పద్మ భూషణ్ అవార్డు గ్రహీతల జాబితా (1970–1979)

పద్మ భూషణ్ భారత గణతంత్రంలో మూడవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం. 1954 జనవరి 2న స్థాపించబడిన ఈ అవార్డును జాతి, వృత్తి, స్థానం లేదా లింగ భేదం లేకుండా "ఉన్నత శ్రేణి విశిష్ట సేవ" కోసం ఇస్తారు. గ్రహీతలు భారత రాష్ట్రపతి సంతకం చేసిన సర్టిఫికేట్ అయిన సనద్, ద్రవ్య సంబంధం లేని వృత్తాకార ఆకారపు పతకాన్ని అందుకుంటారు. గ్రహీతలను ప్రతి సంవత్సరం గణతంత్ర దినోత్సవం జనవరి 26న ప్రకటిస్తారు, ది గెజిట్ ఆఫ్ ఇండియాలో నమోదు చేస్తారు — ఇది అధికారిక ప్రభుత్వ నోటీసుల కోసం ఉపయోగించే ప్రచురణ పట్టణాభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ ఆధ్వర్యంలోని ప్రచురణ శాఖ ద్వారా వారానికొకసారి విడుదల చేయబడుతుంది.  గెజిట్‌లో ప్రచురించకుండా అవార్డు ప్రదానం అధికారికంగా పరిగణించబడదు. అవార్డులు రద్దు చేయబడిన లేదా పునరుద్ధరించబడిన గ్రహీతల పేర్లు, ఈ రెండు ప్రక్రియలకు అధ్యక్షుడి అధికారం అవసరం, ఆర్కైవ్ చేయబడతాయి, రిజిస్టర్ నుండి వారి పేరు తొలగించబడినప్పుడు వారు తమ పతకాన్ని అప్పగించాల్సి ఉంటుంది; 

2000–2009 మధ్య కాలంలో పద్మభూషణ్ అవార్డులు ఏవీ రద్దు చేయబడలేదు లేదా పునరుద్ధరించబడలేదు. అన్ని రాష్ట్ర, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల ప్రభుత్వాల నుండి , అలాగే భారత ప్రభుత్వ మంత్రిత్వ శాఖలు, భారతరత్న, పద్మవిభూషణ్ అవార్డు గ్రహీతలు, ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఎక్సలెన్స్, మంత్రులు, ముఖ్యమంత్రులు & రాష్ట్ర గవర్నర్లు, ప్రైవేట్ వ్యక్తులతో సహా పార్లమెంటు సభ్యుల నుండి సిఫార్సులు అందుతాయి.  

1954లో స్థాపించబడినప్పుడు, పద్మ భూషణ్‌ను మూడు-స్థాయి పద్మ విభూషణ్ అవార్డుల క్రింద "దసరా వర్గ్" (తరగతి II)గా వర్గీకరించారు, వీటికి ముందు సోపానక్రమంలో భారతరత్న ఉండేది. 1955 జనవరి 15న పద్మ విభూషణ్, పద్మ భూషణ్ & పద్మశ్రీగా మూడు వేర్వేరు అవార్డులుగా తిరిగి వర్గీకరించారు. ఈ ప్రమాణాలలో "ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు అందించే సేవతో సహా ఏ రంగంలోనైనా ఉన్నత శ్రేణి విశిష్ట సేవ" ఉంది, కానీ వైద్యులు,  శాస్త్రవేత్తలను మినహాయించి ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలతో పనిచేసే వారిని మినహాయించారు. 1954 శాసనాలు మరణానంతర అవార్డులను అనుమతించలేదు; దీనిని తరువాత జనవరి 1955 శాసనంలో సవరించారు. డిజైన్ ప్రస్తుతం వాడుకలో ఉన్న రూపానికి కూడా మార్చబడింది; ఇది వృత్తాకార ఆకారంలో ఉన్న టోన్డ్ కాంస్య పతకాన్ని చిత్రీకరిస్తుంది 1+3/4 అంగుళాలు (44 మిమీ) వ్యాసం, 1/8 అంగుళాలు ( 3.2 మిమీ) మందం. 1 చదరపు బయటి రేఖలతో తయారు చేయబడిన మధ్యలో ఉంచబడిన నమూనా .+3 ⁄ 16 అంగుళాల (30 మిమీ) వైపు నమూనా ప్రతి బయటి కోణాలలో చెక్కబడిన నాబ్‌తో ఎంబోస్ చేయబడింది. వ్యాసం 1 కలిగిన పెరిగిన వృత్తాకార స్థలం.+అలంకరణ మధ్యలో 1 ⁄ 16 అంగుళాలు (27 మిమీ) ఉంచబడింది. పతకం ముందు వైపున మధ్యలో ఉన్న కమలం పువ్వును చిత్రించబడి, పైన "పద్మ" అనే పాఠం ఉంచబడి, దేవనాగరి లిపిలో వ్రాసిన కమలం క్రింద "భూషణ్" అనే పాఠం ఉంచబడింది. వెనుక వైపు మధ్యలో భారతదేశ రాష్ట్ర చిహ్నం ప్రదర్శించబడింది, భారతదేశ జాతీయ నినాదం " సత్యమేవ జయతే " (సత్యమే గెలుస్తుంది) దేవనాగరి లిపిలో, దిగువ అంచున చెక్కబడి ఉంది. అంచు, అంచులు ఇరువైపులా ఉన్న అన్ని ఎంబాసింగ్ ప్రామాణిక బంగారంతో తయారు చేయబడింది, బంగారు పూతతో "పద్మ భూషణ్" అనే పాఠంతో ఉంటుంది. పతకం గులాబీ రంగు రిబ్బన్‌తో వేలాడదీయబడింది 1+1 ⁄ 4 అంగుళాలు (32 మిమీ) వెడల్పుతో మధ్యలో విశాలమైన తెల్లటి గీత ఉంటుంది. భారత పౌర, సైనిక అవార్డుల పతకాలు, అలంకరణలను ధరించే క్రమంలో ఇది ఐదవ స్థానంలో ఉంది.

మార్చి 1977లో జరిగిన 6వ సార్వత్రిక ఎన్నికల ఫలితంగా ఇందిరా గాంధీ నేతృత్వంలోని భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం స్థానంలో మొరార్జీ దేశాయ్ 1977 మార్చి 24న భారత ప్రధానమంత్రిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు. జూలై 31న కొత్తగా ఏర్పడిన ప్రభుత్వం పద్మభూషణ్‌తో సహా అన్ని పౌర పురస్కారాలను "విలువలేనివి, రాజకీయం చేయబడినవి"గా భావించి వాటిని ఉపసంహరించుకుంది. 1980 7వ సార్వత్రిక ఎన్నికల తర్వాత ఇందిరా గాంధీ మళ్ళీ ప్రధానమంత్రిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు, అన్ని పౌర పురస్కారాలను 1980 జనవరి 25న తిరిగి ప్రారంభించారు. తత్ఫలితంగా ఈ అవార్డును 1978, 1979లో ప్రదానం చేయలేదు.  

1970లలో మొత్తం 205 అవార్డులు ప్రదానం చేయబడ్డాయి - 1970లో ఇరవై ఎనిమిది, తరువాత 1971లో నలభై ఒకటి, 1972లో యాభై, 1973లో పదిహేడు, 1974లో ఇరవై ఒకటి, 1975లో పదిహేడు, 1976లో పదహారు, 1977లో పదిహేడు. ​​1970లలో పద్మభూషణ్ అవార్డును ఎనిమిది మంది విదేశీ గ్రహీతలకు కూడా ప్రదానం చేశారు - యునైటెడ్ స్టేట్స్ నుండి నలుగురు, ఇటలీ నుండి ఇద్దరు, బెల్జియం & యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ నుండి ఒక్కొక్కరు. తొమ్మిది వేర్వేరు రంగాలకు చెందిన వ్యక్తులకు అవార్డులు లభించాయి, ఇందులో సాహిత్యం, విద్య నుండి నలభై ఎనిమిది మంది, పౌర సేవల నుండి నలభై మూడు మంది, ముప్పై నాలుగు మంది కళాకారులు, సైన్స్, ఇంజనీరింగ్ నుండి ఇరవై ఆరు మంది, సామాజిక సేవ నుండి ఇరవై ఒకటి, వైద్యం నుండి పదిహేడు మంది, వాణిజ్యం, పరిశ్రమ నుండి పన్నెండు మంది, ప్రజా వ్యవహారాల నుండి ముగ్గురు, ఒక క్రీడాకారుడు ఉన్నారు. 1974లో సాహిత్యం, విద్యా రంగంలో అవార్డును స్వీకరించిన నవలా రచయిత కుష్వంత్ సింగ్ 1984లో ఆపరేషన్ బ్లూ స్టార్‌కు నిరసనగా దానిని తిరిగి ఇచ్చారు.
## అవలోకనం

## ఇవి కూడా చూడండి
* పద్మవిభూషణ్ అవార్డు గ్రహీతల జాబితా
* మినోరు హర
* సయ్యద్ మహ్మద్ షర్ఫుద్దీన్ క్వాద్రీ
* పద్మ భూషణ్ అవార్డు గ్రహీతల జాబితా (2000–2009)
* పద్మ భూషణ్ అవార్డు గ్రహీతల జాబితా (2020–2029)
## మూలాలు

వర్గం:పద్మభూషణ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:1954 స్థాపితాలు
వర్గం:భారత జాతీయ పురస్కారాలు