open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
సవాయి గంధర్వ

thumb | సవాయి గంధర్వ
**సవాయి గంధర్వ** : రాంభావు కుందగోల్కర్ అతని అసలు పేరు; (సెప్టెంబరు 12 , 1886 - 1952) ; ప్రఖ్యాత హిందుస్తానీ గాయకుడు, అబ్దుల్ కరీంఖాన్ శిష్యుడు; కిరాణా ఘరానాకు ఎంతో పేరు ప్రతిష్టలు తెచ్చినవాడు.

## జీవితం
సవాయి గంధర్వ కర్ణాటక రాష్ట్రంలోని, ధార్వాడ్ వద్ద కుందగోల్ లో సాధారణ దేశస్థ బ్రాహ్మణ జన్మించాడు. అబ్దుల్ కరీంఖాన్ వద్ద శాస్త్రీయ సంగీతం నేర్చుకొన్నాడు.

## సంగీత ప్రస్థానం
శిక్షణ తర్వాత సవాయి గంధర్వ, మరాఠీ డ్రామా కంపనీలో చేరి, గొప్ప గాయకుడుగా పేరు తెచ్చుకొన్నాడు. శివరాజ్ నాటక మండలిలో గోవిందరావు టెంబె తో కలిసి కొంతకాలం పనిచేసాడు. స్వతహా గొప్ప గాయకుడే కాక, కిరాణా ఘరానా సాంప్రదాయాల్నిముందుకు నడిపించిన గంగూబాయి హంగల్, భీమ్ సేన్ జోషి, ఫిరోజ్ దస్తూర్ వంటి వారలకు శిక్షణ నిచ్చాడు. భీంసేన్ జోషి, ప్రతి యేటా తన గురువు జ్ఞాపకార్థం, పుణె లో సవాయి గంధర్వ సంగీత మహోత్సవం జరిపిస్తాడు. ఈ సంగీత మహోత్సవాల్లో పాల్గొనడం అంటే, చాలా "గొప్ప" గా భావిస్తారు, అటు సంగీత కళాకారులు, ఇటు శ్రోతలు.

## వనరులు
* http://music.indobase.com/classical-singers/pandit-bhimsen-joshi.htmlభీమ్‌సేన్ జోషి ,సవాయి గంధర్వల గురించి
* http://www.indianetzone.com/6/pandit_bhimsen_joshi.htm భీమ్‌సేన్ జోషి ,సవాయి గంధర్వల గురించి
* http://www.musicplusvideo.com/hindclasvcd1.html  సవాయి గంధర్వ సంగీత మహోత్సవం-వీడియో సీడీలు

## బయటి లింకులు
1. https://web.archive.org/web/20070830131112/http://www.hinduonnet.com/folio/fo9811/98110160.htm సవాయి గంధర్వ గురించి

వర్గం:హిందుస్థానీ సంగీత గాయకులు
వర్గం:కిరాణా ఘరానా
వర్గం:1886 జననాలు
వర్గం:1952 మరణాలు
వర్గం:కర్ణాటక వ్యక్తులు
ఎస్.వి.ఎల్.నరసింహం

**శిష్ట్లా వెంకట లక్ష్మీ నరసింహం** ప్రముఖ న్యాయవాది, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, గుంటూరు లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుండి ఎన్నికైన మొట్టమొదటి పార్లమెంటు సభ్యుడు.

## జననం
నరసింహం 1911, మే 24 న గుంటూరు జిల్లాలో జన్మించాడు. 1952లో మొట్టమొదటి సార్వత్రిక ఎన్నికలలో స్వతంత్ర అభ్యర్థిగా పోటీచేసి, కృషికార్ లోక్ పార్టీ అభ్యర్థిగా ఎన్నికలలో పోటీ చేసిన ఎన్.జి.రంగాను ఓడించి గుంటూరు లోక్‌సభ స్థానానికి ఎన్నికయ్యాడు. ఆ ఎన్నికలలో ప్రత్యక్షంగా పాల్గొనని భారతీయ కమ్యూనిస్టు పార్టీ ఈయనకు మద్దతిచ్చింది. మార్క్సిస్టు సిద్ధాంతాలని పూర్తిగా నమ్మినా, నరసింహారావు కమ్యూనిస్టు పార్టీలో చేరలేదు. పార్టీలో చేరకుండా బయటనుండే సిద్ధాంతాలకు పూర్తిగా న్యాయం చేయగలననే నమ్మకంతో స్వతంత్ర అభ్యర్థిగానే ఉన్నాడు. 1957లో తిరిగి గుంటూరు నియోజకవర్గం నుండి లోక్‌సభకు పోటీ చేసినా, కాంగ్రేసు అభ్యర్థి కొత్త రఘురామయ్య చేతిలో ఓడిపోయాడు. వృత్తిరీత్యా న్యాయవాది అయిన నరసింహం 1936 నుండి 2004 వరకు న్యాయవాదిగా ప్రాక్టీసు చేస్తూనే ఉన్నాడు. 1930లలో కృష్ణా సిమెంట్ కంపెనీ యొక్క ట్రేడ్ యూనియన్‌కు అధ్యక్షత వహించాడు. 1939లో గుంటూరు పురపాలకసంఘంలో బ్రాడీపేట కౌన్సిలర్ గా ఎన్నికయ్యాడు. 1965 నుండి 1970 వరకు బార్ అసోషియేషన్ అధ్యక్షుడిగా పనిచేశాడు. స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో రెండు సార్లు జైలుకు కూడా వెళ్ళాడు.

## మరణం
ఈయన 2006, సెప్టెంబర్ 28 న గుంటూరులోని కృష్ణానగర్లో 96 ఏళ్ల వయసులో మరణించాడు. నరసింహం భార్య శిష్ట్లా రాజ్యలక్ష్మి. వీరికి ఐదుగురు కుమారులు, ఇద్దరు కుమార్తెలు.

## మూలాలు

వర్గం:1911 జననాలు
వర్గం:2006 మరణాలు
వర్గం:1వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:తెలుగువారిలో స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా న్యాయవాదులు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
రే చేప

**రే చేప** (ఆంగ్లం Ray fish) ఒక విధమైన చేప.

మృదులాస్థి చేప (Chondrichthyes) లలో బాటాయిడియా (**Batoidea**) ఊర్ధ్వక్రమంలోని జీవులు. వీనిలో 500 కన్న ఎక్కువ జాతులు 13 కుటుంబాలలో ఉన్నాయి.  వీటిలో నిజమైన రే చేపలు (true rays), కాటువేసే రేచేపలు (stingrays), స్కేట్స్ (skates), ఎలక్ట్రిక్ రేచేపలు (electric rays), గిటార్ రేచేపలు (guitarfish), రంపపు చేపలు (sawfishes) ఉన్నాయి. రేచేపలు చిన్న సొరచేప (shark) లను పోలివుంటాయి. 

## మూలాలు

వర్గం:చేపలు
సవాయి గంధర్వ సంగీత మహోత్సవం

**సవాయి గంధర్వ సంగీత మహోత్సవం** : భారతీయ శాస్త్రీయ సంగీత ఉత్సవాల్లో, చాలా ప్రాముఖ్యతను సంతరించుకొన్నవి సవాయి గంధర్వ సంగీత మహోత్సవాలు. "ఆర్య సంగీత ప్రసారక మండలి " ప్రారంభించిన ఈ ఉత్సవాలను పండిట్ భీమ్ సేన్ జోషి, ప్రతి యేటా,
పుణె నగరంలో నిర్వహిస్తాడు. ఈ ఉత్సవం సవాయి గంధర్వ జీవితం, సంగీతపరంగా ఆయన సాధించిన విజయాల జ్ఞాపకార్థంగా నిర్వహించబడుతుంది.
డిశంబరు, 2002 లో ఈ ఉత్సవం స్వర్ణోత్సవాలను జరుపుకొంది. హిందుస్తానీ శాస్త్రీయ సంగీత చరిత్రలో ఈ ఉత్సవం ఒక ప్రత్యేక గుర్తింపును కలిగివుంది. గత యాభై ఏళ్ళుగా, పుణె నగర సంగీతాభిమానులు, విఖ్యాత హిందుస్తానీ సంగీత కళాకారుల మరపురాని కచేరీలను ఈ ఉత్సవాలో విని ఆనందిస్తున్నారు.

## చరిత్ర
సవాయి గంధర్వ సంగీత మహోత్సవం, హిందుస్తానీ సంగీత చరిత్రలో ఒక ప్రముఖ పాత్ర వహిస్తున్నది. భారత స్వాతంత్ర్యానికి పూర్వం, హిందుస్తానీ సంగీతం రాజుల "ఆస్థాన సంగీత విద్వాంసుల సాంప్రదాయం" మూలంగా బ్రతికింది. స్వాతంత్ర్యానంతరం, హిందుస్తానీ సంగీతం భారత్, పాకిస్తాన్ లతో పాటే చీలిపోయి, అటు పాకిస్తాన్, ఇటు భారతదేశం ఎందరో ప్రజ్ఞావంతులయిన సంగీత కళాకారుల్ని కోల్పోయాయి. కొత్త రాజకీయ పరిస్థితుల కనుగుణంగా, ఎలా తమ సంగీతం నిలదొక్కుకుంటుందో అని విచారించి, ఎందరో సంగీత కళాకారులు తమ కళను బ్రతికించుకోవడానికి ఎన్నో సంగీత కచేరీల నిస్తుండేవారు. 
ఈ సవాయి గంధర్వ సంగీత మహోత్సవం కళాకారుల నందరినీ సంఘటితంగా, ఒక వేదిక మీదకు తీసుకొని వచ్చింది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా హిందుస్తానీ, కర్ణాటక సంగీతాలను నిత్యనూతనంగా ప్రవేశపెడుతోంది.

ఈ సంగీతోత్సవాల్లో ఇంతవరకు పాల్గొన్నవర్ధమాన, మేటి కళాకారులు : హీరాబాయి బరోడేకర్, డా. వసంతరావు దేశ్‌పాండె, బేగం అక్తర్, ఉస్తాద్ బిస్మిల్లాఖాన్, జాకిర్ హుసేన్, సరస్వతి రాణె, ఉస్తాద్ అహ్మద్‌జాన్ తిరఖ్‌వా, కుమార గంధర్వ, కిశోరి అమోంకర్, పండిట్ భీమ్ సేన్ జోషి లు. ఇంకా, అరుణా సాయిరాం, (కర్ణాటక సంగీతం), గణేశ్ కుమరేశ్లు (వయొలిన్), పండిట్ జస్‌రాజ్, పండిట్ అజయ్ చక్తవర్తి, మాలిని రాజూర్కర్, పండిట్ రాజన్ సాజన్ మిశ్రాలు (గాత్రం), శ్రీనివాస్ జోషి, పండిట్ శివకుమార్ శర్మ (సంతూర్), రోను మజుందార్ (ఫ్లూట్), అనుజ్, స్మృతి మిశ్రాలు (కథక్).

## సాంప్రదాయం
ఈ ఉత్సవం ప్రతి సంవత్సరం డిసెంబరు, మొదటి రెండు వారాల్లో, మూడు రోజుల పాటు నిర్వహించబడుతుంది. దేశవ్యాప్తంగా కళాకారులు ఇందులో పాల్గొంటారు. ప్రతి కళాకారుడీకీ, సవాయి గంధర్వ సంగీత మహోత్సవంలో పాల్గొనడం అంటే, ఒక గొప్ప సన్మానంతో కూడుకొన్న అవకాశం. ఈ వేదికపై ఎందరో వర్ధమాన కళాకారులు పరిచయం చేయబడ్డారు. చివరి రోజు ఆఖరున, పండిట్ భీంసేన్ జోషి గాత్రకచేరీ ఉండడం, ఈ ఉత్సవ సాంప్రదాయం. కచేరీ తరువాత అబ్దుల్ కరీంఖాన్ ప్రాశస్త్యానికి తీసుకు వచ్చిన, "భైరవి ఠుమ్రి" రాగం - *జమునా కే తీర్* - పండిట్ సవాయి గంధర్వ పాడిన రికార్డును వేయగా, వేలాది శ్రోతలు విని ఆనందిస్తారు.

## బయటి లింకులు
*http://timesofindia.indiatimes.com/Cities/Pune/Sawai_Gandharva_music_fest_to_start_from_Dec_11/articleshow/3753056.cms సవాయి గంధర్వ సంగీత మహోత్సవం - ద టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియాలో
*https://web.archive.org/web/20091109024342/http://www.sawaigandharvasangeetmahotsav.com/aryasangeet.html సవాయి గంధర్వ సంగీత మహోత్సవం వెబ్‌సైట్

వర్గం:ఉత్సవాలు
మార్పు (చేప)

**మార్పు చేప** ఒక ఆహార ప్రధానమైన చేప. ఈ నడిచే పిల్లి చేపలు (Catfish) శాస్త్రీయ నామం క్లారియస్ బట్రాఖస్ (*Clarias batrachus*). ఇవి మంచినీటి ఆవాసాలలో నివసించే గాలిపీల్చే పిల్లిచేపలు (airbreathing catfish) ఇవి ప్రధానంగా ఆగ్నేయ ఆసియా (Southeast Asia) లో నివసిస్తాయి. వీటి పేరుకు తగినట్లుగా ఇవి కాళ్ళులేకపోయినా భూమి మీద మంచినీటిగుంటలు దొరికే ప్రాంతాలకు పాము మాదిరిగా ప్రాకుకుంటూ నడవగలవు. ఈ విధమైన చలనం మూలంగా తేమ వున్నంతవరకు ఇవి నీటి బయట బ్రతుకగలవు. ఇవి సామాన్యంగా నిలకడగా ఉండే బురద నీటిలో జీవిస్తాయి. కుంటలు ఎండిపోయినప్పుడు మరొక నీటికుంటకు పాకుకుంటూ కదిలిపోతాయి.

## లక్షణాలు
*పొడవైన దేహము కలిగి సుమారు 45 సెం.మీ.వరకు పెరుగుతుంది.
*అణచబడిన తల, పృష్ట, పార్శ్వతలములలో అస్థిఫలకములుండుట, గుండ్రని అనుకపాల కీలితములు కలిగివుండడం ఈ చేపల ప్రధాన లక్షణములు.
*ముట్టె మీద 4 జతల మీసాలు, మొప్ప కుహరములో అనుబంధ శ్వాసాంగాలు, కంటకములతో కూడిన ఉరోవాజములు, పొడవైన పృష్ట, పాయు వాజములు, గుండ్రని పుచ్ఛవాజము, బూడిద రంగు దేహము.
*లోతు జలాల్లో పరభక్షక జీవనాన్ని గడుపుతుంది. చిన్న చేపలను, రొయ్యలను, లార్వాలను, క్రిములతోపాటు శైవలలను ఆహారంగా తీసుకుంటుంది.
*కృత్రిమ చెరువుల్లో ప్రత్యుత్పత్తి జరుపుకోగలుగుతుంది.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
*Ros, Wolfgang (2004): "Clarias batrachus - Erfolgreiche Froschwels-Nachzucht im Aquarium", Datz 57 (7): 12-15.
*Ros, Wolfgang (2006): "Clarias batrachus - Auslösen der Fortpflanzung bei Froschwelsen", Datz 59 (4): 33-37.
*Thoughts on a Catfish 

వర్గం:చేపలు
మార్పు (అయోమయ నివృత్తి)

*మార్పు (సినిమా)
*మార్పు (చేప)

## వ్యక్తులు
*మార్పు పద్మనాభం
*మార్పు బాలకృష్ణమ్మ
వాలుగ

**వాలుగ** (ఆంగ్లం Wallago) ఒక రకమైన ఆహార చేప. వాలుగ శాస్త్రీయ నామం వాల్లగో అట్టు (*Wallago attu*). ఇవి పిల్లి చేప (Catfish) లలో సిలురిడే (Siluridae) కుటుంబానికి చెందినవి. ఇవి పెద్ద నదులలోను, సరస్సులలోను నివసించి సుమారు 2.4 మీటర్లు (8 అడుగులు) పొడవు దాకా పెరుగుతాయి. ఇవి దక్షిణ ఆసియా దేశాలైన పాకిస్థాన్ నుండి వియత్నాం, ఇండొనేషియా వరకు విస్తరించాయి. దీని శాస్త్రీయ నామం వల్లగో అట్టు. 

వల్లగో అట్టు, బోయల్, లేదా హెలికాప్టర్ క్యాట్ ఫిష్, సిలురిడే కుటుంబానికి చెందిన మంచినీటి క్యాట్ ఫిష్  జాతి, ఇది దక్షిణ మరియు ఆగ్నేయాసియాకు చెందినది. వాల్గో  అట్టు భౌగోళికంగా అనుసంధానించబడిన రెండు ప్రాంతాలలో (విభేద పంపిణీ) పెద్ద నదులు,  సరస్సులలో కనిపిస్తుంది, ఒక జనాభా భారత ఉపఖండంలో ఎక్కువ భాగం,  మరొక జనాభా ఆగ్నేయాసియాలోని కొన్ని ప్రాంతాలలో నివసిస్తుంది. ఈ జాతి 1.1 మీ (3 అడుగులు 7 అంగుళాలు) పొడవు వరకు చేరుకోగలదు.

ఈ క్యాట్‌ఫిష్ పురాతన కాలం నుండి ఆగ్నేయాసియాలో ఆహారంగా ఉపయోగించబడుతున్న చేప జాతులలో ఒకటి. థాయిలాండ్‌లో, దీని మాంసాన్ని  థాట్ మ్యాన్ (ทอดมัน, "థాయ్ ఫిష్ కేకులు") తయారు చేయడానికి ప్రముఖంగా ఉపయోగిస్తారు. 

## ఖాదీ వస్త్రాల తయారీలో
ఇది మంచి నీటిలో పెరిగే చేప. మిగతా చేపల మాదిరిగా కాకుండా దవడ భాగం విభిన్నంగా ఉంటుంది. దవడలోని ఉండే మృదువైన పళ్ల వరసే ఖాదీ వస్త్రం రూపొందించడంలో కీలకం. ఖాదీకి అంత తెలుగు రంగు తీసుకురావడంలో కూడా కీలక పాత్ర దీనిదే. 

వాలుగ దవడ భాగాన్ని మత్స్యకారుల నుండి సేకరిస్తారు. పై దవడను రెండు ముక్కలుగా, క్రింది దవడను రెండు ముక్కలుగా చేస్తారు. ఈ ముక్కను ఓ చిన్ని కర్రకు దువ్వెన మాదిరిగా కడతారు. దాని సాయంతో పత్తిని శుభ్రపరుస్తారు. ఈ క్రమంలో పత్తి మృదువుగా తయారవడంతో పాటు మరింత తెలుపుగా మారుతుంది. ఎడమచేతి వాటం ఉన్న నేతకారులు ఎడమ దవడను, కుడి చేతి వాటం ఉన్నవారు కుడి దవడను వినియోగించి పత్తిని శుభ్రపరచేందుకు వినియోగించడం మరో విశేషం.  

thumb
## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* 
* 

*

వర్గం:చేపలు
చవటపాలెం (నాగులుప్పలపాడు)

**చవటపాలెం** : ప్రకాశం జిల్లా, నాగులుప్పలపాడు మండలంలో రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

## గ్రామ భౌగోళికం
ఈ గ్రామం అమ్మనబ్రోలు, రాపర్ల ల మధ్య ఉంది.
## విద్యా సౌకర్యాలు
మండల పరిషత్తు ప్రాధమిక పాఠశాల.    

## గ్రామ పంచాయతీ
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో మన్నె సీతారామమ్మ, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు.

## జన్మించిన ప్రముఖులు
వెంకయ్యనాయుడు   1942, జూలై 1 న నెల్లూరు జిల్లాలోని చవటపాలెం గ్రామంలో వ్యవసాయ కుటుంబంలో రంగయ్య, రమణమ్మ దంపతులకు జన్మించాడు.
## మూలాలు


## వెలుపలి లంకెలు
రొయ్య

**రొయ్యలు** ఆర్థ్రోపోడా వర్గానికి చెందిన క్రస్టేషియా (Crustaceans)  విభాగానికి చెందిన జీవులు.. ప్రాన్, ష్రింప్ రెండు కొంతమంది వేరువేరుగా పేర్కొంటారు. వీటి మొప్ప నిర్మాణాలను బట్టి విభాజకమైనవాటిని (hence the name, Dendrobranchiata *dendro*=“tree”; *branchia*=“gill”) ప్రాన్ లని లేనివాటిని ష్రింప్ అని వ్యవహరిస్తారు.రొయ్యలు దేహపరిమాణంలో ష్రింప్స్(shrimps) కన్న పెద్దవిగా ఉండి, పొడవాటి కాళ్ళు వుండి, మూడుజతల కాళ్ళమీద గోళ్ళు(claws) ఉండును.ష్రింప్స్‌ అనేవి రొయ్యలకన్న తక్కువ శరీర పరిమాణం కలిగి, రెండుజతలకాళ్ళమీద మాత్రమే గోళ్ళు ఉండును.  వీనికి సోదర విభాగమైన ప్లియోసయేమాటా (Pleocyemata) లో ష్రింప్ లు, పీతలు, ఎండ్రకాయలు మొదలైనవి ఉన్నాయి. 
## ఉపయోగాలు
రొయ్యల పరిశ్రమ, పెంపకంలో ప్రాన్, ష్రింప్ రెండింటికీ కలిపి ఉపయోగిస్తారు. ఐరోపా, ఇంగ్లాండు దేశాలలో ఎక్కువగా ప్రాన్ అనే పదాన్ని ఎక్కువ ఉపయోగిస్తారు. అదే అమెరికాలో ష్రింప్ అనే పదాన్ని ఉపయోగిస్తారు. సామాన్యంగా పెద్ద పరిమాణంలో ఉన్నవాటిని అంటే కిలోగ్రాముకు 15 కంటే తక్కువ తూగితే వాటిని ప్రాన్ అని భావిస్తారు. ఆస్ట్రేలియా మరియ్ ఇతర అలీన దేశాలలో ప్రాన్ అనే పదాన్ని మాత్రమే ఉపయోగిస్తారు. ఆసియా దేశాలలో ప్రాన్ కూర (prawn curry) చాలా ప్రసిద్ధిచెందినది.
## ఉత్పత్తి
వివిధ ఆంగ్ల భాషలలో ప్రాన్ (“prawn”) పేరు ష్రింప్ కూడా ఉపయోగించారు. అయితే పెద్దవాటిని ప్రాన్ గా భావిస్తారు. ఉదాహరణ: *Leander serratus*. అమెరికాలో 1911 ఎన్ సైక్లోపీడియా బ్రిటానికా ప్రకారం ప్రాన్ సాధారణంగా మంచినీటిలో నివసించే ప్రాన్ లేదా ష్రింప్ కు ఉపయోగిస్తారు. సముద్రజలాల్లో, ఉప్పు కయ్యల్లో నివసించే వాటిని ష్రింప్ అంటారు. తెలుగులో రెండింటినీ కలిపి "రొయ్యలు" అంటారు.
## రొయ్య ప్రసరణ వ్యవస్థ
రొయ్య యందు వివృత(open) రక్త ప్రసరణ వ్యవస్థ ఉంది. రొయ్య ప్రసరణ వ్యవస్థలో రక్తము, హృదయము, ధమనులు, రక్తకోటరములు లేక లిక్విణులు అను భాగములుండును. సిరలు ఉండవు.
## రొయ్య జీర్ణ వ్యవస్థ
రొయ్య జీర్ణ వ్యవస్థ యందు జీర్ణ నాళము, దానికి సంబంధించిన గ్రంథులు ఉండును].
### జీర్ణ నాళము
దీని యందు మూడు భాగము లుండును.అవి
* పూర్వాహారనాళము లేక ఆద్యముఖము, 
* మధ్యాహారనాళము, 
* అంత్యాహారనాళము లేక పాయుపధము
పూర్వా, అంత్యాహారనాళములు లోపలి తలములో అవభాసిని లేక ఇంటైమాతో ఏర్పడి యుండును. మధ్యాహారనాళము అంతస్త్వచముచే ఆవరింపబడి యుండును.
### పూర్వాహారనాళము లేక ఆద్యముఖము
ఆద్యముఖము యందు నోరు, ఆస్యకుహరము, ఆహారవాహిక, జీర్ణశయ భాగములుండున.
* నోరు
* ఆస్యకుహరము
* ఆహారవాహిక
* జీర్ణశయ
## ఇవికూడా చూడండి
*రొయ్య జీర్ణ వ్యవస్థ
*రొయ్య శ్వాసవ్యవస్థ
## మూలాలు

వర్గం:ఆర్థ్రోపోడా
వర్గం:రొయ్య
స్మిత

* సిల్క్ స్మిత - తెలుగు సినిమా నటి
* స్మిత (గాయని) - తెలుగు పాప్ గాయని
* స్మిత హరికృష్ణ - ఒకరోజు అంతర్జాతీయ క్రికెట్ర్ మాజీ క్రీడాకారిణి. 
* స్మితా పాటిల్ - బాలీవుడ్ నటి.
* స్మిత - కన్నడ నటి నివేదిత

వర్గం:స్త్రీలింగ పేర్లు
గంగోత్రి (సినిమా)

**గంగోత్రి** 2003లో విడుదలైన ఒక సాంఘిక తెలుగు చిత్రం. ఇది కె. రాఘవేంద్రరావు దర్శకత్వం వహించిన 101వ చిత్రం. ఈ చిత్రం ద్వారా అల్లు అర్జున్ సినీరంగ ప్రవేశం చేసాడు. సినీనటి ఆర్తీ అగర్వాల్ చెల్లెలైన అదితి అగర్వాల్ ఈ చిత్రం ద్వారా తెలుగు సినీరంగానికి పరిచయం అయింది. ఈ చిత్రానికి ఎం.ఎం. కీరవాణి సంగీతం అందించాడు. ప్రకాష్ రాజ్, సుమన్, సీత, ప్రగతి, తనికెళ్ల భరణి, తెలంగాణ శకుంతల, బ్రహ్మానందం, సునీల్ తదితరులు ముఖ్యపాత్రలలో నటించారు. ఈ సినిమా 54 కేంద్రాలలో శతదినోత్సవం జరుపుకుంది.

## కథ
నీలకంఠం నాయుడు అనే ఫ్యాక్షనిస్టు దగ్గర పనిచేస్తుంటాడు నరసింహం. అతడు నీలకంఠానికి కుడిభుజం లాంటి వాడు. అతని కోసం ప్రాణాలైనా అర్పించగల నమ్మకస్తుడు. పెళ్ళైన చాలా ఏళ్ళకి నీలకంఠంకి ఒక కూతురు పుడుతుంది. ఆమెకి గంగోత్రి అని పేరు పెడతారు.

## తారాగణం
* సింహాద్రిగా అల్లు అర్జున్
* గంగోత్రిగా అదితి అగర్వాల్
* నీలకంఠం నాయుడుగా ప్రకాష్ రాజ్
* నరసింహగా సుమన్
* సీత
* తులసిగా ప్రగతి
* తనికెళ్ళ భరణి
* తెలంగాణా శకుంతల
* బ్రహ్మానందం
* సునీల్
* మాస్టర్ తేజ సజ్జా
* బేబి కావ్య కల్యాణరామ్

## పాటలు
ఈ సినిమాకు ఎం. ఎం. కీరవాణి సంగీత దర్శకత్వం వహించాడు. పాటలు ఆదిత్య మ్యూజిక్ ద్వారా విడుదల అయ్యాయి. ఎస్.పి.బాలసుబ్రహ్మణ్యం, ఎస్. పి. చరణ్, డి. ఐశ్వర్య, మనో, స్మిత, సునీత, ఎం.ఎం.కీరవాణి, శ్రీవర్ధిని, మాళవిక, కౌసల్య, కల్పన, గంగ పాటలు పాడారు.
*ఒకతోటలో ఒక కొమ్మకి ఒక పువ్వు పూసింది , రచన: చంద్రబోస్, గానం. ఎస్ పి చరణ్ , మాళవిక 
*నువ్వు నేను కలిసుంటేనే నాకెంతో ఇష్టం, రచన: చంద్రబోస్, గానం. ఎస్ పి బాలసుబ్రహ్మణ్యం .మాళవిక
*గంగా .. నిజంగా , రచన: చంద్రబోస్, గానం. ఎస్ పి చరణ్ , సునీత 
*వల్లంకి పిట్ట వల్లంకి పిట్ట  , రచన: చంద్రబోస్, గానం. కౌసల్య, డీ.ఐశ్వర్య 
*రైలు బండి , రచన: చంద్రబోస్, గానం.ఎస్ పి చరణ్, శ్రీవర్ధిని 
*మావయ్యది మొగల్తూరు , రచన: చంద్రబోస్, గానం.మనో, స్మిత 
*జీవన వాహిని , రచన:వేటూరి సుందర రామమూర్తి,గానం.ఎం ఎం కీరవాణి , గంగ, కల్పన.

## పురస్కారములు
* ప్రకాష్ రాజ్- ఉత్తమ ప్రతినాయకుడుగా నంది పురస్కారం

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు ప్రేమకథా సినిమాలు
వర్గం:తెలుగు కుటుంబకథా సినిమాలు
వర్గం:కె.రాఘవేంద్రరావు దర్శకత్వం వహించిన సినిమాలు
వర్గం:అల్లు అరవింద్ నిర్మించిన సినిమాలు
వర్గం:అల్లు అర్జున్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:ప్రకాష్ రాజ్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:సుమన్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:బ్రహ్మానందం నటించిన సినిమాలు
వర్గం:తనికెళ్ళ భరణి సినిమాలు
వర్గం:ఎం.ఎస్.నారాయణ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:ఎమ్.ఎమ్. కీరవాణి సంగీతం అందించిన సినిమాలు
జలసంధి

thumb|200px|right|Diagram of a strait
**జలసంధి** (ఆంగ్లం Strait) రెండు పెద్ద సముద్రాల్ని కలిపి, పెద్ద ఓడలు ప్రయాణించగలిగే, ప్రకృతిసిద్ధమైన సన్నని నీటి మార్గము. ఇది రెండు భూభాగాలను వేరుచేస్తుంది. జలసంధులు వాణిజ్యపరంగా చాలా ప్రాముఖ్యాన్ని సంతరించుకున్నాయి. ఇవి ముఖ్యమైన నావికా మార్గాలు. వీని నియంత్రణ గురించి పెద్ద యుద్ధాలు జరిగాయి. సముద్రాల్ని కలుపుతూ చాలా కృత్రిమమైన కాలువలు కూడా త్రవ్వబడ్డాయి.

## ప్రసిద్ధిచెందిన జలసంధులు
thumb|right|The Strait of Gibraltar<br />(North is to the left: Spain is on the left and Morocco on the right.)
ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రసిద్ధిచెందిన జలసంధులలో ముఖ్యమైనవి:
*పాక్ జలసంధి - భారతదేశంలోని తమిళనాడు రాష్ట్రానికి, శ్రీలంక మధ్యలోని ప్రకృతి సిద్ధమైన జలసంధి. ఇక్కడే రామసేతు ఉన్నది. 
*డోవర్ జలసంధి - ఇంగ్లండు, ఫ్రాన్స్ మధ్యలో ఉత్తర సముద్రమును ఇంగ్లీషు కాలువతో కలుపుతుంది.
*జిబ్రాల్టర్ జలసంధి - అట్లాంటిక్ మహాసముద్రము, మధ్యధరా సముద్రముల మధ్యనున్న ఏకైక ప్రకృతి సిద్ధమైన మార్గము. 
*The Golden Gate, between the San Francisco Peninsula and Marin County, connecting the San Francisco Bay and the Pacific Ocean.
*Bosporus and the Dardanelles, which connect the Mediterranean and the Black Sea.
*Strait of Magellan, connecting the Atlantic and Pacific Oceans north of Tierra del Fuego.
*బేరింగ్ జలసంధి - అలస్కా, సైబీరియా మధ్య పసిఫిక్ మహాసముద్రం, ఆర్కిటిక్ మహాసముద్రాలను కలుపుతున్నది.
*హార్ముజ్ జలసంధి - పర్షియన్ సింధుశాఖకు, ఒమన్ సింధుశాఖకూ మధ్య ఉన్న జలసంధి.
*మలక్కా జలసంధి, మలేషియా, సుమత్రా దీవుల మధ్య హిందూ మహాసముద్రాన్ని, దక్షిణ చైనా సముద్రాన్నీ కలుపుతుంది.
*Bass Strait, which lies between mainland Australia and Tasmania, and connects the Southern Ocean with the Pacific Ocean.
*కుక్ జలసంధి - న్యూజిలాండ్ లోని దక్షిణ, ఉత్తర ద్వీపాల మధ్యనున్న జలసంధి.
*బాబ్ ఎల్ మండేబ్ - ఎర్ర సముద్రాన్ని, అరేబియా సముద్రాన్నీ కలిపే జలసంధి.
*Skagerrak and Kattegat which connect the North Sea to the Baltic Sea.
*Pentland Firth is more a strait than a firth. It separates the Orkney Islands from Caithness in the north of Scotland.
*ఫ్లోరిడా జలసంధి, ఫ్లోరిడా ద్వీపకల్పాన్ని, క్యూబాను వేరుచేస్తుంది.
*లా-పెరౌసీ జల సంధి , దక్షిణ రష్యా భూభాగన్ని ఉత్తర జపాన్ నుంచి విడదీస్తుంది

వర్గం:భూగోళశాస్త్రం
ఆండ్ర శేషగిరిరావు

**ఆండ్ర శేషగిరిరావు** (ఫిబ్రవరి 8, 1903 - 2001) సుప్రసిద్ధ కవి, నాటకకర్త, పత్రికా సంపాదకులు.

## జీవిత సంగ్రహం
వీరు పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా నరసాపురంతాలూకా కొడమంచిలి గ్రామంలో 1903 సంవత్సరం ఫిబ్రవరి 8వ తేదీన జన్మించారు. నరసాపురం టైలర్ ఉన్నత పాఠశాలలో చదివారు.

వీరు కొంతకాలంఆనందవాణి వారపత్రికకు అసోసియేట్ ఎడిటర్‌గా ఉన్నారు. ఆంధ్రభూమి మాసపత్రికకు సంపాదకత్వం వహించారు.

సాహితీ తపస్విగా ప్రసిద్ధులైన వీరు 2001 ప్రాంతంలో పరమపదించారు. అతను కుమార్తె **కోలవెన్ను మలయవాసిని** తెలుగు రచయిత్రి, అధ్యాపకురాలు, ఉపన్యాసకురాలు.

## రచనలు
### రచించిన నాటకాలు
*భక్త నందనార్,
*దుర్గావతి లేదా గడామండల వినాశము,
*చిత్తూరు ముట్టడి
*సాయిబాబా
*త్యాగరాజు
*భారతిపుత్రి
*వధిన

### రచించిన కావ్యాలు
*రామలింగేశ్వర శతకము
*శంకరస్తవము (శివానందలహరి అనువాదము)
*లలితా సుప్రభాతము
*ఆత్మపుష్పాంజలి

### ఇతర గ్రంధాలు
*సేవాసదనము
*రెడ్డిరాజులు
*తెలుగు బిడ్డలు
*వాణిజ్య పూజ్యులు
*వీర వనితలు
*ఆంధ్ర విదుషీమణులు
*వేమన పద్యాలకు వేదాంతార్ధాలు
*పండుగలు - పరమార్థములు
* కేయూరబాహుచరిత్ర - వచనానువాదము.
* ఆంధ్ర కవుల అధ్భుత మహిమల కథలు

## మూలాలు

*20వ శతాబ్ది తెలుగు వెలుగులు, పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం, హైదరాబాదు, 2005.

వర్గం:1902 జననాలు
వర్గం:1965 మరణాలు
వర్గం:తెలుగు కవులు
వర్గం:సంపాదకులు
వర్గం:తెలుగు నాటక రచయితలు
వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా నాటక రచయితలు
వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా కవులు
వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా పాత్రికేయులు
జుమికి పువ్వు

**జుమికి పువ్వు** ను ఆంగ్లంలో పాషన్ ప్లవర్ అని అంటారు..  ఇవి పాసిఫ్లోరేసి (Passifloraceae) కుటుంబంలో పాసిఫ్లోరా (Passiflora) ప్రజాతికి చెందిన సుమారు 500 జాతుల పుష్పించే మొక్కలు. ఇవి ఎక్కువగా ఎగబ్రాకే మొక్కలు, కొన్ని పొదలుగా ఉంటాయి.

పాసిఫ్లోరా జాతులు వాటి అద్భుతమైన పువ్వులు, రుచికరమైన పండ్లు, సాంప్రదాయ ఔషధ ఉపయోగాలు మరియు ఆహార పదార్ధాలు మరియు అయాహువాస్కా అనలాగ్‌లలో పాత్రల కోసం విస్తృతంగా సాగు చేయబడతాయి, అనేక అలంకార సంకరజాతులు రాయల్ హార్టికల్చరల్ సొసైటీ పురస్కారాలను గెలుచుకున్నాయి. 

## వివరణ
అవి ఎక్కువగా టెండ్రిల్-బేరింగ్ తీగలు, కొన్ని పొదలు లేదా చెట్లు. అవి చెక్కగా లేదా గుల్మకాండంగా ఉండవచ్చు. 

పాషన్ పువ్వులు విలక్షణమైన ముకుటంతో క్రమం తప్పకుండా మరియు సాధారణంగా ఆకర్షణీయంగా ఉండే పువ్వులను ఉత్పత్తి చేస్తాయి.   పాషిప్లోరా అరాటా విషయంలో వలె ఎనిమిది కేంద్రీకృత ముకుటాల శ్రేణులను  ఉండవచ్చు. ఈ జాతి యొక్క ముఖ్య లక్షణం ఆండ్రోజినోఫోర్, ఇది కేసరాలు మరియు పిస్టిల్ జతచేయబడిన కేంద్ర స్తంభం, ఇది పాసిఫ్లోరా కోక్టిలిస్ వంటి కొన్ని జాతులలో చాలా పొడవుగా ఉంటుంది. ఈ పువ్వు పెంటామెరస్ (కొన్ని ఆగ్నేయాసియా జాతులు తప్ప),  అనేక విత్తనాలతో విడిపోని పండుగా పరిపక్వం చెందుతుంది.

ఈ పండు 5–20 సెంటీమీటర్లు (2–8 అంగుళాలు) పొడవు మరియు 2.5–5 సెం.మీ (1–2 అంగుళాలు) వెడల్పు ఉంటుంది, ఇది జాతులు లేదా సాగును బట్టి ఉంటుంది.

## మూలాలు

వర్గం:పుష్పాలు
కొబ్బరి పీత

**కొబ్బరి పీత** (ఆంగ్లం Coconut crab) ఒక రకమైన పీత. కొబ్బరిచెట్లపైన ఉంటూ కొబ్బరి కాయలకు రంధ్రాలుచేసి నీళ్ళుత్రాగే పీతలు రామేశ్వరం ప్రాంతంలో, అండమాన్ నికోబార్ ద్వీపాల్లో ఉన్నాయి. వీటిని **కొబ్బరిచెట్టు పీతలు** (Coconut Crabs) అంటారు. మామూలు పీతల్లాగా ఇవి సముద్రతీరంలో సంచరించవు. కొబ్బరి చెట్టు పీతలు, భూమిపైన, కొబ్బరి చెట్ల పైన ఉంటాయి. సమశీతోష్ణ ప్రదేశాల్లో, తీరద్వీపాల్లో, సముద్రతీరపు అడవుల్లో ఉంటాయి. తీరంలోని రాతిగుట్టల్లో, గుహల్లో గుడ్లుపెడతాయి. పెద్ద ఎండ్రి నాలుగు కిలోలు తూగుతుంది. తన గిట్టలతో 30 కిలోల బరువును ఎత్తగలదు. కొబ్బరి చెట్లను చకచకా ఎక్కేసి కాయలను తమ రాక్షసి గిట్టలతో  చీల్చి తినేస్తుంది. పీతలప్రపంచంలో ఇది అతిపెద్దది. కాళ్ళు మీటరు పొడవు ఉంటాయి. వీటి పదిజతల కాళ్ళలో ముందుండే రెండు కాళ్ళు లేదా గిట్టలకు కత్తెర వంటి రెండేసి బలమయిన  కొండెలుంటాయి. వాటితో పచ్చి కొబ్బరి కాయను తొలిచి లోపలి గుజ్జును తినేస్తుంది. కొబ్బరిచెట్లు పెరిగే సముద్రప్రాంతంలో ఇవి జీవిస్తాయి. ఒక్కోటి ఆరడుగుల పొడవు, 17కిలోల వరకు బరువుంటాయి. దీన్ని ఇంగ్లిషులో *robber crab* (దొంగపీత) అని కూడా అంటారు. తీరంవద్ద ఉన్న ఇళ్ళల్లో దూరి చిన్న చిన్న వస్తువులను కన్నంలో దాచుకొంటుంది.

కొబ్బరిచెట్టు పీతలు రాత్రులు మాత్రమే సంచరిస్తాయి. ఇతర ఫలాలు, విత్తనాలు, చిన్న జీవులను ఆహారంగా భుజిస్తాయి. ఈ పీతలు సముద్రంలో గుడ్లు పెడతాయి. గుడ్లు లార్వాలుగా మారిన తర్వాత నీటి అడుక్కుచేరి వేరు జీవుల గుల్లల్లో తిస్టవేస్తాయి. కొంత ఎదిగాక, ఆ జంతువు గుల్లనువిడిచి మరింత పెద్ద జంతువుల గుల్లల్లో చేరతాయి. ఒకదశలో మొప్పలు ఊపిరితిత్తులుగా పనిచేయడంతో నీళ్ళ నుంచి వెలికివస్తాయి. భుమిమీదికి వచ్చాక, కొబ్బరిచిప్పలను మోసుకొంటూ కొన్నాళ్ళు సంచరిస్తాయి. శరీరం గట్టిపడిన తర్వాత యధేచ్చగా సంచరిస్తాయి. కేవలం కొబ్బరి గుజ్జునేకాక, పళ్ళు, ఆకులూ, సముద్ర జీవులను భుజిస్తాయి. కొన్ని ప్రాంతాలలో ప్రజలు వీటిని తింటారు కనక ఈ జాతి ఎండ్రిలు అంతరించే స్థితి ఏర్పడింది. ఇవి 60 యేళ్ళు జీవిస్తాయని, అంతకాలం జీవించడానికి పరిస్థితి అనుకులంగాలేదు.

## మూలాలు

వర్గం:ఆర్థ్రోపోడా
టీవీ5

వార్తల కోసం ఉద్దేశించిన ఈ 24 గంటల ప్రసారాల టివి ఛానల్ 2007 అక్టోబరు 2 న  తెలుగు సినిమా నటుడు చిరంజీవి, ఆంధ్రప్రదేశ్ మాజీ ముఖ్యమంత్రులు చంద్రబాబు నాయుడు, వై.ఎస్. రాజశేఖర్ రెడ్డి లు కలసి ప్రారంభించారు.

## ఛానల్
తెలుగు రాష్ట్రాలైన  ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణలోని ప్రతి నియోజకవర్గంలో 294 మంది ప్రత్యేక విలేకరుల సహకారంతో, హైదరాబాద్, విశాఖపట్నం,  విజయవాడలోని బ్యూరోలతో పాటు, ఛానెల్ ప్రతీ గంటకు న్యూస్ బులెటిన్లు,  30 ప్రత్యేక వార్తా బులెటిన్లను ప్రసారం చేస్తుంది.

దీని వార్తల బులెటిన్లు చివరి రౌండ్ 20-25 నిమిషాలు (వాణిజ్య ప్రకటనలతో సహా).

తాజా బార్క్ నివేదికల ప్రకారం, ఇది తెలుగు న్యూస్ ఛానల్ లలో ప్రథమ స్థానంలో ఉంది.  

ఛానెల్ యొక్క ముఖ్యమైన లక్షణాలలో ఒకటి దాని వ్యాపార సమాచారం. మార్కెట్ విశ్లేషకులు రోజువారీ ప్రాతిపదికన ప్రేక్షకులకు ఆర్థిక విశ్లేషణను అందిస్తారు. ఈ ఛానెల్ జాతీయ టెలివిజన్ అవార్డుల కమిటీ నుండి ఉత్తమ వ్యాపార ప్రదర్శన అవార్డును గెలుచుకుంది.

## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు
* 
వర్గం:తెలుగు టీవీ ఛానళ్ళు
మెదక్ చర్చి

**మెదక్ చర్చి** : మెదక్ చర్చి తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని మెదక్ జిల్లాలో, ఏడవ నెంబరు రహదారిపై హైదరాబాదుకు 90 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఇది ఆసియా ఖండంలోనే రెండో అతిపెద్ద చర్చ్.
thumb|right|మెదక్ చర్చి బొమ్మ

## చరిత్ర
మొదటి ప్రపంచయుద్ధ కాలం లో, మెదక్ జిల్లాలో కరువు సంభవించింది. అప్పుడు మిషనరీ, రెవెరెండ్ . చార్లెస్ వాకర్ పోస్నెట్ (Rev. Charles Walker Posnett), చర్చి నిర్మాణం తలపెట్టి, "*పనికి ఆహార పథకం*" ప్రవేశపెట్టాడు - " గ్రామస్తులు ఎవరైతే చర్చి నిర్మాణంలో పాల్గొంటారో, వారికి ఆహారం ఇవ్వబడుతుంది." "మెతుకులు" అనగా అన్నం, అందుకే ఆ ప్రాంతానికి "మెదక్" అని పేరు వచ్చింది. అలా ఈ చర్చి నిర్మాణం, 1914 నుండి 1924 వరకు కొనసాగింది. ఇది ఆసియాలోనే అతి పెద్దది. ప్రపంచంలో, వాటికన్ చర్చి తరువాత, అతి పెద్దదైన ఈ చర్చి వాస్తుశిల్పి ఎడ్వర్డ్ హార్డింగ్ (Edward Harding). పూర్తిగా తెల్లరాయితో కట్టబడిన ఈ నిర్మాణం కోసం, ఆరు రంగుల మిశ్రమం కలిగిన చతురస్రపు పలకలను ఇంగ్లాండు నుండి, మేస్త్రీలను బొంబాయి నుండి తెప్పించారు. ఇంకా పాలరాతిని ఇటలీ నుండి తెప్పించారు. వారానికొకసారి, నేలను, అద్దాలను కిరోసిన్ కలిపిన కొబ్బరినూనెతో తుడుస్తారు. కిటికీ రంగుటద్దాలపై వ్రాయబడిన వాక్యాలు, ఇంగ్లీషు, తెలుగు, హిందీ భాషలలో కనిపిస్తాయి. మొదట వాక్యాలు హిందీలో లేవు. పండిట్ జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ సోదరి, విజయలక్ష్మి పండిట్ ఈ చర్చిని సందర్శించినప్పుడు, జాతీయభాష అయిన హిందీలో వ్రాయించింది.

## మరిన్ని విశేషాలు

ఈ చర్చ్ ఎత్తు సుమారు 200 అడుగులు ఉంటుంది. ఇందులో ఉన్న ప్రధాన హాల్ లో ఐదు వేల మంది ఒకేసారి ప్రార్థన చేయొచ్చు.

## బయటి లింకులు
http://wikimapia.org/1295657/medak-church మెదక్ చర్చి గురించి

## మూలాలు


వర్గం:చర్చీలు
స్పైరోకీట్స్

సర్పిలాకారంలో ఉండే బాక్టీరియాలను "స్పైరెల్లమ్" (లాటిన్ Spirillum) అంటారు. నమ్యతను చూపించే స్పైరిల్లమ్ లను "స్పైరోకీట్స్" (Spirochetes) అంటారు. కొన్ని బాక్టీరియాలు పోగు లేదా తంతువు రూపాలలో ఉంటాయి.

## వర్గీకరణ
స్పైరోకీట్స్ ను మూడు కుటుంబాలుగా విభజించారు: బ్రాకీస్పైరేసి (Brachyspiraceae), లెప్టోస్పైరేసి (Leptospiraceae), స్పైరోకీటేసి (Spirochaetaceae). 

;వీనిలో వ్యాధికారక బాక్టీరియాలు:
* *[[లెప్టోస్పైరా]] (Leptospira)* species, which causes లెప్టోస్పైరోసిస్ (Leptospirosis)
* *[[బొరీలియా బర్గ్ డోర్ఫెరి]] (Borrelia burgdorferi)*, which causes లైమ్ వ్యాధి (Lyme disease) 
* *[[బొరీలియా రికరెంటిస్]] (Borrelia recurrentis)*, which causes రిలాప్సింగ్ జ్వరం (relapsing fever)
* *[[ట్రిపనీమా పాలిడమ్]] (Treponema pallidum)*, which causes సిఫిలిస్(syphilis)
* *[[ట్రిపనీమా పెర్టెన్యూ]] (Treponema pertenue)*, which causes యాస్ (yaws)

## మూలాలు

వర్గం:బాక్టీరియా
ప్లవకాలు

[thumb|right|200px|[Photomontage of plankton organisms]] 
**ప్లవకాలు** లేదా **ప్లవకజీవులు** (ఆంగ్లం *Planktons*) నీటిలో తేలుతూ కదిలే జీవులు. ఇవి జంతు, వృక్ష, బాక్టీరియా లకు చెందినవిగా విభజించారు. ఇవి సముద్రాలు, మంచినీటి యొక్క పెలాగిక్ జోన్ లో నివసిస్తాయి. ఇవి చేపలు మొదలైన జలచరాలకు ముఖ్యమైన ఆహారము.

## క్రియాశీలక విభాగాలు
[thumb|right|200px|An [amphipoda|amphipod (*Hyperia macrocephala*)]]  
ప్లవకాలను అవి నివసించే ప్రాంతాన్ని, క్రియాశీలక లక్షణాల ఆధారంగా విభజించారు:  
* వృక్ష ప్లవకాలు (**Phytoplankton**) (గ్రీకు *phyton*, లేదా వృక్ష అనే పదం నుండి), స్వయంపోషకాలు, ప్రోకారియోటిక్ లేదా యూకారియోటిక్ శైవలాలు ఇవి నీటి ఉపరితలంలో కాంతి ప్రసరించే ప్రాంతంలో నివసించి జీవనానికి కిరణజన్య సంయోగక్రియ (photosynthesis) జరుపుకుంటాయి. వీనిలో డయాటమ్ (diatoms), సయనోబాక్టీరియా (cyanobacteria), డైనోఫ్లెజెల్లేట్ లు (dinoflagellates) ప్రధానమైనవి. 
* జంతు ప్లవకాలు (**Zooplankton**) (గ్రీకు *zoon*, లేదా జంతు అనే పదం నుండి), చిన్న ప్రోటోజోవా లేదా మెటాజోవా (ఉదా: క్రస్టేషియా, ఇతర జంతువులు). ఇవి ఇతర ప్లవకాలను, టెలోనిమియా లను తింటాయి. కొన్ని గుడ్లు, చేపల, క్రస్టేషియా, అనెలిడా జీవుల లార్వాలను కూడా ఇందులో చేర్చారు.  
* బాక్టీరియా ప్లవకాలు (**Bacterioplankton**), బాక్టీరియా, ఆర్కియాలు సేంద్రియ పదార్ధాలను విచ్ఛిన్నం చేసి వాటిని నీటిలో క్రిందిభాగానికి చేరవేస్తాయి.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* COPEPOD: The global plankton database, global coverage database of zooplankton biomass and abundance data
* Plankton*Net , taxonomic database of images of plankton species
* Guide to the marine zooplankton of south eastern Australia, Tasmanian Aquaculture and Fisheries Institute
* Australian Continuous Plankton Recorder Project, Integrated Marine Observing System

వర్గం:జంతు శాస్త్రము
వర్గం:వృక్ష శాస్త్రము
వర్గం:బాక్టీరియా
అహ్మద్ జాన్ తిరఖ్వా

పద్మభూషణ్ **అహ్మద్ జాన్ తిరఖ్వా** ( 1892 - 1976 ) 20 వ శతాబ్దపు ఒక గొప్ప తబలా విద్వాంసుడు. అతడు 'లలియాని పరంపర' కు చెందిన ఫరూఖాబాద్ ఘరానాకు చెందిన వాడు. అహ్మద్ జాన్ తిరఖ్వా ఉత్తర్ ప్రదేశ్ లోని, మొరాదాబాద్లో ఒక సంగీత కుటుంబంలో జన్మించాడు. చిన్న వయసులోనే ఉస్తాద్ మిఠూఖాన్ వద్ద గాత్రం నేర్చుకోవడం మొదలు పెట్టాడు. తండ్రి, హుసేన్ బక్ష్ ద్వారా కూడా కొన్ని సారంగి పాఠాలు నేర్చుకొన్నాడు ; ఉస్తాద్ మునీర్ ఖాన్ తబలా వాదన విన్న తరువాత, తబలా వైపు ఆకర్షితుడైనాడు. తొలి పాఠాలు తన మామలైన షేర్ ఖాన్, ఫయాజ్ ఖాన్, బశ్వాఖాన్ ల నుండి నేర్చుకొన్నాడు. తన 12 వ ఏట, మునీర్ ఖాన్ శిష్యుడైనాడు. ప్రతిరోజూ 16 గంటలు రియాజ్ ( సాధన ) చేసేవాడు.

తిరఖ్వా అనే పేరు అతడికి గమ్మత్తుగా వచ్చింది. ఒకసారి అహ్మద్ గురువు మునీర్ ఖాన్ తండ్రి, కాలేఖాన్, అహ్మద్ తబలా వాయిస్తుండగా, అతని చేతివేళ్ళు తబలాపై ఒక వింతశోభతో నర్తిస్తుండడం చూసి, 'తిరఖ్వా' అన్నాడు. ఉర్దూలో 'తిరఖ్' అంటే 'మెరుపుతో కూడిన ఉరుము' అని అర్థం.
thumb|స్వతంత్ర భారతంలో జరిగిన తొలి సంగీతకారుల సమావేశంలో తిరక్వా (ముందు వరుసలో ఎడమ నుండి మూడవ వ్యక్తి)
తిరఖ్వా తన మొదటి తబలా కచేరీ ముంబాయి లోని ఖేత్‌బాడిలో, తన 16 వ ఏట ఇచ్చాడు. అప్పటి నుండి ఉత్తరభారతం అంతటా, తబలా కచేరీలు ఇవ్వడంలో పూర్తిగా మునిగిపోయాడు. తిరఖ్వా 1936 లో రాంపూర్ ఆస్థాన విద్వాంసుడిగా నియమించబడ్డాడు. తన 30 ఏళ్ళ సంగీత ప్రస్థానంలో అతడు ఎందరో గొప్ప సంగీత విద్వాంసులతో కలిసి, కచేరీల నిచ్చాడు. తరువాత భాత్ఖండే సంగీత కళాశాలలో, చాలాకాలం ప్రధాన అధ్యాపకుడిగా పనిచేశాడు. తిరఖ్వా అన్ని ఘరానా ల సంగీత శైలులను తబలాపై వాయించేవాడు. తబలాపై అతడు అలౌకిక సంగీతాన్ని ఆవిష్కరించే తీరు, శ్రోతలను మంత్రముగ్ధుల్ని చేసేది. అందుకే అతడిని *తబలా హిమాలయశిఖరం* అన్నారు.

విదేశాలలో పర్యటించి ప్రదర్శనలివ్వటానికి అనేక సాంస్కృతిక బృందాలలో అవకాశమొచ్చినా, విమానప్రయాణం చేయటానికి ఇష్టపడని తిరఖ్వా వాటిని తిరస్కరించాడు. జీవితాంతం లక్నో నివాసి అయినా తిరఖ్వా మరణించే ముందు కొన్నేళ్ళపాటు బొంబాయిలో నివసించాడు. ఆయన స్ఫూర్తితోనే నిఖిల్ ఘోష్ సంగీత పాఠశాల స్థాపించబడింది. నేషనల్ సెంటర్ ఆఫ్ ఫర్మార్మింగ్ ఆర్ట్స్ లో విసిటింగ్ ఫ్రొఫెసర్ గా పనిచేశాడు. అయితే జనవరి 8 న "మై హమేషా లక్నో మే రహతా హూం" (నేనెప్పుడూ లక్నోలోనే ఉంటాను") అన్న మాటను నిలబెట్టుకోవటానికి లక్నోకు తిరిగివచ్చాడు. 1976 జనవరి 13 ఉదయం బొంబాయి మెయిల్ రైలు అందుకోవటానికి చార్‌భాగ్ రైల్వేస్టేషనుకు రిక్షాలో వెళుతుండగా కుప్పకూలి మరణించాడు.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* అహ్మద్ జాన్ తిరఖ్వా బయోగ్రఫి

వర్గం:హిందుస్థానీ సంగీత గాయకులు
వర్గం:తబలా విద్వాంసులు
వర్గం:1892 జననాలు
వర్గం:1976 మరణాలు
జిగురు

300px|thumbnail|చెట్టు నుండి కరుతున్న జిగురు.
thumb|స్ఫటికాకార జిగురు
**జిగురు** (ఆంగ్ల పదం *Gum*) ఒక విధమైన అంటుకునే పదార్ధము. ఇది కొన్ని వృక్షాల నుండి తయారవుతుంది. ఇది కొన్ని దారుయుత వృక్షాల బెరడు క్రింద నుంచి గాని లేదా విత్తనాల నుంచి కానీ లభిస్తుంది. ఇది సామాన్యంగా పాలిసాకరైడ్ లతో కూడి అధిక పరమాణుభారాన్ని కలిగివుండడం వల్ల నీటిలో కరిగే గుణాన్ని (hydrophilic)  లేదా కొల్లాయిడల్ లక్షణాల్ని కలిగివుంటుంది. 

## రకాలు
* యూకలిప్టస్ జిగురు:
* తుమ్మ జిగురు:
* తప్సి జిగురు లేదా కోవెల జిగురు: ఇది స్టెర్కులియా యురెన్స్ అనే తప్సి చెట్టు కాండం నుండి లభిస్తుంది. ఈ జిగురు నీటిలో కరిగిపోకుండా ఉబ్బే స్వభావం కలిగివుంటుంది.

## ఉపయోగాలు
జిగురును మందులు, ఐస్ క్రీమ్ లు, చాక్లెట్లు, పెయింట్లు, బొమ్మల తయారీ, సౌందర్య ఉపకరణాలు, టెక్స్ టైల్స్, కాగితపు పరిశ్రమల్లో ఉపయోగిస్తారు. తుమ్మ జిగురును ఆయుర్వేదంలో మోకాళ్ళలో గుజ్జు పెరగడానికి ఆహారంగా కూడా వాడుతారు. 

చాలా రకాల చెట్లనుండి ఈ జిగురు లభిస్తుంది. ఈ జిగురు వల్ల ప్రపంచానికి ఎన్నో ప్రయోజనాలు ఉన్నాయి. 

## మూలాలు

వర్గం:వృక్ష శాస్త్రము
అంజద్ అలీఖాన్

**అంజద్ అలీఖాన్** : ఉస్తాద్ అంజద్ అలీఖాన్ ( జననం- 1945 అక్టోబరు 9 ) ప్రముఖ భారతీయ సరోద్ విద్వాంసుడు.

## బాల్యం
గ్వాలియర్ రాజవంశపు ఆస్థాన సరోద్ విద్వాంసుడైన, తండ్రి హఫీజ్ అలీఖాన్ వద్ద అంజద్ అలీఖాన్ సరోద్ వాదనం నేర్చుకొన్నాడు.
ఆయన తండ్రితాతలు ఆఫ్ఘనిస్తాన్ నుండి భారతదేశానికి వలస వచ్చినప్పుడు, తమ వెంట తెచ్చిన రబాబ్ (Rabab) ను క్రమంగా సరోద్‌గా తీర్చిదిద్దారు. ఈనాటి సరోద్ సేనియా మైహర్ ఘరానాకు చెందిన ఉస్తాద్ అల్లావుద్దీన్ ఖాన్, అతని సోదరుడు ఉస్తాద్ ఆయెత్ అలీఖాన్ చేతిలో ఎన్నో మార్పులకు గురైంది.

## సంగీత ప్రస్థానం
ఖాన్ సరోద్ వాదనాన్ని ఒక ప్రత్యేక శైలిలో అభివృద్ధి పరిచాడు. గాత్రసంగీతంలోని క్లిష్టమైన 'తాన్ల'ను, ఆరోహణ అవరోహణ క్రమంలో సరోద్‌పై
అలవోకగా పలికిస్తాడు. మరొక ప్రఖ్యాత సరోద్ విద్వాంసుడు, ఉస్తాద్ అలీ అక్బర్‌ఖాన్కు సరోద్‌లు తయారు చేసే కోల్‌కతా లోని 'హెమెన్ సేన్ ' అంజద్ అలీఖాన్‌కు సరోద్‌లు తయారుచేసి ఇస్తాడు. గత 40 ఏళ్ళుగా అంజద్ అలీఖాన్‌ దేశవిదేశాల్లో సరోద్ కచేరీల ప్రదర్శనల నిస్తున్నాడు.

## వివాహం
అంజద్ అలీఖాన్‌కు సుబ్బులక్ష్మితో వివాహం జరిగింది. కొడుకులు అయాన్, అమాన్‌లు తండ్రి వారసత్వంగా, సరోద్‌నే వాయిస్తున్నారు.
## అవార్డులు
# 2001 లో పద్మ విభూషణ్ పురస్కారం.
# 2004 లో Fukuoka Asian Culture Prize.
# 1997 లో హూస్టన్ (Houston), Tulsa, Nashville లు గౌరవ పౌరసత్వాన్ని ప్రదానం చేశాయి.
# 1984 లో Massachusetts, ఏప్రిల్ 20 తేదీని *అంజద్ అలీఖాన్‌ దినం*గా ప్రకటించింది.

## సంతకము

## బయటి లింకులు
* https://web.archive.org/web/20090625221415/http://www.hinduonnet.com/thehindu/fr/2006/04/28/stories/2006042801510300.htm హిందూ దినపత్రికలో
* http://www.hindu.com/mag/2006/01/08/stories/2006010800010100.htm  హిందూ దినపత్రికలో
* http://www.sarod.com/ అంజద్ అలీఖాన్‌ వెబ్‌సైట్

వర్గం:సరోద్ విద్వాంసులు
వర్గం:పద్మవిభూషణ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:1945 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు
బెర్ముడా

**బెర్ముడా** (ఆంగ్లం : **Bermuda**), అధికారిక నామం **బెర్ముడా ద్వీపాలు** లేదా **సోమర్స్ ద్వీపాలు**. ఈ దేశం ఉత్తర అట్లాంటిక్ మహాసముద్రంలో గలదు. అ.సం.రా. తూర్పు దిశన గలదు. 




## మూలాలు

* 
* 


## బయటి లింకులు
;ప్రభుత్వం
* Bermuda Government *official government website*

వర్గం:ద్వీప దేశాలు
వర్గం:ఉత్తర అట్లాంటిక్ దేశాలు
కిషోరీ అమోంకర్

**కిషోరీ అమోంకర్** (మరాఠీ: किशोरी आमोणकर; 1932 ఏప్రిల్ 10 - 2017 ఏప్రిల్ 3) ప్రముఖ భారతీయ హిందుస్తానీ సంగీత విద్వాంసురాలు. ఈమె జయ్‌పూర్ - అత్రౌలి ఘరానా కు చెందిన ఖయాల్ లను చక్కగా పాడుతుంది.

## జీవిత చరిత్ర
కిషోరీ అమోంకర్ తల్లి, సుప్రసిద్ధ హిందుస్తానీ సంగీత గాయకురాలు, మేఘాబాయి కుర్దీకర్. కిషోరీ తల్లి వద్దనే సంగీతాన్ని అభ్యసించింది.

## సంగీత ప్రస్థానం
కిషోరీ అమోంకర్ జయ్‌పూర్-అత్రౌలి ఘరానా యొక్క క్లిష్టమైన సంగతులను త్వరలోనే ఆకళింపు చేసుకొని, తన స్వంత గాయన శైలిని రూపొందించుకొంది. ఈమె తన సహజమైన మధుర గాత్రంతో, పురాతన జయ్‌పూర్-అత్రౌలి ఘరానా సాంప్రదాయాలకు భంగం వాటిల్లకుండా,
అలవోకగా రాగాలను ఆలపించి, అటు సంగీత విద్వాంసులను, ఇటు శ్రోతలను ఆకట్టుకొంటుంది. ఆమె గాయనంలో *బోల్తాన్, ఫిర్తాన్* ల సౌందర్యం చెక్కుచెదరదు. ఆమె హిందీమరియు మరాఠీ భక్తిగీతాలు, సంస్కృత, కన్నడ భజనల నెన్నింటినో పాడింది. 
## శిష్యగణం
మానిక్ భిడె, పద్మా తల్వార్కర్, అరుణ్ ద్రావిడ్, రఘునందన్ పన్శీకర్, వయొలినిస్ట్, మిలింద్ రాయ్కర్, విద్యా భగ్‌వత్, మనవరాలు తేజశ్రీ అమోంకర్‌లు.

## వ్యక్తిగత జీవితం
కిషోరీ అమోంకర్ బడిపంతులు, రవి అమోంకర్‌ను పెళ్ళి చేసుకున్నది. ఈ దంపతులకు బిభాస్, నిహార్ అనే ఇద్దరు కుమారులు ఉన్నారు. 1992లో, రవి అమోంకర్‌ మరణించాడు. కిషోరీ అమోంకర్ రాఘవేంద్ర స్వామి భక్తురాలు.

## విడుదలైన ఆల్బంలు
1. దివ్య (2008)
2. ప్రభాత్ (2000)
3. సాంప్రదాయ (2003)
4.మల్హార్ మాలిక
5. సంగీత్ సర్తాజ్
6. కిషోరీ అమోంకర్ - లైవ్ ఇన్ లండన్
7. దృష్టి
8. బాగెశ్రీ ‍‍‍‍‍‍‍, భూప్ - ఎల్.పి. రికార్డు (1972)

## అవార్డులు
* పద్మ విభూషణ్ పురస్కారం ( 2002 )
* గాన సరస్వతి
* సంగీత నాటక అకాడమి అవార్డు ( 1985 )
* పద్మ భూషణ్ పురస్కారం ( 1987 )
* సంగీత సామ్రాజ్ఞి అవార్డు ( 1997 )

## మరణం
కిషోరీ అమోంకర్ ముంబైలోని తన నివాసంలో 2017 ఏప్రిల్ 3న తన 84వ ఏట నిద్రలోనే మరణించింది.

## బయటి లింకులు
* ఆల్ అబౌట్ జాజ్ పత్రిక లో కిషోరీ అమోంకర్ గురించి
* http://www.chembur.com/anecdotes/kishori.htm
* ఇంక్రెడిబల్ పీపుల్ డాట్ కామ్ -కిషోరీ అమోంకర్
*http://www.imdb.com/name/nm0025163/

## మూలాలు

వర్గం:జయ్‌పూర్-అత్రౌలి ఘరానా
వర్గం:హిందుస్థానీ సంగీత గాయకులు
వర్గం:1931 జననాలు
వర్గం:2017 మరణాలు
వర్గం:పద్మవిభూషణ పురస్కారం పొందిన మహిళలు
వర్గం:పద్మభూషణ పురస్కారం పొందిన మహిళలు
వర్గం:సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు
వర్గం:భారతీయ మహిళా గాయకులు
ఉమాభారతి

**ఉమాభారతి,** భారత మహిళా రాజకీయనేతలలో ముఖ్యమైన స్థానం సంపాదించిన **ఉమాభారతి**1959, మే 3న మధ్య ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని టికంగఢ్ జిల్లా, దుండాలో లోని రాజ్‌పుత్ కుంటుంబంలో జన్మించింది. చిన్న వయస్సులోనే పురాణాలపై అధ్యయనం కొనసాగించిన ఉమాభారతి రాజమాత విజయరాజె సింధియా సంరక్షణలో పెరిగి హిందూత్వ ప్రచారకురాలిగా కాషాయ వస్త్రాలు ధరించి అనేక దేశాలలో ప్రసంగాలు చేసింది. సాధ్వి రితంభరతో కలిసి అయోధ్య రామజన్మభూమి ఉద్యమంలో ప్రముఖ పాత్ర వహించింది. ఉద్యమ సమయంలో राम-लाला हम आएंगे, मदिंर वही बनाएंगे! (శ్రీరామ భగవంతుడా మేము వచ్చి మందిరాన్ని అక్కడే నిర్మిస్తాం) నినాదాన్ని లేవదీసింది.

## రాజకీయ ప్రస్థానం
యుక్తవయస్సులోనే విజయరాజె సింధియా స్ఫూర్తితో ఉమాభారతి భారతీయ జనతా పార్టీలో చేరి 1984లో లోకసభకు పోటీచేసింది. 1984లో ఓడిపోయిననూ 1989లో ఖజురాహో స్థానం నుండి పోటీచేసి విజయం సాధించింది. ఆ తర్వాత 1991, 1996, 1998లలో అదే స్థానం నుండి వరస విజయాలను నమోదుచేసింది. 1999లో స్థానం మార్చి భోపాల్ నియోజకవర్గం నుండి గెలుపొంది కేంద్రంలో అటల్ బిహారీ వాజపేయి నేతృత్వంలోని ప్రభుత్వంలో మంత్రిపదవిని నిర్వహించింది. 2003 మధ్యప్రదేశ్ శాసనసభ ఎన్నికలలో ఆమె నేతృత్వంలో భారతీయ జనతా పార్టీ నాలుగింట మూడువంతుల మెజారిటీతో అఖండ విజయం సాధించింది. 2004 ఆగస్టులో "1994 హుబ్లీ వివాదం" కేసులో అరెస్టు వారెంటు జారీకావడంతో ముఖ్యమంత్రి పదవికి రాజీనామా సమర్పించింది. ఆ తర్వాత జరిగిన పరిణామాలతో ఆమె భారతీయ జనతా పార్టీని వీడి భారతీయ జనశక్తి పార్టీ అను కొత్త పార్టీని స్థాపించింది. 2008లో జరిగిన మధ్యప్రదేశ్ శాసనసభ ఎన్నికలలో ఆ పార్టీ ఎలాంటి ప్రభావం చూపలేదు. తదనంతర పరిస్థితులలో 2011లో ఆమె తన పార్టీని భారతీయ.జనతా పార్టీలో విలీనం చేసారు. తరువాత భా.జ.పా ఉపాధ్యక్షురాలిగా నియముతులయ్యారు. 2014 సార్వత్రిక ఎన్నికలలో ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని ఝాన్సీ నియోజకవర్గం నుండి 1,90,000 పైచిలుకు ఓట్ల మెజారిటీతో సమాజ్ వాది పార్టీ అభ్యర్థి చంద్రపాల్ సింగ్ యాదవ్ పై నెగ్గారు.

## 2008 మధ్యప్రదేశ్ ఎన్నికలు
భారతీయ జనతా పార్టీని వదలి భారతీయ జనశక్తి పార్టీని స్థాపించిన ఉమాభారతి 2008లో జరిగిన మధ్యప్రదేశ్ శాసనసభ ఎన్నికలలో ఎలాంటి ప్రభావం చూపలేకపోయింది. పార్టీ వ్యవస్థాపకురాలైన ఆమె స్వయంగా టికాంగర్ అసెంబ్లీ నియోజకవర్గం నుండి పోటీచేసి ఓడిపోయింది. కాంగ్రెస్ అభ్యర్థి యజువేంద్ర సింగ్ బుండేలా చేతిలో సుమారు 3000 ఓట్ల తేడాతో పరాజయం పొందినది. భారతీయ జనతా పార్టీని ఓడించడమే లక్ష్యంగా ప్రచారం చేసి తన లక్ష్యసాధనలో విఫలమైతే రాజకీయ సన్యాసం చేసి కేదార్‌నాథ్ వెళ్తానని ప్రకటించింది. అయిననూ రాష్ట్రంలో మళ్ళీ భారతీయ జనతా పార్టీ అధికారంలోకి వచ్చింది. అంతకు క్రితం 2007లో ఉత్తర ప్రదేశ్ శాసనసభ ఎన్నికలలో కూడా పోటీచేసి కనీసం 50 స్థానాలు సాధిస్తానని ప్రకటించిననూ ఫలితం దక్కలేదు.
## బయటి లింకులు
* "''BJP suspends Uma Bharati''" - rediff.com article dated November 10, 2004
* "''Uma Bharati in BJP national executive''" - rediff.com article dated May 28, 2005
* "''India's firebrand Hindu nun''" - BBC News article dated November 30, 2005
* BBC article on Uma Bharti's suspension
## మూలాలు

వర్గం:1959 జననాలు
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:16వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:విశ్వ హిందూ పరిషత్ సభ్యులు
వర్గం:అయోధ్య వివాదం
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు
డానీ బాయిల్

**డానీ బాయిల్** ( Danny Boyle ) : డానీ బాయిల్, (జననం : 1956 అక్టోబరు 20 ) ఆంగ్ల దర్శకుడు, నిర్మాత; Radcliffe, Bury, Lancashire లో జన్మించాడు. ఆయన తీసిన స్లమ్‌డాగ్ మిలియనీర్ ( Slumdog Millionair ) సినిమాకు గాను ఆయనకు Best Director, 2009 Oscar Award లభించింది.

## ఇతర సినిమాలు
#  షాలో గ్రేవ్
#  ట్రైన్ స్పాటింగ్
#  సన్‌షైన్
# 28 డేస్ లేటర్
#

## సినిమా జీవితం
ఆయన సినిమా జీవితం మొదట Joint Stock Theatre Company, తరువాత Royal Court Theatre లలో, Artistic Director గా ప్రారంభమైంది. అప్పట్లో ( 1982 నుండి 1987 వరకు) ఆయన నిర్మించిన సినిమాలు: 
# Howard Baker's Victory
#  Howard Brenton's, The Genius
#  Edward Bond's Saved
# డానీ బాయిల్,
# Royal Shakespeare Company కి గాను, 5 సినిమాలకు కూడా దర్శకత్వం వహించాడు.

## విడుదలైన సినిమాలు
* షాలో గ్రేవ్
* ట్రైన్ స్పాటింగ్
* ట్వెంటీ ఎయిట్ డేస్ లేటర్
* సన్ షైన్
* స్లమ్‌డాగ్ మిలియనీర్

## ముందు విడుదలయ్యే సినిమాలు
*  ట్వెంటీ ఎయిట్ మంథ్స్ లేటర్

## బయటి లింకులు
* http://www.imdb.com/name/nm0000965/
* http://www.screenonline.org.uk/people/id/470997/
* http://www.mynorthwest.com/resources/audio_headlines/audio_player.php?a=4400
* https://web.archive.org/web/20090203061415/http://www.intent.com/blog/2008/12/06/danny-boyle-slumdog-millionaire
* https://web.archive.org/web/20090317083850/http://www.slumdogmillionaire.eu/

## ముఖాముఖి
*  డానీ బాయిల్ తో ఇంటర్‌వ్యూ
* http://link.brightcove.com/services/link/bcpid1287040724/bclid1295326981/bctid1904707071
* https://web.archive.org/web/20070928021141/http://www.eyeforfilm.co.uk/feature.php?id=346
* https://web.archive.org/web/20090216192019/http://www.intent.com/blog/2009/01/09/danny-boyle-storytelling
* http://www.moviesonline.ca/movienews_12384.html
* http://www.pyroradio.com/index.cfm/act/interview_details/id/89 
* https://web.archive.org/web/20090430111430/http://www.thinktalk.com/show/danny_boyle

వర్గం:ప్రపంచ ప్రసిద్ధులు
వర్గం:1956 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
విక్రమ్ సేఠ్

**విక్రమ్ సేఠ్** : విక్రమ్ సేఠ్ (జననం: జూన్ 20, 1952 ), భారతీయ ఆంగ్ల నవలా రచయిత, కవి, పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీత.

## బాల్యం, విద్యాభ్యాసం
విక్రమ్ సేఠ్ హిందూ కుటుంబంలో పుట్టి, కోల్‌కతా లో పెరిగాడు. టన్‌బ్రిడ్జ్ స్కూల్, డూన్ స్కూల్‌లో అతని విద్యాభ్యాసం జరిగింది. ఆక్స్‌ఫర్డ్ లోని కార్పస్‌క్రిస్టి కాలేజిలో ఆర్థికశాస్త్రం, తత్వశాస్త్రం, రాజకీయ శాస్త్రం చదువుకొని, స్టాన్‌ఫర్డ్ యునివర్సిటీలో ఆర్థికశాస్త్రంలో పి.జి. చేశాడు. చైనాలోని నాన్‌జింగ్ యునివర్సిటీలో చైనీస్ కవిత్వాన్ని అధ్యయనం చేశాడు. స్టాన్‌ఫర్డ్ యునివర్సిటీ, కాలిఫోర్నియా నుండి ఎమ్.ఏ. డిగ్రీని పొందాడు. ఇతని తల్లి, లీలా సేఠ్, తొలి భారతీయ మహిళా చీఫ్‌ జస్టిస్.
## నవలలు
1. ది గోల్డెన్ గేట్ ( 1986 ) ; శాన్‌ఫ్రాన్సిస్‌కో గురించి. http://en.wikipedia.org/wiki/The_Golden_Gate_(Vikram_Seth_novel)
2. ఎ సుటెబుల్ బాయ్ ( 1993 ) ; 19 శతాబ్దపు భారతదేశం గురించి. http://en.wikipedia.org/wiki/A_Suitable_Boy
3. యాన్ ఈక్వల్ మ్యూజిక్. http://en.wikipedia.org/wiki/An_Equal_Music

## కవిత్వాలు
1. మ్యాపింగ్స్ ( 1980 ) http://en.wikipedia.org/wiki/Mappings_(poetry)
2. ఫ్రమ్ హెవెన్ లేక్ ( 1983 ) 
3. ద హమ్‌బల్ అడ్‌మినిస్ట్రేటర్స్ గార్డెన్ ( 1985 ) http://en.wikipedia.org/wiki/The_Humble_Administrator%27s_Garden
4. ఆల్ యు హు స్లీప్ టునైట్ ( 1990 ) http://en.wikipedia.org/wiki/All_You_Who_Sleep_Tonight
5. బీస్ట్లీ టేల్స్ ( 1991 ) http://en.wikipedia.org/wiki/Beastly_Tales
6. త్రీ చైనీస్ పోయెట్స్ ( 1992 ) http://en.wikipedia.org/wiki/Three_Chinese_Poets

## అవార్డులు

* 1983 Thomas Cook Travel Book Award From Heaven Lake: Travels Through Sinkiang and Tibet
* 1985 Commonwealth Poetry Prize (Asia) The Humble Administrator's Garden
* 1993 Irish Times International Fiction Prize (shortlist) A Suitable Boy
* 1994 Commonwealth Writers Prize (Overall Winner, Best Book) A Suitable Boy
* 1994 WH Smith Literary Award A Suitable Boy
* 2001 EMMA (BT Ethnic and Multicultural Media Award) for Best Book/Novel An Equal Music
* 2005 Pravasi Bharatiya Samman
* 2007 పద్మశ్రీ బహుమతి.

## బయటి లింకులు
* http://www.litencyc.com/php/speople.php?rec=true&UID=4020
* http://www.english.emory.edu/Bahri/Seth.html 
* https://web.archive.org/web/20061017035624/http://www.contemporarywriters.com/authors/?p=auth89
* http://www.imdb.com/name/nm1532972/
* ఇంటర్‌వ్యూ
* https://web.archive.org/web/20090308013932/http://www.booksweb.tv/content/show/ContentId/1194

వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:1952 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
శివ సహస్రనామ స్తోత్రం

thumb|శ్రీ శివసహస్రనామ స్తోత్రమ్ పుస్తకం ముఖచిత్రం.|370x370px

*[[:s:శివ సహస్రనామ స్తోత్రము|శివ సహస్రనామ స్తోత్రమ్]] పూర్తి పాఠం [[వికీసోర్స్]] లో ఉన్నది.*

హిందూ దేవుడైన పరమశివుని సహస్ర నామాలతో కీర్తించే స్తోత్రమ్: **శివ సహస్రనామ స్తోత్రమ్** (**Shiva Sahasranama Stotram**).

## పాఠాంతరాలు
హిందూ పురాణాలలో సుమారు ఎనిమిది రకాల శివ సహస్రనామాలు ఉంది. వీనిలో మహాభారతంలోని అనుశాసనపర్వం (Book 13: Anuśāsanaparvan) లోనిది స్వచ్ఛమైనదిగా భావిస్తారు. వీటన్నింటినీ రామ్ కరణ్ శర్మ విశ్లేషించారు.

:1. *[[మహాభారతం]]* 13.17.30-150 (Anuśāsanaparvan Version)
:2. *[[లింగ పురాణం]]* (version 1, LP 1.65.54-168) మహాభారతంలోని ప్రతికి దగ్గరగా ఉన్నది.
:3. *[[లింగ పురాణం]]* (version 2, LP 1.98.27-159) ముందు చెప్పిన లింగ పురాణంలోని ప్రతికి దగ్గరగా ఉన్నది.
:4. *[[శివ పురాణం]]* 4.35.1-131.
:5. *[[మహాభారతం]]* (Śāntiparvan version). గీతా ప్రెస్ (Gita Press) ప్రచురించినది 12.284.68-180.
:6. *[[వాయు పురాణం]]* (1.30.179-284) మహాభారత శాంతి పర్వం ప్రతికి దగ్గరగా ఉన్నది.
:7. *[[బ్రహ్మాండ పురాణం]]* (38.1.1-100) వాయు పురాణంలోని ప్రతికి సుమారు సమానంగా ఉన్నది.
:8. *[[మహాభాగవత ఉపపురాణం]]* (67.1-125) ఇది ఆధునిక ప్రతిగా భావిస్తున్నారు.

మహాభారతంలో 13వ అధ్యాయంలో శ్రీకృష్ణుడు ధర్మరాజుకు ఈ 1,008 నామాల శివ సహస్రనామ స్తోత్రాన్ని వినిపిస్తాడు. ధర్మరాజు ముందుగా భీష్మున్ని తెలియజేయమని ప్రార్థించగా అతడు తన అజ్ఞానాన్ని తెలియజేస్తాడు;, శ్రీకృష్ణున్ని అడగమని చెప్తాడు. ఆసక్తికరమైన విషయమేమంటే విష్ణు సహస్రనామ స్తోత్రము కూడా ఇదే పర్వంలో భీష్మినిచే చెప్పబడింది. ఈ రెండు ప్రముఖ దేవతల సహస్రనామాల్ని పరిశీలించిన ఆది శంకరుడు, శివుడు, విష్ణువు ఒకటే అని నిర్ధారణకు వచ్చినట్లుగా తెలుస్తున్నది. ఇదే శంకరుని అద్వైత వేదాంతానికి మూలం. మహాభారతంలోని ప్రతిలో ఒకానొక నామంలో శివుడు మహాప్రళయంలో విష్ణువు రూపంలో కమలంలో తేలుతున్నది తానేనని చెప్పబడింది.

## ఇవి కూడా చూడండి
*శివుని వేయి నామములు- 1-100
*శివుని వేయి నామములు- 101-200
*శివుని వేయి నామములు- 201-300
*శివుని వేయి నామములు- 301-400
*శివుని వేయి నామములు- 401-500
*శివుని వేయి నామములు- 501-600
*శివుని వేయి నామములు- 601-700
*శివుని వేయి నామములు- 701-800
*శివుని వేయి నామములు- 801-900
*శివుని వేయి నామములు- 901-1000

## మూలాలు
* (Third edition). The version provided by Chidbhavananda is from chapter 17 of the Anuśāsana Parva of the Mahābharata.
* This work compares eight versions of the Śivasahasranāmāstotra. The Preface and Introduction (in English) by Ram Karan Sharma provide an analysis of how the eight versions compare with one another. The text of the eight versions is given in Sanskrit.
* (First Edition)
*శ్రీ శివసహస్రనామ స్తోత్రమ్ (టీకా తాత్పర్య సహితం), అనువాదకులు: నుదురుమాటి సత్యనారాయణ శాస్త్రి, ఉన్నవ రామమోహనరావు, గీతా ప్రెస్, గోరఖ్ పూర్, 2008.

## బయటి లింకులు
*Shiva sahasranama excerpt from the Mahabharata by Kisari Mohan Ganguly (published between 1883 and 1896)
*Shiva Sahasranama from Linga Purana 

వర్గం:స్తోత్రములు
వర్గం:శివుడు
కేలడి చెన్నమ్మ

thumb|కేలడి చెన్నమ్మ చిత్రం
**కేలడి చెన్నమ్మ,** కర్ణాటక రాష్ట్రం, షిమోగా జిల్లాలోని కేలడి ప్రాంతాన్ని పరిపాలించిన నాయక రాజవంశాలుకు చెందిన వీరవనిత. ఈమె కుందాపూర్ రాజు సిద్ధప్ప శెట్టి కుమార్తె. సోమశేఖరుని 1667 లో వివాహమాడింది. 1671 నుండి 1696 వరకు, పాతికేళ్ళు పరిపాలనలో ఉండి, బీజాపూర్ సైన్యాన్నీ, ఔరంగజేబునూ ఎదిరించి, భర్త చేయలేని పనిని ఆమె చేసి రాజ్యాన్ని రక్షించుకొంది. శివాజీ కుమారుడు, రాజారామ్ కు ఆశ్రయమిచ్చి, ఔరంగజేబు కోపానికి గురి అయింది.

1824 లో బ్రిటిష్ సైన్యం కిత్తూరు (ఇప్పుడు కర్ణాటకలో ఉంది) ను ఆక్రమించుకోవడానికి ప్రయత్నించినప్పుడు, ఆమె కరవాలం ధరించి వీరోచితంగా పొరాడింది. చివరకు బ్రిటిష్ వారికి బందీగా చిక్కి, 1829 లో మరణించింది. కాని ఆ పోరు అంతటితో ఆగలేదు. రాయన్న అనే చెన్నమ్మ సైనికుడు తిరిగి యుద్ధాన్ని ప్రారంభించాడు. కాని ఎన్నో యుద్ధాల తరువాత, అతను కూడా బ్రిటిష్ వారికి చిక్కి, 1830 లో ఉరితీయబడ్డాడు.

## ఇవి కూడా చూడండి

* కేలడి
* నాయక రాజవంశాలు

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

వర్గం:కర్ణాటక వ్యక్తులు
వర్గం:మహారాణులు
సెగవ్యాధి

**సెగవ్యాధి** లేదా **గనేరియా** (**Gonorrhea** లేదా **gonorrhoea**) ఒక విధమైన అంటు వ్యాధి. ఇది నిసీరియా గొనోరియా *(Neisseria gonorrhoeae)* అనే బాక్టీరియా వలన కలుగుతుంది. ఇది ఒక సామాన్యమైన సుఖ వ్యాధి (sexually transmitted infection). అమెరికాలో దీనిది క్లమీడియా తర్వాత రెండవ స్థానం,.   సంభోగం లో పాల్గొన్న 2-5 రోజుల్లో దీని లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. మూత్రంలో మంట, మూత్ర విసర్జనలో నొప్పి, మూత్ర మార్గం నుంచి చీము, స్త్రీలల్లో తెల్లమైల వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. కొద్దిరోజుల తర్వాత మూత్రం నిలిచిపోవటం, మూత్రమార్గం సన్నబడి కుంచించుకుపోవటం, మూత్ర మార్గానికి రంధ్రం పడి దానిలోంచి మూత్ర విసర్జన కావటం వంటి సమస్యలు ముంచుకొస్తాయి. అంతేకాదు.. పురుషుల్లో వంధ్యత్వం, స్త్రీలల్లో పెలోపియన్ ట్యూబులు మూసుకుపోవటం లాంటి సమస్యలూ రావొచ్చు. ఈ బ్యాక్టీరియా కీళ్లు, గుండె, కళ్ల వంటి భాగాలకూ చేరితే రకరకాల సమస్యలు మొదలవుతాయి. స్త్రీలల్లో పొత్తికడుపు నొప్పి, తెల్లమైల అధికం కావటం, నెలసరి క్రమం తప్పిపోవటం, నడుము నొప్పి లాంటి సమస్యలు కూడా వస్తాయి.

స్త్రీ పురుష జననేంద్రియ అవయవాలే కాకుండా పురీషనాళము, గొంతు, కన్ను మొదలైన అవయవాలకు కూడా ఇది సోకవచ్చును. స్త్రీలలో ఇది గర్భాశయ గ్రీవం మొదట చేరుతుంది. అక్కడ నుండి సంభోగము ద్వారా మరొకరికి వ్యాపిస్తుంది. ప్రసవ కాలంలో తల్లినుండి పుట్టబోయే పిల్లలకు ఇది వ్యాపించవచ్చును. పిల్లలలో కంటి పొరకు సోకి సరైన సమయంలో వైద్యం చేయని పక్షంలో అంధత్వం సంక్రమించవచ్చును. ఈ వ్యాధి నిరోధన లక్ష్యంతోనే చాలా దేశాలలో పుట్టిన బిడ్డలకు ఎరిత్రోమైసిన్ (erythromycin) లేదా సిల్వర్ నైట్రేట్ (silver nitrate) కంటి చుక్కలు వేస్తారు. 
## రక్షణ
తొడుగు ఉపయోగించి సంభోగం లో పాల్గొనడం ద్వారా ఈ వ్యాధి వ్యాప్తిని అడ్డుకోవచ్చును.

## మందులు

* సెఫ్పోడాక్సైమ్

## మూలాలు

వర్గం:అంటు వ్యాధులు
వర్గం:వ్యాధులు
మురారి

**మురారి** (ఆంగ్లం: **Murari**) అన్నది విష్ణువు పేర్లలో ఒకటి.

**మురారి** అన్న పేరు ఈ క్రింది వాటిని కూడా సూచిస్తుంది:

* మురారి (సినిమా), మహేష్ బాబు నటించిన తెలుగు సినిమా.
* మురారి (గండేపల్లి), తూర్పు గోదావరి జిల్లాలో ఒక గ్రామం
* కె. మురారి, ఒక తెలుగు సినిమా నిర్మాత
* మురారి (ఇంటి పేరు)