open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
మరియాన్నా హిల్

**మరియానా హిల్** (ఆంగ్లం: Marianna Hill; జననం 1942 ఫిబ్రవరి 9) ఒక అమెరికన్ నటి, ఆమె పాశ్చాత్య చిత్రాలైన ఎల్ కాండోర్ (1970), హై ప్లెయిన్స్ డ్రిఫ్టర్, కల్ట్ హారర్ చిత్రం మెస్సియా ఆఫ్ ఈవిల్ (1973), అలాగే, ఆమె 1960-1970లలో టెలివిజన్ ధారావాహికలలో అనేక పాత్రలు పోషించింది. ఆమె ఆంగ్ల నటుడు బెర్నార్డ్ హిల్‌ను వివాహం చేసుకుంది.

## ప్రారంభ జీవితం
మరియానా హిల్ కాలిఫోర్నియాలోని శాంటా బార్బరాలో ఆర్కిటెక్ట్ ఫ్రాంక్ స్క్వార్జ్‌కోఫ్, స్క్రిప్ట్ డాక్టర్‌గా పనిచేసిన రచయిత మేరీ హౌథ్రోన్ హిల్‌లకు జన్మించింది. యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఆర్మీ జనరల్ నార్మన్ స్క్వార్జ్‌కోఫ్ జూనియర్ ఆమెకు బంధువు.

ఆమె తండ్రి, బిల్డింగ్ కాంట్రాక్టర్, అనేక దేశాల్లో పనిచేశాడు, దీని ఫలితంగా హిల్ కాలిఫోర్నియా, స్పెయిన్, కెనడాలో విద్యాభ్యాసం జరిగింది. ఆమె యుక్తవయసులో, ఆమె తండ్రి అక్కడ రెస్టారెంట్‌ను కొనుగోలు చేయడంతో ఆమె కుటుంబం దక్షిణ కాలిఫోర్నియాలో స్థిరపడింది.

## వ్యక్తిగత జీవితం
మరియానా హిల్ ఆంగ్ల నటుడు బెర్నార్డ్ హిల్‌ను వివాహం చేసుకుంది, ఆమెకు గాబ్రియేల్ అనే కుమారుడు ఉన్నాడు.

## ఫిల్మోగ్రఫీ

* 1962: *మేరీడ్ టూ యంగ్* మార్లాగా

* 1963: *గన్‌స్మోక్*  అన్నీగా

* 1963: *బ్లాక్ జూ*  ఆడ్రీగా

* 1963: *వైవ్స్ అండ్ లవర్స్* (అన్‌క్రెడిటెడ్)

* 1964: *ఔటర్ లిమిట్స్* నినా లింక్ S2:E9 (ఎపిసోడ్: I, రోబోట్  (1964 ది ఔటర్ లిమిట్స్))

* 1964: *ది న్యూ  ఇంటర్న్స్* శాండీగా

* 1964: *రౌస్టాబౌట్* వియోలాగా (అన్‌క్రెడిటెడ్)

* 1964: *బొనాంజా*  డోలోరెస్ టెనినోగా (ఎపిసోడ్: "పొండెరోసా మాటాడోర్")

* 1965: *దట్ ఫన్నీ  ఫీలింగ్* (1965) కిట్టి (అన్‌క్రెడిటెడ్)

* 1965: *రెడ్ లైన్ 7000*  గాబ్రియెల్ గా

* 1966: *పారడైజ్, హవాయి  స్టైల్* లాని కైమానాగా

* 1966: *స్టార్ ట్రెక్: ది  ఒరిజినల్ సిరీస్* S1:E9లో డాక్టర్ హెలెన్ నోయెల్‌గా, "డాగర్ ఆఫ్ ది  మైండ్"

* 1967: *బాట్‌మాన్* క్లియో పాట్రిక్ (అలాగే క్లియోపాత్రా)గా

* 1968: లూయిసా రోజాస్‌గా  *మిషన్ ఇంపాజిబుల్*

* 1968: *మనిక్స్*  మార్సీగా

* 1969: *హొగన్స్ హీరోస్* "ది గాసోలిన్ వార్" లూయిసాగా

* 1969: రూత్‌గా *మీడియం  కూల్*

* 1969: *ది హై చాపరల్*  జువానిటాగా

* 1969: నాన్సీ హాంక్స్‌గా  *డేనియల్ బూన్*

* 1969: *మేబెర్రీ RFD*  రెనీగా

* 1970: *లవ్ అమెరికన్  స్టైల్* ఏంజెలికా స్టోన్‌గా (సెగ్మెంట్: "లవ్ అండ్ ది  గ్యాంగ్‌స్టర్")

* 1970: *ఎల్ కాండోర్* క్లాడిన్‌గా

* 1970: *ది ట్రావెలింగ్  ఎగ్జిక్యూషనర్* గుండ్రెడ్ హెర్జాలర్‌లీబ్స్ట్‌గా

* 1972: *థంబ్  ట్రిప్పింగ్* లిన్నే

* 1973: *మెస్సియా ఆఫ్  ఈవిల్* ఆర్లెట్టీగా

* 1973: *ది బేబీ* జెర్మైన్ వాడ్స్‌వర్త్‌గా

* 1973: *హ్యారీ ఓ*  మిల్డ్‌రెడ్‌గా

* 1973: *హై ప్లెయిన్స్  డ్రిఫ్టర్* కాలీ ట్రావర్స్‌గా

* 1974: మేరీగా *ది లాస్ట్  పోర్నో ఫ్లిక్*

* 1974: *[[ది గాడ్‌ఫాదర్  పార్ట్ II]]* డీన్నా కార్లియోన్‌గా

* 1976: *డెత్ ఎట్ లవ్  హౌస్* లోర్నా లవ్

* 1978: *ది ఆస్ట్రల్ ఫ్యాక్టర్* బాంబి గ్రీర్‌గా (1984లో *ఇన్విజిబుల్  స్ట్రాంగ్లర్*గా మళ్లీ విడుదల చేయబడింది)

* 1980: *స్కిజాయిడ్* జూలీగా

* 1980: *బ్లడ్ బీచ్*  క్యాథరిన్ హట్టన్‌గా

* 1988: *చీఫ్ జాబు*  జెన్నిఫర్ హోల్డింగ్‌గా

* 2005: *కోమా గర్ల్: ది  స్టేట్ ఆఫ్ గ్రేస్* శ్రీమతి ఆండర్సన్‌గా

## మూలాలు
వర్గం:1942 జననాలు
వర్గం:అమెరికన్ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:అమెరికన్ టెలివిజన్ నటీమణులు
సోషలిస్టు జనతా దళ్

**సోషలిస్ట్ జనతాదళ్**అనేది జనతాదళ్ (యునైటెడ్) పార్టీ నుండి విడిపోయిన పార్టీ. "సోషలిస్ట్ జనతాదళ్" కేరళలో నేషనల్ డెమోక్రటిక్ అలయన్స్ (భారతదేశం)తో పొత్తు పెట్టుకుంది. అది కేంద్రంలోని ఎన్.డి.ఎ.కి కూడా మద్దతు ఇచ్చింది. ఆ పార్టీ నాయకుడు వివి రాజేంద్రన్ . రాష్ట్ర ప్రధాన కార్యదర్శి అడ్వ. జానీ కె జాన్.

## నాయకులు
రాష్ట్ర అధ్యక్షుడు: వీఎస్ రాజ్‌లాల్

రాష్ట్ర ప్రధాన కార్యదర్శి: ఎస్. సంతోషకుమార్, విష్ణు వి. రాజ్, బి. టి. రెమ

## కూటమి
"సోషలిస్ట్ జనతా దళ్" పార్టీ 2014 మార్చి నుండి ఎన్.డి.ఎ.తో కలిసి పని చేస్తోంది.

## మూలాలు

వర్గం:భారతదేశ రాజకీయ పార్టీలు
వర్గం:2014 స్థాపితాలు
జై భారత నేషనల్ పార్టీ

**జై భారత్ నేషనల్ పార్టీ**, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఏర్పాటైన రాజకీయ పార్టీ. దీన్ని వి.వి.లక్ష్మీనారాయణ, 2023 డిసెంబరులో స్థాపించాడు.  తొలిసారి 2024 ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభ ఎన్నికల్లో పోటీచేసింది. జై భారత్ నేషనల్ పార్టీ అధ్యక్షుడు  లక్ష్మీనారాయణ విశాఖ నార్త్ నియోజకవర్గం నుండి పోటీ చేశాడు. జై భారత్ నేషనల్ పార్టీ ఎన్నికల గుర్తుగా టార్చి లైట్‌ను ఎన్నికల సంఘం కేటాయించింది. 
## మూలాలు
పీపుల్స్ డెమోక్రటిక్ ఫ్రంట్ (మేఘాలయ)

**పీపుల్స్ డెమోక్రటిక్ ఫ్రంట్** అనేది మేఘాలయ రాష్ట్రంలోని ప్రాంతీయ రాజకీయ పార్టీ.

## స్థాసన
2017లో ఈ పార్టీ స్థాపించబడింది. దీనికి పిఎన్ సయీమ్, ఆస్పీసియస్ ఎల్. మాఫ్లాంగ్ నాయకత్వం వహించారు.

## వివరాలు
ఇది ఈశాన్య ప్రజాస్వామ్య కూటమిలో భాగంగా ఉండేది. రాష్ట్ర అభివృద్ధిని ముఖ్యంగా గిరిజనుల అభివృద్ధి చేయడమే ఈ పార్టీ లక్ష్యం. 2018 మేఘాలయ శాసనసభ ఎన్నికలలో, ఈ పార్టీ 128,413 ఓట్లను (8.2% ఓట్లు) గెలుచుకుంది. 4 ఎమ్మెల్యేలను ఎన్నుకుంది. 2023, మే 6న పార్టీ నేషనల్ పీపుల్స్ పార్టీలో విలీనమైంది.

## మూలాలు

వర్గం:2017 స్థాపితాలు
వర్గం:భారతదేశ రాజకీయ పార్టీలు
జగతి శ్రీకుమార్

***శ్రీకుమార్ ఆచారి (జననం  1951 జనవరి 5)*** **జగతి శ్రీకుమార్** లేదా కేవలం జగతి అనే రంగస్థల పేరుతో ప్రసిద్ధి గాంచాడు. జగతి శ్రీ కుమార్ ఒక భారతీయ నటుడు మలయాళ సినిమా, దర్శకుడు  నేపథ్య గాయకుడు, దాదాపు నాలుగు దశాబ్దాల సినీ జీవితంలో జగతి శ్రీ కుమార్1500 కి పైగా మలయాళ సినిమాలలో నటించాడు. మలయాళ సినిమా చరిత్రలో గొప్ప హాస్యనటుడిగా జగతి శ్రీ కుమార్ పేరుపొందాడు, అతను మలయాళ సినిమా రంగంలో పోషించిన పాత్రలకు గాను గుర్తింపు పొందాడు . జగతి శ్రీ కుమార్  ప్రముఖ నాటక రచయిత, దివంగత జగతి ఎన్. కె. ఆచారి కుమారుడు.

జగతి శ్రీకుమార్ వివిధ సినిమాలలో తను పోషించిన పాత్రలకు గాను ఐదు కేరళ రాష్ట్ర చలనచిత్ర అవార్డులను గెలుచుకున్నారు. జగతి శ్రీ కుమార్ రెండు మలయాళ సినిమాలకు దర్శకత్వం వహించారు, మరో రెండు సినిమాలకు స్క్రీన్ ప్లే రాశారు. ఆయన ఇంటి పేరును  ఆయన నివాసం ఉన్న త్రివేండ్రం లోని జగతి అనే ప్రాంతం నుండి తీసుకున్నారు. ఆయన తెర మీద పోషించిన పాత్రలకు మలయాళ ప్రేక్షకులు అభిమానులయ్యారు.

2012 మార్చిలో జగతి శ్రీ కుమార్ వెళ్తున్న వాహనానికి రోడ్డు ప్రమాదం జరిగింది దీంతో, జగతి శ్రీ కుమార్ ఒక సంవత్సరానికి పైగా ఆసుపత్రిలో ఉన్నారు, ఆయన ఒక సంవత్సరం వరకు రోడ్డు ప్రమాదంలో జరిగిన గాయాల నుండి పూర్తిగా కోలుకోలేదు. ప్రమాదం జరిగినప్పటి నుండి జగతి శ్రీ కుమార్ సినీ జీవితం నిలిచిపోయింది. . మే 2022లో, కె. మధు దర్శకత్వం వహించిన *[[సిబిఐ 5: ది బ్రైన్|సిబిఐ 5: ది బ్రెయిన్]]* సినిమాతో జగతి శ్రీ కుమార్  తిరిగి సినిమాలలో నటించడం మొదలుపెట్టాడు 

## వ్యక్తిగత జీవితం
జగతి శ్రీకుమార్ మలయాళ నాటక రచయిత  రచయిత జగతి ఎన్. కె. ఆచారి ప్రసన్న  దంపతులకు జన్మించాడు, మావెలిక్కర  కుటుంబానికి చెందినవారు. జగతి శ్రీ కుమార్ తండ్రిఎన్. కె. ఆచారి త్రివేండ్రం లోని ఆల్ ఇండియా రేడియో స్టేషన్ డైరెక్టర్గా పనిచేశారు. జగతి శ్రీకుమార్ కు ఇద్దరు తోబుట్టువులు, కృష్ణకుమార్  జమీలా, ఉన్నారు. ఇద్దరు సవతి తోబుట్టువులైన మురళి  సుగదమ్మ ఉన్నారు.

## రోడ్డు ప్రమాదం
2012 మార్చి 10న మలప్పురం జిల్లా తెనిపాలం వద్ద కాలికట్ విశ్వవిద్యాలయం సమీపంలో పనంబ్రా వద్ద జరిగిన రోడ్డు ప్రమాదంలో జగతి శ్రీ కుమార్ తీవ్రంగా గాయపడ్డారు. వెంటనే జగతి శ్రీ కుమారును కాలికట్ లోని మిమ్స్ ఆసుపత్రికి తరలించారు, అక్కడ జగతి శ్రీ కుమార్ ఒక నెల పాటు చికిత్స పొందాడు. అనంతరం మెరుగైన చికిత్స కోసం వెల్లూరు క్రిస్టియన్ మెడికల్ ఆసుపత్రికి తరలించారు. రోడ్డు ప్రమాదంలో గాయపడిన జగతి శ్రీ కుమార్ కు అనేక శస్త్ర చికిత్సలు జరిగాయి. జగతి శ్రీ కుమార్ ఒక సంవత్సరం పాటు ఆసుపత్రిలోనే ఉన్నాడు, 2013 మార్చిలో జగతి శ్రీ కుమార్ మొదటిసారి గా కనిపించాడు, రోడ్డు ప్రమాదంలో గాయపడిన తర్వాత ఆయన మాట్లాడలేక పోయేవాడు. 2014లో, తదుపరి చికిత్స కోసం జగతి శ్రీ కుమార్ ను మళ్లీ వెల్లూరుకు తరలించారు, అక్కడ ఆయన చికిత్స తీసుకొని కోలుకున్నాడు. తరువాత ఇంటికి తిరిగి వచ్చారు. ఇటీవల జగతి శ్రీ కుమార్ నెడుముడి వేణు తో ఓణం పండుగ సందర్భంగా ఒక ప్రైవేట్ చానల్ కు ఇంటర్వ్యూ ఇచ్చాడు, ఇంటర్వ్యూలో ఆయన  పాటలు పాడారు.

## అవార్డులు

## మూలాలు

వర్గం:1950 జననాలు
వర్గం:మలయాళ సినిమా నేపథ్యగాయకులు
వర్గం:మలయాళ సినిమా దర్శకులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:కేరళ రాష్ట్ర చలనచిత్ర అవార్డు విజేతలు
నార్త్ ఈస్ట్ ఇండియా డెవలప్‌మెంట్ పార్టీ

**నార్త్ ఈస్ట్ ఇండియా డెవలప్‌మెంట్ పార్టీ** అనేది ప్రాంతీయ ఈశాన్య-కేంద్రీకృత రాజకీయ పార్టీ. ఇది ప్రధానంగా మణిపూర్ రాష్ట్రంలో ఉంది. 2015, డిసెంబరు 23న ఏర్పడింది. భారత ఎన్నికల సంఘంలో నమోదు చేయబడింది.

## చరిత్ర
నార్త్ ఈస్ట్ ఇండియా డెవలప్‌మెంట్ పార్టీని శ్రీ నరేంగ్‌బామ్ సమర్జిత్ సింగ్ స్థాపించాడు. పార్టీ నమోదిత ప్రధాన కార్యాలయం సగోల్‌బాండ్ తేరా లౌక్రక్‌పం లీకై, ఇంఫాల్ వెస్ట్ - 795001, మణిపూర్, భారతదేశంలో ఉంది. నార్త్ ఈస్ట్ ఇండియా డెవలప్‌మెంట్ పార్టీ జెండా తెల్లని నేపథ్యంతో 7 (ఏడు) నక్షత్రాల (నలుపు, ఎరుపు, తెలుపు, నీలం, పసుపు, ఆకుపచ్చ, వైలెట్) మధ్యలో సంఖ్యాపరంగా 8 (ఎనిమిది) ఆకారంలో అమర్చబడి ఉంటుంది.

## పార్టీ లక్ష్యం
• ఈశాన్య భారత అభివృద్ధి పార్టీ ఒక రాజకీయ సంస్థ.

## జెండా సింబాలిక్ అర్థం, ప్రాముఖ్యత
• తెలుపు నేపథ్యం సత్యాన్ని సూచిస్తుంది.

• నక్షత్రాల సంఖ్య మన దేశంలోని ఈశాన్య ప్రాంతాన్ని సూచిస్తుంది, అవి సెవెన్ సిస్టర్స్.

• సంఖ్యా సంఖ్య 8 (ఎనిమిది) ఆకారం నక్షత్రాలు, రంగుల మధ్య ఐక్యతను సూచిస్తుంది.

• ఏడు రంగులు అంటే ఏడుగురు సోదరీమణులకు సహజమైన బహుమతి.

## నిబద్ధత
మణిపూర్‌తో పాటు మొత్తం ఈశాన్య ప్రాంతంలో 20 ఏళ్లలో సామాజిక విప్లవం, ఆర్థిక విప్లవం, రాజకీయ విప్లవం ద్వారా సర్వతోముఖాభివృద్ధిని సాధించడం.

## 2017 మణిపూర్ శాసనసభ ఎన్నికలలో పోటీ
మణిపూర్ శాసనసభలోని మొత్తం 60 స్థానాల్లో ఈ పార్టీ 13 మంది అభ్యర్థులను అంచనా వేసింది, అయితే ఆ పార్టీ ఒక్క సీటు కూడా గెలవలేదు. 2015లో స్థాపించిన పార్టీ యవ్వనాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకుంటే, పార్టీ పనితీరును చాలా మంది సంభావ్య పార్టీగా భావించారు. ఇది మొత్తం 56,185 పాపులర్ ఓట్లను సాధించింది, ఇది 13 మంది అభ్యర్థుల నుండి 3.4%. ఈ పార్టీ అభ్యర్థులు వారి గణాంకాల వివరాలు క్రింద ఉన్నాయి.

## 2019 లోక్‌సభ ఎన్నికలు
**మణిపూర్ అభ్యర్థులు**

ఇన్నర్ మణిపూర్ (లోక్‌సభ నియోజకవర్గం): ఆర్‌కె ఆనంద్

ఔటర్ మణిపూర్ (లోక్ సభ నియోజకవర్గం): అషాంగ్ కసర్

## మూలాలు

వర్గం:2015 స్థాపితాలు
వర్గం:భారతదేశ రాజకీయ పార్టీలు
మిజోరంలో రాజకీయ పార్టీలు

భారతదేశంలోని మిజోరం రాష్ట్రంలోని వివిధ రాజకీయ పార్టీల జాబితా ఇది.

## ప్రధాన జాతీయ పార్టీలు
* భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ (కాంగ్రెస్)
* భారతీయ జనతా పార్టీ (బిజెపి)

## ప్రధాన ప్రాంతీయ పార్టీలు
* మిజో నేషనల్ ఫ్రంట్
* జోరం పీపుల్స్ మూవ్‌మెంట్
* పీపుల్స్ కాన్ఫరెన్స్ పార్టీ
* జోరం నేషనలిస్ట్ పార్టీ

**గమనిక:**
# జోరామ్ పీపుల్స్ మూవ్‌మెంట్ అనేది జోరం నేషనలిస్ట్ పార్టీ, జోరం డిసెంట్రలైజేషన్ ఫ్రంట్, జోరం రిఫార్మేషన్ ఫ్రంట్, జోరామ్ ఎక్సోడస్ మూవ్‌మెంట్, మిజోరం పీపుల్స్ పార్టీల విలీన సంస్థ.
# పీపుల్స్ కాన్ఫరెన్స్ పార్టీ అనేది మిజోరం పీపుల్స్ కాన్ఫరెన్స్ విలీన సంస్థ, మిజోరాం గుర్తింపు, స్థితి కోసం ప్రజల ప్రాతినిధ్యం.

## చిన్న ప్రాంతీయ పార్టీలు

* **మిజోరం ఫోర్త్ ఫ్రంట్**
** జోరం థార్ (న్యూ మిజోరం)
** మిజోరం ఛంతు పావల్ లేదా సేవ్ మిజోరం ఫ్రంట్
** ఆపరేషన్ మిజోరం
* ఎఫ్రైమ్ యూనియన్
* Hmar పీపుల్స్ కన్వెన్షన్
* Hmar పీపుల్స్ కన్వెన్షన్ (డెమోక్రసీ)
* Hmar పీపుల్స్ కన్వెన్షన్ (సంస్కరణ)
* లై పీపుల్స్ పార్టీ
* పైట్ ట్రైబ్స్ కౌన్సిల్
* ఎఫ్రైమ్ యూనియన్

## మిజోరాం సెక్యులర్ అలయన్స్ (నాల్గవ ఫ్రంట్) పార్టీలు

* భారత జాతీయ కాంగ్రెస్
* పీపుల్స్ కాన్ఫరెన్స్ పార్టీ
* జోరం నేషనలిస్ట్ పార్టీ
* జోరం థార్ (న్యూ మిజోరం)
* మిజోరం ఛంతు పావల్ లేదా సేవ్ మిజోరం ఫ్రంట్
* ఆపరేషన్ మిజోరం

## గత పార్టీలు
* మిజో యూనియన్ - ఇండియన్ నేషనల్ కాంగ్రెస్‌లో విలీనం చేయబడింది
* యునైటెడ్ మిజో ఫ్రీడమ్ ఆర్గనైజేషన్ - ఈస్టర్న్ ఇండియన్ ట్రైబల్ యూనియన్ (లో విలీనం చేయబడింది
* తూర్పు భారత గిరిజన సంఘం
* మిజో నేషనల్ యూనియన్ - మిజో పీపుల్స్ కాన్ఫరెన్స్‌లో విలీనం చేయబడింది
* మిజో నేషనల్ ఫ్రంట్ (డెమోక్రటిక్) - ఇండియన్ నేషనల్ కాంగ్రెస్‌లో విలీనం చేయబడింది
* మిజో నేషనల్ ఫ్రంట్ (నేషనలిస్ట్) - జోరం నేషనలిస్ట్ పార్టీగా పేరు మార్చబడింది
* సిటిజన్స్ కామన్ ఫ్రంట్ - జోరం నేషనలిస్ట్ పార్టీతో విలీనం చేయబడింది
* మిజో జనతా దళ్ - మిజో పీపుల్స్ కాన్ఫరెన్స్‌గా పేరు మార్చబడింది
* మిజో పీపుల్స్ కాన్ఫరెన్స్ (ప్రోగ్రెసివ్) - మిజో నేషనల్ ఫ్రంట్‌లో విలీనం చేయబడింది
* మరలాండ్ డెమోక్రటిక్ ఫ్రంట్ - భారతీయ జనతా పార్టీలో విలీనం చేయబడింది
* రియాంగ్ డెమోక్రటిక్ పార్టీ - భారతీయ జనతా పార్టీలో విలీనమైంది
* జోరం నేషనలిస్ట్ పార్టీ - జోరం పీపుల్స్ మూవ్‌మెంట్ లో విలీనం చేయబడింది
* జోరం డిసెంట్రలైజేషన్ ఫ్రంట్ - జోరామ్ పీపుల్స్ మూవ్‌మెంట్ లో విలీనం చేయబడింది
* జోరం రిఫార్మేషన్ ఫ్రంట్ - జోరం పీపుల్స్ మూవ్‌మెంట్ లో విలీనం చేయబడింది
* జోరం ఎక్సోడస్ ఉద్యమం - జోరం పీపుల్స్ మూవ్‌మెంట్ లో విలీనం చేయబడింది
* మిజోరం పీపుల్స్ పార్టీ - జోరామ్ పీపుల్స్ మూవ్‌మెంట్ లో విలీనం చేయబడింది
* మిజోరం పీపుల్స్ కాన్ఫరెన్స్ - పీపుల్స్ కాన్ఫరెన్స్ పార్టీలో విలీనం చేయబడింది
* ఐడెంటిటీ అండ్ స్టేటస్ ఆఫ్ మిజోరం కోసం పీపుల్స్ రిప్రజెంటేషన్ - పీపుల్స్ కాన్ఫరెన్స్ పార్టీలో విలీనం చేయబడింది

## ఇవికూడా చూడండి
* త్రిపురలో రాజకీయ పార్టీలు

## మూలాలు

వర్గం:భారతదేశ రాజకీయ పార్టీలు
వర్గం:మిజోరం
లోక్‌సభ సెక్రటరీ జనరల్

**లోక్‌సభ సెక్రటరీ జనరల్, ** లోక్‌సభ సెక్రటేరియట్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ హెడ్. సెక్రటరీ జనరల్‌ను లోక్‌సభ స్పీకర్ నియమిస్తారు. సెక్రటరీ జనరల్ పదవి భారత ప్రభుత్వం లోని క్యాబినెట్ సెక్రటరీ స్థాయికి చెందింది. భారత ప్రభుత్వానికి ఇతను అత్యంత సీనియర్ సివిల్ సర్వెంటు.

**లోక్‌సభ సెక్రటరీ జనరల్, ** తన రాజ్యాంగపరమైన, చట్టబద్ధమైన బాధ్యతలను నిర్వర్తించడంలో, లోక్‌సభ స్పీకర్‌కు లోక్‌సభ సెక్రటరీ జనరల్ సహాయం చేస్తారు. ఇతని పే స్కేల్, పదవి, హోదా మొదలైనవి భారత ప్రభుత్వం లోని అత్యున్నత స్థాయి అధికారితో సమానంగా ఉంటాయి. అంటే క్యాబినెట్ సెక్రటరీ హోదాకు సమానం. అడిషనల్ సెక్రటరీ స్థాయి, జాయింట్ సెక్రటరీ, ఇతర అధికారులు, వివిధస్థాయిల సిబ్బంది ఇతనికి సహకరిస్తారు.

సెక్రటరీ జనరల్ పదవిలో ఉంటూనే 60 ఏళ్ల వయస్సులో పదవీ విరమణ చేయాలి. సెక్రటరీ జనరల్, లోక్‌సభ స్పీకర్‌కు మాత్రమే జవాబుదారీగా ఉంటారు. లోక్‌సభలో లేదా వెలుపల చర్యలు చర్చించబడవు, లేదా విమర్శించబడవు.

రాష్ట్రపతి తరపున, సెక్రటరీ జనరల్ ప్రతి లోక్‌సభ సభ్యుడిని పార్లమెంటు సమావేశానికి హాజరు కావాలని పిలిపిస్తారు. స్పీకర్ లేనప్పుడు బిల్లులను ప్రామాణీకరిస్తారు. సెక్రటరీ జనరల్, స్పీకర్‌కి ప్రధాన సలహాదారు. సెక్రటరీ జనరల్, లోక్‌సభ స్పీకర్ పేరుతో అధికారాలు కొనసాగిస్తారు. అధికార ఉత్తర్వులు స్పీకర్ పేరుతో జారీచేస్తారు. దీని అర్థం సెక్రటరీ జనరల్ ప్రతినిధి అధికారంతో స్పీకర్ కింద పని చేయరు.

## జాబితా

## ఇది కూడ చూడు

* లోక్‌సభ
* భారత పార్లమెంటు
* లోక్‌సభ సెక్రటేరియట్
* లోక్‌సభ స్పీకర్
* లోక్‌సభ డిప్యూటీ స్పీకర్
* లోక్‌సభలో సభా నాయకుడు
* లోక్‌సభలో ప్రతిపక్ష నాయకుడు
* రాజ్యసభ సెక్రటరీ జనరల్

## మూలాలు

వర్గం:లోక్‌సభ
వర్గం:భారత పౌర సేవకులు
వర్గం:భారత పౌరసేవలు
ఆర్.వి.ఎస్.పేరిశాస్త్రి

**రుద్రభట్ల వెంకట సూర్య పేరిశాస్త్రి** భారతదేశ 8 వ ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనరుగా పనిచేసాడు. ఆయన హయాంలోనే 1989 సాధారణ ఎన్నికలు జరిగాయి. 1986 జనవరి 1 నుండి 1990 నవంబరు 25 న క్యాన్సర్‌తో మరణించే వరకు ఆ పదవిలో ఉన్నాడు.

పేరిశాస్త్రి 1929 ఫిబ్రవరి 1న ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని భీమునిపట్నంలో జన్మించాడు. మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయం పరిధిలోని మద్రాసు క్రిస్టియన్ కళాశాల నుండి ఆంగ్లంలో మాస్టర్స్ డిగ్రీని పొందాడు. ఆ తర్వాత, అనంతపురం, మధ్యప్రదేశ్‌లోని రాయ్‌పూర్‌లలో ఉపాధ్యాయుడిగా పనిచేసాడు. ఢిల్లీ యూనివర్శిటీలోని ఫ్యాకల్టీ ఆఫ్ లాలో బిసిఎల్, ఎల్‌ఎల్‌ఎమ్ చేసాడు. అక్కడి విశ్వవిద్యాలయంలో కూడా బోధించాడు. 1956-57లో, అతను లా కమిషన్ ఆఫ్ ఇండియాలో జూనియర్ లా ఆఫీసర్‌గా చేరాడు. ఆ తర్వాత భారత ప్రభుత్వ న్యాయ మంత్రిత్వ శాఖకు మారి అక్కడ వివిధ పదవులను నిర్వహించాడు. 1978లో భారత ప్రభుత్వ కార్యదర్శి పదవికి ఎదిగాడు. పేరిశాస్త్రి అనేక సంవత్సరాలు భారత ప్రభుత్వానికి ప్రధాన శాసన ముసాయిదాదారుగా ఉన్నాడు. అతను భారత రాజ్యాంగానికి అనేక సవరణలు, 1950 నాటి రోడ్ కార్పొరేషన్స్ ఆఫ్ ఇండియా చట్టం, ది షుగర్ డెవలప్‌మెంట్ ఫండ్ యాక్ట్ 1982, ఢిల్లీ సేల్స్ టాక్స్ యాక్ట్ 1975తో సహా అనేక ముఖ్యమైన బిల్లులను రూపొందించాడు.

పేరిశాస్త్రి ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్‌గా ఉన్న సమయంలో, భారత ప్రభుత్వం 1989 సాధారణ ఎన్నికల సందర్భంగా ఇద్దరు ఎన్నికల కమిషనర్‌లను నియమించడం ద్వారా కమిషన్‌ను బహుళ సభ్యుల సంఘంగా మార్చడానికి మొదటి ప్రయత్నం చేసింది. ఎన్నికలు నిర్వహించే సమయం పైన, నిర్వహించే విధానం పైనా ప్రభుత్వం తెచ్చిన వత్తిడిని వ్యతిరేకించిన కారణంగా పేరిశాస్త్రి అధికారాలను తగ్గించే ప్రయత్నమే ఈ చర్య అని మాజీ కంప్ట్రోలర్ అండ్ ఆడిటర్ జనరల్ అయిన CG సోమియా తన పుస్తకం ది హానెస్ట్ ఆల్వేస్ స్టాండ్‌లో రాసాడు. విశ్వనాథ్ ప్రతాప్ సింగ్ ప్రభుత్వంలో దినేష్ గోస్వామి న్యాయ మంత్రిగా ఉన్న సమయంలో, పేరిశాస్త్రి విస్తృతమైన ఎన్నికల సంస్కరణలను సిఫార్సు చేశాడు. ఆయన ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్‌గా ఉన్న సమయంలో ఓటింగ్ వయస్సును 18 ఏళ్లకు తగ్గించారు. అలాగే, ఎలక్ట్రానిక్ ఓటింగ్ మిషన్ల వినియోగంపై తొలి అడుగులు కూడా ఆయన హయాంలోనే పడ్డాయి.

## మూలాలు

వర్గం:మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయ పూర్వవిద్యార్థులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:తెలుగువారు
వర్గం:భారత ప్రధాన ఎన్నికల కమీషనర్లు
ఆర్.కె.త్రివేది

**రామకృష్ణ త్రివేది,** (1921 జనవరి 1 – 2015 నవంబరు 19) 1986 ఫిబ్రవరి 26 నుండి 1990 మే 2 వరకు గుజరాత్ గవర్నరుగా పనిచేసిన రాజకీయ నాయకుడు. త్రివేది 1982 జూన్ 18 నుండి 1985 డిసెంబరు 31 వరకు భారతదేశపు 7 వ ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్‌గా కూడా పనిచేశాడు. అతను మూడవ అత్యున్నత భారతీయ పౌర గౌరవమైన పద్మభూషణ్‌ను అందుకున్నాడు. 

భారత ఎన్నికల్లో ఓటరు గుర్తింపు కార్డులను ప్రవేశపెట్టిన మొదటి వ్యక్తి. అతను 2015లో లక్నోలో మరణించాడు.

## ప్రస్తావనలు

వర్గం:2015 మరణాలు
వర్గం:1921 జననాలు
వర్గం:భారత ప్రధాన ఎన్నికల కమీషనర్లు
టి.స్వామినాథన్

**తిరుమలరాయ స్వామినాథన్** 1970 డిసెంబరు 1 నుండి 1972 నవంబరు 2 వరకు భారత క్యాబినెట్ కార్యదర్శిగా పనిచేసాడు. అతను ఇండియన్ సివిల్ సర్వీస్ (ఐసిఎస్) అధికారి. స్వామినాథన్, 1973 ఫిబ్రవరి 7 నుండి 1977 జూన్ 17 వరకు భారతదేశ 5వ ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్‌గా పనిచేశాడు.

## మూలాలు

వర్గం:భారత ప్రధాన ఎన్నికల కమీషనర్లు
ఎస్.ఎల్.షక్ధర్

**ఎస్.ఎల్.షక్ధర్.** (1918–2002) భారతదేశానికి 6వ ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనరు. 3వ లోక్‌సభ, 4వ లోక్‌సభ, 5వ లోక్‌సభ (భారతదేశం దిగువసభ)లకు మాజీ సెక్రటరీ జనరల్. అతను జమ్మూ కాశ్మీర్‌కు చెందినవ్యక్తి. 1977 నుండి 1982 వరకు ప్రధాన ఎన్నికల కమీషనర్‌గా పనిచేసాడు.2002లో మరణించాడు  

షక్దర్ రాజ్యాంగ విషయాలు, పార్లమెంటరీ ప్రక్రియల్లో నిపుణుడు. లోక్‌సభను సమర్థవంతంగా నిర్వహించడం కోసం పార్లమెంటరీ విధానాలను అనుసరణ లోను, మార్పుల కోసం గణనీయమైన కృషి చేశాడు. అతను సుభాష్ కశ్యప్‌తో కలిసి రచించిన *పార్లమెంటు ప్రాక్టీస్ అండ్ ప్రొసీజర్‌పై* పుస్తకం రాసాడు. 

## నిర్వహించిన పదవులు

* సెక్రటరీ, లోక్‌సభ,, 1964–73
* సెక్రటరీ-జనరల్, లోక్‌సభ,, 1973–77
* ఇండియన్ పార్లమెంటరీ గ్రూప్ సెక్రటరీ జనరల్

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
కశ్యప్, సుభాష్ సి. (1989) ది ఆఫీస్ ఆఫ్ సెక్రటరీ-జనరల్ – మోనోగ్రాఫ్ సిరీస్ (న్యూ ఢిల్లీ: లోక్‌సభ సెక్ట్., పేజీలు. (25–26)
వర్గం:1918 జననాలు
వర్గం:2002 మరణాలు
వర్గం:భారత ప్రధాన ఎన్నికల కమీషనర్లు
నాగేంద్ర సింగ్

**నాగేంద్ర సింగ్** (1914 మార్చి 18 - 1988 డిసెంబరు 11) 1985 నుండి 1988 వరకు అంతర్జాతీయ న్యాయస్థానం అధ్యక్షుడిగా పనిచేసిన భారతీయ న్యాయవాది, ప్రభుత్వ అధికారి. హేగ్‌లోని అంతర్జాతీయ న్యాయస్థానం న్యాయమూర్తులుగా పనిచేసిన భారతదేశానికి చెందిన నలుగురు న్యాయమూర్తులలో ఆయన ఒకడు. ఇతరులు బి.ఎన్. రావు (1952-1953) ICJలో మొదటి భారతీయ న్యాయమూర్తి, ఆర్.ఎస్. పాఠక్ (1989-1991), దల్వీర్ భండారీ. 1972 అక్టోబరు 1 నుండి 1973 ఫిబ్రవరి 6 వరకు సింగ్, భారత ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనరుగా పనిచేశాడు.

## జీవితం తొలి దశలో
నాగేంద్ర సింగ్ 1914 మార్చి 18 న దుంగార్‌పూర్ రాజ్యంలో రాజా విజయ్ సింగ్ I, రాణి దావేంద్ర దంపతులకు జన్మించాడు; దుంగార్పూర్ చివరి చక్రవర్తి లక్ష్మణ్ సింగ్ I. అతని అన్నయ్య. సివిల్ సర్వీస్‌లో చేరడానికి ముందు అతను కేంబ్రిడ్జ్‌లోని సెయింట్ జాన్స్ కాలేజీలో చదువుకున్నాడు.

## కెరీర్
అతను ఇండియన్ సివిల్ సర్వీస్‌లో చేరి, తూర్పు రాష్ట్రాలకు ప్రాంతీయ కమిషనర్‌గా పనిచేసాడు. భారత రాజ్యాంగ సభ సభ్యుడుగా, భారత రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ సంయుక్త కార్యదర్శిగా, రవాణా డైరెక్టర్ జనరల్‌గా, సమాచార, ప్రసార మంత్రిత్వ శాఖలో ప్రత్యేక కార్యదర్శిగా పనిచేశాడు.

1966, 1972 మధ్య సింగ్, భారత రాష్ట్రపతికి కార్యదర్శిగా పనిచేసాడు. ఆ తర్వాత 1972 అక్టోబరు 1 నుండి 1973 ఫిబ్రవరి 6 వరకు భారత ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్‌గా పనిచేసాడు. 1966, 1969, 1975 సంవత్సరాల్లో, అతను ఐక్యరాజ్యసమితి అసెంబ్లీలో భారతదేశ ప్రతినిధిగా నియమితుడయ్యాడు. 1967 నుండి 1972 వరకు పార్ట్ టైమ్ ప్రాతిపదికన యునైటెడ్ నేషన్స్ ఇంటర్నేషనల్ లా కమిషన్‌లో పనిచేశాడు. ఇంటర్నేషనల్ బార్ అసోసియేషన్ సెక్రటరీగా కూడా ఎన్నికయ్యాడు. 1973 లో, హేగ్ లోని అంతర్జాతీయ న్యాయస్థానం న్యాయమూర్తి అయ్యాడు. 1985 1988 ఫిబ్రవరి 1988 ఫిబ్రవరి మధ్య దాని అధ్యక్షుడిగా పనిచేసి పదవీ విరమణ చేసాడు. అతను హేగ్‌లో స్థిరపడ్డాడు. 1988 డిసెంబరులో మరణించాడు.

## పురస్కారాలు
1938 లో సింగ్‌కు కామా అవార్డు లభించింది. 1973లో భారత ప్రభుత్వం నుండి పద్మవిభూషణ్‌ను అందుకున్నాడు.

## మూలాలు

వర్గం:1988 మరణాలు
వర్గం:1914 జననాలు
వర్గం:భారత ప్రధాన ఎన్నికల కమీషనర్లు
కర్ణాటక నుండి ఎన్నికైన రాజ్యసభ సభ్యుల జాబితా

రాజ్యసభ ("రాష్ట్రాల మండలి" అని అర్థం) భారత పార్లమెంటు ఎగువ సభ. కర్ణాటక 12 స్థానాలను ఎన్నుకుంటుంది, వారు కర్ణాటక రాష్ట్ర శాసనసభ్యులచే పరోక్షంగా ఎన్నుకోబడ్డారు. పార్టీకి కేటాయించిన సీట్ల సంఖ్య నామినేషన్ సమయంలో పార్టీ కలిగి ఉన్న సీట్ల సంఖ్యను బట్టి నిర్ణయించబడుతుంది. పార్టీ ఓటు వేయడానికి సభ్యుడిని నామినేట్ చేస్తుంది. రాష్ట్ర శాసనసభ లోని ఎన్నికలు దామాషా ప్రాతినిధ్యంతో ఒకే బదిలీ చేయగల ఓటును ఉపయోగించి నిర్వహించబడతాయి.

## ప్రస్తుత రాజ్యసభ సభ్యులు
**Keys:**   

## రాజ్యసభ సభ్యులందరి కాలక్రమ జాబితా
ఇది కర్ణాటక నుండి మాజీ రాజ్యసభ సభ్యుల పదవీకాలక్రమవారీ జాబితా, సభ్యుని ఎన్నిక చివరి తేదీ నాటికి కాలక్రమానుసారంగా తయారు చేయబడింది.

### మైసూర్ రాష్ట్రం

## మూలాలు

వర్గం:రాజ్యసభ సభ్యుల జాబితాలు
రాజ్యసభ

కర్ణాటక
వర్గం:రాజ్యసభ సభ్యులు
ఎస్.పి.సేన్ వర్మ

**ఎస్.పి.సేన్ వర్మ**, భారతదేశ మాజీ ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనరు. 1967 అక్టోబరు 1 నుండి 1972 సెప్టెంబరు 30 వరకు అతను ఆ పదవిలో పనిచేశాడు. భారతదేశ 3వ ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనరుగా పనిచేసాడు. అతని హయాంలో 5వ లోక్‌సభ సార్వత్రిక ఎన్నికలు 1971లో జరిగాయి.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:భారత ప్రధాన ఎన్నికల కమీషనర్లు
కళ్యాణ సుందరం

**కళ్యాణ్ వైద్యనాథన్ కుత్తూరు సుందరం** (1904 మే 11 - 1992 సెప్టెంబర్ 23), భారతీయ ప్రభుత్వ అధికారి, స్వతంత్ర భారతదేశపు మొట్ట మొదటి న్యాయ కార్యదర్శి (1948-58). అతను 1958 డిసెంబర్3ఉ 20  1967 సెప్టెంబరు 30 మధ్య, భారతదేశపు రెండవ ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్‌గా పనిచేసాడు.. అతను **KVK సుందరం** గా ప్రసిద్ధుడు. 1968-71 మధ్య ఐదవ లా కమిషన్ ఆఫ్ ఇండియాకు కూడా అధ్యక్షత వహించాడు. 

భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన తర్వాత భాషాప్రయుక్త రాష్ట్రాల ఏర్పాటుకు మార్గనిర్దేశం చేసేందుకు ఉపయోగించే శ్వేతపత్రాన్ని అతను తయారుచేసాడు. దీని కోసం, అతను లార్డ్ లూయిస్ మౌంట్ బాటన్ నుండి వ్యక్తిగత కృతజ్ఞతలు, ప్రశంసలూ అందుకున్నాడు. అతను సంస్కృత పండితుడు కూడా. 

సంస్కృత రచయిత కాళిదాసు రచనలను ఇంగ్లీషు లోకి అనువదించాడు.  *ది ఇండిపెండెంట్* అతన్ని వినయం, విచక్షణ కలిగిన వ్యక్తి అని వర్ణించింది. సుందరం 1968 లో భారత ప్రభుత్వపు రెండవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మవిభూషణ్‌ అందుకున్నాడు.

## వ్యక్తిగత జీవితం, విద్య
సుందరం స్వస్థలం అప్పటి మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీలో ఉన్న కుత్తూరు గ్రామం.  అతను 1904లో ఒక ప్రొఫెసర్‌కి జన్మించాడు. ప్రెసిడెన్సీ కాలేజ్, క్రైస్ట్ చర్చ్, ఆక్స్‌ఫర్డ్ పూర్వ విద్యార్థి, అతను 1925లో ఇండియన్ సివిల్ సర్వీసెస్ (ICS) శిక్షణ కోసం నమోదు చేసుకున్నాడు. 1934 లో అతని మొదటి భార్య లక్ష్మి మరణించింది. ఆ తరువాత, అతను కళాకారిణి అమృతా షెర్గిల్ సోదరి ఇందిరా షెర్గిల్‌ను పెళ్ళి చేసుకున్నాడు. వారికి వివాన్ అనే కుమారుడు ఉన్నాడు. అతనూ కళాకారుడే, 

## కెరీర్
సుందరం 1927లో సెంట్రల్ ప్రావిన్స్‌లో తన ICS కెరీర్‌ను ప్రారంభించాడు. మొదట్లో జిల్లాలలో పనిచేసి, 1931 లో నాగ్‌పూర్‌లో సంస్కరణల అధికారిగా ప్రాంతీయ స్థాయికి ఎదిగాడు. అక్కడ, అతను ప్రదర్శించిన చట్టపరమైన చతురతను చూసిన జ్యుడీషియల్ కమీషనర్ సర్ రాబర్ట్ మెక్‌నైర్ మెచ్చుకున్నాడు.

1935లో, భారత ప్రభుత్వ చట్టం అమలు చేసారు. ఇది భారత ప్రావిన్సులలో ఎన్నికైన శాసనసభను ఏర్పాటు చేయడానికి దారితీసింది. ఈ చట్టం భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం ఇచ్చే దిశలో మొదటి అడుగు. అందులో సుందరం చురుకైన పాత్ర పోషించాడు. బ్రిటీష్ వారి నియంత్రణలో లేని వందలాది సంస్థానాల సరిహద్దులను దృష్టిలో ఉంచుకుని, భారతదేశాన్ని భాషాప్రయుక్త  రాష్ట్రాలుగా పునర్వ్యవస్థీకరించాలని బ్రిటీష్ బ్యూరోక్రసీ కోరుకుంది. వారు 1936 లో ఈ పత్రాన్ని సిద్ధం చేసేందుకు సుందరంను నియమించారు. ఈ శ్వేతపత్రం భారతదేశాన్ని రాష్ట్రాలుగా పునర్వ్యవస్థీకరించడానికి పునాదిగా మారింది; పటేల్, VP మీనన్ లు భారత యూనియన్‌తో కలిసిపోవడానికి సంస్థానాధీశులను ఒప్పించేందుకు కూడా దీనిని ఉపయోగించారు. 1948లో లా సెక్రటరీ పదవికి ఎదిగిన తర్వాత సుందరం స్వయంగా ఈ పనిని చాలా వరకు పర్యవేక్షించగలిగాడు, ఇతర అర్హతగల సీనియరు అభ్యర్థులు ఉన్నప్పటికీ సర్ జార్జ్ స్పెన్స్, సుందరంను ఈ పదవి కోసం ప్రత్యేకంగా అభ్యర్థించాడు.

## తరువాత జీవితం, మరణం
1958 లో, లా సెక్రటరీగా పదవీకాలం ముగిసిన తర్వాత సుందరం, ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్‌గా బాధ్యతలు చేపట్టాడు. ఆ బాధ్యతలు చేపట్టిన రెండవ వ్యక్తి అతడు. 1967లో, 1968లో ఆ పదవిని విడిచిపెట్టి, లా కమిషన్ ఛైర్మన్‌ అయ్యాడు. అదే సంవత్సరం పద్మవిభూషణ్ పురస్కారం అందుకున్నాడు. 1971 లో ఆ పదవిని కూడా విడిచిపెట్టిన తర్వాత, అతను మళ్లీ సరిహద్దు సమస్యలలోకి ప్రవేశించాడు. హోం మంత్రిత్వ శాఖకు సలహాదారుగా అస్సాం, నాగాలాండ్ రాష్ట్ర వివాదాలను పరిష్కరించడంలో సహాయం చేశాడు.

## మూలాలు

వర్గం:మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయ పూర్వవిద్యార్థులు
వర్గం:1992 మరణాలు
వర్గం:1904 జననాలు
వర్గం:భారత ప్రధాన ఎన్నికల కమీషనర్లు
కేరళ నుండి ఎన్నికైన రాజ్యసభ సభ్యుల జాబితా

కేరళ రాష్ట్రం నుండి ప్రస్తుత, గత రాజ్యసభ సభ్యుల జాబితా. రాష్ట్రం 6 సంవత్సరాల కాలానికి 9 మంది సభ్యులను ఎన్నుకుంటుంది. 1956 సంవత్సరం నుండి రాష్ట్ర శాసనసభ్యులచే పరోక్షంగా ఎన్నుకోబడుతుంది. 2025 జూలై 14 నాటికి కేరళ నుండి ఎన్నికైన ప్రస్తుత శాసనసభ్యులు ఈ దిగువ వివరింపబడ్డాయి.

## కేరళ రాష్ట్రం నుండి రాజ్యసభ సభ్యులందరి జాబితా (అక్షరమాల ప్రకారం)
ఇంటిపేరు ద్వారా అక్షర జాబితా.

* గమనిక: (*) కేరళ రాష్ట్రం నుండి ప్రస్తుత రాజ్యసభ సభ్యులను సూచిస్తుంది.

## ఇతర రాష్ట్రాల నుండి  రాజ్యసభ సభ్యులుగా ఉన్న కేరళ ప్రజలు

## మూలాలు

కేరళ
వర్గం:కేరళ నుండి ఎన్నికైన రాజ్యసభ సభ్యులు
రాజ్యసభ
రాజ్యసభ
వర్గం:కేరళకు సంబంధించిన జాబితాలు
వర్గం:రాజ్యసభ సభ్యులు
వర్గం:తరచూ నవీకరించవలసిన వ్యాసాలు
ఎస్.వి. కృష్ణమూర్తిరావు

**ఎస్వీ కృష్ణమూర్తి రావు** (1902 నవంబర్ 15 - 1968 నవంబర్ 18) భారతీయ రాజకీయ నాయకుడు. భారత జాతీయ కాంగ్రెస్‌ పార్టీకి చెందిన వాడు. ఎస్వీ కృష్ణమూర్తి రావు 1952 నుండి 1962 వరకు   రాజ్యసభ సభ్యుడుగా పనిచేశాడు. రాజ్యసభ డిప్యూటీ చైర్మన్‌గా కూడా పనిచేశారు. ఎస్వీ కృష్ణమూర్తి రావు 1962లో మైసూర్ రాష్ట్రం షిమోగా నుండి లోక్‌సభ పార్లమెంటు దిగువ సభకు ఎన్నికయ్యాడు. ఎస్వీ కృష్ణమూర్తి రావు  1962 నుండి 1967 వరకు లోక్‌సభ డిప్యూటీ స్పీకర్‌గా పనిచేశాడు   

## మూలాలు


## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:1902 జననాలు
వర్గం:1968 మరణాలు
వర్గం:కర్ణాటక వ్యక్తులు
వర్గం:కర్ణాటక రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:లోక్‌సభ డిప్యూటీ స్పీకర్లు
వర్గం:కర్ణాటక నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు
మధ్య ప్రదేశ్ నుండి ఎన్నికైన రాజ్యసభ సభ్యుల జాబితా

ఇది మధ్య ప్రదేశ్ రాష్ట్రం నుండి ఎన్నికైన ప్రస్తుత, గత రాజ్యసభ సభ్యుల జాబితా. మధ్య ప్రదేశ్ నుండి ఆరు సంవత్సరాల కాలానికి 11 మంది సభ్యులు ఎన్నికవుతారు. ఈ సభ్యులును మధ్య ప్రదేశ్ రాష్ట్ర శాసనసభ్యులు ఒకే బదిలీ ఓట్లను ఉపయోగించి పరోక్షంగా ఎన్నుకుంటారు. సభ్యులు అస్థిరమైన ఆరేళ్ల పదవీకాలానికి కూర్చుంటారు, ప్రతి రెండు సంవత్సరాలకు మూడింట ఒకవంతు సభ్యులు పదవీ విరమణ పొందుతారు.

## రాజ్యసభ సీట్ల చరిత్ర
అంతకుముందు, 1952 నుండి, మధ్య ప్రదేశ్ నుండి 12 సీట్లు, మధ్య భారత్ నుండి 6 సీట్లు, వింధ్య ప్రదేశ్ రాష్ట్రం నుండి 4 సీట్లు, భోపాల్ రాష్ట్రం నుండి రాజ్యసభకు 1 సీటు ఉండేవి. రాజ్యాంగం (ఏడవ సవరణ) చట్టం, 1956 తర్వాత మధ్య ప్రదేశ్ నుండి 16 సీట్లు వచ్చాయి. మధ్య ప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2000 తర్వాత మధ్య ప్రదేశ్ రాష్ట్రం నుండి ఛత్తీస్‌గఢ్ రాష్ట్రానికి 5 సీట్లు కేటాయించబడ్డాయి. దాని సీట్లను 2000 నవంబరు 15 నుండి 16 నుండి 11 స్థానాలకు తగ్గించారు.

## ప్రస్తుత రాజ్యసభ సభ్యులు
**Keys:**  

## కాలక్రామానుసార మొత్తం రాజ్యసభ సభ్యులు
అపాయింట్‌మెంట్ చివరి తేదీ ద్వారా కాలక్రమానుసార జాబితా

* *  ప్రస్తుత సభ్యులను సూచిస్తుంది

## 1956లో మధ్య ప్రదేశ్ రాష్ట్ర ఏర్పాటుకు ముందు

### మధ్య భారత్

### భోపాల్ రాష్ట్రం

### వింధ్య ప్రదేశ్

## మూలాలు

మధ్యప్రదేశ్

వర్గం:జాబితాలు
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్‌కు సంబంధించిన మూసలు
వర్గం:రాజ్యసభ సభ్యులు
వర్గం:తరచూ నవీకరించవలసిన వ్యాసాలు
మహారాష్ట్ర నుండి ఎన్నికైన రాజ్యసభ సభ్యుల జాబితా

రాజ్యసభ ("రాష్ట్రాల మండలి" అని అర్థం) భారత పార్లమెంటు ఎగువ సభ. మహారాష్ట్ర 19 స్థానాలను ఎన్నుకుంటుంది, వారు మహారాష్ట్ర రాష్ట్ర శాసనసభ్యులచే పరోక్షంగా ఎన్నుకోబడ్డారు. అంతకుముందు 1952 నుండి బొంబాయి రాష్ట్రం 17 స్థానాలను, మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రం 12 స్థానాలను, హైదరాబాద్ రాష్ట్రం 11 స్థానాలను మైసూర్ రాష్ట్రం 6 స్థానాలను ఎన్నుకుంటుంది. 1956 రాజ్యాంగ (ఏడవ సవరణ) చట్టం తర్వాత బొంబాయి రాష్ట్రం 27 స్థానాలను ఎన్నుకుంది. బాంబే పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం 1960 తర్వాత మూడు సీట్లు పెరిగాయి, 1960 మే 1 నుండి, అమలులోకి వచ్చాయి. అయితే కొత్త మహారాష్ట్ర రాష్ట్రం 19 స్థానాలను ఎన్నుకుంటుంది, కొత్త గుజరాత్ రాష్ట్రం 11 స్థానాలను ఎన్నుకుంటుంది. పార్టీకి కేటాయించిన సీట్ల సంఖ్య, నామినేషన్ సమయంలో పార్టీ కలిగి ఉన్న సీట్ల సంఖ్యను బట్టి నిర్ణయించబడుతుంది. పార్టీ ఓటు వేయడానికి సభ్యుడిని నామినేట్ చేస్తుంది. రాష్ట్ర శాసనసభలలోని ఎన్నికలు దామాషా ప్రాతినిధ్యంతో ఒకే బదిలీ చేయగల ఓటును ఉపయోగించి నిర్వహించబడతాయి.

## ప్రస్తుత రాజ్యసభ సభ్యులు
     

## కాలక్రామానుసార మొత్తం రాజ్యసభ సభ్యులు
అపాయింట్‌మెంట్ చివరి తేదీ ద్వారా కాలక్రమ జాబితా

* *  ప్రస్తుత సభ్యులను సూచిస్తుంది

## భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ పార్టీకి చెందిన రాజ్యసభ సభ్యులు

## ఇతర పార్టీలకు చెందిన రాజ్యసభ  సభ్యులు

## ఇతరులు, స్వతంత్రులు జాబితా

## బాహ్య లింకులు

* Rajya Sabha homepage hosted by the Indian government
* Rajya Sabha FAQ page hosted by the Indian government
* Nominated members list
* State wise list

## మూలాలు


వర్గం:మహారాష్ట్రకు సంబంధించిన జాబితాలు
వర్గం:రాజ్యసభ సభ్యులు
మహారాష్ట్ర
వర్గం:తరచూ నవీకరించవలసిన వ్యాసాలు
లెఫ్ట్ డెమోక్రటిక్ మంచ్ (అస్సాం)

**లెఫ్ట్ డెమోక్రటిక్ మంచ్ (అస్సాం)** అనేది అస్సాంలోని 12 చమురు క్షేత్రాల వేలాన్ని వ్యతిరేకిస్తూ ఏర్పాటైన అస్సాంలో వామపక్ష రాజకీయ కూటమి. కూటమిలో 11 పార్టీలు ఉన్నాయి.

## ఏర్పాటు
అస్సాంలోని పన్నెండు చమురు క్షేత్రాల వేలాన్ని వ్యతిరేకిస్తూ 2016 జూలైలో ఫ్రంట్ స్థాపించబడింది. భారతదేశంలోని 68 చమురు క్షేత్రాలను ప్రైవేటీకరించనున్నట్లు ప్రభుత్వం ఇటీవల ప్రకటించింది.

బంగ్లాదేశీయుల అక్రమ వలసలకు వ్యతిరేకంగా ఎన్‌ఆర్‌సి సమస్య, వరద సమస్య మొదలైన అనేక ఇతర సమస్యలపై కూడా ఫ్రంట్ తన స్వరాన్ని లేవనెత్తింది.

నవీకరించబడిన ఎన్‌ఆర్‌సిలో పేర్లను చేర్చడానికి 1971, మార్చి 24 కటాఫ్ తేదీగా ఉండాలని లెఫ్ట్ డెమోక్రటిక్ మంచ్ డిమాండ్ చేస్తుంది. బాధిత కుటుంబాలకు పునరావాస ప్రణాళికలు తయారు చేయకపోతే, మతపరమైన కారణాలతో తొలగింపులను కోరుకోకపోతే తొలగింపు డ్రైవ్‌లను నిలిపివేయాలని కూడా ఇది ప్రయత్నిస్తుంది.

## సభ్యులు

## మూలాలు

వర్గం:2016 స్థాపితాలు
వర్గం:భారతదేశ రాజకీయ పార్టీలు
మేఘాలయ నుండి ఎన్నికైన రాజ్యసభ సభ్యుల జాబితా

మేఘాలయ రాష్ట్రం నుండి ప్రస్తుత మరియు గత రాజ్యసభ సభ్యుల జాబితా. రాష్ట్రం 6 సంవత్సరాల కాలానికి 1 సభ్యుడిని ఎన్నుకుంటుంది, 1987 సంవత్సరం నుండి రాష్ట్ర శాసనసభ్యులచే పరోక్షంగా ఎన్నుకోబడుతుంది.

## ప్రస్తుత రాజ్యసభ సభ్యులు

## కాలక్రమానుసార మొత్తం రాజ్యసభ సభ్యులు
మూలం:

## బాహ్య లింకులు

* Rajya Sabha homepage hosted by the Indian government
* List of Sitting Members of Rajya Sabha (Term Wise)
* MEMBERS OF RAJYA SABHA (STATE WISE RETIREMENT LIST)

## మూలాలు


రాజ్యసభ
వర్గం:జాబితాలు
మేఘాలయ
వర్గం:రాజ్యసభ సభ్యులు
వర్గం:తరచూ నవీకరించవలసిన వ్యాసాలు
ఒడిశా నుండి ఎన్నికైన రాజ్యసభ సభ్యుల జాబితా

ఒడిశా రాష్ట్రం నుండి ప్రస్తుత, గత రాజ్యసభ సభ్యుల జాబితా. రాష్ట్రం ఆరు సంవత్సరాల కాలానికి 10 మంది సభ్యులను ఎన్నుకుంటుంది. ఈ సభ్యులు ఒడిశా రాష్ట్ర శాసనసభ్యులు ఒకే బదిలీ ఓట్లను ఉపయోగించి పరోక్షంగా ఎన్నుకోబడ్డారు. సభ్యులు అస్థిరమైన ఆరేళ్ల పదవీకాలానికి కూర్చుంటారు, ప్రతి రెండు సంవత్సరాలకు మూడింట ఒకవంతు సభ్యులు పదవీ విరమణ చేస్తారు.

## ప్రస్తుత రాజ్యసభ సభ్యులు
**Keys:**  

## కాలక్రమానుసార మొత్తం రాజ్యసభ సభ్యులు

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు

* Rajya Sabha homepage hosted by the Indian government
* Rajya Sabha FAQ page hosted by the Indian government
* Nominated members list
* State wise list

ఒడిశా

వర్గం:ఒడిశాకు సంబంధించిన జాబితాలు
వర్గం:రాజ్యసభ సభ్యులు
వర్గం:తరచూ నవీకరించవలసిన వ్యాసాలు
2022 భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ పార్టీ అధ్యక్ష ఎన్నికలు

## షెడ్యూల్

## అభ్యర్థులు

### నామినేట్

### తిరస్కరించారు.

### ఉపసంహరించుకొన్నారు.

### పోటీ చేయని వ్యక్తులు

* సోనియా గాంధీ, భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ అధ్యక్షురాలు (ID1), 2019-ప్రస్తుతం పార్లమెంటు సభ్యురాలు, రాయ్ బరేలీ నుండి లోక్సభ (2004-ప్రస్తుతం) 
* రాహుల్ గాంధీ, పార్లమెంటు సభ్యుడు, వయనాడ్ నుండి లోక్సభ (2019-ప్రస్తుతం) 

## ఫలితాలు

## మూలాలు


## ఇతర మూలాలు
ఆల్ పార్టీ హిల్ లీడర్స్ కాన్ఫరెన్స్

**ఆల్ పార్టీ హిల్ లీడర్స్ కాన్ఫరెన్స్** అనేది మేఘాలయ, అస్సాం రాష్ట్రాలలోని రాజకీయ పార్టీ. పార్టీ వ్యవస్థాపక అధ్యక్షుడు విలియమ్సన్ ఎ. సంగ్మా.

1970 నుండి 1982 వరకు మేఘాలయ శాసనసభలో పార్టీ భారీ విజయాలు సాధించింది. వారు దాదాపు 10 సంవత్సరాలు అధికారంలో ఉన్నారు. పార్టీ మేఘాలయ రాష్ట్రానికి నలుగురు ముఖ్యమంత్రులను ఇచ్చింది. ఈ పార్టీ ఎన్నికలలో పోటీ చేసి స్వయంప్రతిపత్తి గల కొండ జిల్లాలకు రిజర్వ్ చేయబడిన అస్సాం శాసనసభలో 15 స్థానాలకు 11 స్థానాలను దక్కించుకుంది.

ప్రస్తుత అధ్యక్షుడు రిటైర్డ్ ఐఏఎస్ అధికారి జోన్స్ ఎంగ్టి కాథర్. 2021 అస్సాం శాసనసభ ఎన్నికలలో డిఫు అసెంబ్లీ నియోజకవర్గం నుండి జీ కథర్ పోటీ చేసి 23,356 ఓట్లు పొందారు. 2023లో, ఈ పార్టీ అస్సాంలోని యునైటెడ్ ప్రతిపక్ష ఫోరమ్లో చేరింది. ఆ తర్వాత ఇండియన్ నేషనల్ డెవలప్‌మెంటల్ ఇన్‌క్లూజివ్ అలయన్స్‌లో చేరింది.

2021 అస్సాం శాసనసభ ఎన్నికలు

## మూలాలు

వర్గం:భారతదేశ రాజకీయ పార్టీలు
వర్గం:1960 స్థాపితాలు
హిమాచల్ లోక్‌హిత్ పార్టీ

**హిమాచల్ లోక్‌హిత్ పార్టీ** అనేది హిమాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని రాజకీయ పార్టీ. 2012 హిమాచల్ ప్రదేశ్ లెజిస్లేటివ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికలకు ముందు తిరుగుబాటు భారతీయ జనతా పార్టీ నాయకులు కొందరు కలిసి ఈ పార్టీని స్థాపించారు. మహేశ్వర్ సింగ్‌ను పార్టీ అధ్యక్షుడిగా నియమించారు. మహేందర్ నాథ్ సోఫాత్, శ్యామ శర్మ వంటి బీజేపీ సీనియర్ నాయకులు కూడా ఈ పార్టీలో చేరారు.

పార్టీ 2012 హిమాచల్ ప్రదేశ్ శాసనసభ ఎన్నికలలో పాల్గొంది. 33 మంది అభ్యర్థులను ఎక్కువగా భారతీయ జనతా పార్టీ, భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ తిరుగుబాటుదారులను నిలబెట్టింది. మహేశ్వర్ సింగ్ మాత్రమే ఎన్నికయ్యాడు, వారు కలిసి 65,165 ఓట్లను (రాష్ట్రంలో 1.9% ఓట్లు) పొందారు.

2016 ఆగస్టులో, పార్టీలోని సగం మంది భారతీయ జనతా పార్టీలో విలీనంమయ్యారు. 2016 అక్టోబరులో మిగిలిన సభ్యులు ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీలో చేరారు.

## మూలాలు

వర్గం:2012 స్థాపితాలు
వర్గం:భారతదేశ రాజకీయ పార్టీలు
పంజాబ్ నుండి ఎన్నికైన రాజ్యసభ సభ్యుల జాబితా

భారతదేశంలోని పంజాబ్ నుండి ప్రస్తుత, గత రాజ్యసభ సభ్యుల జాబితా. రాష్ట్రం నుండి 6 సంవత్సరాల కాలానికి 7 మంది సభ్యులను ఎన్నుకుంటుంది. సభ్యులు పరోక్షంగా రాష్ట్ర శాసనసభ్యులచే ఎన్నుకోబడతారు. 

## ప్రస్తుత రాజ్యసభ సభ్యులు

## కాలక్రమానుసార మొత్తం రాజ్యసభ సభ్యులు
* **^** - ప్రస్తుత పార్లమెంటు సభ్యుడు

## 1952-1956 నుండి పూర్వ  పాటియాలా, తూర్పు పంజాబ్ స్టేట్స్ యూనియన్ (PEPSU) రాజ్యసభ మాజీ సభ్యుల జాబితా

## మూలాలు

## ఇతర మూలాలు


పంజాబ్ (భారతదేశం)
రాజ్యసభ
వర్గం:జాబితాలు
పంజాబ్ (భారతదేశం)
వర్గం:రాజ్యసభ సభ్యులు
వర్గం:తరచూ నవీకరించవలసిన వ్యాసాలు
అప్నా దళ్ (సోనీలాల్)

**అప్నా దళ్ (సోనేలాల్)** లేదా **అప్నా దళ్ (సోనీలాల్)** అనేది రాష్ట్ర-స్థాయి భారతీయ రాజకీయ పార్టీ.

ఉత్తరప్రదేశ్ శాసనసభలో పార్టీకి 13 మంది ఎమ్మెల్యేలు ఉన్నారు. ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని ప్రముఖ రాజకీయ పార్టీలలో అప్నా దళ్ ఒకటి. ఉత్తరప్రదేశ్‌లో ఎమ్మెల్యేల సంఖ్య పరంగా అప్నాదళ్ మూడవ అతిపెద్ద రాజకీయ పార్టీ.

అప్నా దళ్ ఈశాన్య రాష్ట్రాలు, గుజరాత్, మహారాష్ట్ర, మధ్యప్రదేశ్‌లలో తన పట్టును పెంచుకుంటోంది. పంజాబ్, రాజస్థాన్, హర్యానా, ఉత్తరాఖండ్‌లలో అప్నా దళ్ పట్టు మరింత బలపడుతోంది. దాని సంస్థ వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతోంది.

## చరిత్ర
అప్నా దళ్ (సోనేలాల్) అనేది అప్నా దళ్ నుండి విడిపోయిన పార్టీ, దీనిని 1995లో సోనే లాల్ పటేల్ స్థాపించారు, అప్నా దళ్ (సోనేలాల్) స్థాపించిన "జవహర్ లాల్ పటేల్" అప్నా దళ్ వ్యవస్థాపక సభ్యుడు, అనుప్రియా పటేల్ మద్దతు కూడా ఉంది.

మీర్జాపూర్ నుండి పార్లమెంటు స్థానానికి జరిగిన ఎన్నికలలో గెలిచిన తరువాత, అనుప్రియ పటేల్ తన రాష్ట్ర అసెంబ్లీ స్థానానికి రాజీనామా చేశారు, అందువల్ల రోహనియా నుండి ఉప ఎన్నిక అవసరం అయింది. అనుప్రియ తన భర్త ఆశిష్ సింగ్ పటేల్‌ను ఉప ఎన్నికలో పార్టీ అభ్యర్థిగా చేయాలని కోరింది.

అయితే, ఆమె తల్లి కృష్ణ సింగ్ నేతృత్వంలోని అప్నాదళ్ పాలకమండలి, కృష్ణ సింగ్‌నే అభ్యర్థిగా నిర్ణయించింది. ఇది పార్టీ వ్యవహారాలలో అనుప్రియ, ఆమె భర్త ప్రభావాన్ని పరిమితం చేయడానికి ఉద్దేశించబడింది. ఇక్కడ వారు ఎటువంటి ఆహ్వానం లేదా అధికారం లేకుండా అన్ని విషయాలపై బాధ్యత వహిస్తున్నారు. ఇది కృష్ణ సింగ్, ఆమె చిన్న కుమార్తె ద్వారా ఆగ్రహం చెందింది. 2014 అక్టోబరులో జరిగిన ఉప ఎన్నికల్లో, అనుప్రియ తన తల్లికి ప్రచారం చేయడంలో విఫలం కావడమే కాకుండా, ఆమె ఓటమిని నిర్ధారించడానికి చురుకుగా పనిచేసింది.

అయితే, ఆమె తల్లి కృష్ణ పటేల్ నేతృత్వంలోని అప్నా దళ్ పాలకమండలి, కృష్ణ పటేల్‌నే అభ్యర్థిగా నిర్ణయించింది. అనుప్రియ, ఆమె సహచరులు ఆరుగురిని పార్టీ నుండి బహిష్కరించారు. కృష్ణ పటేల్, అనుప్రియా పటేల్ మధ్య పార్టీ విషయంలో వివాదం ఇంకా కోర్టులో ఉంది.

### అసెంబ్లీ ఎన్నికలు (2017)
నేషనల్ డెమోక్రటిక్ అలయన్స్‌లో భాగంగా, అప్నా దళ్ (సోనేలాల్) ఉత్తర ప్రదేశ్ ఎన్నికలలో భారతీయ జనతా పార్టీతో కలిసి పోటీ చేసి 851,336 ఓట్లతో తొమ్మిది స్థానాలను గెలుచుకుంది. సోరాన్ నియోజకవర్గంలో జమున ప్రసాద్ 77,814 ఓట్లతో విజయం సాధించారు. అప్నా దళ్ (సోనేలాల్) కేవలం ఏడు సీట్లు గెలుచుకున్న భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ కంటే ఎక్కువ సీట్లు గెలుచుకుంది.

### అసెంబ్లీ ఎన్నికలు (2022)
నేషనల్ డెమోక్రటిక్ అలయన్స్‌లో భాగంగా, అప్నా దళ్ (సోనేలాల్) ఉత్తర ప్రదేశ్ ఎన్నికలలో భారతీయ జనతా పార్టీతో కలిసి పోటీ చేసి 1,493,181 ఓట్లతో 12 సీట్లు గెలుచుకుంది. అప్నా దళ్ (సోనేలాల్) కేవలం రెండు సీట్లు గెలుచుకున్న భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ కంటే ఎక్కువ సీట్లు గెలుచుకుంది. యూపీ అసెంబ్లీ సీట్ల సంఖ్యలో భారతీయ జనతా పార్టీ, సమాజ్‌వాదీ పార్టీల తర్వాత అప్నాదళ్ 3వ స్థానానికి చేరుకుంది.

### లోక్‌సభ ఎన్నికలు
2019 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికలలో, ఈ పార్టీ భారతీయ జనతా పార్టీతో చేతులు కలిపి మిర్జాపూర్ నుండి అనుప్రియ పటేల్ సింగ్, రాబర్ట్స్‌గంజ్ నుండి పకౌరీ లాల్‌ను ఇద్దరు అభ్యర్థులుగా నిలబెట్టి రెండు స్థానాలను గెలుచుకుంది.

## ఇవికూడా చూడండి
* భారతదేశంలోని రాజకీయ పార్టీల జాబితా

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు

వర్గం:భారతదేశ రాజకీయ పార్టీలు
వర్గం:2016 స్థాపితాలు
మణిపూర్ లోని రాజకీయ పార్టీలు

భారతదేశంలోని మణిపూర్ రాష్ట్రంలోని వివిధ రాజకీయ పార్టీలు:

## ప్రధాన జాతీయ పార్టీలు
* భారతీయ జనతా పార్టీ
* ఇండియన్ నేషనల్ కాంగ్రెస్
* నేషనల్ పీపుల్స్ పార్టీ
* కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా

## చిన్న జాతీయ స్థాయి పార్టీలు
* కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్క్సిస్ట్)

## ప్రాంతీయ పార్టీలు
* రివల్యూషనరీ సోషలిస్ట్ పార్టీ
* ఆల్ ఇండియా ఫార్వర్డ్ బ్లాక్
* రిపబ్లికన్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (ఎ)
* మణిపూర్ పీపుల్స్ పార్టీ
** పీపుల్స్ డెమోక్రటిక్ అలయన్స్
** చుంగ్‌ఖాం జోయ్‌రాజ్‌కి చెందిన మీయామ్‌గి తౌగల్లోయ్ మణిపూర్
** మణిపూర్ నేషనల్ డెమోక్రటిక్ ఫ్రంట్ (సిహెచ్. ప్రియోకుమార్, బిజోయ్ కోయిజం, కె. ఖగేంద్ర సింగ్)
** మణిపూర్ డెమోక్రటిక్ పీపుల్స్ ఫ్రంట్ (డాక్టర్ గురుమయూమ్ తోసనా శర్మ)
** బి. గోవింద్ శర్మ మణిపూర్ పీపుల్స్ కాన్ఫరెన్స్
* పీపుల్స్ రిసర్జెన్స్ అండ్ జస్టిస్ అలయన్స్ (ప్రజా)
* నార్త్ ఈస్ట్ ఇండియా డెవలప్‌మెంట్ పార్టీ
* నాగా పీపుల్స్ ఫ్రంట్
* నాగా నేషనల్ పార్టీ
* కుకీ నేషనల్ అసెంబ్లీ
* నేషనలిస్ట్ కాంగ్రెస్ పార్టీ
* ఆల్ ఇండియా తృణమూల్ కాంగ్రెస్
* లోక్ జనశక్తి పార్టీ
* జనతాదళ్ (యునైటెడ్)
* సమతా పార్టీ
* జనతాదళ్ (సెక్యులర్)
* రాష్ట్రీయ జనతా దళ్
* సమాజ్‌వాదీ పార్టీ
* మావోయిస్ట్ కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ మణిపూర్
* కాంగ్లీపాక్ కమ్యూనిస్టు పార్టీ

***గమనిక:*** మణిపూర్ పీపుల్స్ పార్టీతో పీపుల్స్ డెమోక్రటిక్ అలయన్స్, మీయంగి తౌగల్లోయ్ మణిపూర్, మణిపూర్ నేషనల్ డెమోక్రటిక్ ఫ్రంట్, మణిపూర్ డెమోక్రటిక్ పీపుల్స్ ఫ్రంట్, మణిపూర్ పీపుల్స్ కాన్ఫరెన్స్‌లను విలీనం చేసే ప్రతిపాదన ఉంది.

## నిర్వీర్యమైన ప్రాంతీయ పార్టీలు
* మణిపూర్ యునైటెడ్ ఫ్రంట్
* మణిపూర్ హిల్ పీపుల్స్ కౌన్సిల్
* మణిపూర్ హిల్స్ యూనియన్
* యునైటెడ్ నాగా ఇంటిగ్రేషన్ కౌన్సిల్ {కాంగ్రెస్‌లో విలీనం చేయబడింది}
* డెమోక్రటిక్ పీపుల్స్ పార్టీ
* మణిపూర్ నేషనలిస్ట్ కాంగ్రెస్ {కాంగ్రెస్‌లో విలీనం చేయబడింది}
* జనతాదళ్ (లోకెన్) {కాంగ్రెస్‌లో విలీనం చేయబడింది}
* ప్రోగ్రెసివ్ ఫెడరల్ పార్టీ ఆఫ్ మణిపూర్ {బిజెపిలో విలీనం చేయబడింది}
* మణిపూర్ ప్రాంతీయ కాంగ్రెస్ పార్టీ (రాధాబినోద్ కోయిజామ్) {సమతా పార్టీలో విలీనం చేయబడింది}
* డెమోక్రటిక్ రివల్యూషనరీ పీపుల్స్ పార్టీ (ఎన్. బీరెన్ సింగ్) {కాంగ్రెస్‌లో విలీనం చేయబడింది}
* మణిపూర్ నేషనల్ కాన్ఫరెన్స్ (వాహెంగ్‌బామ్ నిపమాచా సింగ్) {ఆర్జేడితో విలీనం చేయబడింది}
* మణిపూర్ రాష్ట్ర కాంగ్రెస్ పార్టీ (ప్రోగ్రెసివ్) (వాహెంగ్‌బామ్ నిపమాచా సింగ్) {బిజెపిలో విలీనం చేయబడింది}
* మణిపూర్ స్టేట్ కాంగ్రెస్ పార్టీ (చావోబా) (తౌనోజం చావోబా సింగ్) {బిజెపిలో విలీనం చేయబడింది}
* మణిపూర్ స్టేట్ కాంగ్రెస్ పార్టీ (యుమ్నామ్ మణి సింగ్) {కాంగ్రెస్‌లో విలీనం చేయబడింది}
* ఫెడరల్ పార్టీ ఆఫ్ మణిపూర్ (గ్యాంగ్‌ముమీ కమీ) {మణిపూర్ పీపుల్స్ పార్టీతో విలీనం చేయబడింది}

## మూలాలు

వర్గం:భారతదేశ రాజకీయ పార్టీలు
వర్గం:మణిపూర్
గోవా ప్రజా పార్టీ

**గోవా ప్రజా పార్టీ** అనేది గోవాలోని ప్రాంతీయ రాజకీయ పార్టీ. పార్టీని పాండురంగ్ రౌత్, ప్రకాష్ ఫడ్తే స్థాపించారు. దీనికి పాండురంగ్ రౌత్ నాయకత్వం వహించాడు. గోవా ప్రజా పార్టీ 2017 గోవా శాసనసభ ఎన్నికలలో పోటీ చేసేందుకు శివసేన, మహారాష్ట్రవాది గోమంతక్ పార్టీ, గోవా సురక్షా మంచ్‌లతో పొత్తు పెట్టుకుంది. మొత్తం 40 నియోజకవర్గాల్లో 33 స్థానాల్లో కూటమి పోటీ చేసింది.

## మూలాలు

వర్గం:2015 స్థాపితాలు
వర్గం:భారతదేశ రాజకీయ పార్టీలు
పుదుచ్చేరి నుండి ఎన్నికైన రాజ్యసభ సభ్యుల జాబితా

రాజ్యసభ లేదా కౌన్సిల్ ఆఫ్ స్టేట్స్, భారత పార్లమెంటు ఎగువ సభ. భారత రాజ్యాంగం ప్రకారం భారతదేశం లోని ప్రతి రాష్ట్రం, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలకు కొన్ని స్థానాలు కేటాయించబడ్డాయి. పుదుచ్చేరి శాసనసభ సభ్యులచే పరోక్షంగా ఎన్నుకోబడిన సభలో ఒక స్థానాన్ని కేటాయించారు.నామినేషన్ సమయంలో ఒక పార్టీ అసెంబ్లీలో కలిగి ఉన్న సీట్ల సంఖ్యను బట్టి సభకు ఎన్నికైన సీటు నిర్ణయించబడుతుంది.

## ప్రస్తుత రాజ్యసభ సభ్యులు

## రాజ్యసభ సభ్యులందరి కాలక్రమ జాబితా
గమనిక: * ప్రస్తుత సభ్యుడిని సూచిస్తుంది

# **^** పుదుచ్చేరి లోక్‌సభకు ఎన్నికయ్యారు

## మూలాలు

వర్గం:పుదుచ్చేరి నుండి ఎన్నికైన రాజ్యసభ సభ్యులు
రాజ్యసభ
వర్గం:రాజ్యసభ సభ్యులు
పుదుచ్చేరి
వర్గం:తరచూ నవీకరించవలసిన వ్యాసాలు
దాద్రా నగర్ హవేలీ, డామన్ డయ్యూ నిర్వాహకుల జాబితా

ఇది భారతదేశంలోని కేంద్రపాలిత ప్రాంతం **అయిన దాద్రా నగర్ హవేలీ, డామన్ డయ్యూ నిర్వాహకుల** జాబితా.2020 జనవరి 26న దాద్రా, నగర్ హవేలీ, డామన్, డయ్యూ కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలనువిలీనంచేసిన తర్వాత దాద్రా నగర్ హవేలీ, డామన్ డయ్యూ అనేపేరుతో కేంద్రపాలితప్రాంతంగా సృష్టించబడింది.
## ప్రస్తుత నిర్వాహకుడు

## దాద్రా, నాగర్ హవేలి మాజీ నిర్వాహకులు

## గోవా, డామన్, డయ్యూ మాజీ లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్లు
1987 మే 30 వరకు గోవా, డామన్, డయ్యూలతో పాటు భారతదేశంలో ఒక కేంద్రపాలిత ప్రాంతంగా ఉండేది. అందువల్ల అప్పటి వరకు దానికి లెఫ్టినెంట్ గవర్నరు ఉండేవారు.

## డామన్, డయ్యు మాజీ నిర్వాహకుల జాబితా

## ఇది కూడ చూడు
* దాద్రా నగర్ హవేలీ, డామన్ డయ్యూ
* దాద్రా నగర్ హవేలీ నిర్వాహకుల జాబితా
* డామన్ డయ్యూ నిర్వాహకుల జాబితా
* భారతదేశంలో గవర్నర్లు

## మూలాలు



వర్గం:భారతీయ రాష్ట్రాల గవర్నర్ల జాబితాలు
వర్గం:జాబితాలు
వర్గం:భారత ప్రభుత్వ అధికారులు
వర్గం:దాద్రా నగర్ హవేలీ, డామన్ డయ్యూ ప్రభుత్వం
వర్గం:భారత కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్లు, నిర్వాహకుల జాబితాలు
కేరళ కాంగ్రెస్ (స్కారియా థామస్)

**కేరళ కాంగ్రెస్ (స్కారియా థామస్)** అనేది కేరళలోని రాజకీయ పార్టీ. ఇది కేరళ కాంగ్రెస్ (యాంటీ-మెర్జర్ గ్రూప్)లో చీలిక తర్వాత ఏర్పడింది. పార్టీకి దివంగత స్కరియా థామస్ నాయకత్వం వహించాడు.

ఇది లెఫ్ట్ డెమోక్రటిక్ ఫ్రంట్లో భాగంగా ఉంది.

## పార్టీ సంస్థ
బినోయ్ జోసెఫ్ పార్టీ చైర్మన్

### ఇతర ప్రముఖ నాయకులు
* స్కారియా థామస్

## మూలాలు

వర్గం:2015 స్థాపితాలు
వర్గం:భారతదేశ రాజకీయ పార్టీలు
గోవాలో రాజకీయ పార్టీలు

భారతదేశంలోని గోవా రాష్ట్రంలోని రాజకీయ పార్టీలు

## పార్టీలు

## నమోదిత గుర్తింపు లేని పార్టీలు
* యునైటెడ్ గోన్స్ పార్టీ
* సోషల్ డెమోక్రటిక్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (ముజఫర్, జబీర్ అహ్మద్ షేక్ నేతృత్వంలో)
* యునైటెడ్ గోన్స్ డెమోక్రటిక్ పార్టీ (జోర్సన్ ఫెర్నాండెజ్ నేతృత్వం)
* గోవా సురక్షా మంచ్ (సుభాష్ వెలింగ్కర్, ఆనంద్ శిరోద్కర్ నేతృత్వం)
* గోవా ప్రజా పార్టీ (పాండురంగ్ రౌత్ నేతృత్వంలో)
* గోవా సు-రాజ్ పార్టీ (మథియాస్ జేవియర్ వాజ్ నేతృత్వం) 
* గోవా వికాస్ పార్టీ (లిండన్ మోంటెరో నేతృత్వం)
* నిజ్ గోయెంకర్ రివల్యూషన్ ఫ్రంట్
* గోవా నేషనలిస్ట్ పార్టీ
* గోమ్‌కారాంచో ఒట్రెక్ అస్రో
* సత్తారి యువమోర్చా

## గత ప్రాంతీయ పార్టీలు
* యునైటెడ్ గోన్స్ పార్టీ (సీక్విరా గ్రూప్) దివంగత డాక్టర్ జాక్ డి సెక్వెరా నేతృత్వంలో
* యునైటెడ్ గోన్స్ పార్టీ (ఫుర్టాడో గ్రూప్), దివంగత అల్వారో డి లయోలా ఫుర్టాడో నేతృత్వంలో
* యునైటెడ్ గోన్స్ పార్టీ (నాయక్ గ్రూప్), దివంగత బాబు నాయక్ నేతృత్వంలో
* యునైటెడ్ గోన్స్ పార్టీ (మోన్సెరాట్ గ్రూప్), అటానాసియో మోన్సెరాట్ నేతృత్వంలో (భారతీయ జనతా పార్టీలో విలీనం చేయబడింది)
* ఫ్రెంట్ పాపులర్, లేట్ బెర్తా మెనెజెస్ బ్రాగంజా నేతృత్వంలో
* గోమాంతక్ లోక్ పాక్స్, దివంగత మథనీ సల్దాన్హా నేతృత్వంలో
* లేట్ లూయిస్ ప్రోటో బార్బోసా నేతృత్వంలోని గోవా పీపుల్స్ పార్టీ
* గోవా కాంగ్రెస్, దివంగత విల్ఫ్రెడ్ డి సౌజా నేతృత్వంలో
* గోవా రాజీవ్ కాంగ్రెస్ పార్టీ, దివంగత విల్ఫ్రెడ్ డి సౌజా నేతృత్వంలో
* గోవా పీపుల్స్ కాంగ్రెస్, ఫ్రాన్సిస్కో సర్దిన్హా నేతృత్వంలో
* చర్చిల్ అలెమావో నేతృత్వంలోని సేవ్ గోవా ఫ్రంట్
* భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ (షేక్ హసన్), షేక్ హసన్ హరూన్ నేతృత్వంలో ( భారతీయ జనతా పార్టీలో విలీనం చేయబడింది)
* పార్టిడో ఇండియానో
* యునైటెడ్ ఫ్రంట్ ఆఫ్ గోవాన్స్
* గోవా డెమోక్రటిక్ ఫ్రంట్ దయానంద్ నార్వేకర్ నేతృత్వంలో (ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీలో విలీనం చేయబడింది).

## మూలాలు

వర్గం:భారతదేశ రాజకీయ పార్టీలు
వర్గం:గోవా
రాజస్థాన్ నుండి ఎన్నికైన రాజ్యసభ సభ్యుల జాబితా

రాజస్థాన్ రాష్ట్రం నుండి ప్రస్తుత, గత రాజ్యసభ సభ్యుల జాబితా. రాష్ట్రం నుండి ఆరు సంవత్సరాల కాలానికి 10 మంది సభ్యులు ఎన్నికవుతారు. రాజ్యసభలో రాజస్థాన్‌కు మొత్తం పది సీట్లు రిజర్వ్ చేయబడ్డాయి. ప్రస్తుతం రాజస్థాన్ నుండి రాజ్యసభలో 2024 ఆగస్టు నాటికి భారతజాతీయ కాంగ్రెస్ పార్టీకి చెందిన 6 మంది సభ్యులు ఉండగా, బిజెపికి 4 మంది సభ్యులు ఉన్నారు.

## ప్రస్తుత రాజ్యసభ సభ్యులు
**Keys:**  

## కాలక్రమానుసార మొత్తం రాజ్యసభ సభ్యులు
  ప్రస్తుత సభ్యులను సూచిస్తుంది

### అజ్మీర్ రాష్ట్రం

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు

* List of Rajya Sabha Members
* List of Rajya Sabha Members Statewise
* Rajasthan Rajya Sabha Members | MP List Party Wise Seats

*
రాజస్థాన్ నుండి రాజ్యసభ సభ్యులు
రాజస్థాన్
రాజస్థాన్
వర్గం:రాజ్యసభ సభ్యులు
వర్గం:రాజస్థాన్‌కు సంబంధించిన జాబితాలు
వర్గం:తరచూ నవీకరించవలసిన వ్యాసాలు
నిషాద్ పార్టీ

**నిషాద్ పార్టీ (నిర్బల్ ఇండియన్ శోషిత్ హమారా ఆమ్ దల్)** అనేది భారతదేశంలోని ఒక రాజకీయ పార్టీ. ఇది 2016లో నిషాద్, కేవత్స్, బైంద్, బెల్దార్, మల్లాహ్, సహాని, కశ్యప్, గోండ్ వర్గాల సాధికారత కోసం నిషాద్ పార్టీ స్థాపించబడింది, వీరి సంప్రదాయ వృత్తులు నదులపై కేంద్రీకృతమై (పడవలు నడిపేవారు లేదా మత్స్యకారులు) ఉన్నాయి. బహుజన్ సమాజ్ పార్టీ మాజీ సభ్యుడు సంజయ్ నిషాద్ ఈ పార్టీని స్థాపించాడు. నిషాద్ ప్రకారం, ఈ సంఘాలు బిఎస్పీ, సమాజ్‌వాదీ పార్టీల విజయాలలో సమగ్ర పాత్ర పోషించినందున వాటికి ప్రాతినిధ్యం వహించే ప్రత్యేక పార్టీ అవసరం.

నిషాద్ పార్టీ 2017 ఉత్తర ప్రదేశ్ శాసనసభ ఎన్నికలలో పీస్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా, అప్నా దళ్, జన్ అధికార్ పార్టీతో పొత్తుతో 100 మంది అభ్యర్థులను పోటీలో నిలిపింది. బీజేపీ క్లీన్‌స్వీప్ చేసిన ఎన్నికల్లో నిషాద్ పార్టీ జ్ఞాన్‌పూర్ నియోజకవర్గంలో మాత్రమే విజయం సాధించింది. గోరఖ్‌పూర్ రూరల్‌లో పార్టీ నాయకుడు సంజయ్ నిషాద్ 35,000 ఓట్లతో మూడో స్థానంలో నిలిచారు.

ఫుల్‌పూర్, గోరఖ్‌పూర్ లోక్‌సభ స్థానాలకు 2018 ఉపఎన్నికల కోసం, సమాజ్‌వాదీ పార్టీ యాదవులు, ముస్లింలకు అతీతంగా సామాజిక పునాదిని విస్తరించడానికి నిషాద్ పార్టీతో సహా అనేక చిన్న పార్టీలతో ఐక్యమైంది. సంజయ్ నిషాద్ కుమారుడు, ప్రవీణ్ కుమార్ నిషాద్ గోరఖ్‌పూర్‌లో సమాజ్‌వాదీ అభ్యర్థిగా ఎంపికయ్యాడు, ఇక్కడ నిషాద్ కమ్యూనిటీ రెండవ అతిపెద్ద జనాభా సమూహం. తీవ్ర కలవరంలో, 1989 నుండి సీటును కోల్పోని బిజెపి నుండి ప్రవీణ్ నిషాద్ ఈ స్థానాన్ని (గెలుపు ఆధిక్యం 21 వేల ఓట్లు) కైవసం చేసుకున్నాడు.

ఇటీవల ముగిసిన 2022 యుపి రాష్ట్ర ఎన్నికలలో, నిషాద్ పార్టీ బిజెపితో పొత్తుతో పోరాడి ఆరు స్థానాలను గెలుచుకుంది.

## ఇవికూడా చూడండి
* భారతదేశంలోని రాజకీయ పార్టీల జాబితా

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు
* అధికారిక వెబ్‌సైట్

వర్గం:భారతదేశ రాజకీయ పార్టీలు
వర్గం:2016 స్థాపితాలు
లెఫ్ట్ ఫ్రంట్ (త్రిపుర)

**లెఫ్ట్ ఫ్రంట్** అనేది త్రిపుర రాష్ట్రంలోని రాజకీయ కూటమి. లెఫ్ట్ ఫ్రంట్ 1978-1988, మళ్లీ 1993 నుండి 2018 వరకు త్రిపురను పాలించింది. సంకీర్ణంలో కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్క్సిస్ట్) ఆధిపత్య పార్టీగా ఉంది. కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా, రివల్యూషనరీ సోషలిస్ట్ పార్టీ, ఆల్ ఇండియా ఫార్వర్డ్ బ్లాక్ మొదలైన పార్టీలు లెఫ్ట్ ఫ్రంట్‌లోని ఇతర సభ్యులుగా ఉన్నాయి.

## చరిత్ర
1977 త్రిపుర శాసనసభ ఎన్నికలలో ఈ లెఫ్ట్ ఫ్రంట్ ఘనవిజయం సాధించింది. అసెంబ్లీలోని 60 స్థానాలకు గాను సీపీఐ (ఎం) 51, ఆర్ఎస్పీ 2, ఎఐఎఫ్బీ 1, లెఫ్ట్ ఫ్రంట్ మద్దతు ఉన్న స్వతంత్రులు 2 గెలుపొందాయి. ఉమ్మడి లెఫ్ట్ ఫ్రంట్ ఓట్లు 390,314 (రాష్ట్రవ్యాప్త ఓట్లలో 52%). 1978లో లెఫ్ట్ ఫ్రంట్ ప్రభుత్వం స్థానిక పాలనలో సంస్కరణను అమలులోకి తెచ్చింది, ఎన్నికైన రెండు-అంచెల *పంచాయతీ* వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేసింది. లెఫ్ట్ ఫ్రంట్ ప్రభుత్వం కోక్ బోరోక్ భాషకు అధికారిక హోదా, త్రిపుర గిరిజన ప్రాంతాల అటానమస్ డిస్ట్రిక్ట్ కౌన్సిల్ ఏర్పాటుకు సంబంధించిన సంస్కరణలను కూడా అమలు చేసింది.

1983 త్రిపుర శాసనసభ ఎన్నికలలో లెఫ్ట్ ఫ్రంట్ విజయం సాధించింది. 1983, జనవరి 11న ముఖ్యమంత్రిగా నృపేన్ చక్రవర్తితో 12 మంది సభ్యుల లెఫ్ట్ ఫ్రంట్ మంత్రివర్గం ప్రమాణ స్వీకారం చేసింది.

1988 త్రిపుర శాసనసభ ఎన్నికలకు ముందు ప్రధానమంత్రి రాజీవ్ గాంధీ త్రిపుర నేషనల్ వాలంటీర్ల తిరుగుబాటును అదుపు చేయడంలో విఫలమైందని లెఫ్ట్ ఫ్రంట్‌పై అభియోగాలు మోపారు. భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ (I) - టియుజెఎస్ కూటమి ఎన్నికల్లో విజయం సాధించింది. గాంధీ రాష్ట్రం మొత్తాన్ని 'డిస్టర్బ్డ్ ఏరియా'గా ప్రకటించారు, కాంగ్రెస్ (ఐ)-టియుజెఎస్ ప్రభుత్వం గందరగోళంలో మొదటి 100 రోజులలో లెఫ్ట్ ఫ్రంట్‌పై విరుచుకుపడింది. 2,000 మందికి పైగా లెఫ్ట్ ఫ్రంట్ కార్యకర్తలను వేర్వేరు కేసుల్లో ఇరికించారు, 7,000 మంది లెఫ్ట్ ఫ్రంట్ కార్యకర్తలకు అరెస్ట్ వారెంట్లు జారీ చేశారు. రాష్ట్రవ్యాప్తంగా సీపీఐ (ఎం), మాస్ ఆర్గనైజేషన్ కార్యాలయాలను సీజ్ చేయడం లేదా దాడులు చేయడం జరిగింది.

మాణిక్ సర్కార్ 1998లో త్రిపుర ముఖ్యమంత్రి అయ్యాడు.

2000 టిటిఎఎడిసి ఎన్నికలలో లెఫ్ట్ ఫ్రంట్ తన మెజారిటీ కౌన్సిల్‌ను ఇండిజినస్ పీపుల్స్ ఫ్రంట్ ఆఫ్ త్రిపుర చేతిలో కోల్పోయింది. 2005లో టిటిఎఎడిసిపై లెఫ్ట్ ఫ్రంట్ తిరిగి నియంత్రణ సాధించింది. మండలిలోని 28 స్థానాలకు గానూ సీపీఐ (ఎం) 21, సీపీఐ 1, ఆర్‌ఎస్‌పీ, ఏఐఎఫ్‌బీ 1 గెలుచుకున్నాయి. మిగిలిన 4 స్థానాలను నేషనల్ సోషలిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ త్రిపుర, లెఫ్ట్ ఫ్రంట్ మద్దతుతో గెలుచుకుంది.

అయితే, 2018 త్రిపుర శాసనసభ ఎన్నికలలో, భారతీయ జనతా పార్టీ - ఇండిజినస్ పీపుల్స్ ఫ్రంట్ ఆఫ్ త్రిపుర కూటమి చేతిలో లెఫ్ట్ ఫ్రంట్ పరాజయం పాలైంది, వారు ఎన్నికలు జరిగిన 59 స్థానాల్లో 43 స్థానాల్లో అత్యధిక మెజారిటీని గెలుచుకున్నారు. బిప్లబ్ కుమార్ దేబ్ భారతీయ జనతా పార్టీ త్రిపుర 10వ ముఖ్యమంత్రి అయ్యారు.

## సభ్యులు

## ఎన్నికల చరిత్ర

## ఇవికూడా చూడండి
* లెఫ్ట్ డెమోక్రటిక్ ఫ్రంట్ (కేరళ)
* సెక్యులర్ డెమోక్రటిక్ శక్తులు

## మూలాలు

వర్గం:భారతదేశ రాజకీయ పార్టీలు
పీపుల్స్ రిసర్జెన్స్ అండ్ జస్టిస్ అలయన్స్

**పీపుల్స్ రిసర్జెన్స్ అండ్ జస్టిస్ అలయన్స్** అనేది మణిపూర్ రాష్ట్రంలో రాజకీయ పార్టీ. కో-కన్వీనర్‌గా ఇరోమ్ షర్మిల 2016లో పార్టీని స్థాపించారు. కన్వీనర్ ఎరెండ్రో లీచోంబమ్ హార్వర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి పబ్లిక్ అడ్మినిస్ట్రేషన్‌లో మాస్టర్స్ కలిగి ఉన్నారు, యుఎన్డిపీకి మాజీ సలహాదారుగా ఉన్నారు.

16 ఏళ్లపాటు నిరాహార దీక్ష చేసిన ఇరోమ్ షర్మిల 2016, ఆగస్టు 9న నిరాహార దీక్ష ముగించిన తర్వాత పార్టీని ప్రారంభించారు. మణిపూర్ రాష్ట్రంలో సాయుధ దళాల (ప్రత్యేక అధికారాలు) చట్టాన్ని అంతం చేయడమే ఈ పార్టీ ప్రధాన లక్ష్యం. మణిపూర్ రాష్ట్రానికి స్వచ్ఛమైన రాజకీయాలను తీసుకురావడం.

2017లో పార్టీ ఖురాయ్, ఖంగాబోక్ అనే రెండు అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాల్లో పోటీ చేసింది. ఖంగాబోక్ ముఖ్యమంత్రి ఓక్రమ్ ఇబోబి సింగ్ సొంత నియోజకవర్గం. 2017 మణిపూర్ శాసనసభ ఎన్నికలలో, తౌబల్‌లో విజేత ఇబోబి సింగ్‌కు 18,649 ఓట్లు, షర్మిలకు 90 ఓట్లు వచ్చాయి,  ఐదుగురు అభ్యర్థులలో అతి తక్కువ ఓట్లు వచ్చాయి.

## మూలాలు

వర్గం:2016 స్థాపితాలు
వర్గం:భారతదేశ రాజకీయ పార్టీలు