మందడి (వెల్దుర్తి మండలం)

మండాది, పల్నాడు జిల్లా వెల్దుర్తి మండలానికి చెందిన గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన వెల్దుర్తి నుండి 15 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన మాచర్ల నుండి 7 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1045 ఇళ్లతో, 4131 జనాభాతో 3881 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2121, ఆడవారి సంఖ్య 2010. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 883 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 455. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 589815.

## సమీప గ్రామాలు
ముటుకూరు 7 కి.మీ, గుండ్లపాడు 9 కి.మీ, వెల్దుర్తి 9 కి.మీ, మాచెర్ల 11 కి.మీ, ఆత్మకూరు 11 కి.మీ.

## విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.
సమీప బాలబడి వెల్దుర్తిలో ఉంది.
సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్, సైన్స్, డిగ్రీ కళాశాల మాచర్లలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల అలుగురాజుపల్లిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల గుంటూరులోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు అలుగురాజుపల్లిలోనూ ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం మాచర్లలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల గుంటూరులోనూ ఉన్నాయి.

### జిల్లా పరిషత్తు ఉన్నత పాఠశాల
#ఈ గ్రామవాసియైన శ్రీ గండ్రకోట నరసింహయ్య, స్వాతంత్ర్యం రాక ముందే, నిరక్షరాస్యత రూపుమాపాలనే ఉద్దేశంతో, మండాది గ్రామంలో ఒక ఎకరం స్థలాన్ని పాఠశాల నిర్మాణానికి విరాళంగా ఇచ్చారు.
#2016,జనవరి-26న ఈ పాఠశాల వార్షికోత్సవం నిర్వహించెదరు.
#ఈ పాఠశాలలో 2016-17 విద్యా సంవత్సరంలో పదవ తరగతి చదివిన **అక్కల రాజేష్** అను విద్యార్థి, పదవ తరగతి వార్షిక పరీక్షలలో 9.7 జి.పి.ఏ సాధించడమేగాక, ఐ.ఐ.ఐ.టిలో 2017-18 సంవత్సరంలో ప్రవేశానికి అర్హత సాధించాడు. 
మండల పరిషత్తు ప్రాథమిక పాఠశాల వార్షికోతవాన్ని 2016,ఏప్రిల్-2వతేదీనాడు ఘనంగా నిర్వహించారు.

## వైద్య సౌకర్యం

### ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
మందడిలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు,ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు.
సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.

### ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం

## తాగు నీరు
గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.కాలువ/వాగు/నది ద్వారా గ్రామానికి నీటిపారుదల వసతి ఉంది. చెరువు నీటి సౌకర్యం ఉంది.

## పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు.గ్రామం సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం కిందకు రావట్లేదు.సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు.ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు.సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.

## సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
మండాదిలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది.పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి.ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు, ప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది.వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. దూరంలోపు ఉన్నాయి.జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.

## మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి.
ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.

## ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది.అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.

## విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 18 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.

## భూమి వినియోగం
మండాదిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
* అడవి: 307 హెక్టార్లు
* వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 463 హెక్టార్లు
* వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 956 హెక్టార్లు
* శాశ్వత పచ్చిక ప్రాంతాలు, ఇతర మేత భూమి: 126 హెక్టార్లు
* తోటలు మొదలైనవి సాగవుతున్న భూమి: 252 హెక్టార్లు
* వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 1007 హెక్టార్లు
* బంజరు భూమి: 334 హెక్టార్లు
* నికరంగా విత్తిన భూ క్షేత్రం: 436 హెక్టార్లు
* నీటి సౌకర్యం లేని భూ క్షేత్రం: 436 హెక్టార్లు
* నీటి వనరుల నుండి నీటి పారుదల లభిస్తున్న భూక్షేత్రం: 334 హెక్టార్లు

## నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
మండాదిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది
* కాలువలు: 334 హెక్టార్లు

## గ్రామ పంచాయతీ
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో సాతులూరి రామకోటి, సర్పంచిగా ఎన్నికైనాడు. 2015,ఆగస్టు-26వ తేదీనాడు, ఈ గ్రామ సర్పంచిగా దుబ్బుల శౌరయ్య పదవీ బాధ్యతలు చేపట్టాడు.. మొదట సర్పంచిగా పదవి నిర్వహించిన రామకోటి, అనారోగ్యకారణంతో సెలవు పెట్టినారు. ఈ నేపథ్యంలో సౌరయ్య సర్పంచిగా రావడం అనివార్యమైంది.

## దర్శనీయ ప్రదేశాలు/దేవాలయాలు
### శ్రీ గోపయ్య సమేత లక్ష్మీ తిరుపతమ్మ తల్లి ఆలయం
ఈ ఆలయంలో అమ్మవారి కళ్యాణం ప్రతి సంవత్సరం మాఘమాసంలో బహుళ పక్షంలో నిర్వహించెదరు. ఆలయ ఆవరణలోని పోతురాజు, అంకాళమ్మ, నాగేంద్రస్వామి విగ్రహాలకు గూడా ప్రత్యేక పూజలు చేసెదరు. తరువాత భారీగా అన్నదానం నిర్వహించెదరు. రాత్రికి స్వామివారి ఉత్సవ విగ్రహాలను పురవీధులలో ఊరేగించెదరు. 
### మండాది తిరునాళ్ళు
పల్నాడులో కోటప్పకొండ తిరునాళ్ళ తరువాత ప్రసిద్ధిగాంచిన "మండాది" తిరునాళ్ళు, 2014,మార్చి-8, శనివారం నాడు అత్యంత వైభవంగా నిర్వహించారు. గ్రామంలోని శ్రీ మద్విరాట్ పోతులూరి వీరబ్రహ్మేంద్రస్వామి, అదే ఆలయంలో వెలసిన శ్రీ హరిహర బాలనాగేంద్రస్వామి ఆలయ 72వ వార్షికోత్సవం, ఘనంగా నిర్వహించారు. స్వామివారి కళ్యాణం, శుక్రవారం రాత్రి 8 గంటలకు నిర్వహించారు. ఈ సందర్భంగా గ్రామానికి చెందిన, 50 మంది దంపతులు స్వామివారి కళ్యాణంలో పాల్గొన్నారు. శనివారం పురవీధులలో స్వామివారి ఊరేగింపు జరిగింది. మద్యాహ్నం భక్తులకు అన్నదానం నిర్వహించారు. ఈ సందర్భంగా ఆలయాన్ని విద్యుద్దీపాలతో సుందరంగా అలంకరించారు.
### శ్రీ సీతారామస్వామివారి ఆలయం
ఈ ఆలయ నాల్గవ వార్షికోత్సవం, 2014,జూన్-24, మంగళవారం నాడు, వైభవంగా నిర్వహించారు. ఈ సందర్భంగా స్వామివారికి ప్రత్యేక పూజలు నిర్వహించారు. అనంతరం శ్రీ సీతారాముల కల్యాణం కన్నులపండువగా నిర్వహించారు. కళ్యాణం తిలకించటానికి భక్తులు భారీగా తరలి వచ్చారు. అనంతరం భక్తులకు తీర్ధప్రసాదాలు పంపిణీ చేసారు. 
### శ్రీ ఆంజనేయస్వామివారి ఆలయం
57 ఎకరాల అత్యంత విలువైన నల్లరేగడి భూములు మాన్యంగా ఉన్న ఈ ఆలయం శిథిలావస్థలో ఉంది. వార్షిక ఆదాయయం రు. 12,000-00 ఏ మూలకూ సరిపోక నిత్య దీప,ధూప నైవేద్యాలు కరువైనవి. 13 సంవత్సరాల క్రితం ఆలయాన్ని దేవాదాయ శాఖ పరిధిలోకి చేరినా ప్రయోజనం లేదు. 
### శ్రీ మద్విరాట్ పోతులూరి వీరబ్రహ్మేంద్రస్వామివారి ఆలయం
ఈ ఆలయంలో స్వామివారి 75వ తిరునాళ్ళను, 2017,మార్చి-4వతేదీ శనివారంనాడు వైభవంగా నిర్వహించారు. 3వతేదీ శుక్రవారం రాత్రి 8 గంటలకు స్వామివారి కళ్యాణం, శనివారం ఉదయం 6-30 కి గ్రామోత్సవం నయనానందకరంగా నిర్వహించారు. భక్తులు అధికసంఖ్యలో పాల్గొని స్వామివారిని దర్శించుకున్నారు. ఈ సందర్భంగా మండాది గ్రామంలో విద్యుద్దీపాలతో రెండు ప్రభలను, రాత్రి 9 గంటలకు శ్రీ వీరబ్రహ్మేంద్రస్వామివారి నాటకం, మండాదివారిచే కోలాటం, పాట కచేరీ ఏర్పాటుచేసారు. మండాది గ్రామప్రజల సహకారంతో మద్యాహ్నం ఒంటిగంట నుండి రాత్రి పది గంటల వరకు అన్నప్రసాద వితరణ నిర్వహించారు.

## గ్రామంలో ప్రధాన పంటలు
వరి, అపరాలు, కాయగూరలు

## గ్రామంలో ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు

## గణాంకాలు
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 4,067. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 2,101, స్త్రీల సంఖ్య 1,966, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 873 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణము 3,881 హెక్టారులు.
## మూలాలు