open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
కీటకాహార మొక్క

క్రిములను, కీటకాలను, చిన్న జంతువులను తినే మొక్కలను **కీటకాహార మొక్కలు** లేదా **మాంసభక్షణ మొక్కలు** (ఆంగ్ల భాష *Insectivorous or Carnivorous plants*) అంటారు. ఇవి చాలా ఆశ్చర్యకరమైనవి. ఈ మొక్కలు నత్రజని లోపించిన ముఖ్యంగా బురద నేలలలో పెరుగుతాయి. ఇవి తమకు కావలసిన నత్రజనిని తయారుచేసుకోలేవు. అందువల్ల ఈ విధంగా క్రిమికీటకాలలో లభించే మాంసకృత్తుల మీద ఆధారపడతాయి. ఈ మొక్కల పత్రాలు కీటకాలను ఆకర్షించి, పట్టుకొని, చంపి, జీర్ణం చేసుకోవడానికి అనువుగా బోనులుగా రూపాంతరం చెందుతాయి. ఈ పత్రాలను 'బోను పత్రాలు' అంటారు. ఈ పత్రాలు వివిధ ఎంజైములను స్రవించడం వలన కీటకాలలోని ప్రోటీనులు విశ్లేషించి జీర్ణం చేయబడతాయి. జీర్ణం చేయబడిన ప్రోటీనులను ఈ పత్రాలు శోషిస్తాయి. ఇవి ఉత్తర, దక్షిణ కరోలినా (usa), ప్రాంతాల్లో అగుపిస్తాయి.

కీటకాహార మొక్కలకు ఉదాహరణలు: నెపెంథిస్, డ్రోసిరా, యుట్రిక్యులేరియా, డయోనియా, సర్రెసీనియా, ఆల్ డ్రోవాండా, వీనస్ ఫ్లై ట్రాప్ (venus flytrap) మొక్క, పిచ్చర్ మొక్క (pitcher plant), సన్ డ్యూ (sundew) మొక్క.

*1. వీనస్ ఫ్లై ట్రాప్ (venus flytrap) మొక్క: కీటకం సన్నని వెండ్రుకలు, ముళ్ళు కలిగి ఉన్న, ఆకుపై వాలగానే, అది మెల్లగా ముడుచుకొని, కీటకాన్ని బంధించి, జీర్ణం చేసుకుంటుంది.
*2. పిచ్చర్ మొక్క (pitcher plant) : దీని ఆకులే చిన్న తిత్తులుగా ఏర్పడతాయి. వాటిపై ఒక మూత కూడా ఉంటుంది. తిత్తి ముఖద్వారపు అంచులు మకరందాన్ని కలిగి ఉంటాయి. తిత్తి అడుగు భాగాన ఒక రకమైన ద్రవ పదార్థం ఉంటుంది. కీటకం దానిపై వాలగానే, దానికున్న జిగురు మూలంగా, అది జారి తిత్తిలో పడుతుంది. వెంటనే తిత్తిపైన ఉన్న మూత మూసుకొనిపోతుంది. తిత్తిలో ఉన్న ద్రవం కీటకాన్ని జీర్ణింపజేస్తుంది.
*3. సన్ డ్యూ (sundew) మొక్క: ఇది జిగురుతో ఆకులను కలిగి ఉంటుంది. కీటకం ఆకుపై వాలగానే, అది చాపలా ముడుచుకుపోతుంది. ఆకునుండి స్రవించే ద్రవం కీటకాన్ని జీర్ణం చేస్తుంది.

## మూలం

*The Dorling Kindersley Illustrated Family Encyclopedia, 2008
గవరసాన సత్యనారాయణ

**డాక్టర్‌ **గవరసాన సత్యనారాయణ**** స్వగ్రామం తూర్పు గోదావరి జిల్లాలో గొల్లప్రోలు. వృత్తిరీత్యా వైద్యుడు. శస్త్రచికిత్సలో ప్రావీణ్యత. 1966 ప్రాంతాలలో అమెరికాలో శిక్షణ పొందుతూన్న కాలంలో తెలుగు భాషా పత్రిక వ్యవస్థాపకులలో ఒకరుగా విశేషంగా కృషి చేసారు. గ్రామీణ వ్యవస్థని మెరుగు పరచాలని గొల్లప్రోలు తిరిగి వెళ్ళి, అక్కడ శుశ్రుత క్లినిక్‌ అన్న పేరు మీద ఒక వైద్యాగారాన్ని చాల ఏళ్ళు నడిపి, తరువాత మకాం విశాఖపట్నానికి మార్చేడు. విశాఖపట్నం లో లయన్సు కేన్సరు ఆసుపత్రి ని స్థాపించటానికి విశేషంగా కృషిచేసి సాధించిన వ్యక్తి. ఈయన ధర్మపత్నితో కలసి గొల్లప్రోలు అభివృద్ధికి చేపట్టిన ప్రణాలికలు:

*1. మలిరెడ్డి వెంకటరాజు మెమోరియల్‌ ప్రాథమిక పాఠశాల
*2. శ్రీమతి మలిరెడ్డి ఉమాంబ ప్రాథమిక పాఠశాల
*3. మంచినీటి సరఫరా ప్రణాళిక

## పుస్తకాలు

1. గవరసాన సత్యనారాయణ, కర్రీ తింటే కేన్సరు రాదా?: కేన్సరు వ్యాధిపై వ్యాసాలు, గవరసాన ఫౌండేషన్‌, గొల్లప్రోలు-533 455, ఇండియా, 2006

వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా వైద్యులు
పూరీ జగన్నాథ్

**పూరీ జగన్నాథ్** ప్రముఖ తెలుగు సినిమా దర్శకుడు, నిర్మాత, రచయిత. బద్రి ఇతను దర్శకత్వం వహించిన తొలి చిత్రం. 2006వ సంవత్సరంలో ఇతను దర్శకత్వం వహించిన పోకిరి చిత్రం తెలుగు సినీ చరిత్రలో అత్యంత విజయవంతమైనదిగా నిలిచింది. కాని ఆ తరువాత 2009వ సంవత్సరంలో విడుదలైన నేనింతే దానిని అధిగమించింది. 2009వ సంవత్సరంలో పూరి జగన్నాథ్ కు ఉత్తమ మాటల రచయితగా నేనింతే చిత్రానికి గాను నంది పురస్కారము లభించింది.
పూరి జగన్నాథ్ దర్శకత్వం వహించిన చిత్రాల్లో బద్రి, ఇట్లు శ్రావణి సుబ్రహ్మణ్యం, ఇడియట్, అమ్మ నాన్న ఓ తమిళమ్మాయి, శివమణి, పోకిరి, చిరుత, నేనింతే, బిజినెస్ మాన్, టెంపర్ తదితర చిత్రాలు విజయవంతం అయ్యాయి. 
పూరి జగన్నాథ్ దర్శకత్వంతో పాటు నిర్మాతగా మరి పోకిరి, *పూరి టాకీస్* బ్యానర్ మీద హార్ట్ ఎటాక్ అనే చిత్రాన్ని నిర్మించాడు.
అలానే యువ దర్శకులని ప్రోత్సహించేదుకు షార్ట్ ఫిలిం కాంటెస్ట్ ద్వారా ఎంతో మందికి స్ఫూర్తిని నింపారు. 
తెలుగు చిత్రాలతో పాటు హిందీ సూపర్ స్టార్ బిగ్ బి అమితాబ్ బచ్చన్ తో కలసి *బుడ్డా హోగ తేరా బాప్*, కన్నడ పవర్ స్టార్ పునీత్ రాజ్ కుమార్ ని సినిమారంగానికి పరిచయం చేస్తూ అప్పు వంటి విజయవంతమైన చిత్రాల్ని తీశారు.

## చిత్రాలు
### తెలుగు

# బద్రి (2000)
# బాచి (2001)
# ఇట్లు శ్రావణి సుబ్రమణ్యం (2001)
# ఇడియట్ (2002)
# అమ్మ నాన్న ఓ తమిళ అమ్మాయి (2003)
# శివమణి (2003)
# ఆంధ్రావాలా (2004)
# 143 (2004)
# సూపర్ (2005)
# పోకిరి (2006)
# దేశముదురు (2007)
# హలో ప్రేమిస్తారా (2007)
# చిరుత (2007)
# బుజ్జిగాడు (2008)
# నేనింతే (2009)
# ఏక్ నిరంజన్ (2009)
#గోలీమార్ (2010)
#నేను నా రాక్షసి (2011)
#బుద్దా హోగా తేరా బాప్ (2011)
#బిజినెస్ మేన్ (2011)
#దేవుడు చేసిన మనుషులు (2012)
#కెమెరామెన్ గంగతో రాంబాబు (2012)
# ఇద్దరమ్మాయిలతో (2013)
# లోఫర్
# హార్ట్ అటాక్ (2014)
# టెంపర్ (2015)
# జ్యోతిలక్ష్మీ (2015)
# ఇజం (2016)
# పైసా వసూల్ (2017)
# రోగ్ (2017)
# మెహబూబా (2018)
# ఇస్మార్ట్ శంకర్ (2019)
# లైగ‌ర్ (2022)

### కన్నడ
# అప్పు (2002)

## అవార్డులు
నంది పురస్కారాలు
# ఉత్తమ మాటల రచయిత - అమ్మ నాన్న ఓ తమిళ అమ్మాయి, 2003
# ఉత్తమ మాటల రచయిత - నేనింతే, 2009

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* అధికారిక వెబ్‍సైటు

వర్గం:1966 జననాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా దర్శకులు
వర్గం:నంది ఉత్తమ దర్శకులు
వర్గం:నంది ఉత్తమ కథా రచయితలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:నంది ఉత్తమ సంభాషణల రచయితలు
వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా సినిమా దర్శకులు
వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా సినిమా రచయితలు
మల్లవరం (గుంటూరు మండలం)

**మల్లవరం,** గుంటూరు మండలంలోని రెవెన్యూయేతర గ్రామం. 

* మల్లవరం గ్రామం, గుంటూరు నగరానికి పది కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. 
* మల్లవరం గ్రామంలో కొలువైయున్న శ్రీ పట్టాభిసీతారామయ్య దేవాలయంలో, 2014,ఏప్రిల్-14, సోమవారం నాడు, ధ్వజస్తంభ పునహ్ ప్రతిష్ఠామహోత్సవం, కన్నులపండువగా నిర్వహించారు. కొత్తూరు సుబ్బరత్నం కుటుంబసభ్యులు ధ్వజస్తంభాన్ని విరాళంగా అందజేయగా, గ్రామస్థులు ప్రతిష్ఠకు సంబంధించి, తమ వంతు సహకారం అందజేసినారు. 12వ తేదీ నుండియే ప్రారంభమైన ఈ కార్యక్రమాలలో, పలురకాల పూజలు, యాగకార్యక్రమాలు నిర్వహించారు. ఈ కార్యక్రమానికి మల్లవరం గ్రామ ప్రజలేగాక, తోకావారిపాలెం, పెదపలకలూరు, గొర్లవారిపాలెం తదితర గ్రామాలకు చెందిన భక్తులు పాల్గొన్నారు. మహిళలు ధ్వజస్తంభానికి పూజలు చేసారు. ఈ సందర్భంగా గ్రామంలో పండుగ వాతావరణం నెలకొన్నది.
* 2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో  తలకోల శ్రీనివాసరెడ్డి, సర్పంచిగా ఎన్నికైనాడు. 

## మూలాలు
వర్గం:గుంటూరు మండలం లోని రెవిన్యూయేతర గ్రామాలు
పెదవి

**పెదవులు** లేదా **అధరాలు** (Lip) ముఖంలో నోటికి ముఖద్వారంలాగా పైన, క్రింద ఉండే శరీరభాగాలు.
ఇవి సుతిమెత్తగా ఉండే స్వేచ్ఛగా కదిలే భాగం. నోరు తెరుచుకొని ఆహారం తినడానికి పెదవులు చాలా ముఖ్యం. మాటలాడడం, ముద్దు పెట్టుకోవడానికి కూడా ఇవి చాలా అవసరం. 

యోని బయట కూడా నిలువుగా రెండు జతల పెదాలు ఉంటాయి. 

## సమస్యలు
### పగుళ్ళు
చలికాలంలో ఎక్కువగా అందరికి పెదాలు పగులుతుంటాయి దాని వలన కలగడం మాత్రమే కాకుండా అప్పుడప్పుడు రక్తం కూడా వస్తుంది. ఇది చూడడానికి అసహ్యంగా వుంటాయి. 

చలికాలం పెదవులు పగలకుండా పెదవులకు బాదం నూనె రాసుకుంటె పెదవులు పగలవు. రోజూ రాత్రిపూట పడుకోబోయే ముందు వెన్న, గ్లిజరిన్ కలిపివున్న క్రీమును పెదవులకు రాసుకోవాలి. లేదా పేరిన నెయ్యిని కూడా పెదవులకు రాసుకోవచ్చు. పెదవులను పంటితో కోరుక్కోకుండా జాగ్రత్తగా ఉండాలి.
### క్యాన్సర్
నోటి క్యాన్సర్ మాదిరిగానే పెదవులకు కూడా క్యాన్సర్ సోకవచ్చును. ధూమపానం దీనికి ముఖ్యమైన కారణం.

## ఇవి కూడా చూడండి
* గ్రహణం మొర్రి

వర్గం:శరీర నిర్మాణ శాస్త్రము
చాప

**చాప** ఒక సాధారణమైన గృహోపకరణము. దీనిని నేలమీద గాని, మంచం మీద గాని వేసి విశ్రాంతి తీసుకోవడానికి ఉపయోగిస్తారు. వీటిని వెదురుతో గాని, కొబ్బరిపీచుతో గాని, వస్త్రంతో గాని తయారుచేస్తారు.
ఈతచాపలు 
ఈత ఆకులతో తయారు చేసిన చాపలను ఈతచాపలు అంటారు. గతంలో వీటి వాడకం పల్లెల్లో ఎక్కువ.
సిరిచాప సన్నని జమ్ముతో అందంగా రంగురంగులలో వీటిని అల్లుతారు. వీటిని సిరిచాపలు అంటారు. సామాన్యంగ ఇవి ప్రస్తుతం అందరి ఇళ్లలోను వుంటాయి.
జమ్ము చాపలు వీటి జమ్ము అనబడే ఒక విధమైన గడ్డితో రైతులు స్థానికంగా తయారు చేసుకుంటారు. ఇవి చాల మెత్తగా వుంటాయి.
ప్రస్టి చాపలు ప్రస్తుత కాలంలో ఈ ప్లాస్టిక్ చాపలు విరివిగా వస్తున్నాయి.

## ఇవి కూడా చూడండి
సిరిచాప
## మూలాలు

## బయటి లంకెలు
వర్గం:గృహోపకరణాలు
నెపెంథిస్

**నెపెంథిస్** ఒక రకమైన కీటకాహార మొక్క. ఇవి పుష్పించే మొక్కలలో ద్విదళబీజాలు క్రిందకి వచ్చే నెపెంథేసి (Nepenthaceae) కుటుంబానికి చెందిన మొక్కలు.

***నెపెంథెస్*** **, తరచుగా ఉష్ణమండల పిచర్ మొక్కలు లేదా మంకీ కప్పులు** అని పిలుస్తారు, ఇదినెపెంథెసికుటుంబంలో దాదాపు 120 జాతులను కలిగి ఉన్న మాంసాహార మొక్కల జాతి ( ఈ **సంఖ్య** వేగంగా పెరుగుతోంది, ప్రతి సంవత్సరం ఒకటి నుండి రెండు కొత్త జాతులు వివరించబడుతున్నాయి). అనేక సంకరజాతులు ఉన్నాయి. వీటిలో కొన్ని సహజమైనవి, కొన్ని మానవులు సృష్టించినవి. ఈ మొక్కలు దక్షిణ చైనా , ఇండోనేషియా , మలేషియా మరియు ఫిలిప్పీన్స్ ; పశ్చిమాన మడగాస్కర్ మరియు సీషెల్స్  ; దక్షిణాన ఆస్ట్రేలియా మరియు న్యూ కాలెడోనియా  ; మరియు ఉత్తరాన భారతదేశం మరియు శ్రీలంక నుండి వస్తాయి . చాలా మొక్కలు వేడి తేమతో కూడిన లోతట్టు ప్రాంతాల నుండి వచ్చాయి, కానీ ఎక్కువ భాగం రాత్రులు చల్లగా ఉండే పర్వతాలలోని ఎత్తైన ప్రాంతాల నుండి వచ్చాయి. నేపెంథెస్ తరచుగా లోతట్టు లేదా హైలాండ్ రకాలుగా వర్గీకరించబడతాయి, అవి సముద్ర మట్టానికి ఎంత ఎత్తులో నివసిస్తాయో దానిపై ఆధారపడి ఉంటాయి. లోతట్టు రకాలు సాధారణంగా అధిక ఉష్ణోగ్రత మరియు తేమ స్థాయిలను కలిగి ఉంటాయి. హైలాండ్ రకాలు సాధారణంగా వెచ్చని పగలు కానీ చల్లని మరియు తేమతో కూడిన రాత్రులు అవసరం. *నెపెంథెస్ అనే పేరు మొదట 1737లో* కరోలస్ లిన్నెయస్ యొక్క *హోర్టస్ క్లిఫోర్టియానస్‌లో* ప్రచురించబడింది.

నెపెంథెస్ ఉచ్చులు మొక్క స్వయంగా ఉత్పత్తి చేసే ద్రవాన్ని కలిగి ఉంటాయి, ఇది నీరు లేదా సిరప్ లాగా ఉండవచ్చు మరియు ఎరను ముంచడానికి ఉపయోగిస్తారు. తడి పరిస్థితులలో అనివార్యంగా జరిగే విధంగా, నీటితో గణనీయంగా కరిగించబడినప్పటికీ, ఈ ద్రవం యొక్క ఉచ్చు సామర్థ్యం ఎక్కువగా ఉంటుంది. * నెపెంథెస్* యొక్క అనేక జాతులు రెండు వేర్వేరు రకాల జల్లెడలను ఉత్పత్తి చేస్తాయి. మొక్క యొక్క బేస్ దగ్గర పెద్ద దిగువ ఉచ్చులు ఉంటాయి, ఇవి సాధారణంగా నేలపై ఉంటాయి, అయితే ఎగువ జల్లెడలు చిన్నవిగా, భిన్నంగా రంగులో ఉండవచ్చు మరియు దిగువ జల్లెడల కంటే భిన్నమైన ఆకారాలు మరియు లక్షణాలను కలిగి ఉండవచ్చు.

ఉచ్చు యొక్క దిగువ భాగంలో బంధించబడిన కీటకాల నుండి పోషకాలను తీసుకునే గ్రంథులు ఉంటాయి.

1696 నాటి లియోనార్డ్ ప్లూకెనెట్ యొక్క *అల్మాజెస్టమ్ బొటానికమ్‌లో నెపెంథెస్* యొక్క తొలి చిత్రాలలో ఒకటి కనిపిస్తుంది. * ఉట్రికేరియా వెజిటాబిలిస్ జీలానెన్సియం* అని పిలువబడే ఈ మొక్క నిస్సందేహంగా *ఎన్. డిస్టిలేటోరియా* .

## మూలాలు

వర్గం:కీటకాహార మొక్కలు
వర్గం:నెపెంథేసి
సర్రెసీనియా

**సర్రెసీనియా** (Sarracenia) ఒక రకమైన కీటకాహార మొక్క.   సర్రెసీనియా  జాతుల పరిమాణం 6 సెం. మీ నుండి  36 సె .మీ " ఎత్తు వరకు ఉంటుంది (సర్రాసెనియా ఫ్లావా .సర్రాసెనియా ల్యూకోఫిల్లా యొక్క కొన్ని ఉపజాతులు). మొక్కలు గుబ్బలుగా గుణించి నెమ్మదిగా వ్యాపించే రైజోమ్‌ను ఏర్పరుస్తాయి,ఒకే మట్టి చివరికి అనేక అడుగులు , అంతకంటే ఎక్కువ వ్యాసంలో పెరుగుతుంది.  రంగు ఉపజాతుల మధ్య విస్తృతంగా మారుతుంది, ఇవిఎరుపు, వంకాయ , తెలుపు, ఆకుపచ్చ, పసుపు,  గా ఉండవచ్చు . ఏప్రిల్ , మే  వేసవి కాలం వరకు వికసించిన తరువాత వృద్ధి చెందుతుంది. కొన్ని మట్టి మొక్కలు వేసవి , శీతాకాలం లో  (సర్రాసెనియా ల్యూకోఫిల్లా) పెరుగుదలను కలిగి ఉంటాయి, వీటి  ఆకులు 12 నుండి 18 నెలల వరకు  పచ్చ గా  ఉంటాయి. కొన్ని మట్టి మొక్కలు ఏడాది పొడవునా  పెరుగుతాయి  

## చరిత్ర
సర్రాసెనియా జాతికి మొదట 1753 లో లిన్నెయస్ పేరు పెట్టారు,కెనడా లోని ఫ్రెంచ్ వైద్యుడు మైఖేల్ సర్రాజిన్ డి ఎల్టాంగ్ (1659-1734), ఎస్. పర్పురియా యొక్క మొక్కల నమూనాలను ఐరోపాకు పంపారు. సర్రాసెనియా పర్పురియా  సాధారణమైనది,  తూర్పు ఉత్తర అమెరికాలోని చిత్తడి నేలలలో పెరిగే  మాంసాహార మొక్క. ఇది కీటకాలు,తీపి  రసాలను  ఆకర్షిస్తుంది. కెనడా, ఈశాన్య అమెరికా అంతటా సర్రాసెనియా పర్పురియా  ఆవాసాలలో  సాధారణమైనదిగా పరిగణించబడుతున్నప్పటికీ, ఆగ్నేయ అమెరికాలో చాలా అరుదుగా పరిగణించబడుతుంది 

## మూలాలు

వర్గం:కీటకాహార మొక్కలు

## మూలాలు
బోను

**బోను** అనగా జంతువులను లేదా వస్తువులను రక్షించడానికి ఉపయోగించే తీగలతో తయారుచేయబడిన పెట్టె. ఇంటిలోని చిలుక వంటి వాటికి ఉపయోగించే బోనుని పంజరం అంటాము.
పెంపుడు జంతువులను జంతుప్రదర్శనశాలలో ప్రమాదకరమైన జంతువులను పెద్దపెద్ద బోనులలో తాళాలు వేసి బంధిస్తారు. మనుషులను బంధించే జైలు కూడా ఒక విధమైన బోనులాంటిదే.

పాత కాలంలో ఇనప పెట్టెలు లేనివారు. ఇంట్లోని ముఖ్యమైన సామానులు బోను పెట్టెలో ఉంచుకొని, తాళం వేశేవారు.
వర్గం:జంతువులు
వర్గం:జంతువుల నివాసాలు
పంజరం

**పంజరం (పక్షి పంజరం)**  ఒక విధమైన పక్షులను ఎగిరిపోకుండా బంధించేందుకు ఉపయోగించే సాధనం. ఇది పక్షులను పెంపుడు జంతువులుగా ఉంచడానికి రూపొందించబడిన ఉపకరణం.

చిలుక, మైనా మొదలైన పక్షులను పెంచుకోవడానికి వీటిలో ఉంచుతారు. కొన్నింటిలో పక్షులు ఆడుకోవడానికి ఉపయోగపడే వస్తువులు, ఉయ్యాల లాగే ఊగే దండెం కూడా పెడతారు.

పురాతన (లేదా పురాతన శైలి) పక్షి బోనులు తరచుగా గృహాలంకరణగా ప్రసిద్ధి చెందాయి. కానీ చాలా వరకు ప్రత్యక్ష పక్షులను ఉంచడానికి తగినవి కావు. చాలా చిన్నవిగా ఉండటం. సరికాని ఆకారం.అసురక్షిత పదార్థాలు లేదా నిర్మాణాన్ని ఉపయోగించడం.  పెంపుడు పక్షుల కోసం రూపొందించిన పొడవైన, మంచి నాణ్యత గల బోనులు మరింత అనుకూలంగా ఉంటాయి.

## నిర్మాణం
సాధారణంగా, పక్షి ఎంత పెద్దదిగా,  చురుకుగా ఉంటే, అంత పెద్ద పంజరం ఉపయోగించాలి. పక్షి ప్రతి రోజు బోనులో గడిపే సమయం కూడా ఒక అంశం. ఎక్కువ సమయం బోనులో ఉంచబడిన పక్షికి రాత్రిపూట మాత్రమే బోనులో ఉంచబడిన పక్షి కంటే చాలా ఎక్కువ స్థలం అవసరం.

కొన్ని పక్షులకు ప్రత్యేక అవసరాలు ఉంటాయి. అమెజాన్ చిలుకలు,  కాకాటియల్స్ చిలుకలు  ఎక్కడానికి ఇష్టపడతాయి కాబట్టి,  క్షితిజ సమాంతర కడ్డీలను  ఇష్టపడతాయి.  సంతానోత్పత్తి పక్షులకు గూడు లేదా సంతానోత్పత్తి పెట్టెతో పాటు పెద్ద పరిమాణం గల పంజరం అవసరం కావచ్చు. చిలుకలు,  కాకులు వంటి తెలివైన పక్షులకు వాటిని గుర్తించకుండా నిరోధించడానికి సురక్షితమైన లాచింగ్ విధానాలు అవసరం.  వాటిని వినోదభరితంగా ఉంచడానికి తరచుగా బొమ్మలు,  ప్లే-స్టాండ్‌లు అవసరం. సాధారణంగా చిలుకలు బోనులను కొరుకుతాయి, పెద్ద మకావ్‌లు సన్నని బోనుల నుండి బార్‌లను చింపివేస్తాయి. జింక్ పూత పూసిన బోనులు లేదా చికెన్ వైర్ అనేక సంవత్సరాలుగా చిలుకలకు విషాన్ని కలిగిస్తాయి. 

చాలా చిలుక బోనులు చేత ఇనుముతో తయారు చేయబడతాయి మరియు పౌడర్-కోటింగ్ అని పిలువబడే విషరహిత పెయింట్‌తో పెయింట్ చేయబడతాయి. కొత్త ట్రెండ్ ఘన స్టెయిన్‌లెస్ స్టీల్‌తో తయారు చేయబడిన బోనులు. స్టెయిన్‌లెస్ స్టీల్‌తో తయారు చేయబడిన పెద్ద చిలుక బోనులు ఖరీదైనవి కానీ పౌడర్-కోటెడ్ బోను కంటే 5 నుండి 6 రెట్లు ఎక్కువ మన్నుతాయి. బోనులను నిర్మించడానికి ఉపయోగించే పదార్థాలు ధరను బాగా ప్రభావితం చేస్తాయి. చిన్న బోనులు సాపేక్షంగా చౌకగా ఉన్నప్పటికీ, పెద్ద చిలుక -పరిమాణ బోనులు పక్షిశాల కంటే ఖరీదైనవి కావచ్చు.

## చరిత్ర
పక్షి బోనులను పురాతన మెసొపొటేమియా, ఈజిప్ట్, పర్షియా, గ్రీస్, రోమ్, చైనా, భారతదేశం, బాబిలోన్, అనేక ఇతర దేశాలలో తొలిసారిగా ఉపయోగించారు.  ఈ సమయంలో పక్షులను తరచుగా మతపరమైన లేదా సంకేత కారణాల వల్ల ఉంచేవారు, కానీ సంపద మరియు కులీనుల చిహ్నంగా కూడా ఉండేవి, ఉదాహరణకు రోమన్ ఆస్థానాలకు దిగుమతి చేసుకున్న ఆఫ్రికన్ పక్షులు. 16వ శతాబ్దంలో పోర్చుగల్ కానరీలను తిరిగి తీసుకువచ్చినందున ఈ ధోరణి ఐరోపాలో కొనసాగింది. జర్మనీలోని హార్జ్ పర్వత ప్రాంతం దాని ప్రత్యేకమైన పక్షి పంజర శైలికి ప్రసిద్ధి చెందింది, కోకిల గడియారాలను పోలి ఉండే విస్తృతమైన చెక్క బోనులను చెక్కింది. అన్యదేశ పక్షి వ్యాపారం చాలా లాభదాయకంగా మారింది, కొన్ని పక్షులు వాటి బరువుకు బంగారంతో అమ్ముడయ్యాయి. బందీ పక్షులు చాలా హోదా చిహ్నంగా ఉండేవి.  పశ్చిమ ఐరోపా అంతటా సంపన్న గృహాలలో ఉంచబడ్డాయి. 18వ మరియు 19వ శతాబ్దాలు పక్షి బోనులకు సంబంధించి సృజనాత్మకతకు ఒక అద్భుతమైన కాలం. ప్రభావాలు చైనా నుండి గోతిక్ యూరప్ వరకు ఉన్నాయి. ఈ పంజరాల  డిజైన్‌లో కొత్త ఆవిష్కరణలు మరియు ప్రత్యేకమైన పదార్థాలు పక్షి పెంపకం పట్ల వ్యామోహాన్ని పెంచాయి. వలసరాజ్యాల అమెరికాలో కూడా, స్థిరనివాసులు చెక్క లేదా వెదురు బోనులలో పక్షులను ఉంచారు. 
## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు

* 

వర్గం:గృహోపకరణాలు
వర్గం:జంతువుల నివాసాలు
డ్రోసిరా

డ్రోసిరా (Drosera) ఒక రకమైన కీటకాహార మొక్క.

వర్గం:కీటకాహార మొక్కలు
వర్గం:డ్రోసిరేసి
దండుడు

**దండుడు** ఇక్ష్వాకు వంశంలోని రాజు. వీడు చాలా దుర్మార్గుడు. చిన్నప్పుడు తోటి పిల్లలను చాలా బాధించి, ఒకప్పుడు చంపేవాడు. అందుకు తండ్రి కోపించి ఊరు నుండి బహిష్కరించెను. దండుడు వింధ్యపర్వతము సమీపంలో మధుమంత పురము నిర్మించి పాలించుచుండెను.

ఇతడు రాక్షసులతో స్నేహం చేసి శుక్రాచార్యుని వద్ద విద్య నభ్యసించుచుండెను. పురోహితుడైన శుక్రాచార్యుని అండదండలతో దండుడు చాలా కాలం రాజ్యపాలన చేశాడు. దండుడు ఒకరోజు శుక్రాచార్యుల ఆశ్రమానికి వెళ్లాడు. అచటా గురుపుత్రిక ఐన అరజను చూసి ఆమె అందానికి ముగ్దుడయ్యాడు. తన కోరిక తీర్చమని వెలిబుచ్చాడు. ఆమె ఓర్పుతో "రాజా! నేను పుణ్యకర్మలు చేస్తూ ఉండే శుక్రాచార్యుని పుత్రికను. నా పేరు అరజ. నా తండ్రి నీకు గురువు నీవు నన్ను కోరుకుంటున్నట్లయితే ధర్మసమ్మతంగా నా తండ్రి వద్దకు పోయి అడుగు, నా తండ్రిని యాచించు"  అని చెప్పింది. కామపరవశుడైన ఆ దండుడు ఆమెను కౌగిలించుకుని బలాత్కారంగా అనుభవించాడు. పాపకృత్యాన్ని చేసి తన నగరానికి వెళ్లిపోయాడు. 

శుక్రునికీ వార్త తెలిసి కోపించి, అతని పురముపై శతయోజనముల వరకు మట్టి వర్షము కురియునట్లు శపించెను. ఆ ప్రదేశంలో మొలిచిన అరణ్యమే దండకారణ్యము

## మూలాలు

వర్గం:పురాణ పాత్రలు
మినీ కవిత

**తెలుగు సాహిత్యం**లో మినీకవితది ఒక ప్రత్యేకమైన స్థానం. వేమనలాగా తక్కువ పదాలలో, తక్కువ పాదాలలో ఎలాంటి అక్షర నియమాలు లేకుండా కవిత్వం చెప్పే పద్ధతి ఇది. స్పష్టంగా, సూటిగా కవి చెప్తాదు. మూడు పాదాల హైకు, నాలుగు పదాల నానీ, ఆరు పాదాల రెక్కలు... ఇవి మినీకవితలు కావు.

వీటికి అతీతంగా స్వేచ్ఛగా కవిత్వం రాసే ప్రక్రియ ఇది.

ఉదాహరణకు ఒక మినీకవిత. 
; "కాపలా" (డా. రావి రంగారావు)

 డబ్బు
  దేవుడయ్యేసరికి
 ఇనుము
  పెట్టయింది,
 రాయి
  గోడయింది,
 చెక్క
  తలుపయింది,
 చివరికి 
  ప్రాణం
    కుక్కయింది... 


మరొక ఉదాహరణ 
; "జీవితం" (చంద్రసేన్.)

 కన్ను తెరిస్తే జననం
 కన్ను మూస్తే మరణం 
 రెప్పపాటే కదా ఈ ప్రయాణం.

మరొక ఉదాహరణ.
; "కోపం" (కవి పేరు "భాస్వరం").

 పులిని
   సృష్టించావనుకో,
 ముందది
   నిన్నే
 మింగుతుంది."


మరి కొన్ని మినీకవితలు (డా.రావి రంగారావు రచనలు).

;"నైట్ డ్యూటీ"
:తోచినపుడొచ్చి/వెన్నెల లాటీ తిప్పి/చీకట్ల దొంగలతో లాలూచిపడి/కనుమరుగయ్యే చందమామ/పోలీసు మామ"

;"సెన్సార్" 
:గోడమీద/వలువ లూడదీసుకుంటున్న/నాగరికతను/నమిలేయటానికొచ్చింది ఆవు/ కాని, విచిత్రం/గుడ్లప్పగించి చూస్తోంది".

;"చట్టం"
:క్రూరమృగాల్ని/ బంధించామని అనుకుంటుండగానే/పారిపొతున్నాయి/పన్నిన వలకు/ అన్నీ కన్నాలే.

; "బానిస"
:పసి పిల్లవాడు/ పొట్టను/ నేలమీద పెట్టి/తలను పైకెత్తుతాడు/వయసొచ్చినవాడు/తలను/ నేలమీద పెట్టి/పొట్టను పైకెత్తుతున్నాడు".

;"నాలుక"
:ఎన్ని వంకర్లు తిరుగుతుందో/ఎన్ని చీలికలు సాగుతుందో/ఎన్ని మడతలు పడుతుందో/
:::ఎంత విషం చిమ్ముతుందో/పచ్చనోటుకోసం/పామవుతుంది. 
:: "మినీ మెగా చురకలు"
:ముడుచుక్కూచున్న పద్యాలు
:నా విరచిత పద్యకాలు అంటారా?
:నాదొకే సమాధానం-
:మినీకవితల మెగా చురకలు 
:నా అక్షరాలు 
:నువ్వెవడవైనా వాత పెడతయ్., ..
:ఉంటే, నీ గుండెకు కోతనూ పెడతాయి!
:మాకినీటి సూర్య భాస్కర్ మినీకవిత ఇది. ఈ కవిత పేరుతోనే ఒక మినీ కవితల సంపుటి 'మినీ మెగా చురకలు' కూడా ప్రచురించారు. కవితలో చెప్పినట్టు, సమాజానికి చెరుపు చేసే వారిని ఎవరినీ వదలకుండా మాకినీడి మినీ కవితలు  వాతలు పెట్టాయి. 

;"కన్యాదానం"
"డబ్బుకు/ కులానికి/అధికారానికి/అన్యాయానికి/ అమ్మలేను/ఓటనేది/నా కూతురులాంటిది".

; "అవినీతి"
:"పాము పబ్లిగ్గా తిరుగుతుంటే/కర్రెత్తుకురాబొయాను/మధ్యలో పెద్దమనుషు లడ్డుపడి/ గడ్డపలుగులు తెస్తామన్నారు/ఇంతలో అది/తప్పించుకెళ్ళిపోయింది"

;"పెద్ద మనిషి"--
:"సూర్యుడు లేని సందు చూచి/చీకటి దొంగను పంపించేది రాత్రి/తెల్లారేదాకా నక్షత్రాల కళ్ళతో/కాపలా కస్తున్నానని/ మళ్ళీ బుకాయించేదీ రాత్రే".

ఇలాంటి మినీకవితలు 1227, 579 మంది కవుల సంకలనం "వెయ్యినూట పదహార్లు"పేరుతో మినీకవిత పితామహుడు డా.రావి రంగారావు ప్రచురించారు. ప్రతి సంవత్సరం అలాంటి మినీకవితల సంకలనం ఒకటి చొప్పున ప్రచురిస్తున్నారు. మినీకవితలు ఎలా రాయాలో తెలిపే "మినీకవిత శిల్ప సమీక్ష",
"మినీకవితలలో మెనీ భావాలు", "పిల్లలలో మినీకవిత్వరచనానైపుణ్యాలు" "ఏది మినీకవిత"...మొదలైన పుస్తకాలు ప్రచురించారు.
 ఎన్.వాణి రాసిన మినీకవిత ఛూద్దాం. కవిత పేరు "కన్య".

 "బోగీ కన్య 
           స్టేషనులో
           సిద్ధంగా ఉంది,
     ఇంజను వరుడు
          ఇంకా రాలేదు,
     ఇంధనం కొరత కాబోలు". 
 వక్కలంక వెంకటరామకృష్ణ రాసిన మినీకవిత"దోపీడీ".
     "వర్తమానంలో బాంకులు 
          పేదలు దాచుకోడానికి కాదు,
     ఉన్నోళ్ళూ దోచుకోవడానికి" అన్నారు.
## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సాహిత్యం
ఇండియా గేట్

right|thumb|150px|<center> ఇండియా గేట్ </center>
యమునా నది తీరాన ఉన్న భారతదేశపు రాజధాని నగరంలో ఉన్న చూడచక్కని ప్రదేశాలలో ఒకటైన **ఇండియా గేట్** (India Gate) 9 దశాబ్దాల క్రితం మొదటి ప్రపంచ యుద్ధంలో, అఫ్ఘన్ యుద్ధంలో అమరులైన 90 వేల  యుద్ధజవానుల స్మృత్యర్థం నిర్మించిన అపురూప కట్టడం. 42 మీటర్ల ఎత్తు  ఉన్న ఈ కట్టడం భరత్‌పూర్ ఎర్రరాయితో నిర్మించబడింది. 1971 నుంచి ఇక్కడ అమర్‌ జవాన్ జ్యోతి కూడా వెలుగుతోంది. ఇండియా గేట్ పరిసరాలలో చూడముచ్చటగా ఉన్న పచ్చిక బయళ్ళు, చిన్నారులు ఆడుకోవడానికి సుందరమైన పార్కు, బోట్‌ క్లబ్ ఉండటమే కాకుండా ఇక్కడి నుంచి నేరుగా రాష్ట్రపతి భవన్ చూడడం మరుపురాని అనుభూతినిస్తుంది.

## చరిత్ర
1914 నుంచి 1918 వరకు జరిగిన మొదటి ప్రపంచ యుద్ధంలో 80 వేల భారత, బ్రిటీష్ జవానులు అమరులైనారు. ఆ తరువాత జరిగిన అఫ్ఘన్ యుద్ధంలో కూడా 10వేల వరకు జవానులు ప్రాణాలర్పించారు. వారి స్మృత్యర్థం ఒక అపురూపకట్టడం ఉండాలనే ఆలోచనే ఈ కట్టడానికి ప్రాణం పోసింది. వాటిపై యుద్ధంలో మరణించిన అమరజవానుల పేర్లు కూడా లిఖించబడ్డాయి. ఢిల్లీలో అనేక కట్టడాలకు రూపకల్పన చేసిన ఎడ్విన్ ల్యుటెన్స్ ఈ కట్టడానికి కూడా రూపకల్పన చేశాడు. 1921, ఫిబ్రవరి 10న డ్యూక్ ఆఫ్ కన్నాట్‌చే పునాదిరాయి వేయబడి దాదాపు 10 సంవత్సరాల నిర్మాణ సమయం తరువాత 1931లో ఇది పూర్తయింది. దీని ప్రారంభ నామం 'ఆలిండియా మెమోరియల్ వార్'. ఈ కట్టడపు ఇరువైపులా పై భాగంలో ఇండియా గేట్ అనే పదాలు స్పష్టంగా కనిపించేటట్లు చెక్కబడింది.

## అమర్ జవాన్ జ్యోతి
1971లో జరిగిన భారత్-పాక్ యుద్ధం తరువాత ఈ కట్టడం క్రిందిభాగాన అమర్ జవాన్ జ్యోతి వెలుగుతోంది. 1971 నాటి యుద్ధంలో అమరులైన భారత జవానులకు ఇది నివాళులు అర్పిస్తోంది. దీనిని అప్పటి ప్రధాన మంత్రి ఇందిరా గాంధీ ప్రారంభించింది.

## బయటి లింకులు
* Satellite picture by Google Maps
* India Gate at Night
* Pictures of India Gate From a backpacker's trip around India in 2005.
* Photos and 360° panoramic view of adjacent Children Garden

## మూలాలు

వర్గం:ఢిల్లీ
వర్గం:ఢిల్లీ పర్యాటక ప్రదేశాలు
వర్గం:చారిత్రక కట్టడాలు
చిన్న బాబయ్యపల్లి

**చిన్న బాబయ్యపల్లి**, అనంతపురం జిల్లా, సోమందేపల్లె మండలానికి  చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

:
## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
యాత్ర

***యాత్ర*** చిత్రం 1985లో దర్శకుడు బాలూ మహేంద్ర దర్శకత్వం వహించిన భారతీయ చిత్రం. ఇది 1982లోని మహేంద్ర సొంత తెలుగు చిత్రం *[[నిరీక్షణ|నీరక్షన]]* రీమేక్. ఈ చిత్రంలో భాను చందర్, అర్చన ఒరిజినల్ పాత్రల్లో మమ్ముట్టి, శోబనా నటించారు.

*యాత్ర* చిత్రం ఒక కల్పిత కథను చెబుతుంది, కాని ఈ చిత్రాన్ని 1975-1977 దేశవ్యాప్త అత్యవసర పరిస్థితుల్లో, పౌరుల ప్రాథమిక హక్కులు నిలిపివేయబడినప్పుడు, పోలీసులు, భారతదేశంలోని జైలు అధికారులు మానవ హక్కుల ఉల్లంఘనలపై నిర్మించారు. ఈ చిత్రం 1977 జపనీస్ క్లాసిక్  యొక్క అనుకరణ.

## కథ
జైల నుండి విముక్తి పొందిన, దోషి అయిన ఉన్నికృష్ణన్ (మమ్ముట్టి) పాఠశాల బస్సులో తన తోటి ప్రయాణికులకు తన విషాద ప్రేమ కథను చెప్పడం ప్రారంభించడంతో కథ మొదలవుతుంది. అతను వృత్తిపరంగా ఒక అనాథ, అటవీ అధికారి. అతను ఒక అటవీ ప్రాంతంలో ఉన్న సమయంలో ఒక స్థానిక మహిళ తులసితో ప్రేమలో పడతాడు. వారు వివాహం చేసుకోవాలని నిర్ణయించుకుంటారు,, అతను తన బెస్ట్ ఫ్రెండ్ కు తన ప్రణాళికల గురించి చెప్పడానికి బయలుదేరుతాడు.

తిరిగి వెళ్ళేటప్పుడు, పోలీసులు అతన్ని అనుమానిత నేరస్థుడిగా అరెస్టు చేస్తారు, అతను ఉన్నికృష్ణన్ లాగా కనిపిస్తాడు. అక్కడ అతను అనుకోకుండా ఒక పోలీసును చంపి జీవిత ఖైదు పొందుతాడు. జైలులో తన ప్రారంభ రోజులలో, అతను తనను మరచిపోవాలని కోరుతూ తులసికి ఒక లేఖ రాస్తాడు. అతని జైలు శిక్ష పూర్తయిన తర్వాత, ఆమె అతని కోసం వేచి ఉందో లేదో తెలుసుకోవటానికి అతను ఆమెకు ఒక లేఖ రాస్తాడు. జైలులో చాలా సంవత్సరాల హింస తరువాత అతను తులసిని కలవడానికి వెళ్తాడు. ఆమె ఇంకా అతని కోసం వేచి ఉందా? అది అతని తోటి ప్రయాణికుల ప్రశ్న కూడా. చివరికి, ఆమె అతని కోసం వేచి ఉండి, దీపాలతో,, ఒక ముఖంతో, ఆనందపు కన్నీళ్లతో,, విచారంతో కలిసి స్వాగతం పలుకుతుంది. ఆ విధంగా, ప్రతి ఒక్కరూ ఆనందంతో కన్నీళ్లు పెట్టుకోవడంతో ఈ చిత్రం సంతోషంగా ముగుస్తుంది.

## తారాగణం

* ఉన్నికృష్ణన్ గా మమ్ముట్టి
* తులసిగా శోభన
* తండ్రిగా అదూర్ భాసి
* జైలర్‌గా తిలకన్
* నహస్
* సన్నీ
* అచంకుంజు 
* కుంచన్ 
* ఎస్‌ఐగా అజీజ్
* అలుమ్మూదం 
* కే. పి.ఏ. సి. సన్నీ
* టి. ఆర్. ఒమనా
* అంజు
* మనోహర్
* పి. ఆర్. మీనన్
* బేబీ ప్రీతి
* కె. ఆర్. సావిత్రి
* మౌనిక
* మాస్టర్ విమల

## పురస్కారాలు
1985లో కేరళ స్టేట్ ఫిల్మ్ అవార్డు - స్పెషల్ జ్యూరీ అవార్డును మమ్ముట్టి, ఫిలింఫేర్ అవార్డ్స్ సౌత్‌లో బలు మహేంద్ర ఉత్తమ దర్శకుడి పురస్కారాన్ని గెలుచుకున్నారు. ఇది పాపులర్ అప్పీల్, ఈస్తటిక్ వాల్యూతో ఉత్తమ చిత్రంగా కేరళ స్టేట్ ఫిల్మ్ అవార్డును కూడా గెలుచుకుంది.

## సౌండ్ ట్రాక్
ఈ చిత్రానికి ఇలైయరాజా సంగీతం అందించారు, సాహిత్యాన్ని పి.భాస్కరన్, ఒఎన్వి కురుప్ రచించారు. "తనన్నం తన్నానం" పాట 1959 రోడ్జర్స్, హామర్స్టెయిన్ మ్యూజికల్ *ది సౌండ్ ఆఫ్ మ్యూజిక్* నుండి వచ్చిన "నా అభిమాన విషయాలు" నుండి ప్రేరణ పొందింది.

## మూలాలు

వర్గం:1985 సినిమాలు
కీర్తన

**కీర్తన** తెలుగు భాషలో ఒకవిధమైన సాహిత్య ప్రక్రియ.కర్ణాటక సంగీతంలో ఎందరో వాగ్గేయకారులు కొన్ని వేల కీర్తనలు రచించారు. వారిలో అన్నమయ్య, రామదాసు, త్యాగరాజు, క్షేత్రయ్య మొదలైనవారు ముఖ్యులు.

## క్రైస్తవ కీర్తనలు
బైబిల్ లో కీర్తనలు అనే పేరుతో దావీదు రాసిన ఒక గ్రంథం ఉంది.1844లోనే క్రైస్తవ గీతాల ముద్రణ ప్రారంభం అయ్యింది. తెలుగు క్రైస్తవ కీర్తనలకు పితామహులు చౌథరి పురుషోత్తము . ఆయన నూట ముప్పై కీర్తనలు రాశారు. వందన, విజ్ఞాపన, పరితాప, ఆత్మానంద, ప్రబోధాత్మక, సిద్ధపాటు, ఆదరణ అనే శీర్షికల కింద వాటిని విభజించారు.తెలుగు భాషలో దైవారాధనకోసం ఈ దిగువ పేర్కొన్న భక్తులు వందలకొద్దీ తెలుగు క్రైస్తవ కీర్తనలు రాసి తెలుగు బాషకు ఎనలేని సేవ చేశారు.
*పురుషోత్తమ చౌదరి
* విల్యం డాసన్‌ 
*పులిపాక జగన్నాథము 
*ఎన్.డి.ఏబెలు
*మల్లెల దావీదు
*బాబు జాన్ చౌదరి
*కూచిపూడి రాజరత్నము
*ఫిలిప్
*బి.జ్ఞానరత్నమ్మ
*వేశపోగు గుల్బానమ్మ
*కొమ్ము కృపమ్మ
*కట్టాం చంద్రమ్మ
*పిల్లి విజయా చార్లెస్
*తాళ్ళూరి జీవరత్నం
*బేతాళ జాన్‌కవి
*చదలవాడ ఫ్రాన్సిస్
*థామస్
*జఖర్యా
*జోనాకవి
*[[గూటం జాన్ తాతయ్య]]
*జక్కం పాల్
*[[కామిరెడ్డి యాకోబు]]
*బన్యన్ జోసఫ్
*హనుమగుత్తి దేవదానం
*కొత్తపల్లి జాన్
*దేవరాజు, దేవదాసు
*రావూరి లక్ష్మయ్య
*రంగయ్య
*శేషయ్య
*లక్ష్మీనరసయ్య
*దావీదు
*అల్లారి పెదవీరాస్వామి
*ప్రసంగి పట్టాభి
*సరెల్ల సమూయేలు
*సుబ్బయ్య
*మార్తాండ జ్ఞానప్రకాశం
*ఈతకోటి ప్రకాశం
*మెలతాటి విద్యానందం
*ఎస్.టి. జ్ఞానానందకవి
*మాసిలామణి
*మోదుకూరి జాన్సన్‌ 
## ఇస్లాం లో కీర్తనలు

## త్యాగరాజ కీర్తనలు

## మూలాలు
*https://web.archive.org/web/20071108121927/http://eenadu.net/sahithyam/display.asp?url=kavya12.htm
*http://tera-3.ul.cs.cmu.edu/cgi-bin/ulibcgi/ulibreader_path/bookReader.cgi?barcode=99999990746440&format=ptiff&curPage=1&handler=IIIT

లోbhiki

వర్గం:తెలుగు
తెలుగు వచనములు

thumb|ఏక వచనం - కుక్క
thumb|బహువచనం: కుక్కలు
తెలుగు భాషలో రెండు **వచనములు** ఉన్నాయి. అవి ఏకవచనము, బహువచనము.

* **ఏకవచనము** : ఒక వస్తువును గాని, వ్యక్తిని గురించి తెలుపునది ఏకవచనము. ఉదాహరణ: రాముడు, వనము. కొన్ని పదములు నిత్యైక వచనములుగా ఉపయోగించబడతాయి. ఇవి వరి, బంగారము, మొదలైనవి.
* **బహువచనము** : రెండు గాని, అంతకంటె ఎక్కువ వస్తువుల గురించి గాని, మనుషులను గురించి గాని చెప్పినది బహువచనము. ఉదాహరణ: బల్లలు, వనరులు. కొన్ని పదములు నిత్య బహు వచనములుగా ఉపయోగించబడతాయి. ఇవి పాలు, కందులు, పెసలు, మొదలైనవి.

**వచనములు** లేదా **వచనాలు** సంఖ్యలను తెలియజేసేవి.

సంస్కృతంలో వచనములు మూడు విధములుగా ఉన్నాయి.
* **ఏకవచనము** : ఒక సంఖ్యను తెలియజేసేది "ఏకవచనము".
* **ద్వివచనము** : రెండు సంఖ్యను తెలియజేసేది "ద్వివచనము".
* **బహువచనము** : మూడు అంతకు మించి అనంత సంఖ్యలను తెలియజేసేది "బహువచనము"

తెలుగు భాషలో ఏకవచనము, బహువచనములు మాత్రమే ఉన్నాయి.

1. **ఏకవచనము** - ఒక వస్తువును గురుంచిగాని, ఒకే వ్యక్తిని గురించిగాని చెప్పినచో అది ఏకవచనమగును - పుస్తకము, బల్ల, రామరావు.
2. **బహువచనము** - రెండుగాని అంతకంటే ఎక్కువ వస్తువులను గురించిగాని, ఇద్దరుగాని అంతకంటే ఎక్కువమంది వ్యక్తులను గురించిగాని చెప్పినచో అది బహువచనము - పుస్తకములు, బల్లలు, పూలు.
3. **నిత్య ఏకవచనము** - పంటలు, లోహములు మొదలైనవి నిత్య ఏకవచనములగును - వరి, బియ్యము, ఇనుము, రాగి. 
4. **నిత్య బహువచనము** - ధాన్య వాచక శబ్దములు - కందులు, పెసలు, ఉలవలు.

## మూలాలు
* తెలుగు వ్యాకరణము: వర్రే సాంబశివరావు, దేవీ పబ్లికేషన్స్, విజయవాడ, 1999.

వర్గం:తెలుగు వ్యాకరణం
బండారు (ఇంటి పేరు)

"తెలుగువారిలో మరికొందరి ఇంటిపేరైన భండారు తో పొరబడద్దని మనవి."

**బండారు** (**Bandaru**) తెలుగువారిలో కొందరి ఇంటి పేరు.

## ప్రముఖ వ్యక్తులు
* బండారు దత్తాత్రేయ, భారతీయ జనతా పార్టీకి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు.
* కీ.శే.బండారు రామారావు, సత్య హరిశ్చందృడుగా ప్రసిద్ధి చెందిన రంగస్థల నటుడు.
* బండారు రామస్వామి, ప్రముఖ నాట్య కళాకారుడు.
* బండారు సత్యానందరావు, శాసన సభ్యుడు, కొత్తపేట
* బండారి రాజిరెడ్డి -శాసన సభ్యుడు
* బండారు సత్యనారాయణ - మాజీ మంత్రి

వర్గం:ఇంటిపేర్లు
గాండీవము

**గాండీవం** ఒక దివ్యమైన ధనుస్సు. ఇది పాండవులలో అర్జునుని ముఖ్య ఆయుధము. దీనిని బ్రహ్మ తయారుచేశాడు. ఈ గాండీవాన్ని బ్రహ్మ శతసహస్ర వర్షములును, ప్రజాపతి చతుష్షష్టి సహస్ర వర్షములును, ఇంద్రుడు పంచశత హాయనంబులును, వరుణుడు కొన్ని వందల సంవత్సరములు ధరించారు. వరుణుని వద్దనుండి అగ్ని దేవుడు పుచ్చుకున్నాడు. దీనిని ఖాండవ వనాన్ని దహించే సమయంలో అగ్ని అర్జునునకు యిచ్చాడు. 

## పురాణ కథనం
అగ్ని దేవుడు, ఖాండవవనాన్ని  దహనం చేసి, తన శక్తిని, వైభవాన్ని తిరిగి పొందాలని అనుకున్నాడు. దానికొరకు కృష్ణుడు, అర్జునుడిని సహాయం చేయమన్నాడు. అర్జునుడు తనసహాయానికి ప్రతిగా అగ్నిదేవుని నుండి శక్తివంతమైన ధనుస్సును కోరాడు. అగ్నిదేవుడు అర్జునునికి గాండీవం అనబడే ధనుస్సును ఇచ్చాడు. కురుక్షేత్ర యుద్ధంలో చాలా మంది గొప్ప యోధులను, దేవతలను ఈ ఆయుధంతో ఓడించాడు.

## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు
* http://www.sacred-texts.com/hin/m01/m01228.htm
* http://www.sacred-texts.com/hin/m04/m04043.htm

వర్గం:ఆయుధాలు
ఘృతాచి

**ఘృతాచి,** ఇంద్రుని సభలోని 31 మంది అప్సరసలలో ఈమె ఒకరు.అప్సరల 31 మందిలో ఆమెకు ప్రధాన స్థానం ఉంది.ఈమెకు ప్రమతి వలన రురుడు అను కుమారుడు జన్మిస్తాడు. ఒకసారి ఈమెను విశ్వకర్మ చూచి, పొందు కోరగా ఘృతాచి నిరాకరిస్తుంది. కోపం వచ్చిన విశ్వకర్మ శూద్రయోని యందు పుట్టమని శపిస్తాడు.ఘృతాచి విశ్వకర్మను భూలోకాన జన్మిస్తావని ప్రతిశాపమిచ్చింది.శాపం వలన ఘృతాచి మదనుడనువానిఇంట గోపకాంతకు జన్మించి, భూలోకంలో జన్మించిన విశ్వకర్మతో భోగించింది.

## పురాణల ప్రకారం చరిత్ర
ఘృతాచి అందమైన అప్సర. రుషులను మోహింపజేయడంలో, వారి కుమారులకు జన్మనివ్వడంలో ఆమె రాణించింది. ఆమె బాధితుల్లో  వ్యాసమహర్షి, కుశనాభుడు, భరద్వాజ ఉన్నారు. 

### వ్యాసుడు ద్వారా శుకుడుకు జన్మ
వ్యాసుడుకు కొడుకు కోసం ఆరాటపడతాడు.అతడు నారదుడి సలహాలను అనుసరించి, ఏకాక్షార మంత్రంతో శివుడికి, పార్వతికి ధ్యానం చేయడం ప్రారంభించాడు. ఒక సంవత్సరం పాటు చేస్తాడు.ఆ సమయంలో వ్యాసుడు శక్తి ప్రపంచాన్ని చుట్టుముట్టింది.ఆ శక్తిని చూచి ఇంద్రుడు భయపడతాడు.శివుడు వ్యాసుడు కనిపించి, అతనికి తెలివైన, ప్రసిద్ధ, సహాయకారి అయిన కొడుకు పుట్టాలని ఆశీర్వదిస్తాడు. ఒకసారి అతను అగ్నిని ప్రారంభించడానికి కట్టెలు కోసం వెతుకుతుంటాడు.అదే సమయంలో కొడుకు గురించి కూడా ఆలోచించడం ప్రారంభించాడు.అగ్నిని ప్రారంభించడానికి తనకు రెండు కట్టెలు అవసరమని, అదేవిధంగా కొడుకును పొందటానికి భార్య అవసరమని అతను అనుకుంటాడు.వెంటనే ఘట్రాచిని తనవద్ద కనిపించటానికి ఎంచుకుంటాడు.అతను శపిస్తాడని భయపడి ఆమె చిలుక రూపం దాల్చింది.కానీ వ్యాసుడుకు ఇది నచ్చదు కానీ త్వరలోనే ఆమె వ్యాసుడు గురించి మనసు మార్చుకుని అతనితో కామం గురించి ఆలోచించడం ప్రారంభించింది.వ్యాసుడు స్ఖలనం చేసుకుంటాడు.అది మండే కర్రల మీద పడింది. అతను దీనిని గ్రహించలేదు.అగ్ని కర్రలను మండిస్తూనే ఉంది.దాని నుండి ఒక కుమారుడు ఉద్భవించాడు.అతను పేరు శుకుడు.

### భరధ్వాజ ద్వారా ద్రోణుడుకు జన్మ
ఒకసారి, భరద్వాజ గంగాలో స్నానం చేసి వెళ్లిపోయే ముందు ఘృతాచీ సమీపంలో స్నానం చేయడం జరిగింది.ఆమె బట్టలు ఒక రాయిపై చిక్కుకొని దూరంగా తేలుతున్నాయి.ఇది చూసిన భరద్వాజ స్ఖలనం చేసి, దానిని ఒక పాత్రలో సేకరిస్తాడు.కొన్ని నెలలు తరువాత దాని నుండి ఒక బాలుడు జన్మిస్తాడు.అతడే ద్రోణుడు.

### కుశనాభుడు ద్వారా నూరుగురు కుమార్తెలకు జన్మ
కుషా కుమారుడు కుశనాభుడు ఒక రాజరిషి.అతను ఒకసారి ఘృతచీతో ప్రేమలో పడతాడు.అది వివాహానికి దారితీస్తుంది.ఇద్దరూ వివాహం చేసుకుంటారు.వారు వంద మంది కుమార్తెలుకు జన్మనిస్తారు. 
## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:పురాణ పాత్రలు
వర్గం:అప్సరసలు
వర్గం:అప్సర
తల్లిప్రేమ

**తల్లిప్రేమ** పేరుతో రెండు తెలుగు సినిమాలు విడుదలైనవి.

*తల్లిప్రేమ (1968 సినిమా)
*తల్లిప్రేమ (1941 సినిమా)
గుహుడు

రామాయణంలో **గుహుడు** ఒక **[[బోయ]]** రాజు. శ్రీరాముని భక్తుడు. అరణ్యవాసమునకు పోవుచున్న సీతారామ లక్ష్మణులను గంగా నదిని దాటించాడు. శ్రీరాముని చూచుటకు వచ్చుచుండగా ఇతడు అడ్డగించెను. రాముని చూచుటకై పోవుచున్నానని చెప్పిన పిదపనే గంగానదిని దాటి పోనిచ్చెను.

గుహుడి కోసం శ్రీరాముడు సతీ సమేతంగా గంగానది ఒడ్డున చాలాసేపు ఎదురు చూడవలసి వచ్చింది. గుహుడు సరయు నది పరిసర ప్రాంతాలకి రాజుగా ఉండేవాడు. రాముడు, గుహుడి మధ్యగల పరస్పర ప్రేమానురాగాలు లక్ష్మణున్నే ఆశ్చర్యపరచాయని వాల్మీకి రామాయణంలో చెప్పబడింది. గుహుడికి ఇక్ష్వాకు వంశస్థులంటే ఎనలేని ప్రేమ. రాముడు ఆ వంశానికి ప్రతినిథి. గుహుడు కూడా సామాన్యుడేం కాదు. బోయ తెగకే రాజు. అధికారం, పరపతి, ప్రతిష్ఠ కలవాడే. కానీ రాముడు తన రాజ్యంలోకి అడుగు పెట్టాడని తెలియగానే గుహుడి ఆనందానికి అవధులు లేక పోయింది. సంతోషంతో గంతులు వేస్తూ రాముని స్వాగతించడానికి వెళ్ళాడు. రామ లక్ష్మణులిద్దరూ తనకు అభివాదం చెయ్యడానికి లేవగానే గుహుడు మౌనంగా అయిపోయి మాట్లాడటానికి కూడా తటపటాయించాడు.

గుహుడి ఆందోళనను గమనించిన రాముడు అతన్ని సందిట చేర్చుకుని తనివితీరా గుండెలకు హత్తుకున్నాడు. లక్ష్మణుడికి తన మిత్రుడిగా, నిషాధ రాజ్యానికి రాజుగా పరిచయం చేశాడే తప్ప ఒక వేటగాడు అని పరిచయం చెయ్యలేదు.

## మూలాలు


వర్గం:పురాణ పాత్రలు
ప్రమీల

**ప్రమీల** మహాభారతంలో అందరూ స్త్రీలు ఉండే రాజ్యానికి రాణి. ఈ రాజ్యంలో స్త్రీలే పరిపాలకులు, యుద్ధ వీరులు.

## పురాణ కథ
దిలీపుడు చక్రవర్తికి ప్రమీల కుమార్తె. ఒకరోజు దిలీపుడు, ప్రమీల తమ సైన్యంతో కలిసి వేటకు వెళ్ళారు. ఆ అడవితో పార్వతీ దేవి, శివుడితో రమిస్తూ ఉంది. ఆమెను దిలీపుడు, అతని సైన్యం చూడగా. వెంటనే పార్వతి కోపోద్రిక్తురాలై, రాజ్యంలోని వారందరు స్త్రీలుగా మారాలని శపించింది. అప్పటినుంచి అది స్త్రీల రాజ్యంగా మారింది. శాప పరిహారం గురించి కోరగా, ఇంద్రుని కుమారుడైన అర్జునుడు ప్రమీలను వివాహం చేసుకుంటాడో, ఆరోజే మీకు శాపవిముక్తి కలుగుతుందని పార్వతీ దేవి చెప్పింది. పంపానది తీరానున్న సీమంతి నగరంలోని స్త్రీలతో జరిగే యుద్ధంలో ఎంతటి బలమైన వారైన ఓడిపోయేవారు. తమతో అనవసరంగా వైరం పెట్టుకున్న కుంతల రాజు విజయవర్మని మల్లయుద్దంలో ఓడించిన ప్రమీల, అతని రాజ్యాన్ని, అతని రాణులకు, కుమారులకు అప్పగించి, అతడిని బందీగా తమ రాజ్యానికి తీసుకువస్తుంది.

వ్యాసుని సూచన మేరకు ధర్మరాజు అశ్వమేథయాగం చేయగా, సీమంతినీ నగర కాపాలదారులకు ధర్మరాజు యాగాశ్వం దొరుకుతుంది. ఆ అశ్వాన్ని ప్రమీల తన అశ్వశాలలో కట్టేయించి, తనతో యుద్ధం చేసి, యాగాశ్వాన్ని విడిపించుకోమని, తన దండనాయకి వీరవల్లితో అర్జునుడికి లేఖ పంపుతుంది. విడిపించడానికి అర్జునుడు వెళ్ళగా వారిద్దరి మధ్య యుద్ధం జరుగుతుంది. అర్జునుడు ప్రమీల చేతిలో ఓడిపోతాడు. అర్జునుడు శ్రీకృష్ణుణ్ని స్మరించగా. శ్రీకృష్ణుడు ప్రత్యక్షమై ప్రమీలార్జునులకు గాంధర్వ వివాహం జరిపిస్తాడు.

## మూలాలు

## ఇవి కూడా చూడండి
* ప్రమీలార్జునీయం (సినిమా)

వర్గం:పురాణ పాత్రలు
వర్గం:మహాభారతంలోని పాత్రలు
పూరుడు

**పూరుడు** యయాతి, శర్మిష్ఠల కుమారుడు. ఇతని భార్య కౌసల్య, కుమారుడు జనమేజయుడు.



## భాగవతంలో
భాగవత పురాణంలోని తొమ్మిదవ పుస్తకం పంతొమ్మిదవ అధ్యాయంలో పూరుడికి కుయాడు, తుర్వాసు, ద్రుహ్యూ, అను అనే నలుగురు సోదరులు ఉన్నట్లు వర్ణించబడింది. యయాతికి శుక్రాచార్యుడు ఇచ్చిన శాపం వల్ల ముసలితనం వచ్చింది. కాని భోగలాలసత్వం ఇంకా ఎక్కువగా ఉండటంతో కుమారులలో ఎవరైనా తన ముసలితనాన్ని తీసుకొని, యవ్వనాన్ని ప్రసాదించమని అడుగుతాడు. పూరుడు ఒక్కడే అందుకు అంగీకరిస్తాడు. మిగతా ముగ్గురు కుమారులు అందుకు నిరాకరించగా, రాజ్యార్హతను కోల్పోతారు. యయాతి పూరుడి యౌవనాన్ని స్వీకరించి, మరికొంత కాలం సుఖములను అనుభవించి, పూరుడిని రాజ్యాభిషిక్తున్ని చేశాడు. అతని కుమారుడు ప్రచిన్వాట్; అతని కుమారుడు ప్రవరా; అతని కుమారుడు మనస్యు.

## మహాభారతంలో
మహాభారతం - ఆది పర్వంలో ఇతను గంగా మైదానంలో తన రాజ్యాన్ని వారసత్వంగా పొందాడని చెప్పబడింది. ఇతని భార్య పౌష్టి ద్వారా ప్రవీర, ఈశ్వర, రౌద్రస్వ అనే ముగ్గురు శక్తివంతమైన వీర కుమారులు కలిగారు. పూరుడి తరువాత ప్రవీర, తరువాత అతని కుమారుడు మనస్యు వచ్చాడు. పూరుడు ప్రపంచ చక్రవర్తిగా పరిపాలించాడు. ఇది ఇతని శక్తిని, వ్యక్తుల హక్కును తెలియజేస్తుంది. తరువాతికాలంలో ఇతని రాజవంశం పురుష వంశంగా మారింది, తరువాత దీనిని పాండవులు, కౌరవుల  కురు వంశంగా మార్చారు.

## ఋగ్వేదంలో
పూరుడిని ఋగ్వేదంలో రాజుగా, ఆదిత్యులకు తండ్రిగా, అదితిని వివాహం చేసుకొని, సరస్వతీ నది ప్రాంతంలో పాలన చేశాడని చెప్పబడింది.

## మూలాలు

## ఇతర లంకెలు
*
* 

వర్గం:పురాణ పాత్రలు
మంచికలపూడి

**మంచికలపూడి **, గుంటూరు జిల్లా, దుగ్గిరాల మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం. ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంత అభివృద్ధి ప్రాధికార సంస్థ (సీఆర్‌డీఏ) పరిధిలోకి వస్తున్న మండలాలు, గ్రామాలను ప్రభుత్వం విడిగా గుర్తిస్తూ ఉత్తర్వులు జారీచేసింది. ప్రస్తుతం గుర్తించిన వాటిలోని చాలా గ్రామాలు వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్నాయి. గతంలో వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్న వాటితోపాటుగా ఇప్పుడు మరిన్ని కొన్ని గ్రామాలు చేరాయి. సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వచ్చే గుంటూరు, కృష్ణా జిల్లాల్లోని మండలాలు, గ్రామాలను గుర్తిస్తూ పురపాలక శాఖ ముఖ్య కార్యదర్శి ఉత్తర్వులు జారీ చేశారు.

### గుంటూరు జిల్లా పరిధిలోని మండలాలు
తాడేపల్లి, మంగళగిరి, తుళ్లూరు, దుగ్గిరాల, తెనాలి, తాడికొండ, గుంటూరు మండలం, చేబ్రోలు, మేడికొండూరు, పెదకాకాని, వట్టిచెరుకూరు, అమరావతి, కొల్లిపర, వేమూరు, కొల్లూరు, అమృతలూరు, చుండూరు మండలాలతో పాటు ఆయా మండలాల పట్టణ ప్రాంతం కూడా సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వస్తుంది.
## గ్రామ భౌగోళికం
ఇది దుగ్గిరాలకు 1 1/2 కి.మీ దూరములో ఉంది. 'కాంటినెంటల్ కాఫీ ఫ్యాక్టరీ' ప్రక్కన రోడ్డు గుండా మంచికలపూడి గ్రామం చేరుకోవలెను. 
## గ్రామంలోని విద్యా సౌకర్యాలు
#మండల పరిషత్తు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల.
#మండల పరిషత్తు ప్రాథమిక పాఠశాల.
ఈ పై 2 పాఠశాలల విద్యార్థుల సౌకర్యార్ధం, సి.సి.ఎల్.కంపెనీ తరపున, 2016, జనవరి-2న, 2.45 లక్షల రూపాయల విలువైన 55 బెంచీలను వితరణగా అందించారు. [2]

3.దళితవాడలోని ప్రభుత్వ పాఠశాల.
## గ్రామ పంచాయతీ
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో యార్లగడ్డ భగత్ సింగ్, సర్పంచిగా ఎన్నికైనాడు.

## దర్శనీయ ప్రదేశాలు/దేవాలయాలు
#ఈ గ్రామంలో ప్రసిద్ధి చెందిన పోతరాజుదేవాలయం, పొలిమేర్లలో మహంకాళీ ఆలయము ఉన్నాయి. ప్రతి ఆదివారము ఈ ఆలయముల వద్ద భక్తులు వేలాదిగా చేరి ఆనందోత్సాహముతో ప్రార్థనలు చేస్తారు.
#శ్రీ గంగానమ్మ అమ్మవారి ఆలయం. 
#శ్రీ మద్విరాట్ పోతులూరి వీరబ్రహ్మేంద్రస్వామివారి ఆలయం.
## గ్రామంలో ప్రధాన పంటలు
వరి, అపరలు, కాయగూరలు

## గ్రామంలో ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు
## మూలాలు


వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ సీఆర్‌డీఏ గ్రామాలు
వర్గం:దుగ్గిరాల మండలం లోని రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు
నశ్యము

**నశ్యము** (snuff) అనగా ముక్కు పొడి. దీనిని పొగాకు నుండి తయారు చేస్తారు. బాగా ఎండిన పొగాకును పొడి అయ్యే వరకు నూరి చిన్న డబ్బాలలో భద్రపరుస్తారు. ఈ నశ్యము ముక్కు ద్వారా పీల్చి సేవిస్తారు. ఇది ఒక వ్యసనం.

పొగలేని ఈ పొగాకు- నశ్యము మొదట అమెరికాలో ప్రారంభమై 17 వ శతాబ్దములో ప్రపంచమంతటా వ్యాపించినది. క్రమేపి ఈ పొగాకు పౌడర్ లో వాసనకోసం కర్పూరము, యాలకులు, గులాబి, చెర్రీ, కోలా సుగంధ ద్రవ్యాలు కలపడము మొదలు పెట్టారు.
పనిచేయు విధానము : పొగాకులో నికోటిన్‌ (nicotine) పదార్ధము మెదడును ఉత్తేజ పరచడము ద్వారా మనిషి ఉషారుగా, ఉత్తేజముగా ఉంటాడు . ఈ నికోటిన్‌ ప్రభావము అయిపోయిన తరువాత మెదడు డిమ్‌ (sleepy) గా ఉండడము వలన మళ్ళీ నశ్యము తీసుకోవాలని తీవ్యమైన కోరిక, అవసరము కలుగుతుంది. ఆ విధముగా ఇది వ్యసనముగా (addiction) మారుతుంది. 
ఆరోగ్య ప్రమాదాలు : నశ్యము వలన పొగ ఉండదు కావున ఊపిరితిత్తుల క్యాన్‌సర్ రాదుగాని ముక్కు-గొంతు (naso-pharyngeal) క్యాన్‌సర్ లు వచ్చే ప్రమాదము ఉంది. తుమ్ములు ఎక్కువగా వస్తాయి. ఊపిరి తిత్తులలో ఈ పౌడర్ గాలి గదుల గోడలకు అంటుకునే అవకాశము ఉన్నందున గాలిలోని ఆక్షిజన్‌ తీసుకునే శక్తి తగ్గి ఉబ్బసము, బ్రొంకైటిస్, మిగతా ఆయాసము వ్యాధులు వచ్చే అవకాశము ఉంది. 
వ్యసనాలలో ఇది కూడా ధూమపానము లో చెప్పబడి ఉన్నది. దూమపానము వలన చేసే వ్యక్తికే కాకుండా చుట్టూ ఉన్నవారికి నష్టము జరుగుతుంది. కాని నశ్యము ఆ వ్యక్తికే పరిమితము అవుతుంది. నశ్యం పండిత లక్షణం అనేవారు. వ్యసనాన్ని మానలేక పూర్వము అలా జనాన్ని నమ్మించేవారు.

## మూలాలు

## ఇవి కూడా చదవండి
* Ursula Bourne, *Snuff.* Shire Publications, 1990. https://web.archive.org/web/20080327055745/http://www.snuffstore.co.uk/snuff-ursula-bourne-p-365.html?cPath=73
* John D. Hinds, "The Use of Tobacco." 1882. http://medicolegal.tripod.com/hinds1882.htm

వర్గం:వ్యసనాలు
వర్గం:పొగాకు ఉత్పత్తులు
ఉరుము

[thumb| ఉరుము అంటే [మెరుపు|మెరుపుల వల్ల వచ్చే శబ్దం.]]
thumb| క్యుములోనింబస్ మేఘాలు తరచుగా ఉరుములను ఏర్పరుస్తాయి.
**ఉరుము** అంటే మెరుపుల వల్ల వచ్చే శబ్దం.   మెరుపు నుండి దూరం,  స్వభావాన్ని బట్టి, ఇది పొడవైన, తక్కువ గర్జనల నుండి అకస్మాత్తుగా  బిగ్గరగా శబ్దం వరకు ఉంటుంది. ఉష్ణోగ్రతలో ఆకస్మిక పెరుగుదల, మెరుపు వలన కలిగే పీడనం వలన  మెరుపు మార్గంలో గాలి యొక్క వేగవంతమైన వ్యాకొచాన్ని ఉత్పత్తి చేస్తుంది. ప్రతిగా, గాలి యొక్క ఈ విస్తరణ సోనిక్ షాక్ వేవ్‌ను సృష్టిస్తుంది, దీనిని తరచుగా "థండర్‌క్లాప్" లేదా "పీల్ ఆఫ్ థండర్" అని పిలుస్తారు. ఉరుము యొక్క శాస్త్రీయ అధ్యయనాన్ని *బ్రోంటాలజీ* అని పిలుస్తారు. ఉరుము యొక్క అహేతుక భయాన్ని (ఫోబియా) *బ్రోంటోఫోబియా* అంటారు.

## కారణం
ఉరుములకు కారణం శతాబ్దాల ఊహాగానాలు, శాస్త్రీయ ఆలోచనకు సంబంధించిన అంశం. ఇది దేవతలచే తయారు చేయబడిందని ప్రారంభ ఆలోచన, కానీ పురాతన గ్రీకు తత్వవేత్తలు గాలిని కొట్టే మేఘాలు ( అనాక్సిమాండర్, అరిస్టాటిల్ ), మేఘాలలో గాలి కదలిక (డెమోక్రిటస్) వంటి సహజ కారణాల వల్ల వస్తుందని ఆపాదించారు. రోమన్ తత్వవేత్త లుక్రెటియస్ మేఘాలలో వడగళ్ళు ఢీకొన్న శబ్దం నుండి వచ్చినట్లు భావించాడు.

19వ శతాబ్దం మధ్యలో, మెరుపు శూన్యతను ఉత్పత్తి చేస్తుందని, ఆ శూన్యత పతనం ఉరుము అని పిలవబడే దానిని ఉత్పత్తి చేస్తుందని అంగీకరించబడిన సిద్ధాంతం.
20వ శతాబ్దంలో మెరుపు వాహికలో ప్లాస్మా యొక్క ఆకస్మిక ఉష్ణ విస్తరణ కారణంగా గాలిలో ఒక షాక్ వేవ్‌తో ఉరుములు తప్పనిసరిగా ప్రారంభమవుతాయని ఏకాభిప్రాయం ఏర్పడింది.   మెరుపు ఛానల్ లోపల ఉష్ణోగ్రత, వర్ణపట విశ్లేషణ ద్వారా కొలవబడుతుంది, దాని 50 μs ఉనికిలో మారుతూ ఉంటుంది, ప్రారంభ ఉష్ణోగ్రత 20,000 K నుండి సుమారు 30,000&nbsp;K వరకు  వేగంగా పెరుగుతుంది.&nbsp;  తర్వాత క్రమంగా దాదాపు 10,000 K కి తగ్గుతుంది&nbsp;. సగటు సుమారు   ఈ హీటింగ్ ఒక వేగవంతమైన బాహ్య విస్తరణకు కారణమవుతుంది, ధ్వని కంటే వేగవంతమైన వేగంతో చుట్టుపక్కల చల్లటి గాలిని ప్రభావితం చేస్తుంది. ఫలితంగా బయటికి కదిలే పల్స్ ఒక షాక్ వేవ్,  సూత్రప్రాయంగా పేలుడు లేదా సూపర్‌సోనిక్ విమానం ముందు భాగంలో ఏర్పడిన షాక్ వేవ్‌ను పోలి ఉంటుంది. మూలానికి సమీపంలో, ఉరుము యొక్క ధ్వని పీడన స్థాయి సాధారణంగా 165 నుండి 180 dB, కానీ &nbsp;కొన్ని సందర్భాల్లో 200 dB కంటే ఎక్కువగా ఉంటుంది.

అనుకరణ మెరుపు యొక్క ప్రయోగాత్మక అధ్యయనాలు ఈ నమూనాకు అనుగుణంగా ఫలితాలను అందించాయి, అయినప్పటికీ ప్రక్రియ యొక్క ఖచ్చితమైన భౌతిక విధానాల గురించి చర్చలు కొనసాగుతున్నాయి. ఇతర కారణాలు కూడా ప్రతిపాదించబడ్డాయి, మెరుపు యొక్క బోల్ట్‌లో ప్లాస్మాపై పనిచేసే అపారమైన కరెంట్ యొక్క ఎలక్ట్రోడైనమిక్ ప్రభావాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. 

## పరిణామాలు
ఉరుములోని షాక్ వేవ్ ఆస్తి నష్టాన్ని కలిగించడానికి సరిపోతుంది  సమీపంలోని వ్యక్తులకు అంతర్గత శారీరక  గాయాలు ఏర్పడతాయి.  ఉరుము సమీపంలోని వ్యక్తుల కర్ణభేరిపై ప్రభావాన్ని కలిగిస్తుంది, ఇది శాశ్వతంగా వినికిడి లోపానికి దారితీస్తుంది. కాకపోయినా తాత్కాలికంగా చెవుడు వచ్చే అవకాశం ఉంది. 

## రకాలు
ఉరుము శబ్దాలు శబ్దం, వ్యవధి,  పిచ్ ఆధారంగా వివిధ వర్గాలలోకి వస్తాయి.  *క్లాప్‌లు* అంటే 0.2 నుండి 2 సెకన్ల వరకు ఉండే పెద్ద శబ్దాలు. అవి అధిక పిచ్‌లను కలిగి ఉంటాయి. *పీల్స్* అంటే బిగ్గరగా,  పిచ్‌లో మారుతున్న శబ్దాలు. *రోల్స్* శబ్దం,  పిచ్‌ల యొక్క క్రమరహిత మిశ్రమాలు. *రంబుల్స్* తక్కువ బిగ్గరగా ఉంటాయి, ఎక్కువసేపు (30 సెకన్ల కంటే ఎక్కువ),  తక్కువ పిచ్‌తో ఉంటాయి. 

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు
* ది సైన్స్ ఆఫ్ థండర్  —నేషనల్ లైట్నింగ్ సేఫ్టీ ఇన్స్టిట్యూట్
* థండర్: ఎ చైల్డ్ ఆఫ్ లైట్నింగ్ బై కీత్ సి. హెడోర్న్, PhD, ACM
* తుఫాను: బైనరల్ ఆడియోలో ఉరుము శబ్దాలు

వర్గం:భౌతిక శాస్త్రం
వర్గం:ప్రకృతి వైపరీత్యాలు
రొంగలివానిపాలెం

**రొంగలివానిపాలెం** : అనకాపల్లి జిల్లా, అనకాపల్లి పట్టణానికి 10 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది.. 

దీని చుట్టూ తూర్పు కనుమలు ఆవరించి ఉన్నాయి. ఎక్కువగా వెలమ కులస్తులు ఉన్నారు. ఈ గ్రామం గ్రానైట్ కొండలతో అలరారుతున్నది.
## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
పి.ఎస్. రామకృష్ణారావు

**పి.యస్.రామకృష్ణారావు** (1918 అక్టోబరు 12 - 1986 సెప్టెంబరు 7) తెలుగు సినిమా నిర్మాత, రచయిత, దర్శకులు. వీరు భరణి పిక్చర్స్ అధిపతి.

## జననం
రామకృష్ణారావు 1918, అక్టోబరు 12 న కర్నూలులో జన్మించాడు. కర్నూలు, మదనపల్లి, బందరులలో విద్యాభ్యాసం చేశాడు. తన చదువులను మధ్యలోనే నిలిపివేసి 1936లో వేల్ పిక్చర్స్ సంస్థలో సహాయ ఎడిటర్‌గా సినీ రంగంలో ప్రవేశించాడు. 1939లో హెచ్.ఎం.రెడ్డి సినిమా మాతృభూమితో స్వతంత్ర ఎడిటర్గా మారాడు. ఆ తరువాత స్టార్ పిక్చర్స్ సంస్థలో హెచ్.ఎం.రెడ్డి, హెచ్.వి.బాబు ల వద్ద సహాయదర్శకునిగా పనిచేశాడు.

హెచ్.వి.బాబు దర్శకత్వం వహించిన కృష్ణప్రేమ చిత్రానికి సహకార దర్శకునిగా పనిచేస్తున్న రామకృష్ణకు, అందులో కథానాయిక భానుమతికి పరిచయం పెరిగి, అది ప్రణయంగా మారి పరిణయానికి దారి తీసింది. దాంతో అప్పట్లో కృష్ణప్రేమ, రామకృష్ణప్రేమగా మారిందని జోక్‌ చేసేవారు. 1943లో వీరు ప్రముఖ నటి భానుమతిని ప్రేమించి వివాహం చేసుకున్నారు.

## మరణం
రామకృష్ణారావు 1986, సెప్టెంబరు 4 న అమెరికాలోని న్యూ జెర్సీలో మరణించాడు.

## చిత్ర సమాహారం
### దర్శకునిగా
*గృహలక్ష్మి (1967) 
*వివాహ బంధం (1964) 
*అనుబంధాలు (1963) 
*ఆత్మబంధువు (1962) 
*బాటసారి (1961) 
*కణల్ నీర్ (1961) (తమిళం)
*శభాష్ రాజా (1961) 
*మనమగళ్ థెవై (1957) (తమిళం)
*వరుడు కావాలి (1957) 
*చింతామణి (1956) 
*విప్రనారాయణ (1954) 
*చక్రపాణి (1954) 
*బ్రతుకు తెరువు (1953) 
*కాథల్ (1952) (తమిళం)
*ప్రేమ (1952) 
*లైలా మజ్ఞు (1949) 
*రత్నమాల (1947)

### నిర్మాతగా
*గృహలక్ష్మి (1967) 
*వివాహబంధం (1964) 
*బాటసారి (1961) 
*వరుడు కావాలి (1957) 
*చింతామణి (1956) 
*విప్రనారాయణ (1954) 
*చక్రపాణి (1954) 
*చండీరాణి (1953) 
*ప్రేమ (1952) 
*లైలా మజ్ఞు (1949) 
*రత్నమాల (1947)

### రచయితగా
*గృహలక్ష్మి (1967)

## బయటి లింకులు
*ఐ.ఎమ్.బి.డి.లో రామకృష్ణ పేజీ.

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సినిమా నిర్మాతలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా దర్శకులు
వర్గం:1918 జననాలు
వర్గం:1986 మరణాలు
వర్గం:కర్నూలు జిల్లా సినిమా నిర్మాతలు
వర్గం:కర్నూలు జిల్లా సినిమా దర్శకులు
వర్గం:కర్నూలు జిల్లా సినిమా రచయితలు
వివాహబంధం (అయోమయ నివృత్తి)

*వివాహబంధం (1964 సినిమా)
*వివాహబంధం (1986 సినిమా)
పరాశరుడు

**పరాశరుడు** వసిష్టుని మనుమడు,శక్తి మహర్షి పుత్రుడు. ఇతని తల్లి అదృశ్యంతి. జోతిష్యానికి తొలి గురువుగా భావిస్తున్న పరాశరుడు, *పరాశరహోర* అనే పేరుతో ఒక గ్రంథాన్ని రాశాడు.

## జీవిత విషయాలు
సప్తర్షులలో ఒకరైన వశిష్టుడికి శక్తి అనే కుమారుడు ఉన్నాడు. పరాశరుడు పుట్టే నాటికే శక్తిని రాక్షసుడు మింగేసాడు. పరాశరుడు పుట్టిన తరువాత తన తండ్రి చావు గురించి తెలుసుకొని వశిష్టుడి సలహాతో పరాశరుడు శివుడికి పూజలు చేయగా శివుడు ప్రత్యక్షమయ్యాడు. శివుని వరంతో పరాశరుడు స్వర్గంలో ఉన్న తండ్రిని చూడగలిగాడు. తన తండ్రి మరణానికి కారణమైన రాక్షసజాతి మొత్తాన్ని సంహరిస్తానని పరాశరుడు పగపట్టి,  అందుకోసం యజ్ఞం చేయడం మొదలుపెట్టాడు. ఆ యజ్ఞం వల్ల వందలాది రాక్షసులు మరణించారు. అయినా శాంతించని పరాశరున్ని శాంతింపచేసేందుకు వశిష్టుడు వచ్చి నచ్చచెప్పడంతో పరాశరుడు శాంతించాడు.  ఆ తరువాత యజ్ఞంలోని అగ్నిని హిమాలయాలకు ఉత్తరంగా విడిచిపెట్టి, తీర్థయాత్రలకు బయల్దేరాడు.

పరాశరుడు తీర్థయాత్రలకు వెళ్తూ, యమునా నదిలో పడవ నడుపుతున్న మత్స్యగంధి  అనే మత్స్యకార యువతిని చూచి మోహిస్తాడు. ఆమె కన్యత్వము పాడవకుండా అభయమిచ్చి, శరీరపు దుర్వాసన పోయేటట్లు వరం ప్రసాదించి, యమునా నది ప్రాంతాన్ని చీకటిగా చేసి ఆమెతో సంగమించగా,  వారికి వేద వ్యాసుడు జన్మించాడు.

## రచనలు
వేదాల మీద మంచి పట్టు ఉన్న పరాశరుడు స్వయంగా కొన్ని మంత్రాలను కూడా రచించినట్లు తెలుస్తోంది. రుగ్వేదంలో అగ్నిదేవుడు, సోమదేవులకి సంబంధించిన కొన్ని సూక్తులు పరాశరుడు రాసినట్టుగా పేర్కొనబడ్డాయి.

**గ్రంథాలు**
# పరాశర స్మృతిశాస్త్రం
# పరాశర హోరశాస్త్రం
# కృషి పరాశర (వ్యవసాయం)
# వృక్షాయుర్వేద (వృక్షాలు)

## మూలాలు

వర్గం:పురాణ పాత్రలు
వర్గం:హిందూ ఋషులు
దుప్పట్లో మిన్నాగు

## కథనం
ఇది కొన్ని ఉత్కంఠ కలిగించే కథల సమాహారంగా వెలువడిన నవల.

యండమూరి మాటల్లో ఈ నవల-
* పాత్రల మధ్య సంఘర్షణ - చక్కని కథ - మంచి పతాక సన్నివేశం - వీటితో పాటు సాహిత్యంలో ఉత్కంఠత కూడా ముఖ్యమే. 

ఇటీవల సాహిత్యంలో భిన్న భిన్న పరిణామాలు వస్తున్నాయి. మార్పు ఎప్పుడూ మంచిదే అలాంటి మార్పు కోసమే ఈ నవలా ప్రయోగం.

వర్గం:తెలుగు నవలలు
వర్గం:1992 పుస్తకాలు
వర్గం:యండమూరి వీరేంద్రనాధ్ రచనలు
పులస్త్యుడు

***పులస్త్యుడు*** బ్రహ్మ మానస పుత్రులైన ఏడుగురు ప్రజాపతులులో ఒకరు., ప్రస్తుతం జరుగుతున్న మన్వంతరములోని (ఏడవ మన్వంతరము) సప్తర్షులలో ఒకడు..

కొన్ని పురాణాలు పులస్త్యుని ద్వారానే మానవాళికి చేరాయి. ఈయన బ్రహ్మ నుండి విష్ణు పురాణాన్ని పొంది, పరాశరునికి బోధించాడు. పరాశరుడు విష్ణు పురాణాన్ని సమస్త లోకానికి తెలియజేశాడు.

పులస్యుడు కర్ధముని తొమ్మిది మంది కుమార్తెలలో ఒకతయిన హవిర్భును వివాహమాడినాడు. హవిర్భు ద్వారా పులస్యునికి అగస్త్యుడు జన్మించాడు. పులస్యునికి ఇద్దరు భార్యలు. పులస్త్యుని రెండవ భార్య, రాజర్షి పుత్రిక అయిన తృణబిందు నకు కుమారుడు విశ్రవసుడు కలిగాడు. సుమాలి కూతురైన కైకసి వలన విశ్రవసునికి రావణుడు, విభీషణుడు, కుంభకర్ణుడు, శూర్పణఖ జన్మించారు. మరో భార్య ఇద్విద ద్వారా కుబేరుడు జన్మించాడు. ఈ విధంగా పులస్త్యుడు కుబేరుడు, రావణుడు వంటి వారితో సహా సమస్త రాక్షసులకు మూలపురుషుడు.

పులస్యుడు దక్షుని కూతురైన ప్రిథిని వివాహమాడినాడు. ఈమెనే భాగవతములో హవిస్భూగా చెప్పబడింది.

ఇద్విద, తృణబిందుడు, అలంబూష అనే అప్సరసల కూతురు. తృణబిందుడు వైవస్వత మనువు వంశములోని మరుత్తుని సంతతికి చెందినవాడు. తృణబిందుడు యాగము చేసి బిందెల నిండా బంగారాన్ని బ్రాహ్మణులకు దానమిచ్చాడు. అంత తీసుకొని వెళ్ళలేని బ్రాహ్మణులు చాలా బిందెలను అక్కడే వదిలి వెళ్ళారు. యుధిష్ఠిరుడు యాగము చేసినప్పుడు ఈ బంగారాన్నే తీసుకొని యాగంలో ఉపయోగించాడు. తృణబిందుడు చక్రవర్తి, అందగాడు.

## మూలాలు

* Buck, William. Ramayana. Berkeley: University of California Press, 1976. 
* Dowson, John (1820-1881). A classical dictionary of Hindu mythology and religion, geography, history, and literature. London: Trübner, 1879 [Reprint, London: Routledge, 1979]. This book is in the public domain (and no copyright notice appears in the latest edition).

వర్గం:పురాణ పాత్రలు
వర్గం:హిందూ ఋషులు
వర్గం:ప్రజాపతులు
సావిరహే

ఇది మల్లాది వెంకట కృష్ణమూర్తి నవలలో ఒక మంచి నవల. ఈ నవలను మా టెలివిజన్ వారు తెరకెక్కిస్తున్నారు.

## కథనం,పాత్రలు
* తను ప్రేమించిన అబ్బాయిని పెళ్ళి చేసుకోవాలనే పట్టుదల కలిగిన ప్రియాంక.
* ఆమె అలా పెళ్ళి చేసుకొంటే లక్షల ఆస్తికి దూరం అవుతుందని బాధపడే సారంగపాణి.
* తొలి ప్రేమలో రుచి చూపిన సందీప్
* ఎదుటి వాడి నుంచి పైసా అయినా సరే ఉచితంగా ఎలా కొట్టేయాలని ఆలోచించే ఏకాంబరం
* చక్కటి స్నేహితురాలిగా నడుచుకొనే వాహిల
* వారఫలాలను అనుసరించి నడుచుకొనే క్షీర సాగరం

ఈ పాత్రలతో కథనం ఆహ్లాదంగా హాయిగా నవ్వుకొనేలా రాసారు మల్లాది.

వర్గం:తెలుగు నవలలు
వర్గం:1991 పుస్తకాలు
వర్గం:మల్లాది వెంకట కృష్ణమూర్తి రచనలు
ఆదిబుద్ధుడు

thumb|300px|సమంతభద్రుడు తన ప్రజ్ఞాశక్తి సమంతభద్రితో ఆది బుద్ధుడుగా

వజ్రయాన బౌద్ధమతంలో, **ఆది బుద్ధుడు** అంటే తొట్ట తొలి బుద్ధుడు లేదా ఆదిమ బుద్ధుడు.  ఈ పదం తాంత్రిక సాహిత్యంలో, ముఖ్యం కాలచక్రంలో కనిపిస్తుంది. ఆది బుద్ధుడు అంటే బుద్ధత్వం పొందిన మొదటివాడని అర్థం. ఆది అంటే ఆదిమ అని కూడా అర్థం చెప్పుకోవచ్చు. దీని ప్రకారం ఆది బుద్ధుడంటే ఓ మనిషిని ఉద్దేశించి కాక, ప్రతివారి లోనూ ఉండే జ్ఞానమని చెప్పుకోవచ్చు. 

బౌద్ధ సిద్ధాంతములో **ఆదిబుద్ధుడు** ఆదికాలం నుంచీ నిరాధారంగా ఉన్న బుద్ధుడు. ఈ బుద్ధునికి ధర్మమే దేహంగా ఉంటుంది. అనగా ఆదిబుద్ధుడు *ధర్మకాయ* రూపుడు. సృష్టి ప్రారంభించక ముందు నుంచి స్వయంభువుగా పూర్ణ బోధి స్థితిలో ధర్మరూపంగా ఉండేవాడని బౌద్ధ నమ్మకము. వైరోచనుడు, అమితాభుడు, అక్షోభ్యుడు, రత్నసంభవుడు, అమోఘసిద్ధి అని ఐదు ధ్యాని బుద్ధులు ఆదిబుద్ధుని అంశముగా భావిస్తారు. ప్రపంచములో జన్మించే బుద్ధులందరూ ఆదిబుద్ధుని అంశమే.

టిబెట్ బౌద్ధమతంలో సామంత బుద్ధుడు, వజ్రధరుడు, కాలచక్రం లను వివరించడానికి ఆదిబుద్ధ పదాన్ని ఉపయోగిస్తారు.   తూర్పు ఆసియా మహాయానంలో, ఆదిబుద్ధుణ్ణి వైరోచనుడిగా భావిస్తారు.  

గుహ్యసమాజ *తంత్రం* వజ్రధర గురించి ఇలా చెబుతోంది, "అప్పుడు బుద్ధులందరూ నమస్కరించే గురువైన వజ్రధర, మూడు వజ్రాలలో ఉత్తమమైనవాడు, మూడు వజ్రాలలో గొప్ప, అత్యున్నత ప్రభువు [. ] "  

"మూడు వజ్రాలు" అంటే శరీరం, వాక్కు, మనస్సు అనే మూడు రహస్యాలు అని *ప్రదీపోద్యోతన* తాంత్రిక వ్యాఖ్యానం పేర్కొన్నట్లు అలెక్స్ వేమాన్ పేర్కొన్నాడు. వేమాన్ ఇంకా ఇలా వ్రాశాడు: "*మచన్-గ్రెల్*  లో సోంగ్-ఖా-పా ఇలా వివరిస్తాడు: "దేహ ప్రభువు శరీరంలోని అసంఖ్యాక *భౌతికీకరణలను* ఏకకాలంలో ప్రదర్శిస్తాడు;" వాక్ప్రభువు " అనంతమైన మనోభావ జీవులకు ఏకకాలంలో ధర్మాన్ని బోధిస్తాడు. ; "మనో ప్రభువు" అసాధ్యమనిపించే విధంగా అన్ని విషయాలను అర్థం చేసుకునేలా చేస్తాడు.  

14 వ దలైలామా ప్రకారం, మహాయాన బౌద్ధమతంలో విశ్వం, దాని సూత్రాలు, దాని నిజమైన స్వభావం, జ్ఞానోదయం, కర్మ వ్యక్తీకరణలకు మూలంగాను, త్రికాయ యొక్క ప్రాతినిధ్యంగానూ ఆడిబుద్ధ కనిపిస్తుంది.  

జపనీస్ బౌద్ధమతం యొక్క నిచిరెన్ తత్వంలో, నిక్కో- లైన్, ప్రత్యేకంగా సోకా గక్కై, నిచిరెన్ షోషులు నిచిరెన్‌ను ఆది (ప్రాథమిక) బుద్ధునిగా భావిస్తారు. అతనిని ఇతర వర్గాల వారు బోధిసత్వగా భావించడన్ని ఖండిస్తారు.  

## బయటి లింకులు
*ఆదిబుద్ధుడు

## మూలాలు


వర్గం:బుద్ధులు
ప్రేమ లేఖలు (చలం రచన)

చలం రచనల్లో ప్రముఖంగా చెప్పే నవలలో ఇది ఒకటి.

వర్గం:తెలుగు నవలలు
వర్గం:చలం రచనలు