క్వాటర్నరీ

**క్వాటర్నరీ** అనేది అంతర్జాతీయ కమిషన్ ఆన్ స్ట్రాటిగ్రాఫీ (ICS) వారి భూవైజ్ఞానిక కాల ప్రమాణంలో సెనోజోయిక్ ఎరాకు చెందిన మూడు పీరియడ్‌లలో మూడోది, వర్తమానంలో జరుగుతున్నది. ఇది నియోజీన్ పీరియడ్ తరువాతిది. 25.88 ± 0.05 లక్షల సంవత్సరాల క్రితం నుండి ఇప్పటి వరకూ విస్తరించి ఉంది. క్వాటర్నరీ పీరియడ్‌ను రెండు ఇపోక్‌లుగా విభజించారు.: ప్లైస్టోసీన్ (25.88 లక్షల సంవత్సరాల క్రితం నుండి 11,700 సంవత్సరాల క్రితం వరకు), హోలోసీన్ (11,700 సంవత్సరాల క్రితం నుండి నేటి వరకు). "అంత్య క్వాటర్నరీ" అనే అనధికారిక పదం గత 5 – 10 లక్షల సంవత్సరాల కాలాన్ని సూచిస్తుంది.

మిలాన్కోవిచ్ చక్రాలతో సంబంధమున్న ఖండాంతర మంచు పలకల చక్రీయ పెరుగుదల తగ్గుదలలు, తత్సంబంధిత శీతోష్ణస్థితి, పర్యావరణ మార్పులు క్వాటర్నరీ కాలాన్ని నిర్వచిస్తాయి.

## పరిశోధన చరిత్ర
ఉత్తర ఇటలీ భూపొరలను వరుసగా నాలుగు భాగాలుగా లేదా "ఆర్డర్లు"గా విభజించవచ్చని 1759 లో జియోవన్నీ ఆర్డునో ప్రతిపాదించాడు. "క్వాటర్నరీ" అనే పదాన్ని 1829 లో జూల్స్ డెస్నోయర్స్ ఫ్రాన్స్ లోని సీన్ నది బేసిన్ లోని అవక్షేపాల కోసం వాడాడు. ఇవి తృతీయ కాలపు శిలల కంటే వయసులో చిన్నవి.

క్వాటర్నరీ పీరియడ్ నియోజీన్ పీరియడ్ తరువాత వస్తుంది. వర్తమాన కాలం క్వాటర్నరీ పీరియడ్ లోనిదే. ప్లైస్టోసీన్గా వర్గీకరించిన హిమానీనదాల కాలం క్వాటర్నరీ లోనే ఉంది. ప్రస్తుత ఇంటర్‌గ్లేసియల్ కాలమైన హోలోసీన్‌ కూడా క్వాటర్నరీలో భాగమే.

సుమారు 26 లక్షల సంవత్సరాల క్రితం ఉత్తరార్ధగోళంలో హిమానీనదం మొదలైనపుడు క్వాటర్నరీ ప్రారంభమైంది. 2009 కి ముందు, ప్లైస్టోసీన్ 18.05 లక్షల సంవత్సరాల క్రితం నుండి ఇప్పటి వరకు అని నిర్వచించారు. ప్లైస్టోసీన్ ప్రస్తుత నిర్వచనం ప్రకారం, 2009 కి ముందు, ప్లియోసిన్‌గా నిర్వచించిన దానిలో కొంత భాగం ఇప్పుడు ప్లైస్టోసీన్‌లో చేరింది. 
క్వాటర్నరీ స్ట్రాటిగ్రాఫర్లు ప్రాంతీయ ఉపవిభాగాలపై పనిచేశారు. 1970 ల నుండి, ఇంటర్నేషనల్ కమిషన్ ఆన్ స్ట్రాటిగ్రఫీ (ఐసిఎస్) జిఎస్ఎస్పి ఆధారంగా ఒకే భౌగోళిక కాలమానాన్ని చేయడానికి ప్రయత్నించింది. దీనిని అంతర్జాతీయంగా ఉపయోగించవచ్చు. పురాతన శీతోష్ణస్థితికి బదులుగా బయోస్ట్రాటిగ్రాఫీపై ఆధరపడి క్వాటర్నరీ ఉపవిభాగాలను నిర్వచించారు.

దీంతో, ఉత్తరార్ధగోళంలోని ప్రధాన హిమానీనదాలు ప్రారంభమైన చాలా కాలం తరువాత ప్లైస్టోసీన్ ప్రారంభం ఉందనే (18.05 లక్షల సవత్సరాల క్రితం) సమస్య ఎదురైంది. క్వాటర్నరీ అనే పేరును పూర్తిగా రద్దు చేయాలని ఐసిఎస్ ప్రతిపాదించింది. అయితే, ఇది ఇంటర్నేషనల్ యూనియన్ ఫర్ క్వాటర్నరీ రీసెర్చ్ (INQUA) కు ఆమోదయోగ్యం కాలేదు.

2009 లో, క్వాటర్నరీని సెనోజోయిక్ ఎరా లోని అత్యంత ఇటీవలి పీరియడ్‌గా 25.88 లక్షల సంవత్సరాల క్రితం వద్ద మొదలయ్యేలా ఉంచాలని నిర్ణయించారు. గతంలో నియోజీన్ పీరియడ్‌లో, ప్లయోసీన్ ఇపోక్‌లో భాగంగా ఉన్న గెలాసియన్ దశను కూడా ఇందులో చేర్చారు.

ప్రపంచ పర్యావరణాన్ని మానవచర్యలు ప్రభావితం చేస్తున్న గత 200 సంవత్సరాల కాలాన్ని ఆంథ్రోపోసీన్ పేరుతో పిలవాలని ప్రతిపాదనలు వచ్చాయి. ఐసిఎస్ దీన్ని అధికారికంగా గుర్తించలేదు గానీ, దీన్ని ఒక ఇపోక్ లేదా ఉప-పీరియడ్‌గా గుర్తించాలనే ప్రతిపాదనపై ఒక వర్కింగ్ గ్రూప్ పనిచేస్తోంది.

## జియాలజీ
క్వాటర్నరీలో 26 లక్షల సంవత్సరాల పాటు మానవుల ఉనికి ఉంది. ఈ స్వల్ప కాల వ్యవధిలో, ప్లేట్ టెక్టోనిక్స్ కారణంగా ఖండాల స్థానాల్లో చాలా తక్కువ మార్పులు జరిగాయి.

క్వాటర్నరీ కాలపు భౌగోళిక విశేషాలు మునుపటి కాలాల కంటే చాలా వివరంగా లభ్యమౌతున్నాయి.

ఈ కాలంలో ప్రధానమైన భౌగోళిక మార్పుల్లో హిమనదీయ యుగాలలో బోస్ఫరస్ జలసంధి, స్కాగెరాక్ జలసంధి ఆవిర్భావం ఉన్నాయి. ఈ రెండింటి కారణంగా నల్ల సముద్రం, బాల్టిక్ సముద్రాలు మంచినీటిగా మారాయి. తరువాత, సముద్ర మట్టాలు పెరగడంతో వాటిని వరదలు ముంచెత్తి తిరిగి ఉప్పు నీటితో నిండాయి. ఇంగ్లీష్ ఛానల్ ఆవర్తనాల్లో (పీరియాడిక్‌గా) నిండడం, తద్వారా బ్రిటన్‌కు, యూరోపియన్ ప్రధాన భూభాగానికీ మధ్య భూ వంతెనను ఏర్పడడం; బేరింగ్ జలసంధి ఆవర్తనాల్లో మూసుకు పోవడం, తద్వారా ఆసియా, ఉత్తర అమెరికాల మధ్య భూవంతెన ఏర్పడడం; హిమనదీయ నీరు ముంచెత్తడంతో వాయవ్య అమెరికాలోని స్కాబ్లాండ్స్‌లో ఆవర్తనాల్లో మెరుపు వరదలు రావడం ఇతర ముఖ్యమైన భౌగోళిక మార్పులు.

## శీతోష్ణస్థితి
ఖండాంతర హిమానీనదాలు ధ్రువాల నుండి 40 డిగ్రీల అక్షాంశం వరకు వ్యాపించడంతో హిమానీనదాలు ఆవర్తనాల్లో ఏర్పడడం క్వాటర్నరీ కాలపు శీతోష్ణస్థితి లక్షణంగా ఉంది. ప్లైస్టోసీన్ ఇపోక్ చివర్లో ఉత్తర ప్రాంతాల లోని పెద్ద క్షీరదాలు అంతరించిపోయాయి. కోరపళ్ళ పిల్లులు, మామత్‌లు, మాస్టోడాన్స్, గ్లైప్టోడాంట్స్ మొదలైన అనేక జీవులు ప్రపంచవ్యాప్తంగా అంతరించిపోయాయి. గుర్రాలు, ఒంటెలు, అమెరికన్ చిరుతలతో సహా ఇతర జీవులు ఉత్తర అమెరికాలో అంతరించిపోయాయి.

### క్వాటర్నరీ గ్లేసియేషను
క్వాటర్నరీ మంచుయుగంలో గ్లేసియేషను పదేపదే జరిగింది. క్వాటర్నరీ మంచు యుగంలో అనే మాటను 1839 లో షింపర్ కాయించాడు. ఈ మంచుయుగం 25.8 లక్షల సంవత్సరాల క్రితం క్వార్టర్నరీ పీరియడ్‌తో మొదలై, నేటికీ కొనసాగుతోంది.

#### చివరి గ్లేసియల్ కాలం
thumb|చివరి హిమనదీయ గరిష్ఠం సమయంలో భూమి. చిత్రకారుడి ఊహ.
1821 లో, స్విస్ ఇంజనీర్ ఇగ్నాజ్ వెనెట్జ్ ఒక కథనాన్ని ప్రచురించాడు. దీనిలో ఆల్ప్స్ నుండి గణనీయమైన దూరంలో హిమానీనదం ఉన్న ఆనవాళ్ళు ఉండాలని ఆయన సూచించాడు. మొదట్లో ఈ ఆలోచనను మరొక స్విస్ శాస్త్రవేత్త లూయిస్ అగస్సిజ్ ఖండించాడు. అయితే, అది తప్పని అతడు నిరూపించబోతే, ఆ పరికల్పన సరైనదేనని తేలింది. ఒక సంవత్సరం తరువాత, అగస్సిజ్, దీర్ఘకాలిక ప్రభావాలను కలిగిన గొప్ప హిమనదీయ కాలపు పరికల్పనను లేవనెత్తాడు. ఈ ఆలోచనతో అతనికి అంతర్జాతీయ ఖ్యాతి వచ్చింది. హిమనదీయ సిద్ధాంతాన్ని స్థాపనకూ దారితీసింది.

కాలక్రమేణా, భూశాస్త్రం అభివృద్ధి చెందడంతో, అనేకసార్లు హిమానీనదాల పురోగమన, తిరోగమనాలు జరిగాయని, భూమిపై గతకాలపు ఉష్ణోగ్రతలు నేటి కంటే చాలా భిన్నంగా ఉన్నాయని నిరూపితమైంది. ముఖ్యంగా, సౌర వికిరణంలోని వైవిధ్యాల వలన ఏర్పడే మిలాన్కోవిచ్ చక్రాలు భూమి వాతావరణాన్ని నియంత్రించే ప్రాథమిక కారకాలు అని తెలిసింది.

ఈ కాలంలో, ఉత్తర అమెరికా, ఐరోపాల్లో చాలావరకు, దక్షిణ అమెరికా, ఆసియాలోని కొన్ని భాగాల్లోను, అంటార్కిటికా అంతటా హిమానీనదాలు గణనీయంగా అభివృద్ధి చెందాయి, క్షీణించాయి. గ్రేట్ లేక్స్ ఏర్పడ్డాయి. ఉత్తర అమెరికా, యురేషియాల్లో మంచు కప్పని ప్రాంతాల్లో పెద్ద క్షీరదాలు వర్ధిల్లాయి. సుమారు 11,700 సంవత్సరాల క్రితం హిమనదీయ కాలం ముగిసినప్పుడు ఈ క్షీరదాలు అంతరించిపోయాయి. ఆధునిక మానవులు సుమారు 3,15,000 సంవత్సరాల క్రితం పరిణామం చెందారు. క్వాటర్నరీ కాలంలో, క్షీరదాలు, పుష్పించే మొక్కలు, కీటకాలు భూమిపై ఆధిపత్యం వహించాయి.

## ఇవి కూడా చూడండి

* క్వాటర్నరీ అగ్నిపర్వత విస్ఫోటనాల జాబితా 
* క్వాటర్నరీ విలుప్త సంఘటన

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

* క్వాటర్నరీ స్ట్రాటిగ్రఫీపై సబ్‌కమిషన్ 
* క్వాటర్నరీ కోసం స్ట్రాటిగ్రాఫికల్ చార్టులు 
* గ్లోబల్ క్వాటర్నరీ క్రోనోస్ట్రాటిగ్రాఫికల్ చార్టుల సంస్కరణ చరిత్ర (2004 బి నుండి) 
* సిల్వా, పిజిసి జాజో, టి. బర్డాజో, జె. బైనా, జె. లారియో, ఎ. రోసాస్, జె. వాన్ డెర్ మేడ్. 2009, « తబ్లా క్రోనోఎస్ట్రాటిగ్రాఫా డెల్ క్యుటెర్నారియో ఎన్ లా పెనాన్సులా ఇబెరికా - వి .2 ». [వెర్సియన్ పిడిఎఫ్, 3.6 ఎంబి ]. అసోసియాసియాన్ ఎస్పానోలా పారా ఎల్ ఎస్టూడియో డెల్ క్యుటెర్నారియో (AEQUA), డిపార్ట్‌మెంట్ డి జియోలాజియా, యూనివర్సిడాడ్ డి సలామాంకా, స్పెయిన్. (యూరోపియన్ క్వాటర్నరీ, సాంస్కృతిక దశలు, శిలాజాల సహసంబంధ చార్ట్)  
* XVIII INQUA- కాంగ్రెస్, బెర్న్, 2011 కు స్వాగతం 
* క్వాటర్నరీ (క్రోనోస్ట్రాటిగ్రఫీ స్కేల్) 
* 

వర్గం:భూవిజ్ఞాన శాస్త్రం
వర్గం:భూ వైజ్ఞానిక కాలమానం