పురా దాలెం సకేనన్

**పురా దాలెం సకేనన్** అనేది ఒక బాలినీస్ హిందూ దేవాలయం. ఇది బాలిలోని దెన్‌పసర్ నగరానికి సుమారు 10 కిలోమీటర్ల  దక్షిణంగా ఉన్న చిన్న ద్వీపమైన సెరాంగన్ ఉత్తర-పడమర తీరంలో స్థితిచేసి ఉంది. పురా దాలెం సకేనన్ ఆలయం *రంబుట్ సెధానా* దేవతకు అంకితం చేయబడింది. దీనికి సంపద, సమృద్ధితో సంబంధం ఉంది. ఈ ఆలయం 210 రోజులకొకసారి జరిపే *పియోదలన్* పండుగలో ప్రధాన కేంద్రముగా ఉంటుంది. గతంలో ఈ పండుగ సమయంలో భక్తులు కాలినడకన లేదా *జుకుంగ్* అని పిలువబడే సంప్రదాయ రంగురంగుల చెక్క పడవల ద్వారా ఊరేగింపుగా ఈ ద్వీపానికి వచ్చేవారు.

అయితే బాలి ద్వీపాన్ని సెరాంగన్ ద్వీపంతో కలిపే వంతెన నిర్మాణం, అలాగే ద్వీప భూసేకరణ పనుల అనంతరం, తీర్థయాత్రకు *జుకుంగ్* పడవల వినియోగం పూర్తిగా తగ్గిపోయి ఇప్పుడు అంతరించిపోయినట్లు చెప్పవచ్చు.
## చరిత్ర

పుర దాలెం సాకెనాన్ ఆలయాన్ని 10వ శతాబ్దంలో మహాపూజారి ఎంపు కుతురన్ స్థాపించినట్లు చెబుతారు. అతను మజాపహిత సామ్రాజ్యం పతనానికి ముందు, క్రీ.శ. 1001లో బాలీకి వచ్చిన ప్రముఖ పూజారిగా పేర్కొనబడుతున్నాడు. బాలీ ద్వీపంలో బాలినీస్ హిందూమతం ప్రవేశపెట్టడంలో, స్థాపించడంలో ఎంపు కుతురన్ కీలక పాత్ర పోషించినట్లు భావిస్తారు.

యాత్రాకేంద్రంగా ఉన్న ఈ ఆలయం, ప్రాచీన పరిమితి గోడలను మినహాయించి అనేక సార్లు పునర్నిర్మాణాలను పొందింది. 1982లో, సమీప గ్రామస్తులు పుర దాలెం సాకెనాన్ ఆలయ సముదాయం పశ్చిమ భాగాన్ని విస్తరించారు. ఈ పునరుద్ధరణ సమయంలో చుట్టుపక్కల తీరపు రీఫ్‌ల నుంచి తీసిన సున్నపురాయి, పగడాలతో నిర్మించిన పాత ఆలయాన్ని జాగ్రత్తగా సంరక్షించారు.

1996లో సెరాంగన్ ద్వీపాన్ని పునర్వాపసు చేసి, ఒక కొత్త వంతెన నిర్మించారు. దీనివల్ల సెరాంగన్ ద్వీపం బాలీ ప్రధాన ద్వీపంతో కలుపబడింది. ద్వీప అభివృద్ధిని మెరుగుపరచడం కోసం ఈ పునర్వాపసు నిర్ణయం తీసుకున్నారు. వంతెనలు నిర్మించబడకముందు సెరాంగన్ అభివృద్ధిలో తరచుగా నిర్లక్ష్యం ఎదుర్కొనేది. అప్పట్లో సెరాంగన్ పిల్లలు ప్రధాన ద్వీపానికి వెళ్లి పాఠశాలలకు హాజరు కావడానికి సంప్రదాయ చెక్క పడవలను ఉపయోగించాల్సి వచ్చేది.

## ఆలయ సముదాయం
పుర దాలెం సాకెనాన్ ఒక *పుర దాలెం* ఆలయం. ఇది శివుని ఆరాధనకు అంకితమైన ఒక రకమైన పుర. పుర దాలెం ఆలయాలు మరణానికి సంబంధించిన ఆచారాలతో కూడా అనుసంధానమై ఉంటాయి. పుర దాలెం ఆలయాల్లో సాధారణంగా ఒక పెద్ద చెట్టు లేదా *కెపుహ్* ఉండటం ప్రత్యేక లక్షణం. దీనిని కూడా ఒక శ్రైన్‌గా ఉపయోగిస్తారు.

ఇతర పురాల్లాగానే, పుర దాలెం సాకెనాన్ ఆలయం మూడు భాగాలుగా విభజించబడింది:  
* ఆలయ బాహ్య ప్రాకారం (*జబ పిసాన్* లేదా *నిస్తానింగ్ మండల*)  
* మధ్య ప్రాకారం (*జబ తెంగాహ్* లేదా *మద్య మండల*)  
* అంతర్గర్భ ప్రధాన పవిత్ర ప్రదేశం (*జెరో* లేదా *ఉతమనింగ్ మండల*)
బాహ్య ప్రాకారం లేదా *జబ పిసాన్* ఆలయానికి అత్యంత బాహ్య ప్రాంగణం. పుర దాలెం సాకెనాన్ బాహ్య ప్రాకారం ప్రధానంగా ఖాళీ ప్రాంగణంగా ఉంటుంది. ఇక్కడ రెండు పెద్ద చెట్లు ఉన్నాయి. వీటిని నల్ల-తెలుపు చెకర్డ్ నమూనాలో ఉన్న పోలెంగ్ వస్త్రంతో అలంకరిస్తారు. ఈ చెట్లు ఆలయ సముదాయాన్ని కాపాడే రక్షక ఆత్మలకు నివాసస్థానాలుగా పరిగణిస్తారు.

మధ్య ప్రాకారం లేదా *జబ తెంగాహ్* పరిధి గోడలతో చుట్టుముట్టబడి ఉంటుంది. పశ్చిమ వైపున ఉన్న ఒక చాంది బెంటార్ ద్వారం ఈ ప్రాంతానికి ప్రవేశ ద్వారంగా ఉంటుంది.

అంతర్గర్భ ప్రాకారం లేదా *జెరో* బాలినీస్ ఆలయంలో అత్యంత పవిత్ర భాగం. ఇందులో అనేక పెలింగ్గిహ్ శ్రైన్లు, ఇతర రకాల శ్రైన్లు ఉన్నాయి. ఇవి స్థానిక దేవతలకు అంకితం చేయబడతాయి. అత్యంత ఎత్తైన పెలింగ్గిహ్ *జ్రో దూకుహ్ సక్తి*కు అంకితం చేయబడింది. ఒక పడురాక్ష ద్వారం *జెరో*లోకి ప్రవేశాన్ని సూచిస్తుంది.

## పండుగలు

పురా దాలెమ్ సకేనాన్ ఆలయం వార్షిక **పియోదలాన్** ఉత్సవానికి ప్రధాన కేంద్రంగా ఉంటుంది. ఇది ఆలయ వార్షికోత్సవాన్ని సూచించే పండుగ. పియోదలాన్ ప్రతి 210 రోజులకు ఒకసారి (అంటే ఒక బాలినీస్ సంవత్సరంలోని రోజుల సంఖ్య) క్లివోన్ కునింగన్ శనివారం రోజున నిర్వహించబడుతుంది. కునింగన్ అనేది గలుంగన్ ఉత్సవాల చివరి రోజు.

పియోదలాన్ సమయంలో, చుట్టుపక్కల ప్రాంతాల ప్రజలు సముద్రాన్ని దాటి సెరంగాన్ అనే చిన్న ద్వీపాన్ని సందర్శిస్తారు. అలలు తగ్గినప్పుడు (తక్కువ అలజడి సమయంలో), ప్రజలు ప్రాచీన వారసత్వ వస్తువులు, పవిత్ర ఆలయ సామగ్రిని మోస్తూ, ప్రధాన ద్వీపమైన బాలిని సెరంగాన్ నుండి వేరు చేసే మాంగ్రోవ్ అడవుల గుండా నడుచుకుంటూ వెళ్తారు. అలలు ఎక్కువగా ఉన్న సమయంలో, సంప్రదాయ రంగురంగుల కలప పడవలు అయిన *జుకుంగ్*   ప్రజలను ద్వీపానికి తీసుకెళ్తాయి. 1996లో సెరంగాన్ ద్వీపంలో భూసేకరణ  పనులు జరిగాయి. ప్రస్తుతం సెరంగాన్ సకేనాన్ వంతెన ద్వారా ఈ ద్వీపం ప్రధాన ద్వీపంతో కలుపబడి ఉంది. ద్వీపానికి చేరుకున్న తరువాత, యాత్రికులు తూర్పు వైపున సుమారు అర కిలోమీటరు దూరంలో ఉన్న మరొక ఆలయమైన పురా సుసునాన్ వాడోన్‌ వైపు సాగుతారు. అనంతరం వారు సందర్శించే రెండవ ఆలయం పురా సుసునాన్ ఆగుంగ్. యాత్రికులు చివరగా సందర్శించే ఆలయం పురా దాలెమ్ సకేనాన్.
## ఇవి కూడా చూడండి

* బాలినీస్ ఆలయం
* పురా దాసర్ బువాన గెల్గెల్
* పురా గెడే పెరాంచక్
* పురా లెంపుయాంగ్ లుహూర్
* లింగ్సర్ ఆలయం
* పురా లుహూర్ బటుకారు
* పురా పెనటారన్ అగుంగ్ లెంపుయాంగ్
* పురా పులాకి
* పురా రంబుట్ సీవి
* పురా తమన్ కెముద సరస్వతి

## సూచనలు

## ఉదహరించిన రచనలు

*
*
*
*

వర్గం:ఇండోనేషియా లోని హిందూ దేవాలయాలు
వర్గం:ఇండోనేషియాలో పురావస్తు స్థలాలు