open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
మాతృవేదన

మాతృవేదన అనేది ఆంధ్రప్రదేశ్ కు సంబధించిన 10వ తరగతి తెలుగు పాఠం. దీని రచయిత నన్నయ. ఇతడు 11వ శతాబ్దానికి చెందినవాడు. ఈ పాఠం నన్నయ రాసిన ఆంధ్రమహాభారతం ఆదిపర్వం లోని అష్టమాశ్వాసం నుండి గ్రహించబడింది.

మాతృవేదన అంటే తల్లియొక్క బాధ అని అర్థం.

## నేపథ్యం
జరిత ఒక లావుక పక్షి. మందపాలుడి వలన నలుగురు కుమారులను కన్నది. వారి పేర్లు 1)జరితారి 2)సారిసృక్కు 3)అస్తంభమిత్రుడు 4)ద్రోణుడు.
వీరు ఖాండవ వనంలో నివాసముంటున్నారు. మందపాలుడు జరితను, కుమారులను ఖాండవ వనంలో వదలిపెట్టి వెళ్ళిపోయాడు. కృష్ణార్జునుల సహాయంతో అగ్నిదేవుడు ఖాండవ వనాన్ని దహిస్తున్నాడు. తన కుమారులను ఎలా కాపాడుకోవాలో తెలియక జరిత తీవ్రమైన దు:ఖాన్ని పొందుతుంది.

## జరిత కుమారులు:
అగ్నిదేవుడు ఖాండవ వనాన్ని దహిస్తున్నాడు. జరిత కుమారులు ఇంకా రెక్కలు రాని పసివయసులో ఉన్నారు. వారిని తీసుకెళ్ళే శక్తి జరితకు లేదు. ఆ ఆపద నుండి తన కుమారులను ఎలా కాపాడుకోవాలో తెలియక తీవ్రమైన దు:ఖాన్ని పొందుతుంది. వీరి తండ్రి వీళ్ళను వదలిపెట్టి నిర్దయబుద్దితో ఎక్కడికో వెళ్ళాడు కాని నేను అలా వెళ్ళలేను దైవ నిర్ణయం ఎలా ఉంటే అలాగే జరుగుతుంది అని బాధపడుతుంది.

జరిత తన కుమారులను ఆ చెట్టు రంధ్రంలోనికి వెళ్ళి దాక్కొమంది. మంటలు తగలకుండా ఆ రంధ్రాన్ని దట్టమైన దుమ్ము, దూళి రేణువుల సహాయంతో కప్పివేస్తానన్నది.

## జరితారి నిరాకరించుట
జరిత కుమారులలో పెద్దవాడు జరితారి. బ్రహ్మజ్ఝానం కలవాడు. చెట్టు రంధ్రంలో ఉండే ఆపదను ముందుగానే ఊహించి అందులోకి వెళ్ళడానికి నిరాకరించాడు.

## చెట్టు రంధ్రంలోని ఆపద
ఆ చెట్టు రంధ్రంలో ఒక ఎలుక నివాసముంటుంది. మాంసపు ముద్దలుగా ఉన్న మేము గనక ఆ రంధ్రంలోనికి వెళ్తే అందులోని ఎలుక చంపి తింటుంతుంది. ఇక్కడే చెట్టుపై ఉంటే అగ్ని కాల్చివేస్తాడు. కాబట్టి ఎలుక చేతిలో నీచమైన చావు పొందేకంటే అగ్ని చేతిలో కాలిపోతే పుణ్యలోకాలు సంప్రాప్తిస్తాయి అని తల్లితో చెప్పాడు.

**కష్ట సమయంలో అనుమానంతో కూడుకొన్న పని చేయాలి కాని తప్పకుండా జరుగుతుందన్న పనిని చేయకూడదు.** 
ఇక్కడ తప్పకుండా జరిగే పని రంధ్రంలోనికి గనక వెళ్తే ఎలుక చేతిలో చనిపోవడం.
అనుమానంతో కూడిన పని గాలి వలన మంటలు తొలగిపోవచ్చు.

**కుమారులు జరితకు నమస్కరించుట**
అమ్మా కాబట్టి నీవు వెళ్ళమన్న చోటికి మేము వెళ్ళము. మాపై ప్రేమను వదలిపెట్టి నీవు వెళ్ళిపో. నీవు గనక బ్రతికి ఉంటే మళ్ళి మాలాంటి సంతానాన్ని పొందవచ్చు. నీ పుణ్యం వల్ల మంటల బారినుండి కలిగే ఆపద తొలగిపోతే నీవు మా వద్దకు వచ్చి పోషింతువు అని తల్లికి నమస్కరించారు. దగ్గరికి వచ్చే మంటలను చూసి ప్రాణభయంతో జరిత ఆకాశంలోకి ఎగిరి వెళ్ళింది.

**కుమారులు అగ్నిదేవుడిని ప్రార్థించుట:**
నలుగురు పక్షి కుమారులు బ్రహ్మముఖాలవలె నాలుగు వేదాలలోని మంత్రాలతో మాకు శరణు ఇమ్మని అగ్నిదేవుడిని ప్రార్థించారు.

**అగ్నిదేవుడు నలుగురు కుమారులను కాల్చక వదలిపెట్టుట:**
అగ్నిదేవుడు మందపాలుడి ప్రార్థనను గుర్తుకుతెచ్చుకొని ఆ నలుగురు పక్షి కుమారులు ఉన్న వృక్షాన్ని కాల్చక వదలివేస్తాడు.(మందపాలుడు జరితను, కుమారులను ఖాండవ వనంలో వదలివెళ్ళేటప్పుడు వారికి ఎలాంటి ఆపద తలపెట్టకుమని అగ్నిదేవుడిని ప్రార్థిస్తాడు.)

**జరిత సంతోషించుట:**
అగ్నిదేవుడు తన కుమారులను కాల్చక వదలిపెట్టడాన్ని చూసి జరిత సంతోషించి తన కుమారుల దగ్గరికి వచ్చి సుఖంగా ఉంది.

వర్గం:తెలుగు కథలు
వర్గం:పుస్తకాలు
కార్డినల్ లోరీ

**కార్డినల్ లోరీ** (చాల్కోప్సిట్టా కార్డినాలిస్) అనేది సిట్టాసిడే తెగలో ఒంటరి చిలుక ప్రజాతి ఈ కార్డినల్ లోరీ ముఖ్యంగా సాలోమన్ దీవులలో, తూర్పు పపువా న్యూ గినియా లలోని మడ అడవులలో, లోతట్టు ప్రాంత అడవులలో నివసిస్తాయి.
ఇవి సాఖాహారుల కాబట్టి, ఎర్రని పూమొగ్గలున్న పండ్ల చెట్లని ఎక్కువగా ఇష్టపడతాయి.

## వివరణ

కార్డినల్ లోరీ 31 సెం.మీ (12ఇంచుల) పొడవు ఉంటాయి. శరీరపు రంగు ఎరుపు. ముక్కు నారింజ రంగులో మొదలు వద్ద నల్ల రంగులో ఉంటుంది. ముక్కు మొదలు వద్ద, కళ్ళ చుట్టూ ఉండే చర్మం నల్ల రంగులో ఉంటుంది, కను పాప నారింజ ఎరుపు రంగులో ఉంటుంది. కాళ్ళు బూడిద రంగులో ఉంటాయి. మగవి, ఆడవి బాహ్యంగా ఒకేరకంగా ఉంటాయి. పిల్లల ముక్కులు లేత నారింజ రంగులో ఉండి ఎక్కువ నలుపు కలిగి ఉంటాయి, కళ్ళ చుట్టూ లేత బూడిద రంగు,పసుపు కనుపాపలు ఉంటాయి.

## పక్షుల పెంపకం
1989లో సలోమన్ దీవులు కాసిని కార్డినల్ లోరీలని అమెరికాకి ఎగుమతి చేయటానికి అనుమతి ఇచ్చాయి. కాని 1992లో వచ్చిన అడవి పక్షుల రక్షణ చట్టం వల్ల ఆ ఎగుమతి ఆపివేయబడింది, అవి పెంపకంలో పుట్టినవి అయితే తప్ప.

## మూలాలు

* 

## చూపగలిగిన పాఠాలు
* 

వర్గం:పక్షులు
వర్గం:ఐ.యు.సి.ఎన్. కనీస ఆందోళనకర ఎర్ర జాతులు జాబితా
వర్గం:చాల్కోప్సిట్టా
వర్గం:1849 వివరించిన జంతువులు
వర్గం:లోరీలు
నీలం ఎరుపు లోరీ

**నీలం ఎరుపు లోరీ**, *ఇయోస్ హిస్ట్రియో* అనేది ఇండోనేషియాకు చెందిన చెట్లలో నివసించే చిలుక. ఇది అంతర్జాతీయంగా ప్రమాదస్థాయిలో ఉన్న ప్రజాతి. దీన్ని పెంపకంకోసం వేటాడడం వలన, వాటి సహజ సిద్ధ నివాసాలు అంతరించడం వలన వాటి జాతి ప్రమాదంలో పడింది. నీలం ఎరుపు లోరీ ఇప్పుడు ఇండోనేషియా లోని ఉత్తర సులవేసికి చెందిన తలౌద్ దీవులకు మాత్రమే పరిమితమైంది. ఇతర చోట్ల ప్రవేశపెట్టబడినా అవికూడా 20వ శతాబ్దంలో సాంగిహే, సియావు, తగులాండాంగ్ ల నుండి అంతరించి పోయాయి. వీటి జనాభా ప్రస్తుతం 5000 నుండి 10000 లోపే. అతి త్వరగా జనాభా తగ్గుతున్న జాతులలో ఇవి కూడా ఒకటి.

## మూలాలు

* 
*

వర్గం:పక్షులు
వర్గం:లోరీలు
వర్గం:ఇయోస్
వర్గం:ఇండోనేషియా పక్షులు
వర్గం:సులవేసి పక్షులు
వంకాయ రంగు మెడ లోరీ

**వంకాయ రంగు మెడ లోరీ** (**ఇయోస్ స్క్వమాటా**) అనేది సిట్టాసిడే కుటుంబము లోని ఒక చిలుక ప్రజాతి.ఇది ఇండోనేషియాకి పరిమితమైనది. దీని సహజ సిద్ధమైన నివాస స్థానాలు,ఉష్ణమండల లోతట్టు చిత్తడి అడవులు, ఉష్ణ మండల మడ అడవులు.

## వర్గీకరణ
వైలెట్-మెడ లోరీ మూడు ఉపజాతులు కలిగి ఉన్నాయి:

అవి:

* *Eos squamata*,  (Boddaert 1783)
** *Eos squamata obiensis*, Rothschild 1899
** *Eos squamata riciniata*,  (Bechstein 1811)
** *Eos squamata squamata*,  (Boddaert 1783)

## వివరణ
The violet-necked lory is 27&nbsp;cm (10.5&nbsp;in) long. Mostly red and blue with a blue abdomen. Extent of blue neck collar depends on subspecies. Red and black in wings. Purple-red tail.

## చిత్రాలు

File:Eos squamata -captive-8a-2c.jpg|ముందు
File:Violet-necked Lory (Eos squamata) -two in tree.jpg
File:Eos squamata -Aquarium of the Pacific, Long Beach, California, USA-8a.jpg
File:Eos squamata -Kuala Lumpur Bird Park, Malaysia-8a-3c.jpg


## మూలాలు

*

## చూపగలిగిన పాఠాలు
* 

వర్గం:ఇయోస్
వర్గం:ఇండోనేషియా పక్షులు
వర్గం:సులవేసి పక్షులు
వర్గం:1783 వివరించిన జంతువులు
వర్గం:పక్షులు
వర్గం:లోరీలు
వర్గం:ఐ.యు.సి.ఎన్. కనీస ఆందోళనకర ఎర్ర జాతులు జాబితా
నల్ల లోరీ

**నల్ల లోరీ**, **ఛాక్లోప్సిట్టా అట్ట్రా** లేదా **రాజా లోరీ** లేదా **ఎరుపు ఈకల లోరీ** అనేది మధ్యస్థమైన పరిమాణం గల, నల్లని చిలుక. నల్లని ముక్కు, ముదురు బూడిద రంగు కాళ్ళు, పొడవైన గుండ్రని తోక ఉంటుంది. తోక లోపలి భాగం పసుపుగా గానీ, ఎరుపుగా గానీ ఉంటుంది. ఆడది, మగది ఒకే రకంగా ఉంటాయి.

నల్ల లోరి అనేది IUCN యొక్క ఎరుపు సూచీలో భయపడనవసరం లేని విభాగంలో ఉంచారు.

## వర్గీకరణ
నల్ల లోరీ ప్రజాతికి మూడు ఉప ప్రజాతులు ఉన్నాయి:

*చాల్కోప్సిట్టా అట్రా*  (Scopoli) 1786
* *చాల్కోప్సిట్టా అట్రా అట్రా*  (Scopoli) 1786, పశ్చిమఇండోనేషియాలోని పశ్చిమ పపువా (ప్రావిన్స్) ప్రాంతానికి చెందిన, పక్షి తల ద్వీపకల్పము, చుట్టు పక్కల ద్వీపాలు దీని స్వస్థలాలు..
* *చాల్కోప్సిట్టా అట్రా బెర్న్ స్టైని* Rosenberg, HKB 1861, ఇండోనేషియా లోని మిసూల్ ద్వీపానికి చెందినది..
* *చాల్కోప్సిట్టా అట్రా ఇన్సైన్స్* Oustalet 1878, తూర్పు పక్షి తల ద్వీపకల్పము, చుట్టు పక్కల ద్వీపాలు, ఒనిన్, పశ్చిమ పపువా లోని బోమ్బెరి ద్వీపకల్పము.

## వర్ణన
నల్ల లోరీ దాదాపు 32 సెం.మీ. పొడవు (12.5 ఇంచులు) ఊండి, నల్ల ముక్కు కలిగి ఉంటుంది. రంగు నుదుటిపై నీలం ఛాయతో ఉండి,మిగతా అంతా నల్లగా ఉంటుంది.ఎర్రని మచ్చలు, ముఖం పైన, తొడలపైన, తోకపై పై మూడు ప్రజాతులను బట్టి మారుతూ ఉంటాయి. ఆడవి, మగవి బాహ్య రూపంలో తేడా లేకుండా ఉంటాయి.

## మూలాలు

* 

## చూపగలిగిన పాఠాలు
* 

## బయటి లింకులు
* BirdLife Species Factsheet 

వర్గం:పశ్చిమ న్యూ గినియా పక్షులు
వర్గం:1786 వివరించిన జంతువులు
వర్గం:పక్షులు
వర్గం:లోరీలు
వర్గం:ఐ.యు.సి.ఎన్. కనీస ఆందోళనకర ఎర్ర జాతులు జాబితా
పసుపుచారల లోరీ

**పసుపుపచ్చని చారల లోరీ** (***చాల్కోప్సిట్టా సింటిల్లాటా***) లేదా **పసుపు చారల లోరీ** సిట్టాసిడే జాతికి చెందిన చిలుక.
ఇండోనేషియా, పపువా న్యూ గినియాలో నివసిస్తాయి. వీటి సహజమైన నివాస స్థానాలు సమశీతోష్ణ, ఉష్ణ మండలపు చిత్తడి అడవులు లేదా సమశీతోష్ణ, ఉష్ణ మండల మడ అడవులు.
## శాస్త్రీయ విభజన
పసుపు చారల లోరీ జాతికి మూడు ఉప జాతులు ఉన్నాయి.:

* *చాల్కోప్సిట్టా సింటిల్లాటా*  (Temminck) 1835
** *చాల్కోప్సిట్టా సింటిల్లాటా క్లోరోప్టెరా* Salvadori 1876
** *చాల్కోప్సిట్టా సింటిల్లాటా రూబ్రిఫ్రోన్స్* Gray, GR 1858
** *చాల్కోప్సిట్టా సింటిల్లాటా సింటిల్లాటా*  (Temminck) 1835

## మూలాలు

* 

## బయటి లింకులు

వర్గం:పక్షులు
వర్గం:ఐ.యు.సి.ఎన్. కనీస ఆందోళనకర ఎర్ర జాతులు జాబితా
ఎర్ర లోరీ

**ఎర్ర లోరీ** (**ఇయోస్ బోర్నియా** లేదా **ఇయోస్ రుబ్రా**)అనేది ప్సిట్టాసిడాయే కుటుంబానికి చెందిన ఒక చిలుక ప్రజాతి.
http://www.zoonomen.net/avtax/n/b.html#E.borneaNomen.ఈ చిలుక ఇండోనేషియాలోని మలుక్కాస్, దాని చుట్టుపక్కల దీవులకి పరిమితమైనది.వీటి సహజ సిద్ధమైన నివాస స్థానాలు ఉష్ణ మండల లోతట్టు చిత్తడి అడవులు,ఉష్ణ మండల మడ అడవులు.
ఎర్ర లోరీ అనేది సాధారణంగా ఇళ్ళలో పెంచే లోరీ.ఈ తెలివైన చిలుక ఎంతో అందంగా,రంగు రంగులుగా,చలాకీగా ఉంటుంది.ఎర్ర లోరీలు సాధారణంగా ఎర్రగా ఉండి కొంత నలుపు,నెమలి కంఠం రంగు మచ్చలతో ఉంటాయి.రెక్కలు,నుదురు మీద ఉండే మచ్చలు ప్రతీ దానికీ వేరు వేరుగా ఉంటాయి.తోక ముదురు ఎరుపు రంగులో ఉంటుంది.వాటి పరిమాణం 10-12 ఇంచుల పొడవు కలిగి ఉంటుంది.ముక్కు నారింజ రంగులో ఉంటుంది.
ఉపప్రజాతులు అయిన బురు ఎర్ర లోరీ (*ఇయోస్ బోర్నియా క్యానోనోథస్*) ఇంకా ముదురు ఎరుపు రంగులో ఉంటుంది.ఈ రెండు జాతులనూ గుర్తించటంలో కొంత గందరగోళం ఏర్పడుతూ ఉంటుంది.ఈ రెండు జాతుల కలయికతో ఏర్పడ్డ చిలుకలు కూడా ఉండటంతో పెంచేవారికి రెండిటి మధ్య గుర్తించటానికి ఒక చక్కని తేడా లేకుండా పోయింది.మిగిలిన రెండు ఉపప్రజాతులు కొచెం అరుదు.రోథ్ఛైల్డ్స్ ఎర్ర లోరీ (*ఇయోస్ బోర్నియా రోథ్ఛైల్డి*), బెర్నస్టైన్స్ ఎర్ర లోరీ (*ఇయోస్ బోర్నియా బెర్నస్టైని*).

## వివరణ
ఎర్ర లోరీ సుమారు 31 సెం.మీ. (12 ఇంచులు)పొడవు ఉంటుంది.ఎక్కువ శాతం ఎర్రగా ఉంటుంది.పై భాగం పూర్తి ఎరుపు.రెక్కల మీద,వీపు మీద నల్ల,నీలం మచ్చలు ఉంటాయి.తోక కుంకుమ రంగులో ఉండి,లోపలి వైపునీలం రంగు ఉంటుంది. ముక్కు నారింజ రంగులో,కాళ్ళు బూడిద రంగులో ఉంటాయి.కంటి పాపలు బెర్నస్టైని రకంలో ఊదా రంగులోనూ,మిగిలిన వాటిలో ఎర్ర రంగులోనూ ఉంటాయి.కింది దవడ దగ్గర ఈకలు లేని చర్మం ఉండదు.ఆడ వాటికి,మగ వాటికి బాహ్య రూపంలో తేడా ఉండదు.పిల్లలు,లేత రంగులో ఉండి,ముక్కు,కంటి పాపలు ఊదా రంగులో ఉంటాయి.

## వంటి రంగు

Image:Red Lory (Eos bornea) Jurong Bird Park-3.jpg
Image:Red Lory (Eos bornea) Jurong Bird Park2-3c.jpg
File:Eos bornea at Jurong Bird Park 3.JPG
File:Red Lory (Eos bornea) -two on food tray.jpg|Kuala Lumpur Bird Park, Malaysia
Image:Eos bornea-20051118.jpg| Jurong BirdPark, Singapore
File:Eos bornea -Ardastra Gardens -Nassau -Bahamas-8-2c.jpg|Feeding Ardastra Gardens, Zoo and Conservation Centre, Nassau, Bahamas


## మూలాలు

* BirdLife International 2008. . 2008 IUCN Red List of Threatened Species. Downloaded on 20 March 2009.
*
* Rosemary Low. *Encyclopedia of Lories* (1998)

## చూపగలిగిన పాఠాలు
* 

## బయటి లింకులు
*Red Lory (Eos bornea) videos and photos at Internet Bird Collection

వర్గం:ఇయోస్
వర్గం:ఇండోనేషియా పక్షులు
నీలం చారల లోరీ

**నీలం చారల లోరీ** లేదా **ఇయోస్ రెటిక్యులాటా** లేదా **నీలం మెడ లోరీ**అనేది మధ్యస్థ పరిమాణం కల చిలుక.31సెం.మీ.పొడవు ఉంటుంది.సాధారణంగా ఎర్రగా ఉండి,నీలం చారలు కంటి నుండిమొదలైచెవులమీదుగా మెడపైకి వెళ్తాయి.ఊదా నలుపు తోక,రెక్కలపై నల్ల గుర్తులు ఉంటాయి.
ఇవి ఇండోనేషియా అంతటా,తానింబార్ దీవిలో,బాబర్ దీవిలో ఉంటాయి.వీటిని కాయ్ దీవిలో ప్రవేశపెట్టినా అక్కడ నుండి అంతమై పోయాయి.ఇవి మడ అడవులలోనూ,కొబ్బరి తోటలలోనూ,ఇతర తోటలలో, అడవులలో ఉంటాయి.
ఈ లోరీలకి ప్రత్యేకమైన గరుకు నాలిక ఉంటుంది.ఇది వాటి ఆహారాలైన పూల తేనె,పళ్ళు తినటానికై ఏర్పడింది.బాగా చలాకీఅయిన ఈ చిలుక గూంపులుగా ప్రయాణించటంలో,వాటి గూళ్ళలో సంవత్సరం పొడవునా నిద్రించటంలో ప్రసిద్ధి పొందింది.ఇవి సంఘ జీవులు.బాగా ప్రేమ చూపించే తనం వల్ల ఇవి పెంపుడు పక్షులుగా ప్రసిద్ధి పొందాయి.వీటి అరుపు మిగతా చిలుకలలా కాకుండా,ప్రమాదం వచ్చినప్పుడు,విసుగు చెందినప్పుడు తప్ప సున్నితంగా ఉంటుంది.

## చిత్ర మాలిక

File:Blue-streaked-lory-Eos-reticulata.jpg|సింగపూర్ జురాంగ్ పక్షుల పార్కులో
File:Eos reticulata-20040821B.jpg
Image:Blue-streaked Lory (Eos reticulata).jpg|సింగపూర్ జురాంగ్ పక్షుల పార్కులో
Image:Eos reticulata -Lion Country Safari-8.jpg|అమెరికాలోని ఫ్లోరిడాలో ఉన్న ప్రపంచ జంతువుల సఫారీలో
File:Streaked-lory---Eos-reticulata.jpg|తల వివరణ


## మూలాలు
*Juniper & Parr (1998) *Parrots: A Guide to Parrots of the World*; ISBN 0-300-07453-0.
* 
*

వర్గం:లోరీలు
నల్ల రెక్కల లోరీ

**నల్ల రెక్కల లోరీ**,**ఇయోస్ క్యానోజీనియా**లేదా **నలుపుఎరుపు లోరీ**ఒక మధ్యస్థ పరిమాణం కల (30సెం.మీ. పొడవు కల),పొడవైన తోక కలిగిన లోరీ.ఇది ప్రకాశవంతమైన ఎరుపు రంగులో ఉండి భుజాలు నలుపులో,కనుపాపలు ఎరుపు రంగులో ఉంటాయి.నారింజ ఎరుపు ముక్కు,వంకాయ రంగు చెవులు ఉంటాయి.రెక్కల లోపల ఎరుపు,పసుపురంగులు నల్ల అంచులతో ఉంటాయి.ఆడవి,మగవి ఒకే రకంగా ఉంటాయి.
ఇండోనేషియాకి ప్రత్యేకమైన ఈ చిలుక అక్కడ చెందరవాసి అఖాతం,పపువా న్యూ గినియా లలోని బియాక్,నమ్ఫర్,మానిం,మోయిస్ నం దీవులలోని మడ అడవులలో,అడవులలో ఉంటాయి.ఇవి కొబ్బరి చెట్లలో నివాసం ఏర్పరుచుకుంటాయి.
నివాస స్థలాలు అంతరించటం,చిన్ని జనాభా,వేటాడడం వల్ల వీటిని ప్రమాదానికి చేరువులో ఉన్నట్లు ప్రకటించారు. 

## మూలాలు
* 
*

## బయటి లింకులు
*CITES project proposal (Project S-99/01-P)
నీలం చెవుల లోరీ

**నీలం చెవుల లోరీ**,**ఇయోస్ సెమిలార్వాటా**లేదా **శనగపచ్చ లోరీ**,**హాఫ్ మాస్క్డ్ లోరీ**,**సెరమ్ లోరీ** అనే ఈ చిలుక ఇండోనేషియా లోని మలుకు ప్రాంతంలోని సెరమ్ దీవిలోఉంటాయి
పరిమాణంలో నీలం చెవుల లోరీ చిన్నది.24సెం.మీ.పొడవు ఉంటుంది.దీనికి ఎర్రని శరీరం ఉండి,బుగ్గలు,గడ్డం,చెవులు నీలం రంగులో ఉంటాయి.ముదురు నీలం రంగులో పొట్ట,తోక లోపలి భాగం ఉంటాయి.రెక్కల చివర్లు నలుపు రంగులో ఉంటాయి.పెద్ద వాటికి నారింజ రంగు ముక్కు ఉండి,చిన్న వాటికి లేత గులాబి రంగు ముక్కు ఉంటుంది.
సముద్ర మట్టానికి 1600-2000మీ.ఎత్తులో సాధారణంగఅ ఉన్నా అప్పుడప్పుడూ 800మీ.ఎత్తులో కూడా కనిపిస్తుంది.పుష్పాలని చెట్ల చిగుర్లని తిని బతికే ఇవి చిన్న గుంపులుగా తిరుగుతాయి.
దానికున్న చిన్న నివాస పరిధిలో ఎక్కువగా కనిపించే ఈ చిలుక ఉనికి గురించి భయపడనవసరం లేని స్థాయిలో ఉంది.

## మూలాలు
*
*Juniper & Parr (1998) *Parrots: A Guide to Parrots of the World*; ISBN 0-300-07453-0.
*

వర్గం:లోరీలు
డస్కీ లోరీ

**డస్కీ లోరి** (*ప్సూడోస్ ఫస్కాటా*) సిట్టాసిడే కుటుంబానికి చెందిన ***ప్సూడోస్*** ప్రజాతిలోని ఏకైక చిలుక. **డస్కీ నారింజ లోరీ**, **వైట్ రంప్డ్ లోరి** అనే ఇతర పేర్లతో కూడా పిలుస్తారు. ఇది ఇండోనేషియా, ప్యాపువా న్యూ గినీ లలో కనిపిస్తుంది.
## వివరణ
డస్కీ లోరీ అనేది పొట్టి తోక కలగి, 25 సెం.మీ. పొడవు కల చిలుక. అంతా ఊదా రంగులో ఉన్నా, వీపు, రెక్క అంచులు తెల్లగా ఉంటాయి. వీటికి రెండు రంగుల దశలు ఉంటాయి. ఛాతీ పైభాగంలో ఒకా పట్టీ, పొట్ట, పసుపు రంగులో కానీ, నారింజ రంగులో కానీ ఉంటాయి. ముక్కు ముదురు నారింజ రంగులో ఉంటుంది. కింది దవడ మొదట్లో ఈకలు లేని నారింజ రంగు చర్మం ఉంటుంది. కనుపాపలు ఎర్రగా, కాళ్ళు బూడిద రంగులో ఉంటాయి. మగవి, ఆడవి ఒకేరకంగా ఉంటాయి.పిల్లలు లేత పసుపు రంగు వీపు,రెక్క అంచులు కలిగి పసుపు బూడిద రంగులు కలిసిన కనుపాపలు కలిగి ఉంటాయి. ముక్కు మొదట్లో పసుపుగా ఉండి, చివరన ఊదారంగులో కానీ నల్లగా కానీ ఉంటుంది.
ref name="Forshaw (2006). plate 8.">Forshaw (2006). plate 8.

## విస్తరణ, నివాసం
డస్కీ లోరీ సముద్ర మట్టానికి 2500 మీ ఎత్తున, ఇండోనేషియా,పపువా న్యూ గినియా, రెంటికీ చెందిన న్యూ గినియా దీవిలో ఉంటుంది. పక్కన ఉన్న ఇండోనేషియా దీవులైన సలావతి, యాపెన్ దీవులలో కూడా కనిపిస్తుంది.
దీని సహజ సిద్ధమైన నివాస స్థానాలు, ఉష్ణ, సమసీతోష్ణ ఎత్తైన చిత్తడి నేలలు, లోతట్టు చిత్తడి అడవులు, మడ అడవులు

## వంటి రంగులు తెలిపే చిత్రాలు

Image:Pseudeos_fuscata_IMG_1859.JPG|వీపు, రెక్కల అంచులు తెల్ల రంగులో ఉన్న పెద్ద చిలుక
Image:Dusky Lory (Pseudeos fuscata) -on branch at Buffalo Zoo.jpg|పక్క భాగం (పసుపు దశ)
File:Dusky-Lorikeets4.jpg
Image:Pseudeos fuscata-20051118.jpg|ముందు భాగం (నారింజ రంగు దశ)
Image:Pseudeos fuscata -Woburn Safari Park-5.jpg|కప్పులో తేనె తాగటం 


## మూలాలు

* BirdLife International 2008. . 2008 IUCN Red List of Threatened Species.  Downloaded on 5 May 2009.

### చూపగలిగిన పాఠాలు
* 

## బయటి లింకులు

వర్గం:పక్షులు
వర్గం:ఒకేవిదమైన పక్షి జాతులు
వర్గం:పాపువా న్యూ గినియా పక్షులు
వర్గం:పశ్చిమ న్యూ గినియా పక్షులు
వర్గం:1858 వివరించిన జంతువులు
వర్గం:లోరీలు
వర్గం:ఐ.యు.సి.ఎన్. కనీస ఆందోళనకర ఎర్ర జాతులు జాబితా
సత్రము

thumb|భద్రాచలం శ్రీ సీతారామచంద్ర స్వామి వారి దేవస్థానములో నిత్యాన్నదాన సత్రం
దేవాదాయ, ధర్మాదాయ శాఖ పరిధిలోఉన్నధర్మసత్రాల బాధ్యత ధర్మకర్తల కుటుంబాలకే ఇవ్వబోతున్నారు.ఆ శాఖ చట్టంలోని సెక్షన్‌ 15, 29 కింద 2008 సెప్టెంబరు 11న జీవో ఎం.ఎస్‌. 1098 ప్రకారం కొన్ని సత్రాలకు ఈ మినహాయింపులనిస్తూ ప్రభుత్వం ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది. ఇప్పటి వరకు ఈవోలుగా, మేనేజర్లుగా బాధ్యతలు నిర్వహిస్తున్న అధికారులు తమ బాధ్యతలను వంశపారంపర్య ధర్మకర్తలకు, లేదా ఆర్యవైశ్య సంఘాల సభ్యులకు అప్పగించాల్సి ఉంటుంది.ఆస్తులు దేవాదాయశాఖ పరిధిలోనే ఉంటాయి .ఆ సంస్థలకు సత్రాలకు ఇ.ఒ.లు, మేనేజర్లు ఉండకపోయినా ఆ ఆస్తులు దేవాదాయశాఖకే చెందుతాయి. కంట్రిబ్యూషన్స్‌, ఆడిట్‌ ఫీజులు, సి.పి.ఎఫ్‌.లు చెల్లించాలి. ఏటా ఆడిట్‌ చేసి జమాఖర్చులు చెప్పాల్సి ఉంటుంది. ధర్మాసత్రాలు, సంస్థల ఆస్తులు అన్యాక్రాంతం చేయటానికో, అమ్మటానికో ఎవరికీ అధికారులు హక్కులు ఉండవు. దాతలు, వదాన్యుల ఆశయాలకు అనుగుణంగా సత్రాలు నడపాలి.
## కొన్ని ప్రముఖ సత్రాలు
*పశ్చిమగోదావరి జిల్లా తణుకులోని టి.కె.ఎం.వి.భవనం, పెనుగొండలోని వాసవి కన్యకా పరమేశ్వరి అమ్మవారి ఆలయం, పాలకొల్లులోని ఆదేపల్లి గంగరాజు సత్రం, అత్యం సుబ్బయ్య అన్నసత్రం, రేపాకవారి సత్రం, క్షీరపుర అన్నదాన సమాజం, మన్యం జగ్గమ్మ సత్రం, సలాది వారి సత్రం, బంగారు విశ్వనాధం సత్రం, భీమవరంలోని టి.ఎం.వి.భవనం, ఏలూరులోని చూడూరి వారి సత్రం, మద్దులవారి సత్రం, కేసరపల్లి ఆంజేయ ధర్మశాల, మోతేవారిసత్రం, ఆంజనేయ బాలభక్త సమాజం, నంగులూరి వారిసత్రం, చీమకుర్తి మల్లిఖార్జునరావు సత్రం, కామవరపుకోటలోని తాడిమళ్లవారిసత్రం, ఏలూరులోని కన్యకాపరమేశ్వరి సత్రం, కొత్తమాసు లింగయ్య సత్రం

## మూలాలు

వర్గం:సేవా సంస్థలు
వర్గం:సంస్థలు
అజీమ్ ప్రేమ్‌జీ

**అజీమ్ ప్రేమ్‌జీ** (జననం:జులై 24, 1945) గుజరాతుకు చెందిన ప్రముఖ ఇంజనీరు,, పారిశ్రామిక వేత్త. భారతదేశపు అతిపెద్ద సాఫ్ట్‌వేర్ సంస్థల్లో ఒకటైన విప్రో సంస్థకు అధ్యక్షుడు. ఫోర్బ్స్ కథనం ప్రకారం ప్రేమ్‌జీ 1999 నుంచి 2005 వరకు భారతదేశపు అత్యంత ధనవంతుడిగా కొనసాగాడు.
## వ్యక్తిగత జీవితం
అజీమ్ ప్రేమ్‌జీ గుజరాత్ నుంచి వచ్చి ముంబైలో నివసిస్తున్న ఒక షియా ముస్లిం కుటుంబంలో జన్మించాడు.ఆయన తండ్రి ఎం.హెచ్. ప్రేమ్‌జీ వెస్టర్న్ ఇండియా వెజిటబుల్ ప్రాడక్ట్ కంపెనీ (దీన్నే తరువాత *విప్రో*గా మార్చడం జరిగింది)అనే సంస్థకు యజమాని. ఈ సంస్థ వంటనూనెలు ఉత్పత్తి చేసేది. ఆయన తాత బర్మాలో బియ్యం వ్యాపారం చేసేవాడు. అజీమ్ తండ్రిని మహమ్మదాలీ జిన్నా పాకిస్తాన్ కు వెళ్ళమన్నా ఆయన వెళ్ళలేదు.

ముంబై లోని సెయింట్ మేరీ పాఠశాలలో ప్రాథమిక విద్యనభ్యసించాడు. స్టాన్‌ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయంలో ఎలక్ట్రికల్ ఇంజనీరింలో విద్య నభ్యసిస్తుండగా తండ్రి 1966 లో హఠాత్తుగా కన్నుమూయడంతో చదువును అర్ధాంతరంగా వదిలిపెట్టి వ్యాపార వ్యవహారాలు చూసుకోవలసి వచ్చింది.అప్పటికి ఆయన వయసు 21 ఏళ్ళు. తరువాత ముప్ఫై ఏళ్ళకు మళ్ళీ పట్టుబట్టి అక్కడ ఇంజనీరింగ్ పూర్తిచేశాడు.

## మూలాలు

వర్గం:ప్రపంచ ప్రసిద్ధులు
వర్గం:గుజరాత్ పారిశ్రామికవేత్తలు
వర్గం:1945 జననాలు
వర్గం:గుజరాత్ వ్యక్తులు
వర్గం:ముస్లిం ప్రముఖులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:పద్మభూషణ పురస్కార గ్రహీతలు
కిరణ్ దేశాయ్

**కిరణ్ దేశాయ్** (జననం: 1971 సెప్టెంబరు 3 )    భారతదేశ రచయిత్రి. భారతదేశ పౌరురాలైన ఆమె అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలలో స్థిర నివాసం ఏర్పరుచుకుంది. ఆమె నవల *ది ఇన్‌హెరిటెన్స్ ఆఫ్ లాస్* 2006 మ్యాన్ బుకర్ ప్రైజు ను,  "నేషనల్ బుక్ క్రిటిక్స్ సర్కిల్" కాల్పనిక అవార్డును గెలుచుకుంది. ఆమె భారతదేశ రచయిత్రి అనితా దేశాయ్ కుమార్తె

## జీవితచరిత్ర
కిరణ్ దేశాయ్ భారతదేశంలోని న్యూఢిల్లీ నగరంలో జన్మించింది. 14 ఏళ్ల వయసు వరకు ఆమె అక్కడే నివసించింది. తర్వాత ఆమె తన తల్లితో పాటు   ఇంగ్లాండులో ఒక సంవత్సరం నివసించారు. చివరకు అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలకు  వెళ్లారు. అక్కడ హోలిన్స్ యూనివర్శిటీకి చెందిన బెన్నింగ్టన్ కళాశాల,  కొలంబియా యూనివర్శిటీలలో సృజనాత్మక రచనలపై  ఆమె ఆభ్యాసం చేసింది. జనవరి, 2010లో కిరణ్ దేశాయ్‌తో తనకు సంబంధం ఉన్నట్లు నోబెల్ బహుమతి గ్రహీత ఓరన్ పాముక్ వెల్లడించాడు.

## వృత్తి
1998లో ప్రచురించబడిన ఆమె తొలి నవల *హుల్లాబాలూ ఇన్ ది గువా ఆర్చర్డ్* సల్మాన్ రష్దీ వంటి రచయితల ప్రశంసలను అందుకుంది. అలాగే 35 ఏళ్ల లోపు ఉన్న కామన్వెల్త్ దేశాల పౌరులు రచించిన ఉత్తమ సృజనాత్మక నవలలకు రచయితల సంఘం అందించే బెట్టీ ట్రాస్క్ అవార్డు, ను కూడా అది గెలుచుకుంది.

ఆమె రెండో నవల *[[ది ఇన్‌హెరిటెన్స్ ఆఫ్ లాస్]],* (2006) కు ఆసియా, ఐరోపా,  అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల వ్యాప్తంగా విమర్శకుల ప్రశంసలను విశేషంగా దక్కించుకుంది. అంతేకాక 2006 మ్యాన్ బుకర్ ప్రైజు,  2006 నేషనల్ బుక్ క్రిటిక్స్ సర్కిల్ కాల్పనిక అవార్డును కూడా గెలుచుకుంది.

సెప్టెంబరు, 2007లో BBC రేడియో 3లో మైఖేల్ బర్కిలీ నిర్వహించిన జీవితచరిత్ర సంబంధ సంగీత చర్చా కార్యక్రమం *ప్రైవేట్ ప్యాషన్స్‌*కు ఆమె అతిథిగా హాజరయింది. మే  2007లో ప్రారంభ ఆసియా హౌస్ ఫెస్టివల్ ఆఫ్ ఆసియన్ లిటరేచర్‌లో ఆమె విశిష్ట రచయిత్రి.

కిరణ్ మూడవ నవల "ది లోన్లీనెస్ ఆఫ్ సోనియా అండ్ సన్నీ" 2025 బుకర్  బహుమతికి షార్ట్ లిస్ట్ అయింది. 

## గ్రంథసూచిక
* *హుల్లాబాలూ ఇన్ ది గువా ఆర్చర్డ్*, ఫేబర్, ఫేబర్, 1998, ISBN 0-571-19336-6
* *ది ఇన్‌హెరిటెన్స్ ఆఫ్ లాస్*, హమీష్ హామిల్టన్ లిమిటెడ్, 2006, ISBN 0-241-14348-9
* "ది లోన్లీనెస్ ఆఫ్ సోనియా అండ్ సన్నీ, హమిష్ హామిల్టన్, 2025, ISBN 978-0307700155

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

* లెగసీస్, లాస్ అండ్ లిటరేచర్ , నిరాలి మేగజైన్, డిసెంబరు, 2006
* SAWNET జీవితచరిత్ర
* రీడిఫ్ ఇంటర్వూ
* బోల్డ్ టైప్: ఇంటర్వూ విత్ కిరణ్ దేశాయ్
* కిరణ్ దేశాయ్ ఇంటర్వూ విత్ THECOMMENTARY.CA అక్టోబరు, 2007

వర్గం:1971 జననాలు
వర్గం:ఆంగ్ల రచయితలు
వర్గం:భారతీయ నవలా రచయితలు
వర్గం:అమెరికాలో హిందువులు
వర్గం:భారతీయ రచయిత్రులు
వర్గం:బుకర్ బహుమతి గ్రహీతలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:పంజాబ్ రచయితలు
వర్గం:అమెరికన్ రచయిత్రులు
ఓర్నేట్ లోరికీట్

**ఓర్నేట్ లోరికీట్**, (***ట్రైకోగ్లోస్సస్ ఓర్నేటస్***) అనేది సిట్టాసిడే కుటుంబములోని ప్రత్యేకమైన చిలుక. ఇది ఇండోనేషియా లోని సులవేసి దీవి, దాని చుట్టు పక్కల దీవులకు ప్రత్యేకమైన చిలుక.
 ఇది అడవులలోనూ, చెట్లతోపుల్లోనూ, మడ అడవుల లోనూ, తోటలలోనూ సాధారణంగా కనిపిస్తుంది.

## వర్ణన

ఓర్నేట్ లోరికీట్ అనేది 25 సెం.మీ. పొడవు గల ఆకుపచ్చని చిలుక. తలలో కళ్ళ పైభాగం ముదురు నీలం రంగులో, కింద భాగం ఎర్రగా ఉంటుంది. తల వెనుక భాగం ఎర్రగా ఉండి కళ్ళ వెనుక పసుపు రంగులో ఉంటుంది. మెడ వెనుక రైన్బౌ లోరికీట్కి ఉన్నట్టు పట్టీ ఉండదు. గడ్డం కింది నుండి ఛాతీ వరకు పసుపు కలగలిసిన ఎరుపు, నీలం అడ్డ గీతలు ఉంటాయి. ముక్కు నారింజ ఎరుపు రంగులో ఉంటుంది. కంటి పాపలు ముదురు నారింజ రంగులో ఉంటాయి. కంటి చుట్టూ ఉండే వలయం ముదురు బూడిద రంగులో ఉంటుంది. కాళ్ళు బూడిద రంగులో ఉంటాయి.

## మూలాలు

* 

### చూపగలిగిన పాఠాలు
*

వర్గం:పక్షులు
వర్గం:ఇండోనేషియా పక్షులు
వర్గం:ట్రైకోగ్లోస్సస్
వర్గం:సులవేసి పక్షులు
వర్గం:1758 వర్ణించబడిన జంతువులు
వర్గం:లోరీలు
వర్గం:ఐ.యు.సి.ఎన్. కనీస ఆందోళనకర ఎర్ర జాతులు జాబితా
ఆలివ్ తల లోరికీట్

**ఆలివ్ తల లోరికీట్** (*ట్రైకొగ్లూగ్లోస్సస్ యూటెలస్*) లేదా **కచ్చితమైన లోరికీట్** అనేది స్సిట్టాసిడాయే కుటుంబములోని ఒక జాతి.ఇది ఇండోనేషియా లోని తైమూర్,దాని చుట్టుపక్కల దీవులలోని అడవులలో,చెట్ల తోపులలో, పంట పొలాలలో కనిపిస్తుంది.

## వివరణ
ఆలివ్ తల లోరికీట్ అనేది ముఖ్యంగా 24సెమ్.మీ. లేదా 9.5 ఇంచుల పొడవుకల చిలుక.దీనికి ఆలివ్ రమ్గు తల ఉండి అంచు ఆకుపచ్చ పట్టీతో ఉంటుంది.ముక్కు నారింజ ఎరుపు రంగులో ఉంటుంది.కనుపాపలు ఎర్రగా ఉండి,కాళ్ళు బూడిద రంగులో ఉంటాయి.మగవి,ఆడవి బాహ్యంగా ఒకే రకంగా ఉంటాయి.పిల్లలు లేత ఆకుపచ్చ తల కలిగి,ముక్కు ఊదా రంగులో,కనుపాపలు కూడా ఊదా రంగులో ఉంటాయి.

## చిత్రాలు

Image:Trichoglossus euteles -Indianapolis Zoo -5.jpg|వెనుక భాగం
Image:Trichoglossus euteles -Indianapolis Zoo -6.jpg|ముందు భాగం
File:Trichoglossus euteles -captive-8a.jpg|పక్క భాగం


## ప్రామాణికాలు

* 

### ఉటంకిపులు
*

## బయటి లంకెలు

వర్గం:ట్రైకోగ్లోస్సస్
వర్గం:ఇండోనేషియా పక్షులు
వర్గం:పక్షులు
వర్గం:లోరీలు
సిట్రిన్ లోరికీట్

**సిట్రిన్ లోరికీట్**(***ట్రైకొగ్లోస్సస్ ఫ్లావోవిరిడిస్***) లేదా **పసు ఆకుపచ్చ లోరికీట్**అనేది ప్సిట్టాసిడాయే కుటుంబములోని ఒక జాతి చిలుక.ఇది ఇండోనేషియా లోని సులవేసి,సుల దీవులకు ప్రత్యేకమైనది.ఇది సముద్రమట్టానికి 2400మీ.ఎత్తు వరకూ అడవులలోనూ చెట్లతోపులలోనూ కనిపిస్తుంది. It is generally common.

## శాస్త్రీయ విశ్లేషణ
సిట్రిన్ లోరికీట్ కి రెండు విభిన్నమైన ఉప ప్రజాతులు ఉన్నాయి:

**ట్రైకొగ్లోస్సస్ ఫ్లావోవిరిడిస్* Wallace, 1863
** *ట్రైకొగ్లోస్సస్ ఫ్లావోవిరిడిస్ ఫ్లావోవిరిడిస్* (nominate) Wallace, 1863 – సుల దీవులు.
** *ట్రైకొగ్లోస్సస్ ఫ్లావోవిరిడిస్ మెయెరి* Walden, 1871 – సులవేసి

## వివరణ
ముఖ్యంగా సిట్రిన్ లోరికీట్ అనేది 20సెం.మీ. లేదా 8 ఇంచులు పొడవుకల ఆకుపచ్చ చిలుక. దాని ముక్కు నారింజ రంగులో ఉంటుంది. దీని ఉపుప్రజాతులుగా చెప్పబడిన వాటిలో తల,ఛాతి పసుపు రంగులో ఉంటాయి.అసలు దానికి పసుపు చారలు గల ఆకుపచ్చ ఉంటుంది.నుదురు,ముక్కు వద్ద భాగం ముదురు రంగులో దాదాపు నలుపు రంగులో ఉంటుంది.చిన్నదైన మేయరి ఉప ప్రజాతికి ఛాతీ మీద పసుపు రంగుపై ఆకుపచ్చ చారలు ఉంటాయి.తల ఆలివ్ పచ్చ రంగులో ఉండి చెవుల వద్ద పసుపు రంగుకి మారుతుంది

## ప్రామాణికాలు

* 

### ఉటంకింపులు
*

## బయటి లంకెలు
* Photos of the Yellow-and-green Lorikeet (both subspecies). The Internet Bird Collection.
ఊదా పొట్ట లోరీ

* ఊదా పొట్ట లోరీ (-లోరియస్ హైపోయినోక్రౌస్-) అనేది ప్సిట్టాసిడాయె కుటుంబములోని ఒక జాతి చిలుక. ఇది పపువా న్యూగినియాకు చెందినది.
దీని సహజ నివాస స్థలాలు ఉష్ణ, సమశీతోష్ణ లోతట్టు చిత్తడి అడవులు, ఉష్ణ, సమశీతోష్ణ మడ అడవులు, ఉష్ణ ,సమశీతోష్ణ ఎత్తైన వర్షారణ్యాలు.

## వివరణ
* ఊదా పొట్ట లోరీ 26 సెం.మీ(10 ఇంచులు) పొడవు గలది.తలపై ఎరుపు, నలుపు రంగులు కలిసి ఉంటాయి. ఆకుపచ్చని రెక్కలు,అడుగుభాగం ఊదా రంగులో ఉంటుంది. తొడలు ఊదా రంగులోనూ, కాళ్ళు బూడిద రంగులోనూ ఉంటాయి. తోక ఎరుపుగా ఉండి చివర ముదురు ఆకుపచ్చ, నీలం రంగులు ఉంటాయి.ముక్కు పైభాగం తెల్లగా ఉంటుంది.కంటి చుట్టూ వలయాలు బూడిద రంగులోనూ, కంటిపాపలు నారింజ ఎరుపు రంగులో ఉంటాయి. వీటిలోని మూడు ఉప జాతులు ఈకల రంగులలో చిన్ని తేడాలతో ఉంటాయి..

## శాస్త్రీయ విశ్లేషణ
ఈ ప్రజాతి (-లోరియస్ హైపోయినోక్రౌస్-) ఇంకా మూడు ఉప జాతులను కలిగి ఉంది.:

*లోరియస్ హైపోయినోక్రౌస్ *Gray, GR 1859
*'లోరియస్ హైపోయినోక్రౌస్ దెవిట్టాటస్* <small>Hartert 1898</small>
*'లోరియస్ హైపోయినోక్రౌస్ హైపోయినోక్రౌస్* Gray, GR 1859
*లోరియస్ హైపోయినోక్రౌస్ రోస్సెలియానస్'' Rothschild & Hartert 1918

## బయటి లింకులు

* 

## మూలాలు, వనరులు
*
మిండానౌ లోరికీట్

**మిండానౌ లోరికీట్** లేదా **మౌంట్ అపో లోరికీట్**(***ట్రైకోగ్లోస్సస్ జాన్ స్టోనియా***), లేదా ఫ్రెంచ్ లో ***లోరికీట్ డె జాన్ స్టోన్*** అనీ స్పానిష్ లో ***లోరి డె మిండానౌ*** అని పిలిచే ఈ చిలుక సిట్టాసిడే కుటుంబములోని ఒక జాతి. వీటిలో ఇంచుమించు ఒకే రకంగా ఉండే రెండు ఉపజాతులు ఉన్నాయి. రెండూ ఫిలిప్పీన్సు లోని మిండానౌ ప్రాంతానికి ప్రత్యేకమైనవి.

వీటి సహజసిద్ధ ఆవాసాలు సమశీతోష్ణ, ఉష్ణ మండల చిత్తడి పొగమంచు అడవులు. వీటి ప్రజాతి ఆవాసాలు కోల్పోవడము వలన ప్రమాదంలో పడింది.

## వివరణ
మిండానౌ లోరికీట్ అనేది షుమారు 20 సెం.మీ. పొడవు ఉంటుంది. ముందు పక్క ఆకుపచ్చ రంగు పై పసుపు అడ్డ గీతలు ఉంటాయి. ముఖం ఎర్రగా ఉండి, ముదురు ఊదా రంగు పట్టీ తల చుట్టూ ఉంటుంది. రెక్కల కింది భాగంలో పసుపు రంగు మచ్చలు ఉంటాయి. కాళ్ళు ఆకుపచ్చ, బూడిద రంగు కలిసిన రంగులో ఉంటాయి. ముక్కు నారింజ రంగులో ఉంటుంది. కంటి చుట్టూ ముదురు బూడిద రంగు ఉండి, కనుపాప ఎరుపు రంగులో ఉంటుంది. బాహ్యంగా ఆడవి, మగవి ఒకే రకంగా ఉంటాయి. పిల్లలు లేత ఎరుపు రంగు ముఖం కలిగి, తల చుట్టూ ఊదా పట్టీకి బదులు, కళ్ళ వెనుక ఊదా రంగు ఉంటుంది. కమ్టి చుట్టూ వలయం లేత బూడిద రంగులో ఉంటుంది. కనుపాపలు ఊదా రంగులో ఉంటాయి. ముక్కు ముదురు ఊదా రంగులో ఉంటుంది.

## వర్గీకరణ
There are two poorly differentiated subspecies:
* *Trichoglossus j. johnstoniae* - central and southeast Mindanao
* *Trichoglossus j. pistra* - western Mindanao

## మూలాలు

* 

### చూపగలిగిన పాఠాలు
* 

వర్గం:పక్షులు
వర్గం:లోరీలు
ఫోన్పై లోరికీట్

ఫోన్పై లోరికీట్ (-ట్రైకోగ్లోస్సస్ రుబిజినోసస్ అనేది ప్సిట్టాసిడయే కుటుంబములోని ఒక చిలుక ప్రజాతి. ఇది మైక్రోనేసియా లోని ఫోన్పై, దగ్గర్లోని అహిన్ద్ అటోల్ దీవులకు పరిమితమైనది. చరిత్ర పరంగా ఇది ఛుక్ దగ్గరలోని నమోలుక్ దీవిలో కూడా ఉండేది. ఒకానొకప్పుడు ఇది మైక్రోనేసియా అంతటా ఉండేవి.* .*

## వివరణ
ఈ పక్షి 24 సెం.మీ పొడవు కలిగి ఉండి 80 గ్రాముల బరువు ఉంటుంది. ఈ పక్షి ఈకలు ప్రధానంగా ఎరుపు-మెరూన్ రంగుతో ఉండి అస్పష్టంగా విలోమ రంగులతో గాఢ మెరూన్ రంగును కలిగి ఉంటాయి. దీని తల భాగమంతా గాఢ మెరూన్ రంగును కలిగి ఉంటుంది. ఎగిరే ఈకలు, తోక ఆలివ్ పసుపు రంగును కలిగి ఉంటాయి. కాళ్ళు బూడిద రంగుతో ఉంటాయి. మగ పక్షికి ఆరెంజ్ ముక్కు, పసుపు-ఆరెంజ్ కనుపాప ఉంటుంది. ఆడ పక్షికి పసుపు ముక్కు, బూడిద రంగులో కనుపాప ఉంటుంది. పిల్ల పక్షులు బూడిద రంగు ముక్కు, బూడిద రంగు కనుపాప కలిగి ఉంటాయి.

## అలవాట్లు, ప్రవర్తన
దీని సహజ ఆవాసాలు ఉష్ణమండల తేమ లోతట్టు అడవులు, తోటలు. వీటి ఆహారం కొబ్బరిచెట్ల నుండి వచ్చే పూతేనె, పుప్పొడితో కూడి ఉంటుంది. ఇవి పండ్లను, కీటకాల లార్వాలను కూడా ఆహారంగా తీసుకుంటాయి. ఇది ఒక చెట్టులోని రంధ్రంలో గూడు కట్టుకుని, ఒకే గుడ్డు పెడుతుంది. ఈ జాతులు సాధారణమైనవి. కానీ బెదిరింపు చేసే పక్షులుగా పరిగణించబడవు.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

### ఉదహరించిన పాఠాలు

*

వర్గం:Trichoglossus
వర్గం:Fauna of Micronesia
వర్గం:Pohnpei
వర్గం:ఐ.యు.సి.ఎన్. కనీస ఆందోళనకర ఎర్ర జాతులు జాబితా
జిల్లా గ్రామీణాభివృద్ధి సంస్థ

thumb|2007లో వీడియో కాన్ఫరెన్సింగ్ ద్వారా అప్పటి కేంద్ర గ్రామీణాభివృద్ధి శాఖ మంత్రి రఘువాన్ష్ ప్రసాద్ సింగ్ ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం గురించి మీడియా సమావేశం నిర్వహించారు
**జిల్లా గ్రామీణాభివృద్ధి సంస్థ**, ఇది పంచాయతీ రాజ్ చట్టంలో భాగంగా, గ్రామీణాభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ ఆధ్వర్యంలో ఏర్పడిన ఒక సంస్థ. ఇది గ్రామాలలో పేదరిక నిర్మూలన, ఇతరత్రా వివిధ రకాల అభివృద్ధి పనులను నిర్వహించడానికి ఈ సంస్థ కృషి చేస్తుంది. ప్రతి జిల్లాకి ఒకటి చొప్పున జిల్లా గ్రామీణాభివృద్ధి సంస్థలు ఉన్నాయి.

ఇవి సంఘాల చట్టం కింద ఏర్పడిన స్వతంత్ర ప్రతిపత్తిగల సంస్థలు. వీటి నిర్వహణాధికారిని ప్రాజెక్టు డైరెక్టరు అంటారు. అధ్యక్షుడిగా జిల్లా పరిషత్ అధ్యక్షుడు, కార్యనిర్వాహక అధ్యక్షుడిగా కలెక్టరు వుంటారు. నిధులను కలెక్టరు నియంత్రిస్తారు. వీటి ముఖ్యమైన పనులు: ఉపాధి పధకం అమలు, స్త్రీ స్వయం సహాయ బృందాల ఏర్పాటుకి ప్రోత్సాహం, వాటి పనుల అనుసంధానం, ప్రపంచ బ్యాంకు సహాయంతో పేదరిక నిర్మూలనా పధకం (ఇందిరా క్రాంతి పధకం) మొదలగువాటి నిర్వహణ దీని అజమాయిషీలో జరుగుతాయి.

## వనరులు


వర్గం:ఉపాధి
మన్నం శామ్యూల్

రక్షణ సైన్యం కమిషనర్‌ మన్నం శామ్యూల్‌ .ఈయనకు ప్రతిష్ఠాత్మక ఆర్డర్‌ ఆఫ్‌ ది ఫౌండర్‌ పురస్కారం లభించింది. బాపట్ల ప్రాంతంలో పేదలకు విద్య, వైద్య సేవలు అందించటంలో ఆయన కృషి చేశారు.దుగ్గిరాలకు చెందిన శామ్యూల్‌ సాల్వేషన్‌ ఆర్మీ కుష్టురోగుల వైద్యశాలలో సేవకుడిగా చేరి తన సేవను ప్రారంభించారు. ప్రాంతీయ యువజన కార్యదర్శిగా 17 ఏళ్లు పనిచేశారు. పేద విద్యార్థులకు ఉచిత విద్యనందించటానికి రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా పాఠశాలలు ఏర్పాటు చేశారు. 1966లో స్టూవర్టుపురంలో రక్షణ సైన్యం శాఖను ఏర్పాటు చేసి స్థానికులను నేర ప్రవృత్తి నుంచి బయటకు తీసుకొచ్చి గౌరవ ప్రథమైన జీవితం గడిపేలా కృషి చేశారు. రక్షణ ప్రాంతం ప్రాంతీయ కమాండర్‌గా నియమితులైన తొలి తెలుగు వ్యక్తి శామ్యూల్‌. ఆర్డర్‌ ఆఫ్‌ ది ఫౌండర్‌ పురస్కారాన్ని అందుకున్న తొలి ఆంధ్రుడు ఆయనే. భార్య రూబి .

## మూలాలు

వర్గం:గుంటూరు జిల్లా సామాజిక కార్యకర్తలు
రాజీవ్ యువశక్తి

తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నిరుద్యోగ యువతీ, యువకులకు రాజీవ్ యువశక్తి పథకం ద్వారా భరోసానిస్తుంది.

నిరుద్యోగ యువతకు స్వయం ఉపాధి కల్పించే పథకం. వివిధ కోర్సుల్లో నైపుణ్యం పెంపొందించే (స్కిల్‌ డెవలెప్‌మెంట్‌) కార్యక్రమం ఇందులో భాగం. వ్యక్తిగత రుణాలు , చిరు వ్యాపారాలు, గ్రూపు రుణాలు ఇచ్చేందుకు ప్రణాళికలున్నాయి.20%సబ్సిడీగా చెల్లిస్తారు.70% బ్యాంకు రుణం 10% లబ్ధిదారుని వాటా. గ్రామసభలు నిర్వహించి లబ్ధిదారులను ఎంపిక చేస్తారు.యూనిట్ల మంజూరుకు బ్యాంకులు కూడా అంగీకరించాలి.వివిధ కోర్సుల్లో నిరుద్యోగ యువతకు శిక్షణ ఇచ్చి స్వయం ఉపాధిని కల్పించేందుకు నైపుణ్యాభివృద్ధిపై శిక్షణ ఇస్తారు. హోటల్‌ మేనేజ్‌మెంట్‌, కాల్‌సెంటర్‌ ట్రైనింగ్‌, డీటీపీ, సెక్యూరిటీ గార్డు, కారు డ్రైవింగ్‌, కంప్యూటర్‌ ట్రైనింగ్‌ తదితర కోర్సులు ఉన్నాయి.

రాజీవ్ యువశక్తి పథకంలో బాగంగా జిల్లా నిరుద్యోగ యువతీ యువకులకు జిల్లాయువజన సర్వీసుల శాఖ ఆధ్వర్యంలో రుణాలు అందించారు. 2010-2011 సంవత్సరంలో 281 యూనిట్లకు గానూ అన్నింటినీ మంజూరు చేశారు. 2011-12 సంవత్సరానికి గానూ 189 యూనిట్లకు గానూ 189 మంజూరు చేశారు. 2012-13 సంవత్సరానికి 350 యూనిట్లకు 439 యూనిట్లు అందించనున్నారు. 2014-15 సంవత్సరంలో 365 యూనిట్ల లక్ష్యం ఉంది. అయితే ఇప్పటికే 110 యూనిట్లు మంజూరయ్యాయి. లబ్ధిదారుల ఖాతాలలో నిధులు జమ అయ్యాయి.

## మూలాలు

వర్గం:ప్రభుత్వ పథకాలు
వర్గం:పథకాలు
ఎర్ర తల లవ్ బర్డ్

**ఎర్ర తల లవ్ బర్డ్** (*అగాపోర్నిస్ పుల్లారియస్*) లేదా **ఎర్ర ముఖం లవ్ బర్డ్** అని పిలువ బడే ఈ పక్షి *అగాపోర్నిస్* ప్రజాతి కి చెందిన లవ్ బర్డ్ల జాతికి చెందినది. ఇతర లవ్ బర్డ్ లలాగా ఇది ఆఫ్రికాకి చెందినది.

## రూప వర్ణన
ఎర్ర తల లవ్ బర్డ్ షుమారు 15 సెం.మీ. పొడవు ఉంటుంది.దిని రంగు మొత్తంమేద చిలుక పచ్చ.కాని ముక్కు పై భాగం నుండి తల మధ్య దాకా,రెండు చెంపలపై చెవులవరకు, చక్కగా కనిపించేటట్లు ఎర్రని రంగు ఉంటుంది.వీటికి బూడిద రంగు కాళ్ళు ఉంటాయి.రెక్కల లోపలి భాగం లేత చిలకపచ్చ రంగులో ఉంటుంది.ఆడ పక్షికి ఎరుపు కాకుండా మొహంమీద నారింజ రంగు ఉంటుంది.అది కూడా మగ పక్షికి ఉన్నంత స్పష్ఠంగా ఉండదు.పెద్ద మగ పక్షికి ఎరుపు రంగుముక్కు,ఆడ పక్షికి కొంచెం లేతగా ఉండే ఎరుపు రంగు ముక్కు ఉంటుంది.

## విస్తరణ, నివాస స్థలాలు
ఎర్ర తల లవ్ బర్డ్ నివాస స్థానం ఆఫ్రికా ఖండం లోని అనేక దేశాలకు విస్తరించి ఉంది.ఆఫ్రికా లోని అంగోలా,బురుండి,కామెరూన్,చాద్,కాంగో,ఈక్వెటోరియల్ గినియా,ఇథియోపియా,గాబన్,ఘనా,గినియా,కెన్యా,మాలి,నిజర్,రువాండా,సియొర్రాలియోన్,సూడాన్,టాంజానియా,టోగో,ఉగాండా లలో నివశిస్తుంది.అదనంగా లైబీరియాలో కూడా దీనిని ప్రవేశపెట్టారు.

## సంతానోత్పత్తి
ఎర్ర తల లవ్ బర్డ్ దాని గూడు చెట్ల పైన గాని,నేలపైనగానీ చెదల పుట్టల్లో పెడుతుంది.గూటికోసం ఆడ పక్షి లవ్ బర్డ్ ల కాలనీలో చెదల పుట్టలో 30 సెం.మీ. లోతు బొరియని తవ్వి అక్కడ ఇతర లవ్ బర్డ్ లతో కలసి గూటిని పెడుతుంది.

## పక్షుల పెంపకం
వీటిని పంజరాల్లో ఉంచి సంతానోత్పత్తి చేయించటం చాల కష్టం.ఎందుకంటే అవి పిల్లల్ని పెట్టటానికి బొరియలు తవ్వాలి.పైగా ఆ బొరియలోని గూడు 27 డిగ్రీల ఉష్ణోగ్రత వద్ద ఉండాలి.అలాంటి ఏర్పాట్లు చేసినా అవి చాలా చికాకుపడే మనస్తత్వంగల జీవులు.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
*
* pullaria.info

వర్గం:Agapornis
వర్గం:Birds of Africa
ఆంధ్రప్రదేశ్ గ్రంథాలయ పరిషత్

alt=A.P. Library Association, Vijayawada|thumb|ఆంధ్రప్రదేశ్ గ్రంథాలయ సంఘం, విజయవాడ
రాష్ట్ర గ్రంథాలయ సంస్థ అనునది 1967లో కర్నూలులో స్థాపించడం జరిగింది. రాష్ట్రాల ఎల్లలలో మార్పుల కారణంగా, ఇది తరువాత రద్దయింది. 1960లో ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ప్రజా గ్రంథాలయాల చట్టం అమలులోకి వచ్చింది. దీనికి 1989లో సవరణ ద్వారా ఆంధ్ర ప్రదేశ్ గ్రంథాలయ పరిషత్ ఏర్పాటయింది. దీనికోసం విద్యాశాఖ (గ్రంథాలయాలు) జిఒ 236/1989 రూపొందించింది.
## సభ్యులు
దీనిలో మొత్తం 9 మంది సభ్యులు వుంటారు. విద్యా, గ్రంథాలయాలకొరకు విశేష సేవలందించినవారిలో ఒకరిని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఛైర్మన్ గా నియమిస్తుంది. ప్రజా గ్రంథాలయాల శాఖ డైరెక్టర్ సభ్య కార్యదర్శిగా వ్యవహరిస్తారు. 7 సభ్యులను ప్రభుత్వం నియమిస్తుంది. వారిలో గ్రంథాలయ విద్యలో నిష్ణాతుడైన వారు ఒకరు, గ్రంథాలయోద్యమానికి కృషిచేసినవారు ఇద్దరు, సహాయం పొందుతున్న గ్రంథాలయాల ప్రతినిధి, జిల్లా గ్రంథాలయ సంస్థ ఛైర్మన్ లలో ఒకరు, జిల్లా గ్రంథాలయ సంస్థ కార్యదర్శి లలో ఒకరు, రాష్ట్ర కేంద్ర గ్రంథాలయము, ముఖ్య గ్రంథాలయాధికారి.

## ఆశయాలు
*గ్రంథాలయ సేవలను నిర్వహించు, ప్రోత్సహించుట
*సమగ్ర, పరిపూర్ణ, సమర్థతగల గ్రంథాలయ సేవలను స్థాపన, పరిపుష్టి, అభివృద్ధి చేయుట
*గ్రంథాలయానికి అందే పుస్తకాలు, పత్రికలు ఎక్కువచేయుట 
*ప్రజా గ్రంథాలయాలకు భవన, పీఠోపకరణాలు ఏర్పాటు
*ఆర్థికవనరులు చేకూర్చుకొనుట మరియ వాటినిర్వహణను క్రమబద్దంచేయుట
*సంబంధిత చర్యలు చేపట్టుట
*అదనపు వనరుల సమీకరణకు సలహాలిచ్చుట
*గ్రంథాలయ సేవలకు స్వల్పకాలిక, దీర్ఘకాలిక ప్రణాళికలు తయారుచేయుట

## పనులు
* వివిధ దృక్కోణాలనుండి ప్రణాళికలను తయారుచేయుట.
* ప్రభుత్వ, రాజారామమోహన్ రాయ్ ప్రతిష్ఠానం వారి సలహాలతో, సమగ్ర ప్రణాళికను తయారుచేయుట,, అమలుచేయుట
* పరిషత్, జిల్లా గ్రంథాలయ సంస్థల ఆర్థిక అంచనాలు ఒప్పుదల చేయుట
* ప్రభుత్వంతో సంప్రదించి, కొత్త గ్రంథాలయాల, పుస్తక జమ కేంద్రాల, పూర్తి స్థాయి ఉద్యోగాలకు అనుమతి,
* భవననిర్మాణం, అదనపు ఉద్యోగులు, ప్రాంతీయ, చల గ్రంథాలయాల మార్పులకు నిర్వహణ, ఆర్థిక అనుమతి, 
* బహుమతి, విరాళాల స్వీకృతి
* ఆడిట్ అయిన లెక్కపత్రాల సమర్పణ
* గ్రంథాలయ సంస్థల ఆడిట్ అయిన లెక్కపత్రాల అనుమతి
* ప్రజా గ్రంథాలయాల పనితీరుపై శాసనసభకు సమర్పించు సంవత్సర నివేదికకు అనుమతి.
* పుస్తకాల ఎంపిక, కొనుగోలు విధానాల నిర్ణయం
* గ్రంథాలయాల సభలు, సమావేశాల నిర్వహణ
* గ్రంథాలయ సేవల సమన్వయం
*ప్రభుత్వ విధానాలకు అనుగుణంగా సమగ్ర ప్రణాళిక తయారి.
*ప్రజా గ్రంథాలయాల చట్టం గురించి ప్రభుత్వానికి సలహా
*రెండునెలలలో కనీసం ఒక సారి సమావేశం జరపాలి.

## సంస్థ పరిధి

## అధ్యక్షుడు
రాష్ట్రం విడిపోయిన తరువాత, పాఠశాల విద్యాశాఖ కమీషనర్ కె సంధ్యారాణి ఇన్ చార్జి ఛైర్మన్ గా పదవీ బాధ్యతలు నిర్వహిస్తున్నారు.

## ప్రజా గ్రంథాలయాల శాఖ
ప్రజా గ్రంథాలయాల శాఖకు సంచాలకుడిగా పి పార్వతి విధులు నిర్వర్తిస్తున్నారు. ఈ-గ్రంథాలయంలో భాగంగా రాష్ట్రంలో వున్న గ్రంథాలయాల లోని పుస్తకాల జాబితా మరియ వాటి స్థితిని అంతర్జాలంలో అందుబాటులోకి తెచ్చారు.

## ఇవీ చూడండి
* తెలంగాణ గ్రంథాలయ పరిషత్
## వనరులు

వర్గం:గ్రంథాలయాలు
వర్గం:ప్రభుత్వరంగ సంస్థలు
వర్గం:తెలుగు గ్రంథాలయం
చూయింగ్ గమ్

thumbnail|కుడి
**చూయింగ్ గమ్** కృత్రిమ రబ్బర్ తో తయారు చేసే ఒక తినే పదార్థం.

చూయింగ్‌ గమ్‌ చరిత్ర 1866 సంవత్సరంతో ముడిపడి ఉంది. మెక్సికో దేశపు సైనిక నియంత సాంటా అన్నాతో జతపడి ఉంది. 1866నాటి తన దేశపు అంతర్యుద్ధ్యం సందర్భంగా సాంటా అన్నా అజ్ఞాతంలోకి వెళుతూ దళసరిగా తెల్లగా వున్న జిగురు ముక్కను తన వెంట పట్టుకునిపోయాడు. మెక్సికోలోని ఒక తరహా చెట్టు బెరడు నుండి స్రవించే ఈ జిగురును ప్రతికూల పరిస్థితుల్లో చప్పరించడం అక్కడి వారికి ఆనవాయితీగా వస్తోంది. సాంటా న్యూయార్క్‌లోని స్టేటన్‌ దీవిలో తలదాచుకున్నాడు.

కొన్ని నెలల తర్వాత స్వదేశానికి తిరిగి వచ్చాడు సాంటా. తను వుపయోగించగా మిగిలిన జిగురు ముక్కను తన టేబుల్‌ సొరుగులో వదిలేసాడు. అదే దీవిలో వున్న థామస్‌ ఆడంస్‌ అనే శాస్త్రవేత్త ఆ జిగురు ముక్కను చేజిక్కించుకున్నాడు. సాంటా ఆ జిగురు ముక్కను నములుతూ వుండేవాడని థామస్‌ తెలుసుకున్నాడు. సాగుతున్న పదార్థంలో ఏం రుచి వుందో ఆయనకు అర్థం కాలేదు. జిగురును సేకరించి ఒకరకమైన రబ్బరును రూపొందించాలనుకున్నాడు కానీ అది తయారవ్వలేదు. కృత్రిమ దంతాలు అమర్చడానికి ఆ జిగురు ఉపయోగపడుతుందేమోనని ప్రయోగం చేశాడు. కానీ అది సాథ్యం కాలేదు.

చివరకు థామస్‌ ఆ జిగురును ఉడకబెట్టి చిన్న చిన్న పుల్లలు తీసుకుని వాటి చివరన ఈ ఉడికించిన జిగురును అతికించి పంచదార బిళ్లలు అమ్మే దుకాణాల్లో అమ్మాలని ప్రయత్నించాడు. ఈ ప్రయోగం విజయవంతం అవడంతో విపరీతమైన ప్రేరణ పొందడు. దానితో గమ్‌స్టిక్స్‌ వ్యాపారం మొదలైంది. వేలాదిగా వీటిని తయారుచేసే యంత్రాన్ని కనిపెట్టి, తన ఉత్పత్తికి చూయింగ్‌ గమ్‌ అని పేరు పెట్టాడు.

ఇంకా ఎంతో మంది వర్తకులు ఈ గమ్‌ స్టిక్స్‌కోసం వ్యాపారం ప్రారంభించాడు. రకరకాల రంగులూ, సువాసనలూ కల గమ్‌స్టిక్స్‌ తయారవడంతో పాటు వాటికి ఆకర్షణ్ణణీయమైన కాగితాలు చుట్టుడంతో చూయింగ్‌ గమ్‌ స్వరూపం మారిపోయింది. మార్కెట్లో విపరీతమైన పోటీ ఏర్పడటంతో ఛార్లెస్‌ ఫ్లింట్‌ నాయకత్వంలో ఆరు కంపెనీలు కలిసి చూయింగ్‌ గమ్‌ ట్రస్టుని ఏర్పాటుచేసుకున్నారు. కానీ విలియం రిగ్‌లీ మాత్రం ఈ ట్రస్టులో చేరడానికి సమ్మతించలేదు. ఆయన తన చూయింగ్‌ గమ్స్‌ను రిగ్‌లీ చూయింగ్‌ గమ్స్‌ పేరిట విక్రయించేవాడు. ఆయన దీని కోసం ప్రకటనలు కూడా ఇచ్చేవాడు.

వర్గం:చూయింగ్ గమ్
వర్గం:పదార్థము
మగటపల్లి వెంకటరమణమూర్తి

శ్రీకాకుళం పట్టణానికి చెందిన **మగటపల్లి వెంకటరమణమూర్తి** వ్యాపారి. భార్య శాంతకుమారి, కుమారుడు కళ్యాణ్‌ మృతి చెందాక ఒంటరిగా ఉంటూ తనకున్న ఆస్తి అనాథలకు ఉపయోగపడాలన్నఅభిమతంతో రెడ్ క్రాస్కు దానాలు చేసిన సేవా తత్పరుడు.

## రెడ్ క్రాస్ కు దానాలు
పొట్టిశ్రీరాములు కూడలిలోని రెడ్‌ క్రాస్‌ జిల్లా కార్యాలయం మేడపై రూ. 11 లక్షల వ్యయంతో కుమారుని పేరిట కళ్యాణ్‌ మగటపల్లి జ్ఞాపకార్థం నేత్ర సేకరణ నిధి ఏర్పాటు చేశారు.తన స్వగృహంలో భార్య పేరున కుట్టుశిక్షణ కేంద్ర నిర్వహిస్తున్నారు. నిరుపేద మహిళలకు శిక్షణ అనంతరం ఉచితంగా కుట్టుమిషన్లు పంపిణీ చేస్తున్నారు. అనాథలకు ఆశ్రయం కల్పించేందుకు చిన్నబజారులో రూ. 50 లక్షల విలువ చేసే ఇంటిని రెడ్‌క్రాస్‌కు దానం చేశారు. పెద్దపాడులో గల 15 సెంట్ల స్థలాన్ని రెడ్‌క్రాస్‌కు అందజేశారు. రెడ్‌ క్రాస్‌ డెంటల్‌ ఆసుపత్రికి రూ. లక్ష విరాళం అందజేశారు. పట్టణంలో ఎవరైనా మృతి చెందితే శవాలను నిలువ ఉంచేందుకు అవసరమయ్యే రూ. లక్ష విలువ చేసే ఫ్రీజర్‌ ఉచితంగా అందజేశారు.

## మూలాలు

వర్గం:శ్రీకాకుళం జిల్లా దాతలు
ఇండియా టుడే

**ఇండియా టుడే** లివింగ్ మీడియా ఇండియా లిమిటెడ్ వారిచే ప్రచురించబడే ఆంగ్ల వార పత్రిక (వీక్లీ న్యూస్ మ్యాగజైన్). ఇది న్యూ ఢిల్లీ కేంద్రంగా ప్రచురితమవుతుంది. ఇండియా టుడే హిందీ, తెలుగు, తమిళ్, మలయాళం భాషల్లో కూడా ప్రచురితమైంది. ఇండియా టుడే చీఫ్ ఎడిటర్ ఆరోన్ పూరి. 1975 నుండి ఈయన ఆ స్థానంలో కొనసాగుతున్నారు.

ఇది ఇండియా టుడే గ్రూప్ లో భాగం. ఇండియా టుడే గ్రూప్ 1975 లో స్థాపించబడింది. ఇది ఇప్పుడు 13 పత్రికలు, 3 రేడియో స్టేషన్లు, 4 TV చానెల్స్, 1 వార్తాపత్రిక, ఒక శాస్త్రీయ సంగీత లేబుల్ (మ్యూజిక్ టుడే) ఉన్నాయి. 1975 లో 5,000 ప్రతులు ఒక సర్క్యులేషన్ తో ప్రచురణ ప్రారంభమై ప్రస్తుతం పది లక్షల (10,00,000) కాపీల సర్క్యులేషన్ తో 5 కోట్ల మంది చదువరులు ఉన్నారు.

ఇంగ్లీష్ లోనే కాక హిందీ, ఇతర ప్రాంతీయ భాషల్లో దాని ఆనువాద ప్రచురణలు ప్రారంభించి, నాణ్యమైన జాతీయ స్థాయి వార్తలు అందించడంతో ఇంగ్లీష్ రాని వారికి గొప్ప వరంలా మారింది. ఆ విధంగా ప్రాంతీయ భాషల్లో ఇండియా టుడే ప్రచురణలు మంచి ప్రశంశలు పొందాయి. 2015 ఫిబ్రవరిలో దక్షిణ భారతభాషల ప్రచురణలు మూతపడ్డాయి.

## మూలాలు


వర్గం:పత్రికలు
వర్గం:ఆంగ్ల పత్రికలు
శ్రీ భవాన్యష్టకమ్ .

శ్రీ భవాన్యష్టకమ్ .

న తాతో న మాతా న బంధు ర్న దాతా
న పుత్రో న పుత్రీ న భ్రుత్యో న భర్తా !
న జాయా న విద్యా న వృత్తి ర్మమైవ
గతి స్త్వం గతిస్త్వం త్వమేకా భవానీ !!   1.

భవాబ్దా వపారే మహాదుఃఖ భీరుః
పపాత ప్రకామీ ప్రలోభీ ప్రమత్తః
కుసంసార పాశ ప్రబద్దః సదాహమ్
గతి స్త్వం గతిస్త్వం త్వమేకా భవానీ !!   2.

న జానామి దానం న చ ధ్యాన యోగం
న జానామి తంత్రం న చ స్తోత్ర మంత్రమ్ !
న జానామి పూజాం న చ న్యాస యోగం
గతి స్త్వం గతిస్త్వం త్వమేకా భవానీ !!   3

న జానామి పుణ్యం న జానామి తీర్థం
న జానామి ముక్తిం లయం వా కదాచిత్ !
న జానామి భక్తిం వ్రతం వాపి మాత
గతి స్త్వం గతిస్త్వం త్వమేకా భవానీ !!   4

కుకర్మీ కుసంగీ కుబుద్ధిః కుదాసః
కులాచార హీనః కదాచార లీనః
కుదృష్టిః కువాక్య ప్రబందః సదాహమ్
గతి స్త్వం గతిస్త్వం త్వమేకా భవానీ !!   5.

ప్రజేశం రమేశం మహేశం సురేశం
దినేశం నిశీథేశ్వరం వా కదాచిత్ !
న జానామి చాన్యత్ సదాహం శరణ్యే
గతి స్త్వం గతిస్త్వం త్వమేకా భవానీ !!   6.

వివాదే విషాదే ప్రమాదే ప్రవాసే
జలే చానలే పర్వతే శత్రుమధ్యే !
అరణ్యే శరణ్యే సదా మాం ప్రపాహి
గతి స్త్వం గతిస్త్వం త్వమేకా భవానీ !!   7.

అనాథో దరిద్రో జరా రోగ యుక్తో
మహాక్షీణ దీనః సదాజాడ్య వక్త్రః !
విపత్తౌ ప్రవిష్టః ప్రణష్టః సదాహమ్
గతి స్త్వం గతిస్త్వం త్వమేకా భవానీ !!   8.


వర్గం:స్తోత్రములు
వర్గం:హిందూమతం
శ్రీ మీనాక్షీ పంచరత్న స్తోత్రమ్

thumb|మీనాక్షి దేవత పెయింటింగ్, కిరీటం ధరించి, రెండు చేతులతో, ఆమె కుడి చేతిపై ఆకుపచ్చ చిలుకతో చిత్రీకరించబడింది. సి. 1820

శ్రీ మీనాక్షీ పంచరత్న స్తోత్రమ్

ఉద్యద్భాను సహస్రకోటి సదృశాం కేయూర హారోజ్జ్వలాం
బింబోష్టీం స్మిత దంత పంక్తి రుచిరాం పీతాంబరాలంకృతామ్ !
విష్ణు బ్రహ్మ సురేంద్ర సేవిత పదాం తత్త్వ స్వరూపాం శివాం
మీనాక్షీం ప్రణతో2స్మి సంతత మహం కారుణ్య వారాంనిధిమ్ !!  1.

ముక్తాహార లసత్కిరీట రుచిరాం పూర్ణేందు వక్త్ర ప్రభాం
శింజన్నూపుర కింకిణీ మణిధరాం పుష్పప్రభా భాసురామ్ !
సర్వాభీష్ట ఫలప్రదాం గిరిసుతాం వాణీ రమా సేవితాం
మీనాక్షీం ప్రణతో2స్మి సంతత మహం కారుణ్య వారాంనిధిమ్ !!  2.

శ్రీ విద్యాం శివ వామభాగ నిలయాం హ్రీంకార మంత్రోజ్జ్వలాం
శ్రీ చక్రాంచిత బిందు మధ్య వసతిం శ్రీమత్సభానాయికామ్ !
శ్రీమత్ షణ్ముఖ విఘ్నరాజ జననీం శ్రీ మ జ్జగన్మోహినీం
మీనాక్షీం ప్రణతో2స్మి సంతత మహం కారుణ్య వారాంనిధిమ్ !!  3.

శ్రీమత్సుందర నాయికాం భయహరాం జ్ఞానప్రదాం నిర్మలాం
శ్యామభాం కమలాసనార్చితపదాం నారాయణ స్యానుజామ్ !
వీణా వేణు మృదంగ వాద్య రసికాం నానావిధాడంబికాం
మీనాక్షీం ప్రణతో2స్మి సంతత మహం కారుణ్య వారాంనిధిమ్ !!  4.

నానాయోగి మునీంద్ర హృద్య వసతిం నానార్థ సిద్దిప్రదాం
నానాపుష్ప విరాజితాంఘ్రి యుగళాం నారాయణే నార్చితామ్ !
నాదబ్రహ్మ మయీం పరాత్పరతరాం నానార్థ తత్త్వాత్మికాం
మీనాక్షీం ప్రణతో2స్మి సంతత మహం కారుణ్య వారాంనిధిమ్ !!  5.



వర్గం:హిందూమతం
వర్గం:స్తోత్రములు
గణేశ పంచరత్నమ్

**గణేశ పంచరత్నమ్**

ముదా కరా త్తమోదకం సదా విముక్తి సాధకం

కలాధరా వతంసకం విలాసిలోకరక్షకమ్

అనాయకైకనాయకం వినాశితేభదైత్యకం

నతాశుభాశునాశకం నమామి తం వినాయకమ్ 1

నతేతరాతి భీకరం నవోదితార్కభాస్వరం

నతేత్సురారి నిర్జరం నతాధికాపదుద్ధరమ్

సురేశ్వరం నిధీశ్వరం గజేశ్వరం గణేశ్వరం

మహేశ్వరం తమాశ్రయే పరాత్పరం నిరంతరమ్ 2

సమస్తలోకశంకరం నిరస్తదైత్యకుంజరం

దరేతరోదరం వరం వరేభవక్త్రమక్షరమ్

కృపాకరం క్షమాకరం ముదాకరం యశస్కరం

మనస్కరం నమస్కృతాం నమస్కరోమి భాస్వరమ్ 3

అకించనార్తి మార్జనం చిరంతనోక్తి భాజనం

పురారి పూర్వనందనం సురారి గర్వ చర్వణమ్

ప్రపంచనాశభీషణం ధనంజయాది భూషణం

కపోలదానవారణం భజే పురాణవారణమ్ 4

నితాంతకాంతదంత కాంతిమంతకాంతకాత్మజం

అచింత్యరూప మంతహీన మంతరాయ కృంతనమ్

హృదంతరే నిరంతరం వసంతమేవ యోగినాం

తమేకదంతమేవ తం విచంతయామి సంతతమ్ 5

మహాగణేశ పంచరత్న మాదరేణయో2న్వహం

ప్రజల్పతి ప్రభాతకే హృది స్మరన్గణేశ్వరమ్

అరోగతా మదోషతాం సుసాహితీం సుపుత్రతాం

సమాహితాయురష్టభూతి మభ్యుపైతి సో2చిరాత్ 6

వర్గం:హిందూమతం
నారాయణ స్తోత్రమ్

**నారాయణ స్తోత్రమ్**

నారాయణ నారాయణ జయగోవింద హరే
నారాయణ నారాయణ జయగోపాల హరే

కరుణా పారావార,వరుణాలయ గంభీర నారాయణ
నవనీరద సంకాశ, కృత కల్మష నాశ నారాయణ    1

యమునాతీర విహార,ధృతకౌస్తుభ మణిహార నారాయణ  
పీతాంభర పరిధాన, సురకళ్యాణ నిధాన నారాయణ  2

మంజుల గుంజాభూష మాయా మానుషవేష నారాయణ  
రాధా ధర మధురసిక,రజనీకర కులతిలక నారాయణ  3

మురళీ గాన వినోద, వేదస్తుత భూపాద నారాయణ  
బర్హినిర్బర్హా పీడ,నవనాటక ఫణి క్రీడ నారాయణ     4

వారిజ భూషా భరణ,రాజిత రుక్మిణి రమణ నారాయణ  
జలరుహదళనిభవేత్ర,జగదారంభక సూత్ర నారాయణ   5

పాతకరజనీసంహార,కరుణాలయ మాముద్ధర నారాయణ  
అఘ బకక్షయ కంసారే,కేశవకృష్ణ మురారే నారాయణ  6

హాటక నిభపీతాంబర,అభయం కురుమే మావర నారాయణ  
దశరథరాజకుమార,దానవ మదసంహార నారాయణ    7

గోవర్ధనగిరి రమణ,గోపీ మానసహరణ నారాయణ  
యమునాతీరవిహార,సజ్జన ఋషి మందార నారాయణ   8

విశ్వామిత్ర మఖత్ర,వివిధరాను చరిత్ర నారాయణ  
ధ్వజవజ్రాంకుశపాద,ధరణీ సుతాసహమోద నారాయణ  9

జనకసుతా ప్రతిపాల,జయ జయ సంస్కృతి లీలా నారాయణ  
దశరథ వాగ్దృతిభార,దండక వనసంచార నారాయణ    10

ముష్టిక చాణూర సంహార మునిమానస సంచార నారాయణ  
వాలి వినిగ్రహశౌర్య,వరసుగ్రీవ హితార్య నారాయణ     11

హే మురళీ కర ధీవర,పాలయ పాలయ శ్రీధరనారాయణ  
జలనిధి బంధన ధీర,రావణ కంఠ విదార నారాయణ    12

తాటక మర్దనరామ,నటగుణ వివిధ సురామ నారాయణ  
గౌతమపత్నీ పూజన,కరుణా ఘనావలోకన నారాయణ  13

సంభ్రమ సీతాహార,సాకేత పుర విహార నారాయణ  
అచలోద్దృత చంచత్కర,భక్తానుగ్రహ తత్పర నారాయణ   14

నైగమ గాన వినోద,రక్షితసుప్రహ్లాద నారాయణ  
భారత యతివర శంకర నామామృత అఖిలాంతర నారాయణ  15
శ్రీ రాజరాజేశ్వర్యష్టకం

thumb|రాజరాజేశ్వరీ దేవి

**శ్రీ [[రాజరాజేశ్వరి దేవి|రాజరాజేశ్వర్]]యష్టకం**

అంబా శాంభవి చంద్రమౌళి రబలా పర్ణా ఉమా పార్వతీ
కాళీ హైమావతీ శివా త్రినయనీ కాత్యాయనీ భైరవీ
సావిత్రీ నవయౌవనా శుభకరీ సామ్రాజ్యలక్ష్మీ పదా
చిద్రూపీ పరదేవతా భగవతీ శ్రీ రాజరాజేశ్వరీ    1

అంబా మోహిని దేవతా త్రిభువనీ ఆనందసంధాయినీ
వాణీ పల్లవపాణి వేణు మురళీగాన ప్రియాలోలినీ
కల్యాణీ ఉడురాజ బింబవదనా ధూమ్రాక్షసంహారిణీ
చిద్రూపీ పరదేవతా భగవతీ శ్రీ రాజరాజేశ్వరీ    2

అంబా నూపుర రత్న కంకణధరీ కేయూర హారావళీ
జాతీ చంపక వైజయంతీలహరీ గ్రైవేయవైరాజితా
వీణా వేణు వినోద మండితకరా వీరాసనా సంస్థితా
చిద్రూపీ పరదేవతా భగవతీ శ్రీ రాజరాజేశ్వరీ    3

అంబా రౌద్రిణి భద్రకాళి బగళా జ్వాలముఖీ వైష్ణవీ
బ్రహ్మాణీ త్రిపురాంతకీ సురసుతా దేదీప్యమానోజ్జ్వలా
చాముండా శ్రితరక్షపోషజననీ దాక్షాయణీ పల్లవీ
చిద్రూపీ పరదేవతా భగవతీ శ్రీ రాజరాజేశ్వరీ    4

అంబా శూల ధనుః కుశాకుశధరీ అర్ధేందు బింబాధరీ
వారాహీ మధుకైటభ ప్రశమనీ వాణీ రమాసేవితా
మల్లాద్యాసుర మూకదైత్యదమనీ మాహేశ్వరీ అంబికా
చిద్రూపీ పరదేవతా భగవతీ శ్రీ రాజరాజేశ్వరీ    5

అంబా సృష్టి వినాశపాలనకరీ ఆర్యా విసంశోభితా
గాయత్రీ ప్రణవాక్షరామృతరసః పూర్ణానుసంధీకృతా
ఓంకారీ వినుతా సురార్చితపదా ఉద్దండ దైత్యాపహా
చిద్రూపీ పరదేవతా భగవతీ శ్రీ రాజరాజేశ్వరీ    6

అంబా శాశ్వత ఆగమాది వినుతా ఆర్యా మహాదేవతా
యా బ్రహ్మాది పిపీలికాంత జననీ యావై జగన్మోహినీ
యా పంచ ప్రణవీరేఫ జననీ యాచిత్కళామాలినీ
చిద్రూపీ పరదేవతా భగవతీ శ్రీ రాజరాజేశ్వరీ    7

అంబాపాలిత భక్తరాజిరనిశం అంబాష్టకం యః పఠే
దంబాలోక కటాక్ష వీక్షలలితా ఐశ్వర్య మవ్యాహతా
అంబా పావన మంత్రరాజపఠనా దంతే సమోక్షప్రదా
చిద్రూపీ పరదేవతా భగవతీ శ్రీ రాజరాజేశ్వరీ    8



వర్గం:హిందూమతం
వర్గం:స్తోత్రములు
వర్గం:హిందూ దేవతలు
కోల్‌కతా నైట్‌రైడర్స్

**కోల్‌కత నైట్ రైడర్స్** ఇండియన్ ప్రీమియర్ లీగ్ క్రికెట్ పోటీలలో కోల్‌కతకు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న జట్టు. బాలీవుడ్ నటుడు షారుఖ్ ఖాన్ ఈ జట్టు యాజమాన్యంలో ఒకడు. నటి జుహీ చావ్లా, ఆమె భర్త జే మెహతా కూడా సహ భాగస్వాములుగా ఉన్నారు.  కోల్‌కత లోని ఈడెన్ గార్డెన్స్ ఈ జట్టుకు స్వంత మైదానం. ఈ జట్టు 2012 లో జరిగిన పోటీలలో చెన్నై సూపర్ కింగ్స్ జట్టును ఓడించి విజేతగా నిలిచారు. అలాగే 2014 లో కింగ్స్ ఎలెవెన్ పంజాబ్ జట్టును ఓడించి విజేతలుగా నిలిచారు. ‍ఈ జట్టుకు దినేష్ కార్తిక్ నాయకత్వం వహిస్తుండగా జాక్ కలీస్ కోచ్‌గా వ్యవహరిస్తున్నాడు.

ఈ గ్రూపుకు బాలీవుడ్ సెలెబ్రెటీలు యజమానులుగా వ్యవహరిస్తుండటం వల్ల ఈ జట్టు మీద ఆసక్తి నెలకొంది. 2011 లో మొదటి సారిగా ప్లే ఆఫ్స్ కు ఎంపికైంది. 2012 లో చెన్నై సూపర్ కింగ్స్ ని ఓడించి విజేతగా నిలిచింది. 2014 లో కింగ్స్ XI పంజాబ్ ను ఫైనల్లో ఓడించి మరోసారి విజేతగా నిలిచింది. ట్వెంటీ ట్వెంటీ ఆటల్లో అత్యధిక వరుస విజయాలు (14) సాధించిన జట్టుగా కోల్‌కత నైట్ రైడర్స్ రికార్డు సృష్టించింది.

ఈ జట్టు తరఫున అత్యధిక పరుగులు సాధించిన ఆటగాడు గౌతం గంభీర్. అత్యధిక వికెట్లు సాధించిన బౌలర్ సునీల్ నరైన్. 2012లో కోల్‌కతా నైట్‌రైడర్స్‌ జట్టులో సభ్యుడిగా ఉన్న మనోజ్‌ తివారి ప్రస్తుతం పశ్చిమ బెంగాల్‌ రాష్ట్ర యువజన, క్రీడా శాఖ మంత్రిగా పని చేస్తున్నాడు.

## చరిత్ర
సెప్టెంబరు 2007 లో భారత క్రికెట్ బోర్డు నియంత్రణ మండలి ఇండియన్ ప్రీమియర్ లీగ్ ఏర్పాటును ప్రకటించింది. 2008 నుంచి మొత్తం ఎనిమిది జట్ల మధ్య 20-20 ఆటల పోటీలు జరుగుతాయని ప్రకటించింది. ఈ ఎనిమిది జట్లు భారతదేశంలోని ఎనిమిది ప్రధాన నగరాల నుంది ప్రాతినిథ్యం వహిస్తాయని పేర్కొంది. ఇందులో కోల్ కత కూడా ఒకటి.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* అధికారిక వెబ్సైటు

వర్గం:ఇండియన్ ప్రీమియర్ లీగ్
వర్గం:ఇండియన్ ప్రీమియర్ లీగ్ జట్లు
చెన్నై సూపర్ కింగ్స్

**చెన్నై సూపర్ కింగ్స్ (సీఎస్‌కే)**  ఇండియన్ ప్రీమియర్ లీగ్ క్రికెట్ పోటీలలో చెన్నైకి ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న జట్టు. ఈ జట్టు ముంబై ఇండియన్స్ మరియు రాయల్ ఛాలెంజర్స్ బెంగళూర్ చి 2010 మరియు 2011 పోటీలను గెలుచుకుంది. వారు సన్‌ రైజర్స్ హైదరాబాద్ ఓడించి 2018లో టోర్నమెంట్‌ను గెలుచుకున్నారు. ఆ జట్టు కోల్‌కతా నైట్‌రైడర్స్ మరియు గుజరాత్ టైటాన్స్ ఓడించింది మరియు 2021 మరియు 2023 ఎడిషన్‌లను గెలుచుకుంది. ఆ జట్టు వారియర్స్ క్రికెట్ జట్టు మరియు కోల్‌కతా నైట్‌రైడర్స్ ఓడించి 2010లో మరియు 2014లో ఛాంపియన్స్ లీగ్ ట్వంటీ20 గెలుచుకుంది. ఈ జట్టుకు మహేంద్రసింగ్ ధోని ప్రాతినిధ్యం వహిస్తుండగా స్టీఫెన్ ఫ్లెమింగ్ కోచ్‌గా వ్యవహరిస్తున్నాడు. 

2008 లో స్థాపించబడిన ఈ జట్టు చెన్నై సూపర్ కింగ్స్ క్రికెట్ లిమిటెడ్ 100% వాటాను కలిగి ఉంది. స్థాపించినప్పటి నుండి, చెన్నైలోని 50,000 సామర్థ్యం గల ఎమ్.ఎ. చిదంబరం స్టేడియంలో జట్టు తన సొంత మ్యాచ్‌లను ఆడింది. 

2024 లో, చెన్నై సూపర్ కింగ్స్ IPL ఫ్రాంచైజీలలో బ్రాండ్ విలువలో 100 మిలియన్లను దాటిన రెండవ ఫ్రాంచైజీగా నిలిచింది. చెన్నై సూపర్ కింగ్స్ యొక్క బ్రాండ్ విలువ, 2019 లో, సుమారు 732 కోట్లు (సుమారు $ 84 మిలియన్లు) గా అంచనా వేయబడింది, ఇది అన్ని IPL ఫ్రాంచైజీలలో రెండవ అత్యధికం ఆ సంవత్సరంలో.   

IPLలో చెన్నై సూపర్ కింగ్స్ అత్యంత విజయవంతమైన జట్టు. 2010 ఛాంపియన్స్ లీగ్ ట్వంటీ20 ఫైనల్లో వారియర్స్ 8 వికెట్లు తేడాతో ఓడించి టైటిల్ గెలుచుకుంది. 2010 లో ఫైనల్‌లో ముంబై ఇండియన్స్ 22 పరుగుల తేడాతో ఓడించి తొలి IPL టైటిల్‌ను గెలుచుకోవడం ద్వారా జట్టు రెండోసారి విజేత అయింది. ఆ మరుసటి సంవత్సరం 2011 లో రాయల్ ఛాలెంజర్స్ బెంగళూరు 58 పరుగుల తేడాతో ఓడించి, రెండవ IPL టైటిల్‌ను గెలుచుకుంది. 4 అక్టోబర్ 2014 న వారు 8 వికెట్లు తేడాతో కోల్‌కతా నైట్ రైడర్స్ ఓడించి రెండవ ఛాంపియన్స్ లీగ్ ట్వంటీ20 టైటిల్ గెలుచుకుంది. ఒకటి కంటే ఎక్కువ IPL టైటిల్ గెలుచుకున్న ముందుగా జట్టుగా అవతరించింది. 27 మే 2018 న, వారు ఉత్కంఠభరితమైన ఫైనల్‌లో సన్‌ రైజర్స్ హైదరాబాద్ 8 వికెట్లు తేడాతో ఓడించి తమ మూడవది IPL టైటిల్‌ను గెలుచుకున్నారు, తద్వారా మూడు IPL టైటిళ్లు గెలుచుకున్న రెండవ జట్టుగా నిలిచింది. IPL ఆడుతున్నపుడు 100 వ టి20 ను గెలుచుకుని, అలా చేసిన రెండవ జట్టుగా నిలిచారు. IPL ఫైనల్‌లో 2021 అక్టోబర్ 15 న కోల్‌కతా నైట్ రైడర్స్ కేవలం 27 పరుగుల తేడాతో ఓడించి, నాల్గవ IPL టైటిల్‌ను గెలుచుకున్న 2021 లో వారు అదే ఘనతను పునరావృతం చేశారు. 2023 మే 29న, వారు గుజరాత్ టైటాన్స్ ఓడించడం ద్వారా వారి ఐదవ IPL టైటిల్‌ను గెలుచుకున్నారు ద్వారా ఉండగానే 5 వికెట్లు తీశాడు, తద్వారా 5 ట్రోఫీలు సాధించిన రెండవ IPL జట్టుగా అవతరించింది మరియు మొదటి అత్యంత విజయవంతమైన IPL జట్టు. 

## బయటి లింకులు
*అధికారిక వెబ్సైటు 

వర్గం:ఇండియన్ ప్రీమియర్ లీగ్
వర్గం:ఇండియన్ ప్రీమియర్ లీగ్ జట్లు