open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
నారాయణ పురుషోత్తమ మల్లయ్య

**నారాయణ పురుషోత్తమ మల్లయ్య** కొంకణి భాషా ఉద్యమం, సాహిత్యానికి ప్రసిద్ధి చెందిన భారతీయ రచయిత. కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం గ్రహీత అయిన అతనికి 2015లో భారత ప్రభుత్వం దేశ నాల్గవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీతో సత్కరించింది.
## జీవిత చరిత్ర
నారాయణ పురుషోత్తమ మల్లయ్య 1929 మే 7న దక్షిణ భారతదేశంలోని కేరళ రాష్ట్రంలో కొచ్చి తీర ప్రాంత పట్టణమైన మట్టంచెరిలో జన్మించాడు. అతని తల్లి ఎన్.ఎం. సరస్వతి భాయ్ కేరళ రాష్ట్రంలో మొట్టమొదటి మహిళా ఉపాధ్యాయురాలిగా ప్రసిద్ధి చెందింది. అతను తన ప్రాథమిక విద్యను మట్టంచెరిలోని టి.డి. పాఠశాలలో, ఎర్నాకుళంలోని ప్రభుత్వ కమర్షియల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌లో చదివాడు. రాష్ట్ర ప్రభుత్వ గుర్తింపు పొందిన కామర్స్ సంస్థ రామకృష్ణ టెక్నికల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌ను 1958లో స్థాపించడం ద్వారా ఉపాధ్యాయుడిగా తన వృత్తిని ప్రారంభించాడు.

1951 జనాభా లెక్కల నివేదిక కొంకణిని మరాఠీ మాండలికంగా వర్గీకరించినప్పుడు దానికి వ్యతిరేకంగా మల్లయ్య ఉద్యమాన్ని ప్రారంభించాడు. 1961లో తదుపరి జనాభా లెక్కల నివేదిక ప్రచురించబడే నాటికి కొంకణికి భాషా హోదాను పొందడంలో విజయం సాధించాడు. 1966లో అప్పటి భారత ప్రధాని ఇందిరా గాంధీకి విజ్ఞప్తి చేయడం ద్వారా కొంకణికి జాతీయ భాషా హోదా పొందాలనే ఉద్యమాన్ని ప్రారంభించాడు. 1992లో ఆ భాష ఎనిమిదవ షెడ్యూల్‌లో చేర్చబడినప్పుడు అతని ప్రయత్నాలు విజయవంతమయ్యాయి. కొంకణి ప్రచార సభ స్థాపనలో, కొట్టాయంలోని మహాత్మా గాంధీ విశ్వవిద్యాలయంలో కొంకణి భాషా అధ్యయనాల పీఠం ఏర్పాటులో కూడా అతని సేవలు గుర్తించబడ్డాయి.

మల్లయ్య 21 పుస్తకాలను రచించాడు. వాటిలో ఆంగ్ల అనువాదంతో కూడిన 100 పద్యాల కొంకణి కవిత *వేదాంత భూషణ గురూజీ పండిట్ నారాయణ అనంత శర్మ శాస్త్రి శతకం*, 133 అధ్యాయాలలో 1330 ద్విపదలతో కూడిన తమిళ ఇతిహాసం తిరుక్కురల్‌ కొంకణి అనువాదాలు ఉన్నాయి. అతను ఎన్.ఎం. సరస్వతి భాయ్, సునీతి కుమార్ చటర్జీ, డాక్టర్ టి.ఎం.ఎ. పాయ్ ల జీవిత చరిత్రలను పద్య రూపంలో రాయడమే కాకుండా జ్ఞానప్పనతో పాటు వళ్ళతోల్, రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ కు చెందిన అనేక ఇతర ముఖ్యమైన రచనలను కూడా అనువదించాడు. *గోవింద పాయ్ శతకం*, *[[కోల్‌కాతా|కలకత్తా]] నగరి వర్ణన* అతని ఇతర ప్రముఖ రచనలలో రెండు.

కొంకణి సాహిత్యానికి మల్లయ్య కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం అందుకున్నాడు. 2005లో కొంకణి భాషా ప్రచార సభ నుండి 'కొంకణి పితామహ' బిరుదును కూడా పొందాడు. 2015లో భారత ప్రభుత్వం అతనికి పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీని ప్రకటించి, గణతంత్ర దినోత్సవ గౌరవాల జాబితాలో చేర్చింది.

## ఇవి కూడా చూడండి

* కొంకణి భాష
* కొంకణి భాషా ఆందోళన
* కొంకణిలోకి తిరుక్కురల్ అనువాదాలు

## మూలాలు

## మరింత చదవడానికి
* 

## బాహ్య లింకులు
* 

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1929 జననాలు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
జైశెట్టి రమణయ్య

**డాక్టర్ జైశెట్టి రమణయ్య** (1939 – 27 మార్చి 2026) తెలంగాణకు చెందిన ప్రముఖ చరిత్రకారుడు, ఉపాధ్యాయుడు. తెలంగాణ తొలి ముఖ్యమంత్రి కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖర్ రావు (కేసీఆర్‌) కు ఇంటర్మీడియట్ స్థాయిలో  గురువుగా ప్రసిద్ధి చెందారు. బోధనారంగంలో సుమారు నలభై సంవత్సరాలపాటు సేవలందించారు.

## ప్రారంభ జీవితం
జైశెట్టి రమణయ్య 1939 లో తెలంగాణ లోని జగిత్యాల లో జన్మించారు. ప్రాథమిక విద్య, మెట్రిక్యులేషన్‌ను జగిత్యాల లోనే పూర్తి చేశారు. అనంతరం ఉపాధ్యాయ శిక్షణ పొందారు.

## ఉపాధ్యాయ జీవితం
రమణయ్య 1955లో వెల్గటూర్ మండలం కిషన్‌రావుపేట పాఠశాలలో ఉపాధ్యాయుడిగా తన సేవలను ప్రారంభించారు. అనంతరం పాఠశాల ఇన్‌స్పెక్టర్‌గా, జగిత్యాల మల్టీపర్పస్ హైస్కూల్‌లో సాంఘిక, ఇంగ్లిష్ ఉపాధ్యాయుడి గా పనిచేశారు.

చరిత్రలో పీజీ పూర్తి చేసిన తరువాత 1970లో లెక్చరర్‌ గా పదోన్నతి పొంది సిద్దిపేట ప్రభుత్వ డిగ్రీ కళాశాలలో పనిచేశారు. ఆ సమయంలోనే కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖర్ రావు కు చరిత్ర బోధించారు. 1974లో జగిత్యాల ఎస్‌కేఎన్‌ఆర్‌ డిగ్రీ కాలేజీకి బదిలీ అయ్యారు.

1985లో సెంట్రల్ యూనివర్సిటీ నుండి పీహెచ్‌డీ పట్టా పొందారు. 1996లో ఉద్యోగ విరమణ చేశారు.

## పురస్కారాలు
* జాతీయ స్థాయిలో ఉత్తమ ఎన్యూమరేటర్‌గా ఎంపికై రాష్ట్రపతి చేతుల మీదుగా అవార్డు అందుకున్నారు.

## మరణం
రమణయ్య 27 మార్చి 2026న జగిత్యాల లో తన స్వగృహంలో కన్నుమూశారు. ఆయనకు 87 సంవత్సరాలు. కొంతకాలంగా వృద్ధాప్య సమస్యలతో బాధపడుతున్నారు.

## సంతాపం
రమణయ్య మరణంపై తెలంగాణ తొలి ముఖ్యమంత్రి కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖర్ రావు సంతాపం తెలిపారు. తన గురువుగా, ఆత్మీయుడిగా ఉన్న రమణయ్యతో ఉన్న అనుబంధాన్ని ఈ సందర్భంగా స్మరించుకున్నారు.

## మూలాలు

వర్గం:తెలంగాణకు చెందిన విద్యావేత్తలు
వర్గం:భారతీయ చరిత్రకారులు
వర్గం:1939 జననాలు
వర్గం:2026 మరణాలు
వర్గం:జగిత్యాల జిల్లా వ్యక్తులు
శివనేరి గుహలు

**శివనేరి గుహలు** సుమారు క్రీ. శ. 1వ శతాబ్దంలో బౌద్ధ సన్యాసుల కోసం తవ్విన కృత్రిమ గుహలు. ఇవి ఇప్పుడు భారతదేశంలోని జున్నార్ నైరుతి దిశలో 2 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న శివనేరి కొండపై ఉన్న ప్రసిద్ధ పర్యాటక ఆకర్షణలు. జున్నార్ నగరం చుట్టూ ఉన్న ఇతర గుహలు: మన్మోడి గుహలు, లెన్యాద్రి, తుల్జా గుహలు. 

## వివరణ
శివనేరి బౌద్ధ గుహలు శివనేరి కోట సమీపంలో శివాజీ మహారాజు జన్మించిన కొండపై ఉన్నాయి. ఇది క్రీ. శ. 1వ శతాబ్దం మొదటి భాగంలో తవ్విన 60 గుహల సమూహం. క్రీ. శ. 2 వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో, ఈ గుహలు బౌద్ధ కార్యకలాపాలకు అభివృద్ధి చెందుతున్న కేంద్రంగా ఉండేవి. గుహలు తప్పనిసరిగా విహారాలు లేదా చిన్న కణాలతో తయారు చేయబడ్డాయి, కానీ చైత్యాలు కూడా ఉన్నాయి. శివనేరి పర్వతం ఏర్పడిన పశ్చిమ-తూర్పు-దక్షిణ త్రిభుజానికి మూడు వైపులా ఈ గుహలు చెల్లాచెదురుగా ఉన్నాయి.

ఈ గుహలు కొండ చుట్టూ చెల్లాచెదురుగా ఉన్నాయి, అనేక సమూహాలుగా వర్గీకరించబడ్డాయి: తూర్పు సమూహం (1,2 & 3) పశ్చిమ సమూహం, దక్షిణ సమూహం. అత్యంత ముఖ్యమైన గుహలలో, మనం ప్రస్తావించవచ్చు:

* గుహ 26-రెండు అంతస్తుల విహార
* 45వ గుహ-"బారా-కోట్రి" అని పిలువబడే, ఇది నివాస సన్యాసుల కోసం 12 గదులను కలిగి ఉంది.

Shivneri_fort1.JPG|జున్నార్ నుండి చూసిన శివనేరి కొండ, తూర్పు వైపు  
Caves around Junnar.jpg|జున్నార్ నగరం చుట్టూ ఉన్న శివనేరి గుహలతో సహా బౌద్ధ గుహల స్థానం
Shivneri caves East facing group 3.jpg|శివనేరి తూర్పు ముఖం, గ్రూప్ 3.
Shivneri East facing Group 1.jpg|శివనేరి తూర్పు ముఖం, గ్రూప్ 1.


## దక్షిణ ముఖం: మహా చైత్య (గుహ 47)
గుహ 47 శివనేరి ()  దక్షిణ ముఖంలో ఉంది. ఇది ఈ సమూహంలోని అత్యంత విశేషమైన చైత్యాలలో ఒకటి. లోపల నాసిక్‌లో (పాండవ్లేని గుహలు) కనిపించే వాటిని పోలిన రెండు గుండ్రని స్తంభాలు  అంచెల శిఖరాలు ఉన్నాయి. ఈ హాలు 9.9x6.5m కొలుస్తుంది, 5.8 మీటర్ల ఎత్తు కలిగి ఉంది. ఈ గుహలో పైభాగంలో "రైలు నమూనా" తో చాలా అందమైన స్తూపము ఉంది. ఇది ఒక పరాసోల్ ద్వారా అధిగమించబడుతుంది . పైకప్పు రంగులో పెయింట్ చేయబడింది, దీనిలో చతురస్రాలు ఉంటాయి, ఇవి రంగు (నారింజ, గోధుమ & తెలుపు) కేంద్రీకృత వృత్తాలు.

చైత్య దాని బయటి ముఖం మీద ఒక వ్యాపారి అంకిత శాసనం ఉంది:ధర్మ ప్రబోధకుడు, విశిష్ట కుటుంబ పెద్ద అయిన వీరసేనకుడు, అందరి మేలు & ఆనందం కోసం, పుణ్యక్షేత్రం నిమిత్తం సమర్పించిన ఒక పవిత్రమైన దానధర్మం.— గొప్ప చైత్యం శాసనం

Shivneri south facing group of caves.jpg|శివనేరి దక్షిణ ముఖంలోని గదులలో ఒకదాని అవశేషాలు.
Plan and section of the Shivneri Chaitya cave.jpg|చైత్యం పటం & విభాగం.
Shivneri Chaitya cave no47 dagoba.jpg|స్థూపం, గుహ నెం. 47.
Shivneri Chaitya cave no47 ceiling paintings.jpg|పైకప్పు చిత్రాలు, గుహ నెం. 47.
Shivenri Chaitya pillar.jpg|చైత్య గుహ స్తంభం
Shivneri Chaitya inscription.jpg|చైత్యం అంకిత శాసనం.


## యవనుల శాసనాలు

శివనేరిలో యవనులు ( ఇండో-గ్రీకులు ) చెక్కించిన రెండు బౌద్ధ శాసనాలు కనుగొనబడ్డాయి. అవి భారతదేశంలోని బౌద్ధమతంతో గ్రీకు సంతతికి చెందిన పురుషుల ప్రమేయాన్ని, అలాగే క్రీ.శ. 1వ శతాబ్దంలో భారతదేశంలో గ్రీకుల నిరంతర ఉనికిని క్రమంగా సంస్కృతీకరణను సూచిస్తున్నాయి.

గుహ 54 యవన శాసనం

గతాల పేరు మీద యవన ఇరిల రెండు చెరువులను దానం చేశాడు

67వ గుహలోని యవన శాసనం

 

ఈ రెండవ శాసనంపై, 'యవనస' అనే మొదటి పదానికి ఇరువైపులా త్రిరత్న మరియు స్వస్తిక ( తిరగబడిన) బౌద్ధ చిహ్నాలు అమర్చబడి ఉన్నాయి.
## మూలాలు

వర్గం:గుహలు
వర్గం:మహారాష్ట్రలోని గుహలు
ప్రాప్తి గౌడ

**ప్రాప్తి గౌడ** కర్ణాటక రాష్ట్రానికి చెందిన యువ రచయిత్రి. శారీరక వైకల్యాన్ని అధిగమించి, అరెభాషె అనే ప్రాంతీయ మాండలికంలో రచనలు చేస్తూ ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందింది. 22 ఏళ్ల వయసులోనే తన తొలి గ్రంథాన్ని రచించి సాహిత్య ప్రపంచంలో నిలిచింది.

## ప్రారంభ జీవితం
ప్రాప్తి గౌడ కర్ణాటకలోని దక్షిణ కన్నడ జిల్లా సుళ్లియా తాలూకాలోని అరంతోడు గ్రామంలో జన్మించింది. రైతు కుటుంబంలో జన్మించిన ఆమె చిన్నప్పటి నుంచే వైకల్యం వల్ల శారీరక సమస్యలను ఎదుర్కొంది. నడవడం కష్టమైనప్పటికీ, చదువు పై ఆసక్తితో పుస్తకాల ప్రపంచంలో మునిగిపోయింది.

## విద్య
ప్రస్తుతం పుత్తూరు లోని వివేకానంద కళాశాలలో బీఈడీ చదువుతోంది. భవిష్యత్తులో మాస్టర్స్ పూర్తి చేసి పీహెచ్‌డీ చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

## సాహిత్య ప్రస్థానం
ప్రాప్తి చిన్నప్పటి నుంచే కవితలు, వ్యాసాలు రాయడం ప్రారంభించింది. కన్నడ సాహిత్యం పై ఆసక్తితో పాటు, తన మాతృభాష అయిన అరెభాషెపై ప్రత్యేక మమకారం కలిగి ఉంది.

ఆమె తొలి పుస్తకం ***విమలవ్వన మూరు పిల్లిక*** (అర్థం: విమలమ్మ ముగ్గురు మనవలు) 98 పేజీల కథా సంకలనం. ఈ పుస్తకంలో అమ్మమ్మలు, మనవళ్లు మధ్య ఉండే మానవీయ బంధాలను గ్రామీణ నేపథ్యంలో ప్రతిబింబించింది.

## భాషా సేవ
ప్రాప్తి తన రచనలను అరెభాషె భాషలోనే రచించడం ద్వారా ఆ భాష పరిరక్షణకు కృషి చేసింది. ఈ భాష కర్ణాటకలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో మాట్లాడే ప్రత్యేక మాండలికం.

## పురస్కారాలు  గుర్తింపు
* 'కర్ణాటక అరెభాషె సంస్కృతి, సాహిత్య అకాడమీ' ద్వారా ఆమె పుస్తకం ప్రచురించబడింది.
* అకాడమీ ప్రచురించిన పుస్తకాలలో అతి చిన్న వయసులో రచన చేసిన రచయిత్రిగా గుర్తింపు పొందింది.

## వ్యక్తిగత జీవితం
ప్రాప్తి గౌడ తండ్రి చిన్నప్ప రైతు, తల్లి లక్ష్మి. వారి ప్రోత్సాహంతోనే ఆమె విద్య, సాహిత్యంలో ముందుకు సాగుతోంది.

## ప్రేరణ
శారీరక వైకల్యం ఉన్నప్పటికీ లక్ష్య సాధనలో అది అడ్డంకి కాదని ప్రాప్తి తన జీవితంతో నిరూపించింది. ఆమె కథ యువతకు ప్రేరణగా నిలుస్తోంది.

## మూలాలు

వర్గం:కన్నడ రచయితలు
వర్గం:భారతీయ మహిళా రచయితలు
వర్గం:జీవిత వ్యక్తులు
వర్గం:కర్ణాటకకు చెందిన వ్యక్తులు
వర్గం:వైకల్యాన్ని అధిగమించిన వ్యక్తులు
బహదూర్ కపాడియా

**బహదూర్ ఎడుల్జీ కపాడియా** (9 ఏప్రిల్ 1900 - 1 జనవరి 1973) 1920 నుండి 1935 వరకు ఫస్ట్-క్లాస్ క్రికెట్ ఆడిన భారతీయ క్రికెట్ ఆటగాడు.

## కెరీర్
కపాడియా ఒక వికెట్ కీపర్, ఉపయోగకరమైన లోయర్ మిడిల్ ఆర్డర్ బ్యాట్స్‌మన్. 1932లో జనార్దన్ నవ్లేకు భారత జట్టు రిజర్వ్ వికెట్ కీపర్‌గా, అతనికి అవకాశాలు పరిమితంగా ఉండేవి. అతను 1920–21 నుండి 1935–36 వరకు బాంబే క్వాడ్రాంగులర్‌లో పార్సీల తరపున తన ఫస్ట్-క్లాస్ క్రికెట్‌లో ఎక్కువ భాగం ఆడాడు. 1922–23, 1928–29లో వారి ఛాంపియన్‌షిప్ గెలుచుకున్న జట్లలో సభ్యుడు.

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు

* 
* Bahadur Kapadia at CricketArchive (subscription required)
వర్గం:ముంబై క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:భారతీయ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:1973 మరణాలు
వర్గం:1900 జననాలు
మైసూరు మహారాజుల జాబితా

మైసూరు రాజ్యాన్ని పాలించిన మహారాజుల జాబితా.

## మూలాలు

వర్గం:మైసూరు రాజ్యం
సప్తగ్రామ్

**సప్తగ్రామ్** (వాడుక భాషలో సత్గావ్ అని పిలుస్తారు) ఒక పురాతన ప్రధాన ఓడరేవు, ప్రాచీన, మధ్యయుగ బెంగాల్ లో దక్షిణ బెంగాల్ ప్రధాన నగరం, కొన్నిసార్లు రాజధాని. ప్రస్తుతం ఇది భారతదేశంలోని పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రంలో హూగ్లీ జిల్లాలో ఉంది. ఇది ఒక ప్రధాన రైల్వే జంక్షన్ అయిన బండెల్ నుండి సుమారు 4 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. ఇరవయ్యవ శతాబ్దం ప్రారంభం నాటికి, ఈ ప్రదేశం కొన్ని పూరి గుడిసెల సమూహంగా తగ్గిపోయింది. సరస్వతీ నది పూడిక తీయడం, తదనంతరం ఎండిపోవడం కారణంగా ఈ ఓడరేవును వదిలివేయవలసి వచ్చింది.

## పేరు వెనుక చరిత్ర
సప్తగ్రామ్ అనే పదానికి ఏడు గ్రామాలు అని అర్థం. వీటిని బన్స్‌బేరియా, కృష్ణాపూర్, బాసుదేవ్‌పూర్, నిత్యానందపూర్, సిబ్పూర్, సంబచోరా, బాలాద్ఘాటిగా గుర్తించారు.

## చరిత్ర

బినోయ్ ఘోష్ ప్రకారం, పురాతన ఓడరేవు తామ్రలిప్త నదిలో పూడిక చేరడం వల్ల 8వ శతాబ్దం నుండి క్షీణించడం ప్రారంభమైంది. బహుశా 9 నుండి 10వ శతాబ్దం వరకు సప్తగ్రామ్ ఓడరేవుగా ప్రాముఖ్యతను సంతరించుకోవడం ప్రారంభించింది. సప్తగ్రామ్ ఓడరేవు దాని వ్యాపార కేంద్రంతో కలిసి పాలురు, సేనులు పరిపాలించిన ముస్లిం పూర్వ యుగంలో ముఖ్యమైనదిగా మారింది. ముస్లిం యుగంలో, సప్తగ్రామ్ ప్రారంభం నుండి ఒక ముఖ్యమైన పరిపాలనా కేంద్రంగా ఉంది, 14 నుండి 16వ శతాబ్దం సప్తగ్రామ్ స్వర్ణయుగంగా పరిగణించబడింది. 1565లో, భుర్షుట్ మహారాజు రుద్రనారాయణ్ పఠాన్ల నుండి దీనిని స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. 1592లో పఠాన్లు సప్తగ్రామ్‌ను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకున్నారు. 17వ శతాబ్దంలో, బండెల్-హుగ్లీ-చిన్సురా ప్రాముఖ్యతను పొందడం ప్రారంభించాయి. 18వ శతాబ్దం నుండి, కోల్‌కతా బెంగాల్ ప్రధాన వ్యాపార, సాంస్కృతిక కేంద్రంగా ఎదగడం ప్రారంభించింది.

## ఇవి కూడా చూడండి
* భారతదేశంలో యూరోపియన్ వలసలు
* సప్తగ్రామ్ (విధానసభ నియోజకవర్గం)

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
*  ఈశ్వర్ గుప్తా సేతు, చుట్టుపక్కల ప్రాంతాల వికిమ్యాపియా ఉపగ్రహ వీక్షణ
వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్
వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ చరిత్ర
త్రిపుర క్రికెటర్ల జాబితా

త్రిపుర క్రికెట్ జట్టు తరపున ఫస్ట్-క్లాస్, లిస్ట్ A లేదా ట్వంటీ20 క్రికెట్ ఆడిన క్రికెటర్ల జాబితా ఇది. ఈ జట్టు భారత దేశీయ క్రికెట్‌లో పాల్గొంటుంది. 1985లో దీనికి ఫస్ట్-క్లాస్ హోదా లభించింది.

* అభిజిత్ చక్రవర్తి
* అర్కప్రభ సిన్హా
* అర్జున్ దేబ్నాథ్
* జయ్‌దీప్ బానిక్
* జయ్‌దీప్ భట్టాచార్జీ
* తిమిర్ చందా
* దీపాయన్ దేబ్బర్మ
* ద్వైపయన్ భట్టాచార్జీ
* నినాద్ కదమ్
* నిరుపమ్ సేన్
* నీలాంబుజ్ వత్స్
* పర్వేజ్ సుల్తాన్
* బిక్రంకుమార్ దాస్
* బిక్రమ్‌జిత్ దేబ్‌నాథ్
* బిషాల్ ఘోష్
* మణిశంకర్ మురాసింగ్
* రజత్ డే
* రాజేష్ బానిక్
* రాజీబ్ దత్తా
* వికీ సాహా
* వినీత్ జైన్
* వృద్ధిమాన్ సాహా
* శంకర్ పాల్
* సత్రాజిత్ లాహిరి

## మూలాలు

వర్గం:త్రిపురకు సంబంధించిన జాబితాలు
వర్గం:త్రిపుర క్రికెట్ క్రీడాకారులు
మధుగిరి

**మధుగిరి** భారతదేశంలోని కర్ణాటక రాష్ట్రంలో తుమకూరు జిల్లాలో ఉన్న ఒక నగరం. ఈ నగరానికి దక్షిణాన ఉన్న మధు-గిరి (తేనె-కొండ) అనే చిన్న కొండ నుండి ఆ పేరు వచ్చింది. మధుగిరి కర్ణాటక రాష్ట్రంలోని 34 విద్యా జిల్లాలలో ఒకటి.

## భూగోళశాస్త్రం
మధుగిరి  వద్ద ఉంది. దీని సగటు ఎత్తు 787 మీటర్లు (2582 అడుగులు).

కర్ణాటక రాష్ట్రంలోని తుమకూరు జిల్లాలో ఉన్న మధుగిరిలో మధుగిరి కోట ఉంది. మధు-గిరి ఒకే కొండ, ఆసియా మొత్తంలో రెండవ అతిపెద్ద ఏకశిలా పర్వతం. ఈ నగరం బెంగుళూరు నుండి  దూరంలో ఉంది, ఇది కోట, దేవాలయాలకు ప్రసిద్ధి చెందింది. ఈ కోట వాస్తుశిల్పానికి ప్రసిద్ధి చెందింది, దీన్ని చూడటానికి చాలా మంది పర్యాటకులు మధుగిరికి వస్తారు. ఒక పర్వతం నిటారుగా ఉండే వాలుపై ఉన్న ఈ కోటను విజయనగర సామ్రాజ్యం వారు నిర్మించారు.

## జనాభా వివరాలు
2001 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, మధుగిరి జనాభా 29,215. జనాభాలో పురుషులు 52%, స్త్రీలు 48% ఉన్నారు. మధుగిరి సగటు అక్షరాస్యత రేటు 72%, ఇది జాతీయ సగటు 59.5% కంటే ఎక్కువ: పురుషుల అక్షరాస్యత 77%, స్త్రీల అక్షరాస్యత 67%. మధుగిరిలో, జనాభాలో 11% మంది 6 సంవత్సరాల కంటే తక్కువ వయస్సు గలవారు.

### ఇక్కడ జన్మించిన ప్రముఖులు
* ఎం. ఎస్. రామయ్య - దాత, విద్యావేత్త, పారిశ్రామికవేత్త (జ. 1922; మ. 1997)
* అర్జున్ సర్జా - ప్రధానంగా కన్నడ, తమిళ చిత్రాలలో పనిచేస్తున్న సినీ నటుడు (జ. 1962)
* దొడ్డరంగేగౌడ - కన్నడ సినిమాలో పనిచేస్తున్న భారతీయ కవి, గీత రచయిత (జ. 1946) [2]

## దండిన మారమ్మ దేవాలయం
దండిన మారమ్మ దేవాలయం తుమకూరు జిల్లా మధుగిరి పట్టణం దక్షిణ ప్రవేశద్వారం వద్ద ఉన్న ఒక ప్రముఖ శక్తి క్షేత్రం. ఈ ఆలయం దండిన మారమ్మ దేవతకు అంకితం చేయబడింది, స్థానికులు ఈమెను ఆ ప్రాంతానికి రక్షక తల్లి-దేవతగా భావిస్తారు. జనవరి 2025లో, ఆలయ సాంప్రదాయ తెప్పోత్సవం (పడవ పండుగ) దాదాపు ఐదు దశాబ్దాల తర్వాత పునరుద్ధరించబడింది, చుట్టుపక్కల పట్టణాలు, గ్రామాల నుండి పెద్ద సంఖ్యలో ప్రజలు హాజరయ్యారు. చండికేశ్వరి, రాక్షసుడు మహిషాసురుడి వర్ణనలతో సహా అలంకరించబడిన ప్రవేశ ద్వారం శిల్పాలు, సాంప్రదాయ శిల్పాలకు కూడా ఈ ఆలయం ప్రసిద్ధి చెందింది.

## ఇవి కూడా చూడండి
* చన్నరాయణ దుర్గ
* తుమకూరు జిల్లా
* కర్ణాటకలోని తాలూకాలు
* శ్రావణదానహళ్లి

## మూలాలు

వర్గం:కర్ణాటక
వర్గం:కర్ణాటకలోని ప్రాంతాలు
మహ్మద్ అమీన్ (చరిత్రకారుడు)

**మహమ్మద్ అమీన్** (22 జనవరి 1928 – 15 డిసెంబర్ 2012) ఒక భారతీయ చరిత్రకారుడు. అతను జామియా హమ్‌దర్ద్ కు ఉపకులపతిగా ఉన్నాడు, ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయం లోని సెయింట్ స్టీఫెన్స్ కళాశాలలో నాలుగు దశాబ్దాల పాటు చరిత్రను బోధించాడు, 2010లో పద్మభూషణ్ పురస్కారాన్ని అందుకున్నాడు.
## తొలి జీవితం, కెరీర్
అమీన్ పూర్వపు యునైటెడ్ ప్రావిన్సెస్ లోని ప్రయాగ్‌రాజ్ జిల్లాలో గంగా నది ఒడ్డున ఉన్న కస్బా మౌ-ఐమాలో జన్మించాడు.

అమీన్ ఖుర్షీద్‌ను వివాహం చేసుకున్నాడు, ఈ దంపతులకు చరిత్రకారుడు, రోడ్స్ స్కాలర్ అయిన షాహిద్ అమీన్ అనే కుమారుడు, స్వయంగా మీడియా వ్యక్తి, ఉపాధ్యాయురాలైన గజాలా అనే కుమార్తె ఉన్నారు.

అతని పాఠశాల విద్య ప్రయాగ్‌రాజ్‌లో ప్రారంభమైంది, అక్కడి నుండి అతను మొఘల్ సరాయ్‌కు, చివరకు బనారస్ లోని క్వీన్స్ కాలేజియేట్ పాఠశాలకు మారాడు. తరువాత అతను 1945లో ప్రసిద్ధ చరిత్రకారుడు సర్ షఫాత్ అహ్మద్ ఖాన్ వద్ద అలహాబాద్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి చరిత్రలో పట్టభద్రుడయ్యాడు. అతను 1949లో అలీఘర్ ముస్లిం విశ్వవిద్యాలయం నుండి చరిత్ర, న్యాయశాస్త్రం రెండింటిలోనూ తన మాస్టర్స్ డిగ్రీని పొందాడు.

### విద్యా రంగం
మహమ్మద్ అమీన్ 1947లో బచ్చన్ అనే న్యాయవాది వద్ద ప్రాక్టీస్ చేస్తూ న్యాయవాదిగా తన వృత్తిని ప్రారంభించాడు. అయితే, న్యాయవాదిగా అతని కెరీర్ స్వల్పకాలికం, అతను 1949లో సెయింట్ స్టీఫెన్స్ కళాశాలలో లెక్చరర్‌గా చేరాడు, అయినప్పటికీ మధ్యలో అతను కార్నెల్ విశ్వవిద్యాలయంలో చదివి 1952లో మాస్టర్స్ డిగ్రీని పొందాడు, తరువాత స్టాన్‌ఫోర్డ్ విశ్వవిద్యాలయంలో (1962) చదివాడు. 1989లో చరిత్ర విభాగాధిపతిగా పదవీవిరమణ చేసే వరకు అతను 39 సంవత్సరాల పాటు సెయింట్ స్టీఫెన్స్‌లో బోధించాడు.

అతను 1994-96 వరకు ఉజ్బెకిస్తాన్ ప్రభుత్వ ఆహ్వానం మేరకు అల్ బెరుని ఇన్‌స్టిట్యూట్‌లో నిపుణుడైన చరిత్రకారుడిగా పనిచేశాడు.

### పరిపాలనా రంగం
అతను 1990లో జామియా హమ్‌దర్ద్ విశ్వవిద్యాలయానికి ఉపకులపతిగా నియమితులై 1993 వరకు అక్కడ పనిచేశాడు.

అతను ఇందిరా గాంధీ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఫిజికల్ ఎడ్యుకేషన్ అండ్ స్పోర్ట్స్ సైన్సెస్ పాలకమండలి అధ్యక్షుడిగా ఉన్నాడు. జాతీయ జనాభా మండలి, సాంస్కృతిక మంత్రిత్వ శాఖ కేంద్ర సలహా మండలి, ఆర్కియాలజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా సలహా మండలి, కోల్‌కతాలోని విక్టోరియా మెమోరియల్ ధర్మకర్తల మండలి వంటి విద్యా సంస్థల అనేక పాలక వర్గాలలో అతను సభ్యత్వాలను కలిగి ఉన్నాడు.

## అవార్డులు, గుర్తింపులు
* గౌరవ డి.లిట్ – జామియా మిలియా ఇస్లామియా విశ్వవిద్యాలయం – 2009
* పద్మభూషణ్ – 2010

## మరణం
అమీన్ వయసు సంబంధిత రుగ్మతలతో బాధపడుతూ 84 సంవత్సరాల వయసులో 15 డిసెంబర్ 2012న మరణించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:2012 మరణాలు
వర్గం:1928 జననాలు
రిచర్డ్ టోటెన్హామ్

**సర్ జార్జ్ రిచర్డ్ ఫ్రెడరిక్ టోటెన్హామ్** (18 నవంబర్ 1890 &#x2013; 11 జనవరి 1977) భారతదేశంలో ఐరిష్‌లో జన్మించిన పౌర సేవకుడు, ఫస్ట్-క్లాస్ క్రికెటర్.

ఫ్రెడరిక్ సెయింట్ లెగర్ టోటెన్‌హామ్ (1899లో క్లేర్ యొక్క హై షెరిఫ్) అతని భార్య మాబెల్ కరోలిన్ గార్నియర్ దంపతులకు టోటెన్‌హామ్ 1890 నవంబర్‌లో కౌంటీ క్లేర్‌లోని ఇనాగ్ సమీపంలోని మౌంట్ కాలన్‌లో జన్మించాడు. అతను ఆక్స్‌ఫర్డ్‌లోని న్యూ కాలేజ్‌కు వెళ్లే ముందు ఇంగ్లాండ్‌లోని హారో స్కూల్‌లో చదువుకున్నాడు. న్యూ కాలేజ్ నుండి పట్టభద్రుడయ్యాక, టోటెన్‌హామ్ బ్రిటిష్ ఇండియాలో ఇండియన్ సివిల్ సర్వీస్ కోసం పనిచేయడం ప్రారంభించాడు, 1914లో అక్కడ ఒక పదవిని చేపట్టాడు. మరుసటి సంవత్సరం, అతను మద్రాస్‌లో ఇండియన్స్‌తో జరిగిన మ్యాచ్‌లో యూరోపియన్ల తరపున ఫస్ట్-క్లాస్ క్రికెట్‌లో కనిపించాడు. మ్యాచ్‌లో ఒకసారి బ్యాటింగ్ చేసిన అతను యూరోపియన్ల మొదటి ఇన్నింగ్స్‌లో 21 పరుగులు చేశాడు, తరువాత టి. వాసు చేతిలో ఔటయ్యాడు. బంతితో, అతను ఇండియన్స్ మొదటి ఇన్నింగ్స్‌లో ఒక వికెట్, వారి రెండవ ఇన్నింగ్స్‌లో రెండు వికెట్లు తీసుకున్నాడు. అతను 1917 లో హాజెల్ జాయిస్ గ్విన్నే వివాహం చేసుకున్నాడు.

ఐరిష్ స్వాతంత్ర్యం తరువాత టోటెన్‌హామ్ భారతదేశంలో బ్రిటిష్ సివిల్ సర్వీసులో సేవలను కొనసాగించాడు. మే 1930లో జార్జ్ V చేత నైట్‌హుడ్‌ను పొందాడు. అతను 1936 నూతన సంవత్సర ఆనర్స్‌లో ఆర్డర్ ఆఫ్ ది ఇండియన్ ఎంపైర్‌కు సహచరుడిగా నియమించబడ్డాడు, మే 1937లో నైట్ బ్యాచిలర్‌గా నియమించబడ్డాడు.  1947లో భారత స్వాతంత్ర్యం తరువాత అతను ప్రత్యేక విధుల్లో ఇండియన్ సివిల్ సర్వీసులో సేవ చేయడం కొనసాగించాడు. అతను తన చివరి సంవత్సరాలను ఐల్ ఆఫ్ వైట్‌లోని టోట్‌ల్యాండ్‌లో నివసించాడు, అక్కడ అతను జనవరి 1977లో మరణించాడు.

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు

* 
వర్గం:1977 మరణాలు
వర్గం:1890 జననాలు
రాజేంద్ర బోత్రా

**రాజేంద్ర బోత్రా** భారతీయ సంతతికి చెందిన అమెరికన్ శస్త్రవైద్యుడు, మానవతావాది, రాజకీయ నాయకుడు. అతను డెట్రాయిట్‌లోని హోలీ క్రాస్ హాస్పిటల్‌లో మాజీ చీఫ్ ఆఫ్ సర్జరీ, మిచిగాన్‌లోని వారెన్‌లో గల పెయిన్ సెంటర్ USA లో ఇంటర్వెన్షనల్ పెయిన్ మేనేజ్‌మెంట్ ప్రాక్టీస్ చేస్తున్నాడు. అతను అమెరికన్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇంటర్వెన్షనల్ పెయిన్ ఫిజీషియన్స్ (ABIPP) ఫెలో, హెచ్ఐవి/ఎయిడ్స్, మాదకద్రవ్యాల దుర్వినియోగం గురించి అవగాహన పెంచడానికి ఉపన్యాసాలు నిర్వహించడంలో భారతీయ ఆరోగ్య సంస్థలతో సంబంధం కలిగి ఉన్నాడు. అతను రాజకీయంగా రిపబ్లికన్ పార్టీతో పొత్తు పెట్టుకున్నాడు, 1988 అమెరికా అధ్యక్ష ఎన్నికల కోసం ఆసియా-అమెరికన్ కూటమి కో-చైర్మన్‌గా జార్జ్ హెచ్.డబ్ల్యూ. బుష్ చేత నియమించబడ్డాడు. అతనికి 1999లో భారత ప్రభుత్వం నాల్గవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీ ప్రదానం చేసింది.

డిసెంబర్ 6, 2018న, పెయిన్ సెంటర్ USAలోని బోత్రా, మరో ఐదుగురు వైద్యులు ఆరోగ్య సంరక్షణ మోసానికి పాల్పడ్డారని అభియోగాలు మోపబడ్డాయి, విచారణ పెండింగ్‌లో ఉన్నందున బాండ్‌పై విడుదలయ్యారు. 2019లో, తన బంధువులు, విదేశీ ప్రయాణాలు, ఆస్తుల గురించి తప్పుడు సమాచారం ఇచ్చినందుకు బోత్రాను ఫెడరల్ కస్టడీలోకి తీసుకున్నారు, ఫ్లైట్ రిస్క్ కారణంగా విచారణ పెండింగ్‌లో ఉన్నందున అతను కస్టడీలోనే ఉన్నాడు. బోత్రా తన నిర్బంధాన్ని రద్దు చేయాలని ఎనిమిది తీర్మానాలు దాఖలు చేశాడు, తిరస్కరణలను ఆరుసార్లు అప్పీల్ చేశాడు. అతను దేశంలోని ఓపియాయిడ్ మహమ్మారిని ప్రేరేపించాడని, మెడికేర్‌ను మోసం చేశాడని, రోగులకు అనవసరమైన, బాధాకరమైన వెన్ను ఇంజెక్షన్లు చేశాడని ఆరోపణలు ఎదుర్కొన్నాడు. అతను జూన్ 29, 2022న అన్ని నేరారోపణల నుండి నిర్దోషిగా విడుదలయ్యాడు. ఫాల్స్ క్లెయిమ్స్ చట్టాన్ని ఉల్లంఘించారని ఆరోపిస్తూ 2017లో దాఖలు చేసిన మొదటి, 2019లో దాఖలు చేసిన రెండవ పౌర వ్యాజ్యాలను పరిష్కరించడానికి డాక్టర్ బోత్రా $6.8 మిలియన్లు చెల్లించడానికి అంగీకరించారని ఆగస్టు 24, 2023న US న్యాయ శాఖ ప్రకటించింది. ఆ క్వి టామ్ (విజిల్‌బ్లోయర్) వ్యాజ్యాలను న్యాయ శాఖ "యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఎక్స్ రెల్. రొనాల్డ్ కుఫ్నర్ తదితరులు. వర్సెస్ ది పెయిన్ సెంటర్ USA PLLC, తదితరులు., No. 2:17-cv-11644 (E.D. Mich.), యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఎక్స్ రెల్. హెర్ష్ పటేల్ వర్సెస్ ఇంటర్వెన్షనల్ పెయిన్ సెంటర్, తదితరులు, No. 2:18-cv-12728 (E.D. Mich.)" గా గుర్తించింది.

## ఇవి కూడా చూడండి
* ఇంటర్వెన్షనల్ పెయిన్ మేనేజ్‌మెంట్
* 1988 యునైటెడ్ స్టేట్స్ అధ్యక్ష ఎన్నికలు
## మూలాలు

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:వైద్యరంగంలో పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
సయ్యద్ ఇ. హస్నైన్

**సయ్యద్ ఎహతేషామ్ హస్నైన్** ఒక భారతీయ విద్యావేత్త, సూక్ష్మజీవశాస్త్రవేత్త (Microbiologist). ఇతను ప్రతిష్ఠాత్మక పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీత. 

## జీవిత చరిత్ర
హస్నైన్ అమెరికాలోని టెక్సాస్ ఏ&ఎం విశ్వవిద్యాలయంలో (Texas A&M University) పలు సంవత్సరాలు గడిపాడు. 1987లో భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చి నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇమ్యునాలజీ (NII)లో స్టాఫ్ సైంటిస్ట్‌గా పనిచేశాడు. ఫిబ్రవరి 1999లో సెంటర్ ఫర్ డిఎన్ఎ ఫింగర్‌ప్రింటింగ్ అండ్ డయాగ్నోస్టిక్స్ (CDFD)కు మొదటి డైరెక్టర్‌గా హస్నైన్ నియమితుడయ్యాడు. 2005 నుండి 2011 వరకు హైదరాబాదు విశ్వవిద్యాలయం 7వ ఉపకులపతిగా సేవలందించాడు. న్యూఢిల్లీలోని జామియా హమ్‌దర్ద్ కు ఉపకులపతిగా 2 సెప్టెంబర్ 2016న బాధ్యతలు స్వీకరించి 2021 వరకు ఆ పదవిలో ఉన్నాడు. ఢిల్లీలోని ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ (ఐఐటీ)లో (2011–2018) ఆహ్వానిత ప్రొఫెసర్‌గా పనిచేసిన అతను, ప్రస్తుతం ఐఐటీ ఢిల్లీలో SERB మొదటి 5 నేషనల్ సైన్స్ చైర్‌లలో ఒకరిగా పనిచేస్తున్నాడు.

## గుర్తింపులు
* ఫెడరల్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ జర్మనీ ఆర్డర్ ఆఫ్ మెరిట్ 
* రాబర్ట్ కోచ్ ఫెలో (విజిటింగ్ సైంటిస్ట్ ప్రోగ్రామ్), జర్మనీ
* క్వీన్స్ విశ్వవిద్యాలయం, బెల్ఫాస్ట్, యు.కె. నుండి గౌరవ డాక్టరేట్ (2011)
* సభ్యుడు, జర్మన్ సైన్స్ అకాడమీ - లియోపోల్డినా, జర్మనీ
* అమెరికన్ అకాడమీ ఆఫ్ మైక్రోబయాలజీ (USA) ఫెలోగా ఎన్నిక
* సభ్యుడు, భారత ప్రధాన మంత్రి సైంటిఫిక్ అడ్వైజరీ కౌన్సిల్
* సభ్యుడు, కేంద్ర మంత్రివర్గ సైంటిఫిక్ అడ్వైజరీ కౌన్సిల్ – భారత ప్రభుత్వం
* 2006లో భారత రాష్ట్రపతి నుండి పద్మశ్రీ పురస్కారం
* జె. సి. బోస్ నేషనల్ ఫెలో, హైదరాబాదు విశ్వవిద్యాలయం
* ఇటలీలోని ట్రియెస్టేలో ఉన్న TWAS ఫెలో
* హంబోల్ట్ రీసెర్చ్ అవార్డ్ 2008 (ది అలెగ్జాండర్ వాన్ హంబోల్ట్ ఫౌండేషన్, జర్మనీ)
* అగా ఖాన్ ఫౌండేషన్ సభ్యుడు
* ఫిక్కీ (FICCI) అవార్డు
* రాన్‌బాక్సీ రీసెర్చ్ అవార్డు
* గోయల్ అవార్డు
* భాసిన్ అవార్డు 

## మూలాలు

వర్గం:జీవ శాస్త్రంలో శాంతి స్వరూప్ భట్నాగర్ అవార్డు విజేతలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1954 జననాలు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
ధర్మ వీర

**ధర్మ వీర**(20 జనవరి 1906 – 16 సెప్టెంబర్ 2000) పంజాబ్, హర్యానా, పశ్చిమ బెంగాల్, కర్ణాటక రాష్ట్రాలకు గవర్నర్‌గా పనిచేసిన భారతీయ సివిల్ సర్వెంట్, రాజకీయ నాయకుడు. వీర భారత ప్రభుత్వ క్యాబినెట్ కార్యదర్శిగా కూడా పనిచేశాడు.

## తొలి జీవితం
ధర్మ వీర 1906 జనవరి 20న బిజ్నోర్‌లో రాజా జ్వాలా ప్రసాద్, భాగ్యతీ దేవి దంపతులకు జన్మించాడు. అతను అలహాబాద్‌లోని ముయిర్ సెంట్రల్ కళాశాలలో చదువుకున్నాడు. ఆ తర్వాత 1929, 1930ల మధ్య స్కూల్ ఆఫ్ ఓరియంటల్ స్టడీస్ (ప్రస్తుతం స్కూల్ ఆఫ్ ఓరియంటల్ అండ్ ఆఫ్రికన్ స్టడీస్)లో ఐసీఎస్ (ICS) పరీక్షల కోసం చదవడానికి లండన్ వెళ్ళాడు. అతను 1930 అక్టోబరులో ఆ పరీక్షలలో ఉత్తీర్ణుడై, నవంబరులో భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చాడు.
అతను 1932లో దయావతి గంగా రామ్‌ను వివాహం చేసుకున్నాడు. అతను ఉత్తర ప్రదేశ్‌లో రెసిడెంట్ మేజిస్ట్రేట్‌గా పనిచేశాడు, కానీ 1941 నుండి కేంద్ర ప్రభుత్వ వ్యవహారాల్లో ఎక్కువగా పాలుపంచుకున్నాడు.

## వృత్తి జీవితం
రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో అతను డిప్యూటీ చీఫ్ కంట్రోలర్ ఆఫ్ ఇంపోర్ట్స్‌గా పనిచేశాడు, 1945లో భారతదేశానికి టెక్స్‌టైల్ కమీషనర్‌గా ఉన్నాడు. 1946 నూతన సంవత్సర గౌరవాలలో అతనికి ఓ.బి.ఇ. (OBE) పురస్కారం లభించింది.

స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన తర్వాత అతను జవహర్‌లాల్ నెహ్రూతో సన్నిహితంగా పనిచేశాడు, 1947లో భారత క్యాబినెట్‌కు జాయింట్ సెక్రటరీగా ఉన్నాడు. ఆ తర్వాత అతను 1950–51లో జవహర్‌లాల్ నెహ్రూకు ప్రిన్సిపల్ ప్రైవేట్ సెక్రటరీగా, 1951–53లో లండన్‌లోని భారత హైకమిషనర్‌కు వాణిజ్య సలహాదారుగా పనిచేశాడు.

1954లో అతను చెకోస్లోవేకియా రాయబారిగా నియమితుడయ్యాడు, ఆ హోదాలో అతను 1956 వరకు సేవలందించాడు. భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చిన తర్వాత అతను 1962 వరకు పునరావాస మంత్రిత్వ శాఖ కార్యదర్శిగా పనిచేశాడు, 1962లో వర్క్స్, హౌసింగ్, సప్లై మంత్రిత్వ శాఖకు కార్యదర్శిగా ఉన్నాడు.

1963 నుండి 1964 వరకు అతను ఢిల్లీ చీఫ్ కమీషనర్‌గా ఉన్నాడు, ఆ తర్వాత 1964 నుండి 1966 వరకు క్యాబినెట్ కార్యదర్శిగా, కేంద్ర మంత్రిమండలి కార్యదర్శిగా ఉన్నాడు. అణుశక్తి సంఘం ఛైర్మన్‌గా కూడా పనిచేశాడు.

అతను ఈ క్రింది రాష్ట్రాలకు గవర్నర్‌గా పనిచేశాడు:
* పంజాబ్, హర్యానా (1966–67)
* పశ్చిమ బెంగాల్ (1967-69)
* కర్ణాటక (మైసూర్) (1969–72)

అతను 1977–83 మధ్య జాతీయ పోలీసు సంఘం ఛైర్మన్‌గా ఉన్నాడు. ధర్మవీర నవంబర్ 1973 నుండి సెప్టెంబర్ 1976 వరకు భారత్ స్కౌట్స్ అండ్ గైడ్స్ అధ్యక్షుడిగా కూడా సేవలందించాడు. 8వ భారత క్యాబినెట్ కార్యదర్శి గా 18 నవంబర్ 1964 నుండి 27 జూన్ 1966 లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి,గుల్జారీలాల్ నందా , ఇందిరా గాంధీ ప్రధానులుగా వున్న సమయంలో పనిచేశారు.

## వ్యక్తిగత వివరాలు
అతను 1932లో దయావతి గంగా రామ్‌ను వివాహం చేసుకున్నాడు. రాజకీయ నాయకురాలు రుచి వీర ఇతని కోడలు. అతను మొదట ఉత్తర ప్రదేశ్‌లో రెసిడెంట్ మేజిస్ట్రేట్‌గా పనిచేశాడు, కానీ 1941 నుండి కేంద్ర ప్రభుత్వ వ్యవహారాల్లో ఎక్కువగా పాలుపంచుకున్నాడు. తన జీవితాంతం దేశానికి విశేష సేవలందించిన ధర్మవీర 2000 సెప్టెంబర్ 16న మరణించాడు.

## పురస్కారాలు
అతనికి 1999లో భారత ప్రభుత్వం రెండవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారమైన పద్మ విభూషణ్‌ను ప్రదానం చేసింది. అతను 16 సెప్టెంబర్ 2000న మరణించాడు.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
*http://www.tribuneindia.com/2000/20000918/main5.htm
*http://www.bsgindia.org/

వర్గం:2000 మరణాలు
వర్గం:1906 జననాలు
వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ గవర్నర్లు
వర్గం:పంజాబ్ గవర్నర్లు
వర్గం:కర్ణాటక గవర్నర్లు
వర్గం:పద్మవిభూషణ పురస్కార గ్రహీతలు
మహేష్ శర్మ (సామాజిక కార్యకర్త)

**మహేష్ శర్మ** మధ్య ప్రదేశ్ లోని ఝాబువా జిల్లాలో స్థిరమైన అభివృద్ధి, గిరిజన సంప్రదాయాల పునరుద్ధరణలో చేసిన కృషికి ప్రసిద్ధి చెందిన భారతీయ సామాజిక కార్యకర్త, పర్యావరణ పరిరక్షకుడు. ఇతడిని "ఝాబువా గాంధీ" అని పిలుస్తారు. 2019లో భారత ప్రభుత్వం అతనికి భారతదేశపు నాల్గవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీ ప్రదానం చేసింది. ఇతను శివగంగ అనే ప్రభుత్వేతర సంస్థ వ్యవస్థాపకుడు.

## తొలి జీవితం
ఇతను దతియా జిల్లా ఘుగ్సీ గ్రామంలో జన్మించాడు. మహేష్ పీతాంబర పీఠం సమీపంలోని ఒక ప్రభుత్వ పాఠశాలలో చదువుకున్నాడు. పాఠశాల రోజుల్లో విద్యార్థి మండలిలో చురుకుగా పాల్గొన్నాడు. ఇంటర్మీడియట్ విద్య పూర్తయిన తర్వాత, మహేష్ గ్వాలియర్ లో గ్రాడ్యుయేషన్ డిగ్రీ అభ్యసించాడు. ఈ సమయంలో అతని కుటుంబ ఆర్థిక పరిస్థితి మెరుగుపడటంతో, అతను గ్వాలియర్‌లో నెలకు ₹7 అద్దెకు గది తీసుకున్నాడు. ఆరుగురు సోదరులలో ఇతను మూడవవాడు. సామాజిక సేవలో పాల్గొనడానికి అతను హిందూ జాతీయవాద స్వచ్ఛంద సంస్థ అయిన రాష్ట్రీయ స్వయంసేవక్ సంఘ్ (RSS)లో చేరాడు.
## వృత్తి, సేవ
అతను ఆర్‌ఎస్‌ఎస్ ప్రచారక్‌గా సంబంధం కలిగి ఉన్నాడు, సరస్వతీ విద్యా ప్రతిష్ఠాన్ సంస్థాగత మంత్రిగా పనిచేశాడు. 1998లో మధ్య ప్రదేశ్ లోని ఝాబువాలో అటవీ నివాసుల సంక్షేమ మండలి ప్రధాన కార్యదర్శి అయ్యాడు. అప్పటి నుండి అతను ఆ ప్రాంతంలో ప్రజా సంక్షేమం, అవగాహన ప్రచారాలలో పాల్గొంటున్నాడు. హల్మా అనే ప్రజా భాగస్వామ్య ప్రాజెక్ట్ ద్వారా అతను శివగంగ అభియాన్‌ను ప్రారంభించాడు, దీని ఫలితంగా 111,000 పైగా నీటి నిర్మాణాలు, విస్తృతమైన చెట్ల పెంపకం జరిగింది. హల్మా అనేది భిల్ గిరిజనుల ఒక ప్రాచీన సంప్రదాయం, ఇక్కడ సమస్యలను ఎదుర్కొంటున్న సమాజ సభ్యులకు సహాయం చేయడానికి ప్రజలు గుమికూడుతారు. ఈ కార్యక్రమాలు భూగర్భ జల మట్టాలను పెంచాయని, కరువు బారిన పడిన గ్రామాల వ్యవసాయ ఉత్పాదకతను మెరుగుపరిచాయని నివేదించబడింది. అతను 350 గ్రామాలలో 5,000 కు పైగా చిన్న, పెద్ద నీటి నిర్మాణాలను నిర్మించాడు.

200px|thumb|శర్మ సంస్థ శివగంగ 2009 నుండి ఝాబువాలోని హతిపావా కొండల వద్ద భారీ ఎత్తున హల్మాను నిర్వహిస్తోంది, ఇందులో 10,000 మందికి పైగా గ్రామస్తులు పాల్గొంటారు

12 సంవత్సరాలలో అతను 73 చెరువుల నిర్మాణం చేపట్టడం వలన 700 గ్రామాలలో నీటి కొరత గణనీయంగా తగ్గింది, సంబంధిత సమస్యలు పరిష్కరించబడ్డాయి.

గిరిజన ప్రాంతాల్లో వాటర్ హార్వెస్టింగ్ నిర్మాణాలు, చెక్ డ్యామ్‌ల నిర్మాణంలో నిమగ్నమై ఉన్న శివగంగ సమగ్ర గ్రామ వికాస్ పరిషత్‌ను అతను ఝాబువా కేంద్రంగా స్థాపించాడు. ఈ సంస్థ ప్రధానంగా మధ్య ప్రదేశ్ లోని ఝాబువా, ధార్, అలిరాజ్‌పూర్ జిల్లాల్లో చురుకుగా ఉంది.

## ఇవి కూడా చూడండి
* రాజేంద్ర సింగ్
* ఉమా శంకర్ పాండే
* లక్ష్మణ్ సింగ్

## మూలాలు

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:సామాజిక సేవలో పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
శిల్ప గురు అవార్డు

భారత ప్రభుత్వ జౌళి మంత్రిత్వ శాఖ కు చెందిన డెవలప్‌మెంట్ కమిషనర్ (హ్యాండీక్రాఫ్ట్స్) ద్వారా ప్రదానం చేయబడే భారతీయ హస్తకళల రంగంలో అత్యున్నత పురస్కారం **శిల్పగురు**. సాంప్రదాయ భారతీయ హస్తకళలలో అసాధారణమైన నాణ్యత, నైపుణ్యాన్ని ప్రదర్శించి, అద్భుతమైన కళాఖండాన్ని సృష్టించి తమ నైపుణ్యాలను తదుపరి తరం కళాకారులకు అందించిన 10 మంది అత్యుత్తమ కళాకారులకు (మాస్టర్ క్రాఫ్ట్స్‌పర్సన్స్) ప్రతి సంవత్సరం ఈ పురస్కారాన్ని ప్రదానం చేస్తారు.
ఈ అవార్డులను మొదటిసారిగా 2002లో ప్రవేశపెట్టారు, అప్పుడు 10 మంది ప్రముఖ కళాకారులను భారత రాష్ట్రపతి *శిల్పగురు* (మాస్టర్ ఆర్టిసన్) బిరుదుతో సత్కరించారు. దీనిని 1965లో ప్రవేశపెట్టిన సంత్ కబీర్ అవార్డులు, ఉత్తమ హస్తకళాకారులు, నేత కార్మికులకు ఇచ్చే జాతీయ హస్తకళల పురస్కారాలతో పాటుగా ప్రదానం చేస్తారు. అత్యంత ఇటీవలి అవార్డులను నవంబర్ 28, 2022న భారత ఉపరాష్ట్రపతి 2017, 2018, 2019 సంవత్సరాలకు గాను 30 మంది అత్యుత్తమ కళాకారులకు ప్రదానం చేశారు. 2019 నాటికి, ఈ అవార్డు కింద ₹ 2 లక్షల ప్రైజ్ మనీ, ఒక ఫలకం (తామ్రపత్రం), ఒక బంగారు నాణెం, ఒక శాలువా, ఒక ధృవీకరణ పత్రం ఉంటాయి.

## అవార్డు గ్రహీతలు
### 2008
2008లో శిల్పగురు పురస్కారం అందుకున్న వారి జాబితా కింద ఇవ్వబడింది.

### 2009
2009లో శిల్పగురు పురస్కారం అందుకున్న వారి జాబితా కింద ఇవ్వబడింది.

### 2010
2010లో శిల్పగురు పురస్కారం అందుకున్న వారి జాబితా కింద ఇవ్వబడింది.

### 2012
2012లో శిల్పగురు పురస్కారం అందుకున్న వారి జాబితా కింద ఇవ్వబడింది.

### 2013
2013లో శిల్పగురు పురస్కారం అందుకున్న వారి జాబితా కింద ఇవ్వబడింది.

### 2014
2014లో శిల్పగురు పురస్కారం అందుకున్న వారి జాబితా కింద ఇవ్వబడింది.

### 2015
2015లో శిల్పగురు పురస్కారం అందుకున్న వారి జాబితా కింద ఇవ్వబడింది.

### 2016
2016లో శిల్పగురు పురస్కారం అందుకున్న వారి జాబితా కింద ఇవ్వబడింది.

### 2017
2017లో శిల్పగురు పురస్కారం అందుకున్న వారి జాబితా కింద ఇవ్వబడింది.

### 2018
2018లో శిల్పగురు పురస్కారం అందుకున్న వారి జాబితా కింద ఇవ్వబడింది.

### 2019
2019లో శిల్పగురు పురస్కారం అందుకున్న వారి జాబితా కింద ఇవ్వబడింది.

## శిల్పగురు అవార్డు పొందిన తెలుగు కళాకారులు
*పన్నూరు శ్రీపతి (తంజావూరు శైలి పెయింటింగ్-2006)
* డి. శివమ్మ (తోలుపై బొమ్మల రామాయణం - 2023) 
* పి. విజయలక్ష్మి (కలంకారి చేతి పెయింటింగ్‌లో - 2023)
* సంతోష్‌కుమార్ గోర్సా (ఏటికొప్పాక లక్క బొమ్మలు - 2024)

## మూలాలు
తరుణ్ దాస్

**తరుణ్ దాస్** భారతీయ పరిశ్రమను ముందుకు తీసుకెళ్లడానికి తన కెరీర్ అంకితం చేసాడు. 1967 నుండి 2004 వరకు సిఐఐకి డైరెక్టర్ జనరల్ గా, 2004 నుండి 2009 వరకు దాని ప్రధాన సలహాదారుగా పనిచేసాడు.

ఆయన ససకావా-ఇండియా లెప్రసీ ఫౌండేషన్ (S-ILF)కు ఛైర్మన్ గా, జెసిబి ఇండియా సలహా మండలి ఛైర్మన్ గా, అంతర్జాతీయ సలహా మండలి, చుబ్ ఇన్సూరెన్స్ (USA)లో సభ్యుడిగా ఉన్నాడు.

ఆయన అనంత సెంటర్ (AC), అనంత ఆస్పెన్ సెంటర్ (AAC) వ్యవస్థాపక ధర్మకర్త, సింగపూర్ ఇండియా పార్టనర్షిప్ ఫౌండేషన్ (SIPF) డైరెక్టర్. ఆయన అమెరికాలోని ఆస్పెన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్, ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఎకనామిక్ గ్రోత్ (IEG)లో జీవిత ధర్మకర్తగా ఉన్నాడు.

ఆయన అమెరికా-భారత్ వ్యూహాత్మక చర్చలకు, భారత్-జపాన్ వ్యూహాత్మక చర్చకు సహ-అధ్యక్షుడిగా, భారత్-సింగపూర్ వ్యూహాత్మక చర్చ, భారత్-చైనా వ్యూహాత్మక చర్చలో, భారత్-అమెరికా వాతావరణ మార్పు, ఇంధన చర్చ, భారత్, బ్రిటన్ వాతావరణ మార్పు, శక్తి చర్చలలో సభ్యుడుగా ఉన్నాడు. ఆయన త్రైపాక్షిక కమిషన్ కు భారత అధ్యక్షుడిగా ఉన్నాడు.

కోకాకోలా విశ్వవిద్యాలయం, మాంచెస్టర్ విశ్వవిద్యాలయం కళాశాలలో విద్యను పూర్తి చేసిన దాస్, వార్విక్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి గౌరవ డాక్టరేట్ డిగ్రీ (డిఎస్సి) గ్రహీత. ఆయన స్ట్రాటజిక్ డైలాగ్, జపాన్ స్ట్రాటజిక్ డైలాగ్ కు అధ్యక్షత వహించాడు. హల్దియా పెట్రోకెమికల్స్, అసోసియేటెడ్ సిమెంట్ కంపెనీలు, జాన్ కీల్స్ హోల్డింగ్స్, ఏషియన్ హోటల్స్ అండ్ ప్రాపర్టీస్, బజాజ్ ఆటో ఫైనాన్స్, న్యూ ఢిల్లీ టెలివిజన్ వంటి అనేక కార్పొరేట్ సంస్థలకు డైరెక్టర్ గా పనిచేసాడు. కోకాకోలా అంతర్జాతీయ సలహా మండలిలో మాజీ సభ్యుడు, ఆయన ఆస్పెన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ భారతీయ అధ్యాయానికి ట్రస్టీ. భారత వాణిజ్యం, పరిశ్రమలకు ఆయన చేసిన కృషికి గాను భారత ప్రభుత్వం 2006లో ఆయనకు మూడవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మభూషణ్ ప్రదానం చేసింది. భారతదేశం, సింగపూర్ మధ్య ఆర్థిక భాగస్వామ్యాన్ని బలోపేతం చేయడానికి ఆయన చేసిన గణనీయమైన కృషిని గుర్తించి, జనవరి 2025లో, తరుణ్ దాస్ కు రిపబ్లిక్ ఆఫ్ సింగపూర్ గౌరవ పౌరసత్వాన్ని ప్రదానం చేసింది.

2006లో ముంబైలో జరిగిన ఫోరం ఫర్ ఫ్రీ ఎంటర్ప్రెన్యూర్స్ స్వర్ణోత్సవాల్లో ప్రపంచీకరణకు భారతీయ పరిశ్రమను స్వీకరించడం అనే అంశంపై ఆయన చేసిన ఉపన్యాసం అటువంటి ప్రసంగాలలో ఒకటి. కాన్ఫెడరేషన్ ఆఫ్ ఇండియన్ ఇండస్ట్రీలో ఆయన గడిపిన సంవత్సరాల గురించి వివరించే 'క్రాసింగ్ ఫ్రాంటియర్స్ః ది జర్నీ ఆఫ్ బిల్డింగ్ సిఐఐ' అనే పుస్తకాన్ని ఆయన ప్రచురించాడు.
## మూలాలు

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయం పూర్వ విద్యార్థులు
సవని రవీంద్ర

**సవనీ రవీంద్ర** (జననం 1989 జూలై 22), మరాఠీ సంగీత పరిశ్రమలో గాయని. 2021లో జరిగిన 67వ జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డులలో ఆమె ఉత్తమ మహిళా నేపథ్య గాయని అవార్డును అందుకున్నది.

## ప్రారంభ జీవితం
ఆమె గాయకుడు అయిన డాక్టర్ రవీంద్ర ఘంగుర్డే, డాక్టర్ వందన ఘంగుర్డే దంపతుల కుమార్తె. ఆమె పూణేలోని ఫెర్గూసన్ కళాశాలలో విద్యను పూర్తి చేసింది, ఆమె పండిట్ పండరినాథ్ కొల్హాపురి వద్ద హిందూస్థానీ శాస్త్రీయ సంగీతాన్ని, రవి దాతే వద్ద గజల్ లను ను అభ్యసించింది.

## కెరీర్
2011 ఐడియా సారేగ్మా గాయకుల ఐదుగురు ఫైనలిస్టులలో సవని రవీంద్ర ఒకరు.

ఆమె "ఆశాయే", "కాన్వాస్", "అజునాహి" వంటి ఆల్బమ్లలో పాడింది. ఆమె బ్లాక్ & వైట్, *గజల్ కా సఫర్*, *గుల్జార్ బాత్ పష్మిన్ కి* వంటి షోలలో ప్రదర్శన ఇచ్చింది. ఆమె *అజాబ్ లగ్నాచి గజబ్ గోష్ట్*, *కుని ఘర్ దేతా కా ఘర్* వంటి చిత్రాలలో పాడింది. ఆమె మరాఠీ పాటల్లో ఒకటి, "తు మాలా మి తులా గుంగునూ లగ్లో-హోనార్ సన్ మి హ్యా ఘర్చి-జీ మరాఠీ", ఇది గాయకుడు "మంగేష్ బోర్గాంవ్కర్" తో యుగళగీతం. ఆమె శ్రీరాంగ్ భావేతో కలిసి ఈటీవీ మరాఠీలో ప్రసారమైన ప్రముఖ టెలివిజన్ సీరియల్ 'కమలా' టైటిల్ సాంగ్ ను కూడా పాడింది. మరాఠీ చిత్రం *సైరాట్* లో పాడిన పాటలకు నేపథ్య గాయనిగా మంచి గుర్తింపు తెచ్చుకుంది.
## అవార్డులు

* 67వ భారత జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డ్స్ లో ఉత్తమ మహిళా నేపథ్య గాయనిగా జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డు
* ఉత్తమ నేపథ్య గాయనిగా జీ చిత్ర గౌరవ్ పురస్కార్ - వన్ వే టికెట్ మూవీలోని మగన్ మస్త పాటకు - ప్రతిపాదించబడినది.
* బైపన్ భారి దేవ చిత్రంలోని మంగళగౌర్ పాటకు ఉత్తమ నేపథ్య గాయనిగా జీ చిత్ర గౌరవ్ పురస్కార్ - ప్రతిపాదించబడినది.
* **బార్డో** చిత్రం నుండి ఉత్తమ మహిళా నేపథ్య గాయనిగా మహారాష్ట్ర రాష్ట్ర చలనచిత్ర అవార్డు రాన్ పేటాలా - ప్రతిపాదించబడినది.

## మూలాలు

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1989 జననాలు
వర్గం:స రే గ మ ప లో పాల్గొన్నవారు
వర్గం:భారతీయ మహిళా నేపథ్య గాయకులు
వర్గం:Articles with hCards
వర్గం:Short description is different from Wikidata
వర్గం:Articles with short description
హల్లూరు

**హల్లూరు** అనేది భారతదేశపు కర్ణాటక రాష్ట్రంలో ఉన్న హావేరి జిల్లాలో (ధార్వాడ జిల్లా నుండి విభజించబడింది) ఉన్న ఒక పురావస్తు ప్రదేశం. దక్షిణ భారతదేశపు తొలినాటి ఇనుప యుగం నాటి ప్రదేశాలలో ఒకటైన హల్లూరు, తుంగభద్రా నది ఒడ్డున పొదలతో కూడిన అర్ధ-శుష్క ప్రాంతంలో ఉంది. ఈ ప్రదేశం సుమారు 6.4 మీటర్ల ఎత్తులో ఉన్న ఒక చిన్న మట్టిదిబ్బ. ఈ ప్రదేశాన్ని 1962లో నాగరజారావు మొదట కనుగొన్నారు, 1965లో తవ్వకాలు జరిపారు. ఆర్కియోబొటానికల్ ఆధారాలు, కొత్త అధిక ఖచ్చితత్వ రేడియోకార్బన్ తేదీలను సేకరించడానికి 1990ల చివరలో తదుపరి నమూనాల సేకరణ జరిగింది.

## ఆవిష్కరణలు
నాగరజారావు హల్లూరులో జరిపిన తవ్వకాల్లో రెండు నివాస కాలాలు వెలుగుచూశాయి, కాలం I: నవీన శిలాయుగం-తామ్రశిలాయుగం, కాలం II: నవీన శిలాయుగం-తామ్రశిలాయుగం, తొలి ఇనుప యుగం మధ్య అతివ్యాప్తి చెందిన కాలం. కాలం I క్రీ.పూ. 2000, క్రీ.పూ. 1200 మధ్య కాలానికి చెందిన రెండు మానవ నివాస ఉప-దశలను కలిగి ఉంది. ఇనుప యుగానికి పరివర్తన క్రీ.పూ. 1200, క్రీ.పూ. 1000 మధ్య జరిగింది. 1960ల తవ్వకాల తర్వాత అసలు వివరణ ఏమిటంటే, ఇనుప బాణపు ములుకులు, బాకులు, కత్తులతో ఈ ప్రదేశానికి వచ్చిన కొత్త మానవ సమూహాన్ని కాలం II సూచిస్తుందని భావించారు. ఈ కాలంలో కుండలు సాధారణంగా నలుపు-ఎరుపు రంగులతో ఉండి, వాటిపై తెలుపు రంగులో గీతలు, ఆకృతులు గీయబడి ఉండేవి. అయితే ఇటీవల అధ్యయనాలు, నవీన శిలాయుగం నుండి ఇనుప యుగం వరకు స్థానిక సాంస్కృతిక వికాసం, జనాభా కొనసాగింపు జరిగిందని వాదిస్తున్నాయి. ఈ ప్రదేశంలో దొరికిన ఇనుమును టాటా ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఫండమెంటల్ రీసెర్చ్ రేడియోకార్బన్ డేటింగ్‌కు గురిచేసింది, ఈ ఇనుప వస్తువులు క్రీ.పూ. 1000 నాటివని కనుగొనబడింది. ఈ కాలక్రమానికి ఇటీవలి AMS డేటింగ్ కూడా మద్దతు ఇచ్చింది. క్రీ.పూ. 250కి ముందు భారతదేశంలో ఇనుము వాడలేదన్న బ్రిటిష్ పురావస్తు శాస్త్రవేత్త డి. హెచ్. గోర్డాన్ సిద్ధాంతానికి ఇది విరుద్ధంగా ఉంది. 1971లో ఆర్కియోజూలజిస్ట్ కె. ఆర్. ఆలూర్ జరిపిన తదుపరి తవ్వకాల్లో గుర్రపు ఎముకలు (ఈక్వస్ కాబల్లస్ లిన్) కనుగొనబడ్డాయి, ఇవి ఆర్యన్ల వలసకు ముందటి కాలానికి చెందినవిగా తేల్చారు. దక్షిణ భారతదేశంలోకి గుర్రాలను ఆర్యన్లు మాత్రమే ప్రవేశపెట్టారనే సాధారణ నమ్మకానికి ఇది విరుద్ధంగా ఉండటంతో ఈ ఆవిష్కరణ వివాదానికి దారితీసింది.

హల్లూరులోని ఆర్కియోబొటానికల్ ఆవిష్కరణలు నవీన శిలాయుగంలో ప్రధాన ఆహారంగా బ్రౌన్‌టాప్ మిల్లెట్ (బ్రాచియారియా రామోసా), బ్రిస్ట్లీ ఫాక్స్‌టైల్ (సెటారియా వర్టిసిల్లాటా), పెసలు, మినుములు, ఉలవలు ఉన్నాయని సూచించాయి. ఈ ప్రదేశం దక్షిణ భారతదేశంలో ఆఫ్రికన్ మూలానికి చెందిన చిక్కుడు, సజ్జలు లాంటి పంటలకు సంబంధించిన తొలి ఆధారాలను కూడా అందించింది. తరువాతి ఇనుప యుగంలో రాగులు, అరికెలు, వరి పండించారు. కార్నెలియన్, పింగాణీ, బంగారం, జింక కొమ్ములతో చేసిన ఆభరణాలు కూడా దొరికాయి. గుర్రం ఎముకలే కాకుండా పశువులు, గొర్రెలు, మేకలు, కుక్కల ఎముకలు కనుగొనబడ్డాయి.

ఇక్కడ కనుగొనబడిన గృహ నిర్మాణాలు వృత్తాకార అంతస్తులను కలిగి ఉన్నాయి, కఠినమైన ఉపరితలం కోసం షిస్ట్ ముక్కలు, మట్టిని గట్టిగా కొట్టి వీటిని తయారు చేశారు. వెదురు, మట్టితో చేసిన గోడలు శంఖాకార పూరి గుడిసె పైకప్పుకు ఆధారాన్ని అందించాయి. ఒక ఇంట్లో బూడిద, బొగ్గు ఉన్న వృత్తాకార పొయ్యి ఉన్నట్లు కనుగొన్నారు. అంతస్తుల కింద ఉన్న ప్రాంతం పిల్లల ఖననం కోసం ఉపయోగించే కలశాలతో కూడిన సమాధి గది. నలుపు క్వార్ట్జైట్‌తో చేసిన తామ్రశిలాయుగం నాటి బ్లేడ్ సాధనాలు, చిన్న రాగి గొడ్డళ్లు, చేపల గాలాలు కూడా దొరికాయి. ఇనుప యుగానికి పరివర్తనను బృహత్‌శిలాయుగపు కట్టడాలు (మెగాలిత్‌లు), ఇనుప పనిముట్ల ఉనికి సూచిస్తుంది.

## గమనికలు

## ఆధారాలు

*
*
*
*
*
*
*

వర్గం:కర్ణాటక
వర్గం:కర్ణాటక పర్యాటక ప్రదేశాలు
సావిత్రి నటించిన సినిమాల జాబితా

## ఫిల్మోగ్రఫీ

### విడుదల కానున్న సినిమాలు

### విడుదల కాని, అసంపూర్తిగా ఉన్న సినిమాలు

* నాయి వంధి చెన్నప్ప (తమిళం) (1966) 
* మాదీ వీట్ ఎజాయ్ (తమిళం) (1969) 

## మూలాలు
సుధాకర్ (చనిగేపల్లి గ్రామ సర్పంచ్)

**సుధాకర్** తెలంగాణ రాష్ట్రం సంగారెడ్డి జిల్లా న్యాల్కల్ మండలంలోని చనిగేపల్లి గ్రామ సర్పంచ్.

## పరిచయం
సుధాకర్ చనిగేపల్లి గ్రామానికి చెందిన ప్రజాప్రతినిధి. ప్రస్తుతం గ్రామ సర్పంచ్‌గా పనిచేస్తున్నారు.

## రాజకీయ జీవితం
సుధాకర్ చనిగేపల్లి గ్రామ సర్పంచ్‌గా ఎన్నికయ్యారు.

## అభివృద్ధి పనులు
సుధాకర్ ఆధ్వర్యంలో చనిగేపల్లి గ్రామంలో రోడ్లు మరియు డ్రైనేజీ వంటి మౌలిక వసతుల అభివృద్ధి పనులు చేపట్టబడ్డాయి.

## సూచనలు
ఎడ్మండ్ సాలెజ్

**ఎడ్మండ్ హారిసన్ సౌలెజ్** (23 ఫిబ్రవరి 1867 &#x2013; 19 నవంబర్ 1948) ఐరిష్ ఫస్ట్-క్లాస్ క్రికెట్ ఆటగాడు. బ్రిటిష్ ఇండియన్ ఆర్మీ అధికారి.

సౌలెజ్ డబ్లిన్ సమీపంలోని సీపాయింట్‌లో జన్మించాడు. తరువాత అతను ఆక్స్‌ఫర్డ్‌లోని క్వీన్స్ కాలేజీలో చదివాడు. క్వీన్స్ కాలేజీ నుండి పట్టభద్రుడయ్యాక, అతను బ్రిటిష్ ఆర్మీలో సఫోల్క్ రెజిమెంట్‌లో సెకండ్ లెఫ్టినెంట్‌గా చేరాడు. అతను ఏప్రిల్ 1890లో గెజిటెడ్ లెఫ్టినెంట్ అయ్యాడు.  ఆగస్టు, సెప్టెంబర్ 1894లో, అతను బొంబాయి, పూనాలో పార్సీలకు వ్యతిరేకంగా యూరోపియన్ల తరపున రెండు ఫస్ట్-క్లాస్ క్రికెట్ మ్యాచ్‌లలో ఆడాడు. తరువాత అతను నవంబర్ 1898లో కెప్టెన్ హోదాను పొందాడు, తరువాత డిసెంబర్ 1905లో మేజర్‌గా పదోన్నతి పొందాడు. అతను 1912లో బ్రిటిష్ ఇండియన్ ఆర్మీ నుండి పదవీ విరమణ చేశాడు. అతను తన చివరి సంవత్సరాలను హాంప్‌షైర్‌లోని హవాంట్‌లో నివసించాడు, అక్కడ అతను నవంబర్ 1948లో మరణించాడు.

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు

* 
వర్గం:1948 మరణాలు
వర్గం:1867 జననాలు
వర్గం:క్రికెట్ క్రీడాకారులు
గ్రేటర్ పెర్త్

**గ్రేటర్ పెర్త్** అనేది పెర్త్ యొక్క గ్రేటర్ క్యాపిటల్ సిటీ స్టాటిస్టికల్ ఏరియా (GCCSA), ఇది పశ్చిమ ఆస్ట్రేలియా రాజధాని నగరం యొక్క కార్యాచరణ పరిధిని సూచించడానికి రూపొందించబడిన ఒక భౌగోళిక ప్రాంతం.

గ్రేటర్ పెర్త్ GCCSA నగరం యొక్క నిర్మిత అంచును నిర్వచించదు, కానీ 2006 జనాభా లెక్కల ప్రయాణ-పని డేటాను ఉపయోగించి రాజధాని నగర కార్మిక మార్కెట్‌ను ప్రతిబింబిస్తుంది. కార్మిక మార్కెట్‌ను కొన్నిసార్లు నగరం యొక్క క్రియాత్మక పరిధికి వాస్తవ కొలమానంగా ఉపయోగిస్తారు, ఎందుకంటే ఇందులో ప్రయాణించే జనాభాలో అధిక భాగం ఉంటుంది.

ఆస్ట్రేలియాలోని ప్రతి రాజధాని నగరం యొక్క కార్యాచరణ పరిధిని ప్రతిబింబించే స్థిరమైన మరియు నిలకడైన సరిహద్దును అందించడానికి రూపొందించబడిన విస్తృత నగర ప్రాంతాలు. ఈ నిర్వచనం, నగరం యొక్క పట్టణ ప్రాంతంలోని వారితో పాటు, నగరంలో క్రమం తప్పకుండా సాంఘిక కార్యకలాపాలు జరిపే, షాపింగ్ చేసే లేదా పనిచేసే, కానీ నగరం చుట్టూ ఉన్న చిన్న పట్టణాలు మరియు గ్రామీణ ప్రాంతాలలో నివసించే వారిని కూడా చేర్చడానికి రూపొందించబడింది.

మెట్రోపాలిటన్ రీజియన్ స్కీమ్ ప్రకారం నిర్వచించబడిన పెర్త్ మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతానికి సమానమైన ప్రాంతాన్ని గ్రేటర్ పెర్త్ కలిగి ఉంటుంది.

2021 జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రేటర్ పెర్త్ జనాభా 2,192,229గా ఉంది. 2061 నాటికి జనాభా 44 లక్షల నుంచి 66 లక్షల మధ్యకు పెరుగుతుందని అంచనా వేయబడింది.

2013లో, గ్రేటర్ పెర్త్‌లో ప్రతి చదరపు కిలోమీటరుకు 310 మంది నివాసుల (800/చదరపు మైలు) జనసాంద్రత ఉండగా, పశ్చిమ ఆస్ట్రేలియాలోని మిగిలిన ప్రాంతంలో ప్రతి చదరపు కిలోమీటరుకు 0.2 మంది నివాసులు (0.52/చదరపు మైలు) ఉన్నారు.

## ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

వర్గం:ఆస్ట్రేలియా మహానగర ప్రాంతాలు
వర్గం:పెర్త్, పశ్చిమ ఆస్ట్రేలియా
వి. కె. ఆత్రే

**వాసుదేవ్ కల్కుంటే ఆత్రే** (జననం 1939), ఒక భారతీయ శాస్త్రవేత్త, డిఫెన్స్ రీసెర్చ్ అండ్ డెవలప్మెంట్ ఆర్గనైజేషన్ (డి. ఆర్. డి. ఓ), భారత రక్షణ పరిశోధన అభివృద్ధి సంస్థ మాజీ అధిపతి. ఆ హోదాలో, ఆయన రక్షణ మంత్రికి శాస్త్రీయ సలహాదారుగా కూడా పనిచేసాడు. ఆయన పద్మవిభూషణ్ అవార్డు గ్రహీత.

## జీవితచరిత్ర
ఆత్రే 1939లో బెంగళూరులో జన్మించాడు. 1961లో అప్పటి మైసూరు విశ్వవిద్యాలయంలో భాగమైన యూనివర్సిటీ ఆఫ్ విశ్వేశ్వరయ్య కాలేజ్ ఆఫ్ ఇంజనీరింగ్ (యువిసిఇ) బెంగళూరు నుండి ఎలక్ట్రికల్ ఇంజనీరింగ్ లో బిఇ పూర్తి చేసాడు. 1963లో ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్స్ (ఐఐఎస్సి) బెంగళూరు నుండి మాస్టర్స్ డిగ్రీని పూర్తి చేసాడు. 1967లో కెనడాలోని వాటర్లూ విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఎలక్ట్రికల్ ఇంజనీరింగ్ లో పిహెచ్డి పొందాడు. ఆ తరువాత, ఆయన 1980 వరకు కెనడాలోని హాలిఫాక్స్ నోవా స్కోటియా సాంకేతిక విశ్వవిద్యాలయంలో ఎలక్ట్రికల్ ఇంజనీరింగ్ ప్రొఫెసర్ గా పనిచేసాడు. 1977 వరకు ఐఐఎస్సిలో విజిటింగ్ ప్రొఫెసర్ గా పనిచేసాడు. ఆయన డిఫెన్స్ రీసెర్చ్ అండ్ డెవలప్మెంట్ సర్వీస్ (డి. ఆర్. డి. ఎస్.) మాజీ సభ్యుడు.

1980లో ఆత్రే కొచ్చిన్ లోని నావల్ ఫిజికల్ అండ్ ఓషనోగ్రాఫిక్ లాబొరేటరీ (ఎన్పిఒఎల్)లో డిఆర్డిఓలో చేరి, 1984లో దాని డైరెక్టర్ అయ్యాడు. ఆ తరువాత, ఆయన డిఆర్డిఓ చీఫ్ కంట్రోలర్ (ఆర్ అండ్ డి)గా నియమించబడ్డాడు. ఫిబ్రవరి 2000లో, ఆయన అబ్దుల్ కలాం స్థానంలో డిఆర్డిఓ డైరెక్టర్ జనరల్ గా, ఎస్ఏ నుండి ఆర్ఎం వరకు, అప్పటి రక్షణ మంత్రి జార్జ్ ఫెర్నాండెజ్ కు శాస్త్రీయ సలహాదారుగా పనిచేసాడు. ఆయన అక్టోబరు 2004లో పదవీ విరమణ చేసాడు.
thumb|రాష్ట్రపతి ప్రణబ్ ముఖర్జీ 2016 ఏప్రిల్ 12న న్యూఢిల్లీలోని రాష్ట్రపతి భవన్ లో జరిగిన పౌర ప్రతిష్ఠాపన కార్యక్రమంలో డాక్టర్ వాసుదేవ్ కల్కుంటే ఆత్రేకు పద్మ విభూషణ్ అవార్డును ప్రదానం చేసాడు.
ఆత్రేకు 2000లో అప్పటి రాష్ట్రపతి కె. ఆర్. నారాయణన్ పద్మభూషణ్ అవార్డును ప్రదానం చేసాడు. 2016లో భారతదేశపు రెండవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం అయిన పద్మ విభూషణ్ అవార్డును ఆయన అందుకున్నాడు. ఆయన ఇప్పుడు ఎన్ఐటి గోవా, ఐఐఈఎస్టి షిబ్పూర్, హౌరా లకు ఛైర్మన్ గా ఉన్నాడు.

2015లో, కర్ణాటక సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ అతనికి అకాడమీ లైఫ్ టైమ్ అచీవ్మెంట్ అవార్డును 2014కి గాను ప్రదానం చేసింది.
## మూలాలు

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1939 జననాలు
కార్పొరేషన్ బ్యాంక్

కార్పొరేషన్ బ్యాంక్ భారతదేశంలోని మంగళూరులో ప్రధాన కార్యాలయం కలిగిన ఒక ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకింగ్ సంస్థ. ఈ బ్యాంకుకు పాన్-ఇండియా ఉనికి ఉంది. ఈ బ్యాంకుకు ప్రస్తుతం దేశవ్యాప్తంగా 2,432 పూర్తిగా ఆటోమేటెడ్ సీబీఎస్ శాఖలు, 3,040 ఎటిఎంలు & 4,724 శాఖారహిత బ్యాంకింగ్ యూనిట్ల నెట్‌వర్క్ ఉంది. 2019లో ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ కార్పొరేషన్ బ్యాంక్, ఆంధ్రా బ్యాంక్‌లను యూనియన్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియాలో విలీనం చేస్తున్నట్లు ప్రకటించింది, దీనితో 2020 ఏప్రిల్ 1న వాటి శాఖలన్నీ యూనియన్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా శాఖలుగా మారాయి.

## చరిత్ర
కార్పొరేషన్ బ్యాంక్ 12 మార్చి 1906న ఉడిపి స్థాపించబడింది,  మూలధనంతో, సూర్యదేవ్ శర్మ భూమిహార్, హాజీ అబ్దుల్లా హాజీ ఖాసిం సాహెబ్ బహదూర్ వ్యవస్థాపక అధ్యక్షులుగా, బాల గంగాధర్ తిలక్ స్వదేశీ ఉద్యమం సూత్రాలచే మార్గనిర్దేశం చేశారు.

నవంబర్ 14న, కార్పొరేషన్ బ్యాంక్, బేసెల్ III ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా ఉండే ₹500 కోట్ల విలువైన టైర్-II బాండ్లను (సిరీస్ 1) సమీకరించినట్లు, బ్యాంక్ బోర్డు సెక్యూరిటీస్ కేటాయింపు కమిటీ వాటిని కేటాయించినట్లు తెలిపింది.

2 డిసెంబర్ 2017న, కార్పొరేషన్ బ్యాంక్ తన రూపే సెలెక్ట్,  రూపే ప్లాటినం క్రెడిట్ కార్డులను ప్రారంభించింది. రూపే క్రెడిట్ కార్డులు అన్ని రూపే-ఎనేబుల్డ్ 15 లక్షల-ప్లస్ పిఒఎస్ టెర్మినల్స్, భారతదేశంలోని 80,000-ప్లస్ ఇ-కామర్స్ వ్యాపారులు  ప్రపంచవ్యాప్తంగా అన్ని ఐసిఎస్ పార్టనర్ అంగీకార పాయింట్ల (పిఒఎస్, ఇ-కామర్సు వ్యాపారులు) వద్ద ఆమోదించబడతాయి.

కార్పొరేషన్ బ్యాంక్, ఆంధ్ర బ్యాంక్ యూనియన్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా విలీనం చేయనున్నట్లు 2019 ఆగస్టు 30న ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ ప్రకటించింది. ప్రతిపాదిత విలీనం యూనియన్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియాను ₹ 14.59 లక్షల కోట్ల (US$170 బిలియన్లు), 9,609 శాఖలతో దేశంలో ఐదవ అతిపెద్ద ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకుగా చేస్తుంది. ఆంధ్ర బ్యాంక్ డైరెక్టర్ల బోర్డు సెప్టెంబర్ 13న విలీనాన్ని ఆమోదించింది. కేంద్ర మంత్రివర్గం మార్చి 4న విలీనాన్ని ఆమోదించింది, ఇది 2020 ఏప్రిల్ 1న పూర్తయింది.

## మూలాలు

వర్గం:ఆర్ధిక వ్యవస్థ
వర్గం:1908 స్థాపితాలు
వర్గం:బ్యాంకింగ్ సంస్థలు
వర్గం:జాతీయం చేయబడిన బ్యాంకులు
పెద్దాడ సూర్యకుమారి

**పెద్దాడ సూర్యకుమారి** ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని కాకినాడలో నివసిస్తున్న ఒక  శాస్త్రీయ సంగీత విదుషీమణి, గాయని, గురువు. ఆమె తన శాస్త్రీయ ప్రామాణికమైన, సంప్రదాయబద్ధమైన గాత్ర శైలికి ప్రసిద్ధి.  ఆమె పురాతనమైన సరస్వతీ గానసభనిర్వాహకురాలు. సంగీత శిక్షణా తరగతులను నిర్వహిస్తూ, శాస్త్రీయ సంగీతంలో అనేక మంది విద్యార్థులకు మార్గదర్శకత్వం వహిస్తున్నారు.  

పెద్దాడ సూర్యకుమారి ఆంధ్రప్రదేశ్ పశ్చిమగోదావరి జిల్లా తాడేపల్లిగూడెంలో బండారు బాపారావు,  శ్రీమతి సుబ్బలక్ష్మి దంపతులకు జన్మించారు. ఆమె తిరుపతి గోపాలకృష్ణ, బి.వి. రామన్,  లక్ష్మణ్, కంభంపాటి లక్ష్మీనారాయణ శాస్త్రి, టి.ఆర్. సుబ్రహ్మణ్యం, కొల్లేగల్ సుబ్రహ్మణ్యం వంటి నిష్ణాతులైన  విద్వాంసుల నుండి సంగీతం నేర్చుకుంది. 

ఆమె తిరుపతి గోపాలకృష్ణ వద్ద కర్ణాటక సంగీతంలో ప్రాథమిక శిక్షణ తీసుకుంది. ఇంజనీర్ సత్య రామచంద్రరావుతో వివాహమైన తర్వాత, ఆమె పిఠాపురంలోని నెయ్యి వ్యాపారి అయిన తన మామ (దివంగత) పెద్దాడ రామచంద్రరావు వద్ద శిక్షణ పొందింది.  ఇంకా  ఢిల్లీ లోని కె.ఎల్.ఎన్. శాస్త్రి నుండి సంగీతం నేర్చుకుంది.  సూర్యకుమారి  చెన్నై కి చెందిన  బి.వి.రామన్,  శ్రీ. లక్ష్మన్ కవలల నుండి "మనోధర్మ సంగీతం" నేర్చుకున్నారు. సంగీతంలో సూక్ష్మాలు ఢిల్లీ కి చెందిన ప్రొఫెసర్ టి.ఆర్.సుబ్రహ్మణ్యం నుండి, పురందర దాస కీర్తనలు సద్గురు త్యాగరాజ స్వామి గురు - శిష్య పరంపర లోని వారు హైదరాబాదుకు చెందిన కొల్లేగల్ ఆర్.సుబ్రహ్మణ్యం వద్ద నేర్చుకున్నారు. ఆమె మొదటి కచేరీ 12 సంవత్సరాల వయస్సులో జరిగింది.

## మూలాలు
వర్గం:కర్ణాటక సంగీత విద్వాంసులు
వర్గం:మహిళా సంగీతకారులు
పార్థు

**పార్థసారథి నెమాని** (జననం 24 సెప్టెంబర్ 1974), వాడుకలో **పార్థు**గా సుపరిచితులు. ఈయన తెలుగు చలనచిత్ర పరిశ్రమలో ప్రముఖ నేపథ్య గాయకుడు మరియు సంగీత దర్శకుడు. శాస్త్రీయ సంగీత నేపథ్యం ఉన్న పార్థు, తెలుగుతో పాటు తమిళం, హిందీ మరియు కన్నడ భాషల్లో దాదాపు 100కు పైగా సినిమా పాటలు, 2000కు పైగా ప్రైవేట్ ఆల్బమ్ గీతాలను ఆలపించారు. అంతర్జాతీయ స్థాయిలో ప్రదర్శనలు ఇచ్చిన అతికొద్ది మంది తెలుగు గాయకులలో ఈయన ఒకరు.

## ప్రారంభ జీవితం
పార్థసారథి నెమాని 1974లో ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని తూర్పు గోదావరి జిల్లా, కాకినాడలో ఒక సంప్రదాయ తెలుగు కుటుంబంలో జన్మించారు. ఆయన తన ఐదవ ఏట నుంచే శ్రీమతి శ్రీలక్ష్మి వద్ద కర్ణాటక శాస్త్రీయ సంగీతం నేర్చుకోవడం ప్రారంభించారు. అనంతరం నేతి శ్రీరామశర్మ వద్ద ఉన్నత స్థాయి శిక్షణ పొందారు. ఆయన పాఠశాల విద్య అంతా కాకినాడలోనే సాగింది. ఆ తర్వాత హైదరాబాద్‌లోని వాసవి ఇంజనీరింగ్ కళాశాల నుండి మెకానికల్ ఇంజనీరింగ్‌లో పట్టా పొందారు.

## విజయాలు
పార్థు తన కెరీర్‌లో కర్ణాటక సంగీతం, లలిత సంగీతం మరియు చలనచిత్ర సంగీత విభాగాల్లో నిర్వహించిన 400కు పైగా పోటీలలో విజేతగా నిలిచారు. ఆయన ప్రధాన విజయాలు కొన్ని:

* 1992లో ఆల్ ఇండియా రేడియో (AIR) నిర్వహించిన పోటీల్లో జాతీయ స్థాయి అవార్డు.
* 1993లో మంగళూరులో జరిగిన సౌత్ జోన్ ఇంటర్-యూనివర్శిటీ పోటీల్లో ప్రథమ బహుమతి.
* 1994లో వారణాసిలోని బనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయంలో జరిగిన జాతీయ స్థాయి ఇంటర్-యూనివర్శిటీ పోటీల్లో ప్రథమ బహుమతి.
* 1996లో ఈటీవీ (ETV)లో ప్రముఖ గాయకుడు ఎస్. పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం సారధ్యంలో జరిగిన మొట్టమొదటి సింగింగ్ రియాలిటీ షో 'పాడుతా తీయగా' మొదటి మెగా ఫైనల్ విజేతగా నిలిచారు.

### సినీ రంగం
* 1997లో దాసరి నారాయణరావు దర్శకత్వంలో వచ్చిన 'కళ్యాణ ప్రాప్తిరస్తు' చిత్రంలో సంగీత దర్శకుడు కోటి పర్యవేక్షణలో పార్థు తన మొదటి సినిమా పాటను రికార్డ్ చేశారు.
* ఆయన ప్రముఖ సంగీత దర్శకుడు మణిశర్మ వద్ద 50కి పైగా చిత్రాలకు అసోసియేట్‌గా పనిచేశారు.
* చిరంజీవి, వెంకటేష్, కమల్ హాసన్, శ్రీకాంత్, జగపతి బాబు వంటి అగ్ర హీరోల చిత్రాల్లో దాదాపు 90 సినిమాలకు పైగా పాటలు పాడారు.

## కచేరీలు
భారతదేశంలోనే కాకుండా విదేశాల్లో 500కు పైగా స్టేజ్ షోలు ఇచ్చారు. అమెరికా, బ్రిటన్, ఆస్ట్రేలియా, కువైట్ వంటి ఐదు ఖండాల్లో ప్రదర్శనలు ఇచ్చిన పార్థు, బోట్స్వానా మరియు నైజీరియాలో ప్రదర్శన ఇచ్చిన మొదటి తెలుగు నేపథ్య గాయకుడిగా గుర్తింపు పొందారు. ఆయన ఎస్.పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం, ఎస్. జానకి, మనో మరియు చిత్ర వంటి దిగ్గజ గాయకులతో కలిసి ప్రదర్శనలు ఇచ్చారు.

## ఆల్బమ్స్ మరియు సంగీత దర్శకత్వం
పార్థు భక్తి గీతాలు, జానపద గీతాలు, లలిత సంగీతం మరియు టెలివిజన్ సీరియల్స్ కోసం 2000 కంటే ఎక్కువ పాటలు పాడారు. కళాతపస్వి కె. విశ్వనాథ్ దర్శకత్వం వహించిన 'స్వరాభిషేకం' సినిమా కోసం "కుడికన్ను అదిరినే", "కన్న వెలుగంత" అనే రెండు పాటలకు సంగీతం అందించారు. ఈ చిత్రం సంగీత విభాగంలో జాతీయ అవార్డును గెలుచుకుంది. 2012లో 'నందీశ్వరుడు' సినిమాతో ఆయన పూర్తిస్థాయి సంగీత దర్శకుడిగా మారారు. 2001లో హైదరాబాద్‌లో "కీర్తన డిజిటల్" అనే అత్యాధునిక రికార్డింగ్ స్టూడియోను స్థాపించారు.

## సేవా కార్యక్రమాలు
పార్థు తన మిత్రులతో కలిసి 2009లో 'లోటస్ ఫౌండేషన్' (Lotus Foundation) అనే స్వచ్ఛంద సంస్థను స్థాపించారు. దీని ద్వారా ఆర్థికంగా వెనుకబడిన ప్రతిభావంతులైన విద్యార్థులకు ఇంజనీరింగ్, మెడిసిన్ వంటి ఉన్నత చదువుల కోసం ఆర్థిక సాయం అందిస్తున్నారు.

## మూలాలు

## వర్గాలు
వర్గం:1974 జననాలు
వర్గం:జీవించి ఉన్న వ్యక్తులు
వర్గం:తెలుగు నేపథ్య గాయకులు
వర్గం:కాకినాడ వ్యక్తులు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ సంగీతకారులు