open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
పుట్టగొడుగు (అయోమయ నివృత్తి)

పుట్టగొడుగు పేరుతో అనేక వ్యాసాలున్నాయి.
* తినే పుట్టగొడుగులు (సహజమైనవి)
* పుట్టగొడుగుల పెంపకం
* పుట్ట గొడుగు

*
*
*
మేదరమెట్ల

దీనితో పోలిన పేరుగల తెలంగాణా రాష్ట్రంలోని మరియొక గ్రామం కొరకు, మేదరమట్ల చూడండి.

**మేదరమెట్ల ** ప్రకాశం జిల్లా కొరిశపాడు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

## చరిత్ర
మేదర వృత్తి చేసేవారు తొలిగా గ్రామంలో ఆవాసం ఏర్పరుచుకోవడం వల్ల మేదరమెట్ల గ్రామానికి ఆ పేరు ఏర్పడిందని గ్రామనామాలు అధ్యయనం చేసిన బాలగంగాధరరావు పేర్కొన్నాడు. ఈ గ్రామాభివృద్ధికి 1949 నుండి 1986 వరకూ యర్రం కోటిరెడ్డి, మన్నే సీతారామయ్య తదితరులు కృషిచేశారు. 1986 నుండి 2001 వరకూ, 15 ఏళ్ళపాటు సమస్యాతకంగా ముద్ర పడిన తదుపరి గ్రామంలో అభివృద్ధి కార్యక్రమాలు జరిగాయి. సిమెంటురోడ్లు ఏర్పాటు చేశారు. బైపాస్ రోడ్ ఏర్పడటంతో భూముల ధరలు పెరిగినవి. భారీ పరిశ్రమలు ఏర్పడటంతో ఉపాధి అవకాశాలు మెరుగైనవి. ఈ గ్రామ సమీపంలో తమ్మవరం వెళ్ళే దారిలో మిరపకాయలను వినియోగించి నూనె తీసే ఒక కర్మాగారం 2013లో ఏర్పాటుచేసారు. ఈ కర్మాగారంలో సుమారు 600 మందికి పైగా పనిచేస్తున్నారు.

## భౌగోళికం
సమీప గ్రామాలు

కొరిశపాడు 4 కి.మీ, కొత్తకోట 4 కి.మీ, బొడ్డువాని పాలెం 5 కి.మీ, రావినూతల 5 కి.మీ, కుర్రావానిపాలెం 7 కి.మీ.

## గ్రామ పంచాయతీ

* ఈ గ్రామ మేజర్ పంచాయతీ 1959 జూలై 26 న ఏర్పడింది.
* 2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి నిర్వహించిన ఎన్నికలలో పేరం నాగలక్ష్మి, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. ఉపసర్పంచిగామన్నే దుర్గారావు ఎన్నికైనాడు.
## విద్యా సౌకర్యాలు
ఇక్కడ జిల్లా పరిషత్తు ఉన్నత పాఠశాల, శారద డిగ్రీ కళాశాల ఉన్నాయి. జిల్లా పరిషత్తు ఉన్నత పాఠశాల విద్యార్థులు, హ్యాండ్ బాల్ పోటీలలో రాష్ట్ర, జాతీయ స్థాయి పోటీలలో తమ సత్తా చాటుచున్నారు  ఈ పాఠశాల విద్యార్థి పి.సాయికిరణ్, స్కూల్ గేంస్ ఫెడెరేషన్ ఆధ్వర్యంలో 2015, నవంబరు-14 నుండి 17 వరకు, పశ్చిమగోదావరి జిల్లాలోని నారాయణపురంలో నిర్వహించిన రాష్ట్రస్థాయి అండర్-17 క్రికెట్ పోటీలలో తన ప్రతిభ చాటి, జాతీయస్థాయి పోటీలకు ఎంపికైనాడు.

## మౌలిక వసతులు
### రవాణ సౌకర్యాలు
జాతీయ రహదారి 16, నార్కెట్‌పల్లి - అద్దంకి - మేదరమెట్ల రహదారి లకు కూడలి ఈ గ్రామం దగ్గరలోనే ఉంది.
### రక్షిత మంచినీటి పథకం
స్థానిక తమ్మవరం రహదారిలో నాలుగున్నర కోట్ల రూపాయలతో నిర్మించిన ఈ పథకానికి, తమ్మవరం ద్వారా, గుండ్లకమ్మ జలాశయం నీరు వచ్చుచున్నది. ఈ నీటిని ఫిల్టర్లద్వారా శుద్ధిచేసి, చుట్టుప్రక్కల 22 గ్రామాలకు పంపవలసియుండగా, ప్రస్తుతం పది గ్రామాలకే ఈ శుద్ధినీరు పంపించున్నారు

### ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం.
 శ్రీ యర్రం చిన్న పోలిరెడ్డి గారి ప్రభుత్వ ఆరోగ్య కేంద్రం కలదు
*జయంతి నర్సింగ్ హోమ్
*చరణ్ నర్సింగ్ హోమ్
* డా.పున్నయ్య గారి హాస్పిటల్
*చంద్ర హాస్పిటల్స్

## దర్శనీయ ప్రదేశాలు/దేవాలయాలు
*శ్రీ భూనీలా సమేత శ్రీ వెంకటేశ్వరస్వామి ఆలయం:గ్రామంలోని అద్దంకిరోడ్డులోని ఈ ఆలయంలో, వైకుంఠ ఏకాదశికి ప్రత్యేక పూజా కార్యక్రమాలు వైభవంగా నిర్వహించెదరు.
*శ్రీ గంగా భ్రమరాంబా సమేత శ్రీ మల్లేశ్వరస్వామివారి ఆలయం
* శ్రీ షిర్డీ సాయి మందిరం
* శ్రీ కోదండరామస్వామి వారి ఆలయం (భద్రాచలం నుంచి తెచ్చిన తలాంబ్రాలతో కళ్యాణం జరుగుతుంది)
* అభయ ఆంజనేయ స్వామి వారి వెలిసిన ఆలయం

## ప్రధాన పంటలు
వరి, అపరాలు, కాయగూరలు

## ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు
## గ్రామ ప్రముఖులు
*వై.వి.సుబ్బారెడ్డి - రాజకీయనాయకుడు. లోక్‌సభ సభ్యుడు.

## మూలాలు


## వెలుపలి లంకెలు
ఆదిమూర్తిపల్లె

**ఆదిమూర్తిపల్లె **, మార్కాపురం జిల్లా, గిద్దలూరు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.
* ఆదిమూర్తిపల్లె గ్రామ పంచాయతీ, 1955లో ఏర్పాటైంది
## సమీప గ్రామాలు
సంజీవరావుపేట 9 కి.మీ, సూరావారిపల్లి 10 కి.మీ, రెడ్డిచెర్ల 12 కి.మీ, ఎడమకల్లు 13 కి.మీ, కొమ్మునూరు 13 కి.మీ.
## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
రామాపురం (మంగలగుంట)

**రామాపురం ** శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా లోని వెంకటాచలం మండలం లోని రెవెన్యూయేతర  గ్రామం.

## మూలాలు
దురదగుంట తీగ

**దురదగుంట తీగ** వృక్ష శాస్త్రీయ నామం Tragia involucrata. దీనిని చినుగంట తీగ అని కూడా అంటారు. (సంస్కృతం : దుస్పర్శః, దురాల్భా, అనంత,యవశ)హింది : బర్ హన్తా, ఆంగ్లం : ఇండియన్ స్టింగింగ్ నేటిల్:మలయాళం : (కొడుదూవ,కొడిదూవ, చొరియణం). ఇది వృక్ష శాస్త్రములోని యుఫోర్బిఎసే కుటుంబమునకు చెందినది. ఈ మొక్కను ఆయుర్వేద, సిద్ధ వైద్య విధానాలలో విరివిగా ఉపయోగిస్తారు. 

## వ్యాప్తి
భారతదేశమంతటా పెరిగే తీగ. దీనిని తేలుకొండి చెట్టు లేదా తేలుకొండి మొక్క అని కూడా అంటారు.

## మొక్క వర్ణన
నిత్యము ఆకుపచ్చగానే ఉండే ప్రాకెతీగ. దీనికి సన్నని గుచ్చుకొనే ముళ్ళు ఉంటాయి. దీని తీగ కాండం మెత్తగా ఉంటుంది. చెట్లకొమ్మల్ని చుట్టుకొంటూ ప్రాకుతుంది. ఆకులు సాధారణ ఆకృతిలోనే ఉంటాయి. తీగకు ఒకదానిపైన మరొకటి ఉంటాయి. ఆకు తొడిమ కుదురు మరొకవైపున పూవులు ఉంటాయి. ఇందులో మగపూవులతో బాటు, ఆడపూవు ఉంటుంది. అదే కాయగా మారుతుంది. కాయ మూడు భాగాలుగా ఉంటుంది. అదే గింజలుగా తయారవుతాయి. అవి గుండ్రంగా నున్నగా ఉంటాయి. 

## ఔషధ ఉపయోగాలు
వేర్లు,చేదు, కారం రుచి కలిగి చలవను చేస్తాయి. మూత్రాన్ని సాఫీగా జారీ చేస్తాయి. చెమటపట్టిస్తాయి. తరచుగా వచ్చే రోగాలకు మంచి ఔషధము. రక్తశుద్ధి, దురదతో చర్మము పెట్లట, సుఖవ్యాధులు, రక్తపుమొలలో, మధుమేహము, గ్రహణి, రక్తదోషము, అజీర్తి, వాంతులు, తలదిమ్ము, పిత్త రోగాలపై మంచి ఔషధము. ఆకులు తలనొప్పులకు పనిచేస్తాయి.

## ఉపయోగపడు భాగాలు

వేర్లు, ఆకులు

## ఇవి కూడా చూడండి
* "Tragia". Integrated Taxonomic Information System. Retrieved 31 March 2010.

## బయటి లింకులు

* Ayurvedic medicinal plants
*Jepson Manual Treatment
*USDA Plants Profile

## చిత్ర మాలిక

File:ചൊറിയണം.JPG
File:Urtica parviflora(10).jpg
File:Tragia involucrata.JPG


వర్గం:వృక్షశాస్త్రం
వర్గం:ఔషధ మొక్కలు
వర్గం:యుఫోర్బియేసి
రెడ్డివారి నానబాలు

**రెడ్డివారి నానబాలు** వృక్ష శాస్త్రీయ నామం Euphorbia hirta. దీనిని పాలకాడ, నాగార్జుని, పచ్చబొట్లాకు, నానపాల అని కూడా అంటారు. సంస్కృతంలో దుగ్ధికా, హిందీలో దుగ్ధి అని అంటారు. ఆయుర్వేదం వంటి సాంప్రదాయక వైద్య విధానాల్లో ఈ మొక్కను ఆస్థమా వంటి శ్వాసకోశపు వ్యాధులకు, స్త్రీల ఆరోగ్య సమస్యలకు, ఉదరకోశపు వ్యాధులకు నివారణగా వాడతారు.

## వ్యాప్తి
మధ్య అమెరికా ఖండపు ప్రాంతానికి స్థానికమైన ఈ మొక్క ప్రపంచమంతటా ఉష్ణమండల, సమశీతోష్ణ ప్రాంతాలలో కనిపిస్తుంది. భారతదేశపు ఉష్ణ ప్రాంతమంతటా పచ్చిక బయళ్ళలో, బంజరు భూములలో పెరిగే మొక్క. ఇది ఆస్ట్రేలియాలో కూడా కనిపిస్తుంది. ఆఫ్రికాలోని ఉష్ణమండల, సమశీతోష్ణ ప్రాంతాలలో కూడా కనిపిస్తుంది

## మొక్క వర్ణన
సన్నని కాండం గల వార్షికపు మొక్క. మొక్క అంతటా సన్న నూగు ఉంటుంది. ఆకులు కాండానికి ఇరువైపులా ఉంటాయి. మొక్క నుండి స్రవించే పాల లాంటి ద్రవంలో ఉన్న ఆల్కలాయిడ్లు, టర్పినాయిడ్లు మొదలైన పదార్ధాల వల్ల ఇది పశుగ్రాసంగా పనికిరాదు. సాధారణంగా ఇది కలుపు మొక్కగా పెరుగుతుంటుంది.

## మూలాలు

వర్గం:ఔషధ మొక్కలు
సురభి జమునా రాయలు

**జమునా రాయలు** (1960 జనవరి 22 - 2020 ఆగస్టు 12) రంగస్థల నటి.  సురభి నాటక సమాజం ప్రదర్శించిన అనేక నాటకాల్లోను, ఇతర నాటక సమాజాల నాటకాల్లోనూ నటించింది. టీవీ, సినిమాల్లో కూడా నటించింది.

## జననం
జమునా రాయలు 1960 జనవరి 22న వనారస కొండలరావు,  వసుంధరాదేవి దంపతులకు గుంటూరు జిల్లా, తెనాలిలో జన్మించింది.  మేనమామ సురభి రాయలునే వివాహం చేసుకుంది. పెళ్ళి తరువాత ఈమె పేరు జమునా రాయలుగా మారింది.

## రంగస్థల ప్రస్థానం
8 ఏళ్ళ వయసులో హరికథలు, బుర్రకథలు చెప్పడం ప్రారంభించింది. తొలిసారిగా చింతామణి నాటకంలో శ్రీకృష్ణుడు పాత్ర పోషించింది. షణ్ముఖి ఆంజనేయ రాజుతో సత్యభామగా, పీసపాటి నరసింహమూర్తితో రాధగా, వేమూరి రామయ్యతో సుధేష్ణగా నటించడంతోపాటు బాలనాగమ్మ, గుణసుందరి, ఝాన్సీ లక్ష్మీబాయి, రాణీ మాలినీదేవి, చంద్రమతి, ద్రౌపది, సక్కుబాయి, మహాకవి కాళిదాసులో కథానాయిక, చత్రపతి శివాజీలో జిజియా బాయి, పాన పిశాచంలో కథానాయిక మొదలైన పాత్రలు పోషించింది. వరవిక్రయం, శ్రీకృష్ణ రాయబారం, సత్య హరిశ్చంద్ర, పంచమధర్మం వంటి నాటకాలలో నటించింది. *మాతృశ్రీ తరికొండ వెంగమాంబ*, *శశిరేఖా పరిణయం* అంటి నాటకాలకు దర్శకత్వం చేసింది. ప్రథమ స్వతంత్ర మహాసంగ్రామం నాటకంలో ఝాన్సీ లక్ష్మీబాయిగా, శ్రీ మాధవ వర్మ నాటకంలో గుండమ్మగా నటించి నంది అవార్డు, ఉత్తమ నటి అవార్డులు అందుకుంది.

స్వాతి చినుకులు, *సుందరకాండ* సీరియళ్ళలో, *మిడిల్ క్లాస్ మెలోడీస్* సినిమాలో కూడా నటించింది.

## బహుమతులు - పురస్కారాలు
# ఉత్తమ దర్శకత్వం - శశిరేఖా పరిణయం (నాటకం) - నంది అవార్డు
# పైడి లక్ష్మయ్య అవార్డు - తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం
# సత్యసాయి బాబా  నుండి ‘నవరత్నమాల’ను బహుకరణ
# బెస్ట్ ఎక్స్ లెన్సీ అవార్డు
# అక్కినేని ప్రథమ గోల్డ్ మెడల్
# జి.వి.ఆర్. జీవిత పురస్కారం
# నట శిరోమణి, నటనా విదూషీమణి, గానకోకిల బిరుదులు
# రాధాకుమారి స్మారక పురస్కారం (సుమధుర కళానికేతన్, విజయవాడ, 27 జూలై 2019)
# నాటకకళా పురస్కారం (యువ కళావాహిని, రవీంద్రభారతి, హైదరాబాదు, 19 అక్టోబరు 2019)

## మరణం
జమునారాయలు కరోనా వ్యాధితో 2020, ఆగస్టు 12న హైదరాబాదులోని గాంధీ ఆస్పత్రిలో మరణించింది.

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు రంగస్థల దర్శకులు
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల నటీమణులు
వర్గం:1960 జననాలు
వర్గం:2020 మరణాలు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా మహిళలు
వర్గం:హైదరాబాదు రంగస్థల నటీమణులు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా టెలివిజన్ నటీమణులు
వర్గం:కరోనా వ్యాధి మరణాలు
జ్యోతిరాణి సాలూరి

**జ్యోతిరాణి** రంగస్థల నటి. 2017లో నంది నాటకోత్సవంలో తెగారం నాటకంలోని నటనకు ఉత్తమ నటి అవార్డును అందుకుంది.

## జననం
జ్యోతిరాణి 1976, జూన్ 6న విజయకుమార్, రాఘవకుమారి దంపతులకు జన్మించింది.

## రంగస్థల ప్రస్థానం
రంగస్థల నటిగా సుమారు 20 సంవత్సరాల అనుభవం గడించింది.

### నటించినవి

* సిరిమువ్వ
* కన్యాశుల్కం
* దౌష్ట్యం
* ఆఖరి ఉత్తరం
* రేపటి శత్రువు
* ఇండియన్ గ్యాస్
* ఎటూ
* తేనేటీగలు పగబడతాయి
* ఓ లచ్చి గుమ్మాడి
* కీర్తిశేషులు
* పల్లెపడుచు
* ఇదేమిటి
* నన్నెందుకు వదిలేపారు
* పండగొచ్చింది
* తెల్లచీకటి
* కలహాల కాపురం
* ఆరని కన్నీరు
* రథ చక్రాలు
* నుదుటి రాత
* విధివ్రాత
* సమర్పణ
* పుటుక్కుజరజర డుబుక్కుమే
* ఒక దీపం వెలిగింది
* తపస్సు
* అమ్మ
* మనసున్న మనిషి
* జాషువ
* రాజిగాడు రాజయ్యాడు
* తెగారం
* అక్షర కిరీటం
* పొద్దు పొడిచింది

## బహుమతులు
# ఉత్తమ నటి - తెగారం - నంది నాటక పరిషత్తు - 2017
# ఉత్తమ నటి - తెగారం - పంతం పద్మనాభ కళా పరిషత్, కాకినాడ.
# ఉత్తమ నటి - తెగారం - పరుచూరి రఘుబాబు స్మారక నాటక పరిషత్తు - 2019, ఏప్రిల్ 27 నుండి మే 3 వరకు, 2019
# ఉత్తమ నటి - తెగారం - డి.ఎల్. కాంతారావు తపాల ఉద్యోగుల కళా పరిషత్, 13వ జాతీయస్థాయి నాటక పోటీలు, జూన్ 10 నుండి 16 వరకు, 2019

## పురస్కారాలు
# కీర్తి పురస్కారం - తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం, 28 నవంబరు 2013.

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు నాటకరంగం
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల నటీమణులు
వర్గం:1976 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:కన్యాశుల్కం నాటకం ప్రదర్శించిన ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యక్తులు
ఎల్లుపల్లె

**ఎల్లుపల్లె**, మార్కాపురం జిల్లా, గిద్దలూరు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

## విద్యా సౌకర్యాలు
మండల పరిషత్తు ప్రాథమిక పాఠశాల:- ఈ పాఠశాలో  ఉపాధ్యాయులుగా పనిచేయుచున్న శ్రీ జె.ఎం.శివప్రసాదు, సివిల్ సర్వీస్ జాతీయస్థాయి పోటీలలో పాల్గొనుటకు ఎంపికైనారు. వీరు మధ్యప్రదేశ్ రాజధాని భోపాల్లో 2014,నవంబరు-10 నుండి 18 వరకు జరుగనున్న జాతీయస్థాయి పోటీలలో పాల్గొంటారు. వీరు ఇంతకుముందు సివిల్ సర్వీస్ కళాశాల, ఆల్ ఇండియా ఇంటర్ యూనివర్శిటీ స్థాయి పోటీలలో పాల్గొని బహుమతులు అందుకున్నారు. 
## వ్యవసాయం, సాగునీటి సౌకర్యం
రేగడికుంట:- ఇది ఎల్లుపల్లె గ్రామంలో రంగస్వామి గుండం  వెళ్ళే రహదారిలో ఎడమవైపున ఉన్నది.

## గ్రామ పంచాయతీ
2013,జులైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి నిర్వహించిన ఎన్నికలలో  పేరం హరనాధరెడ్డి సర్పంచిగా ఎన్నికైనాడు. 

## ప్రధాన పంటలు
వరి. అపరాలు, కాయగూరలు

## ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు
## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
మంగిన నాగమణి

**మంగిన నాగమణి** తెలుగు రంగస్థల నటి.

## జననం
నాగమణి పొన్నాడ ఆచార్యులు, ఆదిలక్ష్మి దంపతులకు తణుకులో జన్మించింది.

## రంగస్థల ప్రస్థానం
ఈవిడ తన 18వ ఏట రక్త కన్నీరు నాటకంలో ‘శాంత’ పాత్ర ద్వారా రంగస్థల నటనకు శ్రీకారం చుట్టింది. తరువాత శ్రీ శారద నాట్యమండలి-వేల్పూరు తిప్పా సత్యనారాయణ సారథ్యంలో పి.వి. భద్రం దర్శకత్వంలో చంద్రహాస, ప్రమీలార్జునీయం మొదలగు నాటకాల్లో నటించింది. తణుకుకు చెందిన మదాసు నరసింహారావు సంస్థలో మహాకవి కాళిదాసులో ‘విద్యాధరి’గా, శ్రీరామభక్త హనుమాన్ లో ‘సీత’గా పాత్రధారణ చేసిన నాగమణి, ఇళ్ళ వెంకట్రావు శకుంతల నాటకంలో శకుంతల పాత్రను పోషించి ప్రశంసలు పొందింది.

ఈవిడ భర్త మంగిన సత్యనారాయణ సాంకేతిక నిపుణుడు కావడంతో ‘శ్రీరాజరాజేశ్వరి నాట్యమండలి’ పేర స్వంత సంస్థ స్థాపించి మహాకవి కాళిదాసు, సత్యహరిశ్చంద్ర, భక్త చింతామణి ప్రదర్శనలు ఇచ్చారు. మందపాక వేంకటేశ్వరరావు శిక్షణలో ‘చంద్రమతి’ పాత్ర నేర్చుకొని రంగస్థల నటులు డి.వి. సుబ్బారావు, చీమకుర్తి నాగేశ్వరరావు వంటి నటుల సరసనే కాక, డి.వి. సుబ్బారావు (జూనియర్), మీనగల్లు సుధాకర్, మంగాదేవి సరసన నటించింది.

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు రంగస్థల నటీమణులు
వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా రంగస్థల నటీమణులు
లాల్గుడి జయరామన్

1930 సెప్టెంబరు 17న తమిళనాడులోని లాల్గుడి అనే గ్రామంలో జన్మించిన లాల్గుడి గోపాల అయ్యర్ జయరామన్ ఒక ప్రముఖ కర్ణాటక సంగీత విద్వాంసుడు. లాల్గుడి జయరామన్ గా సుపరిచితులైన వీరు వాగ్గేయకారులు, శృతి కర్తలు, వయోలినిస్టు కూడాను. కర్ణాటక సంగీత వయోలినిస్టుగా చాలా పేరు ప్రఖ్యాతులు గాంచారు..

## కృతులు
ఆధునిక యుగ కర్ణాటక సంగీత ప్రముఖ స్వరకర్తలలో లాల్గుడి జయరామన్ గారు పెరెన్నిక గలవారు. వీరు స్వరపరిచిన తిల్లానలు మరియి వర్ణలు చాలా ప్రఖ్యాతి పొందాయి. తమిళం, తెలుగు, కన్నడ, సంస్కృతం - ఈ నాలుగు భాషలలో వీరు స్వరాలను శృతి పరిచారు. భరతనాట్య నృత్య ప్రదర్శనలలో చాలా వరకు వీరి కృతులే వాడబడతాయి.

### వర్ణాలు

### పాద వర్ణాలు

### తిల్లాన







## ఇవికూడా చూడండి

* కర్ణాటక సంగీతం
* కౌషికి చక్రబర్తి
* ఎం.ఎస్. సుబ్బులక్ష్మి

## మూలాలు


## బయటి లంకెలు

వర్గం:వాయులీన విద్వాంసులు
వర్గం:తమిళనాడు సంగీత విద్వాంసులు
వర్గం:కర్ణాటక సంగీత విద్వాంసులు
వర్గం:1930 జననాలు
వర్గం:2013 మరణాలు
వర్గం:వాగ్గేయ కారులు
నిరుపమ సునేత్రి

**నిరుపమ సునేత్రి** తెలుగు రంగస్థల నటి, దర్శకురాలు, పరిశోధక విద్యార్థి.

## జననం
1982, సెప్టెంబరు 23 వ తేదీన శ్రీమతి రేకందార్ పద్మజ, రవివర్మ దంపతులకు రంగారెడ్డి జిల్లా, ఆమనగల్లు గ్రామంలో జన్మించారు. బాలనటిగా రంగస్థల ప్రవేశం గావించి ఈనాటికీ పాత్రధారణ గావిస్తున్నారు. ఈమె వెంకటేశ్వర నాట్యమండలి, సురభిలో వివిధ నాటకాలలో నటిస్తున్నారు.

## విద్యాభ్యాసం
భువనగిరి లోని శ్రీ లక్ష్మీనరసింహస్వామి డిగ్రీ కళాశాలలో బి.ఎ. (రాజనీతిశాస్త్రం, 2002-2005) చదివారు. హైదరాబాద్ లోని తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం లోని రంగస్థల కళలశాఖలో ఎం.ఎ (2005-2007), ఎం.ఫిల్ (సురభివారి రంగొద్దీపనం - ఒక అధ్యయనం, 2011) పూర్తిచేశారు. ప్రస్తుతం పిహెడ్.డి చేస్తున్నారు.

## వివిధ నాటకాలలో పాత్రలు
* అనసూయలో (మునికాంత), 
* కృష్ణలీలలులో (గోపిక, మాయపూతన), 
* హరిశ్చంద్రలో (రంభ), 
* మాయాబజార్ లో (శశిరేఖ), 
* గంగావతరణంలో (మోహిని), 
* కురుక్షేత్రంలో (ఊర్వశి), 
* పాతాళ భైరవిలో (సఖి), 
* బొబ్బిలి యుద్ధంలో (చిన వెంకట్రావు), 
* బాల నాగమ్మలో (బాలనాగమ్మ, సంగు), 
* లవకుశలో (లవుడు, సీత), 
* కనకతారలో (తార, గ్రీష్ముడు), 
* ప్రహ్లాదలో (లక్ష్మి; రంభ, ప్రహ్లాదుడు) 
* విశ్వనాథ విజయంలో (విశ్వనాథుడు), 
* బ్రహ్మంగారి చరిత్రలో (గోవిందమ్మ, వనకన్య), 
* భీష్మలో (అంబాలిక), 
* చండీప్రియలో (సులక్షణుడు), 
* బస్తీ దేవతలో (యాదమ్మ), 
* ఆంటిగని 
* భక్త ప్రహ్లాద లో నటించారు.

## అవార్డులు
* నంది అవార్డు - ఉత్తమ ఆహార్యం (శాపగ్రస్తులు, 2006 నంది నాటకోత్సవం)
* నంది అవార్డు - ఉత్తమ రంగొద్దీపనం (బాలనాగమ్మ, 2011 నంది అవార్డు)
* నంది అవార్డు - ఉత్తమ రంగొద్దీపనం (శ్రీ కాళహస్తీశ్వర సాయిజ్యం, 2015 నంది అవార్డు)
* నంది అవార్డు -  ఉత్తమ రంగోద్దీపనం (శ్రీకృష్ణ కమలపాలిక, ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ నంది నాటక పరిషత్తు - 2022)

## పురస్కారాలు
#### జె.ఎల్. నరసింహారావు స్మారక యువ పురస్కారం
తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం లోని రంగస్థల కళలశాఖ ప్రతి ఏట ప్రపంచ రంగస్థల దినోత్సవాన్ని పురస్కరించుకొని తెలుగు నాటకరంగంలోని యువ కళాకారులకు ఇచ్చే జె.ఎల్. నరసింహారావు స్మారక యువ పురస్కారంలో భాగంగా 2016 సంవత్సరానికి నిరుపమ సునేత్రికి ఇవ్వడం జరిగింది.

## ఫెలోషిప్ లు
* 2006లో జాతీయ మానవ వనరుల శాఖ వారినుండి జూనియర్ స్కాలర్ షిప్ అందుకున్నారు
* 2016లో జాతీయ సాంస్కృతిక శాఖ నుండి జూనియర్ ఫెలోషిప్ అందుకున్నారు

## మూలాలు

* నిరుపమ సునేత్రి, కళాదీపికలు (సమకాలీన రంగస్థల నటీమణులు), ప్రథమ ముద్రణ, సంపాదకులు: వి.ఎస్. రాఘవాచారి., కళాదీపిక మాసపత్రిక, తిరుపతి, అక్టోబరు 2011, పుట. 53.

వర్గం:తెలుగు నాటకరంగం
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల నటీమణులు
వర్గం:1982 జననాలు
వర్గం:నంది ఉత్తమ నటీమణులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:హైదరాబాదు రంగస్థల నటీమణులు
వర్గం:తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం పూర్వ విద్యార్థులు
చవిటిపాలెం

**చవిటిపాలెం**, ప్రకాశం జిల్లా, సంతమాగులూరు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

## 

## విద్యాసౌకర్యాలు

### జిల్లా పరిషత్తు ఉన్నత పాఠశాల
*ఈ పాఠశాలకు చెందిన ముగ్గురు పేద విద్యార్థినులు, 2014-మార్చి నెలలో నిర్వహించిన 10వ తరగతి పరీక్షలలో, 9.8 జి.పి.ఏ. సాధించి, ఐ.ఐ.ఐ.టి. లలో సీట్లు పొందినారు. వీరు తంగేడుమిల్లి రైతు కుటుంబానికి చెందిన మండ్రు నవ్య, మర్లపాటి నాగమ్మ చవిటిపాలెం చేనేతకార్మిక కుటుంబానికి చెందిన పిల్లలమర్రి శ్రావణి.
*ఈ పాఠశాలలో పనిచేయుచున్న పరిమి కోటేశ్వరరావు, ఎస్.యే (ఎస్.ఎస్) 2015 ,సెప్టెంబరు-5వ తేదీనాడు, ఉపాధ్యాయ దినోత్సవం సందర్భంగా, జిల్లా ఉత్తమ ఉపాధ్యాయ పురస్కారం అందుకున్నారు.
## గ్రామ పంచాయతీ
#2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో  గడిపూడి మల్లేశ్వరి, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. ఉపసర్పంచిగా మాధవి ఎన్నికైనారు.
#ఈ గ్రామ పంచాయతీ సర్పంచ్ గడిపూడి మల్లేశ్వరి, 2016,జనవరి-21న వ్యక్తిగత కారణాల వలన, తన పదవికి రాజీనామా చేసారు. ఉపసర్పంచి గడిపూడి మాధవికి సర్పంచ్ పదవీ బాధ్యతలను తాత్కాలికంగా అప్పగించారు.
## ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు
## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు
పుట్టావారి పాలెం (అడ్డ రోడ్డు)

**పుట్టావారి పాలెం (అడ్డ రోడ్డు)**, ప్రకాశం జిల్లా, సంతమాగులూరు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

## విద్యా సౌకర్యాలు
మండల పరిషత్తు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల.
### శుద్ధజల కేంద్రం
ఫ్లోరైడ్ శాతం అధికంగా ఉన్న ఈ గ్రామంలో శుద్ధజలం అందించేటందుకు గ్రామంలో ఈ కేంద్రాన్ని, 2 సంవత్సరాల క్రితం, 2.55 లక్షల వ్యయంతో నిర్మించారు. దీని నిర్మాణానికి హైదరాబాదుకు చెందిన **హోప్ ఫర్ బెటర్ లైఫ్ ** అను స్వచ్ఛంద సంస్థ 1.75 లక్షల రూపాయల ఆధిక సహాయం అందంచింది. మిగతా మొత్తాన్ని, గ్రామస్థులు, స్థానికంగా దాతలు అందించారు. పంచాయతీ కేంద్ర ఆవరణలో కేంద్రాన్ని నిర్మించి, పరికరాలను అమర్చారు. ఆ ప్రక్కనే ఉన్న పంచాయతీ చేతిపంపునకు విద్యుత్తు మోటారును బిగించి, శుద్ధజల కేంద్రానికి అనుసంధానించారు.

### ఆంధ్రప్రగతి గ్రామీణ బ్యాంక్
ఈ బ్యాంక్ 12వ ఆవిర్భావ దినోత్సవ వేడుకలను, 2017,జూన్-1న నిర్వహించారు.

## గ్రామ పంచాయతీ
2013 జూలైలో పుట్టావారిపాలెం గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో అంజియ్య, సర్పంచిగా ఎన్నికైనాడు.

## దర్శనీయ ప్రదేశాలు/దేవాలయాలు
### శ్రీ [[వేంకటేశ్వరస్వామి]]వారి అలయం
పుట్టావారిపాలెం గ్రామ కూడలిలోని రక్షిత మంచినీటి పథకం ఆవరణలో స్థానికులు సమష్టిగా నూతనంగా నిర్మించిన ఈ ఆలయంలో విగ్రహప్రతిష్ఠా కార్యక్రమం 2016,ఫిబ్రవరి-26వ తేదీ, మాఘ బహుళ పంచమి, శుక్రవారంనాడు వైభవంగా నిర్వహించారు. తదుపరి, విచ్చేసిన భక్తులకు అన్నసమారాధన కార్యక్రమం నిర్వహించారు. ఈ కార్యక్రమానికి ఈ గ్రామస్థులతోపాటు చుట్టుప్రక్కల గ్రామాలనుండి గూడా భక్తులు అధికసంఖ్యలో విచ్చేసి, స్వామివారిని దర్శించుకొని తీర్ధప్రసాదాలు స్వీకరించారు. 
### శ్రీ గంగమ్మ తల్లి ఆలయo
ఈ గ్రామంలోని గంగంమ్మ తల్లి ఆలయ 20వ వార్షిక తిరునాళ్ళు, 18,జూన్-2014, బుధవారం నాడు, కన్నులపండువగా నిర్వహించారు. శుభమలీయవమ్మా గంగమ్మ తల్లీ, అంటూ భక్తులు అమ్మవారిని వేడుకున్నారు. నిమ్మకాయలతో విశేషాలంకృతురాలయిన అమ్మవారికి, భక్తులు ప్రత్యేకపూజలు చేసి, పొంగళ్ళు సపర్పించారు. ప్రభలను ఏర్పాటుచేసారు. ఈ కార్యక్రమానికి భక్తులు పెద్దసంఖ్యలో విచ్చేసారు. 
## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు
మిన్నెకల్లు

**మిన్నెకల్లు**, ప్రకాశం జిల్లా, సంతమాగులూరు మండలానికి చెందిన గ్రామం.
## గ్రామానికి సాగు/త్రాగునీటి సౌకర్యం
*ఈ గ్రామంలో 49.35 సెంట్ల విస్తీర్ణంలో పాతచెరువు ఉంది. దీని నీటి నిలువ సామార్ధ్యం 10 సెంట్లు. 69.42 సెంట్ల విస్తీర్ణంతో ఉన్న కొత్తచెరువు నీటినిలువ సామర్థ్యం 13 సెంట్లు. ఈ చెరువులలో చేపపిల్లలను వేసి, పెంచి, పట్టుకొని హక్కుకొరకు, రెండు సంవత్సరములకొకసారి బహిరంగ వేలం నిర్వహించి వచ్చిన ఆదాయాన్ని గ్రామపంచాయతీకి జమచేయుదురు.
*తారకరామ తంగేడుమిల్లి మేజరు ఎత్తిపోతల పథకం.

## గ్రామ పంచాయతీ
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో తన్నీరు గురువులు, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. ఉపసర్పంచిగా ముప్పాళ్ళ శ్రీనుబాబు ఎన్నికైనారు.

## దర్శనీయ ప్రదేశాలు/దేవాలయాలు
#శ్రీ చంద్రశేఖరస్వామివారి ఆలయం.
#శ్రీ రామాలయం:- మిన్నేకల్లు గ్రామంలోని శ్రీరామాలయంలో, శ్రీరామనవమి సందర్భంగా ప్రతి సంవత్సరం, శ్రీ సీతారాముల కళ్యాణం, కన్నులపండువగా నిర్వహించెదరు. భక్తులు అధికసంఖ్యలో పాల్గొంటారు.
#శ్రీ ఆంజనేయస్వామివారి ఆలయం:- ఈ ఆలయానికి 19 ఎకరాల మాగాణి భూమి మాన్యంగా ఉంది. కౌలు రూపంలో ప్రతి సంవత్సరం, లక్షల రూపాయల ఆదాయం వచ్చుచున్నా, ఆలయ నిర్మాణాన్నీ, అభివృద్ధినీ ఎవరూ పట్టించుకునేవారు లేరు.

## గ్రామ విశేషాలు
ఈ గ్రామంలోని ఒక సామాన్య రైతు కుటుంబానికి చెందిన మహేంద్ర అను విద్యార్థి, చిన్నప్పటినుండి, ప్రభుత్వ పాఠశాలలోనే కష్టపడి చదివి తన ప్రతిభతో, ఇడుపులపాయలోని ఐ.ఐ.ఐ.టి.లో సీటు సాధించి, అక్కడగూడా బాగా చదివి బి.టెక్.లో అత్యుత్తమ శ్రేణిలో ఉత్తీర్ణుడై బంగారు పతకాన్ని పొందినాడు. 2014, ఆగస్టు-4వ తేదీన హైదరాబాదులో నిర్వహించిన, రాజీవ్ గాంధీ వైఙానిక సాంకేతిక విశ్వవిద్యాలయం మొదటి స్నాతకోత్సవంలో, గవర్నర్ శ్రీ నరసింహన్ గారి చేతులమీదుగా బంగారు పతకాన్ని అందుకుని మట్టిలో మాణిక్యంగా నిలిచాడు. ఇతడు ఇంజనీరింగ్ చదువుచూ ఉండగానే ఇన్ ఫోసిస్ కంపెనీలో ఉద్యోగానికి ఎంపిక కావడం మరో విశేషం.

## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు
బండి వారిపాలెం

**బండి వారిపాలెం**, ప్రకాశం జిల్లా, సంతమాగులూరు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం. 
## గ్రామ పంచాయతీ
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో పసుపులేటి అనూరాధ, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. 

## దర్శనీయ ప్రదేశాలు
శ్రీ రామాలయం.
## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు
పాతమాగులూరు

**పాతమాగులూరు **, ప్రకాశం జిల్లా, సంతమాగులూరు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.
## సాగు/త్రాగునీటి సౌకర్యం
తారకరామ తంగేడుమిల్లి మేజరు ఎత్తిపోతల పథకం.

## గ్రామ పంచాయతీ
*2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో షేక్ సైదా, రెండు సంవత్సరములకు సర్పంచిగా, ఏకగ్రీవంగా ఎన్నికైన్నారు. తరువాత చవల రాధాకృష్ణమూర్తి మూడు సంవత్సరములకు సర్పంచిగా బాధ్యతలు నిర్వర్తిస్తారు. 
*షేక్ సైదా, 2015, సెప్టెంబరు-22వ తేదీనాడు తన పదవికి రాజీనామ చేసారు. ఉపసర్పంచి చవల రాధాకృష్ణమూర్తికి, తాత్కాలిక సర్పంచ్ బాధ్యతలతోపాటు, చెక్ పవరును గూడా అందజేయుచూ డి.పి.ఓ. అఫీసునుండి ఉత్తర్వులు జారీ చేసారు.

## దర్శనీయ ప్రదేశాలు/దేవాలయాలు
### శ్రీ కోదండరామాలయo
ఈ గ్రామంలో రు.40 లక్షలతో నిర్మించిన కోదండరామాలయంలో 2013 ఆగస్టు 24 శనివారంనాడు ఉదయం 8-27 గంటలకు శ్రీ కోదందరాముడు, సీతల విగ్రహాల ప్రతిష్ఠ అత్యంత వైభవంగా జరిగింది. అనంతరం ధ్వజస్తంభ ప్రతిష్ఠ జరిగింది. ప్రత్యేక పూజాకార్యక్రమాలు నిర్వహించారు. ఐదు వేలమందికి అన్నదానం చేశారు. 

### శ్రీ ప్రసన్నాంజనేయస్వామివారి ఆలయం
పాతమాగులూరు గ్రామ ప్రధాన కూడలిలోని ఈ ఆలయం రెండు శతాబ్దాల చరిత్ర గలది. ఈ ఆలయాన్ని గ్రామస్థుల సమష్టి కృషితో 15 లక్షల రూపాయల అంచనా వ్యయంతో పునర్నిర్మాణం చేశారు. ఈ ఆలయ పునఃప్రతిష్ఠ వేడుకలు, 2015, మే-29వ తేదీ శుక్రవారంనాడు, కన్నులపండువగా ప్రారంభమైనవి. 30వ తేదీ శనివారం ఉదయం మన్యుసూక్త, శాంతిహోమాలు, విగ్రహ, ఉత్సవ మూర్తులకు పంచామృతాభిషేకాలు, మూలమంత్ర జపాలు చేసారు. సాయంత్రం బలిహరణ, గ్రామోత్సవం, క్షీరాధివాసం, ధాన్యాధివాసం, పుష్పాధివాసం, మూలమంత్ర హోమాలు వైభవంగా నిర్వహించారు. 31వ తేదీ ఆదివారం ఉదయం 9-06 గంటలకు, జీర్ణోద్ధరణ, త్రయాహ్నిక, దీక్షాపూర్వక ప్రతిష్ఠా కార్యక్రమాన్ని వేదపండితులు శాస్త్రోక్తంగా నిర్వహించారు. ప్రాతఃకాలపూజ, నిత్యానుష్టాలు, మహాశాంతిహోమాలు, జీవన్యాసం, అష్టబంధన మహాపూర్ణాహుతి కార్యక్రమాలు చేపట్టినారు. స్వామిని వివిధ రకాల పుష్పాలతో ప్రత్యేకంగా అలంకరించారు. ఈ కార్యక్రమాలకు స్థానికులతోపాటు, పరిసరప్రాంతాలనుండి గూడా వచ్చిన భక్తులతో ఆలయప్రాంగణం కిటకిటలాడినది. ఈ సందర్భంగా గ్రామ విద్యార్థినులు ప్రదర్శించిన కోలాటప్రదరన పలువురిని ఆకట్టుకున్నది. అనంతరం విచ్చేసిన భక్తులకు అన్నసంతర్పణ నిర్వహించారు.
## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు
కె. ఎల్. నరసింహారావు (కళాకారుడు)

**కె.ఎల్. నరసింహారావు** (అక్టోబర్ 23, 1924 - జూలై 22, 2003) తెలుగు నాటక రచయిత, నటుడు, నాటక సమాజ స్థాపకుడు. ఆయన రాసిన పలు నాటకాలు ప్రదర్శనలు పొంది ప్రజాదరణతో పాటుగా పోటీలలో బహుమతులు కూడా సాధించాయి.

## జననం
నరసింహారావు తెలంగాణ రాష్ట్రం, సూర్యాపేట జిల్లా, మునగాల మండలం, రేపాల గ్రామంలో 1924 అక్టోబర్ 23 న జన్మించాడు.

## తెలుగు నాటకరంగ కృషి
రేపాల గ్రామంలో ‘గ్రామ వెలుగు నాట్యమండలి’ అనే సంస్థను నెలకొల్పి, కొంతమంది నాటక మిత్రులను సమీకరించి, 1946 లో నాటక ప్రదర్శరనలను ప్రారంభించాడు. అంతేకాకుండా చుట్టుప్రక్కల గ్రామాలలో కూడా ప్రదర్శనలు ఇచ్చేవాడు. వీరి రచనలు చాలా వరకు గ్రామీణ నేపథ్యంలో సాగినవే.ఇతను సుమారు 25 నాటికలు, నాటకాలు రాశాడు. వాటిల్లో ఆదర్శ లోకాలు (1948), గెలుపునీదే (1952), గుడిగంటలు, అడుగుజాడలు (1956), క్రీనీడలు (1956), కొత్తగుడి (1957), కళాసౌధము (1958) మొదలైన నాటకాలు జనాదరణ పొందాయి.

## ఉద్యోగం
ఉద్యోగం కోసం హైదరాబాదు వచ్చి, పత్రిక ఉపసంపాదకుడిగా పనిచేశాడు. తర్వాత ఆకాశవాణి, హైదరాబాదు కేంద్రంలో నాటక విభాగంలో పనిచేశాడు.

## రచన రంగం
ఆయన నాటకరచనకు పూనుకుని రాసిన తొలి రచన *గెలుపు నీదే*. ఆ నాటకం ఎలావుందోనన్న ఆలోచనతో వేరెవరికీ చూపించకుండా కొంతకాలం తనవద్దే దాచిపెట్టుకున్నారు. అనుకోకుండా తెలంగాణా విముక్తి పోరాటయోధులు, గ్రంథాలయోద్యమ ప్రముఖులు అయిన కోదాటి నారాయణరావు ఈ నాటకం గురించి తెలుసుకోవడంతో, వినిపించుకుని చదివి ప్రదర్శించమని ప్రోత్సహించారు. ఆ తర్వాతికాలంలో పలు నాటకాలు రచించారు. వాటిలోని అడుగుజాడలు నాటకం రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నిర్వహించిన పోటీలో ప్రథమ బహుమతి పొందింది.

## పురస్కారాలు
* రాష్ట్రప్రభుత్వం నిర్వహించిన దేశాభివృద్ధికి సహకరించే నాటకాల పోటీలో అడుగుజాడలు ప్రథమ బహుమతి పొందింది.

## మరణం
ఈయన 2003, జూలై 22న మరణించాడు.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
* కె. ఎల్. నరసింహారావు, నాటక విజ్ఞాన సర్వస్వం, పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం ప్రచురణ, హైదరాబాదు, 2008., పుట. 359.

వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:తెలుగు నాటక రచయితలు
వర్గం:తెలుగు నాటకరంగం
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల నటులు
వర్గం:1924 జననాలు
వర్గం:తెలుగు కళాకారులు
వర్గం:2003 మరణాలు
వర్గం:సూర్యాపేట జిల్లా రంగస్థల నటులు
వర్గం:సూర్యాపేట జిల్లా నాటక రచయితలు
వర్గం:సూర్యాపేట జిల్లా నాటక ప్రయోక్తలు
బొందలగరువు

**బొందలగరువు**, బాపట్ల జిల్లా, రేపల్లె మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర  గ్రామం.

* ఈ గ్రామానికి చెందిన బండ్రెడ్డి సత్యనారాయణ (80), 1969 నుండి మూడు సార్లు గ్రామ సర్పంచిగా పోటీచేసి గెలిచారు

:
## మూలాలు

వర్గం:రేపల్లె మండలం లోని రెవిన్యూయేతర గ్రామాలు
పేరం పేట

**పేరం పేట **, పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, జంగారెడ్డిగూడెం మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.ఇది సుమారు 4000 జనాభా ఉన్న చిన్న గ్రామం. ఇక్కడ వ్యవసాయం ముఖ్య వృత్తి. ఈ గ్రామం చుట్టూరా కొండలు, ఒక కాలువ ఉన్నాయి.ఈ వూరికి జంగారెడ్డి గూడెంనుండి మార్గం ఉంది, జంగారెడ్డిగూడెం నుండి ఇక్కడికి 5 కిలోమీటర్లు. పంగిడిగూడెం నుండి ఈ వూరికి వెళ్ళవచ్చును. పంగిడిగూడెం నుండి ఈ వూరికి 3 కిలోమీటర్లు. జంగారెడ్డిగూడెం నుండి బస్సు, ఆటో సౌకర్యం ఉంది.ఈ వూరిలో రెండు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు ఉన్నాయి.ఈ ఊరిలో రైసు మిల్లు ఉంది.

:
## మూలాలు
అర్జాలబావి

**ఆర్జాలబావి, **తెలంగాణ రాష్ట్రం, నల్గొండ జిల్లా, నల్గొండ మండలంలోని గ్రామం.

## జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణలో
2016 అక్టోబరు 11న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు  ముందు ఈ గ్రామం పాత నల్గొండ జిల్లాలోని ఇదే మండలంలో ఉండేది.
## గ్రామ జనాభా
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం గ్రామ జనాభా - మొత్తం 2,029 - పురుషుల సంఖ్య 1,029 - స్త్రీల సంఖ్య 1,000 - గృహాల సంఖ్య 513

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
బంగారు గాజులు (అయోమయ నివృత్తి)

* బంగారు గాజులు : 1968 తెలుగు సినిమా.
* బంగారు గాజులు (ఆభరణం) : స్త్రీలు ధరించే ఆభరణం
చండ్రపాలెం

**చండ్రపాలెం**, ప్రకాశం జిల్లా, సంతనూతలపాడు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

## సమీప గ్రామాలు
బొడ్డువారిపాలెం, చండ్రపాలెం, చిలకపాడు, ఎండ్లూరు, ఎనికపాడు, గుమ్మలంపాడు.

## విద్యా సౌకర్యాలు
### మండల పరిషత్తు ప్రాధమిక పాఠశాల
ఈ పాఠశాల వార్షికోత్సవం 2016,ఏప్రిల్-2వతేదీనాడు నిర్వహించారు. 

## మౌలిక సదుపాయాలు
ఎస్.సి.కాలనీలోని అంగనవాడీ కేంద్రం.

## గ్రామ పంచాయతీ
2013-జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి నిర్వహించిన ఎన్నికలలో నీలం బాలమ్మ, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు.
## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు
మద్దులూరు (సంతనూతలపాడు)

**మద్దులూరు** , ప్రకాశం జిల్లా, సంతనూతలపాడు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర  గ్రామం. 
## సమీప గ్రామాలు
బొడ్డువారిపాలెం, చండ్రపాలెం, చిలకపాడు, ఎండ్లూరు, ఎనికపాడు, గుమ్మలంపాడు, పెదతలపూడి

## విద్యా సౌకర్యాలు
*జిల్లా పరిషత్తు ఉన్నత పాఠశాల.
*మండల పరిషత్తు ప్రాథమిక పాఠశాల, ఆదర్శ కాలనీ:- ఈ పాఠశాల ఆరవ వార్షికోత్సవం, 2016,ఫిబ్రవరి-9వ తేదీనాడు నిర్వహించారు.

## మౌలిక వసతులు
### త్రాగునీటి సౌకర్యం
*ఈ గ్రామంలో, 2013లో 40 లక్షల రూపాయలతో, ఒక త్రాగునీటి ట్యాంకునూ, పైపులనూ ఏర్పాటు చేసి, తద్వారా గ్రామస్తులకు త్రాగునీరు అందించుచున్నారు.
*ఈ గ్రామంలోని ప్రవాస భారతీయులు అందరూ కలిసి, **స్నేహిత సేవా సమితి ** గా ఏర్పడి, సుమారుగా ఏడు లక్షల రూపాయల వ్యయంతో, గ్రామంలో ఒక శుద్ధినీటి కేంద్రాన్ని ఏర్పాటు చేసారు. ఈ కేంద్రాన్ని 2016 మే 22న ప్రారంభించారు.

### సౌర విద్యుద్దీపాలు
ఈ గ్రామంలో వాటర్ షెడ్ పథకం ద్వారా 33 సౌర విద్యుద్దీపాలను (వీధిదీపాలను) ఏర్పాటు చేయబోవుచున్నారు. వీటికి అయ్యే వ్యయంలో 20% మొత్తాన్ని (రు. 1,20,000) గ్రామస్థుల/పంచాయతీ వాటాగా చెల్లించవలసి యుండగా, ఈ వ్యయాన్ని, గ్రామానికి చెందిన ప్రవాసాంధ్రులు ఏర్పాటు చేసిన "స్ఫూర్తి సేవ సంస్థ" వారు ఒక లక్ష రూపాయలను వితరణ చేయగా, ఉప సర్పంచి దాసరి రవిబాబు, రు. 20,000 అందజేసారు. మిగతా వ్యయాన్ని వాటర్ షెడ్ పథకం క్రింద ప్రభుత్వం రాయితీని ప్రకటించింది. ఒక్కో దీపానికి రు. 18,000-00, వాటర్ షెడ్ పథకం నుండి అందజేయుచున్నారు. 

## గ్రామ పంచాయతీ
2014, జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి నిర్వహించిన ఎన్నికలలో, నువ్వల మీరయ్య, ఎంపీటీసీగా ఎన్నికైనాడు.

## దర్శనీయ ప్రదేశాలు/దేవాలయాలు
*శ్రీ అనేశ్వరస్వామివారి ఆలయం (శివాలయం):- ఈ ఆలయంలో స్వామివారి కళ్యాణోత్సవాన్ని, 2015,డిసెంబరు-7వ తేదీ కార్తీక మాసం (నాల్గవ, అఖరి) సోమవారంనాడు నిర్వహించారు. ఈ ఉత్సవాలలో భాగంగా వేప, రావి చెట్లకు కళ్యాణం నిర్వహించారు. అనంతరం వనభోజన కార్యక్రమం నిర్వహించారు.
*శ్రీ అంకమ్మ తల్లి ఆలయం:- ఈ ఆలయానికి 8.88 ఎకరాల మాన్యం భూమి ఉంది.
*శ్రీ గోవిందమాంబా సమేత శ్రీ పోతులూరి వీరబ్రహ్మేంద్రస్వామివారి ఆలయం:- ఈ ఆలయ సప్తమ వార్షిక ఉత్సవాలు, 2015, మేనెల-22వతేదీ శుక్రవారంనాడు, ఘనంగా నిర్వహించారు. ఈ సందర్భంగా ఆలయంలో ప్రత్యేకపూజలు నిర్వహించారు. శ్రీ గోవిందమాంబ, వీరబ్రహ్మేంద్రస్వామివారల కళ్యాణాన్ని కనులపండువగా నిర్వహించారు. అనంతరం, విచ్చేసిన భక్తులకు అన్నసంతర్పణ గావించారు.
*శ్రీ ఆంజనేయస్వామివారి ఆలయం:- ఈ ఆలయం, శ్రీ వీరబ్రహ్మేంద్రస్వామివారి ఆలయ ఆవరణలోని ఒక ఉపాలయం. ఈ ఆలయంలో, 2015, మే నెల-22వ తేదీ శుక్రవారంనాడు, స్వామివారి విగ్రహప్రతిష్ఠా కార్యక్రమం, ఘనంగా నిర్వహించారు. అనంతరం స్వామివారికి జలాభిషేకం, క్షీరాభిషేకం నిర్వహించారు.

## ప్రముఖులు (నాడు/నేడు)
నన్నూరి వెంకటసుబ్బయ్య, మాజీ సర్పంచి.

## గ్రామ విశేషాలు
ఈ గ్రామంలో మేకా నాగమణి అను ఒక క్రీడాకారిణి ఉన్నారు. ఈమె లక్నో నగరంలో 2016,మే-9న నిర్వహించు జాతీయస్థాయి పవర్ లిఫ్టింగ్ పోటీలలో పాల్గొనుటకు ఎంపికైంది. 
## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు
కొల్లాయిగట్టితేనేమి?

"కొల్లాయిగట్టితేనేమి ?" ఆంధ్రప్రదేశ్ సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు పొందిన నవల. రచయిత మహీధర రామమోహనరావు. ముద్రణ కాలం 1964 అయినా ఇతివృత్తం మాత్రం 1920 నుండి రెండు మూడేళ్ళలో భారత దేశంలో జరిగిన మార్పుల అనుసరణతో రాసాడు రచయిత. 1920, 1945 మధ్య కాలం చాలా ప్రాముఖ్యత కలిగినది. క్విట్ ఇండియా, సత్యాగ్రహ ఉద్యమాలు, కందుకూరి వీరేశలింగం వంటి వారి వలన ఆంధ్రదేశంలో మారుతున్న పరిస్థితుల ప్రభావాలను, తెలుగు ప్రాంతంలో జాతీయోద్యమ చరిత్రను శాస్త్రీయమైన అవగాహనతో, అన్ని వైపుల నుంచీ అధ్యయనం చేసి వ్రాసిన రచన.

## కథ,పాత్రలు
కథ దాదాపుగా తూర్పు, పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాలలోనూ, ఎక్కువగా కోనసీమలోని ముంగండ (పి.గన్నవరం మండలంలోని) ప్రాంతాన్ని వేదికగా చేసుకొని సాగుతుంది. శంకరశాస్త్రి అనే ఒక బ్రాహ్మణకుటుంబంలోని కథానాయకుడి ద్వారా అప్పటి కాలంలో కల అనేక దురాచారాలను, సాంఘిక అసమానతలను కథలో చూపారు.

### పాత్రలు
* రామనాథం (కథానాయకుడు)
* శంకరశాస్త్రి (కథానాయకుడి తండ్రి)
* స్వరాజ్యం

## ఇతర విశేషాలు
* ఈ నవల ప్రథమ విశేషం ఏమంటే ఈ రచన చేసి కొల్లాయిగట్టితేనేమి అని పేరుపెట్టిన ఆరు నెలల తరువాత గాంధీజీ కొల్లాయి కట్టటం ఆరంభించడం. (రచయిత వాఖ్యలో)
* ఈ రచన లోని పాత్రలే రచయిత తరువాతి నవలలైన దేశం కోసం, జ్వాలాతోరణం లలో కొనసాగుతాయి.

వర్గం:తెలుగు నవలలు
వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
వర్గం:1965 పుస్తకాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ సాహిత్య అకాడమీ
కేథ‌రిన్ థ్రెసా

***కేథరీన్ థెరీసా*** (జననం : సెప్టెంబరు 10 1996) దక్షిణ భారత నటి. ఈమె మలయాళ, కన్నడ, తెలుగు భాషల్లో నటించింది.

## సినీ జీవితం
కన్నడంలో ప్రముఖ నటుడు దునియా విజయ్ సరసన శంకర్ IPS సినిమాతో తెరంగేట్రం చేసిన కేథరీన్ అదే సంవత్సరంలో పృథ్వీరాజ్ సరసన మలయాళంలో ది ధ్రిల్లర్ సినిమాలో నటించింది. అదే సంవత్సరంలో కన్నడ భాషలో ఉప్పుకుండం బ్రదర్స్, విష్ణు సినిమాలలో నటించింది. 2012లో ఉపేంద్ర సరసన గాడ్ ఫాదర్ సినిమాలో నటించిన కేథరీన్ ఆ సినిమాతో మంచి గుర్తింపును సాధించింది. 2013లో కేథరీన్ వరుణ్ సందేశ్ సరసన చమ్మక్ చల్లో సినిమాతో తెలుగులో తెరంగేట్రం చేసింది. ఆ సినిమా విఫలమైనా కేథరీన్ కు మంచి గుర్తింపు వచ్చింది. విమర్శకులు కూడా ఆమె నటన, అందచందాలే ఆ సినిమాకున్న ఏకైక మంచి అంశంగా అభివర్ణించారు. ప్రస్తుతం కేథరీన్ నానీ సరసన పైసా, అల్లు అర్జున్ సరసన *ఇద్దరమ్మాయిలతో* అనే తెలుగు సినిమాల్లో నటిస్తోంది.

## వ్యక్తిగత జీవితం
కేథరీన్ దుబాయికి చెందిన మలయాళం కేథలిక్ కుటుంబంలో జన్మించింది. ఆమె చెప్పిన ప్రకారం "నేను అనర్గళంగా మలయాళం మాట్లాడలేను. మేము ఇంటిలో ఆంగ్లంలో మాట్లాడుకుంటాము. నేను హిందీ లో కూడా చక్కగా మాట్లాడాగలను. ప్రస్తుతం తెలుగు భాషను నేర్చుకుంటున్నాను".  ఈమె దుబాయిలో 12 గ్రేడు వరకు చదివింది. అచటనుండి బెంగళూరుకు ఉన్నత విద్య అభ్యసించటానికి వచ్చింది. ఈమె సెయింట్ జోసెఫ్ కాలేజీ, బెంగళూరులో రెండు సంవత్సరములు విద్యాభ్యాసం చేసింది.  ఈమె విద్యాభ్యాసం చేసే కాలంలో సంగీత వాద్యాలను ఉపయోగించుట, పాడుట, నృత్యం నేర్చుకుంది. ఈమె ఐస్ స్కేటింగ్ కూడా చేయగలదు. ఈమె "నల్లి సిల్క్స్", "చెన్నై సిల్క్స్", "ఫాస్ట్ ట్రాక్", "జోస్కో జ్యుయలర్స్", "దక్కన్ క్రానికల్" లకు మోడల్ గా వ్యవహరిస్తున్నది. ఈమె "శ్రీకంఠదత్త వొడియార్ కాలెండర్"లో ఒక షాట్ లో గలదు. ఈమె అనేక నగరాలలో గల వివిధ రాంప్ షోలలో పాల్గొంది. 

## నటించిన చిత్రాలు

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు
వర్గం:1992 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:కన్నడ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:మలయాళ సినిమా నటీమణులు
ఒడ్డుపాలెం

**ఒడ్డుపాలెం** ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం, మార్కాపురం జిల్లా, త్రిపురాంతకం మండలంలోని రెవెన్యూయేతర గ్రామం. ఇది ఆంధ్రా ప్రాంతానికి చెందినది. ఇది జిల్లా హెడ్ క్వార్టర్స్ ఒంగోలు నుండి పశ్చిమాన 96 కిమీ దూరంలో ఉంది. తెలంగాణ రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాద్ నుండి 217 కి.మీ దూరంలో ఉంది

ఒడ్డుపాలెం పిన్ కోడ్ 523326, పోస్టల్ ప్రధాన కార్యాలయం త్రిపురాంతకం.

ఒడ్డుపాలెం చుట్టూ దక్షిణాన కురిచేడు మండలం, ఉత్తరాన పుల్లలచెరువు మండలం, దక్షిణాన దొనకొండ మండలం, పశ్చిమాన యర్రగొండపాలెం మండలం ఉన్నాయి.

వినుకొండ, మార్కాపూర్, మాచర్ల, శ్రీశైలం ప్రాజెక్ట్ (కుడి పార్శ్వ కాలనీ) టౌన్‌షిప్ ఒడ్డుపాలెంకు సమీపంలోని నగరాలు.

2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో శ్రీ మన్నువ సుబ్బయ్య, సర్పంచిగా ఎన్నికైనాడు.
## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు

వర్గం:త్రిపురాంతకం మండలంలోని గ్రామాలు
ఎండూరివారిపాలెం

**ఎండూరివారిపాలెం**, మార్కాపురం జిల్లా లోని త్రిపురాంతకం మండలం లోని రెవెన్యూయేతర  గ్రామం. ఇది ఆంధ్రా ప్రాంతానికి చెందినది. ఇది జిల్లా హెడ్ క్వార్టర్స్ ఒంగోలు నుండి ఉత్తరం వైపు 97 కిమీ దూరంలో ఉంది. త్రిపురాంతకం నుండి 6 కి.మీ., తెలంగాణ రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాద్ నుండి 214 కి.మీ దూరంలో ఉంది. 

ఎండూరివారిపాలెం పిన్ కోడ్ 523326,  పోస్టల్ ప్రధాన కార్యాలయం త్రిపురాంతకం.

కె.అన్నసముద్రం (1 కి.మీ.), పి.అన్నసముద్రం (1 కి.మీ.), గణపవరం (2 కి.మీ.), కంకణాలపల్లి (6 కి.మీ.), త్రిపురాంతకం (6 కి.మీ.) ఎండూరివారిపాలెంకు సమీపంలోని గ్రామాలు. ఎండూరివారిపాలెం చుట్టూ ఉత్తరం వైపు పుల్లలచెరువు మండలం, దక్షిణం వైపు కురిచేడు మండలం, దక్షిణం వైపు దొనకొండ మండలం, తూర్పు వైపు వినుకొండ మండలం ఉన్నాయి.

వినుకొండ, మార్కాపూర్, మాచర్ల, నరసరావుపేట పట్టణాలు ఎండూరివారిపాలెంకు సమీపంలో ఉన్నాయి.

## సమీప గ్రామాలు
పాత అన్నసముద్రం 1 కి.మీ, , కొత్త అన్నసముద్రం 1 కి.మీ, గణపవరం 4 కి.మీ, రామసముద్రం 5 కి.మీ, కంకణాలపల్లి 6 కి.మీ.

## మూలాలు

వర్గం:త్రిపురాంతకం మండలంలోని గ్రామాలు
సిన్‌సినాటస్

**లూసియస్ క్వింటియస్ సిన్‌సినాటస్ ** (519 BC – 430 BC) ఒక పురాతన్ రోమన్ రిపబ్లిక్‌కి చెందిన ప్రభుత్వ అధికారి, రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన క్రీస్తు పూర్వం 460లో రోమన్ రిపబ్లిక్ కాన్‌సల్‌గాను తరువాత క్రీస్తు పూర్వం 458, క్రీస్తు పూర్వం 439 రోమన్ నియంతగాను పనిచేశాడు. దీని వలన ప్రపంచానికి ఆయన ఆదర్శప్రాయుడైన గొప్ప వ్యక్తి అని తెలుస్తున్నది.

## ప్రాముఖ్యత
ఆయన గౌరవార్థం ఇటలీలోని లాజియోలోని ఒక నగరానికి సిన్‌సినాటో అని పేరు పెట్టారు..

## ఫుట్ నోట్సు

## ఛూడవలసినవి

### ప్రాథమిక ఆధారములు

* Livy, *Ab Urbe Condita*, iii. 26-29
::: *"…it was determined that a dictator should be appointed to retrieve their shattered fortunes, Lucius Quinctius Cincinnatus was appointed by universal consent.
::: It is worthwhile for those persons who despise all things human in comparison with riches, and who suppose that there is no room either for exalted honour, or for virtue, except where riches abound in great profusion, to listen to the following…"*
::: Project Gutenberg version of Ab Urbe Condita
* Dionysius of Halicarnassus *Roman Antiquities*, x. 23-25
* Florus, *Epitome de T. Livio Beliorism omnium annorum DCC Libri duo*, i. 11

### ద్వితీయ ఆధారములు
* W. Ihne, *History of Rome*, i.
* Dante, *[[Paradiso (Dante)|Paradiso]]*, canto 15, line 127
* E. Pais, *Storia di Roma*, i. ch. 4 (1898)
* Schwegler, *Römische Geschichte*, bk. xxviii. 12
* Sir George Cornewall Lewis, *Credibility of early Roman History*, ch. xii. 40

 
వర్గం:రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:ఇటలీ
వెల్లంపల్లి (త్రిపురాంతకం)

**వెల్లంపల్లి**, మార్కాపురం జిల్లా లోని త్రిపురాంతకం మండలం లోని ఒక రెవెన్యూయేతర గ్రామం.ఈ గ్రామం గుండ్లకమ్మ నది ఒడ్డున ఉంది.

## గ్రామ చరిత్ర
ఈ గ్రామ సమీపంలోని గుండ్లకమ్మ నదిలో, 2016,నవంబరు-24న, రెండు బౌద్ధం ఆనవాళ్ళు కలిగిన పాలరాతి స్థూపాలు బయల్పడినవి. సమీపంలోనే చందవరం బౌద్ధారామం ఉండుట వలన, ఈ రెండు పాలరాతి స్థూపాలూ బౌద్ధులు ఈ ప్రాంతంలో ఉన్నప్పుడు వెలిసి ఉంటాయని భావించుచున్నారు. 

## సమీప గ్రామాలు
గొల్లపల్లి 6 కి.మీ, చందవరం 7 కి.మీ, లేళ్లపల్లి 7 కి.మీ, కల్లూరు 7 కి.మీ, దూపాడు 7 కి.మీ.
## రవాణా సౌకర్యాలు
ఈ గ్రామ సమీపంలో గుండ్లకమ్మ నదిమీద ఒక వంతెన నిర్మాణానికై 2007,మార్చి-18వ తేదీనాడు శంకుస్థాపన నిర్వహించారు. వంతెన నిర్మాణం ఇంతవరకు పూర్తికాలేదు. స్తంభాలు నిర్మించి నిర్మాణం ఆపివేసినారు. ఈ వంతెన నిర్మాణం పూర్తి అయితే యర్రగొండపాలెం నుండి హైదరాబాదు వెళ్ళుటకు 50 కి.మీ.దూరం తగ్గుతుంది. తాళ్ళూరు తదితర మండలాల ప్రజలు, కర్నూలు, శ్రీశైలం, యర్రగొండపాలెం, పుల్లలచెరువు, త్రిపురాంతకం మొదలగు ప్రాంతాలకు వచ్చేటందుకు మార్గం సుగమం అగుటయేగాక, దూరం గూడా తగ్గుతుంది. ఇంకా, యర్రగొండపాలెం, దర్శి, మార్కాపురం నియోజకవర్గాల మధ్య రవాణా సౌకర్యాలు మెరుగవుతవి. [2]

## దర్శనీయ ప్రదేశాలు/దేవాలయాలు
శ్రీ సీతారామస్వామివారి ఆలయం:- ఈ నూతన ఆలయాన్ని గ్రామస్తులంతా కలిసి ఒక్కటై, చందాలు వేసుకొని భక్తిశ్రద్ధలతో నిర్మించుచున్నారు. సిమెంటు, ఇసుక వాడకుండా మొత్తం రాతితోనే ఆలయ నిర్మాణం చేస్తున్నారు. ఆర్థిక స్తోమతును బట్టి, ఉన్న కొద్దిపాటి స్థలంలోనే అందమైన ఆలయాన్ని నిర్మించుచున్నారు. ప్రాథమిక అంచానానుబట్టి మొత్తం 50 లక్షలదాకా వ్యయం అవుతుందని అంటున్నారు.  
## ప్రధాన పంటలు
వరి, అపరాలు, కాయగూరలు

## ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు

## మూలాలు


## వెలుపలి లింకులు
కొత్తఅన్నసముద్రం

**కొత్తఅన్నసముద్రం** మార్కాపురం జిల్లా, త్రిపురాంతకం మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

## సమీప గ్రామాలు
మేడపి 2.7 కి.మీ, గణపవరం 4 కి.మీ, రామసముద్రం 5.6 కి.మీ, కంకణాలపల్లి 7.1 కి.మీ, త్రిపురాంతకం 7.1 కి.మీ

## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు
ముడివేముల

**ముడివేముల**, మార్కాపురం జిల్లా లోని త్రిపురాంతకం మండలం లోని రెవెన్యూయేతర  గ్రామం.

ముడివేముల చరిత్ర-శ్రీనివాసప్రసాద్ తురిమెళ్ళ
ఇక్ష్వాకులు సా.శ.225-625 మధ్య ఆంధ్రదేశమును పాలించిరి.వారితర్వాతవచ్చినవాలో ముఖ్యులు పల్లవరాజులు.త్రిలోచన పల్లవుడు సా.శ.458-80 మధ్య కాలమున శ్రీశైలము అనబడు అరణ్య ప్రదేశములను కొట్టించి బ్రాహ్మణులకు నివాసయోగ్యములుగా చేసి కొన్నిగ్రామములను అగ్రహారములుగా యిచ్చెను.ఇచ్చట ఒక చారిత్రికాంశముకలదు.చాళుక్యులమూల పురుషుడైన విజయాదిత్యుడు త్రిలోచనపల్లవునితో యుద్దైముచేసి మరణించెను.అతనుమరణించునాటికి అతని భార్య గర్భవతి.ఆమె తప్పించుకొనిపోయి హిరణ్యరాష్ట్రమున నేటి త్రిపురాంతకం సమీపమున గల "ముడివేము"
గ్రామముచేరి విష్ణుభట్ట సోమయాజి అనుబ్రాహ్మణునిచే రక్షింపబడి, మగశిశువునుకనెను.ఆబాలుడు పెద్దవాడై పల్లవులను ఓడించి చాళుక్య రాజ్యస్థాపన చేసెను.ఆబాలుడు రాజైనపిదప విష్ణుభట్ట సోమయాజులకు ఆగ్రామమును అగ్రహారముగ యిచ్చెను.తదనంతరం ముడివేము ముడివేముల గ్రామము అయినది.దీనికిసమీపములోగల ఒడ్డుపాలెం అనుగ్రామముకలదు.ఈ ఊరిలో కొంతభాగమును చిన్నముడివేముల అనిపిలువబడును.చిన్నముడివేములకు ఉత్తరభాగమున ఒక చెరువుకలదు దీనికి వుత్తరభాగమున కొంత దూరమున నేటికి కొన్ని శాసనములు శిథిలమై కన్పించును.అలాగే ముడివేముల చిన్నముడివేముల మధ్య భాగమున కూడా దద్దనాలు అని పురాతన శిథిల శివాలయం కలదు
## మూలాలు
సోమేపల్లి

**సోమేపల్లి**, మార్కాపురం జిల్లా లోని త్రిపురాంతకం మండలం లోని రెవెన్యూయేతర   గ్రామం

## ప్రధాన పంటలు
వరి, అపరాలు, కాయగూరలు

## ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు
## గ్రామ విశేషాలు
ఈ గ్రామంలోని ఒక సామాన్య కుటుంబంలో జన్మించిన శ్రీ పసుపులేటి వెంకటేశ్వర్లు, ఇంజనీరుగా పనిచేసి పదవీ విరమణ పొందినారు. వీరు తను పుట్టిపెరిగిన గ్రామానికి ఏదో కొంత చేయాలనే ఉద్దేశంతో 2009 నుండి గ్రామంలో తన స్వంత ధనం కొన్ని లక్షల రూపాయలు వెచ్చించి, స్వయంగా పలు అభివృద్ధి పనులు చేస్తున్నారు.

## మూలాలు


## వెలుపలి లింకులు
జువ్వాడి గౌతమరావు

**జువ్వాడి గౌతమరావు** (ఫిబ్రవరి 1, 1929 - 2012) భాషాభిమాని, సాహితీకారుడు.

right|thumb|జువ్వాడి గౌతమరావు దంపతులు, అతను చనిపోవటానికి కొద్దిరోజులు ముందు తీసిన చిత్రం
## జననం
కరీంనగర్ మండలం ఇరుకుళ్ళ గ్రామంలో 1929, ఫిబ్రవరి 1 న **జువ్వాడి గౌతమరావు** జన్మించాడు. కరీంనగర్‌లో విద్యాభ్యాసం సాగించాడు. ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలో బీఏ ఎల్‌ఎల్‌బీ పట్టా పుచ్చుకున్నాడు. అతనుకు భార్య, ఇద్దరు కుమారులు, ఇద్దరు కుమార్తెలు ఉన్నారు. పీవీ నరసింహారావు, కోవెల సుప్రసన్నాచార్య, కోవెల సంపత్కుమారాచార్య వంటి సాహితీ మిత్రులతో అతనుకు చాలా సాన్నిహిత్యం ఉంది. కరీంనగర్ సాహిత్య చైతన్య కేంద్రంగా భాసిల్లడంలో గౌతంరావు పాత్ర ఘననీయమైనది. వరంగల్‌లో కాళోజీ, ఆదిలాబాదులో సామల సదాశివ మాదిరిగా కరీంనగర్‌లో జువ్వాడి గౌతంరావు సాహితీ వటవృక్షంగా వేలాదిమంది సాహితీకారులకు ఆశ్రయమిచ్చాడు. ఔరంగాబాద్ జైలు గోడలను ఛేదించుకొని వచ్చిన ధైర్యశాలి. కరీంనగర్‌లో తెనుగు ఉనికిని కాపాడుతూ, అనేక కవితా గోష్ఠులలో పాల్గొంటూ నిరంతర సాహిత్య సేవ చేసిన భాషాభిమాని జువ్వాడి. ఆధునిక కాలంలో అడుగంటి పోతున్న సంప్రదాయ కవితా పరిరక్షణ కోసం పాటుపడ్డాడు.

స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో యోధుడిగా పనిచేసిన అతను సోషలిస్టుగా పరిణతి చెందాడు. ప్రగతిగామిగా ఉంటూనే విశ్వనాథ రామాయణ కల్పవృక్షానికి, విశ్వనాథకు భక్తుడిగా మారాడు. ప్రేమతో విశ్వనాథుని తన హృదయంలో దాచుకొని ఆ స్కూల్ ఆఫ్ థాట్‌కు తనను తాను పరిమితం చేసుకున్నాడు. రాజకీయాలంటే ఇష్టం లేకుండానే ఎన్నికల్లో జనతా పార్టీ పక్షాన 1977లో పోటీ చేశాడు.

కవి సామ్రాట్ విశ్వనాథ సత్యనారాయణకు జువ్వాడి అత్యంత ఆత్మీయుడు. విశ్వనాథ రచించిన రామాయణ కల్పవృక్షాన్ని శ్రావ్యమైన కంఠంతో తమదైన శైలిలో అంతరార్థాలను విశదీకరిస్తూ రసికులకు వినిపించగలిగి, వారి మూర్తితత్వాన్ని ఆవిష్కరించాడు. తానే రచించాడా అన్నంతగా ప్రజల్లోకి రామాయణ కల్పవృక్షాన్ని తీసుకెళ్లాడు. జువ్వాడి ప్రోద్బలంతోనే విశ్వనాథ సత్యనారాయణ కరీంనగర్ డిగ్రీ కళాశాలలో ప్రిన్సిపాల్‌గా పనిచేశారు. విశ్వనాథ ‘భక్తియోగ’ అనే పద్యకావ్య సంపుటిని జువ్వాడి కోసం రాసి అంకితం ఇచ్చారు. ‘కల్పవృక్షంలో కైకేయి’, ‘వేయిపడగలలో విశ్వనాథ జీవితం’ వంటి జువ్వాడి సాహిత్య వ్యాసాలు సాహిత్యలోకంలో సంచలనాలు సృష్టించాయి.

నవ్య సాహిత్యోద్యమ కాలంలో కవిసామ్రాట్ విశ్వనాథ సత్యనారాయణ కొంతకాలం పాటు జయంతి అనే సాహిత్య పత్రిక నడిపాడు. తర్వాత దానికి జువ్వాడి సారథ్యం వహించారు. వివిధ పత్రికల్లో జువ్వాడి రాసిన వ్యాసాలన్నింటినీ సంకలనం చేసి వెలిచాల కొండలరావు ‘సాహిత్యధార’ పేరుతో ఒక పుస్తకాన్ని ముద్రించాడు. జువ్వాడి సాహిత్య కృషికిగాని, సంపాదకత్వం వహించినప్పటి జయంతి పత్రికకు గాని రావాల్సిన కీర్తి ప్రతిష్ఠలు రాలేదు. అయినా జయంతి సంపాదకుడిగా అతను సంపాదకత్వం పత్రికా రంగానికే వన్నె తెచ్చింది. నాడు ఇంటర్ ఫైనలియర్ చదువుతున్న సీ నారాయణడ్డి తొలి కవిత అచ్చయింది ఆ పత్రికలోనే.జీవితమంతా సాహితీ అధ్యయనంతోను, విశ్వనాథ కల్పవృక్ష గానంతోను గడిపారు. ఇటీవలే విశ్వనాథ ప్రత్యేక సంచికను సాహిత్యపీఠం అతనుకు అంకితం చేసింది.

## మూలములు


వర్గం:1929 జననాలు
వర్గం:తెలుగు కవులు
వర్గం:2012 మరణాలు
వర్గం:సంపాదకులు
వర్గం:కరీంనగర్ జిల్లా సాహితీ పోషకులు
వర్గం:కరీంనగర్ జిల్లా రచయితలు
వర్గం:కరీంనగర్ జిల్లా స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
మానవల్లి రామకృష్ణ కవి

thumbnail|మానవల్లి రామకృష్ణ కవి
**మానవల్లి రామకృష్ణ కవి** (1866-1957) సాహిత్య పరిశోధకుడు, కవి, సంస్కృతాంధ్ర పండితుడు. బహుభాషా కోవిదుడు. సంస్కృతము, ఆంధ్రము, అరవము, కన్నడము, మలయాళము, ఇంగ్లీషు భాషలలో పాండిత్యము కలవారు.

రామకృష్ణ కవి 1866లో మద్రాసు లోని నుంగంబాక్కంలో తెలుగు బ్రాహ్మణ పండిత కుటుంబంలో జన్మించారు. ఈయన త్యాగయ్య, గంగాధరశాస్త్రి, నరసింహశాస్త్రి వంటి సంస్కృత పండితుల వంశానికి చెందినవారు. మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయం నుండి తెలుగు, సంస్కృతం లలో ఎం.ఏ. పట్టా పొందారు. పదహారేళ్ళ వయసులో మృగవతి అనే కవితను వ్రాసి, కవి అనే బిరుదును పొందారు. కొన్నాళ్ళ పాటు మద్రాసులోని ప్రాచ్యలిఖిత పుస్తక భాండాగారములోనూ, ఆ తరువాత వనపర్తి సంస్థానంలో ఆంతరంగిక కార్యదర్శిగానూ పనిచేశారు. తాళపత్రాలను సేకరించడం ప్రారంభించి అభినవ భారతి వంటి అనేక కనుమరుగైన కృతులను వెలుగులోకి తెచ్చారు. 1916 లో నిడదవోలు వెంకటరావు ఇంట్లో బసచేసి, నాట్యశాస్త్రాన్ని, దాని టీకా తాత్పర్యాన్ని నకలు వ్రాశారు. 1916 లో ప్రాచ్యలిఖిత భాండాగారము యొక్క అసిస్టెంట్ క్యూరేటర్ పదవిని పొందారు. 1940 లో శ్రీవేంకటేశ్వర ప్రాచ్య పరిశోధనా సంస్థలో రీడరుగా నియమించబడి, అక్కడే 1951 దాకా కొనసాగారు.

రామకృష్ణ కవి 1957లో 91 యేళ్ళ వయసులో తిరుపతిలో మరణించారు. అవసానదశలో కఠిన దారిద్ర్యాన్ని అనుభవించి వీధుల వెంట భిక్షాటన చేస్తూ తిరిగారు.

రాయలసీమ ప్రాంతానికి ఉద్యోగ రీత్యా వచ్చి స్థిరపడిన రామకృష్ణ కవి 1933లో టీటీడీ విద్యాశాఖాధికారిగా పనిచేశారు. ఈయన సంస్కృతంలో శూద్రకుని 'వత్సరాజు చరిత్రమ్'ను మానవల్లి 'వత్సరాజు చరిత్ర' అన్న నవలగా వ్రాశారు. రామకృష్ణ కవి తాళపత్ర గ్రంథాల సేకరణకు ఊరూరా తిరిగేవారు. కొందరు యజమానులు ఆ గ్రంథాలను ఇవ్వటానికి ఒప్పుకునేవారు కాదు. అప్పుడు ‘ఊరికే చూసి ఇస్తాన’ని చెప్పి, వాటిని ఏకాగ్రతతో చదివి, బసకు వచ్చిన తర్వాత తాను చదివినదాన్ని అక్షరం పొల్లుపోకుండా రాసేవారట

## Budda,guddi,gundu
కుమార సంభవం కావ్యాన్ని కనుక్కొని, పరిష్కరించి అజ్ఞాత వాసంనుంచి బయటకు తీసుకువచ్చి, ప్రచురించిన ఖ్యాతి మానవల్లి రామకృష్ణ కవికి చెందుతుంది. అప్పటివరకు వరకూ తెలుగు సాహిత్యంలో నన్నెచోడుడనే కవి ఒకడున్నాడనే సంగతే ఎవరికీ తెలియదు. ఇతర కవులెవ్వరూ నన్నెచోడుని గురించి గానీ, అతని కుమార సంభవ కావ్యం గురించి గానీ, పూర్వ కవి ప్రశంసల్లో గానీ మరెక్కడా గానీ ఒక్క ముక్క కూడా వ్రాయలేదు. తంజావూరులోని సరస్వతీ మహల్ గ్రంథాలయంలో ఒక మూలపడి ఉన్న తాళపత్ర గ్రంథాన్ని కనుగొని, దానిని పరిష్కరించి 1909లో ఈ గ్రంథాన్ని ప్రకటిస్తూ నన్నె చోడుడు నన్నయ కంటే ముందువాడని రామకృష్ణ కవి చేసిన ప్రతిపాదన పండిత లోకాన్ని ఎంతటి ఆశ్చర్యానికి గురి చేసిందంటే, ఈ ప్రతిపాదన మీద చర్చలూ, ఉపచర్చలూ, వాదోపవాదాలూ బాగానే జరిగాయి. ఆ తర్వాత నన్నెచోడుడు వ్రాయలేదు-రామకృష్ణ కవి రాసి నన్నెచోడుని పేరు పెట్టాడని కొర్లపాటి శ్రీరామమూర్తి పుస్తకం వ్రాసినా చాలామంది పరిశోధకులు ఆమోదించలేదు

## Dharmendra
రామకృష్ణ కవి, ఆ తరువాత వచ్చిన వేటూరి ప్రభాకర శాస్త్రి, తిరుమల రామచంద్ర మొదలైన సాహితీ పరిశోధకులకు మార్గదర్శకుడయ్యారు. మానవల్లి వారు పూర్వకాలపు సంకలన గ్రంథమైన 'ప్రబంధ మణిభూషణా'న్ని బైటపెట్టగా, ప్రభాకర శాస్త్రి దాని విలువను తెలిసినవాడై, చాటుపద్య మణిమంజరి రెండు భాగాలను, ప్రబంధ రత్నావళిని వలవేసి బైటికి లాగేరు. రామకృష్ణ కవి క్రీడాభిరామాన్ని తెలుగువారికి అందజేయగా, శాస్త్రి ఆ పుస్తకాన్ని ముచ్చట లొలికే పండిత కూర్పును, చక్కని పీఠికతో విందు జేసేరు. మానవల్లి వారి దోవ ప్రభాకర శాస్త్రికి ఘంటాపథమయింది.

## బయటి లింకులు
* డీఎల్‌ఐలో మానవల్లి రామకృష్ణకవి అనువదించిన భాసుని నాటకం-అవిమారకము ప్రతి

## వనరులు

వర్గం:1866 జననాలు
వర్గం:1957 మరణాలు
వర్గం:చెన్నై వ్యక్తులు
వర్గం:తెలుగు కవులు
వర్గం:మద్రాసు తెలుగువారు
జార్లపాలెం

thumb|జర్లపాలెం గ్రామంలో సమూహాల లోన్స్ పొందిన ప్రజలు జాతీయ జెండా ర్యాలీ నిర్వహిస్తూ ప్రజా చైతన్యాన్ని ప్రదర్శిస్తున్న దృశ్యం
**జార్లపాలెం ** ప్రకాశం జిల్లా, అద్దంకి మండలం లోని రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

## పరిచయం
**జార్లపాలెం** (తెలుగు: జార్లపాలెం) అనేది ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, ప్రకాశం జిల్లా, అద్దంకి మండలంలోని ఒక రెవెన్యూయేతర గ్రామం. ప్రధానంగా తెలుగు భాష మాట్లాడే ప్రాంతం. ఈ గ్రామం సముద్రo నుండి సుమారు 5 మీటర్ల ఎత్తులో ఉంది. జార్లపాలెం పోస్టల్ కోడ్ 523201. జార్లపాలెం స్థానిక పరిపాలనా నిర్మాణంలో భాగంగా ఉంది. రాజకీయంగా, ఇది గొట్టిపాటి రవికుమార్ నాయకత్వంలోని శాసనసభ నియోజకవర్గంలో భాగం. 

## గ్రామ పంచాయతీ
2019 ఏప్రిల్‌లో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో, సుశీల సర్పంచిగా ఎన్నికయ్యారు.

## ఆర్థిక వ్యవస్థ
జార్లపాలెంలో ప్రజలు ముఖ్యంగా వ్యవసాయంపై ఆధారపడి జీవనం సాగిస్తున్నారు. గ్రామంలోని ప్రజల్లో సుమారు 70% నుండి 80% మంది పొగాకు సాగుపై ఆధారపడ్డారు. ఇక్కడ ఎక్కువగా తేలబర్లి పొగాకు పంటను వేసి, విక్రయించడం ద్వారా ఆదాయం పొందుతున్నారు. మిగతా ప్రజలు రోజువారీ కూలీ పనులకు వెళ్లి జీవనోపాధి పొందుతున్నారు. వ్యవసాయం, కూలీ పనులు ఈ గ్రామ ఆర్థిక వ్యవస్థకు మూలస్తంభాలు.

## నీటి వనరులు

జార్లపాలెం గ్రామంలో తాగునీటి ముఖ్య వనరులు గుండ్లకమ్మ నది బోర్ వెల్స్. గ్రామ ప్రజలు తాగునీటి, గృహ అవసరాల కోసం ఈ వనరులపై ఆధారపడుతున్నారు.

## మూలాలు
నాగులపాడు (అద్దంకి)

**నాగులపాడు**, ప్రకాశం జిల్లా, అద్దంకి మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

## గ్రామ చరిత్ర
సుమారు 150 సంవత్సరాలు క్రింద మంగమూరి వారు వలస వెల్లినారు. 
## సాగు/త్రాగునీటి సౌకర్యం
గ్రామ సమీపంలోని నల్లవాగు.

## గ్రామ పంచాయతీ
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో  కొప్పుల సుజాత, 12 ఓట్ల మెజారిటీతో, సర్పంచిగా ఎన్నికైంది
## ప్రధాన పంటలు
వరి,అపరాలు, కాయగూరలు

## ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
గోవాడ (అద్దంకి)

**గోవాడ ** Prakasam district అద్దంకి మండలం లోని రెెవెన్యూయేతర గ్రామం.

## సమీప గ్రామాలు
*ధర్మవరం 1.4 కి.మీ, చినకొత్తపల్లి 2.4 కి.మీ, కొప్పెరపాడు 3.3 కి.మీ, వలపర్ల 4.2 కి.మీ, వల్లపల్లి 5.5 కి.మీ

### విద్యుత్తు సౌకర్యo
గోవాడ పంచాయతీ సాధునగర్ వద్ద, 1.3 కోట్ల రూపాయలతో నిర్మించిన 33/11 కె.వి. విద్యుత్తు ఉపకేంద్రాన్ని, 2015,మార్చి-19వ తేదీ నాడు వినియోగంలోనికి తెచ్చారు. ఈ కేంద్రం వలన గోవాడ, చినకొత్తపల్లి, సాధునగర్, శ్రీనివాసనగర్, చక్రాయపాలెం, గోపాలపురం, వెంపరాల, ఉప్పలపాడు, మైలవరం గ్రామాలతో సహా మొత్తం 15 గ్రామాలకు లబ్ధి చేకూరడమేగాక, ఆ గ్రామాలలో లో-వోల్టేజి సమస్య తీరిపోగలదు.
## గ్రామ పంచాయతీ
*2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో, పుట్టా పద్మావతీదేవిసాంబశివరావు, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. ఉపసర్పంచిగా గెల్లా సింగయ్య ఎన్నికైనారు.
*10 లక్షల రూపాయల ఉపాధి హామీ పథకం నిధులతో, ఈ గ్రామ పంచాయతీకి నూతన భవన నిర్మాణానికై, 2015,నవంబరు-15వ తేదీనాడు శంకుస్థాపన నిర్వహించారు.

## దర్శనీయ ప్రదేశాలు/దేవాలయాలు
### శ్రీ కోదండరామస్వామివారి ఆలయం
గోవాడ గ్రామంలోని కోదండరామస్వామి వారి ఆలయంలో, శ్రీరామనవమి సందర్భంగా ప్రతి సంవత్సరం, శ్రీ సీతారాముల కళ్యాణం, కన్నులపండువగా నిర్వహించెదరు. భక్తులు అధికసంఖ్యలో పాల్గొంటారు.
### శ్రీ చెన్నకేశవస్వామివారి ఆలయం
### శ్రీ పోలేరుమాత - ఆంకాళపరమేశ్వరి - శ్రీ పోతురాజుస్వామివారల ఆలయం
గ్రామస్థులంతా ఏకతాటిపై నిలబడి, 8 లక్షల విరాళాలు సేకరించి,  ఈ పురాతన ఆలయాన్ని పునరుద్ధరించినారు. నూతన ఆలయంలో గోపుర శిఖర, కలశ, శిలా విగ్రహ స్థిర ప్రతిష్ఠా మహోత్సవం 2017,జూన్-18వతేదీ ఉదయం 8-01 కి శాస్త్రోక్తంగా, వైభవంగా నిర్వహించినారు. ఈ కార్యక్రమానికి గోవాడతోపాటు, బల్లికురవ, అద్దంకి, సంతమాగులూరు మండలాల నుండి, గ్రామస్థుల బంధువులు పెద్దసంఖ్యలో తరలి వచ్చినారు. 

## ప్రధాన పంటలు
2013 - గత ఏడాది పసుపు, జొన్న వ్యాపారంలో నష్టాలు చవిచూసి కూరగాయల పంట పండించడానికి పూనుకున్న గ్రామాలలో గోవాడ ఒకటి. గోవాడ రైతులు పండిస్తున్న కూరగాయాల సాగులో ప్రధానమైనవి. టమాటా, వంకాయలు,, బెండకాయలు, దోసకాయలు, కొత్తిమీర, మెంతికూర, ఆకు కూరలు మొదలైనవి.

## ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు

## గ్రామంలో జన్మించిన ప్రముఖులు

* మాకినేని వెంకయ్య (మాజీ సర్పంచి)  
* యడవల్లి శ్రీనివాసరావు - టిడీపి లీడర్
* పుట్టా బ్రహ్మయ్య - టిడీపి లీడర్

## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు