open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
రాజశ్రీ పతి

right|thumb|175px|రాజశ్రీ పతి
**రాజశ్రీ పతి** తమిళనాడులోని కోయంబత్తూరుకు చెందిన ప్రముఖ పారిశ్రామిక వేత్త, వ్యాపార దక్షతగల వనిత. తెలుగు సంతతికి చెందిన మహిళ. రాజశ్రీ సుగర్స్ అండ్ కెమికల్స్ పరిశ్రమకు అధిపతి. ప్రస్తుతము భారత చక్కెర పరిశ్రమల సంఘమునకు అధ్యక్షురాలు.
## కుటుంబము
రాజశ్రీ ప్రఖ్యాత పారిశ్రామికవేత్త, దాతృత్వమునకు పేరొందిన P. S. గోవింద స్వామి నాయుడు వంశమునకు చెందిన శ్రీ వరదరాజు కుమార్తె. తండ్రి వరదరాజు పార్లమెంటు సభ్యుడు, పేరొందిన దాత. లక్ష్మీ మిల్స్ కూటమికి చెందిన పతి సుందరాన్ని వివాహమాడింది.
## పరిశ్రమలు
1992లో తండ్రి మరణము పిదప బాధ్యతలు స్వీకరించి అతి కొద్ది కాలములోనే కంపెనీని బహుముఖముగా విస్తరింప వచేసింది. రాజశ్రీ సుగర్స్ అండ్ కెమికల్స్ కూటమిలో చక్కెర, ఆల్కహాల్, విద్యుత్, బయోటెక్నాలజీ, ప్రత్తి, రియల్ ఎస్టేట్, పర్యాటక రంగము ముఖ్యమైనవి. 1990లో 50 కోట్లతో మొదలైన వ్యాపారము ప్రస్తుతము 300కోట్లకు విస్తరించింది.
## పదవులు, పురస్కారములు
* 2004-2005 సంవత్సరములో భారత చక్కెర కర్మాగారముల సంఘమునకు తొలి మహిళా అధ్యక్షురాలిగా ఎన్నుకొన బడింది. 
* 2007-2009 లో దక్షిణ భారత చక్కెర కర్మాగారముల సంఘమునకు అధ్యక్షురాలిగా సేవ చేసింది. 
* World Economic Forum, Davos (Switzerland) 1996 సంవత్సరానికి "Global Leader of Tomorrow"గా ఎన్నుకున్నది. 
* 2000 సంవత్సరపు "Eisenhower Exchange Fellowship" పొందినది.
* FICCI మహిళా సంఘము 2006 సంవత్సరపు "Woman of the Year" పురస్కారము ఇచ్చి గౌరవించినది.

## మూలాలు

వర్గం:తమిళనాడు పారిశ్రామికవేత్తలు
వర్గం:తమిళనాడు మహిళలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
కె.ఆర్.శ్రీనివాస అయ్యంగారు

కొడగనల్లూర్ రామస్వామి శ్రీనివాస అయ్యంగార్ (1908–1999) కె.ఆర్.శ్రీనివాస అయ్యంగారు గా సుపరిచితుడు. అతను ఆంగ్లంలో భారతీయ రచయిత, ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం నకు మాజీ వైస్-ఛాన్సలర్.  అతనికి 1985లో సాహిత్య అకాడమీ ఫెలోషిప్ లభించింది.

## జీవిత విశేషాలు
శ్రీనివాస అయ్యంగార్ 1908 ఏప్రిల్ 17 న జన్మించాడు. అతను 1947 లో ప్రారంభమైన ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయంలో ఆంగ్ల విభాగంలో చేరాడు.  1966 జూన్ 30 న, అతను ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం వైస్-ఛాన్సలర్ అయ్యాడు. 1968 నవంబరు 29  వరకు కొనసాగాడు. విశ్వవిద్యాలయంలో పురాతనమైన విభాగాలలో  ఒకటి అయిన ఇంగ్లీష్ ఆధునిక యూరోపియన్ భాషల విభాగంగా మలచబడింది.  తరువాత అతను 1969 నుండి 1977 వరకు సాహిత్య అకాడమీ ఉపాధ్యక్షుడిగా, తరువాత 1977 నుండి 1978 వరకు దాని ఏక్టింగ్ ప్రెసిడెంటుగా పనిచేశాడు. అతను ప్రెస్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ ఇండియా సభ్యునిగా పనిచేసాడు. అతను సిమ్లాలోని ఇండియన్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ అడ్వాన్స్‌డ్ స్టడీ  గవర్నర్ల బోర్డు సభ్యుడిగా  1970 నుండి 1979 వరకు పనిచేసాడు.  అతను PEN, ఆల్ ఇండియా సెంటర్ ఎగ్జిక్యూటివ్‌ గా కూడా పనిచేసాడు. ఆంధ్ర,  శ్రీ వెంకటేశ్వర విశ్వవిద్యాలయాలు అతనికి  డి. లిట్ డిగ్రీలు (హానరిస్ కాసా) ప్రదానం చేశారు. అతని రచన ఆన్ ది మదర్ 1980 లో సాహిత్య అకాడమీ వార్షిక అవార్డును అందుకుంది.

అతను 1958 లో లీడ్స్ విశ్వవిద్యాలయంలో ఆంగ్లంలో భారతీయ రచనలపై  ఉపన్యాసాలు ఇవ్వడానికి సిద్ధం చేశాడు, తరువాత ఇది  *ఇండియన్ రైటింగ్ ఇన్ ఇంగ్లీష్*  అనే పుస్తకానికి ఆధారమైంది.

అక్టోబర్ 1972 లో అయ్యంగార్  సిమ్లాలోని ఇండియన్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ అడ్వాన్స్‌డ్  స్టడీలో శ్రీ అరబిందో రాసిన సావిత్రి (పుస్తకం) పై ఆరు ఉపన్యాసాలు ఇచ్చాడు: అవి ఈ క్రింది ఇతివృత్తాలను కలిగి ఉన్నాయి: యోగి, కవి; సావిత్రి లెజెండ్; అశ్వపతి ముందున్నవాడు; సావిత్రి అండ్ సత్యవాన్; సావిత్రి యోగ; డాన్ టు గ్రేటర్ డాన్.

అయ్యంగార్ బ్రిటిష్, అమెరికన్,  కామన్వెల్త్ సాహిత్యాలు, తులనాత్మక సౌందర్యం,  భారతదేశం యొక్క ఆధ్యాత్మిక వారసత్వంపై విస్తృతంగా రచనలు చేసాడు. అతను 40 కి పైగా పుస్తకాలను రచించాడు.

## రచనలు

* లిట్టన్ స్ట్రాచీ  (1938)
* ఇండో-ఆంగ్లియన్ లిటరేచర్  (1943)
* లిటరేచర్ అండ్ ఆథర్‌షిప్ ఇన్ ఇండియా  (1943)
* ద ఇండియన్ కంట్రీబ్యూషన్ టు ఇంగ్లీషు లిటరేచర్ (1945)
* శ్రీ అరబిందో - బయగ్రఫీ (1945)
* గెరాల్డ్ మాన్లీ హాప్‌కిన్స్ ,  (1948)
* ఆన్ ద మదర్  (1952)
* షేక్స్‌పియర్  (1964)
* ఎడ్యుకేషన్ అండ్ ద న్యూ ఇండియా  (1967) 
* ఇండియన్ రైటర్స్ ఇన్ కౌన్సిల్ 
* లీవ్స్ ఫ్ర్రం ఎ లాగ్: ప్రాగ్మెట్స్ ఆఫ్ అ జర్నీ .
* రవీంధ్రనాథ్ టాగూర్ (1965)
* మైన్లీ అకడమిచ్ టాక్స్ టు ద స్టూడెంట్స్ అండ్ టీచర్స్  (1968)
* గురునానక్ - ఎ హోమేజ్ (1973)
* ఇండియన్ రైటింగ్స్ ఇన్ ఇంగ్లీషు  (1983)
* ఆస్ట్రేలియా హెలిక్స్  (1983)
* సీతాయన (1987)
* తిరుక్కురల్ కు ఆగ్ల అనువాదం (1988)
* సగ ఆఫ్ సెవెన్ మదర్స్  (1991)
* క్రిష్ణ-గీతం  (1994)

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* http://www.hindu.com/2007/12/11/stories/2007121155610800.htm 
* http://www.hindu.com/2008/03/07/stories/2008030759350300.htm 

వర్గం:ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం ఉప కులపతులు
వర్గం:జన్మస్థలం తెలియని వ్యక్తులు
లీలా నాయుడు

**లీలా నాయుడు** (1940 - జులై 28, 2009) ప్రఖ్యాత నటీమణి, గొప్ప సౌందర్య రాశి. ప్రపంచములో మహా సౌందర్యవతులలో ఒకరిగా ఎన్నుకొనబడింది. పెక్కు హిందీ చలన చిత్రములలో నటించి పేరు సంపాదించుకున్నది. "యే రాస్తే హై ప్యార్ కే" చిత్రములో లీల నటన పలువురి మన్ననలు పొందినది.

## బాల్యము
లీల 1940 సంవత్సరములో జన్మించింది. మదనపల్లె (చిత్తూరు) నకు చెందిన భౌతిక శాస్త్రవేత్త పత్తిపాటి రామయ్య నాయుడు కుమార్తె. రామయ్య పారిస్ లోని UNESCO శాస్త్ర సలహాదారుగా పనిచేయుచున్నపుడు ఫ్రెంచి వనిత మార్తాను వివాహమాడాడు. మార్తా భారతదేశానికి సంబంధించిన విషయములలో పరిశోధకురాలు (Indologist).

## జీవనగమనము
* 1954లో (పదిహేను సంవత్సరముల వయసు) Femina Miss India గా ఎన్నుకొన బడింది.
* వోగ్ పత్రిక (Vogue) లీలను మహారాణి గాయత్రీ దేవి సరసన పది మహాసౌందర్యవతులలో ఒకరిగా పరిగణించింది. 
* 1956లో ఓబెరాయ్ హోటళ్ళ స్థాపకుడు మోహన్ ఒబెరాయ్ కుమారుడు తిలక్ రాజ్ ను పెళ్ళాడింది. 
* మాయ, ప్రియ అను కవలకుమార్తెలను కన్నపిదప తిలక్ రాజ్ తో విడిపోయింది.
* విడాకుల తరువాత జిడ్డు కృష్ణమూర్తి బోధలకు ఆకర్షితురాలయ్యింది.
* 1969లో గోవాకు చెందిన ప్రఖ్యాత రచయిత డామ్ మొరేస్ ను వివాహమాడింది.

## చిత్ర రంగము

1960లో విడుదలైన "అనూరాధ" లీల మొదటి చిత్రము. హృషికేశ్ ముఖర్జీ దర్శకుడు, బలరాజ్ సాహ్ని కథానాయకుడు. జాతీయ స్థాయిలో ఉత్తమ చిత్రముగా పురస్కారము పొందింది. లీలకు పండిత్ రవి శంకర్ పాటలు కూర్చాడు. 1962లో "ఉమ్మీద్" (అశోక్ కుమార్), పిమ్మట మర్చంట్-ఐవరీ వారి "The Householder" (1963), శ్యామ్ బెనెగల్ "త్రికాల్" (1985) లలో నటించింది. కొద్ది చిత్రములలో నటించిననూ లీల వాటిద్వారా చిత్రరంగముపై చెరగని ముద్ర వేసింది. 1992లో నటించిన "Elctric Moon" లీల చివరి చిత్రం.

## మరణము
లీల జులై 28, 2009 న ముంబాయిలో మరణించింది.

## మూలాలు

వర్గం:హిందీ సినిమా నటులు
వర్గం:1940 జననాలు
వర్గం:2009 మరణాలు
వర్గం:ఆదర్శ వనితలు
వర్గం:తెలుగు కళాకారులు
వర్గం:చిత్తూరు జిల్లా సినిమా నటీమణులు
ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని దర్గాల జాబితా

**దర్గాహ్**, (పర్షియన్ : **درگه**) (తెలుగులో సాధారణంగా '**దర్గా**' అని వ్యవహరిస్తారు), ఒక సూఫీ క్షేత్రము, లేదా సూఫీ సమాధి, లేదా ఔలియా సమాధి. వీటికి ఖాన్ ఖాహ్ అనీ ఆస్తానా అనీ పిలుస్తారు. వీటిలో సాధారణంగా మస్జిద్, మదరసా పొందుపరచబడియుంటుంది.

**ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని దర్గాల జాబితా, ** జిల్లాల వారిగా

## కడప జిల్లా
* ఆస్తానయె షామీరియా (కడప) : దీనినే **షామీరియా దర్గా** అని పిలుస్తారు. కడప పట్టణంలోని కలెక్టర్ కార్యాలయానికి ఎదురుగా బుగ్గవంక ఎడమ గట్టు మీద ఈ షామీరియా దర్గా ఉంది.
* ఆస్తానయె మగ్దూమె ఇలాహి (కడప) :  వైఎస్‌ఆర్ జిల్లా, కడప నగరంలో నకాష్ వీధి సమీపంలో గల దర్గా. దీనిని **[[పెద్ద దర్గా]]** లేక **[[అమీన్ పీర్ దర్గా]]** అంటారు. ఇది దక్షిణ భారతదేశంలో అత్యంత ప్రసిద్ధి గాంచిన దర్గా కావున దీనిని దక్షిణ భారతదేశపు ఆజ్మీర్ (Ajmer of South India) అనికూడా అంటారు.

## నెల్లూరు జిల్లా
*వేనాడు దర్గా (నెల్లూరు జిల్లా)
*బారా షహీద్ దర్గా (నెల్లూరు)
*కసుమూరు దర్గా (వెంకటాచలం మండలం)
* ఎ.ఎస్‌.పేట దర్గా (అనుమ సముద్రం పేట, అనుమ సముద్రం పేట మండలం) 
## గుంటూరు జిల్లా
* బాజీ బాబా దర్గా (పెదకాకాని)
* నల్ల మస్తాన్ దర్గా (గుంటూరు)

## ఇవీ చూడండి
* దర్గాహ్
* ఔలియా
* ముస్లింల సాంప్రదాయాలు

## మూలాలు


వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఇస్లాం
వర్గం:జాబితాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు సంబంధించిన జాబితాలు
లీల

**లీల** అనగా సంస్కృతంలో క్రీడ, కేళి, విలాసము అని అర్ధం. 

* లీలావతి అనగా విలాసవతి.
* పి.లీల
* మన్మధ లీల
* మన్మధ లీల – కామరాజు గోల
* లీలాశుకుడు
* లీలానగర్
* లీలా నాయుడు
* లీలావతీదేవి

వర్గం:సంస్కృత పదజాలము
లింగవారిగూడెం

**లింగవారిగూడెం** యాదాద్రి భువనగిరి జిల్లా, నారాయణపూర్ మండలానికి చెందిన ఒక శివారు గ్రామం.ఇది సర్వేల్ రెవెన్యూ, గ్రామ పంచాయితి పరిధి చెందిన గ్రామం.లింగవారిగూడెం గ్రామంలో జనాభా సుమారు 600 వరకు ఉంటుంది. లింగవారిగూడెం గ్రామానికి 3 కి.మీ. దూరంలో పుట్టపాక (నారాయణపూర్, 4 కి.మీ. దూరంలో సర్వేల్ గ్రామాలు ఉన్నాయి. అలాగే 8 కి.మీ. దూరంలో గుడిమల్కాపురం, 3 కి.మీ. దూరంలో గుజ్జ, 6 కి.మీ. దూరంలో కంకనాలగూడెం, 6 కి.మీ. దూరంలో కోతులాపురం, వాయిలపల్లె 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. నారాయణపూర్ మండలం 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. చౌటుప్పల్ మండలం 15 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. తెలంగాణ రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాదు నగరానికి 55 కి.మీ.దూరంలో లింగవారిగూడెం గ్రామం ఉంటుంది. లింగవారిగూడెం గ్రామానికి ఉత్తరాన సర్వేల్, దక్షిణాన పుట్టపాక, తూర్పున చలమడ, పశ్చిమాన నారాయణపూర్ సరిహద్దులు.

ఈ గ్రామంలో గత 10 ఏళ్లుగా పత్తి పంటను ప్రధానంగా సాగు చేస్తున్నారు.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:తెలంగాణ జిల్లాల శివారు గ్రామాలు
జస్వంత్ సింగ్

**జస్వంత్‌ సింహ‌** (1938 జనవరి 3 - 2020 సెప్టెంబరు 27) భారత రాజకీయ నాయకుడు, డార్జిలింగ్ నియోజకర్గం నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు. జన్మస్థలం:రాజస్తాన్‌.నియోజకవర్గం:డార్జిలింగ్‌.గతంలో వృత్తి:సైనిక ఉద్యోగి.చదువు:మాయో కాలేజీ, నేషనల్‌ ఢిపెన్స్‌ అకాడమీ. నిర్వహించిన పదవులు:ఆర్థికమంత్రి, విదేశీ వ్యవహారాలమంత్రి. 

## పుస్తకాలు, వివాదాలు
బిజేపిలో ఆయన సీనియర్‌ నేత. బిజేపిలో అగ్రనేతగానే కాకుండా పార్టీ వ్యవస్థాపకుల్లో ఒకడు. ఆయన పాకిస్తాన్‌ నేత మహమ్మద్‌ ఆలీ జిన్నా గురించి రాసిన *జిన్నా: ఇండియా, పార్టిషన్‌, ఇండిపెండెన్స్* పుస్తకం సంచలనం సృష్టించడమే కాదు. ఏకంగా ఆయనను పార్టీనుండి బయటకు పంపేవరకూ వెళ్లింది. దేశవిభజనకు ఖ్వాదీ ఆజం, మహమ్మద్‌ అలీ జిన్నాల కంటే కూడా కాంగ్రెస్‌, జవహర్‌లాల్‌ నెహ్రూ, సర్దార్‌వల్లభాయ్‌ పటేల్‌లే మరింత కారణమని వ్యాఖ్యానించారు. జిన్నా వ్యక్తిత్వం నన్నెంతో ఆకట్టుకుంది. అదే నా పుస్తకంలో ప్రతిఫలించింది. ఆ వ్యక్తిత్వమే నన్ను గనుక ఆకట్టుకో కుంటే, నేనసలు ఈ పుస్తకమే రాసేవాడిని కాదు. స్వతంత్ర భారతదేశం కోసం ఆయన బ్రిటిష్‌ వారితో పోరాడడమే కాకుండా భారతదేశంలోని ముస్లింల ప్రయోజనాల కోసం ఎంతో శ్రమించారు అన్నారు. భారతీయ ముస్లింలు నేడు ఎదుర్కొంటున్న సమస్యల గురించి ప్రస్తావిస్తూ ‘భారత్‌లో నివసిస్తున్న ముస్లింల కళ్ళ లోకి చూడండి. తాము ఏ దేశానికి చెందారో అక్కడే వారు పరజాతీయుల్లా బతుకుతున్నారు’ అంటూ వ్యాఖ్యా నించారు. 2006 జూలైలో ఆయన ‘'ఎ కాల్‌ టు హానర్‌: ఇన్‌ సర్వీస్‌ ఆఫ్‌ ఎమర్జెంట్‌ ఇండియా'’ పుస్తకంలో ప్రధానమంత్రిగా పీవీ నరసింహారావు ఉన్న సమయంలో, ప్రధానమంత్రి కార్యాలయంలో సీఐఏ ఏజెంటు ఒకరు ఉన్నారని జస్వంత్‌ ఆ పుస్తకంలో పేర్కొన్నారు. 1999 డిసెంబరులో భారతీయ విమానం హైజాక్‌కు గురైనప్పుడు హైజాకర్లతో పాటు ఆయన కాందహార్‌ వెళ్ళారు.

## రాజకీయ జీవితం
ఆర్థిక, రక్షణ, విదేశీ వ్యవహారాల్లాంటి కీలక శాఖలన్నింటినీ నిర్వహించిన అతి కొద్దిమందిలో ఆయన ఒకరు. వాజ్‌పేయి ప్రధానిగా ఉండిన రెండు సందర్భాల్లోనూ ఆయన కీలక శాఖలు చేపట్టారు. ఆర్థిక మంత్రిగా ఉన్న కాలంలో ఆయన తీసుకున్న నిర్ణయాల్లో ప్రధానమైంది యూనిట్‌ ట్రస్ట్ ఆఫ్‌ ఇండియా పునర్‌నిర్మాణం. 1938 జనవరి3 న జన్మించిన జస్వంత్‌, ఆరెస్సెస్‌ నేపథ్యం నుంచి వచ్చిన వ్యక్తి కాదు. 1998లో భారత అణుపరీక్ష అనంతరం, అమెరికాతో దెబ్బ తిన్న సంబంధాలను పూర్వస్థితికి తీసుకువచ్చేందుకు ఆయన ఎంతో కృషి చేశారు. చర్చల్లో, దౌత్యకార్యాల్లో ఆయన నైపుణ్యాలను ఎంతోమంది ప్రశంసించారు. భారత పార్లమెంట్‌పై దాడి జరిగిన అనంతరం దెబ్బ తిన్న భారత్‌-పాక్‌ సంబంధాలను పూర్వస్థితికి తేవడంలో కూడా ఆయన కీలక పాత్ర వహించారు. సైనికాధికారిగా పనిచేసిన అనుభవం ఉండడంతో, సైనిక అంశాలపై ఆయన ఎంతో మక్కువ చూపేవారు. రాజస్థాన్‌కు చెందిన జస్వంత్‌, పశ్చిమ బెంగాల్‌ లోని డార్జిలింగ్‌ నుంచి కూడా ఎన్నికయ్యారు. అప్పట్లో ఆయన విజయానికి గూర్ఖాజన ముక్తి మోర్చా అందించిన తోడ్పాటు కూడా కారణమైంది. కేంద్రంలో బీజేపీ 13 రోజుల పాలనలో ఆయన ఆర్థికశాఖ మంత్రి పదవి చేపట్టారు. ఆధునిక భావాలు కలిగిన ఉదార ప్రజాస్వామ్య వాదిగా జస్వంత్‌ పేరొందారు.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
*https://web.archive.org/web/20090318225748/http://www.suryaa.com/showSunday.asp?category=5&subCategory=2

వర్గం:1938 జననాలు
వర్గం:భారత ఆర్థిక మంత్రులు
వర్గం:ఉత్తమ పార్లమెంటేరియన్ అవార్డు గ్రహీతలు
కాళ్ళకూరి నారాయణరావు

**కాళ్ళకూరి నారాయణరావు** (ఏప్రిల్ 28, 1871 - జూన్ 27, 1927) నాటకకర్త, సంఘసంస్కర్త, ప్రథమాంధ్ర ప్రకరణ కర్త, జాతీయవాది, ఛాయా గ్రహణ వాద్యాదురంధరుడు, ‘మహాకవి’ బిరుదాంకితుడు.

## జననం
ఈయన పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, వీరవాసరము మండలం, మత్స్యపురి గ్రామంలో 1871, ఏప్రిల్ 28 న జన్మించాడు. తండ్రి బంగారురాజు, తల్లి అన్నపూర్ణమ్మ. సంఘంలో వేళ్ళూనిన పలు దురాచారాలను ఎలుగెత్తి ఖండిచారు. వీరి రచించిన నాటకాలలో చింతామణి (1921), వర విక్రయం (1923), మధుసేవ (1926) బాగా ప్రసిద్ధిచెందినవి. వీటిని చాలా మంది నాటకాలుగా ప్రదర్శించారు. తెలుగు సినిమాలుగా కూడా నిర్మించబడి మంచి విజయం సాధించాయి.

## రచనలు
* కాళ్ళకూరి నారాయణరావు 1919 లో రాసిన " పద్మవ్యూహం" నాటకంలో పద్యాలతో ఉన్న సంభాషణలను పొందుపరిచారు.

### వరవిక్రయం

వరకట్నం దురాచారాన్ని నిరసిస్తూ కాళ్లకూరి వారు రచించిన నాటకం. ఎంతో ప్రాచుర్యమున్న నాటకం. ఇది లీలాశుకుని చరిత్ర. ఆనాటి కాకినాడ వేశ్యల గుట్టుమట్లు ఆ నాటకంలో బట్టబయలు చేశాడు. ఈ నాటకం ఎన్నో సార్లు ప్రదర్శిత మైంది. ఆనాడు చింతామణిని ప్రదర్శించని నాటక పమాజమంటూలేదు. ఈ నాటకంలోని పద్యాలు ప్రజల నోటిలో తాండవించాయి. సంస్కార భారతి వారు ఈ నాటకాన్ని ఇటీవల కాలం వరకు ప్రదర్శించారు.

### చింతామణి

చింతామణి నాటకం వేశ్యావృత్తికి వ్యతిరేకంగా ఉద్యమం జరుగుతున్న కాలంలో రాయబడింది.
వేశ్యావృత్తిని నిరసిస్తూ కాళ్లకూరి వారి రచన ఈ నాటకం. ఈ నాటకం బహుళ ప్రాచుర్యం పొందింది. నేటికీ విజయంవంతంగా ప్రదర్శితమవుతోంది.

### మధుసేవ

మద్యపానం వలన కలిగే దుష్పరిణామాలను ఎత్తి చూపిన నాటకం.

### చిత్రాభ్యుదయం

ఇది రాజరాజ నరేంద్రుని కుమారుడని పేర్కొనే సారంగధరునికీ, చిత్రాంగికీ నడుమ జరిగిన కథ.

### ఇతర రచనలు
పద్మవ్యూహం (1919),  సంసార నటన (1974 కళలో ధారవాహికగా ప్రచురితం) మొదలైన నాటకాలు కారణంలేని కంగారు (1920), దసరా తమాషాలు (1920), లుబ్ధగ్రేసర చక్రవర్తి (1906), రూపాయి గమ్మత్తు (1920), ఘోరకలి (1921), మునిసిపల్ ముచ్చట్లు (1921), విదూషక కపటము (1921) వంటి ప్రహసనాలు రచించాడు.

## మరణం
ఈయన 1927, జూన్ 27న మరణించాడు.

## శిష్యులు,అభిమానులు
* గుమ్మడి గోపాలకృష్ణ
* డాక్టర్ కొత్తె వెంకటాచారి గారు (నారాయణరావు గారి నాటకాల మీద పి హెచ్ డీ చేశారు)

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* కాళ్ళకూరి నారయణరావుపై హిందూ పత్రికలో వచ్చిన వ్యాసం

వర్గం:1871 జననాలు
వర్గం:1927 మరణాలు
వర్గం:తెలుగు నాటక రచయితలు
వర్గం:సంఘసంస్కర్తలు
వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా నాటక రచయితలు
వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా సామాజిక కార్యకర్తలు
కల్వకుంట్ల (అయోమయ నివృత్తి)

## గ్రామం
కల్వకుంట్ల, నల్గొండ జిల్లా, మునుగోడు మండలానికి చెందిన గ్రామం.
## ఇంటిపేరు గల ప్రముఖులు
* కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖరరావు
* కల్వకుంట్ల తారక రామారావు
* కల్వకుంట్ల కవిత
వంశోద్ధారకుడు

* వంశోద్ధారకుడు (2000 సినిమా) - బాలకృష్ణ

* వంశోద్ధారకుడు (1972 సినిమా) - శోభన్ బాబు
పాలడుగు దుర్గా ప్రసాద్

**పి.డి.ప్రసాద్** గా ప్రసిద్ధిచెందిన **పాలడుగు దుర్గా ప్రసాద్** (Paladugu Durga Prasad) తెలుగు సినిమా దర్శకుడు. ఇతని సినిమాలలో వెంకటేశ్వర వైభవం (1971), పెద్దన్నయ్య (1976), జీవిత రంగం (1974) మొదలైనవి చెప్పుకోదగ్గవి. ఇతడు నందమూరి తారకరామారావు ప్రియ శిష్యుడు. ఇతడు సుమారు 15 సినిమాలకు దర్శకత్వం వహించాడు. అంతకు ముందు అనేక చిత్రాలకు డైలాగ్ రైటర్‌గా, సూపర్‌వైజర్‌గా పనిచేశాడు. ఇతడు అనేక నాటక పోటీలలో పాల్గొన్నాడు. నాటక రచయితగా, దర్శకునిగా గుర్తింపు పొందాడు. ఇతడు కొన్ని తెలుగు సినిమాలలో నటించాడు కూడా.     
## ఫిల్మోగ్రఫీ
ఇతడు దర్శకత్వం వహించిన సినిమా వివరాలు

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సినిమా దర్శకులు
బ్రహ్మాస్త్రం

* బ్రహ్మాస్త్రము - పురాణేతిహాసాలలో వర్ణింపబడిన అస్త్రము.
* బ్రహ్మాస్త్రం (సినిమా) (అయోమయ నివృత్తి)
బ్రహ్మాస్త్రం (పౌరాణిక ఆయుధం)

*ఇదే పేరుగల తెలుగు సినిమా కోసం *'బ్రహ్మాస్త్రం (సినిమా)** చూడండి''



**బ్రహ్మాస్త్రం''', పురాణేతిహాసాలలో అనేక మార్లు ప్రస్తావింపబడిన ఒక అస్త్రం. రామాయణం యుద్ధకాండలో రావణ సంహారానికి రాముడు బ్రహ్మాస్త్రాన్ని ప్రయోగించాడు. ఆ ఘట్టం వర్ణన ఇలా ఉంది - "రామా! ఇలా కాదు. బ్రహ్మాస్త్రాన్ని సంధించు" అని మాతలి అన్నాడు. అప్పుడు రాముడు తనకు అగస్త్యుడిచ్చిన బ్రహ్మాస్త్రాన్ని తీశాడు.

అది బుసలు కొడుతున్న సర్పంలా ప్రకాశిస్తున్నది. పూర్వం బ్రహ్మదేవుడు దీనిని ఇంద్రునికొరకై నిర్మించి ఇచ్చాడు. దాని వేగ సాధనములైన రెక్కలలో వాయువు, ములికిలో అగ్ని సూర్యులు, బరువులో మేరు మందర పర్వతాలు అధిష్టాన దేవతలుగా ఉన్నారు. దాని శరీరం బ్రహ్మమయం. దాని దేహము మంటలతో నిండి ఉంది. బంగారముతో అలంకరింపబడిన దాని పొన్ను ప్రకాశిస్తుంది. అది సకలభూతములలోని తేజస్సుతో నిర్మింపబడి సూర్యునివలె ప్రకాశిస్తున్నది. ధూమముతో కూడిన ప్రళయకాలాగ్నివలె ప్రజ్వలిస్తున్నది. అది నరులు, గజములు, అశ్వముల సముదాయమును, బ్రద్దలుకొట్టినది. ఎన్నో ద్వారములను, కోట గడియలను, పర్వతములను బ్రద్దలుకొట్టినది. దాని శరీరము రక్తము చేత, క్రొవ్వు చేత పూయబడి భయంకరముగా ఉండెను. వజ్రమువంటి సారము కలది. భయంకరమైన ధ్వని చేయునది. యుద్ధములో డేగలకు, గ్రద్దలకు, నక్కల గుంపులకు, రాక్షసులకు ఆహారమునిచ్చునది. గరుత్మంతుని విచిత్ర వర్ణములు గల అనేక విధములైన రెక్కలు కట్టబడి మంచి వేగము ఉండునట్లు చేయబడినది. 

ఆ అస్త్రం రాక్షసులకు వినాశకరం. వానరులకు ఆనందహేతువు. మూడు లోకములలో ఉత్తమమైనది. ఇక్ష్వాకువంశీయులకు శుభకరం. రాముడు ఆ దివ్యాస్త్రాన్ని వేదోక్తంగా అభిమంత్రించి, ధనుస్సును బాగుగా లాగి సావధాన చిత్తుడై విడచాడు. వజ్ర సంకల్పంతో, రాముని వజ్ర హస్తాలనుండి విడువడిన వజ్రసమానమైన బ్రహ్మాస్త్రం నిప్పులు చిమ్ముతూ రావణుని గుండెను చీల్చి, అతని రక్తంతో పూయబడినదై, ఉపశమనం కోసం భూమిలో ప్రవేశించి, సావధావంగా తిరిగి వచ్చి రాముని అమ్ముల పొదిలో చేరింది. రాముడు ఎరుపెక్కిన కన్నులతో, శరదళితదేహంతో, కోటి సూర్యుల ప్రకాశంతో, ధనుస్సును నేలకానించి, మరో చేత బాణాన్ని త్రిప్పుతూ వీరశ్రీబంధురాంగుడై త్రిదశపతినుతుడై శోభిల్లాడు. సకలదేవతలు రామునకు అంజలి ఘటించారు. సుగ్రీవ విభీషణ అంగదాదులు, లక్ష్మణుడు, ఇతర సహమిత్రులు విజయోత్సాహంతో రణాభిరాముడైన రాముని యధావిధిగా పూజించారు.

రామాయణంలోనే బ్రహ్మాస్త్రం ప్రస్తావన మరికొన్ని చోట్ల ఉంది (1) హనుమంతుని బంధించడానికి ఇంద్రజిత్తు బ్రహ్మాస్త్రాన్ని విడిచాడు. కాని బ్రహ్మాస్త్రం వలన హనుమంతునికి  ప్రభావం లేదని అంతకు ముందు బ్రహ్మ వరమిచ్చాడు. అయినా బ్రహ్మపట్ల గౌరవం వలన హనుమంతుడు మూర్ఛిల్లినట్లు నటించాడు. వేరే బంధాలు ఉన్న చోట బ్రహ్మాస్త్రం బంధఁ ఉండడు. బ్రహ్మాస్త్రాన్ని ప్రయోగించిన తరువాత ఇతర అస్త్రాలను ప్రయోగించడం సాధ్యం కాదు (2) యుద్ధంలో ఒకసారి లక్ష్మణుడు బ్రహ్మాస్త్రాన్ని ప్రయోగించబోతే రాముడు వారించాడు. ఎందుకంటే అది లోక వినాశానికి దారి తీస్తుందని (3) యుద్ధంలో ఇంద్రజిత్తు బ్రహ్మాస్త్రాన్ని ప్రయోగించాడు. సమస్త వానరసేన అపుడు మూర్ఛిల్లాయి. రామలక్ష్మణులు కూడా బ్రహ్మాస్త్రాన్ని మన్నింపక తప్పలేదు. తరువాత హనుమంతుడు ఓషధీపర్వతాన్ని తెచ్చి వారందరినీ సృహలోకి తెచ్చాడు. మహాభారతం చివరిఘట్టంలో బ్రహ్మాస్త్రం ప్రయోగం ఉంది. అశ్వత్థామ బ్రహ్మాస్త్రాన్ని ప్రయోగిస్తాడు కాని దానిని ఉపసంహరించడం అతనికి తెలియదు.
## మూలాలు, వనరులు

## వెలుపలి లంకెలు
* సుందరకాండము - రచన: శ్రీమాన్ ఎస్.టి.పి. కోనప్పాచార్యులు - ప్రచురణ: రోహిణి పబ్లికేషన్స్, రాజమండ్రి

వర్గం:దేవతల ఆయుధాలు
నైవేద్యం

**నైవేద్యం** అనునది భుజించడానికి మునుపు దేవునికి ఆహారము సమర్పించు ప్రక్రియ. కావున దేవునికి ఆహారము సమర్పించు మునుపు, ఆ ఆహారము వండునప్పుడు దాని రుచి చూడటము నిషిద్ధం. ఆహారమును దేవుని మూర్తి ముందు ఉంచి పూజించడం జరుగుతుంది. ఆ పై దానిని పుణ్యఫలంగా ఆరగించవచ్చు.

ఈ పదము సంస్కృతం నుండి వచ్చింది. నైవేద్యము అంటే సరైన అర్థము దేవునికి సమర్పణ అని - ఈ సమర్పణ ఆహారపదార్థమే కానవసరము లేదు. ఈ సమర్పణ భౌతిక వస్తు సంబంధమే అవ్వవలసిన అవసరము లేదు. ఒక మొక్కు, ప్రతిజ్ఞ, ఏదైనా చేయవలను లేక చేయరాదు అన్న నిశ్చితాభిప్రాయము మున్నగునవన్నీ కూడా నైవేద్యముగా భావించవచ్చు. అయితే నైవేద్యానికి, ప్రసాదానికి ఉన్న తేడా తెలుసుకోవడం అవసరం. వాడుకలో రెండూ సమానార్థంలో ఉపయోగించినప్పటికీ, ప్రసాదమంటే దేవుని దగ్గర లభ్యమయ్యేదిగా అర్థం.

## ఇవి కూడా చూడండి
* ప్రసాదం
* తిరుమల ప్రసాదం
## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు
* హిందువులు అహార పదార్థాన్ని నైవేద్యంగా ఎందుకు సమర్పిస్తారు ?

వర్గం:హిందూమతం
అడ్డాల పాలెం

**అడ్డాల పాలెం**, డాక్టర్ బి.ఆర్. అంబేద్కర్ కోనసీమ జిల్లా, సఖినేటిపల్లి మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం..ఈ గ్రామంలో ఎక్కువగా గల్ఫ్ ప్రాంతములో స్థిరపడిన వారు ఉంటారు. ఈ గ్రామం మీదుగా అంతర్వేది వెళ్ళుటకు ఒక మార్గం ఉంది.
## మూలాలు
హథీరాం బావాజీ

**హథీరాంజీ బాబా **, సా.శ. 1200 కాలంలో ఉత్తర భారతదేశం వచ్చిన రాథోడ్ రాజ్య స్థాపకుడు శ్రీ బుద్ధదేవుడి అంశంతో పుట్టిన శ్రీ బుద్దా గోనే మహారాజ్, గొనెంద్ర దేవుడు, గొనెంద్ర స్వామి కొడుకె ఈ హథీ రామ్ తిరుమలకు వచ్చిన భక్తుడు. ఇతడు స్వామివారితో పాచికలాడేంత సన్నిహిత భక్తుడని కథనాలున్నాయి. పాచికలాటలో వెంకటేశ్వరుడు ఓడిపోయాడని అందుకే తిరుమలలో హథీరాంజీ మఠం, ప్రధాన ఆలయం కన్నా వంద మీటర్ల ఎత్తులో ఉన్నదని ఒక కథనం రోజు.

మరొక విషయం పూర్వము నుంచి హథీరామ్ దేవాలయం వాసుదేవుడి నిలయం (విష్ణుమూర్తి అవతారం ఐన శ్రీ కృష్ణుడు తండ్రి )  కథ ప్రకారం ఇతని గురించి అర్చకులు రాజుకు ఫిర్యాదు చేశారు. అతనిని శిక్షించడానికి ముందు రాజు ఒక పరీక్ష పెట్టాడు. ఒక బండెడు చెరకు గడలు అతని గదిలో పెట్టి తాళం వేశారు. ఆ చెఱకు గడలను తినగలిగితే అతనిని శ్రీహరీ వారి సన్నిహితునిగా అంగీకరిస్తానని రాజు అన్నాడు. స్వామి ఏనుగు రూపంలో వచ్చినా ఇంద్ర దేవుడు గజేంద్రుడు అయినా ఏనుగు చెఱకు గడలన్నీ తినివేశాడు. బావాజీని **హాథీరాం బాలాజీ** అని పిలువసాగారు.

## స్వామి వారితో పాచికలు ఆడిన హథీరాంజీ బాబా
thumb|right|హథీరాం జీ స్వామి వారితో పాచికలాడుతున్న దృశ్యం, తిరుమలలోని ఒక చిత్రం

బంజారాలు సూర్య వంశ క్షత్రియులుగా పిలవ బడే కుల దేవుని కొన్ని అవతారలు (బంజారాల రాజధాని రాజస్థాన్) ఇంద్ర బటారిక (కర్ణాటక చాలుక్య రాజ్యం) గోనే (ఆవుల మంద) రుద్రదేవుడు (శిల్ప బ్రహ్మ ) తూర్పు చాలుక్యూడైనా వెయ్యి స్తంభాల గుడి త్రికూట లేదా త్రిలింగం 1, ఇంద్ర లింగం 2, విష్ణు లింగం,3, శివ లింగం గుర్తుగా ఆలయం కట్టించాడు.
సృష్టి, పాలి స్థితి, లయ, అతని కోట మహబూబ్ నగర్ ఘనపూర్ కోట, అతనే గోనెమహరాజ్, గోనే బుద్దా, గోనేంద్ర స్వామి, గోనేంద్రుడు, గోనెంద్ర, గోనే దేవుడు, బాలాజీ, (అంటే 12 సంవత్సరాల బాల వయస్సులో హథీ రామ్ బావాజీకి దర్శనం ఇచ్చాడు ) పేర్లతో పిలవబడతాడు, ఇతని కుమారుడే హథీ రామ్ బావాజీ! బల్జా, బలియావాల్, బంజారా, లంబాడీ ఇలా క్రమంగా మారిపోయిన పేర్లు
హథీరాంజీతో పాచికలాడి స్వామి తిరుమలలో తన ఆస్తున్నింటినీ పందెంగా పెట్టి ఓడిపోయాడని, అప్పటి నుండి తిరుమల ఆలయం అతని వారసుల అధీనంలో ఉన్నదనీ కూడా ఒక కథనం ఉంది.ఈస్టిండియా కంపెనీ వారు దేవాలయాల నిర్వహణలో జోక్యం కలుగ జేసుకోకూడదని నిర్ణయించుకొన్న తరువాత ఈ కథనం ఆధారంగా 1843 సంవత్సరంలో ఆర్కాటు జిల్లా కలెక్టరు సనదు (ఉత్తర్వు) తో తిరుమల నిర్వహణను హథీరాంజీ మఠం అధిపతికి అప్పగించారు.

## బంజారా భక్తుల దర్శనం
thumb|right|తిరుపతిలోని హాతీరాం బాబా మఠం

1932లో తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం చట్టం అమలులోకి వచ్చింది. అంతకు మునుపు మహంతుల ఆధీనంలో ఉండేది. హథీరాంజీ మఠానికి పెద్ద సంఖ్యలో బంజారాలు, సుగాలీలు, లంబాడీ భక్తులు భారతదేశం నలుమూలలాలో నుండి దర్శనం చేసుకోవటానికి వస్తారు.
బంజారాలు, సుగాలీలు, లంబాడీలు హథిరాంజీ తమ తెగకు చెందినవాడని భావిస్తారు. అందువలన తిరుమలలో దర్శనమైన వెంటనే హథిరాంజీ ఆశీర్వాదం పొందడానికి మఠానికి వస్తారు. మఠంలో బంజారాలకు ఉచిత బస ఏర్పాట్లు ఉన్నాయి.

## హథీరాంజీ మఠం భూములు
తిరుపతి లోని హథీరాం బాబా మఠానికి సంబంధించిన 25 ఎకరాల భూములు ఉన్నాయి. ఈ మఠం భూములు అక్రమణకు గురి ఆవుతుండడంతో ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం విక్రయించాలని నిర్ణయించింది. మఠ మాహంతులు సుప్రీంకోర్టును ఆశ్రయించడంతో తదుపరి విచారణ పూర్తియ్యేంత వరకు అమ్మడానికి వీలు లేదని తేల్చి చేపింది.

## మూలాలు

## వనరులు
* **[[తిరుమల కొండ పదచిత్రాలు]]** - పున్నా కృష్ణమూర్తి - ప్రచురణ : సూర్య పబ్లికేషన్స్, హైదరాబాదు (2002) - వ్యాసంలో అధిక భాగం ఈ పుస్తకంనుండి తీసుకోబడింది.

వర్గం:హిందూ దేవాలయం
వర్గం:వేంకటేశ్వరుని భక్తులు
కణ్ణగి

**కణ్ణగి ** (Tamil: கண்ணகி) దక్షిణ భారత కావ్యం అయిన శిలప్పదికారం లోని ముఖ్య పాత్ర. మధురై రాజు పొరబాటుగా తన భర్త కోవలన్ పై మరణ దండనని విధించటంతో ఆ పట్టణాన్ని దౌర్భాగ్యం ఆవహించే విధంగా శపిస్తుంది.

## కథ
కావేరీ పట్టణపు ధనిక వ్యాపారి కుమారుడు కోవలన్ కి కణ్ణగి అనే అందమైన యువతితో వివాహం అయినది. కావేరీపట్టణంలో ఆనందంగా కలిసి జీవించేవారు. మాధవి అనే నర్తకితో ప్రేమలో పడ్డ కోవలన్ కణ్ణగిని మరచిపోయి, మాధవికే తన ఆస్తిని ధారాదత్తం చేస్తాడు. చేతిలో కానీ లేని కోవలన్, తన తప్పిదాన్ని తెలుసుకొని కణ్ణగి వద్దకి తిరిగి వస్తాడు. ముత్యాలు పొసగబడిన తన కాలి గజ్జలను తీసుకొని ఆ జంట మధురైలో తమ అదృష్టాన్ని పరీక్షించుకోవటానికి బయలుదేరుతుంది.

పాండ్య రాజు నెడుంజ్ చెలియన్ 1 మధురైని పరిపాలించేవాడు. కణ్ణగి గజ్జలని అమ్మి నూతన జీవితాలని ప్రారంభించాలని ఆ జంట అనుకొంటారు. కానీ అదే సమయానికి రాణి గజ్జల్లో ఒకటి దొంగిలించబడి ఉంటుంది. కణ్ణగి గజ్జల వలె ఉన్న రాణి గజ్జలు రత్నాలతో పొసగబడి ఉంటాయి. కోవలన్ రాణి గజ్జలు దొంగిలించాడని సైన్యం విచారణ జరపకుండానే అతనిని వధిస్తారు. విషయం తెలిసిన కణ్ణగి కోపోద్రిక్తురాలై తన పతి నిర్దోషి అని నిరూపించటానికి రాజు వద్దకి వెళుతుంది.

కణ్ణగి సభలోకి వచ్చి రాజుకి రాణి గజ్జలకి తన గజ్జలకి ఉన్న తేడాని వివరిస్తుంది. తాము చేసిన పొరబాటుకి సిగ్గుపడి రాజదంపతులు ఇరువురూ ప్రాణత్యాగం చేస్తారు. వేదనతో కణ్ణగి తన వక్షోజాలలో ఒకదానిని శరీరం నుండి వేరు చేసి దానిని నగరం పైకి విసిరి నగరం మొత్తం తగులబడాలని శపిస్తుంది. పుణ్యవతి అయిన ఆ మహాసాధ్వి మాటలు నిజమైతాయి. దేవతల కోరికపై తన శాపాన్ని విరమించి కణ్ణగి మోక్షం పొందుతుంది.

## విశేషాలు
* కణ్ణగి తమిళ చిత్రంలో కణ్ణగి పాత్రని పసుపులేటి కన్నాంబ పోషించింది.

## ఇవి కూడా చూడండి
* ఆట్టుకాలమ్మ భగవతి క్షేత్రం

* పత్ని

వర్గం:పాత్రలు
అంతర్జాతీయ శాంతి దినోత్సవం

**అంతర్జాతీయ శాంతి దినోత్సవం** (International Day of Peace) ఐక్య రాజ్య సమితి దేశాలన్నీ ప్రతి సంవత్సరం సెప్టెంబర్ 21 తేదీన జరుపుకుంటాయి. అంతర్జాతీయంగా కాల్పుల విరమణ, అహింస, శాంతి, సోదరభావాల సాధన కోసం ఈ దినోత్సవాన్ని నిర్వహిస్తున్నది.ఎటువంటి అల్లర్లు, ఘర్షన్లు కేకుండా శాంతియుత జీవనానికే ప్రజానీకం మొగ్గుచుపుతుంది . శాంతి కపోతాలు ఎగరవేసి శాంతిపట్ల తమకు గల విశ్వాసాన్ని ప్రకటిస్తున్నారు . ప్రపంచ శాంతికోసం అంతర్జాతీయ స్థాయిలో అనేక సమావేసాలు జరుపుతారు . వ్యక్తులు, సంస్థలు, దేశాలు ప్రపంచశాంతికోసం తమవంతు ప్రయత్నాలు, ఆచరణీయ కార్యక్రమాలు చేపట్టడానికి ఉద్దేశించిన రోజు ఇది .

 జరుపుకుంటున్నారు. దేశాలు, జాతులు, సమూహాలు తీవ్ర ఘర్షణల్లో మునిగి తేలుతున్నప్పటికీ ఈ రోజు ప్రపంచవ్యాప్తంగా కాల్పుల విరమణ ప్రకటిస్తూ శాంతికోసం పలు కార్యక్రమాలను నిర్వహించడం పరిపాటి. ప్రపంచానికి శాంతి అవసరం గురించి ప్రబోధించే ఈ మహా దినం సందర్భంగా ఐక్యరాజ్యసమితి ప్రధాన కార్యాలయంలో శాంతి ఘంట మోగిస్తారు. ఆ గంటపై ఇలా రాసి ఉంది. "సంపూర్ణ ప్రపంచ శాంతి వర్థిల్లాలి .

కాలం గడిచేకొద్దీ అంతర్జాతీయ శాంతి దినోత్సవం నిజంగానే ప్రపంచ వ్యాప్త స్వభావాన్ని సంతరించుకుంటోంది. ప్రతిదేశంలోనూ ఈ ఉత్సవాన్ని సంరంభంగా జరుపుకుంటున్నారు.
ఆవిర్భావము :
1981లో సెప్టెంబర్ 21న ఐక్యరాజ్య సమితి సాధారణ సమావేశం ప్రారంభ సందర్భంగా కోస్టారికా సమర్పించిన తీర్మానం ప్రకారం ప్రతి ఏటా సెప్టెంబర్ 21ని ప్రపంచ శాంతి దినంగా జరుపుకోవాలని ఐక్యరాజ్య సమితి సర్వసభ్య సమావేశం ప్రకటించింది. సర్వత్రా శాంతియుత భావాలను బలోపేతం చేయడానికి గాను ప్రపంచ శాంతి దినం అంకితమవుతుంది. తొలి ప్రపంచశాంతి దినాన్ని 1982 సెప్టెంబర్ లో నిర్వహించారు . 2002 లో ఐక్యరాజ్యసమితి జనరల్ అసెంబ్లీ సెప్టెంబర్ 21 వ తేదీని అంతర్జాతీయ శాంతి దినోత్సవ్ నిర్వహణకు శాశ్విత తేదిగా ప్రకటిండం జరిగింది .

ప్రపంచ దేశాల మధ్య శాంతి ఒడంబడికపై సంతకాలు జరిగిన 50వ సంవత్సరంగా కూడా 2008 సెప్టెంబర్ 21 చరిత్రలో నమోదవుతోంది. ఈ సంవత్సరం ప్రపంచ శాంతి దినోత్సవాన్ని పునస్కరించుకుని మహాత్మా గాంధీ అహింసా పురస్కారానికి ప్రపంచ స్థాయిలో తొలిసారిగా రెవరెండ్ ఆర్చ్‌బిషప్ డెస్మండ్ టూటూ ఎంపికయ్యారు.

ప్రపంచ శాంతిని పాదుకొల్పడంలో డెస్మండ్ టూటూ చేసిన అవిరాళ కృషిని గుర్తించిన ' ది జేమ్స్ మాడిసన్ యూనివర్శిటి (జేఎమ్‌యూ) ' లోని మహాత్మా గాంధీ ప్రపంచ స్థాయి అహింసా కేంద్రం ఆయనకు పురస్కారాన్ని అందించాలని నిర్ణయించింది. సెప్టెంబర్ 21న వర్జీనియాలో జరిగే ప్రత్యేక కార్యక్రమంలో ఆయనకు పురస్కారాన్ని అందచేయాలని నిర్ణయించారు.

## జరుపుకునే విధము
ప్రపంచ శాంతి దినోత్సవాన్ని జరుపుకోవడానికి ప్రజలు గుంపుగా ఓ చోట చేరాలనేం లేదు . ఎవరైనా, ఎక్కడైనా ఈ దినోత్సవాన్ని నిర్వహించుకోవచ్చు . ఏ మధ్యాన్న వేళైనా సరే ఒక క్యాండిల్ వెలిగిస్తే చాలు .. లేదా మౌనంగా కొద్దిసేపు కూర్చుని ధ్యానం చేసినా చాలు ... లేదా సహోద్యోగులు, వివిధ సంస్థలు, స్థానిక ప్రభుత్వాలు భారీ కార్యక్రమాన్ని జరిపి శాంతి అవస్యకత గురించి ప్రజలకు చక్కగా వివరించవచ్చు .

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* International Day of Peace Official site
* UN Secretary General's International Day of Peace Event Information
* United Nations Cyberschoolbus Peace Education
* United Nations International Day of Peace - Facebook page
* The Peace Crane Project
* Bran Symondson’s ''AKA Peace'' exhibition gallery
* International Day of Peace Vigil - New York

వర్గం:స్మారక దినోత్సవాలు
వర్గం:దినోత్సవాలు
వర్గం:ఐక్యరాజ్య సమితి దినోత్సవాలు
వర్గం:అంతర్జాతీయ దినములు
వావిళ్ళ వెంకటేశ్వర శాస్త్రి

**వావిళ్ళ వెంకటేశ్వర శాస్త్రి** (1884 - 1956) పండితులు, భాషా పోషకులు, ప్రచురణ కర్త. వీరు సుప్రసిద్ధ వావిళ్ళ వారి వంశంలో వావిళ్ళ రామస్వామి శాస్త్రులు దంపతులకు జన్మించారు. వీరి తండ్రి స్థాపించిన వావిళ్ళ సంస్థను బాగా అభివృద్ధి చేశారు. ప్రాచీనాంధ్ర ప్రబంధాలను, శతకాలనే కాక నూతన గ్రంథాలను కూడా కొన్నింటిని ప్రకటించారు.

ఆంధ్ర గ్రంథ ముద్రణకు వీరు చేసిన సేవకు గాను ఆంధ్ర విశ్వకళా పరిషత్తు ఇతనికి 1955లో కళాప్రపూర్ణ గౌరవంతో సన్మానించింది.

## బాల్యము, విద్య , వివాహం
వెంకటేశ్వర శాస్త్రి వావిళ్ళ రామస్వామిశాస్త్రి, జ్ఞాంబ దంపతుల ప్రథమ సంతానం. చిన్నవయసులోనే తండ్రిని కోల్పోయిన శాస్త్రి తన మేనమామ వేదం వేంకటరాయ శస్త్రి, శ్రీ ఉడాలి దండిగుంట సూర్యనారాయణశాస్త్రుల వద్ద సంస్కృతాంధ్ర సాహిత్యాలలో పాండిత్యం సంపాదించారు. కర్నూలు మున్సిపల్ హైస్కూలులో కొన్నేళ్ళు చదివి, చెన్నపురి పచ్చయప్ప హైస్కూలులో మెట్రిక్యులేషన్ పరీక్ష ఉత్తీర్ణత పొంది అక్కడి కళాశాలలోనే ఎఫ్.ఏ దాకా చదివారు.

వెంకటేశ్వర శాస్త్రికి భువనపల్లి సీతారామయ్య గారి కుమార్తె సుబ్బమ్మతో పదిహేనేళ్ళ వయసులో వివాహం జరిగింది. ఆయన నిస్సంతుగా, వీలూనామా రాయకుండా మరణించడంతో ఆయన తదనంతరం వావిళ్ళ ప్రెస్సు మనుగడ ప్రమాదంలో పడింది. తరువాత చాలాకాలానికి అల్లాడి వారి కృషి ఫలితంగా మళ్ళీ విజయవంతంగా పనిచేసింది.

## వావిళ్ళ ప్రెస్ నిర్వహణ
తన తండ్రి స్థాపించిన "ఆది సరస్వతీనిలయము" ప్రెస్సుకు 1906లో వావిళ్ళ ప్రెస్సు అన్న పేరు పెట్టి నిర్వహణ బాధ్యతలు స్వీకరించారు. కాలక్రమంలో బాలశిక్ష మొదలుకుని అన్ని రకాలైన పుస్తకాలను వందల సంఖ్యలో తెలుగు, సంస్కృత, తమిళ, ఆంగ్ల భాషల్లో ప్రచురించారు. "వావిళ్ళ వారి గ్రంథాలలో తప్పులుండవు" అనే కీర్తిని కూడా పొందారు.

"ఆనంద మఠం" గ్రంథానికి తెలుగు ముద్రణ, తిలక్ గీతారహస్యానికి మరాఠీ నుండి చేసిన తెలుగు అనువాదం వీరు ప్రచురించిన పుస్తకాల్లో కొన్ని. తెలుగులో "త్రిలింగ" వార పత్రికకు, ఆంగ్లంలో "ఫెడరేటెడ్ ఇండియా" మాసపత్రికకూ సంపాదకత్వం వహించారు.

## మూలాలు
* 20వ శతాబ్ది తెలుగు వెలుగులు, పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం, హైదరాబాదు, 2005.
* అధ్యాయం-10, తెలుగు జాతిరత్నాలు - వావిళ్ళ రామస్వామి శాస్త్రి , వజ్ఝల వేంకట సుబ్రహ్మణ్యశర్మ, సి.పి.బ్రౌన్ అకాడమీ ప్రచురణ, 2009.

## బయటి లింకులు
‍* Vavilla Venkateswara Sastrulu in The Great Indian patriots by P. Rajeswar Rao

వర్గం:1885 జననాలు
వర్గం:1956 మరణాలు
వర్గం:కళాప్రపూర్ణ గ్రహీతలు
వర్గం:జన్మస్థలం తెలియని వ్యక్తులు
వర్గం:బెంగాలీ నుండి తెలుగు లోకి అనువాదాలు చేసినవారు
రామన్ మెగసెసే

**రామన్ మెగసెసే** రిపబ్లిక్‌ ఆఫ్‌ ఫిలిప్పీన్స్‌కు మూడవ అధ్యక్షడు. రామన్‌ డెల్‌ ఫియరో మెగసెసె సామాజిక సేవలో ప్రపంచానికే ఆదర్శంగా నిలిచాడు. రెండవ ప్రపంచయుద్ధ సమయంలో జపాన్‌కు వ్యతిరేకంగా పోరాడాడు. జపాన్‌ దాస్యశృంఖలాలనుండి ఫిలీప్పీన్స్‌కు విముక్తి కలిగించడంకోసం కృషి చేశాడు.
అధ్యక్షుడిగా ఫిలిప్పీన్స్‌ను అభివృద్ధి దిశగా నడిపించడంలో కీలక పాత్ర పోషించాడు. ఆయన చేసిన సేవలకు గుర్తింపుగా ఆయన పేరుమీద అవార్డును ప్రవేశపెట్టారు. ఆసియా నోబెల్‌గా ప్రసిద్ధిగాంచిన ఆ పురస్కారం ప్రతిసంవత్సరం వివిధ రంగాల్లో కృషిచేసిన ఆసియా ప్రముఖులకు అందజేస్తారు.
953లో జరిగిన అధ్యక్ష ఎన్నికల్లో విజయఢంకా మోగించి రిపబ్లిక్‌ ఆఫ్‌ ఫిలిప్పీన్స్‌కు మూడో అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికయ్యారు రామన్‌ మెగసెసె. ప్రెసిడెంట్‌గా ఉన్నంత కాలంలో అమెరికాతో స్నేహ సంబంధాలను నెరపిన రామన్‌ ఫిలిప్పీన్స్‌ను అభివృద్ధి పథంలో నడిపించాడు. కోల్డ్‌‌వార్‌ సమయంలో, దక్షిణాసియాలో కమ్యూనిజానికి వ్యతిరేకంగా పోరాటం చేశాడు. ‘సౌత్‌ ఏషియా ట్రీటీ ఆర్గనైజేషన్‌’ను స్థాపించి దక్షిణాసియా దేశాలన్నింటిని ఒక్క త్రాటిపై నడిపించారు.
## మెగసెసె అవార్డు
ఫిలిప్పీన్స్‌లో శాంతి స్థాపనకై తన జీవితాన్ని దారబోసిన రామన్‌ మెగసెసె 1957 మార్చి 17వ తేదీన ఒక విమాన ప్రమాదంలో మృతిచెందాడు. ప్రజాసేవకు తన జీవితాన్ని అంకితం చేసిన మహోన్నత వ్యిక్తి రామన్‌ మెగసెసె సేవకు గుర్తింపుగా ఆయన పేరుతో ఒక అవార్డును ప్రవేశపెట్టారు. 1957 ఏప్రిల్‌ మాసంలో న్యూయార్క్‌లోని ‘రాక్‌వెల్‌ బ్రదర్స్‌’ ఫౌండేషన్‌ వారు ఈ అవార్డును నెలకొల్పారు.
ప్రతి సంవత్సరం, వివిధ రంగాల్లో కృషి చేసిన ఆసియాకు చెందిన ప్రముఖులకు ఈ అవార్డును బహుకరిస్తారు. ఆసియా నోబెల్‌గా పేరొందిన ఈ అవార్డును ప్రభుత్వ సర్వీసులు, కమ్యూనిటీ లీడర్‌షిప్‌, జర్నలిజం, లిటరేచర్‌, శాంతి తదితర రంగాలలో సేవచేసినవారికి ఇస్తారు. తన జీవితకాలం మొత్తం శాంతికోసం పోరాటం చేసిన రామన్‌ మెగసెసె యువ రాజకీయ నాయకులకు ఆదర్శవాదిగా పేరు గాంచాడు.

## మూలాలు

వర్గం:ఫిలిప్పీన్స్
విషాద గీతాలు

తెలుగు సినిమాలలో విఫల ప్రేమలో విలపిస్తూ పాడే పాటలలో మన సినిమా రచయితలు బోలెడన్ని ప్రయోగాలు చేశారు. అనేక హిట్‌ గీతాలందించారు. అలనాటి సినిమాలలో విరహ, **విషాద గీతాలు** కూడా ప్రేక్షకులను విపరీతంగా ఆకట్టుకున్నాయి. సాధారణంగా ప్రతి వ్యక్తి జీవితంలో విరహాన్ని, విషాదాన్ని అనుభవించి తీరుతాడు. ఇలాంటివి తెరమీద కనిపించినప్పుడు, తమ అనుభవాల్ని గుర్తుకుతెచ్చుకుని, ఆస్వాదించి వాటికి పట్టం కట్టారు. ఇది గమనించిన సినీ రూపకర్తలు బోలెడన్ని విరహ, విషాద గీతాలు రాయించి తద్వారా అనేక హిట్లు సాధించారు.

విషాద గీతాలు కూడా చాలా సినిమాల్లో ప్రముఖ పాత్ర పోషించాయి. అలనాటి కథానాయకులు అక్కినేని నాగేశ్వరరావు, ఎన్టీరామారావు, కృష్ణ, శోభన్‌బాబులు విషాద గీతాల్లో నటించి ప్రేక్షకులను విశేషంగా ఆకట్టుకున్నారు. దేవదాసులోని నాయకుడు ‘జగమేమాయ’అంటూ వేదాంత తత్త్వాన్ని ప్రకటించాడు. ప్రేమనగర్ కథానాయకుడు ‘మనసు గతి ఇంతే’ అని మనసు తత్త్వాన్ని వ్యక్తీకరించాడు. ఇలాంటి సందర్భానికి దగ్గరగానే ‘అభినందన’ చిత్రంలోని నాయకుడు ‘ప్రేమ ఎంత మధురం, ప్రియురాలు అంత కఠినం’అంటూ ప్రేమలో లభించే హాలాహలం గురించి పాడాడు. కథానాయికకు దూరమై కథానాయకుడు పాడే గీతాలన్నీ దాదాపుగా ‘దేవదాసు’ సూచించిన బాటలోనే ప్రయాణించాయి.

మరో రకమైన విషాద గీతాలకు ఉదాహరణ ‘మురళీకృష్ణ’ చిత్రంలోని ‘ఎక్కడ ఉన్నా ఏమైనా నీ సుఖమే నే కోరుతున్నా’అనే పాట. నాయిక దూరమైనా ఆమె చల్లగా, శాంతిగా ఉండాలని కోరుకునే ఉదాత్త గీతాలివి. ‘ఈ జీవన తరంగాలలో, ఆ దేవుని చదరంగంలో’ (జీవన తరంగాలు), ‘ఎవరికి ఎవరు చివరికి ఎవరు’ (దేవదాసు మళ్ళీపుట్టాడు), ‘ఏమనుకున్నావు ననే్నమనుకున్నావు’ (బంగారుబాబు), ‘నేనొక ప్రేమ పిపాసిని’ (ఇంధ్ర ధనుస్సు), ‘రెండక్షరాల ప్రేమ, రెండు క్షణాల ప్రేమ’ (గజదొంగ), ‘గాలివానలో వాన నీటిలో పడవ ప్రయాణం’ (స్వయంవరం), ‘ఆగదు ఏ నిమిషం నీకోసం’ (ప్రేమాభిషేకం), ఇది ధరిత్రి ఎరుగని పయనం ఏ చరిత్ర ఎరుగని కావ్యం’ (ప్రేమమందిరం), ‘వేణువై వచ్చాను భువనానికి, గాలినై పోతాను గగనానికి’ (మాతృదేవోభవ), ‘ఆకాశాన సూర్యుడుండడు సంధ్యవేళకే’ (సుందరకాండ) లాంటి మంచి విషాద గీతాలుగా చెప్పుకోవచ్చు.

సినిమాల్లో సందర్భానుసారంగా ఇలాంటి విరహ, విషాద గీతాలను సృష్టించడంవల్ల ఆ చిత్రాలకు నిండుదనం వస్తుంది. ఆయా పాత్రలు వాస్తవ జీవితాలకు దగ్గరగా ప్రవర్తించినట్లుగా ఉంటాయి. సగటు ప్రేక్షకులు తమ బాధలను నాయికా నాయకుల ద్వారా అనుభవించి సాంత్వన చెందేవారు.

## తెలుగు చిత్రపరిశ్రమలో కొన్ని విషాద గీతాలు
### ఆచార్య ఆత్రేయ వ్రాసినవి

## మూలాలు

## యితర లింకులు
* ఆంధ్రభూమిలో ఆర్టికల్
* ఆర్టిస్టుల ఇమేజ్ పెంచే విషాద గీతాలు

వర్గం:తెలుగు పాటలు
వావిళ్ళ

**వావిళ్ళ** తెలుగు వారిలో కొందరి ఇంటి పేరు.
* వావిళ్ళ రామస్వామి శాస్త్రులు సుప్రసిద్ద తెలుగు గ్రంథ ప్రచురణ కర్త. ఎన్నో అమూల్యమైన గ్రంథాలను ప్రచురించిన ఈయన భాషోద్ధారక బిరుదాంకితులు. 
* వావిళ్ళ వెంకటేశ్వర శాస్త్రులు సుప్రసిద్ధ పండితులు, ప్రచురణ కర్త.
పల్లకి

**పల్లకి** అనగా పురాతన కాలంలో మనుషుల ప్రయాణానికి వాడే సాధనం. దీనికి చక్రాలుండవు. ఇద్దరు లేదా నలుగురు మనుషులు మోస్తారు. చైనా, భారతదేశం, కొరియా, ఇంగ్లండ్ దేశాల చరిత్రలో దీనికి ప్రత్యేకమైన స్థానముంది. పూర్వకాలం రాజకుటుంబీకులు ప్రయాణానికి వీటిని వాడేవారు. క్రీ.పూ 250 సంవత్సరానికి చెందిన రామాయణంలో కూడా పల్లకీ గురించిన ప్రస్తావన ఉంది.

ఆంగ్లేయుల పరిపాలనా కాలంలో యుద్ధంలో గాయపడిన సైనికులను గుడారాలను చేర్చడానికి ఒక రకమైన పల్లకీ లను వాడేవారు. ఇంకా జమీందార్లు తమ కూతుళ్ళను అత్తవారింటికి పంపించేటపుడు పల్లకీ పైనే పంపించేవారు. పల్లకీ మోసిన వారిని బోయీలు అంటారు. పల్లకి ఎక్కువ భారంగా ఉంటే వీటిని భుజాల మీద మోస్తారు. ప్రాచీన చైనా దేశంలో పల్లకీలు చాలా పెద్దవిగా ఉండటం చేత వాటిని మోయడానికి సుమారు డజను మంది మనుషులు అవసరమయ్యేవారు.

మోటారు వాహనాలు లేని కాలంలో మహిళలు, ధనవంతులు చిన్న చిన్న దూరాల నుంచి సుదూర ప్రాంతాలకు కూడా వీటిలోనే ప్రయాణించేవారు. ఎక్కువ దూరాలు ప్రయాణించేటపుడు ఒక పల్లకిలో వ్యక్తులను మోసుకెళితే దాని వెనుక మరో పల్లకిలో వారికి కావాల్సిన సామాగ్రిని పట్టుకెళ్ళేవారు. ప్రయాణించే వాళ్ళ అభిరుచులను బట్టి కవులు, గాయకులు, కథకులు, నాట్య కళాకారులు కూడా వీరి వెంట వెళ్ళేవారు. ప్రయాణంలో విసుగు చెందకుండా ఇటువంటి ఏర్పాట్లు చేసుకునేవారు.

వీటికి ఇంధనం అవసరం లేదు. మంచి రోడ్లు అవసరం లేదు. కలుషిత వాతావరణం ఉండదు. ప్రమాదాలు కూడా చాలా తక్కువ. భారతదేశంలోని పల్లకీలు ఎంతో మంది విదేశీ యాత్రికులను ఆకర్షించాయి. డొమింగో పేస్ (సా.శ. 1522) సీజర్ ఫ్రెడరిక్ (1567-68), పీటర్ ముండీ (1632), ఎడ్వర్డ్ టెర్రీ (1652-60), కెప్టెన్ బసిల్ హాల్ (1822) వంటి వారు పల్లకీ ప్రయాణంలో తాము పొందిన ఆసక్తికరమైన అనుభవాలను తమ రచనల్లో పొందుపరచారు. పల్లకీ మోసే బోయీలు చాలా నిజాయితీ పరులుగా, శ్రమజీవులుగా పేర్కొన్నారు. వీరికి మంచి పారితోషికం కూడా లభించేది.ఎటువంటి వాతావరణంలోనైనా, ఎగుడు దిగుడు నేలమీద కూడా వీరు సాఫీగా సాగిపోయేవారని పేర్కొన్నారు. ఇవి మోసే టప్పుడు వీరికి శ్రమ తెలియకుండా ఉండటానికి బృందగానం కూడా చేసేవారు. విజయ నగర సామ్రాజ్యం కాలంలో ఆడవాళ్ళు కూడా అంత:పురం లోపల బోయీలుగా పనిచేసేవారు.

ఇప్పటికీ పురావస్తు ప్రదర్శన శాలల్లో రంగు రంగుల పల్లకీలను సందర్శించవచ్చు. కొన్ని దేవాలయాలు, మఠాలలో వారి పీఠాధిపతులు, మఠాధిపతులు వాడిన పల్లకీలను జాగ్రత్తగా కాపాడుకుంటూ వస్తున్నారు. 
## మూలాలు

వర్గం:వాహనాలు
కలవారి కోడలు

* కలవారి కోడలు (గేయం)
* కలవారి కోడలు (సినిమా), 1964లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా.
సంపర్కం

* పరాగ సంపర్కం
** ఆత్మ పరాగ సంపర్కం
** పర పరాగ సంపర్కం
* స్వలింగ సంపర్కం
మహాత్మా గాంధీ జాతీయ గ్రామీణ ఉపాధి హామీ పధకం

**జాతీయ గ్రామీణ ఉపాధి హామీ చట్టం** లేదా **జాతీయ గ్రామీణ ఉపాధి పథకం** (National Rural Employment Guarantee Act) అని కూడా ప్రసిద్ధి పొంది, భారత రాజ్యాంగం ద్వారా 25 వ తేదీ ఆగస్టు 2005 వ సంవత్సరములో అమలులో పెట్టబడింది. చట్టం ద్వారా ప్రతి ఆర్థిక సంవత్సరములో నైపుణ్యము లేని వయోజనులందరికీ ప్రతి గ్రామీణ కుటుంబంలో పనిని కోరిన వారికి ఆ గ్రామీణ పరిధిలో 100 పని దినములు కనీస వేతనం వచ్చేలాగా చట్ట పరమైన హామీ ఇవ్వబడింది. గ్రామీణాభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ (Ministry of Rural Development), భారతదేశ ప్రభుత్వం ఈ పథకాన్ని రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల సహకారంతో పర్యవేక్షిస్తున్నాయి.

## పథకం వివరాలు
ఈ చట్టం ప్రాథమికంగా పూర్తి నైపుణ్యం లేని లేదా కొద్దిపాటి నైపుణ్యము గల పనులు, దారిద్ర్య రేఖ దిగువనున్న వారికి పనులను కల్పించడం ద్వారా గ్రామీణ ప్రజల కొనుగోలు శక్తిని పెంపొందింపచేసే దిశగా ప్రవేశపెట్టబడింది. ఈ పథకం దేశంలో ధనిక, పేద వ్యత్యాసాన్ని సాధ్యమైనంతమేరకు తగ్గించేందుకు కృషి చేస్తుంది. సుమారు మూడవ వంతు పనులను స్త్రీలకు ప్రత్యేకంగా కేటాయించబడినవి.

పని చూపించలేకపోతే నిరుద్యోగ భృతి ఇవ్వబడుతుంది. దీనికి పల్లె ప్రాంతాల్లోని ప్రజలు సమీప కార్యాలయంలో దరఖాస్తు చేసుకోవాలి. ఉపాధి వివరాల ఉత్తరం ద్వారా తెలియచేయబడతాయి. దీనికొరకు, వ్యక్తులుబ్యాంకులలో ఖాతా తెరవవలెను. వేతనం బ్యాంకు ఖాతాలో జమ చేయబడుతుంది.

దీనివలన, గ్రామీణ కూలీల వలసలు తగ్గటంతో. పట్టణాలలో నిర్మాణ రంగ కార్యక్రమాలు కుంటుపడటం, లేక ఖర్చు పెరగడం జరుగుతున్నది.

## పనులు
[right|thumb|300px|జాతీయ ఉపాధి హామీ పధకం క్రింద [బి.సింగవరం గ్రామంలో చెరువు పూడిక తీస్తున్న గ్రామస్థులు]]
* నీటి నిలువలు, సౌకర్యాలు పెంచడం
** నీటి కాలవలు (అత్యంత చిన్న చిన్న నీటిపారుదల పనులు)
** సంప్రదాయిక నీటి సంస్థల పునరుద్ధరణ (చెరువుల ఒండ్రును తొలగించడంతో సహా)
** కరువు నివారణ, అడవుల పెంపకం, చెట్లు నాటడం
** వరదల నియంత్రణ, రక్షణ పనులు (నీళ్లు నిలిచిన స్థలాల్లో కాలవల ఏర్పాటుతో సహా)
* రహదారుల అభివృద్ధి
** గ్రామాల్లో అన్నివాతావరణాల్లో వాడుకొనేలా రహదారుల ఏర్పాటు. 
* భవనాల నిర్మాణం
** పాఠశాల, ఆరోగ్య కేంద్రం భవనాలు

## సామజిక మార్పులు
దీనిలో భాగంగా దళితుల భూముల్లో పనికి అగ్రస్థానాన్ని ఇవ్వటంతో, అగ్రజాతి వారు కూడా దళితుల భూముల్లో పనిచేస్తుండటంతో, సమాజంలో మార్పులు కొన్ని చోట్ల వస్తున్నాయని, ఇటీవల పి. సాయినాధ్ హిందూ పత్రికలో రాశారు.

## విమర్శలు
ఈ పథకం అమలు, వివిధ రాష్ట్రాలలో వివిధ స్థాయిలలో ఉంది. అవినీతి కూడా ఎక్కువగా వున్నట్లు ప్రభుత్వ నివేదికలలో తెలిపారు.

## ఇవి కూడా చూడండి
* కేంద్ర ప్రభుత్వ ఆరోగ్య పథకం
* మధ్యాహ్న భోజన పథకము
* జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ జాతీయ నగర పునర్నిర్మాణ యోజన
* స్వచ్ఛ భారత్
* జాతీయ సేవా పథకం
* ప్రధాన మంత్రి జన్‌ధన్ యోజన

## వనరులు


## మూలాలు
ఈ పథకం ముఖ్య ఉద్దేశం గ్రామాల్లో వ్యవసాయ పనులు లేని సమయంలో ప్రతీ కుటుంభానికి 100 రోజులు మాత్రమే పని దినాలు కల్పించటమే కాని రాష్ట్ర కేంద్ర ప్రభుత్వాలు మాత్రం అది పట్టించు కోవటంలేదు.

వర్గం:భారత ప్రభుత్వ పథకాలు
వర్గం:ఉపాధి
తురకపాలెం (ముప్పాళ్ళ)

**తురకపాలెం** ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, పల్నాడు జిల్లా, ముప్పాళ్ళ మండలం రెవెన్యూయేతర లోని గ్రామం .

## భౌగోళికం
తురకపాలెం గ్రామం ముప్పాళ్ళ నుండి దమ్మాలపాడు వెళ్ళు మార్గమునందు 3 కి మీల దూరంలో ఉంది. ఈ గ్రామం సత్తెనపల్లి (14 కి మీల దూరం) శాసనసభ నియోజకవర్గం, నరసరావుపేట (12 కి మీల దూరం) పార్లమెంటు నియోకవర్గం పరిధిలో ఉంది.
## రవాణా సౌకర్యాలు
రవాణా సౌకర్యాలు ప్రత్యేకంగా లేవు. కానీ ప్రజలు సొంత వాహనాలలో లేక ఆటో రిక్షాలలో సమీప పట్టణాలకు ప్రయాణం సాగిస్తుంటారు. మండలం ముప్పాళ్ల నుండి డాంబర్ రోడ్డు సౌకర్యం ఉంది.
## విద్యా సౌకర్యాలు
ఈ గ్రామం అక్షరాస్యతలో 100% సాదింఛినది.

## మౌలిక వసతులు
విదేశాలలో స్థిరపడినవారి విరాళాలతో కలిసి వరంగల్లుకు చెందిన బాలవిహార్ వారి సహాయంతో చర్చిలో రక్షిత మంచినీటి పథకం మరియూ గ్రామానికి రెండు వైపులా ఆర్చీలు ఏర్పాటు చేశారు. రు.15 లక్షలతో కళ్యాణమంటపం ఏర్పాటు చేస్తున్నారు.
## గ్రామ పంచాయతీ
*దాదాపు 1400 జనాభా ఉన్న ఈ గ్రామ పంచాయతీకి ఇంతవరకూ ఐదుసార్లు ఎన్నికలలు నిర్వహించగా 4 సార్లు సర్పంచిని ఏకగ్రీవంగా ఎన్నుకున్నారు. 2013 లో గూడా సర్పంచిని ఏకగ్రీవంగానే ఎన్నుకున్నారు.
*ఈ గ్రామంలో సిమెంటు రహదారులు, మురుగు కాల్వలు ఏర్పాటు చేసుకొని పారిశుద్ధంలో విశేష శ్రద్ధ కనబరుస్తున్నారు. 2010 లో వ్యక్తిగత మరుగుదొడ్లు, పారిశుద్ధంలో కృషి చేసినందుకు, "నిర్మల్ గ్రామీణ పురస్కారం" లభించింది.

## దర్శనీయ ప్రదేశాలు/దేవాలయాలు
ఈ గ్రామంలోని చర్చి జిల్లాలోనే ఒకటిగా ప్రసిద్ధి చెందినది.
## ప్రధాన పంటలు
ఈ గ్రామంలో ప్రధాన ఆహార పంట వరి, వాణిజ్య పంటలుగా పత్తి, మిరప, పసుపు, మినుములు, కందులు, మొక్కజొన్న, సుబాబుల్ పండిస్తారు.
## గ్రామ ప్రముఖులు
### పూదోట నీలిమ
తురకపాలెం గ్రామానికి చెందిన పూదోట శౌరయ్య, కొండవీటి పాపల కుమార్తె నీలిమకు పర్వతారోహణ అంటే మక్కువ. ఈమె సాఫ్ట్ వేర్ ఇంజనీరు.  నీలిమ ముందస్తు శిక్షణ తీసికొని, బెంగుళూరుకు చెందిన ఒక సంస్థ సహకారంతో ఎవరెస్ట్ పర్వతారోహణకు వెళ్ళింది. ఆసమయంలో నేపాలులో సంభవించిన భూకంపం కారణంగా ఆమె త్రుటిలో ప్రమాదం నుండి బయటపడింది. ఈమె 2016 ఏప్రిల్ లో, మరియొకసారి ఎవరెస్ట్ శిఖరం ఎక్కడానికి శిక్షణ తీసుకుంది.  దీనికి రాష్ట్ర ప్రభుత్వం వ్యాయమ శిక్షణ సంస్థ ద్వారా 15 లక్షల రూపాయల ఆర్థిక సహకారం అందించారు. ఈమె ఇటీవల జమ్మూ కాశ్మీరులోని 6150 మీటర్ల ఎత్తయిన పర్వతాన్ని అధిరోహించి, ఆ ఘనత సాధించిన తొలి తెలుగు మహిళగా రికార్డు సృష్టించింది.

ఈమె 2016, ఏప్రిల్- 14న చైనా వైపునుండి ఎవరెస్టు శిఖరాన్ని అధిరోహణ యాత్ర ప్రారంభించింది. ఆ క్రమంలో ఈమె చివరి మజిలీకి చేరుకుంది. 2016, మే-12వతేదీ నాటికి ఈమె తన బృందంతో, 7100 మీటర్ల ఎత్తుకు వెళ్లింది. ఇంతకు ముందు ఈమె నేపాల్ దేశంలోని 6450 మీటర్ల ఎత్తయిన **మీరా** పర్వతాన్ని అధిరోహించింది.ఈమె 2016, మే-23న ప్రపంచంలోని అతి ఎత్తయిన ఎవరెస్ట్ శిఖరం అధిరోహించి, ఆ ఘనకార్యం సాధించిన తొలి తెలుగు మహిళగా రికార్డులకెక్కింది.

## మూలాలు

వర్గం:ముప్పాళ్ళ మండలం లోని రెవిన్యూయేతర గ్రామాలు
బాపూజీ (జాషువా రచన)

**బాపూజీ** కవి జాషువా 1948 సంవత్సరంలో రచించిన ప్రసిద్ధ పద్య కావ్యం. భారత జాతిపిత మహాత్మా గాంధీని ఒక దుండగుడు హత్య చేసినప్పుడు అఖిల భారతావని, ప్రపంచమంతా శోకించింది. జాషువా కవి ఈ సందర్భంలో గాంధీజీ ఔన్నత్యాన్ని, పవిత్రతను తలచుకొని పెక్కు విధాలుగా కొనియాడారు. జరిగిన ఘోరానికి మిక్కిలి పరితపించారు. బాపూజీ లేని భారతదేశమెంత శూన్యమో తలుచుకొని దుఃఖించారు. ఇది గాంధీజీ పూర్తి జీవిత కథ కాదు.

## కొన్ని పద్యాలు
భారతదేశములోని వజ్రాల సంపద నంతటినీ తూకం వేసినా గాంధీజీయే ఎక్కువ బరువు తూగుతాడు. పదివేల సంవత్సరాలలో భూదేవత ఇంతటి పవిత్రుని కనియుండదు. తాను గోచిపాతను మాత్రమే ధరించి జాతి గౌరవమును నిలిపినాడు. లోకమంతటికి సామరస్యమును ప్రసాదించిన విజ్ఞాన ప్రదాత - అని జాషువా పేర్కొన్నాడు ఈ క్రింది పద్యంలో.

సీ. భరత వర్షంబీను వజ్రాల ధనరాశి
తూకంబునకు పెచ్చుదూగునాడు
మూడు మూర్తుల దయాభూతి ప్రత్యంగాన
తాండవించెడు పవిత్ర స్వరూపి
పదివేల యేండ్ల లోపల ధరాదేవత
కనియెఱుంగని జగన్ముని వరుండు
అనుగుదమ్ములు కోరుకొని స్వరాజ్యార్థమై
పస్తుండి శుష్కించు పండుముసలి

గోచిపాత గట్టుకొని జాతి మానంబు 
నిలిపినట్టి ఖదరు నేతగాడు
విశ్వసామరస్య విజ్ఞాన సంధాత
కామిత ప్రదాత గాంధి తాత.

సీమబట్టలు ధరించు పుట్టు భోగులకు గాంధీజీ చేనేత బట్టలు ధరించడాన్ని నేర్పటమే కాక వారందరు ఖద్దరును చేతితో నూలు వడికి తయారుచేసుకోవటం కూడా నేర్పాడు. ఆయన జడుపులేని శాంతి సైన్యాన్ని తయారుచేశారు.

సీ. సత్యాగ్రహ స్వర్ణ శంఖంబు పూరించి
స్వాంతంత్ర్య సమర బీజములు నాటి
సీమ బట్టలు ధరించెడు పుట్టుభోగికి
చేనేతి మగ్గాలు చేతికిచ్చి
దొరల చేజిక్కిన భరత సామ్రాజ్యంబు
నుపవాసముల చేత నూచియూచి
స్వీయదేశీయ సిపాయి ఖైదీయౌట
గౌరవంబను సుద్దు గట్టి జేసి

పొదలు మంచుకొండమొదలు సేతువుదాక
భారతంబు వెంట బరుగులెత్త
జడుపు గిడుపులేని శాంతి పటాలంబు
సిద్ధపరచె ధర్మ బుద్ధుడగుచు.

వర్గం:గుర్రం జాషువా రచనలు
ఆదర్శ సహోదరులు

* అపూర్వ సహోదరులు (1950 సినిమా)
* ఆదర్శ సహోదరులు (1964 సినిమా)
కార్బన్ డయాక్సైడ్

**కార్బన్ డయాక్సైడ్** వాయువు వాతావరణంలో విస్తారంగా లభించే ఒక వాయువు. దీన్నే **బొగ్గుపులుసు వాయువు** అని కూడా అంటారు. వృక్షాలు, జంతువులు శ్వాసించడం, ఇంధనాలు మండటం, పదార్థాలు పులియడం వల్ల ఈ వాయువు ప్రధానంగా ఏర్పడుతుంది. కిరణజన్య సంయోగ క్రియలో వృక్షాలు ఈ వాయువును లోనికి పీల్చుకుని ఆక్సిజన్ వాయువును వెలువరిస్తాయి.

గాలిలో దీని గాఢత 0.03 శాతం ఉంటుంది. ఈ శాతం పెరిగినపుడు గ్రీన్‌హౌస్ ప్రభావం వల్ల వాతావరణం వేడెక్కుతుంది. గ్రీన్‌హౌస్ వాయువుల్లోకెల్లా ఇది అతి ముఖ్యమైంది. మోటారు వాహనాలు ఉపయోగించడం వల్ల, పర్యావరణంలో CO2 గాఢత పెరుగుతుంది.

సాధారణ పద్ధతుల్లో సున్నపు రాయిని లేదా సోడియం బైకార్బోనేట్లను వేడి చేసి వియోగం చెందించి CO2 వాయువును తయారు చేస్తారు. రసాయన శాస్త్ర పద్ధతుల్లో చలువరాతి ముక్కలపై గాఢ హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లంపై చర్య జరిపి CO2 ను తయారు చేస్తారు.

## భౌతిక ధర్మాలు
* ఇది రంగులేని పుల్లని వాసన ఉన్న వాయువు.
* గాలికంటే బరువైనది.

## రసాయన ధర్మాలు
* ఇది సున్నపు తేటను పాలలా తెల్లగా మారుస్తుంది.
* సోడియం హైడ్రాక్సైడ్ ద్రావణం లోకి దీన్ని పంపినపుడు మొదట సోడియం కార్బొనేట్ ఏర్పడుతుంది. అదే ద్రావణం లోకి CO2 ని అధికంగా పంపినపుడు సోడియం బైకార్బొనేట్ ఏర్పడుతుంది.

## ఉపయోగాలు
* ఇది నీటిలో కరిగినపుడు కార్బోనిక్ ఆమ్లం ఏర్పడుతుంది.
* దీన్ని నిప్పును ఆర్పే యంత్రాల్లో ఉపయోగిస్తారు.
* దీని మిశ్రమమైన కార్బోజన్ ను కాలుష్యానికి గురైన రోగికి శ్వాస కోసం ఉపయోగిస్తారు.
* సాల్వే విధానంలో సోడియం కార్బొనేట్ తయారీలో ముడి పదార్థంగా ఉపయోగపడుతుంది.

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు

వర్గం:రసాయన శాస్త్రం
గణపతి అధర్వశీర్షం

**గణపతి అధర్వశీర్షము** అనేది గణపతి స్తోత్రం. దీని గోప్యత గూర్చి ఫలశ్రుతిలో వివరించబడింది. ఇది అధర్వణ వేదం లోనిది. ఈ స్తోత్రం త్రిమూర్తులతో సహా పంచభూతాలన్నీ గణపతి స్వరూపమే అంటుంది. "ఓం నమో వ్రాతపతయే నమో గణపతయే నమః ప్రమథ పతయే నమస్తే అస్తు లంబోదరాయ ఏకదంతాయ విఘ్న వినాశినే శివసుతయ వరద మూర్తయే నమః" అనేది ఈ అధర్వ శీర్షంలో ముఖ్యమైన మంత్ర పాఠం. స్తోత్ర రూపంలో ఉండే ఈ అధర్వ పారాయణం వేగంగా ఫలితాలనిస్తుందని నమ్ముతారు.
 
గణపతి అధర్వశీర్షంలో అన్నింటి యందు గణపతిని ఆరోపణ చేయడమంటే గణపతిలో అన్ని గుణాలున్నాయనే. ఇన్ని ఉంటేనే ఆకర్షించే శక్తి ఏర్పడుతుంది. శరీరానికి మూలంగా పీఠస్థానంలో, వెన్నుముక క్రింది భాగంలోని ప్రదేశంలో మూలాధారచక్రం ఉంటుంది. ఏది మౌలికమో ఏది లేకపోతే మిగిలినవాటికి అస్తిత్త్వం  ఉండదో అదే మూలాధారం. దానిపై ఆధారపడి మాత్రమే మిగిలినవి ఉండాల్సి ఉంటుంది. ఈ మూలాధారానికి కూడా అధిపతి గణపతే.కుండలినీ యోగము ప్రకారంము షట్చక్రాలలో మొదటిదైన మూలాధార చక్రానికి అధిపతి వినాయకుడు. ఈ చక్రంలోనే కుండలినీ శక్తి సాధారణంగా అంతస్థితమై (చుట్టు చుట్టుకొని, నిద్రాణమై) ఉంటుంది. వినాయకుని రూపంలో పామును చూపడానికి, మూలాధార చక్రంతో ఉన్న సంబంధానికి సాఱూప్యం చెబుతుంటారు. ఈ విషయం ఈ స్తోత్రంలో ఉంది.

"గణపతీ! నీవే బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులవు. నీవే ఇంద్రుడవు. నీవే అగ్నివి, వాయువువు, సూర్యుడవు, చంద్రుడవు, నీవే భూలోకము, అంతరిక్షము, స్వర్గము. నీవే ఓంకారము." అని ఈ స్తోత్రంలో చెప్పబడింది.

## కొన్ని శ్లోకాలు

ఓం**'లం**'నమస్థే గణపతయే త్వమేవ ప్రత్యక్ష్యం తత్వమసి,  
త్వమేవ కేవలం కర్తాసి,  
త్వమేవ కేవలం ధర్థాసి,  
త్వమేవ కేవలం హర్థాసి,  
త్వమేవ సర్వం ఖల్విదం బ్రంహ్మాసిత్వం సాక్షాదాత్మాసి నిత్యం,  
.....................................

.....................................  
త్వమ్ బ్రంహ్మా, త్వమ్ విష్నుః, త్వమ్ రుద్రా,.........  
.....................................

.....................................  
ఏకదంతం చతుర్హస్తమ్ పాశమంకుశ ధారిణం  
రధంచ వరదమ్........మూషక ద్వజం  
రక్తం, లంబోదరం, శూర్పకర్ణకం,రక్తవాసనం,  
రక్తగంధాను లిప్తాంగం, రక్త పుష్పై సుపూజితం,  
............................

.........................  
శివ సుతాయ శ్రీ వరద మూర్తయే నమః  


## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు

* గణపతి అధర్వశీర్షం స్తోత్రం
* 

వర్గం:హిందూమతం
వర్గం:వినాయకుడు
జొన్నరొట్టె

thumb|260x260px|జొన్న రొట్టెలు
జొన్నలతో చేసిన పిండిని ఉపయోగించి చేసే రొట్టె.తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్, కర్ణాటక, మహారాష్ట్రలలోని కొన్ని ప్రాంతాలలో విరివిగా తింటారు.

## తయారు చేయు విధానం
జొన్నపిండిలో ఉప్పు కలిపి ముద్ద కట్టేలాగా అందులో కొద్దిగా వేడినీరు పోయాలి. తగు పరిమాణంలో ముద్దగా చేసుకొనేటప్పుడు చల్లనీరు కూడా కలిపి పీటపైన వృత్తాకారం వచ్చేలా చేత్తో తట్టుకోవాలి. (జొన్నలు నాణ్యమైనవి అయితే వేడినీరు అక్కర లేదు.) వేడి పెనం పైన వేసి గుడ్డ ముక్కను నీటిలో తడిపి దాని పైన రాసి కాలాక తిప్పి కాల్చుకోవాలి.

మెత్తగా కావలసిన వారు పిండిని మిల్లులో మృదువుగా వేయించుకోవాలి. తొందరగా పెనం పై నుండి తీసివేయాలి. గట్టిగా కావలసిన వారు పిండిని బరకగా వేయించుకొని సన్నని సెగ పైన ఎక్కువ సేపు కాలనివ్వాలి.

చక్కెర వ్యాధిగ్రస్తులకి, ఊబ కాయులకి మంచి పథ్యకారి. గోధుమ రొట్టెలకి చక్కని ప్రత్యామ్నాయము.

పప్పు, పచ్చడి, మసాల వేసి వండిన కూర, పొడి, పొడికూర, సాంబారు, రసం, మాంసాహారపు కూరలు, ఏదయినా వీటిలోనికి నంజుకొనవచ్చును.

## ఇవి కూడా చూడండి
* ఉగ్గాని
* రాగిముద్ద  
* పొంగలి 
* పులగం
* పచ్చిపులుసు 
* రాయలసీమ సంస్కృతి

వర్గం:వంటలు
వర్గం:రాయలసీమ వంటకాలు
వీరప్పన్

**వీరప్పన్** లేదా **కూసే మునిస్వామి వీరప్పన్ గౌండర్** (తమిళం: கூஸ் முனிசாமி வீரப்பன்; Kannada: ಕೂಸ್ ಮುನಿಸ್ವಾಮೀ ವೀರಪ್ಪನ್ ಗೌಂದೆರ್; జనవరి 18, 1952 – అక్టోబర్ 18, 2004) భారతదేశానికి చెందిన పేరుమోసిన బందిపోటు. చందనం కలప ఏనుగుదంతాల స్మగ్లర్ వీరప్పన్. కన్నడకంఠీరవుడు ఇంకా కొందరు నాయకులను కిడ్నాప్ చేశాడు. కొందరిని చంపాడు. ఇతనిచేత హతమైన వారిలో కర్ణాటక రాష్ట్ర క్యాడర్‌కు చెందిన ఐ.ఎ.ఎస్. అధికారి పందిళ్లపల్లి శ్రీనివాస్ ఉన్నాడు.

ఇతడిని ఇతని అనుచరుల్ని పట్టుకునేందుకు తమిళనాడు పోలీస్ స్పెషల్ టాస్క్ ఫోర్స్ ఆపరేషన్ కుకూన్ పేరుతో ప్రణాళికను రచించింది. ఈ ఆపరేషన్ సూపరిండెంట్ ఆఫ్ పోలీస్ విజయకుమార్ నాయకత్వంలో సాగింది. 1991లో ఆరంభమైన ఈ ఆపరేషన్ 2004 అక్టోబర్ 18న వీరప్పన్, అతని అనుచరులు సేతుకాళి గోవిందన్, చంద్రె గౌడ, సేతుమునిలను కాల్చిచంపడంతో ముగిసింది. ఇది దాదాపు రూ.100 కోట్ల ఖర్చుతో భారతదేశ చరిత్రలోకెల్లా అత్యంత ఖర్చు అయిన ఆపరేషన్ గా నిలిచింది.

వీరప్పన్ భార్య ముత్తులక్ష్మి మైసూర్ జైల్లోఉంది. జామీనుపై విడుదలకు సహకరించాల్సిందిగా వీరప్పన్ భార్య ముత్తులక్ష్మి వేడుకుంది. ఎప్పుడో నా భర్త చేశాడని చెబుతున్న నేరానికి తనను అక్రమంగా అరెస్టు చేశారని ఆవేదన వ్యక్తం చేసింది. అప్పట్లోనే తనను అరెస్టు చేసి ఉంటే ఈ పాటికి శిక్షాకాలం కూడా పూర్తయి ఉండేదని చెప్పింది. తాను జైల్లోనే గడపడంతో ఇద్దరు కుమార్తెల భవిష్యత్తు ఆందోళన కల్గిస్తోందని వాపోయింది. ఇటీవలే అనగా 2020 లో వీరప్పన్ కుమార్తె విద్యా రాణి బీజేపీ పార్టీ ద్వారా రాజకీయ తీర్థం పుచ్చుకున్నారు. 

## మూలాలు

## యితర లింకులు

వర్గం:1952 జననాలు
వర్గం:2004 మరణాలు
వర్గం:నేరస్థులు
ర్యాగింగ్

thumb|ఎల్.డి.ఇంజనీరింగ్ కళాశాల విద్యార్థుల విభాగం బ్లాక్ లో "ర్యాగింగ్ నిషేధ" బోర్డు.
**ర్యాగింగ్** అనగా కళాశాలల్లో సీనియర్ విద్యార్థులు కొత్తగా వచ్చిన విద్యార్థులకు మనస్థాపం కలిగించే రీతిలో ప్రవర్తించడం. ఆస్ట్రేలియా , బ్రిటన్ , శ్రీలంక , భారతదేశం మొదలైన దేశాల్లో ఇది ఎక్కువగా ఉంది.

## చట్టాలు
డిసెంబరు 17, 1998: అస్సాం ప్రభుత్వం, పాఠశాలలో 'ర్యాగింగ్' ను నేరంగా పరిగణిస్తూ చట్టం చేసింది. న్యాయమూర్తులు మార్కండేయ ఖట్జూ, ఏకే గంగూలీ నేతృత్వంలోని ధర్మాసనం ఈ చట్టం చేసింది. 'అందరూ ఒకే విధమైన మనస్తత్వంతో ఉండరు. కొందరు అత్యంత సున్నిత మనస్కులై చిన్నపాటి విషయాలకే ఉద్రేకానికి గురవుతుంటారు' అని ధర్మాసనం పేర్కొంది. సుప్రీం కోర్టు ఆదేశాల మేరకు ర్యాగింగ్ నిరోధానికి సీబీఐ మాజీ డైరెక్టర్ రాఘవన్ నేతృత్వంలోని కమిటీ చేసిన సూచనల మేరకు కచ్చితమైన చర్యలు తీసుకోవాల్సిందిగా అన్ని యూనివర్సిటీలకు ఆదేశాలిచ్చినట్లు సొలిసిటర్ జనరల్ గోపాల్ సుబ్రహ్మణ్యం బెంచ్ దృష్టికి తెచ్చారు. 

## మూలాలు

వర్గం:మానవ ప్రవర్తన
వర్గం:పదజాలం
బలిజేపల్లి (అయోమయ నివృత్తి)

బలిజేపల్లి -  పల్నాడు జిల్లా, రాజుపాలెం మండలానికి చెందిన గ్రామం.
----
**బలిజేపల్లి** తెలుగువారిలో కొందరి ఇంటి పేరు.
* బలిజేపల్లి రామకృష్ణశాస్త్రి
* బలిజేపల్లి లక్ష్మీకాంతం, సుప్రసిద్ధ నటుడు, కవి, అవధాని, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు.
* బలిజేపల్లి సీతారామయ్య, సుప్రసిద్ధ సంగీత విద్వాంసుడు.