టోటో ప్రజలు

టోటో అనేది భారతదేశంలోని పశ్చిమ బెంగాలు లోని అలీపుర్దువారు జిల్లాలోని టోటోపారా అనే చిన్న పరదేశావృత ప్రాంతంలో మాత్రమే నివసిస్తున్న ఒక ఒంటరి గిరిజన సమూహం. టోటోపారా భూటాను, పశ్చిమ బెంగాలు (తోర్సా నది పశ్చిమ ఒడ్డున) మధ్య సరిహద్దు రేఖకు దక్షిణాన హిమాలయాల పాదాల వద్ద ఉంది. ఈ ప్రాంతం భౌగోళికంగా స్థానం 89 ° 20 తూర్పు రేఖాంశం, 26 ° 50'ఉత్తర అక్షాంశంలో ఉంది.

1950 లలో టోటోలు దాదాపు అంతరించిపోయాయినప్పటికీ కాని వారి ప్రాంతాలు బయటి వ్యక్తులతో మిశ్రితం కాకుండా కాపాడటానికి ప్రభుత్వం తీసుకున్న ఇటీవలి చర్యలు వారి ప్రత్యేక వారసత్వాన్ని కాపాడటానికి సహాయపడ్డాయి. ఫలితంగా జనాభా పెరుగుదలకు సహాయపడ్డాయి. 1951 జనాభా లెక్కల ప్రకారం టోటోలు మొత్తం జనాభా టోటోపారాలోని 69 వేర్వేరు ఇళ్లలో 321 మంది నివసిస్తున్నారు. 1991 జనాభా లెక్కల ప్రకారం టోటో జనాభా 180 వేర్వేరు ఇళ్లలో నివసించిన 926 మందికి పెరిగింది. 2001 జనాభా లెక్కల ఆధారంగా వారి సంఖ్య 1184 కు పెరిగింది. వీరు అందరూ తోటోపారాలో నివసిస్తున్నారు.

టోటో ప్రజలకు ప్రత్యేకమైన సంస్కృతి, భాష ఉన్నదని మానవ శాస్త్రవేత్తలు అంగీకరిస్తున్నారు. పొరుగున ఉన్న రాజ్బాంగ్షీలు, కోచు, మెకు లేదా భూటానీల షార్చాపు తెగల నుండి వీరు స్పష్టంగా ప్రత్యేకించి ఉంటారు.
## రూపురేఖలు, సంప్రదాయ గుర్తింపు
టోటోలు మంగోలాయిడు ప్రజలు చప్పిడి ముక్కు, చిన్న కన్ను, విశాలమైన చదరపు బుగ్గలు, మందపాటి పెదవులు, చిన్న కళ్ళు, నల్ల కనుపాపలు కలిగి ఉంటారు. వారి రంగు ముదురుగా ఉంటుంది. ఇది భూమధ్యరేఖకు వారి సమీపతను ప్రతిబింబిస్తుంది. వారు సాధారణంగా ఎండోగాములు(స్వజాతి వంశీయులు)గా ఉంటారు. వారు వారి స్వంత తెగలోనే వివాహం చేసుకుంటారు. వారు సాధారణంగా 13 అన్యదేశ వంశాలు లేదా కుటుంబాల సమూహాలుగా విభజించబడతారు. ఈ 13 వంశాల మద్యలో వారు వివాహసంబంధాలు ఏర్పరచుకుంటారు. వారు పినతండ్రి - పెద తండ్రి, పిన్ని-పెదమ్మ, అత్త, మామల వంటి రక్తసంబంధీకులతో వివాహ సంబంధాలు ఏర్పరచుకోరు.

టోటో భాష ఉప-హిమాలయ సమూహానికి చెందిన టిబెట్టు-బర్మా కుటుంబానికి చెందినది. దీనిని హోడ్గ్సను, గ్రియర్సను వర్గీకరించారు. 2015 లో కమ్యూనిటీ పెద్ద ధనిరాం టోటో భాష కోసం ఒక లిపి అభివృద్ధి చేసాడు. సాహిత్యం, విద్య, గణితం పరిమితమైన కానీ పెరుగుతున్న వాడకాన్ని చూసింది; ఈ లిపిని ఎన్కోడింగు చేసే ప్రతిపాదనను యునికోడు సాంకేతిక కమిటీ 8, 2019 అక్టోబరు 8 న అంగీకరించింది. ప్రస్తుతం ఐ.ఎస్.ఒ. బ్యాలెటు కోసం వేచి ఉంది. బాలబాలికలు పాఠశాలలలో ఎక్కువ మంది బెంగాలీ, నేపాలీ మాట్లాడగలరు. ఇవి స్థానిక పాఠశాలలలో బోధనా మాధ్యమాలుగా ఉంటాయి.

## టోటోపారా: టోటో గ్రామం
టోటోపారా అని పిలువబడే మొత్తం టోటో దేశం వైశాల్యం 1,996.96 ఎకరాలు (8.0814 కి. 2). ఇది జల్దపారా నేషనలు పార్కు ప్రవేశద్వారం మదరిహాటు నుండి 22 కి. ఉంటుంది. టోటోలు ఈ అడవి ఉత్తర అంచుల దగ్గర సురక్షితంగా నివసిస్తున్నారని ఊహించవచ్చు. టోటో నివాసిత గ్రామాల ప్రాంతాలు ఆరు విభాగాలుగా విభజించబడ్డాయి:- పంచాయతీగావు, మాండోల్గావు, సుబ్బగావు, మిత్రాంగ్గావు, పుజగావు, డుమ్చిగావు. టోటోపారాలో నేపాలీ మాట్లాడే ప్రజల స్థావరం కూడా ఉంది. 1990 లో గ్రామాల ప్రాంతంలో ఒక ప్రాథమిక పాఠశాల స్థాపించబడింది. తరువాత 1995 లో హాస్టలు సౌకర్యం ఉన్న ఉన్నత పాఠశాల కూడా అక్కడ స్థాపించబడింది. టోటోపారాలో ఒక ప్రాధమిక ఆరోగ్య కేంద్రం ఉంది.

## సమాజం
పూర్తిగా కుటుంబం అణు రకం ఆధిపత్యంలో ప్రకృతిలో పితృస్వామ్య విధానం ఆచరిస్తుంది. అయితే ఉమ్మడి కుటుంబం చాలా అరుదు. పూర్తిగా వివాహం మోనోగామి అనేది వివాహం సాధారణ రూపం కాని బహుభార్యాత్వం నిషేధించబడలేదు. ఒక వ్యక్తి భార్య మరణిస్తే ఆయన మరణించిన భార్య చెల్లెలిని వివాహం చేసుకోవచ్చు. కాని ఒక స్త్రీ తన మరణించిన భర్త సోదరుడిని వివాహం చేసుకోదు. జీవిత భాగస్వామి మరణించిన తరువాత భర్త లేదా భార్య తిరిగి వివాహం చేసుకోవడానికి ముందు పన్నెండు నెలలు ఒంటరిగా ఉండాలి. సహచరులను సంపాదించడానికి వివిధ మార్గాలు ఉన్నాయి:- (1) చర్చల ద్వారా వివాహం (తుల్బెహోయా), (2) పారిపోయి వివాహం (చోర్-బెహోయా), (3) సంగ్రహించడం ద్వారా వివాహం (సంబెహోయా), (4) ప్రేమ వివాహం (లమలామి) . టోటోసులలో విడాకుల ఆచారం లేదు.

## ఆహార అలవాట్లు
వారు తమ ప్రధాన ఆహారాన్ని మారువా (ఒక రకమైన చిరుధాన్యం) నుండి తయారుచేసినప్పటికీ టోటోల ప్రధాన ఆహారంలో ఇప్పుడు బియ్యం, చురా (పార్చ్డు బియ్యం), పాలు, పెరుగు ఉన్నాయి. వారు మాంసాహారాలలో సాధారణంగా మేక, పంది మాంసం, వెనిసను, పౌల్ట్రీ(కోళ్ళపెంపకం), అన్ని రకాల చేపలను కూడా తింటారు. స్త్రీలు పురుషుల మాదిరిగానే తింటారు, వితంతువుల మీద ఎలాంటి పరిమితులు లేవు.

టోటోలు పులియబెట్టిన మరువా, బియ్యం పొడి, మాల్టు నుండి తయారైన యూ అనే పులియబెట్టిన మద్యం కూడా తాగుతారు. దీనిని పోయిపా (చెక్క గ్లాసులు) లో వెచ్చగా వడ్డిస్తారు. యూ అన్ని సందర్భాల్లో త్రాగుతూ ఉంటారు.

## నివాసాలు

టోటోలు ఎత్తైన వెదురు గుడిసెల్లో నివసిస్తారు. ఇవి మాచాలు (పెరిగిన వేదికలు) మీద పెంచబడతాయి. గడ్డికప్పులను కలిగి ఉంటాయి. గుడిసెకు వెళ్ళడానికి ఒకే లాగ్ ఉంది, ఈ లాగ్ సహాయంతో రాత్రివేళలో గుడిశలను మూయడానికి ఉద్దేశించబడింది.

## మతం
వారు తమను ప్రకృతికి దగ్గరగా నిర్వచించుకుంటారు. వారు ప్రధానంగా ప్రకృతి ఆరాధన చేస్తారు. టోటోలకు ఇద్దరు ప్రధాన దేవుళ్ళు ఉన్నారు. వారిని వారు ఆరాధిస్తారు:

# ఇష్పా - ఆయన భూటాను కొండలలో నివసించవలసి ఉంది. ఆయన అసంతృప్తి చెందడం ప్రజల అనారోగ్యానికి కారణమవుతుంది. టోటోలు ఆయనకు జంతు బలులు, యూ అందిస్తారు.
# చీమా - ఆమె గ్రామాన్ని, ప్రజలను ఇబ్బందులు, అనారోగ్యాల నుండి సురక్షితంగా ఉంచుతుంది. ఆమెకు బియ్యం, కోళ్ళు, యూ కూడా అందిస్తారు.

టోటోలకు పూజారులు ఉన్నారు. వారి ఆరాధన, బలులను కూడా సొంతంగా అర్పిస్తారు. ఇష్పాను ఇంటి వెలుపల బహిరంగ ప్రదేశంలో, ఇంటి లోపల చీమాను పూజిస్తారు.

ఆలస్యంగా తెగలో కొంతమంది క్రైస్తవ మతమార్పిడులు జరిగాయి. ఎక్కువగా క్రైస్తవ మిషనరీ పనులకు ఇది ఫలితం చెప్పవచ్చు.

## ఆర్ధిక చర్యలు
టోటోలు భూమిని సాగు చేస్తారు. టోటోలు చురుకైన రైతులు కాదు. అందువలన ఒక నిర్దిష్ట పంటను అధికమొత్తంలో పండించరు. ప్రతి ఇంటికి వెదురు కంచెలు, వంటగది, తోట ఉంది; ఈ తోటలలో వారు కూరగాయలు, బంగాళాదుంపలు, అరటిపండ్లు పండిస్తారు. కొన్నిసార్లు వారు బయటి ప్రపంచానికి చెందిన వ్యాపారులతో వ్యాపారం చేస్తారు. కొంతమంది టోటోలు ఆవులు, పందులను ఒక వృత్తిగా పెంచుతాయి.

చరిత్ర వివిధ దశలలో పూర్తిగా తెగ జీవనాధార ఆర్థిక వ్యవస్థ నుండి మార్కెట్టు ఆర్థిక వ్యవస్థకు దూరమవుతోంది. అంతేకాకుండా ఈ మధ్యకాలంలో గ్రామం భూమి యాజమాన్యం నుండి వ్యక్తిగత భూములు,  ఒంటరి గిరిజన సమూహం నుండి బహుళ జాతి నివాసంగా పరివర్తనాలు కూడా జరిగాయి.

## ఇవి కూడా చూడండి
* టోటో భాష
* దుయారులు

## మూలాలు

# A.K. Mitra - District Census Handbook, Jalpaiguri 1951, Appendix VIII, Directorate of Census Operations, West Bengal.
# Charu Chandra Sanyal - *The Meches and the Totos - Two Sub-Himalayan Tribes of North Bengal*. A North Bengal University publication.
# Bimalendu Majumdar (1998) *The Totos: Cultural and Economic Transformation of a Small Tribe in the Sub-Himalayan Bengal*. Academic Enterprise, Calcutta. .
# Sarit Kumar Chaudhuri (2004) *Constraints of Tribal Development*, Mittal Publications, New Delhi. , .
# M.K. Chowdhuri (2005) "The Totos", in Sarit Kumar Chaudhuri and Sucheta Sen Chaudhuri (eds) *Primitive Tribes in Contemporary India: Concept, Ethnography and Demography*, Volume 1, Mittal Publications, Delhi. , .

## వెలుపలి లింకులు
* Ethnologue profile
* Totos of Totopara - A Primitive Tribal Group of West Bengal