open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
మైక్రోస్పెర్మే

**మైక్రోస్పెర్మే** (***Microspermae***) పుష్పించే మొక్కలకు చెందిన ఒక క్రమం. ఇది బెంథామ్-హుకర్ వర్గీకరణ, ఎంగ్లర్ విధానాలలో ఉపయోగించారు. ప్రస్తుతం దీనిని పూర్తిగా ఉపయోగించడం లేదు. దీనికి బదులుగా ఆర్కిడేలిస్ (*Orchidales*) ఉంచారు.

## లక్షణాలు
* పరిపత్రములోని లోపలి వలయము ఆకర్షణీయంగా ఉంటుంది.
* అండాశయము నిమ్నము.
* సాధారణంగా కుడ్య అండన్యాసము, అరుదుగా స్తంభ అండన్యాసము.
* విత్తనాలు చిన్నవి, అంకురచ్ఛద రహితములు.

## బెంథామ్-హుకర్ వర్గీకరణ
* క్రమం *మైక్రోస్పెర్మే*
*: కుటుంబం *[[హైడ్రోకారిడే]]*
*: కుటుంబం *[[Burmanniaceae]]*
*: కుటుంబం *[[ఆర్కిడేసి]]*

## ఎంగ్లర్ విధానము
* క్రమం *మైక్రోస్పెర్మే*
*: కుటుంబం *[[ఆర్కిడేసి]]*
## మూలాలు

వర్గం:వృక్ష శాస్త్రము
ఫ్రెండ్

**ఫ్రెండ్** (Friend) అనగా స్నేహితుడు, స్నేహితురాలు లేదా మిత్రుడు.

* బాయ్‌ఫ్రెండ్ 1994 లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా.
* హలో ఫ్రెండ్ 1999 లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా.
* ఫ్రెండ్స్ ఒక అమెరికన్ హాస్య ధారావాహిక.
కంత్రి (సినిమా)

**కంత్రి**  2008 భారతీయ తెలుగు భాషా యాక్షన్ చిత్రం. అంతకు ముందు కన్నడ చిత్రాలలో పనిచేసిన మెహెర్ రమేష్ ఈ సినిమాకు కథను అందించి, దర్శకత్వం చేసాడు. జూనియర్ ఎన్టీఆర్, హన్సిక మోత్వానీ, తనీషా ముఖర్జీ ముఖ్య పాత్రల్లో నటించగా, ప్రకాష్ రాజ్, ఆశిష్ విద్యార్థి, ముఖేష్ రిషి, సయాజీ షిండే, కోట శ్రీనివాస రావు, వేణు మాధవ్, సునీల్, బ్రహ్మానందం, సుబ్బరాజు, అలీ సహాయక పాత్రల్లో నటించారు. ఈ చిత్రాన్ని వైజయంతి మూవీస్,  సి. అశ్విని దత్ నిర్మించారు. ఈ చిత్రం మొదట 2008 మే 1 న విడుదల కావాల్సి ఉంది. అయినప్పటికీ, పరుగు సినిమాతో పోటీ పడకుండా ఉండటానికి ఇది ఒక వారం తరువాత విడుదలైంది. ఈ చిత్రం 2008 మే 9 న విడుదలై వాణిజ్యపరంగా విజయవంతమైంది.

## కథ
క్రాంతి (ఎన్టీఆర్) ఒక అనాధ, అతను స్థానిక డాన్ శేషు (ఆసిష్ విద్యార్ధి) దృష్టిని ఆకర్షిస్తాడు, అతను హాంకాంగ్లో ఉన్న కింగ్పిన్ పిఆర్ (ప్రకాష్ రాజ్) కు అనుకూలంగా శేషు పనిచేస్తుంటాడు.  క్రాంతి ఏ సమయంలోనైనా పిఆర్ దృష్టిని ఆకర్షించడానికి ప్రయత్నిస్తుంటాడు.అప్పుడు వారు కొన్ని తేడాల కారణంగా బయటకు వస్తాడు. తరువాత క్రాంతి అనాధ కాదు, పిఆర్ కుమారుడు అని తెలుస్తుంది. మిగిలిన కథ ఏమిటంటే, క్రాంతి తన తండ్రితో రాజీ పడుతున్నాడా లేదా అతనిపై ప్రతీకారం తీర్చుకుంటాడా అనేది.

## నటీ నటులు
* జూనియర్ ఎన్. టి. ఆర్ - కంత్రి
* హన్సిక - హంస
* తనిష ముఖర్జి - ప్రియా
* కోట శ్రీనివాసరావు - దైభ నహాయం
* ప్రకాష్ రాజ్ - పోతురాజు
* ఆశిష్ విద్యార్థి - సేషు
* మురళి శర్మ  - డం
* ముకేష్ రిషి - కమత్రి యొక్క తాత
* బ్రహ్మానందం - బ్రాహ్మి
* ఆలీ - చీంగ్ లీ
* సాయాజీ షిండే - దాస్
* నవాబ్ షా
* అశుతోష్ రాణా
* తనీషా ముఖర్జీ

## పాటల జాబితా
వన్ టూ త్రీ నేనొక కంత్రి రచన: మెహర్ రమేష్ , గానం.జూనియర్ ఎన్టీఆర్ , నవీన్ మాధవ్, కారుణ్య

వయసునామి, రచన: వేటూరి సుందర రామమూర్తి, గానం.రాహూల్ నంబియార్, సునీత ఉపద్రస్ట

అమ్మహో, రచన:సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి , గానం.కార్తీక్, కె.ఎస్ . చిత్ర

జంతర్ మంతర్, రచన: అనంత్ శ్రీరామ్, గానం. రంజిత్, రీటా

ఐ గో క్రేజీ, రచన: అనంత్ శ్రీరామ్, గానం. రాహుల్ నంబియార్, జే.

రామారే, రచన: రామజోగయ్య శాస్త్రి ,గానం . శంకర్ మహదేవన్, సునిధి చౌహాన్ 
## పురస్కారలు

; దక్షిణాది పిలిం ఫేర్ పురస్కారాలు
;; నామినేషన్లు

* ఉత్తమ నటునిగా ఫిలింఫేర్ పురస్కారం - తెలుగు - జూనియర్ యన్.టి.ఆర్ 
* ఉత్తమ పాటల రచయిత పురస్కారం = తెలుగు - వేటూరి ( "వయసునామి" పాటకు)

; నంది పురస్కారాలు

* ఉత్తమ కొరియాగ్రాఫర్ గా నంది పురస్కారం - ప్రేం రక్షిత్ - "వయసునామి" పాటకు.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* 

వర్గం:2008 తెలుగు సినిమాలు
వర్గం:కోట శ్రీనివాసరావు నటించిన సినిమాలు
వర్గం:బ్రహ్మానందం నటించిన సినిమాలు
జి. ఆనంద్

**జి. ఆనంద్**  తెలుగు నేపథ్య గాయకులు, సంగీత దర్శకులు. అతను నవతరం స్వర మాధురి సంస్థతో వర్ధమాన, ఔత్సాహిక గాయనీ, గాయకులకు ప్రదర్శనావకాశాలు కల్పించాడు. ప్రపంచ వ్యాప్తంగా 6,500 పైగా కచేరీలు నిర్వహించాడు. 

## జీవిత విశేషాలు
అతను శ్రీకాకుళం జిల్లా, హీరమండలం గ్రామానికి చెందినవాడు. అతని పూర్తిపేరు గేదెల ఆనందరావు. అతని పుట్టినజిల్లా పట్ల ప్రేమతో జిల్లాలో జరిగిన అనేక సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలకు హాజరవుతూ ఉంటాడు. అతను  అమెరికాలో 14 ప్రదర్శనలు ఇచ్చాడు.  సుమారు 2,500 పాటలు పాడాడు.  150 ఆల్బమ్‌సు చేసాడు . సినిమా అవకాశాలు లేకపోయిన సందర్భంలో కూడా  డబ్బింగు ఆర్టిస్టు గాను, అనేక టి.వి. సీరియల్స్ లో సంగీత దర్శకుడుగా రాణించాడు.

పండంటి కాపురం సినీమాతో గాయకుడిగా సినీ రంగ ప్రవేశం చేసిన ఆనంద్ సంగీత దర్శకుడు కుడా . స్వరమాధురిఫౌండేషన్ వ్యవస్థాపకుడైన ఆయన ఎంతో మందిని సినీ, దూరదర్శన్ రంగాలకు పరిచయం చేశాడు. అతను  తన తొలి పాట "ఎన్నియల్లో.. ఎన్నీయల్లో.. ఎందాకా.." ను చిరంజీవి నటించిన  సినిమాకే పాడాడు.   

షిరిడి సాయిబాబా, తిరుపతి బాలాజీ, విష్ణుపురాణం, గాంధర్వ మాలతీయం వంటి సీరియల్ కి సంగీతం అందించారు. ఎన్నో భక్తి పాటల అల్బుమ్స్ చేసాడు.

## సినిమాలు
* 1972 : పండంటి కాపురం (గాయకుడు: మొదటి పాట - కోరస్)
* ‍1976 : అమెరికా అమ్మాయి (గాయకుడు: ఒక వేణువు వినిపించెను అనురాగ గీతిక)
* 1977 : ఆమె కథ (పువ్వులనడుగు.. నవ్వులనడుగు..)
* 1977 : కల్పన ( దిక్కులు చూడకు రామయ్య పక్కనె ఉన్నది సీతమ్మ)
* 1977 : దాన వీర శూర కర్ణ (గాయకుడు) 
* 1977 : చక్రధారి (విఠలా విఠలా పాండురంగ విఠలా)
* 1977 : బంగారక్క (దూరానా దూరానా తారాదీపం)
* 1978 : తల్లే చల్లని దైవం ( అందగాడా శ్యామల్ శ్యామల్)
* 1978 : మన ఊరి పాండవులు (నల్లా నల్లని)
* 1978 : ప్రాణం ఖరీదు (ఎలియల్లో..ఎలియల్లో ఎందాకా..)
* 1979 : తాయారమ్మ బంగారయ్య (1979)
*1979 : జూదగాడు ( మల్లెల వేళ..  అల్లరి వేళ..)
*1980 : పట్నంపిల్ల ( పయనించే చిరుగాలి..)
*1982 : బంగారుకానుక ( ప్రేమ బృందావనం పలికెలే స్వాగతం....)
* 1987 : గాంధీనగర్ రెండవ వీధి (సంగీత దర్శకుడు)
* 1987 : స్వతంత్రానికి ఊపిరి పోయండి (సంగీత దర్శకుడు)
* 1990 : రంగవల్లి (సంగీత దర్శకుడు)

## ఖ్యాతి తెచ్చిన పాటలు

* ఒక వేణువు వినిపించెను అనురాగ గీతిక, (అమెరికా అమ్మాయి).
* దిక్కులు చూడకు రామయ్య పక్కనె ఉన్నది సీతమ్మ, (కల్పన).
* విఠలా విఠలా పాండురంగ విఠలా, (చక్రధారి)
*దూరానా దూరానా తారాదీపం, (బంగారక్క)

## మరణం
జి. ఆనంద్ కొద్ది రోజులుగా కరోనాతో బాధపడుతుతూ  సకాలంలో ఆక్సిజన్ అందక 2021 మే 6న  మృతి చెందాడు.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* తెలుగు సినిమా.కాంలో జి.ఆనంద్ తో ఇంటర్వ్యూ
* ఐ.ఎం.డి.బి.లో జి.ఆనంద్ పేజీ

వర్గం:తెలుగు సినిమా నేపథ్యగాయకులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా సంగీత దర్శకులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా గాయకులు
వర్గం:భారతీయ పురుష గాయకులు
వర్గం:శ్రీకాకుళం జిల్లా గాయకులు
వర్గం:శ్రీకాకుళం జిల్లా సినిమా సంగీత దర్శకులు
వర్గం:2021 మరణాలు
వర్గం:కరోనా వ్యాధి మరణాలు
వర్గం:1957 జననాలు
గూగుల్ ట్రాన్స్లేటర్ టూల్కిట్

గూగుల్ ట్రాన్స్లేటర్ టూల్కిట్  అనువాదానికి సహాయపడే వెబ్ ఆధారిత పరికరం. దీని ద్వారా వెబ్ పేజీలు పత్రాలు అనువాదం చేయవచ్చు. వాక్యభాగాలకు అనువాద కోశాన్ని, పదాలకు ప్రత్యేక కోశాన్ని జతచేయడం ద్వారా, కంప్యూటర్ అనువాదానికి సరిపోలినవి చూపుతూ సహాయపడుతుంది. పక్క బొమ్మలో చూపినట్లు కొన్ని పదాలను గుర్తించి వాటిని ప్రత్యేక గుర్తుల మధ్య పెట్టింది. వాటిని అనువాదం చేసినపుడు అవి అనువాద కోశంలో చేరి మరల ఆ పదాలు వచ్చినప్పుడు వాటి అనువాదాలు స్వయంచాలకంగా యివ్వబడతాయి.

దీనిని మెరుగుపరచడానికి, గూగుల్ సంస్థ ఇంగ్లిషు వికిలోని వ్యాసాలను భారతీయ, యితర భాషలలోకి గుత్త పద్ధతి వాడుతున్నది.వికీ సందర్శకులలో 70 శాతం గూగుల్ అన్వేషణ ద్వారా వస్తున్నారు కాబట్టి, వికీని మెరుగుపరచితే, వాడుక పెరిగి పరోక్షంగా కంపెనీకి లాభముంటుందని గూగుల్ ఆలోచన.
సెప్టెంబర్ 2019లో,  ఉపయోగం తగ్గినందున  గూగుల్ ట్రాన్స్లేట్ సహా  మెరుగైన  ఇతర పరికరాలు లభ్యమవుతున్నందున ఈ ఉపకరణాన్ని  డిసెంబర్ 4 2019 తేది నుండి నిలిపివేస్తున్నట్లు  ప్రకటించింది. 

## ఇవీ చూడండి
*వికీపీడియా:గూగుల్ అనువాద వ్యాసాలు
* గూగుల్ ట్రాన్స్లేట్
* స్థానికీకరణ
## వనరులు

వర్గం:కంప్యూటర్ సహాయ అనువాదం
వర్గం:అంతర్జాల ఆధారిత వ్యవస్థలు
నువ్వొస్తానంటే నేనొద్దంటానా

**నువ్వొస్తానంటే నేనొద్దంటానా** ప్రభుదేవా దర్శకత్వంలో 2005 లో విడుదలైన సినిమా. ఎం. ఎస్. రాజు నిర్మాణ సారథ్యంలో సుమంత్ ఆర్ట్ ప్రొడక్షన్స్ పతాకంపై నిర్మించిన ఈ సినిమాలో సిద్ధార్థ్, త్రిష ముఖ్య పాత్రలు పోషించారు. ప్రేమించిన అమ్మాయి కోసం ఒక ధనవంతుల కొడుకైన కథానాయకుడు వ్యవసాయం చేసి ఆమె అన్నయ్యను మెప్పించడం ఈ చిత్ర కథాంశం. ఈ చిత్రం తొమ్మిది భాషల్లోకి పునర్నిర్మితం (రీమేక్) అయింది.

## కథ
శివరామకృష్ణ, అతని చెల్లెలు సిరి చిన్నప్పుడే తల్లిదండ్రులను కోల్పోతారు. శివరామకృష్ణ ఆ ఊరి స్టేషన్ మాస్టర్ సాయంతో అప్పులో ఉన్న పొలాన్ని దక్కించుకుని వ్యవసాయం చేసుకుంటూ చెల్లిని జాగ్రత్తగా చూసుకుంటూ ఉంటాడు. ఇద్దరూ పెరిగి పెద్దవారవుతారు. సిరి చిన్నప్పటి నుంచి లలిత అనే స్నేహితురాలు ఉంటుంది. 

## నటవర్గం

* సంతోష్ గా సిద్ధార్థ్ నారాయణ్
* సిరి గా త్రిష కృష్ణన్
* సిరి అన్నయ్య శివరామకృష్ణ గా శ్రీహరి
* లలిత గా వేద
* సంతోష్ తల్లి జానకి గా గీత
* సంతోష్ తండ్రి ప్రకాష్ గా ప్రకాష్ రాజ్
* లలిత తండ్రి గా తనికెళ్ళ భరణి
* స్టేషన్ మాస్టర్ గా పరుచూరి గోపాలకృష్ణ
* సునీల్
* నరసింహ గా నర్సింగ్ యాదవ్
* నందిత జెన్నిఫర్
* జయప్రకాశ్ రెడ్డి
* ధర్మవరపు సుబ్రహ్మణ్యం
* నర్రా వెంకటేశ్వర రావు
* అభిషేక్
* పావలా శ్యామల
* జైలర్ గా చంద్రమోహన్
* ప్రత్యేక పాత్రలో ప్రభు దేవా
* ప్రత్యేక పాత్రలో ఎమ్.ఎస్.రాజు
* గౌరీగా సంతోషి

## పాటలు

* చంద్రుళ్ళో ఉండే కుందేలు , శంకర మహదేవన్ 
* సంథింగ్ సంథింగ్ , టీప్పు
* ఆకాశం తాకేలా , ఎస్ పి బాలసుబ్రహ్మణ్యం 
* పారిపోకే పిట్టా , మల్లికార్జున్, సాగర్ 
* పాదం కదల నంటుందా , సాగర్
* ప్రేమ కోసమై వలలో , ఘంటసాల 
* అదిరే అదిరే , జెస్సీ, కల్పన .
* నిలువద్దo , కార్తీక్ , సుమంగళి.

## పురస్కారాలు
* త్రిష - నంది ఉత్తమ నటీమణులు

## మూలాలు

వర్గం:2005 తెలుగు సినిమాలు
వర్గం:అక్కినేని అవార్డు పొందిన చిత్రాలు
వర్గం:గీత నటించిన సినిమాలు
మడపల్లి

**మడపల్లి**, శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా, చేజెర్ల మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం. 
## గ్రామ విశేషాలు
ఈ గ్రామం సరస్వతీ పుత్రుల గ్రామం. ఈ గ్రామంలో 94 మంది ఇంజనీర్లు ఉన్నారు. వీరిలో 12 మంది విదేశాలలో స్థిరపడినారు. 1987 నుండి నేటివరకు, 112 మంది గురుకుల పాఠశాలలలో చదివిపట్టభద్రులైనారు. వీరు గ్రామాభివృద్ధికి ఎంతగానో కృషిచేస్తున్నారు. వీరు ఈ రకంగా ఎదిగేందుకు, తల్లిదండ్రులలో గూడా విద్యపై శ్రద్ధ పెరిగేటందుకు కారణం, 1987లో ఏర్పాటయిన ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఉపాధ్యాయ బృందమేనని, ఘంటాపథంగా చెప్పవచ్చు.

## మూలాలు
కుసుమ

**కుసుమ** (ఆంగ్లం: సాఫ్లవర్/Safflower ) శాస్త్రీయ నామం కార్థమస్ టింక్టోరియస్ (Carthamus Tinctorius Orange) .ఇది ఆస్టరేసి కుటుంబానికి చెందిన మొక్క.దీని మొదటి ఆవాస ప్రాంతం ఐయా మత్తు ఆఫ్రికా, అలాగే మధ్యభారతం నుండి తూర్పుమధ్యధరాప్రాంతపుదాటి యుథోపియా వరకు వ్యాప్తిచెందినది ఇది చాలా కొమ్మలు కలిగిన ఏకవార్షిక గుల్మం. దీని ఆకులు వాడిగా ఉన్న ముండ్లు కలిగిఉంటాయి. ఈ మొక్కలు 30 నుండి 36 అంగుళాలఎత్తు వరకూ పెరుగుతాయి.  కుసుమ పూలు గుండ్రని ఆకారము కలిగి పచ్చటి పసుపు, నారింజ, ఎరుపు లేక తెలుపు రంగులలో ఉంటాయి. ఇవి ఒక్కో కొమ్మకు ఒకటి నుండి ఐదు చొప్పున వస్తాయి. ఒక్కో పువ్వులో 15-20 గింజలు ఉంటాయి. ఈ మొక్క యొక్క తల్లి వేరు దృఢంగా ఉండడం వలన కుసుమ మొక్క పొడి వాతావరణాన్ని బాగా తట్టుకోగలదు. కానీ కాండం పెరిగే దశ నుండి మొక్క పూర్తిగా ఎదిగే వరకూ మంచును ఎంత మాత్రం సహించలేదు.కొమ్మల లేతచివరలలో విటమిన్ A, ఐరన్, ఫాస్పరన్,, కాల్సియంలు అధిశాతంలో ఉన్నాయి. ఆందుచే వీటిని ఓషదులు సాలిడ్‌ డ్రస్సింగ్స్ తయారిలో వుపయోగిస్తారు.గింజలలో 30% వరకు నూనె వుండును. మిగతా నూనెగింజలలోవున్న నూనెశాతంతో పొల్చిన యిదిబాగా తక్కువ. నూనెగింజలలో నూనె 40-60% వుండును.నూనెగింజల దిగుబడి 600-700 కే.జిలు/హెక్టారుకు/భారతదేశంలో.పూలు అయ్యినచో 100 కే.జీ.లు/హెక్టరుకు.
https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/ef/6.mullakaaya_and_seeds._...JPG
కుసుమ ప్రధానంగా నూనె గింజ పంట అయినప్పటికీ, అనాదిగా కుసుమ పూరేకుల నుండి తీసిన రంగును ఆహార పదార్ధాలకు రంగునిచ్చే మూలకంగా, వస్త్రాలకు అద్దకపు రంగుగా విరివిగా వాడేవారు.  కృత్రిమ రసాయన రంగులు అందుబాటులోకి వచ్చాక అద్దకపు రంగుగా కుసుమ వినియోగం తగ్గిపోయింది. ఇటీవల సహజ రంగులపై మక్కువ పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో కుసుమ రంగుకు గిరాకీ పెరిగే అవకాశముంది.
## సాగుకు అనువైన భూములు
నేలయొక్క PH =6.0నుండి7.0 వుండాలి.పొడినేలలు, తేలికపాటి నేలలు, బాగా తేమ ఇంకే స్వభావమున్న భూములు కుసుమ పంటకు అనుకూలం.పంట ఎక్కువ వేసవికాలంలో పూతకు వస్తుంది.పూలు ఆరెంజి వన్నెకలిగిఉండును.పంట సమయంలో 60-700Fఉషోగ్రత ఉండాలి.ఇత్తనాన్ని భూమిలోపల ¼ అంగుళంలోతులో ఉండేలా విత్తాలి.మొక్కకు మొక్కకు ఎడం కనీసం 6-10 అంగుళాలు ఉండేలా చూడాలి.

## కుసుమ సాగు

ప్రంపంచంలో 650-700 వేల హెక్టారులలో కుసుమ పంట సాగు అవ్వుచున్నది. భారతదేశంలో 300-360 వేల హెక్టారులలో సాగు చెయ్యుచున్నారు. ప్రపంచంలో ఇండియా, అమెరికా, మెక్సికో, యుథోపియా, కజకిస్థాన్, అస్ట్రేలియా, అర్జెంటినా, యుజెకిస్థాన్,, చైనాలో అధికంగా కుసుమ ఉత్పత్తి అగుచున్నది. రష్యా, పాకిస్తాన్‌, స్పైన్‌, టర్కి, కెనడా, ఇజ్రాయిల్‌లో కూడా కుసుమను సాగు చెయ్యుచున్నారు. భారతదేశంలో ఎక్కువగా మహారాష్ట్ర,, కర్నాటకలో కుసుమ సాగు జరుగుచున్నది. కుసుమ పండిచు మిగతా రాష్ట్రాలు, ఆంధ్ర, ఒడిస్సా, మధ్యప్రదేశ్‌, చత్తిస్‌గడ్‌,, బీహరు.
## ఇవికూడా చూడండి
*కుసుమ నూనె
*కొవ్వు ఆమ్లాలు
*అసంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లాలు

## మూలాలు

వర్గం:ఆస్టరేసి
నరసింహుడు (సినిమా)

**నరసింహుడు** 2005 లో విడుదలైన తెలుగు చిత్రం. 2005 మే 20 న విడుదలైంది. దీనికి బి. గోపాల్ దర్శకత్వం వహించాడు. ఈ చిత్రంలో జూనియర్ ఎన్టీఆర్, అమిషా పటేల్, సమీరా రెడ్డి ప్రధాన పాత్రల్లో నటించారు. 2004 లో నిర్మాణం ప్రారంభమైన ఈ చిత్రం 2005 లో ముగిసింది. ఓవర్ బడ్జెట్ కారణంగా సినిమా విడుదల ఆలస్యం అయింది.

నరసింహుడు విడుదలైన మొదటి రోజున నమ్మశక్యం కాని ఓపెనింగ్స్ ఉన్నాయి. ఈ చిత్రం ప్రతికూల సమీక్షలను అందుకుంది. జూనియర్ ఎన్టీఆర్ బి. గోపాల్ ఇద్దరికీ బాక్సాఫీస్ పెద్ద వైఫల్యం ఇది. 2005 మే 22 న, తెలుగుదేశం ఎమ్మెల్యే అయిన సినీ నిర్మాత చెంగల వెంకట్రావు, సినిమా వైఫల్యంపై ఫిల్మ్ డిస్ట్రిబ్యూటర్స్‌తో వివాదం తరువాత తన కుటుంబం కళ్లముందే హుస్సేన్ సాగర్ లోకి దూకి చవడానికి ప్రయత్నించాడు. ఈ చిత్రాన్ని తరువాత హిందీలో *ది పవర్ ఆఫ్ నరసింహగా* అనువదించారు.

## కథ
నరసింహుడు (ఎన్‌టిఆర్) తల్లిదండ్రులు చిన్న వయసులోనే చనిపోతారు. అతన్ని కొండవీడు గ్రామస్థులు దత్తత తీసుకుంటారు. వీరంతా అతన్ని పెంచే బాధ్యతను స్వీకరిస్తారు. జెడి ( పునీత్ ఇస్సార్ ), పోతురాజు ( కలభవన్ మణి ) ల కుమారులు గ్రామంలో 11 ఏళ్ల బాలికపై అత్యాచారం చేస్తారు. గ్రామ సంరక్షణాధికారి అయిన నరసింహుడు, ఘోరమైన నేరానికి పాల్పడినందుకు పెద్ద వ్యక్తులపై, వారి కుమారులపై ప్రతీకారం తీర్చుకుంటానని ప్రతిజ్ఞ చేస్తాడు. నరసింహుడు తన ప్రతిజ్ఞను ఎలా నెరవేర్చుకుంటాడనేది మిగతా కథ

## నటీ నటులు

* నరసింహుడుగా జూనియర్ ఎన్.టి.ఆర్
* సమీరా రెడ్డి
* అమీషా పటేల్ సుబ్బలక్ష్మిగా
* జెడిగా పునీత్ ఇస్సార్
* పోతురాజుగా కళాభవన్ మణి
* రాహుల్ దేవ్
* పోలీస్ కమిషనర్‌గా ఆశిష్ విద్యార్థి
* బ్రహ్మానందం
* నరసింహుడు సహాయకుడిగా చలపతి రావు
* నరసింహుడు స్నేహితుడిగా అలీ
* జి.వి. సుధాకర్ నాయుడు
* చిత్రమ్ సీను
* ఆర్తి అగర్వాల్ ఐటెమ్ నంబర్‌గా

## పాటలు

## మూలాలు


వర్గం:2005 తెలుగు సినిమాలు
వర్గం:ఫ్యాక్షనిజం నేపథ్యంలో సినిమాలు
వర్గం:జూనియర్ ఎన్.టి.ఆర్ సినిమాలు
వర్గం:మణిశర్మ సంగీతం అందించిన సినిమాలు
వర్గం:బి. గోపాల్ దర్శకత్వం వహించిన సినిమాలు
వర్గం:బ్రహ్మానందం నటించిన సినిమాలు
నా అల్లుడు (సినిమా)

**నా అల్లుడు** 2005 లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. శ్రీ భరత్ ఎంటర్ ప్రైజెస్ పతాకంపై ఎ.భరత్ నిర్మించిన ఈ సినిమాకు వర ముళ్ళపూడి దర్శకత్వం వహించాడు. జూనియర్ ఎన్.టి.రామారావు, శ్రియా ప్రధాన తారాగణంగా నటించిన ఈ సినిమాకు దేవిశ్రీ ప్రసాద్ సంగీతాన్నందించాడు.

## తారాగణం

* జూనియర్ ఎన్.టి.ఆర్
* శ్రియా
* జెనీలియా
* రమ్యక్రిష్ణ
* రాజీవ్ కనకాల,
* ఆలీ, 
* సుమన్,
* నాజర్,
* కోట శ్రీనివాసరావు,
* కృష్ణ భగవాన్

## పాటల జాబితా
* అందాల బొమ్మరో, రచన: వెన్నెలకంటి రాజేశ్వర ప్రసాద్ గానం.వేణు శ్రీరంగం , సుమంగళి 
* సయ్యా సయ్యారే , రచన: సాహితీ, గానం . కార్తీక్ , మాలతీలక్ష్మణ్
* కందిచేను కాడ , రచన: సాహితీ, గానం.జస్సై గిఫ్ట్, కల్పన 
* ఎన్ పేరు మురుగన్ , రచన: సాహితీ, గానం.శంకర్ మహదేవన్ , గ్రేస్ కరునాస్
* నడుము చూస్తే , రచన వేటూరి సుందర రామమూర్తి గానం.టీప్పు , కె ఎస్ చిత్ర 
* పట్టుకో పట్టుకో, రచన వేటూరి సుందర రామమూర్తి గానం.రంజిత్ , పద్మావతి 
* పిల్లచూడు , రచన: సాహితీ, గానం.మనో, ప్రసన్నరావు , కల్పన.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

* 

వర్గం:2005 తెలుగు సినిమాలు
వర్గం:తెలుగు కుటుంబకథా సినిమాలు
వర్గం:జూనియర్ ఎన్.టి.ఆర్ సినిమాలు
వర్గం:శ్రియా సరన్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:జెనీలియా నటించిన సినిమాలు
వర్గం:రమ్యకృష్ణ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:దేవిశ్రీ ప్రసాద్ సంగీతం అందించిన సినిమాలు
వర్గం:రాజీవ్ కనకాల నటించిన సినిమాలు
వర్గం:ఆలీ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:సుమన్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:నాజర్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:కోట శ్రీనివాసరావు నటించిన సినిమాలు
వర్గం:కృష్ణ భగవాన్ నటించిన సినిమాలు
సాంబ (సినిమా)

**సాంబ** 2004 లో విడుదలైన తెలుగు యాక్షన్ సినిమా. ఈ చిత్రంలో జూనియర్ ఎన్టీఆర్, భూమికా చావ్లా, జెనెలియా డిసౌజా, ప్రకాష్ రాజ్ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించగా, విజయకుమార్, అలీ, సీతారా, సుకుమారి, సుకన్య, బ్రహ్మజీ సహాయక పాత్రల్లో నటించారు. వివి వినాయక్ దర్శకత్వంలో కొడాలి నాని నిర్మించాడు. కె. రవీంద్ర బాబు ఛాయాగ్రహణం, గౌతం రాజు కూర్పు, మణి శర్మ సంగీతం అందించారు. ఈ చిత్రం 2004 జూన్ 9 న విడుదలైంది. కన్నడ వంటి *[[మాండ్యా (చిత్రం)|మాండ్య]]* పేరుతోటి, బంగ్లాదేశ్‌లో బెంగాలీ భాషలో *ఏక్ రోఖా* పేరుతో రీమేక్ చేసారు. దీనిని హిందీలో ఇదే పేరుతో అనువదించారు.

## కథ
ధర్మయ్య నాయుడు ( విజయకుమార్ ) అండర్వరల్డ్ కింగ్పిన్. అతనికి చదువురాక పోవడం వలన. భార్యను కోల్పోయాడు. అందువల్ల, పాఠశాలలను నిర్మించడం ద్వారా తన సీమ ప్రాంతంలో విద్యను అందించాలని కోరుకుంటాడు. అతని క్వారీలో మంచి నాణ్యత గల గ్రానైట్ నిక్షేపాలు ఉన్నాయని అతను గ్రహించాడు. సాంబా ( ఎన్టీఆర్ జూనియర్ ) ధర్మయ్య నాయుడు కుమారుడు, పశుపతి ( ప్రకాష్ రాజ్ ) ధర్మయ్య నాయుడు అల్లుడు. పడుపతి కుటుంబానికి కట్నంగా గ్రానైట్ క్వారీని ఇవ్వమని ధర్మయ్య నాయుడిపై వత్తిడి తెచ్చే విధంగా పశుపతి ఆట ఆడుతాడు. ఈ కారణంగా ధర్మయ్య నాయుడు కుమార్తె ( సితార ) ఆత్మహత్య చేసుకుంటుంది. సాంబా తన సోదరి ఆత్మహత్య వెనుక గల కారణాన్ని తెలుసుకున్నప్పుడు, అతను క్వారీని ఆక్రమించి పశుపతి సోదరులను చంపేస్తాడు. అప్పుడు పశుపతి ప్రతీకారంగా సాంబా ఇంట్లో ఉన్న ప్రతి ఒక్కరినీ చంపేస్తాడు. పోలీసులు వారిని AP లోకి ఒక సంవత్సరం పాటు బహిష్కరిస్తారు. సాంబా కంచి లోను, అతని శత్రువైన పశుపతి అమృత్‌సిర్‌ లోనూ ఆశ్రయం పొందుతారు. సాంబ కాంచీ (తమిళనాడు) లో చీర తయారీదారుగా, వ్యాపారిగా స్థిరపడతాడు. అతను సీమకు తిరిగి రావడం, పశుపతిపై ప్రతీకారం తీర్చుకోవడం, విద్యా రంగంలో సేవ ప్రారంభించడం ఇవన్నీ మిగిలిన కథ  

## నటీ నటులు

* సాంబగా జూనియర్ ఎన్టీయార్ 
* నందుగా భూమికా చావ్లా
* సంధ్యగా జెనీలియా డిసౌజా 
* పశుపతిగా ప్రకాష్ రాజ్ 
* విజయకుమార్
* ఆలీ 
* సితార
* సుకుమారి
* కృష్ణ భగవాన్ 
* సుకన్య 
* సుబ్బరాజు
* బ్రహ్మాజీ 
* తనికెళ్ళ భరణి
* ఆహుతి ప్రసాద్ 
* రఘుబాబు 

## సాంకేతిక సిబ్బంది

* **నిర్మాత**: కొడలి నాని
* **దర్శకుడు**:: వి.వి వినాయక్
* **కథ**: జి.ఎస్.రావు
* **సంభాషణలు**: కోన వెంకట్
* **ఛాయాగ్రహణం**: రాజన్ కినగి
* **సంగీతం**: మణి శర్మ
* **నృత్యాలు**: ప్రభుదేవా, లారెన్స్ రాఘవేంద్ర, అశోక్ రాజ్ & రాజా శేఖర్

## పాటలు

## మూలాలు


వర్గం:2004 తెలుగు సినిమాలు
వర్గం:ఫ్యాక్షనిజం నేపథ్యంలో సినిమాలు
వర్గం:వి.వి. వినాయక్ దర్శకత్వం వహించిన సినిమాలు
వర్గం:మణిశర్మ సంగీతం అందించిన సినిమాలు
వర్గం:జూనియర్ ఎన్.టి.ఆర్ సినిమాలు
వర్గం:భూమిక నటించిన సినిమాలు
వర్గం:జెనీలియా నటించిన సినిమాలు
వర్గం:ప్రకాష్ రాజ్ నటించిన సినిమాలు
నాగ (సినిమా)

**నాగ** 2003 లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. జూనియర్ ఎన్టీఆర్, సదా, జెన్నిఫర్ కొత్వాల్, రఘువరన్ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించారు. ఎ.ఎం.రత్నం నిర్మించాడు. దర్శకత్వం డికె సురేష్; వీరిద్దరూ కలిసి చిత్రానువాదం రచించారు. ఈ చిత్రం 2003 జనవరి 10 న విడుదలైంది. సంగీతం విద్యాసాగర్, దేవా అందించారు.

## కథ
Naga,moviestor

## నటీ నటులు

*జూనియర్ ఎన్టీయార్ 
*సదా 
*జెన్నిఫర్ కొత్వాల్
*రఘువరన్ 
*నాజర్ 
*రాజన్ దేవ్
*సుదీప
*షకీలా 
*పరుచూరి గోపాలకృష్ణ 
*సునీల్ 
*వర్ష
*సుధ
*శ్రీనివాసరెడ్డి
*శివారెడ్డి
*పృథ్వి
*రాజీవ్ కనకాల
*వేణు మాధవ్
*ఎల్.బి.శ్రీరామ్
*పి.జె శర్మ
*ఎం.ఎస్. నారాయణ
*రంభ (నటి) 
*అనసూయ
* వర్ష

## సంగీతం
సినిమా లోని పాటలను దేవా, విద్యాసాగర్లు స్వరపరిచారు. ఆదిత్య సంగీతం వారు విడుదల చేశారు. . "ఎంటా చిన్న ముడ్డు", "అనకపల్లి సెంట్రెలో" సంగీతాన్ని విద్యాసాగర్ సంగీతం సమకూర్చిన మరొక చిత్రం, *ధూల్*లో ఉపయోగించారు. మాకారినా మకారినా, మేఘం కరిగేను, ఒక కొంటె పిల్లనే పాటల పల్లవులను తమిళ చిత్రం కుషి లోనివి. ఒక కొంటే పిల్లనే.. సౌండ్‌ట్రాక్ వెర్షన్‌లో కార్తీక్ గానం ఉండగా, ఫిల్మ్ వెర్షన్‌లో హరిహరన్ గాత్రాన్ని ఉపయోగించుకున్నారు.

## మూలాలు


వర్గం:2003 తెలుగు సినిమాలు
వర్గం:తెలుగు ప్రేమకథా సినిమాలు
వర్గం:పరుచూరి బ్రదర్స్ సినిమాలు
వర్గం:జూనియర్ ఎన్.టి.ఆర్ సినిమాలు
వర్గం:ఏ.ఎం.రత్నం నిర్మించిన సినిమాలు
వర్గం:రఘువరన్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:నాజర్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:రాజీవ్ కనకాల నటించిన సినిమాలు
వర్గం:సునీల్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:ఎల్. బి. శ్రీరాం నటించిన సినిమాలు
వర్గం:ఎం.ఎస్.నారాయణ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:సుధ నటించిన సినిమాలు
అల్లరి రాముడు (సినిమా)

**అల్లరి రాముడు**  2002, జూలై 18న విడుదలైన తెలుగు సినిమా. ఫ్రెండ్లీ మూవీస్ పతాకంపై చంటి అడ్డాల నిర్మాణ సారథ్యంలో  బి.గోపాల్ దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో జూనియర్ ఎన్.టి.ఆర్, ఆర్తీ అగర్వాల్, గజాలా, కె.విశ్వనాధ్, విజయ నరేష్, నగ్మా తదితరులు ప్రధాన పాత్రల్లో నటించగా, ఆర్.పి.పట్నాయక్ సంగీతం అందించాడు. ఈ చిత్రంలో నగ్మా పాత్రకు నటి సరిత డబ్బింగ్ చెప్పింది. 2007లో హిందీలోకి *మైన్ హూన్ ఖుద్దర్* పేరుతో అనువదించబడింది. బంగ్లాదేశ్ బెంగాళీలోకి *నంబర్ వన్ షకిబ్ ఖాన్* పేరుతో రిమేక్ చేయబడింది.

## కథా నేపథ్యం
వ్యాపారవేత్త ఛాముండేశ్వరి (నగ్మా) ఇంట్లో రాము (ఎన్.టి.ఆర్.) పనిచేస్తుంటాడు. అమె అందాల కూతురు మైథిలి (ఆర్తి అగర్వాల్) ను రాము ప్రేమిస్తాడు. తన కుమార్తె పట్ల రాము ప్రేమను తెలుసుకున్న ఛాముండేశ్వరి వారిని వేరు చేయడానికి ప్రయత్నిస్తుంది.

## నటీ నటులు

* జూనియర్ ఎన్.టి.ఆర్ (రామకృష్ణ/రాము)
* ఆర్తీ అగర్వాల్ (మైథిలి)
* గజాలా (రుక్మిణి)
* కె.విశ్వనాధ్ (రామచంద్రయ్య, రామకృష్ణ తాత)
* విజయ నరేష్ (మైథిలి తండ్రి)
* నగ్మా (ఛాముండేశ్వరి, మైథిలి తల్లి)
* జయప్రకాశ్ రెడ్డి
* బ్రహ్మానందం
* ఆహుతి ప్రసాద్
* పరుచూరి వెంకటేశ్వరరావు
* పావలా శ్యామల
* ఎల్.బి. శ్రీరాం
* అచ్యుత్ (రామకృష్ణ తండ్రి)
* రఘుబాబు (రఘు)
* వైజాగ్ ప్రసాద్
* ఊర్వశి
* రజిత
* ఎం. ఎస్. నారాయణ
* శివకృష్ణ
* బెనర్జీ
* కాదంబరి కిరణ్

## సాంకేతికవర్గం

* దర్శకత్వం: బి.గోపాల్ 
* నిర్మాత: చంటి అడ్డాల 
* కథ, చిత్రానువాదం, మాటలు: పరుచూరి సోదరులు 
* ఛాయాగ్రహణం: కె. రవీంద్రబాబు
* కూర్పు: కోటగిరి వెంకటేశ్వరరావు
* సంగీతం: ఆర్.పి.పట్నాయక్ 
* పాటలు: చైతన్య ప్రసాద్, పోతుల రవికిరణ్
* స్టుడియో: ఫ్రెండ్లీ మూవీస్
* డ్యాన్స్: లారెన్స్, బృంద, తార, అమ్మ రాజశేఖర్
* పోరాటాలు: విజయ్

## పాటలు
ఈ చిత్రానికి ఆర్.పి. పట్నాయక్ సంగీతం అందించాడు. ఆదిత్యా మ్యూజిక్ ద్వారా పాటలు విడుదలయ్యాయి.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
*

వర్గం:2002 తెలుగు సినిమాలు
వర్గం:జూనియర్ ఎన్.టి.ఆర్ సినిమాలు
వర్గం:బి. గోపాల్ దర్శకత్వం వహించిన సినిమాలు
వర్గం:కె. విశ్వనాధ్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:ఆర్తీ అగర్వాల్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:ఆర్. పి. పట్నాయక్ సినిమాలు
వర్గం:విజయ నరేష్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:నగ్మా నటించిన సినిమాలు
వర్గం:తెలుగు కుటుంబకథా సినిమాలు
వర్గం:తెలుగు ప్రేమకథా సినిమాలు
వర్గం:జయప్రకాశ్ రెడ్డి నటించిన సినిమాలు
వర్గం:బ్రహ్మానందం నటించిన సినిమాలు
వర్గం:ఆహుతి ప్రసాద్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:పరుచూరి బ్రదర్స్ సినిమాలు
వర్గం:ఎల్. బి. శ్రీరాం నటించిన సినిమాలు
వర్గం:రఘుబాబు నటించిన సినిమాలు
వర్గం:ఎం.ఎస్.నారాయణ నటించిన సినిమాలు
సుబ్బు (సినిమా)

**సుబ్బు** 2001 లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా.
 
## నటీనటులు
* జూనియర్ ఎన్.టి.ఆర్
* సోనాలి జోషి
* బ్రహ్మానందం
* ఎ. వి. ఎస్
* ఎం.ఎస్.నారాయణ
* ధర్మవరపు సుబ్రహ్మణ్యం
* బెనర్జీ
* కళ్ళు చిదంబరం
* నూతన్ ప్రసాద్
* గుండు హనుమంతరావు
* అనంత్
* సి.వి.ఎల్.నరసింహారావు
* వేణు మాధవ్
* కృష్ణ రెడ్డి
* జోగి నాయుడు
* స్వప్న రెడ్డి
* మనోజ
* మనీషా
* నిషా
* కృష్ణవేణి
* సౌమ్య రాయ్
* లత
## సాంకేతిక సిబ్బంది
* సంగీతం: మణిశర్మ
* పాటలు: సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి, సుద్దాల అశోక్ తేజ, కులశేఖర్, జాలాది
* ఛాయాగ్రహణం: విజయశ్రీ
* కథ, చిత్రానువాదం, దర్శకత్వం: రుద్రరాజు సురేష్‌వర్మ
* నిర్మాతలు: ఆర్.శ్రీనివాస యాదవ్, హరికుమార్ యాదవ్

## పాటలు
## పాటలు

## మూలాలు


## బయటి లింకులు

వర్గం:2001 తెలుగు సినిమాలు
వర్గం:జూనియర్ ఎన్.టి.ఆర్ సినిమాలు
వర్గం:బ్రహ్మానందం నటించిన సినిమాలు
వర్గం:మణిశర్మ సంగీతం అందించిన సినిమాలు
వర్గం:ధర్మవరపు సుబ్రహ్మణ్యం నటించిన సినిమాలు
వర్గం:ఎం.ఎస్.నారాయణ నటించిన సినిమాలు
నిన్ను చూడాలని (సినిమా)

**నిన్ను చూడాలని** వి. ఆర్. ప్రతాప్ దర్శకత్వంలో 2001 లో విడుదలైన ప్రేమకథా చిత్రం. ఇందులో జూనియర్ ఎన్. టి. ఆర్, రవీనా రాజ్ పుత్, కె. విశ్వనాథ్ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించారు. బాలనటుడిగా రామాయణం సినిమాలో రాముడిగా కనిపించినా యువ కథానాయకుడిగా జూనియర్ ఎన్. టి. ఆర్ కి ఇది మొదటి చిత్రం. ఈ సినిమాను రామోజీ రావు ఉషాకిరణ్ మూవీస్ పతాకంపై నిర్మించాడు.

## కథ
## నటీ నటులు
* వేణుగా జూనియట్ ఎన్.టి.ఆర్, శివారెడ్డి మనవడు
* సిరిగా రవీనా రాజ్ పుత్, సహదేవరెడ్డి మనవరాలు
* శివారెడ్డిగా కె. విశ్వనాథ్
* సహదేవ రెడ్డిగా కైకాల సత్యనారాయణ
* శివాజీ రాజా
* రామచంద్ర
* మహర్షి రాఘవ
* రాళ్ళపల్లి

## సాంకేతిక సిబ్బంది

## సంగీతం
ఈ సినిమాకు ఎస్. ఎ. రాజ్ కుమార్ సంగీతం అందించాడు. పాటలు మయూరి ఆడియో ద్వారా విడుదల అయ్యాయి.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

వర్గం:2001 తెలుగు సినిమాలు
వర్గం:రామోజీరావు నిర్మించిన సినిమాలు
వర్గం:జూనియర్ ఎన్.టి.ఆర్ సినిమాలు
వర్గం:కె. విశ్వనాధ్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:తెలుగు కుటుంబకథా సినిమాలు
వర్గం:తెలుగు ప్రేమకథా సినిమాలు
వర్గం:ఎస్. ఎ. రాజ్‌కుమార్ సంగీతం అందించిన చిత్రాలు
వర్గం:సత్యనారాయణ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:రాళ్ళపల్లి నటించిన సినిమాలు
సొంతవూరు

**సొంతవూరు** లేదా **సొంత ఊరు** ఒక తెలుగు సినిమా పేరు.

* సొంతవూరు (1956 సినిమా)
* సొంతవూరు (2009 సినిమా)
సొంతవూరు (2009 సినిమా)

సొంతవూరు 2009 లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. రాజా, తీర్థ, ఎల్ బి శ్రీరామ్ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించారు. పి.సునీల్ కుమార్ రెడ్డి దర్శకత్వం వహించాడు . ముంబై ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్ & పూణే ఇంటర్నేషనల్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్ వంటి అనేక జాతీయ & అంతర్జాతీయ చలన చిత్రోత్సవాలలో ఈ చిత్రాన్ని ప్రదర్శించారు .   ఈ చిత్రానికి నాలుగు నంది అవార్డులు వచ్చాయి . 

గ్రామీణ జీవితాన్ని చిత్రించే సినిమా. అమాయక గ్రామస్థులు ప్రభుత్వ అభివృద్ధి ప్రణాళికల ద్వారా నిరంతరం ఎలా దోపిడీకి గురవుతున్నారనేది చిత్ర ఇతివృత్తం. ఈ చిత్రం ప్రత్యేక ఆర్థిక మండలి బాధితుల గురించి సాధారణ ప్రజాజీవితంపై దాని ప్రభావాన్నీ చిత్రీకరిస్తుంది.  

## నటీనటులు

* బుజ్జిగాడుగా రాజా
* రుద్రుడుగా ఎల్బీ శ్రీరామ్
* మల్లిగా తీర్థ
* నాయుడుగా జీవా
* రెడ్డిగా విజయచందర్
* దేవుడు బాబుగా తనికెళ్ళ భరణి
* కార్ మెకానిక్‌గా ధీర్ చరణ్ శ్రీవాస్తవ్
* ఎం.ఎస్.నారాయణ
* జయ ప్రకాష్ రెడ్డి
* రాళ్లపళ్లి

## అవార్డులు
### 2009 నంది పురస్కారాలు
* ఉత్తమ చిత్రం
* తీర్థ - ఉత్తమ నటి
* ఎల్. బి. శ్రీరామ్ - ఉత్తమ మాటల రచయిత
* ఎల్. బి. శ్రీరామ్ - ఉత్తమ పాత్రోచిత నటన

## మూలాలు


వర్గం:2009 తెలుగు సినిమాలు
వర్గం:నంది ఉత్తమ చిత్రాలు
అడుగు ముద్రలు

**అడుగు ముద్రలు** లేదా **పాద ముద్రలు** (Footprint) మానవుల లేదా జంతువుల అడుగులు వేసే పాదాల లేదా డెక్కల ముద్రలు. జంతువుల అడుగు జాడల ఆధారంగా అడవిలో వాటి కదలికల్ని గుర్తించడానికి ఉపయోగిస్తారు. నేర పరిశోధనలో నేరస్తుల్ని పట్టుకోడానికి పాదాల లేదా వారు ధరించే పాదరక్షల గుర్తుల్ని వివిధ సందర్భాలలో పోలీసులకు తోడ్పడతాయి. ఆసుపత్రిలో పిల్లలు పుట్టిన వెంటనే మారిపోకుండా వారి పాదాల గుర్తుల్ని జన్మ నమోదు చిట్టాలో ముద్రిస్తారు.

## మూలాలు

*
*

వర్గం:సమాజం
పరమ వీర చక్ర (సినిమా)

**పరమ వీర చక్ర** 2011 లో విడుదలైన తెలుగు చిత్రం. తేజ సినిమా బ్యానర్‌పై సి.కళ్యాణ్ నిర్మించాడు. దర్శకుడిగా దాసరి నారాయణరావుకు ఇది 150 వ చిత్రం. నందమూరి బాలకృష్ణ, అమీషా పటేల్, షీలా, నేహా ధూపియా, జయసుధ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన ఈ చిత్రానికి మణి శర్మ సంగీతం అందించాడు.

ఈ చిత్రం 2011 సంక్రాంతి వారాంతంలో విడుదలైంది. పేళవమైన సమీక్షలు వచ్చాయి  అయితే, ఇది 2010 నంది అవార్డులలో నేషనల్ ఇంటిగ్రేషన్ చిత్రం కోసం సరోజిని దేవి అవార్డును గెలుచుకుంది .

## కథ
చక్రధర్ ( నందమూరి బాలకృష్ణ ) ఒక ప్రసిద్ధ సినీ నటుడు, అయితే అతని తల్లి (జయసుధ) అతని ప్రముఖుడి హోదాను ఇష్టపడదు. ఆమె తన కొడుకును ఆర్మీలో మేజర్‌గా, బొబ్బిలి పులి ( ఎన్‌టి రామారావు ) లాగా, చూడాలని ఆరాటపడుతుంది. చక్రధర్ వివిధ పాత్రలు చేస్తున్నప్పుడు, ఆర్మీ కల్నల్ జితేంద్ర ( మురళి మోహన్ ) తన వద్ద ఒక కథ ఉందని, అందులో చక్రధర్ నటించాలనీ కోరుకుంటాడు. కల్నల్ అతనికి ఆర్మీ మేజర్ - మేజర్ జయ సింహా (ఇతడూ బాలకృష్ణే) కథను వివరించాడు. అయితే, ఒక క్యాచ్ ఉంది. మేజర్ జయ సింహా కల్పిత పాత్ర కాదు, కానీ చక్రధర్ లాగా కనిపించే నిజమైన సైనికాధికారి. భయంకరమైన ఉగ్రవాది - అబ్దుల్ ఘనీని ధైర్యంగా పట్టుకున్నాడు. విషాదమేంటంటే జయసింహా ఇప్పుడు ఇక మాంసపు ముద్దలా మంచంపై (యాంత్రిక వెంటిలేషన్ మీద) పడి ఉన్నాడు. రాజకీయ నాయకులు, కొద్దిమంది ఆర్మీ అధికారులు, ఉగ్రవాదులూ కలిసి పన్నిన కుట్ర ఫలితం అది. దేశ భద్రతా ప్రణాళికలు రాజీపడకుండా చూసేందుకు కల్నల్ జీతేంద్ర చక్రధర్‌ను మేజర్ లాగా వ్యవహరించమని అడుగుతాడు. చక్రధర్ ఉగ్రవాదులపై ఎలా దాడి చేస్తాడు, మేజర్ గౌరవాన్ని తిరిగి ఎలా తీసుకువస్తాడు అనేది మిగిలిన కథ.

## నటీ నటులు

## పాటలు

## మూలాలు


వర్గం:2011 తెలుగు సినిమాలు
వర్గం:సరోజినీ దేవి అవార్డు పొందిన జాతీయ సమైక్యతా చిత్రాలు
వర్గం:కోట శ్రీనివాసరావు నటించిన సినిమాలు
వర్గం:బ్రహ్మానందం నటించిన సినిమాలు
వర్గం:జయసుధ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:దాసరి నారాయణరావు దర్శకత్వం వహించిన సినిమాలు
అంకురం (అయోమయ నివృత్తి)

* అంకురం (సినిమా) - 1992లో విడుదలై జాతీయ ఉత్తమ చిత్ర పురస్కారం పొందిన తెలుగు చిత్రం
* ''అంకుర్'' (సినిమా) -1974 నాటి హిందీ చలనచిత్రం తెలుగు అనువాదం
* అంకూర్ -  తెలంగాణ రాష్ట్రం వనపర్తి జిల్లా, వనపర్తి మండలంలోని గ్రామం
అంజనం (అయోమయనివృత్తి)

* అంజన - ఈమెను అంజలి, అంజనా అని కూడా అంటారు. పురాణ పాత్ర. ఈమె వానరుడైన కుంజరుడి కూతురు, కేసరి భార్య.
* అంజనం - ఇక్కడ అంజనం అంటే ఒక మంత్ర/ తంత్ర విద్య. సాధారణ అర్థం అంజనం అంటే కాటుక. 

వర్గం:సంస్కృత పదజాలము
చిన్నకమ్మ పల్లి

**చిన్నకమ్మ పల్లి **, అన్నమయ్య జిల్లా, కంభంవారిపల్లె మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

ఈ ఊరికి ఒక ఆసక్తి దాయకమైన కథ ఉండి. ఛిన్నకమ్మ పల్లి అనగా ఈ ఊరిలో "కమ్మ" జాతి వారు నివసిస్తారు. అందువల్ల "కమ్మ" అనే పదం ఈ ఊరి పేరులో ఉంది. ఈ ఊరి ప్రక్కన "పెద్ద కమ్మపల్లి" ఉంది.
## మూలాలు
అల్లరి నరేష్

**నరేష్** తెలుగు సినిమా దర్శకుడు అయిన ఇ.వి.వి.సత్యనారాయణ ద్వితీయ కుమారుడు. *[[అల్లరి (సినిమా)|అల్లరి]]* అనే చిత్రంతో చలన చిత్ర రంగప్రవేశం చేయడం వల్ల, తెలుగు ప్రజలకు "అల్లరి" నరేష్ గా సుపరిచితుడు. హాస్య ప్రధానమైన చిత్రాలతో పాటు అభినయ ప్రాధాన్యం ఉన్న పాత్రలు కూడా పోషిస్తూ ఈ తరం రాజేంద్ర ప్రసాద్ గా పేరొందాడు. **గమ్యం** చిత్రంలో **గాలి శీను** పాత్ర, **శంభో శివ శంభో**లో **మల్లి** పాత్ర నరేష్ నటనా కౌశలానికి మచ్చుతునకలు.

## వ్యక్తిగత జీవితము
2015 మే29 శుక్రవారం నాడు హైదరాబాదు ఎన్ కన్వెషన్ సెంటర్ లో ఇతని వివాహము చెన్నైకి చెందిన విరూపతో జరిగింది.
## నటించిన చిత్రాలు

## అవార్డులు
'''ఫిల్మ్ ఫేర్ అవార్డులు'''
* 2008 - ఫిల్మ్‌ఫేర్ ఉత్తమ సహాయ నటుడు - గమ్యం
* 2019 - సైమా అవార్డులు - ఉత్తమ సహాయనటుడు (మహర్షి)

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు
* 

వర్గం:1982 జననాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా హాస్యనటులు
వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా సినిమా నటులు
వర్గం:చేసిన పని వలన పేరు మారిన ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యక్తులు
వర్గం:సినీ వారసత్వం గల తెలుగు సినిమా వ్యక్తులు
విక్రమ్ ప్రొడక్షన్స్

**విక్రమ్‌ ప్రొడక్షన్స్‌** దక్షిణ భారత చలనచిత్ర నిర్మాణ సంస్థ. దీని అధినేత అలనాటి ఛాయగ్రాహకుడు బి.యస్.రంగా. ఈ నిర్మాణ సంస్థతో పాటే మద్రాసులోని గిండీ ప్రాంతంలో విక్రమ్‌ స్టూడియోస్‌, ప్రాసెసింగ్ లాబొరేటరీ స్థాపించారు. ఈ సంస్థ తీసిన అత్యుత్తమ తెలుగు చిత్రాలు తెనాలి రామకృష్ణ (1956), అమరశిల్పి జక్కన్న (1964).

## తెలుగు చిత్రాలు
*మా గోపి (1954)
*భక్త మార్కండేయ (1956)
*తెనాలి రామకృష్ణ (1956)
*కుటుంబ గౌరవం (1957)
*రాజమలయసింహ (1959)
*మహిషాసుర మర్దిని (1959)
*పెళ్ళితాంబూలం (1961)
*ఆశాజీవులు (1962)
*అమరశిల్పి జక్కన (1964)
*చంద్రహాస (1965)
*వసంతసేన (1967)
*వారసురాలు (1975)

## మూలాలు

వర్గం:సినీ నిర్మాణ సంస్థలు
లిబ్రెఆఫీస్

కార్యాలయపనుల కోసం ఉపయోగించే వివిధ అనువర్తనాల సమూహమే **లిబ్రెఆఫీస్**. ఇది ఓపెన్ ఆఫీస్ నుండి వేరుపడి అభివృద్ధిపరచబడుతున్నది. ఇది నకలు హక్కులు నియంత్రణలు లేనిది, కోడ్ మూలములు అందుబాటులో కలది. ఇది తెలుగులోకి స్థానికీకరంచబడింది.  విండోస్, లినక్స్ ఇతర వ్యవస్థలలో పనిచేస్తుంది.
## రైటర్

రైటర్  పత్రాల తయారీకి సహకరిస్తుంది.

## కేల్క్ స్ప్రెడ్‌షీట్
కేల్క్   ఒక స్ప్రెడ్‌షీట్ అనువర్తనం. అనగా గణాంకాల విశ్లేషణ, చార్టుల తయారీకి సహకరిస్తుంది.

## ఇంప్రెస్
ఇంప్రెస్  సమర్పణలు (ప్రజంటేషన్) తయారీకి సహకరిస్తుంది.

## ఇవీచూడండి

* గూగుల్ డాక్స్
*మైక్రోసాఫ్ట్ ఆఫీస్

## మూలాలు

వర్గం:కార్యాలయ సాఫ్టువేర్
వర్గం:స్ప్రెడ్‌షీట్ సాఫ్ట్‌వేర్
వర్గం:స్వేచ్ఛా_సాఫ్టువేరు
ఐఐఐటి- బెంగుళూరు

ఐఐఐటి-బీ సెప్టెంబర్ 15, 1999 లో ఐ.టి.పి.ఎల్ అనే ప్రదేశము యొక్క ఒక భాగములో భారతీయ సాంకేతిక సమాచార పీఠం పేరుతో నిర్మించబడింది.  ఈ పీఠము తమ విద్యార్థులకు మొదటి నాలుగు సంవత్సరములు ఐ.టి.పి.ఎల్ లో పాఠాలు చదివించారు. ఆగస్టు 2003 లో ఐఐఐటీ-బీని ఐ.టి.పి.ఎల్ నుంచి ఎలక్ట్రానిక్ సిటీ (విద్యుత్తు పట్నం) అనే ప్రదేశానికి మార్చారు. 
జాతీయ ప్రాముఖ్య పీఠములను స్ఫూర్తిగా తీసుకొని ఐఐఐటీ-బీని స్థాపించారు. ఉదాహరణకు, మన దేశములో భారతీయ సాంకేతిక పీఠములు, జాతీయ సాంకేతిక పీఠములు, భారతీయ యోజన పీతములు జాతీయ ప్రాముఖ్య పీతములుగా గుర్తిస్తారు.
ఈ పీఠము ప్రారంభించినప్పుడు, విద్యార్థులకు సాంకేతిక సమాచారములో పట్టాలు బహుకరించేది. జనవరీ 2005 లో విశ్వవిద్యాలయ ఖ్యాతి కలిగిన తరువాత ఈ పీఠము తమ విద్యార్థులకు సాంకేతిక సమాచారములో ప్రవీణులుగా గుర్తించి డిగ్రీ లను బహుకరించడం ప్రారంభించింది. ఈ పీఠము విశ్వవిద్యాలయముగా పరివర్తన చెందక క్రితము భారతీయ సాంకేతిక సమాచార పీఠమునుంచి అంతర్జాతీయ సాంకేతిక సమాచార పీఠముగా పేరు అనువదించబడింది (2004 లో).  

## మూలాలు

thumb|IIIT బెంగళూరు లైబ్రరీ
వర్గం:విద్యా సంస్థలు
అక్షం (అయోమయనివృత్తి)

* అక్షకుమారుడు - లంకాధిపతి రావణాసురుడి కుమారుడు.
* అక్ష రాజ్యాలు -రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో ఒక పక్షం వహించిన దేశాల కూటమి 
* అక్షాంశం -ఉత్తర, దక్షిణ ధృవాలకు సమానదూరంలో భూగోళంపై గీసిన భూమధ్యరేఖను 00 అక్షాంశం అని అంటారు.
అఖండం (అయోమయనివృత్తి)

* అఖండుడు -1970 లో వి. రామచంద్రరావు దర్శకత్వంలో విడుదలైన సినిమా.
* *[[అఖండ]] -2021లో రూపొందిన, యాక్షన్‌ ఎంటర్‌టైనర్‌ తెలుగు సినిమా.* 
* అఖండ భారత్ -పాకిస్తాన్‌, భారతదేశం , బంగ్లాదేశ్, బర్మా, టిబెట్, ఆఫ్గనిస్తాన్, శ్రీలంక, నేపాల్, భూటాన్ లతో కలిసి ఉన్న ప్రాంతం
* అఖండ సౌభాగ్యవతి -1983 లో విడుదలైన తెలుగు డబ్బింగ్ సినిమా.
* అఖండజ్యోతి -నిరంతరం వెలిగే జ్యోతిని అఖండజ్యోతి అంటారు.
* ఖండం - భూమి ఉపరితలంపై గల పెద్ద భూభాగాన్ని 'ఖండము'గా వ్యవహరిస్తారు.దానికి ఉదాహరణ ఆసియా ఖండం.
అట్టు

**అట్టు** [aṭṭu] తెలుగు (బహువచనం **అట్లు**) పెనము మీద కాల్చినది. అట్టు అనేది దక్షిణ భారతదేశంలో ప్రధానంగా తయారు చేయబడే ఒక పారంపరిక వంటకం. ఇది తెలుగులో ఉపయోగించే పదం, తమిళంలో "தோசை" (தோச), కన్నడంలో "ದೋಸೆ" (ದೋಸೆ), మలయాళంలో "ദോശ" (ദോശ) కి సమానమైనది. సాధారణంగా బియ్యం, మినప్పప్పు ను నానబెట్టి, మెత్తగా రుబ్బి, పిండిని కొంతకాలం పులియబెట్టిన తరువాత వేడి తవ మీద చప్పరగా పోసి, నూనె వేసి కాల్చి తయారు చేస్తారు.

## ఇవి కూడా చూడండి

* దోసె

## మూలాలు

వర్గం:పదజాలం
వర్గం:ఆంధ్ర వంటకాలు
అన్నభేది

**అన్నభేది** [ annabhēdi ] anna-bhēdi. [తెలుగు+సంస్కృతం] n. అనగా Green vitriol, sulphate of iron, ఫెర్రస్ సల్ఫేట్. దీని రసాయన ఫార్ములా: FeSO4

వర్గం:రసాయన శాస్త్రం
రామాయణం సర్వేశ్వర శాస్త్రి

**రామాయణం సర్వేశ్వర శాస్త్రి** (1889 - 1962) ప్రముఖ రంగస్థల నటులు.

వీరు విజయనగరం జిల్లాలో కోరుకొండ సమీపంలోని భీమసింగి గ్రామంలో లక్ష్మీనరసింహ శాస్త్రి, వెంకట సుబ్బమ్మ దంపతులకు జన్మించారు. వీరి తండ్రి గొప్ప పండితుడిగా "అభినవ భీమకవి" అని పేరు పొందారు. వీరి తాత ముత్తాతలు భీమసింగి గ్రామంలో రామాయణం పురాణ పఠన కాలక్షేపం చేయడం వలన వీరి ఇంటి పేరు "రామాయణం" వారని మారిందని ప్రతీతి.

వీరు విజయనగరంలోని రిప్పన్ పాఠశాలలో మెట్రిక్యులేషన్ చదివారు. వీరికి చిన్నతనం నుండే నాటకాలంటే ఇష్టం. వీరు కొంతకాలం కళాశాల ఉపాధ్యాయులుగా పనిచేసి 1947లో పదవీ విరమణ చేశారు. వీరు అనేక నాటక సంస్థలలో చేరి నాటకాలు ప్రదర్శించారు. వీరు విజయరామ డ్రమెటిక్ అకాడమీకి వెన్నుపూస. వీరి ఆధ్వర్యంలో ఆ సంస్థ ప్రదర్శించని నాటకాలంటూ లేవంటే అతిశయోక్రి కాదు. వీరు ధరించిన పాత్రలలో ముఖ్యమైనవి: "రసపుత్ర విజయం"లో రాజసింహుడు, "రామదాసు"లో రామదాసు, "ప్రసన్న యాదవం", "పాండవోద్యోగం", "పద్మవ్యూహం"లలో శ్రీకృష్ణుడు, "గయోపాఖ్యానం"లో గయుడు, "విజయనగర సామ్రాజ్య పతనం"లో రుస్తుమ్, "హరిశ్చంద్ర"లో హరిశ్చంద్రుడు, "భక్త శిరియాళ"లో శిరియాళుడు, "కృష్ణరాయభారం"లో అర్జునుడు, "చిత్రనళీయం"లో నలుడు, "చింతామణి"లో బిల్వమంగళుడు, చెకుముకిశాస్త్రి. వీరు సంభాషణల ఉచ్ఛారణలోనూ, పద్యపఠనంలోనూ ప్రత్యేకతమైన ప్రతిభావంతులు.

వీరు 1928 ప్రాంతంలో మద్రాసు, మచిలీపట్నం నగరాలలో ప్రదర్శించిన రామదాసు, హరిశ్చంద్ర పాత్రలు బహుళ ప్రశంసలు అందుకున్నాయి.

వీరు 1962 సంవత్సరంలో అనకాపల్లిలో పరమపదించారు.

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు రంగస్థల నటులు
వర్గం:1889 జననాలు
వర్గం:1962 మరణాలు
సర్వేశ్వర శాస్త్రి

* కందాళ సర్వేశ్వర శాస్త్రి స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు, సంఘ సేవకులు.
* పారనంది సర్వేశ్వరశాస్త్రి, తెలుగు కవి, పండితుడు.
* రామాయణం సర్వేశ్వర శాస్త్రి ప్రముఖ రంగస్థల నటులు.
వేపుడు

thumb|చికెన్ వేపుడు
**వేయించడం** అంటే ఆహారాన్ని నూనెలో లేదా ఇతర కొవ్వులో వండటం. పెనం మీద వేయించడం మాదిరిగానే, పాన్ పై వేయించిన ఆహారాలను సాధారణంగా వంట సమయంలో ఒకటి లేదా రెండుసార్లు తిప్పి ఆహారం సమానంగా ఉడికిందని నిర్ధారించుకుంటారు,  పట్టుకారు లేదా గరిటెలాంటిని ఉపయోగించి, వేయించిన ఆహారాలను "పాన్‌లో విసిరి" వండుతారు. అనేక రకాల ఆహారాలను వేయించవచ్చు.

## చరిత్ర
పురాతన ఈజిప్షియన్ వంటకాల్లో, అంటే 2500 BC కాలంలో, పురాతన రాజ్య కాలంలో, వేయించడం మొదట కనిపించిందని నమ్ముతారు.  మధ్య యుగాలలో, వేయించిన ఆహారం ధనవంతులకు ఒక సాధారణ రుచికరమైన వంటకంగా మారింది , వేయించిన మాంసాలు మరియు కూరగాయలు ప్రసిద్ధ వంటకాలుగా మారాయి.

ఆహారాన్ని నిల్వ చేయడానికి ఒక మార్గంగా వేయించడం సృష్టించబడిందని మరియు ఉపయోగించబడిందని నమ్ముతారు.

## ఆరోగ్యం
2021 మెటా-విశ్లేషణ ప్రకారం, వేయించిన ఆహార వినియోగంలో అత్యల్ప వర్గంతో పోలిస్తే అత్యధిక వర్గం అన్ని కారణాల మరణాల ప్రమాదంలో 3% పెరుగుదలతో పాటు హృదయ సంబంధ మరణాల ప్రమాదంలో 2% పెరుగుదలతో సంబంధం కలిగి ఉంది. తక్కువ తీసుకోవడంతో పాల్గొనేవారితో పోలిస్తే, ఎక్కువగా వేయించిన ఆహారాన్ని తిన్న వారికి గుండె ఆగిపోయే ప్రమాదం 37% పెరిగింది, ప్రధాన హృదయ సంబంధ సంఘటనల ప్రమాదం 28% పెరిగింది మరియు కరోనరీ గుండె జబ్బుల ప్రమాదం 22% పెరిగింది. వేయించిన ఆహారాన్ని వారానికి ఒకసారి తీసుకోవడం వల్ల స్ట్రోక్, గుండె వైఫల్యం మరియు గుండెపోటు వచ్చే ప్రమాదం స్వల్పంగా పెరిగింది. వేయించిన ఆహార వినియోగం హృదయ సంబంధ వ్యాధుల ప్రమాదాన్ని పెంచుతుందని, లీనియర్ డోస్-రెస్పాన్స్ సంబంధాన్ని ప్రదర్శిస్తుందని అధ్యయనం తేల్చింది.

## కొన్ని రకాలు
కొన్ని రకాల వేపుడు కూరలు :
* అరటికాయ వేపుడు: అరటి కాయతో చేసుకునే కూర.
* దొండకాయ వేపుడు: దొండ కాయతో చేసే కూర.
* ముల్లంగి వేపుడు: ముల్లంగి దుంప లతో చేసుకునే రుచికరమైన కూర.

## ఇవి కూడా చూడండి
* పెనం
* పులుసు

## మూలాలు

వర్గం:కూరలు
దివి పాలెం (గూడూరు)

**దివి పాలెం**, శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా, గూడూరు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

గూడూరుకి అతి సమీప దూరంలో దివిపాలెం గ్రామం ఉంది. ఈ ఊరికి బస్సుసౌకర్యం లేదు. బాగా అభివృద్ధి చెందిన గూడూరు ప్రక్కనే ఉన్న ఈ గ్రామం మాత్రం ఎటువంటి అభివృద్ధికి నోచుకోలేదు. పన్నులుకు సంబందించిన ఎటువంటివి అయినా గుడురుకి సమానంగా కట్టడం జరుగుతుంది.

బోధన పాఠశాలలు వసతి 5 వ తరగతి వరకు మాత్రమే ఉంది. 6 వ తరగతి చదవాలంటే 1 కిలోమీటర్లు దూరంలో ఉన్న చిలకూరుకు వెళ్ల వలిసిందే. ఈ ఊరికి ప్రెసిడెంట్ ఉన్న పేరుకు మాత్రమే. ఊరి ప్రజలకు ఐకమత్యం తక్కువుగా ఉంటుంది. ఊరి మొత్తానికి ఒకే ఒక చిల్లర అంగడి మాత్రమే ఉంది. దాని పేరు రాం మూర్తి (అండ్) కో... ఊరి ప్రజలు మొలతాడు కొనాలన్నా రాం మూర్తి (అండ్) కో..లోనే కొనాలి. (రిలయన్స్ మాదిరి సూపర్ మార్కెట్ అన్న లెక్క) ఇప్పటికి ఈ ఊరి గ్రామ ప్రజలు ఆటోను నమ్ముకొని రోజువారీ రవాణా కార్య కలాపాలను ముగించుకుంటారు. ఈ ఊరిలో మొత్తం నాలుగు ఆలయాలు ఉన్నాయి. పోతురాజుల స్వామి ( ఊరి మధ్యలో ), రామాలయం, బ్రహ్మం గారి మఠం (హరిజనవాడ ప్రాంతంలో), మహాలక్ష్మి ఆలయం (గిరిజన వాడ) ఆలయాలు ఉన్నాయి.
నరేష్ (అయోమయ నివృత్తి)

*విజయ నరేష్: తెలుగు నటుడు, నటి విజయ నిర్మల కుమారుడు.
* అల్లరి నరేష్: తెలుగు సినిమా దర్శకుడు ఈ.వి.వి. సత్యనారాయణ ద్వితీయ కుమారుడు.
* నరేష్ అయ్యర్‌, భారత్‌లోని ముంబైకి చెందిన నేపథ్య గాయకుడు. 
* జె.నరేష్‌బాబు, వెన్నుపూస వైద్య నిపుణులు
నంబరు

ఆంగ్లంలో **నంబర్** లేదా **నంబరు** (**Number**) అనగా తెలుగులో సంఖ్య.
----
* మొబైల్ నంబర్ పోర్టబిలిటి మొబైల్ ఫోను వాడకందార్లకు, ఒక మొబైల్ నెట్‌వర్క్ ఆపరేటర్ నుండి మరొక ఆపరేటర్‌కు మార్చినపుడు తమ మొబైల్ టెలిఫోన్ నంబర్‌ను ఉంచుకోగలిగే సౌలభ్యం కల్పిస్తుంది.
* స్టూడెంట్ నంబర్ 1 2001 తెలుగు సినిమా.

వర్గం:ఆంగ్ల పదజాలము
స్టూడెంటు

ఆంగ్లంలో **స్టూడెంట్** లేదా **స్టూడెంటు** (Student) అనగా తెలుగులో విద్యార్థి.
---- 

* కాలేజీ స్టూడెంట్ 1996 తెలుగు సినిమా.
* స్టూడెంట్ నంబర్ 1 2001 తెలుగు సినిమా.

వర్గం:ఆంగ్ల పదజాలము
అల్లరి

## సినిమాలు
# అల్లరి ప్రియుడు 1993 తెలుగు సినిమా 
# అల్లరి మొగుడు 1992 తెలుగు సినిమా
# అల్లరి ప్రేమికుడు 1994 తెలుగు సినిమా
# అల్లరి అల్లుడు 1993 తెలుగు సినిమా
# అల్లరి పిడుగు 2005 తెలుగు సినిమా
# అల్లరి పెళ్లాం 1998 తెలుగు సినిమా
# అల్లరి కృష్ణయ్య 1987 తెలుగు సినిమా
# అల్లరి పెళ్లికొడుకు 1997 తెలుగు సినిమా
# అల్లరి బావ 1980 తెలుగు సినిమా
# అల్లరి అమ్మాయిలు 1972 తెలుగు సినిమా
# అల్లరి పోలీస్ 1994 తెలుగు సినిమా
# అల్లరి వయసు 1979 తెలుగు సినిమా
# అల్లరి పాండవులు 1987 తెలుగు సినిమా
# అల్లరి పిల్లలు 1978 తెలుగు సినిమా
# అల్లరి బుల్లోడు - 1978 తెలుగు సినిమా
# అల్లరి బుల్లోడు - 2005 తెలుగు సినిమా 
# చిల్లర మొగుడు అల్లరి కొడుకు - 1992 తెలుగు సినిమా
----
# అల్లరి నరేష్ ఇ.వి.వి.సత్యనారాయణ ద్వితీయ కుమారుడు. అల్లరి అనే చిత్రంతో చలన చిత్ర రంగప్రవేశం చేయడం వల్ల, తెలుగు ప్రజలకు "అల్లరి" నరేష్ గా సుపరిచితుడు.
అవలక్షణము

**అవలక్షణము** (Deformity) జీవుల శరీర భాగాలలో భౌతికంగా ఆకారంలో కనిపించే మార్పులు.

## కారణాలు
* జన్మ సంబంధమైనవి
* జన్యు సంబంధమైనవి
* కీళ్ళ వ్యాధులు
* పెరుగుదలకు సంబంధించినవి
* శస్త్రచికిత్స ద్వారా కొన్ని అవయవాలను తొలగించడం.
* కొన్ని ప్రమాదాలు జరిగినప్పుడు అవయవాలకు తీవ్రనష్టం జరిగినప్పుడు.

వర్గం:వైద్య శాస్త్రము
వర్గం:వ్యాధులు
గంటావారిపాలెం

**గంటా వారిపాలెం,** ఈ గ్రామం వినుకొండ, నరసారావుపేట అను పట్టణాలకు మధ్య గలదు.ఇది ఇది పల్నాడు జిల్లా, శావల్యాపురం మండలం లోని రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

ఈ గ్రామం గుంటూరు జిల్లాలోని వినుకొండ నియొజక వర్గంలో శావల్యాపురం మండలంలో గలదు. ఈ గ్రామంలో అనేక రకాల కులాల వారు అనేక రకాల మతాల వారు కలసి మెలసి జీవిస్తున్నారు.ఈ గ్రామంలో అనేక రకాల పంటలు వేస్తారు.ముఖ్య పంట వరి, ఇంకా ప్రత్తి, మిరప (మిర్చి), వంగ, కాకర, బీర, మొక్కజొన్న, మినుములు, జొన్నలు, పెసర మొదలగు పంటలను పండిస్తారు.ఇక్కడ పశు సంపదకు లోటు లేదు.ఈ గ్రామంలో రోజు అనేక వేల లీటర్ల పాలను విక్రయిస్తారు. ఈ గ్రామంలో రెండు రాముల వారి స్వామి గుడులు ఉన్నాయి. ఒక వినాయక స్వామి గుడి ఉంది.ఒక ఆంజనేయ స్వామి గుడి ఉంది.ఆ గుడిలో ప్రతి సవత్సరం వైభవంగా శ్రీ ప్రసన్నాంజనేయ స్వామి వారి తిరునాళ్ళ జరుగును.

* గంటా వారి పాలెం, పల్నాడు జిల్లా, శావల్యాపురం మండలానికి చెందిన గ్రామం. ఈ గ్రామం వినుకొండ, నరసరావు పేట అను పట్టణములకు మధ్య గలదు.
* ఈ గ్రామం గుంటూరు జిల్లాలోని వినుకొండ నియొజక వర్గంలో శావల్యాపురం మండలంలో గలదు.
* ఈ గ్రామంలో అనేక రకాల కులాల వారు అనేక రకాల మతాల వారు కలసి మెలసి జీవిస్తున్నారు.
* ఈ గ్రామంలో అనేక రకాల పంటలు వేస్తారు.ముఖ్య పంట వరి, ఇంకా ప్రత్తి, మిరప (మిర్చి), వంగ, కాకర, బీర, మొక్కజొన్న, మినుములు, జొన్నలు, పెసర మొదలగు పంటలను పండిస్తారు.ఇక్కడ పశు సంపదకు లోటు లేదు.
* ఈ గ్రామంలో రోజు అనేక వేల లీటర్ల పాలను విక్రయిస్తారు. ఈ గ్రామంలో రెండు రాముల వారి స్వామి గుడులు ఉన్నాయి. ఒక వినాయక స్వామి గుడి ఉంది.
* ఒక ఆంజనేయ స్వామి గుడి ఉంది.ఆ గుడిలో ప్రతి సవత్సరం వైభవంగా శ్రీ ప్రసన్నాంజనేయ స్వామి వారి తిరునాళ్ళ జరుగును.
* ఇంకా ఇక్కడ ఒక అంకమ్మ తల్లి గుడి ఉంది.ఇంకా ఒక అద్దంకమ్మ గుడి ఉంది. ఒక గంగమ్మ తల్లి గుడి ఉంది. ఇంకా ఒక శివాలయం నిర్మాణంలో ఉంది. 
* వీటితో పాటు రెండు చర్చిలు ఈ గ్రామంలో కొలువై ఉన్నాయి.ఈ గ్రామం అనేక కళలలు ప్రసిద్ధి.
* ఇక్కడ ఒక ఎమ్.పి.యు.పి పాఠ శాల గలదు.ఇక్కడ ఇంకా రెండు అంగనవాడి కేంద్రాలు గలవు. ఈ గ్రామంలో సుమారు 1800 మంది జనాభా ఇంకా 600 గడపలు గలదు.
* ఇక్కడ అక్షరాస్యతా శాతం సుమారు 70 %.ఈ గ్రామంలో పెద్ద కాలువ ప్రవహించుచున్నది.
* ఆ కాలువ నుండి సమృద్ధిగా నీరు లభించుచున్నది. 
* ఆ నీటిని పంట పొలాలకు వాడుతున్నారు. ఈ గ్రామంలో ఒక కరెంటాఫీసు గలదు



వర్గం:శావల్యాపురం మండలం లోని రెవిన్యూయేతర గ్రామాలు
అరచేయి

thumb|మనిషి చేయి
**అరచేయి** (Palm of the Hand) చేయిలో చివరి భాగం. ఇది మణికట్టు నుండి వేళ్ల మొదల్ల మధ్యన ఉండే భాగంగా పరిగణిస్తారు.

సాముద్రికము : సాధన చేసిన హస్తసాముద్రికముపై, ఉపయోగించే పరీక్ష రకం ఆధారంగా, హస్తసాముద్రికులు చేతి యొక్క పలు లక్షణాలను పరీక్షిస్తారు, వీటిలో అరచేయి చూడడం ముఖ్యమైనది.

రేకి : ప్రతి రోజు ఉదయం, రాత్రి గస్శో (Gassho) భంగిమలో (రెండు చేతులని అరచేయి మీద అరచేయి కలిపినట్టు పెట్టుకొని) కూర్చొంటారు. ఈ విధానంలో ఒక భాగమైన తెనోహిర (tenohira) లేదా అరచేయితో నయం చేయటం అనే పధ్దతిని అనుబంధ, ప్రత్యామ్నాయ వైద్యం (CAM) యొక్క రూపంగా వాడుతున్నారు.

అరచేతిలో మానవ చేతి యొక్క దిగువ భాగం ఉంటుంది.   ఇది ఐదు  వేలు ఎముకలు( ఫలాంగెస్) మణికట్టు ( కార్పస్ ) మధ్య ఉన్న ప్రాంతాన్ని కలిగి ఉంటుంది. అరచేతిలో ఉన్న 34 కండరాలలో 17 వేళ్లు , బొటనవేలు కలిగి ఉంటాయి. వరుస స్నాయువుల ద్వారా చేతి అస్థిపంజరంతో అనుసంధానించబడి ఉంటాయి. శరీరంలోని ఇతర ప్రాంతాల మాదిరిగా కాకుండా, అరచేతి చర్మం వెంట్రుకలు లేనిది, సున్నితం  గా  ఉంటుంది.  చర్మం పొర ఎముక నిర్మాణాం   అవ్వడానికి,  ఫైబరస్ టిష్యూ (ఫాసియా) యొక్క పొర చర్మాన్ని అస్థిపంజరంతో కలుపుతుంది. ఇది చర్మం స్థానం నుండి జారిపోకుండా చేతిని పట్టుకోవడానికి అనుమతిస్తుంది. ఈ అంటిపట్టుకొన్న తంతుయుత పొర చిక్కగా,చించుకుపోయినప్పుడు డుప్యూట్రెన్ యొక్క ఒప్పందం జరుగుతుంది

## చరిత్ర
చేతులు శరీరంలోని ఇతర ప్రాంతాల కంటే ఎక్కువ ఎముకలు, కదిలే భాగాలతో తయారవుతాయి. వారు ఆరోగ్యంగా ఉన్నప్పుడు, ఈ భాగాలు అన్నీ కలిసి పనిచేస్తాయి. చేతులు చాలా సున్నితమైన కదలికల పనుల నుంచి   పెద్ద పనుల  వరకు ప్రతిదీ చేస్తాయి.  ఫలాంగెస్ వేలు ఎముకలు, మెటాకార్పాల్స్ చేతి ఎముకల మధ్య భాగం, కార్పల్స్ మణికట్టు ఎముకలు,కీళ్ళు ఎముకలు కలిసి సరిపోయే ప్రదేశాలు, కదలికను అనుమతిస్తాయి.స్నాయువులు మృదు కణజాలం, ఇవి ఎముకను ఎముకతో కలుపుతాయి, కీళ్ళను స్థిరీకరిస్తాయి.కండరాలు మృదువైన కణజాలం, ఇవి మీ చేతిని కదిలించడానికి బిగించి విశ్రాంతి తీసుకుంటాయి. సైనోవియల్ లైనింగ్ మీ కీళ్ళ లోపల ద్రవాన్ని కదలికను సున్నితంగా చేయడానికి సహాయపడుతుంది. వోలార్ ప్లేట్లు హార్డ్ కణజాలం, ఇవి కీళ్ళను స్థిరీకరిస్తాయి, వేళ్లను వెనుకకు వంగకుండా ఉంచుతాయి, స్నాయువు తొడుగులు ద్రవంతో నిండిన గొట్టాలు, ఇవి స్నాయువులను చుట్టుముట్టడం, రక్షించడం, మార్గనిర్దేశం చేస్తాయి. స్నాయువులు త్రాడు లాంటి మృదు కణజాలం, ఇవి కండరాలను ఎముకతో కలుపుతాయి. రక్త నాళాలు మీ చేతికి, నుండి రక్తాన్ని తీసుకువెళతాయి.నరాలు సందేశాలను పంపుతాయి, స్వీకరిస్తాయి, ఇది ప్రత్యక్ష కదలికను అనుమతిస్తుంది. పామర్ ఫాసియా అనేది మీ అరచేతిని స్థిరీకరించే మృదు కణజాలం యొక్క గట్టి పొర

చేతులు చాలా సున్నితమైన  సంక్లిష్టమైన నిర్మాణాన్ని కలిగి ఉంటాయి. ఇది చేతిలో కండరాలు కీళ్ళను గొప్ప కదలిక , ఖచ్చితత్వాన్ని ఇస్తుంది.  చేతులు కూడా  హాని కలిగిస్తాయి.  స్నాయువులు, నరాల ఫైబర్స్, రక్త నాళాలు, చాలా సన్నని ఎముకలు అన్నీ చర్మం క్రిందనే ఉంటాయి, కండరాల  కొవ్వు యొక్క పలుచని పొర ద్వారా మాత్రమే రక్షించబడతాయి. అరచేతి మాత్రమే బలమైన స్నాయువు (అపోనెయురోసిస్) ద్వారా రక్షించబడుతుంది, ఇది శక్తివంతమైన పట్టును అనుమతిస్తుంది.  కుడి, ఎడమ  చేతులు  మెదడు ఎదురుగా నియంత్రించబడతాయి.  సరైన పనులను  నిర్వహించడానికి సాధారణంగా ఒక చేతికి ప్రాధాన్యత ఇవ్వబడుతుంది 

## వ్యాధులు
* కార్పల్‌ టన్నెల్‌ సిండ్రోమ్‌

## మూలాలు

వర్గం:శరీర నిర్మాణ శాస్త్రము
వింత (అయోమయ నివృత్తి)

వింత అనగా Curiosity, wonder; oddity, oddness; an odd thing, a rarity, a thing that causes wonder, a marvel, ఆశ్చర్యము, అద్భుతము.
----
# వింత దంపతులు - 1972 తెలుగు సినిమా. 
# వింత కథ 1973 తెలుగు సినిమా.
# వింత దొంగలు 1989 తెలుగు సినిమా. 
# వింత కాపురం 1968 తెలుగు సినిమా.
# వింత సంసారం 1971 తెలుగు సినిమా. 
# వింత ఇల్లు సంత గోల 1976 తెలుగు సినిమా.
స్వర్ణ దేవాలయం (అయోమయ నివృత్తి)

* హర్మందిర్ సాహిబ్ - పంజాబ్ లోని అమృత్‌సర్ స్వర్ణదేవాలయం
* శ్రీపురం స్వర్ణదేవాలయం - తమిళనాడు లోని వేలూరులోని స్వర్ణ దేవాలయం
నరమాంస భక్షణ

**నరమాంస భక్షణ** అనగా మనుషుల్ని చంపి వారి మాంసాన్ని తినడం.నియాండెర్తాల్  మానవులు మానవుల నివసించిన కాలంలో జంతుజాలం పూర్తిగా అంతరించి పోవడం వల్ల క్రమంగా నరమాంస భక్షణకు అలవాటు పడ్డారని శాస్త్రవేత్తల అంచనా

ఈస్టర్ ఐల్యాండ్ : కరువు పాలినేషియన్ ద్వీపవాసుల అందరిలో నరమాంస భక్షణ కూడా అలవాటయింది.
 
హిందూ పురాణాలలో ఇల్వలుడు వాతాపి నరమాంస భక్షణ చేయించినట్లుగా చెప్పబడింది. ఇల్వలుడికి మృత సంజీవని విద్య తెలియడం వలన వాతాపిని తిరిగి బ్రతికించేవాడు.

## మూలాలు

వర్గం:మానవుడు
అష్టకం

దేవతలకు పూజ చేసేందుకు ఎన్నో మార్గాలున్నాయి. స్తోత్రం చేయడం ఒకానొక చక్కటి మార్గం. **అష్టకం** (బహువచనం: **అష్టకాలు**) అనేది ఎనిమిది శ్లోకాల సమాహారం. సాధారణంగా అష్టకాలు సంస్కృత భాషలో ఉంటాయి. శంకర భగవత్పాదులవారు చాలా అష్టకాలు రచించారు. అష్టకాల చివర ఫలశ్రుతి ఉంటుంది. ఫలశ్రుతి అంటే ఈ రచనని విన్నవారికి, చదివిన వారికి కలిగే లాభం ఏమిటని తెలిపే వివరణ.
జనార్ధనాష్టకం తెలుగులో వ్రాయబడిన ఒకానొక మధురమైన రచన. ఈ అష్టకాన్ని వ్రాసింది కందుకూరి రుద్రకవి. మరిన్ని అష్టకముల కోసం అష్టకములు క్లిక్ చేయగలరు.

## శ్రీకమలజదయితాష్టకం
 శృంగక్ష్మాబృంది వాసే సుకముఖమునిభిఃసేవ్యమానాడుంఘ్రిపక్షే 
 స్వాంగశ్చాయా విదూతామృతకర సారరాడ్వాహనే వాక్సవిత్రి 
 శంభు శ్రీనాధ్ ముఖ్యామరవర్ నికరేః మోదతః పూజ్యమానే 
 విద్యామ్ శుద్దాం చ బుద్దిః కమలజదయితే సత్వరం దేహి మహ్యం 

 కల్యాదౌ పార్వతీశః ప్రవర సూరకణ్ ప్రార్దితః శ్రౌదవర్ధం 
 ప్రాబల్యం నెతుకామొ యతివర వపుషాగత్యాయం శృడ్గంశైలే 
 సంస్థాప్యార్చా ప్రచక్రే బహువిధ నుతిభిః సా త్వమిన్ద్వర్ధచూడా 
 విద్యాం శుద్ధాం చ బుద్ధిః కమలజదయితే సత్వరం దేహి మహ్యం 

 పాపౌగం ధౌంసవిత్వా బహుజనిరచితం కించ పుణ్యాలిమారతు 
 సంపాధ్యాస్తిక్యబుద్ధిః శృతిగురువచనేష్వాదరం భక్తిదార్ఢ్యము 
 దేవాచార్యాద్విజాతిష్వపి మనునివహే తావకినే నితాంతః 
 విద్యాం శుద్ధాం చ బుద్ధిః కమలజదయితే సత్వరం దేహి మహ్యం 

 విద్యాముద్రాక్షమాలామృతఘటవిలసత్పాథో జజాలే 
 విద్యాదనప్రవిణే జడబధిరముఖేభ్యోంపి శిఘ్రం నతేభ్యః  
 కామాదినాంన్తరాను మత్సహజ రిపువరాను దేవి నిర్మూల్య వేగతు  
 విద్యాం శుద్ధాం చ బుద్ధిః కమలజదయితే సత్వరం దేహి మహ్యం 

 కర్మస్వాత్మోచితేషు స్థిరతరధిషణాం దేహదార్ఢ్యాం తదర్ధ 
 దిర్ఘచాచాయుర్యశశ్చ త్రిభువన విదితం పాపమార్గాతు విరక్తిము 
 సత్సడ్గం సత్కథాయాః శ్రవణమపి సదా దేవి దత్వా కృపాబ్ధోం 
 విద్యాం శుద్ధాం చ బుద్ధిః కమలజదయితే సత్వరం దేహి మహ్యం 

 మాతస్త్వత్పాదపద్మాం న విధి కుసుమౌః పుజితం జాతు భక్త్యా 
 గాతుం నైవాహమిశె జడమతిరలసస్త్వద్గుణాను దివ్యాపధ్యైః 
 ముకకే సేవావిహీనే అప్యనుపమర్భకే అంభేవ కృత్వా 
 విద్యాం శుద్ధాం చ బుద్ధిః కమలజదయితే సత్వరం దేహి మహ్యం 

 శాంత్యాధ్యాః సంపదో మే వితర శుభకరిః నిత్యతద్భిన్నబోధము 
 వైరాగ్యం మోక్షవాంఛామపి లఘుకలయ శ్రిశివాసేవ్యమానే 
 విద్యాతిర్థాదియోగిప్రవరకరసరోజాతసంపూజితాశంఘ్రే 
 విద్యాం శుద్ధాం చ బుద్ధిః కమలజదయితే సత్వరం దేహి మహ్యం 

 శాంత్యాధ్యాః సంపదో మే వితర శుభకరిః జిత్యాతతద్భిన్నబోధము 
 వైరాగ్యం మోక్షవాంఛామపి లఘుకలయ శ్రీశివాసేవ్యమానే 
 విద్యతిర్థాదియోగిప్రవరతరసరోజాతసంపూజితాడంఘ్రే 
 విద్యాం శుద్ధాం చ బుద్ధిః కమలజదయితే సత్వరం దేహి మహ్యం 

 సచ్చిదృపాత్మానో మే శృతి మనన నిదిధ్యాసనాంన్యాశు మాతః 
 సంపాధ్య స్వాంతమేతతు రుచియుతమినిశం నిర్వికల్పే సమాధౌ 
 తుడ్గంతిరాడ్కరాజతు వరగుహ విలసతు చక్రరాజాసనస్థే 
 విద్యాం శుద్ధాం చ బుద్ధిః కమలజదయితే సత్వరం దేహి మహ్యం 

వర్గం:స్తోత్రములు
రాంభొట్ల లక్ష్మీనారాయణ శాస్త్రి

**రాంభొట్ల లక్ష్మీనారాయణ శాస్త్రి** (డిసెంబరు 9, 1908 - నవంబరు 19, 1995) ప్రసిద్ధిచెందిన పురాణ ప్రవచకులు, సంస్కృతాంధ్ర పండితులు.

## జననం
వీరు పాలకొండ మండలంలోని గుడివాడ అగ్రహారంలో ముఖలింగేశ్వరుడు, సోదెమ్మ దంపతులకు జన్మించారు. చిన్నతనంలోనే తండ్రి వద్ద రామాయణ, భారత, భాగవతాలను విని తెలుసుకున్నారు. 13వ ఏట తండ్రి మరణించగా శ్రీహరిపురం లో కొంతకాలం అధ్యాపకునిగా పనిచేశారు

## విద్యాభ్యాసం
గొల్లాదిలో గన్నవరపు అబ్బన్నశాస్త్రి వద్ద చేరి కాళిదాస త్రయాన్ని, కావ్య నాటకాలను 18 నెలలలో పూర్తిచేశారు. తర్వాత విజయనగరం లోని సంస్కృత కళాశాలలో విద్యార్థిగా చేరారు. తాతా సుబ్బరాయశాస్త్రి, నౌడూరు వేంకటశాస్త్రి, పేరి వేంకటేశ్వరశాస్త్రి, అప్పల్ల జోగన్నశాస్త్రి, కొంపెల్ల విశ్వనాథశాస్త్రి తదితరుల వద్ద వ్యాకరణం నేర్చుకున్నారు. గంటి సూర్యనారాయణ దగ్గర మీమాంసాదులను, పరవస్తు రామానుజాచార్యులు వద్ద ఋగ్వేదం, భాషాశాస్త్రం, ఉపనిషత్తులను నేర్చుకున్నారు.

## ఉద్యోగం
1929 లో పార్వతీపురం పాఠశాలలో సంస్కృత పండిత పదవిని చేపట్టారు. 1940 లో టెక్కలి పాఠశాలలో తెలుగు పండితునిగా చేరారు. 1951 లో విశాఖపట్నం లోని ఎ.వి.ఎన్. కళాశాలలో పండిత పదవికి ఎంపికయ్యారు. ఆంధ్ర విశ్వకళా పరిషత్లో ఆంధ్ర పండిత పదోన్నతిని పొంది మూడు సంవత్సరాలు సేవలందించారు.

## ప్రవచనాలు
పదవీ విరమణ చేసిన తర్వాత విశాఖపట్నంలో స్థిరపడ్డాడు, 1950 లో దివ్యజ్ఞాన సమాజంలో భగవద్గీత ప్రవచనం ప్రారంభించారు.1969 నుండి 1975 వరకు ద్వారకానగర్ లోని శంకరమఠంలో రామాయణ, భారత, భాగవతాలను నిరాఘాటంగా ప్రవచించారు. తర్వాత 1975 నుండి రెండు దశాబ్దాలు మధురానగర్ లో రామాయణాది పురాణాలే కాకుండా శ్రీ సీతారామాంజనేయ సంవాదం, ఉత్తర రామచరిత్ర, భాస్కర రామాయణం, వివేక చూడామణి మొదలైన గ్రంథాల సారాన్ని కూడా అందరికి ప్రవచనాల రూపంగా అందించారు.

## రచనలు
వీరు *అనర్ఘ రాఘవం*, *[[అభిజ్ఞాన శాకుంతలం]]*, *[[మేఘ సందేశం]]*, *విక్రమోర్వశీయం*, *మాళవికాగ్ని మిత్రం*, *రఘువంశ రత్నాలు*, *కాశీ శతకం*, *రామచంద్ర శతకం* మొదలైన సంస్కృత కావ్యాలను ఆంధ్రీకరించారు. *ప్రతీకారం* పేరుతో సంస్కృత నాటకం రచించారు.

## మరణం
విశాఖపట్నంలో వీరికి 1968లో షష్టిపూర్తి ఉత్సవం వైభవంగా జరిగింది. వీరు 1995 నవంబరు 19 తేదీన పరమపదించారు.

## మూలాలు

వర్గం:1908 జననాలు
వర్గం:1995 మరణాలు
వర్గం:శ్రీకాకుళం జిల్లా ఉపాధ్యాయులు
వర్గం:శ్రీకాకుళం జిల్లా ప్రవచనకర్తలు
వర్గం:శ్రీకాకుళం జిల్లా రచయితలు