కాలక్రమం లో గుంటూరు

భారతదేశం – గుంటూరు ప్రాంతంలో జరిగిన ముఖ్యమైన చారిత్రక సంఘటనల కాలక్రమం

**కాలక్రమం లో [[గుంటూరు]]**  భారతదేశ చరిత్ర వేల సంవత్సరాలుగా సంస్కృతి, సంప్రదాయాలు, వేద విజ్ఞానం, పురాణాల ద్వారా భద్రపరచబడింది. సంప్రదాయ కాల గణన యుగ చక్రాల ఆధారంగా ఉంటుంది. ఈ కాలక్రమంలో పేర్కొన్న రెండు ఇతిహాస సంఘటనలు సంప్రదాయ కాలప్రమాణం ఆధారంగా ఉన్నాయి. గుంటూరు జిల్లా భారతదేశంలో అత్యంత ప్రాచీన మానవ నివాసాలకు ఆధారాలు కలిగిన ప్రాంతంగా గుర్తించబడింది. పాతరాతి యుగానికి చెందిన పనిముట్లు ఇక్కడ లభించడం ఈ విషయానికి నిదర్శనం.

## ఇతిహాస కాలం (సంప్రదాయ కాలప్రమాణం)

### చివరి త్రేతాయుగం
ఈ యుగంలో రామాయణ ఇతిహాసం జరిగింది. శ్రీరాముడు, సీతాదేవి, లక్ష్మణుడు ఈ ప్రాంతాన్ని సందర్శించినట్లు సంప్రదాయం చెబుతుంది. ప్రస్తుతం గుంటూరు జిల్లాలోని సీతానగరం ఆ ప్రాంతంగా భావించబడుతుంది.

### చివరి ద్వాపరయుగం
thumb|గుత్తికొండలో ఒక బిలం (ఇటువంటివి ఎన్నో ఉన్నాయి
ఈ యుగంలో మహాభారత ఇతిహాసం జరిగింది. అజ్ఞాతవాస కాలంలో పాండవులు గుంటూరు ప్రాంతంలోని గుత్తికొండ  సమీప ప్రాంతాన్ని, ఉండవల్లి గుహలను సందర్శించినట్లు విశ్వసించబడుతుంది..                                                                                                                                          

.

**

## ప్రాచీన కాలం నుంచి మధ్యయుగం వరకు (1600 ఏడీ వరకు)
కుడి|thumb|160x160px|గర్థపురి లో  ఒక పురాతన దేవాలయం

* క్రీ.పూ. 500 – ప్రస్తుతం భట్టిప్రోలు గా పిలవబడుతున్న ప్రాతిపాలపురం రాజ్యం గుంటూరు జిల్లాలో తొలి ప్రసిద్ధ రాజ్యంగా అవతరించింది.

* క్రీ.పూ. 230 – శాసన ఆధారాల ప్రకారం భట్టిప్రోలును కుబేర రాజు పాలించాడు. తరువాత సాల వంశ రాజులు పరిపాలించారు.

* క్రీ.పూ. 200 ప్రాంతంలో బౌద్ధ తత్త్వవేత్త ఆచార్య నాగార్జున ఈ ప్రాంతంలో నివసించారు.

* క్రీ.పూ. 200 ప్రాంతంలో అభ్రకం (మైకా) గుంటూరు ప్రాంతంలో తొలిసారిగా కనుగొనబడింది. దీనిని ఆచార్య నాగార్జున కనుగొన్నారని సంప్రదాయం.

* క్రీ.శ. 900 వరకు ఈ ప్రాంతం శాతవాహనులు, ఆంధ్ర ఇక్ష్వాకులు, పల్లవులు, ఆనంద గోత్రికులు, విష్ణుకుండినులు, కోట వంశీయులు, చాళుక్యులు వంటి రాజవంశాల ఆధీనంలో కొనసాగింది.
* .క్రీ. శ. 900 – వేంగి చాళుక్య రాజు అమ్మరాజు మొదటి ఈ ప్రాంతాన్ని పాలించాడు. ఆ కాలంలో ఈ ప్రాంతాన్ని గర్తపురి అని పిలిచేవారు.
* క్రీ.శ. 1180 – పల్లవ నాడులో ప్రసిద్ధమైన యుద్ధం జరిగింది. దీనిని “ఆంధ్ర కురుక్షేత్రం”గా చరిత్రలో పేర్కొంటారు.

* క్రీ.శ. 1300 – తెలుగు మహాభారత రచనలో భాగస్వామి అయిన శ్రీ తిక్కన సోమయాజి తన పూర్వీకుల స్వస్థలంగా గుంటూరును పేర్కొన్నారు.
* క్రీ. శ. 1509 – విజయనగర సామ్రాజ్యంలో అష్టదిగ్గజులుగా ప్రసిద్ధి చెందిన పండితుల వర్గంలో తెనాలి రామలింగకవి చేరారు.

## ఆధునిక పూర్వ కాలం (17వ శతాబ్దం – 18వ శతాబ్దం)
కుడి|thumb|160x160px|గుంటూరు యుద్ధం

* 1687 – గోల్కొండ కుతుబ్ షాహీ సుల్తానేట్‌ను ఔరంగజేబు జయించిన తరువాత గుంటూరు మొఘల్ సామ్రాజ్యంలో భాగమైంది.

* 1750 – ఫ్రెంచ్ వారు గుంటూరు ప్రాంతాన్ని ఆక్రమించి పరిపాలన చేపట్టారు.

* 1780 – మైసూరు నుంచి గుంటూరు వరకు విస్తరించిన ప్రాంతాల్లో గుంటూరు యుద్ధం జరిగింది. ఈ యుద్ధంలో భారత సైన్యం బ్రిటిష్ సైన్యంపై రాకెట్లను వినియోగించింది.

* 1788 – గుంటూరు బ్రిటిష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ ఆధీనంలోకి వచ్చి మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీ జిల్లాగా మారింది.

## ఆధునిక కాలం (19వ శతాబ్దం – 20వ శతాబ్దం)

* 1868 – ఆగస్టు 18న జరిగిన సూర్యగ్రహణం సమయంలో ఫ్రెంచ్ ఖగోళ శాస్త్రవేత్త పియరీ జాన్సెన్ గుంటూరు నగరంలో హీలియం మూలకాన్ని కనుగొన్నారు.

* 1885 – గుంటూరులో ఆంధ్ర క్రైస్తవ కళాశాల స్థాపించబడింది.

* 1899 – భారత స్వాతంత్య్ర  ఉద్యమంలో భాగంగా **[[మహాత్మా గాంధీ]]** గుంటూరులో ప్రజా సభ నిర్వహించారు. ఈ సభలో పట్టాభి సీతారామయ్య, కొండ వెంకటప్పయ్య పాల్గొన్నారు. గుంటూరు నుంచి బాపట్ల వరకు పాదయాత్ర జరిగింది.

* 1912 – గుంటూరు చెందిన ఒక అమెరికన్ కుటుంబం  టైటానిక్ నౌకలో ప్రయాణించి ప్రమాదం నుంచి సురక్షితంగా బయటపడిన ఏకైక భారతీయ కుటుంబంగా గుర్తింపు పొందింది.

* 1922 – టంగుటూరి ప్రకాశం పంతులు నాయకత్వంలో గుంటూరులో పౌర అవిధేయత ఉద్యమం జరిగింది. సుమారు 30,000 మంది స్వచ్ఛంద కార్యకర్తలు పాల్గొన్నారు.

* thumb|1936 లొ స్థాపించిన హిందూ కళాశాల1930 – హిందూ హైస్కూల్ స్థాపించబడింది. తరువాత ఇది గుంటూరు హిందూ కళాశాలగా మారింది.                                 

* 1936 – భారతదేశంలో తొలి సెంట్రల్ టొబాకో రీసెర్చ్ ఇన్స్టిట్యూట్ గుంటూరులో ప్రారంభమైంది.

* 1946 – గుంటూరు వైద్య కళాశాల స్థాపించబడింది.

* 1947 – భారతదేశం బ్రిటిష్ పాలన నుంచి స్వాతంత్య్రం  పొందింది.

* 1947 – జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ ప్రభుత్వం గుంటూరుకు చెందిన జనాబ్ గాలిబ్ సాహెబ్‌ను తొలి లోక్‌సభ సభ్యునిగా నియమించింది.

* 1952 – గుంటూరు ప్రజలు సిస్ట్ల నరసింహారావును తమ లోక్‌సభ సభ్యునిగా ఎన్నుకున్నారు.

* 1953 – ఆంధ్ర రాష్ట్ర ఏర్పాటు ఉద్యమంలో గుంటూరు ప్రాంతం కీలక పాత్ర పోషించింది. టి. ప్రకాశం (T.Prakasam) రాష్ట్ర తొలి ముఖ్యమంత్రిగా బాధ్యతలు స్వీకరించారు.

* 1954 – జూలై 5న గుంటూరులో రాష్ట్ర హైకోర్టు స్థాపించబడింది.

## సమకాలీన కాలం (1964 – 2014
* 1964 – గుంటూరు నగరంలో సెయింట్ ఇగ్నేషియస్ ఈఎం హైస్కూల్, సెయింట్ ఇగ్నేషియస్ బాలికల హైస్కూల్ ప్రారంభమయ్యాయి.
* నల్లపాడులో లోయోలా పబ్లిక్ స్కూల్ స్థాపించబడింది. ఇది ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని అతిపెద్ద పాఠశాలల్లో ఒకటి.
* 1967 – నల్లపాడులో(Nallapadu) ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం( Andhra University) గుంటూరు ప్రాంగణం ప్రారంభమైంది.
* thumb|ఆచార్య నాగార్జున యూనివర్సిటీ ముఖ్య ద్వారం1976 – ఆచార్య నాగార్జున విశ్వవిద్యాలయం (Acharya Nagarjuna University)స్థాపించబడింది.                                            

* 1985 – గుంటూరులో తొలి ఇంజినీరింగ్ కళాశాల అయిన ఆర్‌వీఆర్ అండ్ జెసీ ఇంజినీరింగ్ (RVR &amp;amp; JC College of Engineering) కళాశాల ప్రారంభమైంది.

* 1992 – గుంటూరు జనరల్ ఆసుపత్రిలో సంయుక్త కవలలను విజయవంతంగా వేరు చేశారు.

* 1995 – ఆగస్టు నెలలో గుంటూరు మున్సిపాలిటీ మున్సిపల్ కార్పొరేషన్‌గా మారింది.

* 2003 – భారతీయ రైల్వేలో గుంటూరు డివిజనల్ ప్రధాన కార్యాలయంగా మారింది.

* 2004 – రద్దీ తగ్గించేందుకు రెడ్డిపాలెం స్టేషన్‌ను న్యూ గుంటూరు ట్రాన్సిట్ పాయింట్‌గా అభివృద్ధి చేశారు.
* 2006 – అక్టోబర్ 4న గుంటూరు ఆకాశంలో అరుదైన గులాబీ–నారింజ రంగు కాంతి దర్శనమిచ్చింది.
* 2009 – ఫిబ్రవరి 9న విజ్ఞాన్ విశ్వవిద్యాలయం స్థాపించబడింది. ఇది ప్రాంతంలో తొలి ప్రైవేట్ విశ్వవిద్యాలయం.
* 2009 – సెప్టెంబర్ 3న వైఎస్ రాజశేఖర రెడ్డి మరణానంతరం గుంటూరు ప్రాంతానికి చెందిన కె. రోశయ్య ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రిగా బాధ్యతలు స్వీకరించారు.
* 2012 – జూలై 12న పది పరిసర గ్రామాలు గుంటూరు మున్సిపల్ కార్పొరేషన్‌లో విలీనం చేయబడ్డాయి. నగరం విస్తీర్ణ పరంగా రాష్ట్రంలో మూడవ స్థానంలో నిలిచింది.
* thumb|అంధ్ర ప్రదేష్ సెక్రటెరియట్ భవనం, అమరావతి , గుంటూరు2014 – గుంటూరు నగరం ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంతంలో భాగంగా మారింది.                                       

*  ----
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ చరిత్ర

వర్గం:గుంటూరు జిల్లా