గో-ఆధారిత బహుళ అంచెల వ్యవసాయం

గో-ఆధారిత బహుళ అంచెల (బహుళ-అంతస్తుల) వ్యవసాయం ( Multi-Layer farming) ను శాస్త్రీయంగా ఒక సమగ్ర వ్యవసాయ వ్యవస్థగా నిర్వచించవచ్చు, దీనిలో మనం ఒకే భూమిలో (4-5) వివిధ రకాలైన పంటలను, అదే సమయంలో వేర్వేరు ఎత్తులో, వేర్వేరు సమయాల్లో పరిపక్వం చెందుతాయి. శ్రీ ఆకాష్ చౌరాసియా పద్ధతి

వాస్తవానికి-ఇది ఒక రకమైన అంతర పంట. ఈ రోజుల్లో పెరుగుతున్న ధోరణిలో ఉంది. ఈ పద్ధతి సాంప్రదాయ వ్యవసాయ పద్ధతుల కంటే పురోగతి.

ఆకాష్ చౌరాసియా బహుళస్థాయి వ్యవసాయం అనే పద్ధతిని అభివృద్ధి చేశారు. అతను వివిధ అంచెలను ఏర్పరచడం ద్వారా పంటలను సాగు చేయడం ప్రారంభించాడు, ఈ పద్ధతిని ఉపయోగించడం ద్వారా అతను అధిక ఉత్పత్తిని పొందుతున్నాడని నిరూపించాడు.

చాలా మంది వ్యక్తులు బహుళ శ్రేణి, బహుళ-అంతస్తులు (, బహుళస్థాయి) పంటల వ్యవస్థపై గందరగోళానికి గురవుతారు. అవన్నీ ఒకే విధంగా ఉంటాయి.

బహుళఅంచెల (బహుళ-అంతస్తుల) రెండు పదాలతో రూపొందించబడింది:- బహుళ, అంచెల (అంతస్తు). బహుళ అంటే అనేక, అంచెల అంటే వివిధ ఎత్తుల అంచెలు (అంతస్తులు).

వ్యవసాయంలో మల్టీలేయర్ ఫార్మింగ్ సిస్టమ్ అంటే ఒకే భూమిలో వివిధ రకాల కూరగాయలు, ప్లస్‌లు, పువ్వులు, పండ్ల కలయికను పెంచడం అంటే వివిధ పెరుగుదల ఎత్తు, వివిధ కాలాలలో పంట కొతకు వస్తుంది.

బహుళస్థాయి వ్యవసాయంలో, పెరిగిన పంటలు వేర్వేరు అంకురోత్పత్తి సమయాన్ని కలిగి ఉంటాయి. కాబట్టి-అవి నేల యొక్క వివిధ లోతులో నాటబడతాయి.

నేల యొక్క లోతైన పొరలో విత్తిన మొదటి పంట తక్కువ మొలకెత్తాలి కాబట్టి-మధ్య పొర, పై పొరను ముందుగానే పరిపక్వ పంటలను పండించడానికి ఉపయోగించుకోవచ్చు.

## <big>సూత్రాలు</big>
* బహుళస్థాయి వ్యవసాయం అనేది-అధిక సాంద్రత కలిగిన మొక్కల పెంపకం-ఎరువు, నీరు, భూమి, నిలువు స్థలాన్ని అంతిమంగా, సమర్ధవంతంగా ఉపయోగించడం అనే సూత్రంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

ఇతర సూత్రాలు:-

* భూమి, శ్రమ, మూలధనం యొక్క అందుబాటులో ఉన్న వనరుల గరిష్ఠ వినియోగం.
* ఉత్పత్తి ఖర్చు, ఉపయోగించిన వనరులను తగ్గించడం.
* రసాయనాల వినియోగాన్ని తగ్గించే సేంద్రీయ, స్థిరమైన వ్యవసాయం అభివృద్ధి.
* ఇంటికి ఆహారం, పోషకాహార భద్రతను నిర్ధారించడం.

## బహుళస్థాయి వ్యవసాయానికి ఉదాహరణ/నమూనా
సిద్ధం చేసిన భూమిలో - మేము పండించాల్సిన పంటలను ఎంచుకుంటాము. ఎంచుకున్న పంటలు వేర్వేరు అంకురోత్పత్తి, పరిపక్వ సమయాన్ని కలిగి ఉంటాయి.

ఉదా:- ఇక్కడ చేమదుంప, బంగాళదుంప, కొత్తిమీర వంటి ఆకు కూరల యొక్క బహుళస్థాయి వ్యవసాయాన్ని మేము తయారు చేయబోతున్నాము. ఇప్పుడు- ఈ పంటల మొలకెత్తే, పక్వానికి వచ్చే సమయం గురించి చూద్దాం.

చేమదుంప దీర్ఘకాల పంట. ఇది జనవరి నెలలో నాటబడుతుంది. తోటల పెంపకం తర్వాత-చేమదుంప పూర్తిగా పండించడానికి (7-8) నెలలు పడుతుంది. ఇది విత్తిన (2-3) నెలల తర్వాత నేల మట్టం వరకు మొలకెత్తుతుంది.
చేమదుంప యొక్క అంకురోత్పత్తి సమయంలో నేల ఎగువ, మధ్య పొర ఉపయోగించబడదు.

కాబట్టి-ఇక్కడ-మాకు దీన్ని బహుళస్థాయిగా చేయడానికి అవకాశం లభించింది. ఇప్పుడు-మనం ఇక్కడ చేసేది ఏమిటంటే- జనవరిలో (25-30) సెంటీమీటర్ల లోతైన పొరలో చేమదుంప విత్తాము. అప్పుడు మేము బంగాళాదుంపను ఎంచుకుంటాము.

ఇప్పుడు-బంగాళాదుంపను అదే జనవరి నెలలో భూమి నుండి (10-15) సెం.మీ లోతులో నేల మధ్య పొర వద్ద విత్తుతారు.

బంగాళాదుంప (2-3) నెలల్లో పరిపక్వం చెందుతుంది, నేల వరకు మొలకెత్తడానికి (20-30) రోజులు పడుతుంది. కాబట్టి మళ్ళీ- (20-30) రోజుల వరకు మట్టి యొక్క పై స్థాయి ఉపయోగించబడదు.

ఇప్పుడు-మళ్లీ-మనం చేసేది ఏమిటంటే- మేము ఒక (20-30) రోజులలో పక్వానికి వచ్చే ఆకు కూరను ఎంచుకుంటాము.

ఈ ఆకు కూర భూమి నుండి 5 సెంటీమీటర్ల లోతులో విత్తుతారు. ఇప్పుడు-మా మొత్తం 3 పొరలు వేర్వేరు మొలకెత్తే, పక్వానికి వచ్చే సమయాన్ని కలిగి ఉన్న పంటలతో ఆక్రమించబడ్డాయి. ఇది బహుళస్థాయి వ్యవస్థను సృష్టిస్తుంది.

ఇప్పుడు-జనవరి నెలలో- ఆకు కూర కోయడానికి సిద్ధంగా ఉంది, మేము దానిని పండిస్తాము. మేము దానిని పండించిన వెంటనే- మధ్య పొర పంట అంటే బంగాళాదుంప మొలకెత్తుతుంది., మళ్ళీ- బంగాళాదుంప పంట తర్వాత- చేమదుంప మొలకెత్తుతుంది.

ఈ విధంగా-మనం ఒకే యూనిట్ భూమి నుండి మూడు పంటల ఉత్పత్తిని పొందుతాము. దీనిని మల్టీలేయర్ టెక్నిక్ అంటారు.

అక్టోబరు-మాసంలో మేము చేమదుంప పండిస్తాము. తర్వాత జనవరి వరకు వచ్చే రెండు నెలలకు మళ్లీ భూమి బీడుగా మారుతుంది.

ఈ 2 నెలల కాలాన్ని సీజన్‌కు అనుగుణంగా ఇతర పంటలను పండించుకోవచ్చు.

సూర్యకాంతి దిగువ పంటలకు చేరేలా వాటి మధ్య సరైన దూరాన్ని పాటిస్తూ మనం పండ్లను కూడా పండించవచ్చు.

**బహుళస్థాయి వ్యవసాయ పంటల కలయిక జాబితా క్రింద చూపబడింది:-**

# అల్లం+పాలకూర+అరటిపండు
# కంద+మిర్చి+దోసకాయ+బొప్పాయి
# పసుపు+ఉసిరికాయ+సొర కాయ+కొబ్బరి
# చిలగడదుంప+కార్రినేడర్+కాఫీ
# అల్లం+బెండకాయ+పొట్లకాయ
# యమ్+వంకాయ+బీర కాయ+బొప్పాయి
# చేమదుంప+తోటకూర +బెండకాయ
# ఉల్లిపాయ+బంగాళదుంప+చెరకు
# వెల్లుల్లి+పాలకూర+బెండకాయ+బొప్పాయి
# బంగాళదుంప+కాకర+బొప్పాయి+కొబ్బరి

క్రింది స్వభావం ప్రకారం పంటలను ఎంచుకోవాలి:-
తక్కువ ఎత్తులో ఉన్న పంటలు నీడలో, తేమలో పెరిగే లక్షణాలను కలిగి ఉండాలి. ఎగువ ఎత్తులో పెరిగే పంటలు ప్రత్యక్ష సూర్యకాంతిలో పెరిగే లక్షణాలను కలిగి ఉండాలి, ఎక్కువ బాష్పీభవన రేటును కలిగి ఉండాలి.

## బహుళస్థాయి వ్యవసాయం యొక్క లక్ష్యాలు
* బహుళస్థాయి వ్యవసాయం యొక్క ప్రధాన లక్ష్యం నిలువు స్థలాన్ని గరిష్ఠంగా, సమర్థవంతంగా ఉపయోగించడం.
* ఉత్పత్తి కోసం భూమి యొక్క ప్రతి యూనిట్ విస్తీర్ణం యొక్క వాంఛనీయ వినియోగం.
* ఏడాది పొడవునా క్రమం తప్పకుండా పంటల కోత.
* ఉత్పాదకతను పెంచడంతో పాటు నీటి సంరక్షణ.

## బహుళస్థాయి నిర్మాణాన్ని రూపొందించే దశలు
•మొదట మీరు భూమిని ఎంచుకోవాలి. భూమి విస్తీర్ణం మీరు నాటాలనుకుంటున్న పంటల పరిమాణంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఎంచుకున్న భూమి రేఖాగణిత ఆకారంలో (చదరపు లేదా దీర్ఘచతురస్రం) ఉంటే అది చాలా బాగుంటుంది.

•భూమిని ఎంచుకున్న తర్వాత, భూమిని పునరుద్ధరించడం చేయాలి. ప్రైమరీ టిల్లేజ్, సెకండరీ టిల్లేజ్ వంటి వివిధ ఆపరేషన్లు చేయాలి, ఎక్కువ మొత్తంలో ఎఫ్‌వైఎం, వర్మీకంపోస్ట్‌ను మట్టిలో కలపాలి.

•విత్తే ముందు కొన్ని శిలీంద్ర సంహారిణిని కూడా మట్టిలో కలపాలి, ఎందుకంటే వేరు మండలంలో తేమ ఎక్కువగా ఉంటుంది, దీని కారణంగా వివిధ శిలీంధ్రాలు దాడి చేయవచ్చు.

•అప్పుడు, మనం నిర్మాణం లాంటి ఇల్లు కట్టుకోవాలి. మేము ఇంటి ఫ్రేమ్‌వర్క్ చేయడానికి వెదురు లేదా ఇతర చెక్క పెగ్‌లను ఉపయోగించవచ్చు. పైకప్పు యొక్క ఫ్రేమ్‌ను చిన్న వెదురుతో తయారు చేయవచ్చు, పైకప్పుపై వివిధ గడ్డి విస్తరించి ఉంటుంది. ఇది ప్రత్యక్ష సూర్యకాంతిని నిరోధిస్తుంది.

•మనం చుట్టూ ఉన్న మొత్తం నిర్మాణాన్ని కవర్ చేస్తే చాలా బాగుంటుంది. వివిధ రకాల గడ్డి మొక్కల సహాయంతో ఇది చేయవచ్చు.

• చెక్క పెగ్లు, గడ్డి వాడకం పెట్టుబడి ఖర్చును భారీగా తగ్గిస్తుంది.

**గమనిక:-** మనం మట్టి యొక్క pHని తనిఖీ చేస్తే చాలా బాగుంటుంది. (ఇది వేర్వేరు ల్యాబ్‌లలో జరుగుతుంది. మీరు మీ భూమి యొక్క మట్టి నమూనాను అందించాలి, వారు భూమి PH ను విశ్లేషిస్తారు. దీని కోసం మీరు కొంత డబ్బు చెల్లించాలి. పరీక్ష).

మట్టి యొక్క pH తటస్థ స్థాయికి దగ్గరగా ఉంటే చాలా మంచిది. ఇది చాలా ఆమ్లంగా లేదా చాలా ఆల్కలీన్గా ఉంటే ఉత్పత్తి తీవ్రంగా తగ్గిపోతుంది.

**గమనిక:-**ఆమ్ల నేల కోసం, సున్నం వేయాలి.

## పంటల వృద్ధి నమూనా
బహుళస్థాయి వ్యవసాయంలో నాటిన ఈ విభిన్న (4-5) పంటలు వేర్వేరు పెరుగుదల, అభివృద్ధి వేగాన్ని కలిగి ఉంటాయి. తరువాత బహుళస్థాయిలను ఏర్పరుచుకునే పంటల రకాలను ఎంచుకోవడంలో ప్రత్యేక శ్రద్ధ ఇవ్వాలి.

* మొదటి పంట నేల లోపల పెరుగుతుంది, పరిపక్వం చెందుతుంది. లోతైన పంట మొలకెత్తడానికి పట్టే సమయం అత్యధికంగా ఉండాలి.
* తదుపరి పంట నేల మధ్య ఉపరితలం వద్ద పెరగాలి, అత్యంత లోతైన పంట కంటే వేగంగా, నెమ్మదిగా మొలకెత్తాలి.
* తదుపరి పంట నేల స్థాయి ఎత్తులో పరిపక్వం చెందాలి, అన్ని ఇతర పంటలు ఇతర పంటలకు ఖాళీని వదిలివేస్తే అది వేగంగా పెరుగుతుంది, పరిపక్వం చెందుతుంది.
* చివరి పంట గరిష్ఠ ఎత్తులో పక్వానికి రావాలి. నిజానికి - ఇది చాలా కాలం పాటు పెరిగే పండు. దీన్ని నిర్దిష్ట ప్రదేశాల్లో పెంచాలి, సంఖ్య తక్కువగా ఉండాలి.

## బహుళస్థాయి వ్యవసాయంలో పంట స్వభావం
1.భూగర్భంలో నాటిన పంటలు లోతుగా పాతుకుపోయిన పంట, నీడను ఇష్టపడేవిగా ఉండాలి.

2. ఉపరితలంపై నాటిన పంటలు ఆకులతో ఉండాలి. ఈ ఆకులతో కూడిన మొక్కలను నాటడం ద్వారా మనకు చాలా ప్రయోజనాలు కలుగుతాయి. ప్రయోజనాలు క్రింద ఇవ్వబడ్డాయి:-

✓ఆకులతో కూడిన మొక్కలు భూమిని పూర్తిగా కప్పి ఉంచుతాయి, కాబట్టి కలుపు మొక్కలు పెరగడానికి తగినంత స్థలం లేదు.

✓ఈ ఆకులతో కూడిన పంటలు భూమిని పూర్తిగా కప్పి ఉంచడం వలన, నేలలోని తేమ సంరక్షించబడుతుంది, మనం క్రమం తప్పకుండా నీరు త్రాగవలసిన అవసరం లేదు.

✓ఈ ఆకులతో కూడిన పంటలు పెరగడం ప్రారంభించినప్పుడు పండించబడతాయి. కోత సమయంలో, అవి వేరు చేయబడతాయి. దీని కారణంగా, నేలలో మంచి గాలి ఉంటుంది.

3.ఎదుగుదల, అభివృద్ధి కోసం ఎక్కే మొక్కలను సరిగ్గా పేర్చాలి. ఈ క్లైంబింగ్ మొక్కలు పైకప్పు నిర్మాణం వరకు చేరతాయి. శిక్షణతో వాటిని సక్రమంగా నిర్వహించాలి.

4. నేరుగా పెరుగుతున్న మొక్కల కోసం, అవి ఎక్కువ స్థలాన్ని ఆక్రమించకుండా వాటిని కత్తిరించాలి. అవి చివరికి ఫలాలను ఇస్తాయి, మిగిలిన అన్ని పొరల కోత పూర్తయిన తర్వాత వాటి కోత జరుగుతుంది.

## నిర్వహణ పద్ధతులు
వివిధ పంటలు వేర్వేరు సమయాల్లో పండించడం వల్ల ఈ రకమైన వ్యవసాయ వ్యవస్థకు మంచి నిర్వహణ పద్ధతులు అవసరం.

చేయవలసిన కొన్ని నిర్వహణ పద్ధతులు:-

పంటలు ఎక్కడం కోసం స్టాకింగ్ సరైన ఏర్పాటు చేయాలి.

ఉపరితలంపై పెరిగే ఆకులతో కూడిన పంటలను క్రమ పద్ధతిలో కోయాలి.

నిర్మాణం లోపల క్రిమి ఉచ్చులు ఉండేలా ఏర్పాటు చేయాలి.
గమనిక:-కీటకాల ఉచ్చును ఇంట్లో తయారు చేసుకోవచ్చు, మార్కెట్‌లో కూడా కొనుగోలు చేయవచ్చు (ఉదా:-ఫెరోమెన్ ట్రాప్).

బహిరంగ ప్రదేశాల్లో ఈ తరహా వ్యవసాయం చేయలేం. అలా చేస్తే నాణ్యత, దిగుబడి దెబ్బతింటుంది. కాబట్టి, మనం చేసేది ఏమిటంటే, వెదురు, అడవి గడ్డితో షేడింగ్ నిర్మాణాన్ని సృష్టించండి.

నిర్మాణం కింద మంచి స్థలాన్ని చేయడానికి వివిధ పంటల శిక్షణ చేయవచ్చు.

బలహీనమైన మొలకలను తొలగించి పర్వతారోహకులకు ట్రేల్లిస్ తయారు చేయాలి.

అధిక నీటిపారుదల హానికరం. కాబట్టి, ఈ రకమైన వ్యవసాయ విధానం తేమను కాపాడుతుంది కాబట్టి సరైన నీటిపారుదల చేయాలి.

## బహుళస్థాయి వ్యవసాయం యొక్క ప్రయోజనాలు
బహుళస్థాయి వ్యవసాయం వల్ల మనం పొందగలిగే అనేక ప్రయోజనాలు ఉన్నాయి. కొన్ని ప్రయోజనాలు క్రింద ఇవ్వబడ్డాయి:-

కొన్ని పంటలు ఇతరులకన్నా ముందుగానే పరిపక్వం చెందుతాయి. కాబట్టి మనం రెగ్యులర్‌గా ఆదాయాన్ని సంపాదించుకోవచ్చు. ఇది ఉపాధిని సృష్టించడానికి కూడా సహాయపడుతుంది.

బహుళస్థాయి వ్యవసాయం ఖరీదైన పాలీ-హౌస్‌ల అవసరాలను తగ్గిస్తుంది, వెదురు, ఆకు గడ్డి వంటి స్థానిక పదార్థాల సహాయంతో నీడను తయారు చేయవచ్చు. ఇది పెట్టుబడి ఖర్చును 4 రెట్లు తగ్గిస్తుంది.

ఈ నిర్మాణం సరైన మొత్తంలో సూర్యరశ్మిని పంటలకు అందేలా చేస్తుంది. వేసవిలో కూడా చాలా మంచి దిగుబడి వస్తుంది.

ఇది నేలలో నీరు, తేమ సంరక్షణలో కూడా సహాయపడుతుంది. బహుళస్థాయి వ్యవసాయ విధానం 70% నీటిని ఆదా చేస్తుంది.

పొలంలో వ్యవసాయంలో ఒక మొక్కకు సమానమైన ఎరువుల పరిమాణం బహుళస్థాయి నిర్మాణంలో 4 పంటలకు సరిపోతుంది.

ఈ రకమైన వ్యవసాయ విధానం యొక్క ప్రధాన ప్రయోజనాల్లో ఒకటి వాతావరణ మార్పుల ప్రభావం. నిర్మాణం కింద సొంత పర్యావరణ వ్యవస్థ ఏర్పడింది. కాబట్టి, పంట ఉత్పత్తి పూర్తిగా బాహ్య కారకాలచే ప్రభావితం కాదు.

ఈ వ్యవస్థ కలుపు మొక్కల అంకురోత్పత్తిని నిర్మూలించడానికి సహాయపడుతుంది. ఇది ఉత్పత్తిని పెంచడానికి సహాయపడుతుంది.

వ్యవసాయోత్పత్తి కోసం భూమి యొక్క వాంఛనీయ వినియోగంలో ఇది సహాయపడుతుంది. తక్కువ మొత్తంలో భూమి ఉన్నవారు కూడా పెద్ద మొత్తంలో వ్యవసాయ వస్తువులను ఉత్పత్తి చేయవచ్చు.

ఇది ఉపాధి అవకాశాలను సృష్టించేందుకు సహాయపడుతుంది.

ఈ వ్యవసాయ విధానం పెట్టుబడి వ్యయాన్ని తగ్గించడం ద్వారా తెగుళ్లు, కలుపు మొక్కలను సమర్థవంతంగా నియంత్రించడంలో సహాయపడుతుంది.

ఈ వ్యవసాయ విధానంలో తెగుళ్లు, వ్యాధుల దాడి తక్కువ.

## బహుళస్థాయి వ్యవసాయంపై తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
1. బహుళస్థాయి వ్యవసాయం లాభదాయకంగా ఉందా?

అవును- బహుళస్థాయి వ్యవసాయంలో మనం ఒకే క్షేత్రంలో అనేక పంటల నుండి ఆదాయం పొందవచ్చు. సాధారణంగా ప్రజలు పొలంలో ఒక ప్రధాన పంటను వేస్తారు, వారు ఉత్పత్తిని పొందడానికి, డబ్బు సంపాదించడానికి వేచి ఉండాలి. కానీ-మల్టీలేయర్ వ్యవసాయంలో-ఒకరు ఏడాది పొడవునా పంటను పొందవచ్చు, ఎక్కువ ఆదాయాన్ని పొందవచ్చు.

2. మనం ఇంట్లోనే బహుళస్థాయి వ్యవసాయాన్ని ప్రారంభించవచ్చా?

అవును మనం చేయగలం. మేము దానిని వాణిజ్య పద్ధతిలో తయారు చేయలేము, కానీ ట్రయల్ ప్రయోజనం కోసం మేము నిర్దిష్ట చిన్న భూభాగాన్ని ఎంచుకుని, అదే భూమిలో వివిధ పంటలను పండించడం ప్రారంభించవచ్చు. ఇది కిచెన్ గార్డెన్‌గా కూడా పనిచేస్తుంది.

3. బహుళస్థాయి వ్యవసాయం లాభదాయకంగా ఉందా?

అవును- బహుళస్థాయి వ్యవసాయంలో మనం ఏడాది పొడవునా ఒకే భూమి నుండి అనేక పంటలను విక్రయించడం ద్వారా లాభం పొందవచ్చు. సాధారణంగా ప్రజలు పొలంలో ఒక ప్రధాన పంటను వేస్తారు, వారు ఉత్పత్తిని పొందడానికి, డబ్బు సంపాదించడానికి వేచి ఉండాలి. కానీ-మల్టీలేయర్ వ్యవసాయంలో-ఒకరు ఏడాది పొడవునా పంటను పొందవచ్చు, ఎక్కువ ఆదాయాన్ని పొందవచ్చు.

4. బహుళ అంతస్తుల వ్యవసాయం అంటే ఏమిటి?

బహుళ అంతస్తుల వ్యవసాయం బహుళస్థాయి వ్యవసాయాన్ని పోలి ఉంటుంది. ఈ వ్యవస్థలో, మేము వేర్వేరు ఎత్తుల మొక్కలను పెంచుతాము, దీని మూలాలు వేర్వేరు లోతుకు చేరుకుంటాయి. ఈ విధంగా, మేము నిలువు స్థలాన్ని సమర్థవంతంగా ఉపయోగిస్తాము.