రేణు సలూజా

**రేణు సలూజా** (1952, జూలై 5 - 2000, ఆగస్టు 16) హిందీ సినిమా ఎడిటర్. 1980లు, 1990లలో గోవింద్ నిహలానీ, విధు వినోద్ చోప్రా, సుధీర్ మిశ్రా, శేఖర్ కపూర్, మహేష్ భట్, విజయ్ సింగ్ వంటి సినిమాలకు పనిచేసింది. సినిమాలు, డాక్యుమెంటరీలు, షార్ట్ ఫిల్మ్‌లు, టెలివిజన్ ధారావాహికలకు కూడా ఎడిటింగ్ చేసింది.

*పరిందా* (1989), *ధారవి* (1993), *సర్దార్* (1993), *గాడ్ మదర్* (1999) సినిమాలకు నాలుగుసార్లు ఉత్తమ ఎడిటింగ్‌ విభాగంలో జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డును గెలుచుకున్నది. *పరిందా* (1989), *1942: ఎ లవ్ స్టోరీ* (1994) సినిమాలకు ఉత్తమ ఎడిటర్ గా ఫిల్మ్‌ఫేర్ అవార్డును గెలుచుకున్నది.

## జననం, విద్య
రేణు 1952, జూలై 5న పంజాబీ కుటుంబంలో జన్మించింది. 1974లో పూణేలోని ఫిల్మ్ అండ్ టెలివిజన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇండియాలో దర్శకత్వ విభాగానికి దరఖాస్తు చేసింది, కానీ అందులో సీటు లభించకపోవడంతో ఎడిటింగ్ విభాగంలో చేరింది. 1976లో పట్టభద్రురాలైన తరువాత సినిమా ఎడిటర్‌గా వృత్తిని ప్రారంభించింది. ఆ సమయంలో ఎడిటింగ్ విభాగంలో పురుషుల ఆధిపత్యం ఉండేది.

## సినిమారంగం
1976లో విధు వినోద్ చోప్రా తీసిన *మర్డర్ ఎట్ మంకీ హిల్* అనే డిప్లొమా సినిమాకు తొలిసారిగా రేణు ఎడిటర్ గా పనిచేసింది. దీనికోసం అసోసియేట్ డైరెక్టర్ క్రెడిట్‌ ఇవ్వబడింది. ఈ సినిమా 1977-78లో ఉత్తమ ప్రయోగాత్మక చిత్రంగా జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డును గెలుచుకుంది. ఫిల్మ్ అండ్ టెలివిజన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇండియా నుండి బయటకు వచ్చిన తర్వాత, రేణు తన క్లాస్‌మేట్ సయీద్ అక్తర్ మీర్జా తీసిన *ఆల్బర్ట్ పింటో కో గుస్సా క్యోన్ అతా హై* (1980), తర్వాత విధు వినోద్ చోప్రా *తీసిన సజాయే మౌత్* (1981), ఆ తర్వాత మరో క్లాస్‌మేట్ కుందన్ షా తీసిన *జానే భీ దో యారో* (1983) సినిమాకు విమర్శకుల ప్రశంసలు అందుకుంది.  ఫిల్మ్ అండ్ టెలివిజన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇండియా మిత్రులు విధు వినోద్ చోప్రా, సయీద్ మీర్జా, కుందన్ షా, అశోక్ అహూజాలతో కలిసి సమాంతర సినిమాల్లో పనిచేసింది.

ఫిల్మ్ అండ్ టెలివిజన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇండియా బ్యాచ్ సినిమాలు కాకుండా 1983లో గోవింద్ నిహ్లానీ తీసిన *[[అర్ధ్ సత్య|అర్ధ సత్య]]* సినిమాకు ఎడిటింగ్ చేసింది. దీని తర్వాత దూరదర్శన్‌ కార్యక్రమాలకు ఎడిటింగ్ చేయడం ప్రారంభమైంది. చోప్రా తీసిన *పరిందా* సినిమాకు ఎడిటింగ్ చేసింది, దర్శకత్వశాఖలో పనిచేసింది.

*జానే భీ దో యారోన్* (1983), *కభీ హాన్ కభీ నా* (1993), *[[బాండిట్ క్వీన్]]* (1995), *జయ గంగా* (1996), *పర్దేస్* (1997), *రాక్‌ఫోర్డ్* (1999), *[[హే రామ్]]* (2000) వంటి సినిమాలకు ఎడిటింగ్ చేసింది. నగేష్ కుకునూర్ తీసిన *బాలీవుడ్ కాలింగ్* (2001) తరువాత 2003లో విడుదలైన *కలకత్తా మెయిల్* అనే సినిమాకు చివరిసారిగా ఎడిటింగ్ చేసింది.

## వ్యక్తిగత జీవితం
రేణు అక్క రాధా సలూజా కూడా సినిమా నటి. ఆమె అనేక హిందీ, పంజాబీ, ఇతర భాషల సినిమాలలో నటించింది. చెల్లెలు డాక్టర్ కుంకుమ్ ఖడాలియా ప్లాస్టిక్ సర్జన్. రేణు 1976లో గ్రాడ్యుయేషన్ పూర్తి చేసుకున్న తరువాత దర్శకుడు విధు వినోద్ చోప్రాను వివాహం చేసుకున్నది. తరువాత వారు *జానే భీ దో యారోన్* (1983)లో కలిసి పనిచేశారు, అక్కడ వినోద్ ప్రొడక్షన్ మేనేజర్ గా, ఎడిటర్ గా చేసింది. తర్వాత విడిపోయినప్పటికీ రేణు అతని అన్ని చిత్రాలకు ఎడిటర్ గా కొనసాగింది, సహాయ దర్శకురాలిగా కూడా చేసింది. తరువాత జీవితంలో దర్శకుడు సుధీర్ మిశ్రాతో రేణు సన్నిహితంగా ఉండేది. *ధారావి*, *ఇస్ రాత్ కి సుబహ్ నహిన్* (1996)తోసహా అనేక సినిమాలకు ఆమె పనిచేసింది.

## వారసత్వం
2006లో ఫిల్మ్ అండ్ టెలివిజన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇండియా పూర్వ విద్యార్థుల సంఘం ఆమెపై 'ఇన్విజిబుల్ - ది ఆర్ట్ ఆఫ్ రేణు సలూజా' అనే పుస్తకాన్ని విడుదల చేసింది. తరువాత 2006లో, ఆమె పేరు మీద ఎడిటింగ్ అవార్డు పొందిన మొదటి ఎడిటర్.

## సినిమాలు

## అవార్డులు
* జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డు
** 1990: ఉత్తమ ఎడిటింగ్: *పరిందా*
** 1992: ఉత్తమ ఎడిటింగ్: *ధారవి*
** 1994: ఉత్తమ ఎడిటింగ్: *సర్దార్*
** 1999: ఉత్తమ ఎడిటింగ్: *గాడ్ మదర్*

* ఫిల్మ్‌ఫేర్ అవార్డు
** 1989: ఉత్తమ ఎడిటింగ్: *పరిందా*
** 1995: ఉత్తమ ఎడిటింగ్: *1942: ఎ లవ్ స్టోరీ*

* స్టార్ స్క్రీన్ అవార్డు
** 1996: ఉత్తమ ఎడిటింగ్ : *ఇస్ రాత్ కి సుబహ్ నహిన్*

## మరణం
చాలాకాలంపాటు కడుపులో క్యాన్సర్‌తో బాధపడిన రేణు 2000, ఆగస్టు 16న ముంబైలో మరణించింది.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* 
* Shekhar Kapur on Renu Saluja in his blog 
* The nimble tightrope walker (Excerpts from GRAFTII Book, Invisible: the art of Renu Saluja) at Screen (magazine)
* GRAFTII Book, Invisible: the art of Renu Saluja 

వర్గం:2000 మరణాలు
వర్గం:1952 జననాలు
వర్గం:భారతీయ సినిమా ఎడిటర్లు
వర్గం:భారత జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కార విజేతలు