open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ప్రకాష్ భండారి

thumb|ప్రకాష్ భండారి
**ప్రకాష్ భండారి** (జననం: 1935, నవంబర్ 27) భారత మాజీ క్రికెట్ క్రీడాకారుడు. 1954-55లో పాకిస్తాన్లో పర్యటించాడు, న్యూజీలాండ్, ఆస్ట్రేలియాలపై టెస్ట్ క్రికెట్ ఆడాడు. భండారి 3 టెస్టులలో పాల్గొని 19.25 సగటుతో 77 పరుగులు సాధించాడు. టెస్టులలో అతని అత్యధిక స్కోరు 39 పరుగులు. 63 ఫస్ట్ క్లాస్ క్రికెట్ మ్యాచ్‌లు ఆడి 4 సెంచరీలతో 2552 పరుగులు సాధించాడు. ఫస్ట్ క్లాస్ క్రికెట్‌లో అత్యధిక స్కోరు 227 పరుగులు

## క్రికెట్ కెరీర్లో
భండారి దాడి చేసే కుడిచేతి వాటం బ్యాట్స్‌మన్, ఆఫ్ బ్రేక్ బౌలరు. అతను 1951-52, 1956-57 మధ్య ఆల్ ఇండియా పోటీలలో ఢిల్లీ పాఠశాలల తరపున, ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయం తరపున ఆడాడు. ఆ సీజన్లలో చివరి రోహింటన్ బారియా ట్రోఫీ ఇంటర్ యూనివర్శిటీ టోర్నమెంట్‌లో ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయానికి నాయకత్వం వహించాడు. భండారి 1953-54లో సిల్వర్ జూబ్లీ ఓవర్సీస్ క్రికెట్ జట్టుతో భారత ఎలెవన్ తరఫున ఆడాడు. 1956 లో సిలోన్‌లో పర్యటించాడు. 

భండారి 1954/55 లో పాకిస్తాన్‌లో పర్యటించాడు. మూడుసార్లు పన్నెండవ ఆటగాడుగా ఉన్నాక, కరాచీలో జరిగిన ఆఖరి టెస్ట్ మ్యాచ్‌లో మైదానం లోకి దిగాడు. 19 పరుగులు చేశాక, ఖాన్ మొహమ్మద్ బౌలింగులో ఔటయ్యాడు. అతను న్యూజిలాండ్, ఆస్ట్రేలియాతో జరిగిన టెస్టులలో కూడా ఆడాడు. 1954-55లో ఢిల్లీలో న్యూజిలాండ్‌పై అతని అత్యధిక స్కోరు 39, అక్కడ అతను 8 వ స్థానంలో బ్యాటింగ్ చేశాడు. బాపు నాదకర్ణితో కలిసి 73 పరుగులు చేశాడు. 

1961–62 రంజీ ట్రోఫీ సెమీఫైనల్‌లో, బెంగాల్ రెండవ ఇన్నింగ్స్‌లో డిక్లరేషన్ కోసం వెళ్ళే క్రమంలో ఉండగా, రాజస్థాన్‌పై 60 నిమిషాల్లో అతను సెంచరీ సాధించాడు. ఆ సమయానికి ఇది భారత క్రికెట్‌లో అత్యంత వేగవంతమైన సెంచరీ అని భావిస్తారు. కాని 1915-16లో కెన్ గోల్డీ చేసిన 60 నిమిషాల సెంచరీ, 1923-24లో అహ్సాన్-ఉల్-హక్ చేసిన 40 నిమిషాల సెంచరీలు ఆ తరువాత వెలుగు లోకి వచ్చాయి. ఒకే మ్యాచ్‌లో తొలి ఇన్నింగ్స్‌లో 58 పరుగులు చేసి, ఏడు వికెట్లు తీశాడు. 1957/58 లో పాటియాలాపై ఢిల్లీ తరఫున అత్యధిక ఫస్ట్ క్లాస్ స్కోరు 227 పరుగులు చేశాడు. అదే మ్యాచ్‌లో 81 పరుగులకు తొమ్మిది వికెట్లు పడగొట్టాడు. 

అతడు టాటా గ్రూపులో పనిచేశాడు. 



## బయటి లింకులు
* క్రికెట్ ఇన్ఫో ప్రొఫైల్ 
* క్రికెట్ ఆర్చీవ్ ప్రొఫైల్

## మూలాలు

వర్గం:1935 జననాలు
వర్గం:భారతీయ క్రీడాకారులు
వర్గం:భారతీయ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:భారతీయ టెస్ట్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
కప్పగంతు

**కప్పగంతు** ఒక ఇంటి పేరు. ఈ  ఇంటిపేరు గలవారు, గన్నవరం దగ్గర ఉన్న వెన్నూతల గ్రామం లోను, గుంటూరురు దగ్గర ఉన్న ధరణికోట గ్రామంలోను ఉండెడివారు. కాలక్రమాన, వారు వ్యవసాయం వదలి పట్టణాలకు వలస వెళ్ళారు. కప్పగంతువారు, అమెరికా దేశంలో, విజయవాడలోని సత్యనారాయణపురం (విజయవాడ), విద్యాధరపురం, భవానిపురంలలొనూ, ఇంకా ముంబాయి, నెల్లూరు, హైదరాబాదు నగరాలలో ఉన్నారని తెలుస్తుంది.
## ఈ ఇంటి పేరు ఎలా వచ్చింది

వేదం చదవడంలో ఒక పద్ధతికి "కప్పగంతు" అని వ్యవహరిస్తారని ప్రతీతి. ఆ పద్ధతిలో నిష్ణాతులు అయినవారి ఇంటి పేరు కప్పగంతుగా కాలక్రమేణా ఏర్పడిందని ఒక కథనం.

## గోత్రం , ఋషులు
'''గొత్రం కౌసికస  ఋషులు కౌసిక, వైశ్వామిత్ర, అఖమర్షణ
thumb|విజయవాడ ఆకాశవాణి కేంద్ర కార్యక్రమంలో కప్పగంతు రామకృష్ణ

## ఈ ఇంటి పేరు గల వ్యక్తులు

* కప్పగంతు రామకృష్ణ - రచయిత 
* కప్పగంతు వెంకటరమణ మూర్తి - రచయిత
* కప్పగంతు సుబ్బరామ సోమయాజులు: ఆంధ్రప్రదేశ్ దేవాదాయ, ధర్మాదాయ శాఖ ఆస్థాన సిద్ధాంతి.
* కప్పగంతు జయరామయ్య: ప్రకాశం జిల్లాకు చెందిన రచయిత.

వర్గం:ఇంటిపేర్లు
సత్యనారాయణపురం (విజయవాడ)

**సత్యనారాయణపురం**, విజయవాడ నగరంలోని పెద్ద పేటలలో ఒకటి. ఈ పేటకు పడమరమరన ఏలూరు కాలవ, ఉత్తరాన ముత్యాలంపాడు,విజయవాడ, తూర్పున సత్యనారాయణపురం రైల్వే నివాసాలు, దక్షిణాన బావాజీ పేట, గాంధినగరం ఉన్నాయి. ఇది పూర్తిగా నివాస ప్రధానమయిన పేట. వ్యాపార వ్యవహారములు, దుకాణములు ఎక్కువగా నాగెశ్వరరావు పంతులు రొడ్డునందు ఉన్నాయి.

## ఆలయాలు

ఇక్కడ శివాలయం, రామాలయము ఉన్నాయి. ఇందులో శివాలయము పురాతనమయినది. రామాలయం 1960లలో కళ్ళెపల్లి కృష్ణంరాజుగారు కట్టించారు. ఆయనకు ఒక రైసు మిల్లు ఉండేది.ఇక్కడ ఉండు రామాలయం చాలా పురాతనం అయినది.

## ముఖ్య కూడళ్ళు
శివాజీ కేఫ్, బాబూరావు మేడ, కుక్కల మేడ, రాజన్ కిళ్ళీ షాపు మొదలగునవి.
పూర్వపు కెంద్ర మంత్రి, ప్రముఖ ఇంజనీరు శ్రీ కే ఏల్ రావుగారికి ఇక్కడ ఒక చక్కటి నివాస భవనము ఉంది. ప్రస్తుతము అందులో టెలిఫొను ఎక్సెంజి ఉంది.

## విద్యా సదుపాయాలు
ఇక్కడ మునిసిపాలిటీ వారి ఏ.కె.టి.పి.ఉన్నత పాఠశాల (అంధ్రకెసరి టంగుటూరి ప్రకాశం పంతులు ఉన్నత పాఠశాల)ఉన్నది. ఇందులో 1వ తరగతి నుండి 10వ తరగతి వరకు బోధిస్తున్నారు. ఈ స్కూలును ఒకప్పుడు టి.వి.ఏస్ చలపతిరావు ఉన్నత పాఠశాల అని పిలిచేవారట. ఇది కాక, శ్రీ విజ్ఞాన విహార్ అను స్కూలుకూడా ఉంది. ఇవి కాక అనేక చిన్న చితక బళ్ళు, పాఠశాలలు చాలా ఉన్నాయి.ప్రాథమిక విద్యకొరకు ఇక్కడి పిల్లలు పేట బయటకు వెళ్ళవలసిన అవసరం లేదు.

## బాంకులు
ఇక్కడ అన్ని ప్రముఖ బాంకు శాఖలు ఉన్నాయి. బాంకు శాఖలన్నీ కూడా దాదాపు ఒకే వీధిలో ఉన్నాయి. ఇక్కడ ఉన్న బాంకు శాఖలు స్టేట్ బాంకు ఆఫ్ ఇండియా, ఇండియన్ బాంకు, ఆంధ్రా బాంకు, కార్పొరేషన్ బాంకు, ఇంగ్ వైశ్యా బాంకు, లక్ష్మి బాంకు వంటీ
కూడా చాలా ఉన్నాయి.

## విశేషాలు
*బాబురావు మేడ - ఈ పేటలోని మొట్ట మొదటి ఎత్తయిన భవనం.ఇప్పటికి కూడా ఎత్తయిన భవనాలలో ఇది ఒకటి, ఆపార్ట్ మెంటు కాని ఏకైక ఎత్తయిన భవనం.
*కె.ఏల్.రావు మేడ - ప్రముఖ ఇంజనీరు, మాజీ కేంద్ర మంత్రి శ్రీ కె.ఎల్ రావు స్వగృహం.
*కుక్కల మేడ - భవనపు మొదటి సొంతదారులు చాలా కుక్కలు పెంచేవారట, అందుకని ఆ భవనానికు ఆ పేరు వచ్చినది. ప్రస్తుతం, ఈ భవనం విశ్వ హిందూ పరిషత్ వారి అధీనంలో ఉంది. ఆ భవనం స్థానంలో బహుళ అంతస్తుల భవనం నిర్మించారు.

## ఇతర వివరాలు
*ఇక్కడ చాలాకాలంనుండి శివాజీ కేఫ్ అనే పేరుతొ ఒక కాఫీ హోటలు ఉంది.ఈ హోటలును 1950 ప్రాంతంలో దమ్మాలపాటి మాధవరావు మొదలు పెట్టారు. ఆతరువాత అది చాలా చేతులు మారినప్పటికి, అదే పేరుతో  ఇప్పటికి ఉంది.  ఆ హోటలు మూసివేసారు. ఐననూ, ఆ కూడలిని అదే పేరుతో పిలుస్తారు.ఈ పేరుతో ఉన్న కూడలి ఈ పేటకు ముఖ్య కూడలి.
*ఇక్కడ ఒక ఉద్యానవనం (పార్క్) ఉంది. ఈ ఉద్యానవనం 2007లో పునరుద్ధరించారు
*ఇక్కడ జిల్లా గ్రంథాలయం ఉంది. 1990లలో ఇక్కడ లైబ్రెరియనుగా పని చేసిన  రాజేశ్వరరావు విశేష కృషి జరిపి, ఈ గ్రంథాలయానికి చక్కటి భవనం కట్టించారు.
*ఒక్క సినిమా హాలు కూడా లేని పేటలలో ఇది ఒకటి.
*ఈ మధ్య వరకు (2004సం. వరకు), సత్యనారాయణపురానికి ప్రత్యేక రైలు స్టేషను ఉండేది. రాకపొకలకు ఆడ్డంగా ఉండుట వలన (ఆ రైలు మార్గం మీద 5 గేట్లు  వేయుటవలన రాకపొకలకు అంతరాయం) ఆ స్టేషనును తొలగించారు. స్టేషన్ను రైలు పట్టాలను తొలగింఛి, మునుపు పట్టాలు ఉన్న చోటునుండి రామవరప్పాడు వరకూ ఒక రహదారి నిర్మించారు

## మూలాలు

వర్గం:విజయవాడ
వర్గం:విజయవాడ పరిసర ప్రాంతాలు
హిజ్రత్

**హిజ్రా** (هِجْرَة), **హిజ్రాహ్** లేదా **హిజ్రత్** మహమ్మదు ప్రవక్త, అతని అనుయాయులు మక్కా నుండి మదీనాకు సా.శ. 622లో వలసవెళ్ళారు. ఈ వలస వెళ్ళడాన్నే హిజ్రత్ అని అంటారు.

మక్కా నగరంలో మహమ్మదు ప్రవక్తకు తీవ్రమైన వ్యతిరేకత ఎదురైంది. ఏకేశ్వరవాదన వినడానికి మక్కావాసులు తయారులేరు. మహమ్మదు ప్రవక్త ఏకేశ్వరవాదాన్ని విగ్రహారాధనను ఖండించడాన్ని మక్కావాసులు జీర్ణించుకోలేకపోయారు. మహమ్మదు ప్రవక్తపై అతని అనుయాయులపై కత్తిగట్టారు. సా.శ. 615 లో మహమ్మదు ప్రవక్త అనుయాయులు ఇథియోపియా లోని అక్సూమ్ సామ్రాజ్యంలో తలదాచుకొన్నారు. ఈ రాజ్యానికిరాజు క్రైస్తవుడు. ఏకేశ్వరవాదకులైన మహమ్మదుప్రవక్త అనుయాయులకు శరణమిచ్చాడు. "యస్రిబ్" (ప్రస్తుతం దీని పేరు మదీనా) నగరవాసులు మహమ్మదు ప్రవక్తకు ఆహ్వానించారు. మహమ్మదు ప్రవక్త మక్కా నగరాన్ని వదలడానికి నిశ్చయించుకొన్నారు.

సెప్టెంబరు 622 లో మహమ్మదు ప్రవక్త తన అనుయాయులతో 'యస్రిబ్' నగరాన్ని చేరుకొన్నారు. యస్రిబ్ నగరానికి మదీనా (తెలుగార్థం: నగరం) లేదా "మదీనతున్-నబీ" లేదా నబీ (ప్రవక్త) గారి నగరంగా పేరు స్థిరపడింది. ముస్లింల శకం *హిజ్రీ* ప్రారంభమయింది. ఉమర్ కాలంలో 638లో ఇస్లామీయ కేలండర్ ప్రారంభమయింది. మహమ్మదు ప్రవక్త గారి వలస క్రింది విధంగా జరిగింది.

## వలస జరిగిన క్రమం

* దినము 1: గురువారం 26 సఫర్ నెల, హి.శ. 1, సెప్టెంబరు 9, 622
** మక్కానగరం లోని తన ఇంటిని వదిలారు. మక్కాకు దగ్గరలోని తూర్ గుహలో మూడు రోజులు గడిపారు.
* దినము 5: సోమవారము 1 రబీఉల్ అవ్వల్ నెల, హి.శ. 1, సెప్టెంబరు 13, 622 
** మక్కా పొలిమేరలు దాటి యస్రిబ్ ప్రాంతానికి పయనం.
* దినము 12: సోమవారం 8 రబీఉల్ అవ్వల్ నెల, హి.శ. 1, సెప్టెంబరు 20, 622
** మదీనా దగ్గరలోని "ఖుబా" ప్రాంతానికి చేరుక.
* దినము 16: శుక్రవారం 12 రబీఉల్ అవ్వల్, హి.శ. 1, సెప్టెంబరు 24, 622
** ఖుబా నుండి మదీనా ప్రయాణం, శుక్రవారపు ప్రార్థనలు.
* దినము 26: సోమవారం 22 రబీఉల్ అవ్వల్, హి.శ. 1, అక్టోబరు 4, 622
** మదీనా మొదటి దర్శనం

హిజ్రీ మొహర్రం నెలలో ప్రారంభం కాలేదు. హిజ్రీ ప్రారంభం మొహర్రం నెలలో కాదు. ఇస్లామీయ కేలండరు లోని మూడవనెల అయిన రబీఉల్ అవ్వల్ నెలలో హిజ్రత్ జరిగింది కావున, హిజ్రీ శకం, హి.శ. 1 లోని మూడవ నెల అయిన రబీఉల్ అవ్వల్ 22 వ తేదీన ప్రారంభం అవుతుంది.

## ఇవీ చూడండి
* హిజ్రీ శకం
* బదర్ యుద్ధం
* సీరత్

## మూలాలు
* F. A. Shamsi, "The Date of Hijrah", *Islamic Studies* **23** (1984) : 189-224, 289-323.

## బయటి లింకులు
* IslamiCity.com article on the Hijrah / ఇస్లాం సిటీ.కామ్ లో హిజ్రత్ గురించి వ్యాసం
* Articles, audios on the Hijrah / అబ్దుర్-రహ్మాన్.ఆర్గ్ లో హిజ్రత్ గురించి ఆడియో వ్యాసం

వర్గం:అరబ్బీ పదజాలము
వర్గం:ఇస్లామీయ చరిత్ర
వర్గం:ఇస్లామీయ పదజాలము
వర్గం:ముహమ్మద్
‌జేమ్స్ బాండ్

***జేమ్స్ బాండ్ 007*** ఒక "ఊహాజనిత" పాత్ర. దీనిని రచయిత ఇయాన్ ఫ్లెమింగ్ 1952 లో సృష్టించాడు. ఈ పాత్రను తన 12 నవలలలోనూ రెండు చిన్న కథలలోనూ ఉపయోగించాడు. ఈ పాత్ర నిరంతరంసాగే పాత్రగానూ,  రెండవ విజయవంతమైన  1962 లో ప్రారంభమైనప్పటినుండి సినిమా ఫ్రాంఛైజీగా నేటికినీ పేరొందింది.

### ఇయాన్ ఫ్లెమించ్ నవలలు

### చిత్రాలు

#### ఈయన ప్రొడక్షన్స్ సినిమాలు

File:Sean Connery as James Bond at Switzerland 1964 (two thirds crop).jpg|
File:On Her Majesty's Secret Service (17) (Lazenby crop).jpg|
File:Sir Roger Moore crop.jpg|
File:Timothy_Dalton_1987.jpg|
File:PierceBrosnanCannesPhoto2.jpg|
File:Daniel Craig - Film Premiere "Spectre" 007 - on the Red Carpet in Berlin (22387409720) (cropped).jpg| 


#### ఇద్దరు సినిమాలు

## ఇవి కూడా చూడండి

## బయటి లింకులు
; Official sites:
* James Bond Official Website
* Ian Fleming Publications Official Website
* Young Bond Official Website
* Pinewood Studios - home of Bond 
* Pinewood Studios Albert R. Broccoli 007 Stage Official Website
* Ian Fleming's 'Red Indians' - 30AU - Literary James Bond's Wartime unit

;Unofficial sites:
* 007James - The Site's Bond, James Bond
* MI6 - The Home of James Bond 

## మూలాలు

వర్గం:కాల్పనిక రచనలలో పాత్రలు
సీసము (అయోమయ నివృత్తి)

* సీసపద్యము
* సీసము (మూలకము)
సీసము ఒక లోహము. లోహాలోకెల్ల అత్యంత వరువైనది. ఇది అతి తక్కువ ఉష్ణోగ్రత వద్ద కరిగి పోతుంది. దీనిని సున్నితమైన ఎలక్ట్రానికి సంబంధిత వస్తువులను అతుకు వేయడాకిని ఉపయోగిస్తారు. 

__DISAMBIG__
ఉషశ్రీ రామాయణము

right|150px
రామచరితం రసభరితం. రామాయణము వలె లోక వ్యవహారాన్ని విస్పష్టంగా బోధించే కావ్యం మరొకటి లేదు. ఆదికవి వాల్మీకి నుంచి నేటివరకు రమణీయమైన రామకథ పలుభాషలలో, పలురీతులలో రూపుదిద్దుకుంటూ, భారతావనిలోనే కాకుండా భారతీయుల సంస్కృతి ప్రసరించిన అన్యదేశాలలోనూ ప్రచార ప్రశస్తి పొందింది.

రామాయణ కావ్యాన్ని వాల్మీకి మహర్షి రచించడానికి కారణం బ్రహ్మానుగ్రహం. ఆ తపస్వి సమసా నదికి స్నానానికి వెళ్ళగా ఆ నదీతీరాన ఒక కరుణ దృశ్యం కంటబడింది. ఎదురుగావున్న చెట్టుకొమ్మమీద క్రీడిస్తున్న క్రౌంచ మిథునంలో మగపక్షి, కిరాతకుడొకడు కొట్టిన బాణం దెబ్బతో నేలమీదపడి విలవిల తన్నుకొని ప్రాణాలు విడిచింది. ఆడపక్షి విలపిస్తున్నది. దాని ఆక్రందనానికి మహర్షి హృదయం కరుణార్ద్రమయింది. ఆయన హృదయశోకం శ్లోకరూపంలో రామాయణంగా వెలువడింది.

తెలుగుదేశంలోను, తెలుగువాజ్మయంలోను సీతారాములు ప్రకాశించే దైవదంపతులు. రామాయణం చదవడంవల్ల తల్లిదండ్రులపట్ల భక్తి, సోదరప్రీతి, జ్యేష్టానువర్తనం, లోక మర్యాదానుసరణం, ప్రతిజ్ఞాపాలనం, ఆశ్రితవాత్సల్యం, స్వామికార్యనిర్వహణం, స్వార్థపరత్వనివృత్తి, చిత్తశుద్ధి, పరోపకారబుద్ధి వంటి అనేక సద్గుణాలు అలవడడానికి అవకాశం ఉన్నది.

సులభసుందరాలూ, భక్తి రసబంధురాలూ అయిన వాక్యాలతో సాగిన ఉషశ్రీ రామాయణం ఆకాశవాణి శ్రోతల నెందరెందరినో ఆకర్షించింది. దీనిని ఉషశ్రీ గా పేరుగాంచిన  పురాణపండ సూర్యప్రకాశ దీక్షితులు వారు రచించారు. ఇటువంటి అత్యుత్తమ భక్తిసాహిత్యాన్ని అందరికీ అందజేయాలని సదుద్దేశంతో తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానములు ఈ గ్రంధాన్ని ప్రచురించింది.

## మూలము
*ఉషశ్రీ: రామాయణము, తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానములు, తిరుపతి, 1979, 1982, 1990, 1992.

వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
వర్గం:రామాయణం
కళ్ళు చిదంబరం

**కళ్ళు చిదంబరం** (అక్టోబర్ 10, 1945 - అక్టోబరు 19, 2015) తెలుగు హాస్య నటుడు. ఈయన మొదట నాటకరంగంలో నటించి, ఎం.వి.రఘు కళ్ళు చిత్రం లోని గుడ్డివాని పాత్ర ద్వారా తెలుగు సినీ రంగానికి పరిచయం అయ్యాడు. ఏప్రిల్ ఒకటి విడుదల చిత్రంలో పాత టీవీలు అమ్మేవాడి పాత్ర పోషించాడు. చిన్న పాత్ర ఐనా దానిద్వారా మంచి గుర్తింపు పొందాడు.

## నేపథ్యము
కళ్లు చిదంబరం అసలు పేరు కొల్లూరి చిదంబరం. 1945, అక్టోబర్ 10 న విశాఖపట్నంలో జన్మించాడు. ఆయన కళ్లు చిత్రం ద్వారా తెలుగు సినిమాల్లో తెరంగేట్రం చేశాడు. తన మొదటి సినిమా పేరును తన ఇంటి పేరుగా మార్చుకుని కళ్లు చిదంబరంగా గుర్తింపు పొందాడు. ఆయన 300లకు పైగా సినిమాల్లో నటించాడు. కళ్లు, అమ్మోరు, చంటి, గోల్‌మాల్ గోవిందం (1992), మనీ, పెళ్ళిపెందిరి, పవిత్రబంధం, పెళ్ళి చేసుకుందాం (1997), ఆ ఒక్కటీ అడక్కు, ఏప్రిల్ 1 విడుదల, గోవిందా గోవిందా, అనగనగా ఒక రోజు, అదిరిందయ్యా చంద్రం, అడవిచుక్క (2000), తొలిపరిచయం, చంటిగాడు (2003), ఐతే ఏంటి (2004),  అతడెవరు (2007) తదితర చిత్రాల్లో నటించాడు. ప్రత్యేకమైన పాత్రలు పోషించి గుర్తింపు పొందారు.

## మరణం
కొంతకాలంగా అనారోగ్యంతో బాధపడుతున్న ఆయన విశాఖపట్నంలోని కేర్ ఆస్పత్రిలో చికిత్స పొందుతూ 2015, అక్టోబరు 19 సోమవారం ఉదయం తుది శ్వాస విడిచారు.

### టెలివిజన్

* *[[పోపుల పెట్టె]]* (1997)

## మూలాలు.

## బయటి లింకులు
*

వర్గం:తెలుగు సినిమా హాస్యనటులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు
వర్గం:2015 మరణాలు
వర్గం:విశాఖపట్నం జిల్లా సినిమా నటులు
వర్గం:చేసిన పని వలన పేరు మారిన ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యక్తులు
చిత్రం శ్రీను

**చిత్రం శ్రీను** ఒక తెలుగు హాస్యనటుడు. ఇతడి అసలు పేరు శ్రీనివాసులు. దర్శకుడు తేజ తన తొలి చిత్రమైన చిత్రం ద్వారా ఇతడిని తెలుగు తెరకు పరిచయం చేసాడు. ఆ చిత్ర విజయంతో ఇతని పేరు చిత్రం శ్రీనుగా స్థిరపడి పోయింది.
ఇతని స్వంత ఊరు ఖమ్మం. దాదాపు 260 సినిమాల్లో నటించాడు. చిత్రం, ఆనందం, వెంకీ, దుబాయ్ శీను, బొమ్మరిల్లు, మంత్ర, 100% లవ్, ఆది అతనికి మంచి పేరును, గుర్తింపును తెచ్చాయి.

## నటించిన చిత్రాలు
* ఒకటో నంబర్ కుర్రాడు (2002)
* గౌరి (2004)
* బూచమ్మ బూచోడు (2014)
* వేట (2009)
* బ్రహ్మలోకం టు యమలోకం వయా భూలోకం (2010)
* ఆలస్యం అమృతం (2010)
* అరకు రోడ్ లో (2016)
* ఈ మాయ పేరేమిటో (2018)
* వాడేనా (2018)
* భాగ్యనగరవీధుల్లో గమ్మత్తు (2019)
*బిచ్చగాడా మజాకా (2019)
* వలయం (2020)
*పండుగాడి ఫొటో స్టూడియో (2019)
* కార్పొరేటర్‌ (2021)
*మా ఊరి పొలిమేర (2021)
*కళాపురం (2022)
* రాజయోగం (2022)
* పోయే ఏనుగు పోయే (2023)
* మోహన్‌కృష్ణ గ్యాంగ్ లీడర్ (2023)
* మా ఊరి పొలిమేర 2 (2023)
* బ్రేక్ అవుట్ (2023)
* మూడో కన్ను (2024)
* ఫైలం పిల‌గా (2024)
* బహిర్భూమి (2024)
* లగ్గం (2024)
* వీక్షణం (2024)
* సి 202 (2024)
* రామం రాఘ‌వం (2025)
* బాలుగాడి లవ్ స్టోరీ (2025)
* తారకేశ్వరి (2025)

## వివాదాలు
ఇతడు మొదటి భార్య ఉండగానే సినీ నృత్యకారిణి మనీటాను రెండవ వివాహం చేసుకొన్నాడు. దీనితో ఇతడి మొదటి భార్య ఉమ ఇతనిపై కేసు పెట్టింది

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
*
*చిత్రం శ్రీను జీవిత విశేషాలు

వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా హాస్యనటులు
భరతుడు

**భరతుడు** రామాయణంలో దశరథుని కుమారుడు, శ్రీరాముని తమ్ముడు. దశరథుని మూడవ భార్యయైన కైకేయి కుమారుడు. రామాయణం ప్రకారం రాముడు మహావిష్ణువు యొక్క ఏడో అవతారం అయితే లక్ష్మణుడు దేవేంద్రుడు ఇంద్రుడి|ఆదిశేషుడి(సప్త ఋషులు )]] అంశతోనూ, భరత శతృఘ్నులు శంఖు చక్రాల అంశతోనూ జన్మించారు. సింహాసనాన్ని తిరస్కరించి, శ్రీరాముని పాదుకలకు పట్టాభిషేకం జరిపి, 14 సంవత్సరాలు రాజ్యపాలన చేస్తాడు. శ్రీరాముడు శివధనుర్భంగం చేసిన తరువాత జనక మహారాజు తమ్ముడైన కుశధ్వజుని కుమార్తె అయిన మాండవిని భరతునితో వివాహం జరిపిస్తారు.
thumb|సింహాసనాన్ని తిరస్కరించి, శ్రీరాముని పాదుకలకు పట్టాభిషేకం జరిపిన భరతుడు

## మూలాలు

వర్గం:పురాణ పాత్రలు
లవుడు

**లవుడు** ()  శ్రీరాముడు, సీత లకు కలిగిన కవల పిల్లలలో మొదటి వాడు. అతని సోదరుడు కుశుడు. అతని గూర్చి హిందూ ఇతిహాసం రామాయణము, ఇతర గ్రంథాలలో కూడా వివరించబడింది. అతను తన తల్లివలె గోధుమ రంగునుకలిగి ఉంటే, అతని సోదరుడు కుశుడు తన తండ్రి వలె నలుపు రంగు కలిగి ఉంటాడు.

లవుడు అతని పేరుతో "లవపురి" నగరాన్ని స్థాపించినట్లు భావిస్తుంటారు. అది ప్రస్తుతం లాహోర్ నగరం. భర్గుజర్, సకార్వర్, రాజపుత్రులు, లోహానా, కుర్మి, లెవ పతిదార్ వంటి ప్రస్తుత కులాలు లవుని సంతతిగా చెప్పుకొంటుంటారు. లవుడు ప్రాచీన భారతదేశంలోని క్షత్రియులకు చెందిన ఇక్ష్వాకుల వంశం లేదా సూర్యవంశ రాజ్యమునకు చెందినవాడు..

లవుని సోదరుడు కుశుడు.

## జననం, బాల్యం

రామాయణం ప్రకారం, రామ రాజ్యంలో జరిగిన అపవాదు కారణంగా సీతను అయోధ్య రాజ్యం నుండి రాముడు బహిష్కరిస్తారు. తామ్సా నది ఒడ్డున ఉన్న వాల్మీకి మహర్షి ఆశ్రమంలో ఆమె ఆశ్రయం పొందుతుంది.  ఆ ఆశ్రమంలో లవుడు, కుశుడు జన్మిస్తారు. వారికి వాల్మీకి మహర్షి విలువిద్య, సైనిక నైపుణ్యాలపై శిక్షణనిచ్చాడు. వారికి రామకథను కూడా నేర్చాడు. 


## అశ్వమేథ యాగం
రాముడు నిర్వంచిన అశ్వమేథ యాగంలో వాల్మీకి లవ, కుశులతో సహా మారువేషంలో హాజరవుతాడు. లవుడు, కుశుడు రాజ్యంలో అనేక సమావేశాలలో ప్రేక్షకుల సమక్షంలో రామాయణ గాథను గానం చేస్తారు. సీత బహిష్కరణ గురించి లవుడు, కుశుడు పాడినపుడు రాముడు దు:ఖంతో బాధపడతాడు. రాముడు అడవికి వచ్చినపుడు వాల్మీకి ద్వారా సీతను గూర్చి తెలుసుకుంటాడు. సీతారాములు కలిసే సమయంలో సీత తన తల్లి భూమాతను పిలిచి తనను స్వీకరించమని అడుగుతుంది. తరువాత తల్లితో పాటు సీత అదృశ్యమవుతుంది. రాముడు లవుడు, కుశుడు తన పిల్లలని తెలుసుకుంటాడు.

కొన్ని గ్రంథాలలో లవుడు, కుశుడు అశ్వమేధయాగంలో ఉపయోగించిన యాగాశ్వాన్ని పట్టుకొని రాముడి సోదరులు, వారి సైన్యాన్ని ఓడిస్తాడని, రాముడు వారితో పోరాడటానికి వచ్చినప్పుడు, సీత జోక్యం చేసుకుని తండ్రి కొడుకులను ఏకం చేస్తుందని ఉంది.

## తరువాత చరిత్ర
రాముని అనంతరం లవుడు, కుశుడు రాజ్యాన్ని పరిపాలిస్తారు. వారు లవపురి (ప్రస్తుతం "లాహోర్"), కసూర్ నగరాలను స్థాపిస్తారు. రఘురాముడు అతని కుమారులైన లవుడిని శ్రావస్తి, కుశావతి. రాజ్యాలకు రాజులుగా చేస్తాడు.

లవుడి ఆలయం లాహోర్ లోని షాహి ఖితా లోపల ఉంది.

## ఇవి కూడా చూడండి
* లవకుశ
* లవ మందిరం

## మూలాలు

వర్గం:పురాణ పాత్రలు
కైకేయి

**కైకేయి** రామాయణంలో దశరథుని భార్య. పుత్రకామేష్టి యాగం చేసిన తరువాత యజ్ఞఫలం మూలంగా ఈమెకు భరతుడు జన్మిస్తాడు. తన దాసి అయిన మంథర మాట విని శ్రీరాముని 14 సంవత్సరాలు వనవాసానికి పంపమని, భరతునికి రాజ్యాభిషేకం జరిపించమని దశరథుని కోరుకుంటుంది. ఇందువలన సీతారాముల వనవాసానికి ప్రధాన కారకురాలయింది.

## కైకేయి వరాలు
దశరథుడు ఒకసారి యుద్ధానికి వెళుతూ చిన్నభార్య కైకను వెంటతీసుకు వెళతాడు. యుద్ధరంగంలో రథానికి ఇరుసు పడిపోయిన తరుణంలో కైకేయి తన వేలిని ఇరుసుగా చేసి దశరథునికి రక్షణ కలిగిస్తుంది. దశరథుడు కృతజ్ఞతగా ఆమెను రెండు వరాలను కోరుకొమ్మని చెప్తాడు. కైకేయి తనకు అవసరమని అనిపించినప్పుడు వరాలను కోరుకుంటానని చెబుతుంది. మంథర ఆ వరాలను కైకకు గుర్తుచేస్తూ వాటిని ఉపయోగించి రాముని పట్టాభిషేకం ఆపి భరతునికి పట్టం కట్టమని చెప్తుంది. కైకేయి ఆమె బోధలు విని అలాగే చేస్తుంది.

* రాముని పట్టాభిషేకం రద్దుచెయ్యాలి దాని బదులుగా భరతునికి పట్టాభిషేకం చేయ్యాలి.
* శ్రీరామున్ని 14 సంవత్సరాలు వెంటనే వనవాసానికి పంపించాలి.

## శ్రీరాముడి వనవాసం
రామాయణంలో శ్రీరాముణ్ణి 14 సంవత్సరాలు వనవాసానికి, మహాభారతం లోని సభాపర్వంలో భంగపడిన పాండవులు జూద నియమానుసారం పన్నెండు సంవత్సరాలు వనవాసానికి, తరువాత సంవత్సరం అజ్ఞాతవాసం చేయడం, ఈ నియమం యాజమాని ఆధీనంలో భూమిపై (రాజ్యం పైన) హక్కు కలిగి ఉండే సమయం అయితే రామాయణం సమయంలో కృతయుగం 14 సంవత్సరాలు, మహాభారతం సమయంలో ద్వాపర యుగం 13 సంవత్సరాలు, ఇప్పుడు కలియుగమున 12 సంవత్సరాలు యాజమాని ఆధీనంలో భూమిపై లేక దూరంగా ఉన్నచో అట్టి ఆస్తిపై శాశ్వతంగా హక్కును కోల్పోతారు, అందుకే శ్రీరామున్ని 14 సంవత్సరాలు వనవాసానికి వెంటనే పంపించింది.

## యుద్ధ అనంతరం
శ్రీరాముడు రావణుని వధించిన తరువాత పైలోకాల నుండి దిగి వచ్చిన దశరథుడు తన మరణానికి కారణం దేవతలే అని, దేవతల ప్రేరణ వల్లనే కైకేయి వరాలను అడిగిందని వివరిస్తాడు. అలాగే అగ్నిపరీక్షకు లోనైన సీతమ్మను ఓదారుస్తాడు. శ్రీరామునికి హితవు చెప్తాడు.

## ఇవి కూడా చూడండి

## మూలాలు

వర్గం:పురాణ పాత్రలు
వర్గం:హిందూమతం
శత్రుఘ్నుడు

**శత్రుఘ్నుడు** రామాయణంలో దశరథుని కుమారుడు, శ్రీరాముని తమ్ముడు. ఈయన తల్లి సుమిత్ర. లక్ష్మణుడు, శత్రుఘ్నుడు కవల పిల్లలు. రామాయణం ప్రకారం రాముడు విష్ణువు ఏడవ అవతారం అయితే లక్ష్మణుడు ఆదిశేషుడి అంశ. భరతుడు సుదర్శన చక్రం అంశ కాగా శత్రుఘ్నుడు శంఖం అంశ.

శ్రీరాముడు శివధనుర్భంగం చేసిన తరువాత, జనక మహారాజు తమ్ముడైన కుశధ్వజుని కుమార్తె అయిన శ్రుతకీర్తిని శత్రుఘ్నునితో వివాహం జరిపిస్తారు.

## జననం
శత్రుఘ్నుడు దశరథ మహారాజుకు, ఆయన ముగ్గురు పట్టపురాణులలో రెండవది, కాశీ రాకుమారి అయిన సుమిత్రకు జన్మించిన వాడు. సుమిత్రకు లక్ష్మణుడు, శత్రుఘ్నుడు కవల పిల్లలుగా కౌసల్యకు రాముడు, కైకేయికి భరతుడు జన్మిస్తారు.

## రామ వనవాస కాలం
రాముడు అరణ్యవాసం చేస్తున్నపుడు కైకేయి మనసు విరిచి రాముడు అడవులపాలు కావడానికి కారణమైన మంథరను శతృఘ్నుడు చంపబోగా రాముడు ఇలాంటి కార్యాలను హర్షించడని భరతుడు అతడిని వారిస్తాడు.

భరతుడు వెళ్ళి రాముడిని తిరిగి రాజ్యానికి రమ్మని ఆహ్వానిస్తాడు కానీ రాముడు అందుకు అంగీకరించడు. చివరికి రాముడు పాదుకలను తనతో తీసుకుని వచ్చి రాజ్యభారాన్ని వహిస్తుంటాడు భరతుడు. పేరుకు భరతుడు రాజ్యభారం వహిస్తున్నా అందులో శత్రుఘ్నుని పాత్ర చాలా ముఖ్యమైనది. రాచకార్య నిర్వహణలో భరతుడికి సాయంగా ఉండేవాడు. అలాగే రాముడు, లక్ష్మణుడు, భరతుడు అయోధ్యలో లేనప్పుడు ముగ్గురు రాణులకీ శత్రుఘ్నుడే అండగా ఉండేవాడు.

## అవతార పరిసమాప్తి
రాముడి అవతార పరిసమాప్తి కాగానే ఆయన సరయు నదిలో ప్రవేశించి విష్ణువుగా వైకుంఠాన్ని చేరుకుంటాడు. రామునితో పాటు అతని తమ్ములైన లక్ష్మణుడు, భరతుడు, శత్రుఘ్నుడు కూడా ప్రాణత్యాగం చేసేస్తారు.

## మూలాలు

వర్గం:పురాణ పాత్రలు
సుమిత్ర

thumb|భార్యలు కౌసల్య, సుమిత్ర, కైకేయిలకు పాయసాన్ని అందిస్తున్న దశరథుడు
**సుమిత్ర** రామాయణంలో దశరథుని భార్య. కాశీరాజ్యపు రాకుమారి. పుత్రకామేష్టి యాగం చేసిన తరువాత యజ్ఞఫలం మూలంగా ఈమెకు లక్ష్మణుడు, శత్రుఘ్నుడు జన్మించారు. ఈమె కుమారుడైనందున లక్ష్మణుని "సౌమిత్రి" అంటారు.

రామాయణంలో సుమిత్ర ప్రస్తావన చాలా కొంచెంగా వస్తుంది. ఆమె పాత్రలో చాలా ఉదాత్తత, వివేకం కనిపిస్తాయి. వనవాసానికి వెళ్ళేముందు సీతారామలక్ష్మణులు ఆమెవద్దకు సెలవు తీసుకోవడానికి వెళ్ళారు. అప్పుడామె దుఃఖిస్తూనే లక్ష్మణునితో - "నాయనా, నువ్వు అడవులలో ఉండడానికే పుట్టావు. అన్నా వదినలకు ఏమీ ఆపద కలుగకుండా కాపాడుకో. వారే నీ తల్లిదండ్రులు. సుఖంగా వెళ్ళిరా " అని ఆశీర్వదించి పంపింది. 

బిడ్డల వనవాసగమనం వల్ల దుఃఖిస్తున్న కౌసల్యను సుమిత్ర ఓదార్చింది. తండ్రిని సత్యవాదిని చేయడానికే రాముడు అడవులకు వెళ్ళాడని. ముల్లోకాలలోనూ గొప్పవాడైన రాముడు తప్పక తిరిగి వచ్చి తల్లి పాదాలు సేవిస్తాడని అనునయించింది.
 

వర్గం:రామాయణంలోని పాత్రలు
సూర్య వంశం (అయోమయనివృత్తి)

**సూర్య వంశం ** పేరుకు సంబంధించిన వ్యాసాలు

*సూర్య వంశం - ఇక్ష్వాకు వంశం
*సూర్య వంశం (సినిమా) - వెంకటేశ్ నటించిన చిత్రం
*సూర్య వంశ్- సూర్య వంశం (సినిమా) హిందీ చిత్రానువాదం
తెలుగు స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు

### అ
thumb|అల్లూరి సీతారామరాజు
* అచ్చి కృష్ణాచారి
* అడివి బాపిరాజు
* అయ్యదేవర కాళేశ్వరరావు
* అల్లూరి సీతారామరాజు

### ఉ

* ఉన్నవ లక్ష్మీనారాయణ
* ఉయ్యాలవాడ నరసింహారెడ్డి

### ఎ

* ఎం.గురురాజు
* ఎన్.జి.రంగా
* ఎన్.లక్ష్మీనారాయణ ముదిరాజ్
* ఎస్.వి.ఎల్.నరసింహం

### క

* కందాళ సుబ్రహ్మణ్య తిలక్‌
* కల్లూరి చంద్రమౌళి
* కల్లూరి తులశమ్మ
* కల్లూరు సుబ్బారావు
* కారుమంచి రామమూర్తి
* కె. ఎల్. నరసింహారావు
* కె.బి. తిలక్
* కైప సుబ్రహ్మణ్యశర్మ
* కొండా వెంకటప్పయ్య
* కొడాలి ఆంజనేయులు
* కొడాలి కమలాంబ
* కోటగిరి వేంకట కృష్ణారావు
* క్రొవ్విడి లింగరాజు

### గ

* గరికపాటి మల్లావధాని
* గాజుల లక్ష్మీనర్సు శెట్టి
* గాడిచర్ల హరిసర్వోత్తమ రావు
* గుత్తికొండ రామబ్రహ్మం
* గూడూరి నాగరత్నం
* గోళ్ళమూడి రత్నమ్మ

### చ

* చల్లా కృష్ణనారాయణరెడ్డి
* చింతలపాటి సీతారామచంద్ర వరప్రసాద మూర్తిరాజు
* చెలికాని రామారావు
* చోడగం అమ్మన్నరాజా

### జ

* జమలాపురం కేశవరావు

### ట

* టంగుటూరి ప్రకాశం
* టి.ఎన్.రామకృష్ణారెడ్డి

### త

* తల్లాప్రగడ సుబ్బలక్ష్మి
* తుమ్మల రంగారెడ్డి
* తుర్రేబాజ్ ఖాన్
* తూములూరు అనంత పద్మనాభయ్య
* తెన్నేటి విద్వాన్
* తెన్నేటి విశ్వనాధం

### ద

* దండు నారాయణరాజు
* దరిశి చెంచయ్య
* దాట్ల సత్యనారాయణ రాజు
* దుగ్గిరాల గోపాలకృష్ణయ్య
* దుర్గాబాయి దేశ్‌ముఖ్
* దువ్వూరి బలరామిరెడ్డి
* దూర్వాసుల వెంకట సుబ్బారావు
* దేశపాండ్య సుబ్బారావు

### న

* నాగులపల్లి సీతారామయ్య
* నాయని సుబ్బారావు
* నాళం కృష్ణారావు
* నీలం రాజశేఖరరెడ్డి
* నెమిలి పట్టాభి రామారావు
* నెమలిపురి రాధాకృష్ణమ్మ పంతులు
* న్యాపతి సుబ్బారావు పంతులు

### ప

* పండితారాధ్యుల మల్లికార్జున శర్మ
* పడాల రామారావు
* పప్పూరు రామాచార్యులు
* పసల అంజలక్ష్మి
* పాటిబండ్ల వెంకటపతిరాయలు
* పాతూరి రాజగోపాల నాయుడు
* పాల్వాయి రంగయ్య నాయుడు
* పుచ్చలపల్లి సుందరయ్య
* పెంచికల బసిరెడ్డి
* పేరేప మృత్యుంజయుడు
* పొట్టి శ్రీరాములు
* పోలిశెట్టి హనుమయ్యగుప్త
* ప్రతివాది భయంకర వెంకటాచారి

### బ

* బత్తుల సుమిత్రాదేవి
* బయ్యా నరసింహేశ్వరశర్మ
* బారు అలివేలమ్మ
* బులుసు సాంబమూర్తి
* బూర్గుల రామకృష్ణారావు
* బోయినపల్లి వెంకట రామారావు
* బ్రహ్మజోస్యుల సుబ్రహ్మణ్యం

### భ

* భార్గవరావు (కవి)
* భీంరెడ్డి సత్యనారాయణరెడ్డి
* భూపతి నారాయణమూర్తి
* భూపతిరాజు తిరుపతిరాజు
* భోగరాజు పట్టాభి సీతారామయ్య

### మ

* మాకినేని బసవపున్నయ్య
* మాగంటి అన్నపూర్ణాదేవి
* మాగంటి బాపినీడు
* మాడభూషి అనంతశయనం అయ్యంగార్
* మానికొండ సత్యనారాయణశాస్త్రి
* మారేపల్లి రామచంద్ర శాస్త్రి
* ముట్నూరి కృష్ణారావు
* మొసలికంటి తిరుమలరావు
* మోచర్ల రామచంద్రరావు

### య

* యార్లగడ్డ వెంకన్న

### ర

* రావిచెట్టు లక్ష్మీ నరసమ్మ
* రావూరి అర్జునరావు

### వ

* వడ్డూరి అచ్యుతరామ కవి
* వరాహగిరి వెంకట జోగయ్య
* వావిలాల గోపాలకృష్ణయ్య
* వీరమాచనేని మధుసూదనరావు
* వేమవరపు రామదాసు
thumb|సరోజినీ నాయుడు

### స

* సంగం లక్ష్మీబాయి
* సరోజినీ నాయుడు
* సర్దార్ గౌతు లచ్చన్న
* సర్దార్ దండు నారాయణ రాజు
* సూర్యదేవర రాజ్యలక్ష్మమ్మ

### హ

* హెచ్.సి.హెడా

## ఇవి కూడా చూడండి
* తెలుగు రాజకీయ ప్రముఖులు

## మూలాలు

వర్గం:స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
వర్గం:జాబితాలు
పుత్రకామేష్టి

**పుత్రకామేష్టి** లేదా **పుత్రకామేష్టి యాగం** రామాయణంలో దశరథుడు జరిపిస్తాడు. దీని మూలంగా ఆ పుణ్యదంపతులకు రాముడు, లక్ష్మణుడు, భరతుడు, శతృఘ్నుడు జన్మిస్తారు.

పుత్రకామేష్టి యజ్ఞం సనాతన ధర్మం లో కొడుకు పుట్టడానికి చేసే ఒక ప్రత్యేక యజ్ఞము. ఇది ఒక కామ్య-కర్మ.

రామాయణము లో, వశిష్ఠ మహర్షి చెప్పగా దశరథ మహారాజు ఋష్యశృంగ ముని ఆర్ధ్వర్యంలో ఈ యాగాన్ని చేసారు.ఋష్యశృంగ ముని యజుర్ వేదంలో శ్రేష్ఠుడు. అందులోనే ఈ యజ్ఞానికి సంబంధించిన క్రతువు ఉంది. యజ్ఞం  ముగిసిన తరువాత  అగ్ని దేవుడు ప్రత్యక్షమై  ఒక పాయసపు పాత్రను  దశరథ మహారాజుకి ఇస్తాడు.  ఆ పాత్రలో ఉన్నపాయసాన్ని తన  ముగ్గురి భార్యలకు పంచగా వాళ్ళకి శ్రీరాముడు, లక్ష్మణుడు,  భరతుడు,  శతృఘ్నుడు జన్మించారు.
## మూలాలు

## ఇతర లింకులు
విశ్వామిత్రుడు తండ్రి కుశనాభుడు పుత్రకామేష్టి యాగ ఫలితంగా జన్మిస్తాడు.

వర్గం:హిందూ సాంప్రదాయాలు
ఉమర్ ఇబ్న్ ఖత్తాబ్

**`ఉమర్ ఇబ్న్ అల్-ఖత్తాబ్** (అరబ్బీ, **عمر بن الخطاب**) (c. 581 సా.శ. – నవంబరు 7, 644), ఇతనికి **ఉమర్ మహా ఘనుడు** అనే మరో పేరు కూడా ఉంది.  ఖురేష్ తెగలోని 'బనూ అది' వంశంలో ఇస్లాం స్వీకరించిన  మొదటి వాడు , మహమ్మదు ప్రవక్త కు (శాంతి శుభాలు ఆయనపై కురియుగాక) సహాబి(సహచరులు) అవుతారు. 

ఇతను అబూబక్ర్ మరణం తరువాత 634లో రెండవ ఖలీఫాగా నియమితుడయ్యాడు. 

సున్నీ ముస్లింలు ఇతనిని రాషిదూన్ ఖలీఫాగా గౌరవిస్తారు. ఇతని విజయాలు, రాజకీయ నైపుణ్యాలవలన ఇస్లామీయ చరిత్రలో ఇతనికి ప్రముఖ స్థానమున్నది.

## ఇవీ చూడండి
* ఖలీఫా
* ముస్లిం పండితులు

## మూలాలు


వర్గం:సహాబాలు
వర్గం:రాషిదూన్ ఖలీఫాలు
వర్గం:ఖలీఫాలు
వర్గం:ముస్లిం పండితులు
వర్గం:581 జననాలు
వర్గం:644 మరణాలు
దొడ్డ గణేష్

1973, జూన్ 30న కర్ణాటకలోని బెంగుళూరులో జన్మించిన **దొడ్డగణేష్** (Doddanarasiah Ganesh) భారత మాజీ క్రికెట్ క్రీడాకారుడు. ఇతడు జట్టు తరఫున 1997లో 4 టెస్టులు, ఒక వన్డేలో ప్రాతినిధ్యం వహించాడు. 4 టెస్టులు ఆడిననూ తన అవకాశాన్ని సద్వినియోగం చేసుకోలేకపోయాడు. కేవలం 4 వికెట్లు మాత్రమే సాధించాడు. ఫస్ట్ క్లాస్ క్రికెట్‌లో కర్ణాటక తరఫున 104 మ్యాచ్‌లు ఆడి 365 వికెట్లు సాధించాడు.
## టెస్ట్ గణాంకాలు
గణేష్ 4 టెస్ట్ మ్యాచ్‌లు ఆడి 57.39 సగటుతో 5 వికెట్లు సాధించాడు. బ్యాటింగ్‌లో 6.25 సగటుతో 25 పరుగులు చేశాడు. టెస్టులలో అత్యుత్తమ బౌలింగ్ విశ్లేషణ 28 పరుగులకు 2 వికెట్లు కాగా అత్యధిక వ్యక్తిగత స్కోరు 8 పరుగులు.
## వన్డే గణాంకాలు
దొడ్డ గణేష్ ఒకే ఒక్క వన్డే ఆడి 30 బంతులు బౌలింగ్ చేసి 20 పరుగులకు ఒక్క వికెట్టు సాధించాడు. ఆ వన్డేలో బ్యాటింగ్‌లో కేవలం 4 పరుగులు మాత్రమే చేశాడు.

అవకాశాన్ని సద్వినియోగం చేసుకోలేక టెస్టు, వన్డే గణాంకాలు సరిగా లేనందున అతనికి మళ్ళీ జట్టులో స్థానం లభించలేదు.

వర్గం:1973 జననాలు
వర్గం:భారతీయ క్రీడాకారులు
వర్గం:భారతీయ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:భారతీయ టెస్ట్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:భారతీయ వన్డే క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:కర్ణాటక క్రీడాకారులు
వర్గం:కర్ణాటక క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
ఎం.వి.శ్రీధర్

మాటూరి వెంకట శ్రీథర్ ( 1966 ఆగస్టు 2 - 2017 అక్టోబరు 30) ఆంధ్ర ప్రదేశ్కు చెందిన క్రికెట్ క్రీడాకారుడు. ఆయన 1988/89, 1999/2000 లలో హైదరాబాద్ జట్టులో ప్రాతినిధ్యం వహించాడు. ఆయన తన కెరీర్ లో 21 శతకాలతో, 48.21 రన్ రేటుతో మొత్తం 6701 పరుగులను చేసాడు. ఆయన 1993-94 రంజీ ట్రోఫీలో ఆంధ్రాజట్టుతో ఆడిన ఆటలో అత్యధిక స్కోరు 366 ను నమోదు చేసాడు. ఆ ఆటలో హైదరాబాదు జట్టు 944/6 తో డిక్లేర్ చేసింది. ఆయన చేసిన 850 రన్స్ స్కోరు ఫస్ట్ క్లాస్ క్రికెట్ చరిత్రలో అత్యధిక రన్స్ బ్యాట్స్ మన్ గా చరిత్రలో నిలిచాడు. ఆయన ఎం.వి.ఎస్.ఆర్ ఇంజనీరింగ్ కళాశాల, హైదరాబాదుకు సెక్రటరీగా ఉండేవాడు.

## మరణం
2017 అక్టోబరు 30 న తన స్వగృహంలో గుండెపోటుతో మరణించాడు. ఆయనకు భార్య, కుమారుడు, కుమార్తె ఉన్నారు.

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు
* 

వర్గం:2017 మరణాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:1966 జననాలు
అంబటి రాయుడు

1985, సెప్టెంబర్ 23న ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లోని గుంటూరులో సాంబశివరావు, విజయలక్ష్మి దంపతులకు జన్మించిన **అంబటి రాయుడు** (Ambati Thirupathi Rayudu) క్రికెట్ క్రీడాకారుడు. 2001-02లో రంజీ ట్రోఫిలో హైదరాబాదు తరఫున ప్రాతినిధ్యం వహించాడు. 2002-03 సీజన్‌లో రాయుడు ఆంధ్రప్రదేశ్ జట్టుపై ఒకే మ్యాచ్‌లో డబుల్ సెంచరీ, సెంచరీ పూర్తిచేశాడు. 2005-06 సీజన్‌లో ఒకసారి ఆంధ్రప్రదేశ్ జట్టు తరఫున కూడా ఆడినాడు.

రాయుడు 2002లో అండర్-19 భారత క్రికెట్ జట్టు తరఫున ఇంగ్లాండు పర్యటించి అక్కడ మూడవ వన్డేలో 177 పరుగులు సాధించి 305 పరుగుల పక్ష్యఛేధనలో భారత జట్టు విజయానికి దోహదపడ్డాడు. అంతకు క్రితం మ్యాచ్‌లో 80 పరుగులు సాధించి అందులోనూ భారత జట్టు లక్ష్యసాధనకు తోడ్పడ్డాడు. 2003-04 లో జరిగిన అండర్-19 ప్రపంచ కప్ పోటీలో రాయుడు భారత జట్టుకు నేతృత్వం వహించాడు. 2015 ఫిబ్రవరి 14 నుండి ప్రారంభమయ్యే ప్రపంచ కప్ క్రికెట్ పోటీలకు ఎంపికైన భారతజట్టులో స్థానం సంపాదించుకున్నాడు.ఆయన ఇండియన్ ప్రీమియర్ లీగ్ లో 2010 నుండి చెన్నై సూపర్‌ కింగ్స్‌ తరపున ఆడాడు.  

రాయుడు ఐపీఎల్‌లో 204 మ్యాచ్‌లు ఆడి  4348 పరుగులు చేశాడు. 23సార్లు 50 పైన స్కోర్లు సాధించాడు. ముంబయి తరఫున మూడుసార్లు (2013, 15, 17), చెన్నై తరఫున మూడుసార్లు (2018, 2021, 2023) ఐపీఎల్‌ టైటిల్‌ గెలిచిన జట్టులో సభ్యుడిగా ఉన్నాడు. 

అంబటి రాయుడు 2019లో అంతర్జాతీయ క్రికెట్‌కు రిటైర్మెంట్‌ చెప్పి, 2023లో ఐపీఎల్ కు గుడ్ బై చెప్పాడు.

## జననం
అంబటి రాయుడు 1985, సెప్టెంబర్ 23న ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లోని గుంటూరులో సాంబశివరావు, విజయలక్ష్మి దంపతులకు జన్మించాడు.అయన తన విద్యాభాసాన్ని హైదరాబాద్ సైనిక్ పూరి లోని శ్రీ రామకృష్ణ విద్యాలయంలో పూర్తి చేశాడు. రాయుడు తన స్నేహితురాలు చెన్నుపల్లి విద్యను 2009 ఫిబ్రవరి 14 న వివాహం ఆడాడు.
## రాజకీయ జీవితం
అంబటి రాయుడు 2023 డిసెంబర్ 28న తాడేపల్లి క్యాంప్ కార్యాలయంలో ముఖ్యమంత్రి వై.ఎస్. జగన్ మోహన్ రెడ్డి సమక్షంలో వైఎస్ఆర్ కాంగ్రెస్ పార్టీలో చేరాడు.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* క్రికెట్ ఆర్చీవ్స్ అంబటి రాయుడు ప్రొఫైల్
* అంబటి రాయుడు కెరీర్ గూర్చి వ్యాసం

వర్గం:1985 జననాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా క్రీడాకారులు
వర్గం:ఇండియన్ ప్రీమియర్ లీగ్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
చిరంజీవులు

**చిరంజీవులు** అనగా మరణం లేనివారు.

భారత పురాణాలలో కొందరిని చిరంజీవులుగా పేర్కొంటారు.

* పురాణాలలో సప్త చిరంజీవులుగా చెప్పబడినవారు
** అశ్వత్థామ
** బలి
** హనుమంతుడు
** విభీషణుడు
** కృపుడు
** పరశురాముడు
** వ్యాసుడు
జాంబవంతు
ఇంకా

*మార్కండేయుడు
* ధ్రువుడు
* నారదుడు
* తుంబురుడు

; సినిమాలు

* చిరంజీవి (సినిమా) 1985లో విడుదలయిన ఒక సినిమా.
* చిరంజీవులు (సినిమా), 1956లో విడుదలయిన ఒక సినిమా

‌‌
మృకండు మహర్షి

**మృకండు మహర్షి** మృగశృంగ మహర్షి కుమారుడు. ఈతని కుమారుడే మార్కండేయుడు. భారతీయ చేనేత కులానికి చెందినవాడు. పురాణం ప్రకారం, అతను పద్మం దళముల నుండి నుండి బట్టలు నేసిన మొట్టమొదటివాడు, అతని గొప్ప నైపుణ్యం ఫలితంగా దేవతలచే అనేక వరాలు పొందాడు.

## జీవిత విశేషాలు
మృగశృంగ మహర్షి తపశ్శక్తిచే చనిపోయిన సువృత్తను మరల బ్రతికించాడు. సువృత్త తండ్రి నుచథ్యుడు తన కూతురిని, ఆమె ముగ్గురు చెలికత్తెలైన కమల, విమల, సురసలను ఆతని కిచ్చి వివాహము చేశాడు. వారు నలుగురు మహర్షులను సేవలతో సంతోషపెట్టారు. అతడును వారిపట్ల సమాన ప్రేమను చూపెడుతూ ఆనందపరిచాడు. వారు నలుగురు ఒక్కసారిగా గర్భములు ధరించి నలుగురు పుత్రులను కన్నారు. అందులో సువృత్త కుమారుడే మృకండుడు. కమల కుమారునికి ఉత్తముడు, విమలకు సుమతి, సురసకు సువ్రతుడు అని పేర్లు పెట్టారు. మృకండుడికి మార్కండేయుడు అనే ఒక కుమారుడు ఉన్నాడు.

చేనేత స్థాపకుడిగా మృఖండుడు గౌరవించబడ్డాడు. దేవతల వల్ల అతనికి రెండు వరాలు లభించాయి. మృకండు మహర్షి సార్థక నామధేయుడు. ఆయన తపస్సులో లీనమై నిశ్చలుడై ఉన్న సమయంలో ఆయన శిల వలె ఉండడం వల్ల మృగములు వచ్చి తమ కండుయాన్ని (దురద పోవడానికి జంతువులు రాళ్లకు శరీరాన్ని రాపిడిచేయడం) తీర్చుకొనేవి. మృగముల కండుయాన్ని తీర్చినవాడు కాబట్టి ఆయనను మృకండు మహర్షి అని పిలిచేవారు. మరుద్వతి అనే మహాసాద్వి ఆయన భార్య. వారి ఉన్న ఏకైక లోటు సంతానం లేకపోవడం. పుత్రులు లేకపొతే పై లోకాలలో ఉన్నత గతులు ఉండవు అని భావించి వారణాశికి తపస్సు చేయడానికి సతీసమేతంగా బయలు దేరుతాడు. వారణాశిలో వారు రెండు లింగాలు ప్రతిష్ఠించి, శివుడు గురించి ఘోర తపస్సు చేస్తారు. మహాదేవుడు తపస్సుకి మెచ్చి ప్రత్యక్షమై మృకండ మహర్షిని మరోమారు పరీక్ష చేయడానికి, సద్గుణుడై 16 ఏళ్ళు బ్రతికే పుత్రుడు కావాలా లేక దుర్గుణుడైన చిరంజీవి కావాలా అని ప్రశ్నించగా మృకండు మహర్షి సద్గుణుదైన 16 ఏళ్ళు బ్రతికే పుత్రుడు చాలంటాడు. మహదేవుడు సంతసించి పుత్రుడ్ని ఇచ్చాను అని పల్కి అదృశ్యమౌతాడు.

## మూలాలు

*మహర్షుల చరిత్రలు (ఏడవ సంపుటము), విద్వాన్ బులుసు వేంకటేశ్వర్లు, తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానములు, తిరుపతి, 1989. 

వర్గం:పురాణ పాత్రలు
వర్గం:హిందూ ఋషులు
నానా జోషి

1926, అక్టోబర్ 27న గుజరాత్ లోని బరోడాలో జన్మించిన **నానా జోషి** (Padmanabh Govind "Nana" Joshi) భారత మాజీ క్రికెట్ క్రీడాకారుడు. ఇతడు ప్రధానంగా వికెట్ కీపర్ బాధ్యతలను నిర్వహించాడు. 1951-52లో తన తొలి టెస్టును ఢిల్లీలో ఇంగ్లాండుపై ఆడి తొలి ఇన్నింగ్సులోనే 2 క్యాచ్‌లు, 2 స్టంపింగులతో నలుగురిని పెవిలియన్ పంపించాడు. 1952-53లో వెస్ట్‌ఇండీస్ పై 4 టెస్టులు, ఇంగ్లాండుపై 3 టెస్టులు ఆడినాడు. 1957-58లో ఒకే ఇన్నింగ్సులో ప్రత్యర్థికి చెందిన మొత్తం 10 వికెట్లను పడగొట్టడంలో తన సహకారాన్ని అందించాడు.. 1960 డిసెంబర్లో పాకిస్తాన్ పై చివరి టెస్ట్ ఆడినాడు. 1987, జనవరి 8న నానా జోషి మరణించాడు.
## టెస్ట్ క్రికెట్ గణాంకాలు
జోషి 12 టెస్ట్ మ్యాచ్‌లు ఆడి 18 క్యాచ్‌లు, 9 స్టంపింగులతో 27 బ్యాట్స్‌మెన్లను ఔట్ చేశాడు. బ్యాటింగ్‌లో 207 పరుగులు సాధించాడు. అతడి అత్యధిక స్కోరు 52 నాటౌట్.
## ఫస్ట్ క్లాస్ క్రికెట్గణాంకాలు
నానా జోషి 120 ఫస్ట్ క్లాస్ పోటీలు ఆడి 120 క్యాచ్‌లు, 61 స్టంపింగులు సాధించాడు. 16.93 సగటుతో 1710 పరుగులు సాధించాడు. అత్యధిక స్కోరు 100 నాటౌట్.

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు

* Cricinfo Profile 
* Cricketarchive Profile

వర్గం:1926 జననాలు
వర్గం:భారతీయ క్రీడాకారులు
వర్గం:భారతీయ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:భారతీయ టెస్ట్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:1987 మరణాలు
మార్కండేయ పురాణం

**మార్కండేయ పురాణం**, హిందువుల అష్టాదశ పురాణాలలో ఒకటి జైమిని ముని, మార్కండేయుడు మధ్య జరిగిన సంవాదముగా వ్రాయబడింది.

## విషయాలు
మార్కండేయ పురాణములో శైవులు, వైష్ణవులు, మరే ఇతర శాఖల మధ్య వైషమ్యాలు కలుగజేసే విషయాలేమీలేవు. ఈ గ్రంథము శివునికి, విష్ణువుకూ, వారి అవతారాలన్నింటికీ తటస్థంగా ఉంది. 
ఈ గ్రంథము మార్కండేయున్ని జైమినీ నాలుగు ప్రశ్నలు అడగటంతో ప్రారంభమౌతుంది. దీని మొత్తం పాఠ్యము 134లు అధ్యాయాలు విభజించబడి ఉంది. 50-97 అధ్యాయాలలో పద్నాలుగు మన్యంతరాల గురించిన వివరాలు ఉన్నాయి. అందులోని పదమూడు అధ్యాయాలను (78-90) కలసికట్టుగా దేవీ మహాత్మ్యము (ఆది దేవత యొక్క స్తుతి) అంటారు. 108 నుండి 133 వరకు అధ్యాయాలలో పౌరణిక వంశాల గురించిన వివరాలు ఉన్నాయి.

## మూలాలు

**Dictionary of Hindu Lore and Legend* (ISBN 0-500-51088-1) by Anna Dallapiccola
*Mani, Vettam. *Puranic Encyclopedia*. 1st English ed. New Delhi: Motilal Banarsidass, 1975.

## బయటి లింకులు
*Synopsis of Markandeya Purana 

వర్గం:అష్టాదశ పురాణములు
వర్గం:పురాణాలు
మాంసాహారులు

**మాంసాహారులు** (లాటిన్ Carnivora) జంతువులలో ఇతర జంతువుల మాంసాన్ని భుజించేవి. వీనిలో పిల్లులు, కుక్కలు, హైనా, పాండ, ముంగిస, పులి, సింహం మొదలైనవి ఈ వర్గంలోకి వస్తాయి.

## వర్గీకరణ
[thumb|left|300px|[Least Weasel, అతి చిన్న మాంసాహారి.]]
[thumb|[Brown Bear, the largest land carnivoran next to the Polar Bear]]
[thumb|[Cat and Dog, domesticated carnivorans]]

* **ORDER CARNIVORA**
** Suborder Feliformia ("cat-like")
*** Family †Stenoplesictidae 
*** Family †Percrocutidae
*** Family †Nimravidae: false sabre-tooth cats (5–36 Ma)
*** Family Nandiniidae: African Palm Civet; 1 species in 1 genus
*** Superfamily Feloidea
**** Family Prinonodontidae: Asiatic linsangs; 2 species in 1 genus
**** Family †Barbourofelidae (6–18 Ma)
**** కుటుంబం ఫెలిడే: పిల్లులు; 40 జాతులు; 14 ప్రజాతులు
*** Infraorder Viverroidea
**** కుటుంబం వివర్రిడే: పునుగు పిల్లులు; 35 జాతులు; 15 ప్రజాతులు
**** Superfamily Herpestoidea
***** కుటుంబం హైనిడే: హైనాలు and Aardwolf; 4 జాతులు; 4 ప్రజాతులు
***** Family Eupleridae : Malagasy carnivores; 8 species in 7 genera
***** కుటుంబం హెర్పెస్టిడే: ముంగిసలు; 33 జాతులు; 14 ప్రజాతులు
[thumb|[Southern Elephant Seal, అతిపెద్ద మాంసాహారి.]]

** Suborder Caniformia ("dog-like")
*** Family †Amphicyonidae: bear-dogs (9–37 Ma)
*** కుటుంబం కేనిడే: కుక్కలు; 37 జాతులు; 10 ప్రజాతులు
*** Infraorder Arctoidea
**** Superfamily Ursoidea
***** Family †Hemicyonidae: (2-22 Ma)
***** కుటుంబం అర్సిడే: ఎలుగుబంట్లు; 8 జాతులు; 5 ప్రజాతులు
**** Superfamily Musteloidea
***** Family Ailuridae: Red Panda; 1 species in 1 genus.
***** Family Mephitidae: skunks and stink badgers; 10 species in 4 genera
***** Family Mustelidae: weasels, martens, badgers, wolverines, minks, and otters; 55 species in 24 genera

***** Family Procyonidae: raccoons and allies; 19 species in 6 genera
**** Superfamily Pinnipedia
***** Family †Enaliarctidae: (23–20 Ma?)
***** Family Odobenidae: Walrus; 1 species in 1 genus
***** Family Otariidae: sea lions, eared seals, fur seals; 14 species in 7 genera
***** Family Phocidae: true seals; 19 species in 9 genera

వర్గం:జంతువులు
ఘటోత్కచుడు

ఘటోత్కచుని పేరుతో కల సినిమా కొరకు చూడండి. ఘటోత్కచుడు (సినిమా)
thumb|right|150px|తోలుబొమ్మలాటలో చూపబడిన ఘటోత్కచుడు
**ఘటోత్కచుడు** పాండవులలో ఒకడైన భీమసేనుని పుత్రుడు. పాండవుల వనవాస కాలమందు రాక్షస కన్య అయిన హిడింబి భీముని చూసి మోహించి తనను పెళ్ళాడమని ప్రార్థించగా కుంతీ ధర్మరాజాదులు వారి వివాహము జరిపిరి. ఆవిధంగా హిడింబి, భీమసేనులకు జన్మించిన సంతానం ఘటోత్కచుడు. ఇతడు ఇంద్రజాల విద్యలలో ఆరితేరినవాడు. మహాభారత యుద్దమందు తన విద్యలతో కౌరవ సైన్యాన్ని కకావికలు చేసిన దైర్యశాలి. ఇతని భార్య అహిలావతి

## సినిమాలో ఘటోత్కచుడు
* నవరసనటనా సార్వభౌమునిగా గుర్తింపు పొందిన సత్యనారాయణ నటించిన సినిమా ఘటోత్కచుడు (సినిమా) మంచి విజయాన్ని పొందినది. ఇందులో ఘతోత్కచుడు ఒక పాపను రక్షించేందుకు భూలోకానికి రావడం జరుగుతుంది.
* మరొక నటుడు ఎస్వీ.రంగారావు నటించిన సినిమా మాయాబజార్. ఇది కూడా అద్భుత విజయాన్ని సాధించి భారతీయ సినిమాలలో గొప్ప సినిమాగా పేరు పొందినది.

## బయటి లింకులు
*http://www.sacred-texts.com/hin/m07/m07171.htm
తెలుగు సినీ చరిత్రలో తన కంటూ ఒక ప్రత్యేక ముద్ర వేసుకున్న 'మాయాబజార్' చిత్రం 2010 జనవరి 30న  రంగులతో విడుదల అయ్యి  తెలుగు ప్రజలందరినీ అలరించింది.

## మూలాలు

వర్గం:మహాభారతంలోని పాత్రలు
వర్గం:మహాభారతం
వర్గం:పురాణ పాత్రలు
అపాల

**అపాల** అత్రి మహర్షి పుత్రిక. ఋగ్వేదం 8.91 శ్లోకంలో అపాల గురించి ప్రస్తావన ఉంది. 

అత్రి మహా ముని కుమార్తె బ్రహ్మవాదిని అనే కన్యకు బొల్లి వ్యాధి ఉండటం వలన వరుడు దొరకలేదు. ఆమెను ఏలుకునే *పాలకుడు* (భర్త) లభించలేదు కాబట్టి ఆమెకి *అపాల* అనిపేరొచ్చింది. వరుడు లభించేలా చేయమని ఆమె నిత్యం ఇంద్రుని పూజించేది. ఓసారి నదిలో కొట్టుకుపోతూ కూడా, చేతికందిన సోమలతని నమిలి, ఆ రసంతో ఇంద్రుని పూజించింది. ఇంద్రుడు అ రసాన్ని స్వీకరించి రతము, ఇరుసు, కాడి ఈ మూడింటి రంధ్రాల గుండా ఉదకాన్ని పోసి అమెను పవిత్రురాల్ని చేశాడు. ఆమె ఆరోగ్యవంతురాలైంది. అప్పటి నుంచీ ప్రతి వధువునూ వివాహ సమయంలో ఉదకంతో పవిత్రం చేయడం ఆచారమైంది.

దాశరథి రంగాచార్య రచించిన ఋగ్వేద సంహిత లో ఎనభయ్యవ సూక్తంలో పైన వివరించిన అపాల కథ ప్రస్తావన ఉంది. 

## మూలాలు

*అపాల: శ్రీమతి టి.సావిత్రి, తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానములు, తిరుపతి, 1999.

వర్గం:పురాణ పాత్రలు
భైషజ్యగురు బుద్ధుడు

**భైషజ్యగురు** (*Bhaisajyaguru*), మహాయాన బౌద్ధులు పూజించే అనేక బుద్ధుల స్వరూపాలలో ఒకడు. ఇతన్ని పూర్తి పేరు **భైషజ్యగురు వైడూర్య ప్రభుడు**. ఈ బుద్ధుడు వ్యాధులను నివృత్తి చేస్తాడు అని మహాయాన బౌద్ధుల నమ్మకము. అందుకీ ఇతనికి *ఔషధ బుద్ధుడు* అని మరోక పేరు ఉంది. జపాన్లో ఈ బుద్ధుని *యకూషి* అని అంటారు.

right|thumb|200px|భైషజ్యగురు బుద్ధుడు

ఈ బుద్ధుని లోకము **వైడూర్య నిర్భాసము**.

## మంత్రములు

బైషజ్యగురు బుద్ధుని మంత్రాన్ని నమ్మకముతో ఉచ్చారణము చేస్తే అన్ని వ్యాధులను తీరుస్తుందని బౌద్ధుల నమ్మకము. 
ఈ బుద్ధుని మంత్రమును **ఔషధ బుద్ధుడు ధారణీ** అని అంటారు. ఆ మంత్రము:

:**ఓం నమో భగవతే భైషజ్యగురు వైడూర్య ప్రభరాజాయ తధాగతాయ అర్హతే సమ్యక్సం బుద్ధాయ** 
:**తద్యథా: ఓం**
:**భైషజ్యే బైషజ్యె భైషజ్య సముద్గతీ స్వాహా**

ఈ మంత్రము అంతిమ భాగాన్ని కొన్ని మార్పులుతో **ఔషధ బుద్ధుని హృదయ మంత్రము** అని అంటారు

:**తద్యథా: ఓం**
:**భైషజ్యే భైషజ్యే మహాభైషజ్యే భైషజజ్యే రాజసముద్గతే స్వాహా**

షింగోన్ బైద్ధములో కింది మంత్రాన్ని ప్రయోగిస్తారు
:**ఓం హురు హురు చండాళి మాతంగి స్వాహా**

## బయటి లింకులు
*భైషజ్యగురు గురించిన వీడియూ
*ఔషధ బుద్ధుని పూజా వివరాలు
*భైషజ్యగురు మంత్రము సిద్ధం లిపి మరియుతిబెత్ లిపిలో

వర్గం:బుద్ధులు
అర్దెషీర్ ఇరానీ

**అర్దెషీర్ ఇరానీ** (డిసెంబరు 5, 1886 - అక్టోబరు 14, 1969) భారతీయ సినిమా మొదటి మూకీ, టాకీ దశకు చెందిన రచయిత, చిత్రదర్శకుడు, నటుడు, డిస్ట్రిబ్యూటర్, షోమాన్, ఛాయాగ్రహకుడు. ఇతడు హిందీ ఇంగ్లీషు, జర్మన్, ఇండోనేషియన్, పర్షియన్, ఉర్దూ, తమిళ చిత్రాలను నిర్మించాడు. భారతీయ అతను  భారతీయ సినిమాలలో గొప్ప వ్యక్తిగా పరిగణించబడ్డాడు. అతను భారతదేశపు మొదటి సౌండ్ ఫిల్మ్ ఆలం ఆరాకి దర్శకుడు. అతను భారతదేశపు మొదటి కలర్ ఫిల్మ్ కిసాన్ కన్య నిర్మాత. అతను సినిమా థియేటర్లు, గ్రామోఫోన్ ఏజెన్సీ,  కార్ ఏజెన్సీని కలిగి ఉన్న విజయవంతమైన వ్యవస్థాపకుడు. భారతీయ సినిమా రంగంలో మొదటి టాకీ చిత్రమైన ఆలం ఆరాను ఇతనే నిర్మించాడు.

## జీవితం , రంగం

అర్దెషీర్ ఇరానీ పర్షియన్-జొరాష్ట్రియన్ కుటుంబాని చెందినవాడు. ఇతని పేరు **ఖాన్ బహాదుర్ అర్దెషీర్ ఇరానీ**, పూణెలో జన్మించాడు. 1905లో, ఇరానీ యూనివర్సల్ స్టూడియోస్ యొక్క భారతీయ ప్రతినిధి అయ్యాడు.  అతను నలభై సంవత్సరాలకు పైగా అబ్దుల్లా ఈసూఫల్లీతో కలిసి బొంబాయిలో అలెగ్జాండర్ సినిమాని నడిపాడు. అలెగ్జాండర్ సినిమాలో అర్దేషిర్ ఇరానీ చిత్ర నిర్మాణ కళ యొక్క నియమాలను నేర్చుకోవడంతో పాటు  మాధ్యమం పట్ల ఆకర్షితుడయ్యాడు. 1917లో, ఇరానీ చలనచిత్ర నిర్మాణ రంగంలోకి ప్రవేశించి, 1920లో విడుదలైన తన మొదటి నిశ్శబ్ద చలనచిత్రం నల దమయంతిని నిర్మించారు.

1922లో, ఇరానీ దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే యొక్క హిందుస్థాన్ ఫిల్మ్స్  మాజీ మేనేజర్ భోగిలాల్ దవేతో  కలసి  స్టార్ ఫిల్మ్స్‌ని స్థాపించారు. వారి మొదటి నిశ్శబ్ద చలన చిత్రం, వీర్ అభిమన్యు 1922లో విడుదలైంది. ఇందులో ఫాతిమా బేగం మహిళా ప్రధాన పాత్రలో నటించింది. న్యూయార్క్ స్కూల్ ఆఫ్ ఫోటోగ్రఫీలో గ్రాడ్యుయేట్ అయిన డేవ్, ఇరానీ దర్శకత్వం వహించి, నిర్మించినప్పుడు చిత్రాలను చిత్రీకరించారు. ఇరానీ, డేవ్ భాగస్వామ్యాన్ని రద్దు చేయడానికి ముందు స్టార్ ఫిల్మ్స్ పదిహేడు చిత్రాలను నిర్మించింది.

## మూలాలు

## ఇవీ చూడండి
*హెచ్.యం.రెడ్డి

వర్గం:మహారాష్ట్ర వ్యక్తులు
వర్గం:పార్శీ వ్యక్తులు
వర్గం:1886 జననాలు
వర్గం:1969 మరణాలు
వర్గం:మహారాష్ట్ర రచయితలు
వర్గం:భారతీయ సినిమా నటులు
వర్గం:భారతీయ సినిమా నిర్మాతలు
వర్గం:భారతీయ సినిమా దర్శకులు
అశోక్ మన్కడ్

1946, అక్టోబర్ 12న జన్మించిన **అశోక్ మన్కడ్** (Ashok Vinoo Mankad) భారత మాజీ క్రికెట్ క్రీడాకారుడు. భారత క్రికెట్ జట్టు తరఫున ఇతడు 22 టెస్టులకు ప్రాతినిధ్యం వహించాడు. అశోక్ మన్కడ్ తండ్రి వినూ మన్కడ్ కూడా భారత్ తరఫున 44 టెస్టులలో ప్రాతినిధ్యం వహించిన ప్రముఖ క్రికెట్ క్రీడాకారుడు. సోదరులు రాహుల్ మన్కడ్, అతుల్ మన్కడ్‌లు కూడా ఫస్ట్ క్లాస్ క్రికెట్ ఆడినారు. భార్య నిరుపమ మన్కడ్ మాజీ ఏషియన్ టెన్నిస్ చాంపియన్. వీరి కుమారుడు హర్ష్ మన్కడ్ డేవిస్ కప్ టీంలో సభ్యుడు. అశోక్ మన్కడ్ ముంబాయి రంజీ ట్రోఫిలో క్రికెట్ వ్యాఖ్యాతగా కూడా పనిచేశాడు.

విద్యార్థి దశలో ఉన్నప్పుడే అశోక్ మన్కడ్ హరీశ్ షీల్డ్ పోటీలలో 348, 325 and 258 వ్యక్తిగత స్కోర్లను సాధించాడు. అండర్-19 టోర్నమెంటులో ముంబాయి, పశ్చిమ జోన్ జట్లకు ప్రాతినిధ్యం వహించాడు. కళాశాల మొదటి సంవత్సరమే ముంబాయి విశ్వవిద్యాలయానికి ప్రాతినిధ్యం వహించి రోహింటన్ బారియా ట్రోఫీలో పాల్గొన్నాడు. నాగ్పూర్ విశ్వవిద్యాలయంపై 62, కర్ణాటక విశ్వవిద్యాలయంపై 131, ఫైనల్లో మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయంపై 152 పరుగులు సాధించాడు. 17 సంవత్సరాల వయస్సులోపే ఫస్ట్ క్లాస్ క్రికెట్ ఆడినాడు.
## టెస్ట్ క్రికెట్
దేశవాళి పోటీలలో మంచి గణాంకాలు కలిగి ఉన్నందున 1969-70లో న్యూజీలాండ్ పై టెస్ట్ క్రికెట్‌కై ఎంపికైనాడు. విజయ్ మర్చంట్ నేతృత్వంలోని సెలెక్షన్ కమిటీ యువ ఆటగాళ్ళకు ప్రాతినిధ్యం ఇవ్వడంతో అదే మ్యాచ్‌లో చేతన్ చౌహాన్, అజిత్ పాయ్లు కూడా రంగప్రవేశం చేశారు. తొలి రెండు టెస్టులలో కలిపి నాలుగు ఇన్నింగ్సులు ఆడిననూ 30 పరుగులు దాటనందుకు మూడో టెస్టులో స్థానం లభించలేదు. నెల తరువాత ఆస్ట్రేలియా పై ఆడటానికి మళ్ళీ జట్టులో స్థానం పొందినాడు. ఈ సారి తొలి 5 ఇన్నింగ్సులలో 74, 8, 64, 68, 97 స్కోర్లు సాధించి తన ప్రతిభను నిరూపించాడు. తొలి టెస్టులో మూడో నెంబర్ బ్యాట్స్‌మెన్‌గా బరిలో దిగి నవాబ్ పటౌడితో కలిసి నాలుగవ వికెట్టుకు 146 పరుగుల భాగస్వామ్యం సాధించాడు. దిలీప్ సర్దేశాయ్ తొలిగించబడిన తరువాత మిగితా మూడు టెస్టులలో ఓపెనర్‌గా విధులు నిర్వహించాడు. ఆ తరువాత మరో 15 టెస్టులు ఆడిననూ రెండు అర్థసెంచరీలు మినహా చెప్పుకోదగ్గ స్కోరు సాధించలేకపోయాడు. 1970-71లో వెస్ట్‌ఇండీస్ పై సునీల్ గవాస్కర్తో కలిసి ఓపెనర్‌గా ఆడినాడు. అదే సంవత్సరం ఇంగ్లాండు పర్యటనలో విఫలమై జట్టునుంచి తొలిగించబడ్డాడు.
## రంజీ ట్రోఫి
టెస్ట్ క్రికెట్‌లో స్థానం కోల్పోయాక దేశవాళీ క్రికెట్‌లో మిడిల్ ఆర్డర్ బ్యాత్స్‌మెన్‌గా బ్యాతింగ్ చేపట్టాడు. 1976-77 రంజీ సీజన్‌లో అశోక్ మన్కడ్ 206 పరుగుల సగటుతో 827 పరుగులు సాధించాడు. మహారాష్ట్ర జట్టుపై 203 నాటౌట్, హర్యానా జట్టుపై 208 నాటౌట్ భారీ పరుగులు సాధించి రంజీ టర్నమెంటులో అత్యధిక పరుగులు సాధించిన బ్యాట్స్‌మెన్‌గా రికార్డు సృష్టించాడు. దీనితో అజిత్ వాడేకర్ పేరిట ఉన్న రికార్డు అశోక్ మన్కడ్‌చే అధికమించబడింది. ఈ గణాంకాలచే మళ్ళీ టెస్ట్ జట్టులో స్థానం పొంది 1977-78లో ఆస్ట్రేలియాలో ఒక పర్యటన జరిపాడు. ఆ పర్యటనలో 50.80 సగటుతో 508 పరుగులు సాధించాడు. కాని టెస్టులలో 3 మ్యాచ్‌లు ఆడి కేవలం 119 పరుగులు మాత్రమే చేశాడు. అంతేకాకుండా చేతన్ చౌహాన్ ఓపెనింగ్ బ్యాటింగ్ చక్కగా చేయడంతో మళ్ళీ టెస్టులలో ఆడలేకపోయాడు.

అశోక్ మన్కడ్ రంజీట్రోఫీలో 76 సగటుతో 6619 పరుగులు సాధించాడు. 22 సెంచరీలు చేసి విజయ్ హజారే రికార్డును సమం చేశాడు. బొంబాయి రంజీ జట్టుకు 1974*75, 1975-76 లలో 2 సార్లు నాయకత్వంతో ట్రోఫి సాధించిపెట్టాడు.

వర్గం:1946 జననాలు
వర్గం:భారతీయ క్రీడాకారులు
వర్గం:భారతీయ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:భారతీయ టెస్ట్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:భారతీయ వన్డే క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:మహారాష్ట్ర క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
మలయాళ మనోరమ

**మలయాళ మనోరమ** (మలయాళం: മലയാള മനോരമ) కేరళ లోని ఒక ప్రముఖ, పేరొందిన మలయాళ దినపత్రిక. ఇది భారతదేశంలోనే అత్యధిక ప్రచురణ గల దిన పత్రిక. దీని యాజమాన్యం వార్తాపత్రికనే గాక "ఇయర్ బుక్" నూ ప్రచురిస్తూంది. దీనిని 1888 లో "కండథీల్ వర్గీస్ మాపిల్లై" స్థాపించారు. ఈ పత్రిక మార్చి 14 1890 న మొదటిసారిగా ప్రజలముందుకొచ్చింది. దీనిని చదివేవారి సంఖ్య ఇటీవల 88 లక్షలు, దీని సర్క్యులేషన్ 15 లక్షల కాపీలకు చేరుకుంది. 

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

*History of Malayala Manorama
*Malayala Manorama Online English Edition
*Malayala Manorama Online Malayalam Edition
*The Manorama epaper in .pdf format - Registration is required. But currently no charge, initially Rs. 150 for three months was required.

వర్గం:భారతీయ వార్తాపత్రికలు
వర్గం:మలయాళం పత్రికలు
వర్గం:1890 స్థాపితాలు
పృథ్వీరాజ్ కపూర్

**పృథ్వీరాజ్ కపూర్** ( 3 నవంబర్ 1906 - 29 మే 1972) భారతీయ థియేటర్ ఆద్యుడు, హిందీ సినీ పరిశ్రమలో పేరొందిన కళాకారుడు. *కపూర్ వంశ పితామహుడు*, ఇతని ఐదు తరాలు హిందీ సినిమా రంగం (బాలీవుడ్) లో నటించాయి.

పృథ్వీరాజ్ 1906, నవంబరు 3న పాకిస్తాన్ లోని లయాల్‌పూర్ వద్ద (ఇప్పుడు ఫైసలాబాద్ గా పేరుపొందింది) ఉన్న సముంద్రీలో మధ్య తరగతి, హిందూ ఖత్రి కుటుంబంలో జన్మించాడు. పృథ్వీరాజ్ పంజాబీతో పాటు హిందీ, హింద్కో భాషలు మాట్లాడేవాడు.

## పృథ్వీరాజ్ కపూర్ ప్రసిద్ధ చిత్రాలు
* ఆలం ఆరా (1931) (భారత మొదటి టాకీ సినిమా)
* *విద్యాపతి* (1937)
* *సికందర్* (1941)
* *ఆవారా* (1951)
* *ఆనంద్ మఠ్* (1952)
* *పర్దేశీ* (1957)
* మొఘల్ ఎ ఆజం (1960) (అక్బర్ చక్రవర్తి పాత్ర)
* *జిందగీ* (1964)
* *ఢాకూ మంగళ్‌సింగ్* (1966)
* *హీర్ రాంఝా* (1970)
* *కల్ ఆజ్ ఔర్ కల్* (1971)
* *సాక్షాత్కార* - (కన్నడ) (1971)
## అవార్డులు

* 1949– రాష్ట్రపతి మెడల్
* 1954– సంగీత నాటక అకాడమీ ఫెలోషిప్. (సంగీత నాటక అకాడమీ ద్వారా) 
* 1956– సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు (సంగీత నాటక అకాడమీ ద్వారాం 
* 1969– భారత ప్రభుత్వం నుండి పద్మభూషణ్ 
* 1972– దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు

## మూలాలు

## ఇవీ చూడండి
* శశి కపూర్
* నరేంద్ర నాథ్

## ఇతర లింకులు
* 
* Prithviraj, My father  by Shamsherraj (Shammi) Kapoor
* Detailed biography of Prithviraj Kapoor 
* Peshawarites still remember the Kapoor family
* Prithviraj Kapoor @ SPICE
* http://www.youtube.com/watch?v=9aTBu0WZnsQ

వర్గం:దాదాసాహెబ్‌ ఫాల్కే అవార్డు గ్రహీతలు
వర్గం:1901 జననాలు
వర్గం:1972 మరణాలు
వర్గం:భారతీయ సినిమా నటులు
వర్గం:సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు
వర్గం:పద్మభూషణ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:రాజ్యసభ సభ్యులు
మక్కా మసీదు (హైదరాబాదు)

right|300px|thumb|మక్కా మసీదు
**మక్కా మస్జిద్** (హైదరాబాదు, భారతదేశం) భారతదేశంలోని ప్రాచీన, పెద్దవైన మస్జిద్ లలో ఒకటి. 1617 లో మహమ్మద్ కులీ కుతుబ్ షా, మీర్ ఫజులుల్లా బేగ్, రంగయ్య చౌదరి ల ఆధ్వర్యంలో ఈ మస్జిద్ ను కట్టించాడు. అబ్దుల్లా కులీ కుతుబ్ షా, తానా షా కాలంలోనూ దీని నిర్మాణం కొనసాగింది, 1694 లో మొఘల్ చక్రవర్తియైన ఔరంగజేబు పూర్తికావించాడు. దీనినిర్మాణంకొరకు 8000 మంది పనివారు పనిచేశారు, 77 సంవత్సరాలు పట్టింది.

చార్మినారుకు నైరృతిదిశలో 100గజాల దూరంలోవున్న ఈ మస్జిద్ నిర్మాణంకొరకు మక్కా నుండి ఇటుకలు తెప్పించారని నమ్ముతారు. వీటిని మధ్య ఆర్చీలో ఉపయోగించారనీ, అందుకే దీని పేరు మక్కా మస్జిద్ గా స్థిరపడిందని అంటారు. దీని హాలు 75 అడుగుల ఎత్తు 220 అడుగుల వెడల్పూ 180 అడుగుల పొడవూ కలిగి ఉంది. ఈ మస్జిద్ లో మహమ్మదు ప్రవక్త యొక్క "పవిత్ర కేశం" భద్రపరచబడియున్నది.
## చరిత్ర
1617 లో మహమ్మద్ కులీ కుతుబ్ షా, మీర్ ఫజులుల్లా బేగ్, రంగయ్య చౌదరి ల ఆధ్వర్యంలో ఈ మస్జిద్ ను కట్టించాడు. అబ్దుల్లా కులీ కుతుబ్ షా, తానా షా కాలంలోనూ దీని నిర్మాణం కొనసాగింది, 1694 లో మొఘల్ చక్రవర్తియైన ఔరంగజేబు పూర్తికావించాడు. దీనినిర్మాణంకొరకు 8000 మంది పనివారు పనిచేశారు, 77 సంవత్సరాలు పట్టింది. 1830లో తన కాశీయాత్రలో హైదరాబాద్‌ను తెలుగులో తొలి యాత్రాచరిత్రకారుడు ఏనుగుల వీరాస్వామయ్య పర్యటించారు. ఆయన కాశీయాత్రచరిత్రలో వ్రాస్తూ *షహరు నడుమ మక్కామజ్జిత్ అనే తురకల జపశాల యున్నది. దాని స్థూపీలు రెండు మొలాము చేయబడియున్నవి కనుక బహుదూరానికి తెలియుచున్నవి. మశీదుకు నెదురుగా లోగడి దివాన్ మీరాలం అనేవాడు కట్టించిన కారంజీలు లోతుగా నున్నవి.* అని వర్ణించారు.

## మస్జిద్ ప్రాంగణం

ఈ మస్జిద్ ప్రాంగణంలో సమాధుల సమూహము, మక్కా మస్జిద్ ఇస్లామీ గ్రంథాలయం ఉన్నాయి.

## మస్జిద్ వద్ద బాంబు పేలుడు
హైదరాబాదు లోని ప్రాచీన మక్కా మసీదు వద్ద 2007 మే 18 న బాంబు పేలుడు జరిగింది. ఈ పేలుడులో 11 మంది చనిపోయారు. పేలుడు తరువాత విధ్వంసానికి దిగిన గుంపును అదుపు చేసేందుకు గాను, పోలీసులు జరిపిన కాల్పుల్లో మరో ఐదుగురు మరణించారు.

## చిత్రమాలిక

దస్త్రం:Macca Masjid - Minar.jpg|మక్కా మస్జిద్ ముందు భాగాన గల మీనార్ల సుందర దృశ్యం.
దస్త్రం:Macca Masjid - main Minar.jpg|మక్కా మస్జిద్, కుడి మీనారు దృశ్యం
దస్త్రం:Macca Masjid - Arch.jpg|మక్కా మస్జిద్ కమానులలో ఒక కమాను.



## ఇవీ చూడండి
* హైదరాబాదు
* మస్జిద్
* కులీ కుతుబ్ షా
* భారతదేశంలో మస్జిద్‌లు
* తెలంగాణ లోని మస్జిద్‌ల జాబితా
* నిజాం
* మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్
* ముహియుద్దీన్ అందవర్ మసీదు

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

*Mecca Masjid in 7 Wonders of Hyderabad
*Police Guard City After Mosque Bombing

వర్గం:మస్జిద్‌లు
వర్గం:తెలంగాణ మస్జిద్‌లు