open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
మంగళగిరి వస్త్రాలు

**మంగళగిరి చీరలు, వస్త్రాలు** ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని గుంటూరు జిల్లా లోని మంగళగిరి ప్రాంతంలో నేయబడుతున్న హస్తకళ. ఈ కళకు భౌగోళిక గుర్తింపు చట్టం 1999 ప్రకారం గుర్తింపు చిహ్నం లభించింది. 
## చరిత్ర
ఈ చేనేత వృత్తి సుమారు 500 సంవత్సరాల నుండి కొనసాగుతున్నట్లు కొన్ని శాసనాల ద్వారా తెలుస్తుంది.కుతుబ్ షాహీ రాజ్య పరిపాలనలో అప్పటి పన్నుల భారం భరించలేక కొంతమంది చేనేత కార్మికులు వలస పోయారు.
## విశేషాలు
చేనేత కళకు పుట్టినిల్లుగా ఉన్న మంగళగిరి సాంప్రదాయ చీరలకు పెట్టింది పేరు. మంగళకరమైన సందర్భాలన్నింటికీ మంగళాన్నిచ్చే చీరగా మంగళగిరి చీరకు గుర్తింపు ఉంది. ఈ చీరలు దేశ విదేశాలలో ఖ్యాతి పొందాయి. ఈ చీరలలో సుమారు వంద రకాల డిజైన్లు ఉంటాయి. ఒకే రంగుతో కూడిన చీరలకు కలంకారీ కళను ఇక్కత్ శైలిని జోడించి ఇక్కడి కళాకారులు వస్త్రాలను రూపొందిస్తారు. 
## వస్త్రం, అద్దకం
ఒక వస్త్రం పడుగు పేకల ద్వారా దారాలను మగ్గము ద్వారా అల్లి వస్త్రాలను నేస్తారు. ఆ తరువాత ఈ వస్త్రాన్ని టై, డై పద్ధతిలో అద్దకం చేస్తారు. "నిజాం డిజైన్" అనేది ఈ వస్త్రం యొక్క మరియొక లక్షణం.
## చీరలు
జరీ, ట్రైబల్ డిజైన్లతో ప్రత్తి నుండి తయారుచేస్తున్న ఏకైక ప్రసిద్ధ చీరలు ఈ మంగళగిరి చీరలు. ఈ చీరలను స్థానికంగా గల నరసింహ దేవాలయంలో అర్చనచేయు సందర్భంగా వాడుతారు.

## జాతీయ హోదా
జాతీయ చేనేత దినోత్సవం సందర్భంగా దేశంలోని నాణ్యత, ప్రమాణాలున్న చేనేత చీరలకు గుర్తింపు ఇవ్వాలనే ఆలోచన చేసింది ప్రభుత్వం. అందుకు దేశవ్యాప్తంగా వున్న చేనేత సంఘాలు, నేతల నుంచి తమ ఉత్పత్తుల్ని ఆహ్వానించింది. మన తెలుగు రాష్ట్రాల నుంచి మంగళగిరి, ధర్మవరం, వెంకటగిరి, ఉప్పాడ, జమదాని ఇలా దేశంలో 76 రకాల పేరుబడ్డ చేనేత వస్త్రాలన్నీ నాణ్యతగల 'భారత చేనేత బ్రాండ్‌' గుర్తింపు కోసం పోటీపడ్డాయి. అలా తెలుగు రాష్ట్రాల నుంచి పోటీపడ్డ చేనేత చీరల్లో మన మంగళగిరి నుంచి పణిదపు వీరాస్వామి తయారుచేసిన చీర నెంబర్‌వన్‌ బ్రాండ్‌గా గుర్తింపు దక్కించుకుంది. ఇలా మంగళగిరికి చెందిన మాస్టర్స్‌ వీవర్స్‌ అసోసియేషన్‌ సభ్యుడు వీరాస్వామి చేతిలోపడి మంగళగిరి చీర 'భారత చేనేత బ్రాండ్‌' గుర్తింపుతో మరోసారి తన గత వైభవపు ఉనికిని చాటుకుంది. పడుగు, పేక (నిలువు, అడ్డం) 80 కౌంట్‌గల అల్లిక, నిజామ్‌ డిజైన్‌ బోర్డర్‌, నాణ్యతగల రంగుల అద్దకం వంటి అంశాలు వీరాస్వామి రూపొందించిన చీరను నెంబర్‌వన్‌ స్థానంలో నిలబెట్టాయి. ఇప్పుడు మంగళగిరి చీరంటే 'ఇండియా హ్యాండ్‌లూమ్‌'కే బ్రాండ్‌ అంబాసిడర్‌.
## నిజాం డిజైన్స్
ఒకప్పుడు అంటే పాతిక ఇరవై ఏళ్ల క్రితం మంగళగిరి చేనేత వస్త్రాలంటే కేవలం పెద్దవయసు వారికే అన్నట్టుగా ఆ పరిధిలోనే వ్యాపారాలు సాగేవి. అప్పటిదాకా ఉన్న డిజైన్ల స్థానంలో నిజాం నిర్మాణాలను పోలిన డిజైన్లతో బోర్డర్లను (చీర అంచు) రూపొందించడం మొదలుపెట్టాక వ్యాపారసరళి మారింది. అన్ని వయసుల వారినీ ఆకర్షించేలా నిజాం డిజైన్స్‌తో మంగళగిరి చీరలు క్రమేణా మార్కెట్‌ని పెంచుకోవడం ఆరంభమైంది. నాటి నుంచి పిన్నలకూ పెద్దలకూ అందాన్నిచ్చే చీరలు మొదలుకొని, పంజాబీ డ్రెస్‌ మెటీరియల్‌, మగవారు ధరించే దుస్తులు వరకూ ఇలా మంగళగిరి ఉత్పత్తులో వైవిధ్యం పెరిగింది. ఇప్పటికీ మంగళగిరి చీరల్లో నిజామ్‌ బోర్డర్‌ డిజైన్‌లకే గిరాకీ ఎక్కువ. దీనికి కూడా ఓ కారణం ఉంది. అప్పట్లో వాణిజ్య అవసరాలకు అనుగుణంగా నిజామ్‌ డిజైన్లని చీర బోర్డర్లో నేయడం కేవలం మంగళగిరి చేనేతకారుల వల్లే సాధ్యమయ్యింది. ఆ కళానైఫుణ్యం ఇప్పటికీ కొనసాగుతూనే ఉంది.

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు
* Making of Mangalagiri Sarees | Hello Ladies | Vanitha Tv 29-10-2013 - యూట్యూబ్ వీడియో

వర్గం:భారతీయ హస్తకళలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ భౌగోళిక గుర్తింపులు
ఉప్పాడ జమ్‌దానీ చీరలు

**ఉప్పాడ చీర** అనేది భారతదేశానికి చెందిన ఉప్పాడ (ఆంధ్ర ప్రదేశ్) కు చెందిన చేనేత చీర. అవి డయాఫానస్ పట్టు చీరలు. ఈ చీరలకు భౌగోళిక గుర్తింపు లభించింది.
## చరిత్ర
చేనేత వస్త్రాల తయారీలో మూడొందల ఏళ్ల చరిత్ర ఉంది. జామ్దానీ చీరల తయారీలో నేతన్నల గొప్పతనాన్ని, కళానైపుణ్యాన్ని మరో చాటిచెప్పింది ఈ ప్రాంత కార్మికులే. అందుకే అందమైన కళానైపుణ్యంతో ప్రాణం పోసుకున్న జామ్దానీ చీరలను చూడాలంటే ఇక్కడకు రావాల్సిందే. చేనేత కార్మికుల శ్రమను గుర్తించిన ప్రభుత్వం.. 1972వ సంవత్సరంలో రాష్ట్రపతి అవార్డుతో సత్కరించారు. దీంతో ఉప్పాడ ఖ్యాతి దేశస్థాయిలో ప్రాచుర్యం పొందింది.
## జమ్‌దానీ
**జమ్‌దానీ** బంగ్లాదేశ్‌కు చెందిన ఈ అపురూప కళ. జమ్‌దానీ అనేది పర్షియన్ పదం. "జామ్" అంటే పువ్వు అని అర్థం. బంగ్లాదేశ్‌లోని ఢాకా కేంద్రంగా తయారవుతున్న జమ్దానీ చీరలకు ఎంతో ఘన చరిత్ర ఉంది. బెంగాల్ సంప్రదాయ నేత కార్మికులు దీన్ని తయారు చేసేవారు. పురాతన కాలంలో దీన్ని అప్పటి చేనేత కార్మికులు తయారు చేశారు. వీటిని మొఘల్ రాజులు, బ్రిటీష్ పాలకుల సతీమణులు ధరించారు. జమ్దానీ సంప్రదాయ నేత కళతో కూడిన నేత ఈ చీరలను యునెస్కో సైతం పురాతన సాంస్కృతిక సంపదగా గుర్తించింది. ఈ చీరలపై మొక్కలు, పూల డిజైన్లతో కూడిన ఈ చీరలను మగువలు ఇష్టపడుతున్నారు. ఇప్పటికీ ఈ చీరలు కాటన్‌తోపాటు నాణ్యత, స్టయిల్, డిజైన్ల విషయంలో వీటిదే అగ్రస్థానం అంటుంటారు. జారిఫ్ ఫ్యాషన్ డిజైన్ లాంటి కొత్త వారు సైతం జమ్దానీ చీరలను పార్టీ శారీగా ఎంబ్రాయిడరీ కాంబినేషన్, హ్యాండ్ కర్‌చుపి వర్క్స్‌తో తయారు చేస్తున్నారు. బంగ్లాదేశ్ ప్రభుత్వం సైతం మధ్యదళారులను నివారించి చేనేత కార్మికులకు ప్రోత్సహించేందుకు వీలుగా జమ్దానీ పల్లిని ఢాకా సమీపంలో ఏర్పాటు చేసింది.

బంగ్లాదేశ్‌కు చెందిన ఈ కళకు ప్రపంచవ్యాప్తంగా గుర్తింపు ఉంది. అక్కడి చేనేత కార్మికుల ద్వారా రూపుదిద్దుకొనే జమ్‌దానీ వస్త్రాలు మగువుల మనసును ఇట్టే ఆకర్షిస్తాయి. మగ్గంపై రూపుదిద్దుకొనే ఈ చీరలు కళాకారుల కళాత్మకతకు ప్రతిబింబాలుగా నిలుస్తాయి. పెళ్లిళ్లు, శుభకార్యాలయాల్లో జమ్‌దానీ పట్టుచీరలు ధరించటమంటే మగువలు ప్రతిష్టాత్మకంగా భావిస్తారు.

## కళాత్మకత
ఈ చీరల తయారీ కళాత్మకతతో కూడి ఉంటుంది. వందశాతం పట్టు నూలుతో రూపుదిద్దుకొంటున్న ఈ చీరలు కళాకారుల సహనానికి పరీక్షగా నిలుస్తాయి. కళతోపాటు ఓర్పు, నేర్పు అత్యంత అవసరం. చీరను మగ్గంపై నేస్తూ దానిపై డిజైన్‌ను చేతితో చేయాలి. మగ్గంపై 12 గంటలు పనిచేస్తే అరమీటరు చీర ఉత్పత్తి చేయటం సాధ్యంకాదు. ఒక్కో చీర తయారీకి కనీసంగా 15రోజుల సమయం తీసుకొంటుంది. చీర ఖరీదు రూ.5వేల నుంచి రూ.80 వేల వరకు అందులో ఉన్న కళాత్మకత ఆధారంగా ఉంటుంది.
## ఇవి కూడా చూడండి
* ధర్మవరం చేనేత పట్టుచీరలు, పావడాలు
* ఆరణి పట్టు
* కాంచీపురం పట్టు

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు
* Uppada jamdani saree

వర్గం:Saris
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ సంస్కృతి
వర్గం:Geographical Indications in India
వర్గం:భారతీయ హస్తకళలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ భౌగోళిక గుర్తింపులు
ధార్వాడ్ పెఠా

**ధార్వాడ్ పెఠా** (కన్నడ: ಧಾರವಾಡ ಪೇಡ) భారతదేశం లోని కర్నాటక రాష్ట్రానికి చెందిన ఏకైక ఒక తీపి రుచికరమైన పదార్థంగా ఉంది, కర్ణాటక లోని ధార్వాడ్ నగరం నుండి దీనికి ఆ పేరు వచ్చింది. ఈ తీపి పదార్థం, చరిత్రలో దాదాపుగా 175 సంవత్సరాల నాటిది.

ధార్వాడ్ పెఠాకు ଅ భౌగోళిక గుర్తింపు (జియోగ్రాఫికల్ ఇండికేషన్ ట్యాగ్) సంకేతం కల్పించబడింది. దీని జి ఐ ట్యాగ్ సంఖ్య 85 అయి ఉంది.
కర్ణాటక ప్రజలు తీపి వంటకాల యందు ఎక్కువ మక్కువ ప్రదర్శిస్తారు. ధార్వాడ్ పెఠా, మైసూర్ పాక్, చిరోటీ, ఒబ్బాట్టు (హొలిగే), ఫెని వంటి తీపి పదార్థాలు మంచి ఆదరణ కలిగినవిగా ఉన్నాయి.

## చరిత్ర
ధార్వాడ్ పెఠా అసలు మొదట 19 వ శతాబ్దంలో ఉన్నావ్ లో ప్లేగు వ్యాధి ప్రబలిన కారణంగా, అక్కడ నుండి బయటపడిన తర్వాత, ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని ఉన్నావ్ నుండి ధార్వాడ్ నకు వలస వచ్చిన ఠాకూర్ కుటుంబం వారు ప్రారంభించారు. రామ్ రతన్ సింగ్ ఠాకూర్, ద్వారా మొదటి తరం మిఠాయి తయారు చేసి, స్థానికంగా "పేడాలు"" అమ్మడం మొదలయింది.

ఠాకూర్ మనవడు బాబు సింగ్ ఠాకూర్ వారి కుటుంబం వ్యాపారం లైన్ బజార్ స్టోర్ లో పెరుగుటకు సహాయం అందించడం జరిగింది, "పేడా" కూడా స్థానికంగా "లైన్ బజార్ పెఠా"గా పిలిచారు. కుటుంబం అంతా ఒక వాణిజ్య రహస్యంగా ధార్వాడ్ పెఠాను తమ దగ్గర ఉంచుకుంటారు, దీనిలో వారి కుటుంబ వంశం కూడా ఉంది.

కొన్ని దశాబ్దాలుగా నడుస్తున్న బాబు సింగ్ ఠాకూర్ యొక్క ఒకే దుకాణం (స్టోర్) తదుపరి ధార్వాడ్, హుబ్లి, బెంగుళూర్, హవేలీ, పూణే లలో మరిన్ని అదనపు దుకాణాలు తరువాత వచ్చాయి. పూణే, ఇతర ప్రాంతాలలో ధార్వాడ్ పేడా అమ్మే ఇతర మిఠాయి దుకాణాలు వారు కూడా ఉన్నాయి. కానీ, ఇవి ఠాకూర్ కుటుంబానికి ఎటువంటి సంబంధం లేదు.

## కావలసిన పదార్థములు
పాలు, చక్కెర, కండెన్స్డ్ (మిల్క్) పాలు పదార్థములు ఉన్నాయి.
## తయారీ విధానం
దీనిని పాలు నిరంతరాయంగా వేడి చేస్తూ, చక్కెరతో కలపబడిన తరువాత, రుచి కోసం ఫ్లేవర్ (సుగంధ ద్రవ్యము) జోడించి తయారు చేస్తారు.
## గుర్తింపు
పట్టు దుస్తులు సేలం యొక్క ఏకైక బ్రాండ్. ఈ పట్టు కొరకు, అమ్మకాలు ఇంకా మంచి గుర్తింపు కోసం మార్గం సుగమం చేస్తూ, 1999 రూల్ 2003 చట్టం జియోగ్రాఫికల్ ఇండికేషన్స్ ప్రకారం, కేంద్ర ప్రభుత్వ జియోగ్రాఫికల్ ఇండికేషన్ అధీకృత వినియోగదారు సర్టిఫికెట్ పొందింది.

## ఇవి కూడా చూడండి

* 
* ఆంధ్ర వంటకాలు
* ఇటలీ వంట పద్ధతి

## మూలాలు

వర్గం:కర్ణాటక
వర్గం:మిఠాయిలు
వర్గం:భారతీయ వంటకాలు
వర్గం:వంటలు
వర్గం:కర్ణాటక భౌగోళిక గుర్తింపులు
ఉదిత్ నారాయణ్

**ఉదిత్ నారాయణ్ ** జన్మతహ నేపాల్ దేశానికి చెందిన ఒక నేపథ్య గాయకుడు. 2016లో భారత ప్రభుత్వము ఈయనకు పద్మభూషణ్ పురస్కారాన్ని ప్రకటించింది. పలు భారతీయ భాషలతో పాటు ఈయన తెలుగులో కూడా కొన్ని ప్రజాదరణ పొందిన సినీ గీతాలు ఆలపించాడు.

## నేపధ్యము
నేపాల్‌లో పుట్టిన ఉదిత్‌ తన పాటతో ఎల్లలను చెరిపేశాడు, భాషాభేదాలను తుడిచేశాడు. రేడియో గాయకుడిగా మొదలైన ఆయన ప్రస్థానం భారతదేశ చిత్రపరిశమలన్నింటిలోనూ ప్రముఖ గాయకుడిగా అభిమానం సంపాదించుకునే దిశగా సాగింది. తన గాన ప్రతిభతో ఉదిత్‌ నారాయణ్‌ ప్రతిష్ఠాత్మక పద్మభూషణ్‌ పురస్కారానికి ఎంపికయ్యాడు.

రేడియో నేపాల్‌లో స్టాఫ్‌ ఆర్టిస్ట్‌గా ఏడేళ్లు పనిచేశాడు ఉదిత్‌. అతని ప్రతిభకు మెచ్చి అక్కడి భారతీయ ఎంబసీ అధికారులు భారతీయ విద్యాభవన్‌లో శాస్త్రీయ సంగీతం నేర్చుకొనేందుకు స్కాలర్‌షిప్‌ ఇచ్చి మరీ ఆహ్వానించారు. **ఉన్నీస్‌ బీస్‌ ** చిత్రంతో వెండితెరకు ఉదిత్‌ పరిచయమయ్యాడు. 1988లో వచ్చిన **[[ఖయామత్‌ సే ఖయామత్‌ తక్‌]]** ఉదిత్‌ దశను మార్చేసింది. అందులో అన్ని పాటలూ పాడి, తొలి ఫిలింఫేర్‌ అందుకున్నాడు. హిందీతో పాటు తెలుగు, తమిళ, కన్నడ, మలయాళ, మరాఠీ, పంజాబీ, బెంగాలీ, ఒడియా, అస్సామీ, మణిపూరి, నేపాలీ తదితర 34 భాషల్లో 25 వేల పాటలకు పైగా పాడాడు. ఆమిర్ ఖాన్, షారుఖ్ ఖాన్, సల్మాన్ ఖాన్, అనిల్ కపూర్ లాంటి అగ్రతారల చిత్రాల్లో ఎన్నో మరపురాని గీతాలను ఆలపించాడు. మూడు సార్లు ఉత్తమ గాయకుడిగా జాతీయ పురస్కారాలు సాధించాడు. అయిదు ఫిలింఫేర్‌ పురస్కారాలు, 2009లో పద్మశ్రీ అందుకున్నాడు.

## ఇవి కూడ చూడండి
మొహబ్బత్ (1997 సినిమా)

## మూలాలు

## బయటి లంకెలు

* 
* Udit Narayan at MTV artists 
* 

వర్గం:పద్మభూషణ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా గాయకులు
వర్గం:హిందీ సినిమా నేపథ్యగాయకులు
వర్గం:నేపాల్
వర్గం:1955 జననాలు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:ఫిలింఫేర్ పురస్కార విజేతలు
అనుపమ్ ఖేర్

**అనుపమ్‌ ఖేర్‌ ** ఒక భారతీయ నటుడు. 2016 లో భారత ప్రభుత్వము ఇతడికి పద్మభూషణ్ పురస్కారాన్ని ప్రధానం చేసింది.
## నేపథ్యం

సిమ్లాలోని ఓ మధ్యతరగతి కుటుంబంలో పుట్టిన అనుపమ్‌ ఖేర్‌, పద్మభూషణ్‌ పురస్కారాన్ని సాధించే స్థాయికి ఎదిగిన క్రమం స్ఫూర్తిదాయకం. రంగస్థల నటుడిగా మొదలై వెండితెరకు చేరిన ఆయన ప్రయాణంలో హాస్యనటుడు, సహాయ నటుడు, ప్రతినాయకుడు, దర్శకుడు, నిర్మాత, నటశిక్షకుడు ఇలా భిన్న పాత్రల్ని సమర్థవంతంగా పోషించాడు.

అనుపమ్‌ ఖేర్‌ కళాశాల విద్యార్థిగానే హిమాచల్ ప్రదేశ్ యూనివర్సిటీలో విరివిగా నాటకాల్లో నటించాడు. నటనను వృత్తిగా ఎంచుకోవాలని నిర్ణయించుకుని నేషనల్ స్కూల్ ఆఫ్ డ్రామాలో చేరాడు. అనంతర కాలంలో అదే సంస్థకు అధ్యక్షుడి హోదాలో సేవలందించడం విశేషం. సినిమా అవకాశాల కోసం ముంబై వచ్చిన తొలిరోజుల్లో ఎన్నో రాత్రులు రైల్వే స్టేషన్‌లోనే నిద్రించిన సందర్భాలు ఉన్నాయి. **ఆగమన్ ** లో తొలి అవకాశాన్ని అందుకుని రెండో చిత్రం **సారంశ్‌ ** తోనే ఉత్తమ నటుడిగా ఫిలింఫేర్‌ అందుకున్నాడు.

హిందీ, మరాఠీ, పంజాబీ, మలయాళ, తమిళ చిత్రాల్లోనూ నటించాడు. హాలీవుడ్‌లో బెండ్‌ ఇట్‌ లైక్‌ బెక్‌హామ్‌, బ్రైడ్‌ అండ్‌ ప్రిజ్యూడిస్‌ చిత్రాల్లో నటించాడు. **ఓమ్‌ జై జగదీశ్‌ ** తో దర్శకుడిగా మారాడు. **మైనే గాంధీ కో నహీ మారా **, **డాడీ** చిత్రాలకుగాను జాతీయ పురస్కారం అందుకున్నాడు. ఫిలింఫేర్‌ పురస్కారాల్లో 14 నామినేషన్లు అందుకుని 8 సార్లు పురస్కారాలు గెలుచుకున్నాడు. 

### నటించిన చిత్రాలు
# తూ చోర్ మైఁ సిపాహి (1996)
# ఉత్సవ్
# ఘోస్ట్ (2023)
# ది వ్యాక్సిన్ వార్ (2023)
# కాగజ్ 2 (2024)
# ఖోస్లా కా ఘోస్లా
# ఎ వెడ్నెడే!
# తన్వీ ది గ్రేట్
# ది బెంగాల్ ఫైల్స్
# తేరా మేరా కి రిష్తా
# మైనే గాంధీ కో నహిన్ మారా

## నాటకాలు
**మేరా వో మత్‌లబ్‌ నహీ థా **, **కుఛ్‌ భీ హో సక్తా ** లాంటి నాటకాలను మనదేశంతో పాటు విదేశాల్లోనూ ప్రదర్శించాడు. **కుఛ్‌ భీ హో సక్తా ** నాటకాన్ని తన జీవితం ఆధారంగా ఆయనే రచించాడు. కేంద్ర ఫిలిం సెన్సార్‌ బోర్డుకు అధ్యక్షుడిగా వ్యవహరించాడు. పద్మశ్రీ పురస్కారాన్ని అందుకున్నాడు. యాక్టర్‌ ప్రిపేర్స్‌ పేరుతో నటశిక్షణాలయాన్ని నెలకొల్పి ఔత్సాహిక నటులకు శిక్షణ ఇస్తున్నాడు.

## మూలాలు

## బయటి లంకెలు

*
*Anupam Kher Foundation 
*Anupam Kher's Actor Prepares

వర్గం:పద్మభూషణ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:1955 జననాలు
వర్గం:హిందీ సినిమా నటులు
వర్గం:తమిళ సినిమా నటులు
వర్గం:భారతీయ జనతా పార్టీ రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:రాజకీయాలలో సినీనటులు
వర్గం:మలయాళ సినిమా నటులు
వర్గం:హాలీవుడ్ నటులు
వర్గం:హిందీ సినిమా నిర్మాతలు
వర్గం:హిందీ సినిమా దర్శకులు
వర్గం:టెలివిజన్ నటులు
వర్గం:హిందీ భాషా పాఠాన్ని కలిగి ఉన్న వ్యాసాలు
వర్గం:కళారంగంలో పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
ఆరణి పట్టు

**అరణి చీర** భారతదేశం లోని తమిళనాడు రాష్ట్రానికి చెందిన అరణి గ్రామంలో సాంప్రదాయంగా తయారవుతున్న పట్టు చీర. ఈ చీర ఎక్కడా కుట్లు లేకుండా సుమారు నాలుగు గజాల నుండి తొమ్మిది గజాల పొడవు కలిగి ఉంటుంది. "సారీస్" అనే పదం సంస్కృత శబ్దం "సాడి" నుండి ఉత్పత్తి అయినట్లు తమిళ సాహిత్యంలో 5 లేదా 6 వ శతాబ్దాలలో చెప్పబడింది.
## భౌగోళిక గుర్తింపు హక్కులు
అరణి చీరలకు భౌగోళిక గుర్తింపు చట్టం 1999 ప్రకారం భౌగోళీక గుర్తింపు హక్కులు లభించాయి.

## ఇవి కూడా చూడండి
* ధర్మవరం చేనేత పట్టుచీరలు, పావడాలు
* ఉప్పాడ జమ్‌దానీ చీరలు
* కాంచీపురం పట్టు
## మూలాలు

## ఇతర లింకులు
* Online arani pure ilk sarees,Pure Mysore sarees Shop, Store
* Arni Silk Saris, Salwar Kameez Online Shop, Store, Indian Clothing

వర్గం:భారతీయ హస్తకళలు
వర్గం:తమిళనాడు భౌగోళిక గుర్తింపులు
సేలం పట్టు

**సేలం సిల్క్** యొక్క మరొక పేరు **సేలం వెంపట్టు** లేదా **వెన్ పాట్టు** అని కూడా పిలుస్తారు. దీనినే తెలుగులో **సేలం పట్టు** అని అంటారు. ఇది తమిళనాడు లోని సేలంలో తయారు చేసిన సిల్క్ దుస్తులకు ప్రతీక. ఇది మేధో సంపత్తి హక్కుల రక్షణ లేదా జియోగ్రాఫికల్ ఇండికేషన్ (జి ఐ) అనగా భౌగోళిక గుర్తింపు సంకేతం హోదాను పొందింది.
## గుర్తింపు
 
తమిళనాడు రాష్ట్రం లోని సేలంలో, చుట్టూ ఉండే ప్రాంతములలోని సిల్క్ చేనేత కార్మికులు, ఉత్తమమైన పట్టు ధోతీలు, చొక్కాలు, అంగవస్త్రాలు వంటి కొన్ని ఉత్పత్తి తయారీలో సంవత్సరాలు తరబడి కుటీర పరిశ్రమగా వెలుగొందుతూ, అదే విధముగా వారి వారి పట్టు పదార్థాలకు జాతీయ గుర్తింపు పొందడానికి డిమాండ్ దీర్ఘకాలంగా పెండింగ్లో ఉన్నది మంజూరు చేయబడింది. ఇప్పుడు సంతోషించు చేనేత కార్మికులు వారి వస్త్రములు నేయ చేయవచ్చును.

పట్టు దుస్తులు సేలం యొక్క ఏకైక బ్రాండ్. ఈ పట్టు కొరకు, అమ్మకాలు ఇంకా మంచి గుర్తింపు కోసం మార్గం సుగమం చేస్తూ, 1999 రూల్ 2003 చట్టం జియోగ్రాఫికల్ ఇండికేషన్స్ ప్రకారం, కేంద్ర ప్రభుత్వ జియోగ్రాఫికల్ ఇండికేషన్ అధీకృత వినియోగదారు సర్టిఫికెట్ పొందింది.
## నేత సమాజాలు

సేలం నగరం చుట్టూ ఉన్న ఏడు నేత సమాజాలు ఈ క్రింద విధముగా ఉన్నాయి. వీటి అన్నింటికీ గుర్తింపు అధికారమిచ్చేటట్లు చేశారు.
* సూపర్ సిల్క్ వీవర్స్ కోఆపరేటివ్ సొసైటీ 
* సేలం సిల్క్ వీవర్స్ కోఆపరేటివ్ సొసైటీ
* సౌరాష్ట్ర సిల్క్ వీవర్స్ కోఆపరేటివ్ సొసైటీ 
* సౌడెస్వరి సిల్క్ వీవర్స్ కోఆపరేటివ్ సొసైటీ
* రాజాగణపతి సిల్క్ వీవర్స్ కోఆపరేటివ్ సొసైటీ
* అమ్మపెట్టై సిల్క్ అండ్ కాటన్ వీవర్స్ కోఆపరేటివ్ సొసైటీ 
* డాక్టర్ పురట్చి తలైవి సిల్క్ వీవర్స్ కోఆపరేటివ్ సొసైటీ 
## ఆదాయం

సేలం వెన్ పాట్టు (వైట్ పట్టు) టర్నోవర్ సుమారు రూ 25-30 కోట్లు ఉంటాయని అంచనా.
## భారత స్త్రీలు
మహిళలకు భారతదేశం యొక్క సాంప్రదాయ వస్త్రం చీరలుగా ఉంది. భారతీయ మహిళలు చీర వారి వార్డ్రోబ్ సేకరణలో ప్రైడ్‌గా భావిస్తారు. కాలం గడిచే కొలది, మహిళలు చీర విభిన్న పరిధి కలిగి. అది పార్టీ, వివాహ, పండుగ లేదా సాధారణం సందర్భాలలో వాడటం జరుగుతూ ఉంది, చీరలు మెజారిటీ భారత మహిళలకు ఒకటిగా ఉంటుంది, అద్భుతంగా నేడు స్టోర్లలో ఇటువంటి వైవిధ్యమైన చీరలు పెడుతున్నారు.

## మూలాలు

వర్గం:చీరలు
వర్గం:సేలం జిల్లా
వర్గం:దుస్తులు
వర్గం:తమిళనాడు భౌగోళిక గుర్తింపులు
వర్గం:సంస్కృతి
పల్లోంజీ షాపూర్‌జీ మిస్త్రీ

**పల్లోంజీ మిస్త్రీ ** భారతదేశానికి చెందిన ఒక అంతర్జాజీయ వ్యాపారవేత్త. 2016లో భారత ప్రభుత్వము ఈయనను పద్మభూషణ్ పురస్కారంతో సత్కరించింది.

## నేపధ్యము
పల్లోంజీ షాపూర్‌జీ మిస్త్రీ భారత్‌లో అత్యంత విజయవంతమైన, శక్తిమంతమైన వ్యాపారవేత్త. భారత్‌, పశ్చిమాసియా, ఆఫ్రికాల్లో విస్తరించి ఉన్న వ్యాపారాన్ని ఒంటిచేత్తో నడిపిన వ్యక్తి. 14.7 బిలియన్‌ డాలర్లతో 2015 ఫోర్బ్స్‌ జాబితాలో ఈయన అయిదో స్థానం దక్కించుకున్నాడు. 2016 నాటికి షాపూర్‌జీ పల్లోంజీ గ్రూప్‌ (ఎస్‌పీజీ) గౌరవ ఛైర్మన్‌గా ఉంటూ.. కంపెనీకి సలహాలనందిస్తున్నాడు. ఎస్‌పీజీ ఎన్ని రంగాల్లో ఉన్నప్పటికీ టాటా సన్స్‌లో పల్లోంజీ కుటుంబానికి 18.5 శాతం వాటా వల్లే ఎక్కువ సంపద సమకూరుతోంది. టాటా సన్స్‌లో అతిపెద్ద వ్యక్తిగత వాటాదారులు వీరే. ఈయనకు ఇద్దరు కుమారులు, ఇద్దరు కుమార్తెలున్నారు. ప్రస్తుతం షాపూర్‌జీ పల్లోంజీ గ్రూప్‌ పగ్గాలను తన పెద్ద కుమారుడు షాపూర్‌కు అప్పజెప్పారు. ఈయన చిన్న కుమారుడు సైరస్‌ మిస్త్రీ. రతన్ టాటా పదవీ విరమణ అనంతరం టాటా సన్స్‌ ఛైర్మన్‌గా వ్యవహరిస్తున్నాడు. 2012 లెక్కల ప్రకారమే పల్లోంజీ ప్రపంచంలోనే అత్యధిక ధనవంతుడైన (రూ.53,000 కోట్లకు పైగా) ఐరిష్‌ వ్యక్తిగా ఫోర్బ్స్‌ కీర్తించింది. ఈ గ్రూప్‌ జౌళి నుంచి స్థిరాస్తి; ఆతిథ్యం నుంచి ఆటోమేషన్‌ దాకా విస్తరించి ఉంది.

తాజ్‌ మహల్‌ ప్యాలెస్‌, ద ఒబెరాయ్‌ హోటల్స్‌. ఈ రెండింటినీ నిర్మించింది ఎస్‌పీజీ గ్రూపే కావడం విశేషం. ఇంకా ఒమన్‌లో సుల్తాన్‌ ప్యాలెస్‌, ఘనాలో అధ్యక్ష భవనాలు కూడా ఈ సంస్థే నిర్మించింది. ఇద్దరు కుమారులు వ్యాపారాల్లో ఉండగా కుమార్తె ఆలూ (రతన్‌ టాటా సవతి సోదరుడైన నియోల్‌ టాటాను పరిణయమాడారు.) సైతం సైరస్‌తో పాటు టాటా సన్స్‌లో డైరెక్టర్‌గా ఉన్నారు.

## మరణం
పల్లోంజీ షాపూర్‌జీ మిస్త్రీ 2022 జూన్ 28న 93 ఏళ్ల వయసులో ముంబైలో మరణించారు.

## మూలాలు

## బయటి లంకెలు

వర్గం:పద్మభూషణ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:1929 జననాలు
వర్గం:ఐర్లాండ్
వర్గం:భారతీయ పారిశ్రామికవేత్తలు
వర్గం:2022 మరణాలు
కోవై కోరా కాటన్

**కోవై కోరా కాటన్** భారతదేశం లోని తమిళనాడు రాష్ట్రం లోని కోవై కోరా పత్తితో చేసిన ఒక కాటన్ (పత్తి) చీరకు ప్రసిద్ధిగా ఉంది. ఇది 2007-08 సంత్సరములో జియోగ్రాఫికల్ ఇండికేషన్ (జి ఐ) అనగా భౌగోళిక గుర్తింపు సంకేతం హోదాను పొందింది. 
## చరిత్ర
దేవాంగ కమ్యూనిటీకి చెందిన ప్రజలు కోవై కోరా పత్తి చీరలు నేయడం ఎక్కువగా ఉన్నారు, ఉత్పత్తి చేయడంలో కూడా వారు మార్గదర్శకులు ఉన్నారు.
## గుర్తింపు
తమిళనాడు రాష్ట్రం లోని కోయంబత్తూరులో, చుట్టూ ఉండే ప్రాంతములలోని కాటన్ చేనేత కార్మికులు చేత నేయబడుతున్న ప్రసిద్ధి చెందిన ఉత్తమమైన కాటన్ (పత్తి) చీరలు తయారీలో సంవత్సరాలు తరబడి కుటీర పరిశ్రమగా వెలుగొందుతూ, అదే విధముగా వారి వారి చేనేత పదార్థాలకు జాతీయ గుర్తింపు పొందడానికి డిమాండ్ దీర్ఘకాలంగా పెండింగ్లో ఉన్నది మంజూరు చేయబడింది. ఇప్పుడు సంతోషించు చేనేత కార్మికులు వారి వస్త్రములు నేయ చేయవచ్చును.

కోయంబత్తూరు, తిరుప్పూరు, ఈరోడ్ నగరములలో మొత్తం ఎనభై రెండు వీవర్స్ కో-ఆపరేటివ్ సొసైటీస్ ఉన్నాయి, కోవై కోరా పత్తి చీరలు కోసం జియోగ్రాఫికల్ ఇండికేషన్ (జి ఐ) అనగా భౌగోళిక గుర్తింపు సంకేతం రిజిస్ట్రేషన్ కోసం దరఖాస్తు చేసుకున్నారు, వారు ఇప్పుడు ఈ చీరలు అధికారికంగా అమ్మేఅధికారం భారత ప్రభుత్వం వారు చేశారు.
## కోరా నూలు చీర
చాలా నాణ్యమైన పత్తి చీరలు కోయంబత్తూరు జిల్లాలో విస్తృతంగా నేస్తారు. కోరా నూలు చీరను ధరించిన అందులో ఒక కోరా పట్టు వార్ప్, ఒక పత్తి పేక నూలు ఉంటుంది. చీర అంతటా కూడా ఒక స్వీయంగా రూపొందించిన (సెల్ఫ్ డిజైన్) జాక్వర్డ్ ఉంటుంది.

## మూలాలు

వర్గం:తమిళ సంస్కృతి
వర్గం:చీరలు
వర్గం:భౌగోళిక గుర్తింపులు
వర్గం:సంస్కృతి
వర్గం:తమిళనాడు భౌగోళిక గుర్తింపులు
సిద్ధిపేట గొల్లభామ (చీరె)

thumb|250x250px|చీరెలు షాపులో ఉన్నచీరెలు దృశ్యచిత్రం
**గొల్లభామ చీర** లేదా **సిద్ధిపేట గొల్లభామ** భారతదేశం లోని telangana చెందిన సిద్ధిపేట గ్రామంలో తయారవుతున్న చీరలు. మెదక్ జిల్లా సిద్దిపేట, దుబ్బాక ప్రాంతాల్లో చేనేత కార్మికులు నేసే గొల్లభామ చీరకు అంతర్జాతీయ ఖ్యాతి లభించింది. జీఐఏ జాబితాలో దీనికి 188వ సీరియల్ నెంబరును కేటాయిస్తూ ప్రత్యేక గుర్తింపు ఇచ్చారు. ఈ కాటన్ చీరలలో పొదిగిన బొమ్మలు,ఆ చీరెలు పని మూలాంశాలకు ప్రసిద్ది చెందాయి.

## చరిత్ర
ఐదు దశాబ్దాల కిందట సిద్దిపేట, దుబ్బాక ప్రాంతంలో గొల్లభామ చీరె పురుడుపోసుకుంది...ఆనాటి నుంచి ఈనాటి వరకు ఈ ప్రాంత గొల్లభామ చీర అంటే మహిళలు మక్కువ చూపుతారు.కాటన్‌, మస్రెస్‌...రెండు దారాలతో నూ నేసే ఈ చీరెలకు ఎంతో విశిష్టత ఉంది...తలపై పాల కడువ పెట్టుకొని మహిళ వయ్యారంగా నడుస్తున్నట్లుగా ఉండే గొల్లభామ చిత్రాలను దారంతో మగ్గంద్వారా చీరెపై కార్మికులు నేసే తీరు అద్భుతం.దీన్ని గుర్తిస్తూ కేంద్ర ప్రభుత్వ సంస్థ జియోగ్రాఫికల్‌ ఇండికేషన్‌ రిజిస్ట్రి గొల్లభామ చీరకు విశిష్ట గుర్తింపు సంఖ్య ఇచ్చింది.ఈమేరకు సిద్దిపేట చేనేత సంఘానికి పత్రాలను అందజేసింది.

## భౌగోళిక గుర్తింపు హక్కులు
ఈ చీరకు భౌగోళీక గుర్తింపు హక్కులు లభించాయి.
## సంక్షోభం
నాలుగు దశాబ్దాల కిందట సిద్దిపేట, దుబ్బాకలో పదివేల మంది కార్మికులు ఉండగా.  నేడు 650 మందికి సంఖ్య పడిపోయింది. అంటే అప్పటితో పోల్చితే 6.5 శాతం మాత్రమే. ఈ రంగం సంక్షోభం చూసి దాదాపు 15 ఏళ్లుగా కొత్తగా యువతరం ఈ వృత్తి చేపట్టడానికి ముందుకు రావడం లేదు. ఆర్థిక ఇబ్బందులతో నేత కుటుంబాల్లో చాలా మంది పిల్లలు మధ్యలోనే చదువు ఆపేస్తున్నా మగ్గం మాత్రం ఎక్కడం లేదు...ఇతర వృత్తుల వైపు మళ్లుతున్నారు.  దీంతో ఈ కుల వృతి క్రమంగా అంతరించిపోయే దశకు చేరింది.

## అంతర్జాతీయ గుర్తింపు
మెదక్ జిల్లా సిద్దిపేట, దుబ్బాక ప్రాంతాల్లో చేనేతలు నేసిన గొల్లభామల చీరకు జియోగ్రాఫీ ఇండికేషన్ అప్లికేషన్(జీఐఏ) గుర్తింపు లభించింది. ఈ జీఐఏ జాబితా వరుస సంఖ్య 188గా నిలవడంతో ఈ చీరలకు అంతర్జాతీయ ఖ్యాతి లభించింది. 1940లో సిద్దిపేటకు చెందిన రచ్చ రాందాస్, కాంటసాయిలు కలిసి మొదట ఈ చీరను తయారు చేశారు.
## మూలాలు

## ఇతర లింకులు
* Sakshi TV- Gollabhama Sarees
* Siddipet Saris Online, Andhra Pradesh Saris Collection, Indian Clothing Store

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ సంస్కృతి

వర్గం:సిద్దిపేట జిల్లా
తాడిబోయినవారిపాలెం

**తాడిబోయినవారిపాలెం**, గుంటూరు జిల్లా, దుగ్గిరాల మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

## గ్రామ చరిత్ర
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంత అభివృద్ధి ప్రాధికార సంస్థ (సీఆర్‌డీఏ) పరిధిలోకి వస్తున్న మండలాలు, గ్రామాలను ప్రభుత్వం విడిగా గుర్తిస్తూ ఉత్తర్వులు జారీచేసింది. ప్రస్తుతం గుర్తించిన వాటిలోని చాలా గ్రామాలు వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్నాయి. గతంలో వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్న వాటితోపాటుగా ఇప్పుడు మరిన్ని కొన్ని గ్రామా లు చేరాయి. సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వచ్చే గుంటూరు, కృష్ణా జిల్లాల్లోని మండలాలు, గ్రామాలను గుర్తిస్తూ పురపాలక శాఖ ముఖ్య కార్యదర్శి ఉత్తర్వులు జారీ చేశారు.

## గుంటూరు జిల్లా పరిధిలోని మండలాలుతా
తాడేపల్లి, మంగళగిరి, తుళ్లూరు, దుగ్గిరాల, తెనాలి, తాడికొండ, గుంటూరు మండలం, చేబ్రోలు, మేడికొండూరు, పెదకాకాని, వట్టిచెరుకూరు, అమరావతి, కొల్లిపర, వేమూరు, కొల్లూరు, అమృతలూరు, చుండూరు మండలాలతో పాటు ఆయా మండలాల పట్టణ ప్రాంతం కూడా సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వస్తుంది.

## గ్రామ పంచాయతీ
తాడిబోయినవారిపాలెం గ్రామం చుక్కపల్లివారిపాలెం పంచాయతీ పరిధిలోని ఒక శివారు గ్రామం. 
## దర్శనీయ ప్రదేశాలు/దేవాలయాలు
శ్రీ గంగమ్మ తల్లి (దేవర) అలయం:- ఈ గ్రామంతోపాటు పేరుకలపూడి గ్రామంలో గూడా చాలా మందికి గంగమ్మ తల్లి ఆరాధ్య దైవం. ఆ తల్లి చల్లని చూపులు ఎల్లప్పుడూ తమపై ఉంటుందని వీరి విశ్వాసం. తమకు కష్టం వచ్చినప్పుడల్లా అ దేవికి మొక్కుకుంటారు. అ తల్లికి మొక్కులు తీర్చుకుంటారు. అందువలన ఆ దేవర పేరుని తమ పిల్లలకు పెట్టుకుంటారు. వీరిలో ఎక్కువ పేర్లు గంగమ్మ, గంగయ్య, గంగాధరరావు అని ఉండటం సహజం. [1] 
## మూలాలు


వర్గం:దుగ్గిరాల మండలం లోని రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు
ట్రామ్

**ట్రామ్** లేదా **ట్రామ్‌కార్** అనేది ప్రజా పట్టణ వీధులలో రైలు మార్గంపై పరుగులు తీసే ఒక రైలు వాహనం. ఇది ఉత్తర అమెరికాలో స్ట్రీట్ కార్ లేదా ట్రాలీ లేదా ట్రాలీ కారుగా పిలవబడుతుంది. ట్రామ్‌కార్‌ల చే నిర్వహించబడుతున్న ఈ లైన్లను లేదా నెట్వర్కులను ట్రాంవేస్ అంటారు. ట్రామ్ మార్గాలు విద్యుచ్ఛక్తి ద్వారా శక్తి పొందుతాయి, అత్యంత సాధారణ రకం చారిత్రాత్మకం, ఒకప్పుడు విద్యుత్ వీధి రైల్వేలు అని పిలవబడ్డాయి. అయితే ట్రామ్‌లను విద్యుదీకరణ యొక్క విశ్వవ్యాప్త అవలంబనకు ముందే పట్టణ ప్రాంతాల్లో విస్తృతంగా ఉపయోగించారు.

విద్యుత్ ట్రామ్‌ల యొక్క ఇతర పద్ధతులు ఈ క్రింద ఇవ్వబడ్డాయి.

ట్రామ్ లైన్లు నగరాలు, /లేదా పట్టణాల మధ్య కూడా నడుస్తాయి. అప్పుడప్పుడు ట్రామ్లు సరుకు కూడా తీసుకుపోతాయి. ట్రామ్ వాహనాలు సాధారణంగా సంప్రదాయ రైళ్ల, రాపిడ్ ట్రాన్సిట్ రైళ్ల కంటే తేలికగా, పొట్టిగా ఉంటాయి. కొన్ని ట్రామ్‌లను సాధారణ రైల్వే ట్రాక్‌లపై కూడా నడిపించవచ్చు, ఒక ట్రామ్వేను ఒక తేలికపాటి రైలు లేదా వేగవంతమైన రవాణా లైన్ స్థాయికి కూడా పెంచవచ్చు, రెండు పట్టణ ట్రాంవేస్‌లను అంతర్ పట్టణ అనుసంధానం చేయవచ్చు. ఈ అన్ని కారణాలతో, రైలు రవాణా యొక్క వివిధ రీతుల మధ్య తేడాలు తరచుగా గజిబిజిగా ఉంటాయి. యునైటెడ్ స్టేట్స్లో ఈ ట్రామ్‌ పదాన్ని కొన్నిసార్లు ట్రాక్ లేని రబ్బరు టైర్లు గల రైళ్లకు ఉపయోగిస్తారు. అవసరం ఐతే, ఇవి ద్వంద్వ పవర్ సిస్టమ్స్ కలిగి ఉండవచ్చు - నగర వీధుల్లో విద్యుత్ తోను, పల్లెటూరి వాతావరణాలలో డీజల్ తోను వీటిని నడపవచ్చు.

వర్గం:భారతీయ రైల్వేలు
పూణెరీ పగడి

right|thumb|168x168px|పూణెరీ పగడిలో మహదేవ్ గోవింద్ రనడే
**పూణెరీ పగడి** అనేది పూణె నగర గౌరవం, ప్రతిష్ఠలకు చిహ్నంగా పరిగణించే తలపాగా ఇది ధరించే సంప్రదాయం రెండు శతాబ్దాల క్రితం ప్రారంభమయింది. ఇది గౌరవ చిహ్నమే అయినా పగడి వాడుక సంవత్సరాలుగా మారిపోయింది, ప్రస్తుతం కూడా కళాశాలల్లో సంప్రదాయ ఉత్సవాల రోజుల్లో ధరిస్తున్నారు. పగడి గుర్తింపును రక్షించేందుకు, స్థానికుల నుంచి భౌగోళిక గుర్తింపును కల్పించాలన్న డిమాండ్లు వచ్చాయి. వారి కోరిక నెరవేరుస్తూ 4 సెప్టెంబర్ 2009 నుంచి పగిడిని మేధోహక్కుగా గుర్తించారు.

## చరిత్ర
thumb|1890 నాటి, పగడి తయారుచేస్తున్న వారి చిత్రం
19వ శతాబ్దంలో సంఘసంస్కర్త మహదేవ్ గోవింద్ రనడే పగడిని ఈ శైలిలో తయారుచేసి ధరించడం ప్రారంభించారు.  లోకమాన్య తిలక్, జె.ఎస్. కరందికర్, డి.డి. సాత్యే, తాత్యాసాహెబ్ కేల్కర్, దత్తో వామన్ పోత్దార్ తదితర నాయకులు దీన్ని ధరించారు.  1973లో  మరాఠీ నాటకం, ఘషిరామ్ కొత్వాల్ ప్రారంభమయ్యాకా మరింత ప్రాచుర్యంలోకి వచ్చింది.

## వాడుక
పగిడి ఎక్కువగా వివాహం, పాఠశాల, కళాశాల్లో జరిగే సంప్రదాయ కార్యక్రమాలల్లో ఈ పగడి వాడుతూంటారు. గాంధాల్ కళన ప్రదర్శించే గోంధాల్ కళారూపాన్ని ప్రదర్శిస్తున్నప్పుడు యువకులు కూడా దీన్ని వాడుతున్నారు. పగడి గౌరవ చిహ్నంగానేకాక సావనీరులో కూడా ఉపయోగపడుతుంది, గత కాలాన్ని సినిమా చిత్రకాలంగా స్వీకరించిన చారత్రిక చలన చిత్రాలు, థియేటర్లలో దీన్ని  ఉపయోగించడం కనిపిస్తుంది.

## References

వర్గం:మహారాష్ట్ర భౌగోళిక గుర్తింపులు
వర్గం:దుస్తులు
శివకాశి బాణాసంచా

తమిళనాడు రాష్ట్రంలోని విరుదునగర్ జిల్లాలో ఉన్న శివకాశి పట్టణం భారతదేశంలో బాణాసంచా ఉత్పత్తికి ప్రఖ్యాతి చెందింది. బాణాసంచాను ముఖ్యంగా దీపావళి పండుగ సమయంలో పేల్చినప్పటికీ వివాహాలు, ఎన్నికల ఊరేగింపులు, నాయకుల పుట్టినరోజు వేడుకలు, క్రీడలలో విజయం సాధించినప్పుడు మొదలైన అనేక సందర్భాలలో ఉపయోగిస్తారు. 
## చరిత్ర
బాణాసంచా వినియోగం భారతదేశంలో 19వ శతాబ్దం తొలినాళ్లలో ప్రారంభమైంది. మొట్టమొదటి బాణాసంచా కర్మాగారం కలకత్తాలో ప్రారంభమైంది. శివకాశి ప్రాంతం నుండి పి.అయ్యన్ నాడర్, షణ్ముగ నాడర్ అనే ఇరువురు సోదరులు కలకత్తా వెళ్లి అక్కడ పనిచేశారు. వారు అగ్గిపెట్టెల, బాణాసంచా తయారీలో మెలకువలు నేర్చుకుని శివకాశికి తిరిగి వచ్చి 1923లో అగ్గిపెట్టెల పరిశ్రమ ప్రారంభించారు. తరువాత ఎనిమిది నెలలకు జర్మనీ నుండి యంత్రాలను దిగుమతి చేసుకుని అనిల్ బ్రాండ్, అయ్యన్ బ్రాండ్ పేరుతో బాణాసంచా ఉత్పత్తిని ప్రారంభించారు.   ఆ విధంగా ఈ పరిశ్రమ కలకత్తా నుండి శివకాశికి తరలించబడింది. 1940లో ప్రేలుడు పదార్థాల చట్టం ఏర్పాటై బాణాసంచా కర్మాగారాల లైసెన్సింగ్ విధానం, బాణాసంచా నిలువ, అమ్మకాలపై నియంత్రణ మొదలయ్యింది. శివకాశిలో 8000లకు పైగా బాణాసంచా ఉత్పత్తి చేసే పరిశ్రమలున్నాయి. భారతదేశంలో ఉత్పత్తి అయ్యే బాణాసంచాలో 90 శాతము ఇక్కడి నుండే వెలువడుతున్నది. ప్రతియేటా 800 నుండి 1000 కోట్ల రూపాయల బాణాసంచా వ్యాపారం ఇక్కడి నుండి నడుస్తున్నది. ప్రపంచంలో చైనా తర్వాత మన దేశం ముఖ్యంగా శివకాశి 365 మిలియన్ డాలర్ల వార్షిక టర్నోవర్‌తో బాణాసంచా ఉత్పత్తిలో ముందున్నది.

## ప్రమాదాలు
సుమారు 7 లక్షలమంది కార్మికులు ఈ బాణాసంచా పరిశ్రమలలో పనిచేస్తున్నారు. అనేక జాగ్రత్తలు తీసుకున్నప్పటికీ ఇక్కడ తరచూ ప్రమాదాలు సంభవిస్తున్నాయి. ప్రతియేటా 20-25 మంది ప్రేలుళ్ల వలన మరణిస్తున్నారు. ఈ పరిశ్రమలలో ఉపయోగించే రసాయనాల వలన కార్మికులు శ్వాసకోశ సంబంధ వ్యాధులకు తరచూ గురి అవుతున్నారు.

## మూలాలు

వర్గం:పరిశ్రమలు
వర్గం:తమిళనాడు
వర్గం:తమిళనాడు భౌగోళిక గుర్తింపులు
వర్గం:భారతదేశ భౌగోళిక గుర్తింపులు
వర్గం:భౌగోళిక గుర్తింపులు
హోం పేజీ

**హోమ్ పేజీ** లేదా **ఇండెక్స్ పేజీ** అనేది ఒక వెబ్సైట్ యొక్క ఆరంభ లేదా ప్రధాన వెబ్ పేజీ. దీనిని కొన్నిసార్లు ముందు పేజీ (వార్తాపత్రికలతో సారూప్యత ద్వారా) లేదా ప్రధాన పేజీ అని కూడా అంటారు, లేదా "హోమ్‌పేజీ"గా వ్రాస్తారు.

## ఉద్దేశ్యం
హోమ్ పేజీ సాధారణంగా ఒక సందర్శకుడు ఒక సెర్చ్ ఇంజిన్ నుండి ఒక వెబ్సైట్ ను చోదించడానికి చూసే మొదటి పేజీ, సందర్శకుల దృష్టిని ఆకర్షించడానికి ఒక ల్యాండింగ్ పేజీ వలె కూడా ఉపయోగపడవచ్చు. హోమ్ పేజీ సైట్ లోని ఇతర పేజీలకు సంబంధించిన ముఖ్యమైన, ఇటీవల కథనాల పేజీల లింకులను సులభతరం చేసేందుకు ఉపయోగించబడుతుంది.

## మూలాలు

వర్గం:వరల్డ్ వైడ్ వెబ్
అంతర్జాతీయ యుద్ధనౌక ప్రదర్శన 2016

**అంతర్జాతీయ యుద్ధనౌకల సమీక్ష 2016** (IFR) భారతదేశ సుప్రీం కమాండర్ అయిన దేశాధ్యక్షుని తరుపున భారత నావికా దళం నిర్వహిస్తున్న ఒక సైనిక విన్యాసం. దేశ సార్వభౌమత్వాన్ని కాపాడేందుకు, సాగరంలో ఎదురుదాడికి దిగగల సత్తా చాటేందుకు పొరుగు దేశాలతో విశ్వాసం పెంపొందించుకోవడమే ఈ నావికాదళ విన్యాసాల లక్ష్యం. దేశప్రతిష్ఠ ప్రతిభింబించే విధంగా ఈ విన్యాసాల్లో భారత నావికా దళం పాల్గొనడానికి తయారు అవుతుంది.

తొలిసారిగా భారత తూర్పు నావికాదళ కేంద్రంగా అభివృద్ధి చెందిన విశాఖ తీరం అంతర్జాతీయ యుద్ధనౌకల విన్యాసాలకు వేదికైంది. మునుపటి అంతర్జాతీయ యుద్ధనౌక ప్రదర్శన భారత నేవీ ముంబై వద్ద జనవరి 2011 లో నిర్వహించింది. ఈ ప్రదర్శన 4 ఫిబ్రవరి నుండి 8 ఫిబ్రవరి వరుకు పెద్ద ఎత్తున విశాఖపట్నంలో జరగనుంది.

## నమూన సమీక్ష
అంతర్జాతీయ యుద్దనౌకల సమీక్షలో భాగంగా విన్యాసాల నమూనా ప్రదర్శన నిర్వహించనున్నారు. దీనిలో భాగంగా 'ఫ్లై పాస్ట్'ను కూడా నిర్వహిస్తున్నారు. సమీక్ష జరగడానికి ముందు భారత నౌకాదళ వాయుసేన విభాగానికి చెందిన పలు యుద్ధ విమానాలు, నిఘా విమానాలు, వివిధ రకాల హెలికాప్తర్లు, హాక్లు, మిగ్లు తదితర విమానాలు ఆకాశం నుంచి గౌరవ వందనం సమర్పిస్తాయి. సముద్రంలో మెరైన్ కమాండోల విన్యాసాలు కూడా నిర్వహించబడ్డాయి.

## తొలి ఏర్పాట్లు
ఈ కర్యక్రమానికి త్రివిధ దళాల ఉన్నతాధికారులు, కేంద్ర రాష్ట్ర మంత్రులు, పలువురు విదేశీ అతిథులు హాజరు కావటంతో పటిష్ఠ భద్రత, గాలింపు చర్యలు కేటాయించబడ్డాయి. హోటళ్లు, సాగరతీర భవంతులు, వాహన తనిఖీ జరిగాయి. విహంగవీక్షణ ఛాయాచిత్రాలు, వీడియోలు (ఏరియల్ ఫొటోగ్రఫీ, వీడియోగ్రఫీ) చిత్రీకరణకు ఉపయోగపడే డ్రోన్లు నిషేధించబడ్డాయి. దుర్వినయోగ సామర్థ్యం కలిగిన సాంకేతిక పరిజ్ఞానంపై నిషేధం విధించారు. 

## రోజువారి షెడ్యూలు
* విశాఖ సాగరతీరంలోని యుద్ధవీరుల స్మారకస్థూపం వద్ద పుష్పగుచ్చాన్ని వుంచి మౌనం పాటించిన తర్వాత అంతర్జాతీయ యుద్ధనౌకల విన్యాసాలు ప్రారంభం కానున్నాయి. ఫిబ్రవరి నాలుగోతేదీన సాయం వేళ ఈ కార్యక్రమాన్ని నిర్వహించనున్నారు. ఇదే రోజున ఏయూ ఇంజినీరింగ్ గ్రౌండ్స్‌లో సముద్రయాన ప్రదర్శనతో IFR గ్రామాన్ని ప్రజల సందర్భనార్ధం ప్రారంభించనున్నారు.
* ఐదో తేదీనే ప్రారంభ వేడుక జరగనుంది. అదే రోజు దేశాధ్యక్షుడు, దేశ ప్రధాని విశాఖకు వేర్వేరు విమానాల్లో చేరుకుంటారు.
* ఆరో తేదీన భారత నావికా దళం బ్యాండ్ ప్రతిభతో ఓలలాడించనుంది. మధ్యానం గంటలలో *సాముద్రిక నావల్ ఆడిటోరియంలో* ఈ బ్యాండ్ కచేరి జరుగతుంది.
* ఏడో తేదీన అంతర్జాతీయ సముద్రయాన కాన్ఫరెన్స్, నగరంలో పెరేడు జరుగుతుంది. భారత నేవీ, ఆర్మీ, ఎయిర్ ఫోర్స్, రాష్ట్ర పోలీసు, NCC, విదేశీ నౌకా దళాలు నుండి కార్యకర్తలు కవాతులో పాల్గొంటారు.
* చివరి దినం నాడు ముగింపు వేడుక కావాల్సి ఉంది.

## సూచికలు
ముగా పట్టు

**ముగా పట్టు** భౌగోళికంగా భారతదేశంలో అస్సాం రాష్ట్రానికి చెందిన  ఒక రకం అడవి పట్టు. పట్టు ఒక సహజ "బంగారు పసుపు" రంగు ఉంటుంది, దాని మన్నిక, నిగనిగలాడే నిర్మాణం వలన దీనిని తెలుసుకోవచ్చును. దీనిని ఇంతకు ముందు రాయల్టీ ఉపయోగం కోసం కేటాయించారు. ముగ పట్టు, ఇతర **అస్సాం పట్టు** వంటి వాటిలో వాడినట్లే ఇది కూడా చీరలు, శాలువాలు వంటి ఉత్పత్తులలో వాడతారు.
## పరిశ్రమ
అస్సాంలో పట్టుపురుగుల పెంపకం ఒక కచ్చితమైన ప్రారంభ తేదీ లేకుండా ఉన్న ఒక పురాతన పరిశ్రమ.
## అహోం రాజవంశం
ముగా పట్టు, ఉత్పత్తి, అహోం రాజవంశం (1228-1826) నుండి మాత్రం గొప్ప పోషణ లభించింది. రాయల్టీ దుస్తులు, పెద్దవారి కోసం ముగా పట్టు సూచించారు. ఫాబ్రిక్ కూడా అహోం నుండి ఒక ముఖ్యమైన ఎగుమతి వస్తువుగా ఉంది. 
## భౌగోళిక గుర్తింపు
ముగ పట్టు, 2007 సంవత్సరములో భౌగోళిక గుర్తింపు సంకేతం (జియోగ్రాఫికల్ ఇండికేషన్స్ ట్యాగ్) వచ్చింది.

పట్టు దుస్తులు సేలం యొక్క ఏకైక బ్రాండ్. ఈ పట్టు కొరకు, అమ్మకాలు ఇంకా మంచి గుర్తింపు కోసం మార్గం సుగమం చేస్తూ, 1999 రూల్ 2003 చట్టం జియోగ్రాఫికల్ ఇండికేషన్స్ ప్రకారం, కేంద్ర ప్రభుత్వ జియోగ్రాఫికల్ ఇండికేషన్ అధీకృత వినియోగదారు సర్టిఫికెట్ పొందింది.

## ముగా లోగో
ముగా, జియోగ్రాఫికల్ ఇండికేషన్స్ (జిఐ) అనగా భౌగోళిక గుర్తింపు లోగో అస్సాం సైన్స్ టెక్నాలజీ అండ్ ఎన్విరాన్మెంట్ కౌన్సిల్ పేటెంట్ సమాచారం సెంటర్ తో నమోదు చెయ్యబడింది.
## తనిఖీ
రాష్ట్ర ప్రభుత్వం, సెంట్రల్ సిల్క్ బోర్డు నుండి అధికారులు కలిగిన **బాడీ**, ముగా, పట్టు ఉత్పత్తులు, నాణ్యత నిర్వహణ, ఉత్పత్తికి సంబంధించిన టెక్నాలజీ అభివృద్ధిని పరిశీలిస్తారు.
## భారత స్త్రీలు
మహిళలకు భారతదేశం యొక్క సాంప్రదాయ వస్త్రం చీరలుగా ఉంది. భారతీయ మహిళలు చీర వారి వార్డ్రోబ్ సేకరణలో ప్రైడ్‌గా భావిస్తారు. కాలం గడిచే కొలది, మహిళలు చీర విభిన్న పరిధి కలిగి. అది పార్టీ, వివాహ, పండుగ లేదా సాధారణం సందర్భాలలో వాడటం జరుగుతూ ఉంది, చీరలు మెజారిటీ భారత మహిళలకు ఒకటిగా ఉంటుంది, అద్భుతంగా నేడు స్టోర్లలో ఇటువంటి వైవిధ్యమైన చీరలు పెడుతున్నారు.
## మూలాలు

వర్గం:అసోం భౌగోళిక గుర్తింపులు
వర్గం:హస్తకళలు
చెన్నుపాటి జగదీశ్

యాదృచ్ఛిక పేజీ

**చెన్నుపాటి జగదీశ్** కాన్‌బెర్రాలోని ఆస్ట్రేలియా నేషనల్ వర్సిటీ (ఏఎన్‌యూ)లో  ఫిజిక్స్‌  ప్రొఫెసర్.అదే వర్సిటీలో సెమీ కండక్టర్‌ ఆప్టో ఎలక్ర్టానిక్స్‌, నానో టెక్నాలజీ విభాగాలకు అధిపతిగా, ఆసే్ట్రలియన్‌ నేషనల్‌ ఫాబ్రికేషన్‌ ఫెసిలిటీకి డైరెక్టర్‌గానూ ఆయన కొనసాగుతున్నారు. ఆయనకు ఆస్ట్రేలియన్ రీసెర్చ్ కౌన్సిల్ నుండి ఫేడరేషన్ ఫెలోషిప్ (2004–2009), లేరేట్ ఫెలోషిప్ (2009–2014) లు లభించాయి. ఆయన ఆస్ట్రేలియన్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్స్ లో భౌతిక శాస్త్ర విభాగానికి ఉపాధ్యకులుగానూ, సెక్రటరీ గానూ తన సేవలందించారు.

## జీవిత విశేషాలు
ఆయన కృష్ణా జిల్లా లోని మారుమూల గ్రామం వల్లూరు పాలెం లో జన్మించారు. ప్రొఫెసర్ చెన్నుపాటి జగదీశ్ నాగార్జున వర్సిటీలో గ్రాడ్యుయేషన్, 1977లో ఆంధ్రా వర్సిటీలో ఎమ్మెస్సీ (టెక్నాలజీ) పూర్తి చేశారు. 1977లో నాగార్జున యూనివర్సిటీ నుంచి బీఎస్సీ పూర్తిచేశారు. 1986లో ఢిల్లీ వర్సిటీలో పీహెచ్‌డీ పూర్తిచేసి, కొన్నాళ్లు కెనడాలో అధ్యాపకునిగా పనిచేశారు. అనంతరం 1990లో ఆస్ట్రేలియాకు వెళ్లి, ఆప్ట్రోఎలక్ట్రానిక్స్‌, నానో టెక్నాలజీ రంగాల్లో పరిశోధన సంస్థను స్థాపించారు 

## వ్యక్తిగత జీవితం
ఆయన తన భార్య విద్యతో కలసి **చెన్నుపాటి, విద్య జగదీశ్ ఎండోమెంట్ టు సపోర్ట్ స్టూడెంట్స్ అండ్ రీసెర్చర్స్ ఫ్రమ్‌ డెవలపింగ్ కంట్రీస్** ను ప్రారంభించారు. ఈ సంస్థ ద్వారా ఆస్ట్రేలియన్ నేషనల్ యూనివర్శిటీ రీసెర్చ్ స్కూల్ ఆఫ్ ఫిజిక్స్ అండ్ ఇంజనీరింగ్ సందర్శించే విద్యార్థులు, పరిశోధకులకు చేయూత అందిస్తారు.

## ‘ఆర్డర్ ఆఫ్ ఆస్ట్రేలియా’ అవార్డు
ఆస్ట్రేలియా జాతీయ దినోత్సవం సందర్భంగా మొత్తం 600 మంది సమాజ సేవకులకు పురస్కారాలు దక్కగా అందులో మన వాళ్లు ముగ్గురు ఉండటం విశేషం. అందులో ఆయనకు ఆస్ట్రేలియా ప్రభుత్వం 2016కు గాను ఆ దేశ అత్యున్నత పౌరపురస్కారాలకు ఎంపిక చేసింది.
## మూలాలు

## ఇతర లింకులు
* https://physics.anu.edu.au/people/profile.php?ID=106
* https://web.archive.org/web/20160220083717/http://sites.ieee.org/nanotech/2015-ntc-award-winners-announced/
* https://web.archive.org/web/20160220083756/http://sites.ieee.org/nanotech/category/awards/
* https://web.archive.org/web/20160127190712/http://photonicssociety.org/sites/default/files/EA%20Recipient_2.pdf
* http://www.anu.edu.au/giving/support-us/chennupati-and-vidya-jagadish-endowment
* http://www.anu.edu.au/news/all-news/physics-that-benefits-humanity
* https://web.archive.org/web/20151227064502/http://photonicssociety.org/newsletters/aug10/ServiceAward.html

వర్గం:కృష్ణా జిల్లా శాస్త్రవేత్తలు
వర్గం:ఆర్డర్ ఆఫ్ ఆస్ట్రేలియా పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:తెలుగువారిలో శాస్త్రవేత్తలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా ఉపాధ్యాయులు
పొక్కలి బియ్యం

**పొక్కలి** (ఆంగ్లం: **Pokkali**; (మళయాలం: **പൊക്കാളി**) ఒక ప్రత్యేక రకమైన బియ్యం. దీనిని ఒక విశిష్టమైన ఉప్పునీటిలో కూడా పెరిగే లక్షణం కలగి. దీనిని సేంద్రీయ పద్ధతిలో కేరళలోని నీరు నిలువవుండే అలపుఝ, త్రిసూర్, ఎర్నాకులం జిల్లాలలో పండిస్తారు.. ఈ రకమైన పొక్కలి బియ్యానికి 2008 సంవత్సరంలో చెన్నైలోని భౌగోళిక గుర్తింపుల రిజిస్ట్రీ నుండి భౌగోళిక గుర్తింపు (GI tag) లభించింది.

క్షారమైన నేలల్లో పేరిగే దీని గుణం అతి విశిష్టమైనది. ఈ వరివంగడాన్ని జూన్ నుండి నవంబరు మధ్యకాలంలో నీటియందు లవణపు శాతం తక్కువగా యున్న కాలంలో పెంచుతారు. అవే వరిమడుల్లో లవణ పరిమాణం అధికంగా ఉండే నవంబరు నుండి ఏప్రిల్ మధ్యన రొయ్యల పెంపకం చేపడతారు. సముద్రంనుండి ఈ పొలాల్లోకి ఈదుకొని చేరే రొయ్యపిల్లలు వరిపంట కోసిన మిగులు వ్యర్ధాలమీద జీవిస్తాయి. గేట్లు ద్వారా ఈ పొలాల్లోని నీటిని అదుపుచేస్తారు. ఈ వరిపంటకు వేరుగా ఎరువులు గాని లేదా కీటకనాశని మందులుగాని ఉపయోగించరు. రొయ్యల విసర్జితాలే ఈ పంటకు బలాన్ని అందిస్తాయి.

సముద్రపు పోటుతో పాటు వచ్చే భూసారం పైరులకు అవసరమైన శక్తిని అందిస్తుంది. నాటిన నారు నీరునిలబడియున్న మడుల్లో సుమారు రెండు మీటర్లు ఎత్తు పెరుగుతాయి. పక్వానికి వచ్చిన వరికంకులు నిలువుగా నిలబడి కొమ్మలు వంగిపోతాయి. అక్టోబరు నెలలో పంటను కోస్తారు. మామూలు వరి మాదిరిగా కాకుండా కంకుల్ని మాత్రమే కోసి మిగిలినభాగాన్ని నీటిలో వదిలేస్తారు. వీటిమీదనే రొయ్యలు జీవిస్తాయి.

ఈ విధంగా సేంద్రీయ పద్ధతిలో పెంచబడిన పొక్కలి బియ్యం ఒక వినూత్నమైన రుచిని, అధిక ప్రోటీన్లను కలిగివుంటాయి. పండించే రైతులు ఈ బియ్యంలో కొన్ని వ్యాధుల్ని నయంచేసే లక్షణాలున్నట్లు పేర్కొంటారు. చిరకాలం నుండి సముద్రంలో రోజంతా వేటకు వెల్లే జాలర్ల కావలసిన బలాన్నిచ్చేవి. అరిజోనా విశ్వవిద్యాలయం శాస్త్రజ్నులు ఈ పొక్కలి బియ్యపు డి.ఎన్.ఏ.ను విశ్లేషించారు.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
*Pokkali is now a brand name, ''The Hindu'' 
*Preparation of land for Pokkali cultivation

వర్గం:కేరళ భౌగోళిక గుర్తింపులు
వర్గం:కేరళ
ఇల్కాల్ చీర

**ఇల్కాల్ చీరలు** (Ilkal saree) కర్ణాటక రాష్ట్రములోని బాగల్ కోట జిల్లాకు చెందిన ఇల్కాల్లో తయారవుతున్న ప్రసిద్ధ చీరలు. ఇది భారతదేశంలో ఒక సాధారణ స్త్రీ ఉపయోగించే సంప్రదాయ రూపం. ఇల్కాల్ చీర నేయడానికి కాటన్ ను ఉపయోగిస్తారు. బార్డర్, కుచ్చిళ్లు కోసం ఆర్ట్ సిల్క్ ను ఉపయోగిస్తారు. కొన్ని సందర్భాల్లో ఆర్ట్ సిల్క్ కు బదులుగా స్వచ్ఛమైన పట్టు కూడా ఉపయోగిస్తారు.
## చరిత్ర

ఇల్కాల్ పురాతన వస్త్ర కేంద్రం. ఇక్కడ చీరలు నేయడం 8 వ శతాబ్దంలో ప్రారంభమైనట్లు తెలుస్తోంది. ఇల్కాల్ లో తయారైన చీరలు బళ్ళారి పట్టణం చుట్టు ప్రక్కలనున్న స్థానిక నాయకులకు అందించడం ఆనవాయితీగా వస్తుంది. స్థానికంగా లభించే ముడి పదార్థాల వల్ల ఇక్కడ వస్త్ర పరిశ్రమ నెలకొనబడేందుకు సహాయపడింది. ఇల్కాల్ పట్టణంలో 20,000 మంది చీరల నేతలో నిమగ్నమై ఉన్నారు.

## వివరణ
చీర మధ్యభాగం వార్పు, కుచ్చిళ్ల వార్పు కలిసే ప్రాంతంలో ఉన్న ఉచ్చుల వరుసలను స్థానికంగా TOPE TENI టెక్నిక్ అని పిలుస్తారు. ఈ టెక్నిక్ చీర ప్రత్యేక లక్షణం. . ఈ టెక్నిక్ ఇల్కాల్ లో మాత్రమే ప్రత్యేకంగా ఉపయోగిస్తారు. ఎవరికైనా ఇల్కాల్ చీర అవసరం ఉంటే ఒక ప్రతి చీరకు ఒక వార్ప్ సిద్ధం చేయాల్సివుంటుంది. చీర మధ్యభాగం కోసం నిలువు దారాలను విడిగా తయారుచేస్తారు. అదేవిధంగా కుచ్చిళ్ల భాగంకోసం నాణ్యత అవసరాన్ని బట్టి మామూలు పట్టుతో లేదా స్వచ్ఛమైన పట్టుతో గాని విడివిడిగా తయారుచేస్తారు. మూడవభాగమైన బార్డర్ కోసం కుచ్చిళ్లకు ఉపయోగించిన వార్పుగాని, మామూలు పట్టుగాని లేదా స్వచ్ఛమైన పట్టుగాని ఉపయోగిస్తారు. రంగు విషయంలో ఒక్కోసారి కుచ్చిళ్లకు వాడిన రంగునే బార్డర్ కు కూడా వాడుతారు. సాధారణంగా, కుచ్చిళ్ల పొడవు 16 నుండి 27 అంగుళాల పొడవులో ఉంటుంది. కుచ్చిళ్ల దారాలు, చీర మధ్యభాగపు దారాలు ఉచ్చులు (లూప్) టెక్నిక్ తో కలుపబడి ఉంటాయి. ఈ పద్ధతిని స్థానికంగా TOPE TENI టెక్నిక్ అని పిలుస్తారు.
## లక్షణాలు
ఇల్కాల్ చీరల ప్రత్యేకమైన విలక్షణం ప్రత్యేక ఎంబ్రాయిడరీ కలిగివుండడమే. ఈ రకమైన ఎంబ్రాయిడరీని కసూటి అని పిలుస్తారు. ఇల్కాల్ చీరలపై వేసే కసూటి ఎంబ్రాయిడరీలో ఉపయోగించే డిజైన్లు ఏనుగులు, కమలాల వంటి సంప్రదాయ నమూనాలను ప్రతిబింబిస్తాయి. ఇల్కాల్ చీరలు సాధారణంగా 9 గజాల పొడవు ఉంటాయి. కొంగు భాగం (భుజం మీద ధరించే భాగం) లో ఆలయ గోపురాల నమూనాలు ఉంటాయి. వీటిని ఎరుపు పట్టుతో తెలుపు నమూనాలతో తయారు చేస్తారు. కొంగు చివరి భాగాన్ని దువ్వెన, కోట ప్రాకారాలు, జొన్నలు, పర్వత శ్రేణి వంటి వివిధ ఆకారాల నమూనాలతో తయారుచేస్తారు. చీర బార్డర్ (4 నుండి 6 అంగుళాలు) ఎరుపు లేదా ముదురు, జేగురు రంగులతో వివిధ రకాల నమూనాలు తయారు చేస్తారు. ఇల్కాల్ చీరలు కాటన్ (పత్తి) తో గాని లేదా పత్తి, పట్టు లేదా స్వచ్ఛమైన పట్టు మిశ్రమంతో తయారవుతాయి. ఈ చీరల తయారిలో దానిమ్మ ఎరుపు, ఉజ్వల నెమలి ఆకుపచ్చ, చిలుక ఆకుపచ్చ వంటి సాంప్రదాయక రంగులు ఉపయోగించబడతాయి. పెళ్లికూతురు కోసం తయారుచేసే చీరలను గిరి కుంకుం అని పిలిచే ఒక ప్రత్యేకమైన రంగుతో తయారు చేస్తారు. ఇటువంటి చీరలను ఈ ప్రాంతంలో పూజారుల భార్యలు ధరిస్తారు.

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు

వర్గం:కర్ణాటక
వర్గం:భారతీయ హస్తకళలు
వర్గం:కర్ణాటక భౌగోళిక గుర్తింపులు
వర్గం:చీరలు
శ్రీరాంపురం

**శ్రీరాంపురం**, ఎన్టీఆర్ జిల్లా, రెడ్డిగూడెం మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం. 

## గ్రామంలో మౌలిక వసతులు
### ప్రాధమిక వ్యవసాయ సహకార పరపతి సంఘం (P.A.C.S)
ఈ సంఘం, ఈ సంవత్సరం గూడా 100% ఋణాలు వసూలు చేసినందుకు గాను, ఇటీవల విజయవాడలో నిర్వహించిన కృష్ణా జిల్లా సహకార కేంద్ర (K.D.C.C) బ్యాంక్ మహాజనసభలో, ఈ సంఘం అధ్యక్షురాలు శ్రీమతి ఎన్.లక్ష్మీనరసమ్మనూ, సంఘ సిబ్బందినీ సన్మానించారు. 

## గ్రామానికి వ్యవసాయం, సాగునీటి సౌకర్యం
ధర్మచెరువు:- ఉపాధి హామీ పథకంలో భాగంగా, ఈ చెరువులో పూడికతీత పనులు చేస్తున్నారు. 

ఈ గ్రామానికి చెందిన శ్రీ ఎన్.చెన్నకేశవరావు, రేపూడి (206) ఎన్.ఎస్.పి. నీటి సంఘం అధ్యక్షులుగా ఉన్నారు. వీరు 2016, జనవరి-26న మచిలీపట్నంలో నిర్వహించిన గణతంత్ర దినోత్సచ్వాల సందర్భంగా, ఇన్.ఛార్జ్ కలెక్టరు శ్రీ గంధం చంద్రుడు చేతులమీదుగా ఉత్తమ నీటి సంఘం అధ్యక్షులుగా ప్రశంసాపత్రం అందుకున్నారు. 
## గ్రామంలో ప్రధాన పంటలు
వరి, కొబ్బరి, అపరాలు, కాయగూరలు

## గ్రామంలో ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు

## మూలాలు
## వెలుపలి లింకులు

వర్గం:శావల్యాపురం మండలం లోని రెవిన్యూయేతర గ్రామాలు
భాగల్పురి పట్టు

**భాగల్పురి పట్టు** లేదా **టస్సర్ పట్టు** ఒక అద్దకం శైలితో నేసిన చీరలు, ఇతర దుస్తులు భారతదేశం లో బీహార్ రాష్ట్రములోని భాగల్పూర్ నుండి తయారు అవుతాయి.  చీరలు తయారు చేయడానికి ఉపయోగించే భాగల్పూర్ పట్టు ముడిపదార్థాన్ని  **భాగల్పురి సారి**  అని అంటారు. 
 
ప్రకృతి యొక్క సారాన్ని నుండి లభించిన ఉత్తమమైన సిల్క్ యొక్క ఆకృతిని బయటకు కనిపించడం వలన **పట్టు**ను 'అన్ని బట్టలు రాణి' గా పిలుస్తారు.  భాగల్పూర్ పట్టు (సిల్క్) బాగా దానికదే ఏకైక ప్రసిద్ధి చెందింది, అద్భుతమైన ఒత్తిడిలను ఎదుర్కునే సామర్థ్యాన్ని, ఉన్నతమైన నాణ్యతను కలిగినది.  స్వభావసిద్ధ భావన కళాత్మకత దాని స్వచ్ఛమైన, దోషరహిత రూపంలో భాగల్పూర్ అసలు సారము చూపుతాయి.  ఇవి భారతీయ సాంస్కృతిక అంశాలను, సహజ పరిసరాలను అనేక చిక్కులతో నుండి గీయబడిన ప్రాంతాలు, దాని స్వంత సింబాలిక్ రూపంలో ప్రతి స్లైస్ తో నిండి ఇందులో ఉంటుంది.

## పుట్టుక, చరిత్ర
ఈ కళాత్మక ఎంబ్రాయిడరీ సొగసైన రూపం దాని పేరు, కీర్తి, గుర్తింపు భాగల్పూర్ యొక్క మట్టి నుండి పొందింది.  దీనిని కూడా ప్రముఖంగా 'సిల్క్ సిటీ గా సూచిస్తారు. చేనేత పట్టు వస్త్రం యొక్క ఈ స్వచ్ఛమైన, సహజ రూపం మార్గం తిరిగి వేద వయసు, శతాబ్దాల క్రితం దాని ఉనికి, ఆవిర్భావం చూస్తూంది.  అయితే, మౌర్య వంశం కూడా ఈ కళాత్మక ఎంబ్రాయిడరీని గుర్తించింది, ఆ శకంలో అధిక సంఖ్యలో ప్రజలు దీనికి ఆకర్షించబడి ఉండిపోయారు.  ఈ అద్భుత కళాత్మకత  గుర్తింపు, ఈ ఆకర్షణ నెమ్మదిగా, క్రమంగా గుర్తింపు రావటం, ఈ కళాత్మక కళ డిమాండ్ స్థాయిని అభివృద్ధి చేసిందని ఇది తరువాత యుగాలలో ఆమోదించి నిరూపించింది. 
## వాస్తవాలు, పోలికలు
ఆసక్తికరమైన వాస్తవాలు, పోలికలు గురించి పరిశీలిస్తే, బెంగుళూరు, మైసూరు సిల్క్ ఎల్లప్పుడూ ఈ కళలతో పోటీలో ఉన్నాయి. అయితే, ఈ ఎంబ్రాయిడరీ నాణ్యత, యుక్తి వేరుగా నిలుస్తుంది.  ఈ ఎంబ్రాయిడరీ కూడా ప్రకృతి పర్యావరణ స్నేహపూర్వక మైనది, ఈ పట్టులో అనేక పట్టుపురుగులు చంపబడవు.
## ప్రాప్యత
ఈ కళాత్మక ఎంబ్రాయిడరీ దాని సంప్రదాయ భావన కోసం అని పిలుస్తారు కాబట్టి, ప్యూర్ గోల్డ్, సిల్వర్ నగలు, ఈ ఫాబ్రిక్ ఇనుమడింప (అభినందన) చేయవచ్చును.  అయితే కుందన్, పెర్ల్ నగలను కూడా ఈ ఫాబ్రిక్ యొక్క రూపాన్ని బాగా కొట్టవచ్చినట్లుగా (జిగేల్) అని చేయవచ్చును.
## గుర్తింపు
పట్టు దుస్తులు సేలం యొక్క ఏకైక బ్రాండ్. ఈ పట్టు కొరకు, అమ్మకాలు ఇంకా మంచి గుర్తింపు కోసం మార్గం సుగమం చేస్తూ, 1999 రూల్ 2003 చట్టం జియోగ్రాఫికల్ ఇండికేషన్స్ ప్రకారం, కేంద్ర ప్రభుత్వ జియోగ్రాఫికల్ ఇండికేషన్ అధీకృత వినియోగదారు సర్టిఫికెట్ పొందింది. 

## భవిష్యత్తు ఆశాజనకం
ఈ ఎంబ్రాయిడరీ దుస్తులకు పెరుగుతున్న డిమాండ్, ఆసక్తి, విదేశాలలో అంతర్జాతీయ ర్యాంప్లు, ఫాషన్ షోలకు ప్రదర్శన కోసం ఈ దుస్తులు (గార్మెంట్స్) వాడటం సహా మొదలుపెట్టారు.  దానితో తయారీదారుల ఉత్పత్తులను లక్షలాది మందిని ఆకర్షించింది.
## భారత స్త్రీలు
మహిళలకు భారతదేశం యొక్క సాంప్రదాయ వస్త్రం చీరలుగా ఉంది. భారతీయ మహిళలు చీర వారి వార్డ్రోబ్ సేకరణలో ప్రైడ్‌గా భావిస్తారు. కాలం గడిచే కొలది, మహిళలు చీర విభిన్న పరిధి కలిగి. అది పార్టీ, వివాహ, పండుగ లేదా సాధారణం సందర్భాలలో వాడటం జరుగుతూ ఉంది, చీరలు మెజారిటీ భారత మహిళలకు ఒకటిగా ఉంటుంది, అద్భుతంగా నేడు స్టోర్లలో ఇటువంటి వైవిధ్యమైన చీరలు పెడుతున్నారు.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* https://web.archive.org/web/20130127085335/http://bhagalpursilk.fibre2fashion.com/aboutus.asp
* https://web.archive.org/web/20141221110424/http://www.civilsocietyonline.com/Archive/dec09/dec0916.asp

వర్గం:చీరలు
వర్గం:భాగల్పూర్ జిల్లా
వర్గం:దుస్తులు
వర్గం:బీహార్ భౌగోళిక గుర్తింపులు
వర్గం:సంస్కృతి
ఫజ్లి మామిడి

**ఫజ్లి మామిడి** అనునది దక్షిణ ఆసియాకు  తూర్పు ప్రాంతాలైన బంగ్లాదేశ్, భారతదేశంలోని  పశ్చిమ బెంగాల్ , బీహార్ లలో పండిస్తున్న మామిడి పండు. ఇది ఆలస్యంగా పక్వానికి వస్తూ అనేక రకాలుగా లభ్యమవుతుంది. ఈ ఫజ్లీ మామిడిని జాం, పచ్చళ్ళ యందు దక్షిణాసియా దేశాలలో ఉపయోగిస్తారు. ప్రతి మామిడి పండు పెద్దగా సుమారు ఒక కి.గ్రా. బరువు కలిగి ఉంటుంది. బంగ్లాదేశ్ కు ఉత్తర ప్రాంతం, రాజస్థాన్, చపైనవాబ్‌జంగ్ లో ఈ పంటను విస్తారంగా పండిస్తారు. ఈ పండు పశ్చిమ బెంగాల్ లోని మల్డా జిల్లాలో కూడా పండిస్తారు.  వ్యాపారాత్మకంగా ముఖ్యమైన ఈ పండ్లను ఎగుమతులకు ఉపయోగిస్తారు.

2009 లో భారతదేశంలో "ఫజ్లి" నామంతో భౌగోళిక గుర్తింపు పొందింది. భారతదేశం ద్వారా WTO మాన్యువల్ లో రిజిస్టరు చేయడం గూర్చి వివాదం ఉన్నది.
## మూలాలు

## ఇతర లింకులు

వర్గం:పండ్లు
ఇన్‌కాండిసెంట్ లైట్ బల్బు

**ఇన్‌కాండిసెంట్ లైట్ బల్బు**, **ఇన్‌కాండిసెంట్ లాంప్** లేదా **ఇన్‌కాండిసెంట్ లైట్ గ్లోబ్** అనేది విద్యుత్ ప్రవాహామును పంపించడం ద్వారా అధిక ఉష్ణోగ్రతకు వేడి అయ్యే వైర్ ఫిలమెంట్ తో మెరుస్తూ వెలుగును ఇచ్చే ఒక ఎలక్ట్రిక్ లైట్. ఈ వేడి ఫిల్మెంట్ జడ వాయువుతో నింపిన లేదా ఖాళీ చేయించిన ఒక గాజు లేదా క్వార్ట్జ్ బల్బ్ తో ఆక్సీకరణం నుండి రక్షించబడుతుంది. హాలోజెన్ దీపంలో ఫిలమెంట్ బాష్పీభవనము ఒక రసాయన ప్రక్ర్రియ ద్వారా నివారించబడుతుంది, ఇందులో లోహ ఆవిరి మళ్ళీ మళ్ళీ ఫిలమెంట్ పైకి చేరుతూ జీవిత కాలమును విస్తరిస్తుంది. ఇన్‌కాండిసెంట్ లైట్ బల్బును థామస్ ఆల్వా ఎడిసన్ కనిపెట్టాడు.

టంగ్‌స్టన్ ఫిలమెంట్ వేడి నుంచి పుట్టించే దీని వెలుగుకు ఈ బల్చు తీసుకొనే విద్యుత్ చాలా ఎక్కువ, వాడే విద్యుత్ లో 5 శాతం మాత్రమే వెలుతురుగా మారి 95 శాతం వేడి రూపంలో వృథా అవుతుంది. అయితే మసాచూసెట్స్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ ఈ బల్చుకు మెరుగులు దిద్ది ఆత్యాధునిక బల్చును తయారు చేసింది. తద్వారా తక్కువ విద్యుత్ తో పనిచేసే కొత్త బల్బులు రాబోతున్నాయి.

## ఇవి కూడా చూడండి
థామస్ అల్వా ఎడిసన్ - ఇన్‌కాండిసెంట్ లైట్ బల్బు ఆవిష్కర్త

## మూలాలు

* సాక్షి దిన పత్రిక - 28-01-2016 (పాత బల్బుకు కొత్త షోకులు! మరింత సమర్థమైన ఇన్‌కాండిసెంట్ లైట్ బల్చు తయారీ. కరెంట్ ఖర్చు పిసరంతే) 

వర్గం:1878 ఉపోద్ఘాతములు
వర్గం:ఆవిష్కరణలు
వర్గం:ఇంగ్లీషు ఆవిష్కరణలు
జైపూర్ కాలు

**జైపూర్ కాలు** అంగవైకల్యం కలవారికి ఒక వరప్రసాదం. ఇది రబ్బరు ఆధారిత పాలీ యూరిథేన్‌తో తయారుచేయబడిన కృత్రిమ అవయవము. మోకాలు క్రింది భాగం నుండి పాదం వరకు వివిధ పరిమాణాలలో ఈ కృత్రిమ అవయవం ఉంటుంది. ఇది ఈ తరహా కృత్రిమ అవయవాలలో అతి చవకైనది, సులువుగా తయారు చేయడానికి, అమర్చుకోవడానికి అనువైనది. జైపూర్ కాలుతో ఓ వ్యక్తి నడవడం, పరిగెత్తడం, సరిగ్గా కూర్చోవడం వంటి తన రోజు వారి అవసరాలు సులువుగా చేసుకోవచ్చు. దీని పనితీరు కారణంగా ప్రపంచంలోనే ఎక్కువ వాడే ప్రాస్ధెటిక్ ఫుట్‌గా పేరుపొందింది.
## చరిత్ర, అభివృద్ధి
జైపూర్ లోని *సవాయ్ మాన్‌సింగ్ [[వైద్యశాల|ఆసుపత్రి]]*లో ఎముకల వైద్య నిపుణుడైన ప్రమోద్ కరణ్ సేథీ1969లో నిరక్ష్యరాస్యుడైన చేతివృత్తి నిపుణుడు రామచంద్ర శర్మతో కలిసి జైపూర్ ఫుట్ ను రూపొందించాడు. జైపూర్ ఫుట్ తయారుచేయక ముందు కృత్రిమ కాలు అమర్చుకోవాలంటే ఖర్చు విపరీతంగా ఉండేది. ఇటువంటి పరిస్థితులలో సేథీ రబ్బరు, చెక్క, అల్యూమినియంతో దీనిని తయారుచేసి తక్కువ ధరలో సామాన్యులకు కూడా అందుబాటులోకి తెచ్చాడు. 1975 వరకు తక్కువమందికి ఈ కృత్రిమ అవయవం అమర్చినా 1975 నుండి 14.5 లక్షల మందికి ఈ కృత్రిమ కాలును ఉపయోగించారు.

## భగవాన్ మహావీర్ వికలాంగ్ సహాయతా సమితి
1969లో ఘోర రోడ్డు ప్రమాదంలో గాయపడిన జైసల్మేర్ జిల్లా కలెక్టర్ డా|| దేవేందర్ రాజ్ మెహతా వైద్య ఖర్చులు భరించలేని పేద వికలాంగుల సహాయం కోసం **భగవాన్ మహావీర్ వికలాంగ్ సహాయతా సమితి** (BMVSS)ని జైపూర్ లో స్ధాపించాడు. ఈ సంస్థ తరఫున సుమారు ఒక్కొక్కటి 2500 రూపాయలు ఖరీదు చేసే జైపూర్ కాలు ఉచితంగా అమర్చబడుతున్నది. పేద కుటుంబాలు ఏ కులం, మతం, జాతీ తేడా లేకుండా వారికి ఉచితంగా ఈ సేవలను అందిస్తుంది BMVSS. పేషెంట్‌ని దృష్టిలో పెట్టుకుని చేసే ఈ సంస్థ సేవలు, కొత్తగా కృత్రిమ అవయవాలు పెట్టుకున్న వారికి ఒకేషనల్‌ ట్రైనింగ్ కూడా ఇస్తున్నది. వారికి స్వయం ఉపాధి కల్పించే ప్రయత్నం కూడా చేస్తోంది. మారుమూల గ్రామాల్లో కూడా వెళ్లి సేవలు అందిస్తున్న BMVSS, దేశ వ్యాప్తంగా 22 సెంటర్లతో తమ కార్యకలాపాలు నిర్వహిస్తోంది. ప్రస్తుతం భగవాన్ మహావీర్ వికలాంగ్ సహాయత సమితి, వికలాంగుల కోసం ప్రత్యేకంగా సేవ చేస్తున్న సంస్థలలో ప్రపంచంలోనే అతి పెద్ద సంస్ధ.

## ప్రసిద్ధి
అప్ఘనిస్తాన్ యుద్ధం తరువాత ఈ జైపూర్ కృత్రిమ కాలు ప్రపంచ ప్రఖ్యాతిగాంచింది. ఈ యుద్ధంలో సోవియట్ యూనియన్ (ప్రస్తుత రష్యా) అమర్చిన మందు పాతరల వల్ల కాళ్ళు కోల్పోయిన అనేక మందికి అంతర్జాతీయ రెడ్ క్రాస్ సంస్థ వీటిని అమర్చింది. ఆ తరువాత కార్గిల్ యుద్ధంలో కాళ్ళు కోల్పోయిన అనేక సైనికులు కూడా వీటినే అమర్చుకున్నారు. ప్రముఖ నటి సుధా చంద్రన్ కూడా జైపూర్ కాలునే అమర్చుకొని మయూరి చిత్రంలో నటించి పలువురి ప్రశంసలు అందుకొంది.
## అవార్డులు
ఈ కృత్రిమ అవయవ సృష్టికర్త ప్రమోద్ కరణ్ సేథీ చేసిన సేవలకు గుర్తింపుగా 1981లో మెగ్సేసే అవార్డు, అదే సంవత్సరం భారత ప్రభుత్వం నుండి పద్మశ్రీ పురస్కారం లభించాయి. డాక్టర్|| దేవేందర్ రాజ్ మెహతాకు 2008లో భారత ప్రభుత్వం పద్మభూషణ పురస్కారంతో, 2013లో రాజస్థాన్ ప్రభుత్వం రాజస్థాన్ రత్న పురస్కారంతో సత్కరించింది.

## మూలాలు
* జైపూర్ ఫుట్ ముందు వైకల్యమూ పాదాక్రాంతమే
* భగవాన్ మహావీర్ వికలాంగ్ సహాయతా సమితి అధికారిక జాలస్థలి
* జైపూర్ కాలు విజయానికి నిదర్శనం సుధాచంద్రన్

వర్గం:కృత్రిమ అవయవాలు
వర్గం:ఆవిష్కరణలు
వర్గం:భౌగోళిక గుర్తింపులు
వర్గం:భారతదేశ భౌగోళిక గుర్తింపులు
వర్గం:రాజస్థాన్ భౌగోళిక గుర్తింపులు
అరిందమ్ సేన్‌గుప్తా

[thumb|https://m.sakshi.com/news/national/toi-managing-editor-arindam-sengupta-dead-309090 అరిందమ్ సేన్‌గుప్తా]
**అరిందమ్ సేన్‌గుప్తా** ప్రముఖ పాత్రికేయుడు. ఆయన ప్రముఖ పత్రిక టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా మేనేజింగ్ ఎడిటర్. 
## జీవిత విశేషాలు
ఆయన ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన సెయింట్ కాలేజీలో ఎం.ఎ పూర్తి చేసినతరువాత ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయంలో బోధించాడు. తరువాత జర్నలిజంలో చేరాడు. ఆయన అంతర్జాతీయ, జాతీయ రాజకీయాలు, తదితర వివిధ రంగాలపై ఆయన వ్యాసాలు రాశారు. 1982 నుండి 1984 వరకు ప్రోబ్ పత్రికలో పనిచేశారు. ఆ తర్వాత ఆయన ద పేట్రియట్, సండే అబ్జర్వర్ లో చేరారు.ఈ పత్రికలో ఆయన తొలిసారిగా బిజినెస్ వార్తలకు ప్రత్యేక పేజీని కూడా కేటాయించారు.
'ద సండే అబ్జర్వర్' అనంతరం 1988లో టైమ్స్ లో చేరి కొంతకాలం పనిచేశాక, తిరిగి సండే అబ్జర్వర్ లో చేరారు. 1991 లో ఎకనామిక్ టైమ్స్ లో, తదుపరి 2008 లో టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియాలో చేరారు.వివిధ హోదాలలో పనిచేసి మేనేజింగ్ ఎడిటర్ స్థాయికి చేరారు.
## మరణం
అరిందమ్ సేన్‌గుప్తా కేన్సర్ తో జనవరి 28 2016 న కన్నుమూశారు. ఆయన వయస్సు 61 సంవత్సరాలు.
## ఇతర లింకులు
## మూలాలు

## ఇతర లింకులు

వర్గం:పాత్రికేయులు
వర్గం:2016 మరణాలు
వర్గం:క్యాన్సర్ వ్యాధి మరణాలు
కనుమలూరు వెంకటశివయ్య

**కనుమలూరు వెంకటశివయ్య** ప్రముఖ సాహితీవేత్త. ఇండియన్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ సర్వీసస్‌లో పనిచేసి పదవీ విరమణ చేశాడు ఉద్యోగంలో భాగంగా తెలుగుగంగ ప్రాజెక్టుకు డైరెక్టరుగా పనిచేశాడు.ఇతడు సంస్కృత, ఆంధ్ర, ఆంగ్ల భాషలలో విశేషమైన కృషి చేశాడు.
## జీవిత విశేషాలు

ఇతడు చిత్తూరు జిల్లా, శ్రీకాళహస్తి మండలం, అప్పలాయిగుంట గ్రామానికి చెందినవాడు. ఇతని తండ్రి ఆంధ్ర పండితుడు. ఇతడు దేశ విదేశాలలో అనేక సాహితీ ప్రసంగాలు చేసాడు. కవితా సమ్మేళనాలలో పాల్గొన్నాడు. ఈయన ఆంధ్రా యూనివర్సిటీ, విశాఖపట్నం వారు 1983లో ప్రచురించిన పుస్తకం కావ్య సమీక్షలు లో జక్కన వ్రాసిన విక్రమార్క చరిత్రము పై కావ్యసమీక్ష వ్రాసాడు. భువన విజయం మొదలైన పలు సాహిత్యరూపకాలలో పాల్గొన్నాడు.
ఈయన 1933వ సంవత్సరంలో పుట్టారు.

## రచనలు
# శివామోదం
# సుందరకాండ
# శివాలోకం 
# శివసూక్తం 
# బుద్ధ ప్రసాద్ కల్యాణ దశకం
# శివభారతి
# శివసాహితీ కదంబం
# శివానువాదం
# వాల్మీకి రామాయణంలో వనితల దర్శనం-భాషణం
# Social Value in Epics
#భారతం పై తీర్పు ( Drama- Pressure Day Court scene) 

## పురస్కారాలు
ఆంధ్రప్రదేశ్ తెలగ కాపు బలిజ సంఘం ఆధ్వర్యంలో 2012 లో ఉగాది పర్వదినం సందర్భంగా ఉగాది వేడుకలను లోయర్ ట్యాంక్‌బండ్ రోడ్డులోని సంఘం కార్యాలయంలో ఘనంగా నిర్వహించారు. తొలుత రిటైర్డ్ ఐఏఎస్ అధికారి కనమలూరి వేంకటశివయ్యచే పంచాంగ పఠనం, ఉగాది సందేశం నిర్వహించారు. తరువాత ఆయనకు కాపురత్న పురస్కారాలను ప్రదానం చేసి సత్కరించారు.

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు
* On K. Venkata Sivaiah's poetry
* తెలుగుగంగ - సమయస్ఫూర్తి - చెరుకూరి రామమోహన రావు

వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:సాహితీకారులు
వర్గం:ఐ.ఏ.ఎస్.ఆఫీసర్లు