open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
బననాంట్స్ శిక్షణా కేంద్రం

**బననాంట్స్ శిక్షణా కేంద్రం**, ఆర్మేనియా ఫూట్బాల్ జట్టు ఎఫ్.సి.బననాంట్స్ యొక్క శిక్షణా మైదానం, అకాడమీ. ఇందులో క్లబ్ యొక్క ప్రధాన స్టేడియం, 3 అదనపు పూర్తి-పరిమాణ శిక్షణా పిచ్లు, మినీ ఫుట్బాల్ పిచ్లు అలాగే ఒక ఇండోర్ స్టేడియం సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఈ అకాడమీ యొక్క ప్రస్తుత సాంకేతిక దర్శకుడు మాజీ రష్యన్ ఫుట్బాల్ ఆటగాడు ఇల్షాట్ ఫైజులిన్.

## చరిత్ర
2004 లో రాజధాని యెరెవన్ లో మాలాటియా-సెబాస్టియా జిల్లాలోని మాజీ ఎడ్వర్డ్ గ్రిగోరియన్ ఫుట్ బాల్ పాఠశాల ఆధారంగా బానెంట్స్ శిక్షణా కేంద్రాన్ని ప్రారంభించారు. 65,000 m² విస్తీర్ణంలో ఉన్న ప్రాంతాన్ని యువత, సీనియర్ జట్లకు శిక్షణ కోసం ఉపయోగిస్తారు.

16 అక్టోబరు 2007 న, అప్పటి ఫిఫా, యుఫా యొక్క అధ్యక్షులు; సెప్ బ్లాటర్, మైఖేల్ ప్లాటిని అర్మేనియాలో వారి రెండు రోజుల అధికారిక పర్యటన సందర్భంగా బానాట్స్ శిక్షణా కేంద్రాన్ని సందర్శించారు.

7 అక్టోబరు 2015 న ఫాబియో కాపెల్లో ఈ శిక్షణా కేంద్రం సందర్శించారు. క్లబ్ సౌకర్యాలచే ఆరాధించబడి, కాపెల్లో పాత్రికేయులతో మాట్లాడుతూ, "శిక్షణ, పని కోసం బననాంట్స్ ఒక గొప్ప స్థావరాన్ని కలిగి ఉన్నది", అని అన్నారు.

2016 నవంబరులో, స్విస్, ఇటాలియన్ అండర్ -19 జట్లకు శిక్షణా సెషన్లు ఇక్కడ నిర్వహించారు, వారు 2017 యుఫా యూరోపియన్ అండర్ -19 చాంపియన్షిప్ అర్హత సాధించి, గ్రూప్ 7 పాల్గొన్నారు. స్విస్ జట్టు మేనేజర్ గెరార్డ్ కాస్టేల్లాను ఈ కేంద్రం ఆకట్టుకుంది, ఆయన మాట్లాడుతూ: "ఇక్కడ పరిస్థితులు కేవలం అద్భుతమైనవి", అని అన్నారు.

2017 డిసెంబరు 15వ తేదీన, అర్మేనియా ఫుట్బాల్ ఫెడరేషన్ యొక్క ఆర్థిక సహాయంతో కేంద్రంలో ఒక కొత్త కృత్రిమ పిచ్ ఏర్పాటు చేశారు.

2017 ఏప్రిల్ నాటికి, అకాడమీలో 13, 17 వయస్సు మధ్య 6 యువ బృందాలు ఉన్నాయి. ఇప్పుడు అకాడెమీ దర్శకత్వం వహిస్తున్న శిక్షకుడు అర్తశేష్ ఆడయన్.

ఈ కేంద్రం తరచుగా స్థానిక, విదేశీ ఫుట్బాల్ క్లబ్లకు ఆవర్తన శిక్షణ శిబిరాలు, స్నేహపూర్వక మ్యాచ్లకు నిర్వహిస్తుంది.

## సౌకర్యాలు
thumb|కృత్రిమ-టర్ఫ్ శిక్షణ మైదానం
65,000 m² విస్తీర్ణంతో, బననాంట్స్ శిక్షణా కేంద్రం ఆర్మేనియాలోనే అతిపెద్ద ఫుట్ బాల్ అకాడమీగా ఉన్నది, ఇది యెరెవాన్ ఫుట్బాల్ అకాడమీ తరువాత ఒక క్లబ్, యెరెవాన్లో రెండవ అతిపెద్ద ఫుట్బాల్ శిక్షణా స్థావరం. ఇది అనేక శిక్షణా సదుపాయాలకు నిలయంగా ఉన్నది, అవి:

* 4,860 సీట్ల సామర్థ్యంతో ఉన్న బనాట్స్ స్టేడియం, ఎఫ్.సి బనాంట్స్ యొక్క ప్రదాన స్టేడియం.
* 2 పూర్తి-పరిమాణ కృత్రిమ పిచ్లు, 600 సీట్ల సీటింగ్ సామర్ధ్యం కలిగిన మొట్టమొదటి పిచ్, ఇది క్లబ్ రిజర్వ్ జట్టయిన బననాంట్స్-2 చే ఉపయోగించబడుతుంది. మొదటి కృత్రిమ మట్టిగడ్డని 2007 లో అర్మేనియా ఫుట్బాల్ ఫెడరేషన్, ఫిఫా గోల్ ప్రోగ్రాం సహాయంతో స్థాపించారు.
* 1 పూర్తి పరిమాణం సహజ గడ్డి పిచ్.
* 2 సహజ గడ్డి, 1 కృత్రిమ మట్టిగడ్డ ఏడు-ఒక-వైపు శిక్షణ పిచ్లు.
* 1 కృత్రిమ మట్టిగడ్డ ఐదు-ఒక-వైపు శిక్షణ పిచ్.
* 1 ఇండోర్ మినీ ఫుట్ బాల్ ట్రైనింగ్ హాల్.
* స్విమ్మింగ్ పూల్, వ్యాయామశాలతో సర్వీస్ సెంటర్. ఇక్కడి క్లబ్ ప్రధాన కార్యాలయం భవనం రెండవ అంతస్తులో ఉంది.

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు

* బననాట్స్ శిక్షణా కేంద్రం యొక్క అధికారిక వెబ్సైటు
*ఫుట్‌బాల్ ఫలితం 

వర్గం:ఆర్మేనియా సంస్థలు
అర్మేనియన్ వైద్య సంగ్రహాలయం

**అర్మేనియన్ వైద్య సంగ్రహాలయం** (హరుత్యున్  మినస్సియాన్ ప్రైవేట్ కలక్షన్ (Museum of Armenian Medicine), దీనిని యెరెవాన్ లో  1999 మే 18 న ప్రారంభించారు.

## చరిత్ర
1999 లో, ఈ సంగ్రహాలయాన్ని ఆర్మేనియా రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఆర్మేనియా యొక్క సాంస్కృతిక మంత్రిత్వ శాఖచే ఆర్మేనియాలోని ప్రైవేటు సంగ్రహాలయాలలో ఒకటిగా, రిగాలో పాల్స్ స్ట్రాడిన్స్ వైద్య చరిత్ర సంగ్రహాలయంగా గుర్తించారు. ఈ సంగ్రహాలయంలో ఆర్మేనియా యొక్క సంప్రదాయ వైద్య సాంస్కృతిక, వైద్య వారసత్వాన్ని ప్రతిబింబించే వస్తువులు, వైద్య అభ్యాసన పద్ధతులను సేకరించి, ఉంచడానికి, ప్రదర్శించడానికి, దిగుమతి చేయడానికి, అలాగే ఆర్మేనియా లోపల, బయట అర్మేనియన్ ఔషధం యొక్క సంప్రదాయాలను ప్రదర్శించారు.

## ప్రదర్శనలు
సుమారు హరుత్యున్ మినాసియన్ యొక్క 30,000 సేకరణలలో, 5000 వాటిని మాత్రమే సంగ్రహాలయంలో ప్రదర్శించారు. ఆ ప్రదర్శనలో క్రిందిటి వర్గాలు ఉన్నాయి.

* పురాతత్వ త్రవ్వకాలు
* జియోలాజికల్-ఎత్నోగ్రాఫుకల్
* కస్టమ్స్
* మెడికల్ పదార్థాలు
* మెడికల్ ప్రాక్టీస్కు సంబంధించిన పదార్థాలు
* లైబ్రరీ
* ఆర్కైవ్
* ఫోటో ఆర్కైవ్

రాగి, మట్టి, గాజు, ఫెయెన్స్, మెటాలిక్ లేదా చెక్క వస్తువులు, రాయి, కాంస్య లేదా చెక్క, వైద్య పరికరములు, ఉపకరణాలు, సంగీత వాయిద్యాలు, పుస్తకాలు, పత్రాలు, ఫోటోలు, ఫర్నిచర్, త్రవ్వకాల నుండి తయారు చేసిన మోర్టార్స్, బాకీలు, కుండలు, కుండలు, మానవ అవశేషాలు మొదలైన వస్తువులను ఈ సంగ్రహాలయంలో ప్రదర్శిస్తారు. సంగ్రహాలయంలోని విలువైన వస్తువులలో 5000 సంవత్సరాల పురాతనమైన మెట్సోమోర్ నుండి, గోరిస్ నుండి తీసుకువచ్చిన ఫయల్స్, 5000 సంవత్సరాల పురాతన వృత్తము, ఆర్మేనియాలోని జర్హోవిట్ గ్రామంలో జరిపిన త్రవ్వకాలలో భయటపడ్డ దాని కీళ్ళ వ్యాధి యొక్క రికార్డు ఉన్నాయి.

దీనికి అదనంగా, ఈ సంగ్రహాలయంలో 200 నుండి 100 సంవత్సరాల క్రితం వివిధ దేశాలలో ప్రచురించబడిన వైద్య పుస్తకాలు ఉన్నవి, 1793 లో న్యూ నఖిషేన్లో "ది బ్రీఫ్ మెడికల్ స్కూల్", పీటర్స్ కలాంటారన్ వ్రాసిన "జిమ్మిత్స్ మిఖితీటియున్"లో వ్రాసిన "ది బ్రీఫ్ మెడికల్ స్కూల్" 12 వ శతాబ్దం, 1832 లో వెనిస్ లో ప్రచురించబడిన, ఆర్మేనియా, రష్యా లేదా ఇతర దేశాలలో ఉన్న ప్రసిద్ధ వైద్యులు, ఆటోగ్రాఫ్లు, ఆధారాలు, గమనికలు లేదా వారి రచయితల వ్యక్తిగత ముద్రలు, 19-20 వ శతాబ్దం వైద్యులు, వైద్య విద్యార్థుల చేతివ్రాత పత్రాలు, 100-150 అర్మేనియన్ డయాస్పోరా నుండి అర్మేనియన్ వైద్యులు, వస్తువులు జీవిత చరిత్రలు, యెరేవాన్ స్టేట్ మెడికల్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి మొదటి, వరుస గ్రాడ్యుయేట్లు, ప్రముఖ అర్మేనియన్ వైద్యులు చెందిన ఫోటోగ్రాఫ్లు, పత్రాలు, సమూహ ఛాయాచిత్రాలను ముద్రించిన సంవత్సరాల పాత ఆర్మేనియన్ వైద్య పత్రికలు అర్మేనియన్ వైద్యులు. అంతేకాక, అర్మేనియన్ వైద్యులు చెందిన వస్తువులు, ఫర్నిచర్; సోవియట్ యూనియన్ లేదా ఇతర దేశాలలో, రేడియోలు, టెలివిజన్లు, టెలిఫోన్లు, గడియారాలు, వ్యవసాయం, వంటగది పాత్రలు, మరిన్ని వాటిలో వ్యక్తిగత, గృహ వస్తువులు, ఇల్లు, అల్మారాలు, చెక్క రిఫ్రిజిరేటర్లు, కుర్చీలు, ఛాతీలు, పేటికలు, శిల్పాలు, చిత్రాలు, గ్రామోఫోన్లు కూడా ఇక్కడ ఉన్నాయి.

## చిరునామా
ఈ సంగ్రహాలయం నార్ అరబ్కిర్ జిల్లా వైద్య సెంటర్ లోని ఆరవ అంతస్తులో ఉన్నది.

## చిత్రమాలిక

Medical Museum (9).jpg|
Medical Museum (2).jpg|
Medical Museum (4).jpg|
Medical Museum (5).jpg|
Medical Museum (6).jpg|
Medical Museum (7).jpg|
Medical Museum (8).jpg|
Medical Museum (Private collection of Harutyun MInassian).jpg|
Medical Museum (1).jpg|


## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు

వర్గం:ఆర్మేనియా
వర్గం:ఆర్మేనియా సంగ్రహాలయాలు
ఎరివాంస్కై యుయెజ్డ్

**ఎరివాంస్కై యుయెజ్డ్** (రష్యన్:Эрన్анский уезд; ఆర్మేనియన్:Երևանի գավառ), రష్యాన్ సామ్రాజ్యంలోని కాకసస్ వైస్రాయల్టీ యొక్క ఎర్విన్ గవర్నరేట్ లోని ఒక కౌంటీ. దీనికి పశ్చిమ సరిహద్దులో గవర్నరేట్ ఎఖిమాద్జిన్స్కి, సుర్మింన్స్కి యుజ్జెడ్స్, తూర్పున నవోబాయాజెట్స్కీ యుయిజ్ద్, దక్షిణాన షరూర్-డారలేజ్జ్కి యుయ్జ్ద్, దక్షిణాన పర్షియా సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి. అర్రేట్ ప్రావిన్స్, అర్మేనియా యొక్క కోటాక్ ప్రావిన్స్ లోని దక్షిణ భాగములు, నేటి అజర్బైజాన్ నఖిఖేవన్ యొక్క సదరాక్ జిల్లా, టర్కీలోని ఇగ్డిర్ జిల్లాలోని అరాలిక్ జిల్లా యొక్క అరాస్ కారిడార్ అప్పట్లో ఈ ప్రదేశంలోని భాగాలు. దీని పాలనా కేంద్రం ఎర్విన్ (అర్మేనియా రాజధాని యెరెవాన్).

## భూగోళశాస్త్రం
ఈ ప్రదేశానికి నైరుతి భాగాన యుసిజ్ద్ పర్వత, రాళ్ళు, నైరుతీ భాగంలో మెట్ట ప్రాంతాలు, మైదానాలు ఉన్నాయి. సరిహద్దులో షరార్-దరాలేజ్జ్కి యుయ్జ్ద్, 2,667 అడుగుల (813 మీ) లోతులో ఉన్న అరాస్ నది నైరుతి భాగంలో ఉంది. ఎవివాన్ సముద్ర మట్టానికి 3,200 అడుగులు (980 మీ) ఎత్తులో ఉన్నది, ఇది యుయిజెడ్ యొక్క ఎత్తైన స్థలం. అరాస్లోకి విడుదలయ్యే నదులలో, జంగా, గర్ని-చే,, వేడి-చే, సాధారణంగా వేసవికాలంలో ఎండిపోతాయి, చలికాలంలో క్రియాశీలకంగా మారుతాయి.

## చరిత్ర
1828 వరకు యుసిజ్ద్ యొక్క భూభాగం పర్షియా యొక్క ఎర్విన్ ఖానేట్ లో భాగంగా ఉండేది, కానీ తుర్క్చెక్కై ఒప్పందం ప్రకారం, ఇది రష్యన్ సామ్రాజ్యంతో అనుసంధానించబడింది. దీనిని 1828 నుండి 1840 వరకు అర్మేనియన్ ఒబ్లాంలో భాగంగా నిర్వహించారు. 1844 లో, కాకసస్ వైస్రాయల్టీ తిరిగి స్థాపించబడింది, దీనిలో ఎర్విన్స్కి యుయ్జ్ద్ యొక్క భూభాగం టిఫ్లిస్ గవర్నరేట్లో భాగం అయ్యింది. 1849 లో, ఎరిన్ గవర్నైట్ స్థాపించబడింది, టిఫ్లిస్ గవర్నరేట్ నుండి వేరు చేయబడింది. 1918 లో, యుఎఇజ్ద్ మొదటి ఆర్మేనియాలో భాగంగా మారింది. 1920 లో సోవియట్ పాలన స్థాపించిన తరువాత, యుసిజ్ద్ లోని చాలా భూభాగాలను అర్మేనియన్ ఎస్ఎస్ఆర్ లో భాగం చేశారు, ఎరివాన్ (యెరెవాన్) ను దాని రాజధాని అయ్యింది. యుసిజ్ద్ యొక్క దక్షిణ భాగాలు అజర్బైజాన్ ఎస్.ఎస్.ఆర్ లోని నాఖిఖేవాన్ ఎ.ఎస్.ఎస్.ఆర్ యొక్క ఉత్తర భాగం, యుసిజ్ద్ యొక్క నైరుతి భాగం, అరాస్ కారిడార్, మాస్కో, కార్స్ యొక్క ఒప్పందాల ప్రకారం టర్కీకి ఇచ్చారు.

## జనాభా
1897 నాటికి రష్యన్ ఎంపైర్ జనాభా లెక్కల ప్రకారం 150,797 మంది జనాభా ఉన్నారు, ఇందులో 77,491 మంది టాటార్స్ (ఆధునిక అజర్బైనియన్లు 51.4%), 58,148 అర్మేనియన్లు (38.5%), 8,195 కుర్డ్స్ (5.4%), 3,713 తూర్పు స్లావ్లు రష్యన్లు, ఉక్రైనియన్లు, బెలారస్యులు, 2.4%), 2,288 మంది అసిరియన్లు (1.5%) ఉన్నారు. 12,000 మంది (43.2%) ఆర్మేనియన్లు, 12,359 (42.6%) టాటార్స్, 3,171 (11%) తూర్పు స్లావ్స్ లతో ఇర్విన్ జిల్లా అన్ని జిల్లాలో అత్యధిక జనాభా కలిగి ఉంది. వ్యవసాయ, తోటపని, వైన్ తయారీదారుల జనాభా ఇక్కడ ప్రధానంగా నిమగ్నమైంది. ఎరియన్ గ్యారేటట్లో దాదాపు 50% వైన్ ఎరిన్సాస్కీ యుసిజ్ద్ లో ఉత్పత్తి చేయబడుతుంది. జనాభా గణాంక సమాచారం ప్రకారం, మొత్తం 129,120 పశువులు యుసిజ్ద్ లో ఉన్నవి, అవి గవర్నరేట్ లోని మొత్తం 11% పశువులు.

## మూలాలు

వర్గం:ఆర్మేనియా
బుట్టా రేణుక

**బుట్టా రేణుక** భారత రాజకీయ నాయకురాలు, భారత పార్లమెంటు సభ్యురాలు. ఆమె కర్నూలు లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుండి లోక్‌సభ సభ్యురాలిగా 2014 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికలలో గెలుపొందింది. ఆమె యువజన శ్రామిక రైతు కాంగ్రెస్ పార్టీ అభ్యర్థిగా గెలుపొందింది. ఆమె భర్త బుట్టా నీలకంఠం తెలుగుదేశం పార్టీ నాయకుడు. ఆమె 300కోట్లకంటే ఎక్కువ ఆస్థులు గల ధనికురాలైన పార్లమెంటు సభ్యులలో ఒకరు. అక్టోబరు 2017న ఆమె  తెలుగుదేశం పార్టీ నలో చేరింది.
## మూలాలు

వర్గం:1971 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:వై.యస్.ఆర్. కాంగ్రెస్ పార్టీ రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:పార్టీలు ఫిరాయించిన రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:కర్నూలు జిల్లా మహిళా రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:కర్నూలు జిల్లా నుండి ఎన్నికైన మహిళా లోక్‌సభ సభ్యులు
హబ్సిగూడ

**హబ్సిగూడ, ** తెలంగాణ రాష్ట్రం, మేడ్చల్ మల్కాజిగిరి జిల్లా, ఉప్పల్ మండలానికి చెందిన పట్టణ ప్రాంతం.

## చరిత్ర
ఈ ప్రాంతం ఒకప్పుడు నిజాం రాజు యొక్క పశువుల మైదానంగా ఉండేది. అంతేకాకుండా నిజాం సైన్యంలోని ఆఫ్రికన్ దళాలకు నివాసంగా కూడా ఉంది. ఆఫ్రికాలోని ఇథియోపియాకు పురాతన పేరైన అబిస్సినియా (హబ్బీ) అనే పదం హబ్సిగూడ పేరు మూలపదంగా చరిత్రకారుల అభిప్రాయం.

నిజాంలు అబిస్సినియన్లు బానిసలుగా తీసుకువెళ్ళి, వారిని పశువులకు కాపరిలుగా పనిచేయిస్తారు. కొన్ని దశాబ్దాలుగా ఈ ప్రాంతంలో హబీయిస్ (అబిస్సినియా ప్రజలు) నివసిస్తుండడంవల్ల దీనిని "హబీస్‌గూడా"గా పిలిచేవారు. కాలక్రమేణా హబీస్‌గూడ హబ్సిగూడగా పిలవబడుతుంది.

## ఇతర వివరాలు
కొంతకాలం తరువాత హబ్సిగూడ కబ్జాలకు గురైంది. హైదరాబాద్ 7వ నిజాం ఫత్ జంగ్ మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్ ఆసఫ్ జా VII కాలంలో ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము నిర్మించేందుకు పరిసర జిల్లాల నుండి వచ్చిన తోటల పెంపకందారులు ఈ ప్రాంతంలో ఉండేవారు.

1981 వరకు నాచారం పరిధిలో ఒక చిన్న గ్రామంగా ఉన్న హబ్సిగూడ, ఉప్పల్ కలాన్ మున్సిపాలిటీలో స్వతంత్రమైన గ్రామపంచాయతిగా మారి, ప్రస్తుతం హైదరాబాద్ మెట్రోపాలిటన్ నగరంలో ఒక భాగంగా ఉంది.

## పరిశోధన సంస్థలు
# సెంటర్ ఫర్ సెల్యులార్ అండ్ మాలిక్యులర్ బయాలజీ
# ఇండియన్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ కెమికల్ టెక్నాలజీ
# జాతీయ భూభౌతిక పరిశోధనా సంస్థ
# సెంట్రల్ ఫుడ్ టెక్నాలజీ రీసెర్చ్ ఇన్స్టిట్యూట్ - రిసోర్స్ సెంటర్
# ఇండియన్ స్టాటిస్టికల్ ఇన్స్టిట్యూట్

## రవాణా
హబ్సిగూడ నుండి నగరంలోని అన్ని ప్రాంతాలకు వివిధ వాహనాల రవాణా సదుపాయం ఉంది. ఇక్కడ హబ్సిగూడ మెట్రో స్టేషను కూడా ఉంది.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లా
వర్గం:హైదరాబాదు పరిసర ప్రాంతాలు
కొమరం భీం ప్రాజెక్ట్

**కొమరం భీం ప్రాజెక్ట్** తెలంగాణ రాష్ట్రం లోని ఆదిలాబాద్ జిల్లా ఆసిఫాబాద్‌ మండలం అడ గ్రామం వద్ద నిర్మించిన ప్రాజెక్ట్. హైదరాబాదు విముక్తి కోసం అసఫ్ జహి రాజవాసానికి వ్యతిరేకంగా పోరాడిన ఆదిలాబాద్ జిల్లాకు చెందిన గిరిజనోద్యమ నాయకుడైన కొమురం భీమ్ (అక్టోబర్ 22, 1901 - అక్టోబర్ 27, 1940) పేరును ఈ ప్రాజెక్టుకు పెట్టడం జరిగింది.

## ప్రారంభం
2011, నవంబర్ 19న అప్పటి ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి నల్లారి కిరణ్ కుమార్ రెడ్డి ప్రారంభించాడు.

## ప్రాజెక్టు వివరాలు
ఆదిలాబాదులోని అసిఫాబాద్, వాంకిడి, కాగజ్‌నగర్‌, సిర్పూర్ మండలాలలోని 45,000 ఎకరాలకు సాగునీటిని సరఫరా చేయడానికి ఈ ప్రాజెక్ట్ నిర్మించబడింది.

## నీటిమట్టం
ప్రాజెక్టు పూర్తిస్థాయి నీటిమట్టం 243మీటర్లు కాగా, 2021, జూలై 15 న ప్రాజెక్టులోకి 241.8 మీటర్ల మేర నీరు వచ్చిచేరింది.

## మూలాలు

వర్గం:తెలంగాణ జలాశయాలు
వర్గం:తెలంగాణ ప్రాజెక్టులు
జమ్మూ రాజధాని ఎక్స్‌ప్రెస్

**జమ్మూ రాజధాని ఎక్స్‌ప్రెస్ **జమ్మూ-కాశ్మీర్ రాష్ట్రంలో గల జమ్మూ నుండి న్యూఢిల్లీ రైల్వే స్టేషనుల మద్య నడిచే రాజధాని ఎక్స్‌ప్రెస్ రైలు. 
## చరిత్ర
జమ్మూ రాజధాని ఎక్స్‌ప్రెస్ ను 1994 జూలై 10 న వారాంతపు సర్వీసుగా ప్రారంభించారు.1994 నుండి 2009 వరకు వారాంతపు సర్విసుగానే నడిపినప్పటికి,2009 నుండి దీనిని రోజూ నడపడం ఆరంభించారు.
## ప్రయాణ మార్గం
జమ్మూ రాజధాని ఎక్స్‌ప్రెస్ జమ్మూ నుండి ప్రతిరోజు రాత్రి 07గంటల 40నిమిషాలకు 12426 నెంబరుతో బయలుదేరి మరుసటి రోజు ఉదయం 05గంటలకు న్యూఢిల్లీ రైల్వే స్టేషను చేరుతుంది.ఈ రైలు 577కిలోమీటర్ల దూరాన్ని అధిగమించడానికి 09గంటల 20నిమిషాల కాలం తీసుకుంటుంది.
జమ్మూ రాజధాని ఎక్స్‌ప్రెస్ 12425 నెంబరుతో న్యూఢిల్లీ రైల్వే స్టేషను నుండి రాత్రి 08గంటల 40నిమిషాలకు బయలుదేరి మరుసటి రోజు ఉదయం 05గంటల 45నిమిషాలకు జమ్మూ చేరుతుంది.
జమ్మూ రాజధాని ఎక్స్‌ప్రెస్ జమ్మూ కాశ్మీరు,పంజాబ్,ఢిల్లీ రాష్ట్రాల గుండా ప్రయాణిస్తూ కతువ, పఠాన్ కోట్,లుధియానా జంక్షన్ ల మీదుగా న్యూఢిల్లీ రైల్వే స్టేషను చేరుతుంది.

## కోచ్ల అమరిక
జమ్మూ రాజధాని ఎక్స్‌ప్రెస్ లో 1 మొదటి తరగతి ఎ.సి కోచ్,5 రెండవ తరగతి ఎ.సి కోచ్లూ,11 మూడవ తరగతి ఎ.సి కోచ్లూ,1 పాంట్రీ కార్,2 జనరేటర్ భోగీలతో కలిపి మొత్తం 20 భోగీలుంటాయి.

## సమయ సారిణి
*12425:జమ్మూ రాజధాని ఎక్స్‌ప్రెస్ ( జమ్మూ నుండి న్యూఢిల్లీ రైల్వే స్టేషన్)
:::

## ట్రాక్షన్
జమ్మూ రాజధాని ఎక్స్‌ప్రెస్ ప్రారంభ సమయంలో లుధియానా లోకోషెడ్ అధారిత WDM-3A డీజిల్ లోకోమోటివ్ను ఉపయోగించారు.జమ్మూ-న్యూఢిల్లీ రైల్వే స్టేషను రైలు మార్గం పూర్తిస్థాయి విధ్యుతీకరింపబడడంతో ప్రస్తుతం జమ్మూ రాజధాని ఎక్స్‌ప్రెస్ కు ఘజియాబాద్ లోకోషేడ్ అధారిత WAP-5లేదా WAP-7 లోకోమోటివ్లను ఉపయోగిస్తున్నారు.

## ఇవి కూడా చూడండి
*ముంబై రాజధాని ఎక్స్‌ప్రెస్
*హౌరా రాజధాని ఎక్స్‌ప్రెస్
*అహ్మదాబాద్ స్వర్ణ జయంతి రాజధాని ఎక్స్‌ప్రెస్
*చెన్నై రాజధాని ఎక్స్‌ప్రెస్
*అగస్టు క్రాంతి రాజధాని ఎక్స్‌ప్రెస్
## మూలాలు

## బయటి లింకులు
*
*
*
* http://www.indianrail.gov.in/mail_express_trn_list.html
* http://www.indianrail.gov.in/index.html

వర్గం:ఢిల్లీ రైలు రవాణా
వర్గం:పంజాబ్ రైలు రవాణా
వర్గం:జమ్మూ కాశ్మీరు రైలు రవాణా
వెలగపల్లి వరప్రసాద రావు

**వరప్రసాదరావు వెలగపల్లి** భారతదేశ 16వ లోక్‌సభ పార్లమెంటు సభ్యుడు.2014 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికలులో అతను యువజన శ్రామిక రైతు కాంగ్రెస్ పార్టీ తరపున తిరుపతి లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుండి గెలుపొందాడు.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:చిత్తూరు జిల్లా నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా రాజకీయ నాయకులు
ఆర్‌ఎక్స్ 100

**ఆర్‌ఎక్స్‌ 100**   2018 జూలై 12 న విడుదలైన తెలుగు సినిమా**.** ఈ సినిమా హిందీలో తడప్ పేరుతో రీమేక్ చేశారు.

## కథ
శివ(కార్తికేయ) చిన్నప్పుడే అమ్మానాన్నలను కోల్పోతాడు. డాడి (రాంకీ)నే తనకు సర్వస్వం. డాడికూడా శివను కన్నకొడుకులా చూసుకుంటాడు. ఆ ఊరి సర్పంచు విశ్వనాథం(రావు రమేశ్‌) వద్ద సహాయకుడిగా పనిచేస్తుంటాడు డాడి. విశ్వనాథం సర్పంచు అవ్వడానికి డాడినే మూలకారణం. అయితే ఈ విషయాలన్నీ మర్చిపోయిన విశ్వనాథం డాడికి ఇష్టంలేని పనులు కూడా చేస్తుంటాడు. విశ్వనాథం కూతురు ఇందు(పాయల్‌ రాజ్‌పుత్‌)శివను చూడగానే ఇష్టపడుతుంది. ప్రేమించమని వెంటపడుతుంది. శివను కూడా ఇందును ప్రాణానికి ప్రాణంగా ప్రేమిస్తాడు.

వీరి ప్రేమ విషయం విశ్వనాథానికి తెలుస్తుంది. అప్పటికప్పుడు ఇందును మరొకరికి ఇచ్చి పెళ్లి చేస్తాడు. పెళ్లైన వెంటనే ఇందు అమెరికా వెళ్లిపోతుంది. ఈ షాక్‌ నుంచి శివ ఎలా తేరుకున్నాడు? ఇందు జ్ఞాపకాలు శివను ఎలా వేధించాయి? ఇందు మళ్లీ తిరిగి వచ్చిందా? లేదా? అన్నదే మిగిలిన కథ.

## తారాగణం
* కార్తికేయ గుమ్మకొండ
* పాయల్ రాజ్‌పుత్
* రావు రమేశ్
* రాంకీ
* లక్ష్మణ్ మీసాల

## పాటల జాబితా
* పిల్లా రా , రచన: చైతన్య ప్రసాద్, గానం.అనురాగ్ కులకర్ణి 
*నిప్పై రగిలే, రచన: చైతన్య వర్మ, గానం. రాహుల్ సింప్లీ గుంజ్ 
*అదిరే హృదయం , రచన: చైతన్య ప్రసాద్ గానం.కార్తీక్
*రెప్పల నిండా , రచన: శ్రీమణి, గానం.హరిచరన్ 
*రుదిరం మరిగే, రచన:సిరశ్రీ, గానం. దీప్తి పార్ధసారథి, సాయి చరణ్ 
*మనసుని పట్టి , రచన: శ్రీమణి , గానం.హరిచరన్, ఉమానేహా
*దినకు దినా డా, రచన: చైతన్య వర్మ, గానం. వర్మ.

## సాంకేతికవర్గం
* **రచన, దర్శకత్వం:** అజయ్ భూపతి
* **సంగీతం:** చేతన్ భరద్వాజ్
* **కూర్పు:** కె.ఎల్‌. ప్రవీణ్‌
* **ఛాయాగ్రహణం:**  రామ్ రెడ్డి
* **నిర్మాత:** అశోక్‌రెడ్డి గుమ్మకొండ
* **గానం:** రాహుల్ సిప్లిగంజ్
* బ్యాక్‌గ్రౌండ్ మ్యూజిక్: స్మరణ్

## పురస్కారాలు

### సైమా అవార్డులు
2018 సైమా అవార్డులు

# సైమా ఉత్తమ తొలిచిత్ర నటి (పాయల్ రాజ్ పుత్)
# ఉత్తమ నేపథ్య గాయకుడు (అనురాగ్ కులకర్ణి - పిల్లా రా)

## మూలాలు

## బయటి లంకెలు

* 

వర్గం:2018 తెలుగు సినిమాలు
విజేత (2018 సినిమా)

thumb
విజేత 2018లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా.

## కథ
శ్రీనివాసరావు(మురళీశర్మ) ఓ మంచి తండ్రి. తన ఆశయాలను, కోరికలను, ఇష్టాలను చంపుకొని కుటుంబం కోసం బతుకుతుంటాడు. రామ్‌(కళ్యాణ్ దేవ్) ఇంజినీరింగ్‌ పూర్తి చేసి ఉద్యోగ ప్రయత్నాలు చేస్తుంటాడు. కానీ అత్తెసరు మార్కులతో ఉత్తీర్ణుడవుతాడు. ఉద్యోగం రాదు. శ్రీనివాసరావు స్నేహితుల పిల్లలు మంచి హోదాలో ఉంటారు. కానీ, తన కొడుకు ఎప్పుడు ఎదుగుతాడా? అన్న బెంగతో శ్రీనివాసరావు ఉంటాడు . రామ్‌ మాత్రం బాధ్యతలేవీ పట్టకుండా తిరుగుతుంటాడు. తన వీధిలో ఉన్న జైత్ర(మాళవిక నాయర్‌)ను ఇష్టపడతాడు. అసలు జీవితం పట్ల సీరియస్ గా లేని రామ్‌కు జీవితం విలువ.. నాన్న విలువ.. బాధ్యతల విలువ ఎలా తెలిశాయి? తనలో మార్పు ఎలా వచ్చింది? అనేదే మిగిలిన కథ.

## తారాగణం

* కళ్యాణ్ దేవ్
* మురళీ శర్మ
* మాళవికా నాయర్
* తనికెళ్ళ భరణి
* జయప్రకాశ్ రెడ్డి
* పవిత్రన్
* గుండు సుదర్శన్
* కిరీటి
*వైవా హర్ష
* గాయత్రి భార్గవి

## పాటల జాబితా
*కో కొక్కొరోకో , రచన: రామజోగయ్య శాస్త్రి, గానం.లోకేశ్వర్
*మీ మమ్మీ, రచన: రామజోగయ్య శాస్త్రి, గానం. పృధ్వీ చంద్ర
*మిన్ సారే మిన్ సారే, రచన: రెహమాన్, గానం. కార్తీక్
*సలామ్ సలామ్, రచన: రామజోగయ్య శాస్త్రి, గానం. ఎల్. వి  రేవంత్
*అడుగడుగునా , రచన: రెహమాన్, గానం కాలభైరవ
*ఆకాశాన్ని తాకే, రచన: రెహమాన్, గానం. అనురాగ్ కులకర్ణి

## సాంకేతికవర్గం
**సంగీతం:** హర్షవర్ధన్ రామేశ్వర్ 

**కూర్పు:** కార్తీక శ్రీనివాస్

**ఛాయాగ్రహణం:** కె.కె.సెంథిల్ కుమార్

**నిర్మాత:** రజని కొర్రపాటి

**రచన, దర్శకత్వం:** రాకేష్‌ శశి

## పురస్కారాలు

### సైమా అవార్డులు
2018 సైమా అవార్డులు

# సైమా ఉత్తమ తొలిచిత్ర నటుడు (కళ్యాణ్ దేవ్)

## మూలాలు

## బయటి లంకెలు
https://www.youtube.com/watch?v=SIj5qGyEnDs యూట్యూబ్ లో విజేత ప్రచార చిత్రం
వర్గం:2018 తెలుగు సినిమాలు
వినోద్ (నటుడు)

**వినోద్** తెలుగు చలనచిత్ర నటుడు. 1980వ సంవత్సరంలో విడుదైన కీర్తి కాంత కనకం సినిమాతో సినీరంగప్రవేశం చేసిన వినోద్, మూడు వందలకు పైగా చిత్రాల్లో నటించాడు.

## జననం
వినోద్ గుంటూరు జిల్లా, తెనాలిలో జన్మించాడు.

## సినిమారంగం
వినోద్‌ 1980లో సినీమారంగంలోకి ప్రవేశించాడు. కీర్తి కాంత కనకం సినిమాలో తొలిసారిగా నటించిన వినోద్, దాదాపు మూడు వందలకు పైగా చిత్రాలు (రెండు హిందీ సినిమాలు, 28 తమిళ సినిమాలు) తోపాటూ అనేక టీవీ ధారవాహికల్లో కూడా నటించాడు.

### నటించిన సినిమాలు
# నల్లత్రాచు (1987)
# లారీ డ్రైవర్ (1990)
# ఆయుధం (1990)
# చంటి (1991)
# చిట్టెమ్మ మొగుడు (1992)
# అసాధ్యులు (1992)
# భైరవద్వీపం (1994)
# సాంబయ్య (1999)
# డార్లింగ్ డార్లింగ్ (2001)
# ఇంద్ర (2002)
# 24 గంటలు (2004)
# నేనుసైతం (2004)
# శంఖారావం (2004)
# నరసింహనాయుడు (2001)

## మరణం
వినోద్ 2018, జూలై 14 శ‌నివారం తెల్ల‌వారుజామున 2 గంట‌ల‌కు బ్రెయిన్ స్ట్రోక్‌తో హైదరాబాదు లో మరణించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:2018 మరణాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు
వర్గం:తెలుగువారు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా సినిమా నటులు
కన్నుల్లో నీ రూపమే

***కన్నుల్లో నీ రూపమే***  2018 జూన్ 29 న విడుదలైన తెలుగు సినిమా.

## కథ
స‌న్నీ (నందు) స‌ర‌దాగా గ‌డిపే ఓ కుర్రాడు. బ‌స్టాప్‌లో సృష్టి (తేజస్విని ప్ర‌కాష్‌)ని చూసి ప్రేమ‌లో ప‌డ‌తాడు. అత‌నిపై తేజ‌స్వినికి కూడా ప్రేమ ఉన్నా తొంద‌ర‌గా బ‌య‌ట పెట్ట‌దు. కొన్నాళ్ల త‌ర్వాత ఎట్ట‌కేల‌కు స‌న్నీని ప్రేమిస్తున్నాన‌ని చెబుతుంది. అయితే అప్ప‌టికీ త‌మ ప్రేమ‌ని తన సోద‌రుడు ఒప్పుకుంటాడో లేదో అనే భ‌యం ఆమెని వెంటాడుతుంటుంది. తమ స్నేహితుల వివాహాలైన నాలుగు రోజుల్లోనే తామూ పెళ్లి చేసుకోవాలని నిర్ణయించుకుంటారు సన్నీ, సృష్టి. ఇంత‌లో సన్నీ త‌న జీవితంలో జ‌రిగిన ఓ సంఘ‌ట‌న‌ని సృష్టితో చెబుతాడు. ఇంత‌కీ సన్నీ జీవితంలో జ‌రిగిన ఆ సంఘ‌ట‌న ఏంటి? సృష్టితో అత‌ని పెళ్లి జ‌రిగిందా? లేదా? వీళ్ల పెళ్లికి ఎలాంటి అడ్డంకులు ఎదుర‌య్యాయి? త‌దిత‌ర విషయాలు మిగిలిన కథలో భాగం
## తారాగణం

* నందు
* తేజస్విని ప్రకాష్
* పోసాని కృష్ణ మురళి
* బలిరెడ్డి పృథ్వీరాజ్
* ఫిష్ వెంకట్
* చలాకీ చంటి
* కారుణ్య చౌదరి

## సాంకేతికవర్గం

* సంగీతం : సాకేత్ కోమండురి
* ఛాయాగ్ర‌హ‌ణం: ఎన్‌.బి. విశ్వకాంత్ , సుభాష్ దొంతి
* సమర్పణ: రాజమౌళి .ఇ 
* నిర్మాత: భాస్కర్ భాసాని 
* ర‌చ‌న‌, దర్శకత్వం: బిక్స్ ఇరుసడ్ల‌

## మూలాలు

## బయటి లంకెలు

* https://www.youtube.com/watch?v=RfFUnxa0WQE యూట్యూబ్ లో చిత్ర ప్రచార చిత్రం

వర్గం:2018 తెలుగు సినిమాలు
సమ్మోహనం

thumb|సినిమా పోస్టర్
**సమ్మోహనం** 2018 జూన్ 15 న విడుదలైన తెలుగు సినిమా.ఈ చిత్రానికి కథ, దర్శకుడు ఇంద్రగంటి మోహన కృష్ణ. ఇందులో సుధీర్ బాబు, అదితి రావు హైదరి, ముఖ్య పాత్రలు పోషించారు.

## కథ
విజ‌య్‌కుమార్ (పోసాని సుధీర్ బాబు) ఓ చిత్రకారుడు. బాల సాహిత్య కళాకారుడిగా త‌న ప్ర‌తిభ‌ని నిరూపించుకొనే  ప్ర‌య‌త్నంలో ఉంటాడు. త‌న క‌ళ పిల్ల‌ల ఊహాశ‌క్తిని పెంచుతుంద‌ని న‌మ్ముతుంటాడు. సినిమాలంటే ఇష్టం ఉండదు. కానీ, ఆయ‌న తండ్రి (విజయ నరేష్)కి మాత్రం సినిమాలంటే పిచ్చి ప్రేమ‌. ఎప్ప‌టికైనా త‌న‌ని తాను తెర‌పై చూసుకోవాల‌ని త‌ప‌న ప‌డుతుంటాడు. ఇంత‌లోనే వాళ్ల ఇంటిని **కుమ్మేస్తా** చిత్ర‌బృందం చిత్రీకరణ కోస‌మ‌ని ఇస్తాడు. ఆ చిత్ర బృందం ఆయనకు ఓ పాత్ర ఆశ చూపిస్తారు. ఆ సినిమాలో క‌థానాయిక స‌మీరా రాథోడ్ (అదితి రావు హైదరి). ఉత్త‌రాది నుంచి వ‌చ్చిన ఆమెతో విజ‌య్‌కి స్నేహం ఏర్ప‌డుతుంది. సినిమాలోని తెలుగు సంభాష‌ణ‌ల్ని విజ‌య్‌ ద్వారా నేర్చుకుంటుంది స‌మీర‌. ఈ క్ర‌మంలోనే విజ‌య్, స‌మీర ప్రేమ‌లో ప‌డ‌తాడు. మనాలి లో చిత్రీక‌ర‌ణ‌లో ఉన్న స‌మీర ద‌గ్గ‌రికి వెళ్లి త‌న ప్రేమ విష‌యాన్ని చెబుతాడు. కానీ ఆమె తన మీద ఎలాంటి అభిప్రాయం లేదని చెబుతుంది. నిరాశతో ఇంటికి వచ్చేస్తాడు విజయ్. కుమ్మేస్తా చిత్రం విజయవంతం అవుతుంది. కానీ అందులో విజయ్ తండ్రి నటించిన సన్నివేశాలు ఉండవు.

## తారాగణం
* విజయ్ గా పోసాని సుధీర్ బాబు
* సమీరా రాథోడ్ గా అదితి రావు హైదరి
* విజయ నరేష్
* తనికెళ్ళ భరణి
* కాదంబరి కిరణ్
* హరితేజ
* పవిత్ర లోకేష్
* రాహుల్ రామకృష్ణ
* కేదార్ శంకర్
* శిర్ శర్మ

## పాటల జాబితా
* ఊహలు ఊరేగే , రచన: సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి గానం.హరిచరన్, కీర్తన
*మనసైనదేదో , రచన: ఇంద్రగంటి శ్రీకాంత శర్మ, వివేక్ సాగర్
*ఓ చెలీ తారా, రచన: రామజోగయ్య శాస్త్రి, గానం. హరిచరన్
*కనులలో తడిగా , రచన: రామజోగయ్య శాస్త్రి , గానం.చైత్ర అంబడిపూడి .

## సాంకేతికవర్గం
* ఛాయాగ్ర‌హ‌ణం: పి.జి. వింద
* సంగీతం: వివేక్ సాగ‌ర్‌
* కళ: య‌స్‌. ర‌వీంద‌ర్‌
* కూర్పు: మార్తాండ్ కె. వెంకటేష్
* సాహిత్యం - సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి , రామజోగయ్య శాస్త్రి 
* నిర్మాత - శివలెంక కృష్ణప్రసాద్
* రచన - దర్శకత్వం - ఇంద్రగంటి మోహన కృష్ణ
* నిర్మాణ సంస్థ - శ్రీదేవి మూవీస్

## మూలాలు

## బయటి లంకెలు

వర్గం:2018 తెలుగు సినిమాలు
బరా ఇమాంబారా

బరా ఇమాంబారా (ఆంగ్లం: Bara Imambara) లక్నో లో ఉన్న ఒకానొక ఇమాంబారా. దీనిని 1784లో అవధ్ నవాబు అయిన అసఫ్-ఉద్-దౌలా నిర్మించారు. దీనినే అసాఫీ ఇమాంబారా అని కూడా అంటారు. లక్నోలో ఉన్న పర్యాటక ఆకర్షణలలో ఇది కూడా ఒకటి.

## కూర్పు
బరా ఇమాంబారా పరిసరాలలో ఒక పెద్ద అస్ఫీ మాసీదు, ఒక బౌలి (పారే నీటిని నిల్వ ఉంచే ఒక బావి) కలవు. ఇమాంబారా లోపల ఒక పద్మవ్యూహం ఉన్నది. ఇమాంబారా పై అంతస్తును చేరటానికి 1024 దారులు ఉన్ననూ, తిరిగి క్రిందకు వచ్చేందుకు ఒకే దారు ఉన్నదని అంటారు. 

1785లో ఏర్పడ్డ తీవ్ర కరువు వలన అక్కడి ప్రజలకు భృతి కల్పించేందుకు అసఫ్-ఉద్-దౌలా బరా ఇమాంబారాను కట్టించాడు. దీని నిర్మాణం 1791 వరకు సాగింది. నిర్మాణానికి పది లక్షల వరకు ఖర్చు అయ్యింది.

## నిర్మాణ శైలి
బరా ఇమాంబారా నిర్మాణ శైలి, వాస్తు పరిణతి పొందిన మొఘల్ శైలికి నిదర్శనం. 

దీనిని నిర్మించటానికి జరిగిన పోటీలో ఢిల్లీకి చెందిన కిఫాయత్ ఉల్లా అనే నిర్మాత గెలుపొందాడు.

ఈ భవనం నుండి దగ్గరే ఉన్న గోమతి నదికి, ఫైజాబాద్ కు, అలహాబాద్, ఆగ్రా, ఢిల్లీలకు స్వరంగ మార్గాలు ఉన్నాయి.

## మూలాలు

వర్గం:లక్నో
ఇమాంబారా

ఇమాంబారా షియా ముస్లింలు ముహర్రం జ్ఙాపకార్థ సమావేశ స్థలంగా ఉపయోగించబడే భవనం. దీనినే అషుర్ఖానా అని కూడా వ్యవహరిస్తారు. హుస్సేనియా అని కూడా అంటారు. హుస్సేనియా, మసీదు కంటే విభిన్నంగా ఉంటుంది. ఈ పేరు పన్నెండు ఇమామ్‌లలో మూడవవాడు, ఇస్లామిక్ ప్రవక్త ముహమ్మద్కు మనవడూ అయిన హుస్సేన్ ఇబ్న్ అలీ నుండి వచ్చింది. 680 అక్టోబరు 10 న మొహమ్మద్ ప్రవక్త మనవడు, షియాల ఇమాం అయిన హుసేన్ ఇబ్న్ ఆలీని ఇరాక్లో జరిగిన కర్బాలా యుద్ధంలో ఉమయ్యద్ క్యాలిఫ్ సంహరించాడు. అతడి బలిదానాన్ని షియాలు ప్రతి సంవత్సరం ముహర్రం నెల 10 వ రోజైన అషూరా నాడు జరుపుకుంటారు.  హుస్సేనియాలలో అషూరాతో సంబంధం లేని ఇతర వేడుకలు కూడా ఉన్నాయి.  జుమువా (శుక్రవారం సమ్మేళన ప్రార్థన) ఉండకపోవచ్చు కూడా.

దక్షిణ ఆసియాలో హుస్సేనియాను *ఇమాంబారా, అషూర్‌ఖానా* అని అంటారు. ఆఫ్ఘనిస్తాన్ లోను, మధ్య ఆసియా లోనూ దీనిని *తక్యాఖానా* అని పిలుస్తారు. బహ్రెయిన్, యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్, లలో మాతం అంటారు.

## చరిత్ర
[alt=|thumb|190x190px|[లక్నో|లక్నోలో ఒక పెద్ద హుస్సేనియా]]
ఇరాన్లో సఫావిడ్ పాలించిన కాలం నుండి, షియాలు మతపరమైన సంతాప వేడుకలను నిర్వహించేందుకు నడవాలు, పైకప్పు గల ప్రదేశాలు మాత్రమే కాకుండా హోసెనియాలు, తకియేలు కూడా వాడేవారు.  హోస్సేనియాకు వివిధ పరిమాణాలలో కొన్ని గదులు, ఆర్కేడ్‌లూ ఉండేవి. వీధులలోను, సందుల్లోను అషూరా దగ్గరపడిన రోజులలో, ప్రజలు గోడలకూ, పైకప్పులకూ నల్ల రంగు వేసి, రంగురంగుల లైట్లతో వాటిని ప్రకాశవంతం చేసేవారు.

## కొన్ని ముఖ్యమైన ఇమాంబారాలు

* ఇరాన్‌లోని జంజన్‌లో ఉన్న హోస్సేనిహ్ అజామ్ జంజన్ మసీదు
* లక్నోలో ఉన్న బారా ఇమాంబారా
* లక్నోలో చోటా ఇమాంబారా
* హుగ్లీ ఇమాంబారా, హుగ్లీ (WB) లో
* నిజామత్ ఇమాంబర, ముర్షిదాబాద్‌లో
* హైదరాబాద్‌లోని బాద్‌షాహి అశుర్‌ఖానా
* ఇరాన్‌లోని టెహ్రాన్‌లో ఉన్న హోస్సేనియే ఎర్షాద్
* హుస్సేని ఇమాంబర అసిమ్ రాజా అబ్ది, 100/46 లో, కల్నల్ గంజ్ కాన్పూర్,
* లక్నోలో ఇమాంబారా ఘుఫ్రాన్ మాబ్
* కరారి అలహాబాద్‌లోని ఇమాంబర్‌గా మిర్ విలాయత్ హుస్సేన్

## ఇవి కూడా చూడండి
* హుసైన్ ఇబ్న్ అలీ
* మొహర్రం

## మూలాలు

వర్గం:షియా ఇస్లాం
జంబలకిడిపంబ (2018 సినిమా)

జంబ లకిడి పంబ 2018 జూన్ 22న విడుదలైన తెలుగు హాస్య సినిమా.

## కథ
సాఫ్ట్‌వేర్‌ ఇంజినీర్ వరుణ్‌, ఫ్యాషన్‌ డిజైనర్‌ పల్లవి(శ్రీనివాస రెడ్డి, సిద్ధి ఇద్నానీ) ప్రేమించుకుని పెళ్లి చేసుకుంటారు. ఏడాదిలోపే ఇద్దరి మధ్య మనస్పర్ధలు వస్తాయి. దాంతో విడిపోవాలనుకుంటారు. ఇలాంటి జంటలకు విడాకులు ఇప్పించడమే పనిగా పెట్టుకున్న న్యాయవాది హరిశ్చంద్ర ప్రసాద్‌(పోసాని కృష్ణ మురళి)ని సంప్రదిస్తారు. వరుణ్‌, పల్లవిలను విడగొడితే వంద జంటలకు విడాకులు ఇప్పించిన న్యాయవాదిగా గిన్నిస్‌ రికార్డుల్లోకి ఎక్కుతానని  హరిశ్చంద్ర ప్రసాద్‌ సంబరపడుతుంటాడు. ఇంతలో హరిశ్చంద్ర ప్రసాద్‌ తన భార్యతో కలిసి గోవా యాత్రకి  వెళ్తాడు. మార్గమధ్యలో జరిగిన ప్రమాదంలో ఇద్దరూ చనిపోతారు. పైకి వెళ్లాక దేవుడు హరిశ్చంద్రను రానివ్వడు. ఇదేంటని హరిశ్చంద్ర దేవుడిని అడిగితే.. *నువ్వు విడగొట్టాలనుకున్న వందో జంటను కలిపితేనే నీ భార్య వద్దకు నిన్ను పంపుతాను* అని చెప్తాడు. అప్పుడు ఆత్మ రూపంలో కిందకి దిగివచ్చిన హరిశ్చంద్ర ప్రసాద్..‌ వరుణ్‌, పల్లవిలను కలపడానికి ఎన్ని పాట్లు పడ్డాడు? అనేవి మిగిలిన కథలో భాగం.
thumb|పోసాని కృష్ణ మురళి

## తారాగణం
* శ్రీనివాస రెడ్డి
* సిద్ధి ఇద్నాని
* పోసాని కృష్ణ మురళి
* వెన్నెల కిశోర్
* సత్యం రాజేష్
* ధన్‌రాజ్
* షకలక శంకర్
* హరితేజ
* రాజ్యలక్ష్మి (నటి)
* గుండు సుదర్శన్
* మధు మణి
* సన

## సాంకేతికవర్గం

* సంగీతం: గోపీ సుందర్
* ఛాయాగ్ర‌హ‌ణం: స‌తీశ్ ముత్యాల‌
* క‌ళ‌: రాజీవ్ నాయ‌ర్‌ 
* నిర్మాణం: ర‌వి, జోజో జోస్‌, శ్రీనివాస్‌రెడ్డి.ఎన్
* ర‌చ‌న‌, ద‌ర్శ‌క‌త్వం: జె.బి. ముర‌ళీకృష్ణ (మ‌ను)
* నిర్మాణ సంస్థ‌: శివ‌మ్ సెల్యూలాయిడ్స్, మెయిన్‌లైన్ ప్రొడ‌క్ష‌న్స్

## మూలాలు

## బయటి లంకెలు

వర్గం:2018 తెలుగు సినిమాలు
కిలికియా ఎఫ్.సి

**కిలికియా ఫూట్బాల్ క్లబ్**, రాజధాని యెరెవాన్ లో విరమించిన ఒక అర్మేనియన్ ఫుట్బాల్ క్లబ్. (**Kilikia Futbolayin Akumb**)

## చరిత్ర

### ప్రారంభం
కిలికియా ఎఫ్.సి. 1992 లో స్థాపించబడింది, ఇది మొట్టమొదటి స్వతంత్ర అర్మేనియన్ ఛాంపియన్షిప్ లో పాల్గొన్నది. 1992 లో, వారు పట్టికలో 12 వ స్థానాన్ని ఆక్రమించి, 1993 ఆర్ర్మేనియన్ ప్రీమియర్ లీగ్ లో ఆడటానికి అనుమతించారు. 1993 ప్రారంభంలో, క్లబ్ ఆర్థికంగా పోరాడుతున్న ఎఫ్.సి. మాలియాటితో విలీనమైంది. ఈ బృందం అర్మేనియన్ ఫస్ట్ లీగ్ కు జట్టును బహిష్కరించినందున ఒక్క సంవత్సరం మాత్రమే కొనసాగింది. 1994 ప్రారంభంలో రెండు క్లబ్ లు విడిపోయాయి, రద్దు చేయబడ్డాయి.

### 1997 లో పునరుద్ధరణ
కిలికియా ఎఫ్.సి. 1997 లో పునఃప్రారంభమయింది,  కానీ 1999 వరకు లీగ్ లో పాల్గొనలేదు. 1999 లో, కిలికియా ఎఫ్.సి. ప్రీమియర్ లీగ్ లో ఆర్ధికంగా పోరాడుతున్న క్లబ్ ప్యునిక్ యెరెవాన్ స్థానంలో చేరింది. 2001 లో కిలికియా ఎఫ్.సి. ప్రవేశ రుసుము చెల్లించటానికి నిరాకరించిన తరువాత అర్మేనియన్ ప్రీమియర్ లీగ్ నుండి బహిష్కరించబడింది. వారిని మరలా 2003 లో ప్రమోట్ చేశారు, అప్పటి నుండి ప్రీమియర్ లీగ్ లో ఆరవ, ఐదవ స్థానాలలో నిలిచింది, 2005 లో ఇంటర్టోటో కప్ లో ప్రవేశించడం ద్వారా ఐదో స్థానంలో నిలిచింది. క్లబ్ ఇతర స్థానిక క్లబ్బులతో కలిసి కొనసాగడానికి ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నది, ఇది యువ స్థానిక ఆటగాళ్ళను మాత్రమే నిర్వహించింది.

### తరువాత సంవత్సరాలు , రద్దుచేయిట
2011 లో, క్లబ్ మేనేజ్మెంట్ కిలికియా ఎఫ్.సి. 2011 జాతీయ ఛాంపియన్షిప్ లో, జనవరి 16 కి తగిన సహాయాన్ని చేకూరుస్తుంది. కానీ నిర్ధిష్ట కాలంలో నిర్ధారణ, చెల్లింపు చేయలేదు. జనవరి 26 న అర్మేనియా ఫుట్బాల్ ఫెడరేషన్ లో ఒక అధికారిక లేఖను పంపింది, ఆ లేఖలో ఈ జట్టు రద్దు చేయబడిందన్న సమాచారం ఉంది. అందువలనే ఆర్థిక సమస్యల కారణంగా 2011 లో ఆర్మేనియా ఛాంపియన్షిప్ లో పాల్గొనలేక పోయింది. జనవరి 31 న ఎఫ్.ఎఫ్.ఏ అధికారికంగా తన ఆధ్వర్యంలోని అన్ని ఫుట్బాల్ టోర్నమెంట్ల నుండి "కిలికియా"ని మినహాయించాలని నిర్ణయించుకుంది. అందువలన, ఈ క్లబ్ రద్దయింది.

## విజయాలు
**ఆర్మేనియన్ కప్పు**

* దస్త్రం:Cup_Finalist.png ద్వితియ విజేత (1) &nbsp;– 2005

## కిలికియా ఎఫ్.సి. యూరోపియన్ కప్పు
*డిసెంబర్ 2008 నాటికి.*

* హోం ఫలితాలు బోల్డ్లో గుర్తించబడ్డాయి

## మూలాలు

## బాహ్య లెంకులు

* Kilikia at FFA.AM
* Kilikia at UEFA.COM

*With the website UEFA*
Appearances in UEFA Champions League: 1 (In the article about the team&nbsp;– information not available)
Appearances in UEFA Europa League: 1 (In the article about the team&nbsp;– information not available)
Appearances in UEFA Intertoto Cup: 1

* Kilikia at EUFO.DE 
* Kilikia at Weltfussball.de

వర్గం:ఆర్మేనియా క్రీడా ప్రాంగణాలు
యెరెవాన్ మేయరు

**యెరెవాన్ మేయర్** (అర్మేనియన్) యెరెవాన్ గవర్నుమెంటు యొక్క ఎగ్జిక్యూటివ్ బ్రాంచ్.

## మేయర్ల జాబితా

## మూలాలు

* List and photographs of mayors on the Yerevan official website

వర్గం:ఆర్మేనియా
వర్గం:జాబితాలు
1833 నాటి చార్టర్ చట్టం

*<small>ఈ వ్యాసంతో సరిపోలే మరో వ్యాసం [[1833 వ సంవత్సరపు బ్రిటిష్ ఇండియా రాజ్యాంగ చట్టము]]</small>*1833 చార్టర్ చట్టం అనేది బ్రిటిష్ ఇండియాలో కేంద్రీకృత ప్రక్రియలో చివరి దశ. దీన్ని సెయింట్ హెలెనా చట్టం అని, భారత ప్రభుత్వ 1833 నాటి చట్టం అనీ, 1833వ సంవత్సరపు బ్రిటిష్ ఇండియా రాజ్యాంగ చట్టం అనీ కూడా అంటారు. 

## చట్టం లక్షణాలు
# గవర్నర్ జనరల్ ఆఫ్ బెంగాల్ ను గవర్నల్ జనరల్ ఆఫ్ ఇండియాగా ఇది ప్రకటించింది. అతనికి సివిల్, మిలిటరీ అధికారాలను విధిగా చేసింది. లార్డ్ విల్లియం బెంటిక్ మొట్టమొదటి గవర్నర్ జనరల్ ఆఫ్ ఇండియాగా నియమితుడయ్యాడు.
# బొంబాయి, మద్రాసు గవర్నర్ల శాసానాధికారాలను లాగేసింది. మొట్తమొదటి సారిగా గవర్నరు జనరలు ప్రభుత్వాన్ని భారత ప్రభుత్వం అన్నారు. యావత్తు బ్రిటిషు ఇండియా లోని శాసనాధికాఅరాల్ను గవర్నరు జనరలు, అతడి కార్యనిర్వాహక మండలికి అప్పజెప్పారు.
# బ్రిటిషు ఈస్టిండియా కంపెనీ వ్యాపార కార్యకలాపాలు ముగిసాయి. అది పూర్తి పరిపాలక సంస్థగా మారింది. మరీ ముఖ్యంగా చైనా తోటి, దూర ప్రచ్యం తోటీ దాని వ్యాపార గుత్తాధిపత్యానికి తెరపడింది. 
# ప్రభుత్వాధికారుల ఎంపికకు పోటీ వ్యవస్థను ఏర్పరచింది. అయితే డైరెక్టర్లు దీన్ని వ్యతిరేకించడంతో దీన్ని పక్కనపెట్టారు. కంపెనీ అధికారుల నియామకం కంపెనీయే చెయ్యడం కొనసాగించింది
# సెయింట్ హెలీనాపై నియంత్రణ కంపెనీ నుండి రాజుకు బదలాయించింది.
భారత ప్రభుత్వ చట్టం-1915 వచ్చినపుడు పైవాటిలో చివరి నిబంధన తప్ప మిగతావన్నీ రద్దయ్యాయి.

## మూలాలు

వర్గం:భారతదేశపు చట్టాలు
యెరివాన్ గవర్నరేట్

**యెరివాన్ గవర్నరేట్** (రష్యన్ భాష: Эриванская губернія (Erivan Governorate) ) రష్యా సామ్రాజ్యం యొక్క కాకసస్ వైస్రాయల్టీలోని గుబెర్నియాలలో ఒకటి, ఇది ఇర్వన్ (ఇప్పటి యరెవాన్) లో ఉంది. ఇది 27,830 చదరపు కిలోమీటర్ల వైశాల్యంలో ఉంది. ఇది దాదాపుగా మధ్య అర్మేనియా, టర్కీ ఇగ్డిర్ ప్రావిన్స్, అజర్బైజాన్ యొక్క నాఖిఖేవన్ ఎక్స్క్లేవ్ వంటి వాటికి దగ్గరగా ఉండేది. 19 వ శతాబ్దం చివర్లో, దీనికి ఉత్తరాన టిఫ్లిస్ గవర్నేట్, తూర్పున ఎలిసబెత్పోల్ గవర్నైట్, పశ్చిమాన కర్స్ ఒబ్లాస్ట్, దక్షిణాన పర్షియా, ఒట్టోమన్ సామ్రాజ్యం సరిహద్దులుగా ఉంది.

1828 లో, ఎరివాన్, నాఖిఖెవాన్ యొక్క కనానులు టర్కీచెయ్ యొక్క ఒప్పందం ప్రకారం పర్షియా నుండి రష్యన్ సామ్రాజ్యంతో అనుసంధానించబడ్డాయి. అవి అర్మేనియన్ ఒబ్లాస్ట్ అనే ఏకైక పాలనా విభాగంలో చేర్చబడ్డారు. 1850 లో ఇది ఓబ్లాస్ట్ గవర్నరేట్ గా పునర్వ్యవస్థీకరించబడింది, 1872 నాటికి, ఇది ఏడు యుజిడ్లను కలిగి ఉంది. లూసియానా జోసెఫ్ జెరోం నెపోలియన్ (1864-1932), నెపోలియన్ I యొక్క మునిమనవళ్ళు 1905 లో అర్మేనియన్-టాటర్ ఘర్షణల తరువాత గవర్నర్ గా నియమితుడయ్యాడు, .

## పరిపాలనా విభాగం
ఎరివాన్ గవర్నరేటు ఉన్నాయి క్రింది యుయెజ్డ్ లు ఉన్నాయి:

## జనాభా లెక్కలు
1897 నాటి రష్యా జనాభా గణాంకాల ప్రకారం, ఎర్విన్ గవర్నరేట్లో 829,556 మంది పౌరులు నివసిస్తున్నారు. గవర్నరేట్ జనాభాలో 56% అర్మేనియన్లు, 37.5% తాటార్స్ (ఆధునిక అజర్బైనియన్లు) నివసిస్తున్నారు. అజర్బైనీ, నఖిఖేవన్, షరూర్-దరాలాగ్యోజ్, సుర్మాళి జిల్లాల్లో అజర్బజానీయులు మెజారిటీలో ఉన్నారు; మిగిలిన మూడు చోట్ల యుయెజ్డ్ లు ప్రధానంగా ఉన్నారు. ఇతర జాతి మైనార్టీలలో కుర్దులు (5.9%), రష్యన్లు (2.1%), అలాగే చిన్న సంఖ్యలో అసిరియన్లు, గ్రీకులు, జార్జియన్లు, యూదులు, పోల్స్, జిప్సీలు ఉన్నారు.

### 1897 లో జాతి సమూహాలు
1897 రష్యన్ జనాభా లెక్కల ప్రకారం ఎరివాన్ గవర్నైట్ లో క్రింది జాతి సమూహాలు ఉన్నాయి.

## గవర్నర్లు
ఎరివాన్ గవర్నరేటులోని గవర్నర్ల జాబితా.

* 1849 - 1859 **ఇవాన్ నజరోవ్**
* 1860 - 1862 **మిఖైల్ అస్తఫేవ్**
* 1862 - 1863 **నికొలాయ్ కొల్యుబాకిన్**
* 1863 - 1865 **అలెక్సేయ్ ఖరితోనోవ్**
* 1869 - 1873 **నొఖోలాయ్ కర్మాలిన్**
* 1873 - 1880 **మిఖైల్ రొస్లావ్లెవ్**
* 1880 మార్చి 22 - 1890 డిసెంబరు 22 **మిఖైల్ షలికోవ్**
* ఫిబ్రవరీ 2, 1891 - 1895 నవంబరు 16 **అలెక్జాండర్ ఫ్రెసే**
* ఫిబ్రవరీ 20, 1896 - 1916 **వ్లాడిమిర్ టియసెంహౌషెన్**
* 1905 **లూయిస్ జోసఫ్ జేరోమ్ నేపోలియన్**
* 1905 - 1906 **మాకుద్ అలిఖానోవ్-అవర్స్కి**
* 1916 - 1917 **అర్కదీ స్ట్రెల్బిస్కీ**
* 1917 మార్చి 14 - నవంబరు 1917 **వి.ఎ. ఖర్లమోవ్**
* నవంబరు 1917 **అవేతిస్ అగర్యాన్**
* 1917-1917 **సొక్రాత్ త్యురోస్యాన్**

## మూలాలు

## మరింత చదవడానికి

*
మొలంగూర్ కోట

**మొలంగూర్ కోట ** తెలంగాణ రాష్ట్రం, కరీంనగర్ జిల్లా, శంకరపట్నం మండలంలోని మొలంగూర్ గ్రామంలో ఉన్న కోట. కాకతీయుల కాలంలో నిర్మించిన ఈ కోట గుట్ట కింద మొహర్రం రోజున జాతర జరుగుతుంది.

## చరిత్ర - నిర్మాణం
13వ శతాబ్దంలో కాకతీయ రాజు ప్రతాపరుద్రుడు యొక్క సైన్యధికారి అలిగిరి మహరాజ్‌ అనే సంస్థానదీశుడు ఈ గుట్టను తన ఖిల్లాగా చేసుకొని ఇక్కడినుండే ఓరుగల్లును పరిపాలించేవాడని గ్రామస్తులు చెబుతారు. సుబేదార్‌ అనే వ్యక్తి గుట్టపై కోట నిర్మించాడని, గుట్ట కింద ఉన్న దూదుబావి నుంచి హైదరాబాదులో ఉన్న నిజాంకు గుర్రాలపై నీటిని తీసుకెళ్లేవారని చరిత్రకారుల అభిప్రాయం. కింద ఉన్న కోట నుండి గుర్రాలపై గుట్టపైకి వెళ్లడానికి వీలుగా రాతిబాటను కూడా నిర్మించారు.

## ఇతర విశేషాలు - పర్యాటక కేంద్రంగా గుర్తింపు.
ప్రాచీనకాలంనాటి నిర్మాణ నైపణ్యంతో ఈ కోటను అద్భుతంగా నిర్మించారు. ఇక్కడ దూద్ బావి, పురాతన శివాలయం, సెయింట్ మలాంగ్ షా వాలి సమాధి ఉంది. దూద్ బావిలో ఉన్న పాలవంటి నీటికి గొప్ప ఔషధ విలువలు ఉండి అనేక వ్యాధులను నయం చేసేవని, మలంగ్ షా వాలి యొక్క సమాధి కారణంగా దీనికి మోలాంగూర్ పేరు వచ్చిందని చెబుతారు.

 మొలంగూర్ ఖిల్లాను గ్రానైట్ మయం చేయాలని కొంతమంది వ్యాపారులు టెండర్లు కోరగా ఆ టెండర్లను రద్దు చేయాలని, ఖిల్లాను పర్యటక కేంద్రంగా గుర్తించాలని ఆ గ్రామానికి చెందిన బీసీ జాతీయ నాయకులు జక్కని సంజయ్ కుమార్ అనేకమార్లు కేంద్ర ప్రభుత్వ దృష్టికి తీసుకెళ్ళరు, ఆ క్రమంలో స్పందించిన కేంద్ర పురావస్తు పర్యటకశాఖ అధికారులు కిల్లాను సందర్శించి సర్వే నిర్వహించి జాతీయ వారసత్వ సంపదగా గుర్తించారు, నిధుల మంజూరు చేయాలని సంజయ్ కుమార్ తిరిగి పోరాటం చేస్తున్నారు. 

## ఇవికూడా చూడండి
* తెలంగాణ కోటలు

## మూలాలు

వర్గం:తెలంగాణ కోటలు
నీలగిరి ఎక్స్‌ప్రెస్

నీలగిరి ఎక్స్‌ప్రెస్ భారతీయ రైల్వేలు, దక్షిణ రైల్వే మండలం ద్వారా నడుపుతున్న ఎక్స్‌ప్రెస్.ఈ ఎక్స్‌ప్రెస్ ను బ్లూ మౌంటెన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ అని కూడా పిలుస్తారు.ఈ రైలు తమిళనాడు రాష్ట్ర రాజధాని చెన్నై నుండి మెట్టుపాలయం వరకు ప్రయాణిస్తుంది.
## చరిత్ర
కోయంబత్తూరు జిల్లాలో గల నీలగిరి కొండల పేరుమీదుగా ఈ రైలుకు **నీలగిరి (బ్లూ మౌంటెన్) ఎక్స్‌ప్రెస్ **గా పేరు పెట్టారు.నీలగిరి ఎక్స్‌ప్రెస్ (బ్లూ మౌంటైన్ ఎక్స్‌ప్రెస్) మెట్టుపాలయాన్ని రాష్ట్ర రాజధాని చెన్నైతో కోయంబత్తూర్ మీదగా కలుపుతుంది.ఇక్కడ నుండి ప్రముఖ పర్యాటక ప్రాంతాలైన కోటగిరి, మెట్టుపాలయం, కూనూర్ పర్యాటకులను చేర్చడానికి ఇక్కడ నుండి నీలగిరి మౌంటెన్ రైల్వే ఊటీ వరకు ఒక నారో రైలు మార్గంలో ఒక పాసింజర్ రైలును నడుపుతున్నది. దీనినే "నీలగిరి ప్యాసింజర్" అని పిలుస్తారు. ఇది ఆసియాలో ఉన్న ఏకైక రాక్, పినియన్ రైల్వేగా గుర్తింపు పొందింది.

## ప్రయాణ మార్గం
*12671 నెంబరుతో ప్రయాణించు నీలగిరి ఎక్స్‌ప్రెస్ ప్రతిరోజు రాత్రి 9 గంటల 5 నిమిషాలకు చెన్నై సెంట్రల్ రైల్వే స్టేషను నుండి బయలుదేరి అరక్కోణం, కాట్పాడి, సేలం, ఈరోడ్, తిరుప్పూర్, కోయంబత్తూరు లమీదుగా ప్రయాణిస్తూ మరుసటి రోజు ఉదయం 6 గంటల 15 నిమిషాలకు మెట్టుపాలయం చేరుతుంది.
*12672 నెంబరుతో ప్రయాణించు నీలగిరి ఎక్స్‌ప్రెస్ ప్రతిరోజు రాత్రి 7 గంటల 45 నిమిషాలకు మెట్టుపాలయం నుండి బయలుదేరి కోయంబత్తూరు, తిరుప్పూర్, ఈరోడ్, సేలం, కాట్పాడి, అరక్కోణం, పెరంబూరు లమీదుగా ప్రయాణఇస్తూ మరుసటి రోజు ఉదయం 5 గంటల 5 నిమిషాలకు చెన్నై సెంట్రల్ రైల్వే స్టేషను చేరుతుంది.
** నీలగిరి ఎక్స్‌ప్రెస్ ** కోయంబత్తూరు వద్ద తన ప్రయాణిదిశను మార్చుకుంటుంది.
## జోన్, డివిజన్
నీలగిరి ఎక్స్‌ప్రెస్ దక్షిణ రైల్వే మండలానికి చెందింది.

## వేగం
12671/71 నీలగిరి ఎక్స్‌ప్రెస్ మొత్తం 530 కిలోమీటర్ల దూరం అధిగమించడానికి 9గంటల 10నిమిషాలు తీసుకుంటుంది.ఈ రైలు యొక్క సరాసరి వేగం గంటకు 58కిలోమీటర్లు. ఇది గంటకు 55 కి.మీ. / గం. పైన నడుస్తుంది కాబట్టి ఇది ఒక సూపర్‌ఫాస్ట్ రైలు, సర్‌చార్జి దీనికి వర్తిస్తుంది.
## కోచ్ల కూర్పు
12671/71 నీలగిరి ఎక్స్‌ప్రెస్ లో 1 మొదటి తరగతి ఎ.సి బోగీ, 2 రెండవ తరగతి ఎ.సి బోగీలు, 6 మూడవ తరగతి ఎ.సి బోగీలు, 10 స్లీపర్ క్లాస్ బోగీలు, 3 జనరల్ బోగీలతో  మొత్తం 24 బోగీలుంటాయి.

## సమయ సారిణి
*12671:నీలగిరి (బ్లూ మౌంటెన్) ఎక్స్‌ప్రెస్ (చెన్నై సెంట్రల్ రైల్వే స్టేషను-మెట్టుపాలయం కోయంబత్తూరు
:::
*12672:నీలగిరి (బ్లూ మౌంటెన్) ఎక్స్‌ప్రెస్ (మెట్టుపాలయం కోయంబత్తూరు-చెన్నై సెంట్రల్ రైల్వే స్టేషను)
:::
## ట్రాక్షన్
నీలగిరి ఎక్స్‌ప్రెస్ కు రాయపురం లోకోషెడ్ ఆధారిత WAP-7/ఈ రోడ్ లోకోషేడ్ ఆధారిత WAP-4 లోకోమొటివ్లను ఉపయోగిస్తున్నారు.
## మూలాలు

## బయటి లింకులు
*Nilgiri Express Route

వర్గం:భారతీయ రైల్వేలు ప్రయాణీకుల రైళ్లు
వర్గం:భారతీయ ఎక్స్‌ప్రెస్ రైళ్ళు
వర్గం:చెన్నై రవాణా
వర్గం:చెన్నై రైలు రవాణా
వర్గం:తమిళనాడు రైలు రవాణా
జగిత్యాల కోట

**జగిత్యాల కోట** తెలంగాణ రాష్ట్రం, జగిత్యాల గ్రామంలో ఉన్న కోట. సా.శ. 1747లో 20 ఎకరాల స్థలంలో నిజాం కాలంఓ ఫ్రెంచి ఇంజినీర్ల పర్యవేక్షణలో ఈ కోట నిర్మించబడింది.

## చరిత్ర - నిర్మాణం
జగ్గదేవుడి పేరిట ఏర్పాటైన జగిత్యాల గ్రామం వందల ఏళ్లనుంచీ పరిపాలనా కేంద్రంగా ఉంది. ఎలగందల్ కోట పాలకులైన ముబారి జుల్‌ముల్క్‌ జాఫరుద్దౌలా, మీర్జా ఇబ్రహీంఖాన్‌లు ఈ జగిత్యాల కోటను నిర్మించారు. నక్షత్రాకారంలో కట్టబడిన కోటకు అన్నివైపులా పెద్ద అఘాతాలను ఏర్పాటుచేసి, శత్రువులు కోటపై దాడి చేస్తే అడ్డుకునేందుకు దాదాపు 90ఫిరంగులను అమర్చారు. శత్రువులు రాకుండా నిర్మించిన ఈ కోటలో లోతైన అఘాతాలు, సైనికులకోసం ప్రత్యేక గదులు, ఫిరంగులు, ఆయుధాల నిల్వకు చీకటి గది, తాగునీటి కోసం నిర్మించిన బావి, సొరంగం ఉన్నాయి. కోట చుట్టూ ఉన్న అఘాతాల్లో, కోటలోని కోనేరులో ఎప్పటికి నీరు ఉంటుంది.

## ఇతర వివరాలు
కోటలోని ఫిరంగులపై ఉర్దూ భాష మహ్మద్ ఖాసిం పేరు రాసి ఉంది. 1930 వరకు జగిత్యాల రెవెన్యూ కార్యాలయాలు ఈ కోటలోనే ఉండేవి.

## ఇవికూడా చూడండి
* తెలంగాణ కోటలు

## మూలాలు

వర్గం:తెలంగాణ కోటలు
రాళ్ళబండి సుబ్బారావు ప్రభుత్వ పురావస్తు ప్రదర్శనశాల, రాజమహేంద్రవరం

రాజమహేంద్రవరం చారిత్రకంగా ఎంతో ప్రసిద్ది చెంది ఉన్నది. దీని సమీప ప్రాంతాల ద్వారా అశేషమైన చారిత్రక వస్తు సంపద పోగుపడింది. దీని బద్రపరచాలనే మంచి సంకల్పంతో పలువురు ప్రముఖులు కృషి చేసారు. వారి కృషి వలన నగరంలో గోదావరి తీరంలో పురావస్తు ప్రదర్శన శాల ఏర్పాటు జరిగింది.

## ప్రారంభం

ప్రాచీన శిల్పాలు, శాసనాలు, రాగిరేకులు, ఇతర చారిత్రక గ్రంథాలను సేకరించి ప్రామాణికంగా ఆంధ్రదేశ చరిత్రను రాయాలనే ఉద్దేశంతో ఆంధ్రా హిస్టారికల్ సొసైటీ ఏర్పాటైంది. అప్పటి వరకు సేకరించిన చారిత్రక శిల్పాలు, శాసనాలను 1956లో ఒక ప్రదర్శనశాలగా తీర్చిదిద్దింది. రాష్ట్రపురావస్తు ప్రదర్శనశాలలశాఖ ఆప్రదర్శనశాలను స్వాధీనం చేసుకొని 1967లో శ్రీరాళ్ళబండి సుబ్బారావు ప్రభుత్వ పురావస్తు ప్రదర్శనశాలగా మార్చింది.

## ప్రముఖుల కృషి

### రాళ్ళబండి సుబ్బారావు

## వస్తు సంపద
చరిత్ర పూర్వయుగం నుంచి మధ్య యుగం వరకూ వాడిన వివిధ పనిముట్లు రాతియుగాల కాలం నాటి గొడ్డళ్లు, చారిత్రిక యుగం నాటి రాతి పాత్రలు, మట్టి పాత్రలు, ఇటుకలు, ఇనుపయుగం నాటి పురాతన వస్తువులు కత్తులు, కటారులు, రాజులకాలం నాటి నాణాలు , ఇక్ష్వాకు, తూర్పు, చాళుక్య రాజులు వ్రాయించిన రాగిరేకు శాసనాలు, కొయ్యబొమ్మలు, రాతి శిల్పాలు, కంచు విగ్రహాలు, బీదరీ పాత్రలు, 11వ శతాబ్దంలో రాజోలు మండలంలోని తాటిపాకలో లభ్యమైన వర్దమాన మహావీరుడి విగ్రహం, ధవళేశ్వరం, వేమగిరి మధ్య త్రవ్వకాలలో లభ్యమైన శైవ పానవట్టం ఒక అద్భుతం అని చెప్పాలి, పాన పట్టం పై ఉన్న శివుడికి అభిషేకం చేస్తే, అభిషేకం చేరిన నీరు లేదా పాలు నందినోట్లో నుంచి బయటకు వస్తాయి.  అలాగే వరంగల్‌ జిల్లా రామప్ప దేవాలయం నుంచి సేకరించిన నీటిపై తేలియాడే కాకతీయుల కాలంనాటి ఇటుక, సందర్శకులకు ఆశ్చర్యం కలుగచేస్తాయి, ఇక తూర్పు చాళుక్య రాజైన శ్రీ రాజరాజ నరేంద్రుని పేరుతో శ్రీరాజరాజ అని ముద్రించిన బంగారు నాణెం, 1975లో గోదావరి వరదలలో కొట్టుకుని వచ్చిన గిరిజన దేవత కొయ్య బొమ్మ, అలాగే మధ్యయుగానికి చెందిన స్కంధ మూర్తి, విష్ణు, శ్రీదేవి, భూదేవి, హనుమాన్‌, తార, విగ్రహాలు, గోల్కొండ  నవాబులు కుతుబ్‌ షాహీల ఆయుధాలు, 3వశతాబ్దం నాటి సున్నపురాతితో చేసిన బుద్ధుని విగ్రహం, రాజమండ్రి చంద్రిక థియేటర్‌ తవ్వకాలలో లభ్యమైన పెద్ద నంది బొమ్మ తాటిపాకలో లభ్యమైన జైన తీర్ధంకరుడైన వర్ధమానమహావీరుడు, వేణుగోపాల .కుమార స్వామి, సూర్య, భైరవ, గణేశ, నంది.మకర తోరణం, ద్వారపాలక, ఆంజనేయ, శ్రీదేవి, పార్వతి శిల్పాలు గోదావరి అదనపు ఆకర్షణగా నిలుస్తాయి ఈ ప్రదర్శన శాలలో ఉన్న పురాతన వస్తువులను చుస్తే వాటిని సేకరించడానికి రాళ్ళబండి సుబ్బారావు గారు పడిన శ్రమ మనల్ని ఆశ్చర్యానికి గురిచేస్తుంది. 

ఆయన కృషిని గుర్తించిన ప్రభుత్వం శ్రీ రాళ్లబండి సుబ్బారావు గారి పేరుమీదనే 1967 వ సంవత్సరంలో శ్రీ రాళ్లబండి సుబ్బారావు ప్రభుత్వ పురావస్తు ప్రదర్శనశాల, రాజమండ్రిగా ఆ మ్యూజియం కి నామకరణం చేయడం జరిగింది

## ఇతర విశేషాలు

వర్గం:రాజమండ్రి
వర్గం:పురావస్తు శాస్త్రము
అంటిమోని పెంటాక్లోరైడ్

**అంటిమోని పెంటాక్లోరైడ్** ఒక అకర్బన రసాయనిక సమ్మేళన పదార్థం.ఈ సంయోగ పదార్థం రసాయనిక ఫార్ములా SbCl5.ఇది నిజానికి రంగులేని నూనెవంటి ద్రవ పదార్థం.కాని ఇందులో కొన్ని మలినాలు చేరడం లేదా ఉత్త్పత్తి సమయంలో మలినాలు ఉండిపోవడం వలన పసుపు రంగులో కూడా వుండునుఈ సంయోగ పదార్థండ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లంగా జలవిష్లేషణ పొందు గుణాన్ని కల్గివున్నది.అందువలన అధిక క్షయికరణ గుణాన్ని కల్గి, ఫ్లోరినేటు కాని ప్లాస్టికులను కర్బనీకరణ కావించు స్వభావం ఉంది.
## తయారు/ఉత్పత్తి చెయ్యడం
కరిగించిన అంటిమొని ట్రైక్లోరైడ్ లోకిక్లోరిన్ వాయువును పంపడం ద్వారా అంటిమోని పెంటాక్లోరైడ్ ను తయారు చేస్తారు.

## అణుకృతి
త్రికోణ ద్వి పిరమీడ్ ఆకృతిలో అణువు ఏర్పడి వుండును.
## భౌతిక ధర్మాలు
రంగులేని లేదా ఎరుపు-పసుపు మిళిట వర్ణపు నూనెవంటి ద్రవం.అణుభారం:299.01 మోల్-1. ఘాటైన వాసన కల్గి ఉంది.
### సాంద్రత
20°Cవద్ద అంటిమోని పెంటాక్లోరైడ్ సాంద్రత 2.336 గ్రాం/సెం.మీ3.అలాగే 25°Cవద్ద 2.36 గ్రాం/సెం.మీ3.
### ద్రవీభవన స్థానం
అంటిమోని పెంటాక్లోరైడ్ ద్రవీభవన స్థానం 2.8&nbsp;°C
### మరుగు /బాష్పీభవన స్థానం
అంటిమోని పెంటాక్లోరైడ్ బాష్పీభవన స్థానం 140&nbsp;°C కాని 106 డిగ్రీలవద్దనుండి వియోగం చెందటం మొదలగును.
### ద్రావణీయత
నీటితో రసాయన చర్య జరుపును.అంటిమోని పెంటాక్లోరైడ్, అల్కహాల్, హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లం, టార్టారిక్ ఆమ్లం, క్లోరోఫారం (CHCl3), కార్బన్ డైసల్ఫైడ్ (CS2), కార్బన్ టెట్రాక్లోరైడ్ వంటి వాటిలో కరుగుతుంది.పొటాషియం ఫ్లోరఈ, ద్రవ సల్ఫరు డయాక్సైడ్ లో కరుగును.

## రసాయన చర్యలు
అంటిమోని పెంటాక్లోరైడ్ రసాయన పదార్థం రసాయన విష్లేషణకు గురై హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లం, అంటిమోని ఆక్సి క్లోరైడ్ గా వియోగం చెందును.ఈ రసాయన చర్యను అధిక మొత్తం క్లోరిన్ గ్యాసు సమక్షంలో కావించెదరు.
## వినియోగం
అంటిమోని పెంటాక్లోరైడ్ ను సేంద్రియ పదార్థాల క్లోరినేసనుకు, పాలిమెరిసెసన్ క్యాటలిస్టుగా ఉపయోగిస్తారు.
## నిల్వ సమయంలో తీసుకోవలసిన భద్రత చర్యలు
అంటిమోని పెంటాక్లోరైడ్‌కు ఎక్కువ క్షయికరణ గుణం వున్నందున, ఈ సంయోగపదార్థాన్ని వేడీ, తేమ లేని ప్రదేశంలో భద్రపరచాలి.అంటిమోని పెంటాక్లోరైడ్ క్లోరినేసన్ కారిణీ కావడం వలన ఇది తేమతో కలిసినపుడు హైడ్రోజన్ క్లోరైడ్ వాయువును విడుదల చేయును.ఇలా వెలువడిన వాయువు స్టెయిన్‌లెస్ పనిముట్లను కూదా క్షయింపచేయును.అంతేకాదు ప్లాస్టి సిరెంజి, సెప్ట వంటీ వాటిని కూడా కర్బనీకరన కావించును.
## బయటి వీడియో లింకులు
* అంటిమోని పెంటాక్లోరైడ్ 
## ఇవి కూడా చూడండి
*ఆంటిమోని పెంటాఫ్లోరైడ్

## మూలాలు

వర్గం:అకర్బన సమ్మేళనాలు
వర్గం:అంటిమోని సమ్మేళనాలు
ఆబోతుల వెంకటరావు

**ఆబోతుల వెంకటరావు**  విజయనగరం జిల్లా జమ్మునారాయణపురం గ్రామానికి చెందిన జవాన్. అతను ఆత్మాహుతి ముష్కర మూకల్ని మట్టుబెట్టి భారత ప్రభుత్వ ‘శౌర్యచక్ర’ పురస్కారం అందుకోగలిగాడు.  
## జీవిత విశేషాలు
అతను విజయనగరం వద్ద జమ్మునారాయణపురం గ్రామానికి చెందినవాడు. ఇంటర్‌ మీడియట్‌ వరకూ చదివాడు. చిన్నప్పటి నుంచి సైన్యంలో చేరాలన్న ఆసక్తి వల్ల సాధన చేసేడు. ఇంటర్‌మీడియట్‌ పూర్తయిన సమయంలో తొలిసారిగా ఏలూరులో నిర్వహించిన ఆర్మీ ఉద్యోగాల ఎంపికలో డాక్యుమెంటేషన్‌లో నెగ్గలేకపోయాడు. ఆ తర్వాత 2009లో విజయనగరం విజ్జీ స్టేడియంలో నిర్వహించిన ఎంపికల్లో ఎంపికయ్యాడు. ప్రస్తుతం ప్రత్యేక విధుల్లో భాగంగా అతనిని యూఎన్‌ఓలో సభ్యత్వం పొందిన ఆఫ్రికాలోని సౌత్‌ సూడాన్‌కి పంపించారు. ప్రస్తుతం అక్కడ శాంతిభద్రతల పరిరక్షణ విధులు నిర్వరిస్తున్నాడు. 2013లో శ్యామలని వివాహం చేసుకున్నాడు.  మూడున్నరేళ్ల హరిణి, నాలుగునెలల ఈషా అతని  సంతానం.
## సాహసం
2016 అక్టోబర్‌ 6వ తేదీన అతను జమ్మూకశ్మీర్‌లోని అంతర్జాతీయ నియంత్రణ రేఖలో విధులు నిర్వరిస్తున్నాడు. తానున్న 8 మద్రాస్‌ జనరల్‌ రెజిమెంట్‌ ముందు అలజడి జరిగింది. అతనిలో ఏదో జరుగుతోంది అనే  అనుమానం మొదలయింది. వెంటనే శత్రువులు చొరబడ్డారు. ఆత్మాహుతి దళానికి చెందిన ముగ్గురు మిలిటెంట్లు తచ్చాడుతున్నారు. వారు  ఆర్మీ రెజిమెంట్‌పై దాడికి ప్రయత్నిస్తున్నారు. వెంటనే సమయం లేనందున అప్రమత్తం కావాలని అతను సైన్యానికి సూచనలు ఇచ్చాడు. ఇది గమనించిన తీవ్రవాదులు కాల్పులు ప్రారంభించారు. క్యాంప్‌లోకి చొరబడి ఆత్మాహుతి చేసుకోవాలన్నది వారి పన్నాగం. అదే జరిగితే  పది నిమిషాల్లో మొత్తం బూడిదయ్యేది. సుమారు 350 మంది సైనికులు బలయ్యేవారు. గతంలో కమాండ్‌ కంట్రోల్‌ కోర్సులో పొందిన శిక్షణ అతనికి ఎంతో  ఉపయోగపడింది. ఏకే 47తో పాయింట్‌ వ్యూలో ఒకే షాట్‌లో ఇద్దరు మిలిటెంట్లను హతమార్చాడు. ఆ వెంటనే  మూడో తీవ్రవాదిని కూడా మట్టుబెట్టాడు. డ్యూటీ పోస్టులో ఉన్న ఏ ఒక్కరికీ చిన్న గాయం కూడా కాకుండా కాపాడాడు. 
## శౌర్య చక్ర గ్రహీత
అతను చేసిన ఈ సాహసానికి గుర్తింపుగా అతనికి రాష్ట్రపతి కోవింద్‌ నుంచి శౌర్య  పురస్కారం లభించింది. 60 ఏళ్లలో వారి రెజిమెంట్‌కు వచ్చిన తొలి శౌర్య అవార్డు కావడం విశేషం.
## మూలాలు

## బయటి లంకెలు
* 

వర్గం:శౌర్య చక్ర పురస్కార గ్రహీతలు
రాజాపేట కోట

**రాజాపేట కోట** తెలంగాణ రాష్ట్రం, యాదాద్రి - భువనగిరి జిల్లా, రాజాపేట గ్రామంలో ఉన్న కోట. 1775లో ఈ ప్రాంతాన్ని పరిపాలించిన రాజరాయన్న రాజు ఈ కోటను నిర్మించడమేకాకుండా రాజాపేట గ్రామాన్ని కూడా ఏర్పాటుచేశాడు.

## చరిత్ర
యాదగిరిగుట్టకు 20 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న ఈ ప్రాంతానికి 250 సంవత్సరాల చరిత్ర ఉంది. తెలంగాణలో అత్యధిక ఆదాయము వచ్చే ఈ సంస్థానాల్లో ఒకటిగా పేరు పొందిన ఈ కోటను 1775లో రాజరాయన్న అనే రాజు నిర్మించాడు. ఆ కాలంలో ఇక్కడ నుండి సుమారు 50వేల నుండి ఒక లక్ష రూపాయల వరకు ఆదాయం వచ్చేది.

## నిర్మాణం
కోట చుట్టూ 18 అడుగుల ఎత్తుతో రాతి గోడను కట్టించి, కోట లోపలి నుంచి బయటకు సొరంగ మార్గాలు తవ్వించాడు. కోట లోపల రాణుల అంతఃపురాలు, అతి సుందర భవనాలు, స్నానవాటికలు నిర్మించడమేకాకుండా కోట గోడల ముందు పెద్ద అఘాతంలో నీటిని ఏర్పాటుచేసి అందులో మొసళ్లను పెంచేవారు. కోట ముఖద్వారానికి 32 అడుగుల ఎత్తయిన తలుపులు అమర్చడంతోపాటూ మొదటి ముఖద్వారం నుంచి మూడో ముఖద్వారం వరకు సుదీర్ఘమైన రాచమార్గంను ఏర్పాటుచేశారు. రెండున్నర శతాబ్ధాల క్రితం నిర్మించిన రాజు నివాసం, అంతఃపురం, అతిథి స్నానవాటిక, అద్దాలమేడ, మంత్రులు, సేనాపతుల ఆవాసాలు, ఎత్తైన బురుజులు, గిరిగిరిమాల్, సరస్సు, కారాగారం, సైనికుల శిక్షణ స్థలం వంటి నిర్మాణాలు కనిసిస్తాయి.

కోటలోని శిల్పకళ పాలకుల కళాతృష్ణను తెలియజేస్తుంది. దర్వాజలు, బాల్కానీలు, బురుజులను అందంగా నిర్మించడంతోపాటూ అద్దాల మేడపైకి చేరుకునేందుకు చార్మినార్ లాగా మెట్లు కూడా ఏర్పాటుచేశారు. భవనంలోని గదుల్లో చెక్కిన శిల్పాలు, సింహాసనాలను పోలిన కుర్చీలు కన్పిస్తాయి.

## వేడుకలు
తెలంగాణ రాష్ట్రం వచ్చిన తరువాత తొలిసారిగా రాజాకోటలో గణతంత్ర దినోత్సవ వేడుకలు నిర్వహించడం జరిగింది. తెలంగాణవ్యాప్తంగా ఉన్న చారిత్రాత్మక పురాతన కట్టడాలను వెలుగులోకి తేవాలన్న ముఖ్యమంత్రి కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖరరావు స్ఫూర్తిమేరకు రాజాకోటపై జెండా ఎగురవేయబడింది.

## ఇవి కూడా చూడండి
* తెలంగాణ కోటలు

## మూలాలు

వర్గం:తెలంగాణ కోటలు
వర్గం:కోటలు
మంగళూరు మెయిల్

12601 మంగళూరు మెయిల్ (దీనినే 12602 చెన్నై మెయిల్) అని పిలిచే  మంగళూరు మెయిల్ తమిళనాడు రాష్ట్ర రాజధాని చెన్నై లో గల చెన్నై సెంట్రల్ రైల్వే స్టేషను నుండి కర్ణాటక రాష్ట్రంలో గల ప్రముఖ రేవు పట్టణం అయిన మంగళూరు ల మద్య నడిచే ఒక రోజువారి సూపర్ ఫాస్ట్ /మెయిల్.
## చరిత్ర
మంగళూరు మెయిల్ ను  చెన్నై సెంట్రల్ రైల్వే స్టేషను -మంగళూరు  మద్య నడిచే రైలుసర్వీసుగా 1944లో మలబార్ ఎక్స్‌ప్రెస్  అనే పేరుతో ప్రారంభించారు.1955లో ఈ రైలు పేరును మలబార్ ఎక్స్‌ప్రెస్ నుండి **మంగళూరు ఎక్స్‌ప్రెస్ ** గా మర్చారు.తరువాత ఈ రైలు పేరును  **మంగళూర -చెన్నై మెయిల్** గా మార్చబడింది.కేరళ రాష్ట్రంలో మొదటిగా విద్యుత్తు ఇంజన్ తో నడుబడిన రైలు **మంగళూరు మెయిల్  **.
## ప్రయాణ మార్గం
మంగళూరు మెయిల్ ప్రతి రోజు రాత్రి 08గంటల 20నిమిషాలకు చెన్నై సెంట్రల్ రైల్వే స్టేషను లో బయలుదేరి ఉత్తర తమిళనాడు,ఉత్తర కేరళ,దక్షిణ కర్ణాటక రాష్ట్రాల గుండా ప్రయాణిస్తూ ఆయా రాష్ట్రాల్లో ముఖ్య ప్రాంతాలైన అరక్కోణం,కాట్పాడి,జొలార్పెట్టై జంక్షన్,పాలక్కాడ్,షోరనూర్,కోళికోడ్,మహె,కన్నూర్,కాసరగోడ్ ల మీదుగా ప్రయాణిస్తూ మరుసటి రోజు మధ్యాహ్నం 12 గంటల 25 నిమిషాలకు 
మంగుళూరు జంక్షన్ రైల్వే స్టేషను చేరుకుంటుంది.
## ట్రాక్షన్
చెన్నై సెంట్రల్ రైల్వే స్టేషను -మంగళూరు  మద్య గల రైలుమార్గం పూర్తిస్థాయిలో విద్యూతీకరింపబడడం వల్ల మంగళూరు మెయిల్ కు ఈరోడ్ లేదా రాయపురం లోకోషెడ్ ఆధారిత WAP4/WAP7 లోకోమోటివ్లను ఉపయోగిస్తున్నారు.
## భోగీల కూర్పు
మంగళూరు మెయిల్ రెండవ తరగతి ఎ.సి భోగి ఒకటి,మూడవ తరగతి ఎ.సి భోగీలు 4,11 స్లీపర్ క్లాస్ భోగీలు,5 స్లీపర్ క్లాస్ భోగీల తో కలిపి మొత్తం 23 భోగీలుంటాయి.

## సమయ సారిణి
:::
## బయటి లింకులు

## మూలాలు

వర్గం:భారతీయ రైల్వేలు ప్రయాణీకుల రైళ్లు
వర్గం:దక్షిణ రైల్వే సూపర్‌ఫాస్ట్ ఎక్స్‌ప్రెస్ రైళ్ళు
వర్గం:తమిళనాడు రైలు రవాణా
వర్గం:కేరళ రైలు రవాణా
వర్గం:కర్ణాటక రైలు రవాణా