మహేంద్ర కర్మ

**మహేంద్ర కర్మ** (5 ఆగస్టు 1950 – 25 మే 2013) ఛత్తీస్‌గఢ్ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన మూడుసార్లు ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికై మంత్రిగా, ఆ తరువాత 2004 నుండి 2008 వరకు ఛత్తీస్‌గఢ్ శాసనసభలో ప్రతిపక్ష నాయకుడిగా పని చేశాడు.

మహేంద్ర కర్మ 2005లో ఛత్తీస్‌గఢ్‌లోని మావోయిస్టు గ్రూపు అయిన నక్సలైట్లకు వ్యతిరేకంగా సల్వా జుడుం ఉద్యమాన్ని నిర్వహించడంలో కీలక పాత్ర పోషించాడు. ఆయన సుక్మాలో తన పార్టీ నిర్వహించిన పరివర్తన్ ర్యాలీ సమావేశం నుండి తిరిగి వస్తుండగా దర్భా లోయలో 2013 మే 25న నక్సలైట్ల దాడిలో హత్యకు గురయ్యాడు.
## తొలినాళ్ళ జీవితం & కుటుంబం
మహేంద్ర కర్మ దంతేవాడ జిల్లాలోని దారాబోడ కర్మ దంపతులకు 1950 ఆగస్టు 5న జన్మించాడు.  ఆయన 1969లో జగదల్‌పూర్‌లోని బస్తర్ హయ్యర్ సెకండరీ స్కూల్ నుండి ఉన్నత మాధ్యమిక విద్యను, 1975లో దంతేశ్వరి కళాశాల నుండి గ్రాడ్యుయేషన్ పూర్తి చేశాడు.  ఆయన అన్నయ్య లక్ష్మణ్ కర్మ పార్లమెంటు సభ్యుడిగా, అంతకుముందు  నక్సల్టీలు భైరామ్‌గడ్ జనపాద్ పంచాయతీ అధ్యక్షుడిగా ఉన్న ఆయన సోదరుడు పొడియారామ్‌ను హత్య చేశారు. ఆయన తరువాతి కాలంలో బంధువులలో దాదాపు 20 మందిని వారు హత్య చేశారు. ఆయన కుమారుడు చవీంద్ర కర్మ దంతేవాడ జిలా పంచాయతీ ఛైర్మన్‌గా ఉన్నారు, మావోయిస్టుల హిట్‌లిస్ట్‌లో ఉన్నారు, దీపక్ కర్మ ప్రస్తుతం (2013 నాటికి) దంతేవాడ నగర పంచాయతీ అధ్యక్షుడిగా ఉన్నాడు.
## రాజకీయ జీవితం
మహేంద్ర కర్మ తన రాజకీయ జీవితాన్ని భారత కమ్యూనిస్ట్ పార్టీతో ప్రారంభించి, 1980 మధ్య ప్రదేశ్ శాసనసభ ఎన్నికలలో తొలిసారి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యాడు. ఆయన ఆ తరువాత భారత జాతీయ కాంగ్రెస్‌ పార్టీలో చేరి అవిభక్త బస్తర్ జిల్లా పంచాయతీకి మొదటి అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికయ్యాడు. మహేంద్ర కర్మ 1996 లోక్‌సభ ఎన్నికల్లో బస్తర్ నుండి స్వతంత్ర అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి లోక్‌సభ సభ్యుడిగా ఎన్నికై తరువాత తిరిగి కాంగ్రెస్‌ పార్టీలో చేరాడు.

మహేంద్ర కర్మ 1998 మధ్య ప్రదేశ్ శాసనసభ ఎన్నికలలో రెండోసారి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికై అవిభక్త మధ్యప్రదేశ్‌లో దిగ్విజయ సింగ్ మంత్రివర్గంలో జైళ్ల మంత్రిగా పని చేశాడు. ఛత్తీస్‌గఢ్‌ను దాని మాతృ రాష్ట్రం మధ్యప్రదేశ్ నుండి వేరు చేసిన తర్వాత అజిత్ జోగి మంత్రివర్గంలో పరిశ్రమ,వాణిజ్య మంత్రిగా పని చేశాడు. ఛత్తీస్‌గఢ్‌ రాష్ట్రంలో 2003లో జరిగిన శాసనసభ ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్ పార్టీ ఓటమి తరువాత ఆయన రాష్ట్ర శాసనసభలో ప్రతిపక్ష నాయకుడిగా నియమితులయ్యాడు.  2008  ఎన్నికల్లో బస్తర్‌లోని 11 సీట్లలో 10 సీట్లను బిజెపి కైవసం చేసుకోవడంతో కాంగ్రెస్ మళ్ళీ ఓడిపోయింది. ఆయన 158,520 ఓట్లు (35.19%) సాధించాడు. ఆయన  ప్రాంతీయ మావోయిస్టు తిరుగుబాటుకు వ్యతిరేకంగా కఠినమైన వైఖరి తీసుకున్నందుకు ఈ ప్రాంతంలో ఆయనను "బస్తర్ టైగర్" పిలుస్తారు.
### నక్సల్ వ్యతిరేక ఉద్యమం
మహేంద్ర కర్మ 1991లో ఛత్తీస్‌గఢ్‌లో నక్సలైట్ వ్యతిరేక "సల్వా జుడుం" ఉద్యమాన్ని ఆ తరువాత  ఎక్కువగా స్థానిక వ్యాపారులు, వ్యాపారవేత్తలతో కూడిన జన్ జాగరణ్ అభియాన్‌ను ప్రారంభించాడు. కొంతకాలం తర్వాత ఆ ఉద్యమం కూలిపోయింది. మావోయిస్టులకు వ్యతిరేకంగా పని చేస్తున్న కారణంగా ఆయన మావోయిస్టుల హిట్‌లిస్ట్‌లో ఉండడంతో అతని రక్షణ కోసం Z+ భద్రత కల్పించింది.

## మరణం
2013 మే 25న కాంగ్రెస్ పార్టీ పరివర్తన్ యాత్ర సుక్మా జిల్లాకు చేరుకుంది. ఝిరం లోయ వద్దకు కాంగ్రెస్ యాత్ర వాహన కాన్వాయ్ చేరగానే మావోయిస్టులు ఐఈడీని పేల్చారు. దీంతో 30వ జాతీయ రహదారిపై పెద్ద గుంత ఏర్పడింది. యాత్ర వాహనం ముక్కలు ముక్కలైంది. ఈ పేలుడు అనంతరం కాన్వాయ్‌పై మావోయిస్టులు విచక్షణారహితంగా కాల్పులు జరిపారు. 27 మంది కాంగ్రెస్ నాయకులు, భద్రతా సిబ్బంది, సామాన్య ప్రజలను హత్యకు గురయ్యారు. చనిపోయిన వారిలో మాజీ మంత్రి మహేంద్ర కర్మ, పార్టీ రాష్ట్ర అధ్యక్షుడు నందకుమార్ పటేల్, వీసీ శుక్లా, దినేశ్ పటేల్, ఉదయ్ ముద్లియార్ ఉన్నారు. 

ఈ దాడికి బాధ్యత వహిస్తున్నట్లు మే 27న నక్సలైట్లు ఒక ప్రకటన విడుదల చేశారు, ఈ దాడిని "సల్వా జుడుం వ్యవస్థాపకుడు మహేంద్ర కర్మకు సల్వా జుడుం చేసిన దురాగతాలకు శిక్ష - నంద్ కుమార్ పటేల్ ప్రజలను అణచివేస్తున్నాడు. కేంద్రంలో ఆయన హయాంలో బస్తర్ ప్రాంతంలో పారామిలిటరీ దళాలను మోహరించారు" అని పేర్కొన్నారు.  
## ఇవి కూడా చూడండి
* హత్యకు గురైన భారతీయ రాజకీయ నాయకుల జాబితా
## మూలాలు

వర్గం:ఛత్తీస్‌గఢ్ వ్యక్తులు
వర్గం:ఛత్తీస్‌గఢ్ రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ నాయకులు