open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
మల్లు స్వరాజ్యం

**మల్లు స్వరాజ్యం** (1931 – 2022 మార్చి 19) తెలంగాణ సాయుధ పోరాట యోధురాలు. మల్లు వెంకట నరసింహారెడ్డి సతీమణి. మల్లు స్వరాజ్యం ఆత్మకథ "నా మాటే తుపాకీ తూటా" అన్న పేరుతో 2019లో హైదరాబాద్ బుక్ ట్రస్ట్ ద్వారా పుస్తకంగా వచ్చింది.

నిజాం ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా ప్రజలను చైతన్యవంతులను చేయటం, గడీలపై దాడులు చేసి ధాన్యాన్ని పేదలకు పంచడం వంటి ఆమె ధైర్య సాహసాలను నిజాం సైన్యాలు ఎదుర్కొలేక ఆమె ఇంటిని తగలపెట్టాయి, ఆమెను పట్టిస్తే పది వేల రూపాయల నజరానా కూడా నిజాం ప్రభుత్వం ప్రకటించింది.

## జీవిత విశేషాలు
సూర్యాపేట జిల్లా తుంగతుర్తి మండలం కొత్తగూడెం గ్రామంలో 1931లో జన్మించిన మల్లు స్వరాజ్యం నిజాం సర్కారుకు ముచ్చెమటలు పట్టించి, రజాకార్ల పాలిటి సింహస్వప్నమై నిలిచింది. 1945-48 సంవత్సరాల్లో సాయుధ పోరాటాల్లో క్రియాశీలక పాత్ర పోషించి నైజాం సర్కారును గడగడలాడించింది. ఈమె పోరాటాల ధాటికి తట్టుకోలేక 1947-48లో ఈమె ఇంటిని పూర్తిగా దగ్ధం చేశారు. మల్లు స్వరాజ్యం వరంగల్, కరీంనగర్, ఆదిలాబాద్ జిల్లాలో గిరిజనులను మేల్కొల్పింది.

ఈమె జానపద బాణీల్లో పాటలు కట్టి స్వయంగా పాడి గ్రామాలలోని ప్రజలను ఆకట్టుకునేది. ఈమె ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభకు నల్గొండ జిల్లా తుంగతుర్తి శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి 1978-1983, 1983-1984 సంవత్సరాలలో రెండు పర్యాయాలు సి.పి.ఐ.(ఎం)పార్టీ తరఫున ఎన్నికైంది. నల్లగొండకు చెందిన ప్రముఖ సాహితీవేత్త, తెలంగాణా యోధుడు, పార్లమెంటేరియన్ భీమిరెడ్డి నరసింహారెడ్డి ఈమెకు సోదరుడు. వామపక్ష భావాలతో, స్త్రీల ఆధ్వర్యంలో మొదలైన పత్రిక 'చైతన్య మానవి' సంపాదకవర్గంలో ఈమె ఒకరు.

## కుటుంబం
స్వరాజ్యం 1954లో మల్లు వెంకట నరసింహారెడ్డిని వివాహం చేసుకుంది. వీరికి ముగ్గురు సంతానం ఇద్దరు కుమారులు గౌతమ్, నాగార్జున, కుమార్తె కరుణ ఉన్నారు. భీమిరెడ్డి నరసింహారెడ్డి మల్లు స్వరాజ్యానికి సోదరుడు.

ఈమె పాటల్లో ఒక ఉయ్యాలపాటలో కొంత భాగం:

వీరమరణం చెందిన 'మట్టారెడ్డి', 'అనంతరెడ్డి'లను స్మరిస్తూ బతకమ్మ పాటశైలిలో ఇలా వివరించింది.


వీరిమట్టారెడ్డి ఉయ్యాలో
ధీర అనంతారెడ్డి ఉయ్యాలో
మీవంటి వీరులు ఉయ్యాలో
మా మధ్య నిలబడి ఉయ్యాలో
మాకు వెలుగులు చూపి ఉయ్యాలో
ఓర్వదీ ప్రభుత్వంబు ఉయ్యాలో
పాత సూర్యాపేట ఉయ్యాలో
పోరాటమును చూడు ఉయ్యాలో
ప్రజల బలమును జూసి ఉయ్యాలో
పారిపోయిరి వాళ్ళు ఉయ్యాలో
మన ప్రజల రాజ్యమును
పొంది తీరాలమ్మ ఉయ్యాలో

## మరణం
మల్లు స్వరాజ్యం వయో భారంతోపాటు ఊపిరితిత్తుల సమస్యతో దీర్ఘకాలంగా బాధపడుతున్న హైదరాబాద్‌లోని బంజారాహిల్స్‌ కేర్‌ ఆస్పత్రిలో చికిత్స పొందుతూ ఆరోగ్య పరిస్థితి విషమించడంతో 2022 మార్చి 19న మరణించింది.

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు
* స్వాతంత్ర్య సమరంలో నారీ మణులు
* 

వర్గం:తెలంగాణ సాయుధ పోరాట యోధులు
వర్గం:కమ్యూనిస్టు నాయకులు
వర్గం:1931 జననాలు
వర్గం:సూర్యాపేట జిల్లా మహిళా రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం కీర్తి పురస్కారాల విజేతలు-2017
వర్గం:సూర్యాపేట జిల్లా నుండి ఎన్నికైన ఆంధ్రప్రదేశ్ మహిళా శాసన సభ్యులు
వర్గం:2022 మరణాలు
లిన్ డాన్

## Individual finals

### Titles (56)

### Runners-up (18)

వర్గం:1983 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:బ్యాడ్మింటన్ ఒలింపిక్ పతక విజేతలు
వర్గం:చైనా క్రీడాకారులు
బోటాడ్ జిల్లా

గుజరాత్ రాష్ట్ర 33 జిల్లాలలో బీతాద్ జిల్లా (గుజరాత్: બોટાદ જિલ્લો) ఒకటి. బోతాద్ పట్టణం జిల్లాకేంద్రంగా ఉంది. 2013 ఆగస్టు 15 భారతదేశ 67 వ స్వాతంత్ర్య దినం రోజున గుజరాత్ రాష్ట్రంలో సరికొత్తగా రూపొందించబడిన జిల్లాలలో ఇది ఒకటి. 
## సరిహద్దులు
బోతాద్ జిల్లా తూర్పు ఆగ్నేయ సరిహద్దులో భావనగర్ జిల్లా, ఉత్తర, వాయవ్య సరిహద్దులో సురేంద్రనగర్ జిల్లా, నైరుతీ సరిహద్దులో అమ్రేలి జిల్లా, ఈశాన్య సరిహద్దులో అహమ్మదాబాదు జిల్లా, సరిహద్దులో రాజకీట్ జిల్లా ఉన్నాయి.

బోతాద్ వెబ్‌సైట్ : www.botadcity.com
## కొత్తపేరు
గుజరాత్ ముఖ్యమంత్రి నరేంద్రమోడీ జిల్లాలకు సూచించిన కొత్త పేర్లు 2013 జనవరి 26 నుండి ఉనికిలోకి వచ్చాయి. బోతాద్ జిల్లాను భావనగర్, అహమ్మదాబాదు జిల్లాల నుండి కొంత భూభాగం వేరుచేసి రూపొందించబడింది. జిల్లా వైశాల్యం 2,564 చ.కి.మీ., జనసాంధ్రత చ.కి.మీకు 255. జిల్లాలో నాలుగు తాలూకాలు ఉన్నాయి.
* బోతాద్
* గధడా
* బర్వలా
* రాణ్పూర్

## గంణాంకాలు
జిల్లా జనసంఖ్య 652,556, వైశాల్యం 2,564 చ.కి.మీ., జనసాంధ్రత చ.కి.మీ .కు 255.
## సరిహద్దు ప్రాంతాలు

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

* http://deshgujarat.com/2013/08/13/maps-of-gujarats-new-7-districts-and-changes-in-existing-districts/
* http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-08-14/ahmedabad/41408891_1_districts-talukas-independence-day 

వర్గం:గుజరాత్ జిల్లాలు
వర్గం:2013 స్థాపితాలు
వర్గం:బొటాద్ జిల్లా
ప్రధాన మంత్రి జన్‌ధన్ యోజన

పేదలకు బ్యాంకింగ్ సేవలు అందుబాటులో తీసుకురావడం ద్వారా వారి ఆర్థిక పరిస్థితిని మెరుగు పరచవచ్చునని ప్రపంచవ్యాప్తంగా నిర్వహించిన పరిశోధనలు ధ్రువీకరించాయి. భారతదేశంలో సుమారు 42% ప్రజలకు బ్యాంకింగ్ సేవలు అందుబాటులో లేవు. వారి ఆర్థిక పరిస్థితిని మెరుగు పరచడానికి, భారత ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోడీ 2014 ఆగస్టు 28 న ప్రధాన మంత్రి జన్ ధన్ యోజన ప్రారంభించారు. ప్రతి ఇంటిలోనూ కనీసం ఒక ప్రాథమిక బ్యాంకింగ్ ఖాతాతో బ్యాంకింగ్ సేవలను బాటమ్ ఆఫ్ పిరమిడ్ వినియోగదారులు అందుబాటులోకి తీసుకుని రావడం ఈ పథకం యొక్క ప్రధాన లక్ష్యం.

## పథకం వివరాలు
ఈ పథకం కింద ప్రతి ఖాతాదారుకు క్రింద పేర్కొన్న సౌకర్యాలు లభిస్తాయి.
# ఖాతాదారుకు Rs.5000 యొక్క ఓవర్ డ్రాఫ్ట్
# రూ .1,00,000 యొక్క ప్రమాద భీమా
# రూ .30,000 జీవిత భీమా
# రుపే డెబిట్ కార్డు

గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో బ్యాంకు మిత్రా ద్వారా బ్యాంకు సేవలు చేయబడతాయి.

## పురోగతి
18 నవంబరు వరకూ పురోగతి 

## ఇతర వివరాలు
* సేవింగ్స్ ఖాతాదారులకు ఈ నిభందనలు వర్తించవు. కేవలం సున్నా నిల్వగల ఖాతాగా ప్రారంభించే వారికి మాత్రమే వర్తిస్తాయి. 
* వారి ఆధార్, లేదా రేషన్ కార్డుల ఆధారంగా వారిని పేద, మధ్య తరగతుల వారిగా గుర్తిసారు.
* ఈ పథకం క్రింద బ్యాంకులో ఖాతా తీసుకున్న వారు నెలకు 10 వేలకు మాత్రమే బదిలీ సౌకర్యం కలిగి ఉంటారు.
* సంవత్సరానికి మొత్తం ఒక లక్ష రూపాయలు మాత్రమే మార్పిడి, లేదా బదిలీలకు, దాచడానికి అవకాశం కలిగి ఉంది.

## ఇవి కూడా చూడండి
* సుకన్య సమృద్ధి ఖాతా
* మహాత్మా గాంధీ జాతీయ గ్రామీణ ఉపాధి హామీ పధకం
* కేంద్రప్రభుత్వ ఆరోగ్య పథకం
* మధ్యాహ్న భోజన పథకము
* జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ జాతీయ నగర పునర్నిర్మాణ యోజన
* స్వచ్ఛ భారత్
* జాతీయ సేవా పథకం

## మూలాలు

వర్గం:భారత ప్రభుత్వ పథకాలు
పి. కేశవరెడ్డి

**డా. పి. కేశవరెడ్డి** (1946 మార్చి 10 - 2015 ఫిబ్రవరి 13) తెలుగు నవలా రచయిత, వైద్యుడు. ఆయన రాసిన ఎనిమిది నవలలు పాఠకుల ఆదరణ పొందాయి. కొన్నినవలలు హిందీలోకి తర్జుమా కాగా, ఇంగ్లీషులో మాక్మిలన్‌, ఆక్స్‌ఫర్డ్‌ వంటి ప్రముఖ ప్రచురణ సంస్థలు ప్రచురించాయి. రచయితగా కేశవరెడ్డి ఏ వాదాలతోనూ, ఉద్యమాలతోనూ సంబంధం ఉన్నవాడు కాదు. అవేవీ లేకుండా తన పాఠకవర్గాన్ని సృష్టించుకున్న రచయిత డాక్టర్‌ కేశవరెడ్డి. కేశవరెడ్డి అణగారిన ఎరుకలకు, యానాదులకు, మాలలకు రెక్కలు ముక్కలు చేసుకున్నా కడుపు నిండని బక్కిరెడ్డి వంటి కాపోనికి, బతుకు భారమై నూతిని, గోతిని వెతికే సమస్త కులాల కష్టజీవులకు, వ్యథార్త జీవులకు కావ్య గౌరవం కలిగించి వారి జీవిత కదనాన్ని కథనంగా మలిచి పాఠకుడి ముందు నిలిపిన రచయిత కేశవరెడ్డి. 

## బాల్యం, విద్యాభ్యాసం
పెనుమూరు కేశవరెడ్డి 1946 మార్చి 10 న చిత్తూరు జిల్లాలోని తలుపులపల్లెలో ఓ రైతు కుటుంబంలో జన్మించాడు. పాండిచ్చేరి యూనివర్సిటీలో ఎంబీబీఎస్‌ పూర్తి చేసిన తరువాత, నిజామాబాద్‌ జిల్లా డిచ్‌పల్లి లోని విక్టోరియా ఆస్పత్రిలో వైద్యునిగా పనిచేస్తూ అక్కడే స్థిరపడిపోయారు.

## కేశవరెడ్డి గురించి
ప్రముఖ రచయిత మధురాంతకం రాజారామ్ కేశవరెడ్డి గురించి ఇలా అంటారు: “*కేశవరెడ్డి తల్లి పుట్టినూరు మావూరే. అంతటి రచయితను కన్న తల్లి మావూరి ఆడపడుచే కావడం నాకు గర్వకారణం*”. మధురాంతకం రాజారామ్‌కు తాను ఏకలవ్యశిష్యుణ్ణని కేశవరెడ్డి చెప్పుకున్నాడు.

## రచనలు
గ్రామీణ సమాజపు రూపు రేఖలను, అంతః సంఘర్షణలను లోతుల్లోకి వెళ్లి చిత్రీకరించిన రచయితగా, దళితులు, గిరిజనులు, స్రీలు, అణచివేతకు గురయ్యే సమూహాల పట్ల సంవేదనతో రచనలు చేసిన ప్రగతీశీల రచయితగా కేశవ రెడ్డి గుర్తింపు పొందాడు. *అతడు అడవిని జయించాడు*, *[[మునెమ్మ]]*, ''మూగవాని'' ''పిల్లనగ్రోవి'', *శ్మశానం దున్నేరు*, *సిటీ బ్యూటీఫుల్‌*, *చివరి గుడిసె*, *రాముండాడు రాజ్జముండాది*, *ఇన్‌ క్రెడిబుల్‌ గాడెస్‌* వంటి ఎన్నో రచనలను కేశవరెడ్డి తెలుగు సమాజానికి అందించారు.

కేశవరెడ్డి తీసుకున్న ఇతివృత్తాలు చాలా క్లిష్ట మైనవి. ఒంటిల్లు అనే గ్రామ కేంద్రంగా నెలకొన్న వర్ణవ్యవస్థను, వర్గాన్ని భూస్వామ్యాన్ని దాని నిజస్వరూపాన్నీ బట్టబయలు చేసిన రచన కేశవరెడ్డిది. కేశవరెడ్డి రచనలకు నక్సల్బరీ, ఆదివాసి, రైతాంగ పోరాటాలు ఇతివృత్తాలుగా ఉన్నాయి. ఆయన రచనల్లో ఉద్యమాల ప్రస్తావన నేరుగా వుండదు. అయితే వాటి ద్వారా సమాజం ముందుకు వచ్చిన వైరుధ్యాలను కళాత్మకంగా చెప్పడం ఉంటుంది. కేశవరెడ్డి ఇటీవల రైతాంగ స్త్రీ ఇతివృత్తంగా రాసిన మునెమ్మ ఇందుకు దాఖలాగా నిలుస్తుంది. ఆయన పశ్చిమ దేశాల సాహిత్యంతో ప్రగాఢ పరిచయం కలిగినవారు, ప్రభావితమైన వారూను. కేశవరెడ్డి పైన హెమింగ్వే, స్టెయిన్‌బాక్‌, విలియం ఫాక్‌నీర్‌వంటి రచయితల ప్రభావం ఉన్నది.

కేశవరెడ్డి సృష్టించిన *మన్నుగాడు*, *రంపాల రామచంద్రుడు*, *[[బైరాగి]]*, *[[అర్జునుడు]]* వంటి పాత్రలు, వ్యవస్థ భిన్నరూపాలలో విధించే కట్టుబాట్లను ధిక్కరించి తమదయిన జీవిత పథాన్ని ఎంచుకుని స్వేచ్ఛాన్వేషణలో, ఆత్మగౌరవంతో బతికిన వాళ్లు.

## రచనల జాబితా
# మూగవాని పిల్లనగోవి - 1996
# చివరి గుడిసె - 1996
# అతడు అడవిని జయించాడు - 1984
# క్షుద్ర దేవత (ఇంక్రెడిబుల్ గాడెస్) - 1979
# శ్మశానం దున్నేరు - 1979
# సిటీ బ్యూటిఫుల్ - 1982
# రాముడుండాడు - రాజ్యముండాది - 1982
# మునెమ్మ - 2008
# బానిసలు - భగవానువాచ - రెండు పెద్ద కధల సంకలనం - 1975
# మూగవాని పిల్లనగోవి: బల్లార్డ్ ఆఫ్ ఒంటిల్లు - 2013

## మరణం
2015, ఫిబ్రవరి 13 న  నిజామాబాద్ లో ఆనారోగ్యంతో ఓ ఆస్పత్రిలో చికిత్స పొందుతూ మృతి చెందారు.

## మూలాలు


వర్గం:తెలుగు నవలా రచయితలు
వర్గం:1946 జననాలు
వర్గం:2015 మరణాలు
వర్గం:తెలుగువారిలో వైద్యులు
వర్గం:చిత్తూరు జిల్లా వైద్యులు
వర్గం:చిత్తూరు జిల్లా రచయితలు
ఫెడెరికో ఫెలినీ

“నేను సాహిత్యాన్ని” అన్న కాఫ్కా రీతి లో.. “నేను సినిమాను” అని చాటిన ఇటాలియన్ దర్శకుడు ‘ఫెడెరికో ఫెలినీ’ (Federico Fellini). ఆయన చేసిన సినిమాల ద్వారా ప్రపంచ సినీ చరిత్రలో అరుదైన ఆర్టిస్టిక్ జీనియస్ అనిపించుకున్నాడు ఫెలినీ. ఆయన జీవితం గురించి చదివినవారికీ, ఆయన సినిమాలు చూసినవారికి ఈ విషయం స్పష్టంగా అర్థమవుతుంది.

కవితాత్మకమైన, భావావేశముతో కూడిన అసమాన దృశ్యాలతో ..సినిమా అనే మాధ్యమం ద్వారా ..మనిషి లోని కాంప్లెక్సిటీని చెప్పటానికి ప్రయత్నించిన అతికొద్ది దర్శకుల్లో ఫెలినీ ముఖ్యమైనవాడు. ఇమాజినేజన్ ఈజ్ మోర్ ఇంపార్ట్ టెంట్ దెన్ నాలెడ్జ్ అన్న అల్బర్ట్ ఐన్ స్టీన్ మాటలకు నిదర్శనాలుగా నిలుస్తాయి ఫెలినీ సినిమాలు. హ్యూమన్ ఎమోషన్స్ లేదా సెంటిమెంట్ లను వివరంగా చెప్పటమే ప్రధాన లక్ష్యంగా వుంటాయి ఫెలినీ ఇమేజెస్. వీటికి ఏ విధమైన ఆదర్శాలను జతచేయకపోవటమే ఫెలినీ గ్రేట్ నెస్ గా చెప్పుకోవాలి.

ఫెలినీ.. ప్రపంచ సినిమాకు దొరికిన అసలు సిసలైన, నిజమైన కళాకారుడు.డ్రీమ్స్ ద్వారా మాత్రమే మనిషి సిన్సియర్ గా దేనినైనా కమ్యూనికేట్ చేయగలుగుతాడు.మిగిలినదంతా అబద్దం అని బలంగా నమ్మాడు ఫెలినీ. అందుకే ఫెలినీ సినిమాల్లో ఎక్కువశాతం డ్రీమ్స్, ఫాంటసీస్, ఇమాజినేషన్స్ కనిపిస్తాయి. ఫెలినీ సినిమా అర్థం చేసుకోవటం కష్టం అని ఎవరైనా ప్రశ్నిస్తే..అందుకు ఫెలినీ ఇచ్చే సమాధానం.. ఇక్కడ ఏదైతే క్లియర్ గా వుండి, అందరికీ అర్థమవుతుందో అదంతా అబద్దం. ఒక మనిషి నిజాయితీగా, సిన్సియర్ గా తన గురించి తాను మాట్లాడితే..అది కచ్చితంగా తనదైన సంక్లిష్ట విధానం లో, ఎక్కువ వ్యాఖ్యానాలు చేయటానికి వీలైన లక్షణాలు కలిగివుంటుంది.అందుకే చాలా కొద్దిగా మాత్రమే అర్థమవుతుంది అని బదులిచ్చే మేధావి, జీనియస్ ఫెడెరెకో ఫెలినీ.

ఫెలినీ సినిమాల్లో లా స్ట్రాడా, లా డొల్సి విటా, 8 ½ లు ముఖ్యమైనవి. అయితే..సినిమా మేధావులూ, విమర్శకులూ, పరిశోధకులూ ముఖ్యంగా ఫెలినీ అభిమానులూ… అందరూ కలిసి ఆయన సినిమాలన్నింటిలో కెల్లా గొప్ప సినిమాగా ఓ సినిమాను నిర్దారించారు. ఆ సినిమా నే 8 ½ . ఫెలినీ లోని ఆర్టిస్టిక్ జీనియస్ ను సంపూర్తిగా, గొప్పగా ఆవిష్కరించిందీ ఈ సినిమా. ప్రతిష్ఠాత్మక ఆస్కార్ అవార్డ్ తో పాటు పలు అవార్డ్ లను గెలుచుకున్న ఈ సినిమాను మెచ్చుకోని సినిమా దర్శకుడు లేడంటే అతిశయోక్తి కాదు. 30 మందితో కూడిన యూరోపియన్ ఇంటెలెక్టువల్ కమిటీ.. 1987 లో 8 ½ సినిమాను అతి ముఖ్యమైన యూరోపియన్ సినిమాగా, ఫెలినీని అతి ముఖ్యమైన యూరోపియన్ డైరెక్టర్ గా అభివర్ణించటం విశేషం.

## '''బాల్యం'''

## '''ప్రభావం'''

## '''సినిమాలు'''
	
## '''రచనలు'''
	
## '''అవార్డులు'''
	
## '''మరణం'''

## మూలాలు

ఫెల్లినీ’s 8 ½

వర్గం:1920 జననాలు
వర్గం:1993 మరణాలు
వర్గం:ఇటలీ రచయితలు
సంజీవ్ కపూర్

{{Infobox chef
| name           = సంజీవ్ కపూర్ SANJEEV KAPOOR
| image          =Amitabh_Bachchan,_Sanjeev_Kapoor_(cropped).jpg
| caption        = ఫుడ్ ఫుడ్ ఛానెల్ ప్రారంభోత్సవంలో సంజీవ్ కపూర్ 
| birth_date     = 
| birth_place    = అంబాలా, భారతదేశం.
| death_date     =
| death_place    =
| occupation     = ఛెఫ్, టెలివిజన్ వ్యాఖ్యాత, Television host & పారిశ్రామికవేత్త
| spouse         = ఆల్యోనా కపూర్
| style          = భారతీయ వంటకాలు 
| education      = హోటల్ మేనేజిమెంటులో డిప్లొమా 
| ratings        = 
| restaurants    =  Signature,  Khazana, The Yellow Chilli, Pin yin Café, Gold Leaf Banquets, Sura Vie
| prevrests      = 
| television     = 
| awards         = 
| website        =  Sanjeev Kapoor Web
}}

** సంజీవ్ కపూర్ ** భారతదేశపు ఒక ప్రముఖ  వంటమనిషి(చెఫ్), పారిశ్రామికవేత్త . కపూర్ ఖానా ఖజానా అనే టీవి షోలో ప్రదర్శన ఇస్తువుంటారు.ఆసియా ఖండంలో నే ఇటువంటి షోలలో ఇదే అన్నిటికన్నా ఎక్కువ కాలం నడిచినది;ఈ షో దాదాపు 120 దేశాలలో ప్రసారమవుతుంది. 2010 సంవత్సరంలో ఈ షో ని 50 కొట్లకు పైగా వీక్షకులు వీక్షించారు.సంజీవ్ జనవరి 2011లో ఫూడ్ ఫూడ్ అనే ఛానల్ని ప్రారంభించారు.

## వ్యక్తిగతజీవితం
సంజీవ్ కపూర్ ఏప్రిల్ 10 తేదిన 1964 సంవత్సరంలో హర్యానాలో అంబాలా అనే నగరంలో జన్మించారు.తన బాల్యదశలోని ఎక్కువ కాలం ఢిల్లీలో గడిచింది. ఇంస్టిట్యుట్ ఆఫ్ హోటల్ మేనేజ్మెంట్,క్యాటరింగ్ అండ్ న్యుట్రిషన్,పూసా లో డిప్లొమా ఇన్ హోటల్ మేనేజ్మెంట్  1984 లో పూర్తి చేసి ఆతిధ్య పరిశ్రమలో కాలుమోపారు.

## జీవనప్రగతి
సంజీవ్ తన వృత్తి జీవిత్తాన్ని భారతదేశపు కిచెన్ మేనేజ్మెంట్ పథకం ఆద్వర్యంలో ప్రారంభించారు.చాలా హోటల్ లో పనిచేసిన పిమ్మిట సెంచౌర్ అనే హోటల్ కి ఛీఫ్ ఎక్సిక్యుటివ్ అయ్యారు. 

ఈ హోటల్ ముంబైలో ఉంది.'ఉత్తమ ఎగ్జిక్యూటివ్ చెఫ్ అవార్డు', 'ది మెర్క్యురి గోల్ద్ అవార్దు' అనే పురస్కారాలను పొందారు. సింగపూరు విమానయాన సంస్థలు  తమ 'అంతర్జాతీయ పాకశాస్త్ర ప్యానల్' లోని సభ్యులలో ఒకనిగా నియమించుకుంది. భారతదేశపు వంటల తయారీలో చాలా ప్రసిద్ధిగాంచారు. అతను భారతదేశపు వంటలపై చాలా పుస్తకాలు రచించారు.

*2010 లో సంజీవ్ 'సంజీవ్'స్ ఖానా ఖజానా' అనే షో ని ప్రారంభించారు. ఈ షో ద్వారా తన వంటల గూర్చి వీక్షకులకు నేర్పేవారు*. భారతదేశమంతటా అతని పేరు మీద అనేక రెస్టారెంట్లు ప్రారంభించారు. అతను తన వంటకాల తయారీ మీద అనేక పుస్తకాలను, సీడీలను ప్రచురించాడు. ఆయా రంగాలలో ప్రసిధ్ధిగాంచిన పది భారతదేశ నిపుణుల జాబితాలో సంజీవ్ కపూర్ పేరు 'the Fundación Consejo España India (స్పెయిన్ భారతదేశం కౌన్సిల్ ఫౌండేషన్), విదేశీ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ (స్పెయిన్) ద్వారా ఎన్నికయింది. సోని ఇండియా అనే టీవి ఛానల్ లో సెప్టంబరు 2013 లో ప్రసారమయిన 'సంజీవ్ కపూర్ కిచెన్ ఖిలాడీ'అనే షోని ప్రారంభించారు, జడ్జి పాత్రను వహించారు, స్టార్ ప్లస్ ఛానల్ లో ప్రసారమయ్యే మాస్టర్ చెఫ్ ఇండియా (సీజన్ 3) - కిచెన్ కే సూపర్ స్టార్ షోకి ముఖ్య అతిథి.

## ఇవి కూడా చూడండి

* మంజు మల్హి

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు
* Recipe Blog of Sanjeev Kapoor
* 
* Sanjeev Kapoor Cookery Books
* Interview with Sanjeev Kapoor for Zee Television
* Khana  has khazana of prospects - interview in *[[The Tribune (Chandigarh)|The Tribune]]* online edition, 15 June 2005
* Launch of Sweekar Advanced at Calcutta
* Books by Sanjeev Kapoor 

వర్గం:హర్యానా వ్యక్తులు
వర్గం:1964 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:భారతీయ పారిశ్రామికవేత్తలు
ఋతు సంహారము

thumb|కవిసమ్రాట్ విశ్వనాథ సత్యనారాయణ
ఋతు సంహారము కావ్యాన్ని కవిసమ్రాట్ విశ్వనాథ సత్యనారాయణ రచించారు. దీనినే తెలుగు ఋతువులు అన్న మరో పేరుతో వ్యవహరిస్తారు. పలు ఋతువులు తెలుగు నాట కలిగించే ప్రకృతి మార్పులు, ప్రజల జీవితాలలోకి తీసుకువచ్చే సున్నితమైన చేర్పులు వంటివాటిని వర్ణిస్తూ రాగరంజితమైన ఈ కావ్యాన్ని ఆయన రచన చేశారు.
## రచన నేపథ్యం
విశ్వనాథ సత్యనారాయణ రచించిన ఈ ఋతు సంహార కావ్యానికి మూలకథావస్తువు, కావ్యరచన విషయంలో కాళిదాసు రచించిన **ఋతు సంహారము** కావ్యం ప్రభావం ఉంది. ఆ ప్రభావం నేరుగా ఆయన ఎంచుకున్న కావ్యనామంపైనే కనిపిస్తోంది. కానీ విశ్వనాథ సత్యనారాయణ రచనలోని వర్ణనలపై మాత్రము ఆ ప్రభావమేమీలేదు సరికదా ఆయన చిన్నతనంలో చూచిన తెలుగు వాతావరణం వర్ణనలే ఉన్నాయి. ఈ కావ్యాన్ని నిజజీవితంలో విశ్వనాథ సత్యనారాయణ తన చిన్నతనంలో చూసిన పల్లెజీవితంలోని తెలుగు ఋతువులనే వర్ణించానని తెలిపారు. 
## కథావస్తువు
తెలుగు ఋతువులు కావ్యానికి కథావస్తువు తెలుగు నాట వసంత, గ్రీష్మాది ఋతువులు ఎలా ప్రవర్తిల్లుతాయి, వాటి వల్ల ప్రజాజీవితంలో సూక్ష్మమైన భేదాలు ఎలా వాటిల్లుతాయి, ఆచార వ్యవహారాలు ఎలా వుంటవి మొదలైన విషయాలతో కూడివుంటుంది. ఇది వర్ణన ప్రధానమైన కావ్యము. కేవల ఋతువర్ణనలకే పరిమితం కాకుండా ప్రత్యేకించి తెలుగు నాట ఆయా ఋతువులు ఎలా వుంటాయన్నది రచించడం వల్ల ఈ కావ్యానికొక ప్రత్యేకత ఏర్పడింది. ఇదే పేరుగల తన కావ్యాన్ని కాళిదాస మహాకవి గ్రీష్మ ఋతువుతో ప్రారంభించగా విశ్వనాథ సత్యనారాయణ మాత్రం దీనిని వసంతంతో ప్రారంభం చేశారు. వసంత ఋతువు అందరికీ ప్రీతిపాత్రమైనదనే కాక తెలుగు వారి తొలి పండుగైన సంవత్సరాది వసంతంలోనే ప్రారంభమవడమూ కారణం కావచ్చు. తెలుగు నేల మీద పల్లె ప్రకృతిని సర్వాంగ సుందరంగా అభివర్ణించిన కావ్యంగా దీనిని పలువురు విమర్శకులు పేర్కొన్నారు.
### వసంతర్తువు
వసంతఋతువు వర్ణనను విశ్వనాథ సత్యనారాయణ ప్రియురాలి ఎదచెమర్చడంతో, బాలికల వాలుజడల్లో మల్లెమొగ్గలు కనిపించడం, వేపకొమ్మ చిగురించి కోకిల కుహూరావాలు చేయడం వంటివాటితో ప్రారంభమైనాయని మొదలుపెట్టారు. భార్యాప్రవాసివోలె గొంతెత్తి కూజితాలు చేసే కోకిలనూ, కొబ్బరిమొవ్వు గెలను తొలచి కలాలిలాగ అందులోని కల్లు రుచికి మరిగిన ఉడుతను, ఇతరుల కోసం లోభివానిలాగా ప్రతిపువ్వునూ వెతికి తేనెబొట్లు సేకరించే తుమ్మెదలను వర్ణించారు. మల్లెపూవులను తెలుగు రసికలోకాన్ని మురిపించే కళాపూర్ణోదయం, ఆముక్తమాల్యద, మనుచరిత్ర మొదలైన కావ్యాలుగా వర్ణించడం విశేషం.

## మూలాలు


వర్గం:విశ్వనాథ సత్యనారాయణ రచనలు
వర్గం:తెలుగు కావ్యములు
కెంపే గౌడ

**కెంపే గౌడ ** బెంగళూరు నగర నిర్మాత. ఇతను శ్రీ కృష్ణదేవ రాయలు సామంతు. గౌడ చరిత్రలో ముఖ్యమైన స్థానం ఉన్న వ్యక్తి ఇతని పేరు మీదనే నేటికీ బెంగుళూరు బస్సు స్టేషను కెం'''పె''' గౌడ బస్సు నిలయము అని, అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయాన్ని కెంపేగౌడ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం అని పిలుస్తారు.

## నేపధ్యము

1533-1569 లో విజయనగర రాజ్య సామంత రాజు కెంపే గౌడ.

## వృషభ ఆలయం

దొడ్డ బసవన గుడిగా పిలవబడే వృషభ ఆలయం దక్షిణ బెంగళూరు – బసవనగుడి లోని ఎన్ ఆర్ కాలనీలో ఉంది. నందీశ్వరుడు ఇక్కడి ప్రధాన దైవం. హిందూ పురాణాల ప్రకారం నందీశ్వరుడు శివుడికి వాహనమే కాక పరమ భక్తుడు. నందీశ్వరుడి ఆలయాల్లోకల్లా అతి పెద్దదైన ఈ ఆలయాన్ని 1537 లో విజయనగర రాజ్య సామంత రాజు కెంపే గౌడ నిర్మించాడు. 15 అడుగుల ఎత్తు, 20 అడుగుల పొడవూ వుండే ఇక్కడి నందీశ్వరుని విగ్రహాన్ని గ్రానైట్ ఒంటి రాతిలోంచి మలిచారు.ఈ ఆలయాన్ని ద్రావిడ శైలిలో నిర్మించారు – విశ్వభారతి నది ఈ విగ్రహం పాదాల నుంచే పుట్టిందని చెప్తారు. క్షేత్ర చరిత్ర ప్రకారం ఇప్పుడు గుడి వున్న ప్రదేశం దాకా వున్న వేరుసెనగ చేలన్నీ తినేస్తూ వచ్చిన ఓ పెద్ద వృషభాన్నిశాంతింప చేసేందుకు ఈ గుడి కట్టారు. ఈ గాథకు స్మారకంగా ఇప్పటికి నవంబరు డిసెంబరు నెలల్లో గుడి దగ్గ కడలేకయి పరిషే (వేరుసెనగ పండుగ) నిర్వహిస్తారు – వేరుసెనగ పంట అప్పుడే చేతికి వస్తుంది కనుక. ఈ గుడిని దర్శించాలంటే ఇదే మంచి సమయం.వృషభ ఆలయం సమీపంలోనే దొడ్డ గణేష్ దేవాలయం ఉంది. బసవనగుడి కనుక్కోవడం యాత్రికులకు కష్టమేమి కాదు. బెంగళూరు నుంచి ప్రభుత్వ, ప్రైవేట్ బస్సు సర్వీసులు చాలానే ఉన్నాయి.

## ఉల్సూర్ చెరువు

నగరానికి ఈశాన్యంలో ఎం జీ రోడ్డుకి దగ్గరలో ఉల్సూర్ చెరువు ఉంది. బెంగళూరును స్థాపించిన కెంపే గౌడ దీన్ని నిర్మించాడు. సుమారు ఒకటిన్నర చదరపు కిలోమీటర్ల వైశాల్యంతో వుండే ఈ చెరువులో అక్కడక్కడా దీవులు వుంటాయి. శ్రావణ భాద్రపదాల్లో ఇక్కడ వినాయక చవితి ఘనంగా జరుపుకుంటారు.
ఈత కోసం ఈత కొలను లాంటి అనేక వినోద కార్యక్రమాలకు ఒక ప్రత్యెక కాంప్లెక్స్ ఉంది. ఉల్సూర్ చెరువుకి దగ్గరలో వున్న గురుద్వారా బెంగళూరు నగరం లోనే అతి పెద్దది.ఈ చెరువులో బోటు షికారు బాగా ప్రసిద్ధి. ఇక్కడి బోటు క్లబ్బు చెరువులో తిరగడానికి, మధ్యలో వున్న దీవుల్లో ఆగడానికి బోట్లు సిద్ధంగా వుంచుతుంది.
మూడు కాల్వల ద్వారా నీరు చేరే ఈ చెరువు ఒకటిన్నర చదరపు కిలోమీటర్ల విస్తీర్ణంలో ఉంది. చెరువు పరిరక్షణ కోసం కఠిన నిబంధనలు చేశారు, పటిష్ఠమైన పునరుద్ధరణ చర్యలు చేపట్టారు.ఉల్సూర్ చెరువు నుంచి ఎం జీ రోడ్డు నడక దూరంలోనే ఉంది. హలసూరుకి దగ్గరలో మెట్రో రైల్ కట్టే ప్రతిపాదన ఉంది.

## హెబ్బల్ సరస్సు
బెంగళూరులో జాతీయ రహదారి - 7 మార్గంలో, బళ్లారి ఔటర్ రింగ్ రోడ్ (ORR) కూడలిలో హెబ్బాల్ సరస్సు ఉంది. 1537లో కెంపె గౌడ సృష్టించిన మూడు సరస్సులలో ఇది ఒకటి.

## మూలాలు

## బయటి లంకెలు

వర్గం:బెంగళూరు
వర్గం:1510 జననాలు
వర్గం:1570 మరణాలు
వర్గం:కర్ణాటక వ్యక్తులు
రాజ్‌కుమార్ నటించిన చిత్రాల జాబితా

ఇది కన్నడ చలనచిత్ర నటుడు, గాయకుడు అయిన డా.రాజ్‌కుమార్ నటించిన సినిమాల పూర్తి జాబితా.

వర్గం:సినిమా నటుల సినిమా జాబితాలు
వర్గం:కన్నడ సినిమా
ఆర్డ్యునో

**అర్దుఇనొ** ఒక మైక్రో కంట్రోలర్ ఆధారంగా తయారు చేసిన బోర్డు, దీనితో మనం సులభంగా పరస్పర వస్తువులు లేదా పరిసరాలు నిర్మించడానికి ఉపయోగపడుతుంది.  అర్దుఇనొ ఒక హార్డ్వేర్ 8-బిట్ అత్మేల్ అవర్ లేదా 32 బిట్ అత్మేల్ అర్మ్ మైక్రోకంట్రోలర్ చుట్టూ రుపెంచిన ఒక ఓపెన్ సోర్స్ హార్డ్వేర్ బోర్డు. ప్రస్తుత నమూనాలు వివిధ పొడిగింపు బోర్డులు సదుపాయాన్ని ఆరు అనలాగ్ ఇన్పుట్ పిన్స్, పద్నలుగు డిజిటల్ ఇన్పుట్ అవుట్పుట్ పిన్స్ తో కలిసిన ఒక ఉస్బ్ ఇంటర్ఫేస్ కలిగి ఉన బొఅర్ద్ లభించును.

మొదటి అర్దుఇనొ 2005 లో సృష్టించారు. అర్దుఇనొ పరికరాలు సృష్టించడానికి ఒక చవకైన మార్గం, సులభమైన మార్గం అందిస్తుంది. అర్దుఇనొ సెన్సార్లు, యాక్చుయేటర్లును ఉపయోగించి పర్యావరణంతో సంకర్షణ చేయవచ్చు; రోబోట్లు, థర్మోస్టాట్లు, మోషన్ డిటెక్టర్లు సాధారణ ఉదాహరణలు. అర్దుఇనొలో కలిగి ఉన ఇంటిగ్రేటెడ్ డెవెలప్మెంట్ ఎన్విరాన్మెంట్ (ఈడఎ), ఇది పర్సనల్ కంప్యూటర్లో నడుస్తుంది, దీనితో వినియోగదారులు C లేదా C++లో ప్రోగ్రాములను వ్రాయగలరు.

## మూలాలు

వర్గం:కంప్యూటర్ కీబోర్డులు
దివిసీమ

ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని కృష్ణా జిల్లాలో గల ఒక చిన్న, సారవంతమైన ద్వీపం **దివిసీమ**.

## భౌగోళిక స్థితి

దివిసీమ పులిగడ్డ (అవనిగడ్డ) వద్ద డెల్టా ప్రాంతంలో ఏర్పడింది, ఇక్కడ కృష్ణా నది బంగాళాఖాతంలో కలిసే ముందు రెండుగా చీలిపోయింది. ఒక పాయ కోడూరు మండలం హంసలదీవి వద్ద బంగాళాఖాతంలో కలవగా, మరో పాయ నాగాయలంక మండలంలోని గుల్లలమోద సమీపంలో బంగాళాఖాతంలో కలుస్తుంది. ఇటీవల ఒక కొత్త వంతెనను పులిగడ్డ వద్ద నిర్మించారు. ఇది రేపల్లె, పులిగడ్డను కలుపుతుంది. దివిసీమలో కూచిపూడి, మొవ్వ, సంగమేశ్వరం, నాగాయలంక, కోడూరు, హంసలదీవి, మోపిదేవి, అవనిగడ్డ, చల్లపల్లి, పెదకళ్ళేపల్లి, శ్రీకాకుళం, ఘంటసాల గుర్తించదగ్గ ప్రదేశాలు. ఈ ప్రదేశ వైశాల్యం 1204 చ.కి.మీ. ఇది అధిక వర్షపాతం గల చిట్టడవి ప్రాంతం.

## చరిత్ర

ఆంధ్రప్రదేశ్ చరిత్రలో దివిసీమకు విశిష్ట స్థానం ఉంది. ఆంధ్రలోని సీమ అనగా గుర్తువచ్చేయి రాయలసీమ దివిసీమ, కోనసీమ. తెలుగు నాట్యకలలకు ఇది పుట్టినిల్లు. ఇక్కడ దాదాపుగా 100 ఆలయాలను ప్రతిష్ఠించారు.వాటిలో గణించదగినవి 32 ఆలయాలు.

## ఆలయాలు

దివిసీమలో ఉన్న 100 ఆలయాలలో 8 ప్రసిద్ధమైనవి. అవి అవనిగడ్డ, కూచిపూడి, గణపేశ్వరం, ఘంటశాల, పెదకళ్ళేపల్లి, విశ్వనాథపల్లి, సంగమేశ్వరం, శ్రీకాకుళం, హంసలదీవి.

### అవనిగడ్డ
ఈ గ్రామం చారిత్రకంగా ఎంతో ప్రసిద్ధి పొందిన లక్ష్మీ నారాయణ స్వామివారి ఆలయానికి నిలయం. ఈ ఆలయ శిల్పాకళా వైభవానికి ఎంతో ఆదరణ ఉంది. ఈ ఆలయాన్ని శ్రీరాముడు ప్రతిష్ఠించాడని నమ్మకం.ఒకప్పుడు కృష్ణానదీ గర్భంలో **లక్ష్మీపతిలంకా** అనే ప్రాంతంలో ఉండేది. ఆ ప్రదేశానికి వరదతాకిడి ఎక్కువుగా ఉండడంతో 2వ కులోత్తుంగ చోళగొంక దేవుడు ఆలయ గోపురాలను ప్రస్తుతమున్న చోటుకు తరలించాడు. ఈ ఆలయంలో ప్రతియేటా వైశాఖ శుద్ధ త్రయోదశి నుంచి పౌర్ణమి వరకు బ్రహ్మోత్సవాలు జరుగుతూంటాయి.

## ప్రముఖులు
* పింగళి వెంకయ్య - స్వాతంత్ర్య సమర యోధుడు, భారతదేశ జాతీయ పతాక రూపకర్త.
* మండలి వెంకటకృష్ణారావు - అవనిగడ్డ శాసనసభ నియోజకవర్గం నుంచి 1972 లో ఏకగ్రీవంగా ఎన్నికైన శాసన సభ్యుడు, గాంధేయవాది.
* ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు - తెలుగు సినిమా సంగీత దర్శకుడు, నేపథ్య గాయకుడు.
* వేటూరి సుందరరామ్మూర్తి - తెలుగు సినీ గీత రచయిత.
* పసుపులేటి కన్నాంబ - రంగస్థల నటి, గాయని.
* మండలి బుద్ధ ప్రసాద్ - రాజకీయ నాయకుడు,ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభ ఉపసభాపతి, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వంలో మాజీ మంత్రి, తెలుగు భాషాభిమాని.
* మైనేని హరిప్రసాద్ రావు -అణుశక్తి పరిశోధకులు. న్యూక్లియర్ పవర్ బోర్డుకు డైరెక్టరుగా, మద్రాసు అణు విద్యుత్తు కేంద్రం నిర్మాణంలో క్రీయాశీలక వ్యక్తి. పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీత
* సింహాద్రి సత్యనారాయణ - మాడుమార్లు ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వంలో మంత్రిగా పనిచేశారు. ఆయన లా చదివారు. 30 ఏళ్ల పాటు న్యాయవాదిగా ఆవనిగడ్డలోనే పనిచేశారు.
* అంబటి బ్రాహ్మణయ్య -1994 నుండి 99 వరకు మచిలీపట్నం ఎమ్మెల్యేగా, 1999 నుండి 2004 వరకు బందరు పార్లమెంటు సభ్యునిగా,2009 అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో అవనిగడ్డ శాసనసభ్యుడిగా పనిచేశాడు.

## ఉప్పెన
* ప్రధాన వ్యాసం 1977 ఆంధ్ర ప్రదేశ్ తుఫాను
ఈ ప్రాంతం 1977 నవంబరు 19నలో ఒక పెద్ద తుఫానుకు గురై మానవ జీవితాలతో సహా అపూర్వ నష్టాన్ని చవిచూసి ప్రపంచవ్యాప్త వార్తలకెక్కింది. ఈ సహజసిద్ధమైన విపత్తు ఫలితంగా 10,000 మంది ప్రజలు మరణించి ఉంటారని, అలాగే 10,00,000 జంతువులు మరణించి ఉంటాయని అంచనా వేశారు. బాధితులు త్వరగా కోలుకొనేందుకు చాలావరకు స్వచ్ఛంద సంస్థలు, ప్రభుత్వం కృషి చేశాయి.

## మూలాలు



## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:కృష్ణా జిల్లా
కప్పగల్లు సంజీవమూర్తి

## జీవిత విశేషాలు
**కప్పగల్లు సంజీవమూర్తి** (ఫిబ్రవరి 7, 1894 - జూన్ 13, 1962) ఉపాధ్యాయుడు, రచయిత.

## జననం
1894 వ సంవత్సరము ఫిబ్రవరి 7 వ తేదీ బళ్లారి జిల్లా కప్పగల్లు గ్రామంలో భీమరావు మల్లమ్మ దంపతులకు జన్మించాడు. హిందూ మధ్వబ్రాహ్మణ కుటుంబానికి చెందిన సంజీవమూర్తి గౌతమ గోత్రజుడు. సామాన్య మధ్యతరగతి కుటుంబానికి చెందిన వాడు. ఇతడు మద్రాసులో ఎస్.ఎస్.ఎల్.సి చదివి ఉత్తీర్ణుడైనాడు. బళ్ళారి మునిసిపల్ ఉన్నత పాఠశాలలో ఉపాధ్యాయునిగా పనిచేశాడు.

## మరణం
1962, జూన్ 13 వ తేదీన మరణించాడు.

## రచనలు

## బిరుదము
* కవిభూషణ
## మూలాలు

వర్గం:1894 జననాలు
వర్గం:1962 మరణాలు
వర్గం:బళ్ళారి వ్యక్తులు
వర్గం:రాయలసీమ రచయితలు
వర్గం:తెలుగు కవులు
వర్గం:కన్నడ కవులు
కిస్ ఆఫ్ లవ్

left|thumb|KissOfLove
నైతిక విలువల పరిరక్షణ పేరుతో యువమోర్చాకు చెందిన కొందరు వ్యక్తులు కోజికోడ్‌లోని ఓ రెస్టారెంట్‌లో ప్రేమికులపై విచక్షణా రహితంగా దాడిచేయడాన్ని నిరసిస్తూ 2014, నవంబరు 2న కొచి మొరైన్ తీరంలో మొదలైన యువతీ యువకుల ఉద్యమమే కిస్ ఆఫ్ లవ్. ఆ సందర్భంగా అమ్మాయిలు, అబ్బాయిలు
ఒకరినొకరు గాఢంగా కౌగలించుకొని ముద్దులు పెట్టుకున్నారు. దేశంలోని వివిధ మెట్రో నగరాల్లో ఇప్పటికే ఈ కార్యక్రమాన్ని నిర్వహించారు. బహిరంగ ప్రదేశాల్లో ముద్దు పెట్టుకోవడం చట్ట రీత్యా నేరం కాదు. అయితే అది భారతీయ సంస్కృతీ సంప్రదాయాలకు పూర్తిగా విరుద్ధం. దీంతో తాము చట్ట ప్రకారం నడుచుకోవాలా.. లేక భారతీయ సంస్కృతీ సంప్రదాయాల ప్రకారం నడుచుకోవాలా.. ‘కిస్ ఆఫ్ లవ్’ వారికి సపోర్‌‌ట చేయాలా.. లేక శ్రీరామ సేన, ఆర్‌ఎస్‌ఎస్‌లకు మద్ధతివ్వాలా.. అర్థం కాక హోం శాఖ తలపట్టుకుంది.

2014 లో కర్ణాటక మహిళా కమిషన్ 'కిస్ ఆఫ్ లవ్' ను అనాగరికమైన అటవీక చర్యగా అభివర్ణించింది. ఇలాంటి ప్రదర్శనను అనుమతి ఇవ్వొద్దని రాష్ట్ర ప్రభుత్వాన్ని కోరింది. ఈ విషయమై కర్ణాటక మహిళా కమిషన్ చైర్ పర్సన్ మంజులా మానస "కొన్ని ప్రవర్తనలు మనుషులకు, జంతువులకు మధ్య వ్యత్యాసాన్ని సూచిస్తాయి. ఆ వ్యత్యాసాన్ని మనుషులు పాటించాలి. నైతిక విలువల పరిరక్షణకు వ్యతిరేకంగా వీధులలో బహిరంగంగా వీళ్ళు చేస్తున్న ముద్దుల ప్రదర్శన అర్ధరహితమైనది. ఎంతో పవిత్రమైన ముద్దును వీళ్ళు బజారుకీడుస్తున్నారు. ఇదొక అసభ్యకరమైన ప్రచారధోరణి. ఈ ధోరణిని కనుక నిరోధించకపోతే సభ్య సమాజపు పునాదులే కదిలిపోతాయి" అని ఆవేదన వెళ్లబుచ్చారు. అయితే రాజ్యాంగం ప్రకారం ఈ సంఘటన సంఘవిద్రోహ చర్య కాదని, దీన్ని నిరోధించే హక్కు ప్రభుత్వానికి లేదని అన్నారు 

** (వ్యాసం విస్తరణలో ఉన్నది) **

## మూలాలు

వర్గం:ఉద్యమాలు
ఏకే-47

**ఏకే-47** (**AK-47**) ను మొదటిసారిగా 1947లో ఉపయోగించారు, అందుకే AK-47 అని పేరు వచ్చింది. AK అనేది రష్యన్ అవ్టోమాట్ కలాష్నికోవ్ యొక్క సంక్షిప్త రూపం. దీనిని రష్యాకు చెందిన ఇజెవాక్ మెకానికల్ వర్క్స్ యూనిట్ తయారు చేసింది. దీనిని మిఖాయిల్ కలాష్నికోవ్ రూపొందించారు. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో జర్మనీ అసాల్ట్ రైఫిల్స్‌ను ఉపయోగించింది. అప్పుడు వాడుకలో ఉన్న తుపాకులు 100 మీటర్ల దూరాన్ని చేరుకోగలవు. కాబట్టి జర్మనీ తుపాకులను మరింత మెరుగుపరచడానికి ప్రయత్నాలు చేసింది. అప్పుడు ఏకే-47 సిద్ధమైంది. దీని బరువు 4.3 కిలోలు, ఈ భారీ తుపాకీ దాదాపు 300 మీటర్ల వరకు కచ్చితమైన దాడి చేయగలిగింది. తర్వాత ఏకే సిరీస్‌లో 74, 101, 102, 103, 107, 108 తుపాకులను ఉపయోగించారు.

## మూలాలు

వర్గం:ఆయుధాలు
అనగనగా-2

**అనగనగా-2** నెహ్రూ బాల పుస్తకాలయం రెండవ భాగము. ఇది ఎం.హౌక్సీ, పి.ఎం.జోషిలచే 1973లో రచింపబడింది. ఈ పుస్తకానికి పులక్ బిస్వాస్ చిత్రాలు అందించాడు. నేషనల్ బుక్ ట్రస్ట్, ఇండియా వారు 1976 (శక 1897) సం.లో తొలిసారి ప్రచురించిన ఈ పుస్తకానికి అనువాదం చల్లా రాధాకృష్ణ శర్మ. ఈ పుస్తకము ద్వితీయ ముద్రణ 1991 సం. (శక 1913) వెలువడింది.

## ప్రారంభం
భౌద్ద సంఘారామం కారల అనే శీర్షికతో, జీమూత్ - కార్లలోని బిక్షువులు అనే ఉపశీర్షికతో అనువాద రచన ప్రారంభ మవుతుంది. ఇందులోని మొదటి పరిచ్చేదము:-
రమారమి రెండు వేల సంవత్సరాల నాటి మాట. పడమటి కనుమల్లో ఒక పెద్ద కొండ. దాన్ని మనమిప్పుడు కార్ల అంటున్నాము. ఆ కొండ కింద వలురకా అనే ఒక పల్లెటూరు.
* ఈ పుస్తకములో మొత్తము 65 పుటలు ఉన్నాయి.

## సముద్రగుప్తుని దండయాత్ర
### సముద్రగుప్తుడు - గుర్రపు రౌతు కొడుకు
దీని గురించిన మెదటి వాక్యం పుస్తకము లోని 36వ పుటలో ఉంది. 
" సా.శ. 347. పాటలీపుత్రంలో మహా సందడిగా ఉం.ది. సముద్రగుప్త చక్రవర్తి కొత్త దండయాత్రకు సిద్దమవుతున్నాడు. మౌర్యుల తదనంతరం చాలా శతాబ్దులదాకా తరుచు యుద్దాలు సాగుతూ వుండేవి. సా.శ. 320 లో చంద్రగుప్తుడు గంగానదీ ప్రాంతంలో తన అధికారం స్థాపించాడు."

## చివరిపుట
ఈ క్రింద పొందు పరచిన వాక్యములు చివరిపుట లోనివి.
"అందరూ నాయందు ఎంతో దయ చూపారు. కాని ఏ సంపద కోసం నేనిక్కడికి వచ్చానో, దాన్ని మాదేశం తీసుకు వెళ్ళాలి."

" మా మహారాజుగారు ఎన్నో కానుకలు సమర్పిస్తారు" అన్నాడు అయం.

"యాత్రికుడు సొంత కానుకలు కోరడు. కాని నేను మా విహారం కోసం, ప్రజల కోసం. గొప్ప సంపదను తీసుకు వెళుతున్నాను. 650 సంస్కృత వ్రాత ప్రతులూ, బుద్దదేవుని ప్రతిమలూ అవశేషములూ తీసుకు వెళుతున్నాను" అన్నాడు భిక్షువు.
"వర్తకుల కోసరం మీరేమన్నా ఎదురు చూస్తున్నారా, స్వామీ" అడిగాడు వసుభాతి.

"లేదు. నేను వచ్చినట్టుగా, ఒంటరిగానే వెడతాను. దయాస్వభావులైన మీ రాజులు ఉత్తర దేశపు రాజులకిమ్మని, తెల్లని నూలుగుడ్డ మీద వ్రాసిన, ఎర్రని లక్కలో మహారాజుగారి ముద్రవేసిన ఉత్తరాలు నాకిచ్చారు."

వసుభాతి " మళ్ళీ మీరెప్పుడు వస్తారు, స్వామీ" అని అడిగాడు.

" పధ్నాలుగేళ్ళయింది మా దేశం నుంచి బయలుదేరి. నేను తీసుకువెళుతున్న గ్రంథాలను అనువదించాలి; వాటిని వివరించాలి. ఇందుకు, మిగిలిన నా జీవితకాలాన్ని వినియోగిస్తాను. కాని బుద్దుని మాతృభూమి అయిన యీ దేశంలో నాకు లభించిన గౌరవాన్నీ ప్రజల స్నేహభావాన్నీ నే నెప్పుడూ జ్ఞాపకము ఉంచుకుంటాను" అన్నాడు భిక్షువు.

## చిత్రమాలిక

## మూలాలు
* 

వర్గం:తెలుగు నవలలు
వర్గం:1976 పుస్తకాలు
వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
బహుళ బహిర్గతం

బహుళ బహిర్గతం (en:Multiple exposure) అనగా రెండు లేదా అంతకన్నా ఎక్కువ బహిర్గతాలని ఒకే ఫిలిం ఫ్రేం పై జరపడం. ఇలా బహిర్గతం జరపటం వలన ఒకే ఛాయాచిత్రంలో పలు ప్రతిబింబాలు ఒకదాని పై ఒకటి ఉన్నట్టు అగుపిస్తాయి.

## మూలాలు

వర్గం:ప్రత్యామ్నాయ ఛాయాచిత్రకళ
దాంపత్యాలు

**దాంపత్యాలు** నవల రచయిత్రి కోమలాదేవి (కోమలా రత్నకుమారి) కర్నూలు జిల్లా ఆదోనిలో జననం. 1935 సం.న బి.ఏ. బి.ఈడి. పట్టభద్ర, బంగారు పంజరం (బహుమతి పొందినది), ఆరాధన, పునస్సమాగమం, ఉన్నత శిఖరాలు వగైరా నవలలతో ఆధునిక రచయిత్రులలో పేరు మోశారు. ఎమెస్కో పాఠకులకు "పూల తెరలు" నవల ద్వారా పరిచితులు, యువ దంపతులకు ఆవశ్య పఠనీయమైన ఈ కొత్త నవల ఈమె రచనా ప్రగతిలో మరో సోపానం.

* ఈ నవలను రచయిత్రి అక్క సరళాదేవికి, బావగారు నాగభూషణానికి హృదయపూర్వకంగా అంకితమిచ్చింది. మొదటి సంపుటి డిసెంబరు, 1969 సం. న బాపు కవర్ డిజైన్, ఎం.శేషాచలం & కో పబ్లిషర్ల ద్వారా వెల్‌డన్ ప్రెస్, మదరాసు-21 నుండి ప్రచురిత మయినది. ఆంధ్ర ప్రదేశ్ బుక్ డిస్ట్రిబ్యూటర్స్, రాష్ట్రపతి రోడ్, సికింద్రాబాదు వారు పంపిణీదారులు. దీని వెల 2/- రూప్యములు.

## మొదటి భాగం
* నవలలోని మొదటి వాక్యము మహీధర్ - వెంకటేశ్వరరావు స్నేహితులు. వాళ్ళిద్దరికీ స్నేహం కలవటం అందరకీ ఆశ్చర్యాన్ని కల్గించింది. ఎందుకంటారా . **. . . .** అని మొదలవుతుంది.

## రెండవ భాగం
* ఈ భాగము పది రోజులు హడావిడిగా గడిచిపోయాయి అంటూ ప్రారంభమవుతుంది.

## ఐదవ భాగం
* ఆడపిల్లల హాస్టల్ అన్నమాట విన్నాడేగాని అది ఏదో వివరంగా తెలీదు. యూనివర్సిటీ తెరవటానికి రెండు రోజులు వ్యవధి ఉంది. ఆ సాయంత్రమే కాస్త శ్రద్ధగా తయారై గదిలో పచార్లు చేస్తున్నాడు మహీధర్. నేహితునిలో మార్పు స్పష్తంగా కనపడుతూంది. రొజూ చూస్తుంటే భేదం కంపించదుగాని ఒకానొకనాడు అకస్మాత్తుగా గమనిస్తే అతడెంతగా పెరిగింది, ముఖంలోని చాపల్యం ---కుర్రకారు తనం - క్రమబద్దంగా పెరగని గెడ్డం వయసు ఎక్కే కొలది తుడుచుకు పెట్టుకొని పెట్టుకొని పోయినట్లు గనించాడు.

## ఆరవ భాగం

* రెండవ రోజు కూడా మహీధర్ తిరిగి తిరిగి విసిగి వేసారి హాస్టల్ చేరాడు. ఆ ముఖం అడగకుండానే చెబుతూంది.

## పదవ భాగం

* వెంకటేష్ తన పల్లె మెగలిచెరకు వెళ్ళాడు. క్రమంగా నూతన జీవితంలో నిండుగా, హుందాగా అర్ధాంగితో పాటు అడుగు పెట్టాడు.

కాంక్షలు - కోరికలు - ఆశలు - ఆశయాల చైతన్యస్రవంతిలో ఉత్సాహంగా పయనించబోతున్నాడు.

## పదమూడవ భాగం
* రెండు రోజులు గడిచి పోయాయి. రావుగారు పొలాలు చూసి రావటానికి పల్లెకు వెళ్ళారు. సుచిత్రాదేవిని చూడటానికి వెంకటేశ్, రత్నం వెళ్ళారు. కాసేపు వాళ్ళతో ఉండి రత్నను అక్కడే ఉండమని తానొక్కడే మహీధర్ ఇంటికి వెళ్ళాడు.

## మూలాలు
* భారత డిజిటల్ లైబ్రరీలో పుస్తక ప్రతి.

వర్గం:తెలుగు నవలలు
వర్గం:1969 పుస్తకాలు
వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
ప్రముఖ స్థానాల్లో ఆర్.ఎస్.ఎస్ ప్రచారకులు

**రాష్ట్రీయ స్వయంసేవక్ సంఘ్** (ఆంగ్లం: Rashtriya Swayamsevak Sangh, హిందీ: राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ) ను సంక్షిప్తంగా **ఆర్.యస్.యస్.** అంటారు. భారత దేశంలో ఇది ఒక హిందూ జాతీయ వాద సంస్థ. డా.కేశవ్ బలీరాం హెడ్గేవార్ ఈ సంస్థను మహారాష్ట్ర లోని నాగపూర్లో 1925లో విజయదశమి నాడు మొదలు పెట్టారు.
## ప్రముఖ స్థానాల్లో ప్రచారకులు
ఆర్.ఎస్.ఎస్ నలభై లక్షల సేవకులను కలిగి ఉన్న ప్రపంచం లోనే అతి పెద్ద స్వచ్ఛంద సంస్థగా ఖ్యాతి గాంచింది.ఇది ముఖ్యంగా సేవ, విద్య పరమైన హిందూజాతీయ వాది స్వచ్ఛందమైన సేవ సంస్థ .ఆర్.ఎస్.ఎస్ దాని దేశం ఒక్క భావజాలం పట్ల నిస్వార్థ సేవేనని చెప్తుంది.దాని యొక్క ఆశయాల్లొ భారత దేశపు ప్రాచీన సంస్కృతి, సంప్రదాయాల్ని నిలబెట్టడమే అన్నిటి కంటే విలువైనవని చెబుతుంది.

పెధ్ధ సంఖ్యలో స్వచ్ఛంద సేవకులును కలిగి ఉండటం వలన దాని యొక్క సభ్యులలో ఆర్థిక, సాంస్కృతిక, భాషా వృత్తులకు చెందిన వారు ఉన్నారు. కొందరు వారి యొక్క రంగాల్లొ విజయవంతమైన పాత్రను పొషించారు. ఆర్.ఎస్.ఎస్ స్వచ్ఛంద సేవకులను ధాన్ని యొక్క భావజాలాన్ని జీవితంలో ప్రతి అదుగులో పాటించడానికి ప్రోత్సహిస్తుంది.అందువలన ఆర్.ఎస్.ఎస్ సేవకులు వారి యొక్క రంగాల్లో ప్రత్యేకంగా రాజకీయాలు, విద్య, మేథస్సు, పరిపాలన వంటి రంగాల్లో తనదైన ప్రభావం చూపిస్తారు.ఆర్.ఎస్.ఎస్ తన భావజాలానికి తగినట్టుగా ఒక కొత్త భావజాల వ్యవస్థను సృష్టించుకొని మెల్ల మెల్లగా దేశం యొక్క భావజాలన్ని రూపొందించడానికి ప్రయత్నిస్తుంది. విద్య, విద్యార్థులకు, కార్మికులకు ప్రత్యేకమైన శాఖలు స్థాపించారు.
## సంభందిత సంఘాలు
* భారతీయ జనత పార్టీ (రాజకీయ పార్టి)
* భారతీయ కిసాన్ సంఘ్
* భారతీయ మజ్దూర్ సంఘ్
* అఖిల భారతీయ శైక్షిక్ మహాసంఘ్
* వివేకానందా మెడికల్ మిషన్
* అఖిల భారతీయ విద్యార్థి పరిషత్
* శిక్షా భారతి
* సేవా భారతి
* విద్యా భారతి
* అధివక్తా పరిషత్
* సహకార్ భారతి
* సంస్కార్ భారతి
* విట్ సలహ్కార్ పరిషత్
* భారతీయ విచార కెంద్ర
* అఖిల భారతీయ ఇతిహాస్ సంకలన్ యొజన
* ధీండాయాల్ రెసెర్చ్ ఇంస్టిట్యూట్
* నీలె
* వివేకానంద కెంద్ర
* విష్వ సంవాధ్ కెంద్ర
* సెంట్రల్ హింధు మిలిటరీ ఎడ్యుకేషన్ సొసైటి.
## భారత దేశ ప్రధానమంత్రులు

## ఉప ప్రధాన మంత్రి

### భారత దేశపు రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రులు

## భారతదేశపు  రాష్ట్రాల గవర్నర్లు

## కేంద్ర సర్కారు మంత్రులు

## ఇతర ప్రముఖ వ్యక్తులు
*నానాజి దేస్ముఖ్
*ఎం.ఎస్.గొల్వాల్కర్
*వినాయక్ దామోదర్ సావర్కర్
*స్వరాజ్ ప్రకాష్ గుప్తా

## మూలాలు

* ఆర్.ఎస్.ఎస్. అధికారిక వెబ్‌సైట్

## ఇతర లింకులు

వర్గం:రాష్ట్రీయ స్వయంసేవక్ సంఘ్
యస్వీకృష్ణ

**యస్వీకృష్ణ** హైదరాబాదుకు చెందిన సుప్రసిద్ధ రచయిత, ప్రచురణకర్త.
## విశేషాలు
యస్వీకృష్ణ బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి. ఎమ్మెస్సీ చదివాడు. న్యాయశాస్త్రంలో పట్టా పొందాడు. ఫైన్‌ఆర్ట్స్‌లో డిగ్రీ సంపాదించాడు. మ్యూజిక్‌లో బి.ఏ.చేశాడు. ఇతడు కవి, కథారచయిత, నవలారచయిత, విమర్శకుడు, ప్రచురణకర్త. జయంతి పబ్లికేషన్స్ అనే ప్రచురణ సంస్థ ద్వారా 300 పైగా పుస్తకాలను ప్రచురించాడు. ఈయన భార్య ఎస్వీ.కృష్ణజయంతి కూడా పేరుపొందిన రచయిత్రి. ఇతడు ఇండియన్ సొసైటీ ఆఫ్ ఆథర్స్, వరల్డ్ తెలుగు ఫెడరేషన్, ఆల్ ఇండియా పొయెట్స్ కాన్ఫరెన్స్ మొదలైన సంస్థలలో జీవిత సభ్యుడిగా ఉన్నాడు. పలు జాతీయ అంతర్జాతీయ సదస్సులలో పాల్గొన్నాడు.

## రచనలు
# కథాకమామీషు (విమర్శ)
# హలో మిసెస్ చక్రపాణి స్పీకింగ్ (కథాసంపుటి)
# మహాత్మాగాంధీ ఆటోబయోగ్రఫీ (నవల)
# ఉపాసన (దీర్ఘకవిత)
# కడలి కెరటం (కథ)
# దహనమ్‌ (నవల) (అముద్రితం)

యస్వీకృష్ణ కథలు వివిధ పత్రికలలో సుమారు 90కి పైగా ప్రచురింపబడ్డాయి. కొన్ని కథలు కన్నడ భాషలోనికి అనువదించబడ్డాయి. ఉపాసన దీర్ఘకవితను అదే పేరుతో గోవిందరాజు రామకృష్ణారావు ఆంగ్లంలోనికి అనువదించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:హైదరాబాద్ సాహితీవేత్తలు
వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లా రచయితలు
వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లా పుస్తక ప్రచురణకర్తలు
భారత గణతంత్ర దినోత్సవం

భారతదేశంలో గణతంత్ర దినోత్సవాన్ని భారత రాజ్యాంగం అమలులోకి వచ్చిన రోజుగా జరుపుకుంటారు. ప్రతి సంవత్సరం జనవరి 26ను భారత గణతంత్ర దినోత్సవంగా జరుపుతారు. 1950 జనవరి 26న భారత ప్రభుత్వ చట్టానికి (1935) బదులు భారత రాజ్యాంగం దేశపరిపాలనకు మార్చడాన్ని భారత గణతంత్ర దినోత్సవం అంటారు.  భారత రాజ్యాంగ సభలో 1949 నవంబరు 26న రాజ్యాంగం ఆమోదం పొందగా భారతదేశం స్వతంత్ర గణతంత్రంగా ఆవిర్భవించేందుకు 1950 జనవరి 26లో దీనిని ఒక ప్రజాతంత్ర పరిపాలన పద్ధతితో పాటుగా అమలులోకి తీసుకురావాలని నిర్ణయించారు.

జనవరి 26 నే ఇందుకు ఎంచుకోవడానికి చారిత్రికమైన కారణం ఉంది. 1930లో భారత జాతీయ కాంగ్రెస్‌ పూర్ణ స్వరాజ్‌ని ఆ రోజే ప్రకటించుకుంది. అందుకు సంపూర్ణ స్వరాజ్యమైన రాజ్యాంగం అమలు ఈ రోజున చేయాలని నిర్ణయించారు.

భారతదేశానికి సంబంధించిన మూడు జాతీయ సెలవుదినాల్లో ఇది కూడా ఒకటి. ఇది కాక భారత స్వాతంత్ర్య దినోత్సవం, గాంధీ జయంతి మిగిలిన రెండు జాతీయ సెలవులు.

## చరిత్ర
1950 జనవరి 26 న భారతదేశానికి రాసుకున్న రాజ్యాంగం అమలులోకి వచ్చింది. భారతదేశంలోని అన్ని ప్రాంతాల నుంచి గెలుపొందిన రాజనీతివేత్తలు, రాజకీయ నేతలు, వివిధ రంగాల నుంచి నామినేట్ చేసిన నిపుణులు కలిసి భారత రాజ్యాంగాన్ని చర్చలు, నిర్ణయాల ద్వారా రాశారు. 1946 నుంచి 1949 వరకూ ఈ బృందం భారత పార్లమెంటు హాలులో సమావేశమై చర్చలు చేశారు. జనవరి 26ను గణతంత్ర దినోత్సవంగా జరుపుకొన్నారు కాంగ్రెస్ కార్యకర్తలు, నాయకులు. ఆ రోజును స్వాతంత్ర్య దినోొత్సవంగా వ్యవహరించారు. ఐతే దేశ స్వాతంత్ర్య దినం బ్రిటీషర్లు స్వయంగా నిర్ణయించడంతో నెహ్రూ తదితర జాతీయోద్యమనేతలు జనవరి 26ను దేశ గణతంత్ర దినోత్సవంగా చేశారు.bgdddబృందం భారత పార్లమెంటు హాలులో సమావేశమై చర్చలు చేశారు. జనవరి 26ను గణతంత్ర దినోత్సవంగా జరుపుకొన్నారు కాంగ్రెస్ కార్యకర్తలు, నాయకులు. ఆ రోజును స్వాతంత్ర్య దినోొత్సవంగా వ్యవహరించారు.

## వేడుకలు
గణతంత్ర దినోత్సవాన్ని దేశవ్యాప్తంగా ప్రభుత్వం, ప్రజలు ఘనంగా నిర్వహిస్తూంటారు. జనవరి 26 తేదీ గణతంత్ర దినోత్సవం సందర్భంగా జాతీయ సెలవు దినంగా ప్రకటిస్తారు. దేశరాజధాని న్యూఢిల్లీలో జెండా ఎగరేసి ప్రసంగిస్తారు. విశాలమైన గ్రౌండ్ లో దేశంలోని ఎన్నెన్నో రాష్ట్రాలను, ప్రభుత్వ శాఖలను ప్రతిబించేందుకు వీలుగా వివిధ రాష్ట్రాల చిహ్నాలతో పెరేడ్ చేయిస్తారు. 2015 గణతంత్ర దినోత్సవంలో ముఖ్య అతిథిగా అమెరికా అధ్యక్షుడు బరాక్ ఒబామా పాల్గొన్నారు. ఈ వేడుకల్లో అమెరికా అధ్యక్షుడు పాల్గొనడం ఇదే తొలిసారి.

## 2015 గణతంత్ర వేడుకల్లో కొత్త అంశాలు
*29వ రాష్ట్రంగా అవతరించిన తెలంగాణ రాష్ట్ర శకటం తొలిసారిగా గణతంత్ర వేడుకల్లో పాలుపంచుకొంది.
*సైనిక, వాయు, నౌకా దళాలకు చెందిన పూర్తిస్థాయి మహిళా దళాలు రాజ్‌పథ్‌లో కవాతు చేశాయి.
*తీర ప్రాంత రక్షణ, జలాంతర్గాములను పేల్చివేసే శక్తిగల పీ-81, అడ్వాన్స్‌డ్ ఎయిర్ ఫైటర్ ఎంఐజీ-29 కే యుద్ధ విమానాలు పెరేడ్‌లో పాల్గొన్నాయి.
*నక్సల్స్ వ్యతిరేక కార్యకలాపాల్లో క్రియాశీలంగా వ్యవహరిస్తున్న సీఆర్పీఎఫ్ కమాండో దళమైన కోబ్రా బెటాలియన్ కవాతులో తొలిసారిగా పాల్గొంది h

## చిత్రమాలిక

File:Rashtrapati Bhavan and adjacent buildings, illuminated for the Republic Day.jpg|వేడుక కాంతి వెలుగుల్లో రాష్ట్రపతి భవనం
File:Tricolour balloons.jpg|భారత జాతీయ పతాకం రంగుల్లో బుడగలు
File:BSF-Republic day.jpeg|బీఎస్ఎఫ్ దళం


## ఇవి కూడా చూడండి

* భారతీయ వాయు సేన బేండ్

## మూలాలు

వర్గం:భారతదేశం
ఖడ్గ సృష్టి

thumb
**ఖడ్గ సృష్టి** తెలుగు సాహిత్యరంగంలో మహాకవిగా పేరొందిన శ్రీశ్రీ రచించిన కవితల సంకలనం. శ్రీశ్రీ సాహిత్యంలో మహా ప్రస్థానం తర్వాత ప్రసిద్ధి చెందిన పుస్తకం ఇది. ఇందులో శ్రీశ్రీ అధివాస్తవికత మొదలుకొని తనను ప్రభావితం చేసిన అనేక పాశ్చాత్య కవితా ధోరణుల్లో కవితలు రాశారు.
## రచన నేపథ్యం
ఖడ్గ సృష్టి కవితా సంకలనాన్ని తన జీవితం మలిదశలో రచించిన కవితలతో ప్రచురించారు శ్రీశ్రీ. 1966లో ఈ కవితా సంకలనం మొదటి సారి ప్రచురితమైంది.

## కవితా వస్తువులు
శ్రీశ్రీ రచించిన అసంపూర్ణ కావ్యం *సదసత్సంశయం*, అధివాస్తవిక రచనలు, అనువాదాలు, అనుసృజనలు ఉన్నాయి. ఈ రచనలోని కవితల వస్తువు స్పష్టంగా మార్క్సిజాన్ని వ్యక్తీకరించేలా రాశారు. ఖడ్గ సృష్టి, శరశ్చంద్రిక, విషాదాంధ్ర, విశాలాంధ్రలో ప్రజారాజ్యం, గాంధీజీ, మంచి ముత్యాలసరాలు, ఆఖరిమాట మొదటిమాట!, విదూషకుని ఆత్మహత్య, టాంటాం, అభిసారిక కడసారి, ఒకటీ-పదీ, నగరంలో వృషభం, అధివాస్తవికుల ప్రవేశం, మాటల మూటలు, ఎన్నాళ్ళు ఇంకా, కొంటె కోణాలు, ఏవి తల్లీ, సామాన్యుని వేదన, రుబాయత్, భ్రమరగీత, బొమ్మలాంతరు మొదలైనవి కొన్ని శీర్షికలు.
వీటిలోని అత్యధిక కవితావస్తువులు సాహిత్యాన్ని గురించే ఉన్నాయి. రాజకీయాల గురించి, సమకాలీన స్థితిగతుల గురించీ ఉన్నాయి. గాంధీ, నెహ్రూల మరణాల గురించిన ఎలిజీ వంటి కవితలు కూడా ఉన్నాయి.
## శైలి
ఖడ్గ సృష్టిలో అతివాస్తవికత అనే తెలుగు సాహిత్యానికి కొత్త ప్రక్రియను ప్రవేశపెట్టారు శ్రీశ్రీ. దానితో పాటుగా అధివాస్తవికమైన కవితలు కూడా ఇందులో ఉన్నాయి. సమకాలంలోని రాజకీయ సామాజిక సాహిత్య స్థితిగతులను అధిక్షేపిస్తూ కవితలు రాసి వాటికి *కార్టూన్ కవిత్వమ*ని పేరుపెట్టారు. దీని గురించి విమర్శకుడు, శ్రీశ్రీ జీవితచరిత్రకారుడు బూదరాజు రాధాకృష్ణ రాస్తూ *ఇది శ్రీశ్రీకి కమ్యూనిజంలో ఉన్న నిబద్ధతకు అద్దంపడ్తుందేగాని, అక్కడక్కడ తప్ప మహాప్రస్థాన గీతాలతో పోలిస్తే దీని కవితాస్థాయి చాలా తక్కువ* అన్నారు. దీనిలని శైలిగురించి భాష సులభీకృతమైంది, ఛందోధిక్కారం పరాకాష్ఠకు చేరుకుంది, భావాలు బండగా వ్యక్తీకరించారని ఆయన పేర్కొన్నారు. 

## ఉదాహరణలు
* అహింస ఒక ఆశయమే కాని, ఆయుధం ఎప్పడూ కాదు. (ఖడ్గసృష్టి)
* ఆణవ శక్తి కన్న, మానవశక్తి మిన్న. (శరశ్చంద్రిక)
* అందరికీ అన్నీ తెలుసు, అదే మన అజ్ఞానం.
* ఈ విశాల జగతినుంచి, ఏమిటినే కోరినాను, ఒక జానెడు సానుభూతి, ఒక దోసెడు తిరుగుబాటు. (సదసత్సంశయం)
* మానవుడే నా సంగీతం, మానవుడే నా సందేశం. (మహాసంకల్పం)
## ప్రాచుర్యం
శ్రీశ్రీ ఈ పుస్తక ప్రచురణ నాటికే మహాకవిగానూ, సినీకవిగానూ ప్రఖ్యాతి పొంది వుండడంతో దీనిపై బాగా చర్చ జరిగింది. ముఖ్యంగా దీనిలోని కొన్ని వాక్యాలను విరసం కవులూ, వామపక్ష రాజకీయ కార్యకర్తలూ తరచుగా ఉదహరించేవారు. ఈ సంపుటిలోని అతివాస్తవిక రచనలమీద చాలా దుమారం రేగింది. కఠోరమైన విమర్శలు, వేళాకోళాలు బయలుదేరాయి. ఇటువంటి స్థితిలోనూ ఆ కవితల్ని అనుకరించేవారూ తయారయ్యారు. ఆపైన కూడా మహాప్రస్థానం తర్వాత ప్రాచుర్యం పొందిన మరో శ్రీశ్రీ కవితా సంకలనంగా ఇది నిలిచింది.

## మూలాలు

వర్గం:శ్రీశ్రీ రచనలు
వర్గం:1966 పుస్తకాలు
ఎస్వీ.కృష్ణజయంతి

**ఎస్వీ.కృష్ణజయంతి** ప్రఖ్యాతి చెందిన రచయిత్రి. ఈమె కథలు, నవలలు, కవితలు, వ్యాసాలు పలు దిన, వార, మాస పత్రికలలో ప్రచురించబడ్డాయి. ఈమె 1979, జనవరి 6న బిళ్లా రామారావు, నాగేంద్రమ్మ దంపతులకు గుంటూరు లో జన్మించింది. ఈమె ప్రస్తుతం హైదరాబాదు లో స్థిరపడింది. ఈమె భర్త యస్వీకృష్ణ కూడా ప్రఖ్యాతి చెందిన రచయిత, ప్రముఖ ప్రచురణ కర్త. ఈమె తెలుగుసాహిత్యంలో ఎం.ఏ. పూర్తిచేసింది. ఈమె రచించిన అనేక కథలు బహుమతులు గెలుచుకున్నాయి. ఈమె రచించిన "దృష్టి" కథాసంపుటిపై నాగార్జున విశ్వవిద్యాలయంలో ఎం.ఫిల్. స్థాయి పరిశోధన జరిగింది. ఈమెకు తెలుగు సాహిత్యంలో భారత ప్రభుత్వ సాంస్కృతిక శాఖ వారి ఫెలోషిప్ లభించింది. 
## రచనలు
# 50వసంతాల తెలుగు కవిత... వస్తువు-రూపం-శిల్పం (విమర్శ)
# దృష్టి (కథాసంపుటి)
# అభిమాని (నవల)
# వ్యూహం (నవల)
# మరీచిక (కవితాసంపుటి)
# పడమటిసూర్యోదయం (కథాసంపుటి) (అముద్రితం)

70 వరకు కథలు వివిధ పత్రికలలో ప్రచురింపబడ్డాయి. కొన్ని కథలు కన్నడ భాష లోనికి అనువాదమయ్యాయి.
*

## పురస్కారాలు, సత్కారాలు
# "విందైనవంటకం" కథకు "ఆంధ్రప్రదేశ్" మాసపత్రిక నిర్వ్హహించిన దీపావళి హాస్యకథలపోటీలో ప్రథమ బహుమతి
# "పెళ్లికానుక" కథకు "నది" మాసపత్రిక నిర్వహించిన కథలపోటీలో ప్రథమ బహుమతి
# "రెండో శనివారం" కథకు "స్వాతి" మాసపత్రిక కథల పోటీలో ప్రథమ బహుమతి
# "గుణ" కథకు "ఆంధ్రప్రభ", అ.జో.వి.భొ.ఫౌండేషన్ వారి కథల పోటీలో ద్వితీయ బహుమతి
# "వంశ చరిత్ర"కథకు "నది" మాసపత్రిక నిర్వహించిన కథలపోటీలో ద్వితీయ బహుమతి
# "దృష్టి" కథకు "లాయర్" వారపతిక కథల పోటీలో 3వ బహుమతి
# "తొలగిన తెర" కథకు "సోమేపల్లి సాహితీ పురస్కారం"
# "తూర్పు సింధూరం" కథకు "మల్లెతీగ" మాసపత్రిక కథలపోటీలో కన్సొలేషన్ బహుమతి
# "గెలుపు" కథకు "జాగృతి" వారపత్రిక దీపావళి కథలపోటీలో ప్రథమ బహుమతి
# "నిర్ణయం" కథకు "విశాలాక్షి" పత్రిక కథల పోటీలో ప్రత్యేక బహుమతి
# "స్త్రీవాద సాహిత్యం" వ్యాసానికి "ఆంధ్రప్రదేశ్"మాసపత్రిక పోటీలలో మూడవ బహుమతి
# "స్త్రీచైతన్య కవిత్వం" వ్యాసానికి "భావ తరంగిణి" నిర్వహించిన పోటీలలో ప్రథమ బహుమతి
# "నీకోసం" రచనకు "ఆంధ్రభూమి" నిర్వహించిన ప్రేమలేఖల పోటీలో ప్రథమ బహుమతి
# "బెజవాడ యువకలాలు" సంస్థచే ఉత్తమకవయిత్రి పురస్కారం
# "ఉత్తరాంధ్ర కళాకేంద్రం" (శ్రీకాకుళం) వారిచే యువకవయిత్రి పురస్కారం

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు రచయిత్రులు
వర్గం:సోమేపల్లి సాహితీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా రచయిత్రులు
తాళ్ళపాక పెద తిరుమలాచార్యుడు

**తాళ్ళపాక పెద తిరుమలాచర్యుడు** ప్రముఖ సంగీతకారుడు, రచయిత. ఆయన ప్రముఖ సంగీత పద కవితా పితామహుడు తాళ్ళపాక అన్నమాచార్యుని రెండవ కుమారుడు. అన్నమయ్య పెద్ద భార్య అక్కాంబ కొడుకు.

## జననం
ఇతడు క్రీ.శకం 1460 జన్మించి క్రీ.శకం 1546 వరకూ జీవించారు. 1546 వరకూ ఈయన శాసనములు కనిపించడం ద్వారా ఆయన అప్పటి వరకూ జీవించాడని తెలుస్తున్నది. 1460 వరకూ తండ్రి సంకీర్తనా యజ్ఞాన్ని కొనసాగిస్తూ, 13 గ్రామములు, అనేక కానుకలు స్వామివారికి సమర్పించాడు. అన్నమయ్య సంకీర్తనలను రాగిరేకులపై వ్రాయించి సంకీర్తనా భండాగారంలో భద్రపరపించాడు.

ఇతడు క్రీ.శ1458 నుంచి 1554 వరకూ అంటే 97 సంవత్సరాలు జీవించినట్లు తెలుస్తుంది. అతను శ్రీకృష్ణదేవరాయ, అత్యుతదేవరాయ పరిపాలనలను చూచినట్లు స్పష్టమవుతుంది. తండ్రి అన్నమాచార్యుడు ఆరంభించిన స్వామి కైంకర్య కార్యక్రమాన్ని అతను జీవితాంతం కొనసాగించాడు. పెద తిరుమచార్యుడే చెప్పుకున్న విషయాన్ని స్వీకరిస్తే అన్నమాచార్యుడు దివంగతుడయ్యేసరికే పదకర్తగా అతను గణతకెక్కాడని భావించవచ్చు.

## రచనలు
పెద తిరుమలాచార్యుడు తిరుమలలోనే నివశిస్తూ అయనపై అనేక కీర్తనలు రచించాడు. అవి
* శృంగార సంకీర్తనలు
* ఆథ్యాత్మ సంకీర్తనలు
* వేంకటేశ్వర వచనములు __ వచన మాలికా గీతములు
* శృంగారదండకము __ దండకము
* చక్రవాళ మంజరి __ మంజరీ ద్విపద
* శృంగార వృత్త శతకము __ శతకము
* నీతి సీస శతకము __ శతకము
* సుదర్శన రగడ __ రగడ
* రేఫ ఱకార నిర్ణయము __ లక్షణ గ్రంథము
* భగవద్గీత తెలుగు వచనము __ అనువాదము
* ఆంధ్రవేదాంతము అప్రకటితము
* ద్విపద హరివంశము __ ద్విపద (అలభ్యము )
* సంకీర్తన లక్షణ వ్యాఖ్య __ వ్యాఖ్యానము (అలభ్యము)
* శ్రీవేంకటేశ్వర ప్రభాతస్తవము __ద్విపద, ప్రకటితము

## తాళ్లపాక వంశవృక్షం

## బయటి లింకులు

*పెద తిరుమలాచార్యులు శృంగార సంకీర్తనలు
* సి.రమణయ్య రచించిన తాళ్లపాక పెద తిరుమలాచార్యుడు జీవితచరిత్ర పుస్తకం ఆర్కీవు.కాం.లో

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు కవులు
వర్గం:1458 జననాలు
వర్గం:1554 మరణాలు
శ్రీశ్రీ రచనల జాబితా

తెలుగు సాహిత్యంలో అభ్యుదయ కవిత్వ యుగకర్తగా, మహాకవిగా ప్రాచుర్యం పొందిన శ్రీశ్రీ ప్రచురిత గ్రంథాల జాబితా ఇది.
## శ్రీశ్రీ జీవిత చరిత్రలో పేర్కొన్నవి

## ఇంకొన్ని రచనలు
* సంపంగి తోట - ప్రచురణ: ప్రజా సాహిత్య పరిషత్, తెనాలి - 1947
* రేడియో నాటికలు - ప్రచురణ: అరుణరేఖా పబ్లిషర్స్, నెల్లూరు - 1956
* చరమ రాత్రి - ప్రచురణ: గుప్తా బ్రదర్స్, వైజాగ్ - 1957
* లెనిన్ - ప్రచురణ: ప్రగతి ప్రచురణ, మాస్కో - 1971
* శ్రీశ్రీ వ్యాసాలు - ప్రచురణ: విరసం - 1986
* తెలుగువీర లేవరా (సినిమా పాటలు)- ప్రచురణ: విశాలాంధ్రా పబ్లిషర్స్, హైదరాబాదు- 1996
* విశాలాంధ్రలో ప్రజారాజ్యం - ప్రచురణ: విశాలాంధ్రా పబ్లిషర్స్, హైదరాబాదు- 1999
* ఉక్కు పిడికిలి, అగ్నిజ్వాల - ప్రచురణ: విశాలాంధ్రా పబ్లిషర్స్, హైదరాబాదు- 2001
* ఖబర్దార్ సంఘ శత్రువు లారా - ప్రచురణ: విశాలాంధ్రా పబ్లిషర్స్, హైదరాబాదు- 2001
* ప్సామవేదం అనువాద కవిత 
లిమరిక్కులు 1945

## మూలాలు

వర్గం:జాబితాలు
అనుక్రమణి

**అనుక్రమణికములు** (సంస్కృతం: अनुक्रमणी, Anukramaṇī) (Anukramaṇikā కూడా ) 
వేద శ్లోకాల స్వరూపాలను  ఉన్నది ఉన్నట్లుగా కాపాడటానికి, వేద అర్థాన్ని తెలుసుకోవడానికి, మంత్ర దేవతలు ఎవరు, ప్రతి వేదాన్ని దర్శించిన మహర్షులెవరు, వేద సంహితలో ఎటువంటి చందస్సులు, విభాగాలు ఉన్నాయి, అనే విషయాలను తెలుసుకునే వీలున్న క్రమ సూచికలు.

## ఋగ్వేదంలో అనుక్రమణికములు
* ఋగ్వేదం రక్షణ కొరకు శౌనకుడు (1) అనువాకానుక్రమణి (2) ఆర్షానుక్రమణి (3) చందోనుక్రమణి (4) దేవతానుక్రమణి (5) పాదానుక్రమణి, (6) సూక్తానుక్రమణి అను ఆరు (6) అనుక్రమణికములు రచించాడు. ఇందులో అనువాకానుక్రమణి తప్ప మరొకటి లభించుట లేదు. మిగతావి కేవలం వేదరాశులలో (సధ్గురశిష్య రచనలలో) ఉల్లేఖనాలు రూపాలలో మాత్రమే మనుగడలో ఉన్నాయి.
* శౌనకుడు వ్రాశిన **ఋగ్విధానం** గ్రంథం  (ఋగ్వానుక్రమణి అనుకోవచ్చు) కూడా అనుక్రమణికా వాజ్మయములో చేరుతుంది.
* ఋగ్వేదం యొక్క అనుక్రమణికములు అన్నీంటిలో అత్యంత ముఖ్యమైన అనుక్రమణి కాత్యాయనుడు వ్రాశిన **ఋక్సర్వానుక్రమణి** అత్యంత ముఖ్యమైనది. ఇందులో మొదటి పదం, శ్లోకాలు, పేరు, ఋషులు కుటుంబం, ఋగ్వేద దేవతల పేర్లు, వేదానుక్రమణికములు ఋగ్వేదం లోని 1,028 శ్లోకాలకు వ్రాశి ఉంది. సా.శ. 12వ శతాబ్దంలో **సధ్గురశిష్య** రచించిన **వేదార్థదీపిక** లో ఈ కృతి యొక్క ఒక ముఖ్యమైన వ్యాఖ్యానం కూడా ఉంది.

## ఇతర వేదాలలో అనుక్రమణీలు
* * కౌతుమ * శాఖకు చెందిన ఆర్షేయ బ్రాహ్మణం యొక్క మొట్టమొదటి అనుక్రమణి సామవేదమునకు సంబంధించినంత వరకు పురాతన మైనది. * జైమినీయ * శాఖకు చెందిన * జైమినీయ ఆర్షేయ బ్రాహ్మణం* తదుపరి కాలంలో సామవేదం యొక్క అనుక్రమణిగా ఉంది.
* ఆత్రేయి 'శాఖకు చెందిన **తైత్తిరీయ సంహిత**, చరణీయ శాఖ (మంత్రార్షధ్యాయ), మాధ్యందిన శాఖకు చెందిన వాజసనేయి సంహిత యజుర్వేదం 'యొక్క మూడు అనుక్రమణీలు ఉన్నాయి అని కాత్యాయనీయుడు ఆపాదించాడు.
* ఛందస్సు ప్రత్యేకంగా నిరూపించబడిన **యాజుషసర్వానుక్రమణి** కృష్ణయజుర్వేదానికి చెందినది యాస్కుడు వ్రాశాడు.
* అథర్వణ వేదమునకు బృహత్సర్వానుక్రమణి,  **అథర్వవేదియపంచప్తాలిక** లు అనుక్రమణీలు ఉన్నాయి. బృహత్సర్వానుక్రమణి విశిష్టమైన గ్రంథం. అథర్వసంహిత యొక్క పూర్తి సూచిక పది అధ్యాయాల్లో ఇందులో ఉంది.
* శుక్ల యజుర్వేదము నకు చెఈందిన **శుక్లయజుస్సర్వానుక్రమసూత్రం** అయుదు (5) అధ్యాయాల్లో  కాత్యాయనుడు వ్రాశాడు.

## ఇవి కూడా చూడండి

## సూచనలు
వేదాలు, వేద ఆనుగుణ్యమైన వాటి కోసం ఈ లింక్ క్లిక్ చేయండి.
http://fourvedas.webs.com/vedic-concordances-index 
*Manfred Mayrhofer, *Die Personennamen in der . Sicheres und Zweifelhaftes*, Munich (2003).
*Hermann Oldenberg, *Ueber die Liedverfasser des Rigveda*. ZDMG 42 (1888) 199-247.

## మూలాలు

వర్గం:వేదాలు
వర్గం:ఋగ్వేదం
శౌనక మహర్షి

తిలక్ తన కవిత్వం గురించి చెప్పిన విశేషాలు

## జననం
శౌనక మహర్షి తండ్రి శనక మహర్షి.

## నైమిశారణ్యము
శౌనకుడు సకల యజ్ఞ నిర్వహణా సామర్థ్యము, వేదవేదాంగములు, నియమ నిష్టాగరిష్టుడై నేర్చుకొని తల్లిదండ్రుల అనుమతితో నిర్జన ప్రదేశము కొరకు బయలు దేరి, చివరకు నైమిశారణ్యము చేరుకొన్నాడు.  ఇంక ముందుకు వెళ్ళలేక, ఇక్కడే స్థిర నివాసము ఏర్పరుచుకొని, అనేక మంది ముని పుంగవులని శిష్యులుగా చేసుకొని, మహాతపోధనుడై, బ్రహ్మజ్ఞానియై, కులపతియై, బ్రహ్మజ్ఞానదాన విరాజితుడై, దయామయుడై, శాంఖ్యాయోగాచార్యుడై వెలుగొందాడు.

## సత్రయాగము
సత్రయాగము వేయి సంవత్సరములు  వైదికోక్తములగు సర్వ యజ్ఞకర్మ కలాపములు ప్రతిరోజు నెరవేర్చిన పిదప సమస్త పురాణములు, ఇతిహాసములు చెప్పించుకొనుటకు శౌనక మహర్షి సూత మహర్షిని కోరడం జరిగింది.  ఇందులో భాగంగా సూతుల వారు కృష్ణకథాశ్రవణము వారందరికీ వినిపించారు. 
## ధర్మరాజు సంవాదం
పాండవులు అరణ్యవాసము నందు గంగానది తీరమున చేరి వటవృక్షము క్రింద ఒక పూట గడిపి ముందుకు వెళ్ళు సమయములో అక్కడనే ఉన్న బ్రాహ్మణులు కూడా వారి అగ్నిహోత్రములు తెచ్చుకొని పాండవులతో పాటుగా వనవాసము చేయుదుమని అన్నారు.  ఆందుకు ధర్మరాజు, ఎప్పుడూ బ్రాహ్మణులను ప్రతిరోజు మృష్టాన్నములతో తృపి పరచిన వాడను, ఇప్పుడు తన దగ్గర ద్రవ్యము లేదని మిక్కిలి బాధ పడ్డాడు.  అప్పుడు    అక్కడకు వచ్చిన శౌనక మహర్షికి ధర్మరాజుకు సుహ్రుద్భావముతో ఇద్దరికీ సంవాదం జరుగుతుంది. 

## ఋగ్వేదం రక్షణ
ఋగ్వేదం రక్షణ కొరకు శౌనక మహర్షి (శౌనకుడు) (1) అనువాకానుక్రమణి (2) ఆర్షానుక్రమణి (3) చందోనుక్రమణి (4) దేవతానుక్రమణి (5) పాదానుక్రమణి, (6) సూక్తానుక్రమణి  (7) ఋగ్విధానం (8) బృహద్దేవతా (9) ప్రాతిశాఖ్యం (10) శౌనకస్మృతి అనే గ్రంథాలు రచించాడు.  ఇందులో మొదటి సూచించినవి ఏడు గ్రంథాలు మాత్రము అనుక్రమణికా వాజ్మయములో చేరతాయి.  

## ధర్మనేతృత్వము
జిజ్ఞాసువు శౌనకుడు అంగీరస మహర్షి వద్దకు వచ్చి "ఏది తెలుసుకుంటే సర్వమూ తెలుసుకున్నట్లవుతుంది?" అని అడిగిన ప్రశ్నకు అంగిరసుడు "పరావిద్య, అపరావిద్య అని రెండు రకాలు తెలుసుకోవలసినవి ఉన్నాయని బ్రహ్మవిదులు అంటారు. పరావిద్య అంటే పరబ్రహ్మకు సంబంధించిన జ్ఞానం. అపరావిద్య అంటే లౌకికమయిన ధర్మాధర్మాలకు సంబంధించినది. రెండవదానికంటే మొదటిది గొప్పది. దాన్ని తెలుసుకున్నవాడు సంసారచక్రం నుంచి విముక్తుడవుతాడు." అంటూ ముండకోపనిషత్తు అనే ఉపనిషత్తును అంగీరసుడు బోధించాడు.

శౌనక మహర్షి **చరణవ్యూహ** అను ధర్మశాస్త్రమునకు గ్రంథకర్త.

## పద్మపురాణము
ఒకరోజు మునీశ్వరులు శౌనక మహర్షి వద్దకు జేరి విష్ణుకథా కలాపములు చేయుచుండ, అక్కడకు సూత మహర్షి రావడము జరిగింది.  సూతుడు శౌనకాదులకు పద్మ పురాణము అంతయు వినిపించి వారందరినీ అమిత ఆనంద కందళిత హృదయార విందులను చేసి తను కూడ బ్రహ్మానందము పొందాడు.

## అనుక్రమణికములు
శౌనక మహర్షి వ్రాశిన అనుక్రమణికములలో  **అనువాకానుక్రమణి**  తప్ప మరొకటి లభించుట లేదు.  మిగతావి కేవలం వేదరాశులలో  (సధ్గురశిష్య రచనలలో) ఉల్లేఖనాలు రూపాలలో మాత్రమే మనుగడలో ఉన్నాయి.

## సూచనలు

## మూలాలు

వర్గం:హిందూ ఋషులు
వర్గం:ప్రాచీన ఋషులు
వర్గం:ప్రాచీన భారతీయ రచయితలు