహార్లు ఈ ప్రాంతంపై తమ పట్టును బలోపేతం చేసుకున్నారు. ఈ హిందూ భూమిహార్ యువరాజులకు విజయాన్ని తెచ్చిపెట్టింది వారు ఆధారపడిన బలమైన వంశ వ్యవస్థ. బనారస్, గోరఖ్‌పూర్, ఆజంగఢ్ జిల్లాలుగా మారిన ప్రాంతాలలో బనారస్ *[[రాజులు|రాజులకు]]* మద్దతుగా లక్ష మంది ధైర్యవంతులైన భూమిహార్ వంశస్థులు ఉన్నారు. 1750లు, 1760లలో ఈ రాజవంశం తమ ప్రత్యర్థి, నామమాత్రపు సార్వభౌముడు అయిన అవధ్ నవాబును ఎదుర్కొన్నప్పుడు ఇది నిర్ణయాత్మక ప్రయోజనంగా నిరూపించబడింది. వారి మద్దతు బనారస్ పాలకుడికి తన భూమిహార్ వంశ బలగాలను ఉపయోగించి అవధ్ శిబిరంపై అలసిపోయే గెరిల్లా యుద్ధం చేసే సామర్థ్యాన్ని ఇచ్చింది, ఇది ప్రధాన దళాన్ని ఉపసంహరించుకునేలా నవాబును బలవంతం చేసింది.

### రాజా మన్సారామ్ సింగ్
రాజా మన్సారామ్ సింగ్ బనారస్ స్థానిక పాలకుడు, గంగాపూర్ గ్రామ నివాసి అయిన రాజా మనోరంజన్ సింగ్ పెద్ద కుమారుడు. 17వ శతాబ్దం చివరలో, రాజా మన్సారామ్ సింగ్ బనారస్ *ఉప పాలకుడు* రుస్తమ్ అలీ ఖాన్ (ఘాజీపూర్ షేక్ అబ్దుల్లా నవాబు మామ) సేవలో చేరాడు. రాజు చాలా శక్తివంతుడయ్యాడు, అనేక యుద్ధాలు చేశాడు, *నాజిమ్* సేవలో కస్వార్‌కు *నవాబు ఆధీనంలో బనారస్ రాజు*గా మారాడు, ముస్లిం పాలకుల చేతిలో కోల్పోయిన తన పూర్వీకుల రాజ్యాన్ని తిరిగి స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. ఇతనిని 1739లో తన మరణానికి ఒక సంవత్సరం ముందు, అవధ్ నవాబు సాదత్ ఖాన్, రుస్తమ్ అలీ ఖాన్ వారసుడిగా నియమించాడు. ఇతని పరిపాలనా సామర్థ్యానికి ముగ్ధుడైన ముహమ్మద్ షా, ఇతనిని బనారస్, జౌన్‌పూర్, చునార్ లకు *[[రాజా]]*, *నాజిమ్* గా నియమించాడు, దీనిని ఇతని పెద్ద కుమారుడు కస్వార్ కు చెందిన రాజా బహదూర్ బిరుదుతో పాటు నిర్వహించాలి.

### మహారాజా బల్వంత్ సింగ్

ఇతని పెద్ద కుమారుడు రఫాత్ వా అవ్వల్-ఇ-మర్తబత్ మహారాజా శ్రీ బల్వంత్ సింగ్ సాహిబ్ బహదూర్ 1738లో కస్వార్ రాజాగా, బనారస్ నాజిమ్‌గా తన తండ్రి తర్వాత అధికారంలోకి వచ్చాడు. ఇతడు మరింత సైనిక జీవితాన్ని గడిపాడు, గంగాపూర్ వద్ద ఒక కోటను నిర్మించి రాజధానిని స్థాపించాడు, కానీ తరువాత రామ్‌నగర్ కు మారాడు. 1751లో, బనారస్ వద్ద ఒక రాజ్యాన్ని ఏర్పాటు చేసే ప్రయత్నంలో అవధ్ నవాబు ప్రతినిధిని బహిష్కరించాడు, కానీ మార్చి 1752లో నవాబు ఇతని రాజ్యంపై దండెత్తినప్పుడు భీకరమైన ప్రత్యక్ష పోరాటం తర్వాత వ్యూహాత్మకంగా వెనక్కి తగ్గవలసి వచ్చింది, కానీ తన గెరిల్లా పోరాటాన్ని కొనసాగించాడు, చివరకు నవాబు ఇతని షరతులను అంగీకరించక తప్పలేదు. ఫలితంగా వారిద్దరి మధ్య ఒక ఒప్పందం కుదిరింది, నవాబు ఇతని బిరుదులను పునరుద్ధరించాడు. రెండు సంవత్సరాల తరువాత చక్రవర్తి రెండవ ఆలంఘీర్ ఇతనికి బీహార్‌లో ఒక జాగీరును మంజూరు చేశాడు. భారతదేశం ఏర్పడే వరకు కొనసాగిన ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీతో పోరాడే సంప్రదాయాన్ని ప్రారంభించిన మొదటి వ్యక్తి ఇతడే, 1763లో బెంగాల్‌పై దాడిలో షా ఆలం, షుజా ఉద్-దౌలాతో చేరాడు.

## బనారస్ మహారాజులు: (1770–1939)

### మహారాజా చైత్ సింగ్
మహారాజా బల్వంత్ సింగ్ పెద్ద కుమారుడు, రఫాత్ వా అవ్వల్-ఇ-మర్తబత్ మహారాజా శ్రీ చైత్ సింగ్ సాహిబ్ బహదూర్ 1770లో తదుపరి బనారస్ మహారాజుగా సింహాసనాన్ని అధిష్టించాడు. నవాబు ఇప్పటికీ జమీందారీపై పూర్తి ఆధిపత్యాన్ని కలిగి ఉండాలని కోరుకున్నాడు, 1773లో చైత్ సింగ్‌ను పాలకుడిగా గుర్తించమని బ్రిటిష్ అధికారులు ఇతనిని ప్రోత్సహించారు. రెండు సంవత్సరాల తరువాత, బ్రిటిష్ జోక్యంతో విసిగిపోయిన నవాబు, రాజ్యాన్ని బెంగాల్ గవర్నర్-జనరల్ వారెన్ హేస్టింగ్స్ ప్రత్యక్ష నియంత్రణలో కంపెనీకి బదిలీ చేశాడు. కొత్త బ్రిటిష్ నిబంధనల ప్రకారం, కంపెనీ సిపాయి బెటాలియన్‌ల కోసం అశ్విక దళం, నిర్వహణ గ్రాంట్లు అందించమని చైత్ సింగ్‌ను బలవంతం చేశారు. రాజు తన స్వంత దేశానికి వ్యతిరేకంగా దీన్ని చేయడానికి నిరాకరించాడు, భారతదేశంలో కంపెనీ పెరుగుతున్న నియంత్రణను బలవంతంగా విచ్ఛిన్నం చేయాలనే ఆశతో ఇతడు కంపెనీ శత్రువులతో రహస్యంగా ఉత్తరప్రత్యుత్తరాలు ప్రారంభించాడు. కొందరు దేశద్రోహుల సహాయంతో కంపెనీ ఇతని ప్రణాళికను కనుగొని, ఆగస్టు 1781లో హేస్టింగ్స్‌తో ఇంటర్వ్యూ పెండింగ్‌లో ఉంచి ఇతనిని గృహనిర్బంధంలో ఉంచడానికి ప్రయత్నించింది.

హేస్టింగ్స్ రాకతో, రాజు, అతని మనుషులు ఈ అవకాశం కోసం ఎదురుచూస్తూ ఉండటంతో, వారు కంపెనీ కిరాయి సైనికులను ఓడించారు, బ్రిటిష్ అధికారులను చంపారు, హేస్టింగ్స్‌ను కూడా అరెస్టు చేశారు, కానీ మున్షీ సదానంద్ (సంపూర్ణానంద్ పూర్వీకుడు) హేస్టింగ్స్‌ను చంపవద్దని వారికి సలహా ఇచ్చాడు, ఇది ఒక ప్రాణాంతకమైన తప్పుగా నిరూపించబడింది. దేశద్రోహుల సహాయంతో హేస్టింగ్స్ తప్పించుకున్నాడు, ఒక మహిళ మారువేషంలో బనారస్ విడిచిపెట్టాడు. ఈ సంఘటన "ఘోడే పే హౌదా, హాథీ పే జీన్, ఐసే భాగా వారెన్ హేస్టింగ్స్" అనే నానుడికి దారితీసింది. రాజు తన చిన్న బలగాలను సమీకరించి, బ్రిటిష్ వారికి వ్యతిరేకంగా సహాయం చేయాలని స్థానిక పాలకులకు విజ్ఞప్తి చేశాడు, కానీ వారు ఏమీ చేయలేదు. మహారాజా చైత్ సింగ్ ఆఖరి ఆశ గ్వాలియర్ రాజు మహాద్జీ షిండే, ఇతడు కూడా ఒక ఒప్పందంపై సంతకం చేశాడు, అందులో మహారాజు అతనికి భూమి, రక్షణ, ఘాట్‌ల నిర్మాణానికి సహాయం ఇచ్చాడు, దానికి ప్రతిగా అవసరమైనప్పుడు సైన్యాన్ని ఇస్తానని ఇతడు వాగ్దానం చేశాడు, కానీ క్రీ.శ. 1761 పానిపట్ యుద్ధం తర్వాత మరాఠాలు తమ బలాన్ని కోల్పోవడంతో ఇతడు అతనికి సహాయం చేయలేదు. కంపెనీ బలగాలతో జరిగిన వివిధ యుద్ధాల్లో చైత్ సింగ్ దళాలు ఓడిపోయాయి, దేశద్రోహుల సహాయంతో తిరుగుబాటు అణచివేయబడింది, యుద్ధభూమిలో అనేకమంది దేశభక్తి గల యోధులు నేలకొరిగారు, వారి కుటుంబ సభ్యులు, అమాయక పౌరులు బలయ్యారు, రాజ్యాన్ని జప్తు చేసి ఔసాన్ సింగ్‌కు అతని ద్రోహానికి బహుమతిగా ఇచ్చారు, కానీ తిరుగుబాటు మళ్లీ ప్రారంభమైంది. తరువాత మహారాజా చైత్ సింగ్ మేనల్లుడు (అతని సోదరి మహారాజకుమారి పద్మ కువార్ కుమారుడు), రఫాత్ వా అవ్వల్-ఇ-మర్తబత్ మహారాజా శ్రీ మహీప్ నారాయణ్ సింగ్ సాహిబ్ బహదూర్‌ను 14 సెప్టెంబర్ 1781న సింహాసనంపై కూర్చోబెట్టడానికి కంపెనీ బలవంతం చేయబడింది, మహారాజా చైత్ సింగ్‌కు సహాయం చేసినందుకు, కంపెనీకి వ్యతిరేకంగా పోరాడినందుకు అరెస్టయిన అతని తండ్రి బాబు దుర్గ్విజయ్ సింగ్‌ను తమ కస్టడీ నుండి విడిపించింది. మహారాజా చైత్ సింగ్ రాచరికానికి గౌరవంగా మహాద్జీ సింధియా 500 గ్రామాల జాగీరును మంజూరు చేశాడు. ఇతడు 29 మార్చి 1810న గ్వాలియర్‌లో మరణించాడు, ముగ్గురు కుమారులను విడిచిపెట్టాడు. ఇతని ఛత్రి (స్మారకం) ఇప్పటికీ గ్వాలియర్‌లో ఉంది. ఇతని వారసులు గత 245 సంవత్సరాలుగా ఇప్పటికీ గ్వాలియర్‌లో నివసిస్తున్నారు. రాజా ప్రహ్లాద్ సింగ్ కుటుంబ పెద్ద. ప్రస్తుత తరంలో కీర్తిశేషులు రాజా సూర్యనాథ్ సింగ్, రాజా ప్రహ్లాద్ సింగ్, బాబు ప్రేమ్ సింగ్, బాబు దిలీప్ సింగ్ అనే నలుగురు సోదరులు ఉన్నారు. రాజ కుటుంబ సభ్యులు రక్షణ, బ్యాంకు, ప్రైవేట్ రంగాలు, వైద్య రంగాల్లో సేవలు అందిస్తున్నారు, కున్వర్ ధనంజయ్ సింగ్ కాశీవాలే మధ్యప్రదేశ్‌లోని వివిధ నగరాల్లో రియల్ ఎస్టేట్ వ్యాపారం చేస్తున్నాడు. ధీరేంద్ర సింగ్ కాశీవాలే, ప్రతీక్ సింగ్ కాశీవాలే విదేశాల్లో ఉద్యోగం చేస్తున్నారు. కాశీ నరేష్ చైత్ సింగ్ వంశస్థుడు సంజయ్ సింగ్ కాశీవాలే ప్రభుత్వ రంగంలో మెడికల్ ఆఫీసర్‌గా ఉన్నాడు.

ఈ సంఘటన హేస్టింగ్స్ ప్రతిష్టను, సామర్థ్యాన్ని తీవ్రంగా దెబ్బతీసింది, ఇది బ్రిటిష్ పార్లమెంటు చేత అతనిని అభిశంసించే విఫల ప్రయత్నానికి దారితీసింది.

### మహారాజా మహీప్ నారాయణ్ సింగ్
మహారాజా చైత్ సింగ్ మేనల్లుడు మహీప్ నారాయణ్ సింగ్ 14 సెప్టెంబర్ 1781న ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ నిబంధనల ప్రకారం తన మేనమామ తర్వాత అధికారంలోకి వచ్చాడు, ఆ నిబంధనల ప్రకారం ఇతడు తన పరిధిలో న్యాయాన్ని అందించాలి, ఏటా 40 లక్షల కప్పం చెల్లించాలి. ఇతడు బ్రిటిష్ వారితో ఘర్షణ పడే తన కుటుంబ సంప్రదాయాన్ని కొనసాగించాడు, ఇతడు రైతులపై ఎటువంటి పన్నులు విధించడానికి నిరాకరించినందున, భారతదేశం నుండి ఇంగ్లాండ్‌కు సంపదను తరలించడంలో ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీకి సహాయం చేయడానికి నిరాకరించినందున వారు ఇతనిని పరిపాలించడానికి అసమర్థుడిగా ముద్ర వేశారు. కాబట్టి, 27 అక్టోబర్ 1794న, ఒక అధికారిక ఒప్పందం ప్రకారం, మహారాజు ఆధీనంలో ఉన్న నాలుగు రెవెన్యూ జిల్లాలు ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ పరిపాలన ప్రత్యక్ష పాలనకు బదిలీ చేయబడ్డాయి, కేవలం కుటుంబ డొమైన్‌లు మాత్రమే మహారాజు పాలనలో మిగిలిపోయాయి. దానికి ప్రతిగా, మహీప్ నారాయణ్ సింగ్ సంవత్సరానికి 1 లక్ష పరిహారంగా, రెవెన్యూ జిల్లాల నుండి ఏదైనా మిగులు ఆదాయాన్ని పొందాడు. మహీప్ నారాయణ్ సింగ్ 1796లో మరణించాడు, ఇతని తర్వాత ఇతని పెద్ద కుమారుడు ఉదిత్ నారాయణ్ సింగ్ అధికారంలోకి వచ్చాడు.

### మహారాజా ఉదిత్ నారాయణ్ సింగ్
మహారాజ్ మహీప్ నారాయణ్ సింగ్ జీవించి ఉన్న పెద్ద కుమారుడు, ఉదిత్ నారాయణ్ సింగ్ సాహిబ్ బహదూర్ (1770 – 4 ఏప్రిల్ 1835, పాలన 12 సెప్టెంబర్ 1795 – 4 ఏప్రిల్ 1835) బనారస్ కొత్త రాజు అయ్యాడు. ఇతడు జాతీయవాది, దయగల పాలకుడు, కంపెనీ అరాచకత్వం, అవినీతికి వ్యతిరేకంగా తలొగ్గడానికి నిరాకరించాడు. ఇతడు తన తండ్రి కంటే బ్రిటిష్ ఆధిపత్యాన్ని ఎక్కువగా వ్యతిరేకించాడు, కంపెనీతో క్రమం తప్పకుండా ఘర్షణలు పడ్డాడు, అయినప్పటికీ వారు ఇతనిని అసమర్థ పాలకుడిగా తప్పుగా ముద్ర వేశారు. ఆ సమయంలో అంతగా ప్రాముఖ్యత లేని రామ్‌నగర్ ప్రపంచ ప్రసిద్ధ రామ్‌లీలాకు గొప్పదనాన్ని జోడించి, దాని ప్రస్తుత రూపాన్ని రూపొందించాడు. ఇతడు తన తండ్రి వలె రైతులపై పన్నులు విధించలేదు, భారతదేశం నుండి సంపద తరలిపోకుండా అరికట్టడానికి తయారైన వస్తువుల వ్యాపారాన్ని ప్రోత్సహించడానికి విక్రయించడానికి, వ్యాపారం చేయడానికి నగరానికి తీసుకువెళ్ళే వస్తువుల పరిమాణం ప్రకారం పన్నులు తీసుకునే చెక్‌పోస్టులను ఇతడు స్థాపించాడు. ఇతడు ప్రజలచే ప్రేమింపబడ్డాడు, గౌరవించబడ్డాడు, వారు పిఎసి క్యాంపస్ రామ్‌నగర్ లోని గిరిజా బాగ్ ఆలయంలో ఇతని విగ్రహాన్ని స్థాపించారు [ఇది రామ్‌నగర్ లోని రామ్‌లీలాలో కూడా ఒక భాగం]. బ్రిటిష్ వారు ఇతనిని సహించలేక ఇతనికి వ్యతిరేకంగా కుట్ర పన్నారు, తప్పుడు ఆరోపణలతో బనారస్ రాష్ట్ర భూములన్నింటినీ జప్తు చేసి రైతులను నిర్దాక్షిణ్యంగా దోచుకోవడం ప్రారంభించారు. దీనిని మౌనంగా చూడలేక, మహారాజు 1828లో, బనారస్ రాష్ట్రం 'సర్కార్'లను కోల్పోయిన 1794 ఒప్పందాన్ని రద్దు చేయాలని, వాటిని తిరిగి రాష్ట్ర నియంత్రణకు తీసుకురావాలని కంపెనీకి విజ్ఞప్తి చేశాడు. అయినప్పటికీ, కంపెనీ తన వలసవాద ఉద్దేశ్యానికి అనుగుణంగా, మహారాజ్ ఉదిత్ నారాయణ్ సింగ్ వ్యక్తిగత వ్యవహారాలు, అతని పాలనపై బూటకపు విచారణకు ఆదేశించింది. ఊహించినట్లుగానే, ఆ నివేదిక దుర్వినియోగం అనే తప్పుడు ఆరోపణలను సమర్థించింది. కంపెనీ తన స్వంత మోసాన్ని సద్వినియోగం చేసుకుని, మహారాజుకు మిగిలి ఉన్న చివరి భూములను జప్తు చేసి వాటిని తమ నియంత్రణలో ఉంచుకుంది, వాటిని జమీందారీలుగా శాశ్వత సెటిల్‌మెంట్‌గా విక్రయించింది. అయినప్పటికీ మహారాజు ఈ జమీందారీలను (అన్ని 96 పరగణాలను) దొడ్డిదారిన తిరిగి కొనుగోలు చేశాడు, చివరకు పైచేయి సాధించాడు. వ్యవసాయాభివృద్ధి కోసం యూపీలో మొదటి ఆనకట్టను నిర్మించాడు. మహారాజా ఉదిత్ నారాయణ్ సింగ్ సాహెబ్ బహదూర్ తన 65వ ఏట 4 ఏప్రిల్ 1835న వైకుంఠం చేరుకున్నాడు, ఇతని దత్తపుత్రుడు మహారాజా ఈశ్వరీ ప్రసాద్ నారాయణ్ సింగ్ సాహిబ్ బహదూర్ ఇతని తర్వాత అధికారంలోకి వచ్చాడు.

### మహారాజా ఈశ్వరీ ప్రసాద్ నారాయణ్ సింగ్
ఈశ్వరీ ప్రసాద్ నారాయణ్ సింగ్ 1835లో తన 13వ ఏట తన దత్తత తండ్రి తర్వాత అధికారంలోకి వచ్చాడు, *మహారాజా* బిరుదు పొందిన తన వంశంలో మొదటివాడయ్యాడు. 1857 భారత తిరుగుబాటు సమయంలో, హేస్టింగ్స్‌పై జరిగిన యుద్ధంలో తన దేశస్థుల ద్రోహాన్ని ఇతడు మర్చిపోలేదు కాబట్టి తన ప్రజల సంక్షేమం కోసం తిరుగుబాటు పట్ల తటస్థంగా ఉన్నాడు. దానికి బహుమతిగా, 1859లో ఇతడు *మహారాజా బహదూర్* హోదాకు పదోన్నతి పొందాడు.

1867లో, ఇతనికి వ్యక్తిగతంగా 13-తుపాకుల వందనం లభించింది, ఒక దశాబ్దం తరువాత ఇతనికి జిసిఎస్‌ఐ నైట్‌హుడ్ ప్రదానం చేయబడింది, సర్ ఈశ్వరీ అయ్యాడు. ఇతడు చివరికి వైస్రాయ్ శాసన మండలిలో సభ్యుడయ్యాడు, ఒక శతాబ్దానికి పైగా కోల్పోయిన కుటుంబ భూములను తిరిగి పొందడం ఇతని పాలనలో సాధించిన గొప్ప విజయం. ఇతడు కవి-పండితుడు, వారణాసిలో సంస్కృత కళాశాలను స్థాపించాడు (ఇప్పుడు సంపూర్ణానంద్ సంస్కృత విశ్వవిద్యాలయం). కరువుతో అల్లాడుతున్న ఆక్స్‌ఫర్డ్ గ్రామంలో బావి తవ్వడానికి ఇతడు విరాళం ఇచ్చాడు, దీనిని ఇప్పటికీ మహారాజా బావి అని పిలుస్తారు. ఆధునిక హిందీ పితామహుడు భారతేందు హరిశ్చంద్ర కు ఇతడు మార్గదర్శి. ఇతడు దేవ్ స్వామి, శ్యామాచరణ్ లాహిరి మహాశయ్ శిష్యుడు. ఇతడు మొదటి హిందీ థియేటర్‌ను ప్రారంభించాడు, బనారస్ స్కూల్ ఆఫ్ ఆర్ట్‌ను స్థాపించాడు. ఇతనికి 1889లో హిజ్ హైనెస్ బిరుదు ఇవ్వబడింది. ఇతని దత్తపుత్రుడు ప్రభు నారాయణ్ సింగ్ ఇతని తర్వాత అధికారంలోకి వచ్చాడు.

### మహారాజా ప్రభు నారాయణ్ సింగ్
ప్రభు నారాయణ్ సింగ్ మహారాజుగా 42 సంవత్సరాలు పరిపాలించాడు, 1891లో ఇతనికి కెసిఐఈ నైట్‌హుడ్ లభించింది, తరువాత భారత సైన్యంలో గౌరవ కల్నల్ అయ్యాడు. 1911లో, ఇతడు భదోహీ, కేరమ్‌నగర్, చకియా, రామ్‌నగర్ పరగణాలతో పాటు బనారస్ నగరంలోని నిర్దిష్ట పరిమిత హక్కులతో కొత్తగా సృష్టించబడిన బనారస్ రాచరిక రాష్ట్రానికి మొదటి మహారాజు అయ్యాడు. ఇతనికి 15 తుపాకుల వందనం కూడా మంజూరు చేయబడింది. ప్రసిద్ధ బనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయం స్థాపించడానికి ఇతడు 1300 ఎకరాల భూమిని విరాళంగా ఇచ్చాడు. వారణాసిలోని కమచా వద్ద అనీ బిసెంట్ కు హిందూ కళాశాల స్థాపనకు భూమిని విరాళంగా ఇచ్చాడు, దానిని ఆమె బనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయం (బిహెచ్‌యు) స్థాపనకు విరాళంగా ఇచ్చింది. ఇతడు గొప్ప పండితుడు, సంస్కృతం, పర్షియన్, ఆంగ్ల భాషలలో నిష్ణాతుడు. ప్రసవ సమయంలో తల్లీబిడ్డల మరణాలను తగ్గించడానికి ఈశ్వరీ మెమోరియల్ ఆసుపత్రిని స్థాపించాడు. సాధు రాజుల సంప్రదాయాన్ని కొనసాగించాడు, యోగ-సమాధిలోకి వెళ్లడం ద్వారా అనస్థీషియా లేకుండా ఆపరేషన్ చేయించుకున్నాడు. ఇతడు 1931లో తన 75వ ఏట మరణించాడు, మహారాజా సర్ ప్రభు నారాయణ్ తర్వాత ఇతని ఏకైక కుమారుడు సర్ ఆదిత్య నారాయణ్ సింగ్ అధికారంలోకి వచ్చాడు.

### మహారాజా ఆదిత్య నారాయణ్ సింగ్
మహారాజా ఆదిత్య నారాయణ్ సింగ్ 1939లో 64 ఏళ్ల వయసులో మరణించడానికి ముందు ఏడున్నర సంవత్సరాలు మాత్రమే పాలించాడు, కానీ ఈ స్వల్ప వ్యవధిలో ఇతడు జ్ఞాన్‌పూర్, భదోహీలలో ఉన్నత విద్యా కళాశాలలను స్థాపించాడు. ఇతడు గొప్ప దార్శనికుడు, ఉన్నత విద్యతో సహా అన్ని దశలలో అందరికీ ఉచిత విద్యను అందించాడు. ఇతడు అనేక సంస్కృత పాఠశాలలను స్థాపించాడు. ఇతడు రామ్‌నగర్, భదోహీలలో ఉచిత ఆసుపత్రులను స్థాపించాడు. ఇతడు తన తండ్రి పేరు మీద ఒక కళాశాలను స్థాపించాడు, అక్కడ అందరికీ గొప్ప నాణ్యతతో ఉచిత విద్య అందించబడింది. విద్యా నాణ్యతను ఎలా అంచనా వేయవచ్చంటే, పిల్లలు లేకపోవడంతో తన వారసుడిగా మహారాజా ఆదిత్య నారాయణ్ సింగ్ దత్తత తీసుకున్న తన బంధువు కూడా ఇతర పిల్లలతో పాటే అదే కళాశాలలో చదువుకున్నాడు. ఇతడు విద్యాభివృద్ధికి గొప్ప పోషకుడు, రాష్ట్రం తన వ్యక్తిగత ఖర్చుల కోసం సుందర్‌పూర్‌లో ఇచ్చిన తన ప్రైవేట్ భూమిని బిహెచ్‌యు నిర్వహణ ఖర్చుల కోసం ఇచ్చాడు.

### మహారాజా విభూతి నారాయణ్ సింగ్
మహారాజా విభూతి నారాయణ్ సింగ్ గా పిలవబడే ఇతడు 5 నవంబర్ 1927న జన్మించాడు, మహారాజా సర్ ప్రభు నారాయణ్ సింగ్ మహారాణికి ఇతడు మేనమామ మనవడు. 1934లో, ఇతనికి ఆరేళ్ల వయసులో, బనారస్ మహారాజా సర్ ఆదిత్య నారాయణ్ సింగ్ ఇతనిని దత్తత తీసుకున్నాడు, తద్వారా సింహాసన వారసుడై మహారాజ్ కుమార్ విభూతి నారాయణ్ సింగ్ అనే కొత్త పేరు పొందాడు. ఐదు సంవత్సరాల తరువాత పాత మహారాజు మరణించాడు, భారతదేశ స్వాతంత్ర్యానికి ఒక నెల ముందు 11 జూలై 1947న మహారాజుగా తన స్వంత హక్కుతో సింహాసనాన్ని అధిష్టించే వరకు మహారాజా విభూతి నారాయణ్ సింగ్ ప్రతినిధి పాలనలో మహారాజు అయ్యాడు. ఆగస్టు 15న మహారాజా విభూతి నారాయణ్ భారతదేశంలో చేరే ఒప్పందంపై సంతకం చేశాడు. 15 అక్టోబర్ 1947న ఇతడు బనారస్‌ను కొత్త భారతీయ రాష్ట్రమైన ఉత్తర ప్రదేశ్లో విలీనం చేశాడు. ఇది మహారాజా విభూతి నారాయణ్ సింగ్ స్వల్ప పాలనకు ముగింపు పలికింది, అయినప్పటికీ ఇతడు తన బిరుదులను ఇంకా చాలా సంవత్సరాలు కొనసాగించాడు.

వేదాలు, పురాణాలలో లోతైన మత విశ్వాసం, పాండిత్యం ఉన్న మహారాజా విభూతి నారాయణ్ సింగ్ సంప్రదాయ హిందూ ఆచారాలను ఖచ్చితంగా పాటించాడు. 28 డిసెంబర్ 1971న భారతీయ చక్రవర్తుల బిరుదులను రద్దు చేయాలన్న ఇందిరా గాంధీ ప్రభుత్వ నిర్ణయం ఉన్నప్పటికీ ఇతడు తన జీవితాంతం ఎంతో గౌరవించబడ్డాడు. సంస్కృతం, పురాణాలు, వేదాలలో విశిష్ట పండితుడైన ఇతడు 1992 నుండి తన మరణం వరకు బనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయం ఛాన్సలర్‌గా ఉండటంతో సహా అనేక పాండిత్య, మత, స్వచ్ఛంద సంస్థలకు అధ్యక్షత వహించాడు, బనారస్ నగరంలో బహిరంగ మతపరమైన వేడుకలలో పాల్గొన్నాడు. 25 డిసెంబర్ 2000న 73 ఏళ్ల వయసులో ఇతడు మరణించే సమయానికి ఇతనికి 4 గురు పిల్లలు, 3 కుమార్తెలు, ఒక కుమారుడు ఉన్నారు, మహారాజ్ కుమారి శ్రీ విష్ణు ప్రియ, మహారాజ్ కుమారి శ్రీ హరి ప్రియ, మహారాజ్ కుమారి శ్రీ కృష్ణ ప్రియ, చిన్నవాడు మహారాజ్ కున్వర్ అనంత్ నారాయణ్ సింగ్
కాశీ నరేష్ అనంత్ నారాయణ్ సింగ్ నారాయణ్ రాజవంశానికి ప్రస్తుత నామమాత్రపు అధిపతి.

## దాతృత్వం
ఈ ప్రాంతంలో కరువు గురించి విన్న తర్వాత బనారస్ మహారాజు దక్షిణ ఇంగ్లీష్ గ్రామమైన చిల్టెర్న్ హిల్స్‌లో బంగారు ఏనుగుతో అలంకరించబడిన బావిని, చెర్రీ తోటను నిర్మించడానికి నిధులు సమకూర్చాడు.

## మూలాలు

వర్గం:భారతదేశ రాజవంశాలు
వర్గం:హిందూ రాజవంశాలు
వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ రాచరిక రాష్ట్రాలు