నైరోబీ నేషనల్ పార్క్

**నైరోబి నేషనల్ పార్క్** కెన్యాలోని ఒక జాతీయ ఉద్యానవనం, ఇది 1946లో నైరోబి నగరానికి దక్షిణంగా సుమారు 7 కి.మీ. (4.3 మై.) దూరంలో స్థాపించబడింది. మూడు వైపులా కంచె వేసి, దక్షిణ సరిహద్దు మాత్రం బహిరంగంగా ఉంచారు, దీని వలన వలస జంతువులు ఉద్యానవనం నుంచి సమీప కిటెంగెలా మైదానాలకు వెళ్లేందుకు అవకాశం ఉంటుంది. ఎండా కాలంలో శాకాహారులు ఉద్యానవనంలో చేరుతారు. పెరుగుతున్న మానవ, పశువుల జనాభా, భూ వినియోగ మార్పులు, వన్యప్రాణుల వేట ఇవన్నీ ఉద్యానవనంపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపుతున్నాయి.   నగరానికి దగ్గరగా ఉండటం, పరిమాణం తక్కువైనా, ఇక్కడ పెద్ద సంఖ్యలో వైవిధ్యమైన వన్యప్రాణులు ఉన్నాయి. ఇది కెన్యాలోని అత్యంత విజయవంతమైన ఖడ్గమృగాల అభయారణ్యాలలో ఒకటి.

## చరిత్ర
thumb|1960లో పార్క్ ప్రవేశం
9వ శతాబ్దం చివరలో బ్రిటిష్ వలసవాదులు ఈ ఉద్యానవనం ఉన్న ప్రాంతానికి వచ్చారు. ఆ సమయంలో, నేటి నైరోబీకి తూర్పు, దక్షిణాన ఉన్న అథి మైదానాల్లో చాలా వన్యప్రాణులు ఉండేవి. మాసాయి అనే సంచార జాతి వాళ్లు అక్కడే వన్యప్రాణుల మధ్య తమ పశువులను మేపుతూ జీవించేవారు. కికుయు ప్రజలు నైరోబీకి పైభాగంలోని అటవీ ఎత్తైన ప్రాంతాల్లో వ్యవసాయం చేసేవారు.

నైరోబీ పెరిగేకొద్దీ 1910 నాటికి జనాభా 14,000కి చేరింది మనుషులు, జంతువుల మధ్య ఘర్షణలు పెరిగాయి. సింహాల నుండి రక్షణ కోసం నగరంలోని ప్రజలు రాత్రిళ్లు తుపాకులు పట్టుకుని ఉండేవారు. క్రమంగా జంతువులు నైరోబీకి పశ్చిమ, దక్షిణ దిశలోని విస్తారమైన మైదానాలకు మాత్రమే పరిమితం అయ్యాయి. వలస పాలకులు ఈ ప్రాంతాన్ని గేమ్ రిజర్వ్‌గా ప్రకటించారు. ‘ఆుట్ ఆఫ్ ఆఫ్రికా’ పుస్తకం రాసిన ఇసాక్ డైన్సెన్ సహా నైరోబీకి చెందిన కొంతమంది అక్కడ గజెల్లు, ఇంపాలాలు, జీబ్రాల మధ్య గుర్రాలపై స్వారీ చేసేవారు.

పరిరక్షకవాది మెర్విన్ కోవి నైరోబీలో జన్మించాడు. 1932లో, తొమ్మిదేళ్ల తర్వాత కెన్యాకు తిరిగి వచ్చినప్పుడు, అథి మైదానాల్లో వన్యప్రాణుల సంఖ్య తగ్గిపోతున్నదాన్ని చూసి ఆయన ఆందోళన చెందాడు. విస్తరిస్తున్న పొలాలు, పశువుల మేత వన్యప్రాణుల ప్రదేశాన్ని ఆక్రమించాయి. తరువాత ఆయన ఈ ప్రదేశాన్ని త్వరగా కనుమరుగవుతున్న స్వర్గంగా గుర్తు చేసుకున్నాడు.

ఆ సమయంలో, తరువాత నైరోబీ నేషనల్ పార్క్‌గా మారిన ప్రాంతం “సదరన్ గేమ్ రిజర్వ్” లో భాగంగా ఉండేది. రిజర్వ్‌లో వేటకు అనుమతి లేదు, కానీ పశువుల మేత, చెత్త పారవేయడం, రాయల్ ఎయిర్ ఫోర్స్ బాంబు దాడులు వంటి దాదాపు అన్ని ఇతర పనులకు అనుమతి ఉండేది.

కెన్యాలో జాతీయ ఉద్యానవన వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేయాలని కోవి ప్రచారం ప్రారంభించాడు. ఈ విషయం గురించి పరిశీలించడానికి ప్రభుత్వం ఒక కమిటీని ఏర్పాటు చేసింది. 

అధికారికంగా 1946లో ప్రారంభించబడింది, నైరోబీ నేషనల్ పార్క్ కెన్యాలో స్థాపించబడిన మొదటి జాతీయ ఉద్యానవనం. ఈ ఉద్యానవనం సృష్టించబడినప్పుడు మాసాయి పశుపాలకులు వారి భూముల నుండి తొలగించబడ్డారు. నైరోబీ నేషనల్ పార్క్ డైరెక్టర్గా కౌవీ పేరు పెట్టారు. 1966 వరకు ఈ పదవిని నిర్వహించారు. 1989లో కెన్యా అధ్యక్షుడు డేనియల్ అరాప్ మోయి ఈ ఉద్యానవనంలోని ఒక ప్రదేశంలో పన్నెండు టన్నుల దంతాలను తగలబెట్టారు. ఈ సంఘటన కెన్యా పరిరక్షణ, వన్యప్రాణుల రక్షణ చిత్రాన్ని మెరుగుపరిచింది.

2024 మార్చి 5న, సఫారిలింక్ ఏవియేషన్ నడుపుతున్న డాష్ 8 ప్రయాణీకుల విమానంతో మధ్య గాలిలో ఢీకొన్న తరువాత ఫ్లయింగ్ స్కూల్కు చెందిన సెస్నా 172 పార్కులోకి కూలిపోయింది, సెస్నాపై ఉన్న ఇద్దరు వ్యక్తులు మరణించారు.

## భౌగోళికం
ఈ పార్క్ విస్తీర్ణం 117.21 చ.కి.మీ (45.26 చ.మైళ్ళు) మాత్రమే, ఇది ఆఫ్రికాలోని చాలా జాతీయ ఉద్యానవనాలతో పోలిస్తే చిన్నది. పార్క్ ఎత్తు 1,533 మీటర్ల నుండి 1,760 మీటర్ల వరకు (5,030 నుండి 5,774 అడుగులు) ఉంటుంది. ఇక్కడ వాతావరణం పొడిగా ఉంటుంది. ఇది అథి–కపిటి పర్యావరణ వ్యవస్థలో రక్షించబడిన ఏకైక భాగం, మొత్తం వ్యవస్థలో 10% కంటే తక్కువ మాత్రమే కవర్ చేస్తుంది. ఈ పార్క్‌లో విభిన్నమైన నివాస ప్రదేశాలు, జంతు జాతులు ఉన్నాయి.

ఈ ఉద్యానవనం నైరోబీ కేంద్రం నుండి  కిమీ (4 మైళ్ళు) దూరంలో ఉంది. పార్క్ యొక్క ఉత్తర, తూర్పు, పశ్చిమ సరిహద్దుల చుట్టూ విద్యుత్ కంచె ఉంది. దీని దక్షిణ సరిహద్దు మబాగతి నది ద్వారా ఏర్పడుతుంది. ఈ సరిహద్దుకు కంచె లేదు, కిటెంగేలా పరిరక్షణ ప్రాంతానికి తెరిచి ఉంది (ఇది పార్క్, అథి-కపిటి మైదానాలకు దక్షిణాన ఉంది. ఈ సరిహద్దు మీదుగా పెద్ద గొంగళిగల జాతుల గణనీయమైన కదలికలు ఉన్నాయి .

## పర్యటన, విద్య
నైరోబీ జాతీయ ఉద్యానవనం, నైరోబీకి వచ్చే సందర్శకులకి ఒక ప్రధాన పర్యాటక ప్రదేశం. ఇక్కడ చూడదగ్గవి విభిన్న రకాల పక్షులు, చిరుతపులి, హైనా, చిరుత, సింహాలు ఉంటాయి. జూలై, ఆగస్టులో జరిగే విల్డెబీస్ట్, జీబ్రా వలసలు కూడా ప్రత్యేక ఆకర్షణలు. అలాగే ఐవరీ బర్నింగ్ సైట్ స్మారకం, నైరోబీ సఫారి వాక్, జంతు అనాథాశ్రమం కూడా చూడవచ్చు. నైరోబీ నివాసితులు తరచూ ఇక్కడకు వస్తారు. ప్రతి వారం వేలాది మంది కెన్యా పిల్లలు పాఠశాల పర్యటనల్లో ఇక్కడికి వస్తారు.

పార్క్‌లోని వన్యప్రాణుల విద్యా కేంద్రంలో జంతువుల గురించి ప్రసంగాలు, వీడియో ప్రదర్శనలు, అలాగే పార్క్, జంతు అనాథాశ్రమాల మార్గదర్శక పర్యటనలు ఉంటాయి. ఇవి ఎక్కువగా పాఠశాలలు, స్థానిక ప్రజలకు అవగాహన కల్పించడానికి చేస్తారు.

ముందు జంతువుల గృహాలపై విమర్శలు వచ్చాయి, కానీ ఇప్పుడు వాటిని మరింత సహజమైన వాతావరణంలో, విస్తారమైన ప్రదేశంలో ఏర్పాటు చేశారు.

కెన్యా వైల్డ్ లైఫ్ సర్వీస్ ఒక "సఫారి వాక్" ను ఏర్పాటు చేసింది. ఇందులో కెన్యాలో ఉన్న వివిధ రకాల మొక్కలు, జంతువులు, అవి కెన్యా ప్రజలపై ఎలా ప్రభావం చూపుతాయో చూపిస్తారు.

*

## సూచనలు

వర్గం:కెన్యాలోని నేషనల్ పార్క్