డాడీ పుదుంజీ

**దాదీ పుదుమ్జీ** భారతదేశానికి చెందిన తోలుబొమ్మలాట కళాకారుడు, *ది ఇషారా పప్పెట్ థియేటర్ ట్రస్ట్* స్థాపకుడు. అతనికి 1992లో సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు లభించింది.
అతను యూనిమా (UNIMA) అధ్యక్షుడిగా, సంగీత నాటక అకాడమీ జనరల్ కౌన్సిల్ మాజీ సభ్యుడిగా ఉన్నాడు.
## జీవిత చరిత్ర
### విద్య
పుదుమ్జీ పూణేకు చెందిన పార్సీ. అతను తన విశ్వవిద్యాలయ విద్యను పూణేలో పూర్తి చేశాడు. తరువాత అహ్మదాబాద్‌లోని నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ డిజైన్ (NID), దర్పణ అకాడమీ ఆఫ్ పెర్ఫార్మింగ్ ఆర్ట్స్‌లో దివంగత మెహెర్ కాంట్రాక్టర్ ఆధ్వర్యంలో శిక్షణ పొందాడు. ఆ తరువాత అతను స్వీడన్‌లోని స్టాక్‌హోమ్‌లో ఉన్న మారియోనెట్ థియేటర్ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌కు వెళ్లి, మైఖేల్ మెష్కే వద్ద తోలుబొమ్మలాట అభ్యసించాడు.

### వృత్తి జీవితం
1979లో స్వీడన్‌లోని స్టాక్‌హోమ్‌లో ఉన్న వర్ థియేటర్ మెడ్‌బోర్గాహుసెట్‌లో నాటక, తోలుబొమ్మలాట ఉపాధ్యాయుడిగా పనిచేశాడు.
తరువాత అతను జనవరి 1979లో జిడిఆర్ బెర్లిన్‌లోని పప్పెన్ థియేటర్‌లో అతిథి దర్శకుడిగా ఉన్నాడు. విజయ్‌దాన్ దేతా రాసిన జానపద కథ ఆధారంగా 'ది డబుల్ షాడో' అనే నీడ నాటకానికి దర్శకత్వం వహించి, రూపకల్పన చేశాడు.

1980లో, అతను న్యూఢిల్లీలోని శ్రీరామ్ సెంటర్ ఫర్ పెర్ఫార్మింగ్ ఆర్ట్స్ తోలుబొమ్మలాట విభాగంలో సూత్రధార్ పప్పెట్ థియేటర్‌ను స్థాపించి 1986 వరకు దానికి కళాత్మక దర్శకుడిగా ఉన్నాడు. ఆ తరువాత అతను ది ఇషారా పప్పెట్ థియేటర్ ట్రస్ట్ అనే సొంత తోలుబొమ్మల సంస్థను స్థాపించాడు. 

పుదుమ్జీ తోలుబొమ్మలాట సాధారణంగా కనిపించే దారం, చేతి-బొమ్మలకే పరిమితం కాలేదు. నటుల శరీరాలకు జతచేసి వేదికపై మోసుకెళ్లే అర్ధ-శిల్పకళా బొమ్మలను కూడా అతను ఉపయోగించాడు.

**ఇషారా పప్పెట్ థియేటర్ ట్రస్ట్** నృత్యకారులు, నటులు, వస్తువులు వంటి వివిధ మాధ్యమాలు, కళాకారులను కలిగి ఉంటుంది. అతని ప్రదర్శనలలో చాలా వరకు పిల్లలను ఆకర్షించేలా రూపొందించబడ్డాయి. అయితే ముఖ్యంగా హెచ్ఐవి/ఎయిడ్స్, మాదకద్రవ్యాల వినియోగం వంటి అంశాలను ప్రస్తావించే అతని పనులలో పెద్దల ఇతివృత్తాలను కూడా తీసుకున్నాడు. అతను బహుళ సాంస్కృతిక సంప్రదాయాలలో స్వేచ్ఛగా విహరిస్తాడు. అతని కొన్ని ప్రదర్శనలు సాంప్రదాయ భారతీయ నాటక రంగానికి సుపరిచితమైన రామ, సీత కథ లేదా విక్రమ్, బేతాళ సాహసాల ఆధారంగా 2004లో వచ్చిన 'ట్రాన్స్‌పొజిషన్స్' (Transpositions) వంటి వాటి అనువాదాలు.
అతను యు.కె., రష్యా, జపాన్, ఆస్ట్రేలియా, ఇండోనేషియా, బ్రెజిల్, యు.ఎస్.ఏ., స్వీడన్, సింగపూర్, దక్షిణాఫ్రికా, స్పెయిన్ వంటి అనేక దేశాలలో ప్రదర్శనలు ఇవ్వడానికి, బోధించడానికి విస్తృతంగా పర్యటించాడు. పుదుమ్జీ, అతని బృందం న్యూయార్క్‌లోని లా మామా థియేటర్‌లో విక్రమ్-బేతాళ పురాణ కథను ప్రదర్శించారు.

సంవత్సరాలుగా అతను పిల్లలతో, ముఖ్యంగా వీధి బాలలతో విస్తృతంగా పనిచేశాడు. పారిస్ యునెస్కో, ఈయూ (EU) కోసం హెచ్ఐవి, మాదకద్రవ్యాల వినియోగాన్ని పరిష్కరించే అనధికారిక విద్యా ప్రాజెక్టులపై సలామ్ బాలక్ ట్రస్ట్‌కు చెందిన వీధి బాలలతో 2007లో చేసిన ప్రాజెక్ట్ ఇందులో ఉంది.
ఏప్రిల్ 2008లో అతను నాలుగు సంవత్సరాల కాలానికి యూనిమా (UNIMA) అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికయ్యాడు - సంస్థ 80 సంవత్సరాల చరిత్రలో యూనిమాకు మొదటి ఐరోపాయేతర అధ్యక్షుడు. అతను 2016 వరకు యూనిమా అధ్యక్షుడిగా తిరిగి ఎన్నికయ్యాడు. ఇషారా పప్పెట్ థియేటర్ ట్రస్ట్ ప్రతి సంవత్సరం జనవరి/ఫిబ్రవరిలో ఢిల్లీలో వార్షిక ఇషారా అంతర్జాతీయ తోలుబొమ్మల ఉత్సవాన్ని నిర్వహిస్తుంది. గత ఉత్సవాలలో చెన్నై, జైపూర్, ముంబైలలో ప్రదర్శనలు జరిగాయి. ఈ ప్రసిద్ధ ఉత్సవం 8వ సీజన్ 2010లో జరిగింది. ఇందులో భారతదేశం, విదేశాల నుండి సాంప్రదాయ, ఆధునిక తోలుబొమ్మల బృందాలు పాల్గొన్నాయి.
ఇషారా భారతదేశపు ప్రముఖ ఆధునిక తోలుబొమ్మల సంస్థలలో ఒకటిగా పేరుగాంచింది. ఇషారా తోలుబొమ్మల కార్యక్రమాలను సృష్టిస్తుంది, వర్క్‌షాప్‌లను నిర్వహిస్తుంది, సామాజిక అవగాహన ఇతివృత్తాలపై ప్రదర్శనలు ఇస్తుంది. వీరి శైలులు సాధారణ రాడ్ పప్పెట్ల నుండి అతి పెద్ద బొమ్మలు, ఆబ్జెక్ట్ పప్పెట్రీ, ఊరేగింపు బొమ్మలు, షాడో, గ్లోవ్, మిక్స్‌డ్ మీడియా వరకు ఉంటాయి.

ఇషారా ఢిల్లీ, భారతదేశంలోని వివిధ సంస్థలు, పాఠశాలలు, స్వచ్ఛంద సంస్థల కోసం వర్క్‌షాప్‌లను నిర్వహిస్తుంది. 2014లో పారిస్‌లోని థియేటర్ డు చాటెలెట్‌లో విశాల్ భరద్వాజ్ దర్శకత్వం వహించిన ఎ ఫ్లవరింగ్ ట్రీ (A Flowering Tree) ఒపెరా కోసం ఇషారా తోలుబొమ్మలను రూపొందించింది. అలాగే విశాల్ భరద్వాజ్ 'హైదర్' చిత్రంలోని బిస్మిల్ పాటల సన్నివేశానికి కూడా తోలుబొమ్మలను సృష్టించింది.

ప్రతి సంవత్సరం ఫిబ్రవరిలో ఢిల్లీ, ఇతర నగరాల్లో నిర్వహించబడే వార్షిక ఇషారా అంతర్జాతీయ తోలుబొమ్మల ఉత్సవం 2018 నాటికి 16వ సంవత్సరంలోకి అడుగుపెట్టింది.

## పురస్కారాలు
2011లో భారత రాష్ట్రపతి చేత పద్మశ్రీ పురస్కారం ప్రదానం చేయబడింది
* సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు, 1992
* సంస్కృతి ప్రతిష్ఠాన్ అవార్డు
* ఢిల్లీ నాట్య సంఘ్ అవార్డు
* పద్మశ్రీ

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* ఇషారా పప్పెట్ థియేటర్ ట్రస్ట్ అధికారిక వెబ్‌సైట్ 
*  పప్పెట్ ఇండియాలో దాదీ పుదుమ్జీ
వర్గం:కళారంగంలో పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:కేంద్ర సంగీత నాటక అకాడమీ పురస్కార గ్రహీతలు