open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
జౌల్ నియమం

alt=Joule James sitting.jpg|thumb|జౌల్ (శాస్త్రవేత్త)
కారకలు చేసే యాంత్రిక లేదా వేరే రూపంలోకి పనులను సులభంగా ఉష్ణంగా మార్చవచ్చునని జౌల్ అనే శాస్త్రవేత్త గమనించాడు. చేసిన పనికి, ఉత్పత్తి అయిన ఉష్ణానికి మధ్య తుల్యాంక సంబంధం ఉన్నదని నిరూపించాడు.

:వినియోగించిన యాంత్రిక పని {W} జౌళ్ళలో, ఉత్పత్తి అయిన ఉష్ణం {Q} కెలోరీలలో ఉన్నపుడు జౌల్ నియమాన్ని ఈ క్రింది విధం గా ప్రవచించవచ్చు.
::::::**ఒక వనిని ఏ విధంగా చేసినా, ఉత్పత్తి అయే ఉష్ణరాశి మాత్రము ఒకటే.** {W} {\alpha\,} {Q} {W} {=} {JQ}ఇక్కడ {J} ను "ఉష్ణ యాంత్రిక తుల్యాంకం" అందురు. లేదా "జౌల్ స్థిరాంకం" అందురు.పై సమీకరణం నుండి{J}{=}{W \over Q}వినియోగించిన యాంత్రిక పని {W} జౌళ్ళలో, ఉత్పత్తి అయిన ఉష్ణం {Q} కెలోరీలలో ఉన్నపుడు {J=4.18} జౌల్స్/కెలోరీ. అవుతుంది.

## విద్యుత్ పని
{R} నిరోధం ఉన్న ఒక విద్యుత్ సాధనంలో {V} పొటెన్షియల్ భేదంతో, {i} విద్యుత్ ప్రవాహం, {t} కాలంపాటు, ఉన్నపుదు జరిగే పనికి సమీకరణాలను ఈ క్రింది విధంగా వ్రాయవచ్చు.
:::::{W=V i t}  లేదా {W={i^2} R t} ఈ పని వల్ల ఉత్పత్తి అయిన ఉష్ణం {Q} అయితే,{Q}  {=}  {W \over J}  {=}  {{V i t} \over J}  {=}  {({i^2} R t) \over J}ఇక్కడ {J} స్థిరరాశి కనుక {Q {\alpha\,} {i^2} R t}
: దీనిని బట్టి 
# నిరోధంలో విద్యుత్ ప్రవాహం వలన జనించిన ఉష్ణరాశి, విద్యుత్ ప్రవాహ వర్గానికి అనులోమానుపాతంలో ఉంటుంది.
# కాల వ్యవధి విద్యుత్ ప్రవాహం స్థిరంగా ఉన్నపుడు వాహకంలో ఉత్పత్తి అయిన ఉష్ణం దాని నిరోధానికి అనులోమానుపాతంలో ఉంటుంది.
# ఒక వాహకంలో విద్యుత్ ప్రవాహం వలన జనించిన ఉష్ణరాశి ప్రవహించిన కాలానికి అనులోమానుపాతంలో ఉంటుంది.
:: అని తెలుస్తుంది.

## యివి కూడా చూడండి
* విద్యుత్తు

వర్గం:భౌతిక శాస్త్రం
భూ కేంద్రక సిద్ధాంతం

ఆకాశంలో చలించే సౌర కుటుంబంలోని భూమి, చంద్రుడు మొదలయిన రాశులన్నీ చాలా కాలంగా ఎంతో కుతూహలాన్ని రేకెత్తిస్తుండేవి. ఈ గ్రహాల చలనాలను ఒక పద్ధతి ప్రకారం పరిశీలించిన వారు గ్రీకు దేశస్థులు. గ్రీకుల ఖగోళ పరిశీనలన్నింటినీ తెలియజేసిన శాస్త్రవేత్త టాలెమీ (క్రీస్తుశకం రెండవ శతాబ్దం వాడు). అతని సిద్ధాంతాన్ని **టాలమిక్ సిద్ధాంతం** లేదా **భూకేంద్రక సిద్ధాంతం** అంటారు. దాని ప్రకారం విశ్వానికంతటికీ భూమి కేంద్రంగా ఉందనీ సూర్యుడు, చంద్రుడు వంటి గ్రహాలన్నీ భూమి చుట్టూ తిరుగుతుంటాయనీ తెలుస్తుంది. ఈ సిద్ధాంతం సుమారుగా 1400 సంవత్సరములు అందరి ఆమోదం పొందింది. పదహారవ శతాబ్దంలో కోపర్నికస్ అనే పోలెండు దేశపు సన్యాసి సూర్యకేంద్రక సిద్ధాంతంను ప్రతిపాదించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:భౌతిక శాస్త్రం
కెప్లర్ గ్రహ గమన నియమాలు

భూ కేంద్రక సిద్ధాంతం, సూర్యకేంద్రక సిద్ధాంతముల ఆమోద యోగ్యతల మధ్య తలెత్తిన భేదాభిప్రాయాల పర్యవసానంగా ఖగోళ శాస్త్ర పరిశీలనలు అన్ని కచ్చితంగా లెక్కించాల్సి వచ్చింది. ఆ పరిశీలనల ఫలితాలను బట్టి టైకోబ్రాహి అను ప్రఖ్యాత ఖగోళ శాస్త్రవేత్త సూర్య కేంద్రక సిద్ధాంతమే సరైనదని వివరించాడు. దూర దర్శినులు లాంటి ఆధునిక పరికరాలేమీ లేని ఆ కాలంలో ఈయన ఖచ్చితమయిన వివరాలు కనుగొన్నాడు. టైకోబ్రాహీ పరిశోధనల ఫలితాలను అతని శిష్యుడైనటువంటి జోహాన్స్ కెప్లర్ సా.శ. 1619 వ సంవత్సరంలో సూర్య కేంద్రక సిద్ధాంతానికీ కచ్చితంగా సరిపోయే విధంగా గ్రహాల చలనాలకు సంబంధించిన కొన్ని భావనలు చేశాడు. ఆ భావనలే **కెప్లర్ గ్రహ గమన నియమాలు** (Kepler's laws of planetary motion) గా ఈనాటికీ అనువర్తిస్తున్నాయి.

ఖగోళ శాస్త్రములో కెప్లర్ మూడు గ్రహ గమన నియమములను ప్రతిపాదించడం జరిగింది. కెప్లర్ నియమము ప్రకారం గ్రహములు సూర్యుని చుట్టూ దీర్ఘ వృత్తాకార కక్ష్యలలో తిరుగు తుంటాయి. 
## గ్రహ గమన నియమాలు

# ప్రతి గ్రహము దీర్ఘ వృత్తాకార కక్ష్యలో తిరుగుతుంది. దీర్ఘ వృత్తం యొక్క రెండు నాభులలో ఏదో ఒక స్థానములో సూర్యుడు ఉంటాడు.
# దీర్ఘవృత్తాకార మార్గంలో తిరిగే గ్రహమునకు సూర్యునికి కలిపే రేఖ సమాన కాల వ్యవధులలో సమాన వైశాల్యములను యేర్పరుస్తుంది..
# గ్రహము యొక్క పరిభ్రమణ కాల వర్గం దీర్ఘవృత్తం యొక్క దీర్ఘాక్షం యొక్క ఘనమునకు అనులోమాను పాతంలో ఉండును.
## ఇవి కూడా చూడండి
* కెప్లర్ సమీకరణము

## బయటి లింకులు

## మూలాలు

వర్గం:భౌతిక శాస్త్రం
సూర్యకేంద్రక సిద్ధాంతం

**సూర్యకేంద్రక సిద్ధాంతం** అంటే సూర్యుడు కేంద్రంగా, భూమి, ఇతర గ్రహాలు దాని చుట్టూ తిరుగుచున్నవని వివరించే ఖగోళశాస్త్ర నమూనా. అంతకు ముందు టోలెమీ ప్రవేశ పెట్టిన భూకేంద్రక సిద్ధాంతానికి ఇది వ్యతిరేకమైనది. భూమి సూర్యుని చుట్టూ తిరుగుతుందనే భావనను సా.పూ 3 వ శతాబ్దంలోనే *అరిస్టార్కస్ ఆఫ్ సామోస్* ప్రతిపాదించాడు. కానీ మధ్యయుగంలో మాత్రం ఈ భావనకు అంతగా ప్రాచుర్యం లభించలేదు. బహుశ ఈ భావనను నిరూపించేందుకు అవసరమైన శాస్త్ర పరిశోధనలేమీ జరగకపోవడం ఇందుకు కారణం కావచ్చు.

16 శతాబ్దంలో సాంస్కృతిక పునరుజ్జీవన సమయానికి గణిత శాస్త్రవేత్త, ఖగోళవేత్త, క్యాథలిక్ క్లెరిక్ అయిన నికోలాస్ కోపర్నికస్ సూర్యకేంద్రక సిద్ధాంతానికి గణిత నమూనా తయారు చేసాడు. దీని తర్వాతి శతాబ్దంలో జొహన్నెస్ కెప్లర్ దీర్ఘవృత్తాలతో కూడిన గ్రహ గమన నియమాలు రూపొందించాడు. గెలీలియో టెలిస్కోపు ద్వారా పరిశీలించి అందుకు అనువైన పరిశీలనలు చేశాడు.

విలియం హెర్షెల్, ఫ్రెడెరిక్ బెస్సెల్, ఇంకా మరికొంతమంది ఖగోళ శాస్త్రవేత్తలు పరిశీలించిన మీదట సౌర వ్యవస్థకు సూర్యుడు కేంద్రంగా ఉన్నప్పటికీ విశ్వానికంతటికీ మాత్రం సూర్యుడే కేంద్రమని చెప్పలేమని ఋజువైంది.

## మూలాలు
**పాదపీఠికలు**

**సూచనలు**

## బయటి లింకులు
* 

వర్గం:భౌతిక శాస్త్రం
విద్యుత్ శక్తి

నిరోధంలో విద్యుత్ ప్రవాహం ఉన్నప్పుడు, జనించే ఉష్ణానికి కారణం, విద్యుచ్ఛాలక బల పీఠము (విద్యుత్ ఘటం) పని చేయటమే. విద్యుత్ ఘటం తనలోని రసాయన శక్తిని ఉపయోగించి ఈ పని చేస్తుంది. రసాయన శక్తి విద్యుత్ శక్తిగా మారుతుంది. 
: ఒక నిరోధానికి ({R}) పొటెన్షియల్ భేదం ({V}) ని ప్రయోగిస్తే, అది ({q}) ఆవేశాన్ని ప్రయాణింపజేసి, ({i}) విద్యుత్ ప్రవాహం ఉండేలా చేస్తుంది. భ్యాటరీ చేసిన పని({W}) ని 
::{W=V.q} తో సూచిస్తాం....(1)
:కాని {q=i.t} , ఇక్కడ {t=}నిరోధం గుండా విద్యుత్ ప్రవాహం ఉన్న కాల వ్యవధి: {i=}విద్యుత్ ప్రవాహం, కాబట్టి
::{W=V.i.t} ....(2)
:ఇది బ్యాటరీ సరఫరా చేసిన విద్యుచ్ఛక్తిని సూచిస్తుంది. విద్యుత్ శక్తికి ప్రమాణం జౌలు. {V=i.R} ను సమీకరణం (2) లో ప్రతిక్షేపిస్తే,
::{W={i^2}{R.t}} గా నగును. నిరోధం ఉష్ణ సాధనం అయితే మొత్తం విద్యుత్ శక్తి ఉష్ణ శక్తిగా మారుతుంది.

## ఇవి కూడా చూడండి

* విద్యుత్తు

## మూలాలు

వర్గం:భౌతిక శాస్త్రం
ప్రపంచ ప్రఖ్యాత శాస్త్రవేత్తలు

* thumb|పైథాగరస్పైథాగరస్
* హిప్పోక్రటిస్
* అరిస్టాటిల్
* ఆర్కిమెడిస్
* యూక్లిడ్
* టోలెమీ
* లియొనార్డో డావిన్సి
* నికోలస్ కోపర్నికస్
* జాన్ నేపియర్
* గెలీలియో గెలీలి
* విలియం హార్వె
* ఆట్టో వాన్ గెరిక్
* ఇవాంజెలిస్టా టొర్రిసెల్లి
* బ్లైసీ పాస్కల్
* ఐజాక్ న్యూటన్
* బెంజమిన్ ఫ్రాంక్లిన్
* ఎడ్వర్డ్ జెన్నర్
* సర్ హంప్రీ డేవి
* మైకేల్ ఫెరడే
* చార్లెస్ డార్విన్
* గ్రెగర్ జోహన్ మెండల్
* ఫ్రెడరిక్ ఆగస్టు కెకులే
*ఆల్‍ఫ్రెడ్ నోబెల్
* విల్ హెల్ం కొన్ రాడ్ రాయింట్జెన్
* గ్రహంబెల్
* థామస్ అల్వా ఎడిసన్
* జగదీశ్ చంద్రబోస్
* మాక్స్ ప్లాంక్
* థేల్స్
*ప్రఫుల్ల చంద్ర రాయ్
* మేడం క్యూరీ
*విల్బర్ ఆర్విల్లె రైట్ సోదరులు
* ఎర్నెస్ట్ రూథర్‌ఫోర్డ్
* మార్కోనీ
* ఆల్బర్ట్ ఐన్‌స్టీన్
* అలెగ్జాండర్ ఫ్లెమింగ్
* శ్రీనివాస రామానుజన్
* జాన్ లోగి బయర్డ్
* సర్ సి.వి.రామన్
* జేమ్స్ చాడ్విక్
* సత్యేంద్రనాథ్ బోస్
*సలీం ఆలీ
* ఎన్ రికో ఫెర్మి
* హోమీ జహంగీర్ బాబా
* హరగోవింద ఖురానా
* అమర్త్యా సేన్
* సుబ్రహ్మణ్య చంద్రశేఖర్
* స్టీఫెన్ హాకింగ్
* అడ్రియన్ మేరీ లెజెండ్రీ
* కార్ల్ ఫ్రెడెరిక్ గాస్
* గాట్‌ఫ్రెడ్ లీబ్నిట్జ్
* జేమ్స్ క్లర్క్ మాక్స్‌వెల్
* జోసెఫ్ ఫోరియర్
* జోసెఫ్ లూయిస్ లెగ్రాంజ్
* థామస్ బేయిస్
* పియర్ సైమన్ లాప్లేస్
* ముహమ్మద్ ఇబ్న్ మూసా అల్ క్వారిజిమి
* శ్రీనివాస రామానుజన్
* లియొనార్డ్ ఆయిలర్
* ఆట్టో వాన్ గెరిక్
* మాక్స్ అబ్రహమ్
* విల్హేల్మ్ కన్రాడ్ రాంట్జెన్
* జార్జి బెంథామ్
* జోసెఫ్ డాల్టన్ హుకర్
* ఎడ్వర్డ్ జెన్నర్
* అయ్యగారి సాంబశివరావు
* నారాయణం నరసింహ మూర్తి
* యలవర్తి నాయుడమ్మ
* యల్లాప్రగడ సుబ్బారావు
* ఆర్యభట్టు
* చింతామణి నాగేష రామచంద్ర రావు
* జగదీశ్ చంద్ర బోస్
* దత్తాత్రేయ రామచంద్ర కప్రేకర్
* ప్రఫుల్ల చంద్ర రాయ్
* వరాహమిహిరుడు
* మెండలీఫ్
* మేరీ క్యూరీ
* జోసెఫ్ ప్రీస్ట్‌లీ
* శాంతి స్వరూప్ భట్నాగర్
* విలియం హెన్రీపెర్కిన్
* డెన్నిస్ రిచీ
* పద్మశ్రీ వారియర్
* హోమీ భాభా
* ముహమ్మద్ ఇబ్న్ మూసా అల్ క్వారిజిమి
* సామ్యూల్ F. B. మోర్స్
* భాస్కరాచార్యుడు

* జాన్‌ ఆర్చిబాల్డ్‌ వీలర్

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:ప్రపంచ ప్రఖ్యాత శాస్త్రవేత్తలు
వర్గం:ప్రపంచ ప్రసిద్ధులు
కిలోవాట్ అవర్

మన ఇండ్లలో ఉపయోగించే విద్యుత్ సాధనాలు వినియోగించుకునే విద్యుచ్చక్తిని, మీటరు నమోదు చేస్తుంది. ఒక నిర్ణీత కాలంలో వినియోగమయిన విద్యుచ్చక్తిని నమోదు చేయాలంటే ఈ మీటరు యొక్క, తొలి, తుది రీడింగులను నమోదు చేయాలి. ఈ రెండు రీడింగుల భేదము ఆ నిర్ణీత కాలంలో వినియోగమైన విద్యుచ్చక్తి ప్రమాణాలను తెలుపుతుంది.
:: యిండ్లలో వాడబడుతున్న మీటర్ రీడింగ్ ప్రమాణం "యూనిట్" అంటే కిలో.వాట్.అవర్{(KWH)}
: విద్యుత్ సాధనం వినియోగించుకొనే విద్యుచ్ఛక్తి, ఆ సాధన వాటేజ్ పైన దానినిఉపయోగించిన కాలవ్యవధి పైన ఆధారపదుతుంది.

::: విద్యుచ్ఛక్తి = సామర్థ్యం X కాలం=వాట్ .సెకనులు
::::1 వాట్ అవర్ = 1 వాట్ X 1 గంట1 వాట్ అవర్ = 1 వాట్ X 60 X 60 సెకనులు1 వాట్ అవర్ = 3600 వాట్.సెకనులు1 కిలో వాట్ అవర్ = 1000 వాట్ అవర్స్1 కిలో వాట్ అవర్ = 1000 X 3600 వాట్ సెకనులు. {{1 KWH}=36 X {10^5}WH}
:: మీ విద్యుత్తు బిల్లులో చూపబడిన నెలసరి వాడుక ప్రమాణాల సంఖ్య మీరు ఉపయోగించిన { KWH}(యూనిట్లు) లను సూచిస్తుంది.

వర్గం:భౌతిక శాస్త్రం
న్యూటన్ విశ్వగురుత్వాకర్షణ సిద్ధాంతం

జోహన్నిస్ కెప్లర్ సా.శ. 1619 వ సంవత్సరంలో సూర్య కేంద్రక సిద్ధాంతానికీ కచ్చితంగా సరిపోయే విధంగా గ్రహాల చలనాలకు సంబంధించిన కొన్ని భావనలు చేసిన 60 సంవత్సరముల తరువాత సర్ ఐజాక్ న్యూటన్ భూమి చుట్టూ తిరిగే చంద్రుని చలనాన్ని పరిశీలించాడు.

చంద్రుడు, భూమి చుట్టూ ఒకసారి తిరిగి రావడానికి 27.3 రోజులు పడుతుంది. భూమికి, చంద్రునికి మధ్య గల దూరం సుమారుగా : 3.85 \times 10^{5} కి.మీ.లు ఉంటుంది. ఈ విలువలననుసరించి న్యూటన్ భూమి దిశగా చంద్రునికి ఉండే త్వరణాన్ని లెక్కించి, అది : 0.0027 m./s.^{2}గా ఉంటుందని కనుగొన్నాడు. అయితే మరి ఇంత త్వరణానికి కారణమయిన బలం ఏమయి ఉంటుందన ప్రశ్నకు సమాధానం అతని ప్రఖ్యాతి నొందిన చెట్టుపై నుండి పడుతున్న ఆపిల్ పండు పరిశీలన నుండే వెల్లడయింది. దాని ప్రకారం భూమి తనపై నున్న ప్రతీ దానిని తన కేంద్రం వైపుగా ఆకర్షించుతుంటుంది. ఈ ఆకర్షణ సిద్ధాంతం ఒక్క భూమికే గాక అన్ని ఖగోళ రాశులకూ వర్తిస్తుందని కూడా నిర్ధారించాడు. అంటే భూమి పైకి ఆపిల్ పండు పడటానికి ఏది కారణమయిందో, అదే చంద్రుని భూమి వైపుగా ఉంచడానికి పనిచేస్తున్నది. న్యూటన్ తాను చేసిన యోచన పర్యవసానంగా ఒక సార్వత్రిక సూత్రాన్ని వివరించారు. దీని ప్రకారం ఒక భూమి మాత్రమే కాక విశ్వంలోని అన్ని వస్తువులు ఇతర వస్తువులను పరస్పరం ఆకర్షించుకుంటున్నాయి. ఆ బలాన్ని గురుత్వబలం లేదా గురుత్వాకర్షణ బలం అంటారు. ఈ సూత్రాన్ని విశ్వ గురుత్వాకర్షణ నియమం అంటారు.

ఈ నియమం ప్రకారం విశ్వంలో ఏ రెండు వస్తువుల మధ్య గురుత్వాకర్షణ బలం ({F}) వాటి ద్రవ్యరాశుల ({m_1},{m_2}) లబ్ధానికి అనులోమానుపాతంలోనూ, వాటి మధ్య దూరపు వర్గానికి ({r^2}) విలోమానుపాతంలోనూ ఉంటుంది. అనగా,

:::{F{\alpha\,} {m_1} {m_2}} ................................................(1){F{\alpha\,} {1\over {r^2}}}...........................................(2) (1),(2) నుండి {F{\alpha\,}}{F {=}G}{G} ను సార్వత్రిక గురుత్వాకర్షణ స్థిరాంకం అంటారు.దీని సంఖ్యాత్మక విలువ
: G = 6.67384(80) \times 10^{-11} \ \mbox{m}^3 \ \mbox{kg}^{-1} \ \mbox{s}^{-2} = 6.67384(80) \times 10^{-11} \ {\rm N}\, {\rm (m/kg)^2}

రెండు వస్తువుల ద్రవ్యరాశులు వరుసగా 'm*<sub>1</sub>, *m''2, వాటి మధ్య గల దూరం r, అయితే వాటి మధ్య పని చేసే ఆకర్షణ బలం (F) నిఈ విధంగా సూచించవచ్చు.

:

## ఇవి కూడా చూడండి
* గురుత్వత్వరణం

## బయటి లింకులు

వర్గం:భౌతిక శాస్త్రం
వర్గం:గురుత్వాకర్షణ
గురుత్వత్వరణం

thumbnail|న్యూటన్ విశ్వ గురుత్వ నియమము
భూమ్యాకర్షణ వల్ల వస్తువుకి కలిగిన త్వరణాన్ని గురుత్వ త్వరణం అంటారు. దీనిని {g}తో సూచిస్తారు. దీనివిలువ ప్రదేశాన్ని బట్టి మారుతుంది.గురుత్వ త్వరణం వల్ల వస్తువు భారం కూడా మారుతుంది. ఈ గురుత్వ త్వరణం విలువ ప్రతి గ్రహంపై వేర్వేరుగా ఉంటుంది.
## ప్రమాణాలు
:{CGS} లో సెం.మీ/సె2{MKS} లో మీ/సె2
## గురుత్వ త్వరణం, విశ్వ గురుత్వాకర్షణ స్థిరాంకం ల మధ్య సంబంధం

:{m} ద్రవ్యరాశి గల ఒక వస్తువు భూమిపై నుండి{r} ఎత్తు లో ఒక వస్తువు భూమ్యాకర్షణ పరిథి లో ఉందనుకుందాం. ఆ వస్తువు గురుత్వాకర్షణ బలం ప్రభావంతో భూమిపైకి స్వేచ్ఛగా భూమిపై పడుతుంది. భూమి ద్రవ్యరాశి {M} అనుకుంటే, భూమి రాయి మీద కలిగించే బలం {F}.న్యూటన్ విశ్వ గురుత్వాకర్షణ నియమం ప్రకారం. 
:::{F {=}G}.........................................(1)భూమి వస్తువుపై కలిగించే బలమే, దానిలో త్వరణాన్ని కలుగుజేస్తుంది. ఆ చర్య ఫలితంగా వస్తువు క్రిందకు పడుతుంది. అపుడు న్యూటన్ రెండవ గమననియమం ప్రకారం బలము ({F}) = ద్రవ్యరాశి X త్వరణంఅనగా {F=m.g}.........................................(2) {g}గురుత్వ త్వరణం{m}=వస్తువు ద్రవ్యరాశి.(1), (2) ల నుండి {m.g={G{m} {M}\over{r^2}}}  లేదా  {g=}

: దీనిని బట్టి గురుత్వ త్వరణం వస్తువు ద్రవ్యరాశి పై ఆధారపడదని తెలుస్తుంది. అనగా ఒక బరువుగా గల వస్తువు, ఒక తేలికగా గల వస్తువును ఎత్తుపైనుండి ఒకేసారి జారవిడిచిన అవి భూమిని ఒకేసారి చేరుతాయి. ప్రఖ్యాత శాస్త్రవేత్త గెలీలియో ప్రఖ్యాతి గాంచిన పీసా గోపురం నుండి వేర్వేరు ద్రవ్రరాశి గల వస్తువులను ఒకేసారి జారవిడిచి అవి ఒకేసారి భూమిని చేరుతాయని నిరూపించాడు.
## గురుత్వ త్వరణం విలువను కనుగొనుట
పై సమీకరణములో 
::విశ్వ గురుత్వాకర్షణ స్థిరాంకం ({G})={6.67}X{10^{-11}} {N}{m^2}{Kg^{-2}}   :  భూమి ద్రవ్యరాశి ({m})={6X10^{24}Kg}  ; భూమి వ్యాసార్థం({r})=}\over()^{2} మీ/సె2{g=9.8}మీ/సె2
## భూమిపై వివిధ ప్రాంతములలో గురుత్వత్వరణం

## ఎత్తుకు పోయినపుడు, లోతుకు వెళ్ళినపుడు గురుత్వత్వరణం
భూమిపై నుండి ఎత్తుకు పోయినపుడు గురుత్వ త్వరణం తగ్గుతుంది. భూమి వ్యాసార్థం (సుమారు 6400 కి.మీ) లో సగం దూరం (సుమారు 3200 కి.మీ.) పైకి పోయినపుడు గురుత్వ త్వరణం శూన్యమవుతుంది. లోతునకు పోవునపుడు గురుత్వ త్వరణం తగ్గును. కావున భూ కేంద్రం వద్ద గురుత్వ త్వరణం శూన్యమగును.
## చంద్రునిపై
భూమిపై గురుత్వ త్వరణం 9.8 మీ/సె2 ఉండును. చంద్రుని పై గురుత్వ త్వరణం 1.67 మీ/సె2 ఉండును. ఈ విలువ భూ గురుత్వ త్వరణంలో 1/6 వంతు ఉండును. కనుక చంద్రునుపై వస్తువు భారం భూమిపై వస్తుపు భారంలో 1/6 వంతు ఉండును.
ఉదా: ఒక వ్యక్తి బరువు భూమిపై 60 కి.గ్రాం.లు అయిన అదె వ్యక్తి బరువు చంద్రునిపై 10 కి.గ్రా. ఉండును.
## సూర్యునిపై
భూమిపై గురుత్వ త్వరణం 9.8 మీ/సె2 ఉండును. సూర్యుని పై గురుత్వ త్వరణం 274.1 మీ/సె2 ఉండును. ఈ విలువ భూ గురుత్వ త్వరణం కన్నా 28 రెట్లు ఎక్కువ ఉండును. కనుక సూర్యునిపై వస్తువు భారం భూమిపై వస్తుపు భారం కన్నా 28 రెట్లు ఎక్కువ ఉండును.
## ఇతర గ్రహములపై

## కొలిచే సాధనాలు
*గురుత్వ త్వరణాన్ని కొలుచుటకు గురుత్వమాపకం అనే పరికరాన్ని వాడుతారు. దీనిలో బాలిడన్ గురుత్వమాపకం, గల్ఫ్ గురుత్వమాపకం అనేవి ఉంటాయి.
* లఘులోలక మూడవ సూత్రాన్ని ఉపయోగించి గురుత్వ త్వరణం విలువను గణించచ్చు.

## యివి కూడా చూడండి
* గురుత్వ స్థిరాంకం
* న్యూటన్ విశ్వ గురుత్వాకర్షణ నియమం
## మూలాలు

వర్గం:భౌతిక శాస్త్రం
స్ప్రింగ్ త్రాసు

ఒక వస్తువు భారమును కనుగొనుటకు వాడే పరికరము స్ప్రింగ్ త్రాసు. ఇది హుక్ సూత్రము పై ఆధారపడి పనిచేస్తుంది. 
[thumb|200px|A [spring scale measures the weight of an object]]
## బరువు
**బరువు** లేదా **భారము** (ఆంగ్లం Weight) ఒక రకమైన కొలమానము. భౌతిక శాస్త్రం ప్రకారం, ఒక వస్తువు పై గల గురుత్వాకర్షణ బలమును "భారము" లేదా "బరువు"అందురు. వస్తువు బరువు దాని ద్రవ్యరాశి, గురుత్వ త్వరణం ల లబ్ధానికి సమానము. 'm' ద్రవ్యరాశి గాను, 'g' గురుత్వ త్వరణం గల వస్తువుకు కలిగే భారం W=mg అవుతుంది. ఇది ప్రదేశాన్ని బట్టి మారుతుంది. ఒక కిలోగ్రాం ద్రవ్యరాశి గల వస్తువు భారం భూమిపై సాధారణంగా 9.8 న్యూటన్లు ఉంటుంది. భారం అనగా వస్తువుపై గల గురుత్వాకర్షణ బలం కావున దీని ప్రమాణాలు బలం ప్రమాణాలతో సమానంగా ఉంటుంది. భారమునకు దిశ ఉంటుంది కావున భారం సదిశ రాశి. దీనిని స్ప్రింగ్ త్రాసుతో కనుగొనవచ్చును.
## ఉపయోగాలు
## చరిత్ర
## మూలాలు

వర్గం:భౌతిక శాస్త్రం
నవ బిందు వృత్తం

ఒక త్రిభుజంలో గల ఈ దిగువనీయబడిన తొమ్మిది బిందువుల గుండా పోవు వృత్తమును నవ బిందు వృత్తం అంటారు.
# త్రిభుజంలో గల భుజము ల మధ్య బిందువులు (3)
# త్రిభుజం యొక్క శీర్షం నుండి ఎదుటి భుజానికి గీయబడిన లంబములు, త్రిభుజం యొక్క భుజంపై కలిసే బిందువులు (లంబ పాదములు) (3)
# త్రిభుజ ప్రతీ శీర్షం నుండి లంబ కేంద్రం నకు మధ్య బిందువులు (3)
పై 9 బిందువుల గుండ పోవు వృత్తమును నవ బిందు వృత్తం అంటారు. (nine-point circle)

## తొమ్మిది బిందువుల గుర్తింపు

పై పటంలో వృత్తము తొమ్మిది జ్యామితీయ బిందువులైన {D,E,F,G,H,I,J,K,L} గుండా పోయింది. ఈ బిందువులలో *D*, *E*, *F*లు త్రిభుజ భుజాల మధ్య బిందువులు. *G*, *H*, *I* బిందువులు త్రిభుజ భుజాలపై గల లంబ పాదములు. *J*, *K*, *L* బిందువులు త్రిభుజ శీర్షములైన "A", "B", "C" లనుండి లంబకేంద్రం (S) కు గల రేఖాఖండం యొక్క మధ్య బిందువులు.

:అల్ప కోణ త్రిభుజంలో భుజాల మధ్య బిందువులు, లంబకెంద్రాలు త్రిభుజం పైన ఉంటాయి. అధిక కోణ త్రిభుజంలో రెడు భుజాల లంబకేద్రాలు త్రిభుజం బయట ఉంటాయి. అయినా నవ బిందు వృత్తం ఈ తొమ్మిది బిందువుల గుండా పోతుంది.

## యితర పేర్లు
* Feuerbach's circle,
* Euler's circle
* Terquem's circle
* the six-points circle
* the twelve-points circle
* medioscribed circle
* mid circle
* the circum-midcircle.

## యివి కూడా చూడండి
* త్రిభుజం

వర్గం:గణిత శాస్త్రము
ఆయిలర్ రేఖ

జ్యామితిలో **ఆయిలర్ రేఖ** అనునది త్రిభుజంలో ఈ క్రింది నాలుగు బిందువుల గుండా పోవు రేఖ.

:::# గురుత్వ కేంద్రము ( త్రిభుజ మధ్యగత రేఖల మిళిత బిందువు)
:::# లంబ కేంద్రము (త్రిభుజ ఉన్నతుల మిళిత బిందువు)
:::# పరివృత్త కేంద్రము (త్రిభుజ భుజాల లంబ సమద్విఖండన రేఖల మిళిత బిందువు
:::# నవ బిందు వృత్త కేంద్రం (త్రిభుజ నవ బిందు వృత్తం యొక్క కేంద్రం)

* పై నాలుగు బిందువులు సరేఖీయాలని 1765 లో లియొనార్డో ఆయిలర్ అనే ప్రఖ్యాత గణిత శాస్త్రవేత్త కనుగొన్నాడు. ఆయన పేరుమీత ఆ బిందువుల గుండా పోవు రేఖను ఆయిలర్ రేఖ అంటారు.
* సమబాహు త్రిభుజంలో పై నాలుగు బిందువులు ఏకీభవిస్తాయి.
* యితర త్రిభుజాలలో నాలుగు బిందువులూ ఏకీభవించవు. అందువలన **ఆయిలర్ రేఖ** వ్యవస్థీకృతమవుతుంది.
* నవ బిందు వృత్త కేంద్రం ఎల్లపుడూ లంబ కేంద్రము, పరివృత్త కేంద్రం మధ్య మాత్రమే ఉంటుంది.
* గురుత్వ కేంద్రము, పరివృత్త కేంద్రం మధ్య దూరం ఎల్లపుడూ గురుత్వ కేంద్రం, లంబకేంద్రం ల మధ్య దూరంలో సగం ఉంటుంది.

## యివి కూడ చూడండి
* త్రిభుజం
* నవ బిందు వృత్తం

వర్గం:గణిత శాస్త్రము
జాన్ నేపియర్

లాగరిధమ్స్ గురించి ఎంతోమందికి తెలుసు. క్లిష్టమైన సమస్యలను త్వరితగతిలో చేయాలంటే ఇప్పటికీ ఎంతో మంది లాగరిధమ్స్ నే ఉపయోగిస్తారు. క్యాలిక్యులేటర్లు, కంప్యూటర్లు వచ్చి లాగరిథంమ్స్ వాడకాన్ని తగ్గించాయి. కాని దాని వైశిష్ట్యాన్ని మాత్రం కొంచెంకూడా తగ్గించలేకపోయాయి. ఈ వేళ ఏ విజ్ఞాన శాస్త్రాన్ని తీసుకున్నా లాగరిథమ్స్ వాడటం తప్పనిసరిగా జరుగుతోంది. అంత ప్రాముఖ్యాన్ని పొందిన లాగరిథమ్స్ సృష్టి కర్త **జాన్ నేపియర్**.
## బాల్యం
ఈయన స్కాట్ లాండ్కు చెందిన గణిత శాస్త్రవేత్త. 1550 లో ఎడిన్ బర్గ్ లో జన్మించాడు. గమ్మత్తు ఏమిటంటే అప్పుడు ఈయన తండ్రి వయస్సు కేవలం 16 సంవత్సరాలే. 13 సంవత్సరాల వయస్సులో నేపియర్ సెయింట్ ఆండ్రూన్ విశ్వవిద్యాలయంలో చేరాడు. కాని డిగ్రీ మాత్రం పుచ్చుకోలేదు. నేపియర్ తరువాతి జీవితం గూర్చి సరిగా తెలియలేదు. బహుశా విదేశాలకు వెళ్ళి ఉండవచ్చని చరిత్రకారుల అభిప్రాయం. 1571 లో నేపియర్ మళ్ళీ జన్మస్థలం చేరుకున్నాడు. 1572 లో పెళ్ళి చేసుకున్నాడు. కొన్నాళ్ళ తరువాత భార్య చనిపోయిందని తరువాత మళ్ళీ పెళ్ళి చేసుకున్నాడని తెలుస్తోంది. ఈయనకు వివాదస్పదమైన విషయాలంటె మహా యిష్ఠం. 1593 లో మతాధికారులగురించి ఒక పుస్తకం రాసాడు.అందులో 1688-1700 మధ్య కాలంలో పోప్ లు ప్రపంచాన్ని నాశనం చేస్తారని రాసాడు. ఈ పుస్తకం ఎంతో గొడవను రేపింది. ఇది 21 సార్లు ప్రచురించబడింది.అందులో పదిసార్లు నేపియర్ జీవిత కాలంలోనే జరగటం విశేషం.
## జీవితం
ఆ తరువాత నేపియర్ యుద్ధ పరికరాలు తయారు చేయడంలో నిమగ్నుడయ్యాడు. కాచివేసే దర్పణాలను రెండు రకాల వాటిని రోపొందించాడు. వీటి సాయంతో శత్రువును దెబ్బకొట్టడం తేలికగా ఉండేది. ఒక లోహరథాన్ని తయారుచేశాడు. ఈ రథం పైకి ఎక్కి సురక్షితంగా ఉండి శత్రువుల మీద తుపాకీ తూటాలు వర్షాన్ని కురిపించవచ్చు. ఇంతటి అమోఘమైన నైపుణ్యాన్ని ప్రదర్శించిన నేపియర్ తన ప్రతిభా పాటవాలను గణితంలో కూడా చూపడం మొదలుపొట్టాడు. నేపియర్ రాడ్ అనే పరికరాన్ని తయారు చేసి ఈ పరికరం సాయంతో కూడికలు, తీసివేతలు, వర్గమూలాలు చేయటం చాలా తేలికగ ఉండేది. 1593 నాటికి నేపియర్ లాగరిథమ్స్ ను రంగంలోకి తీసుకుని వచ్చాడు. రకరకాల గణిత విన్యాసాలను అతి తేలికగా అతి తొందరగా చేయటానికి లాగరిథమ్స్ కు మించింది లేకపోయింది. నేపియన్ అంటే లాగరిథమ్స్ అనే ముద్ర పడింది. ఈయన ఏప్రియల్ 4, 1617 న మరిణించాడు.

## సేవలు
నేపియర్ గణిత శాస్త్రానికి చేసిన సేవలు తెలియాలంటే "డిస్క్రిప్షన్ ఆఫ్ మార్వెలాన్స్ కానన్ ఆఫ్ లాగరిథమ్స్ " (1614 ప్రచురణ), "కనస్ట్రక్షన్ ఆఫ్ ది మార్వెలాన్స్ కానన్ ఆఫ్ లాగరిథమ్స్ " (1620 ప్రచురణ) సంపుటాలను చూస్తే చాలు గణిత శాస్త్రంలో లాగరిథమ్&శ్ ఒక నవ శకాన్ని సృష్టించింది. ఈ లాగరిథమ్స్ నిలిచియున్నంత కాలం నేపియర్ నిలిచే ఉంటాడు.

## చిత్రమాలిక

File:Bust of the mathematician John Napier of Merchiston.jpg|Bust of Napier, holding his 'bones', at the Craighouse Campus of Napier University, Edinburgh
File:Napier's Bones.JPG|An ivory set of Napier's Bones from around 1650
File:Napier's calculating tables.JPG|A set of Napier's calculating tables from around 1680


## యివి కూడా చూడండి
* 
*
*

వర్గం:ప్రపంచ ప్రఖ్యాత శాస్త్రవేత్తలు
ద్రవ్యరాశి, భారం

## ద్రవ్యరాశి

ఒక పదార్థంలో గల ద్రవ్య పరిమాణము (ద్రవ్య సంచయము) ను దాని ద్రవ్యరాశి అంటారు. ఇది అదిశరాశి. ఇది ప్రదేశమును బట్టి మారదు. ఇది వస్తువుల యొక్క ప్రాథమిక లక్షణం. ఇది విశ్వంలో ఎక్కడైనా స్థిరంగా యుంటుంది. దీనిని సాధారణ త్రాసుతో కొలుస్తారు. దీనిని "{m}" అనే అక్షరంతో సూచిస్తారు. దీని ప్రమాణములు C.G.S పద్ధతిలో "గ్రాము", F.P.S పద్ధతిలో "పౌండు" S.I పద్ధతిలో "కిలో గ్రాము". 
: ఉదాహరణకు భూమిపై ఒక వ్యక్తి ద్రవ్యరాశి 60 కి.గ్రా. అయితే చంద్రునిపైకి పోయినా సరే 60 కి.గ్రా. ఉంటుంది. దీనిని బట్టి ద్రవ్యరాశి ప్రదేశం బట్టి మారదని తెలుస్తుంది.
## భారము

వస్తువుపై గల భూమ్యాకర్షణ బలాన్ని భారం అంటారు. దీనికి దిశ పరిమాణం ఉంటుంది కనుక ఇది సదిశరాశి. ఇది దాని ద్రవ్యరాశి, గురుత్వ త్వరణాల లబ్ధానికి సమానం.ఇది ప్రదేశం బట్టి మారుతుంది. ఎందువలనంటే భారం గురుత్వ త్వరణం పై ఆధారపడి యుంటుంది. గుతుత్వ త్వరణం ప్రదేశాన్ని బట్టి మారుతుంది. దీనిని స్ప్రింగ్ త్రాసుతో కొలుస్తారు.దీనిని "{W}"తో సూచిస్తారు.
::వస్తుభారం, దాని మీద పని చేసే గురుత్వాకర్షణ వలన ఏర్పడుతుంది, కనుక బలం, భారాల ప్రమాణాలు ఒకటే. S.I. పద్ధతిలో భారం ప్రమాణం న్యూటన్ (N) లేదా కిలోగ్రాం భారం లేదా kg wt లేదా kgf C.G.S. ప్రమాణాలు. లో డైను లేదాgmwt లేదా gmf . 1 కి.గ్రా ద్రవ్యరాశి గల వస్తువు బరువు = 9.8 న్యూటన్లు

## భారమునకు సూత్రము
'm' ద్రవ్యరాశి గాను, 'g' గురుత్వ త్వరణం గాను ఉన్న ఒక వస్తువుకు కలిగే భారం {W = mg}

## భారం మారే అంశాలు
: కాని g విలువ ప్రదేశాన్ని బట్టి మారడం వలన వస్తుభారం కూడ ప్రదేశాన్ని బట్టి మారుతుంటుంది. ఉదాహరణకు చంద్రుని మీద వస్తుభారం, అది భూమి మీద ఉన్న భారంలో 1/6 వ వంతుంటుంది. దీనికి కారణం చంద్రుని గురుత్వ త్వరణం, భూ గురుత్వ త్వరణంలో 1/6 వ వంతుండడమే. ఎత్తైన ప్రదేశాలకు వెళ్ళినపుడు g తగ్గడం వలన దాని భారం కూడ తగ్గుతుంది. భూమి వ్యాసార్థమునకు సగం పొడవు(సుమారు 3200 కి.మీ) గల దూరం ఎత్తునకు పోయినపుడు వస్తువు భారం శూన్యమవుతుంది. ధృవాల వద్ద భూ వ్యాసార్థం తక్కువ కావున గురుత్వ త్వరణం ఎక్కువ. అందువలన వస్తువు భారం ధృవాల వద్ద గరిష్టంగా ఉంటుంది. భూమధ్య రేఖ వద్ద భూ వ్యాసార్థం ఎక్కువ కావున గురుత్వ త్వరణం తక్కువ. అందువలన భూమధ్య రేఖ వద్ద వస్తువు భారం కనిష్టం గా ఉంటుంది.
## భారానికి ప్రమాణాలు
వస్తుభారం, దాని మీద పని చేసే గురుత్వాకర్షణ వలన ఏర్పడుతుంది, కనుక బలం, భారాల ప్రమాణాలు ఒకటే. S.I. పద్ధతిలో భారం ప్రమాణం న్యూటన్ (N). మరొక ప్రమాణం కూడా ఉంది. అది కిలోగ్రాం భారం లేదా kg wt లేదా kgf లేదా gmwt లేదా gmf లు వరుసగా S.I. C.G.S. ప్రమాణాలు.

1 కి.గ్రాం ద్రవ్యారాశి కల వస్తువు మీద పని చేసే గురుత్వాకర్షణ బలం 1 కి.గ్రా. భారం

g = 9.8 మీ.సె−2, అనుకుంటే,

1 కి.గ్రా. భారం = 1 Kgf = 9.8 న్యూటన్ అనగా 1 కి.గ్రా. ద్రవ్యరాశి భారం 9.8 న్యూటన్. g విలువ ఎత్తు, లోతు, ప్రదేశాలను బట్టి మారడం వలన భారం కూడా అదే విధంగా మారుతుంది. కాని ద్రవ్యరాశి మాత్రం మారదు.

## Overview

## Converting units of mass to equivalent forces on Earth

## Buoyancy and weight

## Types of scales and what they measure

## ఇవి కూడా చూడండి
ద్రవ్యరాశి

భారం

గురుత్వాకర్షణ

## బయటి లింకులు

వర్గం:భౌతిక శాస్త్రం
సంఘసంస్కర్త

సమాజాన్ని సంస్కరించేందుకు పూనుకున్న వ్యక్తిని **సంఘసంస్కర్త** అంటారు. సమాజంలో గల విభిన్న మతాలకు, వర్గాలకు, భాషలకు, సంస్కృతులకు అతీతంగా మానవుల మధ్య గల ప్రేమ, గౌరవాల భావనలనే "సౌభ్రాతృత్వం" అనే లక్షణాన్ని కలిగి ఉంటాడు. ఇంకనూ ముందుకు సాగి, సర్వమానవ ప్రేమ, మానవకళ్యాణం, విశ్వమానవ సమానత్వం, వసుదైక కుటుంబ భావనలు మున్నగు ఉన్నత భావనలు, సద్-నీతి, ప్రకృతినియమాలు, విశ్వజనీయ మానవసూత్రాలు, సమ్మిళిత సామాజిక స్పృహలు వంటి ఉన్నత విలువలతో కూడిన విశాల దృక్పథానికి పాటు పడతాడు. 
సంఘసంస్కర్త ఆదర్శవంతుడై ఆదర్శవంతులు తయారవడానికి దోహదపడతాడు.

## భారతీయ సంఘ సంస్కర్తలు
thumb|రాజ రామ్ మోహన్ రాయ్
# రాజా రామ్ మోహన్ రాయ్ (1772 మే 22 – 1833 సెప్టెంబరు 27) 
# కబీర్ (1440 - 1518)
# వీరచంద్ గాంధీ (1864–1901) )
# స్వామి వివేకానంద (1863 జనవరి 12 – 1902 జూలై 4) 
# జమ్నాలాల్ బజాజ్ (1889 నవంబరు 4 – 1942 ఫిబ్రవరి 11) 
# వినోబా భావే (1895 సెప్టెంబరు 11 - 1982 నవంబరు 15)
# బాబా ఆమ్టే (1914 డిసెంబరు 26 – 2008 ఫిబ్రవరి 9) 
# శ్రీరామ్ శర్మ ఆచార్య (1911 సెప్టెంబరు 20 – 1990 జూన్ 2) 
# ఈశ్వర్ చంద్ర విద్యాసాగర్ (1820–1891)
# దండో కేశవ్ కార్వే (1858 ఏప్రిల్ 18 - 1962 నవంబరు 9)
# బాలశాస్త్రి జంబేకర్ 1812 జనవరి 6– 1846 మే 18)
# బి.ఆర్.అంబేద్కర్ (1891 ఏప్రిల్ 14 — 1956 డిసెంబరు 6)
# అనిబీసెంట్ (1847 అక్టోబరు 1 – 1933 సెప్టెంబరు 20)
# విట్టల్ రాంజీ షిండే (1873 ఏప్రిల్ 23 – 1944 జనవరి 2)
# గోపాల్ హరి దేశ్ ముఖ్ (1823–1892)
# కందుకూరి విరేశలింగం16 ఏప్రిల్ 1848 - 1919 మే 27.
# జవహర్ లాల్ నెహ్రూ14 నవంబరు 1889 – 27 మె 1964
# విజయ్ పాల్ బఘెల్ ( 1967 ఫిబ్రవరి 20)
# పెరియార్ ఇ.వి.రామసామి
# పాండురంగ్ శాస్త్రి అథాల్వే (1920 అక్టోబరు 19 – 2003 అక్టోబరు 25)
# మోనోమోహున్ ఘోష్
# మహేష్ తమ్మడి (1990 ఆగస్టు 17 )https://www.youtube.com/c/TammadiThoughtsmaheshtammadi

## ఇవి కూడా చూడండి
* మార్గదర్శి
* సౌభ్రాతృత్వం
* భారతీయ సంఘ సంస్కర్తలు

## బయటి లింకులు
వర్గం:సంఘసంస్కర్తలు
భారతీయ గణిత శాస్త్రవేత్తలు

thumb|శ్రీనివాస రామానుజన్
గణితశాస్త్రాన్ని, ప్రాచీనకాలంనుండి ఎంతోమంది భారతీయులు అభివృద్ధి పరుస్తూ వచ్చారు. భారతీయ గణిత ఆవిష్కరణల్లో ముఖ్యమైనవిగా సున్నా వాడకం, బీజగణితం వంటివాటిని చెబుతారు.
## ప్రాచీన కాలం(క్రీ.పూ.5 నుండి సా.శ..11 వరకు)
*పాణిని (క్రీ.పూ. 4)
*పింగళుడు 
*వరాహమిహిరుడు (సా.శ..505 నుండి 587)
*ఆర్యభట్టు-ఖగోళ శాస్త్ర గణనలు కచ్చితంగా చేసినవాడు (సా.శ.. 476 నుండి 520 )
*యతి వృషభుడు - తిలోయపన్నత్తి అనే గణిత, ఖగోళ శాస్త్ర గ్రంథాన్ని రాసిన జైన మత ఆచార్యుడు. 
*బ్రహ్మగుప్తుడు -అంక గణితంలో సున్న భావన తెచ్చుటకు దోహదపడినవాడు (సా.శ.. 598-670)
*మొదటి భాస్కరుడు (సా.శ.. 600 నుండి 680)
*శ్రీధరుడు (సా.శ.. 650-850 ల మధ్య) - గోళం యొక్క ఘనపరిమాణం కనుగొనుటకు ఉత్తమ సూత్రములు ప్రతిపాదించినవాడు.
*మహావీరుడు (9 వ శతాబ్దం)
*పావులూరి మల్లన - మొదటి తెలుగు గణిత శాస్త్రవేత్త
*ఆచార్య హేమచంద్రుడు (సా.శ.. 1087 నుండి 1172)
*భాస్కరాచార్యుడు లేదా రెండవ భాస్కరుడు (సా.శ.. 1114 నుండి 1185 వరకు)

## మధ్య యుగం నుండి మొఘల్ కాలం వరకు

*నారాయణ పండితుడు
*మాధవుడు - కలన గణితంలో కొన్ని భావనలు
*పరమేశ్వరుడు (1360–1455), drk-గణితం, ఖగోళ శాస్త్ర ఆధారంగా పరిశీలనలు, 
*నీలకంఠ సోమయాజి 1444–1545 – గణిత శాస్త్రవేత్త, ఖగోళ శాస్త్రవేత్త.
*మహేంద్ర సూరి (14 వ శతాబ్దం)
*శంకర వారియార్ (c. 1530)

*రఘునాధ శిరోమణి (1475–1550)--తర్క శాస్త్రము, నవద్వీప పాఠశాల
*జ్యేష్టదేవుడు (1500–1610) - "యుక్తిభాస" గ్రంథ రచయిత,
*అచ్యుత పీషరటి (1550–1621), ఖగోళ శాస్త్రవేత్త,గణిత శాస్త్రవేత్త
*మునీశ్వరుడు (17 వ శతాబ్దం) 
*కమలాకరుడు (1657)
*జగన్నాధ సామ్రాట్ (1730)

## ఆధునిక యుగం (1800లలో జన్మించినవారు)
*రామచంద్ర లాల్
*గణేష్ ప్రసాద్
*శ్రీనివాస రామానుజన్
*ఎ.ఎ. కృష్ణస్వామి అయ్యంగార్
## ఆధునిక యుగం (1900లలో జన్మించినవారు)

*తిరుక్కన్నపురం విజయరాఘవన్ (1902–1955)
*దత్తాత్రేయ రామచంద్ర కప్రేకర్ (1905–1986)
*సర్వదమన్ చౌలా (1907–1995)
*లక్కోజు సంజీవరాయశర్మ (1907–1998)
*సుబ్రహ్మణ్య చంద్రశేఖర్ (1910–1995)
*సుబ్బరామయ్య మీనాక్షిసుందరం ( 1913 అక్టోబరు 12 – 1968 ఆగస్టు 13)
*ఎస్.ఎస్.శ్రీఖండే (జ. 1917)
*హరీశ్ చంద్ర (1920–1983)
*సీ. రాధాకృష్ణ రావు (born 1920)
*మతుకుమిల్లి వెంకట సుబ్బారావు (1921–2006)
*పి.కె. శ్రీనివాసన్ (1924–2005)
*శ్రీరాం శంకర్ అభయంకర్ (జ. 1930)
*ఎం.ఎస్. నరసింహన్ (జ. 1932)
*సి. ఎస్. శేషాద్రి (జ. 1932)
*కె.ఎస్.ఎస్ నంబూద్రిపాద్ (జ. 1935)

*వినోద్ జోహ్రీ (జ. 1935)
*ఎస్. రమణన్ (జ. 1937)
*సి.పి.రామానుజన్ (1938–1974)
*వి.యన్.భట్ (1938–2009)
*ఎస్.ఆర్.శ్రీనివాస వరదాన్ (జ.1940)
*ఎం.యస్.రఘునాథన్ (జ. 1941)
*భాగవతుల లక్ష్మీ సూర్య ప్రకాశరావు (జ.1942 ).
*గోపాల్ ప్రసాద్ (జ. 1945)
*విజయ్ కుమార్ పటోడి (1945–1976)
*ఎస్.జి.దాని (జ. 1947)
*రామన్ పరిమళ (జ.1948)
*నవీన్ ఎం. సింఘి (జ. 1949)
*నరేంద్ర కర్మాకర్ (జ. 1957)
*మణీంద్ర అగర్వాల్ (జ. 1966)
*మధుసూధన్ (జ. 1966)

*చంద్రశేఖర్ ఖరె (జ. 1968)
*మంజుల్ భర్గవ (జ. 1974)
*అమిత్ గార్గ్ (జ. 1978)
*అక్షయ్ వెంకటేష్ (Indian origin Australian) (జ. 1981)
*ఉపద్రష్ట శ్రీరామచంద్రమూర్తి
*విజయ్ వజరాని
*ఉమేష్ వజరాని
*సంతోష్ వెంపల
*కన్నన్ సౌందర రాజన్ (జ 1982)
*సుచరిత్ శంకర్ (జ. 1983)
*ఎల్.మాధవన్
* ఆనంద్ కుమార్

## ఇవి కూడా చూడండి
**[[తెలుగు శాస్త్రవేత్తలు]]**

వర్గం:శాస్త్రవేత్తలు
వర్గం:గణిత శాస్త్రము
[వర్గం:[ప్రపంచ ప్రఖ్యాత శాస్త్రవేత్తలు]]
విజ్ఞానశాస్త్ర ఆవిష్కరణలు

## విజ్ఞానశాస్త్రం లో వివిధ ఆవిష్కరణలు

## మూలాలు

వర్గం:భౌతిక శాస్త్రం
వర్గం:విజ్ఞాన శాస్త్రం
వర్గం:ఆవిష్కరణలు
శ్వేతాశ్వతరోపనిషత్తు

శ్వేతాశ్వతర ఉపనిషత్తు **శ్వేతాశ్వతర** ఉపనిషత్తు కృష్ణయజుర్వేద శాఖకు చెందినది. ఈ ఉపనిషత్తులో ఆరు అధ్యాయములు ఉన్నాయి. ఈ ఆరు అధ్యాయాల్లో మొత్తం 113 మంత్రములు ఉన్నాయి.ఈ ఉపనిషత్తు శ్వేతాశ్వతర బ్రహ్మర్షి తన శిష్యులకు బోధించగా ఆయన పేరిటనే ఈ ఉపనిషత్తు విఖ్యాతమైంది. శ్వేతాశ్వతరం అనే పదానికి చాలా అర్థాలు ఉన్నాయి. ఇంద్రియనిగ్రహం అని ఒక అర్థం (శ్వేత = శుభ్రమైన + అశ్వతర = ఇంద్రియములు), మంచి కోడెదుడ అని ఇంకొక అర్థం (శ్వేత = స్యచ్ఛమైన + అశ్వతర = కోడెదూడ)

## ప్రాముఖ్యత
ఎంతోమంది భాష్యకారులు ఈ ఉపనిషత్తుకు ఎంతో ప్రాముఖ్యతనిచ్చారు. మనం వినే ప్రవచనాలలో ఏ ఒక్క సిద్ధాంతాన్ని ఈ ఉపనిషత్తు బలపరచదు. ద్వైతానికీ, విశిష్టాద్వైతానికీ, అద్వైతానికీ, తదితర వేదాంత శాఖలకూ కూడా సంబంధపడే మంత్రాలు ఇందులో ఉన్నాయి. కొన్ని మంత్రాల్లో సాంఖ్యము, యోగముల భావాలు ప్రముఖ స్థానాన్ని వహిస్తాయి. కొన్ని మంత్రాల్లో వైదిక శైలి, ఊహ, భావ ప్రకటనలు కుడా ఉన్నాయి.

స్వదేహమరణిం కృత్వా ప్రణవం చోత్తరారణిమ్। 
ధ్యాననిర్మథనాభ్యాసాద్దేవం పశ్యేన్నిగూఢవత్॥ (1 - 14)
( తన శరీరాన్ని క్రింది కట్టెగానూ ప్రణవాన్ని మథించే పై కట్టెగానూ చేసుకొని ధ్యానమే మథించడంగా అభ్యాసంగా చేస్తూ దాగివున్న వస్తువును కనుగొన్నట్లుగా మనం భగవంతుని సాక్షాత్కరించుకోవాలి)

## తత్వ వివేచన
ఈ ఉపనిషత్తులో తత్వ వివేచన చేసే ఉదాహరణ శ్లోకం ఒకటి.


కిం కారణం బ్రహ్మ కుతఃస్మజాతాః
జీవాను కేన క్వచ సంప్రతిష్ఠా
అధిష్ఠతాః కేన సుఖేతరేషు
వర్తామహే బ్రహ్మ విద్యో వ్యవస్థాం 

;తాత్పర్యం:
ఈ మహాసృష్టికి కారణం ఏమిటి? ఎక్కడ నుంచి ఎందుకు మనం జన్మించాము? దేనివల్ల మనం జీవిస్తున్నాము? తుదకు మనం విశ్రాంతి స్థలం ఎక్కడ? మన సుఖదుఃఖాలన్నీ ఎవరివల్ల, దేనివల్ల నిర్ణయం అవుతున్నాయి? ఏశాసనాలు మనల్ని నడుపుతున్నాయి? పరబ్రహ్మ అంటే ఏమిటి?

## మూలాలు

వర్గం:ఉపనిషత్తులు
ద్రవ్యనిత్యత్వ నియమం

ద్రవ్యరాశి నిత్యత్వ నియమం ప్రకారం పదార్థం, శక్తి బదిలీలు జరగని మూసివేయబడిన ఏ వ్యవస్థలోనైనా, వ్యవస్థ ద్రవ్యరాశి స్థిరంగా ఉంటుంది. ఎందుకంటే వ్యవస్థ ద్రవ్యరాశి మారదు. ద్రవ్యరాశి పరిమాణం కాలక్రమేణా నిత్యత్వం చెందుతుంది. ద్రవ్యరాశి అంతరిక్షంలో పునర్వ్యవస్థీకరించినప్పటికీ, లేదా దానితో సంబంధం ఉన్న పదార్థాలు రూపంలో మార్చగలిగినప్పటికీ, ద్రవ్యరాశిని సృష్టించలేము లేదా నాశనం చేయలేమని ఈ నియమం తెలుపుతుంది. ఉదాహరణకు రసాయన చర్యలో క్రియాజనకాల ద్రవ్యరాశి, క్రియా జన్యాల ద్రవ్యరాశికి సమానంగా ఉంటుంది. కట్టె బొగ్గును మండిస్తే దాని భారం తగ్గుతుందని చాలా కాలం భావించడం జరిగింది. కానీ లావోయిజర్ కట్టె బొగ్గును మండించినపుడు ఏర్పడే పదార్థం ఏదీ కూడా బయటకు పోకుండా మూసి ఉన్న ఏర్పాటుతో ప్రయోగం ఛేసినపుడు మొత్తం భారంలో ఏ మార్పు గమనించలేదు. ఈ పరిశీలన ఆధారంగా లెవోయిజర్ కీంది ద్రవ్యనిత్యత్వ నియమాన్ని ప్రతిపాదించాడు.

" ఒక రసాయన చర్యలో (ద్రవ్యరాశిని) సృష్టించలేం, నాశనం చేయలేం" మరో విధంగా చెప్పాలంటే "ఒక రసాయన చర్యలో ఏర్పడిన క్రియాజన్యాల ద్రవ్యరాశి ఆ చర్యలో పాల్గొన్న క్రియా జనకాల ద్రవ్యరాశికి సమానం"

ద్రవ్యనిత్యత్వ నియమాన్ని లెవోయిజర్ ప్రతిపాదించినప్పటికీ దీనిని లాండాల్ట్ అనే శాస్త్రవేత్త అభివృద్ధి చెందిన పరికరాలతొ ప్రయోగం చేసి ఋజువు చేసాడు. బాహ్య వ్యవస్థలలో ద్రవ్యరాశి నిత్యత్వం చెందబడదు.

## చరిత్ర
ద్రవ్యరాశి నిత్యత్వ నియమాన్ని 1748 లోమిఖాయిల్ లోమోనోసోవ్ (1711&ndash;1765) మొదట వివరించాడు. అతను దీనిని ప్రయోగాల ద్వారా నిరూపించాడు. అయినప్పటికీ ఇది కొన్నిసార్లు సవాలు చేయబడింది. ఆంటోయిన్ లావోసియర్ (1743–1794) ఈ ఆలోచనలను 1774 లో వ్యక్తం చేశాడు. లావోసియర్ యొక్క పరిశోధనకు ముందే జోసెఫ్ బ్లాక్ (1728–1799), హెన్రీ కావెండిష్ (1731–1810), జీన్ రే (1583–1645) లు కూడా పరిశోధనలు చేసారు.

## మూలాలు



వర్గం:రసాయన శాస్త్రం
ఆర్యభటుని సంఖ్యాపద్ధతి

alt=2064 aryabhata-crp.jpg|thumb|ఆర్యభటుని విగ్రహం
ఆర్యభటుని సంఖ్యాపద్ధతి, సంస్కృత అక్షరమాలమీద ఆధారపడినట్టిది. ఇది సా.శ. 6వ శతాబ్దికి చెందిన ఆర్యభట వ్రాసిన ఆర్యభటీయం, "గీతిక పదం" అనే మొదటి అధ్యాయంలో పేర్కొనబడింది. ఇందులో సంస్కృత అక్షరమాలలోని ప్రతీ గుణింతానికీ (క = 1 నుండి హౌ = 10 10) ఒక సంఖ్యావిలువనివ్వడం జరిగింది 
## చరిత్ర, వివరణ
ఈ పద్ధతికి చెందిన వివరణ, ఆర్యభటీయంలోని మొదటి అధ్యాయంలోని రెండవ భాగంలో కనిపిస్తుంది.

హల్లులలోని వర్గ అక్షరాలకు, ( అనగా "క" నుండి "మ" వరకు) వర్గస్థానాలు (1, 102,104...), అవర్గ అక్షరాలకు (య నుండి హ వరకు) అవర్గ స్థానాలు (10,1000,100000..) లలో ఉంచాలి. వర్గ అక్షరాలకు ( అనగా "క" నుండి "మ" వరకు) 1 నుండి 25 వరకు విలువ ఇవ్వబడుతుంది. అవర్గ అక్షరాలకు (య నుండి హ వరకు) 30,40,..90 విలువ ఇవ్వబడుతుంది. అచ్చులకు పట్టికలో చూపిన విలువలివ్వబడ్డాయి. అంతకన్న పెద్ద స్థానాలను సూచించడానికి ప్రత్యేక చిహ్నాలను వాడవచ్చును.

అర్యభటుడు తన గణిత, ఖగోళ, జ్యోతిష గణనల్లో చిన్న, పెద్ద సంఖ్యలను సూచించడానికి, ఈ సంఖ్యాపద్ధతిని వాడాడు. ఈ విధానంలో భిన్నాలను కూడా సూచించవచ్చును.

## ఉదాహరణ

ప్రాచీన భారతీయ సంఖ్యావళి ఆధునికమైన దానికి వ్యతిరేకదిశలో ఉంటుంది. 
## పూర్తి పట్టిక

పూర్తి పట్టిక క్రింద ఇవ్వబడింది. 

## ఇవి కూడా చూడండి
*కటపయాది పద్ధతి
*IAST

వర్గం:గణిత శాస్త్రము
శ్వేత పత్రం

thumb|354x354px|సింగపూర్ ప్రభుత్వం జనవరి 2013 లో జారీ చేసిన  " ఎ సస్టైనబుల్ పాపులేషన్ ఫర్ ఎ డైనమిక్ సింగపూర్": పాపులేషన్ వైట్ పేపర్ శ్వేతపత్రం కవర్ పేజీ దృశ్యచిత్రం.
ఏదేని విషయం, సమస్య పైన నిర్ణయాలు తీసుకోడం, పరిష్కరించడం గురించి చదువరులకు పూర్తి అవగాహన కల్పించేందుకు విడుదల చేసే సాధికారిక నివేదిక/గైడు నీ శ్వేతపత్రం (white paper) అంటారు. ఇవి రెండు రకాలు. ప్రభుత్వానికి సంబంధించినవి, వ్యాపారులకు సంబంధించినవి.
## ప్రభుత్వాల శ్వేతపత్రాలు
శ్వేత పత్రం అనే పరిభావన, ప్రభుత్వాల నిర్వహణ నుండే పుట్టింది. చాలామంది 1922లో చర్చిల్ ప్రభుత్వం విడుదల చేసినదానినే, మొదటి శ్వేతపత్రంగా భావిస్తారు. శ్వేత పత్రాలు, "ఒక విషయం మీద ప్రభుత్వ విధానాలను వివరిస్తూనే, మరో పక్క వాటిపైని అభిప్రాయాలను ఆహ్వానిస్తాయి". 

## ఇతర రంగాల శ్వేతపత్రాలు
1990 ప్రాంతాలలో వ్యాపారరంగంలో కూడా శ్వేత పత్రాలు కనిపించడం మొదలుపెట్టాయి. ఇవి ప్రధానంగా మార్కెటింగు, అమ్మకాలకు సంబంధించినవై ఉన్నాయి. ఎక్కువ శాతం, "ఫలాని" వ్యూహం "ఫలానా" సమస్యకు పరిష్కారం అంటూనో, వ్యాపారస్థులు సొంత విడుదలను విశదీకరిస్తూనో ఉంటాయి.

## మూలాలు


## వెలుపలి లింకులు

వర్గం:సంస్థలు
వర్గం:నిర్వహణా పత్రాలు
కొత్తగా పారిశ్రామికీకరణ చెందుతున్న దేశం

కొంతమంది రాజకీయ శాస్త్రవేత్తలు, ఆర్థిక వేత్తలు, ప్రస్తుత ప్రపంచ గమనాన్ని బట్టి కొన్ని దేశాలను "కొత్తగా పారిశ్రామికీకరణ చెందుతున్న దేశం" (Newly industrialized country ) అనే కొత్త వర్గంలో భాగంగా పరిగణిస్తారు.

ఈ కొ.పా.దేలు ఆర్థికంగా అభివృద్ధి చెందిన దేశాల స్థాయికి చేరుకోకపోయినా, తతిమ్మా అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల స్థాయిని దాటి చాలా ముందుకు పోయాయి. ఈ కొపాదేల మరో లక్షణం వేగంగా వృద్ధి చెందిన ఆర్థిక వ్యవస్థ (ఎగుమతుల ప్రాధాన్యతలో సైతం ). వేగవంతమైన పారిశ్రామికీకరణ, మరో లక్షణం. సామాజికంగా మరో మార్పు, ఉద్యోగాలనిచ్చే పరిశ్రమలు, కర్మాగారాలు, అవి ఉండే పట్టణ ప్రాంతాలవైపు, వలసపోయే గ్రామీణ జనాభా. 
*పెరిగిన సామాజిక స్వేచ్ఛ, పౌర హక్కులు.
*బలమైన రాజకీయ నాయకులు.
*వ్యవసాయం నుండి పారిశ్రమలకు మారుతున్న ఆర్థిక వ్యవస్థ.
* పెరుగుతున్న స్వేచ్ఛా వాణిజ్య విధానం (open-market economy).
*వివిధ ఖండాలకు విస్తరించి పనిచేస్తున్న దేశీయ కంపెనీలి.
*విదేశాలనుండి వస్తున్న పెట్టుబడులు .
*బలమైన ప్రాంతీయ శక్తులుగా అవిర్భవించడం.
*వేగంగా పెరుగుతున్న పట్టణీకరణ.
*అన్ని రంగాల్లోనూ ఇప్పుడు ముందంజలో ఉన్నాయి. కాబట్టి కొత్తగా పారిశ్రామికీకరణ రంగంలో కొన్ని దేశాల అభివృద్ధి చెందాయి.
*అభివృద్ధి చెందకుండా మరుగున పడిన దేశాలు మరికొన్ని ఉన్నాయి.
## ప్రస్తుత కొపాదే.లు
వివిధ ఆర్థికవేత్తల అభిప్రాయాల ప్రకారం, "కొత్తగా అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశం"గా ఈ క్రింది వాటిని పిలుస్తున్నారు. 

గోల్డ్ మన్ సాచ్ అభిప్రాయం ప్రకారం, 2050నాటికి అతి పెద్ద ఆర్థిక వ్యవస్థలు వరుసగా, చైనా, అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు, భారతదేశం, బ్రెజిల్, మెక్సికోలు.

అర్జెంటీనా, చిలీ, ఈజిప్టు, ఇండోనేసియా , రష్యాలను కూడా కొంతమంది కొపాదేలుగా పేర్కొంటున్నారు.

## విమర్శలు
ఈ కొపాదేలు, అభివృద్ధి చెందిన దేశాలతో పోలిస్తే తక్కువ ధరలకే కార్మికులు లభిస్తున్నారు. ఇది, ఆయా దేశాలకి, తక్కువ ధరకే సేవలనందిచడంలో తోడ్పడుతోంది. "న్యాయమైన వాణిజ్యం" గురించి మాట్లాడేవారి వద్దనుండి, ఇది తరచూ విమర్శలకు గురవుతోంది.

చైనాదేశంలో రాజకీయ స్వేచ్ఛలేకపోవడం, ఇంటర్నెట్ సెన్సార్షిప్పులు, మానవహక్కుల హననాలు సర్వసాధారణం. అదే భారతదేశం పరిస్థితి ఇందుకు పూర్తిగా విరుద్ధం. భారతదేశ ప్రజలు అపరిమితమైన స్వేచ్ఛని అనుభవిస్తున్నప్పటికీ, కొన్ని ప్రాంతాలలోని అసమర్థ ప్రభుత్వాలు, వ్యవస్థలో గూడుకట్టుకుపోయిన అవినీతి విమర్శలకు గురయ్యే వాటిల్లో మొదటివరుసలో ఉంటాయి. దక్షిణ ఆఫ్రికా, జింబాబ్వే నుండి వస్తున్న వలసదారులలో ఇబ్బంది పడితూ ఉంటే, మెక్సికో డ్రగ్స్ వార్లతో ఇబ్బందులు పడుతోంది.

## ఇవి కూడా చూడండి
## మూలాలు

* ప్రణాళికా సంఘం, భారతదేశం

వర్గం:పరిశ్రమలు
గుల్జార్ దెహ్లవి

**గుల్జార్ దెహ్లవి** : పండిత్ ఆనంద్ మోహన్ జుత్షి "గుల్జార్" దెహ్లవి. సమకాలీన ఉర్దూ కవులలో అత్యంత ప్రముఖమైన పేరు. ఉర్దూ ముషాయిరాలు గుల్జార్ దెహ్లవి అధ్యక్షతన అనేకం జరుగుతున్నవి. ఉర్దూ ముషాయిరాలు, భారత్ నుండి దుబాయి వరకు ఇతని పరిణతి చెందిన ఉర్దూ ప్రసంగాలు, కవితలచే నడుస్తున్నవి.

ఉర్దూ కవి, ప్రముఖ పత్రికా రంగ ప్రముఖుడిగా పేరు గలదు. మహాత్మాగాంధీ, జవాహర్ లాల్ నెహ్రూల విధానాలచే ఆకర్షితుడైన ఆనంద్ మోహన్, స్వాతంత్ర్య ఉద్యమంలో పాల్గొన్నాడు. తర్వాత రాజకీయరంగంలోను, పత్రికారంగంలోనూ కొనసాగాడు. ప్రస్తుతం ఉర్దూ సాహితీరంగంలో స్థిరపడ్డాడు. ఆసియా ఖండంలోనే గాక, ఉర్దూ సాహిత్య ప్రపంచంలో ఓ ప్రముఖ సాహితీకారుడు, కవి.

## ఇవీ చూడండి
* ముషాయిరా
* ఉర్దూ కవులు

## మూలాలు
http://www.hindu.com/2006/03/24/stories/2006032408570200.htm 
http://www.123people.com/ext/frm?ti=personensuche%20telefonbuch&search_term=gulzar%20dehlvi&search_country=US&st=suche%20nach%20personen&target_url=aHR0cDovL3d3dy5oaW5kdS5jb20vMjAwNi8wMy8yNC9zdG9yaWVzLzIwMDYwMzI0MDg1NzAyMDAuaHRt&section=weblink&wrt_id=227

వర్గం:ఉర్దూ కవులు
నేషనల్ కౌన్సిల్ ఫర్ ప్రమోషన్ ఆఫ్ ఉర్దూ లాంగ్వేజ్

నేషనల్ కౌన్సిల్ ఫర్ ప్రమోషన్ ఆఫ్ ఉర్దూ లాంగ్వేజ్ : (قومی کونسل براۓ فروغ ارد و زبان ), ''జాతీయ ఉర్దూ భాషాభివృద్ధి సంస్థ. (NCPUL) ఒక స్వయంప్రతిపత్తి గల ప్రభుత్వ సంస్థ. దీని ముఖ్య అధికారికగ, భారత్ లో ఉర్దూ భాష, విద్యారంగం. ఉర్దూ భాష యొక్క అధికారిక సంస్థ. 

## ముఖ్య ఉద్దేశ్యాలు
* ఉర్దూలో శాస్త్ర సాంకేతికరంగ విధానాలు, స్థాయీ పురోగతి.
* ఉర్గూ భాషాభివృద్ధి
* ఉర్దూలో డిప్లమా కోర్సులు 
* ఐ.టీ. రంగంలో ఉర్దూ విద్య, విధానం.
* ఉర్దూ ముద్రణలు

## డైరెక్టర్లు

* డా. ఖ్వాజా ఇక్రాం - 4 ఏప్రిల్ 2012 నుండి.

## ఇవీ చూడండి
* ఉర్దూ భాష
* దక్కని
* భారతీయ భాషలు
* ఉర్దూ అకాడమీ
* గోపీచంద్ నారంగ్

## మూలాలు


## బయటి లింకులు
* قومی کونسل براۓ فروختِ ارد و زبان
* Khwaja Ekram
* http://www.antya.com/detail/National-Council-for-Promotion-of-Urdu-Language-%28NCPUL%29/19619 
* http://urdu-info.blogspot.com/2010/12/national-council-for-promotion-of-urdu.html
* https://web.archive.org/web/20120118104518/http://mictcc.com/ncpul.htm
* https://web.archive.org/web/20120314035445/http://www.i4donline.net/issue/feb04/initiative_full.htm

వర్గం:ఉర్దూ భాష
వర్గం:ఉర్దూ సంస్థలు
సిద్ధాంత శిరోమణి

సిద్ధాంత శిరోమణీ, ప్రాచీన భారతీయ గణితవేత్త రెండవ భాస్కరుని ప్రధాన రచన. 36 సంవత్సరాల వయసులో (అనగా సా.శ. 1150) రాయబడిన ఈ ఉద్గ్రంథంలో మూడు సంపుటాలుగా, సుమారు 1450 శ్లోకాలు ఉన్నాయి.
## భాగాలు
### లీలావతి
ఇది భాస్కరుడు, తన కుమార్తె లీలావతి పేర రాసాడని ప్రసిద్ధి. ఇది సిద్ధాంత శిరోమణిలోని మొదటి భాగం. 13 అధ్యాయాలు, 278 శ్లోకాలు ఉన్న ఈ గ్రంథం అంకగణితం, కొలతలు గురించి చర్చిస్తుంది. 
### బీజగణితం
సిద్ధాంత శిరోమణిలోని రెండవ భాగం బీజగణితం. ఇది 6 అధ్యాయాలుగా, 213 శ్లోకాలుగా ఉండి బీజగణితం () గూర్చి చర్చిస్తుంది.
### గణితాధ్యాయం, గోళాధ్యాయం
సిద్ధాంత శిరోమణిలోని మూడవ భాగమైన గణితాధ్యాయం, గోళాధ్యాయం, జ్యోతిష్య గ్రంథం. ఇది సుమారు 900 శ్లోకాలతో కూడి ఉంది.
## మూలాలు

వర్గం:గణిత శాస్త్రము
పెట్రోలియం ఉత్పత్తుల వారీగా - ప్రపంచ దేశాలు

ప్రపంచ శక్తి సంస్థ లెక్కల ప్రకారం ప్రపంచ పెట్రోలియం ఉత్పత్తిలో 63%, 10దేశాల చేతుల్లోనే ఉంది.

ఆ దేశాలు వరుసగా 1) సౌదూ అరేబియా 517 (12.9 %), 2) రష్యా 510 (12.7 %), 3) అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు 346 (8.6 %), 4) ఇరాన్ 215 (5.4 %), 5) చైనా 203 (5.1 %), 6) కెనడా 169 (4.2 %), 7) యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ 149 (3.7 %), 8) వెనెజులా 148 (3.7 %), 9) మెక్సికో 144 (3.6 %), 10) నైజీరియా 139 (3.5 %), తక్కిన ప్రపంచం 1 471 (36.6 %), ప్రపంచం 4 011 (100 %).

## దేశాల జాబితా

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* International Energy Statistics, US Energy Information Administration

వర్గం:శక్తి వనరులు
వర్గం:ఇంధనాలు
వర్గం:శిలాజ ఇంధనాలు
వర్గం:భారతదేశం
వర్గం:ఆర్థిక శాస్త్రము
స్వేచ్ఛా పతనం

గురుత్వాకర్షణ క్షేత్రంలో కొంత ఎత్తునుండి వస్తువుని జారవిడిచినపుడు అది గ్రహము (భూమి) యొక్క గురుత్వాకర్షణ ప్రభావంతో క్రిందికి పడుతుంది. ఇలా పడటాన్ని స్వేచ్ఛాపతనం అంటారు. ఆ వస్తువును స్వేచ్ఛా పతన వస్తువు అంటారు. ఒక వస్తువు కొంత ఎత్తు నుండి స్వేచ్ఛాగా పడినపుడు దాని తొలివేగం శూన్యమవుతుంది. కాని దాని వేగం, భూమి యొక్క గురుత్వాకర్షణ క్షేత్రంలో, సెకనుకు 9.8 మీ/సె చొప్పున నిరంతరం పెరుగుతూ ఉంటుంది. వేగం క్రమంగా పెరుగుతుంది కనుక వేగంలో మార్పు కూడా పెరుగుతుంది. కనుక, ఈ సందర్భంలో, గురుత్వత్వరణాన్ని ధనాత్మకంగా తీసుకుంటాము.ఎపుడైతే ఒక వస్తువు కేవలం గురుత్వ బలం ప్రభావంతో చలనంలోకి వస్తే ఆచలనాన్ని స్వేచ్ఛా పతనం (free fall) అంటారు. భూమిపై స్వేచ్ఛా పతన సమయంలో గాలితో జరిగే ఘర్షన వలన వస్తువు చలనానికి అవరోధం ఏర్పడుతుంది. తత్ఫలితంగా వస్తువుపై ప్లవక బలం కూడా పనిచేస్తుంది. కావున స్వేచ్ఛా పతనం అనేది నిజానికి గాలిలో జరుగదు. అది కేవలం శూన్యంలోనే సాధ్యమవుతుంది.

స్వేచ్ఛా పతనంలో వస్తువు నేలపై పడునపుడు వేగం, దానికి పట్టే కాలవ్యవధి మనం న్యూటన్ సమీకరణాన్ని ఉపయోగించి కనుగొనవచ్చును.

ఒక వస్తువు గరిష్ఠ ఎత్తు నుండి స్వేచ్ఛా పతనంతో కిందికి ప్రయాణిస్తూ భూమిని చేరటాన్ని **అవరోహణ కాలం** అంటారు
 
## [[చలన సమీకరణాలు]]
స్వేచ్ఛగా క్రిందికి పడుతున్న వస్తువుకు 
:::తొలివేగం {(u)}=0 మీ/సె.తుది వేగం {(v)=v}మీ/సె త్వరణం=గురుత్వత్వరణం {(g)=g}మీ/సె2గమన దూరం = ఎత్తు {(h)=h}మీ అయిన దాని చలన సమీకరణాలు:
::::v=gt

::::h=\frac{1}{2}gt^2

::::v^2=2gh

గా రాయవచ్చు.

## పైకి విసిరిన వస్తువు యొక్క గమన సమీకరణాలు
ఒక వస్తువు తనంతట తానే, భూమి నుండి దూరంగా వెళ్లలేదు, ఎందుకంటే వస్తువుపై గురుత్వాకర్షణ పనిచేస్తుంటుంది. కాబట్టి వస్తువు, భూమికి దూరంగా పైకి వెళ్లాలంటే, దానిపై కొంత బలాన్ని ఉపయోగించి, కొంత తొలివేగం u తో, పైకి విసరాలి. అయినా, ఒకసారి పైకి విసిరిన వస్తువు, పై వైపుకే వెళ్లక, కొంత ఎత్తుని చేరుకుని, తిరిగి భూమి వైపుకే వచ్చి పడుతుంది. దీనికి కారణం, పైకి విసిరిన వస్తువు వేగం, నెమ్మదిగా తగ్గిపోతూ చివరికి శూన్యం అయిపోతుంది. దీని కారణం పైకి విసిరిన వస్తువు ప్రయాణించే దిశకి వ్యతిరేక దిశలో, గురుత్వ త్వరణం పనిచేస్తూండడమే. అందువలన పైకి విసిరిన వస్తువులపై ఋణాత్మక గురుత్వ త్వరణం '-g' పనిచేస్తుంది.

పైకి విసిరిన వస్తువుల సమీకరణాలు

:v=u-gt

:h=ut-\frac{1}{2}gt^2

:v^2-u^2=-2gh

## ఇవి కూడా చూడండి

## బయటి లింకులు

వర్గం:గురుత్వాకర్షణ
వర్గం:భౌతిక శాస్త్రం
వర్గం:శుద్ధగతిక శాస్త్రము
బ్రాహ్మస్ఫుటసిద్ధాంతం

సా.శ. 628 లో వ్రాయబడిన ఈ **బ్రహ్మస్ఫుట సిద్ధాంతం**, ప్రాచీన భారతీయ గణితవేత్త బ్రహ్మగుప్తుని ప్రధాన రచన. ఈ గ్రంథం యొక్క ప్రధాన విశేషాలు, గణితంలో సున్నా ప్రాముఖ్యతని అర్థం చేసుకోవడం, గణనల్లో ధన, ఋణ సంఖ్యల లక్షణాలు, వర్గమూలాల్ని లెక్కించడం, రేఖీయ, వర్గ సమీకరణాల సాధన తదితరాలు ఉన్నాయి.
## సంఖ్యలకు సంబంధించిన బ్రహ్మస్ఫుట సిద్ధాంతపు నియమాలు
ధన సంఖ్యలు, ఋణసంఖ్యలు, సున్నాలకి చెందిన నియమాలను స్పష్టంగా ప్రతిపాదించిన మొదటి గ్రంథం, బ్రహ్మస్ఫుటసిద్ధాంతం. ఇందలి నియమాలు
* రెండు ధనసంఖ్యల మొత్తం ఒక ధన సంఖ్య. 
* రెండు ఋణసంఖ్యల మొత్తం ఒక ఋణ సంఖ్య.
* సున్న, ఒక ధన సంఖ్యల మొత్తం ఒక ధనసంఖ్య.
* సున్న, ఒక ఋణసంఖ్యల మొత్తం ఒక ఋణసంఖ్య. 
* రెండు సున్నాల మొత్తం సున్నా .
* ఒక ధన, ఒక ఋణ సంఖ్యల మొత్తం వాటి మధ్య వ్యత్యాసానికి సమానం, అవి రెండు సంఖ్యలూ సమానమైతే, మొత్తం సున్న. 
* తీసివేతలలో పెద్ద సంఖ్య నుండి చిన్న సంఖ్య తీసివేయాలి, వచ్చేది ధనాత్మకం.
* తీసివేతలలో చిన్న సంఖ్యనుండి పెద్దసంఖ్యని తీసివేస్తే, వచ్చేది ఋణాత్మకం. 
* ఋణసంఖ్య నుండి ధనసంఖ్యని తీసివేయదలిస్తే, ధనసంఖ్యని ఋణసంఖ్యగా మార్చి, రెండు ఋణసంఖ్యలను కలపాలి.
* ఒక ధన సంఖ్య, ఒక ఋణసంఖ్యల లబ్ధము (గుణకారం) ఋణాత్మకమౌతుంది. 
* రెండు ఋణసంఖ్యల లబ్ధము (గుణకారం) ధనాత్మకమౌతుంది.
* రెండు ధన సంఖ్యల లబ్ధము (గుణకారం) ధనాత్మకమౌతుంది.
* రెండు ధనసంఖ్యల లేదా రెండు ఋణసంఖ్యల మధ్య భాగహారం ధనాత్మకం.
* ధనసంఖ్యను ఋణసంఖ్యతో భాగించినా, ఋణసంఖ్యను ధనసంఖ్యతో భాగించినా, వచ్చేది ఋణసంఖ్యే. 
* ఒక ధన లేదా ఋణసంఖ్యను సున్నతో భాగిస్తే, "సున్న" హారంగా గల భిన్నం వస్తుంది.
* సున్నని ఒక ధన/ఋణసంఖ్య భాగించినపుడు సున్న వస్తుంది, లేదా సున్న లవం, ఏదేని లెక్కింపదగిన సంఖ్య హారంగా గల భిన్నంగా వ్రాయవచ్చును. 
* సున్నని సున్నతో భాగిస్తే సున్న వస్తుంది.

చివరి మూడు ప్రతిపాదనలు ఆధునిక గణితశాస్త్రం, తప్పు అని నిరూపించింది. కానీ, సున్నని అర్థం చేసుకోడానికి జరిగిన మొట్టమొదటి ప్రయత్నంగా దీనిని గుర్తిస్తోంది.
## మూలాలు


వర్గం:గణిత శాస్త్రము
ప్రక్షిప్త వస్తువు

ఒక వస్తువును కొంత కోణంతో పైకి విసిరితే ఆ వస్తువును ప్రక్షిప్త వస్తువు అంటారు. సాధారణంగా ఒక వస్తువు గురుత్వాకర్షణ పరిధిలో భూమ్యాకర్షణ ప్రభావం వల్ల క్రిందికి పడుతుంది. కొంత బలాన్ని ఉపయోగించి పైకి విసిరినపుడు ఆ వస్తువు ప్రక్షిప్త వస్తువు అవుతుంది. ఉదాహరణ: పైకి విసిరిన బంతి లేదా రాయి.

## పైకి విసిరిన వస్తువు [[చలన సమీకరణాలు]]
ఒక వస్తువు తనంతట తానే, భూమి నుండి దూరంగా వెళ్లలేదు, ఎందుకంటే వస్తువుపై గురుత్వాకర్షణ పనిచేస్తుంటుంది. కాబట్టి వస్తువు, భూమికి దూరంగా పైకి వెళ్లాలంటే, దానిపై కొంత బలాన్ని ఉపయోగించి, కొంత తొలివేగం u తో, పైకి విసరాలి. అయినా, ఒకసారి పైకి విసిరిన వస్తువు, పై వైపుకే వెళ్లక, కొంత ఎత్తుని చేరుకుని, తిరిగి భూమి వైపుకే వచ్చి పడుతుంది. దీనికి కారణం, పైకి విసిరిన వస్తువు వేగం, నెమ్మదిగా తగ్గిపోతూ చివరికి శూన్యం అయిపోతుంది. దీని కారణం పైకి విసిరిన వస్తువు ప్రయాణించే దిశకి వ్యతిరేక దిశలో, గురుత్వత్వరణం పనిచేస్తూండడమే. అందువలన పైకి విసిరిన వస్తువులపై ఋణాత్మక గురుత్వ త్వరణం '-g' పనిచేస్తుంది.

పైకి విసిరిన వస్తువుల సమీకరణాలు

:v=u-gt

:h=ut-\frac{1}{2}gt^2

:v^2-u^2=-2gh

## కొంత కోణం తో పైకి విసిరిన వస్తువు [[చలన సమీకరణాలు]]

## ప్రక్షిప్త వస్తువు పథం పరావలయం

## యివి కూడా చూడండి
* స్వేచ్ఛా పతన వస్తువు

## మూలాలు

వర్గం:శుద్ధగతిక శాస్త్రం
వర్గం:భౌతిక శాస్త్రం
విరామస్థానం

విరామస్థానమును నిర్ణీత స్థానం, సమాతస్థితి స్థానం అని కూడా అంటారు. ఆవర్తనా చలనంలో ఉన్న వస్తువు, ముందుకి, వెనకకి ఒకే పథంలో, చలిస్తూ ఉంటే, దాని చలనాన్ని డోలాయమాన చలనం లేదా కంపన చలనం అంటారు. ఉదాహరణకు గోడ గడియారంలోని లోలకపు చలనాన్ని తీసుకున్నట్లయితే, దాని నిశ్చల స్థానం కుడి, ఎడమ స్థాన భ్రంశాలకి మధ్యగా ఉంటుంది. లోలకానికి ఇది ఒక నిర్ణీత స్థానం, దీనినే **విరామస్థానం** లేదా **సమాతస్థితి స్థానం** అంటారు. వస్తువు తన డోలనాలని ఆపితే, అది ఈ విరామస్థానమునకు వచ్చి ఆగుతుంది.

## ఇవి కూడా చూడండి

## బయటి లింకులు

వర్గం:భౌతిక శాస్త్రం
బౌ టై

**బౌ టై**, ఒక రకమైన పురుషుల నెక్ టై. రిబ్బను వంటి ఈ అలంకారం కాలరు మధ్యకి ఇరు వైపులా అతికినట్లు ఉంటుంది. ముందే కట్టి ఉంచిన రెడీ-టైడ్ బౌ టైలతో బాటు, స్వయంగా కట్టుకునే సాంప్రదాయిక *సెల్ఫ్-టై*, "టై-ఇట్-యువర్సెల్ఫ్ " లేదా "ఫ్రీ స్టయిల్ " బౌ టైలు కూడా లభ్యమవుతాయి.
దుస్తులను తయారు చేసే పట్టు, పాలిష్టరు, నూలు లేదా వీటి కలయికలతో బౌ టై లను తయారు చేస్తారు. అరుదుగా వీటి తయారీలో ఉన్నిని కూడా వినియోగిస్తారు.
## పుట్టుక, చరిత్ర
17వ శతాబ్దంలో క్రొయేషియా యుద్ధాలలో సైనికులు కాలరు యొక్క రెండు అంచులని పట్టి ఉంచటానికి స్కార్ఫ్ వంటి వస్త్రాన్ని వాడేవారు. దీని నుండే బౌ టై, నెక్ టై ఉద్భవించినవి. 

## బౌ టై కట్టే విధానం

## రకాలు

File:2 Silk Bow Ties.JPG| పట్టుతో చేసిన బౌ టై లు. ధిజిల్ ఎండ్ (ఎడమ), బ్యాట్ వింగ్ (కుడి)
File:Diamond Bowtie.jpg| బౌ టై లలో మూడవ రకము. డైమండ్ బౌ టై. వదిలిన కట్టిన చిత్రాలు.
File:BOWTIE red velvet pretied clipon.JPG| ముందే కట్టిన బౌ టై

File:Neck Tie with a knot of Bow Tie.jpg| మామూలు టైని బౌ టై నాట్ తో కట్టిన విధానము. అబ్రహం లింకన్ ఎక్కువగా, అప్పుడప్పుడూ అడాల్ఫ్ హిట్లర్ తమ టై లని ఇలా కట్టుకొనేవారు


## తయారీదారులు
* చార్వెట్
* డుచాంప్
* పాల్ స్మిత్

## ఇవి కూడా చూడండి
* నెక్ టై
* చొక్కా
* ప్యాంటు
* నిక్కరు
* సూటు
* కోటు
* బ్లేజరు
* వెయిస్ట్ కోట్
* భారతీయులు ధరించే విదేశీ వస్త్రాలు
* భారతీయ దుస్తులు
* ఆంధ్రుల దుస్తులు

## బాహ్య లంకెలు
* బౌ టై ఎలా కట్టాలో తెలిపే wikiHow లంకె
* బౌ టై కట్టే మరో విధానము.

వర్గం:దుస్తులు
అతినీలలోహిత వికిరణాలు

thumb|ఓజోన్ పొరలో అతినీలలోహిత కిరణాల గ్రాఫ్ లో  రకాలు.
**అతినీలలోహిత వికిరణాలు** (ఆంగ్లం: Ultraviolet) అనేవి ఒకరకమైన విద్యుదయస్కాంత వికిరణాలు. వీటి తరంగ దైర్ఘ్యం (Wavelength) 10 నా.మీ నుంచి 400 నా.మీ వరకు ఉంటుంది. ఇది దృశ్యకాంతి కంటే తక్కువ,, ఎక్స్ కిరణాల కంటే ఎక్కువ. సూర్యుని నుండి వెలువడే మొత్తం కాంతిలో ఇది 10% వరకు ఉంటుంది. ఈ కిరణాలు శరీరాన్ని ఎక్కువగా తాకితే చర్మం కందిపోవడం, మాడినట్టు అవడం జరుగుతుంది. చర్మ క్యాన్సర్ వచ్చే అవకాశాలు కూడా పెరుగుతాయి. భూమిపై ఉన్న వాతావరణం సూర్యుడి నుంచి వచ్చే అతినీలలోహిత కిరణాలను చాలా వరకు నిరోధిస్తుంది. అలా జరగకపోతే భూమిపైన జీవజాలానికి తీరని ముప్పు ఎదురవుతుంది. భూమిపై నివసించే సకశేరుకాలలో ఎముకలు గట్టిపడటానికి కారణమయ్యే విటమిన్ డి తయారవడానికి కూడా ఈ కిరణాలు కొంతవరకు కారణమవుతాయి. కాబట్టి ఈ కిరణాలు ఒక రకంగా మంచివి మరో రకంహా హానికరమైనవి. చాలావరకు మానవుల కంటికి ఈ కిరణాలు కనిపించవు కానీ కొన్ని కీటకాలు, పక్షులు, క్షీరదాలు వాటికున్న ప్రత్యేక దృష్టి వల్ల వీటిని చూడగలవు.

తరంగ దైర్ఘ్యాల లేదా పౌనఃపున్యాల సముదాయాన్ని వర్ణపటమంటారు. థర్మోపైల్ అనే ఒక సూక్ష్మగ్రాహ్య ఉష్ణమాపకాన్ని వర్ణపటంలో ఉన్న ఎరుపు రంగుకు కుడివైపుకి జరిపినపుడు ఉష్ణోగ్రతలో పెరుగుదలని సూచిస్తుంది. దీని మూలంగా, ఈ వికిరణాలను ఉష్ణవికిరణాలనీ, వీటినే పరారుణ వికిరణాలు అని అంటారు. ఇలాంటి వికిరణాలను ఉష్ణజన కాలయిన ఎలక్ట్రిక్ హీటర్, వేడిగా ఉన్న సోల్డరింగ్ ఐరన్, వేడిగా ఉన్న ఇస్త్రీ పెట్టెల నుండి ఉత్పత్తి అవుతాయి. పరారుణ వికిరణాలు (IR - Infrared Radiations) కంటికి కనిపించవు. సాధారణ సోడా గాజు, పరారుణ వికిరణాలని శోషణము చేస్తుంది. రాక్‍సాల్ట్ పరారుణ కిరణాలను శోషణం చేసుకొనదు. దీనివలన రాక్‍సాల్ట్తో తయారైన పట్టాకాలనుపయోగించి, ఈ (పరారుణ) వికిరణాలను గమనిస్తారు.

ప్రత్యేక ఫోటోగ్రాఫిక్ ప్లేట్లను ఉదా రంగుకు అవతల తరంగదైర్ఘ్యాలు తగ్గే దిశలో ఉంచినచో ఆ ప్లేటును వికిరణాలు ప్రభావితం చేస్తాయి. కంటికి కనిపించని ఈ వికరణాల్ని **అతినీలలోహిత వికిరణాలు** (UV - Ultra Violet Radiations) అంటారు.

## ఇవి కూడా చూడండి

## బయటి లింకులు

వర్గం:భౌతిక శాస్త్రం
రేడియో ఖగోళశాస్త్రం

రేడియో ఖగోళ శాస్త్రం అనేది ఖగోళ శాస్త్ర శాఖ, దీనిలో రేడియో పౌనఃపున్యం వద్ద వచ్చే రేడియో తరంగాల ద్వారా ఖగోళ వస్తువులను అధ్యయనం చేస్తారు. 1930లలో కార్ల్ జాన్స్కీ అనే అమెరికన్ ఖగోళ శాస్త్రవేత్త దీనిని మొదటిసారి ఉపయోగించాడు, అతను పాలపుంత (మన గెలాక్సీ) నుండి వచ్చే రేడియేషన్‌ను చూశాడు. ఆ తర్వాత, నక్షత్రాలు, గెలాక్సీలు, పల్సర్‌లు, క్వాసార్‌లు, ఇతర ఖగోళ వస్తువులను రేడియో ఖగోళ శాస్త్రంలో అధ్యయనం చేశారు. కాస్మిక్ మైక్రోవేవ్ నేపథ్య రేడియేషన్‌ను అధ్యయనం చేయడం ద్వారా బిగ్ బ్యాంగ్ సిద్ధాంతం కూడా నిర్ధారించబడింది. 

రేడియో ఖగోళ శాస్త్రంలో, రేడియో తరంగాలను భారీ రేడియో యాంటెన్నాల ద్వారా సంగ్రహిస్తారు. తరువాత వాటిపై పరిశోధన జరుగుతుంది. ఈ రేడియో యాంటెన్నాలను రేడియో టెలిస్కోప్‌లు అంటారు. కొన్నిసార్లు రేడియో ఖగోళ శాస్త్రం ఒకే యాంటెన్నాతో చేయబడుతుంది. కొన్నిసార్లు రేడియో టెలిస్కోప్‌ల మొత్తం కూటమిని ఉపయోగిస్తారు, ఇవి అన్నింటి నుండి అందుకున్న రేడియో సిగ్నల్‌లను కలిపి మరింత వివరణాత్మక చిత్రాన్ని పొందుతాయి. రేడియో టెలిస్కోప్‌లు పెద్దవి కాబట్టి, అటువంటి టెలిస్కోప్‌ల నక్షత్రరాశులు తరచుగా ఎడారులు మరియు పర్వతాలు వంటి కఠినమైన భూభాగాల్లోని నగరాలకు దూరంగా ఉంటాయి.

రేడియో తరంగాల తరంగదైర్ఘ్యం 1మీ. నుండి 100కి.మీ.ల వరకు ఉంటుంది. తక్కువ పౌనఃపున్యాలున్న విద్యుదయస్కాంత డోలకాల నుండి ఇవి ఉత్పత్తి అవుతాయి. ఈ వికిరణాలని, సరైన విద్యుత్ వలయంలోని ఎలక్ట్రాన్లకు త్వరణం కల్గించడం వలన ఉత్పత్తి అవుతాయి. రేడియో తరంగాలు సమాచారాన్ని తీసుకొని చాలా దూరం వరకు ప్రయాణించగలవు. ఇవి గ్రహాంతరాల నుండి కూడా ప్రసరిస్తుంటాయి. గ్రహాంతర రేడియో ఉద్గారాల నుపయోగించి పట చిత్రనం చేయడాన్ని రేడియో ఖగోళ శాస్త్రం అంటారు. దృశ్యమాన దూరదర్శనులతో (Optical telescopes) కనుక్కోలేని విషయాలను ఈ పద్ధతి ద్వారా తెలుసుకోవచ్చు.

## మూలాలు

వర్గం:భౌతిక శాస్త్రం
వర్గం:రేడియో ఖగోళశాస్త్రం
పద చతురస్రం

**పద చతురస్రము**ను ఆంగ్లంలో వర్డ్ స్క్వేర్ అంటారు. ఇది అక్రోస్టిక్ అనే వింత కవిత్వంలో ఒక ప్రత్యేక రకం. ఒక చతురస్రం గ్రిడ్ లో అడ్డంగా ఎన్ని పదాలు ఉంటాయో, అవే పదాలు నిలువు వరుసలోను కూర్చబడి ఉంటాయి. పద చతురస్రంలో వాడిన ప్రతి పదంలో అక్షరాల సంఖ్య సమానంగా ఉంటుంది. అందువలన దీనిని చతురస్రం యొక్క పద క్రమం లేక **పద చతురస్రం** అంటారు. 

ఉదాహరణకు ఇది 5 ఆర్డర్ చతురస్రం: ఇది లాటిన్ భాషలో లభ్యమైన పద చట్రం.

## ఆంగ్లంలో పద చతురస్రం

## తెలుగులో పద చతురస్రం
ఉదాహరణకు తెలుగులో 3వ ఆర్డర్ చతురస్రం

## నవీన ఆంగ్ల పద చతురస్రాలు
1859 లో ఆరు భుజం కలిగిన పద చతురస్రం నమూనా లభ్యమయింది. 1877లో 7X7, 1884 లో 8X8, 1897  9X9 లో పదచతుస్రాలు లభ్యమయ్యాయి.

ఈ క్రింది కొన్ని ఆంగ్ల పద చతురస్రాలను ఉన్నాయి.

## ఇవి కూడా చూడండి
* పద చట్రం
* మాయా చతురస్రం
* వింత చదరాలు
* సుడోకు

## మూలాలు

వర్గం:పద ఆటలు