బెట్రాయస్వామి ఆలయం

**బేత్రాయస్వామి ఆలయం** (**దేంకనికోటై ఆలయం** అని కూడా పిలుస్తారు) తమిళనాడు రాష్ట్రంలోని కృష్ణగిరి జిల్లాలో ఉన్న దేంకనికోటై పట్టణంలో ఉంది. ఈ ఆలయం హిందూ దేవుడైన విష్ణువుకు అంకితమైంది. ఈ ఆలయం వైష్ణవ సంప్రదాయంలోని **108 [[అభిమాన క్షేత్రాలు|అభిమాన క్షేత్రం]]**లలో ఒకటిగా వర్గీకరించబడింది. ఈ ఆలయం హోసూరు నుంచి 30 కిలోమీటర్లు, బెంగళూరు నుంచి 60 కిలోమీటర్లు, చెన్నై నుంచి 318 కిలోమీటర్లు, ధర్మపురి నుంచి 77 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. హోయసల శైలి నిర్మాణకళలో నిర్మించబడిన ఈ ఆలయంలో, విష్ణువును దేవపెరుమాళ్‌గా, ఆయన సహచరిణి లక్ష్మీ దేవిని సౌందర్యవల్లిగా పూజిస్తారు. హిందూ పురాణాల ప్రకారం, వేంకటేశ్వరుడు మహర్షి కణ్వుడును యక్షుడు దేవందగడగన్ నుండి రక్షించేందుకు ఈ స్థలంలో అవతరించినట్లు విశ్వసిస్తారు. ఆలయాన్ని చుట్టూ గ్రానైట్ రాతి ప్రాకార గోడ ఉంది, ఇది ఆలయంలోని అన్ని ఉపాలయాలను చుట్టుముట్టి ఉంటుంది. ఆలయానికి ఐదు అంతస్తుల *రాజగోపురం* ఉంది. 16వ శతాబ్దంలో మైసూరు వోడేయర్ వంశం ఈ ఆలయంలో స్తంభాలతో కూడిన మండపాలు, ప్రధాన ఆలయాలను నిర్మించినట్లు చరిత్రలో నమోదు ఉంది. ఈ ఆలయం తెంకలై వైష్ణవ సంప్రదాయాన్ని అనుసరిస్తుంది. ఇక్కడ రోజుకు రెండు సార్లు నిత్య పూజలు జరుగుతాయి, సంవత్సరానికి అనేక పండుగలు నిర్వహించబడతాయి. వీటిలో తమిళ నెల *చిత్తిరై* (ఏప్రిల్–మే)లో జరిగే 15 రోజుల వార్షిక చిత్తిరై కళ్యాణ ఉత్సవం, తొమ్మిది రోజుల బ్రహ్మోత్సవం అత్యంత ప్రముఖమైనవిగా భావించబడతాయి. ఈ ఆలయాన్ని తమిళనాడు ప్రభుత్వంకు చెందిన హిందూ మత, దానధర్మాదాయాల మండలి నిర్వహిస్తోంది.

## పురాణ కథ
ఈ ప్రదేశం *[[స్కంద పురాణం]]*లో ప్రస్తావించబడింది. ఈ గ్రంథంలో ఆలయానికి సంబంధించిన పురాణ కథలను వివరించే ఎనిమిది అధ్యాయాలు ఉన్నాయి. హిందూ పురాణాల ప్రకారం, దేవందగడగన్ అనే ఒక యక్షుడు ఉండేవాడు. అతడు ప్రసిద్ధ రాజైన కుబేరుడుకు బంధువు. అతడు బ్రహ్మ నుండి అపార శక్తులను ప్రసాదించే వరాన్ని పొందాడు. ఆ వరం వల్ల అతడు అహంకారంతో దేవతలను, ఈ ప్రాంతంలో తపస్సు చేస్తున్న మహర్షులను బాధించసాగాడు. ఒక సందర్భంలో మహర్షి అత్రి అతడిని శపించి, అడవుల్లో సంచరించవలసిందిగా చెప్పాడు. విష్ణువు తన కౌమోదకీ గదతో అతడిని సంహరించినప్పుడు మాత్రమే శాప విమోచనం కలుగుతుందని శాపం విధించాడు.

కాలక్రమంలో కన్వగడ అనే యక్షుడు అడవుల్లో మహర్షులను వేధించసాగాడు. ఒకసారి మహర్షి కణ్వుడు తపస్సు చేయడానికి అనువైన స్థలాన్ని వెతుకుతుండగా, మహర్షి అత్రి అతడిని కావేరి ఒడ్డున ఉన్న నారాయణగిరికి సమీప ప్రాంతానికి వెళ్లమని సూచించాడు. కణ్వుడు అక్కడ తపస్సు ప్రారంభించగా, యక్షుడు అతడిని వేధించసాగాడు. అప్పుడు ఒక దివ్య స్వరం మహర్షికి వేంకటేశ్వరుడు సహాయాన్ని కోరమని సూచించింది. మహర్షి అలా చేయగా, వేంకటేశ్వరుడు తన నివాసమైన తిరుమల వెంకటేశ్వర ఆలయం నుండి ఈ ప్రదేశానికి వచ్చాడు. ఆయన శారంగ అనే ధనుస్సుతో, డెంకని అనే గదతో ఒక వేటగాడిగా మారాడు. వేటగాడు, దేవందగడగన్ మధ్య తీవ్ర యుద్ధం జరిగింది. చివరకు వేటగాడు డెంకని గదతో యక్షుడిని సంహరించాడు. ఈ సంఘటన జ్ఞాపకార్థంగా ఆ ప్రదేశం దేంకనిపురం అని పిలువబడింది. కాలక్రమంలో అది దేంకనికోటైగా మారింది. మహర్షి, యక్షుడు ఇద్దరికీ వేంకటేశ్వరుడు తన శుభదాయక దర్శనం ఇచ్చి, ఈ ప్రదేశాన్ని తన నివాసంగా చేసుకున్నాడని పురాణాలు చెబుతున్నాయి.

## చరిత్ర
బల్లరాయుడు పలిగర్ కుటుంబానికి చెందిన పాలకుడు. ఈ ప్రాంతం, ఆలయంపై అతడు అధికారం కలిగి ఉండేవాడు. తరువాత ఈ ప్రాంతం విజయనగర సామ్రాజ్యంకు చెందిన సామంతుడైన హైసల జగదేవరాయుడి అధీనంలోకి వచ్చింది. ఈ ప్రాంతంలో ఉన్న కోట ఆయన పాలన కాలంలోనే నిర్మించబడినట్లు విశ్వసిస్తారు. 1652లో ఇటాపెల్ రావు అనే మరాఠా సామంతుడు ఈ ప్రాంతాన్ని ఆక్రమించాడు. 1653లో ఇది చంద్రశేఖర రావు చేతికి వెళ్లింది. మైసూరు వోడేయర్ వంశం 1768 వరకు ఈ ప్రాంతాన్ని పాలించింది. ఆ తరువాత క్యాస్బీ ఆధ్వర్యంలో బ్రిటిష్ పాలన ఈ ప్రాంతంపై నియంత్రణ సాధించింది. ఈ ప్రాంతంలో ముస్లిం పాలకుల నుంచి ముప్పు ఏర్పడిన సమయంలో, ప్రధాన దేవత విగ్రహాన్ని వెంకటపాఠీ రాయర్ అనే భక్తుడు అడవిలో దాచినట్లు చెబుతారు. ఈ ఆలయంలోని ప్రధాన మండపాలు, ఉపాలయాల నిర్మాణానికి స్థానిక వైశ్య సమాజం గణనీయమైన సహకారం అందించినట్లు నమ్మకం.

## నిర్మాణ శైలి
బేత్రాయస్వామి ఆలయం హోయసల శైలి నిర్మాణకళలో నిర్మించబడింది. ఈ ఆలయం సుమారు 1 ఎకరా  విస్తీర్ణంలో విస్తరించి ఉంది, చుట్టూ గ్రానైట్ రాతి ప్రాకార గోడలతో చుట్టుముట్టబడి ఉంది. దీర్ఘచతురస్రాకార ప్రాకారం   ×  కొలతలలో ఉండగా, ఆలయ పుష్కరణి  ×  పరిమాణంలో ఉంది. ఆలయ ప్రవేశ ద్వారంగా ఐదు అంతస్తుల *రాజగోపురం* ఉంది. గోపురం శిఖరంపై ఐదు కలశాలు ఉన్నాయి. గర్భగుడిలో బేత్రాయస్వామి నిల్చుని ఉన్న భంగిమలో దర్శనమిస్తాడు. ఈ విగ్రహం తిరుమల వెంకటేశ్వర ఆలయంలోని వేంకటేశ్వరుడు విగ్రహాన్ని పోలి ఉంటుంది. దేవుని ఇరువైపులా శ్రీదేవి, భూదేవి విగ్రహాలు ఉన్నాయి. అర్ధమండపం ఇరువైపులా రెండు ద్వారపాలకుల విగ్రహాలతో రక్షించబడుతుంది. సౌందర్యవల్లి అమ్మన్ ఆలయం తూర్పు గోపురానికి సమీపంలో ఉంది.

మహామండపంలో మహర్షి కణ్వుడు, వేదాంత దేశికుడు, మనవాళ మామునిగళ్, ఆళ్వార్లు, రామానుజుడు విగ్రహాలు ఉన్నాయి. వెనుగోపాలుడికి అంకితమైన ప్రత్యేక ఆలయం ఉంది; అందులో సత్యభామ, రుక్మిణి విగ్రహాలు ఉన్నాయి. అలాగే రాముడుకు అంకితమైన ఆలయంలో సీత, లక్ష్మణుడు, హనుమంతుడు విగ్రహాలు ఉన్నాయి. ఆలయ ప్రాకారంలో అనేక చిన్న ఉపాలయాలు, మండపాలు ఉన్నాయి. ఈ ఆలయానికి సంబంధించి చక్ర తీర్థం, సుందరి తీర్థం, సనత్కుమార తీర్థం అనే మూడు పుష్కరణులు ఉన్నాయి.

## పండుగ
బేత్రాయస్వామి ఆలయం దేంకనికోటై పట్టణంలోని ప్రముఖ గుర్తింపులలో ఒకటి, ఈ ప్రాంతంలో ఎక్కువగా సందర్శించబడే పర్యాటక కేంద్రాలలో ఒకటి.

ఈ ఆలయం వైష్ణవ సంప్రదాయంలోని తెంకలై శాఖ ఆచారాలను అనుసరిస్తుంది, *[[పంచరాత్ర ఆగమం]]*ను పాటిస్తుంది. ఆలయ పూజారులు కిట్టాంబి అని పిలవబడే వారసత్వ కుటుంబానికి చెందినవారు. వారు తిరుచిరాపల్లి జిల్లాలోని తిరువెళ్లరై ప్రాంతానికి చెందినవారని నమ్మకం. ఆలయంలో రోజుకు రెండు సార్లు పూజలు నిర్వహించబడతాయి: ఉదయం 8:00 గంటలకు *కాలసంధి*, సాయంత్రం 6:00 గంటలకు *అరవణై పూజ*. ప్రతి పూజలో మూడు దశలు ఉంటాయి: *అలంకారం* (అలంకరణ), *నైవేద్యం* (ఆహార సమర్పణ), *దీపారాధన* (దీపాల ఊపడం). ఈ పూజలు బేత్రాయస్వామి, సౌందర్యవల్లి అమ్మన్‌కు నిర్వహించబడతాయి. ఆలయంలో వారపు, పక్షకాల, నెలవారీ పూజలు కూడా జరుగుతాయి. ఈ ఆలయంలో అనేక పండుగలు జరుపబడతాయి. వీటిలో తమిళ నెల *చిత్తిరై* (ఏప్రిల్–మే)లో జరిగే పదిహేను రోజుల వార్షిక చిత్తిరై కళ్యాణ ఉత్సవం, తొమ్మిది రోజుల బ్రహ్మోత్సవం అత్యంత ప్రముఖమైనవి. బ్రహ్మోత్సవం సమయంలో, ఉత్సవ విగ్రహాలను ఆలయ రథంలో ఉంచి ఆలయ వీధుల్లో ఊరేగిస్తారు. ఆలయ రథం 1906లో జరిగిన అగ్ని ప్రమాదంలో దెబ్బతిని, 1909లో పునరుద్ధరించబడింది.

ఈ ప్రాంతంలో వినాయక చవితి సందర్భంగా విసర్జనకు తీసుకువచ్చే విగ్రహాలను ఆలయ పుష్కరణిలోనే నిమజ్జనం చేస్తారు.

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు

వర్గం:తమిళనాడు పర్యాటక ప్రదేశాలు
వర్గం:తమిళనాడులోని విష్ణు ఆలయాలు
వర్గం:తమిళనాడులోని హిందూ దేవాలయాలు
వర్గం:వైష్ణవ దివ్యక్షేత్రాలు
వర్గం:వేంకటేశ్వర ఆలయాలు