జ్యోతిషం

thumb|చిలక జ్యోతిష్యం
thumb|అరచేతిలో ఉన్న రేఖల ఆధారంగా జ్యోతిష్యం చెప్పుట
**జ్యోతిష్యం** లేదా **[[జోస్యం]] **, భవిష్యత్తును తెలుసుకొనుటకు ప్రపంచ వ్యాప్తంగా అనేకమంది విశ్వసించే విధానం. ఇది నిర్దిష్టమైన హిందూ ధర్మ శాస్త్రము. జీవి జీవితంలో జరిగిందీ, జరుగుతుంది, జరగబోయేదీ జననకాల గ్రహస్థితి ప్రకారం , శరీర లక్షణాలు, అర చేతులు, మొదలగు వివిధ అంశాలను ఆధారం చేసుకొని చెప్పబడుతుంది. ఆరు వేదాంగాలలో **జ్యోతిష్యం** ఒకటి. ఇప్పటికీ ఆదరణ పొందుతున్న ప్రాచీనశాస్త్రాలలో ఇది కూడా ఉంది. మొట్టమొదటిగా జ్యోతిష్య శాస్త్రాన్ని గ్రంధరూపంలో వరాహమిహిరుడు అందించాడు. హిందూ సాంప్రదాయాల, విశ్వాసాలలో జన్మ సిద్దాంతం ఒకటి. జన్మసిద్దాంతం ప్రకారం  పూర్వ జన్మ పాపపుణ్యాల ప్రభావం ప్రస్తుత జన్మలో ఉంటుంది. దానికి తగిన విధంగా, తగిన సమయంలోనే జీవి జననం ఈ జన్మలో జరుగుతుంది. అనగా అటువంటి గ్రహస్థితిలో జీవి జననం జరుగుతుంది. ఇది అంతా దైవలీలగా హిందువులు భావిస్తారు. కావున ప్రతి జీవి భూత భవిష్యత్ వర్థమాన కాలాలు  జననకాల గ్రహస్థితి ప్రకారం  జరుగుతాయి. ఇది హిందువుల ప్రగాఢ విశ్వాసం. హస్తసాముద్రికము, గోచారము, నాడీ జ్యోస్యము, న్యూమరాలజీ, ప్రశ్న చెప్పడం, సోది మొదలైన విధానాలుగా జ్యోస్యం చెప్పడం వాడుకలో ఉంది.ఈ వాక్యం రచన కొమర్రాజు భరద్వాజ్ శర్మ గారు 

## పురాణాలలో జ్యోతిష్యం
*శ్రీనివాసుడు పద్మావతిని చేపట్టడానికి సోది చెప్పే స్త్రీ రూపంలో వచ్చి తన ప్రణయ వృత్తాంతాన్ని ఆకాశరాజు దంపతులకు తెలిపి వారిలో తమ వివాహం పట్ల సుముఖత కలిగించి పద్మావతిని పరిణయమాడటంలో విజయం సాధించినట్లు పురాణ కథనాలు చెప్తున్నాయి.
*కంసుడికి మేనల్లుడి రూపంలో మరణం పొంచివున్నట్లు ఆకాశవాణి ముందుగానే వినిపించింది.
*శిశుపాలుని మరణం కృష్ణుని ద్వారా సంభవించనున్నదని పెద్దలు చెప్పినట్లు అందువలన శిశుపాలుని తల్లి కృష్ణుని నుండి నూరు తప్పుల వరకు సహించేలా వరం పొందినట్లు భారతంలో వర్ణించబడింది. ఆ తరువాత నూరు తప్పులు చేసి శిశుపాలుడు కృష్ణుని చేతిలో మరణించడం లోక విదితం.
* ఐదుగురు మహావీరులు ఒకే నక్షత్రంలో పుడతారని, వారిలో మొదటిసారిగా ఎవరు ఎవరిని సంహరిస్తారో, మిగిలిన ముగ్గురు అతని చేతిలోనే మరణిస్తారని ముందుగానే చెప్పడం జరిగింది. ఆ ఐదుగురు మహావీరులు ఎవరంటే భీముడు, ధుర్యోధనుడు, జరాసంధుడు, బకాసురుడు, కీచకుడు. అందుకే గాంధారి తన కుమారుడు దుర్యోధనుడిని దీర్ఘాయుష్కుని చేయటానికి, అతని శరీరాన్ని వజ్రకాయంగా మార్చడానికి శక్తివంతమైన మూలికా ఔషధాన్ని అతనికి రాస్తున్నప్పుడు, దానిని చెడగొట్టడానికే, పనిగట్టుకుని మరీ శ్రీకృష్ణుడు అక్కడికి వచ్చి, దుర్యోధనుడిని ఆయుఃక్షీణుడిని చేసాడనే విషయం కూడా లోక విదితమే
*త్రిజటా స్వప్నవృత్తాంతములో శ్రీ రాముడు రావణుని వధించి సీతమ్మను విడిపించినట్లు త్రిజట వాల్మీకి పలికించడం స్వప్నాధారిత జ్యోస్యం వాడుకలో ఉన్నదని చెప్పడానికి నిదర్శనం.
*అనేక పురాణాలలో జ్యోతిష్యశాస్త్రమునకు సంబంధించిన శాస్త్రీయాంశాలు పేర్కొనబడినవి. గరుడ మహా పురాణం జ్యోతిష్య శాస్త్రాన్ని   (పూర్వఖండము లోని 59 నుండి 67 అధ్యాయములవరకు గల)  తొమ్మిది అధ్యాయాలలో వివరించింది. వీటిలో సాముద్రిక శాస్త్రమును గురించి 64,65 అధ్యాయాలు రెండింటిలో విశదీకరించింది.

## జానపదుల జోస్యం
*చిలుక జోస్యం, పుల్లల జోస్యం, రాగుల జోస్యం, చిప్పకట్టె జోస్యం, అంజన పసరు జోస్యం, చెంబు జోస్యం మొదలైనవి జానపదుల జోస్యాలు.
*బాలసంతు వారు శైవులు.తెల్లవారు ఝామున గంట వాయిస్తూ ఇంటింటికి వచ్చి ఇంటి యజమాని విన్నా వినకపోయినా జోస్యం చెప్పి వెళతారు.
### ప్రశ్నా శాస్త్రం
జ్యోతిష శాస్త్రంలో ప్రశ్నాశాస్త్రం ప్రాముఖ్యత సంతరించుకుంది. ప్రశ్నా శాస్త్ర సంబంధిత విషయాలు శ్రీ విష్ణు ధర్మోత్తర మహాపురాణంలో లభ్యమవుతాయి. కనుక ఈ శాస్త్రం ఆతి పురాతన కాలం నుండి ప్రాచుర్యం పొంది ఉంది. ప్రశ్నఅడగడం అన్నది అప్పటి నుండి ఇప్పటి వరకు వాడుకలో ఉన్న విషయమే. అనేక రూపాలలో ప్రశ్నలకు సమాధానం చెప్పేవాళ్ళున్నా జ్యోతిష శాస్త్ర పండితులు అతి జాగరూకతతో గణించి చెప్పే సమాధానాలు విశ్వసించ దగినవి. ప్రశ్నా శాస్త్రానికి సమాధానం చెప్పాలంటే సాధారణంగా జాతక చక్రాన్ని చూసి చెప్పే కంటే విశేష పాండిత్యం అవసరమౌతుంది. పురాణాలలో ప్రశ్నా శాస్త్రాన్ని గురించి ప్రత్యేకంగా ప్రస్తావించబడింది. పృచ్ఛకుడు ఎలా ఉండాలి, ఏ సమయంలో ప్రశ్న అడగాలి. ఎలాంటి ప్రదేశంలో అడగాలి మొదలైన అనేక విషయాలు ప్రస్తావించబడ్డాయి. అలాగే ప్రశ్నను చెప్పే పండితుడు ఎలా చెప్పాలి అనే విషయాలు ప్రస్తావించబడ్డాయి. వాటిలో శ్రీ విష్ణు ధర్మోత్తర మహాపురాణంలో ప్రస్తావించబడిన విషయాలు ఇక్కడ చూడవచ్చు. 
* ప్రశ్నచెప్పే జ్యోతిష పండితుడు శుభ్రమైన వస్త్రధారణ చేసి ఉండాలి. శ్వేతవస్త్రధారణ మరింత శ్రేష్టం. 
* ప్రశ్నచెప్పే జ్యోతిష పండితుడు మంచి మనసు కలవాడై ఉండాలి.
* ప్రశ్నచెప్పే జ్యోతిష పండితుడు శుభసమయంలో సమాధానం చెప్పాలి.
* చెప్పే జ్యోతిష పండితుడు తలంటుకున్న సమయంలో, దుఃఖితుడై ఉన్న సమయంలో, వికలమై మనస్సు కల్లోలితమైన సమయంలో, తల విరబోసుకున్న సమయంలో,
* మీద నిలబడి ఉన్న సమయంలో సమాధానం చెప్పకూడదు. అలాంటి సమయంలో పండితుడిని ప్రశ్న అడగకూడదు. ఆ పరిస్థితిలో చెప్పే సమాధానం అశుభాన్ని కలిగిస్తుంది.
* ప్రశ్న అడిగే ప్రదేశం పట్టి ఫలితాలు ఉంటాయి. పూలున్న ప్రదేశం, వృక్షములు ఉన్న ప్రదేశం, పచ్చిక మైదానాలు, నదీతీరాలు, సరస్సు తీరాలు, చక్కగా లక్ష్మీకళుట్టిపడుతున్న భవనాలలో చెప్పే సమాధానం
శుభఫలితాలు ఇస్తాయి.
* ప్రశ్న అడుగు పృచ్ఛకుడు శ్మశానం, కబేళా (మాంసవిక్రయ శాల), కారాగారం, నడి రోడ్డు, బురదగల ప్రదేశం, పాడుబడిన కట్టడాలు, పాడుబడిన గృహములు, ఎలుకలు కలుగులు, పాము కన్నాలు, పురుగులు ఉన్నప్రదేశంలో అడిగిన అశుభఫలితాలు కలుగుతాయి.
* దండహస్తులు (చేత కర్రలు పట్టుకున్న వాళ్ళు), కాషాయ వస్త్ర ధారులు, తల అంటుకున్న వాళ్ళు, జాతి భ్రష్టులు, నపుంసకులు, స్త్రీలు, సంకెళ్ళు తాళ్ళు పట్టుకున్న వాళ్ళు, తాడి పండ్లు చేత పట్టున్న వాళ్ళు అడిగిన ప్రశ్నకు ఫలితం భయంకరం ఫలితాలను ఇస్తుంది.
* సంధ్యా సమయం, మిట్ట మధ్యాహ్నం, మధ్యాహ్నానికి ముందు సమయం, రాత్రి వేళలు అడిగిన అశుభ ఫలితం ఇస్తుంది. ఉత్తర దిక్కు, ఈశాన్య మూల, తూర్పు దిక్కున నిలిచి అడిన శుభ ఫలితం ఇస్తుంది.
ప్రశ్నాశాస్త్రంలో 1నుండి249 మధ్య ఒక అంకెను పృచ్ఛకుడుని అదిగి ఆ అంకెకు సంబంధించిన సబ్ ఆధారముగా ఫలమును చెప్పు విధానము ఉత్తమమైనది

## సాయన, నిర్ణయ సిద్ధాంతాలు
రాశి చక్రానికి ప్రారంభ బిందువు ఎక్కడ అన్నదొక వివాదం. ప్రతీ సంవత్సరం సూర్యుడు భూమధ్య రేఖ పైకి వచ్చే బిందువుని వసంత విషువద్బిందువు (Vernal Equinox) అని అంటారు. అది సుమారుగా మార్చి 21వ తేదీన జరుగుతుంది. ఆరోజు భూమధ్య రేఖమీద పగలు, రాత్రి సమానంగా ఉంటాయి. ఈ బిందువే రాశి చక్రానికి ప్రారంభ బిందువు అని ఒక సాంప్రదాయం. ఇలా లెక్కపెట్టే రాశిచక్రాన్ని సాయన రాశిచక్రం అంటారు. కానీ భూమి తనచుట్టూ తాను తిరగడమే కాక బొంగరంలా ధ్రువాల దగ్గర అటూ ఇటూ ఊగుతూ ఉంటుంది. ఈ ఊగే చలనం ఫలితంగా ప్రతి ఏడాదీ సూర్యుడు భూమధ్య రేఖ మీదకి వచ్చే బిందువు కొద్దిగా వెనక్కి వెళ్ళిపోతూ ఉంటుంది (Precession of the Equinoxes).

దీని ఫలితంగా రాశిచక్రపు ప్రారంభ బిందువు కూడా మారిపోతూ ప్రతీ డెబ్భైరెండు సంవత్సరాలకు ఒక డిగ్రీ చొప్పున వెనక్కి జరిగిపోతూ ఉంటుంది. కాబట్టి సాయన రాశి చక్రం అంటే ప్రతీ ఏడాదీ ప్రారంభ బిందువు మారిపోయే రాశిచక్రం (Tropical Zodiac). దీన్ని ప్రధానంగా పాశ్చాత్య జ్యోతిషంలో ఉపయోగిస్తారు.

అయితే ప్రస్తుతం ప్రాచుర్యంలో ఉన్న భారతీయ జ్యోతిశ్శాస్త్రం ఇలా మారిపోయే రాశిచక్రాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకోదు. ఒకానొక స్థిరమైన బిందువునించి రాశిచక్రాన్ని లెక్కిస్తుంది. ఆ రాశిచక్రాన్ని నిరయణ రాశి చక్రం అంటారు. వసంతవిషువద్బిందువుకీ (అంటే పాశ్చాత్య రాశిచక్రపు ప్రారంభ బిందువుకీ) ఈ స్థిర బిందువుకీ మధ్య ప్రస్తుతం సుమారు 23 డిగ్రీల తేడా ఉంది. దాన్నే అయనాంశ అంటారు. అయితే ఈ స్థిరబిందువు ఎక్కడ ఉండాలి అన్నదానిపై కూడా జ్యోతిష్కులకి ఏకాభిప్రాయం లేదు. భారతీయ జ్యోతిషంలో కూడా ఒక సంప్రదాయానికీ మరొక సంప్రదాయానికీ ఈ స్థిరబిందువు కొద్దిగా మారుతుంది. అంటే అయనాంశ మారుతుంది. ఈ అయనాంశలో లాహిరి, రామన్, దేవదత్త, కృష్ణమూర్తి మొదలైన రకాలు ఉన్నాయి.

**[[గోచారము]]**'వాలు పాఠ్యం*
గోచారము అంటే గోళాల యొక్క సంచారం ఆధారంగా జోస్యం చెప్పడం. చంద్రగోళం భూప్రదక్షణం చేసే సమయంలో ఒక్కొక్క రోజూ ఒక్కొక్క నక్షత్రం సమీపంలో కనిపిస్తుంది. చంద్రుడు సమీపలోని నక్షత్రాన్ని జాతకుని జన్మ నక్షత్రం. ఈ నక్షత్రాలను వాటి ప్రక్కన కనిపించే నక్షత్రాతో కలిపి ఒక ఊహా రేఖతో గుర్తించి వాటిని రాసులుగా గుర్తించారు. దీని ఆధారంగా చంద్రుని సమీపంలో ఉన్న నక్షత్రరాసిని జాతకుని రాశిగా వ్యవహరిస్తారు. సూర్యుడు ఒకరాశినుండి ఇకంకొక రాశి మారటానిని సంక్రమణ లేక సంక్రాంతి అంటారు. సూర్యుడు జ్యోతిష్యశాస్త్రాన్ననుసరించి ఒక్కొక్క మాసంలో ఒక్కొక్క రాసిలో ప్రవేశిస్తాడు. సంవత్సరాకాలంలో 12 రాసులలో సంచరిస్తాడు. తమిళులు తమ సంవత్సరాన్ని సూర్య సంచారాన్ని అనుసరించి గణిస్తారు. సుర్యుడు మేషంలో ప్రవేశించే రోజు వారికి నూతన సంవత్సర ఆరంభం అవుతుంది. సూరుడు మకరరాశిలో ప్రవేశించినపుడు హిందువులు పెద్ద పండుగగా ఆచరించే సంక్రాంతి పండుగ పర్వదినం. సంక్రాంతిని మకర సంక్రాంతి అనే పేరుతో కూడా పిలవడం హిందువుల అలవాటు. ఒక సంవత్సర కాలంలో 12 సంక్రాంతులు వస్తాయి. ఈ విధంగా సూర్యుడు, చంద్రుడు, అంగారకుడు, బుధుడు, గురువు, శుక్రుడు, శని మొదలైన గ్రహాలు ఛాయా గ్రహాలుగా జ్యోతిష్యశాస్త్రాలలో పిలవబడే రాహువు, కేతువు యొక్క సంచారము జ్యోతిష్య గణనలో భాగాలు. ఇవి కాక తెలుగు, మలయాళ జ్యోతిష్కులు శని గ్రహ ఊపగ్రహాలలో పెద్దదైన మాందిని శని పుత్రునిగా వ్యహరిస్తూ గణనలోకి తీసుకుంటారు. తమిళ జ్యోతిష్యంలో మాంది గణనలోకి తీసుకొనే ఆచారం లేదు. గ్రహాలు సూర్యుని చుట్టూ ప్రదక్షిణ చేసే కాలాన్ని 12 రోజులుగా విభజించి జ్యోతిష్య గణన చేస్తారు. వీటి ఆధారంగా గోచార ఫలితాలు ఉంటాయి.

గ్రహాలు గోచార రీత్యా ద్వాదశ రాశులలో సంచార చేస్తున్నప్పుడు కలిగే ఫలితాలు.........!!
గ్రహాలు నిత్యము చలనము కలిగి ఉంటాయి. స్థిరముగా ఒకదగ్గర ఉండవు. అలా చలనము కలుగుతూ వివిధ రాశులలో తమతమ కక్ష్యలలో భ్రమణము చెందుతూ ఉంటాయి. దీనినే గోచారము అంటారు.
జాతకులు జన్మించిన జన్మ రాశి ఆధారముగా గోచారము ద్వారా ఫలితములు తెలుసుకోవచ్చు. ఒకవేళ జన్మ రాశి తెలియనివారికి పేరును బట్టి నామ నక్షత్రముతెలుసుకొని నామ రాశిని తెలుసు కొని కొంతవరకు ఫలితములు తెలుసు కొనవచ్చును.
గ్రహ బలము ఎంత బాగున్ననూ, గోచారము అనుకూలముగా లేనిచో మానవులు శుభ ఫలితములను పొందజాలరు. గోచారములో గ్రహములు జన్మరాశినుండి వివిధ స్థానములలో ఉన్నప్పుడు ఫలితములు ఏవిధముగా కలుగ చేస్తాయి .
 గోచారరీత్యా గ్రహాలకు శుభాశుభా స్ధానాలు.....
 షట్త్రిదశస్ధో భానుః షడ్డశ జన్మత్రిసప్తక శీతాంశుః
ద్వ్యష్ట చతుర్ధశ షట్ జ్ఞః గురురద్రద్వి నవ పంచమే శుభ ఫలదః
కవిరగ దశ షడ్వర్జః కుజ భానుజ రాహు కేతవ ష్షట్త్రిస్ధాః
ఏకాదశ స్ధా స్సర్వే సమతారాః పరమ మైత్ర తారాశ్శు ధఫలదాః
శుభ స్ధానాలు :-
సూర్యుడు జన్మరాశి నుండి 3, 6, 10, 11 స్థానములలోనూ
చంద్రుడు జన్మరాశి నుండి 1, 3, 6, 7, 10, 11 స్థానములలోనూ
బుధుడు జన్మరాశి నుండి 2, 4, 6, 8, 10, 11 స్థానములలోనూ
గురుడు జన్మరాశి నుండి 2, 5, 7, 9, 11 స్థానములలోనూ
శుక్రుడు జన్మరాశి నుండి 1, 2, 3, 4, 5, 8, 11, 12 స్థానములలోనూ
కుజ శని రాహువు కేతువు లు జన్మరాశి నుండి 3, 6, 11 స్థానములలో సంచారం చేస్తున్నప్పుడు శుభ ఫలితములు కలుగ చేయుదురు.
అశుభ స్ధానాలు:- 
సూర్యుడు జన్మరాశి నుండి 1, 2, 4, 5, 7, 8, 9, 12 స్థానములలోనూ
చంద్రుడు జన్మరాశి నుండి 2,4,5,8,9,12 స్థానములలోనూ
బుధుడు జన్మరాశి నుండి 1,3,5,7,9,12 స్థానములలోనూ
గురుడు జన్మరాశి నుండి 1,3,4,6,8,10,12 స్థానములలోనూ
శుక్రుడు జన్మరాశి నుండి 6,7,10 స్థానములలోనూ
కుజ శని రాహువు కేతువు లు జన్మరాశి నుండి 1,2,4,5,7,8,9,10,12 స్థానములలో సంచారం చేస్తున్నప్పుడు అశుభ ఫలితాలు కలుగజేస్తారు.
గోచార రీత్యా జన్మ రాశి నుండి పన్నెండు రాశులలో నవగ్రహములు సంచరించేటపుడు కలుగు ఫలితాలు ఈ విధముగా ఉంటాయి .
సూర్యుడు:-
 స్థానభ్రష్టం , భయం , సంపదా , మానభంగం , మహాద్భయం
శత్రు క్షయం , వ్యధా , రోగం , దుఃఖం ,సిద్ది , ధనాదనే
క్రమేణ జన్మ రాష్యాది కురుతేతే పద్మ భాంధవః
తాత్పర్యము : సూర్యుడు జన్మ రాశిలో సంచరించునపుడు స్థాన మార్పిడి , 2 వ రాశికి వచ్చినపుడు భయమును 3 సంపదను 4 మాన హానిని 5 విశేష భయమును 6 శత్రు నాశనం 7 దుఃఖము 8 రోగము 9 విచారమును 10 కార్య సిద్ధిని 11 ధన లాభమును 12 ధన వ్యయమును కల్గించును.
చంద్రుడు :-
అన్నవృద్ధిం, ధన క్షీణం , ద్రవ్య లాభం , మహాద్గతం
కార్యనాశంచ , విత్తంచ , ద్రవ్యలాభంచ .మృత్యుచః
నృపక్రోధం ,సుఖం , లాభం , ధనక్షీణంటు చంద్రమా
తాత్పర్యము : చంద్రుడు 12 రాశులలో సంచరించునపుడు 1 భోజన సౌఖ్యమును 2 ధన క్షయమును 3 ద్రవ్యలాభమును 4 విశేష రోగ భయమును 5 కార్య నాశనము 6 ధనరాబడిని 7 ద్రవ్య లాభమును 8 మరణ సమాన ఫలితములను 9 రాజ కోపమును 10 సౌఖ్యమును 11 లాభమును 12 ధన నష్టమును కలిగించు చున్నాడు .
కుజుడు :-
ఖేదం , దౌర్భాగ్యం , సౌభాగ్యే , రిపుపీడాం , రిపోర్భయం
అర్ధసిద్ధి ,మనర్ధంచ , శస్త్రభాదాం,ధనక్షయం
అశోకంచ, ధనం , క్రూర క్రమేణా కురుతే కుజః
తాత్పర్యము : కుజుడు ద్వాదశ రాశులలో చరించు చున్నప్పుడు 1 దుఃఖము 2 భాగ్య హాని 3 సౌభాగ్యము 4 శత్రువుల వలన భాధలు 5 శత్రు భయము 6 ద్రవ్య సిద్ది 7 కార్య హాని 8 శస్త్రభాద గాయములు ఏర్పడుట 9 ధన వ్యయము 10 దుఃఖ నాశనము 11 ధన యోగము 12 క్రూరత్వము ను కలుగ జేయును .
బుధుడు :-
 బంధనం , హేమలాభంచ . రిపుపీడం , రిపుక్షయం
దారిద్ర్యం ,భూషణం , లాభం, మనసిద్దిం ,ధనక్షయం
ప్రమోదం, మోదసంహారం, బుదః కుర్యాత్క్రమాద్గతః
తాత్పర్యము: బుధుడు పన్నెండు రాశులలో సంచరిచు సమయములలో 1 బంధనము 2 సువర్ణ లాభము 3 శత్రుభాధలు 4 శత్రువుల నాశనము 5 దరిద్రము 6 ఆభరణ లాభము 7 లాభములను 8 సంతోషము 9 ధన నష్టము 10 ప్రమోదము 11 మోదమును 12 నాశనము కలిగించును .
గురుడు :-
 దేశ త్యాగం , విత్తం లాభం అనర్ధం ధన నాశనం
సంపద , క్లేశం , ఆరోగ్యం , ధన హానిం ,ధనాగమం
పీడనం లాభ నష్టంచా క్రమేణ కురుతే గురుః
తాత్పర్యము : గురుడు ద్వాదశ రాశులలో సంచరించు సమయములో 1 దేశ త్యాగము 2 ధన లాభము 3 కార్య హాని 4 ధన నాశనము 5 సంపద 6 దుఃఖము 7 ఆరోగ్యము 8 ధన హాని 9 ధనాగమము 10 ఆయాసము 11 లాభములను 12 నష్టములను కల్గించు చున్నాడు .
శుక్రుడు :-
 ఆరోగ్యం భూషణం లాభం రతించ ప్రియదర్శనం
మానహానిం మహాద్రోగం భూలాభం ధాన్యవర్ధనం
ప్రమోదంచ ధనంచైవ సంతోషం కురుతే భ్రుగు;
తాత్పర్యము : శుక్రుడు ద్వాదశ రాశులలో సంచరించేటప్పుడు 1 ఆరోగ్యము 2 అలంకారము 3 లాభము 4 రతిసౌఖ్యము 5 మిత్రదర్శనము 6 మానహాని 7 విశేషరోగము 8 భూలాభము 9 ధాన్యవృద్ధి 10 ప్రమోదము 11 ధనము 12 సంతోషముల ను కలుగ జేయును .
శని :-
విపత్తి హానిం సంపత్తి కుక్షిరోగం సుతక్షయం
లక్ష్మీకరం మహర్ధైన్యం మరణం దేహ శోషణం
బంధనం లాభ నష్టంచ క్రమేణ కురుతే శని:
తాత్పర్యము : శని పన్నెండు రాశులలో సంచారము చేయు నపుడు 1 ఆపదలను 2 హానిని 3 సంపదను 4 గర్భసంభంద రోగములను 5 సంతానమునకు కష్టములను , నాశనమును 6 మహా ఐశ్వర్యమును 7 మహా దరిద్రమును 8 మరణ సమాన ఫలితములను 9 దేహ శోషణమును 10 బంధనమును 11 లాభమును 12 అనేక విధాల నష్టములను కలిగించు చున్నాడు .
రాహు , కేతువులు : -
రాహోర్జన్మ గతో భయంచ కలహం సౌభాగ్య మాన
క్షయే ,విత్తభ్రంశం మహాత్శుఖే రిపుభయం చాష్టౌచ
చోరాద్భయం శత్రోర్వుద్ది ధనక్షయం శుభ ఫలం
భ్రుత్యప్యనాశం వ్యయేకుర్యాత్ తత్ఫలమేవ
కేతు రనిశం చేత్యాహు గార్గ్యాతయః
తాత్పర్యము : రాహు కేతు గ్రహములు జన్మరాశి నుండి పన్నెండు రాశులలో సంచరించు సమయమున 1 భయమును 2 కలహాలను 3 సౌభాగ్యమును 4 మానహానిని 5 ధన నష్టములను 6 మహా సుఖములను 7 శత్రువుల వలన భయమును 8 చొర భయమును 9 శత్రు వృద్ధిని 10 ధన క్షయమును 11 శుభ ఫలములను 12 భ్రుత్యునాశనమును కలిగించుదురు .
రచన ప్రముఖ జ్యోతిష్కులు డా.[[కొమర్రాజు భరద్వాజ్ శర్మ]]
||Top Astrologer In Telugu Dr.Komarraju Bharadwaj Sharma ||

==రాశులు నక్షత్ర పాదాలు==
సాధారణంగా ఒక రాశిలో తొమ్మిది పాదాలు ఉంటాయి.ఒక నక్షత్రానికి 4 పాదాలు ఉంటాయి. 


జ్యోతిష శాస్త్రంలో నక్షత్రాలను మూడు గణాలుగా విభజిస్తారు. ఇరవై ఏడు నక్షత్రాలలో అశ్వని, మృగశిర, పునర్వసు, పుష్యమి, హస్త, స్వాతి, అనూరాధ, శ్రవణం, రేవతి అను తొమ్మిది నక్షత్రాలు దేవగణ నక్షత్రాలు. భరణి, రోహిణి, ఆరుద్ర, పుబ్బ (పూర్వ ఫల్గుణి), ఉత్తర (ఉత్తర ఫల్గుణి), పూర్వాషాఢ, ఉత్తరాషాఢ, పూర్వబాధ్ర, కృత్తిక, ఉత్తరాబాధ్ర అను తొమ్మిది నక్షత్రాలు మానవ గణ నక్షత్రాలు. ఆశ్లేష, మఖ, చిత్త, విశాఖ, జ్యేష్ట, మూల, ధనిష్ఠ, శతభిషం (శతతార) అనే తొమ్మిది నక్షత్రాలు రాక్షస గణ నక్షత్రాలు.

== రాశులు-అధిపతులు ==
ప్రతి రాశిని ఒక నిర్దిష్ట గ్రహం పాలిస్తుంది .

1.మేషం - కుజుడు , 

2.వృషభం - శుక్రుడు , 

3.మిథునం - బుధుడు, 

4.కర్కాటకం - చంద్రుడు,

5.సింహం - సూర్యుడు, 

6.కన్యారాశి - బుధుడు , 

7.తులారాశి - శుక్రుడు, 

8.వృశ్చికం - కుజుడు, 

9.ధనుస్సు - గురువు, 

10.మకరం - శని, 

11కుంభం - శని,

12.మీనం -గురువు.

== రాశులు వాటి తత్వాలు ==
* *'అగ్ని** **తత్వ రాశులు (మేషం, సింహ, ధనుస్సు)**
* **భూమి** **తత్వ రాశులు (వృషభం, కన్య, మకరం)**
* **వాయు** **తత్వ రాశులు (మిథునం, తుల, కుంభం)**
* **జల తత్వ రాశులు (కర్కాటకం, వృశ్చికం, మీనం)**

== రాశులు వాటి స్వభావాలు ==
స్థిర రాశులు:**వృషభం, సింహ, వృశ్చిక, కుంభం**

చర రాశులు:**మేషం, కర్కాటకం, తుల, మకరం**

ద్విస్వభావ రాశులు:**మిథునం, కన్య, ధనుస్సు, మీనం**[[దస్త్రం:Bhavishya Vani Rangam Program at Hyderabad Mahankali Bonalu (30.07.2018) 01.jpg|thumb|మహంకాళి బోనాల సందర్భంగా 2018, జూలై 30న జరిగిన భవిష్యవాణి]]

== నక్షత్రాలు-అధిదేవతలు-వర్ణం-రత్నం ==


==గోచార ఫలదర్శన చక్రం==


==మహర్ధశ అంతర్ధశ==


== గ్రహాలు వాటి ఉచ్ఛ మరియు నీచ స్థానాలు ==

* **సూర్యుడు:** మేషరాశిలో ఉచ్ఛం, తులారాశిలో నీచం.
* **చంద్రుడు:** వృషభ రాశిలో ఉచ్ఛం, వృశ్చిక రాశిలో నీచం.
* **మార్స్:** మకరరాశిలో ఉచ్ఛం, కర్కాటకంలో నీచం.
* **బుధుడు:** కన్యారాశిలో ఉచ్ఛం, మీనరాశిలో నీచం.
* **బృహస్పతి:** కర్కాటక రాశిలో ఉచ్ఛం, మకర రాశిలో నీచం.
* **శుక్రుడు:** మీన రాశిలో ఉచ్ఛం, కన్యా రాశిలో నీచం.
* **శని:** తులారాశిలో ఉచ్ఛం, మేషరాశిలో నీచం.
* **రాహువు:వృషభంలో ఉచ్ఛం,వృశ్చికంలో నీచం.**
* కేతువు:వృశ్చికంలో ఉచ్ఛం,వృషభంలో నీచం.

== గ్రహాలు వాటి దృష్టులు ==
1.సూర్యుడు ఉన్న భావం నుండి 7వ భావం చూస్తారు.

2.చంద్రుడు ఉన్న భావం నుండి 7వ భావం చూస్తారు.

3.కుజుడు ఉన్న భావం నుండి 4వ,7వ,8వ భావాలను చూస్తారు.

4.బుధుడు ఉన్న భావం నుండి 7వ భావం చూస్తారు.

5.గురువు ఉన్న భావం నుండి 5వ,7వ,9వ భావాలను చూస్తారు.

6.శుక్రుడు ఉన్న భావం నుండి 7వ భావం చూస్తారు.

7.శని ఉన్న భావం నుండి 3వ,7వ,10వ భావాలను చూస్తారు.

8.రాహువు ఉన్న భావం నుండి 5వ,7వ,9వ భావాలను చూస్తారు.

9.కేతువు ఉన్న భావం నుండి 5వ,7వ,9వ భావాలను చూస్తారు.

== గ్రహాలు రాశి మారడానికి పట్టే కాలం ==
సూర్యుడు:దాదాపు 30 రోజులు.

చంద్రుడు:దాదాపు 2.5 రోజులు.

కుజుడు:దాదాపు 45 నుండి 60 రోజులు.

బుధుడు:దాదాపు 14 నుండి 30 రోజులు.(సరైన దిశ లేదా వక్ర దిశ అనే వాటిపై కాలం ఆధారపడి ఉంటుంది).

గురువు:దాదాపు 12 నుండి 13 నెలలు.

శుక్రుడు:దాదాపు 23 నుండి 30 రోజులు.(సరైన దిశ లేదా వక్ర దిశ అనే వాటిపై కాలం ఆధారపడి ఉంటుంది).

శని:దాదాపు 2.5 సంవత్సరాలు.

రాహువు:దాదాపు 18 నెలలు.

కేతువు:దాదాపు 18 నెలలు.

==గ్రహాలు మిత్రులు శత్రువులు సములు==

=== కొన్ని వివరాలు ===
* దశ వర్గులు రాశి, హోర, ద్రేక్కాణ, సప్తమాంశ, నవాంశా, దశాంశ, షోడాంశ, త్రిశాంశ అన్న పది విధానాలు రాశిచక్ర నిర్మాణ విధములు.

[[ప్రత్యేక:Contributions/115.113.220.51|115.113.220.51]] 20:58, 2014 డిసెంబరు 9 (UTC) anand

==జన్మలగ్నము==
[[భూమి]] తనచుట్టూ తాను తిరిగే ఆత్మ ప్రదక్షిణ కాలంలో ప్రతి రెండు గంటలకు లగ్నం మారుతూ 24 గంటల సమాయాన్ని 12 రాశుల లగ్నాలుగా విభజిస్తూ జ్యోతిష్య గణన చేస్తారు. చైత్రమాసం పాడ్యమి సూర్యోదయం మేష లగ్నంతో ఆరంభం ఔతుంది. ఒక రోజుకు నాలుగు నిమిషాల కాలం ముందుకు జరుగుతూ చేర్చుకొని ఒక మాసకాలంలో 120 నిమిషాలు లగ్న కాలం మారుతూ వైశాఖమాస ప్రారంభం వృషభ లగ్నంతో ఉదయం ఆరంభం ఔతుంది. ఈ విధంగా లగ్న గణన చేస్తూ జాతకుడు పుట్టిన లగ్న నిర్ణయం చేస్తారు. లగ్నము ప్రదేశములకు అనుగుణముగా మారుతుంటుంది.

== లగ్నం నుండి 12వ భావము వరకు వాటి కారకత్వాల వివరణ ==
[[దస్త్రం:Kundali 01.png|thumb|ఉదాహరణకు ఈ చిత్రంలో కనపడేది జాతకచక్రం అనుకోండి .4స్థానం లో లగ్నం పడింది అనుకోండి కర్కాటక లగ్నం అవుతుంది.4వస్థానాన్ని మొదటి భావంగా,5వ స్థానాన్ని 2వ భావంగా అలా వరుసగా లెక్కపెట్టాలి అలా లెక్కపెట్టగా 3వ స్థానం 12వ భావం అవుతుంది.]]
# **మొదటి** **భావం** **(లగ్నం):**  స్వీయ, వ్యక్తిత్వం, శారీరక రూపం మరియు మొత్తం ఆరోగ్యాన్ని సూచిస్తుంది.
# **రెండవ భావం :**  సంపద, ఆర్థికం, ఆస్తులు, కుటుంబం, వాక్చాతుర్యం మరియు ప్రాథమిక విద్యకు సంబంధించినవి.
# **మూడవ భావం :**  కమ్యూనికేషన్, ధైర్యం, తోబుట్టువులు, చిన్న ప్రయాణాలు మరియు మానసిక సామర్థ్యాలను సూచిస్తుంది.
# **నాల్గవ భావం :**  ఇల్లు, తల్లి, ఆనందం, ఆస్తి, వాహనాలు మరియు బాల్య వాతావరణాన్ని సూచిస్తుంది.
# **ఐదవ భావం :**  సృజనాత్మకత, తెలివితేటలు, శృంగారం, పిల్లలు, ఊహాగానాలు మరియు గత జీవిత యోగ్యతలతో వ్యవహరిస్తుంది.
# **ఆరవ భావం :**  ఆరోగ్యం, అప్పులు, శత్రువులు, సేవ మరియు రోజువారీ పని దినచర్యలను సూచిస్తుంది.
# **ఏడవ భావం :**  వివాహం, భాగస్వామ్యాలు, సంబంధాలు మరియు వ్యాపార సహకారాలను సూచిస్తుంది.
# **ఎనిమిదవ భావం :**  దీర్ఘాయువు, పరివర్తన, వారసత్వం, దాచిన విషయాలు మరియు ఆకస్మిక సంఘటనలకు అవకాశం గురించి వ్యవహరిస్తుంది.
# **తొమ్మిదవ భావం:**  ధర్మం (ధర్మబద్ధమైన ప్రవర్తన), అదృష్టం, ఉన్నత విద్య, దూర ప్రయాణాలు మరియు మత విశ్వాసాలను సూచిస్తుంది.
# **పదవ భావం:**  వృత్తి, వృత్తి, కీర్తి, ప్రజా జీవితం మరియు సామాజిక స్థితిని సూచిస్తుంది.
# **పదకొండవ భావం :**  ఆదాయం, లాభాలు, సామాజిక వృత్తం, అన్నదమ్ములు మరియు కోరికల నెరవేర్పుతో వ్యవహరిస్తుంది.
# **పన్నెండవ భావం :**  ఖర్చులు, నష్టాలు, ఆధ్యాత్మికత, విదేశీ భూములు, పడక సుఖాలు మరియు దాచిన శత్రువులను సూచిస్తుంది.

== జాతకచక్రం చూసి ఏదైనా ఫలితం అంచనా వేయడం ==
ఉదాహరణకు వివాహం గురించి తెలుసుకోవాలంటే 7వ భావం చూడాలి.7వ భావ అధిపతి దశ లేదా అంతర్దశలో వివాహం అయ్యే అవకాశం ఉంటుంది.

వివాహం విషయంలో ప్రతికూల అంశాలు:

•7వ భావంలో పాపగ్రహాలు ఉండటం వల్ల ఆలస్యం కావచ్చు

•7వ భావం పై పాప గ్రహాల దృష్టి పడటం వల్ల ఆలస్యం కావచ్చు

•7వ భావ అధిపతి పాపగ్రహాలతో కలవడం వల్ల ఆలస్యం కావచ్చు

•7వ భావ అధిపతిపై పాపగ్రహాల దృష్టి పడటం వల్ల ఆలస్యం కావచ్చు

•7వ భావ అధిపతి వక్రత్వం వల్ల ఆలస్యం కావచ్చు

•7వ భావ అధిపతి 6వ లేదా 12వ భావంలో ఉంటే వివాహం కావడానికి ఇబ్బందులు ఎదుర్కోవాల్సి రావచ్చు,అయ్యాక కూడ ఇబ్బందులు ఎదుర్కోవాల్సి రావచ్చు.

వివాహం విషయంలో అనుకూల అంశాలు:

•7వ భావంలో శుభగ్రహాలు ఉండటం వల్ల త్వరగా కావచ్చు

•7వ భావంపై శుభగ్రహాల దృష్టి పడటం వల్ల త్వరగా కావచ్చు

•7వ భావ అధిపతి శుభగ్రహాలతో కలవడం వల్ల త్వరగా కావచ్చు

•7వ భావ అధిపతిపై శుభగ్రహాల దృష్టి పడటం వల్ల త్వరగా కావచ్చు

•7వ భావ అధిపతి వక్రత్వం లేకుండా ఉండటం వల్ల త్వరగా కావచ్చు.

ఇంకా అనేక ప్రతికూల,అనుకూల అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకుని ఫలితం అంచనా వేస్తారు.

== లగ్నంలో మరియు వివిధ భావాలలో గ్రహాల ఫలితాలు ==
పాప గ్రహాలు:రవి,కృష్ణపక్ష చంద్రుడు,కుజుడు,శని,రాహువు,కేతువు.

శుభగ్రహాలు:శుక్లపక్ష చంద్రుడు,గురువు,శుక్రుడు,పాప గ్రహాలతో కలవని బుధుడు.

•1,2,4,5,7,9 భావములలో శుభగ్రహములు ఉంటే మంచి ఫలితాలు ఇస్తాయి.1,2 4,5,7,9 భావములలో పాపగ్రహములు ఉంటే చెడు ఫలితాలు ఇస్తాయి.

•3,6 భావములలో పాప గ్రహములు ఉంటే మంచి చేస్తాయి.3,6 భావములలో శుభగ్రహములు ఉంటే చెడు ఫలితాలు ఇస్తాయి.

•8వ భావంలో శుభగ్రహాలు ఉంటే మిశ్రమ ఫలితాలు ఇస్తాయి కానీ ఆయుష్షు బాగుంటుంది.8వ భావంలో పాపగ్రహాలు ఉంటే చెడు ఫలితాలు ఇస్తాయి.

•10వ భావంలో శుభగ్రహాలు ఉంటే మంచి ఫలితాలు ఇస్తాయి.10వ భావంలో పాపగ్రహాలలో రవి లేదా కుజుడు లేదా శని ఉంటే మంచి ఫలితాలు ఇస్తారు.10వ భావంలో పాపగ్రహాలలో రాహువు లేదా కేతువు ఉంటే మిశ్రమ ఫలితాలు ఇస్తారు.

•11వ భావంలో ఏ గ్రహం ఉన్నా మంచి ఫలితమే ఇస్తుంది.

•12వ భావములో శుభగ్రహములు ఉంటే దిగువన చెప్పబడిన ఫలితాలు అన్నీ జరుగవచ్చు లేదా కొన్ని జరుగవచ్చు:

విదేశాలలో స్థిరపడటం

ఖర్చులు

విలాసవంతమైన జీవితం

తీర్థయాత్రలు చేయటం

ఆధ్యాత్మికత పెరగడం

మోక్షం పొందడం.

12వ భావములో పాపగ్రహాలు ఉంటే దిగువన చెప్పబడిన ఫలితాలు అన్నీ జరుగవచ్చు లేదా కొన్ని జరుగవచ్చు:

విదేశాలలో స్థిరపడటం

నష్టాలు

అనారోగ్యం కారణంగా మంచం పట్టడం

కారాగారవాసం

సన్యాసం

ఒంటరితనం

ఆధ్యాత్మికత పెరగడం

మోక్షం పొందడం.

గమనిక: పైన చెప్పిన విధంగా సాధారణంగా ఫలితం అంచనా వేయవచ్చు కానీ గ్రహముల ఉచ్ఛ మరియు నీచ స్థితుల వలన,గ్రహములు మిత్ర లేదా శత్రు క్షేత్రాలలో ఉండుట వలన,ఇతర గ్రహముల కలయిక వలన,గ్రహముల ఆధిపత్యముల వలన,ఇతర గ్రహాల దృష్టి వలన ఫలితాలు మారవచ్చును కాబట్టి జ్యోతిష్యం లోతుగా నేర్చుకుంటే ఖచ్చితమైన ఫలితాలు తెలుసుకోవచ్చు.

== దోషాలు ==
జ్యోతిష్యంలో అనేక దోషాల గురించి వివరణ ఉంటుంది.ఇక్కడ కొన్ని దోషాల గురించి వివరంగా తెలుసుకుందాం.

కుజ దోషం:జాతక చక్రంలో 1వ లేదా 4వ  లేదా 7వ లేదా 8వ లేదా 12వ భావాలలో కుజుడు ఉన్నప్పుడు ఈ దోషం ఏర్పడుతుంది.

కాలసర్ప దోషం:జాతక చక్రంలో అన్ని గ్రహాలు రాహువు,కేతువులకు మధ్యలో ఉంటే ఈ దోషం ఏర్పడుతుంది.

== యోగాలు ==
జ్యోతిషశాస్త్రంలో అనేక యోగాల గురించి వివరణ ఉంది.ఇక్కడ కొన్ని యోగాల గురించి వివరంగా తెలుసుకుందాం.

=== గజకేసరి యోగం ===
గురువు చంద్రుడు ఉన్న భావంలో ఉన్నప్పుడు లేదా చంద్రుడు ఉన్న భావం నుండి 4వ లేదా 7వ లేదా 10వ భావములలో ఉన్నప్పుడు ఈ యోగం ఏర్పడుతుంది. ఈ యోగం వ్యక్తికి శ్రేయస్సు, జ్ఞానం మరియు విజయాన్ని తెస్తుందని నమ్ముతారు.

=== ధర్మ కర్మాధిపతి యోగం ===
9వ మరియు 10వ భావముల అధిపతులు ఒకే భావములో కలిసి ఉన్నప్పడు

లేదా

9వ మరియు 10వ భావముల అధిపతులు ఒకరినొకరు చూసుకున్నప్పుడు

లేదా

9వ భావంలో 10వ భావ అధిపతి మరియు 10వ భావంలో 9వ భావ అధిపతి ఉన్నప్పుడు

ఈ యోగం ఏర్పడుతుంది.ఇది రాజయోగాలలో ఒకటి.

గమనిక : 9వ మరియు 10వ భావముల అధిపతుల సంబంధం కేంద్రాలు అనగా 1వ లేదా 4వ లేదా 7వ లేదా 10వ భావములలో సంభవిస్తే అది మరింత శక్తివంతమైనదిగా పరిగణించబడుతుంది.అదే విధంగా త్రికోణాలు అనగా 1వ లేదా 5వ లేదా 9వ భావములలో సంభవిస్తే అది మరింత శక్తివంతమైనదిగా పరిగణించబడుతుంది.

=== పంచ మహాపురుష యోగాలు ===

* **రుచక యోగం :** జాతక చక్రంలో అంగారక గ్రహం దాని స్వంత లేదా ఉచ్ఛ క్షేత్రంలో 1వ లేదా 4వ లేదా 7వ లేదా 10వ భావంలో ఉన్నప్పుడు ఏర్పడుతుంది. ఇది వ్యక్తిని ధైర్యంగా, శక్తివంతంగా, సైనిక లేదా ఇలాంటి రంగాలలో నాయకత్వ పాత్రలతో ముడిపడి ఉండేలా చేస్తుందని చెబుతారు.
* **భద్ర యోగం :**  జాతక చక్రంలో బుధ గ్రహం దాని స్వంత లేదా ఉచ్ఛ క్షేత్రంలో 1వ లేదా 4వ లేదా 7వ లేదా 10వ భావంలో ఉన్నప్పుడు ఏర్పడుతుంది. ఈ యోగం తెలివితేటలు, కమ్యూనికేషన్ నైపుణ్యాలు మరియు వ్యాపార చతురతను ప్రసాదిస్తుందని నమ్ముతారు.
* **హంస యోగం :** జాతక చక్రంలో గురు గ్రహం దాని స్వంత లేదా ఉచ్ఛ క్షేత్రంలో 1వ లేదా 4వ లేదా 7వ లేదా 10వ భావంలో ఉన్నప్పుడు ఏర్పడుతుంది.  ఇది జ్ఞానం, ఆధ్యాత్మిక కోరిక మరియు ఉదార స్వభావంతో ముడిపడి ఉంది.
* **మాలవ్య యోగం :** జాతక చక్రంలో శుక్ర గ్రహం దాని స్వంత లేదా ఉచ్ఛ క్షేత్రంలో 1వ లేదా 4వ లేదా 7వ లేదా 10వ భావంలో ఉన్నప్పుడు ఏర్పడుతుంది. ఈ యోగా కళాత్మక ప్రతిభ, ఆకర్షణ, అందం మరియు విలాసాల పట్ల ప్రేమను తెస్తుందని నమ్ముతారు.
* **శష యోగం :'''  జాతక చక్రంలో శని గ్రహం దాని స్వంత లేదా ఉచ్ఛ క్షేత్రంలో 1వ లేదా 4వ లేదా 7వ లేదా 10వ భావంలో ఉన్నప్పుడు ఏర్పడుతుంది.  ఇది క్రమశిక్షణ, సంస్థాగత నైపుణ్యాలు మరియు న్యాయ భావాన్ని తెస్తుందని చెబుతారు.

## ఛాయాగ్రహాలు
జ్యోతిష్య శాస్రంలో రాహుకేతువులు ఛాయా గ్రహాలు. వీటికి జ్యోతిష్య శాస్రంలో ఇల్లు లేదు. రాహుకేతువులు అపసవ్య మార్గంలో ప్రయాణం చేస్తాయి. రాహువు కేతువుకు సరిగ్గా ఏడు రాశులు దూరంలో ప్రయాణం చేస్తాయి. కనుక ఈ రెండు గ్రహాలు ప్రయాణకాలం సమమే. రాహువును కాలసర్పంగా వ్యవహరిస్తారు. రాశి చక్రంలో రాహువు కేతువుకు మధ్యలో అన్ని గ్రహాలు ఉంటే దానిని కాలసర్ప దోషంగా నిర్ణయిస్తారు.
### గ్రహస్థితి బలాబలాలు
జ్యోతిష శాస్త్రమున గ్రహములు దిగ్బలం, స్థానబలం, కాల బలం, చేష్టాబలం అను నాలుగు విధముల బలనిర్ణయం చేస్తారు, లగ్నంలో గురువు, బుధుడు ఉన్న బలవంతులు. నాలుగవ స్థానములో చంద్రుడు, శుక్రుడు ఉన్న బలవంతులు. పదవ స్థానమున సూర్యుడు, కుజుడు బలవంతులు. స్వ స్థానమున, ఉచ్ఛ స్థానమున, త్రికోణమున, మిత్ర స్థానమున, స్వ నవాంశ అందు ఉన్న గ్రహములు, శుభ దృష్టి గ్రహములు బలముకలిగి ఉంటాయి. స్త్రీ క్షేత్రములైన వృషభము, కటకము, కన్య, వృశ్చికము, మకరము, మీనములందు చంద్రుడు, శుక్రుడు బలవంతులు. పురుష రాశులైన మేషము, మిధునము, సింహము, తుల, ధనస్సు, కుంభములందు సూర్యుడు, కుజుడు, గురువు, బుధుడు, శని బలవంతులు. సూర్యుడు, కుజుడు, శుక్రుడు పగటి అందు బలవంతులు. రాత్రి అందు బుధుడు, శని, గురువు బలవంతులు. సర్వ కాలమందు బుధుడు బలవంతుడు. శుక్ల పక్షమున శుభగ్రహములు, కృష్ణ పక్షమున పాపగ్రహములు బలవంతులు. యుద్ధమున జయించిన వాడు, వక్రగతి కల వాడు, సూర్యుడికి దూరముగా ఉన్న వాడు చేష్టా బలం కలిగిన వాడు. అంటే ఉత్తరాయణమున కుజుడు, గురువు, సూర్యుడు, శుక్రుడు దక్షిణాయనమున చంద్రుడు, శని రెండు ఆయనముల అందు స్వక్షేత్రమున ఉన్న బుధుడు చేష్టా బలము కల వారు. స్త్రీ గ్రహములైన చంద్రుడు, శుక్రుడు రాశి మొదటి స్థానమున ఉన్న బలము కలిగి ఉంటారు. పురుష గ్రహములైన సూర్యుడు, కుజుడు, గురువు రాశి మద్యమున ఉన్న బలము కలిగి ఉంటాయి. నపుంసక గ్రహములైన బుధుడు, శని రాశి అంతమున ఉన్నచేష్టా బలము కలిగి ఉంటాయి.
రాత్రి అందు మొదటి భాగమున చంద్రుడు, అర్ధరాత్రి అందు శుక్రుడు, తెల్లవారు ఝామున కుజుడు, ఉదయకాలమున బుధుడు, మధ్యహ్న కాలమున సూర్యుడు, సాయం కాలమున శని సర్వ కాలమందు గురువు బలవంతులు. శనికంటే కుజుడు, కుజుని కంటే బుధుడు, బుధునికంటే గురువు, గురువుకంటే శుక్రుడు, శుక్రునికంటే చంద్రుడు, చంద్రునికంటే సూర్యుడు బలవంతులు.

### గ్రహావస్థలు
గ్రహావస్థలు పది రకాలు. (1) స్వస్థము, (2) దీప్తము, (3) ముదితము, (4) శాంతము, (5) శక్తము, (6) పీడితము, (7) దీనము, (8) వికలము, (9) ఖల, (10) భీతము అనేవి ఆ అవస్థలు. 
# స్వస్థము: స్వక్షేత్ర మందున్న గ్రహము స్వప్నావస్తను పొందును.
# దీప్తము: ఉచ్ఛక్షేత్ర మందున్న గ్రహము దీప్తావస్త నందుండును.
# ముదితము: మిత్ర క్షేత్ర మందున్న గ్రహము ముదితావస్తను పొందును.
# శాంతము: సమ క్షేత్ర మందున్న గ్రహము శాంతావస్తను పొందును.
# శక్తము: వక్రించి యున్న గ్రహము శక్త్యావస్తను పొందును.
# పీడితము: రాశి అంతమున 9 సక్షత్ర పాదములలో చివరి పాదము నందున్న గ్రహము పీడావస్థను పొందును.
# దీనము: శత్రు క్షేత్ర మందున్న గ్రహము దీనావస్థను పొందును.
# వికలము: అస్తంగత మయిన గ్రహము వికలావస్థను పొందును. 
# ఖల: నీచ యందున్న గ్రహము ఖలావస్థను పొందును. 
# భీతము: అతిచారము యందున్న గ్రహము భీత్యావస్థను పొందును. 
 
ఉచ్ఛ స్థానమున ఉన్న దీప్తుడు, స్వక్షేత్రమున ఉన్న స్వస్థుడు, మిత్రక్షేత్రమున ఉన్న ముదితుడు, శుభవర్గమున ఉన్న శాంతుడు, సూర్యునకు దూరమున ఉన్న శక్తుడు, అస్తంగతుడైన వికలుడు, యుద్ధమున పరాజితుడైన పీడితుడు, పాప వర్గమున ఉన్న ఖలుడు, నీచ అందు ఉన్న భీతుడు అని అంటారు. అలాగే సూర్యుడి సామీప్యాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని గ్రహగతులను నిర్ణయిస్తారు. సూర్యునితో చేరి ఉన్న గ్రహము అస్తంగత గ్రహం అంటారు.సూర్యునికి రెండవ స్థానంలో ఉన్నశీఘ్రగతిని పొందిన గ్రహం అంటారు. సూర్యుని నాల్గవ స్థానమున ఉన్న గ్రహాన్ని మందుడు అంటారు. సూర్యునికి అయిదు ఆరు రాశులలో ఉన్న గ్రహం వక్రగతిని పొందిన గ్రహం అంటారు. సూర్యునికి ఏడు ఎనిమిది స్థానాలలో ఉన్న గ్రహం అతి వక్రగతిని పొందిన గ్రహం అంటారు.సూర్యునికి తొమ్మిది, పది స్థానాలలో ఉన్న గ్రహం కుటిలగతి పొందిన గ్రహం అంటారు. సూర్యునికి పదకొండు, పన్నెండు స్థానాలలో ఉన్న గ్రహాన్ని అత్యంత శీఘ్రగతిన ఉన్న గ్రహం అంటారు.

## సమాధానాలు
జ్యోతిషం సూర్య కేంద్రక సిద్దాంతప్రకారము చెప్పబడినదే. భూమి, సూర్యునిచుట్టూ తిరగడం వలన ఏర్పడేమార్పులు జ్యోతిషశాస్త్రం స్పష్టంగా వివరిస్తున్నది. జీవులు భూమి మీద బ్రతుకుతున్నాయి కానీ సూర్యుని మీద కాదు. అందుకే భూమిని కేంద్రంగా తీసుకోవడం జరిగింది. ఇది చాలా అంతరార్థం కలిగిన విషయము. జ్యోతిష శాస్త్రజ్ఞానం కచ్చితంగా అవసరం.

రాహుకేతువులు భూకక్ష్య, సూర్యకక్ష్యల ఖండనబిందువులు. అందుకే జన్మకుండలిలో అవి ఎదురెదురుగా ఉంటాయి. అందుకే వాటిని ఛాయాగ్రహాలు అంటున్నాము.

హేతువాదులు వారి సిద్దాంతాన్ని అనుసరించి, దేవుదు లేడు అని నమ్ముతూ ఉంటారు. వారికి జ్యోతిషం గురించి అనవసరం.

శాస్త్రవేత్తలు చాలావిషయాలు తెలుసుకొంటున్నారు. జ్యోతిషం గురించి కూడా తెలుసుకొంటారు.

జ్యోతిష్యం విమర్శకుల ప్రతి ప్రశ్నకు సమాధానమిస్తుంది.

సంక్రాంతి కాల నిర్ణయం
సంక్రాంతి సందేహ నివారణ

శ్లో॥ మాందైక కర్మేన శుద్ధవ్యర్కేందు ఉత్పాదతా తిథి: ।
శ్రాద్ధాదీషు పరిగ్రాహ్యా గ్రహణాదౌతు బీజయుక్ ॥ ॥ తిథి కౌస్తుభం ॥

శ్లో॥ సిద్ధాంత గ్రహచారేణ వ్రతాది: కాల ఉచ్యతే ।
దృక్సిద్ధ గ్రహచారేణ ప్రత్యక్ష ఫల చింతితమ్ ॥ సిద్ధాంత రహస్యం

నిత్య నైమిత్తిక కర్మలకు, వ్రతములకు, పండుగలకు, శ్రాద కర్మలకు తిథిని నిర్ణయించుట యందు దృక్ కలపకుండా పూర్వ పద్ధతి ప్రాకారమే (మహర్షి ప్రోక్తమైనది, సూర్య సిద్దాంత ఉక్తమైన పద్ధతి, సంప్రదాయ పద్ధతి ప్రకారమే) ఆచరించవలయును.

గ్రహణాదులయందు, జాతక ఫలములు తెలియపరచునప్పుడు దృక్ యుక్తమైన గ్రహములను తీసుకోవలనని మన శాస్త్రములు, సిద్ధాంత గ్రంధములు, మన పూర్వీకులు తెలియపరచిరి.

సంక్రాంతి పండుగను పూర్వ పద్ధతి ప్రకారమే ఆచరించుట సర్వదా శ్రేయోదాయకము.

పూర్వ పద్ధతి ప్రకారం  సూర్యుడు 14-01-2014 న సాయంత్రం 6-23 నిమిషములకు మకర సంక్రమణం చేయుచున్నడు.
సూర్యాస్తమయం సాయంత్రం 6-01 నిమిషములకు.

ధర్మ శాస్త్ర నిర్ణయముననుసరించి 15-01-2014 ననే సంక్రాంతి ఆచరించవలయును.

## జ్యోతిష్కులు

కొమర్రాజు భరద్వాజ్ శర్మ 
Komarraju Bharathwaj sharma<br>

top astrologer in Telugu

## ఇతర గ్రంథాలు
కొమర్రాజు భరద్వాజ్ శర్మ గారు YouTube నందు చాల క్లాసు లు ఇచ్చారు అవి చూస్తే బాగా అర్ధం అవుతుంది.
top astrologer komarraju bharadwaj sharma #topastrologer

వాడవల్లి నాగ మురళీకృష్ణ, జ్యోతిషమూ – లోపలి సంగతులూ – 1, 2, 3, 4, ఈమాట, 2008 మార్చి, https://web.archive.org/web/20171029215607/http://eemaata.com/em/issues/200803/1212.html

## ఇవి కూడా చూడండి
* నాడీ గ్రంథాలు
* యోగాలు



వర్గం:జ్యోతిష శాస్త్రం