open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ఏప్రిల్ 27

**ఏప్రిల్ 27**, గ్రెగొరియన్‌ క్యాలెండర్‌ ప్రకారము సంవత్సరములో 117వ రోజు (లీపు సంవత్సరములో 118వ రోజు ) . సంవత్సరాంతమునకు ఇంకా 248 రోజులు మిగిలినవి.

## సంఘటనలు

* 1908 : నాలుగవ ఒలింపిక్ క్రీడలు లండన్లో ప్రారంభమయ్యాయి.
* 1961 : సియర్రా లియోన్ దేశానికి స్వతంత్రం లభించింది.
* 1994 : దక్షిణ ఆఫ్రికా దేశానికి స్వతంత్రం లభించింది.
* 2001 : తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి ఏర్పాటయింది.

## జననాలు
* 1791: శామ్యూల్ మోర్స్, అమెరికన్ ఆవిష్కర్త, చిత్రకారుడు, మోర్స్ కోడ్ ఆవిష్కర్త, (మ. 1872)
* 1820: హెర్బర్ట్ స్పెన్సర్ విక్టోరియన్ శకానికి చెందిన ఒక ఆంగ్లభాషా తత్వజ్ఞుడు, జీవశాస్త్రజ్ఞుడు, సమాజశాస్త్రజ్ఞుడు, సాంప్రదాయకమైన ఉదారవాద రాజకీయ సిద్ధాంతవాది. (మ.1903)
* 1989: నిషా అగర్వాల్, తెలుగు,తమిళ,భాషల్లోనటీ

## మరణాలు
1974: శ్రీ రంజని , పాత తరం తెలుగు సినీ నటి (జ.1927)
* 1989: తమనపల్లి అమృతరావు, తొలినాటి నుండి మధ్యనిషేధం అమలుపై తీవ్రంగా ప్రచారం చేస్తున్నారు. 1956లో ఢిల్లీలో జరిగిన జాతీయ స్థాయి మధ్య నిషేధ కార్యకర్తల మండలికి సభ్యులయ్యారు.
* 2009: ఫిరోజ్ ఖాన్, హిందీ సినిమా నటుడు. (జ.1939)
* 2017: విను చక్రవర్తి, తమిళ హాస్యనటుడు, సినీ రచయిత, దర్శకుడు (జ.1945)
* 2017: వినోద్ ఖన్నా బాలీవుడ్ నటుడు, నిర్మాత, రాజకీయ నాయకుడు. (జ.1946)

## పండుగలు , జాతీయ దినాలు

* -

## బయటి లింకులు

* బీబీసి: ఈ రోజున
* టీ.ఎన్.ఎల్: ఈ రోజు చరిత్రలో
* చరిత్రలో ఈ రోజు : ఏప్రిల్ 27 .

----

ఏప్రిల్ 26 - ఏప్రిల్ 28 - మార్చి 27 - మే 27 -- అన్ని తేదీలు

వర్గం:ఏప్రిల్
వర్గం:తేదీలు
ఏప్రిల్ 28

**ఏప్రిల్ 28**, గ్రెగొరియన్‌ క్యాలెండర్‌ ప్రకారము సంవత్సరములో 118వ రోజు (లీపు సంవత్సరములో 119వ రోజు ). సంవత్సరాంతమునకు ఇంకా 247 రోజులు మిగిలినవి.

## సంఘటనలు
* 2001: డెన్నిస్ టిటో, ప్రపంచంలో మొదటి అంతరిక్ష పర్యాటకుడుగా చరిత్రలో నిలిచాడు.

## జననాలు
* 1758: జేమ్స్ మన్రో, అమెరికా రాజకీయవేత్త, 5 వ అధ్యక్షుడు. (మ.1831)
* 1871: కాళ్ళకూరి నారాయణరావు, నాటక కర్త, సంఘ సంస్కర్త, ప్రథమాంధ్ర ప్రచురణకర్త, జాతీయవాది, ఛాయా గ్రహణ వాద్యాదురంధరుడు. (మ.1927)
* 1897: భమిడిపాటి కామేశ్వరరావు, రచయిత, నటుడు, నాటకకర్త. (మ.1958)
* 1924: కెన్నెథ్ కౌండా, జింబాబ్వే మొదటి అధ్యక్షుడు.
* 1942: ఎ.జి.కృష్ణమూర్తి, అడ్వర్టయిజింగ్ ఏజెన్సీ ముద్రా కమ్యూనికేషన్స్ వ్యవస్థాపకుడు (మ.2016)
* 1947: గంటి ప్రసాదం, నక్సలైటు నాయకుడుగా మరిన కవి.
* 1947: హుమాయున్ ఆజాద్, బంగ్లాదేశ్ రచయిత.
* 1987: సమంత, తెలుగు, తమిళ భాషల్లో నటించిన భారతీయ నటి.
* 1991: విదిశ  శ్రీవాస్తవ , దక్షిణ భారత చలన చిత్ర నటి , ప్రచారకర్త .

## మరణాలు

* 1740: పేష్వా బాజీరావ్ I మరాఠా సామ్రాజ్యానికి చెందిన 6వ పేష్వా. (జ.1700)
* 1945: ముస్సోలినీ, ఇటలీకి చెందిన ఒక రాజకీయ నాయకుడు. (జ.1883)
* 1978: మహమ్మద్ డౌద్ ఖాన్, ఆఫ్ఘనిస్థాన్ మొదటి అధ్యక్షుడు. (జ. 1909)
* 1998 : రమాకాంత్ దేశాయ్, భారత క్రికెటర్. (జ.1939)
* 2013: షాహిద్ ఇస్రార్, పాకిస్థానీ మాజీ క్రికెటర్ (జ.1950)

## పండుగలు , జాతీయ దినాలు
* ప్రపంచ భద్రతా దినోత్సవం.
* ఒడిషాలో లాయర్స్ దినం.
* ప్రపంచ  పశు చికిత్సా దినం 

## బయటి లింకులు

* బీబీసి: ఈ రోజున
* టీ.ఎన్.ఎల్: ఈ రోజు చరిత్రలో
* చరిత్రలో ఈ రోజు : ఏప్రిల్ 28 .

----

ఏప్రిల్ 27 - ఏప్రిల్ 29 - మార్చి 28 - మే 28 -- అన్ని తేదీలు

వర్గం:ఏప్రిల్
వర్గం:తేదీలు
ఏప్రిల్ 30

**ఏప్రిల్ 30**, గ్రెగొరియన్‌ క్యాలెండర్‌ ప్రకారము సంవత్సరములో 120వ రోజు (లీపు సంవత్సరములో 121వ రోజు ) . సంవత్సరాంతమునకు ఇంకా 245 రోజులు మిగిలినవి.

## సంఘటనలు

*1946: మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ ముఖ్యమంత్రిగా టంగుటూరి ప్రకాశం పంతులు పదవి చేపట్టాడు.
*1975: దక్షిణ వియత్నాం (సైగాన్) ఉత్తర వియత్నాం దేశానికి లొంగిపోయి వియత్నాం యుద్ధానికి ముగుంపు పలికింది.
*1986: ఐ.ఎన్.ఎస్. సింధుఘోష్ (జలాంతర్గామి పేరు) భారతీయ నౌకాదళంలో చేరిన రోజు.
*2023: హైదరాబాదులోని ట్యాంక్‌బండ్ సమీపంలో తెలంగాణ ప్రభుత్వం ప్రతిష్ఠాత్మకంగా నిర్మించిన డాక్టర్ బి.ఆర్. అంబేద్కర్ తెలంగాణ రాష్ట్ర సచివాలయం ను ముఖ్యముంత్రి కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖరరావు ప్రారంభించాడు.

## జననాలు
* 1777: కార్ల్ ఫ్రెడ్రిచ్ గాస్, జర్మన్ గణిత శాస్త్రవేత్త. (మ.1855)
* 1870: దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే, చలనచిత్ర దర్శకుడు. (మ.1944)
* 1891: గాడేపల్లి వీరరాఘవశాస్త్రి, గొప్ప కవి. శతావధాని, నాటకాలంకార సాహిత్యగ్రంథాలను పూర్తిచేశాడు. అష్టావధానాలు, శతావధానాలు అటు గద్వాల మొదలుకొని ఇటు మద్రాసు వరకు లెక్కకు మించి చేశాడు.
* 1901: సైమన్ కుజ్‌నెట్స్, ఆర్థికవేత్త .
* 1902: థియోడర్ షుల్జ్, ఆర్థికవేత్త, నోబెల్ బహుమతి గ్రహీత .
* 1910: శ్రీశ్రీ, తెలుగు జాతి గర్వించే మహాకవి, ఇరవయ్యవ శతాబ్దపు తెలుగు సాహిత్యాన్ని శాసించిన మహాకవి. (మ.1983)
* 1926: శ్రీనివాస్ ఖాలె, భారత సంగీత దర్శకుడు, (మహారాష్ట్ర) (మ.2011)
* 1968: దాడిచిలుక వీర గౌరీశంకర రావు, మత్తుమందు వైద్యుడు, రాజకీయ నాయకుడు.
* 1972: వి.ఎన్.ఆదిత్య ,రచయిత , నిర్మాత దర్శకుడు.
* 1979:/హరిణి, భారతీయ నేపథ్య గాయని 
*
* 1987 : రోహిత్ శర్మ, భారత దేశ క్రికెట్ క్రీడాకారుడు.
* 1990: నందిత శ్వేత, భారతీయ చలనచిత్ర నటి

## మరణాలు
* 1030: మొహమ్మద్ ఘజనీ, ఘజనీ సామ్రాజ్య పాలకుడు. (జ. 971)
* 1945: అడాల్ఫ్ హిట్లర్, జర్మనీ నియంత (జ.1889)
* 1957: దుర్భాక రాజశేఖర శతావధాని, లలిత సాహిత్య నిర్మాత, పండితుడు, శతావధాని. (జ.1888)
* 1975: కేదారిశ్వర్ బెనర్జీ, సుప్రసిద్ధ భౌతిక శాస్త్రవేత్త. ఎక్స్ రే క్రిస్టలోగ్రఫీలో నిపుణుడు. (జ.1900)
* 1979: అబ్బూరి రామకృష్ణారావు, పదగుంఫన అబ్బూరి ప్రత్యేక ప్రతిభ. గీతాలలో గొప్ప హుందాతనం గోచరిస్తుంది.
* 1983: ఆరెకపూడి రమేష్ చౌదరి, పత్రికా రచయిత. (జ.1922)
* 2011: దోర్జీ ఖండు, అరుణాచల్ ప్రదేశ్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి. (జ. 1955)
* 2017: ఎంబా ఘోటో, 146 సంవత్సరాలు జీవించిన ఇండోనేషియా జాతీయుడు. (జ.1870)
* 2017: దూసి ధర్మారావు, తెలుగుకవి, సాహితీకారుడు, రచయిత, గీత రచయిత, సంఘసేవకుడు.
* 2019: ఎస్. పి. వై. రెడ్డి పార్లమెంట్ సభ్యుడు, పారిశ్రామికవేత్త (జ.1950)

## పండుగలు , జాతీయ దినాలు

* బాల కార్మిక వ్యతిరేక దినోత్సవం 
* 2018: ఆయుష్మాన్ భారత్ దివాస్.

## బయటి లింకులు

* బీబీసి: ఈ రోజున
* టీ.ఎన్.ఎల్: ఈ రోజు చరిత్రలో
* చరిత్రలో ఈ రోజు : ఏప్రిల్ 30 .

----

ఏప్రిల్ 29 - మే 1 - మార్చి 30 - మే 30 -- అన్ని తేదీలు

వర్గం:ఏప్రిల్
వర్గం:తేదీలు
ఏప్రిల్ 2

**ఏప్రిల్ 2**, గ్రెగొరియన్‌ క్యాలెండర్‌ ప్రకారము సంవత్సరములో 92వ రోజు (లీపు సంవత్సరములో 93వ రోజు ) . సంవత్సరాంతమునకు ఇంకా 273 రోజులు మిగిలినవి.

*2011: భారత్ టీం ( టీమిండియా ) 28 ఏళ్ళ కలను సాకారం చేసుకుని ప్రపంచ కప్ గెలుచుకుంది.

## జననాలు
* 1725: గియాకోమో కాసనోవా, వెనిస్‌కు చెందిన ఒక సాహసికుడు, రచయిత (మ. 1798)
* 1781: భగవాన్ స్వామినారాయణ్, భారత ఆధ్యాత్మిక గురువు (మ. 1830)
* 1915: కొచ్చర్లకోట సత్యనారాయణ, తెలుగు సినిమా, రంగస్థల నటుడు, సినిమా సంగీత దర్శకుడు, నేపథ్యగాయకుడు. (మ.1969)
* 1942: వశిష్ఠ నారాయణ సింగ్, బీహారుకు చెందిన గణిత శాస్త్రవేత్త. 
* 1969: అజయ్ దేవగన్, భారత సినీ నటుడు 
* 1981: మఖేల్ క్లార్క్, ఆస్ట్రేలియా క్రికెటర్

## మరణాలు
* 1872: సామ్యూల్ F. B. మోర్స్, అమెరికన్ చిత్రకారుడు, టెలిగ్రాఫ్ వ్యవస్థ ఆవిష్కర్త, (జ. 1791)
* 1933: మహారాజా రంజిత్‌ సింహ్‌జీ, క్రికెట్ ఆటగాడు. ఈయన పేరిటే భారత్‌లో రంజీ ట్రోఫి పోటీని మొదలుపెట్టారు. (జ.1872)
* 2023: కాస్ట్యూమ్ కృష్ణ , తెలుగు సినిమా సహాయ నటుడు , నిర్మాత .(జ.1937)

## పండుగలు , జాతీయ దినాలు

* పోలీస్ పతాక దినం.
* అంతర్జాతీయ బాలల పుస్తక దినోత్సవం.
* ప్రపంచ ఆటిజం అవగాహన డే.

## బయటి లింకులు

* బీబీసి: ఈ రోజున
* టీ.ఎన్.ఎల్: ఈ రోజు చరిత్రలో
* చరిత్రలో ఈ రోజు : ఏప్రిల్ 2.

----

ఏప్రిల్ 1 - ఏప్రిల్ 3 - మార్చి 2 - మే 2 -- అన్ని తేదీలు

వర్గం:ఏప్రిల్
వర్గం:తేదీలు
ఏప్రిల్ 3

**ఏప్రిల్ 3**, గ్రెగొరియన్‌ క్యాలెండర్‌ ప్రకారము సంవత్సరములో 93వ రోజు (లీపు సంవత్సరములో 94వ రోజు ). సంవత్సరాంతమునకు ఇంకా 272 రోజులు మిగిలినవి.

## సంఘటనలు
* 1984: మొదటి భారతీయ రోదశి యాత్రికుడు, రాకేశ్ శర్మ అంతరిక్షంలో ప్రయాణించాడు.

## జననాలు
* 1715: విలియం వాట్సన్, ఇంగ్లీషు భౌతిక శాస్త్రవేత్త. (మ.1787)
* 1914: మానెక్‌షా, భారతదేశపు మొట్టమొదటి ఫీల్డ్ మార్షల్. (మ.2008)
* 1917: పొందూరి వెంకట రమణారావు, మైక్రో బయాలజిస్టు. (మ.2005)
* 1955: హరిహరన్, భారతదేశ గాయకుడు. 
* 1961: ఎడీ మర్ఫీ, అమెరికన్ నటుడు, చిత్ర దర్శకుడు, నిర్మాత, గాయకుడు.
* 1962: జయప్రద, తెలుగు సినీనటి, పార్లమెంటు సభ్యురాలు. 
* 1965: లక్ష్మీనారాయణ (సీబీఐ.జేడీ), సీబీఐ డీఐజీగా 2006 జూన్‌లో హైదరాబాదు‌లో విధుల్లో చేరారు. ఈయన సంచలనాత్మక కేసుల దర్యాప్తునకు చిరునామాగా మారిన సీబీఐ హైదరాబాదు‌ విభాగం జాయింట్‌ డైరెక్టర్‌.
* 1973: నీలేష్ కులకర్ణి, భారత క్రికెట్ జట్టు మాజీ క్రీడాకారుడు .
* 1973: ప్రభు దేవా, భారతదేశ చలనచిత్ర నృత్యదర్శకుడు, నటుడు.

## మరణాలు

* 1680: ఛత్రపతి శివాజీ, మహారాష్ట్ర సామ్రాజ్య స్థాపకుడు. (జ. 1630)
* 1956: మరూరు లక్ష్మీనరసప్ప, కవి, రచయిత. (మ. 1882)
* 2010: భండారు సదాశివరావు, రచయిత, సంపాదకుడు, ఆర్.ఎస్.ఎస్. ప్రచారకుడు. (జ.1925)

## పండుగలు , జాతీయ దినాలు

* ఆర్మీ మెడికల్ కార్ప్స్(AMC) స్థాపన దినోత్సవం 

## బయటి లింకులు

* బీబీసి: ఈ రోజున
* టీ.ఎన్.ఎల్: ఈ రోజు చరిత్రలో
* చరిత్రలో ఈ రోజు : ఏప్రిల్ 3.

----

ఏప్రిల్ 2 - ఏప్రిల్ 4 - మార్చి 3 - మే 3 -- అన్ని తేదీలు

వర్గం:ఏప్రిల్
వర్గం:తేదీలు
ఏప్రిల్ 4

**ఏప్రిల్ 4**, గ్రెగొరియన్‌ క్యాలెండర్‌ ప్రకారము సంవత్సరములో 94వ రోజు (లీపు సంవత్సరములో 95వ రోజు ). సంవత్సరాంతమునకు ఇంకా 271 రోజులు మిగిలినవి.

## సంఘటనలు

*1818: అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు 13 చారలు, 20 నక్షత్రాల జాతీయ జండాను నిర్ధారించింది.
*1905: కాంగ్రా భూకంపంలో 20,000 మంది ప్రజలు మరణించారు.
*1969: డా.డెంటన్ కూలీ మొట్టమొదటి కృత్రిమ హృదయాన్ని ఉపయోగించారు.
*1975: మైక్రోసాఫ్ట్ సంస్థ స్థాపించబడింది.

## జననాలు
* 1942: చల్లా సత్యవాణి, ఆధ్యాత్మిక తెలుగు రచయిత్రి.
* 1944: చిలుకూరి రామచంద్రారెడ్డి, రాజకీయ నాయకుడు, మాజీ మంత్రి. (మ. 2023)
* 1960: అరుణ మొహంతి, ఒడిస్సీ నృత్యకారిణి, కొరియోగ్రాఫర్, గురువు. పద్మశ్రీ అవార్డు గ్రహీత. 
* 1976: సిమ్రాన్ తెలుగు, తమిళం సినిమాలలో పేరొందిన కథానాయిక.

## మరణాలు

* 1841: విలియం హెన్రీ హారిసన్, అమెరికా మాజీ అధ్యక్షుడు .
* 1919: సర్ విలియం క్రూక్స్, ఇంగ్లీష్ భౌతిక, రసాయన శాస్త్రవేత్త. (జ. 1832)
* 1932: విలియం ఆస్ట్వాల్డ్, జర్మన్ రసాయన శాస్త్రవేత్త. (జ. 1853)
* 1948: రాజా నర్సాగౌడ్, సంఘసేవకుడు, మహాదాత. (జ.1866)
* 1968: మార్టిన్ లూథర్ కింగ్ జూనియర్, అమెరికాకు చెందిన పాస్టర్, ఆఫ్రికన్-అమెరికన్ పౌరహక్కుల ఉద్యమకారుడు (జ.1929)
* 1979: అబ్బూరి రామకృష్ణారావు, భావకవి 
* 1991: గ్రాహం గ్రీన్, బ్రిటీష్ రచయిత.
* 2013 : రోజెర్ ఎబెర్ట్ అమెరికాకు చెందిన ప్రసిద్ధ సినీ విమర్శకుడు, సినీ చరిత్రకారుడు, పాత్రికేయుడు.

## పండుగలు , జాతీయ దినాలు

* గనుల అవగాహన  దినోత్సవం  - 
* జాతీయ విటమిన్' సి ' దినోత్సవం

## బయటి లింకులు

* బీబీసి: ఈ రోజున 
* టీ.ఎన్.ఎల్: ఈ రోజు చరిత్రలో
* చరిత్రలో ఈ రోజు : ఏప్రిల్ 4.

----

ఏప్రిల్ 3 - ఏప్రిల్ 5 - మార్చి 4 - మే 4 -- అన్ని తేదీలు

వర్గం:ఏప్రిల్
వర్గం:తేదీలు
ఏప్రిల్ 5

*'ఏప్రిల్ 7*, గ్రెగొరియన్‌ క్యాలెండర్‌ ప్రకారము సంవత్సరములో 95వ రోజు (లీపు సంవత్సరములో 96వ రోజు ) . సంవత్సరాంతమునకు ఇంకా 270 రోజులు మిగిలినవి.

## సంఘటనలు
* 1957 : భారతదేశంలో కేరళలో మొదటిసారిగా కమ్యూనిస్టులు విజయం సాధించారు.ఇ.ఎం.ఎస్.నంబూద్రిపాద్ ముఖ్యమంత్రి పీఠాన్ని అలంకరించారు.

## జననాలు
* 1892: పూతలపట్టు శ్రీరాములురెడ్డి, తెలుగు కవి, అనువాదకులు. (మ.1971)
* 1908: జగ్జీవన్ రాం, భారత స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు.
* 1918: ఇటికాల మధుసూదనరావు, యవ్వనప్రాయంలోనే ఆర్యసమాజ్ కార్యక్రమాల్లో చురుకుగా పాల్గొనేవారు
* 1937: చేగొండి వెంకట హరిరామజోగయ్య, భారత మాజీ పార్లమెంటు సభ్యుడు, తెలుగు సినిమా నిర్మాత
* 1942: క్రాంతి కుమార్ , నిర్మాత,దర్శకుడు (మ.2003)
* 1950: ప్రబోధానంద యోగీశ్వరులు, ఇందూ ధర్మప్రదాత, సంచలనాత్మక రచయిత, త్రైత సిద్ధాంత ఆదికర్త, అర్ధ శతాధిక గ్రంథకర్త.
* 1979: బిత్తిరి సత్తి, టెలివిజన్ వ్యాఖ్యాత, సినీ నటుడు.
* 1985: పూనమ్ బజ్వా , భారతీయ సినీ నటీ.
* 1993: కళ్యాణి ప్రియదర్శన్ , భారతీయ చలనచిత్ర నటి.
* 1996: రష్మికా మందన్న , భారతీయ సినీ నటీ .
*

## మరణాలు
thumb|కుడి|దివ్యభారతి
* 1959: అనుముల వేంకట సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి, తెలుగు కవి, పండితుడు. (జ. 1888)
* 1974: శ్రీపతి పండితారాధ్యుల కోదండపాణి, సుప్రసిద్ధ తెలుగు సినిమా సంగీత దర్శకుడు 
* 1993 : దివ్యభారతి, ఉత్తరాది నుండి తెలుగు పరిశ్రమకు వచ్చిన నటీమణులలో పేరు తెచ్చుకొన్న నటి. (జ. 1974)
* 2018: చంద్రమౌళి, తెలుగు సినిమానటుడు.

## పండుగలు , జాతీయ దినాలు

* నేషనల్ మారిటైమ్ డే.

## బయటి లింకులు
* బీబీసి: ఈ రోజున 
* టీ.ఎన్.ఎల్: ఈ రోజు చరిత్రలో
* చరిత్రలో ఈ రోజు : ఏప్రిల్ 5.
----

ఏప్రిల్ 4 - ఏప్రిల్ 6 - మార్చి 5 - మే 5 -- అన్ని తేదీలు

వర్గం:ఏప్రిల్
వర్గం:తేదీలు
సమరసింహారెడ్డి

**సమరసింహా రెడ్డి** బి.గోపాల్ దర్శకత్వంలో నందమూరి బాలకృష్ణ, సిమ్రాన్, అంజలా జవేరీ, జయప్రకాశ్ రెడ్డి ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన 1999 నాటి ఫ్యాక్షన్ సినిమా.
## తారాగణం
* బాలకృష్ణ
* సిమ్రాన్
* జయ ప్రకాష్ రెడ్డి
* పృథ్వీ రాజ్
* కైకాల సత్యనారాయణ
* బ్రహ్మానందం
* ఎమ్మెస్ నారాయణ
* కోట శ్రీనివాసరావు
* దేవరాజ్
* సుమిత్ర
* సంగీత మాధవన్ నాయర్
*మోహన్ రాజ్

## నిర్మాణం
### అభివృద్ధి
సినిమాకు కథ అందించిన విజయేంద్రప్రసాద్ తాను *సిందూరపువ్వు* అనే తమిళ సినిమా నుంచి సమరసింహారెడ్డి ప్రధాన ఇతివృత్తాన్ని స్వీకరించానని తెలిపారు. సింధూర పువ్వు కథలో ఒకావిడ తన కూతుర్ని బాగా చూసుకుని, సవతి పిల్లల్ని బాగా చూడదు. అది నచ్చని ఆవిడ సవతి కొడుకు, తన చెల్లెల్ని వదిలేసి పారిపోయి ఓ కథానాయకుడి (విజయకాంత్) దగ్గర డ్రైవర్ గా చేరతాడు. కథానాయకుడు పెద్ద డాన్, అతనిపై ప్రత్యర్థులు దాడి చేసినప్పుడు కాపాడేందుకు డ్రైవర్ చనిపోతాడు. అతని వెనుక ఉన్న కథను తెలుసుకున్న కథానాయకుడు, అతని కుటుంబంలోకి అతని పేరుమీదే వెళ్ళి వాళ్ళని కష్టాల నుంచి బయటపడేస్తాడు. ఈ ప్రధానమైన ఇతివృత్తాన్ని స్వీకరించి చనిపోయిన పనివాడు కథానాయకుడి చేతిలోనే పొరబాటున చనిపోవడం, కథను ఫ్లాష్ బాక్ విధానంలో చెప్పడం వంటి మార్పులు చేర్పులు చేశారు.

## థీమ్స్, ప్రభావాలు
సమరసింహారెడ్డి సినిమాలో రాయలసీమ ముఠాకక్షలు (ఫ్యాక్షనిజం) నేపథ్యంగా తీసుకున్నారు. ఆపైన రాయలసీమ ముఠాకక్షల నేపథ్యం దశాబ్దానికి పైగా తెలుగు సినిమాలను విపరీతంగా ప్రభావితం చేసింది. ఐతే ఈ సినిమాను మొదట కథారచయిత విజయేంద్రప్రసాద్ బొంబాయి మాఫియా నేపథ్యంలో రాద్దామని భావించారు. కానీ అప్పటికి విజయేంద్రప్రసాద్ కి సహాయకునిగా పనిచేస్తున్న రత్నం సలహా మేరకు రాయలసీమ ఫాక్షన్ ని నేపథ్యంగా చేసుకున్నారు.
ఒకసారి విజయవాడ రైల్వేస్టేషన్లో స్థానికంగా బలం ఉండి, గ్రూపు కక్షలు ఉన్న దేవినేని, వంగవీటి కుటుంబాల వారు ఒకేసారి రైలు దిగే పరిస్థితి ఏర్పడింది. దాంతో వారి కోసం వచ్చిన ఇరువర్గాల ఎదురుపడి ఉద్రిక్తత నెలకొనడం, దానివల్ల పోలీసుల్లో టెన్షన్ కలగడం ఈ సినిమాకి రచనా సహకారం చేసిన రత్నం నిజజీవితంలో స్వయంగా చూశారు. ఆ సంఘటన స్ఫూర్తిగా సినిమాలో ప్రధానమైన రెండు వర్గాల మధ్య రైల్వేస్టేషన్లో ఉద్రిక్తతలు ఏర్పడడం, ఘర్షణ కలగడం వంటి సన్నివేశాలు రాసుకున్నారు.

## పాటలు
* అందాల ఆడ బొమ్మ, రచన: సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి, గానం. ఉదిత్ నారాయణ్, సుజాత 
* చలిగా ఉందన్నాడే కిల్లాడి బుల్లోడు, రచన:భువన చంద్ర, గానం. ఎస్ పి బాలసుబ్రహ్మణ్యం, కె ఎస్ చిత్ర 
* అడ్డీస్ అబ్బబ్బా అల్లం మురబ్బా, రచన: వేటూరి సుందర రామమూర్తి, గానం. మనో, రాధిక 
* రావయ్యా ముద్దుల మామ, రచన: వెన్నెలకంటి రాజేశ్వర ప్రసాద్, గానం. ఎస్ పి బాలసుబ్రహ్మణ్యం, చిత్ర 
* నందమూరి, రచన: భువన చంద్ర, గానం.ఎస్.పి.బాలసుబ్రహ్మణ్యం, కె ఎస్ చిత్ర 
* లేడీ లేడీ, రచన:భువన చంద్ర గానం. మనో, సుజాత.
## మూలాలు

వర్గం:ఫ్యాక్షనిజం నేపథ్యంలో సినిమాలు
వర్గం:కోట శ్రీనివాసరావు నటించిన సినిమాలు
వర్గం:బ్రహ్మానందం నటించిన సినిమాలు
వర్గం:సత్యనారాయణ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:కడప మాండలికం వాడబడ్డ చలన చిత్రాలు
బహమనీ సామ్రాజ్యం

**బహమనీ సామ్రాజ్యము** దక్షిణ భారత దేశమున దక్కన్‌ యొక్క ఒక ముస్లిం రాజ్యము. ఈ సల్తనత్‌ను 1347లో టర్కిష్ గవర్నర్ అల్లాద్దీన్‌ హసన్‌ బహ్మన్‌ షా, ఢిల్లీ సుల్తాన్‌, ముహమ్మద్ బిన్ తుగ్లక్కు వ్యతిరేకముగా తిరుగుబాటు చేసి స్థాపించాడు. అతని తిరుగుబాటు సఫలమై, ఢిల్లీ సామ్రాజ్యము యొక్క దక్షిణ ప్రాంతాలతో దక్కన్‌లో ఒక స్వతంత్ర రాజ్యాన్ని ఏర్పరచాడు. 1347 నుండి దాదాపు 1425 వరకు బహమనీల రాజధాని ఎహసానాబాద్‌ (గుల్బర్గా). ఆ తరువాత రాజధాని, మహమ్మదాబాద్‌ (బీదర్‌) కు తరలించారు. బహమనీలు దక్కన్‌ మీద ఆధిపత్యానికై దక్షిణాన ఉన్న హిందూ ఓరుగల్లు ముసునూరి చక్రవర్తులపై, విజయనగర వారిపై పోటీ పడేవారు. ఈ సల్తనత్ యొక్క అధికారము మహమూద్‌ గవాన్ యొక్క వజీరియతులో (1466–1481) ఉచ్ఛస్థాయి చేరుకొన్నది. 1518 తర్వాత అంతఃకలహాల వలన బహమనీ సామ్రాజ్యము ఐదు స్వతంత్ర రాజ్యాలుగా విచ్ఛిన్నమైనది. ఆ ఐదు రాజ్యములు అహ్మద్‌నగర్, బీరార్, బీదర్, బీజాపూర్, గోల్కొండ సల్తనత్, దక్కన్‌ సల్తనత్ లుగా పేరు పొందాయి.

## సామ్రాజ్య స్థాపకుడి చరిత్రపై కథనం
బహమనీ సామ్రాజ్య స్థాపకుడు హసన్ గంగు గురించి ఒక కథనం ప్రచారంలో ఉంది. సన్ గంగు ఒక బ్రాహ్మణుడి వద్ద పొలం పనులు చేస్తూండేవాడు. ఒకరోజు పొలం దున్నుతూండగా, అతడికి ఒక నిధి దొరికింది. ఆ నిధిని తీసుకువెళ్ళి బ్రాహ్మణునికి ఇచ్చాడు. అతడి నిజాయితీకి సంతోషించిన బ్రాహ్మణుడు, అతణ్ణి, రాజు కొలువులో పని ఇప్పించాడు. తిరుగుబాటు తరువాత, అతడు రాజైనపుడు, . అయితే ఈ కథనాన్ని ధ్రువపరచే చారిత్రిక ఆధారాలు దొరకలేదు.

## బహమనీ సుల్తానుల జాబితా

* అల్లాద్దీన్‌ హసన్‌ బహ్మన్‌ షా 1347 - 1358 
* మహమ్మద్‌ షా I 1358 - 1375 
* అల్లాద్దీన్‌ ముజాహిద్‌ షా 1375 - 1378 
* దావూద్‌ షా 1378 
* మహమ్మద్‌ షా II 1378 - 1397 
* ఘియాతుద్దీన్‌ 1397 
* షంషుద్దీన్‌ 1397 
* తాజుద్దీన్ ఫిరోజ్‌ షా 1397 - 1422 
* అహ్మద్‌ షా I వలీ 1422 - 1436 
* అల్లాద్దీన్‌ అహ్మద్‌ షా II 1436 - 1458 
* అల్లాద్దీన్‌ హుమాయున్‌ జాలిమ్‌ షా 1458 - 1461 
* నిజాం షా 1461 - 1463 
* మహమ్మద్‌ షా III లష్కరి 1463 - 1482 
* మహమ్మద్‌ షా IV (మెహమూద్‌ షా) 1482 - 1518 
* అహ్మద్‌ షా III 1518 - 1521 
* అల్లాద్దీన్‌ 1521 - 1522 
* వలీ అల్లా షా 1522 - 1525 
* కలీమల్లా షా 1525 - 1527

## బయటి లింకులు
దక్కన్‌ పాలకుల కాలక్రమము

## మూలాలు


వర్గం:భారతదేశాన్ని పరిపాలించిన వంశములు
వర్గం:భారతదేశ చరిత్ర
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ చరిత్ర
వర్గం:తెలంగాణ చరిత్ర
వర్గం:1347 స్థాపితాలు
వర్గం:చరిత్ర
వైదిక యుగంలో విద్యావ్యవస్థ

పురాతన కాలంలో విద్యను మనిషి మూడవ కన్నుగా భావించారు. జ్ఞానానికి మార్గముగా ఈ చదువును భావించారు. ఆనాటి విద్య యొక్క చివరి లక్ష్యం ఆత్మ సాక్షాత్కారం, కానీ తక్షణ గమ్యం మాత్రం తమ అభిరుచులకు, శక్తిసామర్థ్యాలకు అనుగుణంగా ఉపాధి పొంది సమాజానికి తమ వంతు సహాయం చేయడం. విద్య జీవితానికి వెలుగునిస్తుందని, అది లేనివాడు గుడ్డివానితో సమానమని భావించేవాళ్ళు. విద్యను వారు చాలా గౌరవంగా భావించారు. వారి మాటల్లోనే చెప్పాలంటే "స్త్రీపురుషులకు విద్య చాలా ముఖ్యమైనది, అది జ్ఞానాన్ని ప్రసాదిస్తుంది, తల్లిలాగా పోషిస్తుంది, తండ్రిలా మార్గదర్శిలా నిలుస్తుంది, భార్యలాగా సుఖసౌఖ్యాలను ప్రసాదిస్తుంది, కీర్తిని సంపాదిస్తుంది, కష్టాలు తొలిగిస్తుంది, స్వచ్ఛమైన వ్యక్తిత్వాన్ని ప్రసాదిస్తుంది, నాగరికునిగా మారుస్తుంది, పొరుగుదేశంలో ప్రయాణిస్తుంటే మంచి తోడుగా నిలుస్తుంది, కనుకనే దానిని కల్పవృక్షంగా భావిస్తారు".

ఇంకా చెప్పాలంటే

స్వదేశ పూజ్యతే రాజా

విద్వాన్ సర్వత్ర పూజ్యతే

అనగా 
"రాజు తన రాజ్యంలోనే పూజించబడతాడు, కానీ విద్వాంసుడు అన్ని దేశాలలోనూ పూజించబడతాడు"

### ఈ కాలంలోని విద్యావ్యవస్థ ముఖ స్వరూపం

****************************

ఈ కాలంలో గురు శిష్య సంబంధాలు చాలా గొప్పగా ఉండేవి, గురువు శిష్యునికి తండ్రిలాగా ఉండేవాడు.

### లోపాలు
# జడమయమైనది, మార్పునకు అవకాశం తక్కువ
# పాఠ్యాంశాలు కఠినమైనవి
# క్రమశిక్షణ మరీ ఎక్కువ
# స్త్రీ విద్య ఉన్నా, తక్కువే
# పూర్తిగా మతపరమైన విద్య

### వ్యక్తిత్వ వికాసం
ఈ కాలంలో నాలుగు స్థంబాలపై ఆధారపడి వ్యక్తిత్వాన్ని అభివృద్ధి చేసేవారు, 
#స్వయం గౌరవం, ఆత్మ గౌరవం
#ఆత్మ విశ్వాసం
#ఆత్మ సంయమనం
#యుక్తాయుక్త విచక్షణా జ్ఞానం

ఈ కాలంలో విద్య తప్పనిసరి, అన్ని తరగతుల వారికినీ,

### కొన్ని పాఠ్యాంశములు
#వ్యాకరణ శాస్త్రము
#తత్వ శాస్త్రము
#హేతు శాస్త్రము
#ఆయుర్వేదము
#కళలు 
#గణితము
#ఖగోళము
#అస్త్ర విద్య
#అర్థ శాస్త్రం
#నాలుగు వేదాలు
#శిక్ష
#కల్పము
#నిరుక్తము
#?
#జ్యోతిష్యాస్త్రము
#ధర్మము
#నీమాంశ
#తర్క
#పురాణాలు

మొదలగున్నవి

ఇప్పటి కాలానికి మల్లె పిల్లలకు రాజభోగాలుండేవి కావు. రాజు కొడుకైనా బడుగు బాపడి కుమారుడైనా సరే ఒకేలా ఉండాలి.
బిక్ష వృత్తి ద్వారా రోజూ పొట్టపోసుకోవాలి, కానీ సమాజంలో వీరికి గౌరవం మెండుగా ఉండేది, ఇంటికి వచ్చిన విద్యార్థికి లేదని చెప్పడం అపచారంగా భావించేవారు. విద్య అందరికీ ఉచితంగానే ఉండేది.

## ఇవీ చూడండి
* పర్ణశాలలు
* ప్రాచీన విద్యాలయాలు

వర్గం:భారతదేశ విద్యావ్యవస్థ
వర్గం:భారతదేశంలో విద్యా విధానం
వర్గం:విద్య
బౌద్ద మతం విద్యావ్యవస్థ

మొదట కేవలం బౌద్ద సన్యాసులకు మాత్రమే పరిమితమైన విద్యావిధానం తరువాత అందరికీ అనుమతించాడినది. ఆరామాలు విద్యాకేంద్రాలుగా విలసిల్లినాయి. సంస్కృతము ప్రముఖమైన స్థానం పొందినప్పటికీ దేశభాషలాలోనే విద్యావిధానం వ్యాప్తిలో ఉండేది. 

## విద్యార్థి జీవితం
మొదట సహజ (ముందుకు వెళ్ళడం) అనే ఒక ఉత్సవం ద్వారా విద్యార్థిని ఆరు సంవత్సరాల ప్రాయంలో ఆరామంలోనిని అనుమతించేవారు. తరువాత పన్నెండు సంవత్సరాల ప్రాయంలో ఉపసంపద అనే మరో కార్యక్రమం ద్వారా అతనిని కొద్దిగా పెద్దవానిని చేసేవారు. ఇప్పటినుంది బిక్షం వేసుకోవడం, కాషాయం ధరించడం, చెట్ల క్రింద బ్రతకడం, ఆవు మూత్రం ఔషదంగా తీసుకోవడం, శృంగారానికి దూరంగా ఉండటం, దొంగతనాలు చేయకుండటం, చంపకుండా ఉండుటం వంటివి చేయాలి.

## విద్యా విధానం
ఎంతో మంది ఉపాద్యాయులు ఉండేవారు. ఇప్పటిలాగానే తరగతులు ఉండేవి.

## పాఠ్యాంశాలు
మతపరమైనవి
సాహిత్యం
పాళీ, సంస్కృతం
బుద్ధుని బోధనలు 
కవిత్వం 
ఖగోళశాస్త్రం 
తత్వ శాస్త్రం 
హిందూ ధర్మాలు, మతం, మొదలగున్నవి

## ఫీజులు
ఉచితం, పూర్తి ఉచితంగా బోధన, నివాసం, వస్త్రాలు ఇచ్చేవారు. బిక్షాటన తప్పనిసరి, ముఖ్యముగా పన్నెండు సంవత్సరాల తరువాత. రాజులు, ధనికులు ఈ విద్యాలయాల పోషన చూసుకునేవారు.

## విశ్వవిద్యాలయాల నిర్వహణ
ఈ కాలంలో గొప్ప గొప్ప విశ్వవిద్యాలయాలు వచ్చినాయి. 
వీటి నిర్వహణ ఇప్పటివలే ఉండేది

ఒక బౌద్ద బిక్షువు పెద్దగా ఉండేవారు, ఇతనిని వయసు, అనుభవం, వ్యక్తిత్వం ఆధారంగా నిర్ణయించేవారు. (ఇప్పటి మన VC లాగా అన్నమాట) 
తరువాత అతనిక్రింద రెండు కౌన్సిల్లు ఉండేవి (లేదా మండలాలు ఉండేవి). 
ఒకటి విద్యా మండలి (మన teaching staff), వీరు బోధన, విద్యార్థులను చేర్చుకోవడం, పాఠ్యాంశాల నిర్ణయం, పరీక్షలు నిర్వహించడం చేసేవారు. 
తరువాతది నిర్వాహ మండలి (వీరు మన non teaching staff లాగా అన్నమాట). వీరు నిర్మాణాలు, ఆహారం, బట్టలు, వైద్యం, వసతి సౌకర్యాలు, ఆర్థిక వ్యవహారాలు చూసుకునేవారు.

## హిందూ పద్దతి నుండి మార్పులు
విశ్వవిద్యాలయాలు వచ్చినాయి 
గురుకులాలు పోయి పెద్ద పెద్ద ఆరామాలు వచ్చినాయి 
కానీ పాఠ్యాంశాలు మాత్రం అంతే పెద్దగా వచ్చినాయి, వేదాలు పోయి బౌద్ద మత గ్రంథాలు వచ్చినాయి, అంతే తేడా 
స్త్రీవిద్య బహు ప్రాచుర్యం పొందినది, ముఖ్యముగా నాలుగవ శతాబ్దం వరకూ.

## ఈ కాలంలోని ప్రముఖ విశ్వవిద్యాలయాలు

ఈ కాలంలో అనేక ప్రముఖ విశ్వ విద్యాలయాలు వచ్చినాయి. వాటిలో చెప్పుకోవలసినవి నలందా, తక్షశిల, కంచి, మిథిల మొదల్గున్నవి

వర్గం:భారతదేశ విద్యావ్యవస్థ
డొక్కల కరువు

thumb|299x299px|కరువు - ప్రతీకాత్మక చిత్రం
1832-1833లో గుంటూరు జిల్లా పరిసర ప్రాంతాలలో వచ్చిన మహా కరువును **డొక్కల కరువు**, **నందన కరువు** లేదా **గుంటూరు కరువు** అని పిలుస్తారు. 1831లో కురిసిన భారీ వర్షాల కారణంగా, కొత్త పంటలు వేయడానికి రైతులకు విత్తనాల కొరత ఏర్పడింది. దాని తరువాతి సంవత్సరంలో (1832) తుఫాను వచ్చి వేసిన కొద్ది పంటను నాశనం చేసింది. అలా కొనసాగి 1833లో అనావృష్టి పెరిగిపోయింది. ఆ సమయంలో ఒంగోలు-మచిలీపట్నం రహదారి పైనా, గోదావరి జిల్లాల నుండి చెన్నై వెళ్ళే రహదారి పైనా బోలెడన్ని శవాలు పడి ఉండేవి. కంపెనీ వారికి కరువును ఎదుర్కొనే శక్తి, ఆసక్తి లేక లక్షలాది మంది బలయ్యారు. కేవలం గుంటూరు జిల్లా లోనే 5 లక్షల జనాభాలో 2 లక్షల వరకూ చనిపోయారంటే, కరువు తీవ్రతను అర్ధం చేసుకోవచ్చు. దాదాపు 20 ఏళ్ళ వరకు ప్రజలు, పొలాలు కూడా సాధారణ స్థితికి రాలేక పోయాయి. కరువు బీభత్సం గుంటూరు జిల్లాలో మరీ ఎక్కువగా ఉండటం చేత దీనిని గుంటూరు కరువు అని కూడా అన్నారు.

కరువు ఎంత తీవ్రంగా వచ్చిందంటే జనాలకు తినడానికి ఎక్కడా తిండి దొరక్క బాగా సన్నబడి, శరీరంలో కండమొత్తం పోయి డొక్కలు మాత్రమే కనపడేవి. ఇలా అందరికీ డొక్కలు (ఎముకలు) మాత్రమే కనపడటం వలన దీనిని డొక్కల కరువు అని పిలుస్తారు . అంతేకాదు ఆ సమయంలో ప్రజలు ఆకలికి తట్టుకోలేక తినడానికి ఏది దొరికితే అది తినేసేవాళ్ళు. ఆఖరుకి విషపూరితమయిన కొన్ని మొక్కల వేర్లను కూడా తినేసేవాళ్ళు.
## దాతలు
పలువురు మహనీయులు డొక్కల కరువు నుంచి ప్రజలను కాపాడేందుకు తమవంతు కృషి చేసి చరిత్రలో నిలిచిపోయారు. వారిలో కొందరి పేర్లు:
* thumb|150x150px|సి.పి.బ్రౌన్సి.పి.బ్రౌన్ :  1832-33లో వచ్చిన గుంటూరు కరువు లేదా డొక్కల కరువు లేదా నందన కరువు సమయంలో ప్రజలకు బ్రౌను చేసిన సేవలు ప్రశంసలందుకున్నాయి. ఆ సమయంలో కరువును కరువుగా కాక కొరతగా రాయాలని అధికారులు చెప్పినా, అలానే పేర్కొనడంతో వారి అసంతృప్తిని ఎదుర్కొన్నాడు.
* ఏనుగుల వీరాస్వామయ్య : ప్రవృత్తి రీత్యా యాత్రాచరిత్రకారుడు, పుస్తకప్రియుడు, వృత్తి రీత్యా చెన్నపట్టణం సుప్రీంకోర్టులో ఇంటర్‌ప్రిటర్ అయిన వీరాస్వామయ్య నందన కరువులో చాలామంది పేదలకు అన్నవస్త్రాలిచ్చి ఆదుకున్నారు.
* కోమలేశ్వరం శ్రీనివాస పిళ్ళై : చెన్నపట్టణంలో సంపన్నుడు, విద్యాదాత, సంస్కరణాభిలాషి అయిన శ్రీనివాసపిళ్ళై దాతృత్వంతో ఈ కరువు నుంచి కొందరిని కాపాడి చరిత్రలో నిలిచారు.

## ఇవి కూడా చూడండి

* 1943 బెంగాల్ కరువు
* దక్షిణ భారత కరువు 1876–1878

## మూలాలు


## వెలుపలి లంకెలు
*డొక్కల కరువును గూర్చి రాయలసీమలో జానపదులు పాడుకునే పాట

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ చరిత్ర
వర్గం:ప్రకృతి వైపరీత్యాలు
వర్గం:1832 పతనాలు
వర్గం:బ్రిటిషు భారతదేశంలో కరువులు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో కరువులు
వర్గం:కరువులు
ఆంధ్రప్రదేశ్ జలవనరులు

300px|thumb| ఆంధ్రప్రదేశ్ ఉపరితల జలవనరులు, పారుదల వ్యవస్థ
సహజ సిద్ధమైన జలవనరుల విషయంలో భారతదేశంలోని సుసంపన్నమైన రాష్ట్రాలలో ఆంధ్రప్రదేశ్ ఒకటి. కృష్ణా, గోదావరి వంటి పెద్ద నదులతో పాటు, శబరి నది, పెన్న, నాగావళి వంటి చిన్న నదులు రాష్ట్రానికి నీటి అవసరాలను తీరుస్తున్నాయి. వందలాదిగా ఉన్న వాగులు, వంకలు కూడా సహజ సిద్ధ జలవనరులలో ముఖ్యమైనవి. వీటికి తోడు వేలాది మానవ నిర్మిత జలవనరులు కూడా ప్రజలకు ఉపయోగపడుతున్నాయి. శతాబ్దాల క్రితం ఆనాటి పాలకులు త్రవ్వించిన చెరువులు ఈనాటికీ ప్రజావసరాలను తీరుస్తున్నాయి. కాకతీయులు, విజయనగర రాజులు త్రవ్వించిన చెరువులు ఈనాటికీ ఉపయోగంలో ఉన్నాయి.ఆధునిక కాలంలో సహజ సిద్ధమైన జలవనరులను ప్రభావవంతంగా వాడుకొనేందుకు ప్రభుత్వాలు ఎన్నో బృహత్పథకాలను చేపట్టి విజయం సాధించాయి. నాగార్జున సాగర్‌, శ్రీశైలం ప్రాజెక్టులు ఇటువంటి పెద్ద ప్రాజెక్టులే. ఇంకా ఎన్నో ఇతర ప్రాజెక్టులు వివిధ స్థాయిల్లో నిర్మాణంలో ఉన్నాయి. అలాగే వర్షపు నీటిని వృధాగా పోనీయకుండా చిన్న ఆనకట్టలు కట్టి ప్రజల త్రాగునీటి, సాగునీటి అవసరాలను తీర్చే మార్గాలను కూడా అనుసరిస్తున్నారు. చెక్‌డాములు, వాటర్‌షెడ్లు ఈ కోవ లోకి వస్తాయి.

## విభజన
జలవనరులను ముఖ్యంగా రెండు భాగాలుగా విభజించవచ్చు. అవి:
* సహజ వనరులు 
: నదులు, వాగులు, వంకలు
* మానవ నిర్మిత వనరులు 
: చెరువులు, దొరువులు, బావులు, నూతులు, చెక్‌డాంలు, వాటర్‌షెడ్లు, కాలువలు, నదీలోయ ప్రాజెక్టులు

## 2019-20 ప్రాధాన్యతలు
2019-20 సంవత్సరంలో సాగునీటి ప్రాజెక్టుల కొరకు రూ.13,139.13 కోట్ల బడ్జెట్ ప్రాధాన్యతలు.
* ఒక సంవత్సర కాలంలో పూల సుబ్బయ్య వెలిగొండ ప్రాజెక్టు సొరంగం - 1 ని పూర్తి చేయటం. దీనివల్ల 1.19 లక్షల ఎకరాలకు నీటిని అందించవచ్చు. మిగిలిన ఆయకట్టు ఏర్పాటు చేయడానికి 2 సంవత్సరాల కాలం లోపుగా సొరంగం-2, 2వ దశను పూర్తి చేయడం జరుగుతుంది.
* అవుకు సొరంగాన్ని పూర్తి చేస్తూ ఒక సంవత్సరంలో గాలేరు నగరి సుజల స్రవంతి ప్రాజెక్టు 1వ దశను పూర్తి చేసేందుకు, గండికోట రిజర్వాయరులో వీటి నిల్వ, కడప జిల్లాలోని ఆయకట్టుదారులకు నీటి సరఫరా
* కర్నూలు, అనంతపురం జిల్లాలలోని 1.98 లక్షల ఎకరాలకు సాగునీటిని కల్పించేందుకు హంద్రీనీవా సుజల స్రవంతి 1 వ దశను పూర్తి చేయటం
* శ్రీకాకుళం, విజయనగరం, విశాఖపట్నం జిల్లాలలో సత్వర సాగునీటి సౌకర్యాలను కల్పించడానికి వంశధార ప్రాజెక్టు, సర్దార్ గౌతు లచ్చన్న తోటపల్లి ప్రాజెక్టును పూర్తి చేయటం.

## ప్రాజెక్టులు
ఆంధ్రప్రదేశ్ జలవనరుల శాఖ 106 ప్రాజెక్టులు నిర్వహిస్తుంది. 

అందులో కొన్ని

# గాలేరు నగరి సుజల స్రవంతి ప్రాజెక్టు
# హంద్రీ నీవా సుజల స్రవంతి - దశ 1
# హంద్రీ నీవా సుజల స్రవంతి - దశ 2
#కందుల ఓబుల రెడ్డి గుండ్లకమ్మ జలాశయం ప్రాజెక్టు
# కెఎల్ రావు సాగర్ పులిచింతల
#నాగార్జునసాగర్ ప్రాజెక్టు 
# పట్టిసీమ ఎత్తిపోతల పథకం
# పోలవరం ప్రాజెక్టు
# పూల సుబ్బయ్య వెలిగొండ ప్రాజెక్టు
# ప్రకాశం బ్యారేజీ
# శ్రీశైలం కుడి కాలవ
# తెలుగు గంగ ప్రాజెక్టు
# తాడిపూడి ఎత్తిపోతల పథకం
# చింతలపూడి ఎత్తిపోతల పథకం
# పురుషోత్తపట్నం ఎత్తిపోతల పథకం
# తారక రామా తీర్థ సాగరం ప్రాజెక్టు

## ఇవి కూడా చూడండి

* ఆంధ్రప్రదేశ్ నదులు

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
జల వనరులు
వర్గం:జల వనరులు
వర్గం:జలాశయాలు
బ్రిటీషువారి ప్రాంతాలలో విద్యావ్యవస్థ

**బ్రిటిష్ కాలంలో భారతదేశం-విద్య**
బ్రిటీషు వారి కాలంలో భారతదేశ విద్యావ్యవస్థలో విప్లవాత్మకమైన మార్పులు వచ్చినాయి, ముఖ్యముగా రెండు మార్పులు చెప్పుకోవాలి: ఒకటి అప్పటివరకూ ఎన్ని మార్పులు జరిగినా భారతదేశంలో విద్యావ్యవస్థ మతప్రధానమైనదిగానే ఉండినది, అయితే హిందూ మతము, లేదా బౌద్ధ మతము లేదా ఇస్లాం మతము, కానీ బ్రిటీషు వారు వచ్చిన తరువాత భౌతిక విద్యకు ప్రాధాన్యం పెరిగినది, వేదాలు చదవడం మానేసి ప్రజలు సైన్సు మొదలగున్నవి చదవడం మొదలుపెట్టినారు. ఇహ రెండవ ముఖ్యమైన మార్పు ఆంగ్ల భాషలో విద్యాబోధన, అప్పటివరకు వివిధ భారతీయ భాషలలో ముఖ్యముగా సంస్కృతములో లేదా అరబిక్ లేదా ఉర్దూ లలో జరిగే విద్యా బోధన ఆంగ్ల భాషలోనికి మార్చబడినది, అంటే మొత్తం మార్చబడినది అని కాదు, కానీ పరిపాలకుల ఆర్థిక సహాయం కేవలం ఆంగ్లము బోధించు పాఠశాలకే ఇవ్వసాగినారు, దానితో ఆంగ్లమునకు ప్రాముఖ్యత పెరిగింది.

బ్రిటీషు వారి విద్యావిధానంలో ఎన్నో కమిటీలు వేసినారు, ఎన్నో సంస్కరణలు ప్రయత్నించారు, కానీ వారు భారత దేశాన్ని వదిలే సమయానికి దేశంలో అక్షరాస్యత పది శాతం కూడాలేదు. దీనికి కారణం వారు పాటించిన జల్లెడ పద్ధతి లేదా ఫిల్టరు పద్ధతి, దీని ద్వారా కేవలం పై తరగతి వారికి చదువు చెప్తితే వారు క్రింది తరగతి వారికి నేర్పుతారు అని భావించడం జరిగినది, కానీ అది ఆచరణలో పెద్ద విఫల ప్రయత్నముగా మిగిలినది.
## ఇవీ చూడండి
* విద్య
* భారతదేశంలో విద్య

వర్గం:భారతదేశ విద్యావ్యవస్థ
తెలుగు సినిమాలు 1932

* 1932 సంవత్సరంలొ  రెండే రెండు తెలుగు చలన చిత్రాలు విడుదలయ్యాయి. 
*ఈ రెండు చిత్రాలను 'సాగర్‌' సంస్థ నిర్మించింది. అవి పాదుకా పట్టాభిషేకం, శకుంతల.  
*వీటి ద్వారా నాటి సుప్రసిద్ధ రంగస్థల నటుడు యడవల్లి సూర్యనారాయణ చిత్రసీమలో ప్రవేశించాడు. వీటిలో సురభి కమలాబాయి నాయిక పాత్ర ధరించింది.

## సినిమాలు
#పాదుకా పట్టాభిషేకం  బాదామి సర్వోత్తం దర్శకత్వంలో, చిలకలపూడి రామాజనేయులు, సురభి కమలాబాయి తదితరులు ముఖ్యపాత్రల్లో, సాగర్ స్టూడియోస్ నిర్మించిన తెలుగు పౌరాణిక చిత్రం. 1932లో నిర్మితమైన ఈ సినిమా రెండవ తెలుగు టాకీ పేరొందింది.
#శకుంతల  ప్రసిద్ధమైన కాళిదాసు రచన అభిజ్ఞాన శాకుంతలం కథ ఆధారంగా ఈ సినిమా తీశారు. పాదుకా పట్టాభిషేకం సినిమా నిర్మించిన సంస్థయే ఈ సినిమాను కూడా నిర్మించింది.

## మూలాలు

సినిమాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమాలు
తెలుగు సినిమాలు 1931

ఇది తెలుగు సినిమాకు జన్మ దినోత్సవ సంవత్సరం. 1931 సెప్టెంబరు 15న విజయవాడలో మారుతీ, కాకినాడలో క్రౌన్‌, మద్రాస్‌లోని గెయిటీ, మచిలీపట్నంలోని  మినర్వా టాకీసుల్లో విడుదలైన తొలి తెలుగు టాకీ చిత్రం 'భక్త ప్రహ్లాద' దర్శకుడు హెచ్‌.యమ్‌.రెడ్డి తెలుగువారే అయినా, ఆ చిత్ర నిర్మాత, ఇంపీరియల్‌ ఫిల్మ్‌ కంపెనీ 
 అధినేత ఆర్దెషీర్‌ ఇరానీ. ఆయన తెలుగువారు కాదు. 1931 ప్రారంభంలో మాటలైనా, పాటలైనా పూర్తిగా సెట్‌లోనే రికార్డు చేసేవారు. ఎక్కడ ఏ శబ్దం ఉన్నా- అది  రెండు ఛానళ్లలో ఫిల్మ్‌మీదే రికార్డయ్యేది. అందుకే- పాటలు పాడగలిగే నటీనటులు ఉంటే, మరొక వంక కెమెరాను చూస్తూ ఒక మైక్‌లో పాడుతోంటే, కెమెరా పరిధిలోకి  రాని విధంగా రెండో మైక్‌లో వాద్యబృందంవారి మ్యూజిక్‌ ఉండేది.
## 1931 చలన చిత్రాల జాబితా
#భక్తప్రహ్లాద

సినిమాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమాలు
తెలుగు సినిమాలు 1933

* ఈ యేడాది తెలుగు నాట తొలిసారి పోటీ చిత్రాలు రూపొందాయి. 
* ఇంపీరియల్‌ సంస్థ (బొంబాయి), ఈస్ట్‌ ఇండియా సంస్థ (కలకత్తా) ఒకే ఇతివృత్తంతో **రామదాసు** అనే పేరుతో చెరొక చిత్రాన్ని నిర్మించాయి. 
* **సావిత్రి** పేరుతో రెండు చిత్రాలు పోటీగా రూపొందాయి. వీటిలో ఓ చిత్రాన్ని సి.పుల్లయ్య దర్శకత్వంలో ఈస్ట్‌ ఇండియా సంస్థ, మరో చిత్రాన్ని  బి.వి.రామానందం దర్శకత్వంలో కృష్ణా ఫిలిమ్స్‌ కంపెనీ నిర్మించాయి. 
* ఈస్ట్‌ ఇండియా సంస్థ నిర్మించిన **సావిత్రి**, **రామదాసు** రెండు చిత్రాలూ ప్రజాదరణ చూరగొన్నాయి. 
* ఇదే యేడాది ఆంధ్రదేశంలో తొలి శాశ్వత‌ సినిమా థియేటర్‌ను నిర్మించిన పోతిన శ్రీనివాసరావు దర్శకత్వంలో ఈలపాట రఘురామయ్య నటించిన  పృధ్వీపుత్ర, చింతామణి విడుదలయ్యాయి.

#చింతామణి
#పృధ్వీపుత్ర
#రామదాసు (కృష్ణా ఫిలిమ్స్)
#రామదాసు (ఈస్టిండియా ఫిలిమ్స్)
#సావిత్రి(కృష్ణా ఫిలిమ్స్)
#సావిత్రి(ఈస్టిండియా)

సినిమాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమాలు
తెలుగు సినిమాలు 1934

thumb|లవకుశ
* బందరులోని మినర్వా టాకీసు అధినేత పినపాల వెంకటదాసు మద్రాసు వెళ్ళి వేల్‌ పిక్చర్స్‌ స్టూడియోస్‌ స్థాపించి, తీసిన సీతాకళ్యాణం బాగా ప్రజాదరణ పొందింది.  ఇది దక్షిణాదిలో నిర్మించిన మొదటి సినిమా. 
* సి.పుల్లయ్య దర్శకత్వంలో వచ్చిన లవకుశ కూడా హిట్‌ చిత్రంగా నిలిచింది. 
* ఇదే యేడాది మూడో చిత్రంగా విడుదలైన అహల్య పరాజయాన్ని చవిచూసింది.

#అహల్య : **అహల్య** 1934 డిసెంబరు 31న విడుదలైన సినిమా. పయనీర్ పిలింస్ పతాకంపై ఈ సినిమాను కొచ్చెర్ల రంగారావు నిర్మించి దర్శకత్వం వహించాడు.
#లవకుశ : **లవకుశ** ఈస్టిండియా ఫిలిం కంపెనీ పతాకంపై మోతీలాల్ ఛబ్రియా నిర్మాతగా పి.పుల్లయ్య దర్శకత్వంలో రూపొందించిన 1934 నాటి తెలుగు చలన చిత్రం.
#సీతాకళ్యాణం : ***సీతాకళ్యాణం*** తెలుగు పౌరాణిక చలన చిత్రం,1934 అక్టోబర్ 6 న విడుదల.వేల్ పిక్చర్స్ పతాకంపై పినపాల వెంకటదాసు నిర్మించిన ఈ చిత్రంలో బెజవాడ రాజారత్నం, వేమూరి గగ్గయ్య, కన్నాంబ మొదలగు వారు నటించారు.

## మూలాలు

సినిమాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమాలు
తెలుగు సినిమాలు 1935

ఈ సంవత్సరం ఏడు చిత్రాలు విడుదలయ్యాయి.

* ఎస్‌. రాజేశ్వరరావు చిన్నికృష్ణుడుగా నటించిన 'శ్రీకృష్ణలీలలు' విశేషాదరణ పొందింది. 
* కన్నాంబ, శ్రీరామమూర్తి, పి.పుల్లయ్య తొలి చిత్రం అయిన హరిశ్చంద్ర కూడా బాగా ఆడింది. 
 
*చూడండి:*
***1935లో సినిమాలు** 
*1935
*1936లో సినిమాలు
*1930లలో సినిమాలు
*సంవత్సరాల వారిగా
*తెలుగు సినిమా


#సతీ అనసూయ
#హరిశ్చంద్ర
#కృష్ణలీలలు (శ్రీకృష్ణలీలలు)
#కుచేల
#రాణి ప్రేమలత  :ఇది  1935లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా.  దీనిని మదన్ థియేటర్స్ నిర్మించింది.
#సక్కుబాయి
#కృష్ణ తులాభారం

## మూలాలు

సినిమాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమాలు
తెలుగు సినిమాలు 1979

ఈ సంవత్సరం 93 చిత్రాలు విడుదలయ్యాయి. రోజామూవీస్‌ 'వేటగాడు' సంచలన విజయం సాధించి, 60 వారాలు ప్రదర్శితమైంది. 'డ్రైవర్‌ రాముడు' కూడా రజతోత్సవం జరుపుకుంది. "కార్తీక దీపం, గోరింటాకు, వియ్యాలవారి కయ్యాలు, మండే గుండెలు, ముద్దులకొడుకు, ఇంటింటి రామాయణం, రంగూన్‌ రౌడీ, విజయ" శతదినోత్సవ చిత్రాలుగా నిలిచాయి. "ఇది కథకాదు, కోతలరాయుడు, కోరికలే గుర్రాలయితే, జూదగాడు, ప్రెసిడెంట్‌ పేరమ్మ, బంగారు చెల్లెలు, యుగంధర్‌, శ్రీతిరుపతి వేంకటేశ్వర కళ్యాణం, శ్రీరామబంటు, సొమ్మొకడిది- సోకొకడిది, హేమాహేమీలు" చిత్రాలు సక్సెస్‌ఫుల్‌ మూవీస్‌గా విజయం సాధించాయి.

# ఛాయ (సినిమా)
#అల్లరి వయసు 
#అజేయుడు
#అమ్మ ఎవరికైనా అమ్మ 
#అందాలరాశి 
#అందడు ఆగడు 
#అండమాన్ అమ్మాయి 
#అందమైన అనుభవం 
#అంతులేని వింతకథ 
#ఆణిముత్యాలు 
#ఇది కథ కాదు 
#ఇద్దరూ అసాధ్యులే 
#ఇదో చరిత్ర 
#ఇల్లాలి ముచ్చట్లు 
#ఇంటింటి రామాయణం 
#ఏది పాపం? ఏది పుణ్యం? 
#ఏడడుగుల అనుబంధం 
#ఐ లవ్ యూ 
#కలియుగ మహాభారతం 
#కల్యాణి (1979) 
#కమలమ్మ కమతం 
#కంచికి చేరని కథ 
#కార్తీక దీపం 
#కుడి ఎడమైతే
#కుక్క కాటుకు చెప్పు దెబ్బ
#కెప్టెన్ కృష్ణ 
#కొత్త అల్లుడు 
#కొత్త కోడలు 
#కోరికలే గుర్రాలైతే 
#కోతల రాయుడు 
# గాలివాన 
#గంధర్వ కన్య (1979 సినిమా) 
# గోరింటాకు
#గుప్పెడు మనసు 
# జూదగాడు
#డప్పు సాయిగాడు 
#డ్రైవర్ రాముడు 
#తిరుగులేని మొనగాడు  
#దశ తిరిగింది 
#దేవుడు మామయ్య 
#దొంగలకు సవాల్ 
# బంగారు చెల్లెలు
#బొమ్మా బొరుసే జీవితం 
#బొట్టూకాటుక 
#భువనేశ్వరి 
#మండే గుండెలు 
#మరో సీత కథ 
#లవ్ మ్యారేజ్
#వేటగాడు
#హేమా హేమీలు

## మూలాలు

సినిమాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమాలు
సంవత్సరాల వారీగా తెలుగు సినిమాలు

thumb|1931 తెలుగు సినిమాకు జన్మ దినోత్సవ సంవత్సరం.  తొలి తెలుగు టాకీ చిత్రం 'భక్త ప్రహ్లాద' దర్శకుడు హెచ్‌.యమ్‌.రెడ్డి
సంవత్సరాల వారిగా తెలుగు సినిమాల పట్టిక
## 1930లు
* 1931 -
* 1932 -
* 1933 -
* 1934 -
* 1935 -
* 1936 -
* 1937 -
* 1938 -
* 1939 -

## 1940లు
* 1940 -
* 1941 -
* 1942 -
* 1943 -
* 1944 -
* 1945 -
* 1946 -
* 1947 -
* 1948 -
* 1949 -

## 1950లు
* 1950 -
* 1951 -
* 1952 -
* 1953 -
* 1954 -
* 1955 -
* 1956 -
* 1957 -
* 1958 -
* 1959 -

## 1960లు
* 1960 -
* 1961 -
* 1962 -
* 1963 -
* 1964 -
* 1965 -
* 1966 -
* 1967 -
* 1968 -
* 1969 -

## 1970లు
* 1970 -
* 1971 -
* 1972 -
* 1973 -
* 1974 -
* 1975 -
* 1976 -
* 1977 -
* 1978 -
* 1979 -

## 1980లు
* 1980 -
* 1981 -
* 1982 -
* 1983 -
* 1984 -
* 1985 -
* 1986 -
* 1987 -
* 1988 -
* 1989 -

## 1990లు
* 1990 -
* 1991 -
* 1992 -
* 1993 -
* 1994 -
* 1995 -
* 1996 -
* 1997 -
* 1998 -
* 1999 -

## 2000లు
* 2000 -
* 2001 -
* 2002 -
* 2003 -
* 2004 -
* 2005 -
* 2006 -
* 2007 -
* 2008 -
* 2009 -

## 2010లు
* 2010 -
* 2011 -
* 2012 -
* 2013 -
* 2014 -
* 2015 -
* 2016 -
* 2017 -
* 2018 -
* 2019 -

## 2020లు
* 2020 -
* 2021 -
* 2022 -
* 2023 -
* 2024 -
* 2025 -
__NOTOC__
తెలుగు సినిమాలు 1971

thumb|అడవి వీరులు
ఈ యేడాది 69 చిత్రాలు విడుదలయ్యాయి. జగపతి ఆర్ట్‌ పిక్చర్స్‌ 'దసరాబుల్లోడు' సంచలన విజయం సాధించి, 365 రోజులు ప్రదర్శితమైంది. సురేశ్‌ ప్రొడక్షన్స్‌ 'ప్రేమనగర్‌' కూడా బ్రహ్మాండమైన విజయం సాధించి, రజతోత్సవం జరుపుకుంది. ఈ యేడాది ఇంకా "పవిత్రబంధం, రైతుబిడ్డ, శ్రీకృష్ణసత్య, చెల్లెలికాపురం, బొమ్మా-బొరుసా, మట్టిలో మాణిక్యం, తాసిల్దారుగారి అమ్మాయి, మోసగాళ్ళకు మోసగాడు" శతదినోత్సవాలు జరుపుకోగా, "జీవితచక్రం, చిన్ననాటి స్నేహితులు, శ్రీమంతుడు, మొనగాడొస్తున్నాడు జాగ్రత్త" చిత్రాలు ఏవరేజ్‌గా నడిచాయి. కృష్ణను స్టార్‌ హీరోగా మార్చిన తొలి కౌబాయ్‌ తరహా చిత్రం 'మోసగాళ్లకు మోసగాడు' మంచి కలెక్షన్లు రాబట్టింది. అప్పటివరకు హీరోగా నటిస్తున్నా, కొన్ని చిత్రాల్లో సైడ్‌ హీరోగానూ నటించారాయన. ఇక్కడ నుండి ఆయన సోలో హీరోగా ముందుకు సాగిపోయారు. 'తాసిల్దారుగారి అమ్మాయి' సక్సెస్‌తో శోభన్‌బాబు కూడా హీరోగా స్థిరపడ్డారు.

#అందం కోసం పందెం
#అందరికి మొనగాడు
#అడవి వీరుడు
#అత్తలు కోడళ్లు
#అనురాధ
#ఆనందనిలయం
#ఆదిపరాశక్తి 
#అమాయకురాలు 
#అమ్మమాట 
#కత్తికి కంకణం
#కథానాయకురాలు
#కల్యాణ మండపం
# కిలాడి సింగన్న
#కూతురు కోడలు
# గూఢచారి 003 
# గూఢచారి 115
# గోల్కొండ గజదొంగ
# ఘరానా దొంగలు
#చలాకీ రాణి కిలాడీ రాజా
#చిన్ననాటి స్నేహితులు
#చెల్లెలి కాపురం
#జగత్ కంత్రీలు
#జగత్ జెంత్రీలు
#జగత్ మొనగాళ్ళు
#జాతకరత్న మిడతంభొట్లు
#జీవిత చక్రం
#జేమ్స్ బాండ్ 777
# తల్లీ కూతుళ్ళు
#తల్లిని మించిన తల్లి  
#తాసిల్దారుగారి అమ్మాయి
#దసరా బుల్లోడు
#దెబ్బకు ఠా దొంగల ముఠా
#నమ్మకద్రోహులు
#నా తమ్ముడు
#నిండు దంపతులు
#నేనూ మనిషినే
#పగబట్టిన పడుచు
#పట్టిందల్లా బంగారం
#పట్టుకుంటే లక్ష
#పవిత్ర బంధం
#పవిత్ర హృదయాలు
#ప్రేమ జీవులు
#ప్రేమనగర్
#బంగారు కుటుంబం (1971 సినిమా)
#బంగారుతల్లి
#బస్తీ బుల్‌బుల్
#బుల్లెమ్మ బుల్లోడు
#బొమ్మా బొరుసా
#భలేపాప
#భాగ్యవంతుడు
#భార్యాబిడ్డలు
#మట్టిలో మాణిక్యం
#మనసిచ్చి చూడు
#మనసు మాంగల్యం
#మా ఇలవేల్పు
#మాస్టర్ కిలాడి
#మూగప్రేమ
#మొనగాడొస్తున్నాడు జాగ్రత్త
#మోసగాళ్ళకు మోసగాడు
#మేమే మొనగాళ్ళు
#మేరీ మాత
#రంగేళీ రాజా
#రాజకోట రహస్యం
#రామాలయం (సినిమా)
#రివాల్వర్ రాణి
#రైతుబిడ్డ
#రౌడీ రంగడు
#రౌడీలకు రౌడీలు
#వింత సంసారం
#విచిత్ర దాంపత్యం 
#విచిత్ర ప్రేమ 
#విక్రమార్క విజయం
#శ్రీ కృష్ణ లీల
#శ్రీకృష్ణ విజయం
#శ్రీకృష్ణ సత్య
#శ్రీమంతుడు
#సతీ అనసూయ
#సిసింద్రీ చిట్టిబాబు
#సి.ఐ.డీ.రాజు
#సుపుత్రుడు
#స్వప్నసుందరి
# సంపూర్ణ రామాయణం (1971 సినిమా)

## మూలాలు

సినిమాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమాలు
తెలుగు సినిమాలు 1972

ఈ యేడాది 60 చిత్రాలు విడుదలయ్యాయి. జయప్రద పిక్చర్స్‌ 'పండంటికాపురం' సూపర్‌ హిట్టయి, 365 రోజులు ప్రదర్శితమైంది. "విచిత్రబంధం, ఇల్లు- ఇల్లాలు" చిత్రాలు రజతోత్సవం జరుపుకున్నాయి. "రైతు కుటుంబం, మంచిరోజులొచ్చాయి, కొడుకు-కోడలు, బడిపంతులు, శ్రీకృష్ణాంజనేయ యుద్ధం, అంతా మనమంచికే, కలెక్టర్‌ జానకి, కాలం మారింది, పాపం పసివాడు, బాలభారతం, బుల్లెమ్మా బుల్లోడు, మానవుడు - దానవుడు, సంపూర్ణ రామాయణం" శతదినోత్సవం చేసుకున్నాయి.

#అదృష్ట దేవత 
#అమ్మ మాట 
# అబ్బాయిగారు - అమ్మాయిగారు
#అక్కాతమ్ముడు 
#అత్తనుదిద్దిన కోడలు 
#అల్లరి అమ్మాయిలు 
#అంతా మనమంచికే 
#ఆజన్మ బ్రహ్మచారి
#ఇల్లు ఇల్లాలు 
#ఇన్స్పెక్టర్ భార్య 
#ఊరికి ఉపకారి
#కన్నతల్లి
#కన్యాకాపరమేశ్వరి కథ 
# కత్తుల రత్తయ్య
#కలవారి కుటుంబం 
#కలెక్టర్ జానకి 
#కాలంమారింది 
#కిలాడీ బుల్లోడు
#కులగౌరవం 
#కొడుకు కోడలు 
#కొరడారాణి 
#కోడలుపిల్ల
#గూడుపుఠాని
#చిట్టి తల్లి
#డబ్బుకు లోకం దాసోహం 
#తాత మనవడు
#దత్తపుత్రుడు
#దేవీ లలితాంబ 
#దేవుడమ్మ 
#నిజం నిరూపిస్తా 
#నీతి నిజాయితీ - నీతి నిజాయితి
#పండంటికాపురం 
#ప్రజానాయకుడు 
#పాపం పసివాడు
#ప్రాణ స్నేహితులు 
#పిల్లా-పిడుగు 
#పెద్ద కొడుకు 
#బడిపంతులు 
#బస్తీమే సవాల్
#బంగారు బాబు
#బందిపోటు భయంకర్
#బాలభారతం 
#బాలమిత్రుల కథ - బాలమిత్రుల కథ
#బావ దిద్దిన కాపురం
#బీదలపాట్లు 
#బుల్లెట్ బుల్లోడు
#భలే మోసగాడు
#భార్యాబిడ్డలు
#మంచి రోజులొచ్చాయి
#మంచివాళ్ళకు మంచివాడు 
#మరపురాని తల్లి 
#మొహమ్మద్ బీన్ తుగ్లక్
#మాతృమూర్తి 
#మాఇంటి జ్యోతి 
#మాఇంటి కోడలు 
#మానవుడు - దానవుడు
#మాఇంటి వెలుగు 
#మావూరి మొనగాళ్ళు 
#మేనకోడలు 
#రాజమహల్
#రంగన్న శపధం 
# రైతుకుటుంబం
#వంశోద్ధారకుడు 
#విచిత్రబంధం 
#వింత దంపతులు
#శభాష్ పాపన్న 
#శాంతి నిలయం 
#శ్రీకృష్ణాంజనేయ యుద్ధం 
#సంపూర్ణ రామాయణం
#సోమరిపోతు 
#హంతకులు దేవాంతకులు 
#

## మూలాలు

సినిమాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమాలు
తెలుగు సినిమాలు 1973

1973 సంవత్సరంలో డబ్బిగ్ చిత్రాల 9 తో కలుపుకుని 79 చిత్రాలు విడుదలయ్యాయి. పద్మాలయా పిక్చర్స్‌ 'దేవుడు చేసిన మనుషులు' ఘనవిజయం సాధించగా, దాంతో పాటు"దేశోద్ధారకులు, బంగారుబాబు, దాసరి నారాయణ రావును దర్శకునిగా పరిచయం చేసిన 'తాత-మనవడు', శారద" చిత్రాలు సూపర్‌ హిట్స్‌గా నిలిచి, రజతోత్సవాలు జరుపుకున్నాయి. "డబ్బుకు లోకం దాసోహం, వాడే-వీడు, భక్త తుకారాం, అందాల రాముడు, పల్లెటూరి బావ, గాంధీ పుట్టిన దేశం, జీవనతరంగాలు, పుట్టినిల్లు-మెట్టినిల్లు, మాయదారి మల్లిగాడు, మీనా, నేరము-శిక్ష, మైనర్‌బాబు" శతదినోత్సవాలు చేసుకున్నాయి. ఈ యేడాది వాణిశ్రీ అందరు అగ్రహీరోల సరసన హిట్‌ ఫిలిమ్స్‌లో నటించింది. ఆ రోజుల్లో ఆమె హెయిర్‌ స్టైల్స్‌, కాస్ట్యూమ్స్‌కు మహిళాప్రేక్షకుల్లో ఓ ప్రత్యేకమైన క్రేజ్‌ ఉండేది.

## జాబితా
   
#అభిమానవంతులు 
#అందాల రాముడు
#ఆజన్మ బ్రహ్మచారి
#ఇదా లోకం
#ఇంటి దొంగలు
#ఎర్రకోట వీరుడు (డబ్బింగ్)
#ఏసుప్రభువు (డబ్బింగ్)
#ఒక నారి – వంద తుపాకులు
#కనకదుర్గ పూజామహిమ (1973)
#కన్నకొడుకు (1973)
#కన్నవారి కలలు (1974)
#కన్నెవయసు
#ఖైదీ బాబాయ్ 
#గంగ మంగ 
#గాంధీ పుట్టిన దేశం 
#గీతా
#గురు దక్షిణ (డబ్బింగ్)
#జగమేమాయ 
#జీవన తరంగాలు
# జీవితం
# జ్యోతిలక్ష్మి
#డబ్బుకు లోకం దాసోహం
#డాక్టర్ బాబు 
#తల్లీ కొడుకులు 
#తాతా మనవడు
#దసరా పిచ్చోడు (డబ్బింగ్)
#దీర్ఘ సుమంగళి
#దేవీ లలితాంబ
#దేవుడమ్మ
#దేవుడు చేసిన మనుషులు
#దేశోద్ధారకులు 
#ధనమా దైవమా
#నేను – నా దేశం
#నేరము – శిక్ష 
#నిజం చెబితే నమ్మరు
#నిజరూపాలు 
#నిండు కుటుంబం
#పంజరంలో పసిపాప
# పద్మవ్యూహం
#పరోపకారి (డబ్బింగ్)
#పల్లెటూరి బావ 
#పల్లెటూరి చిన్నోడు 
#పసి హృదయాలు
#పసివాని పగ 
#పుట్టినిల్లు - మెట్టినిల్లు
#పూల మాల
#పెద్ద కొడుకు
#బంగారు బాబు
#బంగారు మనసులు 
#బస్తీపిల్ల భలేదొంగ (డబ్బింగ్)
#బాలమిత్రుల కథ
#బుల్లెబ్బాయి పెళ్ళి (డబ్బింగ్)
#భక్త తుకారాం 
#మహా శక్తి మహిమలు
#మల్లమ్మ కథ 
# మమత
#మంచివాళ్ళకు మంచివాడు
#మనువు - మనసు 
#మరపురాని మనిషి 
#మాయదారి మల్లిగాడు
#మీనా
#మేమూ మనుషులమే 
#మైనరు బాబు 
#రామరాజ్యం 
#రాముడే దేముడు
#లోకం మారాలి (డబ్బింగ్)
#లోకం చుట్టిన వీరుడు (డబ్బింగ్)
#వాడే వీడు 
#వారసురాలు 
#విచిత్ర వివాహం 
#వింత కథ 
#విశాలి
#వైభవం
# శారద
#శ్రీవారు మావారు 
#స్నేహ బంధం
#స్త్రీ గౌరవం 
#స్త్రీ (1973) 
#హలో పార్టనర్ 

## మూలాలు

సినిమాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమాలు
తెలుగు సినిమాలు 1975

thumb|అనురాగాలు
* ఈ సంవత్సరం 66 సినిమాలు వెలుగు చూశాయి. 
* సురేశ్‌ ప్రొడక్షన్స్‌ 'సోగ్గాడు' బ్రహ్మాండమైన విజయం సాధించింది, సూపర్‌హిట్‌గా నిలిచి 24 వారాలు ప్రదర్శితమైంది. శోభన్‌బాబు కెరీర్‌లో ఆరు (డైరెక్ట్‌గా 5, షిఫ్టుతో 1) శత దినోత్సవ చిత్రాలను చూడడం మరో విశేషం!
* బాపు 'ముత్యాలముగ్గు' గొప్ప సంచలనాన్ని సృష్టించి స్వర్ణోత్సవం జరుపుకుంది. 
* అందరూ కొత్తవారితో దాసరి చేసిన లో-బడ్జెట్‌ ప్రయోగం 'స్వర్గం - నరకం' కూడా సూపర్‌ హిట్టయింది. 
* అక్కినేని ఆరోగ్య కారణాలవల్ల ఈ యేడాది ఒక్క చిత్రంలోనూ నటించలేదు. 
* "శ్రీరామాంజనేయయుద్ధం, సంసారం, అన్నదమ్ముల అనుబంధం, తీర్పు, ఎదురులేని మనిషి, దేవుడు చేసిన పెళ్ళి, జీవనజ్యోతి, బలిపీఠం, జేబుదొంగ, కె.రాఘవేంద్రరావుని దర్శకునిగా పరిచయం చేసిన 'బాబు', యశోదాకృష్ణ" శతదినోత్సవాలు జరుకున్నాయి. "కొత్త కాపురం, దేవుడే దిగివస్తే, పూజ, పచ్చనికాపురం, కథానాయకుని కథ" కూడా సక్సెస్‌ఫుల్‌గా ప్రదర్శితమయ్యాయి.
* ఈ యేడాది రిపీట్‌ రన్‌లో వినోదా వారి 'దేవదాసు' హైదరాబాదు‌లో ఉదయం ఆటలతో 250 రోజులు ప్రదర్శితం కాగా, విశ్వశాంతివారి 'కంచుకోట' హైదరాబాదు‌లో రోజూ 3 ఆటలతో 105 రోజులు ప్రదర్శితమైంది. ఈ రెండు చిత్రాలకు విజయోత్సవాలు నిర్వహించడం విశేషం!

#అభిమానవతి 
#అక్కాచెల్లెలు
#అనురాగాలు 
#అమ్మాయిల శపథం 
#అమ్మాయిలూ జాగ్రత్త 
#అమ్మానాన్న 
#అయినవాళ్ళు 
#ఆడదాని అదృష్టం 
#ఆస్తికోసం 
#ఇల్లు - వాకిలి
# ఈ కాలపు పిల్లలు
#ఈకాలం దంపతులు 
#ఎదురులేని మనిషి
#కవిత
#కొండవీటి వీరుడు 
#కొత్తకాపురం 
#కోటలో పాగా 
#గాజుల క్రిష్ణయ్య 
#గుణవంతుడు 
#చదువు సంస్కారం
#చల్లని తల్లి 
#చిట్టెమ్మ చిలకమ్మ
#చిన్ననాటి కలలు
#చీకటి వెలుగులు 
#జేబుదొంగ
#జమీందారుగారి అమ్మాయి 
#తీర్పు
#తోట రాముడు 
#దేవుడులాంటి మనిషి 
#దున్నేవానిదే భూమి 
#నాకూ స్వతంత్రం వచ్చింది
#నిప్పులాంటి ఆడది 
#పచ్చని కాపురం 
#పండంటి సంసారం 
#పరివర్తన
#పిచ్చిమారాజు 
#పుట్టింటి గౌరవం 
#పూజ
#పెద్దమనిషి 
#పెళ్ళికాని తండ్రి 
#బాబు
#బలిపీఠం 
#భాగస్తులు 
#బ్రతుకే ఒక పండుగ
#భక్త తుకారాం
#భారతి
#భారతంలో ఒక అమ్మాయి 
#మల్లెల మనసులు 
#మంచి కోసం 
#మాఇంటి దేవుడు 
#మావూరి గంగ 
#మాయామశ్చీంద్ర
#ముత్యాలముగ్గు 
#యశోదకృష్ణ 
#రాజ్యంలో రాబందులు 
#రక్తసంబంధాలు 
#లక్ష్మి నిర్దోషి 
#లక్ష్మణరేఖ
#వనజ గిరిజ 
#వైకుంఠపాళి
#సంసారం 
#సంతానం - సౌభాగ్యం 
#స్వర్గం నరకం 
#సినిమా వైభవం 
#సోగ్గాడు 
#సౌభాగ్యవతి

## మూలాలు

సినిమాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమాలు
తెలుగు సినిమాలు 1976

thumb|అంతులేని కథ
ఈ యేడాది 65 చిత్రాలు ప్రేక్షకుల ముందుకు వచ్చాయి. మహానటుడు అక్కినేని తనకు ప్రభుత్వం కేటాయించిన 14 ఎకరాల స్థలంలో అన్నపూర్ణ సినీస్టూడియోస్‌ను జనవరి 14న ఆరంభించారు. మరో మహానటుడు నందమూరి ముషీరాబాద్‌లోని తన సొంతస్థలం మూడున్నర ఎకరాలలో రామకృష్ణా సినీస్టూడియోస్‌ను జూన్‌ 7న ప్రారంభించారు. ఈ యేడాది భాస్కరచిత్ర 'ఆరాధన' సూపర్‌ హిట్‌గా నిలిచి రజతోత్సవం జరుపుకుంది. కె.బాలచందర్‌ విభిన్న శైలిలో రూపొందించిన 'అంతులేని కథ' కూడా సూపర్‌ హిట్‌ అయింది. "మనుషులంతా ఒక్కటే, నేరం నాదికాదు ఆకలిది, సెక్రటరీ, పాడిపంటలు, ఇద్దరూ ఇద్దరే, భక్త కన్నప్ప, సిరిసిరిమువ్వ" డైరెక్టుగా శతదినోత్సవం జరుపుకున్నాయి. అంతకు ముందు డైరెక్టుగా లేదా సింగిల్‌ షిఫ్టుతో మన చిత్రాలు శతదినోత్సవాలు జరుపుకున్నాయి. కాని ఇక్కడ నుండి ఎక్కువ షిప్టింగులతో శతదినోత్సవాలు జరుపుకోవడం మొదలయింది. ఆ విధంగా "అమెరికా అమ్మాయి, అల్లుడొచ్చాడు, జ్యోతి, తూర్పు-పడమర, నా పేరే భగవాన్‌, బంగారు మనిషి, భలే దొంగలు, మొనగాడు" శతదినోత్సవాలు జరుపుకున్నాయి. బాపు 'సీతాకళ్యాణం' ప్రజాదరణ పొందలేకపోయినా విమర్శకుల ప్రశంసలు పొందింది. కె.రాఘవేంద్రరావు, క్రాంతి కుమార్‌ కలయికలో రూపొందిన 'జ్యోతి' మంచి విజయం సాధించింది. జయప్రద, జయసుధ నటీమణులుగా ఈ యేడాది గుర్తింపు సంపాదించారు.

#అంతులేని కథ
#అల్లుడొచ్చాడు 
#అమెరికా అమ్మాయి 
#అత్తవారిల్లు 
#ఆడవాళ్లు అపనిందలు 
#ఆదిమానవులు 
#ఆరాధన 
# ఉత్తమురాలు
#ఊరుమ్మడి బ్రతుకులు 
#ఒక అమ్మాయి కథ 
#ఒక దీపం వెలిగింది 
#ఓ మనిషి తిరిగి చూడు 
#కొల్లేటి కాపురం 
# పాడవోయి భారతీయుడా
# బంగారుమనిషి
#భలేదొంగలు 
#బ్రహ్మముడి 
#భక్త కన్నప్ప 
#తల్లిమనసు 
#తూర్పు పడమర 
#దశావతారాలు 
#దేవుడిచ్చిన భర్త 
#దేవుడే గెలిచాడు 
#దేవుడు చేసిన బొమ్మలు 
# దొరలు దొంగలు
# నాడు నేడు
# నా పేరే భగవాన్
#నేరం నాదికాదు ఆకలిది 
#నిజం నిద్రపోదు 
#పల్లెసీమ 
# ప్రచండ వీరుడు
#పాడవోయి భారతీయుడా 
# పిచ్చోడి పిళ్ళి
# పీటలమీద పెళ్ళి
# పెద్దన్నయ్య
# పెళ్ళి కాని పెళ్ళి
#పొగరుబోతు 
#పొరుగింటి పుల్లకూర 
# ప్రేమాయణం
# ప్రేమ బంధం
#మనిషి మృగము
#మనిషి మృగము 
#మనుషులంతా ఒక్కటే 
#మగాడు 
#మహాత్ముడు 
#మహాకవి క్షేత్రయ్య 
#మహేశ్వరి మహత్యం 
#మనవడి కోసం 
# మన ఊరి కథ
# మంచికి మరోపేరు
#మాదైవం 
#మాయావి 
#మాంగల్యానికి మరో ముడి 
#ముద్దబంతి పువ్వు 
#ముగ్గురు మూర్ఖులు 
#ముత్యాల పల్లకి 
#మొనగాడు 
#మోసగాడు 
# మోసగాళ్ళకు సవాల్
#యవ్వనం కాటేసింది
#రాధ
# రాజు వెడలె
# రామరాజ్యంలో రక్తపాతం
# రత్తాలు రాంబాబు
#వధూవరులు 
#వింతఇల్లు సంతగోల 
#వేములవాడ భీమకవి 
#శీలానికి శిక్ష 
# శ్రీ రాజేశ్వరీ విలాస్ కాఫీక్లబ్
# శ్రీ తిరుపతి వేంకటేశ్వర కళ్యాణం
#సంసారంలో సరిగమలు 
#స్వామి ద్రోహులు 
#సిరిసిరి మువ్వ 
# సీతాకళ్యాణం
# సీతమ్మ సంతానం
#సుప్రభాతం 
#సెక్రటరీ 

## మూలాలు

సినిమాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమాలు
తెలుగు సినిమాలు 1977

thumb|అడవిరాముడు
ఈ సంవత్సరం 78 చిత్రాలు విడుదలయ్యాయి. సత్యచిత్ర 'అడవిరాముడు' చరిత్రలో కలకాలం నిలచిపోయేరీతిలో భారీ సూపర్‌హిట్‌గా విజయం సాధించి, కమర్షియల్‌ సినిమాకు (ఇప్పటికీ అనుసరిస్తున్న) కొత్త గ్రామర్‌ను నేర్పింది. అదే విధంగా కలెక్షన్లలో, రన్‌లో అంతకు ముందున్న చిత్రాలకంటే రెండు, మూడు రెట్లు ఎక్కువగా రికార్డ్‌ సృష్టించి, అనూహ్య విజయం సాధించిందీ చిత్రం. అంతకు ముందు తెలుగు సినిమా అత్యధిక కలెక్షన్‌ కోటి రూపాయలు రికార్డు కాగా, ఈ చిత్రం ఏకంగా యేడాదిలోనే రూ.4 కోట్లు సంపాదించి, అన్ని భాషా చిత్రరంగాల్లో చర్చనీయాంశమైంది. ఒకే రాష్ట్రంలో నాలుగు కేంద్రాలలో రెగ్యులర్‌ షోలతో స్వర్ణోత్సవాలు జరుపుకొని అంతకు ముందున్న 'షోలే' (మహారాష్ట్రలో మూడు కేంద్రాలు) రికార్డును అధిగమించింది. ఈ రికార్డును ఇప్పటివరకు మరే చిత్రం అధిగమించలేదు. తరువాత ఒక తెలుగు చిత్రం, ఒక హిందీ చిత్రం ఈ రికార్డును సమం చేశాయి. చాలా రోజుల తరువాత ఒకే ఇతివృత్తంతో 'దానవీరశూర కర్ణ', 'కురుక్షేత్రం' పోటీ చిత్రాలుగా విడుదలయ్యాయి. "దానవీర శూర కర్ణ, యమగోల" చిత్రాలు సంచలన విజయం సాధించి, 250 రోజులు ప్రదర్శితం కాగా 'అమరదీపం' (డైరెక్టుగా),'ఆలుమగలు' రజతోత్సవాలు జరుపుకొని, ఘనవిజయం సాధించాయి. ఇంకా "సావాసగాళ్ళు, దొంగలకు దొంగ, చక్రధారి, బంగారుబొమ్మలు, చిల్లరకొట్టు చిట్టెమ్మ, చాణక్య-చంద్రగుప్త, ఎదురీత (సింగిల్‌ షిఫ్ట్‌)" చిత్రాలు శతదినోత్సవం జరుపుకున్నాయి. "ఆమె కథ, ఇదెక్కడి న్యాయం, ఈనాటి బంధం ఏనాటిదో, చిలకమ్మ చెప్పింది, దేవతలారా దీవించండి, ప్రేమలేఖలు, సంసారంలో సరిగమలు" సక్సెస్‌ఫుల్‌గా ప్రదర్శితమయ్యాయి.

#అడవిరాముడు 
#అదృష్టవంతురాలు 
#అమరదీపం 
#అర్ధాంగి
#అత్తపోరు 
#అందమె ఆనందం
#అందాలరాజా
#అన్నదమ్ముల శపధం
#ఆలుమగలు 
#ఆమెకథ 
#ఆత్మీయుడు 
#ఇదెక్కడి న్యాయం 
#ఇంటిని దిద్దిన ఇల్లాలు
#ఇంద్రధనస్సు 
#ఈనాటి బంధం ఏనాటిదో 
#ఈతరం మనిషి 
#ఎదురీత 
#ఎవరు దేవుడు 
#ఒక ఊరి కథ 
#ఒక తల్లి కథ 
#ఒకే రక్తం
#కల్పన 
#కన్యాకుమారి 
#కురుక్షేత్రం 
#కోయిలమ్మ కూసింది 
#ఖైదీ కాళిదాసు 
#గడుసు అమ్మాయి 
#గడుసు పిల్లోడు 
#గంగా యమునా సరస్వతి 
#గీత సంగీత 
#గృహప్రవేశం 
#చాణక్య చంద్రగుప్త 
#చక్రధారి 
#చరిత్రహీనులు 
#చిలకమ్మ చెప్పింది 
#చిల్లరకొట్టు చిట్టెమ్మ 
#చిరంజీవి రాంబాబు 
#జరుగుతున్న కథ
#జన్మజన్మల బంధం 
#జడ్జిగారి కోడలు 
#జీవనతీరాలు 
#జీవితనౌక 
#జీవితంలో వసంతం 
#జీవితమే ఒక నాటకం 
#తల్లే చల్లని దైవం 
#తల్లి లేని పిల్ల 
#తరం మారింది 
#తొలిరేయి గడిచింది 
#శ్రీ తిరుపతిక్షేత్ర మహాత్మ్యం 
#దాన వీర శూర కర్ణ 
#దొంగకు దొంగ 
#దేవతలారా దీవించండి 
#ధర్మాత్ముడు 
# నేరం ఎవరిది? 
#పంచాయితీ 
#పంతులమ్మ 
#ప్రయాణంలో పదనిసలు 
#ప్రేమలేఖలు 
#ప్రేమించి పెళ్ళిచేసుకో 
# బంగారక్క
#బంగారు బొమ్మలు 
#భలే అల్లుడు 
# భలే రాజు
#భద్రకాళి 
#మనస్సాక్షి 
#మా ఇద్దరి కథ 
#మార్పు 
#మంచిని పెంచాలి
# మంచి రోజు 
#మొరటోడు
#యమగోల
#రాగద్వేషాలు 
#రాజా రమేష్ 
#రంభ ఊర్వశి మేనక 
#సతీ సావిత్రి 
#సావాసగాళ్లు
#సీత గీత దాటితే 
#సీతారామ వనవాసం 
#సూర్యచంద్రులు 
#స్వర్గానికి నిచ్చెనలు 
#స్నేహం 

## మూలాలు

సినిమాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమాలు
తెలుగు సినిమాలు 1978

* చిరంజీవి నటునిగా తొలిసారి 'ప్రాణం ఖరీదు' చిత్రంతో తెరపై కనిపించింది ఈ ఏడే. 
* ఈ యేడాది 84 చిత్రాలు ప్రేక్షకుల ముందుకు వచ్చాయి. 
* దేవర్‌ ఫిలిమ్స్‌ 'పొట్టేలు పున్నమ్మ' సూపర్‌ హిట్టయింది. 
* కె.బాలచందర్‌ 'మరోచరిత్ర' ప్రేమకథల్లో కొత్త ప్రయోగంగా రూపొంది, సూపర్‌ హిట్‌గా నిలచింది. ఈ సినిమా మద్రాస్‌ - సఫైర్‌లో ఉదయం ఆటలతో 556 రోజులు ప్రదర్శితమై సంచలనం సృష్టించి, ప్లాటినమ్‌ జూబ్లీకి నాంది పలికింది. 
* "రామకృష్ణులు, మల్లెపువ్వు, అన్నదమ్ముల సవాల్‌, చిలిపికృష్ణుడు, కటకటాల రుద్రయ్య, కరుణామయుడు, కుమారరాజా, కేడీ నంబర్‌ వన్‌, యుగపురుషుడు, పదహారేళ్ళ వయసు, బొమ్మరిల్లు, మనవూరి పాండవులు" శతదినోత్సవాలు జరుపుకున్నాయి. ఇంకా "అంగడి బొమ్మ, శివరంజని, ఏజెంట్‌ గోపి, జగన్మోహిని, పంతులమ్మ, వయసు పిలిచింది" కూడా సక్సెస్‌ఫుల్‌ చిత్రాలుగా నిలిచాయి.

#అంగడిబొమ్మ
#అడవి మనుషులు 
#అక్బర్ సలీం అనార్కలి 
#అల్లరి బుల్లోడు 
#అతనికంటే ఘనుడు 
#ఆడదంటే అలుసా
#అనుగ్రహం
# ఎదురులేని కథానాయకుడు
# ఎంకి నాయుడుబావ
#ఏజెంట్ గోపి
# కేడి నంబర్ 1
#కాలాంతకులు 
#కలియుగ స్త్రీ 
# కన్నవారి ఇల్లు
#కరుణామయుడు 
#కటకటాల రుద్రయ్య 
# కుమారరాజా
# ఖైదీ నెం. 77
# గోరంత దీపం
#చలిచీమలు 
#చెప్పింది చేస్తా 
#చల్ మోహనరంగా
#చిలిపి కృష్ణుడు 
#జగన్మోహిని 
#డూడూ బసవన్న 
#తాయారమ్మ బంగారయ్య 
#తుఫాన్ మెయిల్
#దేవదాసు మళ్లీ పుట్టాడు 
# దొంగల వేట
#నాలాగ ఎందరో 
#నాగకన్య 
#నాయుడుబావ 
#నిండు మనిషి 
#పదహారేళ్ల వయసు 
#పట్నవాసం 
#పొట్టేలు పున్నమ్మ 
# ప్రత్యక్ష దైవం
# పదహారేళ్ల వయసు
# బొమ్మరిల్లు
# మల్లెపువ్వు
#మనవూరి పాండవులు 
#మంచి బాబాయి 
#మంచి మనసు 
#మనిషిలో మనిషి 
#మరో చరిత్ర 
#మేలుకొలుపు 
# మూడుపువ్వులు ఆరుకాయలు
# ముగ్గురు మూర్కురాళ్ళు
#ముగ్గురూ ముగ్గురే 
# మార్పు
#యుగపురుషుడు 
#రాధాకృష్ణ 
#రాజపుత్ర రహస్యం 
#రామకృష్ణులు 
# రిక్షారాజి
#లాయర్ విశ్వనాధ్ 
#విచిత్ర జీవితం 
#శివరంజని 
#శ్రీరామరక్ష 
#శ్రీరామ పట్టాభిషేకం 
#సాహసవంతుడు 
#సినిమా గోల
#సీతామాలక్ష్మి 
#సీతాపతి సంసారం 
#సింహబలుడు 
#స్వర్గసీమ 

సినిమాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమాలు
తెలుగు సినిమాలు 1936

thumb|మాయాబజార్
1936లో  12 చిత్రాలు వెలుగు చూశాయి. 
 
* పోటీ చిత్రాలుగా వచ్చిన ద్రౌపదీ మానసంరక్షణం విమర్శకుల ప్రశంసలు మాత్రమే పొందిన పరాజయం పాలుకాగా, ద్రౌపదీ వస్త్రాపహరణం హిట్‌గా నిలిచింది. 
* పి.వి.దాస్‌ స్వీయ దర్శకత్వంలో నిర్మించిన మాయాబజార్ కూడా ప్రజాదరణ చూరగొంది. 
* ఇదే యేడాది వచ్చిన వీరాభిమన్యు ద్వారా కాంచనమాల వెండితెరకు పరిచయమైంది. 
* తెలుగులో తొలి సాంఘిక చిత్రంగా ప్రేమవిజయం ఇదే సంవత్సరం రూపొందింది. అయితే ఆ నాటి పౌరాణిక చిత్రాల నడుమ ఆ సినిమా విజయం సాధించలేకపోయింది.
* రాజమండ్రికి బెందిన ఆంధ్ర సినీ టోన్ వారిచే రాజమండ్రిలోనే నిర్మించబడీన సంపూర్ణ రామాయణం, ఆంధ్రలో నిర్మించిన మొదటి చిత్రంగా నిలిచింది.
 
#అనసూయ ( ఈస్టిండియా) 
#భక్త కబీరు (1936 సినిమా)
#లంకాదహనం 
#మాయాబజార్ 
#మోహినీ భస్మాసుర 
#ప్రేమవిజయం - మొదటి సాంఘిక చిత్రం
#సంపూర్ణ రామాయణం 
#సతీ తులసి 
#వీరాభిమన్యు 
#సతీ సులోచన 
#ద్రౌపదీ మానసంరక్షణం 
#ద్రౌపదీ వస్త్రాపహరణం

సినిమాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమాలు