వేర్నెసు ఎయిర్ స్టేషను

వోర్నెసు ఎయిర్ స్టేషను (/ˈvɛəɹnɛs/) (నార్వేజియను: వోర్నెసు ఫ్లైస్టాస్జోను) అనేది నార్వేలోని ట్రాండెలాగు కౌంటీలోని స్ట్జోర్డలు మునిసిపాలిటీలో ఉన్న రాయలు నార్వేజియను వైమానిక దళం, ఎయిర్ స్టేషను. ఇది అవినోరు యాజమాన్యంలోని, నిర్వహించబడుతున్న వోర్న్సు‌లోని ట్రోండు‌హీం విమానాశ్రయంతో కలిసి ఉంది. ఎయిర్ స్టేషను‌గా, ఏరోడ్రోం ప్రధానంగా మెరైను కార్ప్సు ప్రిపోజిషను ప్రోగ్రాం నార్వే కోసం ఉపయోగించబడుతుంది. ఇందులో యునైటెడు స్టేట్సు సాయుధ దళాలు వోర్న్సు, మధ్య నార్వేలోని ట్రాండెహీం ప్రాంతంలోని ఇతర సౌకర్యాల వద్ద పరికరాలను ఉంచుతాయి. వోర్న్సు సైనిక స్థావరాలు సి-5 గెలాక్సీ పరిమాణంలో ఆరు విమానాలకు స్థలం, 1,200 మంది సైనికులను ఉంచడానికి బ్యారకు‌లను కలిగి ఉంటాయి. ఇది దాని శిక్షణా కేంద్రం, ట్రాండెలాగు జిల్లా (హెచ్‌వి-12) ప్రధాన కార్యాలయంతో సహా హోం గార్డు‌కు కూడా సేవలు అందిస్తుంది. గతంలో, వైమానిక దళం పైలటు పాఠశాల వోర్న్సు‌లో ఉండేది.

## సౌకర్యాలు

వర్నెసు ఎయిర్ స్టేషను సెంట్రలు నార్వేలోని రెండు ఎయిర్ స్టేషన్లలో ఒకటి. మరొకటి ఓర్లాండు మెయిను ఎయిర్ స్టేషను. వార్నెసు‌లో శాశ్వతంగా ఏ విమానాలు లేవు. కానీ ఈ స్టేషను హోం గార్డు‌కు సేవలు అందిస్తుంది. దాని శిక్షణా కేంద్రం ట్రాండెలాగు డిస్ట్రిక్టు (హెచ్‌వి-12) ప్రధాన కార్యాలయంతో సహా. చాలా సైనిక స్థావరాలు రన్‌వే ఉత్తరం వైపున ఉన్నాయి. అయితే కొన్ని పౌర టెర్మినలు‌కు తూర్పున దక్షిణం వైపున కూడా ఉన్నాయి. మెరైను కార్ప్సు ప్రిపోజిషనింగు ప్రోగ్రాం-నార్వేలో భాగంగా వార్నెసు యునైటెడు స్టేట్సు సాయుధ దళాలకు నిల్వ స్థావరంగా కూడా పనిచేస్తుంది. రన్‌వేలు, టాక్సీవేలను సైన్యం కలిగి ఉంది. కానీ వీటిని అవినోరు నిర్వహిస్తుంది. ప్రతి సంవత్సరం మూడు నుండి నాలుగు వందల సైనిక విమానాలను ఎయిర్ స్టేషను‌లో నిర్వహిస్తారు. సైనిక స్థావరాలు సి-5 గెలాక్సీ పరిమాణంలో ఆరు విమానాలకు స్థలం, 1,200 మంది సైనికులను ఉంచడానికి బ్యారకు‌లను కలిగి ఉంటాయి. రింగు రోడ్డు ఉత్తర, దక్షిణ సంస్థాపనలను కలుపుతుంది. తూర్పు వైపున ప్రధాన రన్‌వే దాటి వెళుతుంది. 

ప్రధాన రన్‌వే 2,759 మీటర్లు (9,052 అడుగులు) పొడవు, 09/27 వద్ద తూర్పు-పడమర వైపుకు వెళుతుంది. ఇది 45 మీటర్లు (148 అడుగులు) వెడల్పు, ప్రతి వైపు 7.5 మీటర్లు (25 అడుగులు) భుజాలు. రన్‌వే ఇన్స్ట్రుమెంటు ల్యాండింగు సిస్టం కేటగిరీ 1తో అమర్చబడి ఉంది. ప్రధాన రాడారు, కలిపి ప్రాథమిక, ద్వితీయ, విమానాశ్రయానికి దక్షిణంగా 9 నాటికలు మైళ్ళు (17 కిమీ; 10 మైళ్ళు) దూరంలో వెన్నఫ్జెలు వద్ద ఉంచబడింది. ఇతర రాడార్లు కొప్పరెను, ట్రోనుస్పెలు, గ్రకల్లెను వద్ద ఉన్నాయి.  టాక్సీవే ప్రధాన రన్‌వే, పూర్తి పొడవుకు సమాంతరంగా నడుస్తుంది. ఇది 23 మీటర్లు (75 అడుగులు) వెడల్పు, ప్రతి వైపు 7.5 మీటర్లు (25 అడుగులు) వెడల్పు గల భుజాలు ఉంటాయి. రన్‌వే, టాక్సీవే మధ్య మధ్య దూరం 184 మీటర్లు (604 అడుగులు), కోడ్ ఇ విమానం (బోయింగు 747 వంటివి) ఏకకాలంలో ఉపయోగించడానికి వీలు కల్పిస్తుంది.  వోర్న్సు సైద్ధాంతికంగా గంటకు 40 వాయు కదలికల సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉంది. దీని నమోదిత సామర్థ్యం 25. 

విమానాశ్రయంలో వికర్ణ రన్‌వే కూడా ఉంది. ఇది దాదాపు వాయువ్య-ఆగ్నేయంలో 14/32 వైపు నడుస్తుంది. ఇది 1,035 మీటర్లు (3,396 అడుగులు) పొడవు, అంతేకాకుండా రన్‌వే 14లో 293 మీటర్లు (961 అడుగులు), రన్‌వే 32లో 126 మీటర్లు (413 అడుగులు) ముగింపు విభాగం ఉంది. తారు నాణ్యత సరిగా లేకపోవడం వల్ల రన్‌వే ట్రాఫికు కోసం మూసివేయబడింది. 

## చరిత్ర

10వ శతాబ్దంలో ట్రాండెలాగు ఎనిమిది మంది అధిపతులలో ఒకరికి వార్నెసు స్థావరంగా మొదటిసారి నమోదు చేయబడింది. ఈ ప్రాంతంలో ఇది మొట్టమొదటి సైనిక కార్యకలాపాలు లీడాంగు‌కు స్థావరంగా ఉండేవి. వైకింగు యుగం తర్వాత వార్నెసు‌లోని పొలాన్ని రాజు స్వాధీనం చేసుకున్న తరువాత ఇది వోగ్టు స్థానంగా మారింది. 1671 నుండి ఈ పొలం సైనిక అధికారులు, ప్రజా సేవకుల శ్రేణి యాజమాన్యంలో ఉంది. 1887లో ఈ పొలాన్ని రాయలు నార్వేజియను ఆర్మీ కొనుగోలు చేసి సైనికశిబిరంగా మార్చింది.  వార్నెసు‌ను ఉపయోగించిన మొదటి విమానం మిలిటరీ ఫర్మాను ఎంఎఫ్.7 లాంగు‌హార్ను. ఇది 1914 మార్చి 26న బయలుదేరింది. ఇది నార్వేజియను ఆర్మీ ఎయిర్ సర్వీసు‌ను స్థాపించే ప్రణాళికలో భాగంగా దీనిని వార్నెసు‌ను సెంట్రలు నార్వేకు ప్రారంభ స్టేషను‌గా ఎంపిక చేశారు. 1919లో రేడియో పరికరాలు ఏర్పాటు చేయబడ్డాయి. 1920లో మొదటి హ్యాంగరు నిర్మించబడింది. 1922 నాటికి రన్‌వేగా పనిచేస్తున్న గడ్డి మైదానం పొడవు స్థాయి పరంగా కొత్త విమానాలకు సరిపోలేదు. కానీ ఇది 1925 వరకు అమలు కాలేదు. 1927లో పార్లమెంటు 1930 నుండి విభాగాన్ని రిన్లీరెటు‌కు తరలించడానికి చట్టాన్ని ఆమోదించింది. కానీ తరువాత దీనిని రద్దు చేశారు. 1930లో ఫోకరు విమానాల డెలివరీతో, రన్‌వే మళ్లీ ఆధునీకరణ ‌చేయబడి, విస్తరించబడింది. 

జర్మనీ నార్వే ఆక్రమణ సమయంలో 1940 ఏప్రిలు 9న వార్నెసు‌ను లుఫ్టు‌వాఫు‌కు అప్పగించారు. ఏప్రిలు 24న వార్నెసు వద్ద 350 మంది పౌరులు నిర్మాణాన్ని ప్రారంభించారు. కొన్ని రోజుల్లోనే 2,000 మందిని నియమించుకున్నారు. ఏప్రిలు 28న, కొత్త 800 మీటర్ల (2,600 అడుగులు) చెక్క రన్‌వే పూర్తయింది. ఈ విస్తరణ ఫెస్టంగు నార్వేజెను ప్రణాళికలలో భాగంగా ఉంది. ఉత్తర ఇది నార్వే మీద దాడులకు బాంబరు స్థావరంగా ఉపయోగించబడింది. మే నాటికి వర్నెసు‌లో 200 విమానాలు మోహరించబడ్డాయి. యుద్ధ సమయంలో ముఖ్యంగా 1940 ఏప్రిలులో విమానాశ్రయం రాయలు ఎయిర్ ఫోర్సు నుండి అనేక బాంబు దాడులకు గురైంది. జూన్‌లో విమానాశ్రయానికి సమీపంలోని అడవులను తొలగించే పని ప్రారంభించబడింది. ఈ సమయంలో వైకింగు యుగం నాటి సమాధులు కనుగొనబడ్డాయి. జర్మనీ నార్వేజియను పురావస్తు శాస్త్రవేత్తలు పరిశోధనలు చేస్తున్నప్పుడు నిర్మాణం అనేక వారాల పాటు నిలిపివేయబడింది. జూలైలో కాంక్రీటు రన్‌వేలను నిర్మించే పని ప్రారంభమైంది. 1942 నాటికి మూడు రన్‌వేలు పూర్తయ్యాయి. తూర్పు-పడమర 1,620 మీటర్లు (5,310 అడుగులు) పొడవు, ఉత్తర-దక్షిణ 1,300 మీటర్లు (4,300 అడుగులు) పొడవు, వాయువ్య-ఆగ్నేయం 1,275 మీటర్లు (4,183 అడుగులు) పొడవుగా చేయబడ్డాయి. అనేక టాక్సీవేలు కూడా నిర్మించబడ్డాయి. హాంగరు‌లకు రైల్వే బ్రాంచి లైను నిర్మించబడింది. 1945 నాటికి, లుఫ్టు‌వాఫ్ఫు వార్నెసు‌లో దాదాపు 100 భవనాలను నిర్మించాడు. స్వాధీనం చేసుకున్న భూమి 1.6, 3.0 చదరపు కిలోమీటర్లు (0.62 - 1.16 చదరపు మైళ్ళు) మధ్య ఉంటుందని అంచనా వేయబడింది.  జర్మన్లు ​​1940లో నిర్మాణంలో ఉన్న కంట్రోలు టవరు‌ను కూడా పూర్తి చేశారు. 

యుద్ధం ముగిసిన తర్వాత విమానాశ్రయాన్ని మొదట రాయలు ఎయిర్ ఫోర్సు స్వాధీనం చేసుకుంది. కానీ వారు త్వరలోనే నార్వేజియను మిలిటరీని బాధ్యతలో ఉంచి వెనక్కి తగ్గారు. యుద్ధం తర్వాత మాజీ ఎస్.ఒ.ఇ తరువాత ప్రధాన యుద్ధ విభాగం ఆర్‌ఎఎఫ్ 138 స్క్వాడ్రను‌ను 27-ఆగస్టు-1945 - 7-అక్టోబరు-1945 మధ్య వేర్సు‌కు 130 వింగు‌కు అనుబంధంగా నియమించారు. 332, 331, 337తో సహా అనేక స్క్వాడ్రను‌లు యుద్ధానంతర సంవత్సరాల్లో వార్నెసు‌లో ఉంచబడ్డాయి. 1952లో పైలటు స్కూలు‌ను వోర్నెసు‌కు తరలించారు. కానీ 1954లో ఓర్లాండు మెయిను ఎయిర్ స్టేషను సెంట్రలు నార్వేలో ప్రధాన వైమానిక దళ స్థావరంగా మారింది. సాయుధ వైమానిక దళాలలో ఎక్కువ భాగం (పాఠశాల మినహా) ఓర్లాండు‌కు తరలించబడ్డాయి. 

రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత, వోర్నెసు ఫ్లైక్లబు, ఎన్‌టిహెచ్ ఫ్లైక్లబు నిర్వహించిన వోర్న్సు‌లో సాధారణ విమానయానం మాత్రమే ఉంది. 1946 ఆగస్టు 1, నుండి 1947 జూలై 31 వరకు, వోర్న్సు నుండి 1,221 టేకాఫు‌లు జరిగాయి. అవి ఎక్కువగా వేసవిలో జరిగాయి. 1946 - 1947లో కొన్ని భాగాలలో విమానాశ్రయాన్ని గొర్రెలకు పచ్చిక బయళ్ళుగా ఉపయోగించారు. 1947–48 శీతాకాలంలో డిఎన్ఎల్ ద్వారా ఓస్లోకు నిర్వహించబడే డగ్లసు డిసి-3తో మొదటి షెడ్యూల్డు సర్వీసు ప్రవేశపెట్టబడింది. ప్రారంభంలో చాలా మంది కస్టమర్లు ఉన్నప్పటికీ తగినంత డీ-ఐసింగు లేకపోవడం వల్ల తక్కువ క్రమబద్ధత, సీజను‌లో తక్కువ మంది కస్టమర్లు ఉన్నారు. ఆ మరుసటి సంవత్సరం ఈ మార్గాన్ని తిరిగి తెరవలేదు. 

వైమానిక దళం శిక్షణ కోసం యునైటెడు కింగ్‌డంకు సిబ్బందిని పంపిన తర్వాత 1946లో వార్న్సు‌లో ఎయిర్ ట్రాఫికు కంట్రోలు స్థాపించబడింది. రేడియో ఇన్‌స్టాలేషను‌ల బాధ్యతను టెలికమ్యూనికేషన్సు అడ్మినిస్ట్రేషను స్వీకరించింది. వాతావరణ సేవల బాధ్యత నార్వేజియను వాతావరణ సంస్థ బాధ్యతగా మారింది. సెంట్రలు నార్వే అంతటా ఉన్న అన్ని వైమానిక ప్రదేశాలను పర్యవేక్షించడానికి ట్రోండు‌హీం ఎయిర్ ట్రాఫికు కంట్రోలు సెంటరు‌ను కూడా స్థాపించారు. 1955లో కంట్రోలు టవరు మీద ఒక గాజు గోపురం నిర్మించబడింది. ఇది ఎయిర్‌ఫీల్డు మెరుగైన దృశ్యాన్ని ఇస్తుంది.

రెండవ ప్రపంచ యుద్ధానికి ముందు, ట్రోండు‌హీం‌కు దక్షిణంగా ఉన్న హీండాలు‌ను ట్రోండు‌హీం కోసం ప్రాథమిక విమానాశ్రయం కోసం ఒక ప్రదేశంగా ప్రతిపాదించారు. డ్రైనేజీ, గ్రౌండు పనులతో నిర్మాణం ప్రారంభమైంది. కానీ యుద్ధం కారణంగా ఈ పనికి అంతరాయం కలిగింది. లుఫ్టు‌వాఫు వార్న్సు‌లో పెద్ద పెట్టుబడులు పెట్టినందున, బదులుగా వార్న్సు లేదా లేడు‌ను ఎంచుకోవాలా అని పరిశీలించడానికి 1947లో ఒక కమిషను‌ను ఏర్పాటు చేశారు. భవిష్యత్తులో అన్ని పౌర, సైనిక అవసరాలను తీర్చడానికి విమానాశ్రయం తగినంత పరిమాణంలో ఉందని, రైల్వే, హైవేకి సామీప్యతను నొక్కి చెబుతూ, కమిషను వెర్నెసు‌ను ఏకగ్రీవంగా సిఫార్సు చేసింది.

## పౌరుడు
ప్రధాన వ్యాసం: ట్రోండు‌హీం విమానాశ్రయం, వార్నెసు

ట్రోండ్‌హీం విమానాశ్రయం వార్నెసు (ఐఎటిఎ: టిఆర్‌డి, ఐసిఎఓ: ఇఎన్‌విఎ) అనేది రన్‌వేలు, టాక్సీవేలు, ఎయిర్ కంట్రోలు, ఇతర ఉమ్మడి విధులను వార్న్సు ఎయిర్ స్టేషను‌తో పంచుకునే అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం. దీనిని రాజ్య యాజమాన్యంలోని అవినోరు నిర్వహిస్తుంది. 2009లో ఈ విమానాశ్రయంలో 3,424,965 మంది ప్రయాణికులు, 54,686 విమాన రాకపోకలు ఉన్నాయి. ఇది దేశంలో నాల్గవ అత్యంత రద్దీగా నిలిచింది. విమానాశ్రయంలో రెండు టెర్మినల్సు ఉన్నాయి: టెర్మినలు ఎ 1994 నుండి ప్రారంభమైంది. దేశీయ ట్రాఫికు కోసం ఉపయోగించబడుతుంది. అయితే టెర్మినలు బి 1982 నుండి పునరుద్ధరించబడిన మాజీ ప్రధాన టెర్మినలు, అంతర్జాతీయ ట్రాఫికు కోసం ఉపయోగించబడుతుంది. విమానాశ్రయంలో ఇంటిగ్రేటెడు రైలు స్టేషను మరియు విమానాశ్రయ హోటలు ఉన్నాయి.

విమానాశ్రయంలోని ప్రధాన విమానయాన సంస్థలు స్కాండినేవియను ఎయిర్‌లైన్సు (ఎస్‌ఎ ఎస్), నార్వేజియను ఎయిర్ షటిలు, వైడెరీ, ఇవన్నీ వార్న్సు‌ను కేంద్ర నగరంగా కలిగి ఉన్నాయి. ప్రధాన మార్గం ఓస్లోకు సేవ, ఇది ఐరోపాలో పదవ అత్యంత రద్దీ మార్గంగా ఉంది. దీనిని మూడు ప్రధాన విమానయాన సంస్థలు నిర్వహిస్తున్నాయి. ఓస్లోతో పాటు ఈ మూడు విమానాలు బెర్గెను, బోడో, ట్రోమ్సోకు విమానాలు నడుపుతున్నాయి. ఎస్‌ఎఎస్, నార్వేజియను కూడా ప్రధానంగా కానరీ దీవులు, స్పెయిను‌లకు కొన్ని అంతర్జాతీయ సేవలను కలిగి ఉన్నాయి. అయితే వైడెరో నార్వేలోని పద్నాలుగు విమానాశ్రయాలకు ఎగురుతూ వేర్నెసు నుండి దేశీయ మార్గాలను మాత్రమే నడుపుతున్నాయి. ఎస్‌ఎఎస్ సేవలు ప్రధానంగా ఎయిర్‌బస్ ఎ320ని ఉపయోగిస్తాయి. నార్వేజియను సేవలు బోయింగు 737ని ఉపయోగిస్తాయి. వైడెరో సేవలు బాంబార్డియరు డాషు 8, ఎంబ్రేరు ఇ190-ఇ2 ఉపయోగిస్తాయి. ఇతర సేవలలో కెఎల్ఎమ్ అందించే ఆమ్స్టర్డాం‌కు రెండు రోజువారీ అంతర్జాతీయ విమానాలు, ఫిన్నైరు హెల్సింకికి ఒక రోజువారీ అంతర్జాతీయ విమానం ఉన్నాయి. విమానాశ్రయం చార్టరు సేవలను కూడా అందిస్తుంది. ప్రధానంగా కానరీ దీవులు కు.

## ఇవికూడా చూడండి

 

* మొదటి స్వీడిష్–నార్వేజియన్ యూనియన్
* కల్మార్ యూనియన్
* నార్వేజియన్ రాచరికం చరిత్ర
* నార్వే అంతర్యుద్ధం
* నార్వే ఏకీకరణ

* నార్వే చిన్న రాజ్యాలు
* నార్వా యుద్ధం (1700)
* డెన్మార్కు–నార్వే
* కల్మారు యుద్ధం
* నార్వే సైనిక చరిత్ర

* గ్రేట్ నార్తర్ను యుద్ధసమయంలో నార్వే
* స్వీడిషు–నార్వేజియను యుద్ధం
* గన్‌బోట్ యుద్ధం
* సిల్డా యుద్ధం
* పీటరు వెస్సెలు

* డెన్మార్కు - నార్వే - హోల్‌స్టెయిను సంస్కరణ
* నార్వేలో కాథలిక్ వ్యతిరేకత
* రాజ్యాంగ దినోత్సవం (నార్వే)
* టోరు‌స్టెన్సను యుద్ధం
* క్రిస్టియను‌షోం కోట

* డానిషు నావికాదళ చరిత్ర
* క్రింజెను యుద్ధం
* క్వామ్ కోసం యుద్ధం
* లింగోరు యుద్ధం
* రాయల్ నార్వేజియన్ నేవీ

* ఉత్తర నార్వే జాయింటు రెస్క్యూ కోఆర్డినేషను సెంటరు
* నార్వేజియను ఎయిర్ అంబులెన్సూ
* నార్వేలో విమానయానం
* నార్వేలో ఎన్నికలు
* నార్వేజియను మున్సిపలు ఎన్నికలు

* దక్షిణ నార్వే జాయింటు రెస్క్యూ కోఆర్డినేషను సెంటరు
* నార్వేజియను సాయుధ దళాలు
* రాయలు ప్యాలెసు ఓస్లో
* బైగ్డోయ్ రాయల్ ఎస్టేట్
* అకేర్షసు కోట

* టోన్సుబర్గు కోట
* హాఫ్ర్స్‌ఫ్జోర్డు యుద్ధం
* స్టాంఫోర్డు బ్రిడ్జి యుద్ధం
* స్కాటిషు–నార్వేజియను యుద్ధం
* ఫుల్ఫోర్డు ‌యుద్ధం

* నార్డికు రాతి యుగం
* నార్వేజియను హోం గార్డు
* వేర్నెసు ఎయిర్ స్టేషను
* థియేటరు యుద్ధం
* జార్స్కోయి సెలొ ఒప్పందం

* బ్లిట్జి హౌసు
* నార్వేలో అరాజకత్వం
* చతురస్ర యుద్ధం
* నార్వేజియను రాచరికం ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ 1905
* నార్వేలో మరణశిక్ష

## మూలాలు

వర్గం:నార్వే