open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ఈశ్వర సేవకులు

**ఈశ్వర సేవకులు** కొత్త సత్యనారాయణ చౌదరి రచించిన గ్రంథం. దీని మూలగ్రంథాన్ని మహదేవ్ దేశాయి రచించారు. దీనిని భాషాపోషక మండలి 1936 సంవత్సరంలో ప్రచురించింది.

## గ్రంథ సారాంశం
ఖుదాయీ బిద్మత్‌గార్ అంటే ఈశ్వర సేవకులని అర్థం. ఈ పదాన్ని సరిహద్దు గాంధీగా పేరొందిన ఖాన్ అబ్దుల్ గఫార్ ఖాన్ అనుచరులను ఉద్దేశించి భారత జాతీయవాదులు ఉపయోగించేవారు. ఈ గ్రంథంలో ఖాన్ సోదరులుగా పేరొందిన కాంగ్రెస్ వాదులు, జాతీయోద్యమ కారులు ఖాన్ అబ్దుల్ గఫార్ ఖాన్, డాక్టర్ ఖాన్ సాహెబ్ జీవిత చరిత్రలు రచించారు. ఖాన్ అబ్దుల్ గఫార్ ఖాన్ బ్రిటీష్ ఇండియాలోని పశ్చిమాన ఆఫ్ఘనిస్తాన్ సరిహద్దుల్లో ఉన్న సరిహద్దు రాష్ట్రానికి చెందినవారు. ఆ ప్రాంతం హింసాయుతమైన పోరాటాలకు, అలజడులకు పేరుపొందింది కాగా గఫార్ ఖాన్ అటువంటి రాష్ట్రంలో గాంధీజీ బోధించిన అహింసా సిద్ధాంతాన్ని వ్యాపింపజేయడం జాతీయవాదుల్లోనే కాక బ్రిటీష్ అధికారులు, సరిహద్దు రాష్ట్ర నాయకుల్లో కూడా ఆశ్చర్యం కలిగించింది. గఫార్ ఖాన్ భారతదేశం మతప్రాతిపదికన విడిపోవడం, పాకిస్తాన్ ఏర్పడడం అన్న విషయాన్ని ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ జరగనీయరాదని ప్రయత్నించారు. మొదటి నుంచీ దేశ సమైక్యత గురించి పట్టుదలతో ఉంటున్న కాంగ్రెస్ నాయకులు ఒక్కొక్కరే జారిపోవడం, పాకిస్తాన్ ఏర్పాటుకావడం వంటి పరిణామాలతో గఫార్ ఖాన్, ఖాన్ సాహేబ్‌లు హతాశులయ్యారు. ఎన్నో ఏళ్ళుగా భుజం భుజం కలిపి స్వాతంత్ర్యం కోసం కృషిచేసిన భారత దేశానికి చెందిన జాతీయోద్యమ సహచరుల గురించి ఖాన్ బాధతో మీరు మమ్మల్ని తోడేళ్ళ ముందుకు విసిరేసి వెళ్ళిపోయారు అన్నారు. ఏదేమైనా అనంతర కాలంలో ఏర్పరిచిన అత్యున్నత పౌర పురస్కారమైన భారతరత్నను అందుకున్న విదేశీ పౌరునిగా (అప్పటికి పాకిస్తాన్ పౌరసత్వం ఉండేది) ఆయన ప్రసిద్ధిచెందారు. ఈ మహనీయుల జీవితాలను గాంధీజీ సూచన మేరకు దేశాయ్ రచించారు.

## విషయసూచిక
# సరిహద్దు రాష్ట్రము
# జననము - జననీ జనకులు
# తొలిరోజులు
# మతధోరణి
# ఖుదాయీఖిద్‌మత్ దారులు
# దోషారోపణము - సత్యము
# ఆంగ్లేయులు ఎరుంగవలసినది
# ఇంటెల్లపాది జైలులో
# అన్నదమ్ముల విశిష్టగుణములు
# మరల అసలు ఇంటిలో

## మూలాలు
* భారత డిజిటల్ లైబ్రరోలో ఈశ్వర సేవకులు పుస్తకం.

వర్గం:1938 పుస్తకాలు
వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
దేవకీనందన శతకము

ఈ శతకములో కృష్ణా దేవకీనందనా అనే మకుటముతో 108 పద్యాలు ఉన్నాయి. నామమాత్రము విశిష్టమై మఱుగున పడి ఉన్న ఈ శతకాన్ని గద్వాల సంస్థానములోని పుస్తక భాండాగారములో తాళపత్ర లిఖితమై ఉండుట చూచి గద్వాల మహారాణి ముద్రింపించి ప్రకటించింది. ఈ శతకము ద్రాక్షాపాకములో, వైదర్భీరీతిలో, పండిత పామరుల హృదయంగమంగా ఉంది.

## కొన్ని పద్యాలు

శా|| పాత్రాపాత్రవివేకముల్ సమసె పాపం బెచ్చెఁబుణ్యంబులే
     మిత్రఘ్నత్వము కల్లలాడుటలు స్వామిద్రోహమున్ కొండెమున్
     ధాత్రిం బూజ్యములయ్యె సాధువుల చందంబెట్లు రక్షించెదో
     సత్రాజిచిత్తనయామనోరమణకృష్ణా, దేవకీనందనా!

శా|| అందెల్ చిన్ని పసిండి గజ్జెలును మ్రోయన్ మేఖలా ఘంటికల్
    క్రందై తోఁపఁగ రావిరేకు నుదుటన్ గన్పింప గోపాంగనా
    నందంబొందఁగ వెన్నముద్దలకునై వర్తించు నీ బాల్యపున్
    చందంబాది విజుల్ నుతింపఁదగుఁగృష్ణా, దేవకీనందనా!

శా|| నీడల్ దేరెడు చెక్కుటద్దములతో నిద్దంపునెమ్మోముతో
     కూడీకూడని చిప్పకూఁకటులతో గోపార్భక శ్రేణితో
     వ్రీడాశూన్య కటేరమండలముతో వ్రేపల్లెలో నీవు నాఁ
     డాడేశైశవమూర్తినేఁ దలఁతుఁగృష్ణా, దేవకీనందనా!

మ|| అమరుల్ పద్మజువ్రాఁత దాఁట రెవఁడొక్కబ్దంబు పెడయ్యె దు
     ర్దమదోర్దండ పటు ప్రతాపనిజసంరంభామరానిక వి
     క్రమ దుర్వారగజాసుర ప్రళయమింకం జేసిన ట్టీశ్వరున్
     సమరక్షోణిజయించు నర్జునుఁడు కృష్ణా, దేవకీనందనా!
 


## మూలాలు
ఇండియన్ సూపర్ లీగ్

**ఇండియన్ సూపర్ లీగ్ ** భారతదేశంలో ఫుట్‌బాల్ ఆటల పోటిల కోసం ఏర్పడిన ఒక ప్రైవేట్ లీగ్. ప్రముఖ పారిశ్రామికవేత్త నీతా అంబానీ దీనికి సూత్రధారి. ఈ పోటిలు మొదటగా 2014 అక్టోబరు 12 న ప్రారంభమయ్యాయి.
## పాల్గొనే జట్లు

## బయటి లంకెలు
*అధికారిక వెబ్‌సైటు

వర్గం:ఫుట్‌బాల్


* ఫుట్‌బాల్ ఫలితాలను అంచనా వేయడానికి చిరునామా
సారస్వత వ్యాసములు (కోరాడ రామకృష్ణయ్య)

భాషా శాస్త్రవేత్త, సాహిత్యవేత్త కోరాడ రామకృష్ణయ్య వ్రాసిన సాహిత్య విమర్శ, సాహిత్య పరిశోధన వ్యాసాల సంకలనం-సారస్వత వ్యాసములు.
## రచన నేపథ్యం
thumb
ప్రముఖ భాషాశాస్త్రవేత్త కోరాడ రామకృష్ణయ్య వివిధ సందర్భాలలో భారతి మాసపత్రికలో వ్రాసిన వ్యాసాలు ఈ పుస్తకంలో ఉన్నాయి. ఈ పుస్తకాన్ని 1950లో మొదట ప్రచురించారు.

## విషయసూచిక
# జాతీయ జీవనము : వాౙ్మయము
# విమర్శన పద్ధతులు
# నన్నయకుబూర్వ మాంధ్రవాౙ్మయస్థితి
# ఆంధ్రవాౙ్మయ చరిత్రము : యుగవిభజనము
# భారతాంధ్రీకరణము - ఎఱ్ఱాప్రెగ్గడ

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
ది అగ్లీ ఇండియన్

thumb|శుభ్రపరచే కార్యక్రమాల్లో సంస్థ సభ్యులు
**ది అగ్లీ ఇండియన్ ** అనునది భారతదేశంలో పరిశుభ్రతా ప్రమాణాలు పెపొందించు కార్యములు చేపట్టేందుకు ఏర్పాటైన స్వఛ్ఛంద సంస్థ.
## ఎలా పనిచేస్తారు?
వీరు మాటల కంటే చేతలకే ఎక్కువ ప్రాధాన్యమిస్తారు. తమ గురించి తాము ప్రచారం చేసుకోరు. వీరు సాధారణంగా వివిధ నగరాలలో ఒక అపరిశుభ్ర ప్రదేశాన్ని ఎంచుకుని అక్కడికి చేరుకోవాలని ముందుగా నిర్ణయం తీసుకుంటారు. ఈ నిర్ణయాలు ఎక్కువగా వీరి ఫేస్‌బుక్ పేజీ ద్వారా జరుగుతాయి. తర్వాత వీరి సరంజామా తీసుకుని అక్కడ ఉదయాన్నే ప్రత్యక్షమౌతారు. ముందుగా అపరిశుభ్ర వాతారవణాన్ని పరిశుభ్రపరిచి తర్వత ఆహ్లాదం కొరకు పూల కుండీలను ఉంచుతారు.చివరగా శుభ్రం చేయక ముందు, శుభ్రం చేసిన తర్వాత ఛాయాచిత్రాలు తీసి ఫేస్‌బుక్ పేజీలో ఉంచుతారు.మొదట వీరు ఈ విధానాన్ని బెంగుళూరు నగరంలో ఆచరించి వార్తలలో నిలిచారు.

## బయటి లంకెలు
*అధికారిక వెబ్‌సైటు 
*[ది అగ్లీ ఇండియన్ [ఫేస్‌బుక్] పేజీ]

## మూలాలు


వర్గం:సేవా సంస్థలు
బరాదారి (భవనం)

**బరాదారి** లేదా **బరా దారి** () అనేది 12 ద్వారములు కలిగి స్వేచ్ఛగా గాలి ప్రవహిస్తూన్న ఒక భవన నిర్మాణం. ఈ నిర్మాణము మూడు ద్వారములు ప్రతి వైపున కల చతురస్రాకారమైనది. 

ఈ భవనం యొక్క విశేషమైన విషయం "రకాసజ్ (నాట్యకారులు)" చే ప్రదర్శనలిచ్చుటకు ఉపయోగపడేవిధంగా ఉంటుంది. వారు వేసవి కాలంలో చల్లదనం కోసం ఈ భవనాలను ఉపయోగించేవారు కూడా. "బర" అనేది ఉర్ధూ/హిందీ పదం. దీని అర్థం "పండ్రెండు", "దారి" అనగా "ద్వారం" అని అర్థం.

## బరాదారీలు

కొన్ని చారిత్రక బరాదారీలలో ముఖ్యమైనవి తారామతి బరాదారి  హజూరి బాగ్ బరాదారి, గోష్‌మహల్ బరాదారి etc.

## మూలాలు
ఆంధ్ర భారతకవితావిమర్శనము

ఆంధ్ర గ్రంథమాల వారి 12వ గ్రంథముగా ఈ **ఆంధ్ర భారతకవితావిమర్శనము**ను ప్రకటించారు. కోరాడ రామకృష్ణయ్య ఈ గ్రంథ రచయిత.

## విషయ సూచిక
### ఆంధ్ర వాఙ్మయం - ఆంధ్ర మహాభారతం
# విమర్శనపద్ధతులు ఆంధ్రవాఙ్మయయుగములు
# ప్రాచీన దేశకాలపరిస్థితులు
# చాళుక్యుల కాలమున నాంధ్రభాషాస్థితి
# అహదనకర శాసనములోని తెలుఁగుభాగము
# చాళుక్య భీమరాజు శాసనము
# దీర్ఘాసి శాసనము
# యుద్ధమల్లుని శాసనము
# శిష్టభాష
# జానుదెనుఁగు
# భారతరచన - ఛందస్సామాగ్రి
# ప్రాచీన భాషాస్వరూపము - జన్యభాషలు

### మతస్థితి - వాఙ్మయం
# భారతరచన - అవతారికలు
# నన్నయ వైదికదృష్టికి నిదర్శనములు
# నన్నయ తరువాతి కాలస్థితి
# అరణ్యపర్వ శేషపూరణ ప్రశంస
# అరణ్యపర్వశేషమునందలి తిక్కన యనుకరణములు
# తిక్కన భారతరచన
# తిక్కన అద్వైతభావము
# తిక్కన యవతారికలు
# తిక్కన కవితావేశము

### తిక్కనార్యుని కళాప్రతిభలు
# విరాటపర్వకథ అందలి వస్తైక్యము
# పాండవప్రవేశము
# శమీవృక్షముపై నాయుధ నిక్షేపణము
# బృహన్నల సారథిగాఁ గుదురుకొనుట
# విరటునికొలువు-భీముడు
# కీచకవధ ఘట్టము
# కీచకవధానంతర విశేషములు

### భారతాంధ్రీకరణం - తిక్కన
# విరాటపర్వము - ప్రబంధలక్షణములు
# మూలకథపై తిక్కనవేసిన యాంధ్రతాముద్ర
# తిక్కనార్యుని వర్ణనలు
# ప్రకృతి వర్ణనలు
# తిక్కన మనోవృత్తివివరణశక్తి
# నాటకకళా చాతుర్యము
# తిక్కన శృంగారవర్ణనలు
# పాత్రపోషణరీతులు
# రసపోషణరీతులు
# నాటకరీతులు
# తిక్కనార్యుని భాషాశైలులు
# పూర్వోత్తరసందర్భలకుఁ జక్కనిపొందిక కల్పించుట
# ఉపమాలంకార ప్రయోగము
# సందర్భానుకూలముగ భావమును స్ఫురింపఁజేయు పదరచన
# ఆంధ్రభాషా జాతీయప్రయోగ నైపుణ్యము
# అర్థముమాఱిన ధాతువులు
# పదజాలము
# కారక విశేషములు
# ఉపసంహారము

## మూలాలు

వర్గం:1930 పుస్తకాలు
వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
వర్గం:విమర్శన గ్రంథాలు
రాజస్థాను కథావళి

రాజస్థాన్ ప్రాంతానికి చెందిన రాజపుత్ర రాజులు భారత చరిత్రలో శౌర్యానికి, పౌరుషానికి పేరొందినవారు. మొఘల్ సామ్రాజ్యంతో పోరాటాలు చేసి, కొన్నాళ్లకు సంధి ఒప్పందాలు చేసుకుని రాజపుత్రులు బ్రిటీష్ వారు దేశాన్ని విడిచిపోయే వరకూ ఉత్తర భారతదేశంలో సంస్థానాధీశులుగా ఉనికిలోనే ఉన్నారు. వీరిలో మగవారి శౌర్యం, ధైర్యం, పోరాటపటిమలను, స్త్రీల మానసంరక్షణ, ఉన్నత నడవడికలను ఉత్తర భారతదేశ ప్రజలు కథలు కథలుగా చెప్పుకుంటూ ఉంటారు. అటువంటి కథలను సేకరించి, సరళమైన భాషలో చిలకమర్తి లక్ష్మీనరసింహం తెలుగు పాఠకులకు అందించారు ఈ పుస్తకంలో. ప్రజల స్మృతిలో ఉన్న సమాచారం కావడంతో చారిత్రిక యాధార్థ్యం నిరూపణ అయినవి కాదు. అంతమాత్రాన అన్నీ కల్పితాలు, అతిశయోక్తులు అనేందుకు వీలులేదు. ఇలాంటి కథల్లో చరిత్ర, కల్పన, అతిశయోక్తి వేర్వేరు పాళ్లలో కలగలిసిపోతూ ఆకర్షణీయమైన రూపాన్ని సంతరించుకుటాయి.

## మూలాలు
* భారత డిజిటల్ లైబ్రరీలో రాజస్థాన్ కథావళి మొదటి భాగము పుస్తకం.
* భారత డిజిటల్ లైబ్రరీలో రాజస్థాన్ కథావళి రెండవ భాగము పుస్తకం.

వర్గం:1917 పుస్తకాలు
వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
వర్గం:1938 పుస్తకాలు
గోషామహల్

**గోషామహల్** హైదరాబాదుకు శివారు ప్రాంతం. ఇది హైదరాబాదు పాత నగరంలోని భాగం. ఈ ప్రాంతంలో ప్రసిద్ధ పోలీసు స్టేడియం ఉంది.

T.Raja Singh Lodh Is BJP MLA From Goshamahal (Assembly constituency) from Hyderabad.

## మూలాలు

వర్గం:హైదరాబాదులోని ప్రాంతాలు
పాలకుర్తి సోమేశ్వర లక్ష్మీనర్సింహస్వామి దేవాలయం

జనగాం జిల్లాలోని పాలకుర్తి  గ్రామానికి దగ్గరలో ఉన్న కొండ మీద శ్రీ సోమేశ్వర లక్ష్మీనరసింహస్వామి ఆలయం ఉన్నది. ఇది తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని ఓ  ప్రముఖ శైవ క్షేత్రం. శివారాధకులకు,వీరశైవులకు దర్శనీయ క్షేత్రం. ఈ క్షేత్రంలో ప్రాచీన కాలానికి చెందిన సోమేశ్వరాలయం, లక్ష్మీనర్సింహాలయాలు ఉన్నాయి. శివ కేశవులిద్దరూ పక్కపక్కనే ఉన్న రెండు పర్వత గుహల్లో సహజసిద్ధంగా వెలిశారు. ఈ రెండు గుహలను కలుపుతూ ప్రకృతిసిద్ధంగా ఏర్పడ్డ ప్రదక్షిణా మార్గం ఉన్నది. .ప్రతియేటా మహాశివరాత్రి నుండి అయిదు రోజులపాటు ఇక్కడ పాంచాహ్నిక బ్రహ్మోత్సవాలు జరుగుతాయి.యాత్రికుల వసతికి గదులు,మంచినీటి సౌకయం ఉన్నది.

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు

వర్గం:జనగామ జిల్లా దేవాలయాలు
వర్గం:జనగామ జిల్లా పర్యాటక ప్రదేశాలు
వర్గం:హిందూ దేవాలయాలు
వర్గం:ప్రసిద్ధ శైవక్షేత్రాలు
వర్గం:జనగామ జిల్లా
తూము రామదాసు

**తూము రామదాసు** (ఆగష్టు 18, 1856 - నవంబరు 29, 1904) తెలంగాణ తొలి నాటక (కాళిదాసు) రచయిత. 1897లో ‘కాళిదాసు’ నాటకాన్ని రచించి సురభి నాటక సమాజం ద్వారా ప్రదర్శింపచేసి తెలంగాణలో తొలి నాటక చరిత్రను లిఖితం చేశాడు.

## జననం
రామదాసు 1856, ఆగష్టు 18 న  (నల నామ సంవత్సరం శ్రావణ బహుళ ద్వితీయ సోమవారం) తూము సర్వేశం దంపతులకు వరంగల్‌ లోని బాలనగరంలో జన్మించాడు.

## రచనా ప్రస్థానం
పేదరికంలో ఉన్న రామదాసు కందాళ సింగరాచార్యులు చేరదీసి విద్యాబుద్దులు నేర్పించాడు. సంస్కృతాంధ్ర పండితులు ప్రతాపపురం రంగాచార్యులు వద్ద ఉభయభాషలను చదువుకున్న రామదాసు,  తన ఇరవై ఒకటవ యేట కవిత్వము వ్రాయడం మొదలుపెట్టి రుక్మిణీ కళ్యాణం గేయకావ్యాన్ని రాశాడు.

### రచనలు
# రుక్మిణీకళ్యాణము (గేయకావ్యము)
# గోపికావిలాసము (ప్రబంధము)
# మిత్రవిందోద్వాహము (ప్రబంధము)
# కాళిదాసు (నాటకం): సురభి నాటక సమాజ వ్యవస్థాపకుడు వనారస గోవిందరావు బృందం 1897లో వరంగల్‌ లో నాటకాలు ప్రదర్శిస్తున్న క్రమంలో తూము రామదాసు వారికి ఈ నాటకాన్ని రాసిచ్చాడు. ఈ నాటకాన్ని వనారస గోవిందరావు దర్శకత్వంలో సురభి సంస్థ ప్రదర్శించింది. 1899లో తూము రామదాసు మద్రాసు కు వెళ్ళి ఈ నాటకాన్ని పుస్తకంగా తీసుకువచ్చాడు. ప్రస్తుతం ఈ నాటక ప్రతి అలభ్యం. 
# ఆంధ్రపదనిధానము: 1901లో ‘ఆంధ్ర పదనిదానము’ నిఘంటువు రచించాడు. ఈ గ్రంథాన్ని 1930లో రామదాసు కుమారుడు వరదరాజులు ప్రచురించాడు.

## మరణం
నిజాం ప్రభుత్వం లో అటవీశాఖ ఉద్యోగిగా కొంతకాలం పనిచేసి, ఆ తర్వాత ఆత్మకూరు సంస్థానంలో వెంకటనరసయ్య దేశాయికి సలహాదారుగా వ్యవహరించిన రామదాసు 1904, నవంబరు 29 (క్రోధినామ సంవత్సరం కార్తీక బహుళ సప్తమి) న మరణించాడు. రామదాసు కవి అమరకోశాన్ని అనుసరించి తెలుగులోని సాధారణ పదాలను కూర్చి ఆంధ్రపదనిధానము అనే పద్య నిఘంటువును వ్రాశాడు.

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు కవులు
వర్గం:1856 జననాలు
వర్గం:1904 మరణాలు
వర్గం:తెలుగు నాటక రచయితలు
వర్గం:వరంగల్లు పట్టణ జిల్లా నాటక రచయితలు
జీన్ టిరోల్

**జీన్‌ టిరోల్‌ ** ఒక ఫ్రెంచి ఆర్థిక శాస్త్రవేత్త. 2014 నోబెల్ ఆర్థిక బహుమతికి ఎంపికవడం ద్వారా వార్తలలో నిలిచాడు
## నేపధ్యము
టిరోల్‌ ప్రస్తుతం ఫ్రాన్స్‌లోని టోలోస్‌ స్కూల్‌ ఆఫ్‌ ఎకనామిక్స్‌లో పనిచేస్తున్నారు. ప్రపంచంలోనే ప్రతిష్ఠాత్మకమైన మెసాచుసెట్స్‌ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌ ఆఫ్‌ టెక్నాలజీలో (మిట్‌) ఆయన పిహెచ్‌డి చేశారు. కొన్ని సంస్థల అధీనంలోనే కార్యకలాపాలు సాగించే పారిశ్రామిక విభాగాలను నియంత్రణలు లేకుండా వదిలివేసినట్టయితే ప్రతికూల ఫలితాలు చాలా తీవ్రంగా ఉంటాయని, ధరలు పతాక స్థాయికి చేరిపోవడంతో పాటు మార్కెట్‌లో కొత్త కంపెనీల ప్రవేశాన్ని నిరోధించి తద్వారా గుత్తాధిపత్యానికి దోహదకారి అవుతాయని ఆయన సూత్రీకరించారు. ఇలాంటి మార్కెట్‌ వైఫల్యాలపై ఆయన 1980 దశకం మధ్య నుంచి ప్రత్యేకంగా దృష్టి సారించడం ద్వారా మార్కెట్‌ పరిశోధనలకు కొత్త కోణం ఆవిష్కరించారని స్వీడిష్‌ అకాడమీ తెలిపింది.
ఈ అంశాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని కంపెనీల కొనుగోళ్ళు, విలీనాల పేరిట సాగే ముఠాతత్వాన్ని ఎలా ఎదుర్కోవాలి, గుత్త వ్యాపార ధోరణులను ఎలా నియంత్రించాలి అన్న విషయంలో ప్రభుత్వాలు విధానాలు రూపొందించేందుకు టిరోల్‌ పరిశోధనాంశాలు ఎంతో సహాయకారిగా నిలిచాయని ప్రశంసించింది. పరిశోధనలో భాగంగా ఆయన రాసిన అనేక వ్యాసాలు, ప్రచురించిన పుస్తకాలు ప్రభుత్వ విధాన రూపకల్పనకు అవసరమైన మార్గదర్శకం ఇచ్చాయని, టెలికాం, బ్యాంకింగ్‌తో సహా భిన్న రంగాలకు వాటిని వర్తింపచేయడం ద్వారా సత్ఫలితాలు సాధించేందుకు మార్గం సుగమం చేశాయని ఆ ప్రకటనలో వివరించారు.
2008 సంక్షోభం అనంతరం బ్యాంకింగ్‌ రంగ సంస్థలను నియంత్రించడంలో టిరోల్‌ పరిశోధన ప్రపంచ దేశాల ప్రభుత్వాలకు ఎంతో సహాయకారి అయిందని హార్వర్డ్‌ విశ్వవిద్యాలయం ప్రొఫెసర్‌, ఆర్థికవేత్త ఫిలిప్‌ అఘియాన్‌ అన్నారు. ఈ విభాగంలో టిరోల్‌కు తిరుగులేదని ఆయన పేర్కొన్నారు. నియంత్రణాపరమైన వైఫల్యాలే 2008 ఆర్థిక సంక్షోభానికి మూల కారణమని టిరోల్‌ 2012 సంవత్సరంలో లెస్‌ ఎకోస్‌ ఫైనాన్షియల్‌ జర్నల్‌కు ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో తెలిపారు .

## బయటి లంకెలు
* జీన్‌ టిరోల్‌ వ్యక్తిగత వివరాలు, ఇతర వివరాలు IDEI వెబ్‌సైటు లో
* జీన్‌ టిరోల్‌ జీవిత చరిత్ర
* BBVA Foundation Frontiers of Knowledge Awards 

## మూలాలు


వర్గం:1953 జననాలు
వర్గం:నోబెల్ బహుమతి గ్రహీతలు
వర్గం:ఆర్థిక శాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతి గ్రహీతలు
వర్గం:ఆర్థిక శాస్త్రవేత్తలు
రంగూన్ రౌడీ

* రంగూన్ రౌడీ (నాటకం)
* రంగూన్ రౌడీ (సినిమా)
వన్యజీవనం

**వన్యజీవనం** సాంప్రదాయకంగా పెంపుడు జంతువులు కాని జాతుల జీవనాన్ని సూచిస్తుంది, అయితే మానవుల ప్రమేయం లేకుండా ఒక ప్రాంతంలో పెరిగే లేదా కఠినత్వంలో జీవించే అన్ని మొక్కలు, శిలీంధ్రాలు, ఇతర జీవుల సహా ఇందులోకి వస్తాయి.  మానవ ప్రయోజనం కోసం అడవి మొక్కలను, జంతు జాతులను భూమొత్తం మీద అనేకసార్లు పెంచడం జరిగింది, అనుకూల, ప్రతికూల స్పందనలు రెండూ పర్యావరణంపై ఒక ప్రధాన ప్రభావాన్ని కలిగి ఉన్నాయి. అన్ని పర్యావరణ వ్యవస్థలలోను వన్యజీవనం ఏర్పాటైయుంటుంది. ఎడారులు, అడవులు, వర్షారణ్యాలు, మైదానాలు, గడ్డి భూములు, అత్యంత అభివృద్ధి చెందిన పట్టణ సైట్ల సహా ఇతర ప్రాంతాల్లో, అన్నింటా వన్యజీవనం యొక్క విభిన్న రూపాలు ఉన్నాయి. ప్రముఖ సంస్కృతిలో ఈ పదం సాధారణంగా మానవ కారకాల ద్వారా బాధింపబడని జంతువులను సూచిస్తుంది, వన్యజీవనం మొత్తం మానవ కార్యకలాపాలకు ప్రభావితమవుతుందని అనేక మంది శాస్త్రవేత్తలు అంగీకరిస్తున్నారు.
## మూలాలు

వర్గం:వన్యజీవనం
రంగూన్ రౌడీ (నాటకం)

**రంగూన్ రౌడీ** అను **పతిభక్తి** వేశ్యల కోసం పురుషులు తిరిగి తమ సంసారాలు పాడుచేసుకోవడం ఇతివృత్తంగా సోమరాజు రామానుజరావు రచించిన తెలుగు నాటకం. అత్యంత ప్రాచుర్యం పొందిన ఈ నాటకం సినిమాగా కూడా రూపొందించారు. దీని మూడవకూర్పును కురుకూరి సుబ్బారావు గారు 1935లో ప్రచురించారు.

## పాత్రలు
; పురుషులు:

# శంకరరావు - రంగూన్ రౌడీ, కథానాయకుడు
# తులసీరావు - పోలీసు సూపరింటెండెంటు (కథానాయకుని మామ)
# రమేశ్ బాబు - రంగూను లోని లక్షాధికారి
# గంగారాం సేటు - ఒక మార్వాడీ
# కృష్ణమూర్తి - జానకి ప్రియుడు
# జయరాం - రాధాబాయి ప్రియుడు
# మోహనరావు - కథానాయకుని కుమారుడు
# జడ్జి - అన్నపూర్ణకు ఉరిశిక్ష విధించిన అధికారి
# బట్లరు - విజయనగరం హోటలులోని నౌకరు
# సబ్‌ఇన్పెక్టరు - కాకినాడలో
# సబ్‌ఇన్పెక్టరు - విజయనగరములో
# జైలు సూపరింటెండెంటు - ఉరికంబం వద్ద
# కిరాతుడు - ఉరికంబం వద్ద
# రంగారావు - పవర్‌దారు
# సేవకుడు - కాకినాడలో

; స్త్రీలు:

# అన్నపూర్ణ - కథానాయిక
# ప్రభావతి - రమేశ్ బాబు భార్య
# గిరికుమారి - కాకినాడలోని వేశ్య
# రాధాబాయి - గంగారాముని కుమార్తె
# నాందీబాయి - గంగారాముని భార్య
# జానకి - కథానాయకుని చెల్లి
# తల్లి - కథానాయకుని తల్లి
# ఇంగ్లీషు దాసి - గంగారాముని దాసి
# లక్ష్మి - కథానాయిక దాసి
# దాసి - గిరికుమారి దాసి

## గృహలక్ష్మి సినిమా
హెచ్.ఎం.రెడ్డి స్వీయ దర్శకత్వంలో 1938లో నిర్మించిన సాంఘిక చిత్రం-గృహలక్ష్మి (1938). దీని కథా రచయిత సోమరాజు రామానుజరావు. రామానుజరావు రచించిన రంగూన్ రౌడీ నాటకం ఆధారంగా ఈ సినిమాను నిర్మించారు.

## మూలాలు
* భారత డిజిటల్ లైబ్రరీలో రంగూన్ రౌడీ నాటకం.

వర్గం:సాంఘిక నాటకాలు
వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
వర్గం:1935 పుస్తకాలు
సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి

**సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి** తెలుగువారిలో కొందరి పేరు.

* శ్రీపాద సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి 20వ శతాబ్దపు తెలుగు కథకులలో విశిష్టంగా చెప్పుగోదగ్గ రచయిత.
* పెండ్యాల వేంకట సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి ప్రముఖ సంస్కృతాంధ్ర పండితులు, విమర్శకులు, పరిశోధకులు. 
* మేడవరము సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి సంస్కృతాంధ్రాలలో గొప్ప పండితుడిగా పేరుగాంచిన వ్యక్తి. 
* బుర్రా సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి స్త్రీ పాత్రధారణలో గొప్ప పేరు సంపాదించుకొన్న నటనాగ్రేసరుడు.
మన్నెంకొండ హనుమద్దాసు

**మన్నెంకొండ హనుమద్దాసు** 19వ శతాబ్దపు తెలుగు వాగ్గేయకారుడు. మహబూబ్ నగర్ ప్రాంతంలో పాలమూరు తిరుపతిగా ప్రసిద్ధి చెందిన మన్యంకొండ లక్ష్మీనరసింహస్వామిని తన కీర్తనల ద్వారా ప్రశక్తిలోకి తెచ్చాడు.

హనుమద్దాసు అలహరి వంశానికి చెందినవాడు. వీరి పూర్వీకులు తమిళ ప్రాంతంలోని శ్రీరంగం వద్ద ఉన్న అలహరి గ్రామానికి చెందినవారు. ఈ వంశంలో కేశవయ్య అనే వ్యక్తికి వేంకటేశ్వరస్వామి కలలోకి వచ్చి మన్నెంకొండకు వెళ్ళమని చెప్పగా, అక్కడకి వెళ్ళి లక్ష్మీనరసింహస్వామిని సేవిస్తూ స్థిరపడిపోయాడు.ఈ వంశంలోనే కేశవయ్య ముని మనవడు, హనుమద్దాసు తండ్రి, వేదాంతి అయిన వెంకయ్య జన్మించాడు. కేశవయ్య కాలం నాటి నుండి అలహరి వంశం వారు మన్నెంకొండ లక్ష్మీనరసింహస్వామి ఆలయ అర్చకులు, ధర్మకర్తలుగా ఉంటూ వచ్చారు. నేటికీ స్వామి వారి బ్రహ్మోత్సవాల సందర్భంగా కోటకదిరలోని అలహరి వారి ఇంట్లో ప్రత్యేక పూజలు నిర్వహించిన తరువాతనే మన్యంకొండ తీసుకువచ్చి ఉత్సవాలు ప్రారంభిస్తారు.

హనుమద్దాసు మన్యంకొండ సమీపంలోని కోటకదిర గ్రామంలో శ్రీముఖ నామ సంవత్సరం శ్రావణ మాసం, కృష్ణాష్టమి రోజు (1814) జన్మించాడు. హనుమద్దాసు, మన్నెంకొండ వెంకయ్య, కృష్ణాంబ దంపతులకు జన్మించాడు. ఎనిమిది సంతానంలో చివరివాడు హనుమద్దాసు. నిత్యం హరినామ సంకీర్తన చేస్తూ పెరిగిన హనుమద్దాసుకు చదువు అంతగా అబ్బలేదు. కొంతకాలం తర్వాత తత్త్వదర్శనం మీద కోరిక కలిగి కోటకదిర గ్రామంలో నివసిస్తుండే యోగిని మైసూరు లక్ష్మాంబను ఆశ్రయించి తత్త్వార్ధ రహస్యాలను తెలుసుకున్నాడు. నిత్యరామనామజపంతో భజనలోనే గడుపుతుండేవాడు. హనుమద్దాసు ఎక్కడికి వెళ్ళినా ఈయన వెంట ఎల్లప్పుడూ సోదరుడు పాపయ్య ఉండేవాడు.
హనుమద్దాసు 1874లో మరణించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:1814 జననాలు
వర్గం:1874 మరణాలు
వర్గం:మహబూబ్ నగర్ జిల్లా కవులు
వర్గం:పాలమూరు జిల్లా వాగ్గేయకారులు
వర్గం:వాగ్గేయ కారులు
వర్గం:మహబూబ్ నగర్ జిల్లా వ్యక్తులు
రిచర్డ్ ఫ్లానగన్

**రిచర్డ్‌ ఫ్లానగన్‌ ** ఆస్ట్రేలియా రచయిత. 2014 సంవత్సరానికి ప్రతిష్ఠాత్మక బుకర్ బహుమతికి ఎంపికై వార్తలలో నిలిచాడు.
## నేపధ్యము
1961లో జన్మించిన రిచర్డ్‌ గొప్ప నవలాకారుడుగా పేరు తెచ్చుకున్నారు. పలు సినిమాలకు ఆయన దర్శకత్వం వహించారు.2014లో భారత సంతతి బ్రిటిష్‌ రచయిత నీన్‌ ముఖర్జీ కూడా బుకర్‌ ప్రైజ్‌ కోసం పోటీ పడ్డారు.

## [[m:en:2014 Man Booker Prize|2014 బుకర్ బహుమతి]]
ఇతడు రాసిన **ద నేరో రోడ్‌ టు ద డీప్‌ నార్త్‌ ** అనే నవలకు గాను 2014 బుకర్ బహుమతి లభించింది. బుకర్‌ ప్రైజ్‌తోపాటు రూ. 50 లక్షల నగదును గెలుచుకున్నాడు. బర్మా యుద్ధ సమయంలో ఒక వైద్యుడి సాధక బాధకాలను ఈ నవల వర్ణిస్తుంది. బుకర్‌ ప్రైజ్‌ అందుకున్న మూడో ఆసే్ట్రలియన్‌గా రిచర్డ్‌ రికార్డు సృష్టించారు.

## మూలాలు

## బయటి లంకెలు
*ABC.net.au Transcript of interview with Ramona Koval on The Book Show, ABC Radio National from Byron Bay Writers Festival, July 2007
*
*Interview with Phillip Adams, Late Night Live, ABC Radio National
*Articles and videos at The Monthly

వర్గం:1961 జననాలు
వర్గం:బుకర్ బహుమతి గ్రహీతలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:ఆస్ట్రేలియా నవలా రచయితలు
కెలోరి

**కెలోరీ** అనేది శక్తిని కొలిచేందుకు వాడే ఒక ప్రమాణం. 
## వివరణ
సాధారణంగా ఉష్ణశక్తిని కొలవడానికి వాడతారు. మనం ఆరోగ్యంగా ఉండాలన్నా, బతికి ఉండాలన్నా, ఏ పని చేయాలన్నా శక్తి అవసరం. అది మనకు ఆహారం ద్వారా లభిస్తుంది. ఒక మనిషికి ఎంత ఆహారం కావాలి,. తద్వారా ఎన్ని కెలోరీల శక్తి అవసరం అనే విషయాలు ఆ మనిషి వయసు, వృత్తి, ప్రాంతాన్ని బట్టి మారుతుంటాయి. సాధారణంగా 30 సంవత్సరాల వయసుగల వ్యక్తికి సుమారు 3500 కెలోరీల శక్తి అవసరం. యవ్వనంలో ఉన్నవారికి అదనంగా శక్తి అవసరం. చలి ప్రాంతాల్లో ఉన్నవారికి, గర్భిణులకు, అధిక శారీరక శ్రమ చేసేవారికి కూడా అదనపు శక్తి అవసరం అవుతుంది. మనం తినే ఆహారంలో కార్బొహైడ్రేట్లు, మాంసకృత్తులు (ప్రొటీన్లు), కొవ్వులు (ఫ్యాట్స్) ప్రధాన శక్తిదాయకాలు. మనకు సమారు 60 శాతం శక్తి పిండి పదార్థాల (కార్బొహైడ్రేట్స్) నుంచి వస్తుంది. దాదాపు 20 శాతం మాంసకృత్తులు, మరో 20 శాతం కొవ్వు పదార్థాల నుంచి లభిస్తుంది. కెలోరీలు మరీ ఎక్కువయితే ఊబకాయం (ఒబేసిటీ) వస్తుంది. మరీ తక్కువైతే సొమ్మసిల్లి పడిపోతారు. సంతులన ఆహారం తీసుకుంటూ, వ్యాయామం చేస్తూ ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవడం అందరి కర్తవ్యం.
## నిర్వచనం
ప్రమాణిక లేదా స్ధిర వాతావరన పీడనంలో ఒక గ్రాము నీటి (నీటిలో కరగి వున్న గాలి/ఆక్సిజను తొలగింప బడిన) ఉష్ణోగ్రతను 1&nbsp;°C పెంచుటకు వినియోగించిన శక్తి లేదా ఉష్ణశక్తిని కెలోరి అంటారు.ఒక కిలో నీటి ఉష్ణోగ్రతను 1&nbsp;°C పెంచుటకు ఉపయోగించిన శక్తి/ఉష్ణశక్తిని కిలో కెలోరి అంటారు.

## కొలమానము

## మూలాలు


## బయటి లంకెలు

వర్గం:రసాయన శాస్త్రం
వర్గం:కొలమానాలు
వర్గం:ప్రమాణాలు
వర్గం:శక్తికి ప్రమాణాలు
హెడ్‌సెట్

సాధారణంగా సెల్‌ఫోను, టెలిఫోను, టీవీ కంప్యూటర్లలో వచ్చే శబ్దాలను వినడానికి చెవులకు అమర్చుకునే ఎలక్ట్రానిక్ పరికరాన్ని హెడ్‌సిట్ అంటారు. 
## వాడుక
ఇవి వైర్ల అనుసంధానంతో ఉండే తంత్రీ, లేదా నిస్తంత్రీ (వైర్‌లెస్) పద్ధతుల్లో పనిచేసేలా రెండు రకాలుగా ఉంటాయి. తలమీద అటూ ఇటూ అమర్చుకునేలా ఉంటుంది కాబట్టి దీన్ని హెడ్‌సిట్ అంటున్నారు. తంత్రీ (కేబుల్డ్) పద్ధతిలో ధ్వని సంకేతాలు మోసుకొచ్చే హెడ్‌సిట్ పరికరాలు వాడడంలో పెద్దగా ప్రమాదాలు లేవు. ఎటొచ్చీ శబ్దపరిమాణం తగినంతగా ఉంటే చెవులకు మంచిది. ఇక నిస్తంత్రీ పద్ధతిలో వాడే పరికరాల్లో, ధ్వని స్థావరం నుంచి బలమైన రేడియో తరంగాలు లేదా మైక్రోవేవ్ తరంగాల రూపంలో వచ్చే సంకేతాలను గ్రహించి, వాటిని ధ్వని తరంగాలుగా మార్చే ప్రక్రియ ఉంటుంది. అంటే అక్కడ ఒక సంక్లిష్ట ఎలక్ట్రానిక్ తతంగం జరుగుతుందన్నమాట. తలకు అంత చేరువలో విద్యుదయస్కాంత తరంగాల ప్రక్రియ ఉండడం ఏమంత గొప్ప విషయం కాదు. తక్కువ సేపు అవసరానికి సరిపడా వాడితే పరవాలేదు కానీ గంటల తరబడి బ్లూటూత్ లేదా మైక్రోవేవ్ తరంగాల ప్రక్రియ సాగే పరికరాల వాడకాన్ని తగ్గించడమే మంచిది.
## చిత్రమాలిక

File:US Signal Corps woman telephone operator headset - National World War I Museum - Kansas City, MO - DSC07732.JPG|మొదటి ప్రపంచ యుద్ధంలో వాడిన హెడ్‌సెట్
File:Blutoothearfone.jpg|బ్లూటూత్ హెడ్‌సెట్
File:Plantronics headset in use on HP500.JPG|A user wearing a monoaural Plantronics headset. (Nov 2012)
File:Bluetooth headset.jpg|A typical Bluetooth headset.
File:Arctic-p311-bluetooth-headset.png|Some Bluetooth headsets are designed for playing music and answering phone calls
File:Dragon 2.jpg|A stereo Bluetooth headset.


## మూలాలు

## బయటి లంకెలు

వర్గం:ఎలక్ట్రానిక్ పరికరాలు
వర్గం:కంప్యూటరు నిర్గమ సాధనాలు
ఒక లైలా కోసం

**ఒక లైలా కోసం ** 2014 అక్టోబరు 17న విడుదలైన తెలుగు చలన చిత్రం.
## కథ
కార్తీక్‌ (నాగ చైతన్య) తొలి చూపులోనే నందన (పూజ) ప్రేమలో పడతాడు. అయితే కార్తీక్‌పై నందనకి మొదట్లోనే బ్యాడ్‌ ఇంప్రెషన్‌ పడుతుంది. అతడిని అపార్థం చేసుకుని ద్వేషం పెంచుకుంటుంది. నందనని ఎలాగైనా మెప్పించాలని ప్రయత్నాలు చేస్తుంటాడు కార్తీక్‌. ఈలోగా అనుకోకుండా ఇద్దరికీ పెళ్ళి కుదురుస్తారు వారి పెద్దలు. కార్తీక్‌ అంటే ఇష్టం లేకపోయినా తన తండ్రిని బాధ పెట్టడం ఇష్టం లేక నందన పెళ్ళికి ఒకే అంటుంది. మరి పెళ్ళి జరిగేలోగా కార్తీక్‌ ఆమెకి తనపై ఉన్న ద్వేషాన్ని పోగొడతాడా అన్నదే మిగిలిన కథ			  
## నటవర్గం
*నాగ చైతన్య  కార్తీక్  
*పూజా హెగ్డేనందన
*సుమన్ తల్వార్
*బ్రహ్మానందం
*ఆలీ (నటుడు)
*ఆశిష్ విద్యార్థి
* భరత్ రెడ్డి
*మధుసూదన్ రావు
* గాయత్రి భార్గవి

## సాంకేతికవర్గం
*రచన - దర్శకత్వం - విజయ్ కుమార్ కొండా 
*నిర్మాత - అక్కినేని నాగార్జున
*ఎడిటర్ - ప్రవీణ్ పూడి
*సంగీతం - అనూప్ రూబెన్స్
*ఛాయాగ్రహణం - ఆఇ. ఆండ్రూ
## సంగీతం
ఈ చిత్ర సంగీతం 2014 ఆగస్టు 17న్ విడుదలైనది.
## స్పందనలు
* చాలా సింపుల్ లవ్ స్టోరీ ఇది. పైగా ఎంతో సాదా సీదాగా సాగిపోతుంది కథంతా. ఏ ఒక్క సన్నివేశంలోనూ 'భలే ఉంది' అనేపించే ఆస్కారమే లేకుండా పోయింది. సినిమా ప్రారంభం నుండి చివరి వరకూ నందు.. కార్తీక్‌ను అపార్థం చేసుకుంటూనే ఉంటుంది. అతను తన ప్రేమను ఎంత గొప్పగా వ్యక్తం చేసినా ఆమెలో పరివర్తన రాదు. నాగచైతన్య లోని హీరోయిజాన్ని ఎలివేట్ చేయడానికి మూడు నాలుగు యాక్షన్ సీన్స్ పెట్టినా అవి అతికించినట్టు ఉన్నాయి తప్పితే కథకు ఉపయోగపడలేదు. ఈ మూవీతో టాలీవుడ్ ఎంట్రీ ఇచ్చిన పూజా హెగ్దేలో చక్కని నటి ఉంది. కానీ ఈ పాత్రకు ఆమె సంపూర్ణ న్యాయం చేకూర్చలేకపోయింది. ఇక నాగచైతన్య నటనలో కొత్తదనం ఏం లేకపోయింది. ఓ చిన్న పాయింటుతో రెండు గంటల పది నిమిషాల సేపు ఆడియెన్స్‌ను థియేటర్లో కూర్చోపెట్టాలంటే ఎంతో హెూమ్వర్క్ చేయాలి. దర్శకుడు కొండా విజయ్ కుమార్ ఆ పని చేసినట్టు ఎక్కడా అనిపించదు. - వడ్డి ఓంప్రకాశ్ నారాయణ్, ఫిల్మ్ జర్నలిస్ట్

## మూలాలు

## బయటి లంకెలు
* 
*చిత్ర ప్రచార చిత్రం

వర్గం:2014 తెలుగు సినిమాలు
వర్గం:బ్రహ్మానందం నటించిన సినిమాలు
వర్గం:అక్కినేని నాగచైతన్య నటించిన సినిమాలు
అలమీర్ జలపాతం

**అలమీర్ జలపాతం** అనగా అమెరికా కాలిఫోర్నియాలోని మారిన్ కౌంటీ, పాయింట్ రెయెస్ నేషనల్ సీషోర్‌లో ఉన్న ఒక జలపాతం. అలమీర్ జలపాతం ఒక అరుదైన "పోటు జలపాతం", ఈ జలపాతం నీరు నేరుగా పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో కలుస్తుంది. ఈ ప్రాంతంలో రెండు మాత్రమే ఉన్న వీటిలో ఇది ఒకటి కాగా, మరొకటి మెక్‌వే జలపాతం. అలమీర్ జలపాతం పాలోమారిన్ ట్రెయిల్హెడ్ నుండి కోస్ట్ ట్రైల్ వెంబడి చేరుకుంటుంది. 40 అడుగుల ఎత్తుండే ఈ జలపాతం ఒక పెద్ద పర్యాటక ప్రదేశంగా ఉంది. ఇక్కడకు వచ్చే పర్యాటకులు అటు సముద్రస్నానం, ఇటు జలపాతం కింద స్నానం చేసి ఆనందిస్తుంటారు. After about a mile and a half, the trail will pass along two small lakes (Bass Lake and Pelican Lake). Bass Lake can be accessed by a side trail that leads to a rope swing, and hikers will often stop for a swim during summer months. 

## మూలాలు
* సాక్షి దినపత్రిక - 16-10-2014 (అహా.. అలమీర్..)

వర్గం:జలపాతాలు
కొమ్మాజోస్యుల

**కొమ్మాజోస్యుల** తెలుగువారిలో కొందరి ఇంటిపేరు.

* కొమ్మాజోస్యుల ఇందిరాదేవి - ప్రముఖ రంగస్థల నటి. 
* కొమ్మాజోస్యుల జగన్నాధరావు -‎ భారత ఎన్నికల కమిషన్ పరిశీలకులు.
కథాసరిత్సాగరము

భారతీయ సాహిత్యంలో కథా సరిత్సాగరానికి ఒక ప్రత్యేకమైన స్థానం ఉంది. దీన్ని పదకొండవ శతాబ్దానికి చెందిన సోమదేవుడు అనే బ్రాహ్మణుడు సంస్కృతంలో రచించాడు. ప్రపంచప్రఖ్యాతమైన గుణాఢ్యుడి బృహత్కథను ఆధారం చేసుకుని రచించినట్టు సోమదేవుడు పేర్కొన్నాడు. గుణాఢ్యుడు బృహత్కథను దక్షిణ భారతదేశానికి సంబంధించిన ప్రాచీన భాషయైన పైశాచీలో రచించాడు. బృహత్కథ పైశాచీ ప్రతులు ఇప్పుడు ఎక్కడా దొరకని కారణంగా బృహత్కథకు సంబంధించి దొరుకుతున్న రచనల్లో ప్రాచీనమైన అనువాదం కావడం, రచయిత యథామూలంగానే అనువదించారని భావన ఉండడంతో కథాసరిత్సాగరము చాలా ప్రాధాన్యత కలిగివుంది. కాశ్మీర దేశ రాజైన అనంతదేవుడి పట్టమహిషి అయిన సూర్యమతీ దేవి వినోదం కోసం ఈ కథలు రాయబడినట్లుగా తెలుస్తోంది. ఈ కథల్ని 18 పుస్తకాలు, 124 అధ్యాయాలు, 21688 శ్లోకాల్లో రాశారు. ఇవన్నీ మహారాజు ఉదయనుడి కుమారుడైన నరవాహనదత్తుడి సాహసాల చుట్టూ తిరుగుతాయి. దీనిని ప్రసిద్ధ పండితుడు, కవి వేదము వేంకటరాయశాస్త్రి అనువదించారు.

## తృతీయ భాగము
### 1వ తరంగము
* సూర్యప్రభుని కథ
### 2వ తరంగము
* ఇంద్రుడు చంద్రప్రభుని కడకు ద్యూతము పంపుట
* చంద్రప్రభుడు సునీధ దేహముం జొచ్చుట
* కాలుడను విప్రుని కథ
* సునీథుడు తల్లిని లీలావతిని దర్శించుట
* సునీథుడు బలిని దర్శించుట
* కళావతి సూర్యప్రభుని కడకు వచ్చుట
* సూర్యప్రభుడు ప్రహ్లాదుని దర్శించుట
* మహల్లిక సూర్యప్రభుని కడకుం బోవుట
* మహల్లికా వివాహము
* కళావత్యాదుల వివాహము
* కశ్యప సందర్శనము
### 3వ తరంగము
* సూర్యప్రభుడు శ్రుతశర్మతో పోర సమకట్టుట
* సూర్యప్రభుడు దివ్యతూణీరమును సాధించుట
* సూర్యప్రభుడు ధనూరత్నమును సాధించుట
* సూర్యప్రభుడు మోహినీ పరివర్తినులను సాధించుట
* శ్రుతశర్మ కడకు ద్యూతము
* రణదీక్ష
* విలాసినీ సమాగమము
* ఔషధీ సాధనము
* ప్రభాసుని పూర్వచరితము
### 4వ తరంగము
* యుద్ధయాత్ర
## ఆరవ భాగము
### మహాభిషేక లంబకము
### 1వ తరంగము
* రత్నసిద్ధి
* త్రిశీర్షగుహ
* యుద్ధము
* నరవాహనదత్తునికి ఉత్తరవేద్యర్థప్రాప్తి
### 2వ తరంగము
* నరవాహనదత్తుడు మేరువును జయింప గడంగుట
* మందరదేవి
* శంకరదర్శనము
* నరవాహనదత్తుని పట్టాభిషేకము
* వత్సరాజును రావించుట
* వత్సరాజ సమాగమము
* ముక్తాఫలకేతుని కథ
### 5వ తరంగము

## మూలాలు
* భారత డిజిటల్ లైబరీలో కథాసరిత్సాగరము తృతీయ భాగము.
* భారత డిజిటల్ లైబ్రరీలో చతుర్ధ భాగము.
* భారత డిజిటల్ లైబ్రరీలో కథాసరిత్సాగర్ము ఆరవ భాగము.

వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
వర్గం:సంస్కృత కావ్యాలు
వర్గం:1942 పుస్తకాలు
సంజయ రాజారాం

thumb|సంజయ రాజారాం
**సంజయ రాజారాం** భారతదేశానికి చెందిన ప్రముఖ శాస్త్రవేత్త. 
## జీవిత విశేషాలు
రాజారాం ఉత్తర ప్రదేశ్ లోని ఓ చిన్న రైతు కుటుంబం నుంచి వచ్చిన వ్యక్తి. 
## శాస్త్ర రంగంలో కృషి
వందలాది వంగడాలు ఆవిష్కరించి ప్రపంచవ్యాప్తంగా గోధుమ దిగుబడులు పెరిగేలా విశేష కృషి చేసినందుకు ఈయనకు ప్రతిష్ఠాత్మక "ప్రపంచ ఆహార బహుమతి" అవార్డు లభించింది. ప్రస్తుతం "అంతర్జాతీయ పొడినేలల వ్యవసాయ పరిశోధన కేంద్రం(ఐసీఏఆర్‌డిఏ)" సీనియర్ శాస్త్రీయ సలహాదారుగా సంజయ్ రాజారాం వ్యవహరిస్తున్నారు. రాజారాం రూపొందించిన 480 గోధుమ వంగడాలు ఆరు ఖండాల్లోని 51 దేశాల్లో విడుదలయ్యి, 5.8 కోట్ల హెక్టార్లలో సాగవుతున్నాయని అవార్డు కమిటీ పేర్కొంది. ఈయన కృషి వల్ల ప్రపంచ గోధుమ దిగుబడులు గత నాలుగు దశాబ్దాల్లో ఏటా 1.3 శాతం పెరిగేందుకు సాధ్యం అయిందని అవార్డు కమిటీ ప్రశంసించింది.

ఇతను తన జీవితంలో ఎక్కువ కాలం "అంతర్జాతీయ మొక్కజొన్న, గోధుమ అభివృద్ధి కేంద్రం (సీఐఎంఎంవైటీ)" లోనే గోధుమ ఉత్పత్తి కార్యక్రమానికి డైరెక్టర్‌గా వ్యవహరించారు. హరిత విప్లవ పితామహుడయిన నార్మన్ ఇ. బోర్లాగ్‌తో కలిసి కూడా అనేక సంవత్సరాలు ఈయన పనిచేశారు. 16-10-2014న అమెరికాలోని డెస్ మోయిన్స్‌లో జరిగిన "2014 బోర్లాగ్ డైలాగ్" సదస్సులో "ప్రపంచ ఆహార బహుమతి" అవార్డును స్వీకరించారు. ఆహార ధాన్యాల దిగుబడి, నాణ్యత, అందుబాటును పెంచేందుకు విశేష కృషిచేసే ప్రముఖ వ్యక్తులకు ప్రతి సంవత్సరం "ప్రపంచ ఆహార బహుమతి" అవార్డును బహుకరిస్తారు.

## మూలాలు

* సాక్షి దినపత్రిక - 17-10-2014 - (భారత శాస్త్రవేత్తకు ప్రపంచ ఆహార బహుమతి)  
## ఇతర లింకులు

వర్గం:భారతీయ శాస్త్రవేత్తలు
వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ వ్యక్తులు
వర్గం:వరల్డ్ ఫుడ్ ప్రైజ్ గ్రహీతలు
1652

**1652** గ్రెగోరియన్‌ కాలెండరు యొక్క లీపు సంవత్సరము.

## సంఘటనలు

* మార్చి 29: సంపూర్ణ సూర్యగ్రహణం సంభవించింది
* ఏప్రిల్ 6: డచ్ నావికుడు జాన్ వాన్ రీబీక్ డచ్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీకి కేప్ ఆఫ్ గుడ్ హోప్ వద్ద పునఃసరఫరా శిబిరాన్ని స్థాపించాడు. అదే ప్రస్తుత దక్షిణాఫ్రికాలోని కేప్ టౌన్ .
* మే 18: బానిసత్వాన్ని చట్టవిరుద్ధం చేస్తూ ఉత్తర అమెరికాలో మొదటి చట్టాన్ని రోడ్ ఐలాండ్ ఆమోదించింది. 
* సెప్టెంబర్ 7 &#x2013; 11: గువో హుయాయి తిరుగుబాటు : డచ్ ఫార్మోసాలో వలస పాలనకు వ్యతిరేకంగా లేచిన రైతు తిరుగుబాటును అణచివేసారు.

* పెద్దరాయుడు బొబ్బిలి సంస్థానాన్ని స్థాపించాడు.
* ఈస్టిండియా కంపెనీ వారు మద్రాసుపట్నంలోని ఫోర్ట్ సెంట్ జార్జ్ ఏజెన్సీని ప్రెసిడెన్సీగా అప్‌గ్రేడ్ చేసారు. 1655 లో తిరిగి ఏజెన్సీగా మునుపటి స్థితికి తీసుకొచ్చి, మళ్ళీ 1684 లో ప్రెసిడెన్సీగా మార్చారు. 
## జననాలు
* ఏప్రిల్ 9: క్రిస్టియన్ ఉల్రిచ్ I, డ్యూక్ ఆఫ్ వుర్టంబెర్గ్-ఓల్స్. (మ. 1704)
### తేదీ వివరాలు తెలియనివి
* జగన్నాథ సామ్రాట్ భారతదేశంలో జయ సింహ II అస్థానంలోని ఖగోళ శాస్త్రవేత్త, గణిత శాస్త్రవేత్త. (మ.1744)
* వేమన (సి.పి.బ్రౌన్ అంచనా ప్రకారం) - సామాజిక సంస్కర్త. వేమన పద్యాలద్వారా సుప్రసిద్ధుడు. (మ.1730)

## మరణాలు

## పురస్కారాలు

## మూలాలు


*
డైనమైట్

**డైనమైట్** అనగా ఉష్ణవాహక పొడి (Diatomaceous earth) లేదా పొడి గుండ్లు, మట్టి, సాడస్ట్, లేదా కలప గుజ్జు వంటి ఇతర ఇంకించుకొనే పదార్ధాలను ఉపయోగించుకొని పనిచేసే నైట్రోగ్లిజరిన్ ఆధారిత పేలుడు పదార్థం. తక్కువ స్థిరత్వమున్న సాడస్ట్ వంటి సేంద్రీయ పదార్థాలను డైనమైట్లకు ఉపయోగిస్తారు, సాధారణ ఉపయోగం నిలిపివేయబడింది. డైనమైట్ ను జర్మనీ లో స్వీడిష్ రసాయన శాస్త్రవేత్త, ఇంజనీరు ఆల్ఫ్రెడ్ నోబెల్ కనుగొన్నారు, 1867 లో పేటెంట్ పొందాడు. దీని పేరు "పవర్" అనే అర్థానిచ్చే, డైనమిస్ δύναμις అనే పురాతన గ్రీకు పదం నుండి నోబెల్ రూపొందించాడు. 

డైనమైట్ అధిక పేలుడు పదార్థం, అనగా తటాలునమండుట కంటే పేలిపోవుట నుండి అధిక శక్తి వెలువడుతుంది. డైనమైట్ ను ప్రధానంగా మైనింగ్, క్వారీ, నిర్మాణం, కూల్చివేత పరిశ్రమలలో ఉపయోగిస్తారు, కొన్ని చారిత్రక యుద్ధాలలోనూ వాడడం జరిగింది.

## మూలాలు

వర్గం:పేలుడు పదార్థాలు
వర్గం:స్వీడిష్ ఆవిష్కరణలు
వర్గం:1866 ఉపోద్ఘాతములు
ముప్పాళ్ళ నాగేశ్వరరావు

thumb|ముప్పాళ్ళ నాగేశ్వరరావు
**డాక్టర్ ముప్పాళ్ళ నాగేశ్వరరావు ** ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన ఒక రోదసీ శాస్త్రవేత్త. భారతీయ అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ (ఇస్రో) లో కీలక బాధ్యతలు నిర్వహిస్తున్నారు.

## నేపధ్యం
ప్రకాశం జిల్లా తర్చూరు మండలం, గోడవాడ గ్రామంలో నిరుపేద వ్యవసాయ కుటుంబంలో ఆయన జన్మించారు. తల్లిదండ్రులు వెంకటేశ్వర్లు, వీరమ్మ. ప్రాథమిక విద్యాభ్యాసం గోడవాడ గ్రామంలో సాగింది. తర్చూరులో ఉన్నత పాఠశాల‌ విద్య, చీరాల ప్రభుత్వ కళాశాలలో భౌతిక శాస్త్రంలో బీ.ఎస్సీ పూర్తి చేశారు. అనంతరం ఆంధ్రా వర్సిటీలో ఎమ్మెస్సీ ఎలక్ర్టానిక్స్‌ పూర్తి చేసి బంగారు పతకం సాధించారు. ఆ తర్వాత శ్రీ కృష్ణదేవరాయ వర్సిటీలో పీహెచ్‌డీ సాధించారు. 1982లో ఇస్రోలో చేరారు. 2007 నుంచి స్వదేశీ నావిగేషన్‌ వ్యవస్థకు ప్రాజెక్టు డైరెక్టర్‌గా.. బెంగళూరులోని ఇస్రో శాటిలైట్‌ సెంటర్‌లో తన సేవలు అందిస్తున్నారు.

## మూలాలు

## బయటి లంకెలు

వర్గం:తెలుగువారిలో శాస్త్రవేత్తలు
వర్గం:భారతీయ అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ శాస్త్రవేత్తలు
వర్గం:ప్రకాశం జిల్లా శాస్త్రవేత్తలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ ఇస్రో ఉద్యోగులు
నోబెల్ శాంతి బహుమతి

డైనమైట్ ఆవిష్కర్త ఆల్ఫ్రెడ్ నోబెల్ జ్ఞాపకార్థం ఇచ్చే ఆరు అవార్డులలో ఒకటి **నోబెల్ శాంతి బహుమతి**. ప్రతి సంవత్సరం శాంతి, సాహిత్యం, భౌతికశాస్త్రం, రసాయన శాస్త్రం, ఆర్థికశాస్త్రం, ఔషధరంగం అనే ఆరు రంగాలలో ఎవరైతే వారి చర్యల ద్వారా మానవజాతికి ఉత్తమ ప్రయోజనాన్ని కలిగిస్తారో వారికి ఈ సంస్థ అవార్డులను ప్రదానం చేస్తుంది. ఇతర నోబెల్ బహుమతులు స్వీడన్ లో ఇవ్వబడుతుండగా, నోబెల్ శాంతి బహుమతి నార్వేలో ఇవ్వబడుతుంది. ఎందుకంటే ఈ బహుమతులు ప్రారంభించినప్పుడు నార్వే, స్వీడన్ ఒక దేశంగా ఉన్నాయి.

దీని విజేతల జాబితాలో మార్టిన్ లూథర్ కింగ్, జూనియర్, ఎలిహు రూట్, థియోడర్ రూజ్వెల్ట్, ఉడ్రో విల్సన్, హెన్రి లా ఫోంటైన్, మిఖాయిల్ గోర్బచేవ్, ఆంగ్ సాన్ సు కయి, నెల్సన్ మండేలా, కోఫీ అన్నన్, జిమ్మీ కార్టర్, వంగారి మాతై, బరాక్ ఒబామా, లియు క్సియాబో సహా పలువురు ఉన్నారు. ఈ బహుమతి అవార్డు విషయంలో తరచుగా వివాదం జరుగుతుంటుంది.

2013 లో రసాయన ఆయుధాల నిషేధం కొరకు పనిచేస్తున్న సంస్థ విజేతగా నిలిచింది. 2014 లో భారతదేశానికి చెందిన కైలాస్ సత్యార్థి, పాకిస్తాన్ కు చెందిన మలాలా యూసఫ్‌జాయ్ సంయుక్తంగా ఈ నోబుల్ శాంతి బహుమతిని గెలుపొందారు.

## 1948లో నోబెల్‌ శాంతి బహుమతి
1948లో నోబెల్‌ శాంతి బహుమతి కోసం మహాత్మా గాంధీని ఎంపిక చేశారు. అయితే ఆయన ఆ సంవత్సరం జనవరి 30వ తేదీన తుపాకీ గుండ్లకు బలి అయినారు. అప్పట్లో ఉన్న నియమం ప్రకారం కొన్ని ప్రత్యేక పరిస్థితులలోనే మరణించిన వ్యక్తులకు నోబెల్‌ బహుమతులు ప్రకటించాలనేది నిబంధన. గాంధీ ఒక సంస్థకు ప్రతినిధి కాదు. మరణ విల్లును ఆయన వ్రాయలేదు. బహుమతి ఎవరికి అందజేయాలో నోబెల్‌ సంస్థకు తెలియకపోవడంతో ప్రతిపాదన విరమించుకోబడింది. ఒక అర్హులు ఎవ్వరూ లేకపోవడంతో ఆ సంవత్సరం నోబెల్‌ శాంతి బహుమతి ఎవ్వరికీ ఇవ్వలేదు.

## 1979 లో మదర్ థెరీసాకు నోబెల్ శాంతి బహుమతి
శాంతికి విఘాతం కలిగించే పేదరికాన్ని, దుఃఖాన్ని తొలగించేందుకు ఆమె చేసిన కృషికి 1979 లో మదర్ థెరీసాకు నోబెల్ శాంతి బహుమతి అందచేసారు.బహుమతి గ్రహీతలకు మర్యాద పూర్వకంగా ఇచ్చే సాంప్రదాయ విందును నిరాకరించి $192,000 నిధులను భారతదేశం లోని పేద ప్రజలకు ఇవ్వవలసినదిగా కోరుతూ, భౌతికపరమైన బహుమతులు ప్రపంచంలోని అవసరార్ధులకు ఉపయోగపడినపుడే వాటికి ప్రాముఖ్యత వుంటుంది అన్నారు.మదర్ థెరీసా ఈ బహుమతిని అందుకున్నపుడు ఆమెను "ప్రపంచశాంతిని పెంపొందించేందుకు మనము ఏమి చేయగలం?" అని అడిగారు."ఇంటికి వెళ్లి మీ కుటుంబాన్ని ప్రేమించండి" అని చెప్పారు.ఈ విషయం పై ఆమె తన నోబెల్ ఉపన్యాసంలో ఈ విధంగా అన్నారు:"పేద దేశాలలోనే కాక ప్రపంచం మొత్తంలో నేను పేదరికాన్ని చూసాను, కానీ పాశ్చాత్య దేశాలలోని పేదరికం తొలగించడం కష్టం.నేను వీధులలో ఆకలిగొన్న వానిని కలిసినపుడు అతనికి కొంత అన్నము, ఒక రొట్టెముక్క ఇచ్చి తృప్తిపడతాను. నేను అతని ఆకలిని తొలగించగలిగాను.కానీ ఒక వ్యక్తి గెంటివేయబడినపుడు, పనికిరాని వ్యక్తిగా భావించబడినపుడు, ప్రేమింపబడనపుడు, భీతిల్లినపుడు, సమాజంచే వెలివేయబడినపుడు-ఆ రకమైన పేదరికం చాల బాధాకరమైనది, నా దృష్టిలో తొలగించుటకు కష్టమైనది." గర్భ స్రావాన్ని 'ప్రపంచ శాంతికి అతి పెద్ద విఘాతంగా' ఆమె పేర్కొన్నారు.

## మూలాలు

వర్గం:నోబెల్ బహుమతి
వర్గం:పురస్కారాలు
బొబ్బిలి సంస్థానం

thumb|1864 లో బొబ్బిలి సంస్థానం వారిచే  స్థాపించిన ఉన్నత ఫాఠశాల ప్రదర్శన బోర్డు.
**[[బొబ్బిలి]]** ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని చారిత్రాత్మక సంస్థానం. ఇది 1652 సంవత్సరంలో పెద్దరాయుడు చేత స్థాపించబడింది.

## పరిచయం
బొబ్బిలి ఎస్టేట్ అనేది మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ వైజాగ్ పాటమ్ జిల్లాలో ఉన్న ఒక జమీందారీ, ఇది ప్రస్తుతం భారతదేశంలోని ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని విజయనగరం జిల్లాలొ ఉంది. ఇందులో 1907 నాటికి 153 జిరాయితి గ్రామాలు, 53 అగ్రహారాలు, 5 మొఖసాలు ఉన్నాయి, 1938 నాటికి ఆదాయం 8,33,000. ఇది అత్యంత ప్రభావవంతమైన జమీందారీ ఒకటి . ఇది 300 చదరపు మైళ్ళకు పైగా విస్తరించి ఉంది. ఇది కిర్లంపూడి, దొంటమూరు మొదలైన అనేక ఎస్టేట్లలో వాటాలను కూడా కొనుగోలు చేసింది. ఇది బ్రిటిష్ రాజ్ కాలంలో అభివృద్ధి చెందింది.
### చరిత్ర
ఈ ఎస్టేట్లోని జమీందార్లు వెంకటగిరి ఎస్టేట్ చెందిన రాజకుటుంబానికి చెందినవారు. వెంకటగిరి ఎస్టేట్ యజమానుల 21వ వారసుడు పెద్ద రాయుడు. సర్కార్ జిల్లాలకు చికాకోల్ నవాబు షేర్ మొహమ్మద్ ఖాన్ దండయాత్ర సమయంలో, పెద్ద రాయుడు అతనితో పాటు వెళ్లి తన శౌర్యం నిరూపించుకున్నాడు, దీనికి అతనికి వంశపారంపర్య బిరుదును రంగరావు, లీజుకు రాజం హుండా అనే బిరుదు లభించింది. జమీందార్ ఒక కొత్త కోటను నిర్మించి, ఆ ప్రదేశానికి బొబ్బిలి (మొదట బెబ్బులి అంటే పులి లేదా షేర్ అని అర్ధం) అని పేరు పెట్టారు. వారు విజయనగరం రాజ నిరంతరం పోరాడుతూ ఉన్నారు, ఇది బొబ్బిలి యుద్ధానికి దారితీసింది.

## బొబ్బిలి యుద్ధం
1757లో జరిగిన బొబ్బిలి యుద్ధం, ఈ ప్రాంత చరిత్రలో ఒక ముఖ్యమైన సంఘటన. ఇది విజయనగరం, ఫ్రెంచ్ జనరల్ మార్క్విస్ డి బుస్సీ మధ్య బొబ్బిలికి వ్యతిరేకంగా జరిగింది. బొబ్బిలి సైన్యం విజయనగరం-ఫ్రెంచ్ మిత్రరాజ్యాలను విపరీతమైన శౌర్యవుతో ఎదుర్కొంది, కాని యుద్ధంలో ఓడిపోయింది, వారసుడు యుద్ధభూమి నుండి తప్పించుకున్నాడు. తరువాత అతను బ్రిటిష్ పాలనలో ఈ భూభాగాన్ని తిరిగి స్థాపించాడు.

## బొబ్బిలి రాజుల వంశక్రమం
thumb|రాజా వెంకట రంగారావు (1794 - 1801) (బొబ్బిలి రాజుల వంశక్రమంలోని 14 మందిలో 7 వారు)
# రాజా నిర్వాణ రాయడప్ప - 1652
# రాజా లింగప్ప
# రాజా వేంగళరాయ రంగారావు
# రాజా రంగపతి రంగారావు
# రాజా రాయడప్ప రంగారావు
# రాజా గోపాలకృష్ణ రంగారావు ( - 1757)
# రాజా వెంకట రంగారావు (1794 - 1801)
# రాజా సీతా చలపతి రంగారావు
# రాజా సీతా రామకృష్ణ రాయడప్ప రంగారావు (1802 - 1830)
# రాజా శ్వేతాచలపతి రంగారావు (1830 - 1862)
# రాణీ లక్ష్మీ చెల్లయమ్మ (1868 - 1881)
# రాజా వేంకట శ్వేతాచలపతి రంగారావు (1881 - 1916)
# రాజా కుమారకృష్ణ రంగారావు (1916 - 1920)
# రాజా శ్వేతా చలపతి రామకృష్ణ రంగారావు (1920 - 1948)
### ప్రస్తుత కుటుంబ సభ్యులు
# రాజా వేంకట గోపాల కృష్ణ రంగారావు
# రాజా వెంకట సుజయ కృష్ణ రంగారావు ప్రస్తుత యం.ఏల్.ఏ. బొబ్బిలి శాసనసభా నియోజకవర్గం
# రాజా రామ కృష్ణ రంగారావు
# రాజా వెంకట శ్వేతాచలపతి కుమార కృష్ణ రంగారావు మాజీ మున్సిపల్ ఛైర్ పర్స్ న్ బొబ్బిలి మువ్సిపాలిటి
# రాజా విశాల్ గోపాల కృష్ణ రంగారావు.

## మూలాలు
* బొబ్బిలి సంస్థాన చరిత్ర సాహిత్య పోషణ, డా. బోనాల సరళ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం నుండి పి.హెచ్.డి.పట్టం పొందిన గ్రంథం, ఋత్విక్ సాహిత్య ప్రచురణలు, హైదరాబాదు, 2002.

## ఇవికూడా చూడండి

* బొబ్బిలి కోట

## బయటి లింకులు
* బొబ్బిలి జమిందారి

వర్గం:1652 స్థాపితాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ సంస్థానాలు
విద్యుత్ కేంద్రం

**విద్యుత్ కేంద్రం** అనగా విద్యుత్ శక్తి ఉత్పత్తి కొరకు ఏర్పరచుకున్న ఒక పారిశ్రామిక సౌకర్యం. దీనిని ఉత్పత్తి స్టేషను, పవర్ ప్లాంట్, పవర్ హౌస్ లేదా ఉత్పాదక ప్లాంట్ గా కూడా సూచిస్తారు.    దాదాపు అన్ని విద్యుత్ కేంద్రాల వద్ద ఒక జెనరేటర్, అయస్కాంత క్షేత్రం, కండెక్టర్ మధ్య సాపేక్ష చలనం సృష్టించడం ద్వారా యాంత్రిక శక్తిని విద్యుత్ శక్తిగా మార్చే ఒక తిరిగే యంత్రం ఉంటాయి. ఇది ప్రధానంగా తగినంత చౌకగా, సులభంగా అందుబాటులో ఉన్న ఇంధనాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది, సాంకేతిక పరిజ్ఞానం యొక్క రకాలపై పవర్ కంపెనీ యాక్సెస్ కలిగి ఉంటుంది. ప్రపంచంలో అత్యధిక విద్యుత్ కేంద్రాలు విద్యుచ్ఛక్తి ఉత్పత్తి చేయడానికి బొగ్గు, చమురు, సహజవాయువు వంటి శిలాజ ఇంధనాలను మడిస్తున్నాయి, కొన్ని అణుశక్తిని ఉపయోగిస్తున్నాయి, ప్రస్తుతం సౌర, పవన, తరంగ, జలవిద్యుత్ వంటి శుభ్రమైన పునరుత్పాదక వనరుల యొక్క వినియోగం ఎక్కువవుతోంది.

## తాప విద్యుత్ కేంద్రము
* ప్రధాన వ్యాసం తాప విద్యుత్ కేంద్రము
థర్మల్ పవర్ స్టేషను లేదా తాప విద్యుత్ కేంద్రము అనగా ఒక విద్యుత్ కేంద్రం, దీనిలో ప్రధాన కదలిక ఆవిరిచే నడుస్తుంది. నీరు వేడి చేసినప్పుడు ఆవిరి గా మారి ఆవిరి టర్బైన్ ను తిప్పుతుంది, ఇది విద్యుత్ జనరేటర్‌ను నడుపుతుంది. తర్వాత ఆవిరి టర్బైన్ ద్వారా వెనుక్కు మళ్ళుతుంది, ఈ ఆవిరి ఒక కండెన్సర్‌లో ఘనీకృతమవుతుంది, అది వేడెక్కి రీసైక్లింగ్ అవుతుంది; ఈ విధానాన్ని రాంకిన్ చక్రం అంటారు. తాప విద్యుత్ కేంద్రములు రూపకల్పనలో చాలా వైవిధ్యంగా ఉంటాయి, దీనికి కారణం సాధారణంగా నీటిని వేడి చేయడానికి ఉపయోగించే వివిధ శిలాజ ఇంధన వనరులు. కొంతమంది దీనికి శక్తి కేంద్రమనే పదాన్ని ఉపయోగించడానికి ఇష్టపడతారు, ఎందుకంటే దీనిలో వేడి శక్తిని విద్యుత్ శక్తిగా మార్చేటువంటి సౌకర్యాలుంటాయి.

## మూలాలు

వర్గం:విద్యుత్ కేంద్రాలు
హాస్య కథలు

చింతా దీక్షితులు(1891-1960) వ్రాసిన హాస్యకథల సంపుటి ఇది. 1946లో ప్రచురింపబడింది. దీని కంటే ముందు చింతా దీక్షితులు వ్రాసిన కథలు మూడు పుస్తకాలుగా వెలువడ్డాయి. అవి ఏకాదశి, దీక్షితులు కథలు, వటీరావు కథలు. ఇది నాలుగవ పుస్తకం. దీనిలో 15 కథలు ఉన్నాయి. 
## కథల పేర్లు
# ఆంధ్ర దోమలసభ
# పాకశాస్త్రపరీక్ష
# అగ్రాసనాధిపత్యము
# నీతిపాఠము
# జాతకము
# సరస్వతీపూజ
# తెలుగు శాస్తుల్లుగారు
# మూడుకుక్కలు
# డబ్బు,డబ్బు,డబ్బు
# రైలుబండిలో ప్రేమ
# మన్మథ సందర్శనము
# వామహస్తోద్ధారకసంఘము
# కనిపెట్టుకు ఉండడాన్ని గురించి
# శాస్త్రపాఠము
# thumbమాయింట్లో పిల్లి

## మూలాలు

వర్గం:1946 పుస్తకాలు
వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
కె.వి.రఘునాథరెడ్డి

**కొల్లి వెంకట రఘునాథరెడ్డి** ( 1924 సెప్టెంబరు 4 – 2002 మార్చి 4), కాంగ్రేసు పార్టీకి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు, మాజీ కేంద్ర మంత్రి. ఇతను 1990 నుండి 1993 వరకు త్రిపుర గవర్నరుగానూ,  1993 నుండి 1998 వరకు పశ్చిమ బెంగాల్ గవర్నరుగానూ, 1997 జనవరి 31 నుండి ఫిబ్రవరి 12 వరకు, మరళా 1997, డిసెంబరు 13 నుండి 1998 ఏప్రిల్ 27 వరకు ఒడిశా గవర్నరుగా పనిచేశాడు. కేంద్ర కార్మిక శాఖా మంత్రిగా కూడా పనిచేశాడు.

నెల్లూరు జిల్లాకు చెందిన రఘునాథరెడ్డి లక్నో విశ్వవిద్యాలయంలో న్యాయశాస్త్రం చదివి, మద్రాసు, గుంటూరులలో ప్రాక్టీసు చేశాడు. ఇతను క్రిమినల్ లా మీద వ్రాసిన పుస్తకం అనేక విశ్వవిద్యాలయాల్లో ప్రామాణిక పాఠ్యపుస్తకం అయ్యింది.

రఘునాథరెడ్డి 1962లో తొలిసారి కమ్యూనిస్టుల మద్దతుతో స్వతంత్ర అభ్యర్థిగా రాజ్యసభకు ఎన్నికయ్యాడు. పార్లమెంటులో ఇతను పనితనానికి మెచ్చి, జవహర్ లాల్ నెహ్రూ కాంగ్రేసు పార్టీలోకి ఆహ్వానించాడు. ఇందిరా గాంధీ ఈయన్ను తొలుత కంపెనీ వ్యవహారాలు, పరిశ్రమాభివృద్ధి శాఖామంత్రిగా నియమించింది. ఆ తరువాత కార్మికశాఖ మంత్రిగా పనిచేశాడు. ఇతను రాజ్యసభకు మూడు పర్యాయాలు ఎన్నికయ్యాడు. అందులో 11 సంవత్సరాల పాటు కేంద్రప్రభుత్వ మంత్రివర్గంలో సభ్యుడిగా ఉన్నాడు.

ప్రభుత్వరంగపు గట్టి మద్దతుదారుడైన రఘునాథరెడ్డి, మొనోపలీస్ అండ్ రెస్ట్రిక్టివ్ ట్రేడ్ ప్రాక్టీసెస్ చట్టం 1969 యొక్క రూపకర్తలలో ఒకడు. ఇందిరా గాంధీ ఇతనిని ప్రభుత్వ రంగ పరిశ్రమలలో వివాద పరిష్కారాలకు తరచు పంపిస్తూ ఉండేది. సింగరేణి కాలరీస్ అవార్డును రూపొందించడంలో రఘునాథరెడ్డి ప్రధాన పాత్ర వహించాడు. 1974 నుండి 76 వరకు కార్మిక శాఖామంత్రిగా ఉంటూ, వెట్టిచాకిరి నిర్మూలన చట్టం (1976) ను రూపొందించాడు.

కృష్ణకాంత్, మోహన్ ధరియా, అమృత్ నహతాలతో పాటు క్రాంగ్రేస్ ఫోరం ఫర్ సోషలిస్ట్ ఆక్షన్ లో క్రియాశీలక సభ్యుడిగా, ప్రజాస్వామ్యం లేనిదే సామ్యవాదం సిద్ధించదని భావించాడు.

ఇతని కుమారుడు కొల్లి శ్రీనాథ్ రెడ్డి ప్రఖ్యాత హృద్రోగ నిపుణుడు, వరల్డ్ హార్ట్ ఫౌండేషన్ అధ్యక్షస్థానాన్ని వహించిన తొలి భారతీయుడు, పద్మభూషణ పురస్కార గ్రహీత.

## మూలాలు

వర్గం:1924 జననాలు
వర్గం:2002 మరణాలు
వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ గవర్నర్లు
వర్గం:ఒడిశా గవర్నర్లు
వర్గం:త్రిపుర గవర్నర్లు
వర్గం:సిక్కిం గవర్నర్లు
వర్గం:నెల్లూరు జిల్లాకు చెందిన గవర్నర్లు
వర్గం:నెల్లూరు జిల్లాకు చెందిన రాజ్యసభ సభ్యులు
వర్గం:నెల్లూరు జిల్లాకు చెందిన కేంద్ర మంత్రులు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ నుండి ఎన్నికైన రాజ్యసభ సభ్యులు
ఏకాదశి (పుస్తకం)

**[[చింతా దీక్షితులు]]**(1891-1960) వ్రాసిన కథల సంపుటి ఈ పుస్తకం. దీనిలో 11 కథలున్నాయి. 1925లో తెనాలి సాహితీసమితి ఈ పుస్తకాన్ని ప్రచురించింది. తల్లావఝల శివశంకరశాస్త్రికి ఈ పుస్తకాన్ని అంకితం చేయబడింది. ఈ పుస్తకానికి ఆముఖము పేరుతో శివశంకరశాస్త్రి పీఠిక వ్రాశాడు.

## కథలు
# శ్యామల (1920)
# ముద్దు (1920)
# మా అబ్బాయి (1920)
# వరూధిని (1924)
# కవిరాయుడు:మహారాజు(1924)
# "సాహితి"కి కథ(1921)
# పాఠము(1921)
# ఎన్నో చేస్తాను(1921)
# మన్మథసందర్శనము(1921) - ఈ కథ హాస్య కథలు పుస్తకంలో కూడా ప్రచురితమైంది.
# గాలిపాటు(1920)
# చెంచుదంపతులు

## అభిప్రాయం
శివశంకరశాస్త్రి పీఠికలో ఇలా తన అభిప్రాయం చెప్తున్నాడు.

*ఈ కథలలో నానాత్వము, చమత్కారిత్వమూ కనబడుతున్నవి. మన కథ, కథానకము, ఆఖ్యానకము, ఆఖ్యాయికి అనే విభాగాలకూ [[ఆంగ్ల భాష|ఇంగ్లీషు]]లో Story, Tale, Sketch అనే విభాగాలకూ ఇంచుమించుగా సరిపోయేలాగున వుంటవి దీక్షితులుగారి కథలు. కథా లక్షణాలు వుండడం చేత ఈ సంపుటిలో చేరింది వరూధిని.*

## మూలాలు

వర్గం:1925 పుస్తకాలు
వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
నరసింహస్వామి ఆలయం

* మల్లూరు హేమాచల లక్ష్మీనర్సింహస్వామి క్షేత్రం - మల్లూరు.
* నరసింహస్వామి ఆలయం (ఖమ్మం) - ఖమ్మం, ఖమ్మం జిల్లా
* పాలకుర్తి సోమేశ్వర లక్ష్మీనర్సింహస్వామి దేవాలయం
* అంతర్వేది
* నరసింహకొండ, నెల్లూరు
శరత్

* thumb|శరత్ చంద్ర చటోపాధ్యాయ్శరత్ చంద్ర చటోపాధ్యాయ్ - బెంగాలీ రచయిత
* శరత్ బాబు - తెలుగు సినీ నటుడు
* శరత్ కుమార్ - తమిళనాడుకు చెందిన సినీ నటుడు
* శరత్ సక్సేనా - మధ్యప్రదేశ్ కు చెందిన సినీ నటుడు
* శరత్ జ్యోత్స్నారాణి - తెలుగు రచయిత్రి
* శరత్ పోలవరపు - తెలుగు సినిమా దర్శకుడు
కొల్లి శ్రీనాథ్ రెడ్డి

ఆచార్య **కొల్లి శ్రీనాథ్ రెడ్డి**, భారతీయ హృద్రోగ నిపుణుడు. భారత ప్రజారోగ్య సమాఖ్య అధ్యక్షుడు, వరల్డ్ హార్ట్ ఫౌండేషన్ యొక్క అధ్యక్షుడు. వరల్డ్ హార్ట్ ఫౌండేషన్ అధ్యక్షస్థానాన్ని వహించిన తొలి భారతీయుడు. పద్మభూషణ పురస్కార గ్రహీత. ఇతని తండ్రి కె.వి.రఘునాథరెడ్డి కాంగ్రేసు పార్టీకి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు, మాజీ కేంద్ర మంత్రి, త్రిపుర, పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రాలకు గవర్నర్‌గా పనిచేసిన వ్యక్తి. శ్రీనాథ్ రెడ్డి పి.వి.నరసింహారావు ప్రధానమంత్రిగా ఉన్న సమయంలో అతని వ్యక్తిగత వైద్యుడిగా పనిచేశాడు.

## సత్కారాలు, గుర్తింపులు
*2003: పొగాకు వాడకం నియంత్రణలో అంతర్జాతీయ స్థాయిలో విశిష్టమైన నేతృత్త్వానికి ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ డైరెక్టర్ జనరల్ అవార్డు
*2005: ప్రజారోగ్య రంగంలో విశిష్ట సేవలకు గుర్తుగా భారత ప్రభుత్వంచే పద్మభూషణ్ పురస్కారం.
*2009: ఫ్యాకల్టీ ఆఫ్ పబ్లిక్ హెల్త్, యు.కె. యొక్క ఫెలోషిప్ 
*2012: లాసన్నే విశ్వవిద్యాలయం నుండి గౌరవ డాక్టరేట్
*2012: 2013- 2015 కాల వ్యవధికి ప్రపంచ హార్ట్ ఫౌండేషన్ అధ్యక్షుడిగా ఎన్నిక.
*2014: లండన్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి గౌరవ డాక్టర్ ఆఫ్ సైన్స్ (మెడిసిన్) పట్టా

## మూలాలు

వర్గం:పద్మభూషణ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:భారతీయ వైద్యులు
వర్గం:వైద్యరంగంలో పద్మభూషణ పురస్కార గ్రహీతలు
వైద్య ఉష్ణమాపకం

**వైద్య ఉష్ణమాపకం**ను మానవ శరీర ఉష్ణోగ్రత కొలవడానికి ఉపయోగిస్తారు. **వైద్య ఉష్ణమాని**ని ఆంగ్లంలో **మెడికల్ థర్మామీటర్** లేదా **క్లినికల్ థర్మామీటర్** అంటారు. ఈ థర్మామీటర్ కొనను నోటి లోపల నాలుక కింద సంచుల వంటి ఖాళీలలోని ఒక ఖాళీనందు లేదా చంక క్రింద లేదా పాయువు ద్వారా పురీషనాళంలో కొంత సేపు ఉంచడం ద్వారా శరీర ఉష్ణోగ్రతను తెలుసుకుంటారు.

వైద్య ఉష్ణమాపకం ద్వారా మానవ ఉష్ణోగ్రతను కొలవటం వలన మానవుల జ్వర స్థాయిని కచ్చితంగా తెలుసుకోగలుగుతున్నారు. వైద్య ఉష్ణమాపకాన్ని వాడడం, శుభ్రపరచడం చాలా తేలిక అంతేకాక అందుబాటు ధరలలో లభిస్తున్నాయి. ఆరోగ్య జీవనానికి అవసరమైన వైద్య సాధనాలలో ప్రతి ఇంటిలో కచ్చితంగా ఉంచుకోవలసిన చౌకైన, ఉత్తమమైన వైద్య పరికరం ఇది. సాధారణంగా చేతిని పట్టుకోవడం ద్వారా, లేదా పొట్ట వద్ద, లేదా నుదుటి వద్ద చేత్తో తాకటం ద్వారా జ్వర స్థాయిని అంచనా వేస్తుంటారు, కానీ ఈ పద్ధతిలో జ్వరం స్థాయి కచ్చితంగా ఇంత ఉందని చెప్పటం కష్టం.

## ఉపయోగించే విధానం
మానవుని ఉష్ణోగ్రతను తెలుసుకునేందుకు సాధారణంగా, ఎక్కువగా పాదరసంతో ఉన్న వైద్య ఉష్ణమాపకాలను ఉపయోగిస్తుంటారు. పాదరస ఉష్ణమాపకాన్ని ఉపయోగించే ముందు పాదరసం ఉన్న బల్బు కొనను కిందకు ఉంచి పై భాగాన్ని చేతితో పట్టుకొని నెమ్మదిగా కొన్నిసార్లు కిందికి విదిలించినట్లయితే పాదరసం బల్బులోనికి దిగుతుంది. అప్పుడు నోరును తెరవమని నాలుకను పైకెత్తమని నోటిలో నాలుక కింద పాదరసంతో ఉన్న బల్బు కొనను ఉంచాలి. మెడికల్ థర్మామీటర్ పై ఎక్కువ ఒత్తిడి కలగకుండా నోటిని నెమ్మదిగా మూయమని చెప్పాలి. ఎందుకంటే దంతాలకు నొక్కుకొని వైద్య ఉష్ణమాపకం ఎక్కువ ఒత్తిడికి గురై పగిలిపోవచ్చు, కావున కొంచెం జాగ్రత్త వహించవలసి ఉంటుంది. కచ్చితమైన ఫలితాల కోసం వైద్య ఉష్ణమాపకాన్ని పెదవులను మూసి నోటిలోపల కనీసం 3 నిమిషాలు ఉంచాలి. ఈ సమయంలో నోరు తెరవకూడదు, ఊపిరిని ముక్కుతో మాత్రమే తీసుకోవాలి. థర్మామీటరును నోటి నుంచి బయటికి తీసిన తరువాత ఉష్ణోగ్రత ఎంత ఉందో చూసుకొని చల్లని సబ్బునీటితో శుభ్రపరచుకోవాలి.

## ఎలక్ట్రానిక్ వైద్య ఉష్ణమాపకం

మొదటి ఎలక్ట్రానిక్ వైద్య ఉష్ణమాపకమును 1954లో కనుగొన్నారు.

## మూలాలు

వర్గం:వైద్యము
వర్గం:ఉష్ణమాపకాలు
మలబారు వేప

thumb|మెలియా దుబియా జాతి వృక్షం
**మలబారు వేప** (Melia Dubia) అనేది, భారతదేశం, సౌత్ ఈస్ట్ ఆసియా, ఆస్ట్రేలియా దేశాలకు చెందిన మెలియేసి (Meliaceae) జాతిలో ఒక చెట్టు రకం, తమిళంలో దీనిని మలై వెంబు అని పిలుస్తారు. వాణిజ్యంగా ఈ వృక్షం కాండం కలపకు ఉపయోగించవచ్చును.ఇక్కడ కట్టెల అవసరాలకు మూలంగా అభివృద్ధి చేయబడింది. చెట్టును తక్కువ నీటితో విస్తృత మట్టిలో అభివృద్ధి చేయవచ్చు.మొక్కల ద్వారా,కత్తిరించబడి జీవశక్తి పంటగా అభివృద్ధి చేయవచ్చు.రెండు సంవత్సరాలలో 20 నుండి 40 అడుగుల పై ఎత్తువరకు పెరగటానికి అవకాశం ఉంది. 

## సాగు ప్రాంతం
మలబార్ వేప అనేది వేప మొలకలు  చోటు కలిగి ఉన్న జాతి. ఈ చెట్టు శీఘ్ర అభివృద్ధికి ప్రసిద్ధి చెందింది.దీనిని ప్రస్తుతం కర్ణాటక, తమిళనాడు, ఆంధ్రప్రదేశ్, కేరళ ప్రాంతాలలో గడ్డిబీడుల నందు సాగు చేస్తున్నారు.

## విభిన్న పేర్లు
తెలుగులో కొండ వేప, తమిళంలో మలై వెంబు, మలయాళంలో మలవెంబు, ఒరియాలో బాత్రా అని పిలుస్తారు. దీనిని మెలియా. దుబియా అని కూడా పిలుస్తారు.

## ఉపయోగాలు
దీని కలపను కాగితం పరిశ్రమలో భాగంగా ఉపయోగిస్తారు. ఒకసారి సాగుచేసిన తరువాత దాని జీవితంలో యూకలిప్టస్ లేదా సుబాబుల్‌తో లాగునే మూడు నుండి ఐదు సంవత్సరాల వరకు ఉపయోగించబడుతుంది.మలబార్ వేపను ప్లైవుడ్ వ్యాపారంలో భాగంగా ఉపయోగిస్తారు.దీని వాడకం మరింత పెరుగుతుంది. దాని వలన విలువ ఉదారంగా పెరుగుతుంది. గత 10 సంవత్సరాల నుండి ఇది కలపగా ఉపయోగించబడుతుంది.ఇంకా కేసులు, స్టోగీ బాక్స్‌లు, పైకప్పు బోర్డులు, భవన నిర్మాణపనులకు, వ్యవసాయ సామానులకు, పెన్సిల్స్, మ్యాచ్ బాక్స్, ఓడల తయారీ, సంగీత వాయిద్యాలు మొదలగు వాటికి ఉపయోగించవచ్చును. 

## మలబార్ వేప గుణాలు
రెండు సంవత్సరాలలో 20 నుండి 40 అడుగుల పైఎత్తువరకు గుబురుగా పొట్టితనాన్ని విస్తరించే కిరీటంలాగా,ఎత్తుగా (బారెల్ ఆకారంలో) 9 మీ పొడవు,1.2 నుండి1.5 మీ. చుట్టుకొలత గల నిలువు మానుగా, బెరడుతో రేఖాంశ చీలికలతో ఉంటుంది. ద్వి- పిన్నేట్ లేదా ట్రై-పిన్నేట్ ఆకులుతో పెరిగింది. 

## మలబార్ వేప పెంపకానికి అనువైన నేల
ఇది నేలల కలగలుపుపై ​​అభివృద్ధి చెందుతుంది.అయితే లోతైన ఇసుక మట్టి నేలలు ఇవి ఎక్కువ పెరగటానికి ఉపయోగపడతాయి.నిస్సార కంకర నేలలు ఎత్తుపెరగటానికి ఉపయోగపడతాయి.మొలకల కొన్ని మంచును భరిస్తాయి, అయితే తీవ్రమైన మంచు వాటిని చంపుతుంది. 

## అంతర పంటగా సాగు
కొబ్బరి,ఇతర నూనె, తాటి మొక్కల సాగులో రెండు వరుసలుతో, మొక్కల మధ్య 8 నుండి 10 మీటర్ల దూరం ఉంటుంది.కొబ్బరి చెట్ల 80% దాని వేళ్లు అడ్డంగా వ్యాపించి కాండం చుట్టూ రెండు మీటర్ల స్థలాన్ని ఆక్రమిస్తాయి. మిగిలిన భూమి వినియోగించబడదు. రెండు వరుసల కొబ్బరి చెట్లు లేదా నూనె తాటి మొక్కల మధ్య ఉపయోగించని భూమిలో మలబార్ వేప మొక్కలను నాటవచ్చు. కొబ్బరి / ఆయిల్ పామ్ ఫామ్స్‌లో లభ్యమయ్యే సూర్యకాంతిని ఉపయోగించడం ద్వారా కొబ్బరి చెట్లు / ఆయిల్ పామ్ ప్లాంట్ల పాక్షిక నీడలో మలబార్ వేప మొక్కలు బాగా పెరుగుతాయి. కొబ్బరి లేదా నూనె సంబంధమైన ఇతర చెట్లు, తాటి చెట్ల దిగుబడిపై దీని సాగువలన ప్రతికూల ప్రభావం ఉండదు.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
*https://en.wikipedia.org/wiki/Melia_dubia
*https://web.archive.org/web/20140124060128/http://www.benwood.eu/cms/dmdocuments/JagdishChander_Meliadubiapotentialspecies.pdf

వర్గం:మెలియేసి
వర్గం:కలప చెట్లు