open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
నరసింహ రాజు

**నరసింహ రాజు** ఒక ప్రముఖ తెలుగు నటుడు. 1970 వ దశకంలో అనేక విజయవంతమైన చిత్రాల్లో నటించాడు. 1978 లో విఠలాచార్య దర్శకత్వంలో వచ్చిన జగన్మోహిని అనే సినిమాతో మంచి పేరు వచ్చింది. *ఆంధ్రా కమల్ హాసన్*గా పేరు పొందాడు. సుమారు 110 చిత్రాల్లో నటించాడు. అందులో 90 సినిమాల్లో ప్రధాన పాత్ర పోషించాడు. పలు టీవీ ధారావాహికల్లో కూడా నటించాడు.

## జీవిత విశేషాలు
నరసింహ రాజు 1951 డిసెంబరు 26 న పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, ఉండ్రాజవరం మండలం, వడ్లూరు గ్రామంలో జన్మించాడు. అప్పట్లో ఆయన తండ్రి గారిది కలిగిన కుటుంబమే. కానీ దానగుణంతో చాలావరకు ఆస్తులు పోగుట్టుకున్నది ఆ కుటుంబం. చదువుకునే రోజుల్లోనే సినిమాలపై ఆసక్తి కలిగింది. పీయూసీ అయిన తర్వాత ఇంట్లో చెప్పకుండా మద్రాసు వెళ్ళిపోయాడు. మళ్లీ ఇంట్లో వాళ్ళని ఒప్పించి చెన్నైకి తిరిగి వచ్చి అవకాశాలు దొరకబుచ్చుకున్నాడు.

ఈయనకు ఒక కూతురు జగదాంబ. ఒక కొడుకు. కూతురు మానవ వనరుల విభాగంలో పనిచేస్తుంది. కొడుకు కెనడాలో *బ్యాంక్ ఆఫ్ మాంట్రియల్*లో మేనేజరుగా పనిచేస్తున్నాడు.

## సినిమా కెరీర్
నరసింహ రాజు 1974 లో విడుదలైన నీడలేని ఆడది సినిమాతో చిత్రరంగ ప్రవేశం చేశాడు. ఆ సినిమాలో కథానాయికగా నటించిన ప్రభకు కూడా అది మొదటి సినిమానే. ఇది వందరోజులు ఆడి మంచి విజయం సాధించింది. కానీ ఒక ఏడాది పాటూ అవకాశాలు రాలేదు. మళ్లీ అదే నిర్మాతలే అమ్మాయిలూ జాగ్రత్త అనే సినిమాలో అవకాశం ఇచ్చారు. కానీ ఈ సినిమా సరిగా ఆడలేదు. తర్వాత దాసరి నారాయణ రావు తూర్పు పడమర సినిమాలో అవకాశం ఇచ్చాడు. మరి కొన్ని సినిమాలలో అవకాశం వచ్చింది. 1970 వ దశకం రెండో అర్ధ భాగంలో సుమారు 20 సినిమాల్లో నటించాడు. 1978లో విఠలాచార్య దర్శకత్వంలో వచ్చిన జగన్మోహిని చిత్రం మంచి విజయం సాధించింది. దీనికి ముందుగానే కొన్ని సినిమాల్లో నటించిన ఉన్న నరసింహరాజు విఠలాచార్య దర్శకత్వం వహిస్తున్న ఓ సినిమా చిత్రీకరణకు వెళ్ళి అవకాశం కోసం అడగగా ఆయన జగన్మోహిని చిత్రంలో అవకాశం ఇస్తానని చెప్పాడు. కథానాయకుడి ఎంపికకు చాలా మందిని అనుకున్నా చివరకు ఈయనకు ఆ అవకాశం దక్కింది. 1993 నుంచి చిత్ర రంగానికి దూరమై టీవీ సీరియళ్ళపై మొగ్గు చూపించాడు. ఎండమావులు, పంజరం, సుందరకాండ మొదలైనవి ఆయన నటించిన కొన్ని సీరియళ్ళు.
thumb|అత్తవారిల్లు

## సినిమాల జాబితా

* అంతులేని వింతకథ
* అత్తవారిల్లు
* అనుకున్నది సాధిస్తా
* అమ్మాయిలూ జాగ్రత్త
* అయ్యప్ప దీక్ష
* ఇదెక్కడి న్యాయం
* కన్యా కుమారి
* కలియుగ మహాభారతం
* గాంధర్వ కన్య
* జగన్మోహిని
* జయసుధ
* తూర్పు పడమర
* తెగింపు (2005)
* త్రిలోక సుందరి
* నీడలేని ఆడది
* పునాదిరాళ్ళు
* పున్నమినాగు
* ప్రయాణంలో పదనిసలు
* రంభ ఊర్వశి మేనక
* వెంకటేశ్వర వ్రత మహత్యం
* లక్ష్మీ పూజ
* శ్రీ వాసవీ కన్యకా పరమేశ్వరి మహత్యం
* సర్దార్ పాపన్న 
* పాఠశాల (2014)
*అనుకోని ప్రయాణం (2022)

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు
వర్గం:1951 జననాలు
బిజు పట్నాయక్

**బిజయానంద పట్నాయక్**, ("బిజు పట్నాయక్"గా సుపరిచితులు) (; 5 మార్చి 1916 – 17 ఏప్రిల్ 1997) భారతీయ రాజకీయ నాయకులు, ఒడిషా రాష్ట్రానికి రెండు పర్యాయాలు ముఖ్యమంత్రిగా పనిచేసాడు.
## ప్రారంభ జీవితం
బిజూ పట్నాయక్ ఒక 'కులీన' కరణ్ కుటుంబంలో 1916 మార్చి 05న లక్ష్మీనారాయణ్, ఆషాలత పట్నాయక్ దంపతులకు  జన్మించాడు. ఆయన గంజాం జిల్లాలోని బరంపురం పట్టణానికి సుమారు 80 కి.మీ దూరంలో గల భంజానగర్ కు చెందినవారు. అతని తల్లిదండ్రులు బ్రహ్మాపూర్ నుండి 80 కి.మీ దూరంలో ఉన్న ఘుముసర్ నూగం, బెల్లగుంట, గంజాం జిల్లాలో నివసించారు. బిజూ పట్నాయక్ తండ్రి లక్ష్మీనారాయణ పట్నాయక్ మహారాజా కృష్ణ చంద్ర గజపతి ఆధ్వర్యంలో పర్లాకిమిడి ఎస్టేట్‌కు దివాన్‌గా ఉన్నారు.

ఆయన ఒడిషా లోని రావెన్‌షా కళాశాలలో చదివాడు. కానీ విమాన చోదకునిగా ఉండాలనే కోరికతో పైలట్ గా శిక్షణ కొరకు చేరాడు. ఆయన రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో ప్రైవేట్ విమనంలో పైలట్ గా పనిచేసాడు. ఆయన రాయల్ ఇండియన్ ఎయిర్ ఫోర్స్ లో చేరి దానికి ఎయిర్ ట్రాన్స్‌పోర్టు కమాండ్ కు అధికారిగా పనిచేసాడు. కానీ ఆయన ఆక్సిస్ పవర్స్ తో యుద్ధం చేయడానికి నిశ్చయించుకున్నాడు. ఆయన చేసిన అక్రమ కృత్యాలకు గానూ రెండు సంవత్సరాలు జైలు శిక్షను అనుభవించాడు. భారత దేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన కొద్ది రోజుల తరువాత గిరిజనులు కాశ్మీరును ముట్టడించారు. జవాహర్ లాల్ నెహ్రూ అభ్యర్థన మేరకు సైన్యంలో భాగంగా బయలుదేరిన బిజూ పట్నాయక్ శ్రీనగర్లో అడుగుపెట్టిన తొలి భారతీయ సైనికుడిగా చరిత్రకెక్కాడు.

## కుటుంబం
బిజూపట్నాయక్ భార్య "జ్ఞాన్‌పట్నాయక్". ఆయన చిన్న కుమారుడు నవీన్ పట్నాయక్ 24 సంవత్సరాలు ఒడిశా ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్నారు2024 సార్వత్రిక ఎన్నికల్లో ఆయన ఓటమి చెందారు. ఆయన కుమార్తె "గీతా మెహ్రా" ఆంగ్ల రచయిత. ఆయన పెద్ద కుమారుడు ప్రేం పట్నాయక్ ఢిల్లీ కేంద్రంగా గల పారిశ్రామికవేత్త.

## స్మారక చిహ్నాలు
ఒడిశా ప్రభుత్వం ఆయన పేరుతో అనేక సంస్థలకు నామకరణం చేసింది. అందులో "బిజూ పట్నాయక్ ఎయిర్‌పోర్టు" (భువనేశ్వర్ వద్ద), బిజూపట్నాయక్ యూనివర్శిటీ ఆఫ్ టెక్నాలజీ, బిజూపట్నాయక్ స్టేడియం (నాల్కో నగర్ వద్ద) మొదలగునవి ముఖ్యమైనవి. ఆయన కుమారుడు నవీన్ పట్నాయక్ తన తండ్రి జన్మదినం అయిన మార్చి 5 న పంచాయతీ రాజ్ దివస్ గా గుర్తించాడు. ఆ దినం ఒడిశాలో ఆయన జ్ఞాపకార్థం శెలవు దినంగా ప్రకటించారు. thumb|బిజు పట్నాయక్ స్మారకం

## శాసన సభా చరిత్ర

## ఇవికూడా చూడండి
బిజు సేన

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు

* New York Times article on Biju Patnaik
* Biju Patnaik: The Vision of a Patriot
* Tribute to Patnaik

వర్గం:ఒడిశా ముఖ్యమంత్రులు
వర్గం:1916 జననాలు
వర్గం:1997 మరణాలు
వర్గం:6వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:7వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:8వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:11వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:ఒడిశా రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:ఒడిశా నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు
అరవింద్ స్వామి

**అరవింద్ స్వామి** దక్షిణ భారతదేశానికి చెందిన సినీ నటుడు, మోడల్, పారిశ్రామికవేత్త, టీవీ వ్యాఖ్యాత. ఎక్కువగా తమిళ సినిమాల్లో నటించాడు. తెలుగు, మలయాళ సినిమాల్లో కూడా నటించాడు. 1991 లో మణిరత్నం తన సినిమా దళపతిలో అరవింద్ స్వామిని వెండితెరకు పరిచయం చేశాడు. మణిరత్నం దర్శకత్వంలోనే వచ్చిన రోజా (1992), బొంబాయి (1995) సినిమాల్లో కథానాయకుడి పాత్రతో మంచి పేరు సంపాదించాడు. అనారోగ్య కారణాలతో 2000 నుంచి సుమారు 13 సంవత్సరాల పాటు సినిమాలకు దూరంగా ఉండి 2013 నుంచి మళ్ళీ క్రియాశీలకం అయ్యాడు.

## బాల్యం
అరవింద్ స్వామి చెన్నైలో జన్మించాడు. అతన్ని పెంచిన తల్లిదండ్రులు పారిశ్రామికవేత్త వి. డి. స్వామి, భరతనాట్య కళాకారిణి వసంతస్వామి. అతని అసలు తండ్రి ఢిల్లీ కుమార్. శిష్య స్కూల్లో, డాన్ బాస్కో మెట్రిక్యులేషన్ హయ్యర్ సెకండరీ స్కూల్లో చదివాడు. 1990 లో చెన్నై లయోలా కాలేజీ నుంచి బీ.కాం డిగ్రీ పూర్తి చేశాడు. తరువాత అమెరికా లోని నార్త్ కరోలినా రాష్ట్రం, వేక్ ఫారెస్ట్ విశ్వవిద్యాలయం నుంచి ఇంటర్నేషన్ల్ బిజినెస్ లో మాస్టర్స్ డిగ్రీ చేశాడు.

అరవింద్ స్వామి చిన్నప్పుడు వైద్యుడు కావాలనుకున్నాడు. పాకెట్ మనీ కోసం చిన్నప్పుడు ప్రకటనల్లో నటించేవాడు. లయోలా థియేటర్ సొసైటీలో అతన్ని స్టేజీ మీద నుంచి కిందకు వెళ్ళిపొమ్మన్నారు. తరువాత ప్రఖ్యాత దర్శకుడు మణిరత్నం అతన్ని ఒక ప్రకటనలో చూసి తనను ఓ సారి కలవమని అడిగాడు. తరువాత మణిరత్నం, సంతోష్ శివన్ అతనికి సినిమా నిర్మాణంలో మెలకువలు నేర్పించారు.

## కెరీర్
అరవింద్ స్వామి 1991 లో మణిరత్నం దర్శకత్వంలో వచ్చిన దళపతి సినిమాతో తన నటనను ప్రారంభించాడు. 1992 లో వచ్చిన రోజా చిత్రంలో ప్రధాన పాత్ర పోషించి మంచి గుర్తింపు సాధించాడు. రోజాతో బాటు 1995 లో వచ్చిన బొంబాయి చిత్రం రాష్ట్ర స్థాయిలోనేకాక జాతీయ పురస్కారాలు కూడా అందుకున్నాయి.

## సినిమాల జాబితా

#### నటుడిగా సినిమాలు

#### వెబ్ సిరీస్

#### టెలివిజన్

### వ్యాఖ్యాతగా

### డబ్బింగ్ ఆర్టిస్ట్‌గా

### నేపథ్య గాయకుడిగా
* "ఉడల్ మనుక్కు" - *ఇరువర్*
* "ఉన్నోడు నాన్ ఇరుంద" - *ఇరువర్*
* "కూడువిట్టు కూడు" - *భోగన్*
## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు
వర్గం:తమిళ సినిమా నటులు
ప్రగతి (నటి)

**ప్రగతి** (జననం 1975 ఏప్రిల్ 17) తెలుగు సినీ నటి. ఎక్కువగా సహాయ పాత్రలలో నటించింది. ఏమైంది ఈవేళ సినిమాలో ఆమె పోషించిన హీరో తల్లి పాత్రకు ఉత్తమ సహాయనటిగా నంది పురస్కారం లభించింది.

## జీవితం
ఆమె ఆంధ్ర ప్రదేశ్లోని శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లాకు చెందిన ఉలవపాడులో జన్మించింది. చిన్నప్పుడే తండ్రిని కోల్పోయింది. తల్లికి సాయంగా ఉండటం కోసం కార్టూన్ పాత్రలకు గాత్రదానం చేసేది. చెన్నైలో స్థిరపడింది.

## కెరీర్
ప్రగతి కాలేజీలో మొదటి సంవత్సరంలో ఉండగా చెన్నైలోని మైసూర్ సిల్క్ ప్యాలెస్ వారి ప్రకటనల్లో కనిపించింది. ఆ ప్రకటన చూసిన తమిళ దర్శకుడు కె.భాగ్యరాజ్ తన సినిమా *వీట్ల విశేషంగా*లో కథానాయికగా అవకాశం ఇచ్చాడు. రెండు సంవత్సరాల పాటు ఏడు తమిళ సినిమాలు, ఒక మలాయళం సినిమాలో నటించింది. తరువాత వివాహం కావడంతో నటనకు కొద్దిరోజులు విరామం తీసుకుంది. మూడు సంవత్సరాల తర్వాత మళ్ళీ మూడు భాషల్లో టీవీ సీరియళ్ళలో నటించడం మొదలు పెట్టింది.

## సినిమాలు

* బాబీ 
* నేనుసైతం (2004)
* చిరుత 2007
* నువ్వే నువ్వే
* నువ్వు లేక నేను లేను
* కందిరీగ
* దూకుడు
* డమరుకం
* రక్త చరిత్ర 2
* ఇట్స్ మై లవ్ స్టోరీ (2011)
* ఆకాశమే హద్దు (2011)
* నిప్పు (2012)
* నా ఇష్టం (2012)
* బాడీగార్డ్
* బద్రీనాథ్
* రేసుగుర్రం
* బృందావనం
* బ్రహ్మలోకం టు యమలోకం వయా భూలోకం (2010)
* బెంగాల్ టైగర్
* ఏమైంది ఈవేళ
* బ్యాక్‌బెంచ్ స్టూడెంట్ (2013)
* దళం (2013)
* ప్రియతమా నీవచట కుశలమా (2013)
* రోమియో (2014)
*లక్ష్మీ రావే మా ఇంటికి (2014)
*సుబ్రహ్మణ్యం ఫర్ సేల్ (2015)
* కృష్ణమ్మ కలిపింది ఇద్దరినీ (2015)
* సౌఖ్యం (2015)
*కేరింత (2015)
*కళ్యాణ వైభోగమే (2016)
* శంకర'' (2016)
* ఇంట్లో దెయ్యం నాకేం భయం (2016)
* రాధ (2017)
* ప్రేమతో మీ కార్తీక్ (2017)
* ఓయ్ నిన్నే (2017)
* అర్జున్ సురవరం (2019)
* మేరా భారత్ మహాన్ (2019)
* 90ఎంల్ (2019)
* మార్షల్ (2019)
* మా వింత గాధ వినుమా (2020)
* డిజె టిల్లు (2022)
* సూపర్‌ మచ్చి (2022)
* ఎఫ్ 3 (2022)
*పెళ్లిసందD (2022)
* రంగ రంగ వైభవంగా (2022)
* డీజే టిల్లు (2022)
* తిరగబడర సామి (2024)
* విశ్వం (2024)
* నారి (2025)
* బాద్షా (2013)

## పవర్ లిఫ్టింగ్
నవంబరు 2023లో బెంగళూరులోని ఇంజినీర్స్ అసోసియేషన్ ఆడిటోరియం వేదికగా నిర్వహించిన 2024లో సౌత్ ఇండియా పవర్ లిఫ్టింగ్ ఛాంపియన్‌షిప్‌లో సిల్వర్ మెడల్ సాధించింది. 

ప్రగతి 2025లో కేరళలో జరిగిన నేషనల్ మాస్టర్స్ క్లాసిక్ పవర్ లిఫ్టింగ్ చాంపియన్‌షిప్‌లో గోల్డ్ మెడల్ గెలిచింది.  ఒకే ఈవెంట్‌లో ఒక గోల్డ్, రెండు సిల్వర్ మెడల్స్ సాధించింది. 

ప్రగతి 2025 డిసెంబర్ 6న టర్కీలో జరిగిన 2025 ఏషియన్ పవర్ లిఫ్టింగ్ గేమ్స్‌లో మెయిన్ 84 కేజీల పవర్ లిఫ్టింగ్ విభాగంలో సిల్వర్ మెడల్, డెడ్ లిఫ్ట్, బెంచ్, స్క్వాడ్ విభాగాల్లో ఒక గోల్డ్, రెండు సిల్వర్ పతకాలు సాధించింది.

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు
వర్గం:నంది ఉత్తమ సహాయనటీమణులు
వర్గం:తమిళ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:మలయాళ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:టెలివిజన్ నటీమణులు
ప్రశాంత్

**ప్రశాంత్** ఒక దక్షిణ భారత సినీ నటుడు. ఎక్కువగా తమిళ సినిమాల్లో నటించాడు. తెలుగు, మలయాళ, హిందీ సినిమాల్లో కూడా నటించాడు. ప్రశాంత్ ప్రముఖ తమిళ నటుడు, దర్శకుడు అయిన త్యాగరాజన్ కుమారుడు. 17 సంవత్సరాల వయసులోనే ప్రశాంత్ *వైగాసి పోరంతచ్చు* అనే తమిళ సినిమాతో నటుగా తన కెరీర్ ప్రారంభించాడు. తరువాత బాలు మహేంద్ర దర్శకత్వంలో *వాణ్ణ వాణ్ణ పూక్కళ్*, ఆర్. కె. సెల్వమణి దర్శకత్వంలో *చెంబరుతి*, మణిరత్నం దర్శకత్వంలో *తిరుడా తిరుడా* సినిమాల్లో నటించాడు.

1998లో ఎస్. శంకర్ దర్శకత్వంలో వచ్చిన జీన్స్ చిత్రంతో ప్రశాంత్ కు మంచి పేరు వచ్చింది. ఈ సినిమాలో అతను ఐశ్వర్యా రాయ్ సరసన ద్విపాత్రాభినయం చేశాడు. ప్రశాంత్ కు చెన్నైలోని పానగల్ పార్క్ ప్రాంతంలో ఒక బంగారు నగల దుకాణం ఉంది.

## కెరీర్
ప్రశాంత్ 1990 లో *వైగాసి పోరంతచ్చు* సినిమాతో రొమాంటిక్ హీరోగా పేరు తెచ్చుకున్నాడు. తరువాత మలయాళ దర్శకుడు వాసుదేవన్ నాయర్ రూపొందించిన *పేరుంతచ్చన్* సినిమాలో నటించాడు. హిందీ సినిమా *దిల్*కు రీమేక్ అయిన తొలిముద్దు అనే సినిమాలో దివ్య భారతి సరసన నటించాడు.

2000 దశకంలో ప్రశాంత్ కథానాయకుడిగా చాలా సినిమాలు ప్రారంభమయ్యాయి కానీ వాటిలో చాలావరకు మధ్యలోనే ఆగిపోయాయి.

## నటించిన సినిమాలు
* తొలిముద్దు
* జోడి
* జీన్స్
* ప్రేమకావ్యం

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* 

వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు
వర్గం:తమిళ సినిమా నటులు
వర్గం:కళైమామణి పురస్కార గ్రహీతలు
సిరి లాబాల

**సిరి లాబాల** యువ కవయిత్రి. కవి సంగమం రచయితలలో ఒకరు.

## జననం - చదువు
1974, సెప్టెంబరు 2న పుణ్యవతి, చిట్టిబాబు దంపతులకు ఝాన్సీలో జన్మించారు. వీరి తల్లి గృహిణి, తండ్రి గారు సైనికుడు. అనేక యుద్ధాలలో పాల్గొని “సంగ్రాం మెడల్”ని అందుకున్నారు. ఈవిడ హిందీలో ఎం.ఎ చేశారు. బి.ఎడ్ కూడా చదివారు.

## ప్రస్తుత నివాసం - వృత్తి/ఉద్యోగం
ఆంధ్రప్రదేశ్ శ్రీకాకుళం జిల్లా వజ్రపుకొత్తూరు మండలం పూండి గ్రామంలో నివసిస్తున్నారు.
 

## వివాహం
వీరికి వెంకటరమణతో వివాహం జరిగింది. వీరికిద్దరు అమ్మాయిలు, ఒక అబ్బాయి. పెద్ద అమ్మాయి చైనాలో వైద్య విద్య, చిన్న అమ్మాయి కాకినాడలో బి.టెక్ నాలుగో సంవత్సరం, బాబు కేశవరెడ్డి స్కూల్ లో పదో తరగతి చదువుచున్నాడు.

## వృత్తి - ప్రవృత్తి
వృత్తి - వ్యాపారం. ప్రవృత్తి- కవితలు, కథలు వ్రాయడం. కుట్లు, అల్లికలు, బట్టలు కుట్టడం, గృహాలంకరణ వస్తువులు తయారు చేయడం. త్వరలో రాబోయే సినిమాకు పాటలు, మాటలు రాశారు.

## ప్రచురితమయిన మొదటి కవిత
'నన్ను చంపకండి ప్లీజ్' అనే కవిత తెలుగు పోయెట్రీస్.కామ్ లో ప్రచురితం అయింది.”కంటి చెమ్మ” అనే కథ జాగృతి వార పత్రికలో ప్రచురితం అయింది.

## కవితల జాబితా
* ఆడపిల్ల ఈడపిల్ల కాదేమో
* ఉగాదికి స్వాగతం
* గుప్పెడంత గుండె

## ప్రచురితమయిన పుస్తకాల జాబితా
# 'సిరి' వెన్నెల స్వరం - (17.07.2016 న విశాఖపట్టణం లోని వైశాఖి జల ఉద్యానవనం ఆడిటోరియంలో తెలుగు అధికార భాషా సంఘ అధ్యక్షులు “పొట్లూరి హరికృష్ణ, ప్రజాకవి వంగపండు ప్రసాదరావు గారి చేతుల మీదుగా ఆవిష్కరణ జరిగింది .

## బహుమానాలు - బిరుదులు - గుర్తింపులు
* 10వ తరగతిలో స్కూల్ లో జరిగిన 'సైన్స్ ఎగ్జిబిషన్' లో పాల్గొని డా. కిమిడి మృణాలిని గారి చేతుల మీదుగా బహుమతిని అందుకున్నారు.
* 2014, ఆగష్టు 30 న హైదరాబాదు లోని రవీంద్రభారతి లో జరిగిన “తెలుగు సాహితీ సంబరాలు”లో పాల్గొని ఓలేటి పార్వతీశం, సినీ హాస్యనటులు కొండవలస లక్ష్మణరావు వంటి ప్రముఖుల చేతుల మీదుగా బహుమతులు అందుకున్నారు.
* అంతర్జాలంలో 'మన తెలుగు మన సంస్కృతి', 'సాహితి సేవ', 'కృష్ణా తరంగాలు', 'మా ఆసరా' వంటి ముఖ పుస్తక సమూహాలలో చిత్ర కవితల పోటీల్లో పాల్గొని ప్రశంసా పత్రాలను అందుకున్నారు.
* 2014 నవంబరు 11న అంతర్వేదిలో జరిగిన 'సాహితీ పండుగ' లో కవిసమ్మేళనంలో పాల్గొని “డాక్టర్ అద్దేపల్లి రామమోహనరావు, పొట్టి రాంబాబు, వంగపండు వంటి ప్రముఖుల చేతులమీదుగా బహుమతులు అందుకున్నారు.
* 2015 ఏప్రిల్ 12న హైదరాబాదు సాహితిసేవ వారు ఏర్పాటుచేసిన 'కవితా వసంతం' కవిసమ్మేళనంలో పాల్గొని 'స్రవంతి ఐతరాజు, సామాన్య' గారి చేతుల మీదుగా బహుమతులు అందుకున్నారు.

## 'సిరి' వెన్నెల స్వరం ఆవిష్కరణ చిత్రమాలిక

File:Siri Labala 06.jpg|thumb|'సిరి' వెన్నెల స్వరం ఆవిష్కరణ
File:Siri Labala 07.jpg|thumb|పొట్లూరి హరికృష్ణతో సిరి లాబాల దంపతులు
File:Siri Labala 08.jpg|thumb|తల్లిదండ్రులతో సిరి లాబాల


## ఇతర లంకెలు
* సిరిసౌరభాలు బ్లాగ్
* ఫేస్ బుక్ లో సిరిసౌరభాలు పేజి

## మూలాలు

వర్గం:కవిసంగమం కవులు
వర్గం:తెలుగు కవులు
వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:అంతర్జాల రచయితలు
వర్గం:1974 జననాలు
పూర్ణిమ (నటి)

**పూర్ణిమ** ఒక సినీ నటి. జంధ్యాల దర్శకత్వంలో 1981 లో వచ్చిన ముద్ద మందారం సినిమాతో సినీరంగంలో ప్రవేశించింది. 1981 నుంచి 1988 మధ్యలో తెలుగు, తమిళ, కన్నడ సినిమాలతో కలిపి సుమారు 50 సినిమాల్లో నటించింది.

## జీవిత విశేషాలు
పూర్ణిమ వాళ్ళది చెన్నైలో స్థిరపడ్డ తెలుగు కుటుంబం. పూర్ణిమకు చిన్నప్పటి నుంచి గాయని కావాలని కోరికగా ఉండేది. హరిశ్చంద్రుడు సినిమాలో పాట కోసం వెళ్ళి అనుకోకుండా అందులో చిన్న వేషం వేసింది. ఆ సినిమాలో మహానటి సావిత్రి కూతురుగా నటించింది. పూర్ణిమ తండ్రికి సినిమా రంగం అంటే ఇష్టం లేదు. కానీ జంధ్యాల తదితరులు తమ సినిమాల్లో అసభ్యతకు తావుండదని ధైర్యం చెప్పి ఆమెను ముద్దమందారం సినిమా కోసం ఒప్పించారు.

21 సంవత్సరాల వయసులో వివాహం చేసుకుంది. పెళ్ళైన తరువాత ఆమె కుటుంబం కొద్ది రోజులు చెన్నైలో తరువాత కొద్దిరోజులు విశాఖపట్నంలో ఉన్నారు. ప్రస్తుతం గుజరాత్ లో ఉంటున్నారు.

## నటించిన సినిమాలు
* ముద్ద మందారం
* ఇంట్లో రామయ్య వీధిలో కృష్ణయ్య
* నాలుగు స్తంభాలాట
* శ్రీవారికి ప్రేమలేఖ
* మా పల్లెలో గోపాలుడు
* కొంటె కోడళ్ళు
* కృష్ణ గారడీ (1986)
* రొటేషన్ చక్రవర్తి (1987)
* ముచ్చటగా ముగ్గురు
* ఆదిలక్ష్మి

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు
పృథ్వి

పృథ్వి పేరుతో ప్రారంభమయ్యే వ్యాసాలు
* బలిరెడ్డి పృధ్వీరాజ్ - తెలుగు సినీ నటుడు
* పృథ్వి క్షిపణులు - భారత రక్షణ శాఖకు చెందిన క్షిపణులు
* పృథ్వీ రాజ్ - తెలుగు, తమిళ సినీ నటుడు.
పృథ్వీ రాజ్

**పృథ్వీ రాజ్** ఒక దక్షిణ భారత సినీ నటుడు. తెలుగు, తమిళ, కన్నడ సినిమాలలో నటించాడు. 1990, 2000 దశకాల్లో తమిళ టీవీ కార్యక్రమాల్లో ఎక్కువగా కనిపించాడు. 1997లో వచ్చిన పెళ్ళి సినిమాకు ఉత్తమ విలన్ గా నంది అవార్డు అందుకున్నాడు.

## కెరీర్
పృథ్వీ 1979 లో *నాన్ వళవయ్యప్పన్* అనే తమిళ సినిమాలో బబ్లూ అనే పేరుతో బాలనటుడిగా సినీరంగ ప్రవేశం చేశాడు. తరువాత 1990, 2000 దశకాల్లో తమిళ, తెలుగు సినిమాల్లో ఎక్కువగా సహాయ పాత్రలు, అప్పుడప్పుడూ ప్రతినాయకుడిగా కనిపించాడు.

సినిమా అవకాశాలు తక్కువైనప్పుడు ఒక సంవత్సరం పాటు *జోడీ నంబర్ వన్* అనే డ్యాన్స్ రియాలిటీ షో, రెండో సీజన్ లో పాల్గొన్నాడు. షో జరుగుతున్నప్పుడే దానికి న్యాయనిర్ణేతగా వ్యవహరిస్తున్న శింబు తో వివాదానికి దిగాడు. 2010 నుంచి ఎక్కువగా టీవీ మీదనే తన దృష్టి కేంద్రీకరిస్తున్నాడు. 

## వ్యక్తిగత జీవితం
పృథ్వీ భార్య పేరు బీనా. వారికి ఆహెద్ అనే కుమారుడున్నాడు. అతను ఆటిజం వ్యాధితో బాధపడుతున్నాడు. 2005 లో పృథ్వీరాజ్ బెంగుళూరు ఎయిర్ పోర్టులో తన కుమారుడిని ఇబ్బందులకు గురి చేశారంటూ అక్కడి సెక్యూరిటీ సిబ్బంది పై బహిరంగంగా ఫిర్యాదు చేశాడు.

## నటించిన సినిమాలు
* పెళ్ళి,. పెళ్ళిపందిరి 
* సమరసింహారెడ్డి
* నువ్వు నాకు నచ్చావ్
* దేవుళ్ళు
* ప్రేయసి రావే
* దీర్ఝ ఆయుష్మాన్ భవ
* ఊర్వశివో రాక్షసివో (2022)
*జగమే మాయ
* బ‌ల‌మెవ్వ‌డు
* స్కంద (2023)
* ఉత్సవం (2024)
* సంక్రాంతికి వస్తున్నాం (2025)
* లైలా (2025)
* ఓ భామ అయ్యో రామ (2025)
* కృష్ణలీల (2025)
* ఈషా (2025)

## మూలాలు

వర్గం:నంది ఉత్తమ ప్రతినాయకులు
వర్గం:1966 జననాలు
కోట వేంకట లక్ష్మీనరసింహం

**కోట వేంకట లక్ష్మీనరసింహం** కడిమిళ్ళ వరప్రసాద్తో కలిసి కడిమిళ్ళ కోట కవులు అనే పేరుతో జంటగా అవధానాలు చేశాడు. 
## విశేషాలు
ఇతడు 1955, ఫిబ్రవరి 1వ తేదీన పశ్చిమగోదావరి జిల్లాలోని గొల్లల కోడేరు గ్రామంలో జన్మించాడు. సీతామహాలక్ష్మి, సీతారామాంజనేయులు ఇతని తల్లిదండ్రులు. ఇతడు ప్రాథమిక విద్యను జల్లికాకినాడ గ్రామంలోను, సెకండరీ విద్యను కేశవరం గ్రామంలోను, భాషాప్రవీణ భీమవరంలోని ప్రాచ్య సంస్కృత కళాశాలలోను చదివాడు. 1976లో ఆంధ్రవిశ్వవిద్యాలయం నుండి పి.ఓ.ఎల్. పట్టాను పొందాడు. అత్తిలి గోపాలకృష్ణమాచార్యులు, భారతం శ్రీమన్నారాయణ ఇతని విద్యాగురువులు. కడిమిళ్ళ వరప్రసాద్ ఇతని అవధాన గురువు.

## అవధానాలు
ఇతడు సుమారు 300 అష్టావధానాలు, 3 శతావధానాలు, ఒక సహస్రావధానం చేశాడు. అందులో ఒక సహస్రావధానం, ఒక శతావధానం కడీమిళ్ళ వరప్రసాద్‌తో జంటగా నిర్వహించాడు. ఇతని అవధానాలలో సమస్య, వర్ణన, దత్తపది, నిషిద్ధాక్షరి, వ్యస్తాక్షరి, ఆశువు, పురాణం, అప్రస్తుత ప్రసంగం మొదలైన అంశాలు ఉన్నాయి. ఇతడు కొవ్వూరు, ఆకివీడు, తాడేపల్లిగూడెం, భీమవరం, ఏలూరు, తణుకు, విజయవాడ, ఒంగోలు, నెల్లూరు, గుడివాడ, హైదరాబాదు, కలకత్తా మొదలైన చోట్ల విజయవంతంగా అవధానాలు నిర్వహించాడు.

## అవధానాలలో పూరణలు
* సమస్య: పాలను వీడగా వలయు పండితులందఱు వృద్ధిపొందగన్
పూరణ:హేలగ సత్కవిత్వము వచించెడి వేళల కోపమేల, భా
షాలలితాంగి కర్చనలు సల్పెడు వేళల తాపమేల శ
బ్దాలను పూలు జేసి రసవత్కృతి చెప్పెడు వేళ కోపతా
పాలను వీడగా వలయు పండితులందఱు వృద్ధిపొందగన్

* దత్తపది: పూరి - వడ -దోసె - సాంబారు అనే పదాలతో పార్వతీ పరమేశ్వర వర్ణనము
పూరణ: చేర రమ్మని ప్రేమ సంపూరితముగ
శివుడు పిలువడచేసి దోసెగల మధ్య
తపము మెచ్చిన భవుడు అర్థమ్మునిచ్చె
సిరుల మనకిడు సాంబా!రుచి ప్రదీప్తి

* వర్ణన: వేంకటేశ్వర వైభవం
పూరణ:తిరునామమ్మట దివ్యభూషలట విస్తీర్ణమ్ముగా పైడిచే
ఇరవౌ గోపురమంట, రత్నకలనాహేలాప్రభాసంపదన్
శిరమందొక్క కిరీటమంట, ఇక తేజీలంట, నీ కేమయా
సిరి నీగుండెలలోన నిల్వ కరవా! శ్రీవేంకటేశ ప్రభూ!


## బిరుదులు
* అవధాన రాజహంస
* అవధాన చూడామణి
* అవధాన కళాతపస్వి
* సహస్రావధాన భాస్కర మొదలైనవి.
## మూలాలు

వర్గం:అవధానులు
వర్గం:శతావధానులు
వర్గం:సహస్రావధానులు
వర్గం:జంటకవులు
వర్గం:1955 జననాలు
వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా కవులు
వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా అవధానులు
నేహా బాంబ్

**నేహా బాంబ్** భారతీయ సినిమా నటి. తెలుగు, హిందీ సినిమాలలో నటించింది. దిల్ సినిమాతో తెలుగు సినీరంగంలోకి ప్రవేశించింది. ఆ తరువాత కొన్ని తెలుగు సినిమాల్లో నటించింది.

## నటించిన సినిమాలు

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు
వర్గం:టెలివిజన్ నటీమణులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:హిందీ సినిమా నటీమణులు
కృష్ణేశ్వర రావు

**కృష్ణేశ్వర రావు** ఒక తెలుగు సినీ నటుడు,, రచయిత. చందమామ కథలు సినిమాలో ఆయన పోషించిన బిచ్చగాడి పాత్ర మంచి ఆదరణ పొందింది.

ఆయన 1500 పైగా నాటకాలలో నటించాడు. పలు నాటకాలకు కథ, సంభాషణలు రాశాడు.

## వ్యక్తిగత జీవితం
కృష్ణేశ్వర రావు గుంటూరు జిల్లా, బోడపాడు అనే గ్రామంలో హనుమంతరావు, వెంకటరావమ్మ దంపతులకు జన్మించాడు. ఆయన అసలు పేరు ఎల్లాప్రగడ సౌభాగ్య కృష్ణేశ్వర రావు. చిన్నప్పటి నుంచే తనకు నచ్చిన రంగాన్ని ఎంచుకుని అందులో కొనసాగమని ఆయన తల్లిదండ్రులు ప్రోత్సహించారు. అలా ఆయన పాఠశాలలో చదివే రోజుల్లో నాటకాల్లో నటించడం మొదలుపెట్టాడు.

## కెరీర్
ఆయన నటుడు జీవాకు మంచి స్నేహితుడు. అతను అవును వాళ్ళిద్దరూ ఇష్టపడ్డారు సినిమాలో నటిస్తున్నపుడు, దర్శకుడు వంశీని కలిశాడు. వంశీ తన తరువాతి సినిమాలో అవకాశం ఇస్తామన్నాడు. అలా ఆయనకు గోపి గోపిక గోదావరి సినిమాలో అవకాశం వచ్చింది.

## నటించిన సినిమాలు
కృష్ణేశ్వర రావు భద్రాచలం, శ్రీరాములయ్య, జయం మనదేరా సినిమాలకు రచన చేశాడు. చందమామ కథలు సినిమాలో ఆయన పోషించిన బిచ్చగాడి పాత్ర మంచి ఆదరణ పొందింది. ఈ పాత్రలలో నటిస్తున్నపుడు కొంతమంది ఆయనను నిజంగా బిచ్చగాడే అనుకున్నారు. ఈ పాత్ర గురించి సూపర్ స్టార్ కృష్ణ, విజయ నిర్మల ఆయన్ను ప్రత్యేకంగా అభినందించారు.

* గోపి గోపిక గోదావరి
* సరదాగా కాసేపు
* చందమామ కథలు
* వెన్నెల్లో హాయ్ హాయ్
* *[[యూనివర్సిటీ (2023 సినిమా)|యూనివర్సిటీ]]* (2023)

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా హాస్యనటులు
వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:తెలుగు నాటక రచయితలు
వేణు

**వేణు** పేరుతో మొదలయ్యే వ్యాసాలు.
* నేరెళ్ళ వేణుమాధవ్ - ప్రముఖ మిమిక్రీ కళాకారుడు.
* వేణుమాధవ్ - సినీ నటుడు
* తొట్టెంపూడి వేణు - సినీ కథా నాయకుడు.
* మాస్టర్ వేణు - తెలుగు సినీ సంగీత దర్శకుడు.
* యాగా వేణుగోపాలరెడ్డి - భారత రిజర్వు బ్యాంకు మాజీ గవర్నరు.
* ఎలకా వేణుగోపాలరావు - ఆంధ్రప్రదేశ్ కి చెందిన క్రికెటర్.
* తుమ్మల వేణుగోపాలరావు - విద్యావేత్త, సామాజిక వేత్త.

వర్గం:పుంలింగ పేర్లు
రఘు

**రఘు** అనే పేరుతో ఉన్న వ్యాసాలు.
* రఘు కుంచే - సంగీత దర్శకుడు, గాయకుడు, నటుడు
* రఘు బాబు - నటుడు, గిరిబాబు కొడుకు
* కారుమంచి రఘు - హాస్యనటుడు
* ఎం.వి. రఘు - ప్రముఖ ఛాయాగ్రాహకుడు
* రఘునాథ రెడ్డి - సహాయ నటుడు
కారుమంచి రఘు

**కారుమంచి రఘు** ఒక తెలుగు సినీ హాస్యనటుడు. 150 కి పైగా సినిమాల్లో నటించాడు. ఈటీవీలో ప్రసారమవుతున్న జబర్దస్త్ హాస్యకార్యక్రమంలో *రోలర్ రఘు* అనే పేరుతో ఒక బృందాన్ని నడిపాడు.

రఘు 2002 లో వి.వి. వినాయక్ దర్శకత్వంలో జూనియర్ ఎన్టీఆర్ హీరోగా వచ్చిన ఆది సినిమాతో సినీరంగ ప్రవేశం చేశాడు. అదుర్స్ సినిమా నటుడిగా మంచి పేరు తెచ్చుకున్నాడు.

## జీవితం
రఘు వాళ్ళ స్వస్థలం తెనాలి. అతను హైదరాబాదులో పుట్టి పెరిగాడు. తండ్రి మాజీ సైనికాధికారి. తల్లి గృహిణి. రఘు ఎంబీఎ (ఇంటర్నేషనల్ మార్కెటింగ్) పూర్తి చేసిన తరువాత కొద్ది రోజులు ఓ సాఫ్టువేరు కంపెనీలో పనిచేశాడు. రఘుకు ఇద్దరు పిల్లలున్నారు. ఎవి కాలేజీలో ఆఫీస్ మేనేజ్‌మెంట్ చదివేటపుడు తెలంగాణా రాజకీయ నాయకుడు రేవంత్ రెడ్డి ఈయనకు క్లాస్ మేట్.

## కెరీర్
వి. వి. వినాయక్, సురేందర్ రెడ్డి సినిమాల్లో అవకాశాల కోసం ప్రయత్నిస్తున్నప్పటి నుంచి రఘుకు మంచి స్నేహితులు. రఘు ఉద్యోగం చేస్తున్నపుడు వీళ్ళు కింది ఇంటిలోనే ఉండేవారు. వాళ్ళిద్దరూ రఘును సినీ పరిశ్రమలోకి ఆహ్వానించారు. రఘు కూడా నటనా రంగం వైపు ఆసక్తితో వినాయక్ దర్శకత్వంలో వచ్చిన ఆది సినిమాతో సినీరంగంలోకి ప్రవేశించాడు. రఘుకు జూనియర్ ఎన్టీఆర్తో కూడా మంచి సాన్నిహిత్యం ఉంది. ఈయన కెరీర్లో బాగా గుర్తింపు వచ్చిన సినిమా అదుర్స్. ది అంగ్రేజ్, హైదరాబాద్ నవాబ్స్ అంతర్జాతీయ స్థాయిలో గుర్తింపు తెచ్చుకున్నాయి.

అదుర్స్ సినిమా విడుదలయ్యాక ఉద్యోగానికి రాజీనామా చేశాడు. కొద్ది నెలలు బాగానే గడిచినా స్టాక్ మార్కెట్లో నష్టం రావడంతో తర్వాత ఆర్థిక ఇబ్బందులు ఎదురయ్యాయి. తర్వాత మళ్ళీ మరిన్ని సినిమా అవకాశాలు వచ్చాయి. జబర్దస్త్ కార్యక్రమంలో 26 ఎపిసోడ్లు రోలర్ రఘు అనే పేరుతో బృందాన్ని నడిపాడు. మంచి పేరు వచ్చింది. ప్రేక్షకులకు చేరువయ్యాడు. ఆ తర్వాత ఆ కార్యక్రమానికి దూరమయ్యాడు. కమ్యూనికేషన్ గ్యాప్ వల్ల చెన్నై ఎక్స్‌ప్రెస్ సినిమాలో అవకాశం చేజారింది.

## సినిమాలు

* ఆది
* దిల్
* కిక్
* అదుర్స్
* పిల్లజమీందార్ (2011)
* సుకుమారుడు
* దాగుడుమూత దండాకోర్ (2015)
* వేర్ ఈజ్ విద్యా బాలన్ (2015)
* కిక్ 2 (2015)
* సౌఖ్యం (2015)
* సుప్రీమ్ (2016)
* అరకు రోడ్ లో  (2016)
* ప్రేమతో మీ కార్తీక్ (2017)
*శమంతకమణి (2017)
* సిల్లీ ఫెలోస్ (2018)
*మిస్టర్ హోమానంద్ (2018)
* దేవదాస్ (2018)
* 90ఎంల్ (2019)
*  హైదరాబాద్ నవాబ్స్ 2 (2019)
* అనుకున్నది ఒక్కటి అయినది ఒక్కటి (2020)
* ఊల్లాల ఊల్లాల (2020)
*క్రేజీ అంకుల్స్ (2021)
* వర్జిన్ స్టోరి (2022)
* పల్లె గూటికి పండగొచ్చింది (2022)
* పరారీ (2023)
* స్లమ్ డామ్ హస్బెండ్ (2023)
* 7:11 PM
* భీమా (2024)
* ప్రతినిధి 2 (2024)
* విరాజి (2024)
* ఉత్సవం (2024)
* గొర్రె పురాణం (2024)
* సుందరకాండ (2024)
* గేమ్ ఛేంజర్ (2025)
* ఓ భామ అయ్యో రామ (2025)
* మిత్రమండలి (2025)

## వెబ్ సిరీస్
* ఆహా నా పెళ్ళంట

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా హాస్యనటులు
దువ్వాసి మోహన్

**దువ్వాసి మోహన్** ఒక తెలుగు సినీ హాస్య నటుడు. సుమారు 350 పైగా సినిమాల్లో ఎక్కువగా హాస్యపాత్రలు పోషించాడు.

## జీవితం
దువ్వాసి మోహన్ స్వస్థలం కరీంనగర్ జిల్లా, జగిత్యాల. ఆయన తల్లిదండ్రులు దువ్వాసి గంగారాం, మాణిక్యమ్మ లు. ఆయన భార్య పేరు సంధ్యారాణి.

## కెరీర్
సినీ పరిశ్రమలో ఎవరితో పరిచయం లేకపోయినా ఒక వైద్యుడి సాయంతో సినీ నిర్మాతగా, ఫైనాన్షియరు గా పరిశ్రమలో అడుగుపెట్టాడు. అందులో నష్టాలు రావడంతో హాస్యనటుడిగా కొనసాగుతున్నాడు. 1997 లో కోరుకున్న ప్రియుడు అనే సినిమాతో నటనా రంగంలోకి ప్రవేశించాడు.

## నటించిన సినిమాలు

* కోరుకున్న ప్రియుడు
* చిరంజీవులు
* జయం
* ఒకరికి ఒకరు
* సంబరం
* లక్ష్మీనరసింహా
*పిస్తా
* తపన
* జై
* సఖియా
* ఔనన్నా కాదన్నా
* సామాన్యుడు
* ఒక విచిత్రం
* నా ఆటోగ్రాఫ్
* టాటా బిర్లా మధ్యలో లైలా
* ఐతే ఏంటి (2004)
* అదిరిందయ్యా చంద్రం (2005)
* అమ్మాయి బాగుంది
* మాయాజాలం
* సరదాగా కాసేపు
* బహుమతి
* సోంబేరి
* శ్రీమతి కళ్యాణం (2010)
* గుండె జారి గల్లంతయ్యిందే
* పైసా
* ఊసరవెల్లి
* కత్తి కాంతారావు
* కలెక్టరు గారి భార్య
* లక్ష్మీ పుత్రుడు
* స్నేహితుడా
* అత్తిలి సత్తిబాబు ఎల్‌కేజీ
* పిల్లా నువ్వు లేని జీవితం
* రేసుగుర్రం
* చందమామ కథలు
* ఎక్స్‌ప్రెస్ రాజా
* సోగ్గాడే చిన్నినాయనా
* శత్రువు (2013)
* ప్యార్ మే పడిపోయానే (2014)
* జంప్ జిలాని (2014)
* మోసగాళ్లకు మోసగాడు (2015)
* కిక్ 2 (2015)
* తులసీదళం (2016)
* రాధ (2017)
* ప్రేమతో మీ కార్తీక్ (2017)
*ఇష్టంగా (2018)
* బ్యాండ్ బాజా (2018)
*సోడ గోలీసోడ (2018)
* ఈ మాయ పేరేమిటో (2018)
* 90ఎంల్ (2019)
*అం అః
* స్కంద
* కృష్ణ ఘట్టం (2023)
* బద్మాష్ గాళ్ళకి బంపర్ ఆఫర్ (2023)
* ఉత్సవం (2024)
* గేమ్ ఛేంజర్ (2025)
* ఉప్పు కప్పురంబు (2025)
* మేఘాలు చెప్పిన ప్రేమకథ (2025)
* హ్యాపీ జర్నీ (2025)

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* 

వర్గం:తెలుగు సినిమా హాస్యనటులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు
ప్రభాస్ శ్రీను

**ప్రభాస్ శ్రీను** ఒక తెలుగు సినీ నటుడు. 150 కి పైగా సినిమాల్లో కామెడీ, నెగటివ్ పాత్రలలో నటించాడు. 

## జీవితం
అతని స్వస్థలం నరసన్నపేట. తల్లిదండ్రులు Saroja, Yarrayya.

## సినిమాలు

* గుర్రం పాపిరెడ్డి (2025)
* ఓ భామ అయ్యో రామ (2025)
* షష్టిపూర్తి (2025)
* ఫ్యామిలీ స్టార్ (2024)
* నిరీక్షణ (2023)
* వాల్తేరు వీరయ్య (2023)
*అనుకోని ప్రయాణం (2022)
* బంగారు బుల్లోడు (2021)
* ఎంత మంచివాడవురా! (2020)
* ప్రేమకథా చిత్రమ్ 2 (2019)
*తెనాలి రామకృష్ణ బిఏ.బిఎల్ (2019)
* బుర్రకథ (2019)
* భాగమతి (2018)
*సోడ గోలీసోడ (2018)
* దేవదాస్ (2018)
* నేను లోకల్ (2017)
*రాక్షసి (2017)
* ఇది మా ప్రేమకథ  (2017)
* గల్ఫ్ (2017)
* బాబు బంగారం (2016)
* సుప్రీమ్ (2016)
* ఇంట్లో దెయ్యం నాకేం భయం (2016)
* మీలో ఎవరు కోటీశ్వరుడు (సినిమా) (2016)
* వేర్ ఈజ్ విద్యా బాలన్ (2015)
* ఎ శ్యామ్ గోపాల్ వర్మ ఫిల్మ్ (2015)
* సుబ్రహ్మణ్యం ఫర్ సేల్ (2015)
*కొత్త జంట (2014)
* వసుంధర నిలయం (2013)
* 3జీ లవ్ (2013)
* నందీశ్వరుడు (2012)
* విక్రమార్కుడు
* యమదొంగ
* గబ్బర్ సింగ్
* బాహుబలి
* ఎక్స్‌ప్రెస్ రాజా
* 3G లవ్ (2013)

## పురస్కారాలు

* 2012: సైమా ఉత్తమ హాస్యనటుడు - గబ్బర్ సింగ్

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా హాస్యనటులు
వర్గం:శ్రీకాకుళం జిల్లా సినిమా నటులు
సుప్రీత్

**సుప్రీత్** ఒక తెలుగు సినీ నటుడు. ఎక్కువగా ప్రతినాయక, సహాయ పాత్రలు పోషిస్తుంటాడు. ఛత్రపతి, మర్యాద రామన్న సినిమాలో ప్రతినాయకుడిగా మంచి పేరు సంపాదించాడు. విక్రమార్కుడు హిందీ రీమేక్ సినిమా రౌడీ రాథోడ్ లో టిట్లా అనే పాత్రతో బాలీవుడ్ లో ప్రముఖ పాత్రలో నటించాడు. అంతకు మునుపు గజినీ హిందీ రీమేక్ లో చిన్న పాత్ర కూడా పోషించాడు.

## కెరీర్
సుప్రీత్ చిన్నప్పటి నుంచే సినిమాల మీద ఆసక్తి ఉండేది. తేజ జయం సినిమాకు ఆడిషన్లు జరుగుతున్నప్పుడు తృటిలో అవకాశం కోల్పోయాడు. తరువాత తేజ అతన్ని కలిసి స్వంతంగా ఆల్బం తయారు చేసుకుని ప్రయత్నించమని సలహా ఇచ్చాడు. తరువాత పవన్ కల్యాణ్ మొదటి సారిగా దర్శకత్వం వహించిన జాని అనే సినిమాలో అవకాశం వచ్చింది. తరువాత రాజమౌళి దర్శకత్వంలో వచ్చిన సై సినిమా కోసం రగ్బీలో శిక్షణ కూడా పొందాడు. ఈ సినిమాలో ప్రతినాయకుడైన భిక్షు యాదవ్ (ప్రదీప్ రావత్) ప్రధాన అనుచరుడిగా నటించాడు.

అతనిలో ప్రతిభను గుర్తించిన రాజమౌళి తన తరువాత సినిమా ఛత్రపతి లో ప్రభాస్ స్నేహితుల్లో ఒకడిగా అవకాశం ఇచ్చాడు. అయితే తర్వాత ఎందుకో కాట్రాజు పాత్ర కోసం ఎంపిక చేశాడు. సుప్రీత్ అయిష్టంగానే అందుకు అంగీకరించినా ఆ పాత్ర అతనికి మంచి పేరు తెచ్చి నటుడుగా నిలబెట్టింది. తరువాత చాలా సినిమాల్లో ప్రతినాయకుడిగా నటించాడు.

హీరోగా అతనికి అవకాశాలు వచ్చినా తను ఆ పాత్రలకు సరిపడనని అవి చేయలేదు. అతనికి వ్యక్తిగతంగా కోట శ్రీనివాసరావు, మోహన్ బాబు నటన అంటే ఇష్టపడతాడు.

## సినిమాలు

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు
ధనరాజ్

* ధన్‌రాజ్ - హాస్యనటుడు
* ధనరాజ్ పిళ్ళై - హాకీ ఆటగాడు
షకలక శంకర్

thumb|షకలక శంకర్
**షకలక శంకర్** ఒక తెలుగు సినీ నటుడు. ఈటీవీలో ప్రసారమవుతున్న జబర్దస్త్ కార్యక్రమం ద్వారా మంచి పేరు తెచ్చుకుని తరువాత పలు చిత్రాల్లో నటించాడు.

## వ్యక్తిగత జీవితం
శంకర్ శ్రీకాకుళం జిల్లాకు చెందిన వాడు. ఆర్థిక స్తోమత లేక పదోతరగతి దాకా చదువుకున్నాడు. ఒకసారి చిరంజీవి శివుడిగా నటించిన మంజునాథ సినిమా చిత్రీకరణ చూసి ఎలాగైనా సినిమాల్లో చేరాలని 2002 లో హైదరాబాదుకు వచ్చాడు. అప్పటికి అతని చేతిలో ఉన్న పని పెయింటింగు మాత్రమే. శంకర్ ఏప్రిల్ 2016 లో తన మరదలు పార్వతిని అరసవిల్లి లో వివాహం చేసుకున్నాడు. తన వివాహాన్ని పెద్ద ఎత్తున ఖర్చు చేయకుండా ఆ డబ్బుతో అవసరమైన వారికి పుస్తకాలు, క్రికెట్ కిట్లు పంపిణీ చేశాడు. అందుచేత ఆ వివాహానికి తన సినీ మిత్రులెవరూ హాజరు కాలేదు.

## కెరీర్
హైదరాబాదుకు వచ్చిన కొత్తల్లో తన స్నేహితుల దగ్గర ఉంటూ నాలుగేళ్ల పాటు పెయింటింగ్ పనులు చేశాడు. తరువాత ప్రముఖ నటి నిర్మలమ్మ వద్ద కొద్ది రోజులు పనిచేశాడు. అప్పుడే అతనికి సినీ ప్రముఖులతో పరిచయాలు ఏర్పడ్డాయి. కొద్దొ రోజులు ఆఫీస్ బాయ్ గా, ప్రొడక్షన్ బాయ్ గా పనిచేశాడు. రన్ రాజా రన్ సినిమా దర్శకుడు శంకర్ కు తను తీసిన ఓ లఘుచిత్రంలో అవకాశం ఇచ్చాడు. తరువాత ఈటీవీలో ప్రసారమవుతున్న జబర్దస్త్ కార్యక్రమంలో చలాకీ చంటి బృందంలో సభ్యుడిగా ప్రవేశించాడు. తరువాత *షకలక శంకర్* పేరుతో తనే సొంతంగా ఓ బృందం కూడా నడిపాడు. ప్రముఖ రాం గోపాల్ వర్మ ను అనుకరించడం, తనదైన శ్రీకాకుళం యాసతో, పవన్ కల్యాణ్ అభిమానిగా ఓ పాటను పాడటం లాంటి విలక్షణ శైలితో ప్రేక్షకులను ఆకట్టుకున్నాడు. తరువాత వరుసగా సినిమా అవకాశాలు వస్తుండటంతో ఈ కార్యక్రమంలో పాల్గొనడం లేదు. 

## సినిమాలు

* త్రిముఖ (2026)
* ఎల్‌వైఎఫ్ (2025)
* విశ్వం (2024)
* పాగల్ వర్సెస్ కాదల్ (2024)
* భవనమ్ (2024)
* శివం భజే (2024)
* ఓఎంజీ (2024)
* ఆ ఒక్కటీ అడక్కు (2024)
* గీతాంజలి మళ్ళీ వచ్చింది (2024)
* దళారి  (2023)
* ద్రోహి (2023)
* అన్‌స్టాపబుల్ (2023)
* వాల్తేరు వీరయ్య (2023)
* రాజయోగం (2022)
*గాలోడు (2022)
* డై హార్డ్ ఫ్యాన్ (2022)
* దర్జా (2022)
* కార్పొరేటర్‌ (2021)
*బొమ్మ అదిరింది - దిమ్మ తిరిగింది(2021)
*చెక్ మేట్ (2021)
* రాంగ్ గోపాల్ వర్మ (2020)
* మత్తు వదలరా (2019)
* భాగ్యనగరవీధుల్లో గమ్మత్తు (2019)
* నేనే కేడీ నెం.1 (2019)
* శంభో శంకర (2018) 
* జంబలకిడిపంబ (2018)
* జతకలిసే
* సీతమ్మ అందాలు రామయ్య సిత్రాలు(2016)
* నందిని నర్సింగ్‌హోం
* గీతాంజలి
* ఎక్స్‌ప్రెస్ రాజా
* రన్ రాజా రన్
* బంతిపూల జానకి
* కుందనపు బొమ్మ
* ప్రేమికుడు
* గరం
* రైట్ రైట్
* రాజుగారి గది
* కవ్వింత
* ఇంట్లో దెయ్యం నాకేం భయం
*ధర్మస్థలి

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా హాస్యనటులు
వర్గం:శ్రీకాకుళం జిల్లా సినిమా నటులు
వర్గం:శ్రీకాకుళం జిల్లా టెలివిజన్ నటులు
వర్గం:నిర్మలమ్మ నటించిన సినిమాలు
ప్రభాకర్

* మందాడి ప్రభాకర రెడ్డి - అలనాటి తెలుగు సినీ నటుడు.
* ప్రభాకర్ మందార - రచయిత, అనువాదకుడు.
* ప్రభాకర్ గౌడ్ - తెలుగు సినిమా ప్రతినాయకుడు.
* మనోజ్ ప్రభాకర్ - ప్రముఖ క్రికెట్ ఆటగాడు.

వర్గం:పుంలింగ పేర్లు
నగేశ్

**నగేశ్** లేదా **నగేష్** పేరుతో ప్రారంభమయ్యే వ్యాసాలు.
* నగేష్ - ప్రముఖ తమిళ, తెలుగు నటుడు.
* నగేశ్ కుకునూర్ - సినీ దర్శకుడు.
దిట్టకవి శ్రీనివాసాచార్యులు

**దిట్టకవి శ్రీనివాసాచార్యులు** ఉత్తమ ఉపాధ్యాయుడు, ప్రఖ్యాత రచయిత, అవధాని.
## జీవిత విశేషాలు
ఇతడు 1946, జూలై 1వ తేదీన ప్రకాశం జిల్లా, యర్రగొండపాలెం అనే గ్రామంలో జన్మించాడు. రాఘవమ్మ, నంద్యాల రాఘవాచార్యులు ఇతని జన్మనిచ్చిన తల్లిదండ్రులు కాగా దిట్టకవి నరసింహాచార్యులు, సుబ్బమ్మ ఇతడిని దత్తత తీసుకున్నారు. ఇతని ప్రాథమిక విద్య, హైస్కూలు విద్య యర్రగొండపాలంలో గడిచింది.  1963లో ఎస్.ఎస్.ఎల్.సి పూర్తి చేసిన తరువాత కృష్ణాజిల్లా చిట్టిగూడూరులోని శ్రీనారసింహ సంస్కృత కళాశాలలో భాషాప్రవీణ, కర్నూలులో పండితశిక్షణ చదివాడు. అ తరువాత ప్రైవేటుగా చదివి పి.ఓ.ఎల్., ఎం.ఎ.డిగ్రీలను పొందాడు. ఇతడు ఏనుగులదిన్నెపాడు, కొమరోలు లలో రెండవ గ్రేడు తెలుగు పండితుడిగా, మర్రిపూడి, త్రిపురాంతకం, ఈతముక్కల, నాయుడుపాలెం, మేడిపి తదితర ప్రాంతాలలో మొదటి గ్రేడు తెలుగు పండితునిగా, మాచర్లలో జూనియర్ లెక్చరర్‌గా పనిచేసి 2004లో పదవీవిరమణ చేశాడు.
## మూలాలు

వర్గం:ఉత్తమ ఉపాధ్యాయులు
వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:1946 జననాలు
వర్గం:ప్రకాశం జిల్లా అవధానులు
వర్గం:ప్రకాశం జిల్లా రచయితలు
వర్గం:ప్రకాశం జిల్లా ఉపాధ్యాయులు
దేవేంద్ర ఝఝారియా

**దేవేంద్ర ఝఝారియా** (**Devendra Jhajharia**) (జననం: 10 జూన్ 1981)  రాజస్తాన్ కు చెందిన ఒక క్రీడాకారుడు. ఇతను పారాలింపిక్స్ చరిత్రలో భారత్ తరపున వ్యక్తిగతంగా రెండు స్వర్ణ పతకాలు సాధించిన ఏకైక క్రీడాకారుడిగా రికార్డు సాధించాడు. ఇతను 2004 ఏథెన్స్ పారాలింపిక్స్ లో జావెలిన్ త్రోలో మొదటి బంగారు పతకం గెలవగా, 2016 రియో పారాలింపిక్స్ లో జావెలిన్ త్రోలో రెండవ బంగారు పతకం గెలిచాడు.ఆయన 2021లో జరిగిన టోక్యో పారాలింపిక్స్‌లో  దేవేంద్ర ఝఝారియా రజత పతకం గెలిచాడు.
## మూలాలు

వర్గం:పారాలింపిక్ క్రీడలు
వర్గం:1981 జననాలు
వర్గం:అంగవైకల్యం
వర్గం:పారాలింపిక్ క్రీడలలో పతకం సాధించిన భారతీయ క్రీడాకారులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:2020 పారాలింపిక్ పతక విజేతలు
వర్గం:భారత పారాలింపిక్ క్రీడాకారులు
నల్లమలపు శ్రీనివాస్

**నల్లమలపు శ్రీనివాస్** ఒక తెలుగు సినీ నిర్మాత. ఈయన్నే బుజ్జి అని కూడా పిలుస్తారు.

## జీవితం
శ్రీనివాస్ ది గుంటూరు. తండ్రి స్వంత లారీ నడిపేవాడు. తల్లి గృహిణి. అతనికి ఒక అక్క ఉంది. పదో తరగతి గణితం పరీక్షలో మొదటి సారి ఉత్తీర్ణుడు కాలేక మళ్ళీ రాసి పాసయ్యాడు. కళాశాల చదువుకు వెళ్ళే సమయానికి తండ్రి చనిపోవడంతో కుటుంబ భారం అతని మీద పడింది. వాళ్ళ పక్కింట్లో ఉన్న రంగారావు అనే వ్యక్తి పత్తి విత్తనాల వ్యాపారం చేస్తుంటే అందులో సహాయకుడిగా చేరి అంచెలంచెలుగా ఎదిగాడు. అక్కడే ఐదారేళ్ళు పనిచేశాక తనే స్వంతంగా ఓ సంస్థను ప్రారంభించాడు. ఇప్పటికీ ఆ సంస్థ పనిచేస్తూనే ఉంది.

సినీ నిర్మాత బెల్లంకొండ సురేష్ ఇతనికి మేనమామ. వ్యాపార నిమిత్తం హైదరాబాదుకు వెళ్ళి ఆయన్ను కలిసినప్పుడు సినీ నిర్మాణంతో అనుబంధం కలిగింది. అలా 1997 లో సినీ రంగంలోకి అడుగు పెట్టాడు. అతను పనిచేసిన మొదటి సినిమా శ్రీహరి కథానాయకుడిగా నటించిన సాంబయ్య. హైదరాబాదులో శ్రీనివాస్, దర్శకులు వి. వి. వినాయక్, డాలీ, మిత్రుడు గోపిలతో కలిసి జూబ్లీహిల్స్ లో ఉండేవాళ్ళు.

## కెరీర్
జూనియర్ ఎన్టీఆర్ హీరో గా నటించిన ఆది సినిమాతో పూర్తి స్థాయి నిర్మాతగా మారాడు. తరువాత బాలకృష్ణ హీరోగా చెన్నకేశవరెడ్డి సినిమా తీశారు. తరువాత కల్యాణ రాముడు, లక్ష్మీ సినిమాలు తీశాడు. ఆర్థికంగా నిలదొక్కుకోవడంతో ఇక సినిమాలు చాలనుకుని గుంటూరు వెళ్ళిపోయాడు. అక్కడే కొద్ది రోజులుండి వ్యాపారం చేద్దామనుకున్నాడు. కానీ స్నేహితుల సలహాతో మళ్ళీ సినీరంగం లోకి వచ్చాడు. గోపీచంద్ తో లక్ష్యం సినిమా చేశాడు. ఆ సినిమా బాగా విజయవంతం అయ్యింది. తరువాత డి. సురేష్ బాబు సహకారంతో చింతకాయల రవి, కొంచెం ఇష్టం కొంచెం కష్టం, నేను నా రాక్షసి సినిమాలు తీశాడు. కొంచెం ఇష్టం కొంచెం కష్టం సినిమాకు అవార్డులు వచ్చాయి కానీ ఆర్థికంగా పెద్దగా లాభాలు రాలేదు. సురేందర్ రెడ్డి దర్శకత్వంలో అల్లు అర్జున్ హీరో గా రేసుగుర్రం తీశాడు. దీని తర్వాత ముకుంద సినిమా తీశాడు.

## సినిమాలు
* ఆది
* చెన్నకేశవ రెడ్డి
* కళ్యాణ రాముడు
* లక్ష్మి
* లక్ష్యం
* చింతకాయల రవి
* కొంచెం ఇష్టం కొంచెం కష్టం
* నేను నా రాక్షసి
* రేసుగుర్రం
* ముకుంద

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సినిమా నిర్మాతలు
సుదీప్

**సుదీప్** (జననం: సెప్టెంబరు 2 1973) దక్షిణ భారతదేశానికి చెందిన నటుడు, దర్శకుడు, నిర్మాత, సినీ రచయిత, టీవీ వ్యాఖ్యాత. కన్నడంలో ప్రముఖ కథానాయకుడైన సుదీప్ ఈగ సినిమాలో ప్రతినాయక పాత్రలో తెలుగు ప్రేక్షకులకు సుపరిచితుడు.

సుదీప్ నటించిన ప్రముఖ కన్నడ సినిమాలు స్పర్శ (2000), *హుచ్చా* (2001), *నంది* (2002), *కిచ్చా* (2003), *స్వాతి ముత్తు* (2003), *మై ఆటోగ్రాఫ్* (2006), *ముస్సంజెమాటు* (2008), *వీరమడకరి* (2009), *జస్ట్ మాత్ మాతల్లి* (2010), *కెంపే గౌడ* (2011).

కన్నడంలో *హుచ్చా* (2001), *నంది* (2002), *స్వాతి ముత్తు* (2003) సినిమాలకు వరుసగా మూడు సంవత్సరాలు ఫిలిం ఫేర్ పురస్కారాలు అందుకున్నాడు. 2013 నుంచి కన్నడ బిగ్ బాస్ కార్యక్రమానికి వ్యాఖ్యాతగా వ్యవహరిస్తున్నాడు.

## బాల్యం
సుదీప్ కర్ణాటక రాష్ట్రంలోని శివమొగ్గ లో సంజీవ్ మంజప్ప, సరోజ దంపతులకు జన్మించాడు.విరు బెదరులు అంటే బోయ రాజులు.  బెంగుళూరు లోని  దయానంద సాగర్ కాలేజ్ ఆఫ్ ఇంజనీరింగ్ నుంచి *ఇండస్ట్రియల్ అండ్ ప్రొడక్షన్ ఇంజనీరింగ్* లో బీటెక్ పూర్తి చేశాడు. విశ్వవిద్యాలయం స్థాయిలో క్రికెట్ ఆటగాడు కూడా. రాష్ట్ర స్థాయిలో అండర్-17, అండర్-19 పోటీల్లో కూడా పాల్గొన్నాడు. నటుడు కావడానికి మునుపు ముంబై లోని తనేజా యాక్టింగ్ స్కూల్లో శిక్షణ తీసుకున్నాడు.

## సినిమాలు
* హెబ్బులి
* ఈగ
* బాహుబలి
*దబంగ్ 3
* మరక్కార్: అరేబియా సముద్ర సింహం (2021)
* విక్రాంత్ రోణ (2022)
* కబ్జ (2023)
* రక్త చరిత్ర 2

## పురస్కారాలు
# నంది పురస్కారం - 2012 నంది పురస్కారాలు: ఉత్తమ ప్రతినాయకుడు (ఈగ)
'''ఫిల్మ్ ఫేర్ అవార్డులు'''
* 2012 - ఫిల్మ్‌ఫేర్ ఉత్తమ సహాయ నటుడు - ఈగ
'''సైమా అవార్డులు'''

* 2012: సైమా ఉత్తమ ప్రతినాయకుడు (ఈగ)

## మూలాలు

వర్గం:కన్నడ సినిమా నటులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు
అహుకుంటికలు

దాదాపు 400 పైచిలుకు ఏళ్లకిందట శ్రీలంకకు చేరిన తెలుగు వాళ్ళలో తెలుగు గిరిజనులును శ్రీలంకలో వీరిని అహుకుంటికలుగా, అహికుంతక, కురవర్, కొరల, విదనేరచ్చిగా పిలుస్తారు. సంచార జీవనం గడిపే ఈ గిరిజనులు పాములు, కోతులు ఆడిస్తూ, జోతిష్యం చెప్పే వీరు శ్రీలంకలో విలక్షణంగా కనిపిస్తారు. నిరుపేదలైన వీరు వారం రోజులకు మించి ఎక్కడా స్థిరంగా ఉండరు. వీరు ప్రాధానంగా బౌద్ధ, క్రైస్థవ మతము అనుసరిస్థారు .
ప్రస్తుతం శ్రీలంకలో కొన్ని తెలుగు జిప్సీ కుటుంబాలున్నాయి. ఉత్తర మధ్య రాష్ట్రంలోని అనురాధపురం జిల్లాలోని తముత్తేగమ, వాయవ్య రాష్ట్రంలోని పుత్తళం ప్రాంతాల్లో కొన్ని కుటుంబాలు నివసిస్తున్నాయి. శ్రీలంక రాజధాని కొలంబో తదితర చోట్ల కూడా పాముల్ని ఆడిస్తూ అక్కడక్కడా కనిపిస్తారు. 
వీరు చెప్పే జ్యోతిష్యం అంటే శ్రీలంక సింహళీయులకు బాగా గురి. సంచార సమయాల్లోనూ ఎక్కువ మంది కలిసి ఉండటానికే ఇష్టపడతారు.

## మూలాలు

వర్గం:గిరిజనులు
వర్గం:శ్రీలంక
జయం (సినిమా)

**జయం** తేజ దర్శకత్వంలో 2002 లో విడుదలైన ఒక సినిమా. నితిన్, సదా, గోపీచంద్ ఇందులో ప్రధాన పాత్రలు పోషించారు. ఆర్. పి. పట్నాయక్ సంగీతం అందించాడు. పాటలు ప్రేక్షకాదరణ పొందాయి.

## తారాగణం

* నితిన్
* సదా
* గోపీచంద్
* ధర్మవరపు సుబ్రహ్మణ్యం
* దువ్వాసి మోహన్
* రాళ్ళపల్లి
* శివకృష్ణ
* లక్ష్మీపతి
* అలపాటి లక్ష్మి
* సుమన్ శెట్టి
* ప్రసాద్ బాబు
* జెన్నీ
* శ్రీలక్ష్మి
* షకీలా

## పాటలు

వీరి వీరి, ఆర్. పీ. పట్నాయక్

ఎవ్వరూ ఏమన్నా , ఆర్.పీ. పట్నాయక్,ఉష

గోరంత దీపం , ఆర్.పి.పట్నాయక్ , గాయత్రి

ఎందుకో,(మేల్ వాయిస్) ఆర్. పి. పట్నాయక్

ఎందుకో,(ఫిమేల్ వాయిస్) ఉష

జయం గ్రూప్ సాంగ్

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* 
* యూట్యూబులో జయం సినిమా

వర్గం:తెలుగు ప్రేమకథా సినిమాలు
వర్గం:ఉదయ్ కిరణ్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:తేజ దర్శకత్వం వహించిన సినిమాలు
వర్గం:ఆర్. పి. పట్నాయక్ సినిమాలు
వర్గం:గోపిచంద్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:రాళ్ళపల్లి నటించిన సినిమాలు
కేరళ హిందూ దేవాలయాలు జాబితా

కేరళ రాష్ట్రంలో ఉన్న ముఖ్య హిందూ దేవాలయాల వివరాలు ఈ జాబితాలో జిల్లాల వారీగా వివరించబడ్డాయి.

## ఆలప్పుజ్హ జిల్లా

## ఇడుక్కి జిల్లా

## కన్నూర్ జిల్లా

## కాసరగోడ్ జిల్లా

## కొల్లాం జిల్లా

## కొట్టాయం జిల్లా

## కోజికోడ్ జిల్లా

## మలప్పురం జిల్లా

## పాలక్కాడ్ జిల్లా

## తిరువనంతపురం జిల్లా

## త్రిస్సూర్ జిల్లా

## వాయనాడ్ జిల్లా

## ఎర్నాకుళం జిల్లా

* శ్రీ వాసుదేవపురం మహావిష్ణు దేవాలయం

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

* kerala temple tourism 

వర్గం:కేరళకు సంబంధించిన జాబితాలు
సై

**సై (Sye)** 2004లో విడుదలైన ఒక తెలుగు స్పోర్ట్స్ యాక్షన్ చిత్రం. ఈ చిత్రానికి ఎస్. ఎస్. రాజమౌళి దర్శకత్వం వహించగా, కె. వి. విజయేంద్ర ప్రసాద్ కథను అందించారు. ఇందులో నితిన్, జెనీలియా, శశాంక్, ప్రదీప్ రావత్ ప్రధాన పాత్రలు పోషించారు. సంగీతం ఎం ఎం కీరవాణి అందించాడు.ఈ చిత్రం సెప్టెంబర్ 23 న విడుదల అయింది.

స్టూడెంట్ నెం.1, సింహాద్రి వంటి వరుస విజయాల తర్వాత ఎస్. ఎస్. రాజమౌళి దర్శకత్వం వహించిన మూడవ చిత్రం ఇది. ఈ చిత్రానికి ఎం. ఎం. కీరవాణి సంగీతం అందించగా, కె.కె.సెంథిల్ కుమార్ ఛాయాగ్రహణం (cinematography) , కోటగిరి వెంకటేశ్వరరావు కూర్పు (editing) బాధ్యతలు నిర్వహించారు. ₹10.2 కోట్ల నిర్మాణ వ్యయంతో రూపొందిన ఈ చిత్రం, ₹11 కోట్ల డిస్ట్రిబ్యూటర్ షేర్‌ను వసూలు చేసి వాణిజ్యపరంగా విజయం సాధించింది. ఈ చిత్రం నాలుగు నంది అవార్డులను గెలుచుకుంది.

భారతీయ ఆర్మీ రగ్బీ జట్టు కోచ్, న్యూజిలాండ్‌లోని మావోరీ తెగకు చెందిన విల్లీ హతెరాకా, ఈ చిత్రాన్ని అంతర్జాతీయ రగ్బీ బోర్డుకు (International Rugby Board) సిఫార్సు చేయడంతో ఈ సినిమాకు అంతర్జాతీయ గుర్తింపు లభించింది. రగ్బీ క్రీడను ప్రోత్సహించడానికి ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఎంపిక చేసిన మూడు అత్యుత్తమ చిత్రాలలో ఒకటిగా అంతర్జాతీయ బోర్డు 'సై' చిత్రాన్ని ఎంపిక చేసింది.

## కథ
రగ్బీ క్రీడ నేపథ్యంలో తెరకెక్కిన ఈ చిత్రం, ఒకే కళాశాలలోని రెండు ప్రత్యర్థి విద్యార్థి వర్గాల (సైన్స్ & ఆర్ట్స్) మధ్య జరిగే పోరాటాన్ని చూపుతుంది. ప్రారంభంలో ఆధిపత్యం కోసం గొడవ పడే ఈ రెండు వర్గాలు, స్థానిక గ్యాంగ్‌స్టర్ వారి కళాశాల భూమిని ఆక్రమించుకోవాలని చూసినప్పుడు, అతనికి వ్యతిరేకంగా ఎలా ఏకమయ్యాయనేది ఈ చిత్ర ప్రధానాంశం.
పృథ్వి, శశాంక్ హైదరాబాదులోని ఓ కళాశాలలో రెండు విద్యార్థి వర్గాలకు నాయకులు. ప్రతి విషయంలోనూ పోటీ పడుతూ ఒకరిని ఓడించడానికి ఒకరికి ఎత్తుకు పై ఎత్తులు వేస్తూ ఉంటారు. వీళ్ళకి రగ్బీ ఆట అంటే ఇష్టం. ఒక రోజు లోకల్ మాఫియా డాన్ అయిన భిక్షు యాదవ్ వచ్చి ఆ కళాశాల స్థలాన్ని దాని వారసుల నుంచి కొన్నట్లుగా లీగల్ నోటీస్ చూపిస్తాడు. అప్పటి దాకా ఒకరంటే ఒకరికి పడని పృథ్వి, శశాంక్ కాలేజీ స్థలాన్ని కాపాడుకోవడానికి చేతులు కలుపుతారు. తమ స్థలాన్ని తమకు వదిలేయమని తమ తెలివి తేటలు ఉపయోహించి భిక్షు యాదవ్ ని నానా రకాలుగా ఇబ్బందులు పెడతారు. ఇది సహించలేని భిక్షు యాదవ్ రగ్బీ ఆటలో తమను ఓడిస్తే స్థలాన్ని అలాగే వదిలేస్తానని సవాలు విసురుతాడు. పృథ్వి అతని బృందం కలిసి భిక్షు యాదవ్ ని ఓడించి ఎలా తమ కాలేజీని సొంతం చేసుకున్నారన్నది మిగతా కథ.

## తారాగణం
* పృధ్వి గా నితిన్
* జెనీలియా
* శశాంక్ గా శశాంక్
* భిక్షు యాదవ్ గా ప్రదీప్ రావత్
* నల్ల బాలు గా వేణు మాధవ్
* రాజీవ్ కనకాల
* తనికెళ్ళ భరణి
* నాజర్
* సమీర్
* సుప్రీత్
* అజయ్
* ప్రీతి నిగమ్

## నిర్మాణం
ఈ సినిమా కోసం కథానాయకుడు నితిన్ , ఇతర నటీనటులు సుమారు రెండు నెలల పాటు రగ్బీ క్రీడలో ప్రత్యేక శిక్షణ పొందారు.

## పాటలు

ఈ చిత్రంలో ఎం. ఎం. కీరవాణి సంగీతం అందించిన ఆరు పాటలు ఉన్నాయి. ఈ సినిమా ఆడియో విడుదల వేడుక హైదరాబాద్‌లోని తాజ్ బంజారా హోటల్‌లో జరిగింది. ఇందులోని "చంటైనా బుజ్జైనా" అనే పాటను 'అప్నా దేశ్' అనే హిందీ చిత్రంలోని "దునియా మే లోగోం కో" పాట నుండి స్వీకరించారు.

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు క్రీడల సినిమాలు
వర్గం:2004 తెలుగు సినిమాలు
పోస్టుమన్ రాజు

**పోస్టుమన్ రాజు** 1968, ఆగస్టు 25న విడుదలైన తెలుగు డబ్బింగ్ సినిమా. గౌరీ కళ్యాణం అనే తమిళ సినిమా నుండి ఈ సినిమా తెలుగులోనికి డబ్ చేయబడింది.
## తారాగణం
* రవిచందర్ - రాము
* జయశంకర్ - రాజు
* నగేష్
* జయలలిత - గౌరి
* పండరీబాయి - కామాక్షమ్మ
* షీలా - లక్ష్మి
## పాటలు
# ఊహలు పొంగే కలను కన్నా ఊగే హృదయమే నాలో - ఎల్.ఆర్.ఈశ్వరి, రాఘవులు
# ఒకరి మనసు ఒకరికి తెలిపే లోక సేవ యిదే - ఘంటసాల
# నిను పిలిచే మనసే మనసు స్వామీ నిజం నీ స్మరణే - పి.లీల
# వాణీ శుభ జననీ రవ సాధనమే ఫల సాధకమే - పి.లీల
# విజయం విజయం ప్రియురాలా విరిసేను జీవితం - రాఘవులు, ఎల్.ఆర్.ఈశ్వరి
## కథ
రాజు పోస్టుమాన్. అతనికి ఉన్నది ఒకే చెల్లెలు గౌరి. ఆ చెల్లెలే తన పంచప్రాణాలుగా భావించి ఆమెను కాలేజీలో చదివిస్తున్నాడు. కామాక్షమ్మ కుమారుడు మధుసూధనరావు తల్లిమీద కోపంతో ఏనాడో ఇల్లు విడిచి వెళ్లిపోయాడు. అతని కంఠస్వరం, రాజు కంఠస్వరం ఒకలాగే ఉంటాయి. అతని మాటవిన్నప్పుడల్లా కామాక్షమ్మకు తన కొడుకు జ్ఞాపకం వస్తాడు. అందుకే ఆమెకు రాజు అంటే వల్లమాలిన అభిమానం. ఆమె ఆవేదన గమనించిన రాజు సానుభూతి చూపుతూ మధు నుండి ఉత్తరం తెస్తానని చెబుతుంటాడు. కామాక్షమ్మ కూతురు లక్ష్మి టీచరుగా పనిచేస్తూ ఉంటుంది. ఆమె అంటే రాజుకు ఒక విధమైన అనురాగం. పాఠశాల వార్షికోత్సవం నాడు దాని స్థాపకుడైన వెంకటాద్రిగారే అధ్యక్షత వహిస్తారు. ఆయన కుమారుడు రాము లక్ష్మి పాట విని ప్రశంసిస్తాడు. లక్ష్మి రామును ప్రేమిస్తుంది. ఆరోజే కాలేజీలో వార్షికోత్సవం. రాము, గౌరీలు నాట్యంగురించి వాదించుకుని వేదికపై నృత్యం చేస్తారు. బస్సులో అతడు ఆమెను అల్లరిచేస్తాడు. ఈ సంగతి తెలిసి రాజు అతని కారుకు తన సైకిల్‌ను అడ్డంగా పెట్టి కొట్లాటకు దిగుతాడు. ఇద్దరి మధ్య శత్రుభావం పెరుగుతుంది. కాని రాముకు గౌరి అంటే అమితమైన ప్రేమ కలుగుతుంది. ముందు తగవులతో మొదలైన వారి పరిచయం చివరకు అనురాగంగా మారుతుంది. కామాక్షమ్మ కొడుకు మధు యుద్ధరంగంలో మరణించాడన్న తంతి వార్తను రాజు పోస్టాఫీసులో చూస్తాడు. లక్ష్మి కూడా ఎంతో విచారిస్తుంది. కామాక్షమ్మకు ఈ విషయం తెలిస్తే తల్లడిల్లుతందని మభ్యపెడతారు. తల్లికి డబ్బుపంపుతున్నట్టు  రాజు తనే కొంచెం పైకం మనియార్డరు రూపంలో ఇస్తూవుంటాడు. త్వరలో రమ్మని వచ్చేటప్పుడు కాశీ నుండి గంగాజలం తెమ్మని ఉత్తరం వ్రాయమంటుంది. మధు వచ్చేరోజు కామాక్షమ్మ సంతోషంతో ఇంట్లో సామానులు సర్దుతూ క్రిందపడిపోయి కళ్ళు పోగొట్టుకుంటుంది. కాశీగంగ తెచ్చిన రాజు ఆమె పరిస్థితిని చూసి భయవిహ్వలుడౌతాడు. అంతలోనే మధు చనిపోయాడని అతని దుస్తులు, కిట్ ఇచ్చిపోతారు మిలటరీ ఆఫీసర్లు. ఆ దుస్తులు తానే ధరించి రాజు మధులా నటిస్తాడు. మధు చేతిలో లక్ష్మి చేయి పెట్టి కామాక్షమ్మ చనిపోతుంది. గౌరి, రాముల ప్రణయ సన్నివేశం చూసి రాజు ఉగ్రుడై చెల్లెలిని మందలిస్తాడు. రాము తండ్రి యుద్ధరంగంలో తన కళ్ళుపోగా ఒక మిత్రుడు నేత్రదానం చేశాడని చెబుతాడు. ఆ మిత్రుని ఫోటో తమయింటిలో ఉంది. అలాంటి ఫోటోనే గౌరి ఇంటిలో చూసిన రాము గౌరిని తన తండ్రి వద్దకు తీసుకువెళతాడు. "మీ నాన్న ఇచ్చిన కళ్ళు ఇవి" అని వెంకటాద్రి కృతజ్ఞత చూపుతాడు. గౌరిని రాముకు ఇచ్చి పెళ్ళి చేయాలనుకుంటారు. రాజు కూడా అంగీకరిస్తాడు. పెళ్ళి సన్నాహాలు జరుగుతున్న సమయంలో లక్ష్మిని ప్రేమించిన రాజు ఆమె చేతనే చెప్పించి ఒప్పించి పెళ్ళి చేసుకోవాలని వెడతాడు కాని లక్ష్మి రామును ప్రేమిస్తున్న విషయం తెలుస్తుంది. వెంకటాద్రిగారితో, చెల్లెలితోను ఈ సంగతి చెప్పి రాముకు లక్ష్మికి పెళ్ళి చేయడానికి నిశ్చయించుకుంటాడు రాజు.కాని లక్ష్మి రాము గౌరిని ప్రేమించిన సంగతి తెలుసుకుని మనస్సు మార్చుకుని రామును గౌరికే ఇచ్చి పెళ్ళిచేసి తాను పంతులమ్మగానే మిగిలిపోతుంది.

## మూలాలు


* ఘంటసాల గళామృతము బ్లాగు - కొల్లూరి భాస్కరరావు, ఘంటసాల సంగీత కళాశాల, హైదరాబాద్ - (చల్లా సుబ్బారాయుడు సంకలనం ఆధారంగా)

వర్గం:డబ్బింగ్ సినిమాలు
ముగ్గురు మొనగాళ్ళు

* ముగ్గురు మొనగాళ్ళు (1994 సినిమా) - చిరంజీవి హీరోగా నటించిన సినిమా.
* ముగ్గురు మొనగాళ్ళు (1983 సినిమా) - శోభన్ బాబు హీరోగా నటించిన సినిమా.
కిరణ్ రాథోడ్

**కిరణ్ రాథోడ్** భారతీయ సినిమా నటి. తెలుగు, కన్నడ, హిందీ చిత్రాలలో నటించింది. 2001లో హిందీలో వచ్చిన యాదేయిన్ ఈవిడ మొదటి చిత్రం.

## జననం
రాజస్థాన్ లోని జైపూర్లో 1981, జనవరి 11 న జన్మించింది. ముంబై మిథిబాయి కాలేజీ నుండి డిగ్రీ పట్టా అందుకుంది. బాలీవుడ్ విలన్ అంజాద్ ఖాన్ వీరికి బంధువు.

## సినీజీవితం
కిరణ్ రాథోడ్ 1990 దశకం చివర్లో హిందీ పాప్ సాంగ్ ఆల్బమ్స్ లో నటించింది. అది చూసిన హిందీ చిత్రం నిర్మాతలు సినిమా అవకాశాలు ఇచ్చారు. మొదటిసారిగా యాదైన్ చిత్రంలో మొనిష్కా పాత్రను పోషించింది. ఈ సినిమా బాక్సాఫీస్ వద్ద విఫలమైంది.

ఆతరువాత కొన్ని సినిమాలలో నటించి, దక్షిణ సినీరంగంలోకి వచ్చింది. విక్రమ్ తో జెమిని, కమల్ హాసన్ తో అన్బే శివం, అజిత్ కుమార్ తో విలన్, ప్రశాంత్ తో విన్నర్, శరత్ కుమార్ తో వంటి తమిళ హిట్ సినిమాలల్లో నటించింది. విలన్, విన్నర్, దివాన్ వంటి చిత్రాలలో తన నటనతో కిరణ్ రాథోడ్ తమిళనాడు ప్రేక్షకులను ఆకర్షించింది.

2009లో తమిళంలో వచ్చిన నాలయ్ నామదే చిత్రంలో సరసు అనే వేశ్య పాత్రతో రీఎంట్రీ ఇచ్చింది. జగ్గుభాయి, కెవ్వు కేక, అంబాల వంటి అనేక విజయవంతమైన చిత్రాలలో సహాయక పాత్రలు పొషించింది.

## ఫిల్మోగ్రఫీ

## అవార్డు

## టెలివిజన్

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు
వర్గం:హిందీ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:కన్నడ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:1981 జననాలు
వర్గం:బిగ్ బాస్ (తెలుగు టీవీ సిరీస్) పోటీదారులు
వైమానికశాస్త్రం

**వైమానికశాస్త్రం** (**Aeronautics** - **ఏరోనాటిక్స్**) అనేది ఎయిర్ ఫ్లైట్ సామర్థ్యం ఉన్న యంత్రాల యొక్క అధ్యయనం, రూపకల్పన, ఉత్పాదకతలతో కూడుకున్న, వాతావరణంలో విమానం, రాకెట్ల ఆపరేటింగ్ యొక్క మెళుకువలకు సంబంధించిన శాస్త్రం లేదా కళ. ఏరోనాటిక్స్ అనే పదం "ఎయిర్", "నావిగేషన్" అనే అర్థాలనిచ్చే పురాతన గ్రీకు పదాల నుండి వచ్చింది. బ్రిటిష్ రాయల్ ఏరోనాటికల్ సొసైటీ "ఏరోనాటికల్ ఆర్ట్, సైన్స్ అండ్ ఇంజినీరింగ్", "ఏరోనాటిక్స్ యొక్క వృత్తి (ఇది వ్యక్తీకరణ అస్ట్రోనాటిక్స్ సహా)" యొక్క అంశాలను గుర్తిస్తుంది. అయితే ఈ పదం- సాహిత్యపరంగా అర్థం "గాలి సెయిలింగ్" - వాస్తవంగా విమాన ఆపరేటింగ్ యొక్క శాస్త్రాన్ని పూర్తిగా సూచిస్తుంది, ఇది సాంకేతిక, వ్యాపార, విమానమునకు సంబంధించిన ఇతర అంశములగా కూడా విస్తరించబడింది. 

## మూలాలు

వర్గం:వైమానికశాస్త్రం
నువ్వే

**నువ్వే** 1967, ఫిబ్రవరి 25న విడుదలైన తెలుగు డబ్బింగ్ సినిమా.

## పాటలు
# అహహా అందగాడా చెలిని చూడవేరా జగమ్మే మరచినావు - ఎల్.ఆర్.ఈశ్వరి
# ఆనందమె గాదా మధువులు జల్లులుగా ప్రేమలు - ఘంటసాల, పి.సుశీల
# ఒకే నిషా ఒకే నిషా ఎంత వింత ఈ మైకం - ఎల్.ఆర్.ఈశ్వరి
# వన్‌డె వన్‌వె వన్ గర్ల్ వన్ బాయ్ హనీమూన్ - పిఠాపురం, ఎల్.ఆర్.ఈశ్వరి బృందం
# విన్నావా వినవే చెలీ ఒక నీతి వినవే చెలీ - ఎల్.ఆర్.ఈశ్వరి బృందం
# శుక్రవారపు ఉదయం ముగ్గులు వెలుగును ద్వారములా - పి.సుశీల

## మూలాలు

* ఘంటసాల గళామృతము బ్లాగు - కొల్లూరి భాస్కరరావు, ఘంటసాల సంగీత కళాశాల, హైదరాబాద్ - (చల్లా సుబ్బారాయుడు సంకలనం ఆధారంగా) 

వర్గం:డబ్బింగ్ సినిమాలు
అష్టా చమ్మా

* అష్టా చెమ్మా - ఒక ఆట.
* అష్టా చమ్మా (సినిమా) - నానీ, అవసరాల శ్రీనివాస్ నటించిన ఒక సినిమా.
రాజస్థాన్ పర్యాటకం

thumb|రాజస్థాన్ పర్యాటకానికి చెందిన మౌళికమైన మ్యాప్
**రాజస్థాన్ పర్యాటకం,** భారతదేశంలో రాజస్థాన్ రాష్ట్రం పర్యాటక ప్రదేశాల్లో చాలా ప్రసిద్ధమైనది.  జాతీయం గానూ, అంతర్జాతీయం గానూ కూడా ఎందరో పర్యాటకులు ఇక్కడకి వస్తూంటారు. రాజస్థాన్ లోని చారిత్రక భవంతులు, కోటలు, కళలు, సంస్కృతులు, కట్టడాలు పర్యాటకులను బాగా ఆకర్షిస్తాయి. ఒక అధ్యయనం ప్రకారం భారతదేశానికి వచ్చే ప్రతి ముగ్గురు విదేశీ పర్యటకుల్లో ఒకరు  రాజస్థాన్ ను తప్పక సందర్శిస్తారు.

ప్రకృతి సౌందర్యం, చరిత్ర రెండూ కలగలసిన ప్రాంతం రాజస్థాన్. దాంతో పర్యాటక పరిశ్రమ విషయంలో భారతదేశంలో ముందు స్థానంలో నిలిబడింది. ఆ రాష్ట్రం. జైపూర్ లోని ప్యాలెస్ లు, ఉదయ్ పూర్ లోని సరస్సులు, జోధ్ పూర్, బికనీర్, జైసల్మేర్ లలోని ఎడారి కోటలు పర్యాటక కేంద్రాలుగా నిలుస్తున్నాయి. రాష్ట్ర ఆదాయ వనరుల్లో పర్యాటకం 8శాతం ఉందంటేనే అర్ధం చేసుకోవచ్చు. పాతబడిపోయిన, మరుగున పడిపోయిన ఎన్నో కోటల్ని, భవంతల్నీ ప్రస్తుతం సుందరీకరణ చేసి వారసత్వ ప్రదేశాలు గానూ, ముఖ్యంగా హోటల్స్ గానూ తయారు చేస్తున్నారు. ఇప్పుడు రాజస్థాన్ లో పర్యాటకం ఒక పెద్ద ఉపాధి పరిశ్రమగా మరిపోయింది. ఘెవర్ అనేది ఇక్కడి ముఖ్యమైన స్వీట్లలో ఒకటి.

## ప్యాలెస్ లు
ప్యాలెస్ లు, రాజభవంతులకు రాజస్థాన్ పెట్టింది పేరు. ఈ ప్యాలస్ ల చుట్టూనే ప్రస్తుతం రాజస్థాన్ పర్యాటకం ఎక్కువగా తిరుగుతోంది.రాజస్థాన్ లోని ప్రముఖ పర్యాటక కేంద్రాలు:
* ఉమైద్ భవన్ ప్యాలెస్: రాజస్థాన్ లోని ఒకానొక రాజభవంతి ఇది. ప్రపంచం మొత్తం మీద అతిపెద్ద వ్యక్తిగత నివాస స్థానం(ప్రైవేట్ రెసిడెన్స్) కూడా.
* తాజ్ లేక్ ప్యాలెస్: ఉదయ్ పూర్ లోని ఈ ప్యాలెస్ ప్రస్తుతం లగ్జరీ  హోటల్ గా మారిపోయింది. ఈ ప్యాలెస్ పిచోలా సరస్సులో ఉంది.
* హవా మహల్: హవా మహల్ అంటే గాలి మహల్ అని అర్ధం.  దాదాపు 950 కిటికీలతో ఉంటుంది కాబట్టే దానికి  ఆ పేరు వచ్చింది.
* రాం బాగ్ ప్యాలెస్: అసలు ఇది ఒక రాజభవంతి. కానీ ప్రస్తుతం ఇది ఒక వారసత్వ హోటల్ గా మారిపోయింది. ప్రపంచంలోనే ఉత్తమ వారసత్వ హోటల్ గా గుర్తించబడింది ఈ ప్యాలెస్.
* దేవి గఢ్ ప్యాలస్: ఇది కూడా పూర్వం రాజభవంతే. ప్రస్తుతం హోటల్ గా తీర్చిదిద్దారు. 2006లో ది న్యూ యార్క్ టైమ్స్ దీనిని భారతదేశంలోనే అత్యుత్తమ లగ్జరీ హోటల్ గా పేర్కొంది.

## ఇవి కూడా చూడండి

* జైసల్మేర్ కోట
* మెహరాన్ ఘర్ కోట

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:రాజస్థాన్ పర్యాటక ప్రదేశాలు