open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
పట్టిసీమ ఎత్తిపోతల పథకం

thumb|నిర్మాణదశ లో పట్టిసీమ ఎతిపోతల ప్రాజెక్ట్
[thumb|పట్టిసీమ వద్ద అంధ్రప్రదేశ్ముఖ్యమంత్రి [నారా చంద్రబాబునాయుడు]]
పట్టిసీమ ఎత్తిపోతల పధకం గోదావరి, కృష్ణ నదులని అనుసంధానిస్తూ నిర్మించినా ఎత్తిపోతల పధకం .దేశ చరిత్రలో మొదటిసారిగా ఎటువంటి అంచనా వ్యయల పెంపు లేకుండా  అనుకున్న సమయానికి పూర్తియి లిమ్కా బుక్ అఫ్ రికార్డ్స్ లో స్థానం పొందింది. పోలవరం  రిజర్వాయరు ప్రాజెక్టు కు ఎక్కువ సమయం పట్టుతున్నందున రాష్ట్రప్రభుత్వం ఎత్తిపోతల పథకం ద్వారా త్వరగా నీరు అందించటానికి ఇది చేబట్టింది.

### ప్రాజెక్ట్ సమాచారం
thumb|
పట్టిసీమ ఎత్తిపోతల ప్రాజెక్ట్ (విహంగ వీక్షణం )
24 పంపులతో  7,476 చదరపు మీటర్ల విస్తీర్ణంలో దీనిని నిర్మించారు . ఆసియ ఖండంలోనే అతిపెద్ద పంపింగ్ వ్యవస్థలు  కలిగిన ప్రాజెక్టుల్లో ఇదిఒకటి  . ఈ ప్రాజెక్ట్ యొక్క గరిష్ట తరలింపు సామర్ధ్యం 240 cumecs(క్యూబిక్ మీటర్ /సెకండ్). ఈ 24 పంపుల ద్వార గోదావరి నీటిని పోలవరం ప్రాజెక్టు కుడి ప్రధాన కాల్వలోకి ఎతిపోసి కృష్ణ డెల్టా రైతులకి లబ్ది చేకూరుచాలి అనేది ఈ ప్రాజెక్ట్ యొక్క ప్రధాన ఉద్దేశం.బచావత్ ట్రిబ్యునల్, మధ్యప్రదేశ్,మహారాష్ట్ర , ఆంధ్రప్రదేశ్ మధ్య కుదిరిన అంతరాష్ట్ర ఒప్పందం ప్రకారం 80 TMC ల గోదావరి నీటిని కృష్ణ నదిలోకి తరలించవాచ్చు. ఈ వినూత్న ఆలోచనకు శ్రీకారం చుట్టింది అంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబునాయుడు  .పట్టిసీమ ఎత్తిపోతల ప్రాజెక్ట్ తొలి నాళ్ళలో ఎన్నో అవాంతరాలను ఎదురుకుంది. నీటి నిల్వ సామర్ధ్యం లేదు అంటూ ఆ రాష్ట్ర ప్రధాన ప్రతిపక్షం యువజన శ్రామిక రైతు కాంగ్రెస్ పార్టీ దానిని తీవ్రంగా వ్యతిరేకించింది 

## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు
https://www.youtube.com/watch?v=8H96R7_RIPY

వర్గం:పరీవాహకప్రాంతం నుండి నీటి బదిలీ
వర్గం:భారతదేశంలో నదుల అనుసంధాన ప్రాజెక్టులు
వర్గం:పోలవరం ప్రాజెక్టు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ ఎత్తిపోతల పథకాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో గోదావరి నదిపై ప్రాజెక్టులు
వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా
సత్యవంత్ మల్లన్న

డాక్టర్ **ఎస్.మల్లన్న** 20వ శతాబ్దపు తొలి దశకాల్లో హైదరాబాదుకు చెందిన ప్రసిద్ధ వైద్యుడు. ఆరవ నిజాం మహబూబ్ అలీ ఖాన్ వ్యక్తిగత వైద్యుడు. మల్లన్న పేద కుటుంబంలో నుండి వచ్చి ప్రపంచ ప్రసిద్ధ పాథాలజిస్ట్ స్థాయికి ఎదిగాడు.

మల్లన్న ప్రస్తుత మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో, ఇండోరు సమీపంలోని మౌలో జన్మించాడు. ఎఫ్.ఏ పరీక్షలో ఉత్తీర్ణుడైన తర్వాత వైద్య కళాశాలలో చేరాడు. ఈయన షోలాపూరుకు చెందిన ప్రముఖ వైద్యుని కూతురు అహల్యా కల్వాకర్ ను పెళ్ళిచేసుకున్నాడు. వీరి సంతానమే భావి భారత సైనికదళాధిపతి సత్యవంత్ మల్లన్న శ్రీనగేష్. 1895 హైదరాబాదు క్లోరోఫార్ం కమీషను కాలంలో హైదరాబాదు వైద్య కళాశాల ప్రిన్సిపాలు ఎడ్వర్డ్ లారీతో పాటు ఇంగ్లాడుకు వెళ్ళాడు. 1894లో లారీతో పాటు ఇంగ్లాండు వెళ్ళిన విద్యార్ధులలో, ముత్యాల గోవిందరాజులు నాయుడు, మహమ్మద్ అబ్దుల్ ఘనీ కూడా ఉన్నారు. ఆ తర్వాత మల్లన్న నిజాం ప్రభుత్వ స్కాలర్‌షిఫ్ పొంది, ఎడిన్‌బరో విశ్వవిద్యాలయంలో వైద్య విద్య అభ్యసించాడు. ఈయన జర్మనీకి వెళ్ళి రాబర్ట్ కాక్ వద్ద బాక్టీరియాలజీలో శిక్షణ పొంది, సూక్ష్మజీవశాస్త్రంలోని నూతన విజ్ఞానాన్ని హైదరాబాదుకు తెచ్చాడు.

## మూలాలు

వర్గం:భారతీయ వైద్యులు
వర్గం:హైదరాబాదు వ్యక్తులు
జాబిలి

**జాబిలి** 2001, నవంబర్ 29న విడుదలైన తెలుగు చలన చిత్రం. ఎస్. వి. కృష్ణారెడ్డి దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో దిలీప్, రేఖ వేదవ్యాస్, చంద్ర మోహన్, చలపతి రావు, తనికెళ్ళ భరణి, బ్రహ్మానందం, ఎమ్.ఎస్.నారాయణ, సనా తదితరులు ముఖ్యపాత్రలలో నటించగా, ఎస్. వి. కృష్ణారెడ్డి సంగీతం అందించారు.

## నటవర్గం
* దిలీప్
* రేఖ వేదవ్యాస్
* చంద్ర మోహన్
* చలపతి రావు
* తనికెళ్ళ భరణి
* బ్రహ్మానందం
* ఎమ్.ఎస్.నారాయణ
* సనా
* రాగిణి 

## పాటల జాబితా
ఈ చిత్రం లోని పాటల రచయతలు వేటూరి సుందర రామమూర్తి, సుద్దాల అశోక్ తేజ , భువన చంద్ర.

చిగురాకు ఎవరో, గానం .ఉన్ని కృష్ణన్, కె ఎస్ చిత్ర

గంగా యమున గోదారి , గానం.కె కె , కె ఎస్ చిత్ర

వయసు తలపుతెరిచే , గానం.ఉన్నికృష్ణన్

అచ్చమైన తెలుగు బజ్జీ , గానం.ఉడిత్ నారాయణ్ , మహాలక్ష్మి

జొల్లు జోలీ కాలేజీ , గానం.శంకర్ మహదేవన్

పద పద నీ గానం.హరీహరన్ , స్నేహపంత్ .

## సాంకేతికవర్గం
* దర్శకత్వం: ఎస్. వి. కృష్ణారెడ్డి
* నిర్మాత: ఎమ్. అరుణ్ రాజు
* రచన: జనార్ధన మహర్షి
* సంగీతం: ఎస్. వి. కృష్ణారెడ్డి
* ఛాయాగ్రహణం: శరత్
* కూర్పు: నందమూరి హరి
* పాటలు: సుద్దాల అశోక్ తేజ, భువనచంద్ర, వేటూరి సుందరరామ మూర్తి

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు ప్రేమకథా సినిమాలు
వర్గం:తెలుగు కుటుంబకథా సినిమాలు
వర్గం:ఎస్.వి. కృష్ణారెడ్డి దర్శకత్వం వహించిన సినిమాలు
వర్గం:చంద్రమోహన్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:చలపతి రావు నటించిన సినిమాలు
వర్గం:తనికెళ్ళ భరణి సినిమాలు
వర్గం:బ్రహ్మానందం నటించిన సినిమాలు
వర్గం:ఎం.ఎస్.నారాయణ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:2001 తెలుగు సినిమాలు
అభిషేకం (అయోమయ నివృత్తి)

* అభిషేకం - ఒక భారతీయ సాంప్రదాయం.
* అభిషేకం (సినిమా) - ఎస్. వి. కృష్ణారెడ్డి స్వీయ దర్శకత్వంలో వచ్చిన 1998 సినిమా.
రూపాబాయి ఫర్దూంజీ

**రూపాబాయి ఫర్దూంజీ**  ప్రపంచంలోనే మొట్టమొదటి మహిళా మత్తు వైద్యురాలు. ప్రపంచంలోనే శిక్షణ పొందిన తొలి మహిళా అనస్థీసియాలజిస్టుగా గుర్తింపబడింది. హైదరాబాదు నగరంలో వైద్యవిద్యను అభ్యసించిన రూపాబాయి, భారతదేశంలో క్లోరోఫామ్‌ను మత్తుమందుగా ఉపయోగించడంలో ప్రధాన పాత్ర పోషించింది.

## జననం, విద్య
రూపాబాయి తెలంగాణలోని హైదరాబాదు నగరంలో జన్మించింది. 1885లో తన చదువును ప్రారంభించిన రూపాబాయి, హైదరాబాద్ మెడికల్ కాలేజీలోని వైద్యకోర్సుల్లో చేరిన ఐదుగురు మహిళల్లో ఒకరు. 1889లో మెడికల్ డాక్టర్‌కి సమానమైన *హకీమ్* డిగ్రీని పొందింది. ఆ తరువాత బాల్టిమోర్‌లోని జాన్స్ హాప్కిన్స్ హాస్పిటల్ నుండి మెడికల్ డిగ్రీని అభ్యసించింది.

1909లో అన్నీ బిసెంట్ ప్రోత్సాహంతో మత్తుమందులో మరింత అనుభవం సంపాధించేందుకు స్కాట్లాండ్‌లోని ఎడిన్‌బర్గ్‌కు వెళ్ళింది. 1910లో ఎడిన్‌బరో విశ్వవిద్యాలయంలో భౌతికశాస్త్రం, రసాయనశాస్త్రం చదువుకుంది. ఆనాడు అనస్థీషియా మీద ప్రత్యేకంగా కోర్సులు లేకపోవడంతో, అనస్థీషియా వైద్యులకు అవసరమైన శాస్త్రాలైన ఈ రంగాల్లో ఆమె విద్యాభ్యాసం చేసింది. హైదరాబాదులో ఎడ్వర్డ్ లారీ దగ్గర పాథాలజీలో శిక్షణ పొందింది. ఇంగ్లాండుకు అనిబీసెంట్ తో కలిసి ఒకే ఓడలో ప్రయాణం చేసింది. దీంతో ఆమెతో సాన్నిహిత్యం ఏర్పడింది. అంతేగాదు అనిబీసెంట్ ఇంగ్లండ్‌లోని మిత్రులకు ఆమెను సిఫారసు చేస్తూ యోగ్యతాపత్రాన్ని కూడా ఇచ్చింది.

## వైద్యరంగం
1888, 1891లో జరిగిన మొదటి, రెండవ హైదరాబాద్ క్లోరోఫామ్ కమీషన్లలో ఫుర్దూంజీ సభ్యురాలుగా పాల్గొన్నది. 1889-1917 వరకు బ్రిటిష్ రెసిడెన్సీ హాస్పిటల్ (ప్రస్తుతం సుల్తాన్ బజార్ హాస్పిటల్), అఫ్జల్‌గంజ్ హాస్పిటల్ (ప్రస్తుతం ఉస్మానియా జనరల్ హాస్పిటల్), హైదరాబాద్‌లోని విక్టోరియా జెనానా మెటర్నిటీ హాస్పిటల్‌లో అనస్థీషియాలను ఇచ్చింది. 1909లో ఇంగ్లాండు నుండి తిరిగి వస్తూ, ఓడ ఈడెన్ పోర్టులో ఆగినప్పుడు, అక్కడి బ్రిటీషు రెసిడెంట్, రూపాబాయి సేవలు అక్కడ అవసరమని, కొంతకాలం ఈడెన్‌లో వైద్యసేవలు అందించాలని కోరుతూ, హైదరాబాదులోని బ్రిటీషు రెసిడెంటుకు లేఖ పంపాడు. ఈ విధంగా బ్రిటిష్ రెసిడెంట్ కోరిక మేరకు అక్కడ కొంతకాలం వైద్య సేవలు అందించింది. 1920లో హైదరాబాద్‌లోని చాదర్‌ఘాట్‌ ఆసుపత్రి సూపరింటెండెంట్‌గా పదవీ విరమణ చేసింది.

నిజాం కుటుంబంలో ఎంతోమందికి ఈవిడే పురుడుపోసింది. జీవితాంతం అవివాహితగా ఉన్న రూపాబాయి జననమరణాలు కచ్చితంగా తెలియడం లేదు. 1920లో పదవీ విరమణ పొందిన ఈమె, బహుశా 1860 ప్రాంతంలో జన్మించి ఉండవచ్చని అంచనా.

## మూలాలు

వర్గం:భారతీయ వైద్యులు
వర్గం:హైదరాబాదు వ్యక్తులు
చిరుజల్లు

**చిరుజల్లు** 2001, ఆగస్టు 17న విడుదలైన తెలుగు చలన చిత్రం. శ్రీరామ్ దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో తరుణ్, రిచా పల్లాడ్, ఎస్.పి. బాలసుబ్రమణ్యం, బ్రహ్మానందం తదితరులు ముఖ్యపాత్రలలో నటించగా, వందేమాతరం శ్రీనివాస్ సంగీతం అందించారు.

## నటవర్గం
* తరుణ్
* రిచా పల్లాడ్
* ఎస్.పి. బాలసుబ్రమణ్యం
* బ్రహ్మానందం

## పాటల జాబితా
హాయ్ రామా, రచన: వేటూరి సుందర రామమూర్తి గానం. ఎస్ పి బాలసుబ్రహ్మణ్యం ,కె ఎస్ చిత్ర , సుజాత మోహన్

కలలలో నువ్వే , రచన:సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి, గానం ఉదిత్ నారాయణ, కవితా కృష్ణమూర్తి

రాధే రాధే , రచన: సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి, గానం.ఎస్ పి బాలసుబ్రహ్మణ్యం, కె ఎస్ చిత్ర, విశాల, వందేమాతరం శ్రీనివాస్

భూదేవీ బుగ్గ , రచన: వేటూరి సుందర రామమూర్తి గానం.వందేమాతరం శ్రీనివాస్ , కె ఎస్ చిత్ర

రెండే రెండట , రచన:వేటూరి సుందర రామమూర్తి గానం.ఎస్ పి బాలసుబ్రహ్మణ్యం, రాధాశిరీష , వందేమాతరం శ్రీనివాస్, తిమోతి

కురిసింది చిరుజల్లు , రచన:సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి, గానం.ఉదిత్ నారాయణ, విశాల.

## సాంకేతికవర్గం
* దర్శకత్వం: శ్రీరామ్
* నిర్మాత: జివిజి. రాజు
* సంగీతం: వందేమాతరం శ్రీనివాస్
* పాటలు: వేటూరి సుందరరామ్మూర్తి, సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు ప్రేమకథా సినిమాలు
వర్గం:తెలుగు కుటుంబకథా సినిమాలు
వర్గం:తరుణ్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:బ్రహ్మానందం నటించిన సినిమాలు
వర్గం:2001 తెలుగు సినిమాలు
ఈడిత్ బోర్డ్‌మాన్

**ఈడిత్ అడెలా బోర్డ్‌మాన్** లేదా **ఈడిత్ అడెలా బిల్‌గ్రామీ** (జ.1857) హైదరాబాదుకు చెందిన ఆంగ్లో ఇండియన్ వైద్యురాలు. హైదరాబాదు వైద్య కళాశాల నుండి వైద్య పట్టా (హకీం) పొందిన తొలి మహిళ. ఆంగ్లంలో నవల వ్రాసిన తొలి భారతీయ మహిళ కూడా ఈమే. తాజ్ అనే కలంపేరుతో జోరా అనే నవలను ప్రచురించింది. నిజాం ప్రభుత్య స్కాలర్‌షిప్పు పొంది ఇంగ్లాండులో వైద్య శిక్షణ పొందింది. హైదరాబాదు తిరిగివచ్చిన తర్వాత నిజాం కొలువులో చేరి జనానా ఆసుపత్రిలో వైద్యసేవ ప్రారంభించింది.

ఈడిత్, 1857లో హైదరాబాదులోని ఆంగ్లో ఇండియన్ కుటుంబంలో జన్మించింది. తండ్రి కెప్టెన్ జాన్ వాకర్ బోర్డ్‌మాన్ హైదరాబాదు సైన్యంలో పనిచేశాడు. తల్లి కారోలైన్ ఓలీరీ. ఈ దంపతుల ఎనిమిదిమంది సంతానంలో, ఈడిత్ చివరిది. ఈమెకు నలుగురు అన్నలు, ముగ్గురు అక్కలు. ఆరవ నిజాం మహబూబ్ అలీ ఖాన్ 1888 నుండి తన రాజ్యంలోని ప్రజలెవరైనా, ఉన్నత విద్య అభ్యసించడానికి విదేశాలకు వెళ్ళాలనుకుంటే వార్షిక గ్రాంటుల రూపంలో ఆర్ధిక సహాయం చేసేవాడు. అలాంటి సహాయం పొందిన తొలి యువతుల్లో ఈడిత్ కూడా ఒకర్తె. ఇంగ్లాండులో సర్జరీ, మెడిసిన్లో ఉన్నత పట్టా పొంది, 1890లో హైదరాబాదు వైద్య సేవలో చేరింది. అప్పట్లో జనానా (రాణీవాసం)లో పనిచేసేందుకు వైద్యురాళ్ల కొరత ఉండేది.

ఈమె 1910లో ఇమాదుల్ ముల్క్ సయ్యద్ హుస్సేన్ బిల్‌గ్రామీని వివాహం చేసుకున్నది.

## మూలాలు

వర్గం:భారతీయ వైద్యులు
వర్గం:1857 జననాలు
వర్గం:హైదరాబాదు వ్యక్తులు
తండ బిక్షం

**తండ బిక్షం** (1916 - అక్టోబర్ 1, 2017) జానపద కళాకారుడు, తెర చీరల పండితుడు.

## జననం
బిక్షం 1906లో మహబూబాబాదు జిల్లా, తొర్రూర్ మండలం, పోలేపల్లి గ్రామంలో జన్మించాడు.

## కళారంగ ప్రస్థానం
బిక్షం కృష్ణ జననం, గంగతర్క సంవాదం, కాటమరాజు కథలు చెప్పడంలో దిట్ట. అలాగే, పలు తాళపత్ర గంథ్రాలు రాశాడు. అసాధారణ మౌఖిక శక్తి, కథా, కథన కౌశలం ఆయన ప్రత్యేకత. అత్యంత ప్రాచీన కళారూపమైన తెరచీరల ప్రదర్శనకు భిక్షం పేరు తెచ్చాడు.

## మరణం
బిక్షం తన 101వ ఏట 2017, అక్టోబర్ 1న స్వగృహంలో మరణించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగువారు
వర్గం:మహబూబ్ నగర్ జిల్లా కళాకారులు
వర్గం:1906 జననాలు
వర్గం:2017 మరణాలు
సిర్సనగండ్ల సీతారామాలయం

**సిర్సనగండ్ల సితారామాలయం,** నాగర్‌కర్నూల్ జిల్లా, చారకొండ మండలం, సిర్సనగండ్ల గ్రామంలో నెలకొని ఉంది. ఇది అపర భద్రాద్రిగా పేరుగాంచింది.

## ఆలయ విశేషాలు
ఈ ఆలయాన్ని 14వ శతాబ్దిలో నిర్మించబడినట్లు అక్కడ ఉన్న శిలాశాసనాల వల్ల తెలుస్తుంది. అప్పుడు ఈ ప్రాంతం భీకర అరణ్యంగా ఉండేదని, గుట్టపై దత్తాత్రేయ ఆశ్రమం, ముత్యాలమ్మ గుడి ఉండేవని స్థానికుల కథనం. సిర్సనగండ్ల గ్రామానికి చెందిన రామయాజ్వికి శ్రీరాముడు కలలో కనిపించి భద్రాచలంలో ప్రతిష్ఠించాల్సిన సీతారామ విగ్రహాలు ఖమ్మం జిల్లా పాల్వంచ సమీపంలోని రావిచేడ్ గ్రామంలో ఒక పురోహితుడి ఇంటి పెరటిలో ఉన్నట్లు చెప్పినట్లు, ఆ విగ్రహాలు సకాలంలో భద్రాచలానికి చేరనందున వేరే విగ్రహాలు అక్కడ ప్రతిష్ఠించినట్లు, వాటిని సిర్సనగండ్లలో ప్రతిష్ఠించమని చెప్పినట్లు కథనం ప్రచారంలో ఉంది. కలలో శ్రీరాముడు చెప్పిన విధంగా పాల్వంచ సమీపంలోని విగ్రహాలు తీసుకొని వచ్చికోడికూత, రోకలిమోత వినిపించని సిర్సనగండ్ల గుట్టపై ప్రతిష్ఠించబడినట్లు, గుట్టపై కోనేరు కూడా నిర్మించినట్లు తెలుస్తుంది. ఈ ఆలయం కల్వకుర్తి నుంచి దేవరకొండ వెళ్ళు రహదారిలో కల్వకుర్తి నుంచి 30 కిమీ దూరంలో ఉన్న చారకొండ నుంచి 5 కిమీ లోనికి ఉంది. ఏటా ఇక్కడ చైత్రశుద్ధ్య పాడ్యమి నుంచి నవమి వరకు బ్రహ్మోత్సవాలు నిర్వహిస్తారు. డేరము జంబురాలు సిర్సనగండ్ల రామచరిత్రము అనే యక్షగానాన్ని రచించాడు.

ఒకప్పుడు ఈ ప్రదేశం దండకారణ్యమయిన ఈ ప్రాంతంగా ఉండేది. ఇక్కడ దత్తత్రేయ ఆశ్రమం ఉండేది. శ్రీరాముడు లక్ష్మణులు సీత దేవిని అన్వేషిస్తూ ఈ ఆశ్రమానికి వచ్చారు. అప్పుడు దత్తత్రేయుడు కోరిక మేరకు సీతారాములు అర్చావతార రూపంలో ఇక్కడ వెలవాలని నిర్ణయించుకున్నరు అని ప్రతీతి. దాదాపు 600 ల సంవత్సరాల క్రితం ఇక్కడ శ్రీ సీతారాములు వెలిసారని చరిత్ర. దాదాపు 300 అడుగుల ఎత్తులో, 70 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో ఈ ఆలయం ఉంది. ఈ ఆలయం శోడశ స్తంభాలతో ఏకప్రాకారాలతో నిర్మితమైంది. ఇక్కడ రాచకొండ పద్మనాయకులు వేయించిన శిలాశాసనాలు కూడా ఉన్నాయి. అలాగే 4 పర్సియన్ భాశాతో శాసనలు ఉన్నాయి. ఇక్కడ ఆదిమానవుల శిలా యుగం నాటి ఆనవాళ్ళూన్నాయి. ఈ ప్రాంతం క్రీస్తు శకం 13,14 శతబ్ధం నుంచి భాసిల్లింది అని చెప్పడానికి చాలా ఆధారాలున్నాయి.

"శిరుసనగండ్ల శ్రీసీతారామ శిరస్సు వంచి మొక్కుతా సరసనే నిలుచొని వరములిఇవ్వు" అంటూ భక్తులు కొండ ఎక్కుతూవుంటారు. ఇక్కడ సీతారామ కళ్యాణం చాలా అధ్బుతంగా నిర్వహిస్తారు. పెద్ద తేరు ఉత్సవం జరుగుతుంది.మూలవిగ్రహాలు శ్రీ సీతారామలక్ష్మణులు. ఇక్కడ రాముడు, లక్ష్మణులకు ఇరువురికి మీసకట్టు ఉండటం విగ్రహాల ప్రత్యేకం. ఈ విగ్రహాలు భద్రాచలంలో ప్రతిశ్టించవల్సింవి అని, ఈ ఆలయ అర్చకుల పూర్వికులకు ఒకరికి స్వప్నంలో శ్రీరముడు కనిపించి నన్ను ఈ గుట్ట పై ప్రతిశ్టించమని అన్నట్టు కథ. ఇక్కడా నవగ్రహాలు, రామలింగేశ్వరాలయం, శ్రీ హనుమన్ ఆలయం, ముక్కిడి పోషమ్మ, దత్తత్రేయ సన్నిధి, నాగసన్నిధి, రామకోటి స్థూపం, కల్యాణ మంటపం, గణపతి దేవుడు, అంబికా దేవి అను పలు ఉప ఆలయాలున్నయు. ఈ ప్రాంతం నాగర్ కర్నూలు జిల్లాలోని కల్వకుర్తి నియోజకవర్గంలో ఉంది. 

ఇది తెలంగణ రాష్ట్రంలో రెండవ భద్రాచలంగా పిలవబడుతుంది. ఈ క్షేత్రం రామాయణ గాథతో ముడిపడింది. సంవత్సరం పొడవునా కోట్ల మంది దర్శించుకుంటారు. నిత్యపూజలందుకుంటూ ధూపధీపాలతో సంవత్సరాంతం ఉత్సవాలు జరుగుతుంటాయి.

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు
* Etv2_Teerthayatra - Sri Sita Ramachandra Swamy Temple in Sirasanagandla - Part 3
* 
* 

వర్గం:హిందూ దేవాలయాలు
వర్గం:తెలంగాణ దేవాలయాలు
వర్గం:పాలమూరు జిల్లా పర్యాటక ప్రదేశాలు
సుఘ్రా హుమాయున్ మిర్జా

**సుఘ్రా హుమాయున్ మిర్జా** (1884-1954) హైదరాబాదుకు చెందిన తొలితరం ఉర్దూ రచయిత్రి, స్త్రీవాద ఉద్యమకారిణి.

సుఘ్రా, 1884లో హైదరాబాదులో సఫ్దర్ అలీ మిర్జా, మరియం బేగం దంపతులకు జన్మించింది. ఈమె తండ్రి సఫ్దర్ అలీ మిర్జా, నిజాం సైన్యంలో కెప్టెన్ హోదా కలిగిన శస్త్రచికిత్సా వైద్యుడు. సఫ్దర్ అలీ మిర్జా తండ్రి, నిజాం అలీ ఖాన్ పాలనాకాలంలో టర్కీ నుండి హైదరాబాదుకు వలసవచ్చి స్థిరపడ్డాడు. సుఘ్రా ప్రాథమిక విద్యాభ్యాసం ఇంట్లోనే సాగింది. ఈమె 1900 డిసెంబర్లో హుమాయున్ మిర్జా అనే న్యాయవాదిని వివాహం చేసుకొంది. 1902 నుండి జాతీయ విషయాల్లో ఆసక్తి కనబరచింది.

1912లో బేగం తయ్యబా ఖదివేజంగ్ తో కలిసి "అంజుమనే ఖవాతీన్ దక్కన్" అనే మహిళా సంక్షేమ సంస్థను స్థాపించి, ఆ సంస్థకు కార్యదర్శిగా మూడు సంవత్సరాల పాటు పనిచేసింది. 

1934లో ఈమె, తన తండ్రి సఫ్దర్ అలీ మిర్జా స్మారకార్ధం, మద్రస్సా-ఏ-సఫ్దరీయా అనే బాలికల ఉర్దూ మాధ్యమపు పాఠశాల స్థాపించింది. ఈ విద్యా సంస్థను నడపటానికి సఫ్దరియా ట్రస్టును ఏర్పాటుచేసి, తన ఆస్తిలో చాలామటుకు ఈ ట్రస్టుకు ధారపోసింది. సఫ్దరియా పాఠశాల నేటికి హైదరాబాదులోని హుమాయున్ నగర్ ప్రాంతంలో ఉన్నది.

బేగం మిర్జా, అన్నీసా (మహిళ), జేబున్నిసా (అందమైన మహిళ) వంటి అనేక మహిళా సంబంధ పత్రికలకు సంపాదకురాలిగా పనిచేసింది. ఈమె విరివిగా రచనలు సాగించింది. ఈమె రచనల్లో ముషీరే నిస్వాన్ (1920), మోహిని (1931), సఫర్‌నామా-ఏ-ఇరాక్ (1915), మజ్మువా-ఈ-నుహాజత్, ముఖ్తసర్ హాలాత్ హజ్రత్ బీబీ ఫాతిమా (1940), నసీహత్ కే మోతీ: మజ్మువా-ఈ-నసీహత్ (1955) ప్రముఖమైనవి. చాలామటుకు రచనలు తనం కలంపేరు "హయా" తో వ్రాసింది.  

## రచనలు
* సఫర్‌నామా-ఏ-ఇరాక్ (1915) - ఇరాక్ యాత్రా పుస్తకం
* ముషీరే నిస్వాన్ (1920)
* సఫర్‌నామా-ఈ-ఈరోపు (1926) - ఐరోపా యాత్రా పుస్తకం
* మోహిని (1931)
* మజ్మువా-ఈ-నుహాజత్ - కవితా సంకలనం
* అన్వరే పరేషాన్ - ఉర్దూ కవితా సంకలనం 
* ముక్తసర్ హాలాత్ హజ్రత్ బీబీ ఫాతిమా - ఉర్దూలో హజ్రత్ బీబీ ఫాతిమా సంక్షిప్త జీవితచరిత్ర
* నసీహత్ కే మోతీ: మజ్మువా-ఈ-నసీహత్ (1955) - అనుభవ పాఠాల ముత్యాలు - సలహాల సంకలనం

## మూలాలు

వర్గం:1884 జననాలు
వర్గం:1954 మరణాలు
వర్గం:ఉర్దూ రచయితలు
వర్గం:హైదరాబాదు వ్యక్తులు
ఇండియన్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ మేనేజిమెంటు, ఇండోర్

ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మేనేజ్‌మెంట్ ఇండోర్ ( IIM-I అని కూడా పిలుస్తారు) అన్నది ఒక ప్రభుత్వ స్వయంపాలక మేనేజ్‌మెంట్ కళాశాల. ఇది మధ్య ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని ఇండోర్ పట్టణంలో ఉంది.  ప్రఖ్యాత గాంచిన ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మేనేజ్‌మెంట్ కుటుంబంలోని ఆరోవది, మరి 1996 లో స్దాపించడమైనది. ఇది భారతదేశంలోని అసోసియెషన్ ఆఫ్ ఎం.బీ.ఏ  (AMBA) గుర్తింపు కలిగిన అతికొద్ది విద్యాసంస్ధలలో ఒకటి. మానవ వనరుల శాఖ, కేంద్ర ప్రభుత్వం వారు విడుదల చేసిన NIRF 2017 ర్యాంకుల ప్రకారం ఐ.ఐ.ఎం ఇండోర్ మొదటి పది స్ఢానాలలోనే ఉంది, మరి Business Today పత్రిక వారి 2016 ర్యాంకులలోనూ అదే స్థాయిలో నిలబడింది

## విద్యా కార్యక్రమాలు
* పోస్ట్‌గ్రాడ్యుయేట్ ప్రోగ్రామ్ ఇన్ మేనేజ్‌మెంట్ (PGP) - రెండు ఏళ్ళ వ్యవధి కలది. MBAతో సరిసమానం
* ఇంటిగ్రేటెడ్ ప్రోగ్రాం ఇన్ మేనేజ్‌మెంట్ (IPM) - ఐదు ఏళ్ళ వ్యవధి కలది
* ఎగ్జిక్యూటివ్ పోస్ట్‌గ్రాడ్యుయేట్ ప్రోగ్రామ్ ఇన్ మేనేజ్‌మెంట్ (EPGP) - ఒక ఏళ్ళ వ్యవధి కలది
* ఫెల్లో (డాక్టరల్) ప్రోగ్రామ్ ఇన్ మేనేజ్‌మెంట్  (FPM)
* పోస్ట్‌గ్రాడ్యుయేట్ ప్రోగ్రామ్ ఇన్ మేనేజ్‌మెంట్ ఫర్ ఎగ్జిక్యూటివ్స్ (PGPMX)- రెండు ఏళ్ళ వ్యవధి కలది, వారాంతాలలో మాత్రమే ఉంటుంది
* పోస్ట్‌గ్రాడ్యుయేట్ ప్రోగ్రామ్ ఇన్ మేనేజ్‌మెంట్ ముంబయి (PGP-Mumbai)
* పోస్ట్‌గ్రాడ్యుయేట్ ప్రోగ్రామ్ ఇన్ హ్యూమన్ రిసోర్స్ మేనేజ్‌మెంట్ (PGP-HRM)

## క్యాంపస్  ప్రాంగణం
thumb|
ఐ.ఐ.ఎం ఇండోర్ లోని స్విమ్మింగ్ పూల్
క్యాంపస్ ప్రాంగణం ఇండోర్ నగరానికి 17 కిలోమీటర్ల దూరంలో, రావు అనే గ్రామానికి సమీపంలో ఉంది. క్యాంపస్ లో విద్యార్ధుల వసతి కోసం 18 హాస్టల్స్ ఉన్నాయి, అధ్యాపకులు కూడా వారి కుటుంబాలతో కలిసి క్యాంపస్ లోనే ఉంటారు. విద్యార్ధుల కోసం లైబ్రరీ, జిం, ఈత కొలను, మైదానాలు ఉన్నాయి. లైబ్రరీ లో సుమారు 15000 పైగా పుస్తకాలు ఉన్నాయి, సంవత్సరంలో మూడు రోజుల మినహా అన్నీ రోజులూ పని చేస్తుంది. 
thumb|
ఐ.ఐ.ఎం ఇండొర్ - ముఖ్య భవనం

## సూచనలు

## మూలాలు

వర్గం:ఇండియన్‌ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌ ఆఫ్‌ టెక్నాలజీ
తయ్యబా బేగం బిల్‌గ్రామీ

**తయ్యబా బేగం బిల్‌గ్రామీ** హైదరాబాదుకు చెందిన సంఘసంస్కర్త. భారతదేశపు ముస్లిం మహిళలలో తొలి పట్టభద్రురాలు. అంజుమన్-ఏ-ఖవాతీన్ అనే జాతీయ మహిళా సంస్థను స్థాపించి ముస్లిం మహిళల అభ్యుదయానికి కృషిచేసింది. ఈమె తండ్రి హైదరాబాదులో రాష్ట్ర కేంద్ర గ్రంథాలయ స్థాపకుడైన ఇమాదుల్ ముల్క్ సయ్యద్ హుస్సేన్ బిల్‌గ్రామీ. ఈమె ప్రసిద్ధ వైద్యుడు ఖదివే జంగ్ బహాదుర్ (మిర్జా కరీంఖాన్) ను పెళ్ళిచేసుకుంది.

"నా అమ్మమ్మ తయ్యబా బేగం బాలికల కోసం ఎనిమిది పాఠశాలలు తెరిచింది; వాటిలో నేడు రెండు మాత్రమే పనిచేస్తున్నాయి, వాటిలో ఒకదానిలో 1,200 మంది విద్యార్థులు ఉన్నారు," అని బిల్కీస్ అన్నారు.   "ఆ రోజుల్లో చాలా మంది మహిళలు కెరీర్ ఆధారితంగా లేనప్పటికీ, మహబూబియా పాఠశాలలోని అందరు ఉపాధ్యాయులు మహిళలే.  లేడీ హైదరీ, సరోజిని నాయుడు,  తయ్యబా బేగం వంటి మహిళలు నిజాం నుండి గ్రాంట్ తో   మహబూబియా బాలికల పాఠశాల స్థాపనలో కీలక పాత్ర పోషించారు.

## మూలాలు

వర్గం:1921 మరణాలు
వర్గం:1873 జననాలు
వర్గం:హైదరాబాదు వ్యక్తులు
రోజ్ గోవిందరాజులు

**రోజ్ గోవిందరాజులు** (1865 - 1921) తొలితరం భారతీయ వైద్యురాలు. మద్రాసు వైద్య కళాశాల నుండి శిక్షణ పొందిన తొలి మహిళలలో ఈమె ఒకర్తె. మైసూరు వైద్యసముదాయంలో తొలి మహిళ.

రోజ్ 1884లో మద్రాసు వైద్య కళాశాలలో చేరి, 1888లో అబలా దాస్, గుర్దియాల్ సింగ్‌లతో పాటు ఎల్.ఎం.ఎస్ (లైసెన్షియేట్ ఇన్ మెడిసిన్ అండ్ సర్జరీ) డిగ్రీతో ఉత్తీర్ణురాలైంది. వీరు ముగ్గురు ఎల్.ఎం.ఎస్ పట్టా పొందిన తొలి భారతీయ వనితలు మద్రాసు వైద్య కళాశాలలో శిక్షణ తర్వాత ఈమె మైసూరు రాజ్య వైద్య సేవలో సహాయ సర్జనుగా పనిచేసింది. ఈమెకు స్కాటిష్ ప్రభుత్వం స్కాలర్షిప్పు పొంది పైచదువులకై ఇంగ్లాండు వెళ్ళింది. మైసూరు ప్రభుత్వం ఈమెను ప్రోత్సహిస్తూ మూడు సంవత్సరాల ప్రత్యేక సెలవును మంజూరు చేసింది. పైచదువులకు ఇంగ్లాండు వెళ్ళి, ఎం.డి.ప్రవేశ పరీక్షలైన ఎడిన్‌బరో, గ్లాస్గో, బ్రసెల్స్ విశ్వవిద్యాలయ పరీక్షలు మూడింటిలోనూ ఉత్తీర్ణురాలైంది. ఈమె 1895లో రాయల్ కాలేజ్ ఆఫ్ ఫిజీషియన్స్ సర్జన్స్ (ఐర్లాండు), డబ్లిన్ నుండి మిడ్‌వైఫరీలో డిప్లొమా కూడా పొందింది. 1902లో భారతదేశం తిరిగివచ్చి మరళా మైసూరు వైద్య సేవలో చేరింది. రోజ్ మైసూరు, బెంగుళూరులలో ప్రసూతి వైద్యశాలలను ఏర్పాటుకు కృషి చేసింది. సెయింట్ జాన్స్ ఆంబులెన్స్ సేవలతో కూడా ఈమె కృషి ఉన్నది. ఈమె సామాజిక సేవను గుర్తిస్తూ 1919లో బ్రిటీషు ప్రభుత్వం, మెడల్ ఆఫ్ బ్రిటీష్ ఎంపైర్ (ఎం.బి.ఈ) పురస్కారంతో సత్కరించింది. మొత్తం 33 సంవత్సరాలు మైసూరు రాజ్య వైద్య సేవలో పనిచేసి 1920లో పదవీ విరమణ పొందింది. 1920లో ఈమె బెంగుళూరులో హేగ్ స్మారక భవనానికి శంకుస్థాపన చేసింది. ఆ తర్వాత అక్కడ యూనిటీ బిల్డింగుకు ప్రారంభోత్సవం కూడా చేసింది. మరణించిన తర్వాత 1922లో ఈమె తైలవర్ణ చిత్రపటాన్ని బెంగుళూరు ప్రభుత్వ ఆసుపత్రిలోని ప్రసూతి విభాగంలో ఆవిష్కరించారు.

రోజ్ తండ్రి కట్టమంచి గోవిందరాజులు రెడ్డి, తల్లి చార్లెట్. వీరు క్రైస్త్రవం స్వీకరించిన భారతీయులు. రోజ్ తండ్రి గోవిందరాజులు రెవరెండు జాన్ ఆండర్సన్ బాప్తిస్మము ఇచ్చిన తొలి భారతీయుల్లో ఒకడు. ఈయన జాన్ ఆండర్సన్ స్థాపించిన పాఠశాలకు తొలి బర్సరుగానూ, ఆ తర్వాత మద్రాసు క్రైస్తవ కళాశాలకు బర్సరుగానూ పనిచేశాడు.

## మూలాలు

వర్గం:భారతీయ వైద్యులు
వర్గం:బెంగళూరు వ్యక్తులు
వర్గం:1865 జననాలు
వర్గం:1921 మరణాలు
తెలుగులో అనువాద సాహిత్యం

అనువాదం అంటే సంస్కృత భాషలో పునఃకథనం అని అర్థం. ఒకరు చెప్పిన దానిని మరొకరు చెప్పడం అన్నమాట. ఆధునిక యుగంలో ఒక భాషలో చెప్పిన విషయాన్ని మరొక భాషలో చెప్పడం అనే ప్రక్రియకు "అనువాదం" అనే పేరు స్థిరపడిపోయింది. భారతీయ భాషలనుండి, విదేశీ భాషల విశ్వసాహిత్యం నుండి తెలుగులోనికి ఆదాన ప్రదానాలు జరిగాయి. అయితే తెలుగు భాషలోకి అనువాదం అయినట్లుగా, తెలుగు నుండి ఇతర భాషలలోని అనువదింపబడిన రచనలు తక్కువ అనే చెప్పాలి. అనువాదాలను మూలరచనను యథాతథంగా తెలుగులోనికి తర్జుమా చేయడం ఒక పద్ధతి కాగా ఆ మూల రచన సారం చెడకుండా స్వేచ్ఛానుసరణ చేయడం ఇంకొక పద్ధతి. తెలుగు అనువాద సాహిత్యాన్ని స్థూలంగా రెండు భాగాలుగా విభజించవచ్చు. భారతీయ సాహిత్యం నుండి తెలుగుభాషలోనికి అనువాదాలు ఒక భాగంకాగా, విదేశీభాషా సాహిత్యం నుండి తెలుగులోనికి చేయబడిన అనువాదాలు మరొక భాగం.
## భారతీయ సాహిత్య అనువాదాలు
ఇతర భారతీయ భాషలనుండి తెలుగులోనికి అనువాదమైన కొన్ని గ్రంథాలు:

## విశ్వసాహిత్య అనువాదాలు
విదేశీ సాహిత్యం నుండి తెలుగు లోనికి అనువాదమైన కొన్ని గ్రంథాలు:

## ఇవీ చదవండి
## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సాహిత్యం
లక్ష్మీ బ్యారేజి

**లక్ష్మీ బ్యారేజి** (మేడిగడ్డ బ్యారేజి) కాళేశ్వరం ఎత్తిపోతల పథకం లో భాగంగా జయశంకర్ భూపాలపల్లి జిల్లా మహాదేవపూర్ మండలంలోని మేడిగడ్డ వద్ద నిర్మించిన బ్యారేజీ. గోదావరి నదిలోని నీటిని తాగునీరు, నీటిపారుదల కోసం ఉపయోగించుకోవడమే ప్రధాన లక్ష్యంగా లక్ష్మీ బ్యారేజి నిర్మించబడింది. దీని పూర్తి నిల్వ నీటి సామర్థ్యం 16.17 టీఎంసీలు.

## ప్రాజెక్టు వివరాలు
2016 మే 2న ముఖ్యమంత్రి కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖరరావు మేడిగడ్డ వద్ద నిర్మించే బ్యారేజి పనులకు శంకుస్థాపన చేశారు. గోదావరి నది నుంచి 160 టీఎంసీల నీటిని తరలించడం ద్వారా 16,50,000 ఎకరాలకు సాగునీరందించే కాళేశ్వరం ఎత్తిపోతల పథకం లో భాగంగా కరీంనగర్ జిల్లా మహదేవపూర్‌ మండలంలోని మేడిగడ్డ వద్ద బ్యారేజీ నిర్మించి రివర్స్‌ పంపింగ్‌ విధానం ద్వారా నీటిని ఎత్తిపోయడానికి డిజైన్‌ చేశారు.

**అంచనా బ్యారేజి వివరాలు:**

## ప్రారంభం
2019, జూన్ 21న ఈ ప్రాజెక్టు ప్రారంభం అయ్యింది. లక్ష్మీ బ్యారేజీ వద్ద  పూజ, హోమ క్రతువు జరిపిన తర్వాత కన్నెపల్లి పంపుహౌజ్ దగ్గర ప్రారంభోత్సవంలో తెలంగాణ, ఏపీ, మహారాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రులు మూడు పంపులను ప్రారంభించారు.

## నీటి విడుదల

* 2019 నవంబరు 21 నుండి పూర్తిస్థాయిలో ఈ బ్యారేజీ గేట్లను మూసివేసి నీటిని నిలువ చేయడంతో 2020 ఫిబ్రవరి 17న ఈ బ్యారేజీలో మొదటిసారిగా నీటిమట్టం దాదాపు పూర్తి సామర్థ్యానికి చేరుకుంది. దాంతో 11 మోటార్ల ద్వారా నీటిని ఎత్తిపోశారు.
* 2022 జూలై 9న ఈ ప్రాజెక్టులోకి వరద భారీగా చేరి ఇన్‌ఫ్లో 2,26,300 క్యూసెక్కులు, అవుట్‌ఫ్లో నాలుగు లక్షల క్యూసెక్కులుగా నమోదైంది. దాంతో 57 గేట్లు ఎత్తి నీటిని దిగువకు వదిలారు.
* 2022 జూలై 14న ఈ ప్రాజెక్టులోకి వరద భారీగా చేరి 98,550 క్యూసెక్కుల ఇన్‌ఫ్లో వరద రూపంలో వస్తుండగా బ్యారేజీలోని 84 గేట్లకుగాను 36 గేట్లు ఎత్తి 1,01,218 క్యూసెక్కుల అవుట్‌ఫ్లోతో వరద నీటి దిగువకు విడుదల చేశారు.

## కుంగిన వంతెన
మేడిగడ్డ బ్యారేజీ వద్ద వంతెన పొడవు 1.6 కిలోమీటర్లు ఉండగా మహారాష్ట్రవైపు నుంచి 356 మీటర్ల దూరంలో 2023 అక్టోబరు 21న ఒక అడుగు మేర కుంగిపోయింది. దీంతో తెలంగాణ - మహారాష్ట్రల మధ్య రాకపోకలు నిలిచిపోయాయి.

## మూలాలు

వర్గం:తెలంగాణ జలాశయాలు
వర్గం:నీటిపారుదల ప్రాజెక్టులు
వర్గం:నీటి వనరులు
వర్గం:జలాశయాలు
సరస్వతి బ్యారేజి

**సరస్వతి బ్యారేజి** (అన్నారం బ్యారేజి) కాళేశ్వరం ఎత్తిపోతల పథకంలో భాగంగా జయశంకర్ భూపాలపల్లి జిల్లా మహాదేవపూర్ మండలంలోని అన్నారం వద్ద నిర్మించిన బ్యారేజీ. గోదావరి నది లోని నీటిని తాగునీరు, నీటిపారుదల కోసం ఉపయోగించుకోవడమే ప్రధాన లక్ష్యంగా సరస్వతి బ్యారేజి నిర్మించబడింది. యెల్లంపల్లి & మేడిగడ్డ మధ్య మూడు బారేజ్లను నిర్మించే కాళేశ్వరం ఎత్తిపోతల పథకంలో ప్రతిపాదించిన బారేజిల్లో సరస్వతి బ్యారేజి ఒకటి.

## ప్రాజెక్టు వివరాలు
2016 మే 2న ముఖ్యమంత్రి కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖరరావు అన్నారం వద్ద నిర్మించే బ్యారేజి పనులకు శంకుస్థాపన చేశారు. గోదావరి నది నుంచి 160 టీఎంసీల నీటిని తరలించడం ద్వారా 16,50,000 ఎకరాలకు సాగునీరందించే కాళేశ్వరం ఎత్తిపోతల పథకంలో భాగంగా కరీంనగర్ జిల్లా మహాదేవపూర్ మండలంలోని అన్నారం వద్ద బ్యారేజీ నిర్మించి రివర్స్‌ పంపింగ్‌ విధానం ద్వారా నీటిని ఎత్తిపోయడానికి డిజైన్‌ చేశారు.

**అంచనా బ్యారేజి వివరాలు:**

## ప్రారంభం
2019, జూన్ 22న ప్రాజెక్టు ప్రారంభం అయ్యింది.

## పునఃప్రారంభం
2022 జూలైలో వచ్చిన వరదలతో ఇక్కడి పంపుహౌస్‌ పూర్తిగా నీటమునిగి అందులోని పలు పరికరాలు దెబ్బతిన్నాయి. ఒక్కొక్కటి 40 మెగావాట్ల సామర్థ్యం కలిగిన 12 మోటార్లు/పంపులు నీటమునగగా ప్యానల్‌ బోర్డు, స్విచ్డ్‌గేర్‌ పరికరాలకు నష్టం జరిగింది. వరదలు తగ్గిన తరువాత మోటార్లలోని విడిభాగాలన్నింటినీ విప్పి, అరబెట్టారు. మొత్తం మోటార్లలో తొలి దశలో నాలుగు మోటార్లను అందుబాటులోకి తేవాలని నిర్ణయించిన అధికారులు, ప్రతీ 10 రోజుల విరామంతో నడిపించనున్నారు. దాంతో 2022 అక్టోబరు 8న తొలి మోటార్‌ను విజయవంతంగా నడిపిన అధికారులు, నీటిని సుందిళ్ళ బ్యారేజీలోకి ఎత్తిపోశారు. కాళేశ్వరంలో అదనపు టీఎంసీ కోసం తెప్పించి, ఇంకా అమర్చని పరికరాలను ఉపయోగించి అక్టోబరు 18న రెండో మోటార్‌ను కూడా నడిపారు. అక్టోబరు 31న మూడో మోటార్‌ను, నవంబరు 7న నాలుగో మోటరును నడిపారు. 

## మూలాలు

వర్గం:తెలంగాణ జలాశయాలు
వర్గం:నీటిపారుదల ప్రాజెక్టులు
వర్గం:నీటి వనరులు
వర్గం:జలాశయాలు
ఎన్.డి.కృష్ణారావు

**జస్టిస్ నందలికే దేవరావు కృష్ణారావు** (1904 జూలై 19 – 1971 ఫిబ్రవరి 21) ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు మాజీ ప్రధాన న్యాయమూర్తి.

కృష్ణారావు, 1904, జూలై 19న ప్రస్తుత కర్ణాటకలోని ఉడిపి జిల్లా, కార్కళ తాలూకా, నందలికే గ్రామంలో నందలికే దేవరావు, తుంగమ్మ దంపతులకు జన్మించాడు. కృష్ణారావు తండ్రి దేవరావు, కన్నడ మహాకవి ముద్దన్న సహాధ్యాయి. కృష్ణారావు పాఠశాల విద్యాభ్యాసం మంజేశ్వర్ లోని ప్రాథమిక పాఠశాలలో, ఉడిపి క్రైస్తవ ఉన్నత పాఠశాల, మంగులూరులోని గణపతి సెకండరీ పాఠశాలల్లో సాగింది. ఆ తర్వాత మంగులూరు ప్రభుత్వ కళాశాలలో, మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ కళాశాలలో ప్రథముడిగా నిలచి రసాయన శాస్త్రంలో బి.ఎస్.సీ (హానర్స్) తో పట్టభద్రుడయ్యాడు. ఆ తర్వాత ఉన్నత విద్యకై ఇంగ్లాండు వెళ్ళాడు. అక్కడ లండన్ స్కూల్ ఆఫ్ ఎకానామిక్స్, ఆక్స్‌ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయానికి అనుబంధంగా ఉన్న బ్రేస్నోస్ కళాశాలలో చదివాడు. 1928 సెప్టెంబరు 28న ఇండియన్ సివిల్ సర్వీసులో చేరాడు. 1928లో ఇంగ్లాండులో నిర్వహించిన సివిల్ సర్వీసెస్ పరీక్షలో కూడా ప్రథమ స్థానం పొందాడు.

ఆంధ్ర రాష్ట్రం ఏర్పడే వరకు మద్రాసు రాష్ట్రంలో వివిధ హోదాల్లో పనిచేశాడు. 1928 నవంబరు 22 నుండి 1935 జూలై 18 వరకు సహాయ కలెక్టరు, సబ్‌ కలెక్టరుగా పనిచేశాడు. 1935 జూలై 19 నుండి 1937, జనవరి 18 వరకు జిల్లా మున్సిఫ్ గా, 1937 జనవరి 23 నుండి 1937, జూన్ 13 వరకు జిల్లా జడ్జి, సబ్‌కలెక్టరుగా పనిచేశాడు. పాలనాధికారిగా ఆరుసంవత్సరాలు పనిచేసిన త్గర్వాత, న్యాయ శాఖను ఎంచుకొని, 1936లో లండన్ లోని లింకన్ ఇన్‌లో న్యాయవాది అయ్యాడు. 1937, జూన్ 14 నుండి 1940 అక్టోబరు 20 వరకు జిల్లా జడ్జి, కలెక్టరుగా పనిచేశాడు. 1940, అక్టోబరు 31 నుండి 1955 ఫిబ్రవరి 20 వరకు జిల్లా న్యాయమూర్తిగా ఉన్నాడు. 1941, జూన్ 18న జిల్లా న్యాయమూర్తి గ్రేడ్ 2 గా నిశ్చయించబడి, 1952, మే నుండి జిల్లా న్యాయమూర్తి గ్రేడ్ 1గా ఉన్నాడు.

1955, ఫిబ్రవరి 21న ఆంధ్ర రాష్ట్ర హైకోర్టుకు న్యాయమూర్తిగా నియమించడి, ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు న్యాయమూర్తిగా కొనసాగాడు. పదవీ విరమణ పొందే పది రోజుల ముందే 1966, జూలై 8న, ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా నియమించబడి, 1966, జూలై 19న పదవీ విరమణ పొందాడు. ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టులో అత్యంత స్వల్పకాలం ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా పనిచేసిన రికార్డు ఈయనదే. కృష్ణారావును ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా నియమించడం వెనుక అప్పటి రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి కాసు బ్రహ్మానందరెడ్డి, తన అనుకూలమైన కొన్ని పనులు చేయించుకోవటానికి నియమింపజేశాడని, పింగళి జగన్మోహన్ రెడ్డి తన జీవితచరిత్ర "ద జ్యుడీషియరీ, ఐ సర్వ్‌డ్"లో వ్రాశాడు.

కృష్ణారావు, 1971, ఫిబ్రవరి 21న మరణించాడు.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* Profile of N. D. Krishna Rao at Andhra Pradesh High Court website.

వర్గం:1904 జననాలు
వర్గం:1971 మరణాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తులు
మేడ మీద అబ్బాయి

**మేడ మీద అబ్బాయి** 2017 లో జి. ప్రజిత్ దర్శకత్వంలో విడుదలైన సినిమా. ఇందులో అల్లరి నరేష్, నిఖిల విమల్, హైపర్ ఆది, అవసరాల శ్రీనివాస్ ముఖ్యపాత్రల్లో నటించారు. ఈ సినిమా 2015 లో మలయాళంలో ఈ సినిమా దర్శకుడే తీసిన *ఒరు వడక్కన్ సెల్ఫీ* అనే మలయాళ చిత్రానికి పునర్నిర్మాణం.

## తారాగణం
* అల్లరి నరేష్
* నిఖిల విమల్
*హైపర్ ఆది
* అవసరాల శ్రీనివాస్
* తులసి 
* జయప్రకాష్
* శివారెడ్డి
* జీవా
* రవికాంత్
* సుధ
* అతిథి పాత్రలో రవిబాబు

## మూలాలు

వర్గం:2017 తెలుగు సినిమాలు
వర్గం:మలయాళ సినిమా పునర్నిర్మాణాలు
వర్గం:సుధ నటించిన సినిమాలు
మనోహర్ పెర్షాద్

**జస్టిస్ మనోహర్ పెర్షాద్** (జ. 1904 జూలై 8, మరణించిన తేదీ తెలియదు) ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు మాజీ ప్రధానన్యాయమూర్తి.

మనోహర్ పెర్షాద్ 1904, జూలై 8న జన్మించాడు. ఈయన విద్యాభ్యాసం హైదరాబాదులోని ముఫీదుల్ ఇనాం పాఠశాల, సూరత్, బ్రోచ్‌లలోని ప్రభుత్వ ఉన్నత పాఠశాలలో జరిగింది. ఆ తర్వాత పూణేలోని సెయింట్ విన్ సెంట్ ఉన్నత పాఠశాలలో సాగింది. ఆ తర్వాత పూణేలోని డెక్కన్ కళాశాల, బొంబాయి న్యాయ కళాశాలల్లో సాగింది. 1927, డిసెంబరు 22న హైకోర్టులో వకీలుగా నమోదు చేసుకొని, 1941లో అడ్వొకేటు అయ్యాడు. ఈయన బార్‌లో ఒరిజినల్, అపెల్లేట్, సివిల్, క్రిమినల్ కేసులను వాదించాడు. 1946, నవంబరు 20న హైదరాబాదు హైకోర్టు న్యాయమూర్తిగా నియమితుడయ్యాడు. 1956 నవంబరు 1న ఆంధ్రప్రదేశ్ ఏర్పడినప్పుడు ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టుకు న్యాయమూర్తిగా నియమితుడయ్యాడు. 1965, అక్టోబరు 20 నుండి ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టుకు ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా నియమితుడయ్యాడు. 1966, జూలై 8న పదవీ విరమణ పొందాడు.

## మనోహర్ పెర్షాద్ కమీషన్
ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం, 1968 ఏప్రిల్ 12న వెనుకబడిన తరగతుల కమిషనుకు అధ్యక్షుడిగా నియమించింది. ఈ కమిటీ 1970, జూన్ 20న సమర్పించిన నివేదికలో ప్రభుత్వ సేవల్లో, విద్యాసంస్థల్లో వెనుకబడిన కులాలవారికి 30 శాతం రిజర్వేషన్లు ఉండాలని సిఫారసు చేసింది.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* Biodata of Manohar Pershad at Andhra Pradesh High Court.

వర్గం:1904 జననాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తులు
భవనం

thumb|భవనము

ఒక ఇంట్లో లేదా కర్మాగారంలో లేదా స్థలంలో శాశ్వతంగా నిలబడే పైకప్పు, గోడలతో కూడినదే **భవనం**. భవంతులు వివిధ రకాల పరిమాణాలు, ఆకారాలు, విధులను కలిగి ఉంటాయి.

విస్తృత శ్రేణి కారకాలు, భవన నిర్మాణాలు, వాతావరణ పరిస్థితులు, భూమి ధరలు, భూమి పరిస్థితులు, ప్రత్యేక ఉపయోగాలు, సౌందర్య కారణాల కోసం వీటిని కలిగి ఉన్నాయి. భవనం అనే పదాన్ని నాన్ బిల్డింగ్ నిర్మాణాలు పోల్చడానికి అర్ధం. వాతావరణం, భద్రత, నివాసం, గోప్యత, సరఫరా, జీవన సౌకర్యాన్ని నిల్వ చేయడం, నిర్వహించడం ద్వారా భవనాలు అనేక సమాజ అవసరాలకు అందిస్తాయి. ఆశ్రయం వంటి భవనం అనేది మానవ ఆవాసాల యొక్క భౌతిక విభాగం (సౌలభ్యం, భద్రత యొక్క స్థలం), వెలుపల (కొన్నిసార్లు ఇది కచ్చితమైన, హానికరమైనది కావచ్చు). మొదటి గుహ పెయింటింగ్స్ నుండి, భవనాలు కళాత్మక వ్యక్తీకరణ యొక్క వస్తువులు లేదా కాన్వాస్గా మారాయి. ఇటీవలి సంవత్సరాలలో, స్థిరమైన ప్రణాళికా రచన, భవనా పద్ధతుల్లో ఆసక్తి కూడా అనేక నూతన భవనాల రూపకల్పనల ఉద్దేశపూర్వక భాగంగా మారింది.

## నిర్వచనాలు

భవనం అంటే ఇల్లు, పాఠశాల, దుకాణం లేదా కర్మాగారం వంటి పైకప్పు, గోడలతో కూడిన నిర్మాణం. విస్తృత వ్యాఖ్యానంలో ఒక ఫెన్స్ లేదా గోడ భవనం. అయినప్పటికీ, ఈ పదం నిర్మాణం సహజంగా, మానవ నిర్మిత నిర్మాణాలతో నిర్మించటం కంటే విస్తృతంగా ఉపయోగించబడుతుంది, తప్పనిసరిగా గోడలు కలిగి ఉండదు. కంచె కోసం నిర్మాణం ఎక్కువగా ఉంటుంది. స్టిర్గిస్ 'డిక్షనరీలో "కళాత్మక చికిత్స యొక్క అన్ని ఆలోచనలను మినహాయించి, భవన నిర్మాణం భిన్నంగా ఉంటుంది , శాస్త్రీయ లేదా అత్యంత సమర్థవంతమైన చికిత్సను మినహాయించి భావనలో భిన్నంగా ఉంటుంది." ఒక క్రియగా, భవనం నిర్మాణం యొక్క నిర్మాణం . సాంకేతిక ఉపయోగంలో నిర్మాణ ఎత్తు వీధి స్థాయి నుండి భవనం పై ఉన్న అత్యధిక నిర్మాణ వివరాల ఎత్తు. అవి ఎలా వర్గీకరించబడుతున్నాయనేదానిపై ఆధారపడి, స్తంభాలు, ముద్దలు ఈ ఎత్తులో చేర్చబడకపోవచ్చు లేదా ఉండకపోవచ్చు. యాంటెనాలుగా ఉపయోగించబడే స్తంభాలు, స్తంభాలు సాధారణంగా చేర్చబడలేదు. ఒక ఎత్తైన భవనం యొక్క నిర్వచనం ఎత్తైన భవనం అనేది చర్చకు సంబంధించిన విషయం, కానీ సాధారణంగా మూడు అంతస్తులు లేదా అంతకంటే తక్కువగా -పెరుగుదల.

## బహుళ అంతస్తుల
ఒక బహుళ అంతస్తులు బహుళ అంతస్తులు కలిగిన భవనం. సిడ్నీ అనేక బహుళ కథ భవనాలతో కూడిన నగరం. పేద నిర్మాణానికి ప్రసిద్ధి చెందిన ఒక శివారు ప్రాంతం లేన్ కోవ్. అనేక విదేశీ పెట్టుబడిదారులు ఒకలో పీలుస్తుంది, పేలవంగా నిర్మించారు భవనాలు కొనుగోలు చేశారు.

## మూలాలు

వర్గం:నిర్మాణాలు
ఇళ్ళ మోహన్ ప్రసాద్

thumb|IllaMohanprasad Photo**ఇళ్ళ మోహన ప్రసాద్** తెలుగు రచయిత, కవి.

## జీవిత విశేషాలు
అతను 1948 నవంబరు 22 న వీరవాసరం మండలం తోలేరు గ్రామంలో నరసింహమూర్తి, మంగాధనలక్ష్మీ దంపతులకు జన్మించాడు. ఎం.ఎ.చదివి తరువాత ఎం.ఇ.డి పూర్తిచేసాడు. అతను జిల్లాపరిషత్ ఉన్నత పాఠశాల ఉపాధ్యాయులుగా పనిచేసాడు. అతను కవితం రాసేవాడు. అతను శ్రీ నన్నయ భాట్టారక పీఠం కార్యవర్గ సభ్యుడు. అతను వరలక్ష్మీని వివాహమాడాడు. అతను ఆంధ్ర పద్య కవితా సదస్సుకు ఉపాధ్యక్షునిగా, ప్రణతి సాహిత్య సాంస్కృతిక సంస్థ గౌరవాధ్యక్షునిగా, కళాంజని సాహిత్య విభాగానికి సలహాదారునిగా, తిలక్ సాహిత్య పరిషత్ కు ప్రధాన కార్యదర్శిగా తన సేవలనందించాడు. ఇతనిని "కవిశ్రీ" అనే బిరుదు ఉంది. అతను జాతీయ ఉత్తమ ఉపాధ్యాయ పురస్కారాన్ని భారత రాష్ట్రపతి ఎ.పి.జె.అబ్దుల్ కలాం చేతుల మీదుగా అందుకున్నాడు. అతను రేడియో ప్రసారాలలో కవితలు-కథానికలు, నాటికలు, పాటలు, సమస్యా పూరణలు వంటి కార్యక్రమాలలో పాల్గొన్నాడు.

## రచనలు

* మన్యం వీరుడు అల్లూరి సీతారామరాజు ఏకపాత్ర, దేశభక్తి గేయాలు,
* మువ్వల సవ్వడి-బాలల సాహిత్యం గేయమాలిక,
* మనసు కురిసిన ముత్యాలు (కవితా సంపుటి) 
* గీతారామము (భక్తి జ్ణాన తత్వ గీతాలు)
* సిరి చంద్రిక -శతకము

## టెలివిజన్ ప్రసారాలు
అతను టెలివిజన్ కార్యక్రమాలైన స్వర్ణకమలాలు కథకు సంభాషణలను, శాతవాహన చరిత్ర సీరియల్ కు సంభాషణలు, పెళ్ళి చూపుల్లో పెళ్ళి నాటిక రాసాడు.

## సాహితీ సేవలు

* సాహిత్యపథం లోసారస్వత విద్యా విషయక సావనీర్ ప్రచురణకు ప్రధాన సంపాదకునిగా పనిచేసి "కవిశ్రీ"బిరుదు పొందాడు.
* గుంటూరు వినియోగదారుల సంఘంవారు నిర్వహించిన రాష్త్రస్థాయి కవితల పోటీలో "జాగృతి" కవితకు బహుమతి పొందాడు.
* అక్షరదీక్ష నృత్యగీతికలకు జిల్లాకలెక్టెర్, యోజన విద్యాడైరెక్టర్ హస్తాలమీదుగా నగదు, ప్రశంసాపత్రములను పొందాడు.
* శ్రీ తిరుపతి సంగీతరాయ నృత్యసాహిత్య నాటిక కళాసమితి నిర్వహించిన "మద్యపాననిషేధం" పద్యకవితాపోటీలో రాష్ట్రస్థాయి ప్రథమబహుమతి పొందాడు.
* పెనుగొండ "రమ్యసాహితీసమితి" సాహిత్యసంస్థ నుండి దాత్యనామవత్సరం ఉగాదికవితల పోటీలో ప్రథమస్థానంలో నిలచి జ్ఞాపికతోసన్మానింపబడ్డాడు.
* మహాత్మాగాంధీ శతజయంతి సందర్భంగా "అలీన విద్యార్ధి భవిష్యత్ ఫెడరేషన్" భీమవరం వారినుండి బహుమతి పొందాడు.
* స్వతంత్రభారతి స్వర్ణోత్సవాలు సందర్భంగా "స్వర్ణభారతి" దేశభక్తి గీతానికి రాష్ట్రస్థాయిలో ప్రథమబహుమతి పొందాడు .
* సుమధుర సంగీత విద్వాన్ పద్మభూషణ్ గానగంధర్వ డా.ఎస్.పి.బాలసుబ్రహ్మణ్యంగారి సంగీత బాణీకి రాష్ట్రప్రభుత్వ పథకాలపై పాట రచించి భాగ్యనగరం సచివాలయం ప్రచారవిభాగంవారి నుండిప్రశంసాపత్రం పొందాడు.
* నవంబరు 12వ తేదీనాడు తణుకు శ్రీ నన్నయ భట్టారకపీఠంలో కవిశ్రీ మోహన్ ప్రసాద్ గారు రచించిన సిరిచంద్రిక పద్యకావ్యాన్ని ఆవిష్కరించారు అనంతరం ఆయనను ఘనంగా వారిని వారి శ్రీమతిని సత్కరించారు.
## చిత్రమాలిక



## మూలాలు
* సిరిచంద్రిక గ్రంథావిష్కరణ శ్రీనన్నయభట్టారక పీఠంలో జరిగిన వార్తను ఆంధ్రజ్యోతి తలుగు దినపత్రిక 12-11-2017లో ప్రచుచరింపబడింది.

వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1948 జననాలు
పెరిన్ కాప్టెన్

**పెరిన్ బెన్ కాప్టెన్** (జ.1888 - మ.1958) భారతీయ స్వాతంత్ర్య సమరయోధురాలు, సాంఘిక సేవిక, ప్రముఖ భారతీయ నాయకుడు, మేధావి అయిన దాదాభాయ్ నౌరోజీ మనమరాలు. ఈమె దేశానికి చేసిన సేవలకు గాను భారత ప్రభుత్వం 1954లో నాలుగవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారమైన పద్మశ్రీ పురస్కారంతో గౌరవించింది. ఈ పురస్కారాన్ని అందుకున్న తొలి వ్యక్తులలో ఈమె ఉంది.

## జీవిత చరిత్ర
పెరిన్ బెన్, 1888, అక్టోబరు 12న గుజరాత్ రాష్ట్రంలోని కఛ్ జిల్లాలోని, మాండ్వీకి చెందిన ఒక పార్శీ కుటుంబంలో జన్మించింది. ఈమె తండ్రి ఆర్దేషిర్ వృత్తి రీత్యా వైద్యుడు, దాదాభాయి నౌరోజీ పెద్ద కొడుకు. ఈమె తల్లి వీర్‌బాయి దడీనా ఒక గృహిణి. ఎనిమిది మంది సంతానంలో పెద్దదైన పెరిన్, ఐదేళ్ల వయసులోనే 1893లో తండ్రిని కోల్పోయింది. ప్రాథమిక విద్యాభ్యాసం బొంబాయిలో పూర్తిచేసుకొని, మూడవ పారిస్ విశ్వవిద్యాలయం (సోర్బోన్ నూవే) లో చేరి ఫ్రెంచి భాషలో పట్టభద్రురాలయ్యింది.

పారిస్లో ఉండగా, భీకాజీ కామాతో పరిచయం ఏర్పడింది. ఆమెతో తిరుగుతూ వారి కార్యక్రమాల్లో పాల్గొనటం ప్రారంభించింది. లండన్లో వినాయక్ దామోదర్ సావర్కర్ అరెస్టయినప్పుడు, ఆయన్ను విడిపించడానికి పన్నిన పథకంలో పెరిన్ పాత్ర కూడా ఉన్నదని వెలువడింది. ఈ సమయంలో ఆమె సావర్కర్‌, భీకాజీ కామాలతో పాటు, 1910లో, బ్రసెల్స్‌లో జరిగిన ఈజిప్టు జాతీయ కాంగ్రేసు సమావేశంలో పాల్గొన్నది. పారిస్లో, రష్యాలోని త్సార్ పాలనకు వ్యతిరేకంగా పోరాడుతున్న పోలిష్ వలస సంస్థలతో కూడా ఈమె పనిచేసింది. 1911లో భారతదేశం తిరిగి వచ్చిన తర్వాత, పెరిన్‌కు మహాత్మా గాంధీని కలిసే అవకాశం లభించింది. ఈమె గాంధీ భావాలతో ప్రభావితురాలైంది. 1919 కల్లా, ఈమె గాంధీతో కలిసి పనిచెయ్యటం ప్రారంభించింది. 1920లో స్వదేశీ ఉద్యమంలో పాల్గొని, ఖాదీని ధరించడం ప్రారంభించింది . 1921లో గాంధేయ భావాలపై ఆధారపడిన మహిళా ఉద్యమ సంస్థ, రాష్ట్రీయ స్త్రీ సభను స్థాపించడానికి సహాయం చేసింది.

1925లో పెరిన్, ధున్‌జిషా ఎస్. కెప్టెన్ అనే న్యాయవాదిని ఈమె వివాహం చేసుకున్నది. ఈ దంపతులకు సంతానం లేదు. వివాహం తర్వాత ఈమె తన సామాజిక క్రియాశీలతను కొనసాగించి, భారత జాతీయ కాంగ్రేసు యొక్క అనేక కౌన్సిల్లలో పాల్గొన్నది. 1930లో పెరిన్, బొంబాయి ప్రదేశ్ కాంగ్రేసు యొక్క తొలి మహిళా అధ్యక్షురాలు అయ్యింది. మహాత్మా గాంధీ ప్రారంభించిన సహాయ నిరాకరణోద్యమంలో పాల్గొని జైలుకు వెళ్ళింది. ఆ తర్వాత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమ పోరాటంలో పలుమార్లు జైలుశిక్షను అనుభవించింది. 1930లలో గాంధీ సేవా సేన పునర్వ్యవస్థీకరించనప్పుడు, ఈమె ఆ సంస్థకు గౌరవ ప్రధాన కార్యదర్శిగా ఎన్నికై, 1958లో చనిపోయేవరకు ఆ పదవిలో కొనసాగింది.

భారత ప్రభుత్వం, 1954లో పద్మ పౌర పురస్కారాలను ప్రారంభించినప్పుడు,  పెరిన్ కాప్టెన్‌ తొలి జాబితాలోనే పద్మశ్రీ పురస్కారం అందుకొన్నది.

## మూలాలు

Category:CS1 maint: Extra text: authors list
వర్గం:1888 జననాలు
వర్గం:1958 మరణాలు
వర్గం:భారత స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కారం పొందిన మహిళలు
పెంచికల బసిరెడ్డి

thumb|పెంచికల బసిరెడ్డి
**పెంచికల బసిరెడ్డి** (జ.1907, జూన్ 1 - మ. 1977, ఏప్రిల్ 27), ఆంధ్రప్రదేశ్కు చెందిన భారత జాతీయ కాంగ్రేసు నాయకుడు, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, మాజీ మంత్రి, శాసనసభ్యుడు. కడప జిల్లా తొలి జిల్లా పరిషత్తు అధ్యక్షుడు. పులివెందుల శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి 1955, 1967, 1972 మూడు పర్యాయాలు, శాసనసభకు ఎన్నికయ్యాడు. పి.వి.నరసింహారావు, జలగం వెంగళరావు మంత్రివర్గాల్లో మంత్రిగా పనిచేశాడు.

బసిరెడ్డి, 1907, జూన్ 1న కడప జిల్లా, సింహాద్రిపురం మండలంలోని ఎద్దులయ్యగారి కొత్తపల్లె (వై.కొత్తపల్లె) గ్రామంలో జన్మించాడు. ప్రముఖ సినీ దర్శకుడు బొమ్మిరెడ్డి నాగిరెడ్డి ఈ గ్రామానికి చెందిన వాడే.
ఉపాధ్యాయుడిగా జీవితాన్ని ప్రారంభించి, జిల్లా బోర్డులో క్లర్కుగా పనిచేశాడు. ఆక్కడ పనిచేస్తున్న రోజుల్లోనే, న్యాయశాస్త్రంలో పట్టబధ్రుడై, జిల్లాలో ప్రసిద్ధ క్రిమినల్ లాయరుగా ఎదిగాడు. 1938 నుండి 1941 వరకు కడప జిల్లా బోర్డుకు కార్యదర్శిగా పనిచేశాడు. 1942లో క్విట్ ఇండియా ఉద్యమంలో పాల్గొన్నాడు. 1946లో జిల్లా కాంగ్రేసు కమిటీ అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికై, మూడు పర్యాయాలు ఆ పదవిలో కొనసాగాడు. 1951లో కడప జిల్లా నుండి రాజ్యాంగ పరిషత్తుకు ఎన్నికయ్యాడు. 1952లో కడప లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుండి లోక్‌సభకు పోటీచేసి రెండు వేల ఓట్ల తేడాతో ఓడిపోయాడు. 1956లో కడప జిల్లా పరిషత్తు ఏర్పడినప్పుడు ఎకగ్రీవంగా జిల్లా పరిషత్తు అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికయ్యాడు. 1962లో జరిగిన శాసనసభ ఎన్నికల్లో ఓడిపోయాడు. ఆంధ్రప్రదేశ్ పరిశ్రమాభివృద్ధి సంస్థ ఏర్పడినప్పుడు, ఆ సంస్థ తొలి అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికయ్యాడు. ఆ తర్వాత విశాఖపట్నంలోని భారత్ హెవీ ప్లేట్స్ వెసల్స్ లిమిటెడుకు చైర్మన్‌గా పనిచేశాడు.

బసిరెడ్డి 1971లో పి.వి.నరసింహారావు మంత్రి వర్గంలో న్యాయశాఖా మంత్రిగా పనిచేశాడు. ప్రత్యేక ఆంధ్ర ఉద్యమంలో ప్రముఖపాత్ర వహించాడు. తొలుత ప్రత్యేకాంధ్ర ఉద్యమాన్ని సమర్ధించి, పి.వి.నరసింహారావుకు వ్యతిరేకంగా ధర్నాచేసిన బసిరెడ్డి, ఆ తర్వాత కాలంలో తన మనసు మార్చుకొని, ఆరు సూత్రాల పథకాన్ని రూపొందించడంలో ప్రధాన పాత్ర పోషించి, రాష్ట్ర సమైక్యతను కాపాడాడు. ఆ తరువాత జలగం వెంగళరావు మంత్రి వర్గంలో పరిశ్రమల శాఖామంత్రిగా పనిచేశాడు. కానీ ఈయన స్వతంత్ర వ్యక్తిత్వంతో, ప్రభుత్వ విధానాలను నిరసిస్తూ, మంత్రి పదవికి రాజీనామా చేయవలసి వచ్చింది. ఆ తర్వాత కాంగ్రేసు పార్టీకి రాజీనామా చేసి, జనతా పార్టీలో చేరాడు. 1977లో జనతా పార్టీ తరఫున శాసనసభకు ఎన్నికయ్యాడు. జనతా పార్టీ నాయకులు శాసనసభా పక్ష నాయకుడిగా ఉండమని కోరడంతో ఆ బాధ్యతను స్వీకరించాడు.

బసిరెడ్డి, 1977 ఏప్రిల్ 27న కొంతకాలంగా అస్వస్థతతో బాధపడుతూ, హైదరాబాదులోని ఉస్మానియా ఆసుపత్రిలో హృద్రోగం వల్ల మరణించాడు. ఈయనకు భార్య, ఒక కుమారుడు ఉన్నారు. ఈయన మృతదేహానికి కడపలో అధికార లాంఛనాలతో అంత్యక్రియలు జరిపారు. కడప జిల్లాలో చిత్రావతి నదిపై నిర్మించిన బాలెన్సింగు రిజర్వాయరుకు ఈయన స్మారకార్ధం పెంచికల బసిరెడ్డి జలాశయంగా నామకరణం చేశారు.

## మూలాలు

వర్గం:1907 జననాలు
వర్గం:1977 మరణాలు
వర్గం:తెలుగువారిలో స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
వర్గం:తెలుగువారిలో న్యాయవాదులు
వర్గం:కడప జిల్లా స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
వర్గం:కడప జిల్లా నుండి ఎన్నికైన శాసన సభ్యులు
వర్గం:కడప జిల్లాకు చెందిన రాష్ట్ర మంత్రులు
వర్గం:కడప జిల్లాకు చెందిన రాజ్యాంగ పరిషత్తు సభ్యులు
వర్గం:కడప జిల్లా న్యాయవాదులు
వర్గం:ఆంధ్ర రాష్ట్రంలో శాసన సభ్యులు
ఏలూరు కొత్త బస్ స్టేషన్

**ఏలూరు కొత్త బస్ స్టేషన్** (లేదా **ఏలూరు ఎన్బిఎస్**)  ఏలూరు నగరంలో ఉన్న ఒక బస్ స్టేషన్. ఇది ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర రోడ్డు రవాణా సంస్థ కు చెందిన స్టేషన్ . రాష్ట్రం లోని ప్రధాన బస్ స్టేషన్లో ఇది ఒకటి. ఇక్కడ నుండి కర్నాటక, తమిళనాడు, తెలంగాణ లాంటి  ఇతర లాంటి రాష్ట్రాలలోని అన్ని నగరాలు, పట్టణాలుకు, బస్సులు అందుబాట్లో  ఉన్నాయి. 5G ఇంటర్నెట్ సేవ కలిగిఉన్న స్టేషన్లులో ఇదీ ఒకటి . బస్సులు నిల్వ నిర్వహణ, కోసం బస్సు డిపోను,  స్టేషన్ పరిధిలోనే ఒక భాగంగా ఉంది.

## విస్తరణ పనులు
ఇప్పుడు బస్ స్టేషన్ విస్తరణ  పూర్తి అయింది,  బస్సులు 2017 నుండి నడుపుతున్నారు. నాటికి రెండో దశలో సిటీ బస్సులు ప్రారంభించే ఆంధ్రప్రదేశ్ నగరాల్లో ఏలూరు ఒకటి.. బస్సు స్టేషన్ CMR గ్రూప్ కంపెనీలు ఇక్కడ ఒక మల్టీప్లెక్స్ థియేటర్ తో షాపింగ్ కాంప్లెక్స్ ను నిర్మించేప్రయత్నంలో ఉన్నట్లు తెలుస్తుంది.

## సూచనలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:ఏలూరు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ బస్ స్టేషన్లు
తాలిపేరు ప్రాజెక్టు

**తాలిపేరు ప్రాజెక్టు** (తాలిపేరు రిజర్వాయర్) అనేది తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని ఒక మధ్య తరహా నీటిపారుదల పథకం.  ప్రాజెక్టు పూర్తిస్థాయి 74 మీటర్లు.

## ప్రదేశం
భద్రాద్రి కొత్తగూడెం జిల్లా చర్ల మండలంలోని పెద మిడిసిలెరు గ్రామం దగ్గర తాలిపేరు నది మీద ఈ తాలిపేరు ప్రాజెక్టు నిర్మించబడింది.

## లక్ష్యం
ఈ ప్రాజెక్ట్ 5.0 టి.ఎం.సి నీటిని ఉపయోగించుకుంటూ, ఈ ఆయకట్టు ద్వారా చెర్ల, దమ్ముగూడెం మండలాల్లోని గ్రామాలకు చెందిన సుమారు 25000 ఎకరాలకు సాగునీరును అందిస్తుంది.

## నీటి విడుదల

* 2018 జూలైలో ఎగువ ప్రాంతంలోని ఛత్తీస్‌గఢ్‌ అడవుల్లో కురుస్తున్న వర్షాల వల్ల ఈ ప్రాజెక్టుకు భారీ ఇన్‌ఫ్లోలు రావడంతో  2018 జూలై 12 నాటికి జలాశయంలో నీటిమట్టం 72.97 మీటర్లకు చేరుకుంది. ప్రాజెక్టులోని మొత్తం 27 క్రెస్ట్ గేట్లలో 14 గేట్లను తెరిచి 9234 క్యూసెక్కుల మిగులు జలాలను దిగువకు విడుదల చేశారు.
* 2022 సెప్టెంబరులో తాలిపేరు ప్రాజెక్టుకు వరద పోటెత్తడంతో ప్రాజెక్టు 25 గేట్లలో 11 గేట్లను ఎత్తి 22వేల 644 క్యూసెక్కుల నీటిని గోదావరిలోకి విడుదల చేశారు.
* 2023 జూలైలో తాలిపేరు ప్రాజెక్టుకు భారీగా వరద నీరు చేరడంతో 2023 జూలై 18న 22 గేట్లను రెండడుగుల మేర ఎత్తి 26,958 క్యూసెక్కుల నీటిని దిగువకు వదిలారు.

## మూలాలు

వర్గం:తెలంగాణ ప్రాజెక్టులు
వర్గం:భద్రాద్రి కొత్తగూడెం జిల్లా
నిజాంసాగర్ ప్రాజెక్టు

**నిజాంసాగర్ ప్రాజెక్టు** కామారెడ్డి జిల్లా, నిజాంసాగర్‌ మండలంలోని అచ్చంపేట గ్రామంవద్ద మంజీరా నదిపై నిర్మించిన ప్రాజెక్టు. నిజాం పాలనలో కట్టించినందుకు ఈ ప్రాజెక్టును నిజాంసాగర్‌గా నామకరణం చేశారు. రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాద్కు 145 కిలోమీటర్ల దూరంలో, జిల్లా కేంద్రానికి 72 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న ఈ ప్రాజెక్టు 58 టీయంసీల సామర్ధ్యంతో 2.75 లక్షల ఎకరాలకు నీరందించడం లక్ష్యంతో నిర్మితమైంది. ఈ ప్రాజెక్టులో బోటింగ్‌ సౌకర్యంతోపాటు పర్యాటకులను అలరించే ఆహ్లాదకరమైన సుందరమైన వనం ఉంది. 

## చరిత్ర
అప్పటి నిజాం నవాబు మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్ నేతృత్వంలో 1923లో ప్రారంభమై, నవాబ్‌ ఆలీ నవాజంగ్‌ బహదూర్‌ పర్యవేక్షణలో 1931లో నిర్మాణం పూర్తయింది. మూడు కిలోమీటర్ల పొడవు, 14 అడుగుల వెడల్పుతో ఆనకట్ట నిర్మించారు. ఈ ప్రాజెక్టుకోసం బంజపల్లి వద్ద పరిసర 40 గ్రామాలను ఖాళీ చేయించడం జరిగింది. మంజీర నది వద్ద సింగూరు మిగులు జలాలను ఆధారంగా చేసుకుని ప్రాజెక్టుకు అంకురార్పణ చేశారు.

## ప్రాజెక్టు వివరాలు
* ప్రారంభం: 31.10.1931 
* నిర్మాణ వ్యయం: రూ.3.15 కోట్లు 
* నీటి నిలువ సామర్థ్యం: నిర్మాణ సమయంలో 29.72 టీఎంసీలు, ప్రస్తుతం 17.80 టీఎంసీలు 
* ఆయకట్టు విస్తీర్ణం: 2.75 లక్షల ఎకరాలు 
* లబ్ధిపొందే మండలాలు: కామారెడ్డి డివిజన్‌లోని మాచారెడ్డి, దోమకొండ, భిక్నూర్‌, కామారెడ్డి, తాడ్వాయి, గాంధారి, లింగంపేట్, నాగిరెడ్డిపేట మండలాలు మినహా జిల్లాలోని అన్ని మండలాలు
* ప్రధాన కాలువ పొడవు: 155 కిలోమీటర్లు 
* పంపిణీ కాలువల సంఖ్య: 82 
* ఉపకాలువల సంఖ్య: 283 
* పంపిణీ, ఉపకాలువల పొడవు: 1771 కిలో మీటర్లు

## ఇతర వివరాలు
ఈ ప్రాజెక్టు నుండి నాగమడుగు ఎత్తిపోతల పథకానికి నీటి పంపిణీ చేయబడుతుంది. నాగమడుగు ఎత్తిపోతల పథకం కింద దాదాపు 40 వేల 768 ఎకరాలకు సాగునీరు అందించబడుతుంది.

## చిత్రమాలిక

దస్త్రం:Nawab Ali Nawaz Jung Bahadur Statue.jpg|నిజాం సాగర్  ప్రాజెక్టు వద్ద నవాబ్‌ ఆలీ నవాజంగ్‌ బహదూర్ గారి విగ్రహం
దస్త్రం:Nizam Sagar Project.jpg|నిజాం సాగర్ ప్రాజెక్టు బోర్డు
దస్త్రం:Nizam Sagar Project 1.jpg|నిజాం సాగర్ ప్రాజెక్టు బోర్డు
దస్త్రం:Nizam Sagar Dam, Kamaredy District.jpg|సాయంత్రవేళలో నిజాం సాగర్ ప్రాజెక్టు దృశ్యం 


## మూలాలు

వర్గం:తెలంగాణ ప్రాజెక్టులు
అనసూయా సారాభాయ్

**అనసూయా సారాభాయ్** (జ. 1885, నవంబరు 11 – మ. 1972) భారతదేశంలో మహిళా కార్మిక ఉద్యమానికి ఆద్యురాలు. 1920లో ఈమె భారతదేశంలోనే తొలి జౌళి కార్మిక సంఘమైన, అహ్మదాబాదు వస్త్రపరిశ్రమ కార్మికుల సంఘం (మజ్దూర్ మహాజన్ సంఘ్) ను స్థాపించింది.

## ప్రారంభ జీవితం , విద్య

సారాభాయ్, 1885 నవంబరు 11న, అహ్మదాబాదులో వ్యాపారవేత్తలు, పారిశ్రామికవేత్తలైన సారాభాయ్ కుటుంబంలో జన్మించింది. ఈమెకు తొమ్మిదేళ్ళ వయసులో తల్లితండ్రులిద్దరూ మరణించగా, ఈమె, తమ్ముడు అంబాలాల్ సారాభాయ్, చెల్లెలు, ఒక మామతో నివసించడానికి పంపబడ్డారు. 13 ఏళ్ల వయసులో ఈమె చేసుకున్న బాల్యవివాహం విఫలమైంది. ఈమె, తన తమ్ముని సహాయంతో 1912లో వైద్యవిద్య అభ్యసించడానికి ఇంగ్లాండుకు వెళ్ళింది. వైద్యవిద్యలో జంతువులను ఖండించడాన్ని తన జైన మత విశ్వాసాలకు విరుద్ధమని తెలుసుకున్న సారాభాయ్, లండన్ స్కూల్ ఆఫ్ ఎకనామిక్స్‌కు మారింది. ఇంగ్లాండులో ఉండగా, ఫేబియన్ సొసైటీతో ప్రభావితురాలై, సఫ్రగేట్ ఉద్యమంలో పాల్గొన్నది.

## రాజకీయ జీవితం
సారాభాయ్ 1913లో భారతదేశం తిరిగి వచ్చి,  మహిళలు, పేదల అభ్యుదయానికై పనిచేయటం ప్రారంభించింది. ఈమె ఒక పాఠశాలను కూడా స్థాపించింది. మిల్లులలో పనిచేసే కార్మిక స్త్రీలు 36 గంటలపాటు ఏకథాటిగా పనిచేసి, ఇంటికి వచ్చిన తర్వాత తీవ్రంగా అలసిపోవటం చూసిన సారాభాయి, కార్మిక ఉద్యమంలో అడుగుపెట్టాలని నిర్ణయించుకొన్నది. 1914లో అహ్మదాబాదులోని జౌళి కార్మికులను సంఘటిత పరచి సమ్మెను నిర్వహించింది. 1918లో ఒక నెల రోజుల పాటు సమ్మెను నిర్వహించింది. నేత కూలీలు తమ వేతనాలను 50 శాతం పెంచమని కోరుతుండగా, వారికి 20 శాతం పెంపు ఇవ్వజూపారు. కుటుంబ స్నేహితుడైన మహాత్మా గాంధీ అప్పటికి అనసూయా సారాభాయ్‌కి గురువయ్యాడు. కార్మికుల తరఫున గాంధీ నిరాహార దీక్షను చేపట్టాడు. ఆ పర్యవసానంగా కార్మికులకు 35 శాతం వేతనం పెరిగింది. ఆ సమయంలో సారాభాయ్ ప్రతిదినం కార్మికులను పెద్ద సంఖ్యలో సమావేశపరచేది. ఈ సమావేశాల్లో గాంధీ వారినుద్దేశించి ప్రసంగించేవాడు. తదనంతరం, 1920లో అహ్మదాబాదు వస్త్రపరిశ్రమ కార్మిక సంఘం, మజ్దూర్ మహాజన్ సంఘ్ ఏర్పడింది.

## మరణం , స్మృతి
సారాభాయ్, మోతాబెన్ (గుజరాతీ భాషలో పెద్దక్క) గా ప్రసిద్ధి చెందింది. సేవా (సెల్ఫ్ ఎంప్లాయిడ్ ఉమెన్స్ అసోషియేషన్) సంస్థను స్థాపించిన ఇలా భట్ ఈమె శిష్యురాలు. 1972లో సారాభాయ్ మరణించింది. 2017 నవంబరు 11న, ఈమె 132వ జన్మదినం సందర్భంగా గూగుల్ ఇండియా వెబ్‌సైటులో సారాభాయ్ డూడుల్‌ను ప్రదర్శించింది

భారత అంతరిక్ష ప్రోగ్రాం పితగా వర్ణించబడిన భారతీయ శాస్త్రవేత్త విక్రం సారాభాయ్కు ఈమె మేనత్త.

## మూలాలు

వర్గం:1885 జననాలు
వర్గం:1972 మరణాలు
వర్గం:గుజరాత్ వ్యక్తులు
వర్గం:భారతీయ జైనులు
రష్మీ ఠాకూర్

**రష్మీ ఠాకూర్** తెలంగాణకు చెందిన 2016లో *మిస్ ప్లానెట్ ఇండియా* అవార్డును గెలుచుకున్న యువతి.

## బాల్యం-విద్యాభ్యాసం
రష్మీ ఠాకూర్ తెలంగాణాలోని కరీంనగర్ జిల్లాలో జన్మించారు.

## జీవిత విశెషాలు
## పురస్కారాలు
* మిస్ ప్లానెట్ ఇండియా-2016

## మూలాలు

వర్గం:భారతీయ మహిళా మోడళ్లు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:కరీంనగర్ జిల్లా వ్యక్తులు
వర్గం:జన్మస్థలం తెలియని వ్యక్తులు
ఘర్షణ (అయోమయ నివృత్తి)

* ఘర్షణ - భౌతిక శాస్త్ర విషయం
* ఘర్షణ (2004 సినిమా) - వెంకటేష్ కథానాయకుడిగా నటించిన చిత్రం
ఘర్షణ (2004 సినిమా)

**ఘర్షణ** 2004 లో గౌతమ్ మేనన్ దర్శకత్వంలో విడుదలైన యాక్షన్ కథాచిత్రం. ఇందులో వెంకటేష్, ఆసిన్ ముఖ్యపాత్రల్లో నటించారు. ఇది గౌతమ్ మేనన్ ముందుగా తమిళంలో తీసిన *కాక్క కాక్క* అనే చిత్రానికి పునర్నిర్మాణం. తమిళంలో సూర్య, జ్యోతిక జంటగా నటించారు. హ్యారిస్ జయరాజ్ సంగీత దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలోని పాటలు ప్రేక్షకాదరణ పొందాయి.

## కథ
ఒక అందమైన కొలను ఒడ్డున ఒక గెస్ట్ హౌస్ నుండి ఉన్నట్టుండి ఒక వ్యక్తి ఎగిరి నీళ్ళలో పడతాడు. బుల్లెట్ గాయాలతో నీళ్ళ అడుగుకు చేరుకుంటుండగా అతను అంతరంగం పరిచయం చేసుకోవడం మొదలు పెడుతుంది. అతను రామచంద్ర ఐ. పి. ఎస్ హైదరాబాదు నగరానికి డిప్యూటీ కమీషనర్ ఆఫ్ పోలీసు (డి.సి.పి). అనాథగా పెరగడం వల్ల, కరుకైన పోలీసు వృత్తిని ఎంచుకున్నందువల్ల అతని మనసు కఠినంగా మారిపోయి అమ్మాయిలంటే దూరంగా ఉంటాడు. అతనికి న్యాయవ్యవస్థ మీద కూడా పెద్దగా నమ్మకం ఉండదు. కరుడు గట్టిన నేరస్థులు చేతికి చిక్కినపుడు వారిని పట్టుకుని చట్టానికి అప్పగించకుండా ఎన్ కౌంటర్ ద్వారా చంపేస్తుంటాడు. ఇతనికి సహకరించడానికి ప్రత్యేకంగా ఓ బృందం కూడా ఏర్పాటు చేసుకుని ఉంటాడు.

ఒకానొక సమయంలో మాయ అనే అమ్మాయిని చూసి ప్రేమలో పడతాడు. మాయ ఒక పాఠశాలలో ఉపాధ్యాయురాలు. ఆమె కూడా రామచంద్రతో ప్రేమలో పడుతుంది. కానీ తన వృత్తి వల్ల ఆ అమ్మాయికి హాని కలగవచ్చనే ఉద్దేశంతో ఆమెకు దూరంగా ఉంటుంటాడు. కానీ ఎలాగోలా మనసుకి నచ్చజెప్పుకుని ఆమెను పెళ్ళి చేసుకుంటాడు.

ఒకానొక ఎన్ కౌంటర్ లో రామచంద్ర ఒరిస్సాకు చెందిన దాస్ అనే ఒక నేరస్థుడిని మట్టుపెడతాడు. అప్పటి నుంచి అతనికి సమస్యలు మొదలవుతాయి. దాస్ తమ్ముడైన పాండా తన అన్న మరణానికి ప్రతీకారం తీర్చుకుంటానని ప్రతిజ్ఞ చేస్తాడు. అందులో భాగంగా రామచంద్ర బృందంలోని స్నేహితులు, వారి కుటుంబాలను చంపడమే లక్ష్యంగా పెట్టుకుంటాడు. మాయను కూడా అతని మనుషులు అపహరిస్తారు. తన భార్యను రక్షించుకుని పాండాను ఎలా వదిలించుకున్నాడన్నది మిగతా కథ.

## నిర్మాణం
ఈ పాత్రలో అసలైన పోలీసులా కనిపించడం కోసం వెంకటేష్ హైదరాబాద్ పోలీస్ అకాడమీకి వెళ్ళి వాళ్ళ నడవడిని గమనించాడు. శరీరాకృతిని కూడా దానికి తగ్గట్టు మార్చుకున్నాడు. ఈ సినిమాలో మొదటగా కథానాయిక పాత్రకు సోనాలీ బెంద్రేని అనుకున్నారు. తర్వాత ఆ అవకాశం ఆసిన్ కు దక్కింది.

ప్రతినాయక పాత్ర పోషించిన సలీం బేగ్ కు ఈ సినిమా మంచి పేరు తెచ్చిపెట్టడమే కాకుండా మరిన్ని సినిమాల్లో అవకాశం లభించింది. ఈ సినిమా పాత్ర పేరు పాండాను తన పేరులో చేర్చుకున్నాడు.

## తారాగణం
* డి. సి. పి రామచంద్ర ఐ. పి. ఎస్ గా వెంకటేష్
* మాయగా ఆసిన్
* రాజేష్ గా రవిప్రకాష్
* పాండాగా సలీం బేగ్
* సత్యం రాజేష్
* డేనియల్ బాలాజీ
* వంశీకృష్ణ
* యానా గుప్తా (ప్రత్యేక నృత్యం)
* సలీం బేగ్

## పాటలు
హ్యారిస్ జయరాజ్ స్వరపరిచిన ఈ చిత్రంలోని అన్ని పాటలు ప్రేక్షకాదరణ పొందాయి. అన్ని పాటలు కులశేఖర్ రాశాడు. ఆదిత్య మ్యూజిక్ ద్వారా ఈ పాటలు విడుదలయ్యాయి. *అందగాడా అందగాడా*, *ఏ చిలిపి కళ్ళలోన కలవో* పాటలు తప్ప మిగతావన్నీ తమిళంలో స్వరపరిచిన బాణీలే వాడుకున్నారు. ఆడతనమా చూడతనమా ఆనే పాటలో యానా గుప్తా ప్రత్యేక నృత్యంలో కనిపిస్తుంది.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* 
* యూట్యూబులో ఘర్షణ సినిమా

వర్గం:తమిళ సినిమా పునర్నిర్మాణాలు
వర్గం:2004 తెలుగు సినిమాలు