భారతదేశ స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందాలు

భారతదేశం, అనేక దేశాలతో, వాణిజ్య సముదాయాలతో చేసుకున్న స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందాలు (FTAలు), ఇతర వాణిజ్య ఒప్పందాలలో భాగస్వామిగా ఉంది. అనేక ఇతర దేశాలతో ఒప్పందాలపై చర్చలు జరుపుతోంది. 2022 నాటికి, భారతదేశం 50 పైచిలుకు దేశాలతో ప్రాధాన్యతా ఒప్పందాలు, ఆర్థిక సహకారం, స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందాలు చేసుకుంది.

భారతదేశం, యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్‌ల మధ్య సమగ్ర ఆర్థిక భాగస్వామ్య ఒప్పందం కోసం జరిపిన చర్చలు 88 రోజుల్లో పూర్తయ్యాయి. భారతదేశం అత్యంత స్వల్ప వ్యవధిలో సంతకం చేసిన స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందం.

## అవలోకనం
thumb|480x480px
వివిధ దేశాలు, ట్రేడ్ బ్లాక్‌లతో ప్రాధాన్యతను ఇవ్వడం కోసం భారతదేశం వివిధ రకాల వాణిజ్య ఒప్పందాలను చేసుకుంది. ప్రిఫరెన్షియల్ ట్రేడ్ ఒప్పందాలు (PTA), స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందాలు (FTA), సమగ్ర ఆర్థిక సహకార ఒప్పందాలు (CECA), సమగ్ర ఆర్థిక భాగస్వామ్య ఒప్పందాలు (CEPA) వఈటిలో ఉన్నాయి.

ప్రిఫరెన్షియల్ ట్రేడ్ అగ్రిమెంట్ (PTA)లో ఇద్దరు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది భాగస్వాములు అంగీకరించిన ఉత్పత్తులపై సుంకాలను తగ్గించడానికి అంగీకరిస్తారు. భాగస్వాములు సుంకాన్ని తగ్గించడానికి అంగీకరించే ఉత్పత్తుల జాబితాను సానుకూల జాబితా అంటారు. సాధారణంగా, PTA లు యావత్తు వాణిజ్యాన్నీ కవర్ చేయవు. భారత్ సంతకం చేసిన మెర్కోసర్ ప్రిఫరెన్షియల్ ట్రేడ్ అగ్రిమెంట్ PTAకి ఒక ఉదాహరణ. 

స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందంలో (FTA), భాగస్వామి దేశాల మధ్య వర్తకం చేసే వస్తువులపై సుంకాలను తగ్గించడం లేదా తొలగించడం ఉంటుంది. అయితే ఒప్పందం లోని భాగస్వాములు, సభ్యులు కాని దేశాల పట్ల తమ స్వంత టారిఫ్ వ్యవస్థను ఏర్పరచుకుంటాయి. FTA, PTA ల మధ్య ఉన్న ముఖ్యమైన వ్యత్యాసం ఏమిటంటే, PTAల్లో సుంకాన్ని తగ్గించాల్సిన ఉత్పత్తుల సానుకూల జాబితా (పాజిటివ్ లిస్ట్) ఉంటుంది. అయితే FTA ల్లో ప్రతికూల జాబితా (నెగటివ్ లిస్ట్) ఉంటుంది. దానిపై సుంకం తగ్గించరు, తొలగించరు. కాబట్టి, PTAతో పోలిస్తే, FTAలు సాధారణంగా సుంకం తగ్గించాల్సిన వస్తువుల కవరేజీలో మరింత ఉదాత్తంగా ఉంటాయి. భారతదేశం, శ్రీలంకల మధ్య ఉన్న స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందం FTAకి ఒక ఉదాహరణ.

సమగ్ర ఆర్థిక సహకార ఒప్పందం (CECA), సమగ్ర ఆర్థిక భాగస్వామ్య ఒప్పందాలలో (CEPA) వస్తువులు, సేవలు, పెట్టుబడులపై సమగ్రమైన ప్యాకేజీ ఉంటుంది. అలాగే మేధో సంపత్తి, ప్రభుత్వ సేకరణ, సాంకేతికత, ప్రమాణాలు, శానిటరీ, ఫైటోశానిటరీ వంటి రంగాలలో సులభమైన నియమాలను రూపొందించి, వాణిజ్య సౌలభ్యానికి తోడ్పడతాయి. భారత కొరియాల మధ్య ఉన్న ఒప్పందం CEPA కు ఉదాహరణ. ఇది కస్టమ్స్ సహకారం, పెట్టుబడి, పోటీ, మేధో సంపత్తి హక్కులు మొదలైన అనేక ఇతర రంగాలను కవర్ చేస్తుంది. CECA/CEPAలు ప్రాంతాల కవరేజీ, కట్టుబాట్ల పరంగా FTAల కంటే మరింత సమగ్రమైనవి, ప్రతిష్టాత్మకమైనవి. సాంప్రదాయిక FTA ప్రధానంగా వస్తువులపై దృష్టి సారిస్తుండగా, CECA/CEPA సేవలు, పెట్టుబడి, పోటీ, ప్రభుత్వ సేకరణ, వివాదాలు మొదలైన అనేక రంగాలను సమగ్రంగా కలుపుకుని ఉంటాయి. ఇంకా, CECA/CEPA లు వాణిజ్య నియంత్రణ అంశాలపై FTA కంటే లోతుగా వ్యహరిస్తాయి. దీని కారణంగా, వీటిలో భాగస్వాముల నియంత్రణ విధానాలకు సంబంధించిన పరస్పర గుర్తింపు ఒప్పందాలు (MRAలు) కూడా భాగంగా ఉంటాయి. MRA అనేది, ఒకే అంతిమ లక్ష్యాలను సాధిస్తారనే భావనతో భాగస్వాముల విభిన్న నియంత్రణ విధానాలను గుర్తిస్తుంది. 

## ద్వైపాక్షిక ఒప్పందాలు

### చర్చల దశలో ఉన్నవి

*  (CEPA)
*  (CEPA): భారత కెనడా స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందం
*  (FTA)
*  (FTA)
*  (CEPA)
*  (FTA)
*  (CEPA)
*  (FTA)

### ప్రతిపాదనలో ఉన్నవి

*  (FTA)
*  (FTA)

## బహుపాక్షిక ఒప్పందాలు

### చర్చల దశలో ఉన్నవి

* BIMSTEC (FTA) 
* యురేషియన్ ఎకనామిక్ యూనియన్ (FTA) 
* యూరోపియన్ యూనియన్ (FTA) 
* గల్ఫ్ కోఆపరేషన్ కౌన్సిల్ (FTA) 
* IBSA (FTA) 
* దక్షిణ ఆఫ్రికా కస్టమ్స్ యూనియన్ (దక్షిణాఫ్రికా, బోట్స్వానా, లెసోతో, నమీబియా, స్వాజిలాండ్) (PTA) 

### వదిలేసిన ప్రతిపాదనలు

* ప్రాంతీయ సమగ్ర ఆర్థిక భాగస్వామ్యం (RCEP) 

## ఇవి కూడా చూడండి

* డ్యూటీ ఫ్రీ టారిఫ్ ప్రాధాన్యత
* యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ యొక్క స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందాలు
* భారతదేశం-యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందం

## మూలాలు

వర్గం:భారతదేశం కుదుర్చుకున్న వాణిజ్య ఒప్పందాలు
వర్గం:భారతదేశ ఒప్పందాలు
వర్గం:ఒప్పందాలు