open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ఉన్ని మేరీ

thumb|ఉన్ని మేరీ
**ఉన్ని మేరీ** (జ.1962 మార్చి 12)  భారతీయ సినిమా నటి. ఆమె మలయాళ, తమిళ, కన్నడ భాషా చిత్రాలలో నటించి అమెరికా అమ్మాయి సినిమా ద్వారా తెలుగు చిత్రసీమలో ప్రవేశించింది. దీప నటనా రంగంలో కృషి చేయడమే కాక నాట్యకళలోనూ విశేషాసక్తిని కనబరచేది. ఆమె "దీప" అనే పేరుతో సినిమాలలో నటించింది.  

## వ్యక్తిగత జీవితం
ఆనె అగస్టిన్ ఫెర్నాండెజ్, విక్టోరియా దంపతులకు 1962 మార్చి 12 న జన్మించింది. ఆమె ప్రాథమిక విద్యను ఎర్నాకుళం లోని సెయింట్ తెరెసా కాన్వెంట్ స్కూలులో పూర్తిచేసింది.  ఆమె సోదరుడు సోసెఫ్ మార్టిన్. ఆమె మూడేళ్ళ వయసు నుంచి నాట్యకళలో ప్రవేశించింది. ఆమె తల్లికు స్వంత నాట్య బృందం ఉండేది. ఆమె భారతదేశంలోనే కాక ప్రపంవవ్యాప్తంగా అనేక నృత్యప్రదర్శనలలో పాల్గొంది. 

ఆమె ఎర్నాకుళంలోని  సెయింట్ ఆర్ల్బర్ట్ కళాశాల లో ప్రొఫెసర్ గా పనిచేసిన  రెజోయ్ ను 1982 మార్చి 12న  వివాహం చేసుకుంది. వారికి ఒక కుమారుడు నిర్మల్ ఉన్నాడు. 

## దీప నటించిన తెలుగు చిత్రాలు
*కలియుగ విశ్వామిత్ర 1990
*ఆనంద తాండవం (1987)
*రాము (1987 సినిమా)
*డబ్బెవరికి చేదు
*స్వాతి ముత్యం (1985)
*సూర్య చంద్ర (1985)
*లేడీస్ టైలర్ (1985) 
*ఆక్రందన (1985)
*ఆత్మబలం (1985 సినిమా)
*బాల యేసు
*కొత్తనీరు (1982)
*దీపారాధన (సినిమా)
*తాతయ్య ప్రేమ లీలలు (1980)
*పిల్లజమిందారు
*త్రిలోక సుందరి
*పొదరిల్లు (1980)
*రామాయణంలో పిడకలవేట (1980)
*ఓ ఇంటి భాగోతం (1980)
*నాగమల్లి (1980)
*కలియుగ రావణాసురుడు (1980) 
*శ్రీ వినాయక విజయం
*దశ తిరిగింది (1979)
*అమరదీపం (1979)
*రంగూన్ రౌడీ (1979) 
*దాన వీర శూర కర్ణ
*చల్ మోహనరంగా (1978) 
*అక్బర్ సలీం అనార్కలి (1978) 
*ఖైదీ నెం: 77 (1978)
*డూ డూ బసవన్న
*నిండు మనిషి (1978) 
*చరిత్ర హీనులు (1977)
*ఖైదీ కాళిదాసు (1977)
*అందమె ఆనందం (1977) 
*పంతులమ్మ (1977) 
*ప్రేమలేఖలు (1977 సినిమా)
*అమెరికా అమ్మాయి (1976)
* నోట్‌బుక్

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* ఐ.ఎమ్.బి.డి.లో దీప పేజీ.

వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు
వర్గం:1962 జననాలు
వర్గం:తమిళ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:మలయాళ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:కన్నడ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:హిందీ సినిమా నటీమణులు
నమిత

**నమిత**గా తెలుగు సినిమా ప్రేక్షకులకు పరిచయమైన నటీమణి అసలు పేరు **నమిత వాంక్వాలా**. ఈమె మే 10, 1980లో గుజరాత్ రాష్ట్రం సూరత్ లోజన్మించింది.

1998లో మిస్ సూరత్ గా, 2001లో మిస్ ఇండియా పోటీల్లో నాలుగవ స్థానం సంపాదించింది.

జెమిని చిత్రంతో తెలుగు సినీ ప్రపంచంలోకి అడుగుపెట్టినది. ఆ తరువాత సొంతం, ఒక రాజు ఒక రాణి, ఓ రాధ ఇద్దరు కృష్ణుల పెళ్ళి చిత్రాలలో నటించి ప్రేక్షకుల మన్ననల్ని పొందింది. ఆ తరువాత తమిళ, కన్నడ, హిందీ సినీరంగంలోకి ప్రవేశించింది. 

ఈ బొద్దుగుమ్మ 2010లో వచ్చిన సింహా చిత్రంలోనూ విశేషంగా అలరించింది. నమిత 2017లో నటుడు, వ్యాపారవేత్త వీరేంద్ర చౌదరిని పెళ్లాడింది. వీరికి కవలలు జన్మిచ్చారు. ఈ విషయాన్ని 2022 ఆగస్టు 19న ఇద్దరు మగ శిశులకు జన్మనిచ్చినట్టు ఆమె ప్రకటించింది.

## ఫిల్మోగ్రఫీ

## టెలివిజన్

## మూలాలు
* ఐ.సౌజన్య జూలై 2007 స్వాతి సపరివారపత్రికలో ప్రచురించిన వ్యాసం ఆధారంగా.

## బయటి లింకులు
* ఐ.ఎమ్.బి.డి.లో నమిత పేజీ.
* నమిత చిత్ర మాలిక

వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు
వర్గం:1980 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
దేవి శ్రీ ప్రసాద్

**దేవీశ్రీ ప్రసాద్** దక్షిణ భారతీయ సంగీత దర్శకుడు, నేపథ్య గాయకుడు. టీనేజ్ లోనే దేవి సినిమాకు సంగీత దర్శకుడిగా మారాడు. సౌత్ ఇండియన్ ఇంటర్నేషనల్ మూవీ అవార్డులు (సైమా అవార్డులు)లలో భాగంగా తెలుగులో సైమా ఉత్తమ సంగీత దర్శకుడు విభాగంలో అత్యధికంగా 11సార్లు నామినేటై, ఏడుసార్లు అవార్డును గెలుచుకున్నాడు.

69వ జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డ్స్‌లో పుష్ప (2021) సినిమాకు ఉత్తమ సంగీత దర్శకుడు విభాగంలో జాతీయ ఉత్తమ సంగీత దర్శకుడుగా జాతీయ అవార్డుకు ఎంపికయ్యాడు.

## బాల్యం
ఆయన తండ్రి పేరు గొర్తి సత్యమూర్తి. తల్లి పేరు శిరోమణి. వారిది శాస్త్రీయ సంగీత నేపథ్యం ఉన్న కుటుంబం. వారి ఊరు రామచంద్రాపురం దగ్గర వెదురుపాక. ఆయన తండ్రి అత్తగారి పేరులోని *దేవి*, మామ గారైన ప్రసాదరావు పేరులోని *ప్రసాద్* తీసుకొని *దేవిశ్రీ ప్రసాద్* అని పేరు పెట్టాడు. దేవిశ్రీ మాండొలిన్ శ్రీనివాస్ దగ్గర మాండొలిన్ నేర్చుకున్నాడు. మద్రాసులో హబీబుల్లా రోడ్‌లో వెంకట సుబ్బారావు స్కూలులో ప్లస్ 2 దాకా చదివాడు. దేవిశ్రీకి చిన్నప్పటి నుంచి సంగీతమంటే ఆసక్తి. అందుకనే అప్పటి నుండే సంగీత దర్శకుడు కావాలని కలలు కన్నాడు. సత్యమూర్తి దంపతులకు ముగ్గురు సంతానం. దేవిశ్రీ, సాగర్, పద్మిని. దేవిశ్రీ తమ్ముడు సాగర్ కూడా గాయకుడు. చెల్లెలు పద్మిని ఆర్కిటెక్ట్.

## సంగీతం అందించిన చిత్రాలు

## పురస్కారాలు
* ఫిల్మ్‌ఫేర్ ఉత్తమ సంగీత దర్శకులు – తెలుగు - *[[వర్షం (సినిమా)|వర్షం]]* (2004), *[[నువ్వొస్తానంటే నేనొద్దంటానా]]* (2005), *[[బొమ్మరిల్లు (2006 సినిమా)|బొమ్మరిల్లు]]* (2006), ఉప్పెన
* సంతోషం పురస్కారం - *[[జల్సా]]* (2008)
* సినీ-మా పురస్కారం - *[[ఆర్య 2]]* (2010)
* మా సంగీత పురస్కారం - గబ్బర్ సింగ్ (2012)
* నంది పురస్కారం - 2013 నంది పురస్కారాలు - అత్తారింటికి దారేది (2013)
* సైమా పురస్కారం - పుష్ప: ది రైజ్, మహర్షి, రంగస్థలం, జనతా గ్యారేజ్, శ్రీమంతుడు, అత్తారింటికి దారేది, గబ్బర్ సింగ్
* భారత జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలు - ఉత్తమ సంగీత దర్శకుడు

## బయటి లింకులు
* DSP on Twitter
* 
* Devi Sri Prasad Songs at Raaga.com 
* 

## మూలాలు

వర్గం:1979 జననాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా సంగీత దర్శకులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:భారత జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కార విజేతలు
వర్గం:నంది ఉత్తమ సంగీతదర్శకులు
నిరోషా

**నిరోషా** ఒక సినీ, టివీ నటి. శ్రీలంకలో జన్మించిన ఈమె పలు తమిళ, తెలుగు చిత్రాల్లో నటించింది. ఈమె తండ్రి ఎం. ఆర్. రాధా ప్రముఖ తమిళ హాస్య నటుడు. సోదరి రాధిక కూడా ప్రముఖ కథానాయిక. నటుడు రాంకీని వివాహం చేసుకుంది. 

## సినిమాలు
నిరోషా మొదటిసారిగా 1988లో మణిరత్నం రూపొందించిన *నట్చతిరం* అనే సినిమాలో నటించింది. ఈమె సహాయ పాత్ర పోషించిన ఆ సినిమా మంచి విజయం సాధించింది. అదే సంవత్సరంలో మలయాళంలో *ఒరు ముత్తాసి కథ* అనే సినిమాలో వినీత్ సరసన కథానాయికగా నటించింది. ఈ రెండు సినిమాలు ఆమెకు మంచి పేరు తెచ్చిపెట్టాయి.
thumb|స్టువర్ట్ పురం పోలీస్ స్టేషన్

## నిరోషా నటించిన తెలుగు చిత్రాలు
*నారీ నారీ నడుమ మురారి
*మహాజనానికి మరదలు పిల్ల
*స్టువర్ట్ పురం పోలీస్ స్టేషన్
*మధురానగరిలో
* కొబ్బరి బొండాం
*అసాధ్యులు (1992)
* మూడో కన్ను (2024)

## మూలాలు

వర్గం: తెలుగు సినిమా నటీమణులు
వర్గం:తమిళ నటులు
దివ్యవాణి

**దివ్యవాణి** తెలుగు సినిమా నటి. ఈమె అసలు పేరు ఉషారాణి. ఈమె సర్దార్ కృష్ణమనాయుడు చిత్రంలో బాలనటిగా సినీరంగ ప్రవేశం చేసింది. ఎ.కోదండరామిరెడ్డి దర్శకత్వంలో వెలువడిన ఈ సినిమాలో ఈమె కృష్ణ కూతురుగా నటించింది. తరువాత ఒక కన్నడ చిత్రంలో నటించింది. ఆ చిత్రదర్శకుడు ద్వారకేష్ ఈమె పేరును **దివ్యవాణి**గా మార్చాడు. 2019 లో ఈమె తెలుగు దేశం పార్టీలో చేరింది. 2022 లో ఆ పార్టీకి రాజీనామా చేస్తున్నట్లు ప్రకటించింది.మరియు 2023 లో భారత జాతీయ కాంగ్రెస్‌లో చేరినారు.

పాత్ర పోషిస్తున్నారుశీలకమె స్వగ్రామం తెనాలి. ఈమె తండ్రి ఆదినారాయణరావు, తల్లి విజయలక్ష్మి.  ఈమె గుంటూరులో పదవ తరగతి వరకు చదువుకుంది.ఈమెకు ఒక సోదరి, ఒక సోదరుడు ఉన్నారు. సోదరి బేబీ రాణి నృత్యకళాకారిణి. చిన్నవయసులోనే అంటే 22 యేళ్ళ వయసులోనే ఈమెకు వి.ఎస్.సుబ్రహ్మణ్య అనే పారిశ్రామిక వేత్తతో వివాహం జరిగింది. వీరికి కిరణ్ కాంత్ అనే కుమారుడు, తరుణ్యాదేవి అనే కుమార్తె కలిగారు. దివ్యవాణి భర్త యుక్తవయసులోనే మరణించాడు.

ఈమె సుమారు 40 తెలుగు సినిమాలలో నటించింది. వివాహం తరువాత సినిమాలకు కొంత విరామమిచ్చి తరువాత రాధా గోపాళం సినిమాతో మళ్ళీ నటించడం ప్రారంభించింది. వీర మొదలైన సినిమాలలో దుష్టపాత్రలలో నటించింది. ఈమె పుత్తడిబొమ్మ (ఈటీవి తెలుగు) వంటి కొన్ని టెలివిజన్ సీరియళ్లలో కూడా నటించింది.

## దివ్యవాణి నటించిన తెలుగు చిత్రాలు
*సర్దార్ కృష్ణమనాయుడు (1987)
*మా తెలుగుతల్లి (1988)
*అడవిలో అర్ధరాత్రి (1989)
*ముత్యమంత ముద్దు (1989) - విశాలి
*కొండవీటి దొంగ (1990)
*ఇద్దరు పెళ్లాల ముద్దుల పోలీస్ (1991) - రుక్మిణి
*ఎదురింటి మొగుడు పక్కింటి పెళ్లాం (1991) - జయలక్ష్మి
*పెళ్ళి పుస్తకం (1991) - సత్యభామ
*లేడీస్ స్పెషల్ (1991) - దుర్గ
*గౌరమ్మ (1992)
*దోషి (1992)
*పెళ్ళినీకు శుభం నాకు (1992)
*మొగుడు పెళ్ళాల దొంగాట (1992)
*రగులుతున్న భారతం (1992) - శ్వేత
*సంసారాల మెకానిక్ (1992)
*నా మొగుడు నా ఇష్టం (1993)
*పిల్లలు దిద్దిన కాపురం (1993) - పద్మ
*దొంగ రాస్కెల్ (1994)
*పెళ్ళికొడుకు (1994) - వాణి
*కవి సార్వభౌమ
*రాధా గోపాళం (2005) -
*పంచాక్షరి (2010)
*వీర (2011) - పెదరాయుడు భార్య
*మహానటి (2018) - సుభద్రమ్మ

## మూలాలు

## బయటిలింకులు
*

వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు
వర్గం:టెలివిజన్ నటీమణులు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా సినిమా నటీమణులు
ఎస్. వి. కృష్ణారెడ్డి

**ఎస్వీ కృష్ణారెడ్డి** గా పిలువబడే సత్తి వెంకటకృష్ణా రెడ్డి తెలుగు చలనచిత్ర పరిశ్రమలో ప్రముఖ దర్శకుడు, రచయిత, సంగీతదర్శకుడు, నటుడు. దర్శకత్వంతో బాటు కథారచన, సంగీత దర్శకత్వం, విభిన్న కళలలో ప్రవేశం ఉన్న వ్యక్తి. కె. అచ్చిరెడ్డితో కలిసి ఇతను రూపొందించిన పలు చిత్రాలు విజయవంతమయ్యాయి.

## బాల్యం, విద్యాభ్యాసం
ఎస్. వి. కృష్ణారెడ్డి సొంతూరు పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, ఆరవల్లి గ్రామం. అక్కడి ప్రభుత్వ పాఠశాలలో చదువుకున్నాడు. నిర్మాత కె. అచ్చిరెడ్డి ఇతనికి మంచి స్నేహితుడు. కృష్ణారెడ్డికి మొదటి నుంచి సినిమాల మీద ఆసక్తి. డిగ్రీ పూర్తి కాగానే సినిమా నటుడిగా అవకాశాల కోసం మద్రాసు వెళ్ళాడు.

## వృత్తి
మద్రాసు వెళ్ళిన వెంటనే అవకాశాలు ఆయన్ను వెతుక్కుంటూ రాలేదు. ప్రయత్నంతో *పగడాల పడవ* అనే సినిమాలో ఓ పాత్ర దక్కింది. కానీ ఆ సినిమా విడుదలకు నోచుకోలేదు. ఈయన చేసే ప్రయత్నాలన్నీ స్నేహితుడు అచ్చిరెడ్డికి తెలియజేస్తూ ఉండేవాడు. కృష్ణారెడ్డి మీద అపారమైన నమ్మకం కలిగిన ఆయన అతన్ని నటుడ్ని చేయాలంటే తానే నిర్మాత అవతారం ఎత్తాలనుకున్నాడు. కృష్ణారెడ్డి హైదరాబాదుకు రాగానే సినిమా తీయడం కోసం అనేక వ్యాపారాలు చేశారు.

## సినిమాలు

; కామియో పాత్రలు

* *కిరాతకుడు* (1986)
* *మనసుతో* (2002)
* *సంబరం* (2003)
* *ఎన్టీఆర్: కథానాయకుడు* (2019)
* *నేను మీకు బాగా కావాల్సినవాడిని* (2022)

### టెలివిజన్

* ''యమలీల ఆ'' తరువాత ( ఈటీవీ తెలుగు )

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సినిమా దర్శకులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా సంగీత దర్శకులు
వర్గం:1964 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా గాయకులు
వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా సినిమా సంగీత దర్శకులు
వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా సినిమా నటులు
వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా సినిమా దర్శకులు
వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా సినిమా రచయితలు
కల్యాణి మాలిక్

**కల్యాణి మాలిక్** సినిమా సంగీత దర్శకుడు, గాయకుడు. అతడి అసలు పేరు కోడూరి కళ్యాణ్. అతడు సినిమా కుటుంబానికి చెందినవాడు. ప్రముఖ సంగీత దర్శకుడు ఎం. ఎం. కీరవాణికి సోదరుడు. రచయిత విజయేంద్ర ప్రసాద్, ప్రముఖ దర్శకుడు ఎస్. ఎస్. రాజమౌళి, సంగీత దర్శకురాలు ఎం. ఎం. శ్రీలేఖ కళ్యాణి మాలిక్‌కు చుట్టాలే. బృంద గాయకుడిగా, ముఖ్య గాయకుడిగా, సహాయ సంగీత దర్శకుడిగా, టీవీ సీరియళ్ళు వ్యాపార ప్రకటనలకు సంగీతాన్నిచ్చి, సినిమా సంగీత దర్శకుడయ్యాడు.  ఐతే సినిమాతో కళ్యాణి మాలిక్ సినిమా రంగ ప్రవేశం  చేసాడు. 

## సంగీత ప్రస్థానం
సోదరుడు కీరవాణి వద్ద బృంద గాయకుల్లో ఒకడిగా కళ్యాణి మాలిక్ సంగీత ప్రస్థానం మొదలైంది. *[[యువరత్న]]* సినిమాలో *సన్నజాజి పూవా* పాటతో అతడు పూర్తిస్థాయి గాయకుడయ్యాడు. ఓవైపు పాటలు పాడుతూనే కీరవాణికి సంగీత దర్శకత్వ సహాయకుడుగా పనిచేసాడు. అనేక టీవీ సీరియళ్ళకు, వ్యాపార ప్రకటనలకూ అతడు పనిచేసాడు. ఆ తరువాత ఐతే సినిమాతో సంగీత దర్శకుడయ్యాడు. దాని తోటి అతడికి మంచి పేరొచ్చింది. ఆ తరువాత అష్టా చెమ్మా, అలా మొదలైంది, గోల్కొండ హైస్కూల్. ఊహలు గుసగుసలాడే వంటి సినిమాలకు సంగీత దర్శకత్వం వహించాడు.

## సంగీత దర్శకత్వం వహించిన చిత్రాలు
*ఐతే
*ఆంధ్రుడు
*బాస్
*అలా  మొదలైంది
*అధినాయకుడు (2012)
*హోరా హోరీ (2015)
*కళ్యాణ వైభోగమే (2016)
*లక్ష్మీస్ ఎన్‌టిఆర్ (2019)
*ఊహలు గుసగుసలాడే
* హనీమూన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ (2024)

## సీరియళ్ళు
* నాన్న (జెమిని టివి)

## పురస్కారాలు

* **మిర్చి దక్షిణ భారత సినీ పురస్కారాలు** 

* 2014 – సంవత్సరానికి ఉత్తమ గీతం  – **ఏం సందేహం లేదు**
* 2014 – సంవత్సరానికి ఉత్తమ ఆల్బం   – ఊహలు గుసగుసలాడె
* 2014 – ఉత్తమ నేపథ్య గాయకుడు 
* 2014 – ఉత్తమ సంగీత దర్శకుడు
* 2014 – శ్రోతల ఉత్తమ ఎంపిక – **ఏం సందేహం లేదు**

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సినిమా సంగీత దర్శకులు
వందేమాతరం శ్రీనివాస్

**వందేమాతరం శ్రీనివాస్** ప్రసిద్ధి చెందిన తెలుగు సినిమా గాయకుడు, గీత రచయిత, సంగీత దర్శకుడు. తెలుగు, తమిళ, కన్నడ, హిందీ భాషల్లో 250కి పైగా సినిమాలకు సంగీత దర్శకత్వం వహించాడు. సినిమాలకే కాక టీవీ సీరియళ్ళకు కూడా నేపథ్య సంగీతం అందించాడు. 9 నంది అవార్డులు, 9 సార్లు భరతముని పురస్కారాలు, 6 సార్లు మద్రాసు కళాసాగర్ అవార్డు, సాలూరి రాజేశ్వర రావు, ఎం. ఎస్. విశ్వనాథన్ స్మారక పురస్కారాలు అందుకున్నాడు.

టి. కృష్ణ వందేమాతరం సినిమాలో *వందేమాతర గీతం వరసమారుతున్నది* అనే పాటతో నేపథ్య గాయకుడిగా పరిచయమయ్యాడు. ఈ పాటతో తన పేరులో వందేమాతరం వచ్చి చేరింది. ఇతడు ప్రజా నాట్యమండలి లో గాయకుడిగా ఉంటూ తదనంతరం ప్రజా ఉద్యమాల దర్శకుడిగా ప్రఖ్యాతి పొందిన ఆర్.నారాయణమూర్తి సినిమాలతో వెలుగులోకొచ్చాడు. అతడి సినిమాలకే అత్యధికంగా సంగీతాన్ని అందించి, పలు గీతాలు రాయడం, పాడటం చేసాడు. అమ్ములు అనే చిత్రంలో హీరో పాత్రలో నటించాడు. విప్లవ చిత్రాలతో గుర్తింపు పొందిన శ్రీనివాస్, దేవుళ్ళు చిత్రంలో భక్తి పరమైన గీతాలను సృష్టించి ఆ చిత్రాన్ని విజయవంతం చేయడంలో ముఖ్య భూమిక పోషించారు.

## వ్యక్తిగత జీవితం
ఈయన అసలు పేరు కన్నెబోయిన శ్రీనివాస్. ఖమ్మం జిల్లా, చింతకాని మండలం, రామకృష్ణాపురం అనే గ్రామంలో ఓ పేద వ్యవసాయ కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఆయనకు చిన్నప్పటి నుంచి పాటలంటే ఆసక్తి ఉండేది. నెల్లూరు లోని వి. ఆర్. కళాశాలలో న్యాయశాస్త్రం చదివాడు.

## సంగీత దర్శకత్వం వహించిన చిత్రాలు

*ఆయుధం 
*ఎర్రసైన్యం
*దండోరా
*లాల్ సలాం
*అడవి దివిటీలు
*ఎర్రోడు
*తెలుగోడు
*అరణ్యం
*ఒరేయ్ రిక్షా
*ఒసేయ్ రాములమ్మా
*దేవుళ్ళు
*రౌడీ దర్బార్
*ఎన్ కౌంటర్
*పెళ్లిపందిరి
*స్వయంవరం
*భారతరత్న
* తెలుగోడు (1998)
*అడవి చుక్క
* సాంబయ్య (1999)
*ముత్యం (2001)
*మిస్సమ్మ (2003)
* ఫూల్స్ (2003)
* నాగప్రతిష్ఠ (2003)
*ఒక పెళ్ళాం ముద్దు రెండో పెళ్ళాం వద్దు (2004)
*శంఖారావం (2004)
*గుండమ్మగారి మనవడు (2007)
* ఎర్ర సముద్రం (2008)
*హెడ్ కానిస్టేబుల్ వెంక‌ట్రామ‌య్య‌ (2017)
* జయం మనదే రా

## అవార్డులు
**ఫిల్మ్‌ఫేర్ అవార్డ్స్**:
* ఉత్తమ సంగీత దర్శకుడిగా ఫిల్మ్‌ఫేర్ అవార్డు - తెలుగు - *[[ఒసేయ్ రాములమ్మ]]* (1997)
* ఉత్తమ నేపథ్య గాయకుడిగా ఫిల్మ్‌ఫేర్ అవార్డ్  – తెలుగు- **ఆహా..!** (1998)

;నంది అవార్డులు:
* ఉత్తమ సంగీత దర్శకుడు :*[[ఒసేయ్ రాములమ్మ]]*(1997)
* ఉత్తమ సంగీత దర్శకుడు :*[[స్వయంవరం]]* (1999)
* ఉత్తమ సంగీత దర్శకుడు: *[[దేవుళ్లు]]* (2000)
* ఉత్తమ నేపథ్య గాయకుడు : *[[ఒరేయ్ రిక్షా]]* (1995) - తిరస్కరించారు
* ఉత్తమ నేపథ్య గాయకుడు :*[[శ్రీ రాములయ్య]]* (1998)
* ఉత్తమ నేపథ్య గాయకుడు:*[[దండకారణ్యం]]* (2016)

## నేపథ్య గాయకుడిగా
* *[[వందేమాతరం]]* (1985) (అరంగేట్రం)
* జూ లక తక (1989)
* *[[పల్నాటి పౌరుషం]]* (1994)
* *[[ఒరేయ్ రిక్షా]]* (1995)
* *[[మనీ మనీ]]* (1995)
* *[[ప్రేమ లేఖ]]* (1996)
* *శ్రీ రాములయ్య* (1998)
* *[[ఆహా..!]]* (1998)
* *ఆవారగాడు* (2000)
* *[[అడవి చుక్క]]* (2000)
* *[[కంటే కూతుర్నే కను]]* (2000)
* *[[జెమిని]]* (2002)
* *[[జై బోలో తెలంగాణ]]* (2011)
* *[[పోరు తెలంగాణ]]* (2012)
* *[[బిరియాని (సినిమా)|బిరియాని]]* (2013)
* దండకారణ్యం  (2016)
* *ఉద్యమ సింహం* (2019)
* *ఈ అమ్మాయి* (2022)

## నటుడిగా
* *[[అమ్ములు]]* (2003) చిత్రం లో కిష్టయ్యగా
* కొంగుచాటు కృష్ణుడు (1993)

## దర్శకుడుగా
* *[[బద్మాష్]]* (2010)

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* 

వర్గం:తెలుగు సినిమా సంగీత దర్శకులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నేపథ్యగాయకులు
వర్గం:నంది ఉత్తమ సంగీతదర్శకులు
వర్గం:నంది ఉత్తమ నేపధ్య గాయకులు
వర్గం:భారతీయ పురుష గాయకులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1966 జననాలు
వర్గం:ప్రజానాట్యమండలి కళాకారులు
అదితి

**అదితి** (సంస్కృతం अदिति, *హద్దులు లేనిది*). సంస్కృతంలో పద ధాతువు *ద* అంటే కట్టబడటం. *దితి* అంటే కట్టబడి ఉంది. అదితి కావున అదితి అంటే ఎల్లలు లేదా హద్దులు లేనిది అని అర్థం. వేద పురాణాలలో అదితి దేవతల తల్లి, కశ్యపుని భార్య. దక్షుని- ధరణిల కూతురు. దితి, వినత, కద్రువలు ఈమె సవతులు. కశ్యపునికీ, అదితికీ కలిగిన సంతానం ద్వాదశాదిత్యులు. మహావిష్ణువు వామనావతారంలో ఈమెకు జన్మిస్తాడు. వరుణుడి శాపం వల్ల అదితి, కశ్యపులే ద్వాపర యుగంలో దేవకి, వసుదేవులుగా జన్మిస్తారు. అదితి అంశతోనే సమస్త చరాచరజగత్తు సృష్టించబడింది. ఋగ్వేదంలో అదితి వాక్ గా సూచింబడింది. వేదాంతంలో మూలప్రకృతి లేదా ప్రకృతిగా చెప్పబడింది. సమస్త శూన్యానికి గర్భమైన అదితి, బ్రహ్మ యొక్క స్త్రీ అంశగా పరిగణించడింది. అదితి యొక్క దివ్యాంశ పునర్జన్మ చక్రాన్ని ఋగ్వేద సూక్తం "*[[దక్షుడు]]" అదితి నుండి ఉద్భవించాడు. అదితి దక్షుని కూతురు*" (ఋగ్వేదం 10వ మండలం.72.4) సూచనప్రాయంగా తెలియజేస్తున్నది. ఒక అత్యంత మార్మిక అంశలో అదితి దివ్యజ్ఞానము. అదితి సృష్టి అధిదేవత, చేతన, భూత భవిష్యత్తు, ఫలసారము.

## మూలాలు

* డా.బూదరాజు రాధాకృష్ణ సంకలనం చేసిన పురాతన నామకోశం. (విశాలాంధ్ర పబ్లిషింగ్‌ హౌస్‌ వారి ప్రచురణ).

వర్గం:పురాణ పాత్రలు
దేవకి

**దేవకి** శ్రీకృష్ణుని తల్లి. దేవకుడి కూతురు. వసుదేవుడు ఈమె భర్త. కంసుడు ఈమె పినతండ్రి ఉగ్రసేనుడి కొడుకు. పూర్వజన్మలో ఈమె అదితి.

## పూర్వరంగం
దేవకి స్వయంవరం సమయంలో శిని, సోమదత్తుడి మధ్య పోరాటం జరుగుతుంది. శిని తన స్నేహితుడు వాసుదేవుని కోసం ఆమెను అపహరిస్తాడు. దేవకి సోదరీమణులను కూడా వాసుదేవునికిచ్చి వివాహం జరిపిస్తాడు.

పెళ్ళి అయిన తర్వాత కంసుడు నూతన వధూవరులను రథంలో ఎక్కించుకుని మధురకు చేరుస్తానని ముందుకు వస్తాడు. వారు దారిలో వెళుతుండగా *దేవకి గర్భంలో జన్మించే అష్టమ సంతానంతో అతనికి మరణం ప్రాపిస్తుందనీ* పలుకుతుంది. దాంతో ఆగ్రహం చెందిన కంసుడు దేవకిని చంపబోతాడు. అప్పుడు వాసుదేవుడు అడ్డుకుని దయచేసి ఆమెను చంపవద్దనీ ఆమెకు పుట్టబోయే సంతానాన్ని కంసుడికి అప్పగిస్తాననీ మాట ఇస్తాడు. దాంతో కంసుడు ఆమెను చంపే ప్రయత్నాన్ని విరమించుకుంటాడు.

## మూలాలు
 

వర్గం:పురాణ పాత్రలు
వినత

**వినత** కశ్యపుని భార్య. ధరణి, దక్షుడు ఈమె తల్లిదండ్రులు. దితి, అదితి, కద్రువ ఈమె సవతులు. అనూరుడు, గరుత్మంతుడు ఈమె సంతానం. శాప కారణంగా ఈమె కద్రువకు దాసి అవుతుంది. గరుత్మంతుడీమెను దాసీత్వంనుండి తప్పిస్తాడు.

## పురాణ కథనం
వినత దక్షుడి కూతురు. దక్షుడు ఈమెను 12 మంది సోదరీమణులతో పాటు కశ్యపునికిచ్చి వివాహం చేస్తాడు. కద్రువ ఈమె చెల్లెలు. వీళ్ళందరూ కశ్యపుని భార్యలుగా ఆయన బాగోగులు చూసుకుంటూ ఉండగా వారి సపర్యలకు మెచ్చి ఒక్కొక్కరికి ఒక్కో వరాన్ని ప్రసాదిస్తాడు. కద్రువ సర్పజాతికి చెందిన వేయిమంది పుత్రులు కావాలని కోరుకుంటుంది. ఆమె మాటలు విన్న వినత కద్రువ పుత్రులు కన్నా శక్తివంతమైన ఇద్దరు పుత్రులు కావాలని వరం కోరుకుంటుంది. కశ్యపుడు వారిద్దరి కోరికలనూ మన్నించాడు. వారిద్దరూ గర్భవతులయ్యాక పిల్లలు పుట్టిన తర్వాత జాగ్రత్తగా చూసుకొమ్మని చెప్పి తపస్సు చేసుకోవడానికి వెళతాడు.

చాలా కాలం తర్వాత కద్రువ వేయి గుడ్లనూ, వినత రెండు అండాలను ప్రసవిస్తారు. ఆ అండాలను వెచ్చగా ఉండే పాత్రల్లో జాగ్రత్తగా భద్రపరుస్తారు. 500 ఏళ్ళ తర్వాత కద్రువ అండాలనుంచి వేయి మంది పుత్రులు బయటకు వస్తారు. ఈ వేయి మందిలో శేషుడు, వాసుకి, తక్షకుడు ముఖ్యమైన వారు. ఈ ప్రపంచంలో ఉన్న సర్పజాతులన్నీ వీరి వల్ల జన్మించిన వారేనని విశ్వాసం. తన చెల్లెలు పుత్రులు బయటకు వచ్చినా ఇంకా తన అండాలు ఇంకా పొదగలేదని వినతకు ఈర్ష్య కలుగుతుంది. తొందరలో ఒక అండాన్ని పగలగొడుతుంది. అందులో సగం మాత్రమే రూపుదిద్దుకున్న శిశువు కనిపిస్తాడు. ఆ శిశువు తన అర్ధ శరీరాన్ని చూసి కోపగించి తల్లి తొందరపాటుకు ఆమెని శపిస్తాడు. ఈ శాపం ప్రకారం ఆమె తన చెల్లెలు కద్రువకు 500 ఏళ్ళ తర్వాత మరో శిశువు పుట్టేదాకా బానిసగా పనిచేయాల్సి ఉంటుంది. వినత రెండో కొడుకు గరుత్మంతుడు, అత్యంశ శక్తివంతమైన వాడుగా జన్మిస్తాడు.

## మూలాలు
 

వర్గం:పురాణ పాత్రలు
జటాయువు

[thumb|right|రావణాసుsరుడు జఠాయువు రెక్కలు నరికి వేయుట ([రవివర్మ చిత్రం) ]]
**జటాయువు** రామాయణంలో అరణ్యకాండలో వచ్చే ఒక పాత్ర (గ్రద్ద). ఇతను శ్యేని, అనూరుల కొడుకు. సంపాతి ఈతని సోదరుడు. దశరథుడు ఇతడి స్నేహితుడు. రావణుడు సీతని ఎత్తుకుని వెళ్తున్నపుడు జటాయువు అతనితో వీరోచితంగా పోరాడి రెక్కలు పోగొట్టుకుంటాడు, ఓడిపోతాడు. చివరకు రాముడికి సీతాపహరణ వృత్తాంతం చెప్పి ప్రాణాలు విడుస్తాడు. జటాయువు త్యాగానికి చలించిన శ్రీరాముడు స్వయంగా రాముడే జటాయువుకి దహన సంస్కారాలు చేస్తాడు
.

## జటాయువుతో సంబంధమున్న ప్రాంతాలు
పురాణం ప్రకారం జటాయువు తన రెక్కలు తెగిన తర్వాత కేరళ లోని కొల్లాం జిల్లాకు 38 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న *చాడాయమంగళం* అన్ని ప్రదేశంలో రాళ్ళపైన పడింది. ఇంతకు మునుపు ఈ ప్రదేశాన్ని జటాయుమంగళం అని పిలిచేవారు. ఇక్కడే కేరళ ప్రభుత్వం ఒక థీమ్ పార్కును నిర్మిస్తుంది. 
ఖమ్మం జిల్లా భద్రాచల సమీపంలోని ఏటపాక గ్రామంలో జటాయువు మందిరం ఉంది.
ఆంధ్రప్రదేశ్ లో ఉన్న అనంతపురం జిల్లాలోని లేపాక్షి లో జటాయువు అంత్యక్రియలు రాముడు పూర్తి చేశాడని స్థలపురాణం

## మూలాలు
 
*డా.బూదరాజు రాధాకృష్ణ సంకలనంచేసిన పురాతన నామకోశం. (విశాలాంధ్ర పబ్లిషింగ్‌ హౌస్‌ వారి ప్రచురణ).

వర్గం:పురాణ పాత్రలు
జనకుడు

thumb|సీత స్వయంవరాన్ని నిర్వహిస్తున్న జనకుడు|alt=|346x346px
**జనకుడు**, మిథిలా నగరానికి రాజు. రామాయణంలో సీత తండ్రిగా ప్రసిద్ధుడు. ఈయన హ్రస్వరోముడి కొడుకు. జనకునికి సీరధ్వజుడు అనే పేరు కూడా ఉంది. భార్య రత్నమాల. కుశధ్వజుడు ఈతని సోదరుడు. సంతానంకోసం యజ్ఞం చేయదలచి భూమిని దున్నుతుంటే సీత దొరుకుతుంది. యాజ్ఞవల్కుడి వరంతో బ్రాహ్మణత్వాన్ని పొందుతాడు.

## జనకుడి భార్య
రామాయణం ప్రకారం జనకుడు భార్య పేరు సునయన . బ్రహ్మ వైవర్త పురాణం ప్రకారం రత్నమాల బలి చక్రవర్తి కూతురు. వామనుడిని చూసి తనకలాంటి కొడుకు కావాలని కోరుకుంటుంది. తర్వాతి జన్మలో పూతనగా జన్మిస్తుంది.

### జనకుని వంశం

వాల్మీకిరామాయణంలో జనక మహారాజుల వంశక్రమం:

నిమి

*మిథి - మిథిలా రాజ్య స్థాపకుడు
*ఉదావసుడు
*నందివర్ధనుడు
*సుకేతుడు
*దేవరాతుడు
*బృహద్రదుడు
*మహావీరుడు
*సుధృతి
*దృష్టకేతువు
*హర్యశ్వుడు
*మరువు
*ప్రతింధకుడు
*కీర్తిరథుడు
*దేవమీఢుడు
*విబుధుడు
*మహీధ్రకుడు
*కీర్తిరాతుడు
*మహారోముడు
*స్వర్ణరోముడు
*హ్రస్వరోముడు
*ఇతడికి ఇరువురు కుమారులు: సీరధ్వజుడు - రామాయణంలోని సీత తండ్రి, ఇతడికే జనకుడని పేరు; రెండవవాడు కుశధ్వజుడు

## ఇవ కూడా చూడండి

* జనక రాజు నిర్మించిన శివాలయాల జాబితా

## మూలాలు


## వెలుపలి లంకెలు

* డా.బూదరాజు రాధాకృష్ణ సంకలనంచేసిన పురాతన నామకోశం. (విశాలాంధ్ర పబ్లిషింగ్‌ హౌస్‌ వారి ప్రచురణ).

వర్గం:పురాణ పాత్రలు
వర్గం:నేపాల దేశ మహానుభావులు
రిజర్వేషన్లు

thumb|భారత రాజ్యాంగం, డా. అంబేద్కర్ చిత్రాలతో 2015లో విడుదలైన పోస్టల్ స్టాంప్
**రిజర్వేషన్లు** అనేవి ప్రజలలో కొన్ని వర్గాల అభివృద్ధికి ప్రభుత్వం వారు ఇచ్చే మినహాయింపులు, కేటాయింపులు. ఎన్నికలు, విద్య, ఉపాధికి గల అవకాశాలలో కుల, మత, ప్రాంతము, లింగం, శారీరక మానసిక బలహీనత, సైన్యమువర్గానికి చెందిన అనే రకరకాల ప్రాతిపదికలపై రిజర్వేషన్లకి సంబంధించి, రాజ్యాంగంలో, చట్టసభలు చేసిన చట్టాలున్నాయి.

## రిజర్వేషన్ల ఉపయోగాలు
రిజర్వేషన్ వలన చారిత్రకంగా లేక సామాజికంగా బలహీన పడిన వర్గాలకి అవకాశాలు కల్పించి వారి అభివృద్ధి కలుగుతుంది. సమాజంలో అసమానతలను తగ్గించడం కుదురుతుంది.

## భారతదేశంలోరిజర్వేషన్లు
50 శాతం కోటా పరిమితికి మించి అమలు చేయాలంటే, మండలం ‌ కమిషన్‌ తీర్పు సమయంలో సర్వోన్నత న్యాయస్థానం పొందుపర్చిన నిర్ణీత ప్రమాణాలను వెనకబడిన వర్గాల కమిషన్‌ పరిగణనలోకి తీసుకోవాలని, తాజా జనాభా గణాంకాల ఆధారంగా వాటిని పునఃసమీక్షించాలని సుప్రీంకోర్టు ఆదేశించింది.తమిళనాడులో 69 శాతం, కర్ణాటకలో 73 శాతం కోటా అమల్లో ఉంది. 
### ఎన్నికలు
### విద్య
### ఉపాధి

## ఆంధ్రప్రదేశ్ లో రిజర్వేషన్లు
*ఆంధ్ర ప్రదేశ్ వెనుకబడిన కులాల జాబితా
### ఎన్నికలు
### విద్య

### ఉపాధి

## మూలాలు

వర్గం:రిజర్వేషన్లు
వర్గం:సమాజం
వర్గం:విద్య
వర్గం:ఉపాధి
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో విద్య
సోంబేరి

## బయటి లింకులు
*చిత్ర ప్రకటన1
*చిత్ర ప్రకటన2
*చిత్ర సమాచారము 
*చిత్ర ప్రారంభ సమాచారము
*చిత్ర ప్రారంభవేడుక
*చిత్ర నిర్మాణ సమాచారము
*చిత్ర ప్రారంభ వేడుక ఛాయాచిత్రమాలిక1
*చిత్ర ప్రారంభ వేడుక ఛాయాచిత్రమాలిక2

వర్గం:ఎం.ఎస్.నారాయణ నటించిన సినిమాలు
ఎస్.పి.కోదండపాణి

**ఎస్.పి.కోదండపాణి** (1932 - 1974) సుప్రసిద్ధ తెలుగు సినిమా సంగీత దర్శకుడు. వీరి పూర్తిపేరు **శ్రీపతి పండితారాధ్యుల కోదండపాణి**. వీరు *ఇదిగో దేవుడు చేసిన బొమ్మ* వంటి కొన్ని పాటలు పాడారు కూడా.

## జీవిత విశేషాలు
ఇతను 1932 వ సంవత్సరంలో గుంటూరులో జన్మించాడు. అతని బాల్యం గుంటూరులో గడిచింది. ఇతను 9 వ తరగతి వరకు ఆ ఊరిలోనే చదువుకున్నాడు. చిన్నప్పుడు పద్యాలు, పాటలు పాడటం, సంగీతం, హార్మోనియం నేర్చుకున్నాడు. అద్దేపల్లి రామారావు చిత్రం నా ఇల్లులో బృందగానంలో మొదటి సారిగా 1953 లో సినిమాలలో పాడే అవకాశం కలిగింది. సుసర్ల దక్షిణామూర్తి వద్ద హార్మోనిస్టుగాను, సహాయకుడిగాను పనిచేశాడు. 1955లో సంతానం చిత్రం ద్వారా స్వతంత్రంగా పాటపాడే అవకాశం లభించింది. ఆ తరువాత కె.వి. మహదేవన్ వద్ద ఐదేళ్ళు బాధ్యతలు నిర్వహించి ఎన్నో మెళకువలు తెలుసుకోగలిగాడు.

హాస్యనటుడు పద్మనాభం రేఖా అండ్ మురళీ ఆర్ట్స్ సంస్థ పేరుతో నాటకాలు ప్రదర్శించేవాడు. ఆయనకు సంగీత దర్శకుడిగా సేవలందించాడు. అక్కడ సంపాదించిన కీర్తి ప్రతిష్ఠల వల్ల 1961లో కన్నకొడుకు చిత్రానికి సంగీత దర్శకుడయ్యాడు. తరువాత పదండి ముందుకు (1962), మంచి రోజులొచ్చాయి, బంగారు తిమ్మరాజు, తోటలో పిల్ల కోటలో రాణి, లోగుట్టు పెరుమాళ్ళకెరుక మొదలైన చిత్రాలకు పనిచేశాడు. తాను సంగీతం చేకూర్చే ప్రతి పాట శ్రావ్యంగా ఉండాలని, సాహిత్య విలువ దెబ్బతినకూడదని భావించేవాడు. ఈయన మొత్తం 101 చిత్రాలకు సంగీత దర్శకత్వం వహించాడు. ఇతను చిన్న వయసులోనే 42 సంవత్సరాలకే (5 ఏప్రిల్, 1974) న చనిపోయాడు.

పద్మనాభం చిత్రం శ్రీ శ్రీ శ్రీ మర్యాద రామన్న ద్వారా ఇతను 1967లో ఈనాటి ఉత్తమ గాయకుడు ఎస్.పి.బాలసుబ్రహ్మణ్యంను తెలుగు తెరకు పరిచయం చేశాడు.

## చిరకాలం గుర్తుండే పాటలు
* బొమ్మను చేసి ప్రాణం పోసి - దేవత
* ఇది మల్లెల వేళయనీ - సుఖదుఃఖాలు
* జగమే రామమయం - శ్రీరామకథ
* చుక్కలన్ని చూస్తున్నాయీ - జ్వాలాద్వీప రహస్యం

## చిత్రాలు
* గాంధీ పుట్టిన దేశం (1973)
* పండంటి కాపురం (1972) (సంగీత దర్శకుడు, నేపథ్య గాయకుడు)
* తాతా మనవడు (1972)
* అదృష్ట దేవత (1972)
* బస్తీ బుల్ బుల్ (1971)
* కథానాయిక మొల్ల (1970)
* గోపాలుడు భూపాలుడు (1969)
* మంచి మిత్రులు (1969)
* శ్రీ రామ కథ (1969)
* పేదరాశి పెద్దమ్మ కథ (1968)
* నేనంటే నేనే (1968)
* భలే మొనగాడు (1968)
* అగ్గిమీద గుగ్గిలం (1968)
* మంచి కుటుంబం (1968)
* రణభేరి (1968)
* అపూర్వ పిరవైగళ్ (Apoorva Piravaigal) (1967)
* సత్యమే జయం (1967)
* శ్రీ శ్రీ శ్రీ మర్యాద రామన్న (1967)
* మంచి కుటుంబం (1967)
* ఇద్దరు మొనగాళ్లు (1967)
* భూలోకంలో యమలోకం (1966)
* లోగుట్టు పెరుమాళ్ళకెరుక (1966)
* పొట్టి ప్లీడరు (1966)
* ఆటబొమ్మలు (1966)
* ఆకాశ రామన్న (1965)
* కథానాయకుని కథ (1965)
* పక్కలో బల్లెం (1965)
* దేవత (1965)
* జ్వాలాద్వీప రహస్యం (1965)
* కీలు బొమ్మలు (1965)
* తోటలో పిల్ల కోటలో రాణి (1964)
* బంగారు తిమ్మరాజు (1964)
* మంచి రోజులు వస్తాయి (1963)
* గురువును మించిన శిష్యుడు (1963)
* ఏకైక వీరుడు (1962)
* పదండి ముందుకు (1962)
* విప్లవ వీరుడు (1961) (తమిళం డబ్బింగ్)
* కన్నకొడుకు (1961)
* సంతానం (1955) (సహాయ సంగీత దర్శకుడు, నేపథ్య గాయకుడు)
* నా ఇల్లు (1953) నేపథ్య గాయకుడు (కోరస్)

## బయటి లింకులు
* ఐ.ఎమ్.డి.బి.లో కోదండపాణి పేజీ.
* [ఛిమట మ్యూజిక్ వారి స్వర్ణయుగ సంగీత దర్శకులు]

వర్గం:తెలుగు సినిమా సంగీత దర్శకులు
రోషన్ మహనామా

1966, మే 31న జన్మించిన **రోషన్ మహనామా** (Roshan Siriwardene Mahanama) శ్రీలంకకు చెందిన మాజీ క్రికెట్ క్రీడాకారుడు, మ్యాచ్ రెఫరీ.

టెస్ట్ క్రికెట్ గాణాంకాల ప్రకారం మహనామా సగటు 30 పరుగుల కంటే తక్కువగా ఉన్ననూ, శతకాలు 4 మాత్రమే ఉన్ననూ అత్యధిక వ్యక్తిగత స్కోరు 225 పరుగులు సాధించిన కొలంబో టెస్టులో సనత్ జయసూర్యతో కలిసి రెండో వికెట్టుకు ప్రపంచ రికార్డు భాగస్వామ్యం నెలకొల్పినాడు. భారత్ పై జరిగిన టెస్ట్ మ్యాచ్‌లో వీరిరువురు కలిసి 576 పరుగులు రెండో వికెట్టుకు జోడించి 63 సంవత్సరాలుగా కొనసాగుతున్న రికార్డును తిరగరాశారు. 
## టెస్ట్ గణాంకాలు
కొలంబోలో తొలి టెస్టు 1986లో పాకిస్తాన్ పై ఆడినప్పటినుంచి చివరి టెస్ట్ మ్యాచ్ 1998లో దక్షిణాఫ్రికాపై సెంచూరియన్‌లో ఆడేవరకు రోషన్ మహనామా మొత్తం 52 టెస్టుమ్యాచ్‌లలో 89 ఇన్నింగ్సులు ఆడి 29.27 సగటుతో 4 సెంచరీలు, 11 అర్థసెంచరీలతో 2576 పరుగులు సాధించాడు. టెస్ట్ క్రికెట్‌లో అతని అత్యధిక స్కోరు కొలంబోలో సాధించిన 225 పరుగులు. టెస్టులలో రెండు సిక్సర్లు సాధించాడు.

## వన్డే గణాంకాలు
మహనామా 213 వన్డేలలో శ్రీలంక జట్టుకి ప్రాతినిధ్యం వహించి 29.49 సగటుతో 5162 పరుగులు సాధించాడు. అందులో 4 సెంచరీలు, 35 అర్థసెంచరీలు ఉన్నాయి. వన్డేలలో అతడి అత్యధిక స్కోరు 119 (నాటౌట్).
## ప్రపంచ కప్ క్రికెట్
మహనామా మొదటిసారి 1987 ప్రపంచ కప్ పోటీలలో ప్రాతినిధ్యం వహించి ఆ తరువాత 1992 లోనూ, శ్రీలంక విశ్వవిజేతగా నిలిచిన 1996లో, చివరిసారిగా 1999లో పాల్గొన్నాడు.

## బయటి లింకులు
* క్రికెట్ ఇన్ఫో మహనామా ప్రఫైల్ 

వర్గం:1966 జననాలు
వర్గం:శ్రీలంక క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:శ్రీలంక టెస్ట్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:శ్రీలంక వన్డే క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
న్యూ ఇంగ్లండ్

అమెరికాలో ఉత్తరభాగాన ఉన్న ఆరు రాష్ట్రాలయిన మెయిన్, మస్సాచుసెట్స్, న్యూహాంప్‌షైర్ , వెర్మాంట్ , రోడ్ ఐలాండ్, కనెక్టికట్ లను కలిపి న్యూ ఇంగ్లండ్ అని పిలుస్తారు.

## మూలాలు


Image:Former_Post_Office,_Manchester_CT.jpg|Connecticut
Image:Corthell_Hall,_University_of_Southern_Maine,_Gorham_ME.jpg|Maine
Image:Orchard_House_in_Winter,_Concord_MA.jpg|Massachusetts
Image:Stark Covered Bridge 5.JPG|New Hampshire
Image:Rhode_Island_State_House,_Providence_RI.jpg|Rhode Island
Image:FirstCongChurchTownshend.JPG|Vermont


వర్గం:అమెరికా
మంగతాయారు టిఫిన్ సెంటర్

మగతాయారు టిఫిన్ సెంటర్ 2008 ఫిబ్రవరి 29న విడుదలైన తెలుగు సినిమా. లిఖిత్ ఆర్ట్స్ పతాకం కింద కె.పైడిబాబు, చందన రమేశ్, ఎ.గురురాజ్ లు నిర్మించిన ఈసినిమాకు వెంకీ దర్శకత్వం వహించాడు. ముమైత్ ఖాన్, ఎల్.బి.శ్రీరాం, ఎం.ఎస్.నారాయణ లు ప్రధాన తారాగణంగా నటించిన ఈ సినిమాకు ఎం.ఎం.శ్రీరేఖ సంగీతాన్నందించింది.

## తారాగణం

* ముమైత్ ఖాన్
* ఎల్.బి.శ్రీరామ్
* ఎం.ఎస్.నారాయణ
* కృష్ణ భగవాన్
* ఆలీ
* సుధ
* జీవా (తెలుగు నటుడు)
* సూర్య
* భరత్ రాజు 
* లక్ష్మీపతి
* సుమన్ శెట్టి

## సాంకేతిక వర్గ

* నిర్మాతలు: కె.పైడిరాజు, చందన రమేష్, ఎ.గురురాజ్
* సంగీతం: ఎం.ఎం.శ్రీలేఖ
* సమర్పణ:పవార్ సతీష్
* కళాదర్శకుడు :కొండపనేనిమురళీధర్

## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు

* 

వర్గం:చంద్రమోహన్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:సుధ నటించిన సినిమాలు
ఇదీ సంగతి

**ఇదీ సంగతి** 2008లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. ఫిల్మోత్సవ్ పతాకంపై ఈ సినిమాను చంద్ర సిద్ధార్థ నిర్మించి, దర్శకత్వం వహించాడు. అబ్బాస్, టబు ప్రధాన తారాణంగా *రాజా* హాస్యనటునిగా నటించిన ఈ సినిమాకు జాన్ పి వర్క్ సంగీతాన్నందించాడు. ఈ సినిమా అబ్బాస్, టబు జంటగా నటించిన రెండవ సినిమా. ఇంతకు ముదు వారు కదై దేశం (1996) లో నటించారు. ఈ సినిమా *నువ్వేకాదు* నవల ఆధారంగా నిర్మిచ్మబడింది.
thumb|అబ్బాస్
thumb|టబు

## తారాగణం

* అబ్బాస్ సత్యమూర్తిగా
* టబు స్వరాజలక్ష్మిగా
* సునీల్ నీలాద్రి పాత్రలో
* కోట శ్రీనివాస రావు ముఖ్యమంత్రిగా
* రఘునాథ రెడ్డి
* చలపతి రావు
* హేమ
* సూర్య
* కుమారి నారాయణ
* వేణుమాధవ్
* ఎల్. బి. శ్రీరామ్
* జనార్ధన్
* అపూర్వ
* రాజా క్లోవర్ కింగ్ (అతిధి పాత్ర)
* అనిత హసానందాని
* సమీక్ష

## పాటలు

## మూలాలు

వర్గం:కోట శ్రీనివాసరావు నటించిన సినిమాలు
గృహవైద్యం

**గృహవైద్యం**
వైద్యము అనగా మానవ ఆరోగ్యాన్ని, ఒక నిర్ధిస్టమైన నియమ నిబంధనల ద్వారా పరిరక్షించే శాస్త్రము. ఇది గాయాన్ని మాన్చే ఒక కళ . ప్రతి చిన్న అనారోగ్యానికీ అన్నివేళలా నిపుణులైన వైద్యులను సంప్రదించడం సాధ్యపడదు.  అటువంటపుడు ఇంట్లో దొరికే సాదారణ వస్తువునో, పదార్దమునో, ఉపయోగించి తాత్కాలిక ఉపశయము పొందడాన్ని గృహ వైద్యం అంటాము. 

## గృహవైద్యములో వాడే కొన్ని పదార్దములు :
* పసువు : అన్నిచోట్లా దొరికే పదార్దమే మంచి క్రిమినాశనకారిగా (Antiseptic) గా వాడుతాము.
* అల్లము: ఇది జీర్ణము అవడానికి, విరోచనము సాఫీగా అవడానికి వాడుతాము.
* మిరియాలు : శొంటి మిరియాలు కలిపి కసాయము చేసి త్రాగితే జ్వరము తగ్గుతుంది.
* బొప్పాయి: తెల్ల రక్తకణాలు.. ఎర్ర రక్తకణాలు పెంచే ఔషధం. గింజలు లివర్‌కి మంచిది. ఇందులో లభించే పెప్సీన్‌ అనే ఎంజైమ్‌ మనం తినే ఆహారంలోని ప్రోటీన్‌లను జీర్ణం చేస్తుంది.
* మునగాకు: మునగాకులో విట మిన్లు, అమైనో ఆమ్లాలు, ఖనిజ లవణాలు సమృద్ధిగా ఉన్నాయి. క్యారెట్ల కన్నా మునగాకులో పదిరెట్ల విటమిన్‌ ‘ఎ’ ఉంటుంది. కళ్ళ జబ్బులకు ఔషధంగా మునగాకును వాడుతారు.
* **[[తమలపాకు]] రసం:** కాలేయ సంబంధిత సమస్యలు ఉన్నవాళ్లకు ఈ రసం తీసుకోవడం వల్ల ఉపశమనం దక్కుతుంది. శ్వాస సంబంధ ఇబ్బందులు, ఊపిరితిత్తుల సమస్యలు, కఫ సంబంధ సమస్యలు తమలపాకు రసం తీసుకోవడం వల్ల ఉపశమనం పొందవచ్చు.
* **[[వెల్లుల్లి]] మజ్జిగ:** ఇమ్యూనిటీ పెంచడానికి, కెలెస్ట్రాల్‌, శ్వాస సమస్యలు, గురక, రక్తసరఫరా సంబంధిత సమస్యలు, రక్తనాళాల్లో పూడికలు, రక్తం చిక్కబడడం మొదలైన సమస్యలకు ఉపకరిస్తుంది.
* **ఆవ పిండి:** ఆవపిండితో చేసిన పదార్థాలు తినడం వల్ల అంటు వ్యాధుల నుంచి రక్షణ దక్కుతుంది. 

## మూలాలు

వర్గం:వైద్యము
చమిందా వాస్

**చమిందా వాస్** (జననం 1974 జనవరి 27) శ్రీలంకకు చెందిన మాజీ క్రికెట్ ఆటగాడు. 1994లో అంతర్జాతీయ క్రికెట్‌లో ఆరంగేట్రం చేసిన వాస్, ఫాస్ట్ బౌలర్‌గా మంచి పేరు సంపాదించాడు. అదే సంవత్సరం విదేశాలలో శ్రీలంక జట్టుకు తొలి టెస్ట్ మ్యాచ్ విజయాన్ని అందించాడు. న్యూజీలాండ్తో నేపియర్లో జరిగిన మ్యాచ్‌లో తొలి ఇన్నింగ్సులో 47/5, రెండో ఇన్నింగ్సులో 43/5 గణాంకాలతో మ్యాచ్‌ను గెలిపించాడు. 2001-02లో వెస్ట్‌ఇండీస్తో జరిగిన సీరీస్‌లో 26 వికెట్లు సాధించి సీరీస్ విజయానికి దోహదపడ్డాడు. అదే సీరీస్‌లో ఒక మ్యాచ్‌లో 14 వికెట్లు పడగొట్టి ఆ ఘనత సాధించిన ఇద్దరు ఫాస్ట్ బౌలర్లలో ఒకడిగా పేరు సంపాదించాడు.

## టెస్ట్ క్రికెట్ గాణాంకాలు
చమిందా వాస్ 102 టెస్ట్‌మ్యాచ్‌లు ఆడి 29.33 సగటుతో 331 వికెట్లు సాధించాడు. ఒకే ఇన్నింగ్సులో 5 వికెట్లను 11 సార్లు, ఒకే టెస్ట్‌లో 10 వికెట్లను 20 సార్లు పొందాడు. టెస్ట్ క్రికెట్‌లో అతని అత్యుత్తమ బౌలింగ్ విశ్లేషణ 71 పరుగులకు 7 వికెట్లు. బ్యాటింగ్‌లో 23.54 సగటుతో 2815 పరుగులు సాధించాడు. అందులో ఒక సెంచరీ, 12 అర్థసెంచరీలు ఉన్నాయి. అతను సాధించిన ఏకైక సెంచరీ 2007, జూన్ 26న బంగ్లాదేశ్ పై సాధించాడు. సెంచరీ పూర్తికాగానే 577/6 స్కోరు వద్ద శ్రీలంక ఇన్నింగ్స్‌ను డిక్లేర్ చేయడంతో అతని అత్యధిక స్కోరు 100 (నాటౌట్) వద్ద నిలిచిపోయింది.
## వన్డే గణాంకాలు
చమిందావాస్ 312 వన్డేలలో శ్రీలంక క్రికెట్ జట్టుకు ప్రాతినిధ్యం వహించి 392 వికెట్లను సాధించాడు. ఒకే వన్డేలో 5 వికెట్లను 4 సార్లు సాధించాడు. వన్డేలలో అతడి అత్యుత్తమ బౌలింగ్ విశ్లేషణ 19 పరుగులకు 8 వికెట్లు. 2005 డిసెంబర్ 12న భారత్ పై ఆడుతూ 300 వికెట్ల మైలురాయిని చేరుకొని ముత్తయ్య మురళీధరన్ తర్వాత ఈ ఘనత పొందిన రెండో శ్రీలంక బౌలర్‌గా అవతరించాడు. వన్డేలలో 2 సార్లు హాట్రిక్ కూడా సాధించాడు. మొదటి సారి వన్డేలలో అతను అత్యుత్తమ బౌలింగ్ విశ్లేషణ (19/8) సాధించిన మ్యాచ్‌లోనే న్యూజీలాండ్‌పై సాధించగా రెండో పర్యాయం 2003 ప్రపంచ కప్ సమయంలో బంగ్లాదేశ్ పై ఆడుతూ సాధించాడు. ఆట ప్రారంభంలోనే తొలి మూడు బంతులకు 3 వికెట్లు సాధించడం వన్డే చరిత్రలోనే అది ప్రథమ పర్యాయం. బ్యాటింగ్‌లో కూడా 1953 పరుగులు సాధించాడు. వన్డేలలో అతడి అత్యధిక స్కోరు 50 పరుగులు (నాటౌట్).
## ప్రపంచ కప్ క్రికెట్
చమిందా వాస్ శ్రీలంక ప్రపంచ కప్ సాధించిన 1996లో తొలిసారిగా ప్రపంచ కప్ టోర్నమెంటులో ఆడినాడు. ఆ తరువాత 1999, 2003, 2007లలో కూడా జట్టుకు ప్రాతినిధ్యం వహించాడు. 2003 ప్రపంచ కప్‌లో బంగ్లాదేశ్‌పై సాధించిన అపురూపమైన హాట్రిక్ అతనికి మంచిపేరు తెచ్చింది.
## మూలాలు


వర్గం:1974 జననాలు
వర్గం:శ్రీలంక క్రీడాకారులు
వర్గం:శ్రీలంక క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:శ్రీలంక టెస్ట్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:శ్రీలంక వన్డే క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
బ్రహ్మ వైవర్త పురాణం

**బ్రహ్మ వైవర్త పురాణం** ఓ సంస్కృత ఉద్గ్రంథం. హిందూ మతానికి చెందిన ప్రధాన పురాణం.  ఇది కృష్ణుడు రాధల గురించిన వైష్ణవ గ్రంథం. ఆధునిక యుగ పురాణాలలో ఒకటిగా దీన్ని పరిగణిస్తారు.    

1 వ సహస్రాబ్ది చివరలో ఈ పురాణం యొక్క ఒక కూర్పు ఉనికిలో ఉన్నప్పటికీ, దాని ప్రస్తుత కూర్పు మాత్రం 15 లేదా 16 వ శతాబ్దంలో బెంగాల్ ప్రాంతంలో రచించి ఉండవచ్చునని భావిస్తున్నారు.    ఈ పేరుతో పోలి ఉండే *బ్రహ్మవైవర్త పురాణం* అనే శీర్షికతో మరొక వచనం కూడా ఉంది. అది దీనికి సంబంధించినదే. దీన్ని దక్షిణ భారతదేశంలో రచించారు.  ఈ పురాణం 274 లేదా 276 అధ్యాయాలలో, అనేక కూర్పులు ఉన్నాయి. ఇవన్నీ *బ్రహ్మవైవర్త పురాణం* లేదా *బ్రహ్మవైవర్త పురాణం* లోని భాగమేనని చెప్పుకుంటారు. 

కృష్ణుడిని సర్వోన్నత వాస్తవికతగా గుర్తించడం, విష్ణు, శివుడు, బ్రహ్మ, గణేశుడు వంటి దేవతలందరూ ఒకటేనని, అందరూ కృష్ణుడి అవతారాలేననీ ఈ పురాణం వక్కాణిస్తుంది.  అలాగే రాధ, దుర్గ, లక్ష్మి, సరస్వతి, *సావిత్రి* వంటి దేవతలందరూ కూడా ఒక్కరేననీ, అందరూ ప్రకృతి అవతారాలేననీ కూడా చెబుతుంది.  ఈ పురాణం స్త్రీకి ఉన్నత స్థానం కలిప్స్తుంది. మహిళలందరూ దివ్య స్త్రీ మూర్తి రూపాలేనని, విశ్వానికి సహ సృష్టికర్త అనీ, స్త్రీకి జరిగే అవమానం దేవత రాధకు జరిగినట్లేననీ ఈ పురాణం వచిస్తుంది.  

భాగవత పురాణంతో పాటు *బ్రహ్మవైవర్త పురాణం* కృష్ణ-సంబంధిత హిందూ సంప్రదాయాలపైన, అలాగే రాసలీల వంటి నృత్య ప్రదర్శన కళలపై కూడా ప్రభావం చూపాయి.   

## మూలాలు

1. డా.బూదరాజు రాధాకృష్ణ సంకలనంచేసిన పురాతన నామకోశం. (విశాలాంధ్ర పబ్లిషింగ్‌ హౌస్‌ వారి ప్రచురణ).

వర్గం:అష్టాదశ పురాణములు
వర్గం:పురాణాలు
కద్రువ

**కద్రువ** కశ్యపుని భార్య. ఈమె తండ్రి దక్షుడు, తల్లి ధరణి. దితి, అదితి ఈమె సవతులు. వేయి సర్పాలు ఈమె సంతానం. శాప కారణంగా ఈమెకు వినత దాసి అవుతుంది. కశ్యవుని భార్యలలో ఒకతె. దక్షుని కూఁతురు. ఈమెయందు నాగకులము పుట్టెను. అందు ఆదిశేషువు జ్యేష్ఠుఁడు. వాసుకి, తక్షకుడు, అనంతుడు, కర్కోటకుడు, కాళియుడు, పద్మ, మహాపాదుడు, శంఖుడు, పింగళుడు ప్రముఖులు. తల్లి కారణంగా నాగులకు ‘కద్రుజ’ అనే పేరు వచ్చింది.

ఒకదినము సాయంకాలమున కద్రువయు, ఆమెసవతి వినతయు పాలసముద్రము గట్టున విహరించుచు ఉండి అచ్చట మేయుచు ఉండిన ఉచ్చైశ్రవమును చూచి కద్రువ 'అక్కా ఈగుఱ్ఱము దేహము అంతయు తెల్లఁగా ఉండియు తోఁకమాత్రము నల్లగా ఉన్నది చూచితివా' అని చెప్పెను. వాస్తవముగా తోఁకయు తెల్లగానే ఉన్నందున వినత 'అట్లులేదు నీవు చక్కగా చూడుము' అని చెప్పెను. అది విని కద్రువ 'అది దూరముగా ఉన్నది కనుక నీకు చక్కగా తెలియలేదు దగ్గఱపోయిచూచి నల్లగా ఉండినయెడ నీవునాకు దాసివి అగుము, లేనియెడ నేను నీకు దాసిని అయ్యెదను' అని, పందెమువేసికొని అది అస్తమయసమయముగా ఉన్నందున మఱునాఁడు తెల్లవాఱి వచ్చి చూచునట్లు నిష్కర్ష చేసికొనిరి. అనంతరము కద్రువ తన కొడుకులవద్దకు పోయి వారికి, తనకును వినతకును జరిగిన వాగ్వాదమును పందెమువేసికొనుటను తెలియపఱిచి మఱుసటినాటి ఉదయమున తాను సముద్రతీరమునకు వచ్చువేళకు ఆగుఱ్ఱము తోఁక నల్లగా ఉండునట్లు చేయవలయును అని వేఁడుకొనెను. అందుకు శేషుఁడు మొదలయిన కొందఱు అది అధర్మము అని ఆపనికి సమ్మతింపక పోఁగా సర్పములు అన్నియు జనమేజయుని సర్పయాగమునందు పడి నశించునట్లు కద్రువ శపించెను. శపింపఁగానే ఆశాపమునకు వెఱచి కర్కోటకుఁడు అనువాఁడు తల్లి ఇష్టప్రకారము చేసెను కనుక వినత కద్రువకు దాసి అయ్యెను. ఈదాసీత్వమును గరుడుఁడు మాన్పెను. (చూ|| గరుడుఁడు.) ఆదిశేషుఁడు మహాతపము ఆచరించి విష్ణుప్రసాదము పడసి అతనికి పాన్పై వేయిపడగలతో భూమిని మోయుచు ఉండును. వాసుకి రుద్రునికి భూషణము అయ్యెను.

## మూలాలు

*డా.బూదరాజు రాధాకృష్ణ సంకలనం చేసిన పురాతన నామకోశం. (విశాలాంధ్ర పబ్లిషింగ్‌ హౌస్‌ వారి ప్రచురణ).

వర్గం:పురాణ పాత్రలు
ముఖ్యమైన తెలుగు పుస్తకాల జాబితా

ఇది వికీపీడియా పుస్తకాల ప్రాజెక్టులో భాగంగా చేయబడిన **తెలుగు సాహిత్యంలో విశిష్టమైన స్థానం కలిగిన పుస్తకాల జాబితా**. ఈ జాబితాలో ఏ పుస్తకాలు చేర్చబడినాయో, ఇంకా ఎలాంటివి చేర్చవచ్చునో వంటి వివరాల కోసం ఇదే వ్యాసం చర్చాపేజీ చూడండి. ఈ జాబితాను విస్తరించడానికి స్పష్టమైన విధానాన్ని వాడండి.

ఈ జాబితాలో ఉన్న అందరు రచయితలు, అన్ని పుస్తకాలు గురించి వ్యాసాలు కూర్చవలెనని సంకల్పం. ఏదైనా పుస్తకం గురించిన వ్యాసం తయారు చేసినపుడు ఆ పేరును వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/పుస్తకాలు/పుస్తకాల వ్యాసాల జాబితాలో కాని రచయితల వ్యాసాల జాబితాలో కాని చేర్చండి. క్రమంగా ఈ జాబితాలో ఉన్న అన్ని పేర్లూ ఆ రెండు జాబితాలలోనూ చేరాలని మన లక్ష్యం.

ఈ జాబితాలో ప్రాచీన కావ్యాలు కాల క్రమంలోనూ, ఆధునిక రచనలు అకారాది క్రమంలోనూ ఇవ్వబడ్డాయి.

## పురాణ, ప్రాచీన కావ్యాలు, ప్రబంధాలు

## శతకాలు

## కీర్తనలు, పదాలు

## పద్య, గేయ కావ్యాలు, కవితలు

## కథలు, కథా సంకలనాలు

## నవలలు

## నాటకాలు

## యాత్రా గ్రంధాలు

## జీవిత చరిత్రలు, ఆత్మకథలు

## సాహితీ చరిత్ర, పరిశోధన, విమర్శ

## చరిత్ర, సంస్కృతి

## తత్వ శాస్త్రం, తాత్వికత, భావాలు

## ఉపన్యాసాలు, వ్యాసాలు

## నిఘంటువులు

## విజ్ఞానం, విజ్ఞాన సర్వస్వాలు

## ఇతరాలు

## ఇవి కూడా చూడండి
* పుస్తకాల ప్రాజెక్టు పేజీ
* పుస్తకాల వ్యాసాల జాబితా
* నూరేళ్ళ తెలుగు నవల

## బయటి లింకులు

* అంతర్జాలంలో తెలుగు పుస్తకాల సైట్ తెలుగుపరిశోధన 
* నిజామాబాద్ గ్రంథాలయంలోని దాదాపు 40వేల పైబడి పుస్తకాల జాబితా http://www.maganti.org/miscellany/districtlibnzm.pdf

## ఉపయుక్త గ్రంథ సూచి
*

## వనరులు

వర్గం:సాహిత్యం జాబితాలు
వర్గం:వికీప్రాజెక్టు పుస్తకాలు
వర్గం:జాబితాల జాబితాలు
వర్గం:వికీపీడియా జాబితాలు
కోయవారిపాలెం, ప్రత్తిపాడు

**కోయవారిపాలెం**, గుంటూరు జిల్లా, ప్రత్తిపాడు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

## విద్యా సౌకర్యాలు
### జిల్లా పరిషత్తు ఉన్నత పాఠశాల
#బండారు ఆంజనేయులు అను విద్యార్థి, ఐదవ మైలు గ్రామం నుండి వచ్చి, కోయవారిపాలెం గ్రామ జిల్లా పరిషత్తు ఉన్నత పాఠశాలలో చదువుచున్నాడు. ఇతడు, 2013 నవంబరు 11న జరిగిన జిల్లా స్థాయిలో జరిగిన క్రీడాపోటీలలో ప్రథముడిగా నిలిచాడు. ఇతడు రాష్ట్ర స్థాయిలో వారు నిర్వహించె, 100 మీటర్ల పరుగు పందెం, అండర్-14 లాంగ్ జంప్పోటీలలో జిల్లా తరఫున పాల్గొనడానికి ఎంపికైనాడు.
#స్కూల్ గేంస్ ఫెడరేషన్ అఫ్ ఆంధ్రప్రదేశ్ అధ్వర్యంలో, 2015,నవంబరు-7 నుండి 9 వరకు గుంటూరులో నిర్వహించిన రాష్ట్రస్థాయి జిమ్నాస్టిక్స్ పోటీలలో ఈ పాఠశాలలో 9వ తరగతి చదువుచున్న బండారు రమేష్ 3వ స్థానం సాధించి జాతీయపోటీలకు ఎంపికైనాడు.
## గ్రామ పంచాయతీ

#ఈ గ్రామవాసులైన తుమ్మల పెదసుబ్బారావు, దార్శనికుడు.ఇతను తొలిసారి 1981లో జరిగిన పంచాయతీ ఎన్నికలలో పోటీచేసి సర్పంచిగా ఎన్నికైనాడు. అప్పటినుండి వరసగా మూడుసార్లు ఎన్నికై ప్రజాసమస్యల పరిష్కారానికి కృషిచేశారు. దాతలు స్థలాన్ని విరాళంగా ఇవ్వగా 1982లో ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలకు స్వంతభవనాన్ని నిర్మించారు. దానిలోని విద్యాప్రమాణాలను మెరుగు పరచి, ఉన్నత పాఠశాలగా తీర్చిదిద్దారు. 1986లో శాశ్వత త్రాగునీటిపథకాన్ని నిర్మించారు. రైతులు పొలాలకు వెళ్ళేందుకు వీలుగా వాగుపై చప్టా కట్టించారు. ప్రధాన అంతర్గత రహదారులను సిమెంటు రహదారులుగా చేశారు. 2001, 2006 లలో సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. పదవిలో ఉండగానే 2009,అక్టోబరు 17న అనారోగ్యంతో కన్నుమూశారు.
#2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో వాసిమళ్ళ ప్రభుదాసు, సర్పంచిగా ఏకగ్రీవంగా ఎన్నికైనాడు.
## గ్రామ ప్రముఖులు
ప్రస్తుతం రాష్ట్ర రహదారులు, భవనాల శాఖ ముఖ్య కార్యదర్శి బి.శ్యాంబాబు, చిన్నతనంలో ఈ గ్రామంలో విద్యనభ్యసించారు.

## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు
వర్గం:ప్రత్తిపాడు (గుంటూరు జిల్లా) మండలం లోని రెవిన్యూయేతర గ్రామాలు
పుష్పక విమానము

**పుష్పక విమానం** భారతీయ పురాణాలలో ప్రస్తావించబడ్డ గాలిలో ఎగరగలిగే ఒక వాహనం. ఎంతమంది ఇందులో కూర్చున్నా మరొకరికి చోటు ఉండటం దీని విశేషం.
రామాయణంలో పుష్పక విమానం గురించిన వర్ణన ఉంది. యుద్ధానంతరం సీతతో కూడి సకాలంలో అయోధ్య చేరడానికి రాముడు దీనిని ఉపయోగించాడు.

సుందర కాండ ఎనిమిదవ, తొమ్మిదవ సర్గలలో పుష్పక విమానం విపులంగా వర్ణించ బడింది. సీతాన్వేషణా సమయంలో హనుమంతుడు పుష్పక విమానాన్ని చూశాడు. వాల్మీకి రామాయణంలో ఆ విమానం ఇలా వర్ణించ బడింది.

దేవశిల్పి అయిన విశ్వకర్మ, బ్రహ్మదేవుని కొరకై ఈ దివ్య విమానాన్ని నిర్మించాడు. కుబేరుడు తీవ్రమైన తపస్సు చేసి బ్రహ్మ వద్దనుండి ఆ విమానాన్ని కానుకగా పొందాడు. ఈ విమానాన్ని చూసి సహించలేక రావణుని తల్లి దానిని తీసుకు రమ్మని పుత్రుని ప్రేరేపించెను. రావణుడు తన పరాక్రమంతో కుబేరుని జయించి దాన్ని తన వశం చేసుకొన్నాడు. రావణ వధానంతంరం శ్రీరాముడు దానిని ఎక్కి లంక నుండి అయోధ్యకు వచ్చాడు. తరువాత దానిని కుబేరునికిచ్చాడు.

మణులతోను, వజ్రములతోను చిత్రముగా నిర్మించబడినద, మేలిమి బంగారపు కిటికీలు గలది అయిన ఆ విమానాన్ని హనుమంతుడు చూశాడు. దాని నిర్మాణము సాటి లేనిది. ఊహలకందనిది. అంతరిక్షమున నెలకొని అంతటనూ అప్రతిహతంగా తిరుగ గలది. అందులో లేని విశేషం గాని, చెక్కబడని శిల్పం కాని లేదు. అందులో ఆసీనులైనవారి ఆలోచనలను అనుసరించి అది సంచరించగలదు. దాని గమనము శత్రువులకు నివారింప శక్యము గానిది. వేల కొలది భూత గణములు ఆ విమానమును మోయుచున్నట్లు దాని వెలుపలి భాగమున శిల్పములు చెక్కబడినవి. 

## వనరులు
* సుందర కాండము - గీతా ప్రెస్, గోరఖ్‌పూర్ వారి ప్రచురణ
ఫోటోషాప్ వెర్షన్లు

ఇప్పుడు అడోబ్ ఫోటోషాప్ ఫ్యామిలీ చిత్రం క్రింద కొత్త లోగోతో అన్ని ఫోటోషాప్ వెర్షన్ల విడుదల.

ఈ క్రింది పట్టిక థామస్ నోల్ (Thomas knoll), తమ్ముడు జాన్ నోల్ (John knoll)1988 వేసవిలో స్వతంత్రంగా తయారుచేసి విడుదల చేసిన ఫోటోషాప్ మొదటి వెర్షన్ నుండి అదే సంవత్సరంలో అడోబ్ కంపనితో పంపిణీకి ఒప్పందం చేసుకున్న తరువాత ఇప్పటివరకు విడుదల అయిన అడోబ్ ఫోటోషాప్ వెర్శన్ల *విడుదల తేదీలు* జరిగిన *మార్పులు చేర్పులు*, *ఇతర సమాచారం* తెలియచేస్తుంది. 

## సమాచార సేకరణ
* ఇంగ్లీష్ వికీపీడియా
* అడోబ్.కాం
* హౌ స్టఫ్ వర్క్స్.కాం
* అన్సర్స్.కాం 
* ఫోటోషాప్ న్యూస్.కాం 

## ఇవి కూడా చూడండి

* ఇమేజ్ ఎడిటింగ్ (Image editing) 
* గింప్ (GIMP)
* రాస్టేర్ గ్రాఫిక్స్ ఎడిటింగ్ సాఫ్టువేరు (Raster graphics editing software)
* కెమెరా (camera)
* చలనచిత్రీకరణ (movie making)
* సినిమాటోగ్రఫీ (Cinematography)
* మూవీ కెమెరా movie camera
* డిజిటల్ ఎస్ ఎల్ ఆర్ కెమెరా (Digital SLR camera)
* కోడాక్ (Kodak)
* అడోబ్ (Adobe)

## మూలాలు
గంధం నాగరాజు

**గంధం నాగరాజు** కథ, నవల, నాటక, సినిమా రచయిత.

## జననం
నాగరాజు 1968, ఆగస్టు 30న గుంటూరు జిల్లా నరసరావుపేటకు చెందిన సూర్యప్రకాశరావు, రాధరుక్మిణి దంపతులకు జన్మించారు. ఈయన చిన్నతనంలోనే పెదనాన్న గారైన గంధం యాజ్ఞవల్క శర్మ ఈయన్ను దత్తత తీసుకున్నారు.

## చదువు - ఉద్యోగం
ఎం.సీ.హెచ్ కోర్సును పూర్తిచేసిన నాగరాజు కుంభంమెట్టు కళాశాలలో ప్రిన్సిపల్ గా పనిచేశారు.

## రచనలు
1990లో అపరాజిత కథతో రచనను ప్రారంభించారు.

### కథలు
* జన్మభూమి 
* క్షమయాదరిత్రి 
* కర్మయోగి 
* సృష్టి 
* రజ్జుసర్పభ్రాంతి, 
* పునరావాసం 
* తెల్లమచ్చల నల్ల క్రోటన్ మొక్క
* అపరాజిత
* ప్రియాంక
* జీవితానికో పుష్కరం
* వెంకటప్పయ్య
* ట్రామాకేర్
వంటి 18 కథలు

### నవలలు
* పసిడిలంక 
* స్థితప్రజ్ఞ

### నాటకాలు
* వలస
* రంగులరాట్నం

### నాటికలు
* ఆలోచించండి
* సత్యాగ్రహి
* పాదుకాస్వామ్యం
* చదువు
* శేషార్ధ్హం
* నోట్ దిస్ పాయింట్
* మిధ్యాబింబం
* నువ్వు ప్లస్ నేను మైనస్ ఈజ్ ఈక్వల్ టూ పెళ్ళి
* డాకట్ర్ జోసఫ్ మరకతమణి
* అనంతం

ఆయన రాసిన నవలలు స్వాతి సపరివార పత్రికలోనూ, కథలు వివిధ వారపత్రికల్లోనూ ప్రచురించబడ్డాయి. ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని అనేక పరిషత్తుల్లో ఆయన రాసిన నాటికలు, నాటకాలు ప్రదర్శితమై, విమర్శకుల ప్రశంసలు పొందాయి. సత్యాగ్రహి నాటికకు ఉత్తమ రచనగా ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వ నంది అవార్డు లభించింది.

## ప్రచురణలు
**గంధం నాగరాజు నాటక సాహిత్యం**

నాటరాజు రాసిన నాటక, నాటికలతో ప్రచురించబడిన *గంధం నాగరాజు నాటక సాహిత్యం* పుస్తకాలను 2023 మే 28న నరసరావుపేట ఉన్నత పాఠశాలలో సినీ రచయిత బుర్రా సాయి మాధవ్ ఆవిష్కరించాడు. నుండి ఇతను పేరిట రెండు పుస్తకాలు ప్రచురించబడ్డాయి. నాగరాజు నాటకాలను దర్శకత్వం వహించి విరివిగా ప్రదర్శించిన దర్శక నట ప్రయోక్త ఎస్.ఎం. బాషా, తన 'మైమూన్ మకాన్ ఫౌండేషన్' ద్వారా నాగరాజు గ్రంధాలను ముద్రించి అందుబాటులోకి తెచ్చాడు.

## సినిమారంగం
రాగం చిత్రానికి సహ రచయితగా తెలుగు సినీరంగంలో తొలి అడుగు వేసిన నాగరాజుకు గమ్యం చిత్రం మలి అడుగు. ఈ చిత్రానికి ఉత్తమ మాటల రచయితగా ఫిల్మ్ ఫేర్ అవార్డు లభించింది. అటుతర్వాత బాణం, బెట్టింగ్ బంగార్రాజు, ఓం శాంతి ఓం, గాయం-2, ఇంకోసారి, రాగం వంటి సినిమాలకు మాటల రచయితగా పనిచేశారు.

## మరణం
ఈయన 2011, ఏప్రిల్ 27న అనారోగ్యంతో మరణించారు.

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:1968 జననాలు
వర్గం:2011 మరణాలు
వర్గం:తెలుగు నాటక రచయితలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా రచయితలు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా రచయితలు
వర్గం:తెలుగు నవలా రచయితలు
యాపిల్ ఇన్‌కార్పొరేషన్

**యాపిల్** అమెరికాలోని ఒక కంప్యూటర్ కంపెనీ. యాపిల్ కంప్యూటర్, వాటికి సాఫ్ట్‌వేర్, సెల్ ఫోన్లు, మ్యూజిక్ ప్లేయర్లు తయారు చేస్తుంది.

## వనరులు


వర్గం:సాఫ్టువేరు సంస్థలు
వర్గం:అంతర్జాతీయ వ్యాపార సంస్థలు
వర్గం:మొబైల్ ఫోన్ తయారీదారులు
వర్గం:సాంకేతిక సంస్థలు
వర్గం:బహుళజాతి కంపెనీలు
వర్గం:సంస్థలు
నడిమిరాజువారి పల్లి

**నడిమిరాజువారి పల్లి**, అన్నమయ్య జిల్లా, సంబేపల్లి మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.నడిమిరాజువారి పల్లి, దేవపట్ల పంచాయతి పరిధిలోని ఒక చిన్న గ్రామం. ఈ ఊరి జనాభా సుమారు 200 ఉంటుంది. ఈ పల్లెలో చాలా వరకు రైతులు నివసిస్తారు. ఊరి మధ్యలో ఒక రామాలయం ఉంది. ఈ రామలయం సుమారు 20 సంవత్సరాల క్రితం నిర్మించారు.
## మూలాలు
రవి రత్నాయకె

thumb|రవి రత్నాయకె
1960, మే 2న జన్మించిన **రవి రత్నాయకె** (Ravi Ratnayeke) శ్రీలంకకు చెందిన మాజీ క్రికెట్ క్రీడాకారుడు. రవి రత్నాయకె 1982 నుండి 1990 వరకు 22 టెస్టులలో, 78 వన్డేలలో శ్రీలంక జట్టుకు ప్రాతినిధ్యం వహించాడు. పాకిస్తాన్ లోని సియాల్‌కోట్‌లో కల జిన్నా స్టేడియంలో జరిగిన టెస్ట్ మ్యాచ్‌లో 83 పరుగులకే 8 వికెట్లు సాధించాడు. అది అప్పటికి శ్రీలంక తరఫున రికార్డుగా కొనసాగింది. అర్జున రణతుంగ నాయకత్వంలో ఉపసారథిగా కూడా రవి రత్నాయకె వ్యవహరించాడు. 
## ప్రారంభ రోజులు
కాండీలోని ట్రినిటి కళాశాలలో విద్యనభ్యసించిన రవి రత్నాయకె 1981-82లో మొట్టమొదటి ఫస్ట్ క్లాస్ క్రికెట్ మ్యాచ్ శ్రీలంక అండర్-25 తరఫున తమిళనాడు అండర్-25 పై ఆడినాడు. అందులో అశాంత డి మెల్తో బౌలింగ్ ప్రారంభించి ఆ మ్యాచ్‌లో 3 వికెట్లు పడగొట్టి శ్రీలంక సెలెక్టర్ల దృష్టిని ఆకర్షించాడు. తద్వారా 1981లో ఇంగ్లాండు పర్యటించే శ్రీలంక జట్టులో స్థానం సంపాదించి 15 మ్యాచ్‌ల పర్యటనలో 6 మ్యాచ్‌లకు ఆడి 9 వికెట్లను సాధించాడు. సస్సెక్స్‌లో జరిగిన ఒకే మ్యాచ్‌లో 5 వికెట్లను పడగొట్టినాడు.
## టెస్ట్ క్రికెట్ గణాంకాలు
రవి రత్నాయకె 1982 మార్చి 5న పాకిస్తాన్ పై కరాచిలో తొలి టెస్ట్ ఆడినప్పటినుంచి 1989 డిసెంబర్లో ఆస్ట్రేలియాపై చివరి టెస్ట్‌మ్యాచ్ ఆడేవరకు మొత్తం 22 మ్యాచ్‌లలో 35.21 సగటుతో 56 వికెట్లను సాధించాడు. టెస్టులలో అతడి అత్యున్నత బౌలింగ్ విశ్లేషణ 83 పరుగులకు 8 వికెట్లు. ఒకే ఇన్నింగ్సులో 5 వికెట్లను 4 సార్లు సాధించాడు. బ్యాటింగ్‌లో 25.21 సగటుతో 807 పరుగులు చేశాడు. టెస్ట్ క్రికెట్‌లో అతడి అత్యధిక స్కోరు 93 పరుగులు. మొత్తం 5 అర్థసెంచరీలు సాధించాడు.
## వన్డే గణాంకాలు
రత్నాయకె 1982 మార్చి 12న పాకిస్తాన్‌పై కరాచిలో తొలి వన్డే ఆడి 1990 మేలో ఆస్ట్రేలియాపై షార్జాలో చివరి వన్డే ఆడేవరకు మొత్తం 78 మ్యాచ్‌లలో జట్టుకు ప్రాతినిధ్యం వహించాడు. వన్డేలలో 33.71 సగటుతో 85 వికెట్లను సాధించాడు. అత్యుత్తమ బౌలింగ్ విశ్లేషణ 23 పరుగులకు 4 వికెట్లు. బ్యాటింగ్‌లో 824 పరుగులు సాధించాడు. వన్డేలలో అతడి అత్యధిక స్కోరు 50 పరుగులు.

## మూలాలు


వర్గం:1960 జననాలు
వర్గం:శ్రీలంక క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:శ్రీలంక టెస్ట్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:శ్రీలంక వన్డే క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
గోవర్ధన గిరి

left|thumb|200px|గోకులంలో గోవర్ధనగిరినెత్తిన బాలకృష్ణుడు. బాగవతగాధ చిత్రణ 
thumb|right|175px|బృందావనంలో గోవర్ధనగిరి

**గోవర్ధన గిరి** (సంస్కృతం: गोवर्धन) భాగవతం లో ప్రస్థావించబడిన ఒక పర్వతం పేరు. దీనిని హిందువులు పవిత్రంగా భావిస్తారు. ఇది ప్రస్తుతం బృందావనం పట్టణానికి సమీపంలో ఉన్నది. గోవర్ధనం అనగా గోవుల్ని వర్ధనం అనగా వృద్ధిచేయడం అని అర్ధం. శ్రీకృష్ణుడు యదుకులంలో ఉండగా ఒకసారి దేవేంద్రుడు యాదవులపై కోపించి కుండపోతగా వర్షం కురిపించాడు. అపుడు వారు శ్రీకృష్ణుని వేడుకొనగా తన చిటికెని వేలితో ఈ పర్వతాన్ని ఎత్తితే వారంతా ఆ వర్షం తగ్గే వరకూ దాని నీడన తలదాచుకొంటారు.

కృష్ణుని, వైష్ణవ భక్తులు ఎక్కువగా ఈ ప్రాంతంలో ఉన్నారు. చాలా మంది పర్యాటకులు ప్రతి సంవత్సరం ఈ ప్రాంతాన్ని సందర్శించి ఈ కొండ చుట్టూ జపాలు, గానాలు, భజనలు చేస్తూ, గిరి ప్రదక్షిణం చేస్తారు. ఈ గిరి పరిసర ప్రాంతాలలో శ్రీకృష్ణుడు, బలరాముడు బాల లీలలు చాలా విశేషంగా ప్రాముఖ్యత వహించాయి. 

## గోవర్ధనోద్ధారణం
గోవర్ధన పూజ దీపావళి తర్వాత రోజు శ్రీకృష్ణుడు ఇంద్రున్ని జయించిన రోజుగా పండుగ జరుపుకుంటారు. బృందావనంలో ప్రతి సంవత్సరం ఈ పూజ ఇంద్రుని సంతృప్తి పరచడం కోసం సంరభంగా జరిపేవారు. అయితే మనం గోపాలురం కదా మనం గోవులకు పూజించాలి గాని, ఇంద్రున్ని ఎందుకని తండ్రి నందున్ని, గ్రామవాసుల్ని ప్రశ్నిస్తాడు. దాని వలన ఇంద్రున్ని పూజించడం మానేస్తారు. కోపించిన ఇంద్రుడు ఏడు రోజులు కుండపోతగా రాళ్ల వర్షాన్ని కురిపిస్తాడు. దిక్కు తోచని ప్రజలు కృష్ణున్ని వేడుకొనగా గోవర్ధన పర్వతాన్ని పైకెత్తి దాని క్రింద గోపాలుర్ని, గోవుల్ని రక్షిస్తాడు. ఇంద్రుడు చివరకు ఓటమిని అంగీకరించి కృష్ణున్ని భగవంతునిగా గుర్తిస్తాడు. భాగవత పురాణం ప్రకారం వేద కాలంనాటి బలిదానాల్ని వ్యతిరేకించి కర్మ సిద్ధాంతాన్ని దాని ప్రాముఖ్యతను ప్రజలకు తెలియజేశాడు..

## మూలాలు

వర్గం:భాగవతము
పియర్ సైమన్ లాప్లేస్

thumb|right|200px|లాప్లేస్ బొమ్మ
**పియర్ సైమన్ లాప్లేస్** (మార్చి 23, 1749—మార్చి 5, 1827) ఒక ప్రముఖ ఫ్రెంచి గణిత శాస్త్రవేత్త, ఖగోళ శాస్త్రజ్ఞుడు.

## మూలాలు

## ఇతర లింకు2లు

వర్గం:గణిత శాస్త్రవేత్తలు
కార్ల్ ఫ్రెడెరిక్ గాస్

జోహన్ **కార్ల్ ఫ్రెడెరిక్ గాస్** (ఏప్రిల్ 30, 1777—ఫిబ్రవరి 23, 1855) జర్మనీకి చెందిన సుప్రసిద్ధ గణిత శాస్త్రజ్ఞుడు, శాస్త్రవేత్త. సంఖ్యా శాస్త్రము, గణాంక శాస్త్రము, ఖగోళ శాస్త్రము, కాంతి మొదలైన రంగాలలో విశేష సేవలు చేశాడు. గాస్ చిన్నతనంలో నే అత్యంత ప్రతిభ కనబరచిన బాలమేధావి. గాస్ నియమంను రూపొందించాడు. 

## బాల్యము
## కుటుంబం
తండ్రి ఓ నిరుపేద తోటమాలి. నిజాయితీగా, నిక్కచ్చిగా ఉండే మనిషి. అలాగే చాలా మొరటు వాడు కూడా. కనుక గౌస్ బాల్యం అంత సాఫీగా సాగలేదు.
ఆయన వ్యక్తిగత జీవితం కొన్ని అనుకోని దుర్ఘటనలతో కూడుకొన్నది. మొదటి భార్య జొహన్నా ఓష్టాఫ్ 1809లో పిన్నవయసులోనే మరణించడం, వెంటనే లూయిస్ అనే ఒక కుమారుడు మరణించడం ఆయనను బాగా క్రుంగదీసింది. ఈ సంఘటనల నుంచి ఆయన జీవితాంతం పూర్తిగా కోలుకోనే లేదు.

## వ్యక్తిత్వం
## నివాళి

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు

వర్గం:గణిత శాస్త్రవేత్తలు
వర్గం:ప్రపంచ ప్రసిద్ధులు
వర్గం:1777 జననాలు
వర్గం:1855 మరణాలు
వర్గం:జర్మన్ శాస్త్రవేత్తలు
వర్గం:జర్మనీ వ్యక్తులు
వర్గం:ఖగోళ శాస్త్రవేత్తలు
వర్గం:బాలమేథావులు
జోసెఫ్ లూయిస్ లెగ్రాంజ్

thumb|right|300px|లెగ్రాంజ్ చిత్రపటం
**జోసెఫ్-లూయిస్ లెగ్రాంజ్**  ( 1736 జనవరి 25 - 1813 ఏప్రిల్ 10) ఒక ఇటాలియన్ గణిత శాస్త్రవేత్త, ఖగోళ శాస్త్రవేత్త. పుట్టినపుడు **గియుసేప్ లుయిగి లాగ్రానియా**   లేదా **గియుసేప్ లుడోవికో డి లా గ్రాంజ్ టోర్నియర్**;   అని పేరు పెట్టారు. **గియుసేప్ లుయిగి లాగ్రేంజ్**  లేదా **లాగ్రాంజియా అని** కూడా అంటారు. తరువాత ఫ్రెంచి పౌరుడయ్యాడు. విశ్లేషణ, సంఖ్య సిద్ధాంతం, సాంప్రదాయ యాంత్రికశాస్త్రం, ఖగోళ మెకానిక్స్ రంగాలలో గణనీయమైన కృషి చేశాడు. 

రెండు ఖగోళ వస్తువుల వ్యవస్థలో సాపేక్షికంగా స్థిరంగా ఉండే బిందువులైన ,  లను కనుగొన్నాడు. ఆ బిందువులకు ఇతని పేరు మీదనే లాగ్రాంజియన్ బిందువులు అనే పేరు వచ్చింది.

1766 లో, స్విస్ ఆయిలర్, ఫ్రెంచ్ డి అలంబెర్ట్ ల సిఫారసు మేరకు, లాగ్రేంజ్ ఐలర్ తరువాత బెర్లిన్‌లోని ప్రష్యన్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్‌లో గణితశాస్త్ర డైరెక్టర్‌గా నియమితుడయ్యాడు. అక్కడ ఇరవై సంవత్సరాలు పనిచేసాడు. అనేక విజయాలు సాధించాడు. ఫ్రెంచ్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్ బహుమతులు పొందాడు. లాగ్రేంజ్ గ్రంథం, ఎనలిటికల్ మెకానిక్స్ ( *మెకానిక్* అనలిటిక్, 4. ed., 2 వాల్యూమ్స్. పారిస్: గౌతీర్-విల్లర్స్ ఎట్ ఫిల్స్, 1788–89) బెర్లిన్‌లో ఉండగా రాసాడు. ఇది 1788 లో మొదట ప్రచురించబడింది. న్యూటన్ తరువాత క్లాసికల్ మెకానిక్స్‌లో అత్యంత సమగ్రమైన పరిష్కారాలను అందించాడు. పంతొమ్మిదవ శతాబ్దంలో గణిత భౌతిక శాస్త్ర అభివృద్ధికి ఒక ఆధారాన్ని ఏర్పాటు చేసింది. 

1787 లో, 51 సంవత్సరాల వయస్సులో, అతను బెర్లిన్ నుండి పారిస్ వెళ్లి ఫ్రెంచ్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్ సభ్యుడయ్యాడు. అప్పటి నుండి తన జీవితాంతం వరకు ఫ్రాన్స్‌లోనే ఉన్నాడు. అతను ఫ్రాన్స్‌లో దశాంశీకరణలో గణనీయంగా పాల్గొన్నాడు. 1794 లో ఎకోల్ పాలిటెక్నిక్ ఏర్పాటైనపుడు మొదటి విశ్లేషణ ప్రొఫెసర్ అయ్యాడు. బ్యూరో డెస్ లాంగిట్యూడ్స్ వ్యవస్థాపక సభ్యుడు, 1799 లో సెనేటర్ అయ్యాడు. 

## గమనికలు

## మూలాలు


వర్గం:గణిత శాస్త్రవేత్తలు
వర్గం:ఖగోళ శాస్త్రవేత్తలు
సింగరాజుపాలెం

**సింగరాజుపాలెం**, తూర్పు గోదావరి జిల్లా, నల్లజర్ల మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

:
## మూలాలు