open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
బయ్యా నరసింహేశ్వరశర్మ

**సర్ బయ్యా నరసింహేశ్వరశర్మ**, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, వైస్రాయి ఎగ్జిక్యూటివ్ కౌన్సిల్లో సభ్యుడు. మితవాది, దాత. విశాఖపట్నంకు చెందిన నరసింహశర్మ 1913లో బాపట్లలో ప్రారంభమైన ఆంధ్ర మహాసభ తొలి అధ్యక్షుడు. 
నరసింహేశ్వరశర్మ విశాఖపట్నం జిల్లా తుమ్మపాలలో 1867, జనవరి 6న జన్మించాడు. ఈయన తండ్రి మహాదేవ శాస్త్రి. శర్మ మెట్‌కాఫ్ స్కాలర్‌షిప్పుతో ఎఫ్.ఏ పూర్తిచేశాడు. రాజమండ్రి ప్రభుత్వ కళాశాల నుండి బి.ఏ ఉత్తీర్ణుడై, లా చదివి, 1898లో విశాఖపట్నం బార్ సంఘంలో చేరాడు. కొన్నాళ్ళు కలకత్తాలో రైల్వే ధరల సిఫారుసు సంఘానికి అధ్యక్షునిగా పనిచేశాడు.

నరసింహేశ్వరశర్మ, స్వాతంత్ర్యోద్యమంలోని మితవాద నాయకుల్లో ఒకడు. మాంటెగూ చెమ్స్‌ఫోర్డ్ సంస్కరణలను తిరస్కరిస్తూ అమృత్‌సర్ కాంగ్రేసు సమావేశంలో ఒక తీర్మానాన్ని ఆమోదించారు. ఆ తీర్మానాన్ని వ్యతిరేకిస్తూ, శర్మ ఒక్కడే ప్రసగించాడు. ఈ ప్రసంగానికి మెచ్చి బ్రిటీషు ప్రభుత్వం ఈయన్ను ఇంపీరియల్ లెజిస్లేటివ్ కాన్సిల్లో సభ్యత్వం ఇచ్చి, ఎగ్జిక్యూటివ్ కౌన్సిల్ రెవెన్యూ సభ్యునిగా నియమించింది. రాజధానిని మార్చేందుకు స్థలం నిర్ణయించే సంఘంలో అనధికార సభ్యునిగా కూడా ఈయన్ను నియమించింది.

## మూలాలు

వర్గం:1867 జననాలు
వర్గం:1932 మరణాలు
వర్గం:తెలుగువారిలో స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
వర్గం:విశాఖపట్నం జిల్లా స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
వర్గం:ఆంధ్ర రాష్ట్ర ఉద్యమంలో పాల్గొన్నవారు
వర్గం:భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో మితవాదులు
ద చెరోకీ గ్రూప్

thumb|250px|ద చెరోకీ గ్రూప్ లోగో.

**ద చెరోకీ గ్రూప్** అమెరికా లోని క్యాలిఫోర్నియాకు చెందిన ఒక వస్త్ర వ్యాపార సంస్థ. ప్రపంచవ్యాప్తంగా దీని వార్షిక అమ్మకాలు $ 3 బిలియన్ డాలర్లు.

24-54 సంవత్సరాల వయసుగల మధ్య తరగగతి స్త్రీలు చెరోకీ నిర్దేశించుకొన్న ప్రథమ వినియోగదారులు. పురుషులు చెరోకీ ద్వితీయ వినియోగదారులు.

స్త్రీ పురుషులకి, పిల్లలకి, పసిపాపలకి వస్త్రాలనే కాకుండా చెరోకీ ఉపకరణాలు, పాదరక్షలు, సంచులను తయారు చేస్తుంది.

## వివిధ దేశాలలో చెరోకీ
ఈ క్రింది దేశాలలో చెరోకీ ఉంది.
* అమెరికా
* కెనడా
* మెక్సికో
* చిలీ
* పెరూ
* బ్రెజిల్
* కొలంబియా
* యునైటెడ్ కింగ్ డమ్
* ఐర్లాండ్
* స్కాట్ ల్యాండ్
* స్పెయిన్
* సౌత్ ఆఫ్రికా
* ఇజ్రాయెల్
* చైనా
* టర్కీ
* చెక్ రిపబ్లిక్
* స్లోవకియా
* హంగరీ
* పోలండ్
* భారతదేశం (అరవింద్ మిల్స్ ఈ బ్రాండుతో వస్త్రాలని రూపొందిస్తుంది)

## చెరోకీ బ్రాండులు
* చెరోకీ
* లైలా ఆలీ
* సైడ్ అవుట్ స్పోర్ట్ (వాలీబాల్ స్పోర్ట్ వేర్)
* కరోల్ లిటిల్
* ఎ. స్మైల్
* ఆల్ దట్ జాజ్

## అంతర్గత లంకెలు
* అరవింద్ మిల్స్
* మెగామార్ట్
* లీ
* ఫ్లయింగ్ మషీన్
* వ్రాంగ్లర్ జీన్స్
## బాహ్య లంకెలు
* ద చెరోకీ గ్రూప్.కామ్
* సైడ్ అవుట్.కామ్

వర్గం:వ్యాపార సంస్థలు
వ్రాంగ్లర్

thumb|250px|వ్రాంగ్లర్ లోగో
**వ్రాంగ్లర్** (ఆంగ్లం: **Wrangler**) అమెరికాకి చెందిన ఒక జీన్స్ తయారీదారు. భారతదేశంలో ఈ పేరు గల జీన్స్ ని అరవింద్ మిల్స్ తయారు చేస్తున్నారు.

1904 లో సి. సి. హడ్సన్, అతని సోదరుడు హోమర్ **హడ్సన్ ఓవరాల్ కంపెనీ** ని నార్త్ కెరోలీనా లోని గ్రీన్స్ బోరోలో స్థాపించారు. 1919లో ఇదే బ్లూ బెల్ ఓవరాల్ కంపెనీగా మార్చబడింది. 1926లో కెంటకీకి చెందిన బిగ్ బెన్ మ్యాన్యుఫ్యాక్చరింగ్ బ్లూ బెల్ ని $585.000 కి కొన్నది. 1936 లో సూపర్ ఓవరాల్ లను 1% కంటే తక్కువ ష్రింకేజీలా ఉండేలా బిగ్ బెన్ రూపొందించి నూతన శకానికి నాంది పలికినది. 1943 లో బ్లూ బెల్ కేసీ జోన్స్, ఆ సంస్థ అరుదుగా వాడే **వ్రాంగ్లర్** ను కైవసం చేసుకొంది. కౌ బాయ్స్ ప గురించి బాగా తెలిసిన**రోడియో బెన్** గా పిలవబడే పోలండ్ లోని లోడ్జ్ నుండి వచ్చిన ప్రముఖ దర్జీ బెర్నార్డ్ లిఖ్ టెన్ స్టైన్ చే రూపొందించబడిన **వ్రాంగ్లర్ ఆథెంటిక్ వెస్టర్న్ జీన్స్** 1947లో మొట్టమొదటి సారిగా అమెరికన్ వినియోగదారునికి పరిచయం చేశారు. రోడియోలో దిట్టలైన కౌబాయ్స్ జిమ్ షోల్డర్స్, బిల్ లిండర్మన్, ఫ్రెక్ల్స్ బ్రౌన్ లు 13MWZ ని పరీక్షించి మన్నిక, నాణ్యతలకి ముగ్ధులై 1962లో వ్రాంగ్లర్ ని అసలైన జీన్స్ గా ప్రకటించారు. 1962లో బ్లూ బెల్ బెల్జియంలో కార్మాగారాన్ని ప్రారంభించటంతో ఐరోపాలోనూ ప్రవేశించింది. 1973 సంవత్సరానికి టీనేజర్లలో విపరీతమైన ఆదరణ పొందినది. 1986 లో బ్లూ బెల్ పెన్సిల్వేనియాకి చెందిన వీ ఎఫ్ కార్పొరేషన్ లో విలీనం.
## వ్రాంగ్లర్ ఫిట్టింగ్
#### పురుషులకు
* **ఫిట్:** స్లిమ్, ఒరిజినల్, రెగ్యులర్, రిలాక్స్డ్
* **లెగ్ స్టైల్:** టేపర్డ్, స్ట్రెయిట్, ఫిట్స్ ఓవర్ బూట్, బూట్ కట్
* **రైజ్:**న్యాచురల్, మిడ్, లో

#### స్త్రీలకు
* **ఫిట్:** స్లిమ్, రెగ్యులర్, రిలాక్స్డ్, టమ్మీ కంట్రోల్
* **లెగ్ స్టైల్:** టేపర్డ్, స్ట్రెయిట్, బూట్ కట్, ఫ్లేర్డ్
* **రైజ్:** న్యాచురల్, మిడ్, లో, అల్ట్రా లో

## పురుషులకై వ్రాంగ్లర్ జీన్స్
* వ్రాంగ్లర్ వెస్టర్న్
* 20X (లో రైజ్డ్ రిలాక్స్డ్ ఫిట్)
* 20Xtreme (లో రైజ్డ్ ఎక్స్ట్రీమ్ రిలాక్స్డ్ ఫిట్)
* జినైన్ వ్రాంగ్లర్
* వ్రాంగ్లర్ రగ్గ్డ్ వేర్
* రిగ్గ్స్ వర్క్ వేర్
* వ్రాంగ్లర్ ప్రో గేర్

## స్త్రీలకై వ్రాంగ్లర్ జీన్స్
* వ్రాంగ్లర్ వెస్టర్న్
* 20X 
* ఔరా ఫ్రం ద వుమెన్
## భారతదేశంలో లభించు ఫిట్టింగ్ స్టైల్ లు
#### పురుషులకు
***టెక్సాస్:** మిడ్, రెగ్యులర్, స్ట్రెయిట్
***ఫ్లాయిడ్:** లో, రెగ్యులర్, స్ట్రెయిట్
***రాక్ విల్లె:** లో, రెగ్యులర్, టేపర్డ్
***మిల్లార్డ్:** లో, స్లిం, స్ట్రెయిట్
***మార్షల్:** లో, స్ట్రెయిట్
***జిమ్:** మిడ్, స్లిం, స్ట్రెయిట్
***డెన్వర్:** మిడ్, రెగ్యులర్, బూట్ కట్

#### స్త్రీలకు
* **మిచెల్లీ**

## అంతర్గత లంకెలు
* అరవింద్ మిల్స్
* మెగామార్ట్
* లీ
* ఫ్లయింగ్ మషీన్
* ద చెరోకీ గ్రూప్

## బాహ్య లంకెలు
* వ్రాంగ్లర్.కామ్
* వ్రాంగ్లర్.ఇన్
* వ్రాంగ్లర్ ఇండియా 
* వి ఎఫ్ సి.కామ్

## ఇవి కూడా చూడండి
* లెవీ స్ట్రాస్ అండ్ కో.
* లీ
* పెపె జీన్స్
* ఫ్లయింగ్ మషీన్

వర్గం:వ్యాపార సంస్థలు
మోచర్ల రామచంద్రరావు

right|thumb|మోచర్ల రామచంద్రరావు
**సర్ మోచర్ల రామచంద్రరావు**, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, న్యాయవాది, ఆంధ్ర మహాసభ అధ్యక్షుడు.

రామచంద్రరావు పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా బాదంపూడి గ్రామంలో 1868లో జన్మించాడు. ఈయన బావ మద్రాసులో ఉండటం వల్ల 12 ఏళ్ల వయసులో మద్రాసుకు వచ్చాడు. ట్రిప్లికేన్ లోని హిందూ ఉన్నత పాఠశాలలో చేరి 17 వ ఏట ఉత్తీర్ణుడయ్యాడు. 21 ఏళ్ల వయసులో డిగ్రీ పట్టాను, ఆ తరువాత రెండేళ్లకు లా కళాశాల నుండి న్యాయవాదిగానూ ఉత్తీర్ణుడైనాడు.

మద్రాసు నగరంలో ప్రాక్టీసు పెట్టాలని యోచిస్తున్న తరుణంలో, స్వగ్రామంలో తండ్రి మరణించడంతో పశ్చిమగోదావరికి తిరిగివచ్చి, 1894 నుండి 1905 వరకు 11 ఏళ్లు రాజమండ్రిలో న్యాయవాద వృత్తిని చేపట్టాడు. ఆ పదకొండేళ్లలో తరచూ కోర్టు గదులకు వెళుతూ, అప్పట్లో మద్రాసులో ప్రముఖ న్యాయవాది ఆండ్రూ లైంగ్ వద్ద సహాయకునిగా కూడా పనిచేశాడు. రాజమండ్రిలో ఈయన ప్రాక్టీసు పెద్ద ఎత్తున వస్తున్న జమిందారీ కేసులతో విజయవంతంగానే సాగుతుండేది. బాగా వృద్ధి చెంది సంపాదన తెచ్చిపెట్టింది. అయితే గోదావరి జిల్లా రెండుగా విడిపోయినప్పుడు, ఏలూరులో స్థిరపడి అక్కడ బార్ అసోషియేషన్ అధ్యక్షునిగా పదిహేనేళ్లకు పైగా పనిచేశాడు. అక్కడే నగరపాలిక యొక్క తొలి ఛైర్మన్ గా ఎన్నికై పదేళ్ల పాటు ఆ పదవిలో కొనసాగాడు. ఏలూరులో ఈయన చేసిన సేవలకు స్మారకార్ధంగా ఒక పేటకు రామచంద్రరావు పేట అని నామకరణం చేశారు. జిల్లా రాజధాని నిడుదవోలుకు బదలుగా ఏలూరును చేయటానికి రామచంద్రరావే ప్రధాన కారణం. ఈయన కొన్నాళ్ళు ఉమ్మడి కృష్ణా, పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా బోర్డులకు అధ్యక్షునిగా పనిచేశాడు. మోచర్ల రామచంద్రరావు 1914-4-10 నుండి 1919-11-15 వరకు విజయవాడలోని సర్వోత్తమ గ్రంథాలయానికి, ఆంధ్రప్రదేశ్ గ్రంథాలయ సంఘం నకు తొలి అధ్యక్షుడిగా ఉన్నాడు.

ఈయన జాతీయ కాంగ్రెస్‌లో మితవాద వర్గంలో ఉండేవాడు. మద్రాసు రాష్ర్ట శాసన సభకు మూడుసార్లు ఎన్నికయ్యాడు. పదవిలో ఉన్న కాలంలో ప్రజలకు అండగా ఉంటూ రైతుల సమస్యలు పరిష్కారానికి ప్రత్యేకంగా కృషి సాగించాడు. 1924లో సాధారణ శాసన నిర్మాణ సభ సభ్యుడిగా నియమితులయ్యారు. 1927లో సంస్థానంలో ప్రజల తరపున ఇంగ్లాండు రాయబారిగా వెళ్లాడు. రిజర్వు బ్యాంకు గవర్నరుగా అనేక ప్రభుత్వ కమిటీలలో సభ్యుడిగా పనిచేశాడు. ఆయన ఆంధ్రోద్యమ నాయకుల్లో ఒకరు. 1916లో కాకినాడలో జరిగిన ఆంధ్రమహాసభకు అధ్యక్షత వహించాడు. ఆయన కార్యదీక్షత, నమ్రత, సేవానిరతిని గుర్తించిన ఆంధ్ర ప్రజలు ఆయనకు ‘దక్షిణ దేశపు గోఖలే’గా ప్రశంసించారు.

మోచర్ల 1936 మే నెలలో తన 68వ యేట మద్రాసులో పరమపదించాడు. సంతాపసభలో రైట్ హానరబులు వి.ఎస్.శ్రీనివాసశాస్త్రి ఈయనను దక్షిణభారత గోఖలేగా అభివర్ణించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:1868 జననాలు
వర్గం:1936 మరణాలు
వర్గం:తెలుగువారిలో స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
వర్గం:మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీలో శాసన సభ్యులుగా పనిచేసిన ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యక్తులు
వర్గం:ఆంధ్ర రాష్ట్ర ఉద్యమంలో పాల్గొన్నవారు
వర్గం:ఒక స్థలానికి తన పేరు పెట్టబడిన ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యక్తులు
వర్గం:ఏలూరు పురపాలక సంఘ చైర్మన్‌లు
వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా న్యాయవాదులు
వర్గం:తెలుగు గ్రంధాలయ ప్రముఖులు
ఎ. ఎం. రత్నం

**[[ఏ.ఎం.రత్నం]]** (ఆంగ్లం: A. M. Rathnam) దక్షిణ భారతదేశానికి చెందిన సినీనిర్మాత. ఇతడు మొదట సినిమారంగంలో మేకప్ ఆర్టిస్ట్‌గా ప్రవేశించి తరువాత నిర్మాతగా మారారు. కొన్ని చిత్రాలకు దర్శకత్వం కూడా వహించారు. ఇతను శ్రీ సూర్య మూవీస్ అనే సినీ నిర్మాణ సంస్థను స్థపించి తెలుగు, తమిళ చిత్రాలను నిర్మిస్తున్నారు. నిర్మాతగా ఇతని మొదటి సినిమా విజయశాంతి ప్రధాన పాత్రలో వచ్చిన కర్తవ్యం. ఈ సినిమా మంచి విజయాన్ని సాధించింది.

ఇతని కుమారులు జ్యోతి కృష్ణ, రవి కృష్ణలు కూడా సినీరంగంలోనే ఉన్నారు. 
## తెలుగు సినిమాలు
* ధర్మ యుద్ధం (1989)
* కర్తవ్యం (1990)
* పెద్దరికం (1992) - దర్శకత్వం
* సంకల్పం (1995) - దర్శకత్వం
* భారతీయుడు (1996)
* ఒకే ఒక్కడు (1999)
* ప్రేమికులరోజు (1999)
* స్నేహం కోసం (1999)
* ఖుషి (2001)
* నాగ (2003)
* 7G బృందావన్ కాలనీ (2004)
* బంగారం (2006)
* నీ మనసు నాకు తెలుసు

వర్గం:తెలుగు సినిమా నిర్మాతలు
వర్గం:తమిళ సినిమా నిర్మాతలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా పాటల రచయితలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా దర్శకులు
వర్గం:నెల్లూరు జిల్లా సినిమా నిర్మాతలు
వర్గం:నెల్లూరు జిల్లా మేకప్ కళాకారులు
వర్గం:కళైమామణి పురస్కార గ్రహీతలు
సన్యాసి

**సన్యాసి** లేదా **బైరాగి** బ్రహ్మచర్యాన్ని లేదా సంసార సాగరాన్ని వీడి సత్యాన్వేషణకై దైవ మార్గాన్ని అవలంభించే వ్యక్తి. దీనికి లింగ భేదం లేదు. ఆడవారైనా, మగవారైనా సన్యాసం పుచ్చుకోవచ్చు. వీరు ఎక్కువగా కాషాయ వస్త్త్రాలు ధరించి దేశసంచారము చేస్తుంటారు. ప్రజలకు ధర్మోపదేశం చేస్తూ సాగిపోతుంటారు. వీరిలో కొందరికి మూలికా వైద్యము కూడా తెలిసి ఉంటుంది. చిన్న చిన్న ఆరోగ్య సమస్యలను తమకు తామే నయం చేసుకొంటారు.మనకి తెలిసి గొప్ప సన్యాసులు శంకర భగవత్పాదులు, రామకృష్ణ పరమహంస, చంద్రశేఖర సరస్వతి, స్వామి వివేకానంద, దత్తాత్రేయులు, శ్రీ గురుడు, మౌన స్వామి, సిద్దేశ్వరానంద భారతి, రమణ మహర్షి ఇలా ఎంతో మంది ఇంకా గొప్ప తపస్వులు తపస్సు కోసం పరితపిస్తూ సన్యా ఆశ్రమ స్వీకారం చేస్తూ దేశాన్ని ఇంకా నడిపిస్తూ ఉన్నారు.

## మూలాలు

వర్గం:హిందూమతం
గూటం

**గూటం** కొయ్య లేదా ఇనుము తో చేయబడిన ఒక పనిముట్టు. దీనిని ఎక్కువగా వడ్రంగులు వాడుతారు. ఇది స్థూపాకారములో ఉంటుంది. క్రింది భాగములో చేతితో పట్టుకోవడానికి ఒక చెక్క పిడి ఉంటుంది. పై భాగంలో ఇటుక ఆకారంలో చెక్కబడి ఉంటుంది. దీనిని కొయ్య సామాగ్రి ని బిగించడానికి, చిన్న చిన్న కొయ్య మేకులను కొట్టడానికి వాడుతారు.గ్రామాలలో ఎడ్ల బండి తయారీలో దీనిని ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తారు. చర్మకారులు ఇనుప గూటాన్ని ఉపయోగిస్తారు.
## వివిధ రకాలు
### ఉపయోగాలు
మొదట చెప్పినట్లు ఎక్కువగా ఇది వృత్తిపని వారికి ఉపయోగపడుతుంది. వివిధ రకాల గూటాలను వివిధ వృత్తులవారు వాడుతారు.

## బయటి లంకెలు
*వివిధ రకాల గూటాలు
వర్గం:చేతి పనిముట్లు
వర్గం:ఆయుధాలు
కనగల్ మండలం

**కనగల్ మండలం,** తెలంగాణ రాష్ట్రం, నల్గొండ జిల్లా లోని మండలం.

2016 లో జరిగిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు కూడా ఈ మండలం ఇదే జిల్లాలో ఉండేది. ప్రస్తుతం ఈ మండలం నల్గొండ రెవెన్యూ డివిజనులో భాగం. పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు కూడా ఇదే డివిజనులో ఉండేది.ఈ మండలంలో 24  రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి. మండల కేంద్రం కంగల్.

## గణాంకాలు
thumb|2016 పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు అవిభక్త నల్గొండ జిల్లా పటంలో మండల స్థానం
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం మండల పరిధిలోని జనాభా - మొత్తం 44,029 - పురుషులు 22,513 - స్త్రీలు 21,516

2016 లో జరిగిన పునర్వ్యవస్థీకరణ తరువాత, ఈ మండల వైశాల్యం 226 చ.కి.మీ. కాగా, జనాభా 41,615. జనాభాలో పురుషులు 21,277 కాగా, స్త్రీల సంఖ్య 20,338. మండలంలో 10,391 గృహాలున్నాయి.

## మండలం లోని గ్రామాలు

### రెవెన్యూ గ్రామాలు
#కనగల్
# పర్వతగిరి
# దర్వేష్‌పూర్
# చర్ల గౌరారం
# పగిడిమర్రి
# దోరేపల్లి
# బోయినపల్లి
# బుడమెర్లపల్లి
# గడ్డంవారి యడవల్లి
# పొనుగోడు
# రేగట్ల
# షా అబ్దుల్లాపూర్
# బొమ్మేపల్లి
# మైలారం
# శేరిలింగోటం
# నరసింహాపూర్
# చెట్లచెన్నారం
# ఇరుగంటిపల్లి
# చిన్నమాదారం
# మంగెనపల్లి
# జంగమయ్యగూడ
# తుర్కపల్లి
# హైడ్లాపూర్
# ఎం.గౌరారం

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
అపాచే టాంక్యాట్

**అపాచే టాంక్యాట్** లేదా **టాంక్యాట్** జావా అప్లికేషన్స్ నియంత్రించడానికి, ఉపయోగించడానికి వాడే అప్లికేషన్ సర్వర్. ఇది అపాచే సాఫ్ట్‌వేర్ ఫౌండేషన్ ద్వారా అభివృద్ధి చేయబడిన ఒక ఓపెన్ సోర్స్ సెర్వర్. మొదట ఇది వెబ్ సర్వర్గా అభివృద్ధి చేయబడి తరువాతి విడుదలలో అప్లికేషన్ సర్వర్గా మెరుగు చేయబడింది. జావా నిపుణులు జావా అప్లికేషన్స్‌ను అభివృద్ధి పరిచే దశలో ఎక్కువగా ఈ ఉత్పత్తిని వాడతారు. వెబ్ లాజిక్, వెబ్ స్ఫియర్, జె బాస్, గ్లాస్ ఫిష్ సర్వర్లు కూడా అప్లికేషన్ సర్వర్ల వర్గానికి చెందుతాయి.
## ఇంతవరకు విడుదలైన వెర్షన్లు

## ఇవి కూడా చూడండి
* స్ట్రట్స్

## బయటి లింకులు
*అధికారిక వెబ్సైటు
*జకార్తా అపాచే ప్రాజెక్టు
*అపాచే సాఫ్ట్వేర్ ఫౌండేషన్

వర్గం:ఓపెన్ సోర్స్ సాఫ్ట్‌వేర్లు
వర్గం:జావా సాఫ్ట్‌వేర్లు
వర్గం:జావా అప్ప్లికేషన్ సర్వర్లు
వర్గం:జావా వెబ్ సర్వర్లు
ది డా విన్సీ కోడ్ (చలనచిత్రం)

***ద డావిన్సీ కోడ్*** జాన్ కల్లే, బ్రియాన్ గ్రాజర్ సంయుక్త నిర్మాణంలో రాన్ హోవార్డ్ దర్శకత్వం వహించిన 2006 నాటి అమెరికన్ మిస్టరీ-థ్రిల్లర్ సినిమా. డాన్ బ్రౌన్ రాసిన 2003 నాటి అత్యంత ప్రాచుర్యం పొందిన నవల ది డావిన్సీ కోడ్ ఆధారంగా ఈ చిత్రానికి స్క్రీన్ ప్లేని అకివా గోల్డ్స్ మాన్ అందించారు. చిత్రంలో  టామ్ హాంక్స్, ఆడ్రే టాటో,  ఇయాన్  మెక్ కెల్లన్, ఆల్ ఫ్రెడ్ మోలీనా, జూర్గెన్ ప్రోచ్నౌ, జీన్ రెనో, పాల్ బెటానే నటించారు.

## వివాదం
డా విన్సీ కోడ్ (పుస్తకం లాగానే) వివాదాస్పదమైంది. దీనికి రోమన్ కాథలిక్ చర్చి నుండి చాలా కఠినమైన విమర్శలు వచ్చాయి. హోలీ గ్రెయిల్ నిజంగా ఏమిటో 2,000 సంవత్సరాల నాటి కప్పిపుచ్చడం వెనుక వారు ఉన్నారనే ఆలోచన వారికి నచ్చలేదు. జీసస్, మేరీ మాగ్డలీన్ వివాహం చేసుకున్నారని, వారికి ఒక కుమార్తె ఉందని కూడా ఆ సినిమాలో చెప్పబడింది.

## బాక్సాఫీసు
మిశ్రమ, ప్రతికూల సమీక్షలు వచ్చినప్పటికీ, ఈ చిత్రం బాక్సాఫీస్ వద్ద $758 మిలియన్లకు పైగా వసూలు చేసింది.

## మూలాలు

వర్గం:2006 సినిమాలు
వర్గం:అమెరికన్ సినిమాలు
మెడియం బాబూరావ్

**డాక్టర్ మెడియం బాబూరావు** గారు భద్రాచలం లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుండి 14 వ లోక్‌సభకు ప్రాతినిధ్యం వహించారు. అలాగే వీరు కమ్యూనిస్టు పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్కిస్టు)లో క్రియాశీల సభ్యులు.
## బయటి లింకులు
* భారత ప్రభుత్వ అధికార పార్లమెంటు వెబ్సైటు లో బాబూరావు 

## మూలాలు


వర్గం:1951 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:భద్రాద్రి కొత్తగూడెం జిల్లా (సంయుక్త ఆంధ్రప్రదేశ్) నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:భద్రాద్రి కొత్తగూడెం జిల్లా రాజకీయ నాయకులు
భద్రాచలం లోక్‌సభ నియోజకవర్గం

**భద్రాచలం లోక్‌సభ నియోజకవర్గం,** దక్షిణ భారతదేశంలోని తెలంగాణా రాష్ట్రంలో 2008 వరకు ఉన్న ఒక లోక్‌సభ (పార్లమెంటరీ) నియోజకవర్గం. ప్రస్తుతం ఈ నియోజకవర్గాన్ని రద్దు చేసి ఈ నియోజకవర్గ పరిధిలో ఉన్న ప్రాంతాన్ని ఖమ్మం లోక్‌సభ నియోజకవర్గంలో కలిపారు.

## ఇంతవరకు ఎన్నికైన సభ్యులు
 లోక్‌సభసంవత్సరంపదవీకాలంసభ్యుని పేరుపార్టీ
నాలుగవ19671967-71బి. రాధాబాయి ఆనందరావుకాంగ్రెస్
ఐదవ19711971-77బి. రాధాబాయి ఆనందరావుకాంగ్రెస్
ఆరవ19771977-80బి. రాధాబాయి ఆనందరావుకాంగ్రెస్
ఏడవ19801980-84బి. రాధాబాయి ఆనందరావుకాంగ్రెస్
ఎనిమిదవ19841984-89భట్టం శ్రీరామమూర్తితెలుగుదేశం
తొమ్మిదవ19891989-91సోడే రామయ్యకమ్యూనిస్టు పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా
పదవ19911991-96కర్రెద్దుల కమల కుమారికాంగ్రెస్
పదకొండవ19961996-98సోడే రామయ్యకమ్యూనిస్టు పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా
పన్నెండవ19981998-99సోడే రామయ్యకమ్యూనిస్టు పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా
పదమూడవ19991999-04దుంపా మేరీ విజయకుమారితెలుగుదేశం
పదనాలుగవ20042004-09మెడియం బాబూరావ్కమ్యూనిస్టు పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్కిస్టు)

## ఇవి కూడా చూడండి
* భద్రాచలం

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

వర్గం:తెలంగాణలో రద్దుచేసిన లోక్‌సభ నియోజక వర్గాలు
చిడతల అప్పారావు

**చిడతల అప్పారావు** తెలుగు సినీ పరిశ్రమలో ఒక నటుడు. ఎక్కువగా తక్కువ నిడివి గల హాస్య ప్రధాన పాత్రలను పోషించాడు. నాటకరంగం నుంచి వచ్చిన ఈయన సినిమాలలో చిన్న చిన్న పాత్రలు వేశాడు. దర్శకులు జంధ్యాల, ఇ. వి. వి సత్యనారాయణ ఈయనకు తమ చిత్రాల్లో వేషాలిచ్చి ప్రోత్సహించారు. 

## నటజీవితం
చిడతల అప్పారావు నాటకరంగం నుంచి వచ్చినవాడు. సినిమాల్లో చిన్న చిన్న విషయాలు వేసేవాడు. పారితోషికం ఇంత అంటూ ఏమీ ఉండేది కాదు. నిర్మాతలు తమకు తోచినంత ఇచ్చేవారు. ఈయన కూడా అడిగితే ఉన్న వేషాలు కూడా పోతాయి అనే భయంతో కావలసిన పారితోషికం అడిగేవాడు కాదు. ఈయనతో పాటు థం లాంటి మరికొంతమంది చిన్న హాస్యనటులను జంధ్యాల ప్రోత్సహించి అవకాశాలిచ్చాడు. తర్వాత జంధ్యాల శిష్యుడైన ఇ.వి.వి. సత్యనారాయణ కూడా అప్పారావుకు తన సినిమాల్లో అవకాశం కల్పించాడు.

అప్పారావు పెంకిపిల్ల అనే చిత్రంలో మొదటిసారిగా నటించాడు. వేషాల మీదనే ఆధారపడితే జీవనం గడవదని గ్రహించి మేకప్ నేర్చుకుని సహాయకుడిగా వెళ్ళేవాడు. దుస్తుల విభాగంలో కూడా పనిచేసేవాడు.

## నటించిన చిత్రాలు
* బొబ్బిలి యుద్ధం (1964)
* అర్ధరాత్రి (1968)
* జ్యోతి (1976)
* వేటగాడు (1979)
* సర్దార్ పాపారాయుడు (1980)
* కొండవీటి సింహం (1981)
* పటాలం పాండు (1981)
* కలియుగ రాముడు (1982)
* ఖైదీ ( 1983)
* ఘరానా అల్లుడు (1984)
* అడవి దొంగ (1985)
* చట్టంతో పోరాటం (1985)
* అపూర్వ సహోదరులు (1986)
* కొండవీటి రాజా (1986)
* జానకి రాముడు (1988)
* మంచి దొంగ (1988)
* మురళీకృష్ణుడు (1988)
* విజయ్ (1989)
* లారీ డ్రైవర్ (1990)
* కిల్లర్ (1991)
* అప్పుల అప్పారావు (1992)
* జంబలకిడిపంబ (1992)
* ప్రెసిడెంటు గారి పెళ్ళాం (1992)
* బృందావనం (1992)
* చిట్టెమ్మ మొగుడు (1992)
* గోల్‌మాల్ గోవిందం (1992)
* అల్లరి అల్లుడు (1993)
* ఆ ఒక్కటీ అడక్కు (1993)
* ముద్దుల ప్రియుడు (1994)
* ఆలీబాబా అరడజను దొంగలు (1994)
* అసెంబ్లీ రౌడీ (1991)

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* 
*చిడతల అప్పారావు నటించిన కొన్ని చిత్ర వివరాలు

వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా హాస్యనటులు
నెమిలి పట్టాభి రామారావు

thumbnail|నెమిలి పట్టాభి రామారావు
దీవాన్ బహుద్దూర్ **నెమిలి పట్టాభి రామారావు** (1862 - అక్టోబరు 15, 1937) బి.ఏ స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, కొచ్చిన్ సంస్థానం యొక్క మాజీ దీవాన్‌.

పట్టాభి రామారావు 1862లో కడప జిల్లా, సిద్ధవటంలో ఒక దేశస్థ బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఈయన తండ్రి రామానుజరావు అప్పట్లో కడప జిల్లాలో తాసీల్దారుగా పనిచేస్తున్నాడు. పట్టాభి రామారావు విద్యాభ్యాసం కడప ఉన్నత పాఠశాలలో విద్యాభ్యాసం పూర్తిచేసుకొని మద్రాసులోని ప్రెసిడెన్సీ కళాశాలలో చేరాడు. 1882లో మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయం నుండి బి.ఏ డిగ్రీతో పట్టభద్రుడై మదనపల్లెలోని సబ్‌కలెక్టరు కార్యాలయంలో గుమాస్తాగా ఉద్యోగజీవితాన్ని ప్రారంభించాడు.

## ఉద్యోగ జీవితం
చిత్తూరు జిల్లాకు చెందిన పట్టాభి రామారావు 1882 ఏప్రిల్ 15న మద్రాసు రాష్ట్ర రెవెన్యూ సెటిల్‌మెంట్ శాఖలో ఉద్యోగిగా జీవితం ప్రారంభించి, 1895లో అసిస్టెంట్ కమీషనర్ స్థాయికి చేరుకున్నాడు. 1888లో దక్షిణ ఆర్కాటులో సూపర్‌వైజరుగా పనిచేశాడు. ఆ తరువాత 1892లో మలబారుకు బదిలీ అయి అక్కడ అన్‌కవెనెంటెడ్ అసిస్టెంటుగా పనిచేశాడు. మూడు సంవత్సరాల తర్వాత అసిస్టెంటు కమీషనరుగాను, తదనంతరం డిప్యుటీ కమీనషరుగానూ పదవోన్నతి పొందాడు. డిప్యూటి కమీషనరు హోదాలో గోదావరి, అనంతపురం, కృష్ణా జిల్లాలలో పనిచేశాడు. కొచ్చిన్ సంస్థానంలో రెవెన్యూ సెటిల్‌మెంట్ వ్యవస్థను సంస్కరించేందుకు, ఆ విషయాలలో అనుభవమున్న పట్టాభి రామారావును ప్రభుత్వం కొచ్చిన్ సంస్థానం యొక్క దీవాన్‌గా నియమించింది. 1902 నుండి 1907 వరకు దీవాన్ గా పనిచేసిన పట్టాభి రామారావు రెవెన్యూ సెటిల్‌మెంటును పూర్తిచేసి భూమి దస్తావేజులను సక్రమంగా నిర్వహించేందుకు చర్యలను ప్రవేశపెట్టారు. 1908లో ఉద్యోగ జీవితం నుండి విరమించాడు. అప్పట్లో 350 రూపాయల ఉద్యోగవిరమణ భత్యంతో పదవీ విరమణ చేశాడు.

## ప్రజాసేవలో
పదవీ విరమణానంతరం పట్టాభి రామారావు మద్రాసులోని పూనమల్లి హై రోడ్డుపై శ్రీరామ బ్రిక్ వర్క్స్ అనే ఇటుకల పరిశ్రమను స్థాపించి వందలాది కార్మికులకు పనికల్పించాడు. ఈ కర్మాగారంలో 30-40 లక్షల ఇటుకల తయారుచేయబడేవి. తన సొంత వ్యాపార నిర్వహణతో పాటు ఈయన ఆదోనిలోని వెస్ట్రన్ కాటన్ కంపెనీ, ఉన్నిదారం ఎగుమతిచేసే మద్రాసు యార్న్ కంపెనీల నిర్వహణలో పాల్పంచుకోనేవాడు. తెలుగు అకాడమీ, భారతీయ అధికారుల సంఘం, కేంద్ర వ్యవసాయ కమిటీల కార్యదర్శిగా ప్రజాసేవలో చురుకుగా పాల్గొనేవాడు. చివరకు మదనపల్లెలో స్థిరపడి సబ్ డివిజన్ సంఘానికి అధ్యక్షత వహించి, వాటి కార్యక్రమాలకు పూర్తి సమయాన్ని కేటాయించాడు. సొంత ఖర్చులతో గ్రామాలను పర్యటించి, సామాన్య ప్రజల ఉద్ధరణకు సలహాలు సూచనిలిస్తుండేవాడు.

తొలుత ప్రత్యేక ఆంధ్రరాష్ట్ర ఏర్పాటుకు ఉత్సుకత చూపించకపోయినా, ఆ తర్వాత మనసు మార్చుకొని ప్రతేక రాష్ట్రం ఏర్పాటుకు మద్దతునిచ్చాడు. ఈయన 1918లో కడపలో జరిగిన ఆంధ్రమహాసభకు అధ్యక్షత వహించాడు.

పట్టాభిరామారావు 75సంవత్సరాల వయసులో వృద్ధాప్యకారాణాలవల్ల 1937, అక్టోబరు 15 న మద్రాసులో తన స్వగృహంలో మరణించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:1862 జననాలు
వర్గం:1937 మరణాలు
వర్గం:తెలుగువారిలో స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
వర్గం:కొచ్చిన్ సంస్థానపు దీవానులు
వర్గం:ఆంధ్రమహాసభ అధ్యక్షులు
వర్గం:చిత్తూరు జిల్లా స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు చెందిన బ్రిటిషు ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు
ఆర్కాట్ రంగనాథ మొదలియారు

**ఆర్కాట్ రంగనాథ మొదలియారు** (జూన్ 29, 1879 - 1950) భారత రాజకీయనాయకుడు, బళ్ళారికి చెందిన దివ్యజ్ఞాన సమాజస్తుడు. ఈయన 1926 నుండి 1928 వరకు మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ ప్రభుత్వంలో ప్రజారోగ్య, ఎక్సైజు శాఖా మంత్రిగా పనిచేశాడు.

రంగనాథ మొదలియారు 1879, జూన్ 29న బళ్లారిలోని ముదలియారు కుటుంబంలో జన్మించాడు. రంగనాథ మొదలియారు విద్యాభ్యాసమంతా మద్రాసులోనే సాగింది. మద్రాసు క్రైస్తవ కళాశాల, మద్రాసు న్యాయ కళాశాలల నుండి పట్టభద్రుడై, 1901లో ప్రభుత్వ పేషీలో చేరి, అంచలంచెలుగా ఎదిగి 1915 కళ్లా డిప్యుటీ కలెక్టరై, బళ్లారి జిల్లా డిప్యుటీ కలెక్టరుగా రాజీనామాచేశాడు. తర్వాత కాలంలో, దివ్యజ్ఞాన సమాజంతో ప్రభావితుడై, అనిబీసెంట్ అనుయాయి అయ్యాడు.

రంగనాథ మొదలియారు 1914లో యంగ్ మెన్స్ ఇండియన్ అసోషియేషన్ను స్థాపించి, 1915లో గోఖలే హాలును నిర్మింపజేశాడు. 1924లో అనిబీసెంట్‌తో పాటు జాతీయ సమావేశ సదస్య బృందంలో భాగంగా లండన్ ను సందర్శించాడు.

జస్టిస్ పార్టీ నాయకుడు పానగల్ రాజా యొక్క ప్రోద్భలంతో రంగనాథ మొదలియారు రాజకీయాలలో చేరి, మద్రాసు శాసనమండలికి బళ్ళారి నియోజకవర్గం నుండి పోటీచేసి సభకు ఎన్నికయ్యాడు. 1926 నుండి 1928 వరకు పి.సుబ్బరాయన్ ప్రభుత్వంలో ప్రజారోగ్య, ఎక్సైజు శాఖా మంత్రిగా పనిచేశాడు. 1928లో సైమన్ కమిషన్ రాకను నిరసిస్తూ, మంత్రిగా రాజీనామా చేశాడు. ఈయన స్థానంలో ఎస్. ముత్తయ్య ముదలియారు మంత్రి అయ్యాడు.

రాజీనామా చేసిన తర్వాత రంగనాథ మొదలియారు భారత జాతీయ కాంగ్రేసులో చేరి 1935 నుండి 1939 వరకు తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం బోర్డు యొక్క ప్రథమ కమీషనరుగా పనిచేశాడు. ఈ పదవిలో ఉన్న నాలుగేళ్లలో ఉండిలో డబ్బులను ప్రతిరోజు లెక్కపెట్టే పద్ధతిని ప్రారంభించాడు. స్వామి వారికి కిరీటాన్ని చేయించాడు. గాన్నన్ డంకర్లీకి కొండమీద ఆలయానికి రోడ్డును మెరుగుపరచేందుకు, వాహనయోగ్యంగా తయారుచేసేందుకు కాంట్రాక్టునిచ్చాడు.

చివరి రోజుల్లో రంగనాథ మొదలియారు, వి.ఆర్.రామలింగ ముదలియారుతో కలిసి హోస్పేటలో ఇండియా సుగర్స్ అనే పంచదార మిల్లును ప్రారంభించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:1879 జననాలు
వర్గం:దివ్యజ్ఞాన సమాజ సభ్యులు
వర్గం:1950 మరణాలు
మందాడి ప్రభాకర రెడ్డి

**ఎం. ప్రభాకర రెడ్డి** గా ప్రసిద్ధులైన **డాక్టర్ మందాడి ప్రభాకర రెడ్డి** (అక్టోబర్ 8, 1935 - నవంబర్ 26, 1997) తెలుగు సినిమా నటుడు, కథా రచయిత. స్వతహాగా వైద్యుడు అయినా నటన పై గల అనురక్తితో చాలా తెలుగు చిత్రాలలో నటించాడు. కొన్ని హిందీ, తమిళ చిత్రాలలో కూడా నటించాడు. ఎక్కువగా ప్రతినాయక పాత్రలలో నటించాడు. 37 ఏళ్ల కెరీర్‌లో 500కు పైగా సినిమాల్లో నట్టించిన నటుడు, దర్శకుడు, నిర్మాత కూడా. కార్తీక దీపం వంటి అనేక సినిమాలకు కథలను అందించాడు. 

ఎన్టీఆర్, ఏఎన్నార్ సహా చిరంజీవి వరకు కూడా చాలా మంది సినిమాల్లో విలన్‌గానే కాకుండా అనేక పాత్రల్లో నటించాడు ప్రభాకర రెడ్డి. ఈయన కేవలం నటుడు మాత్రమే కాదు అంతకంటే అద్భుతమైన వైద్యుడు కూడా. ఓ వైపు వైద్యవృత్తితో పాటు నటనలోనూ సత్తా చూపించారు ఈయన. తెలుగు సినీ పరిశ్రమ ఒకప్పుడు మద్రాస్‌లోనే ఉండేది. 90ల మొదట్లో దాన్ని హైదరాబాద్‌కు తీసుకొచ్చారు. దానికోసం ఎన్టీఆర్, ఏఎన్నార్ సహా చాలా మంది ఎంతో కృషి చేసారు. ఈ క్రమంలోనే హైదరాబాద్‌లో స్టూడియోలు నిర్మించడం.. సినిమా హాల్స్ కట్టడం లాంటివి చేసారు. అలాంటి సమయంలో ప్రభాకర రెడ్డి మాత్రం పేద సినీ కళాకారుల కోసం తన 10 ఎకరాల పొలం ఇచ్చేసారు. అది కూడా ఉచితంగా.. అలా కట్టుకున్న కాలనీనే ఇప్పుడు చెప్పుకుంటున్న చిత్రపురి కాలనీ. అందుకే దానికి ***ప్రభాకర రెడ్డి చిత్రపురి కాలనీ*** అంటారు. ఇక్కడ ఒక్క రూపాయి కూడా తీసుకోకుండా నాడు ఆయన 10 ఎకరాలను దానం చేసాడు. అందుకనే హైదరాబాదు లోని మణికొండలో ఈయన స్మారకార్ధం **డా. ప్రభాకరరెడ్డి చలనచిత్ర కార్మిక చిత్రపురి**కి ఈయన పేరుపెట్టారు.

## జీవిత సంగ్రహం
ప్రభాకరరెడ్డి, సూర్యాపేట జిల్లా, తుంగతుర్తిలో లక్ష్మారెడ్డి, కౌసల్య దంపతులకు 1935, అక్టోబర్ 8 న జన్మించాడు. తుంగతుర్తిలో ప్రాథమిక విద్యాభ్యాసం తర్వాత హైదరాబాదులోని సిటీ కాలేజీలో ఇంటర్మీడియట్ చదివాడు. 1955 నుండి1960 వరకు ఉస్మానియా వైద్య కళాశాలలో వైద్యవిద్యను అభ్యసించాడు. 1960లో గుత్తా రామినీడు దర్శకత్వం వహించిన చివరకు మిగిలేది సినిమాతో చిత్రరంగ ప్రవేశం చేశాడు. ఆ సినిమాలో ఒక మానసిక వైద్యుని పాత్ర పోషించాడు. ఈయన సినీ ప్రస్థానంలో మొత్తం 472 సినిమాల్లో నటించాడు. మంచి విజయాలను సాధించిన పండంటి కాపురం, పచ్చని సంసారం, ధర్మాత్ముడు, గృహప్రవేశం, గాంధీ పుట్టిన దేశం, కార్తీకదీపం, నాకు స్వతంత్రం వచ్చింది వంటి సినిమాలతో పాటు మొత్తం 21 తెలుగు సినిమాలకు కథలను అందించాడు.

1996లో కామ్రేడ్ అనే సినిమాకు కథను అందించి దర్శకత్వం వహించాడు. ఆ సినిమాలో కె.జి.సత్యమూర్తి, మాస్టర్జీ పాటలున్నాయి.

ప్రభాకరరెడ్డి 1997, నవంబరు 26 తేదీన తన 62వ యేట హైదరాబాదులో మరణించాడు.

## పురస్కారాలు
*1981 - నంది ఉత్తమ నటుడు - **పల్లె పిలిచింది** చిత్రం లోని నటనకు
*1980 - నంది ఉత్తమ నటుడు - **[[యువతరం కదిలింది]]** చిత్రం లోని నటనకు
* 1990లో చిన్నకోడలు సినిమాలో ఉత్తమసహాయ నటుడిగా నంది పురస్కారం అందుకున్నాడు 
* ఉత్తమ కథారచయితగా గృహప్రవేశం, గాంధీ పుట్టిన దేశం సినిమాలకు నంది పురస్కారాలను అందుకున్నాడు.

## నటించిన చిత్రాలు

## బయటి లింకులు
*

## మూలాలు

వర్గం:1935 జననాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా ప్రతినాయకులు
వర్గం:1997 మరణాలు
వర్గం:తెలుగువారిలో వైద్యులు
వర్గం:సూర్యాపేట జిల్లా సినిమా దర్శకులు
వర్గం:సూర్యాపేట జిల్లా వ్యక్తులు
వర్గం:సూర్యాపేట జిల్లా వైద్యులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా రచయితలు
సామి వెంకటాచలం శెట్టి

**సామి వెంకటాచలం శెట్టి**, వ్యాపారవేత్త, కాంగ్రేసు పార్టీ రాజకీయ నాయకుడు, మద్రాసు కార్పోరేషన్ యొక్క ప్రథమ కాంగ్రేసు అధ్యక్షుడు (మేయరు అన్నపదం అప్పట్లో వాడుకలో లేదు). వెంకటాచలం శెట్టి, 1887 లో అప్పటి గుంటూరు జిల్లా, ఒంగోలు తాలూకాలోని అల్లూరు లో ఒక కోమటి కుటుంబంలో జన్మించాడు. జిల్లాలోనే పెద్ద వ్యాపారవేత్తగా ఎదిగాడు. 1911 నుండి మద్రాసులో వ్యాపారం చేయటం ప్రారంభించాడు. ముఖ్యంగా మిరప, పప్పుదినుసుల కమిషన్ ఏజెంటుగానూ, ప్రత్తి వస్తువు డీలరుగానూ, నూనె, బొగ్గు, సిమెంటు కంపెనీల ఏజెంటుగానూ వ్యవహరించాడు. బ్యాంకులు, ఇన్సూరెన్సు కంపెనీల డైరెక్టరుగా ఉన్నాడు. వైశ్య సంఘాల్లో చురుగ్గా పనిచేసేవాడు. కన్యకాపరమేశ్వరీ దేవస్థాన పాలకబోర్డు సభ్యుడు. అనేక ధర్మసంస్థలు, పాఠశాలలకు ట్రస్టీ. వైశ్యాభివృద్ధికి పాటుబడ్డాడు.

ఈయన 1923 నుండి 1929 వరకు మద్రాసు శాసనమండలిలో సభ్యునిగా పనిచేశాడు. ఈయన రెండవ, మూడవ, నాలుగవ మద్రాసు శాసనమండళ్ల లో సభ్యుడు. 1925లో బందరు ఆంధ్రమహాసభ అధ్యక్ష్యుడిగా ఎన్నికయ్యాడు.

1933లో ఆర్థిక మాంద్యం యొక్క ప్రభావాన్ని అధ్యయనం చేసి, ప్రభుత్వం తీసుకోవలసిన చర్యలను సూచించడానికి ఏర్పాటు చేసిన కమిటీలో దక్షిణ భారత వర్తక సంఘం ప్రతినిధిగా వెంకటాచలం శెట్టి సభ్యునిగా పనిచేశాడు. 1934లో ఢిల్లీలోని కేంద్ర శాసనసభకు, ఆర్.కె.షణ్ముగం శెట్టిని ఓడించి ఎన్నికయ్యాడు.

వెంకటాచలం శెట్టి 1958 నవంబరు 2న మద్రాసులోని తన స్వగృహంలో కన్నుమూశాడు.

## మూలాలు

వర్గం:1887 జననాలు
వర్గం:1958 మరణాలు
వర్గం:ప్రకాశం జిల్లా వ్యాపారవేత్తలు
వర్గం:బ్రిటిషు భారతదేశ కేంద్ర శాసనసభ సభ్యులు
తథాగత్ అవతార్ తులసి

**తథాగత్ అవతార్ తులసి** (జననం: సెప్టెంబరు 9, 1987) బీహార్ కు చెందిన భౌతిక శాస్త్రవేత్త. బాల మేధావిగా పేరు గాంచాడు. ఉన్నత పాఠశాల విద్యను తొమ్మిదేళ్ళకు, బీయస్సీ పదేళ్ళకూ, పన్నెండేళ్ళకు ఎమ్మెస్సీ పూర్తి చేయడం ద్వారా గిన్నిస్ బుక్ లోకి ప్రవేశించాడు. 21 ఏళ్ళ వయసులో ఆగస్టు 2009 న ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్స్ నుంచి పీహెచ్ డీ పట్టా పొందాడు. 2010 జూలైలో ఐఐటీ ముంబై, భౌతిక శాస్త్ర విభాగంలో అసిస్టెంట్ ప్రొఫెసర్ గా చేరాడు.
## బాల్యం
తథాగత్ బీహార్ రాజధాని యైన పాట్నాలో జన్మించాడు. 9 ఏళ్లకే ఉన్నత పాఠశాల విద్యను,10 ఏళ్ళకే బీయస్సీ, పన్నెండేళ్ళకు ఎమ్మెస్సీ పూర్తి చేయడం ద్వారా గిన్నిస్ బుక్ లోకి పేరు నమోదు చేసుకున్నాడు.

## మూలాలు

వర్గం:భారతీయ శాస్త్రవేత్తలు
వర్గం:1987 జననాలు   
వర్గం:గిన్నిస్ బుక్‌లో స్థానం పొందిన భారతీయులు
సూర్యదేవర అన్నపూర్ణమ్మ

**సూర్యదేవర అన్నపూర్ణమ్మ** (1903 - 1985) ప్రముఖ స్వాతంత్ర్య యోధురాలు.

## బాల్యం, విద్య
అన్నపూర్ణమ్మ గారు గుంటూరు జిల్లా తెనాలి తాలూకాలో చారిత్రక ప్రసిద్ధి గాంచిన చేబ్రోలు గ్రామములో 1903 లో వాసిరెడ్డి నాగయ్యకు జన్మించింది. వీరి వివాహం సూర్యదేవర వెంకటప్పయ్య గారితో జరిగింది.

## స్వాతంత్ర సమరం లో

గాంధీజీ ఇచ్చిన పిలుపు విని దేశసేవకు పూనుకున్నారు.1930లో ఉప్పు సత్యాగ్రహములో పాల్గొని అరెస్ట్ చేయబడింది. సహాయ నిరాకరణోద్యములో పాల్గొని సంవత్సరము బాటు వెల్లూరు, కన్ననూరు కారాగారములల్లో బంధించబడింది. 1940 - 1942 మధ్య ఉధృతముగా బ్రిటిష్ వారికి వ్యతిరేకముగా పలు అందోళనలు చేసింది.

1947-48 లో హైదరాబాదు రాష్ట్రం భారతదేశములో విలీనానికై అందోళన సాగించి మధిర జైలులో నిర్బంధించబడింది. కృష్ణా జిల్లా వీరులపాడులో ఆడపిల్లల కోసం పాఠశాల పెట్టింది. కొంత కాలం కృష్ణా జిల్లా పరిషత్ ఉపాధ్యక్షురాలిగా పనిచేసింది.

## మూలాలు
* అన్నపూర్ణమ్మ, సూర్యదేవర, 20వ శతాబ్ది తెలుగు వెలుగులు, మొదటి భాగం, 2005, పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం, హైదరాబాదు, 12-3.

వర్గం:ఆదర్శ వనితలు
వర్గం:1903 జననాలు
వర్గం:1985 మరణాలు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
గోగినేని భారతీదేవి

**గోగినేని భారతీదేవి** (1908 ఆగస్టు 15 - 1972 సెప్టెంబరు 21) స్వాతంత్ర్య సమర యోధురాలు, సంఘ సేవిక, రాజకీయ నాయకురాలు.

భారతీదేవి గుంటూరు జిల్లా, బాపట్ల తాలూకా, మాచవరం గ్రామంలో 1908 ఆగస్టు 15 న జన్మించింది. తండ్రి వెలగా సుబ్బయ్య. ప్రముఖ స్వాతంత్ర్య యోధుడు, కర్షక నాయకుడు ఎన్.జి. రంగాను 1924 లో వివాహం చేసుకుంది. గుంటూరు శారదా నికేతన్ లోను, చెన్నైలోని విద్యోదయా పాఠశాల లోను విద్యాభ్యాసము చేసి, రంగాతో బాటు ఇంగ్లాండు వెళ్ళి ఆక్స్ ఫర్డ్ లో రస్కిన్ కళాశాలలో చదివింది.

స్వదేశం తిరిగి వచ్చిన తరువాత భర్తతో బాటు స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో పాల్గొని కారాగారవాసం అనుభవించింది. 1931లో విదేశీ వస్త్ర బహిష్కరణోద్యమం సందర్భములో తెనాలిలో ఆరు నెలలు ఆందోళన చేసింది. సహాయ నిరాకరణోద్యమంలో పోరాడి రాయవెల్లూరు జైలులో ఒక సంవత్సరము నిర్బంధించబడింది. వెంకటగిరిలో జమీందారీ రైతుల ఆందోళనలో దెబ్బలు తిన్నది. హరిజనోద్యమము, దళితులతో సహభోజనాలు, కులాంతర వివాహాలు మొదలైన పలు కార్యక్రమాలు జరిపింది.

ఈమె 1936 లో గుంటూరు జిల్లా బోర్డు సభ్యురాలుగా ఎన్నికైంది.1940-42 మధ్య ఆంధ్ర కర్షక కాంగ్రెస్ కు అధ్యక్షురాలుగా పనిచేసింది. 1946-47లో మద్రాసు రాష్ట్ర విద్యాసలహా సంఘంలో సభ్యురాలుగా ఉంది. 1956లో కృష్ణా జిల్లా ఘంటసాలలో ఆంధ్ర మహిళా సంఘ అధ్యక్షురాలుగా పనిచేసింది. 1958-64 లో ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనమండలి సభ్యురాలుగా పనిచేసింది.

1952-53లో రాయలసీమ కరవు వచ్చినపుడు బాధితుల సహాయానికై శ్రమించింది. "అన్నపూర్ణ" అని కొనియాడబడింది.

1972 సెప్టెంబరు 21 న నిడుబ్రోలులో మరణించింది.

## మూలాలు
* భారతీదేవి, గోగినేని (1908 - 1972), 20వ శతాబ్ది తెలుగు వెలుగులు, మొదటి భాగం, తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం, హైదరాబాదు, 2005, పేజీ 400-01.

వర్గం:1908 జననాలు
వర్గం:1972 మరణాలు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా మహిళా స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా మహిళా రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లాకు చెందిన మహిళా శాసనమండలి సభ్యులు
ఉన్నవ లక్ష్మీబాయమ్మ

**ఉన్నవ లక్ష్మీబాయమ్మ** దేశసేవిక, సంఘసంస్కరిణి. ఈమె ప్రముఖ సంఘ సంస్కర్త, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, రచయిత, విద్యాదాత అయిన ఉన్నవ లక్ష్మీనారాయణ సతీమణి. గుంటూరు శారదా నికేతనము స్థాపకురాలుగా ప్రసిద్ధి చెందినది.
 
లక్ష్మీబాయమ్మ నడింపల్లి సీతారామయ్య రామలక్ష్మమ్మ దంపతులకు 1882లో గుంటూరు జిల్లా ఫిరంగిపురం మండలం అమీనాబాదు గ్రామంలో మధ్యతరగతి నియోగి బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో జన్మించింది. కుటుంబంలో అందరికంటే చిన్నదైన కారణంగా అభ్యుదయభావాలతో పాటు సాంప్రదాయక విద్యను అందుకున్నది. తన 10వ ఏట గుంటూరుజిల్లా వేములూరిపాడుకు చెందిన ఉన్నవ లక్ష్మీనారాయణతో 1892లో వివాహం జరిగింది.

1902లో ఉన్నవ దంపతులు గుంటూరుజిల్లాలో ఒక వితంతు శరణాలయం స్థాపించారు. ఎంతో సాహసంతో వితంతు పునర్వివివాహాలు జరిపించారు. ఇంతలో రాజమండ్రి నుండి కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులు గారు ఈ దంపతుల్ని పిలిచారు. వీరేశలింగం అక్కడ స్థాపించిన ఆశ్రమం, శరణాలయ కార్యకలాపాలను ఈ దంపతులకు చూపించారు. అక్కడి వారంతా కలసి ఆశ్రమాన్ని ఎలా నిర్వహిస్తున్నారో వీరు పరిశీలించి ఒక్క సంవత్సరం పాటు అక్కడ గడించిన అనుభవంతో 1908లో ఉన్నవ దంపతులు గుంటూరు తిరిగి వచ్చారు. 1914నుండి స్వాతంత్య్రం సంపాదించుకోవాలనే ఆకాంక్ష భారతీయుల్లో బలంగా నాటుకుపోయింది. ఉన్నవ దంపతులతోపాటు అయ్యదేవర కాళేశ్వరరావు, రాయప్రోలు సుబ్బారావు, కాశీనాథుని నాగేశ్వరరావు పంతులు వంటి స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు తరచూ పొట్లపూడిలో సమావేశమౌతుండేవారు. స్వరాజ్య సంపాదన గురించి ఆంధ్రరాష్ర్ట నిర్మాణానికై ఆలోచనలు జరిపేవారు.

## శారదా నికేతన్
1918లో ఉన్నవ లక్ష్మీబాయమ్మ, దేశభక్త కొండా వెంకటప్పయ్య ఇంట్లో వయోజనులైన స్త్రీలకు తీరిక సమయాలలో విద్యాబోధన, చేతిపనులు నేర్పేందుకు ఒక పాఠశాలను ప్రారంభించారు. ఆ పాఠశాల కాలక్రమంలో శారదా నికేతన్‌గా రూపొందినది. లక్ష్మీబాయమ్మ తన ఉత్తేజపూరిత ప్రసంగాలతో స్త్రీలు, విద్యార్థులను ఆకట్టుకునేవారు. జాతీయ విధానంలో స్త్రీవిద్య వ్యాప్తి చేయాలని 1922లో ఉన్నవ దంపతులు భావించారు. తెలుగు, సంస్కృత భాషలకు ప్రాధాన్యతనిస్తూ విద్వాన్‌, భాషాప్రవీణ పరీక్షలకు శారదానికేతన్‌లో తరగతులు నడిపారు. విదేశీవస్త్ర, వస్తు బహిష్కరణకు లక్ష్మీబాయమ్మ పిలుపునిచ్చారు. సంస్థకు చెందిన బాలికలతో పాటు వీరుకూడా నూలు వడికి ఖాదీని ధరించేవారు.

1930లో జరిగిన ఉప్పుసత్యాగ్రహం భారతీయులందరినీ ఏకత్రాటిపై నిలిచేలా చేసింది. ఆమె వ్యక్తి సత్యాగ్రహంలో పాల్గొనగా 1941 ఫిబ్రవరి 2న మూడవసారి అరెస్టుచేసి మూడునెలల శిక్ష నిమిత్తం రాయవేలూరు జైలుకు పంపారు. దేశసేవిక, సంఘసంస్కరిణి అయిన ఉన్నవ లకీబాయమ్మ తన 74వ ఏట 1956లో మరణించింది.

## మూలాలు

వర్గం:1882 జననాలు
వర్గం:1956 మరణాలు
వర్గం:సంఘసంస్కర్తలు
వర్గం:భారతీయ మహిళలు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా వ్యక్తులు
బోయ బొంతిరాల్ల

**బోయ బొంతిరాల్ల** కర్నూలు జిల్లా క్రిష్ణగిరి మండలం లోని రెవెన్యూయేతర గ్రామం. ఇది పూర్వం చాలా సంవత్సరాల క్రింద నుంచి ఈ ఊరు ఉంది.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
వేమవరపు రామదాసు

right|thumb|వేమవరపు రామదాసు పంతులు
హానరబుల్ **వేమవరపు రామదాసు పంతులు** (1873 - 1944) ప్రముఖ న్యాయవాది, సహకారోద్యమ ప్రముఖుడు. అఖిల భారత సహకార సంస్థల సంఘానికి అధ్యక్షుడు. 1935 నుండి 1944లో మరణించేవరకు ఇండియన్ కో-ఆపరేటివ్ రివ్యూ పత్రికకు సంపాదకత్వం వహించాడు.

వేమవరపు రామదాసు కృష్ణా జిల్లాలోని వేమవరంలో 1873 అక్టోబరు నెలలో జన్మించాడు. ఈయన పసికందుగా ఉండగానే సంతానం లేని ఈయన పినతండ్రి రామదాసును దత్తతు తీసుకున్నాడు. మద్రాసు క్రైస్తవ కళాశాలలో, మద్రాసు న్యాయ కళాశాలలో విద్యాభ్యాసం పూర్తిచేసుకొని, రామదాసు అనతికాలంలోనే స్థానిక న్యాయవాద సంఘంలో (బార్) తనకంటూ ఒక ప్రత్యేక స్థానాన్ని సంపాదించుకున్నాడు.

1926 లో రెండవ వైస్రాయి కౌన్సిల్లో మద్రాసు ప్రాంతానికి ప్రాతినిధ్యం వహించాడు.

రామదాసు 1913లో బాపట్లలో జరిగిన తొలి ఆంధ్ర మహాసభ సమావేశాల్లో ప్రత్యేకాంధ్ర రాష్ట్ర తీర్మానాన్ని ప్రవేశపెట్టాడు. 1936లో కాకినాడలో జరిగిన ఆంధ్రమహాసభకు అధ్యక్షత వహించాడు. రామదాసు రాష్ట్ర సహకార సంఘానికి అధ్యక్షునిగాను, అఖిలభారత సహకార పత్రికాధిపతులుగాను ఉన్నాడు.

## మూలాలు

వర్గం:1873 జననాలు
వర్గం:1944 మరణాలు
వర్గం:తెలుగువారిలో స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా పాత్రికేయులు
వర్గం:ఆంధ్ర రాష్ట్ర ఉద్యమంలో పాల్గొన్నవారు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా న్యాయవాదులు
వర్గం:తెలుగు గ్రంధాలయ ప్రముఖులు
సెలీనా

**సెలీనా**గా పేరొందిన **సెలీనా క్వింటనెల్లా పెరెజ్** (Selena Quintanilla-Pérez) (1971 ఏప్రిల్ 16– 1995 మార్చి 31) ఒక మెక్సికన్-అమెరికన్ గాయని, గీత రచయిత్రి, నర్తకి, మోడల్, ఫాషన్ డిజైనర్, నటి, నిర్మాత. ఆమె టెజానో సంగీత మహారాణిగా (*ద క్వీన్ ఆఫ్ టెజానో మ్యూజిక్)* ప్రజల మన్నన పొందింది. టెక్సాస్ రాష్ట్రంలో అమెరికా స్థానిక తెగ అయిన చెరోకీ మూలాలున్న తండ్రికీ, మెక్సికన్-అమెరికన్ సంగీతకారుడైన తండ్రికి జన్మించిన ఆమె ఆరేళ్ళ వయసులోనే సంగీత ప్రతిభ చాటుకుని, పన్నెండవ ఏటనే తొలి ఆల్బం విడుదల చేసింది. 1987లో ప్రతిష్టాత్మక టేజానో పురస్కారాలు సాధించడంతో ప్రాచుర్యం సాధించింది. 1990 దశకంలో స్పానిష్ మాట్లాడే దేశాల్లో పేరు సంపాదించుకుంది. తన 23 ఏట ఆమె అభిమానుల సంఘం అధ్యక్షుడైన యోలాండా అనే వ్యక్తి కాల్చిచంపింది. మరణానంతరం ఆమె జన్మదినాన్ని *సెలీనా డే*గా గుర్తించి స్మారక కట్టడాలు నిర్మించారు. ఆమె జీవితాన్ని సినిమగానూ తీశారు.

## జీవిత విశేషాలు

### కుటుంబ నేపథ్యం
సెలీనా క్వింటనిల్లా 16 ఏప్రిల్ 1971న అమెరికాలోని టెక్సాస్ రాష్ట్రంలో లేక్ జాక్సన్ పట్టణంలో జన్మించింది. ఆమె తల్లి మార్సెల్లా సమోరా అమెరికాలోని ఆగ్నేయ ప్రాంతానికి చెందిన స్థానిక తెగ అయిన చెరోకీ మూలాలున్నది. తండ్రి అబ్రహాం క్వింటనిల్లా ఒక మెక్సికన్ అమెరికన్, అతను సంగీతకారునిగా పనిచేసినవాడు.

### సంగీత రంగం
ఆరేళ్ళ వయసులో ఉండగానే సంగీతంలో ఆమెకున్న ప్రతిభ, సామర్థ్యం బయటపడ్డాయి. సెలీనా తన 12వ యేటనే మొదటి ఆల్బమ్ విడుదల చేసింది. 1987లో టేజానో సంగీత అవార్డుల సందర్భంగా ఉత్తమ గాయని పురస్కారం పొందింది. ఇది మొదలు వరుసగా 9 సంవత్సరాల పాటు ఆమె ఈ అవార్డు సాధించింది. ఇఎంఐ కంపెనీతో రికార్డుల కంట్రాక్టు చేజిక్కించుకొంది. 1990 దశకంలో ఆమె ప్రసిద్ధురాలైంది. ప్రత్యేకంగా స్పానిష్ భాష మాట్లాడే దేశాలలో చాలా పేరు పొందింది.

### మరణం, ప్రాచుర్యం
తన 23వ యేటనే సెలీనా హత్య చేయబడింది. సెలీనా అభిమానుల క్లబ్ ప్రెసిడెంట్ అయిన యోలాండా సాల్డివార్ (Yolanda Saldívar) అనే వ్యక్తి ఆమెను హత్య చేసింది. సాల్డివార్ ను సెలీనా బొటిక్స్ కు మేనేజరుగా నియమించిన కొన్నాళ్ళకు ఆమె అవినీతి బయటపడడంతో సెలీనా ఉద్యోగంలోంచి తొలగించింది. ఈ విషయం మీద కక్ష కట్టిన యోలాండా సెలీనాను హత్యచేసింది. ఆమె మరణించిన రెండు వారాలలోనే ఆమె పుట్టిన రోజును "*సెలీనా డే*"గా అప్పటి టెక్సాస్‌ గవర్నర్ జార్జి బుష్ ప్రకటించాడు.

ఆమె జీవిత కథ ఆధారంగా "సెలీనా" అనే చిత్రం విడుదల అయ్యింది.

## మూలాలు

### ఆధార గ్రంథాలు

* 

వర్గం:1971 జననాలు
వర్గం:1995 మరణాలు
వర్గం:అమెరికా రచయిత్రులు
వర్గం:అమెరికా వ్యక్తులు
వర్గం:అమెరికా సినిమా నటీమణులు
తాడేపల్లి పతంజలి

**తాడేపల్లి పతంజలి** తెలుగు రచయిత, అనువాదకుడు, సాహితీ విమర్శకుడు. అతనికి అన్నమయ్య పదసేవక, ప్రవచన ప్రవీణ బిరుదులు ఉన్నాయి. అతను  వ్రాసిన 'మామాకలాపం ' అనే రేడియో నాటకం జాతీయ అవార్డును గెలుచుకుంది. అన్నమయ్య కృతులకు భావాలు చెబుతూ, అనేక సంస్కృత గ్రంధాలకు సరళమైన తెలుగులో భాష్యానువాదాలు చేస్తున్నాడు.
thumb|ఆచార్య తాడేపల్లి పతంజలి

### జీవిత విశేషాలు

#### అతను 1963 జూలై 15న సుశీల, పార్వతీశ శాస్త్రి దంపతులకు జన్మించాడు. అతను తెలంగాణా రాష్ట్రములోని సంగారెడ్డి జిల్లా   [[పటాన్‌చెరు|సదాశివపేట్]]  ప్రభుత్వడిగ్రీ కళాశాల లో   ప్రిన్సిపాల్గా   పనిచేసి  2024 జులై లో రిటయిరయ్యారు.  అతను 1996 లో జాతీయ స్థాయిలో ఉత్తమ హాస్యరచయితగా పురస్కారం పొందాడు. ప్రభుత్వ ఉత్తమ ఉపాధ్యాయ అవార్డు, భక్తిటీవీ అవార్డు, సర్వవైదిక సంస్థానం కరీంనగర్ అవార్డు, కొమఱ్ఱాజు ఫౌండేషన్ జీవ నసాఫల్య పురస్కారం, సరసభారతి ఉయ్యూరు వారి పురస్కారం, నెలవంక నెమలీక పురస్కారం, యశస్విని పురస్కారం, కోడూరి వెంకటరమణారెడ్డి సాహితీ సేవారత్న పురస్కారం, నోరి నరసింహశాస్త్రి పురస్కారం, నాగోల్ కొమర్రాజు ఫౌండేషన్ పురస్కారం    మొదలయిన పురస్కారాలను వివిధ ప్రభుత్వ సాహితీ, సాంస్కృతి క సేవా సంస్థల నుంచి అందుకొన్నారు.

## రచనలు
 1. నాటి భారతంలో నేటి సమాజం (1996), 2. మామాకలాపం (1997),
 3. భావనలు (2004), 4. శ్రీమన్నారాయణీయము (కేవలం తాత్పర్యముతో 2006 రామకృష్ణమఠ్
 ప్రచురణ), 5. భవిష్యపురాణము (2010), 6. అన్నమయ్యగీతోపదేశాలు (2011), 7. అన్నమయ్య అన్నమాట (2012), 8. ప్రాచీనప్రబంధం-ఆధునికసంతకం (2014), 9. అన్నమయ్య కౌముది (2015), 10. శ్రీశివమంగళాచరణ సురభి (2016), 11. అన్నమయ్యపదం- పరమార్ధం (2016), 12. నమకచమకాలు(అర్థ విశేషాలతో 2016, 2019), 13. చెరువు సత్యనారాయణశాస్త్రి లింగోద్భవ స్తుతి (2017),14. అమృతం (గురూజి నౌషీర్ ఆంగ్ల గ్రంథానికి తెలుగుసేత( 2017), 15. శ్రీ విష్ణుదేవ
 కర్ణామృతం (2018. 16. శ్రీ అరుణాచల మణిమాల (2018), 17. శ్రీ రాజోపచార
 పూజాకల్పం (2019), 18. అప్పయ్యదీక్షితుల ఆత్పార్పణాస్తుతి- తాత్పర్య విశేషాలు (2019),
 19. మారిషస్ అన్నమయ్య గీతాలు (2019), 20. శ్రీపుర కమలాంబికా నవావరణ కీర్తనాని (2020),
 21. శ్రీమన్నారాయణీయము (తెలుగులో మొదటిసారిగా ప్రతిపదార్థంతో 2021), 22. ధన్వంతరి శతకం,23. తెనాలి రామకృష్ణుడు (కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ ప్రచురణ, 2021), 24. శ్రీ
 ముత్తుస్వామి దీక్షిత కృతి సర్వస్వమ్ ప్రథమభాగము (2021), 25. శ్రీ
 వేంకటేశ్వర సుప్రభాతం (ప్రతిపదార్థం 2022), 26. శ్రీముత్తుస్వామి దీక్షిత కృతి సర్వస్వమ్ ద్వితీయభాగము (2023), 27. శ్రీముత్తుస్వామి దీక్షిత కృతి సర్వస్వమ్ తృతీయభాగము (2024), 28. శ్రీముత్తుస్వామి దీక్షిత కృతి సర్వస్వమ్ చతుర్థభాగము (2025), 29. లింగ
 పురాణంలోని సహస్ర నామాలకు తెలుగు, ఆంగ్ల భాషలలో అనువాదము (2025), 30. శ్రీనివాసగద్యకుతెలుగు ప్రతిపదార్థ విశేషాలు, 31. శ్యామలాదండకమునకు ప్రతిపదార్థ విశేషాలు, 32. అన్నమయ్యఅలమేలుమంగాశతకం వివరణ, 33. 108 రామదాసు కీర్తనల నందనం.34.  అన్నమయ్యపదపుష్కరిణి 35. సనాతన ధర్మం( అనువాదగ్రంథం), 36.
 ఆది శంకరుల సమస్త స్తోత్ర సాహిత్యం (90 స్తోత్రాలకుప్రతిపదార్థతాత్పర్య విశేషాలతో), 37. కామినేని వంశ చరిత్ర (తెలుగు, ఆంగ్లవ్యాఖ్యానం), 38. బ్రహ్మ కైవర్త పురాణములోని శ్రీ ఘటికాచల మాహాత్మ్యమునకుఅనువాదము, 39. తెనాలి రామకృష్ణుని శ్రీ ఘటికాచల మాహాత్మ్యమునకు తాత్పర్య
 విశేషాలు 40. అమ్మవారిఅష్టోత్తర శతనామావళి ( 10 అష్టోత్తరశతనామావళులకు తెలుగు, ఆంగ్ల భాషలలో అర్థాలు)  మొదలయిన పుస్తకాలు .
 

* ప్రసిద్ధ తెలుగు దినపత్రిక సాక్షిలో అన్నమయ్య అన్నమాట పేరిట ఆన్నమయ్య కీర్తనలకు వ్యాఖ్య వ్రాసారు.

## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు
* 
వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:1963 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
ఆంధ్రప్రదేశ్ - తెలంగాణా రాష్ట్రాల్లోని నగరాలమధ్య దూరం

thumb|ఆంద్ర ప్రదేశ్ లో రోడ్లు
* ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లోని నగరాల మధ్య ఉన్న దూరం పట్టిక రూపంలో:

వర్గం:నగరాల మధ్య దూరం
కల్లూరు సుబ్బారావు

**కల్లూరు సుబ్బారావు** (1897 - 1973), అనంతపురం జిల్లాకు చెందిన స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు. తెలుగు, కన్నడ పండితుడు, వక్త, కవి. వృత్తిరీత్యా అధ్యాపకుడైన సుబ్బారావు 1920లలో స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో చేరాడు.

సుబ్బారావు, అనంతపురం జిల్లా, హిందూపురానికి సమీపంలోని కల్లూరు గ్రామంలో 1897, మే 25న సూరప్ప, పుట్టమ్మ దంపతులకు జన్మించాడు. మదనపల్లెలోని జాతీయ కళాశాలలో 12వ తరగతి వరకు చదువుకున్నాడు. 17 ఏళ్ల వయసులో అనీబిసెంట్ ప్రసంగాన్ని విని, ఉత్తేజితుడై, జాతీయోద్యమంలో పాల్గొనటం ప్రారంభించాడు. 1920లో జరిగిన ఆంధ్రమహాసభలో పాల్గొని, అయ్యదేవర కాళేశ్వరరావు, దుగ్గిరాల గోపాలకృష్ణయ్య లతో స్నేహం పెంపొందించుకున్నాడు. 1921లో విజయవాడలో జరిగిన అఖిలభారత కాంగ్రెసు సమావేశాల్లో స్వచ్ఛందసేవకునిగా పనిచేశాడు. అనేక పర్యాయాలు జైలుకు వెళ్ళి, మొత్తం ఏడేళ్ల పాటు జైలు శిక్షను అనుభవించాడు. ఆంగ్లేయులు ఈయన్ను కాంగ్రెస్ పులి అని అభివర్ణించారు. బాబూ రాజేంద్ర ప్రసాద్ ఈయన్ను జైలుపట్టభద్రుడుఅని కొనియాడాడు. సుబ్బారావు  **లోకమాన్య**(LOKAMANYA)అనే పత్రికకు సంపాదకత్వం వహించాడు.

స్వాతంత్ర్యం తర్వాత మద్రాసు రాష్ట్ర శాసనసభకు ఎన్నికయ్యాడు. 1955లో ఆంధ్రరాష్ట్ర శాసనసభకు, 1965లో ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభకు హిందూపురం శాసనసభ నియోజకవర్గం నుంచి శాసనసభ్యుడిగా ఎన్నికైనాడు. 1955లో శాసనసభ డిప్యూటీ స్పీకరుగా కూడా పనిచేశాడు. ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రదేశ్ కాంగ్రెస్ కార్యదర్శిగా కూడా పనిచేశాడు. 1967లో భారత ప్రభుత్వం ఈయనను పద్మశ్రీ పురస్కారంతో సత్కరించింది. సుబ్బారావు 1973, డిసెంబరు 21న మరణించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:1897 జననాలు
వర్గం:1973 మరణాలు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కారం పొందిన ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యక్తులు
వర్గం:తెలుగువారిలో స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
వర్గం:అనంతపురం జిల్లా స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
వర్గం:అనంతపురం జిల్లా పాత్రికేయులు
వర్గం:ఆంధ్ర రాష్ట్రంలో శాసన సభ్యులు
వర్గం:అనంతపురం జిల్లా నుండి ఎన్నికైన శాసన సభ్యులు
వర్గం:శ్రీబాగ్ ఒడంబడికలో పాలుపంచుకున్న వ్యక్తులు
వర్గం:మద్రాసు రాష్ట్రంలో శాసన సభ్యులు
కన్నెగంటి నాసరయ్య

**కన్నెగంటి నాసరయ్య** గుంటూరు జిల్లా తెనాలిలో 1924లో ఒక సామాన్య కర్షక కుటుంబములో జన్మించాడు.

గ్రామములో విద్యాభాసము తదుపరి కర్షక క్షేత్రము నుండి కళాక్షేత్రము వైపు దృష్టి మరల్చాడు.1942లో నేతాజీ నాట్యమండలి స్థాపించాడు. జాతీయ నాయకుల చరిత్ర యక్షగానాలుగా మలచి వేలకొలది బుర్రకథలుగా చెప్పాడు. నాసరయ్య బుర్రకథలు ప్రజలను చైతన్య పరచి స్వాతంత్ర్య సమరోన్ముఖులను చేశాయి. స్వాతంత్ర్యానంతరం 'జనతా ఆర్ట్ థియేటర్' స్థాపించి సామాజిక సమస్యలను ప్రతిబింబించే "ఇదా ప్రపంచం", "పరివర్తన", "భయం", "భలేపెళ్ళి", "ఉలిపికట్టె", "చీకటితెరలు" మున్నగు నాటికలను తెలుగు దేశమంతటా ప్రదర్శించాడు. 'భయం' వందల ప్రదర్శనలకు నోచుకుంది. నాసరయ్య కృషి, ప్రజ్ఞాపాటవాలు 'తెనాలి పట్టణం సాంస్కృతిక కెంద్రం' అనే నానుడిని సార్ధకం చేశాయి. ఆరు పదులు పైబడిన కళాప్రస్థానములో ఎందరో నటీనటులను తీర్చిదిద్ది రంగస్థలానికి పరిచరయం చేశాడు. ఎన్నో సన్మానాలు, సత్కారాలు పొందినా నాసరయ్య నిగర్వి, నిరాడంబరుడు, పరిపూర్ణకళాకారుడు. 2004 సంవత్సరములో 'సేవామూర్తి' పురస్కారము అందుకున్నాడు.

## మూలాలు

వర్గం:1924 జననాలు
వర్గం:యక్ష గాన కళాకారులు
వర్గం:కళాకారులు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా రంగస్థల నటులు
వర్గం:బుర్రకథ కళాకారులు
చాగంటి భాస్కరరావు

thumb|చాగంటి భాస్కరరావు
**డా. చాగంటి భాస్కరరావు** గుంటూరు జిల్లా పర్చూరు గ్రామములో 1937లో ఒక ధనిక కర్షక కుటుంబములో పుట్టాడు. తాను నమ్మిన కమ్యూనిస్ట్ విప్లవ సిద్ధాంతానికి ప్రాణత్యాగము చేసిన దీక్షాతత్పరుడు.విద్యార్థిదశలోనే కమ్యూనిస్ట్ ఉద్యమము వైపు ఆకర్షించబడ్డాడు. గుంటూరులో వైద్యవిద్యనభ్యసిస్తూ జిల్లా విద్యార్థినాయకునిగా ముందుకొచ్చాడు. గుంటూరులో హోటల్ యజమానులకు వ్యతిరేకముగా, అధిక ధరలకు వ్యతిరేకముగా, విశాఖ ఉక్కు కర్మాగారము కొరకు ఆందోళనలు చేశాడు. మరొక వైపు వైద్య విద్య మంచి స్థానముతో పూర్తి చేశాడు.విద్యానంతరము విప్లవ భావాలతో విద్యార్థిలోకములో పెద్ద ఎత్తున సంచలనం సృష్ఠించాడు. మార్క్స్- లెనిన్ - మావో సిద్ధాంతాల పట్ల అచంచల విశ్వాసముతో నక్సల్బరీ రైతాంగ విముక్తి పోరాటము గురించి పెద్ద ఎత్తున ప్రచారం చేశాడు. మావో రచనలలో మొదటి భాగాన్ని అనువదించి, ప్రచురించి విప్లవకారులకు అందించాడు. "రణభేరి" అనే వ్రాత పత్రికను చేసి విప్లవ విద్యార్థులకు, కార్యకర్తలకు అందించాడు.1962లో రామ తులశమ్మను వివాహం చేసుకున్నారు. ఆయనకు ఇద్దరు కుమారులు, ఇద్దరు కుమార్తెలు.గుంటూరు జిల్లా కాజలో రాష్ట్ర మహిళా రాజకీయ పాఠశాలలో తత్వశాస్త్రం బోధించాడు.1968లో ఒంగోలులో ప్రజా వైద్యశాలను పేదప్రజలకు ప్రయోజనకరముగా నడిపి ఆదర్శప్రాయుడయ్యాడు. శ్రీకాకుళం విప్లవకారులతో కలిసి రాష్ట్ర రైతాంగ విముక్తి పోరాటాన్ని ప్రారంభించుటకు పూనుకున్నాడు. ఒడిషా సరిహద్దున గల మహేంద్రగిరి ప్రాంతములో తన కార్యక్రమాలు ప్రారంభించి ఇతర ప్రాంతాలకు విస్తరింపచేశాడు. నెలరోజుల్లో ఒరియా భాష నేర్చుకొని రైతులతో ఒకటైపోయాడు. నిరాడంబరత, క్రమశిక్షణ, మితభాషిత్వం ఆతని లక్షణాలు. దళాలు ఆర్థిక ఇబ్బందులతో ఉన్న సమయములో ఆస్తి, వైద్య పరికరాలు అమ్మి సహాయం చేశాడు. సహచరులకు భాస్కరరావు ఆదర్శ జీవితం క్రమశిక్షణ, ధైర్యం, నిబ్బరం బోధించింది. సోంపేట మైదాన ప్రాంతములో రైతాంగ విముక్తి పోరాటానికి నాయకత్వం వహించాడు. 1969 నవంబరులో మతలైపేట వద్ద గణపతి, మరిద్దరు సహచరులతో పట్టుబడ్డాడు. పోలీసు అధికారులు చేజిక్కిన వారిని తుపాకులకు ఎర చేశారు. 1969 నవంబరు 22 తేదిన శ్రీకాకుళం జిల్లాలో విప్లవ రూపురేఖలు దిద్దిన మేధావి నేలకొరిగాడు.

 =మూలాలు=

వర్గం:1969 మరణాలు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా కమ్యూనిస్టు నాయకులు
వర్గం:విశాఖ ఉక్కు ఉద్యమకారులు
రామచంద్రాపురం (ఏ.కొండూరు)

**రామచంద్రాపురం**, కృష్ణా జిల్లా, ఏ.కొండూరు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

## వైద్య సదుపాయాలు
* శ్రీనివాసరావు మెడికల్ క్లినిక్.
* నాగేశ్వేరరావు మెడికల్ క్లినిక్. 
## దేవాలయాలు
* రాములువారి దేవస్థానం
* ముత్యలమ్మ దేవస్థానం
* కుమారాస్వామివారి దేవస్థానం
## విద్య సదుపాయాలు
* ఉన్నత ప్రాధిమిక పాఠశాల
* ఎస్.ఆర్ ఇంగ్లీష్ మిడియం ఉన్నత పాఠశాల
* బ్రిలియంట్ తెలుగు మిడియం ఉన్నత పాఠశాల
## గ్రామలు
* చీమలపాడు
* కృష్ణారావు పాలెం
* లక్ష్మిపురం
* కొంటికుంట

## గ్రామ భౌగోళికం
సముద్రమట్టానికి 56 మీ.ఎత్తులో ఉంది.

## సమీప గ్రామాలు
నూజివీడు, హనుమాన్ జంక్షన్, పాల్వంచ, విజయవాడN

## సమీప  మండలాలు
రెడ్డిపాలెం, గంపలగూడెం, విస్సన్నపేట, తిరువూరు

## గ్రామజనాబా
ప్రాంతీయభాష: తెలుగు

## రావాణ శాఖ సదుపాయాలు
* రామచంద్రాపురం నుండి తిరువూరు. బస్ లో 150 మంది ప్రయాణిస్తారు ఇందులో 30 శాతం మంది స్కూల్ పిల్లలు ఉంటారు.ఇందులో 20శాతం మంది ఉద్యొగులు ఉంటారు. 
* రామచంద్రాపురం నుండి మైలవరం. 
* రామచంద్రాపురం నుండి విజయవాడ
కంభంపాడు, పుట్రేల నుండి రోడ్డు రవాణా సౌకర్యం ఉంది. రైల్వేస్టేషన్; విజయచ్వాడ 55 కి.మీ

వర్గం:ఏ.కొండూరు మండలంలోని గ్రామాలు
మేకా వెంకటాద్రి అప్పారావు

**రాజా మేకా వెంకటాద్రి అప్పారావు**, ఉయ్యూరు జమీందారు, కవి, సంస్కృత, పర్షియా భాషలలో పండితుడు. నాట్యము, జ్యోతిష్యం, చిత్రకళ, సంగీతం మొదలగు కళలో కూడా ఆయనకు ప్రవేశముంది.
## బాల్యం
వెంకటాద్రి అప్పారావు 1893, ఏప్రిల్ 29న నూజివీడులో జన్మించాడు. పెంచిన తండ్రి వెలమ వంశీయులైన రాజా రంగయ్యప్పారావు.అతనికి స్వతహాగా కవిత్వంపై ఆసక్తి కలగడంతో మెట్రిక్యులేషన్ పరీక్ష ఉత్తీర్ణుడైనా సంస్కృతాంధ్ర భాషలు నేర్చుకోవాలని శ్రద్ధ కలిగింది. గురువు ద్వారా కొంత, స్వాధ్యయనం ద్వారా కొంత పాండిత్యాన్ని సంపాదించాడు.

## రచనలు
ఇతను తెలుగులో ధుర్యోధనాంతం (1915), ఆంధ్ర వీరలక్ష్మీవిజయం (1927) వంటి నాటకాలు రచించాడు. తన తండ్రి మేకా రంగయ్య అప్పారావు పట్టాభిషేక ఘట్టాన్ని వర్ణిస్తూ, రాజ్యలక్ష్మీ పరిణయం అనే సంస్కృత నాటకాన్ని రచించాడు. జయదేవుని గీతా గోవిందాన్ని *ఆంధ్రాష్టపదులు* పేరుతో తెలుగులోకి అనువదించాడు.పర్షియా సాహిత్యంలో ప్రసిద్ధి పొందిన చారిత్రక గ్రంథం *షాహనామా* అనే గ్రంథాన్ని కొంత భాగం తెలుగులోకి అనువాదం చేసి ప్రచురించాడు.
### జాబితా
* గోవర్థనోద్ధారణము
* దుర్యోధనాంతము
* పృధ్వీరాయుని యంతము
* స్నేహలత
* శ్రీశోభనాచల మాహాత్మ్యము
* జ్యోతిర్లీల
* ఆంధ్రాష్టపదులు

## ఇతర వివరాలు
ఇతను తండ్రి ఆజ్ఞను ఆనుసరించి, 1937లో విజయవాడలో ఎస్.ఎస్.ఆర్ ‍‍‍‍& సి.వి.ఆర్ ప్రభుత్వ కళాశాలను ప్రారంభించాడు.

## మూలాలు

## ఇవికూడా చూడండి

* నూజివీడు కోట
* నూజివీడు సంస్థానం

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:1893 జననాలు
వర్గం:కళాప్రపూర్ణ గ్రహీతలు
వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:సంస్థానాధీశులు
వర్గం:నూజివీడు సంస్థానం
హెన్రీ డేవిడ్ లీ

thumb|150px|హెన్రీ డేవిడ్ లీ యొక్క చిత్రపటం.

**హెన్రీ డేవిడ్ లీ** (డిసెంబరు 9, 1849 - మార్చి 15, 1928) లీ జీన్స్ ను రూపొందించిన **హెచ్ డీ లీ మర్కెంటైల్ కంపెనీ** వ్యవస్థాపకుడు.  వెర్మాంట్ లో పుట్టిన లీ, దక్షిణ ట్యున్ బ్రిడ్జ్ లో చదువుకొన్నాడు. 1862 లో ఓహియో లోని గాలియోన్ లో ఒక హోటల్ లో గుమాస్తాగా ఉద్యోగం ప్రారంభించాడు. సెంట్రల్ ఆయిల్ కంపెనీకి కూడా పనిచేసాడు.

క్షయ వ్యాధితో బాధపడుతున్న లీని వైద్యులు పడమటి వైపుగా జీవించమని చెప్పటంతో 1889 లో **హెచ్ డీ లీ మర్కెంటైల్ కంపెనీ** ని స్థాపించాడు. కన్సాస్, డెన్వర్ నగరాల మధ్యలో ఆహారాన్ని అందించే సంస్థగా అతి వేగంగా ఎదిగింది. కొంత కాలానికి పాఠశాలకి కావలసిన వస్తువులని కూడా తయారు చేయటం మొదలు పెట్టినది. పనిచేసే వేళల్లో ధరించవలసిన వస్త్రాలను రూపొందించే ప్రయత్నంలో ఉద్భవించినదే లీ జీన్స్.
## ఇవి కూడా చూడండి
* లెవీ స్ట్రాస్
* బెర్నార్డ్ లిఖ్ టెన్ స్టైన్

## మూలాలు

వర్గం:1849 జననాలు
వర్గం:1928 మరణాలు
కోటగిరి వేంకట కృష్ణారావు

**గంపలగూడెం రాజా కోటగిరి వెంకటకృష్ణారావు**, కృష్ణా జిల్లా లోని గంపలగూడెం  జమీందారు. స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, రాజకీయ నాయకుడు, సంఘ సంస్కర్త. వెంకటకృష్ణారావు 1920లలో స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో పాల్గొన్న తొట్టతొలి ఆంధ్ర ప్రాంతానికి చెందిన జమీందారు. ఈయన ఉప్పు సత్యాగ్రహం, సహాయనిరాకరణోద్యమాలలో పాల్గొని, అనేక మార్లు జైలుకెళ్ళాడు.

## జననం , బాల్యం
వెంకటకృష్ణారావు 1890లో ఖర సంవత్సర ఫాల్గుణ బహుళ పాడ్యమి నాడు నూజివీడులో పద్మనాయక వంశానికి చెందిన కుటుంబంలో చిన్నయ్య, సుబ్బాయమ్మలకు జన్మించాడు. ఈయన్ను జగన్నాథరావు, సుబ్బాయమ్మ దంపతులు దత్తత తీసుకున్నారు. ఈయన శృంగార తిలకము, యౌవననిగర్హణము, చాటు పద్యములు, శ్రీకృష్ణరాయనాటకావళి (అభినవ పాండవీయము, పాదుషా పరాభావము, బెబ్బులి, ప్రణయాదర్శణము అను నాలుగు నాటకాల సంపుటం), మాతృదేశము, విధి (పద్యకావ్యము), దేవదాసి (నాటకము), ఘోషావ్యాస ఖండనము మొదలగు రచలను చేశాడు. శ్రీకృష్ణరాయనాటకావళి నాటక సంపుటికి విశ్వనాథ సత్యనారాయణ పీఠిక వ్రాశాడు. తొలి మూడు కృతులలో శృంగార రసాన్ని పండించిన కోటగిరి ఆ తరువాత రచనలలో అంతే చక్కగా వీరరసాన్ని పండించాడని మధునాపంతుల సత్యనారాయణ శాస్త్రి ఈయన గురించి పేర్కొన్నాడు.

## ఉప్పు సత్యాగ్రహం
ఉప్పు సత్యాగ్రహం సమయంలో వెంకటకృష్ణారావు, విజయవాడ నుండి 120 మంది స్వచ్ఛందసేవకులతో కాలినడకన కోనసీమను చేరి అక్కడ ఉప్పును తయారుచేసి చట్టాన్ని ధిక్కరించాడు. సాధారణంగా బ్రిటీషు వారికి అనుకూలంగా ఉండే జమిందారీ కుటుంబానికి చెందిన వెంకటకృష్ణారావు శాసనోల్లంఘనంలో పాల్గొనటం పలువురిని ఆశ్చర్యపరచింది. బ్రిటీషు పాలనలో జమీందారుదైనా, సామాన్యప్రజలదైనా బానిస బ్రతుకేనని, తన నాయకుడు మహాత్మా గాంధీ, ఆయన మాటే తనకు వేదమని చాటి, తీరాంధ్రలో ఉప్పు సత్యాగ్రహానికి మంచి ఊతమిచ్చాడు.

## సత్కారం
1975లో ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం ఈయన్ను కళాప్రపూర్ణ సత్కారంతో గౌరవించింది.

## బెబ్బులి
' బెబ్బులి 'లో నున్న పద్యములు కొన్ని యే ప్రబంధకవులు వ్రాయలేని తీరులలో వీరు వ్రాసిరి.


సీ. ఆత్మగౌరవ రక్షణార్థమై యుసురు తృ
          ణప్రాయ మంచు బెనంగవలయు
వెల్మ కులద్వేషి విజయరాముని సంహ
          రింప గంకణము ధరింపవలయు
బాశ్చాత్యసేనకు భరతపుత్రుల బలో
          ద్రేక మీతూరి బోధింపవలయు
జచ్చియో వగతుర వ్రచ్చియో దశదిగ్వి
          శద యశశ్చట వెదచల్లవలయు

గీ. మరణ మున్న దొకప్పుడు మానవులకు
సద్యశం బొక్కటే చిరస్థాయి గాన
యుద్ధరంగాని కురుక సన్నద్ధ పడుడు
దళిత పరిసంధులార ! ఓ వెలమలార !

శా. వాలున్ డాలును గేల గీల్కొలిపి దుర్వారాహవ ప్రాభవో
ద్వేలాభీల కరాళ విక్రమ కళావిస్తారులై భారతీ
యాలోక ప్రతిభావిశేషమున రాజ్యస్థాపనోత్సాహులై
లేలెండీ ! యిక వెల్మవీరులు యశోలేశంబు నాసింపుడీ !

సీ. హైదరు జంగు పాదాశ్రయ మొనరించి
          దురము గల్పించిన ద్రోహబుద్ధి
ఉన్నంతలో దృప్తి నొందక వెలమరా
          జ్యం బేల గోరు దురాశయంబు

ఖండాంతరుల మైత్రి గావించి భారతీ
          యుల కెగ్గు రోసిన తులువతనము
పద్మనాయకకుల ప్రాభవ ధ్వంసనో
          పాయ పంకిలమయౌ పాపవృత్తి

గీ. యొక్కటై విధిబలము చేయూతనొసగ
తాండ్రకులుడు నిమిత్తమాత్రంబుగాగ
నీదు వధ విధానంబును నిర్వహించు,
నాత్మ సంరక్షణోపాయ మరసికొనుము.

మ. తరమౌనేనియు రామరాజ వరరక్తస్నిగ్ధ కాషాయ వి
స్ఫుర దాభీల తను ప్రకాశితుడనై చూపట్టునన్ దాకు డో
పరిపంధుల్ ! చవిగొండ్రు తాండ్రకుల పాపారాయ బాహాభయం
కర శాస్త్రీయ రణ ప్రభాకలిత తీక్ష్ణక్రోధ విక్రాంతినిన్.


## మూలాలు

వర్గం:1890 జననాలు
వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:తెలుగువారిలో స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
వర్గం:కళాప్రపూర్ణ గ్రహీతలు
వర్గం:సంఘసంస్కర్తలు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా కవులు
సునీల్ (అయోమయ నివృత్తి)

**సునీల్** (Sunil) పేరుకు సంబంధించిన వ్యాసాలు

* సునీల్ (నటుడు) - తెలుగు సినిమా హాస్యనటుడు, కథానాయకుడు

* సునీల్ గవాస్కర్ - క్రికెట్ ఆటగాడు

* సునీల్‌ మిత్తల్‌ - వ్యాపారవేత్త