open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
భాస్కర – I ఉపగ్రహం

భాస్కర-1 ఉపగ్రహం భారతదేశం నిర్మించిన మొదటి ప్రయోగాత్మక రిమోట్ సెన్సింగ్ ఉపగ్రహం. ఈ ఉపగ్రహానికి భాస్కర అనేపేరు భారతీయ గణితశాస్త్రవేత్త గుర్తింపుగా పెట్టారు.

## మొదటి భాస్కరుడు
మొదటి భాస్కరుడు సా.శ. 7వ శతాబ్దికి చెందిన భారతీయ గణితవేత్త. శూన్య విలువని సూచించడానికి "0"అనే గుర్తుని మొట్టమొదటగా వాడినవాడు, మొదటి భాస్కరుడు. ఆర్యభటీయంపైన రాసిన భాష్యంలో, సైన్ సంబంధానికి చేసిన ఉజ్జాయింపులు అద్వితీయమైనవి. ఈ ఆర్యభటీయభాష్యం సా.శ. 629లో సంకలితమైంది. ఇది సంస్కృతభాషలోని గణిత, ఖగోళ, జ్యోతిషాలకి సంబంధించి, అత్యంత ప్రాచీనమైన వచనగ్రంథం. ఇతను మహాభాస్కరీయం, లఘుభాస్కరీయం అనే రెండు ఇతర గ్రంథాలను కూడా రాసాడు. భిన్నాల మీద అధ్యయనంలో గణనీయమైన పాత్ర పోషించిన భారతీయ గణితవేత్తలు, భాస్కరుడు, బ్రహ్మగుప్తులు.

## భాస్కర – I ఉపగ్రహం
భాస్కర -1 ఉపగ్రహం బరువు 444 కిలోలు. ఈ ఉపగ్రహన్నిఅంతరిక్షములో 394 కిలోమీటర్ల పెరిజీ, 399 కిలోమీటర్ల అపోజి ఎత్తులో, 50.7 °. డిగ్రీల ఏటవాలు తలంతో ప్రవేశపెట్టారు. .ఈ ఉపగ్రహాన్ని 1979 వ సంవత్సరం, జూన్ నెల 7వ తారిఖున రష్యాలోని దేశంలోని కాపుస్ యార్‌లోని వోల్గోగ్రాడ్ ప్రయోగవేదిక(Volgograd Launch Station) నుండి C-1 ఇంటర్‌కాస్మోస్ అను ఉపగ్రహ వాహక నౌక ద్వారాఅంతరిక్ష ములో ప్రవేశపెట్టారు. భాస్కర-I, భాస్కర-II రెండు కూడా భారతదేశపు ఇండియన్ స్పేస్ రిసెర్చిఅర్గనైజేసన్(ISRO)తయారు చేసిన ఉపగ్రహాలు. ఈ ఉపగ్రహం యొక్క పనిచేయ్యు కాలం ఒక సంవత్సరం కాగా, ఇది పది సంవత్సరాలు కక్ష్యలో తిరిగింది. 1989 లో తిరిగి భూకేంద్రంతో సంపర్కంలోకి వచ్చినది. భాస్కర-I, భాస్కర-II రెండు ఉపగ్రహాలు కూడా లోఎర్తు ఆర్బిట్ (LEO)ఉపగ్రహాలు. ఈ ఉపగ్రహామలో రెండు టెలివిజన్ కెమారాలు ఉండగా, ఒకటి విసిబుల్ రకం(600 నానో మీటర్లు), రెండవది నియర్ ఇఫ్రారేడ్(800 నానో మీటర్లు) రకం. ఈ ఉపగ్రహం జలవాతావరణం సంబంధించిన సాంకేత విజ్ఞానసమాచారం, అటవీశాస్త్రవిజ్ఞానసమాచారాన్ని, భూవిజ్ఞానంకు సంబంధించిన సమాచారాన్ని అందించినది.

ఉపగ్రహానికి సంబంధిన సాంకేతిక వివరాలపట్టిక

## ఇవికూడా చూడండి
*ఆర్యభట్ట ఉపగ్రహం
*భాస్కర –II ఉపగ్రహం
*జీశాట్-6 ఉపగ్రహం
*కార్టోశాట్-1 ఉపగ్రహం

## మూలాలు

వర్గం:కృత్రిమ ఉపగ్రహాలు
వర్గం:ఇస్రో తయారుచేసిన ఉపగ్రహాలు
వర్గం:విదేశాలనుండి ప్రయోగించిన భారతదేశ ఉపగ్రహాలు
మాదల వీరభద్రరావు

**మాదల వీరభద్రరావు** స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, సీనియర్ పాత్రికేయుడు.క్రోసూరు మండలం బాలెమర్రు గ్రామంలో 19.5.1919 న రాజ్యలక్ష్మమ్మ బుచ్చిరాజు దంపతులకు జన్మించాడు. 13.8.2001 న మరణించాడు.
## జీవిత విశేషాలు
ఇతడు విద్యార్థిదశ నుండే జాతీయ భావాలను, సేవా భావాలను కలిగి పేద ప్రజలకు తన సహాయాన్ని అందించాడు. తన స్వగ్రామమైన మాదలలోని సాగరేశ్వర గ్రంథాలయాన్ని పునరుద్ధరించటం, రాత్రి పాఠశాలలు పెట్టి వయోజనులకు విద్య నేర్పటం, వేసంగి పా‌ఠశాలలను ఏర్పాటు చేయటం, రైతు సమావేశాలు ఏర్పాటు చేయటం, తద్వారా వారి కష్టాలను తెలుసుకోవటం, ప్రభుత్వ దృష్టికి తేవటం, తదనుగుణ చర్యలు తీసుకోవాలని విన్నపించటం మొదలైన కార్యక్రమాలు చేపట్టాడు. ఇతడు భారత కమ్యూనిస్ట్ పార్టీలో పనిచేశాడు. 1946లో మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీ కమ్యూనిస్ట్ పార్టీని రద్దు చేయడంతో ఇతడు ఇతర పార్టీ సభ్యులతో అజ్ఞాతంలోనికి వెళ్ళిపోయాడు. తర్వాత పోలీసులు ఇతనిని అరెస్టు చేశారు. జైలులో ఉన్న సమయంలో ఇతడు సాయుధపోరాటం నిష్ప్రయోజనమైనదనే అభిప్రాయానికి వచ్చాడు. కారాగారం నుండి విడుదలైన తర్వాత 1953లో కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఇతడిని బహిష్కరించింది. ఈ చర్యతో విసుగెత్తిన మాదల వీరభద్రరావు ఏ రాజకీయ పార్టీలో చేరకూడదని నిశ్చయించుకున్నాడు.
ఇతడు **ఆంధ్రరత్న**, **[[ఆంధ్రజనత]]**, **[[ఆంధ్రప్రభ]]** పత్రికలలో సంపాదకీయ వర్గంలో పనిచేశాడు. ఇతడు వ్రాసిన **ఆంధ్రప్రదేశ్‌ జలవిద్యుత్‌ ప్రాజెక్టులు** అనే గ్రంథానికి తెలుగు భాషా సమితి (మద్రాసు) వారు ప్రథమ బహుమతి ఇచ్చారు.

## రచనలు
# జాతీయ స్వాతంత్ర్య సమరంలో ఆంధ్రుల ఉజ్జ్వల పాత్ర
# అల్లూరి సీతారామరాజు
# దేశభక్త జీవిత చరిత్ర
# శ్రీ సర్వోత్తమ జీవితము
# మా తీర్థయాత్రలు
# గుంటూరు జిల్లా స్వరాజ్య ఉద్యమం 1920-30 ఉజ్వల ఘట్టాలు
# ఆంధ్రప్రదేశ్ లో స్వాతంత్ర్యోద్యమం
# ఆంధ్రోద్యమ చరిత్ర
# స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో రాయలసీమ పాత్ర
# స్వాతంత్ర్య సమరయోధుల ప్రజా సేవకుల సంస్మరణ
# క్విట్ ఇండియా ఉద్యమ స్వర్ణోత్సవాలు
# ఆంధ్ర జలవిద్యుత్ ప్రాజెక్టులు

## మూలాలు

వర్గం:గుంటూరు జిల్లా రచయితలు
వర్గం:1919 జననాలు
వర్గం:పాత్రికేయులు
వర్గం:స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
వర్గం:2001 మరణాలు
దాసరి అమరేంద్ర

దాసరి అమరేంద్ర తెలుగు రచయిత. అతను రాసిన కథలు అనేక పత్రికలలో ప్రచురితమయ్యాయి. 

## జీవిత విశేషాలు
అతను  1953, మార్చి 14 న పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, లింగపాలెం మండలానికి చెందిన ధర్మాజీగూడెంలో  దిగువ మధ్యతరగతి కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఇతడి తల్లి నంబూరి పరిపూర్ణ కూడా మంచి రచయిత్రి. ఆమె ప్రజనాట్యమండలి, స్టూడెంట్స్ ఫెడరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా వంటి సంస్థలలో పాల్గొనేది. ఆమె బాల్యంలో భక్త ప్రహ్లాద అనే సినిమాలో ప్రహ్లాదుని పాత్రలో నటించింది.  ఇతడి బాల్యం విద్యాభ్యాసం బంటుమిల్లి, విజయవాడ, కాకినాడలో గడచింది. ఉద్యోగరీత్యా ఘజియాబాద్, బెంగుళూరు, పూణేలలో నివసించాడు. 1977లో అతని మొదటి కథ ప్రజాతంత్ర అనే పత్రికలో ప్రచురితిమైంది. అతని సాహితీ ప్రస్థానం ముఖ్యంగా 1990-91లలో ప్రారంభమైంది.

## రచనలు
# కథాపరిపూర్ణం
# శేఫాలిక
# స్కూటర్లపై రోహతాంగ్ యాత్ర
# ఆత్మీయం
# సాహితీయాత్ర
# చిత్రగ్రీవం (అనువాదం)
# కోర్టు మార్షల్ (అనువాదం)

## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు
* Exclusive With Sr Writer DASARI AMARENDRA Garu ||దాసరి అమరేంద్ర ||NEWS HERALD TV

వర్గం:1953 జననాలు
వర్గం:తెలుగు కథా రచయితలు
వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా రచయితలు
భాస్కర –II ఉపగ్రహం

1979 లో ప్రయోగించిన భాస్కర-I ఉపగ్రహం తరువాత భారతీయ అంతరిక్ష పరిషోధన సంస్థ ఇస్రో (ISRO) వారు ప్రయోగించిన మరో ఉపగ్రహం పేరుభాస్కర –II.భాస్కర-I ఉపగ్రహంకన్న ఈఉపగ్రహం యొక్క పేలోడ్ పెంచబడింది.
ఈ ఉపగ్రహానికి భాస్కర అనేపేరు భారతీయ గణితశాస్త్రవేత్త గుర్తింపుగా పెట్టారు.
## మొదటి భాస్కరుడు
మొదటి భాస్కరుడు సా.శ. 7వ శతాబ్దికి చెందిన భారతీయ గణితవేత్త.శూన్య విలువని సూచించడానికి "0"అనే గుర్తుని మొట్టమొదటగా వాడినవాడు,మొదటి భాస్కరుడు.ఆర్యభటీయంపైన రాసిన భాష్యంలో, సైన్ సంబంధానికి చేసిన ఉజ్జాయింపులు అద్వితీయమైనవి.ఈ ఆర్యభటీయభాష్యం సా.శ. 629లో సంకలితమైంది.ఇది సంస్కృతభాషలోని గణిత, ఖగోళ, జ్యోతిషాలకి సంబంధించి,అత్యంత ప్రాచీనమైన వచనగ్రంథం.ఇతను మహాభాస్కరీయం, లఘుభాస్కరీయం అనే రెండు ఇతర గ్రంథాలను కూడా రాసాడు.భిన్నాల మీద అధ్యయనంలో గణనీయమైన పాత్ర పోషించిన భారతీయ గణితవేత్తలు, భాస్కరుడు, బ్రహ్మగుప్తులు.
## భాస్కర –II ఉపగ్రహం
1979 లో ప్రయోగించిన భాస్కర-I ఉపగ్రహంకన్న ఈ ఉపగ్రహం యొక్క పేలోడ్ పెంచబడినది.భాస్కర -II ఉపగ్రహం బరువు 444 కిలోలు.ఈ ఉపగ్రహన్నిఅంతరిక్షములో 54 1కిలోమీటర్ల పెరిజీ,557 కిలోమీటర్ల అపోజి ఎత్తులో, 50.7°డిగ్రీల ఏటవాలుతలంతో ప్రవేశపెట్టారు. ఈ ఉపగ్రహాన్ని 1981 వ సంవత్సరం, నవంబరు నెల,శుక్రవారం,20 తారిఖున రష్యాలోని దేశంలోని కాపుస్ యార్‌లోని వోల్గోగ్రాడ్ ప్రయోగ వేదిక (Volgograd Launch Station)నుండి C-1 ఇంటర్‌కాస్మోస్ అను ఉపగ్రహ వాహకనౌక ద్వారా అంతరిక్షములో ప్రవేశపెట్టారు. భాస్కర-I, భాస్కర-II రెండు కూడా భారత దేశపు ఇండియన్ స్పేస్ రిసెర్చిఅర్గనైజేసన్ (ISRO) తయారు చేసిన రెండు ఉపగ్రహాలు. ఈ ఉపగ్రహం యొక్క పని చెయ్యుకాలం ఒకసంవత్సరం కాగా,ఇది పది సంవత్సరాలు కక్ష్యలో తిరిగింది. 1991లో తిరిగి సపర్కంలోకి వచ్చినది.భాస్కర-I, భాస్కర-II రెండు ఉపగ్రహాలు కూడా లోఎర్తు ఆర్బిట్(LEO)ఉపగ్రహాలు.ఈ ఉపగ్రహామలో రెండు టెలివిజన్ కెమరాలు ఉండగా,ఒకటి విసిబుల్ రకం(600 నానో మీటర్లు), రెండవది నియర్ ఇఫ్రారేడ్(800 నానో మీటర్లు),ఈ ఉపగ్రహం జలవాతావరణం సంబంధించిన సాంకేత విజ్ఞానసమాచారం, అటవీ శాస్త్రవిజ్ఞాన సమాచారాన్ని, భూవిజ్ఞానంకు సంబంధించిన సమాచారాన్ని అందించినది. 

## ఇవికూడా చూడండి
*భాస్కర – I ఉపగ్రహం
*జీశాట్-6 ఉపగ్రహం
*కార్టోశాట్-1 ఉపగ్రహం

## మూలాలు

వర్గం:కృత్రిమ ఉపగ్రహాలు
వర్గం:ఇస్రో తయారుచేసిన ఉపగ్రహాలు
వర్గం:విదేశాలనుండి ప్రయోగించిన భారతదేశ ఉపగ్రహాలు
తురకపాలెం (కొల్లూరు)

**తురకపాలెం** బాపట్ల జిల్లా కొల్లూరు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర  గ్రామం.

## గ్రామ చరిత్ర
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంత అభివృద్ధి ప్రాధికార సంస్థ (సీఆర్‌డీఏ) పరిధిలోకి వస్తున్న మండలాలు, గ్రామాలను ప్రభుత్వం విడిగా గుర్తిస్తూ ఉత్తర్వులు జారీచేసింది. ప్రస్తుతం గుర్తించిన వాటిలోని చాలా గ్రామాలు వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్నాయి. గతంలో వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్న వాటితోపాటుగా ఇప్పుడు మరిన్ని కొన్ని గ్రామాలు చేరాయి. సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వచ్చే గుంటూరు, కృష్ణా జిల్లాల్లోని మండలాలు, గ్రామాలను గుర్తిస్తూ పురపాలక శాఖ ముఖ్య కార్యదర్శి ఉత్తర్వులు జారీ చేశారు. 
### గుంటూరు జిల్లా పరిధిలోని మండలాలు
తాడేపల్లి, మంగళగిరి, తుళ్లూరు, దుగ్గిరాల, తెనాలి, తాడికొండ, గుంటూరు మండలం, చేబ్రోలు, మేడికొండూరు, పెదకాకాని, వట్టిచెరుకూరు, అమరావతి, కొల్లిపర, వేమూరు, కొల్లూరు, అమృతలూరు, చుండూరు మండలాలతో పాటు ఆయా మండలాల పట్టణ ప్రాంతం కూడా సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వస్తుంది.

## మూలాలు

వర్గం:కొల్లూరు మండలం (బాపట్ల జిల్లా) రెవిన్యూయేతర గ్రామాలు
ఇచ్ఛాపురపు రామచంద్రం

**ఇచ్ఛాపురపు రామచంద్రం** ప్రముఖ కథారచయిత. బాలసాహిత్యరచయిత. ఆయన సావిత్రి బాయిపూలే ట్రస్ట్‌ సలహాదారు, ఆంధ్రప్రదేశ్‌ అవయవ దాతల సంఘం ముఖ్య కార్యకర్త.
## జీవిత విశేషాలు
ఈయన విశాఖపట్టణం జిల్లా నర్సీపట్నంలో సత్యవతి, వైద్యనాథం దంపతులకు 1940, జూన్ 16న జన్మించాడు. బి.ఎ. (ఎకనామిక్స్‌) చదివాడు. వృత్తిరీత్యా 1968 నుండి జీవితభీమా సంస్థలో పనిచేసి 2000 సంవత్సరంలో అనకాపల్లి బ్రాంచి ఆఫీసులో పదవీవిరమణ చేశాడు. తరువాత విశాఖపట్నంలో స్థిరపడ్డాడు. ఈయనకు ఒక కుమార్తె, ఒక కుమారుడు ఉన్నారు.

## రచనలు
ఇచ్ఛాపురపు రామచంద్రం 500లకు పైగా కథలు, కథానికలు, రేడియో నాటికలు రాసి ప్రజాదరణ పొందాడు. కాశీమజిలీ కథలను అనువాదం చేశాడు. బాలసాహిత్యంలో 40నుంచి 50 వరకూ పుస్తకాలు రాసిన ఆయన ఆంధ్రజ్యోతి, ఆంధ్రప్రభ, ఆంధ్రభూమి, ఆంధ్రపత్రిక పత్రికల్లో ఆయన కథలు వందకుపైగా ప్రచురితమయ్యాయి.
# దారి పక్క దీపాలు (కథా సంపుటం)
# సిద్ధార్థ (కథా సంపుటం)
# సహస్ర శిరచ్ఛేద అపూర్వ చింతామణి : సరళ సుందర పౌరాణిక ఉత్కంఠ కథా సంగ్రహము 
# భట్టి విక్రమార్క కథలు
# శ్రీ భగవద్గీతా సారం
# ఉపనిషత్తుల సారం
# జంతువుల కథలు

## సామాజిక సేవ
ఈయన సావిత్రి బాయిపూలే ట్రస్ట్‌ సలహాదారు గాను, ఆంధ్రప్రదేశ్ అవయవ దాతల సంఘం ముఖ్య కార్యకర్తగాను పనిచేశాడు. అవయవ దాన ఆవశ్యకతపై సాగిస్తున్న ఉద్యమాన్ని వెన్నుదన్నుగా నిలిచాడు. ఇతడి మరణానంతరం తన కళ్లను మోహిసిన్‌ ఐ బ్యాంకుకు, పార్ధివదేహాన్ని ఆంధ్ర మెడికల్‌ కళాశాలకు అందజేశాడు.

## వ్యక్తిగత జీవితం
ఈయనకు కుమార్తె కవిత, కుమారుడు రాజేంద్ర ఉన్నారు.

## మరణం
ఈయన గుండె సంబంధిత ఇబ్బందితో 2016 ఆగస్టు 05న విశాఖపట్నం లోని ఒక ప్రైవేటు ఆస్పత్రిలో చేరడంతో అక్కడ ఈయనకు బైపాస్‌ సర్జరీ చేశారు. కానీ పరిస్థితి విషమించడంతో 2016, ఆగష్టు 11వ తేదీ గురువారం ఉదయం 11 గంటలకు మరణించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:1968 జననాలు
వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:2016 మరణాలు
నూతలపాటి పేరరాజు

**నూతలపాటి పేరరాజు** ప్రఖ్యాత రచయిత. సాహిత్యసరస్వతి, విద్యార్ణవ మొదలైన బిరుదులు ఇతనికి ఉన్నాయి. ప్రకాశం జిల్లా (అప్పటి గుంటూరు జిల్లా), నూతలపాడు గ్రామంలో 1896లో సీతమ్మ, ఆదిరాజు దంపతులకు జన్మించాడు. ఇతడి విద్యాభ్యాసం నూతలపాడులో నడిచింది. ఇతడు పెక్కు సంవత్సరాలు ఆంధ్రభాషోపాధ్యాయుడిగా అనంతపురం జిల్లా ఉరవకొండలో పనిచేసి అక్కడే స్థిరపడిపోయాడు. నాలుగున్నర దశాబ్దాలకు పైగా రాయలసీమ ప్రాంతంలో జీవించడం వల్ల ఇతడు రాయలసీమ కవిగా వాసికెక్కాడు. ఇతడు అనేక గ్రంథాలు రచించాడు. ఆనాటి స్కూల్ ఫైనల్ విద్యార్థులకు తెలుగు పాఠ్యపుస్తకాలను అరటిపండు వొలిచి చేతికిచ్చినట్లుగా సులభ పద్ధతిలో నోట్సులు తయారుచేసి ముద్రించాడు. ఇతడు శ్రీశైలప్రభ, శిశువిద్య, ఆరాధన పత్రికలకు సంపాదకుడిగా ఉన్నాడు. ఇతడు 1968, నవంబర్ 15న తనువు చాలించాడు.

## రచనలు
# భక్త అక్క మహాదేవి
# భక్తమల్లమ్మ
# హంపీ
# శ్రీశైలచరిత్ర
# విజయనగర చరిత్రము
# తులసీ రామాయణం
# ఆనంద రామాయణం
# రామకథామృతము
# వైదర్భీ విలాసము
# శ్రీ సాయిబాబా చరిత్ర
# శాంతి విజయము
# తుళసీదళము
# శ్రీ కృష్ణనిర్యాణము (అముద్రితం)
# నీతినవనీతము

## మూలాలు

వర్గం:1896 జననాలు
వర్గం:రాయలసీమ రచయితలు
వర్గం:పాత్రికేయులు
వర్గం:1968 మరణాలు
ఆలూరు (పొన్నూరు)

**అలూరు** గుంటూరు జిల్లా పొన్నూరు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం. 

## గ్రామ పంచాయతీ
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి నిర్వహించిన ఎన్నికలలో వేంపాటి విజయకుమారి, సర్పంచిగా ఎన్నికైనాడు.
## గ్రామములోని ప్రధాన పంటలు
వరి, అపరాలు, కూరగాయలు

## గ్రామములోని ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం



వర్గం:పొన్నూరు మండలం లోని రెవిన్యూయేతర గ్రామాలు
సీతారామపురం (పొన్నూరు)

**సీతారామపురం** గుంటూరు జిల్లా పొన్నూరు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం. 
 

## గ్రామానికి సాగు/త్రాగునీటి సౌకర్యం
### ఊరచెరువు
ఈ చెరువులో పూడికతీత పనులను, 2017,ఏప్రిల్-9న ప్రారంభించారు. చెరువులో తీసిన మట్టిని రైతులు తమ పొలాలకు తరలించుకొనిపోవుచున్నారు. ఈ విధంగా చేయడం వలన, చెరువులో నీటి నిలువ సామర్ధ్యం పెరుగుటయేగాక, తమ పొలాలకు ఎరువుల ఖర్చు గూడా గణనీయంగా తగ్గుతుందని రైతులు సంతోషం వ్యక్తం చేస్తున్నారు. 

## గ్రామ పంచాయతీ
2013,జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి నిర్వహించిన ఎన్నికలలో మూకిరి ఫ్రాన్సిస్, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు.

## ప్రధాన పంటలు
వరి, అపరాలు, కాయగూరలు

## ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు

## మూలాలు
వర్గం:పొన్నూరు మండలం లోని రెవిన్యూయేతర గ్రామాలు
చిల్లర భవానీదేవి

**చిల్లర భవానీదేవి** తెలుగు రచయిత్రి, విమర్శకురాలు ఆంధ్రప్రదేశ్ రచయితల సంఘం అధ్యక్షులు.

## జీవిత విశేషాలు
ఈమె 1954, అక్టోబర్ 5న సికిందరాబాదులో జన్మించింది. ఈమె తండ్రి కోటంరాజు సత్యనారాయణశర్మ బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి. ఆమె పినమామ చిల్లర భావనారాయణరావు కూడా ప్రముఖ సాహితీవేత్త, బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి. ఈమె ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం నుండి హిందీలో ఎం.ఎ., ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం నుండి తెలుగులో ఎం.ఎ, ఎల్.ఎల్.బి., పి.హెచ్.డి. పట్టాలు పొందింది. ఈమె కవిత్వం, కథలు, సాహితీ విమర్శ, నాటకం, బాలసాహిత్యం, జీవితచరిత్ర, లలితగీతాలు మొదలైన ప్రక్రియలలో రచనలు చేసింది. ఈమె సచివాలయంలో ఉన్నత పదవిలో పనిచేసి పదవీవిరమణ గావించి ప్రస్తుతం హైదరాబాదులో నివసిస్తున్నది. తెలుగులో ఇప్పటికీ 12 కవితా సంపుటులు వెలువరించిన ఆమె  వివిధ ప్రక్రియల్లో 46 గ్రంథాలు వెలువరించింది. వీరి పలు కవితలు, కథలు అనేక ఇతర భాషల్లోకి అనువదించబడ్డాయి.

## రచనలు
ఆమె తెలుగు భాషా సాహిత్య రంగాలలోని అనేక ప్రక్రియల్లో గణనీయ రచనలు చేసిన రచయిత్రి.ఆమెకు తెలుగుతో పాటు హిందీ భాషలో కూడా పరిజ్ఞానముంది. "స్వాతంత్య్రానంతరం తెలుగు హిందీ కవిత" లపై తులనాత్మక అధ్యయనం చేసి పి.హెచ్‌.డి. పట్టా పొందింది. అంతేకాక ఆమె న్యాయశాస్త్రంలో కూడా పట్టభద్రులు.  ఆమె ఆంధ్రప్రదేశ్ సచివాలయం నుంచి విశ్రాంత ప్రభుత్వ ఉప కార్యదర్శిగా ఉన్నారు. ఆమె ఆకాశవాణి, ప్రసారభారతి జాతీయ స్థాయిలో ప్రతి ఏటా ప్రతిష్టాత్మకంగా నిర్వహించి ప్రసారం చేసే జాతీయ కవి సమ్మేళనంలో భాగంగా 2019 సంవత్సరానికి తెలుగు కవిగా ఎంపికయ్యింది. "అమ్మ నిజం చెప్పదు" కవిత ద్వారా ఈ కార్యక్రమానికి ఎంపికయ్యిందామె. 

### కవిత్వం
# నాలోని నాదాలు (1986) 
# గవేషణ (1993) 
# శబ్దస్పర్శ (1996) 
# వర్ణనిశి (2001) 
# భవానీ నానీలు (2004) 
# అక్షరం నా అస్తిత్వం (2006) 
# హైదరాబాద్‌ నానీలు (2007) 
# కెరటం నా కిరీటం (2009)
# రగిలిన క్షణాలు (2012)
# ఇంత దూరం గడిచాక (2014)
# నది అంచున నడుస్తూ (2017)
# వేళ్ళని వెతికే చెట్లు (2021)
### కథా సంపుటాలు
# అంతరంగ చిత్రాలు (1993)
# అమ్మా నన్ను క్షమించొద్దు (2008)
# తప్తశిల (2014)

### వ్యాస సంపుటాలు
# అధ్యయనం (2007) 
# కవయిత్రుల నానీలు (2007)
### సాహిత్య విమర్శ
# స్వాతంత్ర్యానంతర తెలుగు, హిందీ కవిత- తులనాత్మక పరిశీలన (సిద్ధాంత గ్రంథం)
### నాటకం
# బొబ్బిలి యుద్ధం
### జీవితచరిత్రలు
# కొర్రపాటి గంగాధరరావు జీవితం-సాహిత్యం

## సత్కారాలు, పురస్కారాలు
# శబ్దస్పర్శ కావ్యానికి ఉమ్మడిశెట్టి సాహితీ అవార్డు - 1996లో
# తప్తశిల కథా సంపుటికి గుంటూరు జిల్లా రచయితల సంఘం కథా పురస్కారం
# "ఇంత దూరం గడిచాక" పుస్తకానికి  సంవత్సర ఫ్రీవర్స్ ఫ్రంట్ పురస్కారం 2016  
# నది అంచున నడుస్తూ కవితా సంపుటికి జనరంజకకవి ప్రతిభా పురస్కారం, రావి రంగారావు సాహిత్య పీఠం, గుంటూరు - 2017
# సంక్రాంతి సాఫల్య పురస్కారం, తెలుగు విజ్ఞాన సమితి, బెంగళూరు - 2018
# ఉత్తమ రచయిత్రి జీవన సాఫల్య పురస్కారం, రాగరాగిణిఆర్ట్ థియేటర్స్, హైదరాబాదు - 2018
# సరసభారతి ఉగాది పురస్కారం, ఉయ్యూరు - 2020
# చం. స్పందన సాహితీ జీవన సాఫల్య పురస్కారం, అనంత కవుల వేదిక, అనంతపురం - 2020
# ద్వాదశి లక్ష్మీప్రసన్న స్మారక సాహితీ పురస్కారం, ద్వానా సాహితీ కుటీరం - 2022
# జ్ఞానజ్యోతి పురస్కారం - 2023, ఆంధ్రప్రదేశ్ రచయితల సంఘం 
# వాసిరెడ్డి సీతాదేవి వంశీ జాతీయ పురస్కారం, హైదరాబాదు - 2024
# ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ ఉగాది పురస్కారం - 2025

## మూలాలు

## బయటి లంకెలు
* 
* 

వర్గం:1954 జననాలు
వర్గం:హైదరాబాద్ సాహితీవేత్తలు
వర్గం:తెలుగు రచయిత్రులు
వర్గం:తెలుగు కవయిత్రులు
వర్గం:తెలుగు కథా రచయితలు
వర్గం:నానీల కవులు
వర్గం:ఫ్రీవర్స్ ఫ్రంట్ పురస్కార గ్రహీతలు
పాణ్యం లక్ష్మీనరసింహయ్య

**పాణ్యం లక్ష్మీనరసింహయ్య** 1920వ సంవత్సరం ఏప్రిల్ 6వ తేదీన కర్నూలు జిల్లా, ఉయ్యాలవాడ గ్రామంలో సుబ్బలక్ష్మమ్మ, లక్ష్మీనరసయ్య దంపతులకు జన్మించాడు. ఇతడు తన తండ్రివద్దను, పినతండ్రి వాసుదేవశాస్త్రి వద్దను, వెల్దుర్తి లోని అన్నదానం సుబ్బాశాస్త్రి వద్దను, గౌరిపెద్ది శేషశాస్త్రుల వద్దను సంస్కృతాంధ్రములు నేర్చాడు. ఇతనికి చిన్నతనంలోనే కవిత్వం అబ్బింది. ఇతడికి ఐదుగురు కుమారులు, ఇద్దరు కుమార్తెలు కలిగారు. ఇతని పెద్దకుమారుడు పాణ్యం నరసరామయ్య కూడా చక్కని కవితలు అల్లిన కవి. లోకోపకారార్థము ధార్మిక రచనలు చేసిన పాణ్యం లక్ష్మీనరసింహయ్య 1978-79 ప్రాంతంలో తనువుచాలించాడు.
## రచనలు
# ధర్మజ్యోతి
# ఈశ్వరశతకము
# శ్రీ కోదండరామశతకము
# శ్రీ విశ్వేశ్వర నక్షత్రమాల
# శ్రీ రామతత్త్వ రహస్యము
## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు కవులు
వర్గం:1920 జననాలు
వర్గం:కర్నూలు జిల్లా కవులు
వర్గం:శతక కవులు
ఆర్యభట్ట ఉపగ్రహం

**ఆర్యభట్ట** భారతదేశం తయారుచేసిన మొట్టమొదటి కృత్రిమ ఉపగ్రహం. ప్రాచీన భారత ఖగోళశాస్త్రవేత్త, గణితశాస్త్రజ్ఞుడు, జ్యోతిష్కుడూ అయిన ఆర్యభట్ట జ్ఞాపకార్థం ఈ ఉపగ్రహానికి *ఆర్యభట్ట* అని నామకరణం చేసారు.

## ప్రయోగం
1975 సంవత్సరం నాటికి భారతదేశానికి ఉపగ్రహాలను అంతరిక్షంలోకి ప్రవేశపెట్టే సాంకేతిక విజ్ఞానం అందుబాటులో లేదు.అందువలన అప్పటికి భారతదేశానికి మిత్రదేశమైన సోవియట్ యూనియన్ సహకారంతో వారి దేశంలోని అతరిక్ష ప్రయోగ కేంద్రం నుండి ఆర్యభట్ట ఉపగ్రహాన్ని ప్రయోగించారు. అంతరిక్ష విజ్ఞానంలో పరిణతి, అభివృద్ధి సాంధించటం కోసం, ఆర్యభట్ట ఉపగ్రహాన్ని భారతీయ అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ (ఇస్రో) తయారు చేసింది. ఆర్యభట్ట ఉపగ్రహాన్ని సోవియట్ యూనియన్ లోని కాపుస్తిన్న్ యార్ (Kapustin Yar) లోని అంతరిక్ష వాహన ప్రయోగ కేంద్రం నుండి కాస్మోస్ -3M అనే ఉపగ్రహ వాహక రాకెట్ సహాయంతో 1975 ఏప్రిల్ 19 న విజయవంతంగా కక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టారు.

ఈ ఉపగ్రహ ప్రయోగం నిమిత్తమై ఇండియా, సోవియట్ యూనియన్ మధ్య యు ఆర్ రావు సారథ్యంలో 1972 లో అంగీకారం కుదిరింది. ఉపగ్రహం ప్రయోగించినందుకు ప్రతి ఫలంగా సోవియట్ యూనియన్ భారత రేవుల నుండి, ఓడల నుండి లాచింగ్ వాహనాల జాడలు పట్టుటకు (ట్రాకింగు) వారికి భారతదేశం అనుమతి ఇచ్చింది

## ఉపగ్రహం సాంకేతిక వివరాలు, కక్ష్య వివరాలు
96.46 నిమిషాల ప్రదక్షిణ కాలం పట్టు కక్ష్యలో, 611 కిలోమీటర్ల అపోజీ (భూమినుండి ఎక్కువదూరం), 568 కిలోమీటర్ల పెరిజీ (భూమినుండి దగ్గరిదూరం) ఎత్తులో, 50.6 డిగ్రీల ఏటవాలులో ఉండే కక్ష్యలో ఆర్యభట్ట ఉపగ్రహాన్ని ప్రవేశపెట్టారు. ఈ ఉపగ్రహ ప్రయోగ ఉద్దేశం ఎక్సు కిరణాల అధ్యయనం (ray astronomy), భౌతిక, రసాయనిక విధానాధ్యయనం (aeronomics), సూర్య సంబంధిత విజ్ఞాన అధ్యాయనం. ఈ ఉపగ్రహం 1.5 మీటర్ల వ్యాసంతో, 26 పార్శాలు కలిగి ఉంటుంది. ఉపగ్రహపు పైని, క్రింది భాగాలు మినహాయించి అన్ని పార్శాల మీద సౌర ఫలకాలు అమర్చారు. ప్రయోగించిన నాలుగు రోజుల తరువాత, 60 ప్రదక్షణలు పూర్తయిన తరువాత, ఉపగ్రహంలో విద్యుదుత్పత్తిలో లోపం వలన, ఇది పనిచెయ్యడం మానివేసింది. సోవియట్ యూనియన్ మీడియా వార్తల ప్రకారం ఈ ఉపగ్రహం అటు తరువాత కూడా కొంతకాలం వరకు పనిచేసి సమాచారాన్ని పంపినట్లు తెలుస్తున్నది. ఈ ఉపగ్రహం తిరిగి 1992 ఫిబ్రవరి 11 న భూవాతావరణంలో ప్రవేశించింది.

## వారసత్వం
 
ఈ ఉపగ్రహం యొక్క చిత్రాన్ని 1976, 1997 భారతదేశపు 2రూపాయల కరెన్సీనోట్ల పై,, P-79a-m.సంఖ్య గల 1 రూపాయి నోట్లపై ముద్రించారు. 

## ఇవికూడా చూడండి

*భాస్కర – I ఉపగ్రహం
*భాస్కర –II ఉపగ్రహం

## మూలాలు

వర్గం:అంతరిక్ష కార్యక్రమాలు
వర్గం:విదేశాలనుండి ప్రయోగించిన భారతదేశ ఉపగ్రహాలు
వర్గం:ఇస్రో తయారుచేసిన ఉపగ్రహాలు
వర్గం:కృత్రిమ ఉపగ్రహాలు
మల్లాయపాలెం (గుడివాడ)

"మల్లాయపాలెం (గుడివాడ)" కృష్ణా జిల్లా గుడివాడ మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర  గ్రామం.

## గ్రామంలోని విద్యాసౌకర్యాలు
#మండల పరిషత్తు ప్రాధమికోన్నత పాఠశాల. 
#మండల పరిషత్తు ప్రాథమిక పాఠశాల, లక్ష్మీనగర్ కాలనీ.
## గ్రామ పంచాయతీ
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి నిర్వహించిన ఎన్నికలలో సాబీరుల్లాబేగ్, సర్పంచిగా ఎన్నికైనాడు. ఉపసర్పంచిగా గోవాడ అంజమ్మ ఎన్నికైంది. [1]

## గ్రామంలోని దర్శనీయ ప్రదేశాలు/దేవాలయాలు
**శ్రీ నాగాంబికా సుబ్రహ్మణ్యేశ్వరస్వామి వారి ఆలయం:** మల్లాయపలెం గ్రామ పంచాయతీ పరిధిలోని నక్కల కాలువ వద్ద ఉన్న ఈ ఆలయంలో, స్వామివారి 14వ వార్షికోత్సవాన్ని పురస్కరించుకొని, 2015, డిసెంబరు-17వ తేదీ గురువారం ఉదయం 11-29 గంటలకు, స్వామివారి కళ్యాణం నిర్వహించారు. [2]

## గ్రామములోని ప్రధాన పంటలు
వరి, అపరాలు, కాయగూరలు

## గ్రామములోని ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు

## మూలాలు
## వెలుపలి లింకులు
[1] ఈనాడు అమరావతి; 2015, సెప్టెంబరు-2; 27వపేజీ. [2] ఈనాడు అమరావతి: 2015,డిసెంబరు-16; 25వపేజీ.
పోలేపల్లి వెంగన్న శ్రేష్టి

పోలెపల్లి వెంగన్న శ్రేష్టి గారు మొదటి తరం గ్రంథాలయోధ్యమములోని ప్రముఖులలో ఒకరు.

## జననము
శ్రీ పోలెపల్లి వెంగన్న శ్రేష్టి గారు 1909లో ఆగర్భ శ్రీమంతుల కుటుంబములో కడప జిల్లాలో జన్మించారు. కడప జిల్లాలో వీరు (ప్రస్తుతము వై.ఎస్.ఆర్ జిల్లా) *రాజా శ్రేష్టి *గా ప్రసిద్దులు.

## గ్రంథాలయోద్యమంలో పాత్ర
1923 వ సంవత్సరములో తన ఇంట కేవలము 40 పుస్తకాలతో ఒక గ్రంథాలయాన్ని స్థాపించారు. దానికి శ్రీ రామచంద్ర పుస్తక బాండారముగా నామ కరణము చేశారు. ప్రభుత్వము నుంచి గాని, ప్రజలనుంచి గాని ఎటువంటి ఆర్థిక సహకారము లేకుండా ఈ నాటికి ఆ గ్రంథాలయము అనేక అరుదైన గ్రంథాలతో అలారారు తున్నది. స్వంత ఖర్చులతో అనేక పత్రికల సంపుటాలను సేకరించి ఈ గ్రంథాలయములో పదిల పరిచారు. గ్రంథాలయము ప్రారంభమునుండి అయ్యంకి వెంకటరమణయ్య వారి సలహాలను పాటిస్తూ గ్రంథాలయాన్ని అభివృద్ధి పరిచారు. అయ్యంకి వారి సేవలను గుర్తించి 1979 లో *[[ఆంధ్రప్రదేశ్ పౌర గ్రంథాలయ సంఘము]] * వీరిని ఘనంగా సన్మానించింది.

## మూలాలు
గ్రంథాలయోధ్యమ శిల్పి అయ్యంకి అనుగ్రంథము: పుట.

వర్గం:1909 జననాలు
వర్గం:కడప జిల్లా గ్రంథాలయోద్యమ నేతలు
కాళ్లకూరి నరసింహం పంతులు

thumb|కాళ్లకూరి నరసింహం పంతులు
**కాళ్లకూరి నరసింహం పంతులు** గారు మొదటి తరం గ్రంథాలయోధ్యములోని  ప్రముఖులలో ఒకరు.

## జననము

## గ్రంథాలయోధ్యమములో పాత్ర
శ్రీ కాళ్లకూరి నరసింహం పంతులు గారు (1863 - 1926) పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా  కొంపల్లె నివాసి.  గ్రంథాలయ ఉద్యమ పితామహుడు   అయ్యంకి వెంకటరమణయ్య వారు గ్రంథాలయ ఉద్యమములో ప్రవేశింపక పూర్వమే కాళ్లకూరి వారు భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ నాయకులైన హూం, దాదాభాయి నౌరోజీ,  అనిబిసెంట్ వంటి వారి పేర్లతో గ్రామలలో 1900 కు పూర్వమే గ్రంథాలయాలను స్థాపించి గ్రామీణులలో సామాజిక సృహ నెలకొల్పారు.  అయ్యంకి వారితో పరిచయము ఏర్పడ్డాక తన కార్య క్రమాల పరిదిని మరింత విస్తరించారు. భీమవరము ప్రాంతములో అనేక మంది గ్రంథాలయా కార్య కర్తలను తయారు చేశారు.  జిల్లా స్థాయి గ్రంథాలయ సభలను, సమావేశాలను నిర్వహించి గ్రంథాలయాల ప్రాముఖ్యతను వివరించారు.  వీరి కృషికి గుర్తింపుగా వీరిని *గ్రంథాలయ భీష్మ * అని పిలిచేవారు.  90 సంవత్సరాల క్రితం  వీరు స్థాపించిన గ్రంథాలయాలు ఈ నాటికి ప్రజలకు సేవలందిస్తున్నాయి.

## మూలాలు
గ్రంథాలయోధ్యమ శిల్పి అయ్యంకి అనుగ్రంథము: పుట.

వర్గం:గ్రంథాలయోద్యమ నేతలు
వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా గ్రంథాలయోద్యమ నేతలు
నూరి వెంకట నరసింహం

**నూరి వెంకట నరసింహం** (1890 - 1933) గ్రంథాలయోద్యమ మూల పురుషులులలో ఒకరు.

## గ్రంథాలయోధ్యమములో పాత్ర
శ్రీ నూరి వెంకట నరసింహం (1890 - 1933) గ్రంథాలయోద్యమ మూల పురుషులులలో ఒకరుగా,  ఆంధ్ర ప్రదేశ్ గ్రంథాలయ సంఘం, విజయవాడ,  రాంమోహన  గ్రంథాలయ స్థాపనలో ప్రముఖ పాత్ర వహించారు. అయ్యంకివారు నిర్వహించిన  ప్రతి కార్యక్రమములో నరసింహంగారు వెన్నంటి వుండేవారు.  ఆంధ్ర గ్రంథాలయోద్యమము, సంపూర్ణ  మానవత్వ  వికాశంకోసం ఏర్పడిందని - 1919 లో నరసింహంగారు సిద్ధాంతరీకించారు. ఎన్నో సభలు నిర్వహించారు, పాల్గొన్నారు.

## రచనలు
*Public Library - Home and abroad* అనే వీరి వ్యాసము అచ్చయింది.*గ్రంథాలయ సర్వస్వము*  తొలిసంచిక తీర్చిదిద్దిన వారిలో నూరి నరసింహంగారు ముఖ్యులు.

## మూలాలు
గ్రంథాలయోధ్యమ శిల్పి అయ్యంకి అనుగ్రంథము: పుట. 43

వర్గం:గ్రంథాలయోద్యమ నేతలు
వర్గం:1890 జననాలు
వర్గం:1933 మరణాలు
నిడమర్తి లక్ష్మీనారాయణ

**నిడమర్తి లక్ష్మీనారాయణ** (1878 - 1928) గ్రంథాలయోద్యమములో పాల్గొన్న ప్రముఖులలో ఒకారు.

## జననము
శ్రీ నిడమర్తి లక్ష్మీనారాయణ (1878 - 1928) పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా నిడమర్రు గ్రామములో 1878 వ సంవత్సరములో జన్మించారు.

## గ్రంధాలయోధ్యమములో  పాత్ర
వీరు గ్రామ స్థాయిలో అనేక ప్రజోపయోగ కార్యక్రమాలనునిర్వహించిన ప్రముఖ కార్యకర్త. చరుచుగా అయ్యంకి వారిని కలుస్తూ వారి సలహాలుతీసుకొమ్ని తాడేపల్లి గూడెం తాలూకాలో అనేకగ్రంధాలయాల స్థాపనకు కృషి చేశారు. 1923 వ సంవత్సరములో ప్రథమ పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా మహా సభ నిర్వహించారు. భీమవరంలో జరిగిన ఈ సభకు జిల్లాలోని కార్యకర్త లందరూ తరలి వచ్చారు. లక్ష్మీనారాయణ గారి సేవా నిరతి - త్యాగాన్ని గిరుంచి ...... వారు మరణించిన 60 సంవత్సరాల తర్వాత కూడా తాడేపల్లి గూడెం ప్రాంతములో ఇప్పటికీ చెప్పుకుంటారు. అంతటి త్యాగ మూర్తి నిడమర్తి వారు.

## మూలాలు
* గ్రంథాలయోధ్యమ శిల్పి అయ్యంకి అనుగ్రంథము: పుట. 45

వర్గం:1878 జననాలు
వర్గం:1928 మరణాలు
వర్గం:గ్రంథాలయోద్యమ నేతలు
సమతామూర్తి శ్రీమద్రామానుజ స్పూర్తి కేంద్రం

సమతామూర్తి శ్రీమద్రామానుజ స్పూర్తి కేంద్రం జీవాప్రాంగణం, శ్రీరామనగరం, ముచ్చింతల్, శంషాబాద్, రంగారెడ్డి జిల్లాలో చినజియ్యరు స్వామిచేస్థాపించబడి అభివృద్ధి పధంలో నడుస్తున్నది. 
ప్రతిప్రాణి దేవుని సంతానమే అయినపుడు హరిజన గిరిజన తేడలేకుండా మానవులంతా దేవుని కుటుంబములోనివారే, సహోదరులే! 
ఆదేవుని దర్శించి, తరించే అధికారం అందరికీ ఉంది, అంటూ సాధికారికంగ హరిజనులకు ఆలయప్రవేశం కలిగించిన కరుణాసాగరులు శ్రీరామానుజచార్యులవారు.
"సువిశాలభూమండలంలో రుచిగలవారందరికీ నిస్సంకోచంగ మంత్రాన్నివ్వండి అంటూ ఆచార్య పరంపరను ఆదేశించి, తమే గోపురమెక్కి మంత్రాన్ని వెదజల్లిన సమతామూర్తి శ్రీరామానుజులు.
ఆగురువు అవతరించి 2016 నాటికి వేయిసంవత్సరాలవుతున్న సందర్భంగా కృతజ్ఞతగ వెయ్యేండ్ల పండుగ తలపెట్టారు చినజియ్యరు స్వామి.
ఈ స్పూర్తికేంద్రంలో 216 అడుగుల ఎత్తుండే శ్రీరామానుజుల లోహమయమూర్తి, సంచలనాత్మకములూ- స్పూర్తిదాయకములూ అయిన ఆయన జీవిత విశేషాల దర్శనము, 108 సుప్రసిద్ధవైష్ణవ దివ్యదేశాలూ ఒక్కచోటట్లుగ సుమారు రూ: 108 కోట్లతో ఏర్పడే ఈ నిర్మాణాలు ప్రారంబించారు. రామానుజుని కూర్చుని వుండే పంచలోహములతో నిర్మించబడుచున్న 216 అడుగుల ఈవిగ్రహం ప్రపంచములోనే ఎత్తయినది. 45 ఎకరాల విశాలమైన స్థలములో రూపురేఖలు దిద్దుకుంటున్నది.

## '''సమతామూర్తి విగ్రహావిష్కరణ'''
ఫిబ్రవరి 2, 2022 నుంచి ఫిబ్రవరి 14, 2022 వరకు శ్రీరామానుజ సహస్రాబ్ది సమారోహ ఉత్సవాలకు ఈ ఆశ్రమం సిద్ధమవుతోంది. చినజీయర్‌ స్వామి ఆధ్వర్యంలో జరిగే ఈ వేడుకలలో శ్రీరామానుజాచార్యుల విగ్రహాన్ని ఫిబ్రవరి 5న ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ఆవిష్కరించనున్నారు. 

## మూలాలు

;జీవప్రాంగణం శ్రీరామనగరం, ముచ్చింతల్, శంషాబాద్ నుండి సేకరించిన సమాచారం
కలిదిండి నరసింహరాజు

**కలిదిండి నరసింహరాజు** ఆంధ్ర గ్రంథాలయోధ్యమ నాయకులలో ఒకరు.

## బాల్యము

## గ్రంథాలయోధ్యమముతో అను బంధము

శ్రీ కలిదిండి నరసింహరాజు భీమవరం తాలూకాలో గ్రంథాలయోద్యమకారుడు, పత్రికా సంపాదకుడు అయిన అయ్యంకి వెంకట రమణయ్య తొలినాటి మిత్రులలో ముఖ్యులు. అయ్యంకి కోరిక మేరకు 1935 వ సంవత్సరములో భీమవరం తాలూకా గ్రంథాలయ మహా సభ జరుగుతున్నప్పుడు *భీమవరం తాలూకా గ్రంథాలయ దర్శిని * తయారు చేసి ప్రచురించాడు. భీమవరం తాలూకాలో గ్రంథాలయ సభలో పాల్గొన్నాడు. వృత్తి రీతా సరస్వతి ఆరాధకుడు. సంస్కృతాంధ్ర భాషలలో విశేష ప్రజ్ఞ గలవాడు, గొప్ప విద్వాంసుడు శ్రీ కలిదిండి నరసింహరాజు.

ఆంధ్ర గ్రంథాలయ ఉద్యమంలో కుముదవల్లికి చెందిన భూపతిరాజు తిరుమలరాజు, గ్రంథాలయోద్యమ కారులతోలైన పాలకోదేటి సత్యనారాయణశర్మ (భీమవరం), కాళ్ళకూరి నరశింహం లతో కలసి ప్రచారాన్ని నిర్వహించాడు. 

కొన్ని సంవత్సరాల తరువాత మొదటి భీమావరం తాలూకా గ్రంథాలయ సదస్సును నిర్వహించడానికి “ఉండి” వద్ద రిసెప్షన్ కమిటీని ఏర్పాటు చేశారు. రిసెప్షన్ కమిటీ సూచనలతో  కలిదిండి  నరసింహరాజు తాలూకాలో పర్యటించారు. అతను రిసెప్షన్ కమిటీ ప్రచురించిన తాలూకాలోని 38 గ్రంథాలయాల చరిత్రను సేకరించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:గ్రంథాలయోద్యమ నేతలు
వర్గం:సంపాదకులు
ఆర్.జనార్థనం నాయుడు

**ఆర్.జనార్థనం నాయుడు** గారు  తొని నాళ్ళలోని గ్రంథాలయోధ్యమ నాయకులలో ఒకరు.

## బాల్యము
శ్రీ ఆర్.జనార్థనం నాయుడు గారు చిత్తూరు జిల్లాలో జన్మించారు.

## విద్యాభ్యాసము
శ్రీ ఆర్.జనార్థనం నాయుడు గారు ఉన్నత విద్యాభాస నిమిత్తము ఇంగ్లండు వెళ్ళి  విద్యనభ్యసించి తిరిగి వచ్చి మద్రాసు ఉమ్మడి రాష్ట్ర  విద్యా శాఖలో ఉద్యోగములో చేరారు.

## గ్రంథాలయోధ్యమములో పాత్ర
అనతి కాలములోనే మద్రాసులోని కన్నెముర గ్రంథాలయ నిర్వహణ బాధ్యతలు స్వీకరించారు.  ఒక దశాబ్దం పాటు - గ్రంథాలయం చట్టము అమలులోకి రాగానే స్పెషల్ ఆపీసర్ గా నియమితులైనారు.  శ్రీ   జనార్థనం నాయుడు గారు  1930 నుండి  అయ్యంకి వెంకటరమణయ్య వారికి మిత్రులు.  1933 లో జరిగిన గ్రంథాలయ మహా సభకు అధ్యక్షత వహించారు. ఆంధ్ర ప్రదేశ్  గ్రంథాలయ శిక్షణ తరగతులకు  శిక్షణ ప్రణాళిక తయారు చేసి ఇచ్చారు.  దక్షిణాదిన అఖిల భారత గ్రంథాలయోధ్యమ కార్య క్రమాలు నిర్వహించడంలోఈ  అయ్యంకి వెంకటరమణయ్య వారికి ఎంతగానో సహకరించారు. మద్రాసులో స్థిరపడి అక్కడనుంచే ఉధ్యమ కార్య క్రమాలు నిర్వహించిన కార్య శూరుడు  ఆర్.జనార్థనం నాయుడు గారు.

## మూలాలు
గ్రంథాలయోధ్యమ శిల్పి అయ్యంకి అనుగ్రంథము: పుట.

వర్గం:చిత్తూరు జిల్లా గ్రంథాలయోద్యమ నేతలు
గొఱ్ఱెపాటి వేంకట సుబ్బయ్య

**గొఱ్ఱెపాటి వేంకట సుబ్బయ్య** (1898 - 1981) తొలినాటి గ్రంథాలయోద్యమ ప్రముఖులలో ఒకరు. బహు గ్రంథకర్త.

## బాల్యము
గొఱ్ఱెపాటి వేంకట సుబ్బయ్య 1898 వ సంవత్సరంలో ఘంటసాల గ్రామంలో జన్మించారు. వీరి విద్యాభ్యాసం ఘంటసాల, బందరులో సాగింది. ముట్నూరి కృష్ణారావు, చెరుకువాడ వేంకట నరసింహం, కౌతా శ్రీరామమూర్తిల వద్ద వీరు విద్యనభ్యసించారు. బెంగాలీ భాషను ప్రత్యేకంగా అభ్యసించారు. 17వ యేటి నుండే వీరు రచనలు చేయడం ప్రారంభించారు.

## గ్రంథాలయోధ్యమముతో అనుబంధము
జీవిత చరిత్ర రచనలతో ప్రసిద్ధి గన్న శ్రీ గొఱ్ఱెపాటి వేంకట సుబ్బయ్య గారు కృష్ణా జిల్లా ఘంటసాల గ్రామం లోని రామమోహన గ్రంథాలయము అభివృద్ధికి ఎంతో కృషి చేశారు. ఎన్నో గ్రంథాలయ సభలను నిర్వహించారు. అయ్యంకి వారి సేవా కార్యక్రమాలకు చేదోడు వాదోడుగా ఉన్నారు. *[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము]]* పత్రికా సాంపాదకులలో వీరు కూడా ఒకరు. ఈయన స్వయంగా బాల వాఙ్మయము, గాంధి వాఙ్మయము మొదలైన గ్రంథ సూచికలను తయారు చేశారు. అన్నింటికి మించి గొఱ్ఱెపాటి వారు మహోన్నత వ్యక్తి.

## రచనలు
### జీవితచరిత్రలు
# సరోజినీ నాయుడు
# డాక్టరు సి.ఆర్.రెడ్డి
# కాశీనాథుని నాగేశ్వరరావు పంతులుగారి జీవితము - సాహిత్యము
# ఆచార్య యన్.జి.రంగా
# నవమేధావి నార్ల
# రసతపస్వి కృష్ణరావు
# రాజకీయ రథసారథి కొత్త రఘురామయ్య
# సారథి రామబ్రహ్మం
# మన కిసాన్ వెంకటసుబ్బయ్య
# చలం జీవితం - సాహిత్యం
# శరత్ జీవితం
# మన రైతు పెద్ద (గొట్టిపాటి బ్రహ్మయ్య జీవితచరిత్ర)
# ఎందరో మహానుభావులు
# దేశోద్ధారక చరిత్ర
# జాతి నిర్మాతలు
# ఘంటసాల చరిత్ర
# కొమ్మారెడ్డి గోపాలకృష్ణయ్య, ఆంజనేయులు, పట్టాభిరామయ్య గార్ల జీవిత విశేషాలు
# మిత్రులూ- నేనూ (రెండు భాగాలు)
# వల్లభాయి పటేల్

### ఇతరములు
# హంపీ పిలుపు 
# తెలుగు సాహిత్యం తీరుతెన్నులు
# భట్టుమూర్తి-రామరాజభూషణుడా
# గాంధిమహాత్ముని నిర్బంధము
# నా సాహిత్యకృషి
# శరద్దర్శనం
# అక్షరాభిషేకం
# మధురజీవనం
# సూక్తులు
# వేదన
# మాట మన్నన
# సతీస్మృతి
# మన జమీందారీలు
# గీతాభూమిక

## రాజకీయాలు
వీరు సాహిత్యంలోనే కాక రాజకీయాలలో కూడా పాల్గొని మహాత్మా గాంధీ అడుగు జాడలలో నడిచి ఉప్పు సత్యాగ్రహము, జమీందారీ వ్యతిరేకోద్యమము, అస్పృశ్యతా నివారణోద్యమము, మద్యపాన నిషేధోద్యమం మొదలైన ఉద్యామాలలో పాల్గొని కారాగారవాసాన్ని కూడా అనుభవించారు.

## మూలాలు
గ్రంథాలయోద్యమ శిల్పి అయ్యంకి అనుగ్రంథము. పుట. 97

వర్గం:1898 జననాలు
వర్గం:1981 మరణాలు
వర్గం:సంపాదకులు
వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా గ్రంథాలయోద్యమ నేతలు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా రచయితలు
అడుసుమిల్లి శ్రీనివాస రావు

**అడుసుమిల్లి శ్రీనివాస రావు** (1901 - 1981) తొలినాటి గ్రంథాలయోధ్యమకారులలో ఒకడు.

## బాల్యం
thumb|సారస్వర నికేతనం ప్రారంభోత్సవ శిలాఫలకంపై అతని పేరు|220x220px
అడుసుమిల్లి శ్రీనివాస రావు ప్రకాశం జిల్లాలో 1901 వ సంవత్సరములో జన్మించాడు. ఊటుకూరి వెంకట శ్రేష్టి 1918 అక్టోబరు 15వ తేదీన సాహిత్యం, నైతికత, దేశభక్తి, దాతృత్వం, మొదలైన విలువల వ్యాప్తి లక్ష్యంగా సారస్వత నికేతనం గ్రంథాలయాన్ని సొంత ధనంతో స్థాపించాడు. ఆ గ్రంథాలయానికి శ్రీనివాసరావు గౌరవ కార్యదర్శిగా ఉండేవాడు. వెంకట శ్రేష్ఠి తరువాత ఈ గ్రంథాలయాన్ని అభివృద్ధి చేసినవారు అడుసుమిల్లి శ్రీనివాసరావు.

## పుస్తకాలు
* ’గ్రంథాలయ సారధి’ – అడుసుమల్లి శ్రీనివాస రావు.  – — డాక్టర్ వెలగ వెంకటప్పయ్య.

## మూలాలు



వర్గం:1901 జననాలు
వర్గం:1982 మరణాలు
వర్గం:గ్రంథాలయోద్యమ నేతలు
వర్గం:ప్రకాశం జిల్లా గ్రంథాలయోద్యమ నేతలు
వర్గం:తెలుగు గ్రంధాలయ ప్రముఖులు
కోగంటి దుర్గా మల్లిఖార్జున రావు

**కోగంటి దుర్గా మల్లిఖార్జున రావు**   (1904 -  1976) తొలినాటి గ్రంథాలయోధ్యమ ప్రముఖులలో ఒకరు.

## బాల్యము
శ్రీ కోగంటి దుర్గా మల్లిఖార్జున రావు గారు  1904 వ సంవత్సరములో జన్మించారు.

## గ్రంథాలయోధ్యమముతో అను బంధము
శ్రీ కోగంటి దుర్గా మల్లిఖార్జున రావు గారు, వయోజన విద్య -  గ్రంథాలయ ఉధ్యమం  కొరకు కాలి నడకన యాత్రలు నిర్విహించారు.  వీరి యాత్రల ఫలితంగా కొన్ని క్రొత్త గ్రంథాలయాలు వెలిశాయి.  అన్నింటికి మించి కోగంటి వారు అపారమైన సంఖ్యలో చిన్న పుస్తకాలు, కర ఆత్రాలు ప్రచురించి  ఉధ్యమము ప్రచారినికి ఉచితంగా పంచారు.  ముఖ్యంగా అయ్యంకి వారు చూపిన మార్గం పై విశేష ప్రచారం ఇచ్చే వారు., అందుకు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ గ్రంథాలయ సేవా సంస్థ  వేధికగా చేసుకున్నారు.   వీరి కృషిని ప్రసంసిన అయ్యంకి వారు ఈయనకు  *గ్రంథాలయోధ్యమ భూషణ * అనే బిరుదును ప్రథానము చేశారు.  అరుదైన నిస్వార్థ సేవకులలో కోగంటి వారు ఒకరు.

## మూలాలు
గ్రంథాలయోధ్యమ శిల్పి అయ్యంకి అనుగ్రంథము. పుట. 101

వర్గం:1904 జననాలు
వర్గం:1976 మరణాలు
వర్గం:గ్రంథాలయోద్యమ నేతలు
తేతలి సత్యనారాయణ

**తేతలి సత్యనారాయణ** గ్రంథాలయోధ్యమము ప్రముఖులలో ఒకరు.

## జననము - బాల్యము
తేతలి సత్యనారాయణ తూర్పు గోదావరి జిల్లా నివాసి.

## గ్రంధాలయోధ్యమముతో అనుబంధము
తేతలి సత్యనారాయణ పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా తాడేపల్లిగూడెం తాలూకాలో అయ్యంకి వెంకటరమణయ్య గారు నిర్వహించిన గ్రంధాలయోద్యమ యాత్రకు అండగా వుండి యాత్రలను జయప్రథంగా నిర్వహించారు. ఆ తాలూకాలో గ్రంథాలయోధ్యమము వేళ్లూనుకునేలా గొప్ప కృషి చేశారు. 1930 వ సంవత్సరంలో తన వైద్య వృత్తిని ప్రారంబించినా ఎక్కువగా ప్రజాహిత కార్యక్రమాలలోనే కాలము గడిపారు. తాడేపల్లి గూడెం పురపాలక సంఘం చైర్మెన్ గా విద్యారంగానికి ఎనలేని కృషి చేశారు. జిల్లా బోర్డు సహకారముతో తాడేపల్లి గూడెంలో గ్రంథాలయానికి చక్కని భవనాన్ని నిర్మిఫ జేసి దానికి దేశోద్దారక కాశీనాథుని నాగేశ్వరరావు గారి చేత ప్రారంభోత్సవం చేయించారు. 1935 వ సంవత్సరములో తాడేపల్లిగూడెం తాలూకాలో కాలి నడకన ప్రతి గ్రామం తిరిగి 47 గ్రంథాలయాల స్థాపనకు కృషి చేశారు. వీరు తన స్వీయ చరిత్రను కూడా వ్రాశారు.

## మూలాలు
గ్రంథాలయోధ్యమ శిల్పి అయ్యంకి అనుగ్రంథము: పుట.

## మూలాలు

వర్గం:గ్రంథాలయోద్యమ నేతలు
వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా గ్రంథాలయోద్యమ నేతలు
ఎస్.ఆర్.రంగనాథన్

**ఎస్.ఆర్.రంగనాథన్** (1892 - 1972) గ్రంథాలయోద్యమములోని ప్రముఖులలో ఒకరు. ఈయన పుట్టినరోజును జాతీయ గ్రంథాలయ దినోత్సవంగా జరుపుకుంటున్నారు.

## జననము-బాల్యము

## గ్రంథాలయోధ్యమములో పాత్ర
డా: ఎస్.ఆర్.రంగనాథన్  మద్రాసులో 1927 వ సంవత్సరంలో జరిగిన  4 వ అఖిల భారత పౌర గ్రంథాలయ మహా సభ  పూర్తయ్యాక మద్రాసు గ్రంథాలయ సంఘాన్ని స్థాపించేందుకు సహకరించమని అయ్యంకిని కోరితే మొరాయించాడు ఎస్.ఆర్.రంగనాథన్. ఎట్టికేలకి సహకరించి ఆ సంఘ కార్య దర్శిగా ఎన్నికై అనితర సామాన్య మైన కృషి చేశారు.  ఆంధ్ర గ్రందాలయోధ్యమాన్ని గిరుంచి  *Five laws of Library Science*   అనే గ్రంధంలో ఎస్. ఆర్. అపహాస్యం చేస్తే  రెండో ముద్రణలో ఆ వాఖ్యలను తొలగించే వరకు అయ్యంకి నిరసన పరంపర కొనసాగించాడు.  1962 వ వంవత్సరంలో ఎస్.ఆర్ గారిని హైదరాబాద్ లో సన్మానిస్తే     *ఒక కుమ్మరి కుండను తన చేత్తో కొట్టి ఒక మంచి ఆకారానికి తెచ్చినట్లు [[అయ్యంకి వెంకటరమణయ్య|అయ్యంకి]] కొట్టిన దెబ్బలకు ఇంతవాణ్ణయ్యానని * సవినయంగా కృతజ్ఞతలు తెలిపారు.

## మూలాలు

* గ్రంథాలయఉద్యమము అను పుస్తకమునుండి. పుట  55

## ఇతర లింకులు
* Portal on Dr. S R Ranganathan from India
* Ranganathan for Information Architects by Mike Steckel
* Ranganathan's Monologue on Melvil Dewey, Recorded 1964&nbsp;– transcript
* India's First IT Guru
* S.R. Ranganathan (1892-1972): Google Scholar Profile 
* Ranganathan- Profile in Brief
* Full-view works by S.R. Ranganathan at HathiTrust Digital Library.

వర్గం:1892 జననాలు
వర్గం:1972 మరణాలు
వర్గం:గ్రంథాలయోద్యమ నేతలు
వర్గం:గ్రంథాలయాధికారులు
వర్గం:గ్రంథాలయ ప్రముఖులు
మల్లెల శ్రీరామ మూర్తి

right|thumb|250px|మల్లెల శ్రీరామమూర్తి
**మల్లెల శ్రీరామ మూర్తి**.  (1907 - 1983)  తొలినాటి గ్రంథాలయోధ్యమ  ప్రముఖులలో ఒకరు.

## బాల్యము
శ్రీ మల్లెల శ్రీరామ మూర్తి  1907 వ సంవత్సరములో జన్మించారు.

## గ్రంథాలయోధ్యమముతో అనుబంధము
విజయవాడలో  అయ్యంకి వారికి అతి సన్నిహితులు గా వుంటూ వారి సేవా కార్య క్రమాల్లో నిరంతరము పాల్గొన్న వ్యక్తి రామ మూర్తి గారు.  వీరు 1921 లో విజయవాడలో అఖిల భారత కాంగ్రెస్ మహా సభ జరిగినప్పుడు ఆంధ్రరత్న నిర్వహించిన *రామదండు *లో సభ్యులు.  1933 నుంచి గ్రంథాలయోధ్యమములో చురుకుగా పాల్గొన్నారు.  అయ్యంకి వారు నిర్వహించిన ప్రతి కార్య క్రమములో  వారికి ఎంతో అండగా వుండే వారు.   అఖిల భారత గ్రంథాలయ సంఘం, కృష్ణా జిల్లా  గ్రంథాలయ సంఘం కార్క క్రమాలను నిర్వహించారు.  వీరి కృషిని గమనించి  1976 లో ఆంధ్ర ప్రదేశ్ గ్రంథాలయ సేవక సంఘం *గ్రంథాలయోధ్యమ భూషణ *అను బిరుదుతో సత్కరించబడ్డారు.

## మూలాలు

గ్రంథాలయోధ్యమ శిల్పి అయ్యంకి  అనుగ్రంథము: పుట. 103

వర్గం:1907 జననాలు
వర్గం:1983 మరణాలు
వర్గం:గ్రంథాలయోద్యమ నేతలు
మాజేటి రామచంద్ర రావు

**మాజేటి రామచంద్ర రావు**. తొలినాటి గ్రంథాలయోధ్యమ ప్రముఖులలో ఒకరు.

## బాల్యము
శ్రీ మాజేటి రామచంద్ర రావు  1908 వ సంవత్సరములో జన్మించారు.

## గ్రంథాలయోధ్యమము లో కృషి
శ్రీ మాజేటి రామచంద్ర రావు గారు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ గ్రంథాలయ సేవ సంఘం వ్వవస్థాపకులలో ముఖ్యులు.  మాజేటి వారు మాజేరి లో గ్రంథాలయాన్ని స్థాపించి గ్రంథాలయ నిర్వహణకు శాశ్వత భూవసతి కల్పించిన వధాన్యులు.  దేవ కోట సీమ లో గ్రంథాలయ ఉధ్యమ వికాశానికి తోడ్పడ్డారు.  ప్రతి గ్రంథాలయ సభలోను పాల్గొన్నారు. కవి, పండితులను ఆదరించారు.  అయ్యంకి వారంటే ఎనలేని అభిమనము. అలాగే రామ చంద్ర రావు అయ్యంకి వారి మెప్పు పొందిన ఉత్తమ కార్యకర్థ, కళా పోషకుడు.

## మూలాలు

గ్రంధలయోధ్యమ శిల్పి అయ్యంకి  అనుగ్రంథము.  పుట.117

వర్గం:1908 జననాలు
వర్గం:గ్రంథాలయోద్యమ నేతలు
నాగినేని వెంకయ్య

**నాగినేని వెంకయ్య** గ్రంథాలయోద్యమ ప్రముఖులలో ఒకరు.

## బాల్యము

## గ్రంథాలయోద్యమముతో అనుబంధము
నాగినేని వెంకయ్య తన 17 సంవత్సరాల ప్రాయములోనే మహాత్మా గాంధి పిలుపు మేరకు 1930 నుండి ప్రజా ఉద్యమాలలో పాల్గొన్నారు. 1938 నుంచి గ్రంథాలయోధ్యమాలలో చురుకుగా పాల్గొన్నారు. 1941 నుండి గ్రంథాలయ సంఘానికి ఉపాధ్యక్షులుగాపనిచేశారు. 1983 నుండి అధ్యక్షులుగా ఎన్నికై దానికి నిస్వార్థమైన సేవ చేసారు. గాడిచర్ల హరి సర్వోత్తమరావు అనంతరము 1960 వ సంవత్సరము నుండి ఆంధ్ర ప్రదేశ్ గ్రంథాలయ ట్రస్టుకు అధ్యక్షునిగా జీవితాంతము దానికి నిస్వార్థమైన సేవ చేశారు. ప్రకాశం జిల్లా గ్రంథాలయ సంస్థ 1973లో ప్రారంబించి నప్పటి నుండి అందులో సభ్యులుగా ఉన్నారు.

తన జీవితములో ఎవరి నుంచి ఎటువంటి ఆర్థిక సాయం కోర కుండా ప్రజా సేవలో ప్రతి పైసా తన స్వంత సంపాదన నుంచే ఖర్చు చేశారు. ఇతను వినయశీలి - సహృదయుడు, అన్నింటికి మించి అసంతృప్తి అంటూ ఎరుగని సంస్కారి.

## మూలాలు

గ్రంథాలయోధ్యమ శిల్పి అయ్యంకి అనుగ్రంథము: పుట.121

వర్గం:గ్రంథాలయోద్యమ నేతలు
వర్గం:తెలుగు గ్రంధాలయ ప్రముఖులు
వర్గం:ఆంధ్ర రాష్ట్రంలో శాసన సభ్యులు
కార్టోశాట్-2 ఉపగ్రహం

**కార్టోశాట్-2** ఉపగ్రహాన్ని భారతదేశపు అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థ ISRO తయారు చేసి అంతరిక్షంలో ప్రవేశపెట్టినది. ఈ ఉపగ్రహాన్ని అంతరిక్షంలో సూర్య సమకాలిక కక్ష్య (sun synchronous orbit) లో ప్రదక్షిణలుచేయు లాగున ప్రయోగించారు. ఈ ఉపగ్రహం భూఉపరితల పరిస్థితులను విశ్లేషణ చేసి సమాచారాన్ని తిరిగి భూ నియంత్రణ కేంద్రానికి చేరవేసెటందుకు నిర్మించారు. కార్టోశాట్ శ్రేణి ఉపగ్రహ వరుసలో తయారు చేసిన రెండవ ఉపగ్రహం ఇది. ఈ ఉపగ్రహన్ని ముఖ్యంగా భారతదేశ భూభాగం యొక్క పటాలను (cartography) చిత్రీకరించుటకై ప్రయోగించారు. ఈ ఉపగ్రహాన్ని జనవరి 12,2018 లో ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లోని నెల్లూరు జిల్లాలో ఉన్నటువంటి శ్రీహరికోట లోని సతీష్ థవన్ అంతరిక్ష పరిశోధన కేంద్రంలోని ఉపగ్రహ ప్రయోగ కేంద్రం నుండి, పిఎస్ఎల్‌వి ఉపగ్రహ వాహకనౌక శ్రేణికి చెందిన PSLV-C7 అను ఉపగ్రహ వాహక నౌక సహాయముతో ఇస్రో వారి ఆధ్వర్యంలో విజయవంతంగా ప్రయోగించారు.

## ఉపగ్రహ సమాచారం
ఈ ఉపగ్రహం యొక్క పనిచేయు జీవితకాలం 5 సంవత్సరాలు. ప్రయోగ సమయంలో ఉపగ్రహం యొక్క బరువు 680 కిలోలు. ఉపగ్రహాన్నిఅంతరిక్షములో ధ్రువ సూర్యసమస్థితి కక్ష్యలో (polar sun synchronous orbit) ప్రవేశపెట్టారు. ఉపగ్రహం యొక్క అన్‌బోర్డ్ పవర్ 900 Watts. ఉపగ్రహం యొక్క కక్ష్య యొక్క పెరిజీ,, అపోజీ 630 కిలోమీటర్లు. కార్టో శాట్ -2 ఉపగ్రహంలో పాన్ క్రోమాటిక్ కెమారాను అమర్చారు. ఈ పాన్‌క్రోమాటిక్ కెమెరా విద్యుదయస్కాంత వర్ణపటం యొక్క కనిపించే ప్రాంతంలో భూమి యొక్క నలుపు, తెలుపు చిత్రాలు చిత్రీకరించగలదు. హై రిజల్యూషన్ కలిగిన ఈ కెమెరాతో కవరు చెయ్యబడు స్వాత్ (swath)9.6 కి.మీ.అంతరిక్ష రిజల్యూషన్ ఒక మీటరుకన్న తక్కువ. ఈ ఉపగ్రహాన్ని 45 డిగ్రీల కోణంలో త్రిప్పవచ్చును. కార్టో శాట్-2 ఉపగ్రహం అదునాతమైన రిమోట్ సెన్సింగ్ ఉపగ్రహం. ఈ ఉపగ్రహాన్ని భూమియొక్క వివరణాత్మక పటరచన/నిర్మాణానికి సంబంధించిన సమాచార సేకరణకు, పటరచన (mapping) కు ఉపయోగించారు.

మొట్టమొదటి చిత్రాన్ని 2007 జనవరి 12 ఉపగ్రహంనుండి అందుకున్నారు. ఈ పట చిత్రం శివాలిక్ ప్రాంతంలోని పానోటసాహిబ్ నుండి డిల్లీవరకు 24౦కి.మీ పొడవును కవరు చేస్తూ చిత్రించింది. మరొక సెట్ పట చిత్రాలను గోవా లోని రాధానగరి నుండి సాగోన్ వరకు 50 కి.మీ దూరాన్ని చిత్రించి పంపినది. ఈ చిత్రాలను హైదరాబాదు (ప్రస్తుతం తెలంగాణ) లోని షాద్‌నగర్ లోని నేషనల్ రిమోట్ సెన్సింగ్ ఏజెన్సి వారు అందుకొని, విశ్లేషించి, మంచి క్వాలిటి ఉన్నపట చిత్రాలుగా అభివర్ణించారు.
కార్టోశాట్-2 ఉపగ్రహం 100 సెం.మీ. రిజల్యూషన్ కలిగిన నలుపు తెలుపు పటచిత్రాలను తీయు సామర్ధ్యం కలిగి ఉన్నది. 

**కార్టోశాట్-2 ఉపగ్రహం యొక్క సాంకేతిక సమాచార పట్టిక**

## ఇవికూడా చూడండి
*కార్టోశాట్-1 ఉపగ్రహం
*కార్టోశాట్-2A ఉపగ్రహం‎
*కార్టోశాట్-2B ఉపగ్రహం

## మూలాలు

వర్గం:కృత్రిమ ఉపగ్రహాలు
వర్గం:ఇస్రో తయారుచేసిన ఉపగ్రహాలు
వర్గం:ఇస్రో ప్రయోగించిన ఉపగ్రహాలు
వర్గం:భారతీయ అంతరిక్ష కార్యక్రమాలు
వర్గం:కార్టోశాట్ శ్రేణి ఉపగ్రహాలు
వర్గం:భూ పరిశీలక ఉపగ్రహాలు
కార్టోశాట్-2A ఉపగ్రహం

**కార్టోశాట్-2A** అనునది ఒక భూఅధ్యానయన/భుపరిశీలన ఉపగ్రహం.ఈ ఉపగ్రహాన్ని భారతీయ అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థ ఇస్రో వారు రూపొందించి, ప్రయోగించారు.కార్టోశాట్ ఉపగ్రహశ్రేణిలో ఇది మూడో ఉపగ్రహం.అంతకు మునుపు కార్టోశాట్-1ని మేనెల 5తేది,2005సంవత్సరం లో, తరువాత కార్టోశాట్-2 ఉపగ్రహన్ని 2007 జనవరి 10లో ప్రయోగించారు.అలాగే ఇండియన్ రిమోట్ సెన్సింగ్ అర్గనైజేసన్ శ్రేణిలో, ఇస్రో చే తయారు చెయ్యబడి, ప్రయోగింపబడి, నిర్వహించబడిన 13 వ ఉపగ్రహం కార్టోశాట్-2A.ఈ ఉపగ్రహం పీఎస్ఎల్వీవాహకనౌక శ్రేణికి చెందిన PSLV–C9 అను ఉపగ్రహ ప్రయోగనౌక ద్వారా అంతరిక్షములో నిర్దేశించినకక్ష్యలో ప్రవేశపెట్ట బడింది.ఈ ఉపగ్రహాన్ని 2008 ఏప్రిల్ 28వ సంవత్సరం, ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని, నెల్లూరు జిల్లాలోని శ్రీహరికోట లోని సతీష్ థావన్ ఉపగ్రహ ప్రయోగకేంద్రం నుండి ప్రయోగించారు.

ఈ ఉపగ్రహంతో పాటు 87 కేజీల బరువుఉన్న ఇండియన్ మినీశాటిలైట్ (IMS-1), కెనడా, డెన్మార్క్, జర్మనీ, జపాన్,, నెథర్లాండ్ దేశాలకు చెందిన ఎనిమిది ప్రయోగాత్మక సూక్ష్మ (నానో) ఉపగ్రహాలను కూడా కక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టడం జరిగింది.కార్టోశాట్-2A ఉపగ్రహం భారత ప్రభుత్వరక్షణ శాఖా మంత్రిత్వశాఖకు చెందినది.
## ఉపగ్రహ సమాచారం
ఉపగ్రహం బరువు 690 కిలోలు.ఒక పాన్‌క్రోమాటిక్ కెమెరాను కలిగి ఉంది. కక్ష్య 635కిలోమీటర్ల సూర్యసమస్థితి కక్ష్య (sun synchronous). ఉపగ్రహం కనిష్ఠఎత్తు భూకక్ష్యలో పరిభ్రమణం చేస్తుంది.ఉపగ్రహప్రయోగ ముఖ్య ఉద్దేశం భూఅధ్యయనం.ఉపగ్రహం పనిచెయ్యు జీవితకాలం 5 సంవత్సరాలుగా నిర్ణయించారు.ఉపగ్రహం యొక్క అన్‌బోర్డ్ పవర్ 900 watts.ఉపగ్రహం యొక్క ఏటవాలు తలం 97.44 డిగ్రీలు.కార్టోశాట్-2A ఉపగ్రహంలో అమర్చిన పాన్‌క్రోమాటిక్ కెమరా విద్యుదయస్కాంత వర్ణపటం యొక్క కనిపించే ప్రాంతంలో భూమియొక్క నలుపు, తెలుపు చిత్రాలు చిత్రికరించగలదు.కెమరా అంతరిక్షరెసోల్యుసన్ 1 మీటరు కన్నతక్కువ, కెమెరా swath పరిధి 9.6 కిలోమీటర్లు.కార్టోశాట్-2A ఉపగ్రహం 45 డిగ్రీల కోణంలో అటు, ఇటు తిరుగలదు.ఈ ఉపగ్రహ ప్రదక్షిణలను, పనితీరును బెంగలూరులో ఉన్న స్పేస్ క్రాఫ్ట్ కంట్రోల్ కేంద్రము,
దానితో నెట్‌వర్క్ అనుబంధమున్న లక్నో, మారిటస్, రష్యాలోని బేర్‌స్లాక్, ఇండోనేషియా లోని భయాక్, నార్వే లోని స్వల్బార్డ్ నెట్‌వర్కు కేంద్రాల సహకారంతో పర్యవేక్షణచేస్తుంది.
## ఇవికూడా చూడండి
*కార్టోశాట్-1 ఉపగ్రహం
*కార్టోశాట్-2 ఉపగ్రహం
*కార్టోశాట్-2B ఉపగ్రహం

## మూలాలు

వర్గం:భారతీయ అంతరిక్ష కార్యక్రమాలు
వర్గం:కృత్రిమ ఉపగ్రహాలు
వర్గం:ఇస్రో తయారుచేసిన ఉపగ్రహాలు
వర్గం:ఇస్రో ప్రయోగించిన ఉపగ్రహాలు
వర్గం:కార్టోశాట్ శ్రేణి ఉపగ్రహాలు
వర్గం:భూ పరిశీలక ఉపగ్రహాలు
కార్టోశాట్-2B ఉపగ్రహం

**కార్టోశాట్-2B** ఉపగ్రహం భారతీయ అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థ ఇస్రో ప్రయోగించిన భూస్వరూపఅధ్యాయన ఉపగ్రహం.ముఖ్యంగా భారతదేశం యొక్క భూభాగాల పటచిత్రణ/రూపకల్పనకై నిర్దేశించి ప్రయోగించిన ఉపగ్రహం.ఇస్రో రూపొందించిన కార్టోశాట్ ఉపగ్రహాల శ్రేణిలో ఇది నాల్గవ ఉపగ్రహం. ఈ ఉపగ్రహాన్ని అంతరిక్షములో సూర్యసమస్థితి కక్ష్య (sun-synchronous orbit) లో కనిష్ఠఎత్తు భూకక్ష్యలో తిరిగేలా ప్రవేశ పెట్టారు. ఈ ఉపగ్రహం ఇస్రోవారు ఇండియన్ రిమోట్ సెన్సింగ్ శాటిలైట్‌శ్రేణి క్రింద నిర్మించిన 17 వ ఉపగ్రహం.  ఈ ఉపగ్రహాన్ని ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని నెల్లూరు జిల్లాకు చెందిన శ్రీహరికోట లోఉ న్నటువంటి సతీష్ థావన్ మొదటి లాంచ్ ప్యాడ్ నుండి 12జులై సోమవారం, 2010 న అంతరిక్షములోకి పంపారు.  ఈ ఉపగ్రహాన్ని అంతరిక్షములో కక్ష్యలో ప్రవేశ పెట్టుటకై PSLV శ్రేణికి చెందిన PSLV–C15అను ఉపగ్రహ వాహక నౌకను ఉపయోగించారు.

ఈ ఉపగ్రహంతోపాటు,116 కిలోల బరువుఉన్న అల్జేరియాన్ ఉపగ్రహాన్ని,, కెనడా, స్విట్జర్లాండ్‌కు చెందిన ఒక్కొక్క నానో ఉపగ్రహాన్ని, StudSat అను పికో ఉపగ్రహాన్ని కుడా ఏకకాలంలో అంతరిక్షములో నిర్దేశించిన కక్ష్యలో విజయ వంతంగా ప్రవేశపెట్టారు.
## ఉపగ్రహ వివరాలు
ఉపగ్రహంబరువు 694కిలోలు.ఉపగ్రహం సమాచారాన్ని పంపించు నిర్దేశించిన జీవిత కాలం 5 సంవత్సరాలు.ఉపగ్రహంయొక్క ఆన్‌బోర్డ్ పవర్ 930 watts.ఉపగ్రహ పెరిజీ 629 కిలోమీటర్లు, అపోజీ 651 కిలోమీటర్లు. వాలుతలం 97.89 డిగ్రీలు.ఆవర్తన కాలం 97.38 నిమిషాలు. ఈ ఉపగ్రహంలో ఒక పాన్ క్రోమాటిక్ (PAN) కెమారాను అమర్చారు. ఉపగ్రహంలో అమర్చిన పాన్‌క్రోమాటిక్ కెమరా విద్యుదయస్కాంత వర్ణపటం యొక్క కనిపించే ప్రాంతంలో భూమియొక్క నలుపు, తెలుపు చిత్రాలు చిత్రికరించగలదు.కెమరా తరంగపొడవు 0.5 – 0.85 మైక్రో మీటర్లు, రెజల్యుసన్ 1 మీటరుకన్న తక్కువ.కార్టోశాట్-2B ఉపగ్రహం 26 డిగ్రీల కోణంలో అటు ఇటు తిరుగలదు.ఈ ఉపగ్రహ ప్రదక్షిణలను, పనితీరును బెంగలూరు లోఉన్న స్పేస్ క్రాఫ్ట్ కంట్రోల్ కేంద్రము, దానితో నెట్‌వర్క్ అనుబంధమున్నలక్నో, మారిటస్, రష్యాలోని బేర్ స్లాక్, ఇండోనేషియా లోని భయాక్, నార్వే లోని స్వల్బార్డ్ నెట్‌వర్కు కేంద్రాల సహకారంతో పర్యవేక్షణచేస్తుంది

*ఉపగ్రహం సాంకేతిక సమాచారపట్టిక*'

## ఇవికూడా చూడండి
*కార్టోశాట్-1 ఉపగ్రహం
*కార్టోశాట్-2 ఉపగ్రహం
*కార్టోశాట్-2A
*కార్టోశాట్-2E ఉపగ్రహం

## మూలాలు

వర్గం:కృత్రిమ ఉపగ్రహాలు
వర్గం:ఇస్రో ప్రయోగించిన ఉపగ్రహాలు
వర్గం:భారతీయ అంతరిక్ష కార్యక్రమాలు
వర్గం:ఇస్రో తయారుచేసిన ఉపగ్రహాలు
వర్గం:భూ పరిశీలక ఉపగ్రహాలు
రుద్ర రాజు నరసింహ రాజు

**రుద్ర రాజు నరసింహ రాజు** ( 1895 - 1973) తొలినాటి గ్రంథాలయోధ్యమ ప్రముఖులలో ఒకరు.

## బాల్యము
రుద్రరాజు నరసింహ రాజు గారు 1895 వ సంవత్సరములో పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా పోడూరులో జన్మించారు.

## గ్రంధాలయోధ్యమముతో అనుబంధము
రుద్రరాజు నరసింహ రాజు సంస్కృతాంద్ర భాషా కోవిదులు. వీరభద్ర విజయము, శ్యమంతకోపాఖ్యానము విమర్శ గ్రంథాలు, *గీతా సుగీతాకర్థవ్య * అను గ్రంథాలను వ్రాశారు. తమ కుటుంబ సభ్యులు పోడూరి వెంకయ్య గార్ల సహకారంతో 1914 లో పోడూరు గ్రామంలో శ్రీరామచంద్ర గ్రంథాలయాన్ని స్థాపించి ఎంతగానీ అభివృద్ధి చేశారు. పలు ఇతర గ్రంథాలయాల స్థాపనకు తోడ్పడ్డారు. అయ్యంకి వారిని అనేక సార్లు తన గ్రంథాలయా నికి అహ్వానించారు. నేడు వారి అడుగు జాడలల్లో వారి పుత్రులు చిన నరసింహ రాజు పనిచేస్తూ నిరంతరం గ్రంథాలయాభివృద్ధికి కృషి చేస్తున్నారు.

## మూలాలు
గ్రంథలయోధ్యమ శిల్పి అయ్యంకి అనుగ్రంథము. పుట.93

వర్గం:గ్రంథాలయోద్యమ నేతలు
వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా రచయితలు
వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా గ్రంథాలయోద్యమ నేతలు
చెర్లోపల్లె

**చెర్లోపల్లె ** పేరుతో ఈ గ్రామాలున్నాయి:
* చెర్లోపల్లె (శ్రీకాళహస్తి) - చిత్తూరు జిల్లాలోని శ్రీకాళహస్తి మండలానికి చెందిన గ్రామం.
* చెర్లోపల్లె (గుర్రంకొండ) - చిత్తూరు జిల్లాలోని గుర్రంకొండ మండలానికి చెందిన గ్రామం. 
* చెర్లోపల్లె (తావనంపల్లె) - చిత్తూరు జిల్లాలోని తావనంపల్లె మండలానికి చెందిన గ్రామం.
* చెర్లోపల్లె (తిరుపతి గ్రామీణ) - చిత్తూరు జిల్లాలోని తిరుపతి గ్రామీణ మండలానికి చెందిన గ్రామం.
* చెర్లోపల్లె (పుత్తూరు) - చిత్తూరు జిల్లాలోని పుత్తూరు మండలానికి చెందిన గ్రామం.
* చెర్లోపల్లె (దక్కిలి) - నెల్లూరు జిల్లాలోని దక్కిలి మండలానికి చెందిన గ్రామం.
* చెర్లోపల్లె (చింతకొమ్మదిన్నె) - కడప జిల్లాలోని చింతకొమ్మదిన్నె మండలానికి చెందిన గ్రామం.
* చెర్లోపల్లె (చిట్వేలు) - కడప జిల్లాలోని చిట్వేలు మండలానికి చెందిన గ్రామం. 
* చెర్లోపల్లె (పోరుమామిళ్ల) - కడప జిల్లాలోని పోరుమామిళ్ల మండలానికి చెందిన గ్రామం.
* చెర్లోపల్లె (రాయచోటి) - కడప జిల్లాలోని రాయచోటి మండలానికి చెందిన గ్రామం.
రామలింగాపురం

**రామలింగాపురం** పేరుతో చాలా వ్యాసాలు ఉన్నాయి. ఆ వ్యాసాల జాబితా:

* రామలింగాపురం (శ్రీకాళహస్తి) - చిత్తూరు జిల్లాలోని శ్రీకాళహస్తి మండలానికి చెందిన గ్రామం
* రామలింగాపురం (కొత్తవలస) - విజయనగరం జిల్లాలోని కొత్తవలస మండలానికి చెందిన గ్రామం
వడలి మందేశ్వరరావు

**వడలి మందేశ్వరరావు** తెలుగు సాహిత్య విమర్శకులలో ప్రముఖుడు. ఇతడు 1922 డిసెంబర్ 21న జన్మించాడు. ఇతడు ఉపాధ్యాయుడిగా, అధ్యాపకుడిగా పనిచేశాడు. సెంట్రల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇంగ్లీష్ అండ్ ఫారిన్ లాంగ్వేజస్‌లో అసోసియేట్ ప్రొఫెసర్‌గా రెండు సంవత్సరాలు పనిచేశాడు. కేంద్రీయ విద్యాలయ సంస్థలలో 16 సంవత్సరాలు ప్రిన్సిపాల్‌గా కూడా తన సేవలను అందించాడు. ఇతడు తెలుగులో సాహిత్యవిమర్శపై తొమ్మిదికి పైగా గ్రంథాలు, ఆంగ్లంలో ఒక గ్రంథం రచించాడు.
## రచనలు
# అనుశీలన
# సాహిత్య తత్త్వవివేచన
# పాశ్చాత్య సాహిత్య చరిత్ర విమర్శ - సిద్ధాంతాలు
# శోకం నుంచి స్వర్గానికి
# ఇది కల్పవృక్షం
# సాహిత్య ప్రస్థానం - కొన్ని మజిలీలు
# స్పందన
# విశ్వనాథ మనిషి మనీష
# సాహిత్యం - విమర్శ
# విమర్శ నాటి నుండి నేటికి
# నూరేండ్ల సాహిత్యంలో కొన్నిధోరణులు-దృక్పథాలు
# శిల్పి నన్నయ
# Modern Poetry in Telugu

## పురస్కారాలు
* ప్రిన్సిపాల్‌గా ఇతడి సేవలకు గుర్తింపుగా కేంద్రీయ విద్యాలయా సంఘటన్, న్యూఢిల్లీ వారి నుండి అనేక పురస్కారాలు లభించాయి.
* ఇతడి ఇదీ కల్పవృక్షం పుస్తకానికి విశ్వనాథ సాహిత్యపీఠం వారు అవార్డు ఇచ్చారు.
* తిక్కవరపు రామిరెడ్డి స్మారక పురస్కారం 1995లో పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం నుండి లభించింది. 
## మూలాలు

వర్గం:1922 జననాలు
వర్గం:ఆదర్శ ఉపాధ్యాయులు
వర్గం:తెలుగు రచయితలు
క్లోరిన్ పెర్క్లోరేట్

**క్లోరిన్ పెర్క్లోరేట్** ఒక రసాయన సమ్మేళనం.ఈరసాయన సంయోగ పదార్థాన్ని డైక్లోరిన్‌ టెట్రాక్సైడ్ అనికూడా అంటారు.ఇది ఒక ఆకర్బన రసాయన సంయోగపదార్ధం. ఈ రసాయన సంయోగపదార్థం యొక్క రసాయన సంక్షిప్త సంకేతపదం Cl2O4.ఈ క్లోరిన్ ఆక్సైడ్ అసౌష్టవ అణునిర్మాణం కలిగిన ఆక్సైడ్.ఇందులో లోని రెండు క్లోరిన్ పరమాణువులలో ఒకటి ఆక్సీకరణస్థితి/స్థాయి+1
కలిగి ఉండగా, రెండవది +7 ఆక్సీకరణస్థితిని కలిగి ఉంది. కావున ఈ రసాయన సమ్మెళనపదార్ధం యొక్క విస్తృత సంకేతపదం ClOClO3చూపిస్తారు.గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద క్లోరిన్ డయాక్సైడును 436&nbsp;nm 
తరంగ పొడవు అతినీలలోహిత కాంతితో కాంతివిశ్లేషణ (photolysis) చెయ్యడం వలన క్లోరిన్ పెర్క్లోరేట్ ఉత్పత్తి అగును.
::2 ClO2 → ClOClO3
ఈ దిగువన చూపిన రసాయనప్రక్రియ ప్రకారం (మైనస్) −45&nbsp;°C వద్ద రసాయనచర్య జరిగేలా చేసిన క్లోరిన్ పెర్క్లోరేట్ ఉత్పత్తిఅగును.
::CsClO4 + ClOSO2F → Cs(SO3)F + ClOClO3
క్లోరిన్ పెర్క్లోరేట్ పాలిపోయిన ఆకుపచ్చరంగులో ఉండు ద్రవం. గదిఉష్ణోగ్రతవద్ద ఈ రసాయన సంయోగపదార్ధం వియోగం/విఘటన చెందును.
## రసాయనలక్షణాలు
క్లోరిక్ ఆక్సైడు కన్న క్లోరిన్ పెర్క్లోరేట్ తక్కువ స్థిరత్వం కలిగి, గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద ఆక్సిజన్, క్లోరిన్, డైక్లోరిన్ హెక్సాక్సైడు (Cl2O6 ) గా వియోగం చెందును.
::2 ClOClO3 → O2 + Cl2 + Cl2O6
లోహ క్లోరైడులతో క్లోరిన్ పెర్క్లోరేట్‌చర్య వలన నిర్జల పెర్క్లోరేటులు ఏర్పడును.
::CrO2Cl2 + 2 ClOClO3 → 2 Cl2 + CrO2(ClO4)2
::TiCl4 + 4 ClOClO3 → 4 Cl2 + Ti(ClO4)4

## భౌతిక లక్షణాలు
క్లోరిన్ పెర్క్లోరేట్ పాలిపోయిన ఆకుపచ్చరంగులో ఉండు ద్రవం. క్లోరిన్ పెర్క్లోరేట్ యొక్క అణుభారం134.90 గ్రాములు/మోల్.ఈఈ రసాయన పదార్థం యొక్క సాంద్రత1.81 గ్రాములు/సెం.మీ3.క్లోరిన్ పెర్క్లోరేట్ యొక్క ద్రవీభవన స్థానంమైనస్−117&nbsp;°C (−179&nbsp;°F; 156K).ఈసంమ్మేళన పదార్థం యొక్క బాష్పీభవన స్థానం20°C (68&nbsp;°F; 293 K) (వియోగం చెందును.).నీటితో చర్య జరుపును.
## ఇవికూడా చూడండి
*క్లోరిన్
*ఆక్సిజన్

## మూలాలు

వర్గం:రసాయన శాస్త్రం
వర్గం:క్లోరిన్ సమ్మేళనాలు
వర్గం:అకర్బన సమ్మేళనాలు
డైక్లోరిన్ హెక్సాక్సైడ్

**డైక్లోరిన్ హెక్సాక్సైడ్** ఒక రసాయన సమ్మేళన పదార్థం. ఇది ఒక అకర్బన సంయోగపదార్థం.ఈ సంయోగపదార్థం యొక్క అణుసంకేత పదం/సూత్రం Cl2O6.ఈ సంయోగపదార్థం వాయుస్థితిలో ఉన్నప్పుడు, ఈ అణుఫార్ములా సరిగ్గా సరిపోతుంది. అయినప్పటికీ ద్రవరూపంలో లేదా ఘనస్థితిలో ఉన్నప్పుడు డైక్లోరిన్ హెక్సాక్సైడ్ ఆయనీకరణ వలన ముదురు లేదా చిక్కని ఎరుపు వర్ణపు అయోనిక్ సంయోగపదార్థం క్లోరైల్ పెర్క్లోరేట్([ClO2]+[ClO4]−గా అయనీకరణ చెందును.
## ఉత్పత్తి
క్లోరిన్ డయాక్సైడ్, అధిక పరిమాణంలోఉన్న ఓజోన్ తో రసాయనచర్య జరపడం వలన డైక్లోరిన్ హెక్సాక్సైడ్ ఏర్పడును.
::2 ClO2 + 2 O3 → 2 ClO3 + 2 O2 → Cl2O6 + 2 O2
## అణు సౌష్టవం
వాయువుగా ఇది మొనోమెరిక్ క్లోరిన్ ట్రైఆక్సైడ్(ClO3)గా ఉండునని భావించబడినది.ఇది బాష్పీకరణ తరువాత తాపవియోగం వలన క్లోరిన్ పెర్క్లోరేట్, క్లోరిన్ టెట్రాఆక్సైడ్ (Cl2O4), ఆక్సిజన్ గా విడిపోవు వరకు ఆక్సిజన్‌తో బందితమైన ద్వ్యణుకం(oxygen-bridged dimer)గా ఉండునని తెలుస్తున్నది
## భౌతిక లక్షణాలు
ఎర్రటి పొగలు వెలువరిస్తూ, ద్రవరూపంలో ఉండును.ఎర్రనిరంగుగల క్లోరైల్ పెర్క్లోరేట్ ([ClO2]+[ClO4]−)అయోనిక్ సమ్మేళనంగా స్పటికరణచెందును.
సంయోగపదార్థానికి ఉన్న ఎరుపురంగు అందులో క్లోరిన్ అయానుల ఉనికిని తెలుపుతున్నది.డైక్లోరిన్ హెక్సాక్సైడ్ అణుభారం 166.901 గ్రాములు/మోల్.ఈ సంయోగపదార్థం యొక్క సాంద్రత 1.65 గ్రాములు/సెం.మీ3.డైక్లోరిన్ హెక్సాక్సైడ్ యొక్క ద్రవీభవన స్థానం 3.5&nbsp;°C (38.3&nbsp;°F; 276.6K), ఈ సమ్మేళనపదార్థం యొక్క బాష్పీభవన స్థానం200°C (392&nbsp;°F; 473K).నీటితో చర్య జరుపును.డైక్లోరిన్ హెక్సాక్సైడ్ బలమైన ఆక్సీకరణకారకం, డయామాగ్నటిక్(ప్రయోగించిన అయస్కాంతతత్వనికి వ్యరితరేక దిషలో అయస్కాంత తత్వాని ప్రేరెపింఛునది) పదార్థం.
## రసాయన ధర్మాలు
గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద డైక్లోరిన్ హెక్సాక్సైడ్ స్థిరమైనపదార్థం అయినప్పటికీ, సేంద్రియ సంయోగపదార్థాలతో చర్యవలన తీవ్రస్థాయిలో విస్పొటనం చెందును.

బంగారంతో చర్యవల క్లోరైల్ లవణం [ClO2]+[Au(ClO4)4]−ఏర్పడును.

డైక్లోరిన్ హెక్సాక్సైడ్ ఈక్రింది అయోనికచర్యలను జరుపును.
::NO2F + Cl2O6 → NO2ClO4 + ClO2F
::NO + Cl2O6 → NOClO4 + ClO2
::2V2O5 + 12Cl2O6 → 4VO(ClO4)3 + 12ClO2 + 3O2
::SnCl4 + 6Cl2O6 → [ClO2]2[Sn(ClO4)6] + 4ClO2 + 2Cl2
::2Au + 6Cl2O6 → 2[ClO2]+[Au(ClO4)4]− + Cl2
డైక్లోరిన్ హెక్సాక్సైడ్ అంతియే కాకుండా క్లోరోట్రైఆక్సైడ్ రాడికల్ వనరు(source)గా కుడా ప్రవరిస్తుంది.
::2 AsF5 + Cl2O6 → 2ClO3AsF5
## మూలాలు

వర్గం:రసాయన శాస్త్రం
వర్గం:అకర్బన సమ్మేళనాలు
వర్గం:క్లోరిన్ సమ్మేళనాలు