మారి ఎవాన్స్

**మారి ఎవాన్స్** (జూలై 16, 1919 - మార్చి 10, 2017) బ్లాక్ ఆర్ట్స్ ఉద్యమంతో సంబంధం ఉన్న ఆఫ్రికన్-అమెరికన్ కవి, రచయిత, నాటక రచయిత. ఇండియానాపోలిస్ పబ్లిక్ లైబ్రరీ ఫౌండేషన్ నుండి జీవిత సాఫల్య పురస్కారంతో సహా గ్రాంట్లు, అవార్డులను ఎవాన్స్ అందుకున్నారు. ఆమె కవిత్వం గేయ సరళతకు, ఇతివృత్తాల సూటితనానికి ప్రసిద్ధి చెందింది. ఆమె నాన్ ఫిక్షన్ రచించి, బ్లాక్ ఉమెన్ రైటర్స్ (1950–1980): ఎ క్రిటికల్ ఎవాల్యుయేషన్ (డబుల్డే, 1984), 15 మంది రచయితల రచనలకు అంకితమైన ఒక ముఖ్యమైన, సమయానుకూలమైన విమర్శనాత్మక సంకలనం. ఇండియానాలోని ఇండియానాపోలిస్ లో 97 ఏళ్ల వయసులో ఎవాన్స్ కన్నుమూశారు.

## ప్రారంభ జీవితం, విద్య
ఎవాన్స్ జూలై 16, 1919 న ఒహియోలోని టోలెడోలో మేరీ జేన్ జాకబ్స్, విలియం రీడ్ ఎవాన్స్ దంపతులకు జన్మించారు. మారికి ఏడేళ్ళ వయసున్నప్పుడు ఎవాన్స్ తల్లి మరణించింది. ఎవాన్స్ తండ్రి ఆమె జీవితాంతం ఆమె రచనా సామర్థ్యాన్ని అభివృద్ధి చేయడానికి, పెంపొందించడానికి ఆమెను బలంగా ప్రోత్సహించారు.

1939 లో టోలెడో విశ్వవిద్యాలయంలో చేరడానికి ముందు ఎవాన్స్ స్థానిక ప్రభుత్వ పాఠశాలలకు హాజరయ్యారు. ఫ్యాషన్ డిజైనింగ్ లో ప్రావీణ్యం సంపాదించిన ఆమె 1941లో కాలేజీ పట్టా పొందకుండానే వెళ్లిపోయింది.

## కెరీర్
కళాశాలను విడిచిపెట్టిన తరువాత, ఎవాన్స్ సంగీతకారిణిగా వృత్తిని కొనసాగించాలని నిర్ణయించుకున్నారు.  ఈ నిర్ణయం ఆమెను ఈస్ట్ కోస్ట్కు వెళ్ళడానికి ప్రేరేపించింది, అక్కడ ఆమె ఇండియానాలోని ఇండియానాపోలిస్కు చెందిన వెస్ మోంట్గోమెరీతో సహా వివిధ జాజ్ సంగీతకారులతో కలిసి పనిచేయడం ప్రారంభించింది. 1947 లో, ఎవాన్స్ తూర్పు తీరాన్ని వదిలి ఇండియానాపోలిస్కు వెళ్ళారు. ఆమె నగరంలో స్థిరపడిన తరువాత, యుఎస్ సివిల్ సర్వీస్లో చేరడానికి ముందు ఇండియానా హౌసింగ్ అథారిటీలో పనిచేసింది 

ఎవాన్స్ 1960, 1970 లలో కవిగా అపఖ్యాతిని పొందారు, బ్లాక్ ఆర్ట్స్ ఉద్యమంతో సంబంధం కలిగి ఉన్నారు, కళలు, సాహిత్యం ద్వారా ఆఫ్రికన్-అమెరికన్ సంస్కృతి, చరిత్రను అన్వేషించే ప్రయత్నం. ఎవాన్స్తో పాటు, ఈ ఉద్యమంలో ఇతర ప్రముఖ సభ్యులు అమిరి బరాకా, గ్వెన్డోలిన్ బ్రూక్స్, నిక్కీ గియోవన్నీ, ఎథెరిడ్జ్ నైట్, హకీ ఆర్.మధుబుటి, లారీ నీల్, సోనియా సాంచెజ్ తదితరులు ఉన్నారు.  ఎవాన్స్ సామాజిక న్యాయ సమస్యలపై ఆసక్తి ఉన్న కార్యకర్త, జాత్యహంకార విమర్శకురాలు. తరువాత ఆమె ఇలా వ్యాఖ్యానించింది, "నాకు ఐదు సంవత్సరాల వయస్సు ఉన్నప్పటి నుండి ... వర్ణం అనేది సమాజం, నేను యుద్ధం చేసే సమస్య అని నాకు తెలుసు." 

ఎవాన్స్ 1969 లో అమెరికన్ విశ్వవిద్యాలయాలలో బోధనా నియామకాల పరంపరను ప్రారంభించారు. 1969-70 మధ్యకాలంలో ఆమె ఇండియానాపోలిస్ లోని ఇండియానా విశ్వవిద్యాలయం - పర్డ్యూ విశ్వవిద్యాలయంలో రచయిత్రిగా పనిచేశారు, అక్కడ ఆమె ఆఫ్రికన్-అమెరికన్ సాహిత్యంలో కోర్సులను బోధించారు. ఎవాన్స్ మరుసటి సంవత్సరం బ్లూమింగ్టన్ లోని ఇండియానా విశ్వవిద్యాలయంలో అసిస్టెంట్ ప్రొఫెసర్, రైటర్-ఇన్-రెసిడెన్స్ గా ఒక పదవిని స్వీకరించింది, అక్కడ ఆమె 1978 వరకు బోధించారు. 1968 నుండి 1973 వరకు, ఇండియానాపోలిస్లో డబ్ల్యుటిటివి కోసం వీక్లీ టెలివిజన్ ప్రోగ్రామ్ అయిన ది బ్లాక్ ఎక్స్పీరియన్స్ను ఎవాన్స్ నిర్మించి, రచించి, దర్శకత్వం వహించారు. తరువాత, ఈ కార్యక్రమం ఆఫ్రికన్-అమెరికన్లను తమకు తాము ప్రాతినిధ్యం వహించే తన ప్రయత్నమని ఆమె వివరించింది.

1975 లో ఎవాన్స్ మారియన్ కళాశాల నుండి హ్యూమన్ లెటర్స్ డిగ్రీ గౌరవ డాక్టరేట్ పొందారు. పర్డ్యూ విశ్వవిద్యాలయం (1978–80), సెయింట్ లూయిస్ లోని వాషింగ్టన్ విశ్వవిద్యాలయం (1980), కార్నెల్ విశ్వవిద్యాలయం (1981–85), అల్బనీలోని స్టేట్ యూనివర్శిటీ ఆఫ్ న్యూయార్క్ (1985–86), స్పెల్మన్ కళాశాలలో ఆమె అధ్యాపక వృత్తిని కొనసాగించారు.

## రచనలు
ఆమె అత్యంత ప్రసిద్ధ కవితా సంకలనం ఐ యామ్ ఎ బ్లాక్ ఉమెన్ (1970), ఆమె ప్రారంభ కవితలు బ్లాక్ ఆర్ట్స్ ఉద్యమానికి ముందు ఉన్నప్పటికీ, ఈ రచనలు బ్లాక్ ఆర్ట్స్ కవుల బ్లాక్ సాంస్కృతిక, మానసిక, ఆర్థిక విముక్తి సందేశాలతో సరిపోలాయి. ప్రేమ, నష్టం, ఒంటరితనం, పోరాటం, గర్వం, ప్రతిఘటన వంటి ఇతివృత్తాలు ఎవాన్స్ కవిత్వంలో సర్వసాధారణం. ఆమె తన సాహిత్య రచన కేంద్ర బిందువైన ఆఫ్రికన్-అమెరికన్ అనుభవాన్ని వర్ణించడానికి "ఇమేజరీ, రూపకం, వాక్చాతుర్యం" ను కూడా ఉపయోగించింది, "నేను రాసినప్పుడు, నేను కవిత్వం మార్గరెట్ వాకర్ క్లాసిక్ శీర్షిక ప్రకారం రాస్తాను: 'నా ప్రజల కోసం'." 

ఎవాన్స్ రచన ప్రధానంగా జాతి, గుర్తింపు సమస్యలపై దృష్టి సారించింది. ఆమె కవితలు తరచుగా ఆఫ్రికన్-అమెరికన్ మహిళలను చూపించాయి. ఆమె "ఆమె తీవ్రత, నాన్సెన్స్ చాతుర్యానికి ప్రసిద్ధి చెందింది". ఆమె మొదటి కవితా సంకలనం వేర్ ఈజ్ ఆల్ ది మ్యూజిక్?, విమర్శకుల ప్రశంసలను పొందనప్పటికీ, ఆమె రెండవ కవితా సంకలనం, ఐ యామ్ ఎ బ్లాక్ ఉమెన్ (1970) ఆమెకు అంతర్జాతీయ దృష్టిని, అపఖ్యాతిని తెచ్చిపెట్టింది. ఈ రెండవ సంకలనం సామాజిక మార్పుకు పిలుపునిచ్చింది, ఆమె ప్రసిద్ధ వ్యక్తిగత కవిత, "ఐ యామ్ ఎ బ్లాక్ ఉమెన్" ను చేర్చింది. ఎవాన్స్ ఇతర చిరస్మరణీయ కవితలు: "సెలబ్రేషన్", "ఈఫ్ దేర్ బి సారో", "స్పీక్ ది ట్రూత్ టు ది పీపుల్", "వెన్ ఇన్ రోమ్", అండ్ "ది రెబెల్". ఆమె తరువాతి రచనలలో కవితా సంకలనాలు, నైట్స్టార్ 1973-1978 (1981), ఆమె ఉత్తమ కవితా సంకలనాలలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది, ఎ డార్క్ అండ్ స్ప్లెండిడ్ మాస్ (1992).

తన తరువాతి రచనలో, ఎవాన్స్ ప్రయోగాత్మక పద్ధతులను ఉపయోగించడం ప్రారంభించింది, వక్తను గుర్తించడానికి, గౌరవించడానికి పాఠకులను ప్రోత్సహించే మార్గాల్లో ఆఫ్రికన్-అమెరికన్ పదజాలాలను చేర్చడం ప్రారంభించింది.  ఆమె కవితలు "వాస్తవికమైనవి", "ఆశావహమైనవి", "కొన్నిసార్లు వ్యంగ్యం", ఉత్సాహభరితమైనవిగా కూడా వర్గీకరించబడ్డాయి.  "హు/ కెన్ బి బోర్న్/ బ్లాక్/ అండ్ నాట్ ఎక్సల్ట్" అనే కవితలో, ఆమె ఈ వాక్యాలతో ముగించింది" అదనంగా, ఎవాన్స్ బ్లాక్నెస్ను అందంగా, శక్తివంతంగా మార్చాల్సిన అవసరాన్ని గురించి మాట్లాడారు.

ఆమె ప్రధానంగా తన కవిత్వానికి ప్రసిద్ధి చెందినప్పటికీ, ఎవాన్స్ లఘు కల్పన, పిల్లల పుస్తకాలు, నాటకాలు, నాన్ ఫిక్షన్ వ్యాసాలు, వ్యాసాలు కూడా రాశారు. ఆమె "గ్రౌండ్ బ్రేకింగ్ అంథాలజీ", బ్లాక్ ఉమెన్ రైటర్స్ (1950–1980): ఎ క్రిటికల్ ఎవాల్యుయేషన్ (1984), వ్యాసాల సంకలనం అయిన క్లారిటీ యాజ్ కాన్సెప్ట్: ఎ పొయెట్స్ పర్స్పెక్టివ్ (2006) అనే పుస్తకాన్ని కూడా రాశారు.  ఎవాన్స్ తన రచనలో, తన పిల్లల పుస్తకాలలో కూడా సామాజిక సమస్యలను పరిష్కరించింది. డియర్ కోరిన్నే, టెల్ సమ్బడీ! లవ్, ఆనీ (1999), పిల్లల దుర్వినియోగం గురించి, "ఐ యామ్ లేట్" (2006) టీనేజ్ గర్భం గురించి వివరిస్తుంది.

1975 లో ఎవాన్స్ మాక్ డోవెల్ రైటర్స్ కాలనీకి హాజరయ్యారు, 1984 లో ఆమె యాడో రైటర్స్ రిట్రీట్ కు హాజరైంది.

## సమాజ సేవ
మారి ఎవాన్స్ జైలు సంస్కరణ కోసం ఉద్యమకారిణి, మరణశిక్షను వ్యతిరేకించారు. ఆమె థియేటర్ సమూహాలు, గ్రేటర్ ఇండియానాపోలిస్ గర్ల్స్ ఇంక్, యంగ్ మెన్స్ క్రిస్టియన్ అసోసియేషన్తో సహా స్థానిక కమ్యూనిటీ సంస్థలతో కూడా పనిచేసింది. అదనంగా, ఎవాన్స్ ప్రాథమిక, మాధ్యమిక పాఠశాలల్లో స్వచ్ఛందంగా పనిచేశారు.

## వ్యక్తిగత జీవితం
విడాకులు తీసుకుని ఇద్దరు కుమారులకు తల్లి అయిన ఎవాన్స్ ఇండియానాపోలిస్ లో నిశ్శబ్ద జీవితాన్ని గడిపారు. ఆమె పియానో వాయించడాన్ని ఆస్వాదించింది, 1940, '50 లలో "ఇండియానా అవెన్యూ జాజ్ దృశ్యం అభిమాని".అదనంగా, ఎవాన్స్ ఇండియానాపోలిస్ బెతెల్ ఆఫ్రికన్ మెథడిస్ట్ ఎపిస్కోపల్ చర్చిలో సభ్యురాలు, కానీ ఆమె తరువాతి సంవత్సరాలలో బ్రాడ్వే యునైటెడ్ మెథడిస్ట్ చర్చికి హాజరయ్యారు.

## మరణం, వారసత్వం
ఎవాన్స్ మార్చి 10, 2017 న ఇండియానాపోలిస్లో తన 97 వ యేట మరణించారు. ఇండియానాపోలిస్ లోని సెయింట్ ల్యూక్స్ మెథడిస్ట్ చర్చిలో అంత్యక్రియలు నిర్వహించారు.

ఎవాన్స్ "తరచుగా బ్లాక్ ఆర్ట్స్ ఉద్యమంలో కీలక వ్యక్తిగా పరిగణించబడ్డారు", ఇరవయ్యవ శతాబ్దపు నల్లజాతి కవులలో అత్యంత ప్రభావవంతమైన వ్యక్తిగా పరిగణించబడ్డారు. ఆమె ఈస్ట్ కోస్ట్ "సాహిత్య వర్గాలలో" బాగా ప్రసిద్ధి చెందినప్పటికీ, ఎవాన్స్, ఆమె కవిత్వం ఇండియానాపోలిస్లో అంతగా ప్రసిద్ధి చెందలేదు, ఇక్కడ ఆమె చాలా సంవత్సరాలు నివసించింది.  ఒక సాహిత్య విమర్శకురాలు ఎవాన్స్ "నల్లజాతి సమాజం ప్రామాణిక స్వరాన్ని తెలియజేయడానికి నల్ల పదజాలాన్ని ఉపయోగించడం ఆమె కవిత్వం ప్రత్యేక లక్షణం" అని పేర్కొన్నారు. ఐ యామ్ ఎ బ్లాక్ ఉమెన్ (1970), ఆమె ప్రసిద్ధ కవితా సంకలనం, 1975 లో బ్లాక్ అకాడమీ ఆఫ్ ఆర్ట్ అండ్ లెటర్స్ ఫస్ట్ పొయెట్రీ అవార్డును గెలుచుకుంది. బ్లాక్ ఉమెన్ రైటర్స్ (1950–1980): ఎ క్రిటికల్ ఎవాల్యుయేషన్, ఎవాన్స్ తో సహా పదిహేను మంది మహిళా రచయితల సాహిత్య రచనలకు సంబంధించిన నలభైకి పైగా వ్యాసాల సంకలనం, నల్లజాతి మహిళా రచయితల అంశంపై పరిమిత పండిత రచనకు "ఒక ముఖ్యమైన అదనంగా" పరిగణించబడుతుంది.

## మూలాలు
వర్గం:2017 మరణాలు
వర్గం:1919 జననాలు