తుమ్మనంగుట్ట

**తుమ్మనంగుట్ట**, అన్నమయ్య జిల్లా, బీ.కొత్తకోట మండలానికి చెందిన గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన బి.కొత్తకోట నుండి 25 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన మదనపల్లె నుండి 22 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 510 ఇళ్లతో, 2095 జనాభాతో 717 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1061, ఆడవారి సంఖ్య 1034. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 335 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 13. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 596128.

ధర్మవరం-పాకాల రైల్వేమార్గంపైన తుమ్మనంగుట్ట చిన్న రైల్వేస్టేషను. ఇక్కడ రైలుమార్గానికి సమీపంలో ఒక పద్నాలుగు అడుగుల ఎత్తున సహజంగా గ్రానైటు శిలతో ఏర్పడిన ఒక పడగవిప్పిన నాగుపాముతో పోలిన ఒక శిల ఉంది. ఇది ఎవరూ చెక్కింది కాదంటే నమ్మశక్యం కాదు.

ఈ గ్రామానికి పరిసర ప్రాంతంలో వున్న అన్ని ప్రదేశాలకు రోడ్డు కలుపబడి ఉంది. బస్సుల సౌకర్యం కూడా ఉంది. ఈ గ్రామానికి సమీపంలో మదన పల్లె రైల్వే స్టేషను ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.

## గణాంకాలు
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం ఈ గ్రామ జనాభా మొత్తం 1,388 -అందులో పురుషుల 932 - స్త్రీల 951 - గృహాల సంఖ్య 437

## సమీప గ్రామాలు
కోటవూరు 6 కి.మీ. తరిగోడు 7 కి.మి. కోసువారి పల్లె 8 కి.మి. వేపూరి కోట 8 కి.మీ. మద్దినాయిని పల్లె 8 కిమీ.దూరములో ఉన్నాయి.
## రవాణ సౌకర్యాలు
ఈ గ్రామానికి పరిసర ప్రాంతంలో వున్న అన్ని ప్రదేశాలకు రోడ్డు కలుపబడి వున్నది బస్సుల సౌకర్యము కూడా ఉంది. ఈ గ్రామానికి సమీపములో మదన పల్లె రైల్వే స్టేషను ఉంది.
## ఉప గ్రామాలు
చెన్నారెడ్డిగారి పల్లి, బండమీద పల్లె, కనేకల తోపు, మల్లూరివారి పల్లె, సుబ్బిరెడ్డిగారి పల్లె, సుంకరవారి పల్లె, చకిలేటి వారి పల్లె, మల్లారెడ్డిగారి పల్లి, కొగరవారి పల్లె.

## విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. సమీప మాధ్యమిక పాఠశాల గొల్లపల్లెలో ఉంది. ఇంజనీరింగ్ కళాశాల అంగల్లులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల తిరుపతిలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల అంగల్లు లోనూ ఉన్నాయి. సమీప అనియత విద్యా కేంద్రం బి.కొత్తకోటలోను, వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు, పాలీటెక్నిక్‌, సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల మదనపల్లె లోనూ ఉన్నాయి.

## వైద్య సౌకర్యం
### ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, సంచార వైద్య శాల, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.

### ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో2 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ఇద్దరు ఉన్నారు. మూడు మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి. 
## తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు కూడా సరఫరా అవుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరుబావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.

## పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు. 
## సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
తుమ్మనంగుట్టలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, ట్రాక్టరు సౌకర్యం మొదలైనవి గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. జాతీయ రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.

## మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. 
## ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. 
## విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 18 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు. 
## భూమి వినియోగం
తుమ్మనంగుట్టలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
* వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 39 హెక్టార్లు
* వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 266 హెక్టార్లు
* వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 40 హెక్టార్లు
* నికరంగా విత్తిన భూమి: 372 హెక్టార్లు
* నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 260 హెక్టార్లు
* వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 112 హెక్టార్లు
## నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
తుమ్మనంగుట్టలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
* బావులు/బోరు బావులు: 112 హెక్టార్లు
## ఉత్పత్తి
తుమ్మనంగుట్టలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
### ప్రధాన పంటలు
వేరుశనగ, రామములగ,  వరి

## మూలాలు