open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
మహాత్మ (సినిమా)

**మహాత్మ** 2009 లో కృష్ణవంశీ దర్శకత్వంలో వచ్చిన సినిమా. ఇందులో శ్రీకాంత్, భావన ప్రధాన పాత్రలు పోషించారు. నటుడిగా శ్రీకాంత్ కి ఇది వందో సినిమా.

## తారాగణం
* శ్రీకాంత్
* భావన
* పరుచూరి వెంకటేశ్వర రావు
* జయప్రకాశ్ రెడ్డి
* ఉత్తేజ్
* రాంజగన్
* బ్రహ్మానందం
* అంజి వల్గుమాన్
* అడుసుమిల్లి జనార్ధన వరప్రసాద్
* జయవాణి
* ఛత్రపతి శేఖర్

## పాటలు
* ఏం జరుగుతోంది ఏం జరుగుతోంది నా మనసుకు ఇవేళ - గానం: కార్తిక్, సంగీత
* కుర్ర కుర్ర కుర్ర - గానం: సుర్చిత్, విజయ్ ఆంటోనీ, విజయ్
* కొంతమంది ఇంటిపేరు కాదుర గాంధీ - గానం: ఎస్. పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం
* జజ్జనక - గానం ; విజయ్ ఆంతోనీ
* డైలమో డైలమో - గానం: బాలాజీ, సంగీత, మేఘ
* నీలపూరి గాజుల ఓ నీలవేణి నిలుచుంటే కృష్ణవేణి - గానం: కాసర శ్యామ్‌

## అవార్డులు
*గాంధీ వేషాన్ని వేసిన నటుడు రాంజగన్కు ఈ సినిమా ద్వారా నంది ఉత్తమ సహాయనటుడు అవార్డ్ వచ్చింది.
*ఈ సినిమాలోని కొంతమంది ఇంటిపేరు కాదుర గాంధీ పాటకు గాను బాలసుబ్రహ్మణ్యానికి ఉత్తమ గాయకునిగా నంది పురస్కారం లభించింది.

స్పెషల్ జ్యూరీ అవార్డు , శ్రీకాంత్ , నంది పురస్కారం
వర్గం:బ్రహ్మానందం నటించిన సినిమాలు
బంపర్ ఆఫర్ (సినిమా)

స్పెషల్ జ్యూరీ అవార్డు , రఘు కుంచె , నంది పురస్కారం

## కథ

## తారాగణం

* ఖయ్యూం
* ఆలీ
* సాయిరాం శంకర్
* బ్రహ్మానందం
* చంద్రమోహన్
* వేణుమాధవ్
* బిందు మాధవి
* ఎమ్.ఎస్.నారాయణ
* జయప్రకాష్ రెడ్డి
* కోవై సరళ
* సాయాజీ షిండే
* ధర్మవరపు సుబ్రహ్మణ్యం
* శ్రీవిష్ణు 
* పోసాని కృష్ణమురళి
* రణధీర్ గట్ల
* రవిప్రకాష్
* శుభలేఖ సుధాకర్
* సత్య 
* సప్తగిరి 
* ప్రవీణ్ 
* నారిపెద్ది శివన్నారాయణ
* రాజా రవీంద్ర
* విజయ నరేష్
* సత్యదేవ్ కంచరాన
## ఇతర వివరాలు
* **దర్శకుడు**: జె.రవీంద్ర
* **సంగీత దర్శకుడు**: 	రఘు కుంచే
* **నిర్మాణ సంస్థ**:	వైష్ణో అకాడమీ
* **నిర్మాత**: 
* **విడుదల**: 23 అక్టోబర్ 2009

## పాటలు

* రమణమ్మ , రఘు కుంచె
* బుజ్జి కొండ, రఘు కుంచె, సవితా రెడ్డి
* మైకం, నిలయని
*ఓలమ్మో , రఘు కుంచె
*నారింజ పండు , వినయ్ గోపాలకృష్ణన్ , రాహూల్ నంబియార్.

## మూలాలు

## భాహ్యా లంకెలు

వర్గం:బ్రహ్మానందం నటించిన సినిమాలు
వర్గం:చంద్రమోహన్ నటించిన సినిమాలు
కొంచెం ఇష్టం కొంచెం కష్టం (సినిమా)

ఉత్తమ మహిళా కమెడియన్, హేమ, నంది పురస్కారం

## హాస్య సన్నివేశాలు
ఇందులో గచ్చిబౌలి దివాకర్ గా బ్రహ్మానందం హాస్యం బాగుంటుంది. భార్యతో వస్తుండగా వీధిలో సిద్ధార్థ్ పిల్లలతో క్రికెట్ ఆడుతుంటాడు. పెళ్ళాం ముందు ఫోజు కొట్టాడానికి తనకి బాగా క్రికెట్ బ్యాటింగ్ చేస్తానని చెబుతాడు. రబ్బరు బంతితో కాకుండా నిజమైన కార్కు బంతిని తెప్పితాడు. నెమ్మదిగా బౌల్ చేయ్యబోతుంటే చాలా దూరం నుండి ఫాస్ట్ బౌలింగ్ చెయ్యమని కోప్పడతాడు. పిల్లదొకడు హెల్మట్, గ్లవ్స్ ఇవ్వడానికి ప్రయత్నిస్తే తిప్పికొడతాడు. రెండు బ్రేకులు తీసుకొని మొదటి బంతితోనే బల్బు బద్దలై కూలబడతాడు. ఈ సన్నివేశంలో బ్రహ్మీ హాస్యం చూసి నవ్వాల్సిందే.

## మూలాలు

వర్గం:నంది ఉత్తమ చిత్రాలు
వర్గం:అక్కినేని అవార్డు పొందిన చిత్రాలు
వర్గం:బ్రహ్మానందం నటించిన సినిమాలు
కంకుల కుంచె

thumb|308x308px|కంకుల కుంచె 

**కంకుల కుంచె**  పక్షుల ఆహారం కొరకు ముఖ్యంగా పిచ్చుకలకు కంకులను కుంచె లాగా పేర్చి వాటిని ఇంటి చూరులలోను, దేవాలయాల పై భాగంలోను కట్టేది.  ఈ విధంగా కంకులను కుంచె మాదిరి పేర్చి కట్టుట వలన వీటిని కంకుల కుంచె అంటారు. కంకుల కుంచెను కంకుల దండ అని కూడా అంటారు. పొలాలు వుండేవాళ్ళు ఇలా 4 లేక 5 కుంచెలు కట్టించి ఇంటిలో గానీ బయట కానీ కట్టేవాళ్ళు ఎక్కువగా పిచ్చుకలు ధాన్యం వొల్చుకుని తింటాయి. 

ఈ ఆధునిక కాలంలో వివిధరకాల విద్యుదయస్కాంత వికిరణాల కాలుష్యం కారణంగా జీవ వైవిధ్యం దెబ్బతింటోంది. ముఖ్యంగా సెల్ ఫోన్ వాడకం ఎక్కువ కావడం మూలంగా మైక్రో తరంగాల ప్రభావం వాతావరణాన్ని కలుషితం చేస్తుంది. దీని కారణంగా కిచ్‌కిచ్‌మంటూ కిలకిలరావాలతో సందడి చేసే పిచ్చుకలు మచ్చుకైనా కనిపించడం లేదు. చాలా పక్షులు సైతం అంతరించిపోయే ప్రమాదం ఏర్పడింది. దీనివల్ల పక్షులను సంరక్షించాలంటే వాటికి ఎదో రకంగా ఆహారం అందించే విధానం మన పూర్వీకులు కొనసాగించారు. అందులో కంకుల కుంచె ఒకటి. పక్షులకు ఎక్కడికక్కడ ఆహారం అందుబాటులో ఉండేలా వరి కంకులను కుంచెలుగా వేలాడదీసి ఆలయాలు, చెట్లు, బడులు, ఖాళీ ప్రదేశాల్లో వ్రేలాడ దీసే విధానం ఉంది.

## పిచ్చుకల సంరక్షణ
అంతరించిపోతున్న పిచ్చుకలను ఆహారం అందించి వాటి సంరక్షణకు కొంతమంది ప్రకృతి ప్రేమికులు అనేక కార్యక్రమాలు చేస్తున్నారు. కాకినాడ జిల్లా తునికి చెందిన విశ్రాంత ఉపాధ్యాయుడు, ప్రకృతి ప్రేమికుడైన  దాలినాయుడు వరి కంకులతో ముత్యాల హారంలా చూడముచ్చటైన అల్లికతో బుజ్జిబుజ్జి పక్షుల కోసం తయారుచేసిన ఆహార ఆభరణాలు తయారు చేసి ఆలయాలు, చెట్లు, బడులు, ఖాళీ ప్రదేశాల్లో వ్రేలాడదీస్తూ వాటి ఆకలి తీర్చే కార్యక్రమాన్ని చేపట్టాడు. అతను హరిత వికాస్ ఫౌండేషన్ పేరుతో పిచ్చుకల సంరక్షణ - పర్యావరణ పరిరక్షణ కోసం విశేష కృషి చేస్తున్నారు. 

## మూలాలు

వర్గం:ఆహారం
సురవర

సురవర సంస్థ తెలుగు భాషను సాంకేతికంగా అందరికీ అందుబాటులో తేవాలని కృషి చేస్తున్న కొంతమంది ఉత్సాహవంతమయిన యువకుల స్వప్నం.
ఈ ఉత్సాహవంతులు ఒక సమూహంగా ఏర్పడి సురవర సంస్థ ద్వారా భాషా వికాసానికి తోడ్పడుతున్నారు.

వీరి వివరాలు :
* సహ వ్యవస్థాపకుడు: చావా కిరణ్
* థింక్ ట్యాంక్: షేక్ రహ్మానుద్దీన్
* పర్యవేక్షకులు: అనిల్ అట్లూరి
* సీనియర్ మార్కెటింగ్ ఎక్జిగ్యూటివ్: పీటీఎస్‌కే రాజన్
* పరిశొధనా సహాయకుడు : రాయల మురళి
* కంప్యూటర్ నిర్వాహకుడు: ప్రవీణ్ ఇళ్ళ

వర్గం:సాంకేతిక లిపులు
వర్గం:తెలుగు భాష
గోపి గోపిక గోదావరి (సినిమా)

**గోపి గోపిక గోదావరి** వంశీ దర్శకత్వంలో 2009 లో విడుదలైన ఒక సినిమా. ఇందులో వేణు, కమలినీ ముఖర్జీ ప్రధాన పాత్రలు పోషించారు. ఈ సినిమాకు వల్లూరుపల్లి రమేష్ నిర్మాతగా వ్యవహరించగా, మహర్షి సినిమా పతాకంపై విడుదలైంది. చక్రి సంగీతం అందించాడు. 
## కథ
గోపిక గోదావరి నది మీద పడవలో ఒక ఆసుపత్రి నడుపుతూ పేదలకు వైద్య సహాయం అందిస్తూ ఉంటుంది. ఆమె సేవకు అడ్డు వస్తుందని పెళ్ళిని వాయిదా వేయడానికైనా వెనుకాడని నిబద్ధత కలిగినది. హైదరాబాదులో ఉన్న ఆమె స్నేహితురాలు ఆత్మహత్య చేసుకుంటుంది. ఆ బాధ నుంచి బయటపడటం కోసం గోపి అనే గాయకుడితో ఫోన్ లో మాట్లాడుతూ ఉంటుంది. కానీ గోపిక సంచార వైద్యశాలలో వాళ్ళిద్దరూ కలుసుకునే సమయానికి గోపికి పూర్వజ్ఞాపకాలు మరిచిపోతాడు. ప్రభు అనే పేరుతో ఆమెతో పరిచయం అవుతుంది. ఈలోపు గోపికని శ్యాం ప్రసాద్ అనే వ్యక్తి పెళ్ళి చేసుకోవాలనుకుంటాడు. గోపి ఇక తిరిగిరాడని అతన్ని పెళ్ళి చేసుకోమని ప్రభునే సలహా ఇస్తాడు. మళ్ళీ విచిత్రమైన పరిస్థితిలో గోపికి పూర్వస్మృతి వస్తుంది. అప్పుడు వాళ్ళిద్దరూ ఎలా ఒక్కటయ్యారన్నది మిగతా కథ.
## తారాగణం
* గోపిగా వేణు
* గోపికగా కమలినీ ముఖర్జీ
* జీవా
* కృష్ణ భగవాన్
* జయలలిత
* కొండవలస లక్ష్మణరావు
* పొట్టి రాంబాబు
* కృష్ణేశ్వర రావు
* ప్రవీణ్

## సాంకేతికవర్గం
* కథ - స్క్రీన్ ప్లే - దర్శకత్వం: వంశీ
* మాటలు - పడాల శివసుబ్రహ్మణ్యం
* కెమెరా - లోకి పి. గౌడ్
* కూర్పు - పైడిరెడ్డి
* ఆర్ట్ - డి.వై సత్యనారాయణ

## పాటలు
ఈ సినిమాకు చక్రి సంగీతం అందించాడు.

1:గో  గో రే రే రచన: రామజోగయ్య శాస్త్రి , గానం.చక్రి , వంశీ  

2: సుందరి , రచన: రామజోగయ్య శాస్త్రి , గానం.వేణు, మధుమిత  

3:నువక్కడుంటే , రచన: రామజోగయ్య శాస్త్రి , గానం. చక్రి,కౌసల్య 

4: బాల గోదావరి , రచన: రామజోగయ్య శాస్త్రి,గానం. కార్తీక్, కౌసల్య , వంశీ 

5: మావిడాకు, రచన: రామజోగయ్య శాస్త్రి, గానం. వాసు, గీతా మాధురి  

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

వర్గం:2009 తెలుగు సినిమాలు
మోదుగనూనె

thumb|right|250px|మోదుగ పూలు 
మోదుగ చెట్టును ఆంగ్లంలో ఫ్లేమ్‍ ఆఫ్ ఫారెస్ట్ (Falme of Forest) అంటారు. బుటియ గమ్ ట్రీ (Butea gum tree) అని కూడా పిలుస్తారు. ఈ చెట్టు ఫాబేసి కుటుంబంలో బుటియా ప్రజాతికి చెందినది. ఈచెట్టు వృక్షశాస్తనామం: బుటియ మొనొస్పెర్మ (Butea monosprema). 

## ప్రాంతీయ భాషల్లో పిలిచే పేర్లు
*సంస్కృతం: పలాష్ (palash).హిందీ: పలష్ (palash), ధాక్ (dhak, ఛల్చ (chacha), కంకెరి (kankeri). తెలుగు: మోదుగ, మోదుగు. మలయాళం: మురికు (muriku), శమత (shamata), బ్రీమ వృక్షం (brima vriksham). తమిళం: పొరొసం (porosum), కత్తుమురుక (kattumuruka), కన్నడం: ముత్తుగ (muthuga), బ్రహ వృక్ష (braha vriksha). పంజాబ్, హర్యానా: కాకాక్ (kakak).ఒరియా: కింజుకొ (kinjuko), పొరసు (porasu) , కొలామీ (Kolami): మోతుక్

## చెట్టు - నూనెగింజలు
ఈమొక్క భారతదేశానికి చెందిన మొక్క. మద్యస్థంగా, కొన్నిచోట్ల గుబురైన పొదవలె పెరిగే, ఆకురాల్చు చెట్టు. సంయుక్త దళాలను కలిగి వుండును. భారతదేశంలో మధ్య, పశ్చిమ ప్రాంతాలలోని ఆకురాల్చుఆడవులలో విస్తరించి ఉంది.
పూలు ఫిబ్రవరి-జూన్ నెలల్లో పూయడం మొదల్వవుతుంది. పళ్ళు ఏప్రిల్ నుండి జూన్ నెల వరకు దిగుబడి ఇస్తాయి. కాయ (Pod)15-20 సెం, మీ. పొడవుండి,2.2-5 సెం.మీ వెడల్పుండును. విత్తనంలో 17-19% వరకు నూనె వుండును. చెట్టు నుండి ఒకకిలో వరకు కాయల దిగుబడి వచ్చును. విత్తనంపైన నున్న పొట్టును తొలగించిన తరువాతనే గింజల నుండి నూనెను తీస్తారు.

## నూనెను ఉత్పత్తి చేయుట
సేకరించిన గింజల మీది పొట్టు (pod shell) ను డెకార్డికేటరు యంత్రాల ద్వారా తొలగించి తరువాత, కుటీర పరిశ్రమల స్ధాయిలో రోటరి నూనె యంత్రాల ద్వారా లేదా నూనెతీయు ఎక్సుపెల్లరు యంత్రాలలలో ఆడించి నూనె తీయుదురు. కేకులో మిగిలిన నూనెను సాల్వెంట్ఎక్సుట్రాక్షను పరిశ్రమలోని యంత్రాల ద్వారా పొందెదరు. ఎక్సుపెల్లరుల ద్వారా నూనెను ఉత్పత్తిచేసిన 8-9% వరకు దిగుబడివచ్చును. విత్తనాలను నేరుగా సాల్వెంట్ ప్లాంట్లో ప్రాసెస్ చేసిన 17-18% వరకు రికవరి పొందవచ్చును.

## నూనె లక్షణాలు
నూనె పసుపురంగులో వుండి, రుచిలేకుండా వుండును. ఈనూనె వేరుశనగ నూనె, నువ్వుల నూనెలకు దగ్గరగా భౌతిక, రసాయనిక గుణాలను కలిగివున్నది.అయినప్పటికి ఈ నూనెను వంటనూనెగా వినియోగించటం లేదు.

**మోదుగనూనె భౌతిక లక్షణాలపట్టిక**

***ఐయోడిన్‌విలువ**: ప్రయోగశాలలో 100గ్రాములనూనెచే గ్రహింపబడు ఐయొడిన్‌గ్రాములసంఖ్య. ప్రయోగసమయంలో ఫ్యాటిఆసిడుల ద్విబంధమున్న కార్బనులతో ఐయోడిను సంయోగంచెంది, ద్విబంధాలను తొలగించును.ఐయోడిమ్ విలువ అసంతృప్తఫ్యాటిఆసిడ్‌లు ఏమేరకు నూనెలో వున్నది తెలుపును.
***సపొనిఫికెసను విలువ**: ఒకగ్రాము నూనెలోని ఫ్యాటిఆసిడులను సబ్బుగా (saponification) మార్చుటకు కావలసిన పోటాషియంహైదృఆక్సైడ్, మి.గ్రాంలలో.
***అన్‌సపొనిఫియబుల్‌మేటరు**: పోటాషియం హైడ్రాక్సైడుతో సపొనిఫికెసను చెందని నూనెలో వుండు పదార్థంలు.ఇవి అలిపాటిక్‌ఆల్కహల్‌లు, స్టెరొలులు, హైడ్రొకార్బనులు, రంగునిచ్చు పదార్థములు (pigments), రెసినులు.

**మోదుగనూనె లోని కొవ్వు ఆమ్లాల శాతం**

## నూనె వినియోగం
* ప్రస్తుతం ఈ నూనె సబ్బులను తయారుచేయుటకు మాత్రమే ఉపయుక్తం.
* నూనెతీసిన కేకును సేంద్రియ ఎరువుగా వాడోచ్చును.
* కీళ్ళ వాపునకు మర్దన నూనెగా ఉపయోగిస్తారు.

## ఇవికూడా చూడండి
*నూనె
*చెట్లనుండి వచ్చే నూనెగింజలు
*సంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లం
*అసంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లం
*నూనెగింజలు
*మోదుగ చెట్టు
## మూలాలు/ఆధారాలు

వర్గం:నూనెలు
అడవిఆముదం నూనె

అడవి ఆముదము చెట్టు పొదవలె పలు కొమ్మలు కలిగున్న చెట్టు. ఈచెట్టు వృక్షశాస్త్ర నామం ** జట్రొఫ కుర్‍కస్ ** (jatropha curcas). ఈ చెట్టులో పలు రకాలున్నాయి. ఈచెట్టు యుఫోర్బియేసి కుటుంబానికి చెందినది. ఈచెట్టు దక్షిణామెరికాకు చెందినది . పొర్చుగీసుల ద్వారా ఆఫ్రికా, ఆసియాదేశాలకు వ్యాప్తిచెందినది  వ్యవసాయానికి అనువుకాని నేలల్లో, బంజరు నేలలో, వర్షపాతం తక్కువ వుండు ప్రాంతాలలో పెంచుటకు అనువైన చెట్టు. నీటిఎద్దడిని తట్టుకొని పెరిగే మొక్క. భారతదేశంలో బయోడిసెల్ ఉత్పత్తికై ఈచెట్టు నూనెను ఉపయోగించుటకై వ్యవసాయానికి అనుకూలంగాని నేలలో సాగుచేయుటకై ప్రోత్యహిస్తున్నది భారతప్రభుత్వం.

## ఇతరభాషలలో వ్యవహారిక పేర్లు
*సంస్కృతం: కానన్‍ఎరండ్ (kanan-eramd), పర్వత్ ఏరండ్ (parvat-erand)
*హిందీ: సఫెడ్‍ ఎరండ్ (safed-erand), బాగ్‍ఎరండ్ (Bagh-erand)
*మలయాళం: కట్టవెనక్క (kattamanaku)
*తమిళం: అడ్డల కట్టమనకు (Addala kattamanaku)
*కన్నడం: కాడురలు (kadhuralu)
*గుజరాతి-రాజస్థాన్: రతన్‍జ్యోత్ (Ratanjyot), జంగ్లి ఎరండ్ (Jangli erand)
*మరాఠీ: మొగ్లి ఎరండ్ (mogli erand)
*ఒరియా: జహజిగబ (jahajigaba)
*అస్సామీ: బొంగలి (bongali)
*ఆంగ్లం: ఫిజిక్‍నట్ (phyic nut), ఫర్జింగ్‍నట్ (purging nut)

### భారతదేశంలో సాగుకు అనుకూలమైన రాష్ట్రాలు
ఈ చెట్లు భారత దేశమంతటా వ్యాప్తి చెందివున్నప్పటికి ఎక్కువఎకరాలలో సాగుకు అవసరమైన భూములను ఈదిగువ పేర్కొన్న రాష్ట్రాలలో గుర్తించారు.
*ఆంధ్ర ప్రదేశ్
*గుజరాత్
*రాజస్తాన్
*కర్నాటక
*మహారాష్ట్ర

### నూనెను ఉత్పత్తిచెయ్యుట
విత్తనములో నూనె30-40% వరకుండును. కాయలను చక్కి (chakki) లేదా డికార్టికేటరు యంత్రాలలో ఆడి పైపొట్టును తొలగించి విత్తనాన్ని వేరుగా పొందెదరు.విత్తనాలను స్టీముద్వారా కుకింగ్‍చేసి ఎక్సుపెల్లరు నూనె యంత్రాలలో ఆడించి, నూనెను ఉత్పత్తి చేయుదురు. గింజలనుండి ఎక్కువశాతం నూనె దిగుబడి పొందుటకై గింజలను యంత్రంలో డబుల్‍ క్రషింగ్ చేయుదురు. కేకులో మిగిలిన నూనెను సాల్వెంట్ పరిశ్రమలో ప్రాసెసెస్‍చేసి పొందెదరు. ఎక్సుపెల్లరులో ఆడినప్పుడు 29%వరకు రికవరి వుండును. సాల్వెంట్ఎక్సుట్రాక్షన్ ప్లాంట్ ద్వారా 39% వరకు రికవరి వుండు ను.

### నూనె గుణగణాలు
అడవి ఆముదం నూనెయొక్క గుణగణాలు (భౌతిక, రసాయనిక లక్షనాలు, కొవ్వు ఆమ్లాల సమ్మేళనం వేరుశనగ నూనెను పోలి వున్నప్పటికి, ఈనూనెలో వున్నకొన్ని టాక్సినుల వలన ఇది ఖాద్యతైలం కాదు.

**అడవిఆముదం/జట్రోఫా నూనెలోని కొవ్వు ఆమ్లంలశాతం**

**అడవిఆముదం/జత్రోఫా నూనె భౌతికలక్షణాల పట్టిక**

***ఐయోడిన్‌విలువ**:ప్రయోగశాలలో 100 గ్రాముల నూనెచే గ్రహింపబడు ఐయొడిన్‌ గ్రాముల సంఖ్య. ప్రయోగ సమయంలో ఫ్యాటిఆసిడుల ద్విబంధమున్న కార్బనులతో ఐయోడిను సంయోగంచెంది, ద్విబంధాలను తొలగించును. ఐయోడిమ్ విలువ అసంతృప్త ఫ్యాటిఆసిడ్‌లు ఏమేరకు నూనెలో వున్నది తెలుపును.
***సపొనిఫికెసను విలువ**: ఒక గ్రాము నూనెలోని ఫ్యాటి ఆసిడులను సబ్బుగా (saponification) మార్చుటకు కావలసిన పోటాషియంహైదృఆక్సైడ్, మి.గ్రాంలలో.
***అన్‌సపొనిఫియబుల్‌ మేటరు**: పోటాషియం హైడ్రాక్సైడుతో సపొనిఫికెసను చెందని నూనెలో వుండు పదార్థంలు. ఇవి అలిపాటిక్‌ ఆల్కహల్‌లు, స్టెరొలులు, హైడ్రొకార్బనులు, రంగునిచ్చు పదార్థాలు (pigments), రెసినులు.

### నూనె ఉపయోగాలు
*బయోడిసెల్ ఉత్పత్తిలో ఉపయోగించెదరు. 
*కొవ్వొత్తులతయారి పరిశ్రమలలో, సబ్బులతయారి పరిశ్రమలో
*లుబ్రికెంట్ల తయారిలో
*అల్కైడ్‍ల (Alkyds) తయారి పరిశ్రమలలో

### ఇవికూడా చూడండి
*ఆముదము
*ఆముదము నూనె
*నూనె
*నూనె గింజలు
*చెట్లనుండి వచ్చే నూనెగింజలు
*సంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లం
*అసంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లం

### మూలాలు

వర్గం:నూనెలు
ఆర్కిమెడిస్ సూత్రం

ఆర్కిమెడిస్ సూత్రం ప్రకారం ఒక వస్తువు ద్రవంలో పూర్తిగా మునిగినపుడు వస్తువుపై కలుగజెయబడిన ఊర్థ్వ ఒత్తిడి ఆ వస్తువు కోల్పోయిన ద్రవ భారవుతో సమానంగా ఉంటుంది. ఈ సూత్రం నీటిలో మునిగిన లేదా తేలియున్న వస్తువుల ప్రవర్తనను వివరించింది. 
alt=Archimedes Thoughtful by Domenico Fetti (1620)|thumb|ఆర్కిమెడిస్

## వివరణలు అన్నివుంటాయి
ఉర్థ్వ ఒత్తిడి అనగా వస్తువు ద్రవములో మునిగినపుడు అది కొంత భారమును కోల్పోయినట్లు అనిపిస్తుంది. అనగా ఊర్థ్వ దిశలో కొంత బలం పనిచేస్తుంది. ఉదాహరణకు 100 ఘనపు సెం.మీ గలిగిన ఒక లోహపు దిమ్మ ద్రవంలో మునిగినపుడు ఇది అంతే ఘనపరిమాణము గల నీటిని తొలగిస్తుంది. ఇది సుమారు ఒక న్యూటన్ బరువు కలిగి ఉంటుంది. అనగా ఆ లోహపు దిమ్మ ఒక న్యూటన్ బరువును కోల్పోయింది అని చెప్పవచ్చు.
నీటి కంటే సాంద్రత తక్కువ గల ఒక వస్తువు నీటిలో కొంతభాగం తేలియాడుచున్నది అనుకొనుము. అపుడు ఆ వస్తువు కోల్పోయిన నీటి బరువు ఆ వస్తువు భారం కన్నా యెక్కువ ఉండును. కాని నీటిలో కొంత మునిగి యున్న వస్తుభాగము యొక్క బరువు ఆ వస్తువు తొలగించబడ్డ నీటి బరువుకు సమానము అవుతుంది.
## ప్లవమాన వస్తువులు
ఒక చెక్క దిమ్మ యొక్క సాంద్రత నీటి సాంద్రత కన్నా 6/10 వ వంతు ఉండును. ఈ దిమ్మ నీటిలో తేలినపుడు 6/10 ఘనపరిమాణం గల భాగం మాత్రమే నీటిలో మునిగి ఉంటుంది. అనగా తొలగింపబడిన నీటిభారం ఆ చెక్క దిమ్మ బరువుకు సమానంగా ఉండును.ఒక సాంద్రత గలిగిన వస్తువు కూడా కొన్ని ఆకారాలలో ఉన్నపుడు నీటిలో తేలుటకు కారణం కూడా ఆర్కిమెడిస్ సూత్రమే. ఒక యినుప దిమ్మ నీటిలో మునుగుతుంది. కాని దానిని రేకులా చేసి పడవను చేసినట్లయితే నీటిపై తేలుగుంది.
## పడవ నీటిలో ఎందుకు తేలుతుంది
ఒక పడవ నీటిలో తేలుతుంది. దానిలో అధిక బరువులు ఉన్నప్పటికీ నీటిపై తేలుతుంది. దీనికి కారణం నీరు దానికి ఊర్థ్వ బలాన్ని అధికంగా అందజేస్తుంది. ఆ పడవ మంచి నీటిలో కాకుండా సముద్రపు నీటిలో ప్రయాణించటం వలన ఆ నీటి సాంద్రత ఎక్కువ ఉంటుంది కనుక అంది హెచ్చు నీటిని తొలగించును. అందువల్ల ఆ పడవకి సరిపోయే ఊర్థ్వ ఒత్తిడి లభిస్తుంది. 

## వెస్ట్ అర్చ్మడీస్
ప్లవన సూత్రాలు
ప్లవమాన వస్తువులు

## సూచికలు

వర్గం:భౌతిక శాస్త్రం
తిర్యక్ తరంగాలు

[thumb|right|300px|[నీరు|నీటి ఉపరితలంలో తరంగాలు.]]

యానకంలో తరంగ ప్రసారథిశకు యానకంలోని కణాల కంపన దిశ లంబంగా ఉంటే వాటిని **తిర్యక్ తరంగాలు** అంటారు.
## లక్షణాలు
* యివి పురోగామి తరంగాలు
* తరంగ ప్రసార ప్రక్రియలో యానక కణాలు, తమ మాథ్యమిక స్థానానికి రెండువైపులా కంపనం చేస్తాయి తప్ప తరంగంతో పాటు ముందుకు ప్రయాణించవు. శక్తికి ప్రతిరూపమైన అలజడి, ఒక కణం నుంచి మరో కణానికి బదిలీ అవుతూ ముందుకు సాగుతుంది. తరంగాలన్నీ శక్తిని జనక స్థానం నుండి ముందుకు తీసుకుని పోతాయి.
* ఈ తరంగాల ప్రసారానికి స్థితిస్థాపకత, జడత్వం కలిగిన యానకం అవసరం.
* ఈ తరంగాలకు ఉదాహరణ నీటి తలంపై ఏర్పడిన తరంగాలు.
* నిశ్చలంగా ఉన్న కొలను నీటిలో, ఒక గులక రాయిని వేస్తే, అది పడిన చోట, వృత్తాకార తరంగాలు (అలలు) ఏర్పడడం మనం గమనిస్తాం. తరంగాలు వచ్చునపుడు నీటిలో ఒక తేలికగా ఉండు బెండు బంతిని వేసినపుడు అది పైకి క్రిందికి కదులుతుంది. దీనిని బట్టి యానకంలో తరంగ ప్రసారథిశకు యానకంలోని కణాల కంపన దిశ లంబంగా కదులుతాయని తెలుస్తుంది.
* వీటిలో శృంగాలు, ద్రోణులు యేర్పడతాయి.
* రెండు వరుస శృంగాల మధ్య దూరం గాని లేదా రెండు వరుస ద్రోణుల మధ్య దూరం గాని "తరంగ దైర్ఘ్యం" అవుతుంది.
## ఉదాహరణలు
* నిశ్చలంగా ఉన్న కొలను నీటిలో, ఒక గులక రాయిని వేస్తే, అది పడిన చోట, వృత్తాకార తరంగాలు (అలలు) ఏర్పడడం మనం గమనిస్తాం. (తిర్యక్ తరంగాలు)
* కాంతి తరంగాలు (విద్యుదయస్కాంత తరంగాలు) యివి తిర్యక్ తరంగాల స్వభావాన్ని కలిగి ఉంటాయి.

## తిర్యక్ తరంగాలలో  స్థిర తరంగాలు
* పురోగామి తరంగాలకు ఏదయినా అడ్డంకి వచ్చినపుడు అవి 180 డిగ్రీలు పరావర్తనం చెంది మరల వెనుకకు వస్థాయి. అపుడు స్థిర తరంగాలు యేర్పడుతాయి.
* ఒక దారాన్ని గోడకు కట్టి దానిని నీవు చేతితో పట్టుకొని పైకి క్రిందికి వేగంగా కదిపించినట్లైతే కొన్ని ఉచ్చులు యేర్పడుతాయి.వీటిని స్థిర తరంగాలు అంటారు.
* ఈ తరంగాలలో అధిక స్థానబ్రంశము గల బిందువులను ప్రస్పందన స్థానం అని, అల్ప స్థానబ్రంశము గల బిందువులను అస్పందన స్థానం అని అంటారు.
* ఏవైనా వరుస రెండు ప్రస్పందన లెదా అస్పందన బిందువుల మధ్య దూరం తరంగ దైర్ఘ్యంలో సగం ఉంటుంది. λ/2
* ఈ తరంగములో ప్రతి బిందువుకు ఒక ప్రత్యేక మైన కంపన పరిమితి ఉంటుంది.
* ఏవైనా వరుస రెండు ప్రస్పందన, అస్పందన బిందువుల మధ్య దూరం తరంగ దైర్ఘ్యంలో నాల్గవ వంతు ఉంటుంది. λ/4

వర్గం:భౌతిక శాస్త్రం
అర్ధ జీవిత కాలం

ఒక రేడియో ధార్మిక పదార్థంలో సగం పరమాణువులు విఘటనం చెందడానికి పట్టు కాలమును "అర్థ జీవితకాలం" అంటారు.
 
## వివరణ
రేడియోధార్మిక పదార్థం ద్రవ్యరాశి విఘటనం అయ్యే పదార్థ ద్రవ్యరాశికి అనులోమాను పాతంలో ఉండును.పదార్థం అర్థజీవితకాలం స్థిరంగా ఉండును. ఉదాహరణకు ఒక గ్రాము రేడియో ధార్మిక పదార్థ అర్థ జీవితకాలం T సంవత్సరాలు. అనగా ఆ పదార్థంలో సగం పరమాణువులు విఘటనం చెందడానికి పట్టే కాలం T సంవత్సరాలు. అనగా ఆ పదార్థం 1/2 గ్రాము అగుటకు పట్టుకాలం T సంవత్సరాలు., ఆ అరగ్రాము 1/4 గ్రాములు విఘటనం చెందడానికి పట్టు కాలం కూడా T సంవత్సరాలే అవుతుంది.

## స్ట్రాన్షియం - 90 అర్థాయువు
స్ట్రాన్షియం - 90 అనే రేడియోధార్మిక పదార్థం అర్థాయువు 28 సంవత్సరాలు. అనగా 1 గ్రాము స్ట్రాన్షియం - 90 విఘటనం అయి అర గ్రాముగా మారటానికి 28 సంవత్సరాలు పడుతుంది. అనగా స్ట్రాన్షియం-90 అర్థాయువు 28 సంవత్సరాలు.రేడియో ధార్మికత చెందే పరమాణువుల ద్రవ్యరాశి మొత్తం ద్రవ్యరాశికి అనులోమాను పాతంలో ఉంటాయి.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:భౌతిక శాస్త్రం
పుచ్చగింజల నూనె

పుచ్చ మొక్క కుకుర్బిటేసి కుటుంబానికి చెందిన మొక్క. ఈమొక్క వృక్షశాస్త్రనామం:సిట్రుల్లస్ వల్గారిస్ (citrullus vulgaris). పుచ్చగింజలలో పోషక విలువలున్న పదార్ధాలున్నాయి. పుచ్చ గింజలో 27% వరకు నూనె ఉంది.దోస, గుమ్మడి కాయ మొక్కలు కూడా ఈ వృక్ష కుటుంబానికి చెందిన మొక్కలే .ఈ మొక్క బలహీనమైన ప్రధానకాండం కల్గి వుండటంవలన మొక్క నిటారుగా పెరగ లేదు.ఇది ఒకరకమైన నేలమీద ప్రాకెడు మొక్క. నేలమీద 5-6 అడుగుల వ్యాసంలో విస్తరిస్తుంది.ఈ మొక్కయొక్క ఆది జన్మస్థానంఆఫ్రిక అని ఆధారాలు కన్పిస్తున్నాయి.ఇజిప్టు, భారతదేశాలలో క్రీ.పూ.2500 సంవత్సరాల క్రితమే ఈ పంటను సాగుచేసే వారని తెలుస్తున్నది.

## ఇతరభాషలలో పిలువబడు పుచ్చపేర్లు
*అస్సామి, బెంగాలి:తర్‍ముజ్ (Tarmuj)
*ఒరియా:తర్‍భుజా (Tarbhuja)
*తమిళం:థర్‍భుజ (Tharbhuja, ఫాలం పన్న (phalam panna, కిజంగ్ (kizhangu)
*మలయాళం:తన్నీరు మథన్ (Tannir mathan)
*కన్నడ:కల్లగడి (kallagadi)
*మరాఠి:కలింగడ్ (kalingad)
*గుజరాతి:తర్‍బుజ్ (Tarbuz)
*హిందీ:తర్‍బోజ్ (Tarbooj)
*పంజాబి:తర్‍బుజ్ (Tarbuz)
*ఆంగ్లం:వాటరుమెలోన్ (watermelon)

## నూనె లక్షణాలు
నూనె తెలికపాటి రంగును కల్గివుండును .రెండు ద్విబంధాలున్న **లినోలిక్ ఆమ్లం** ఈనూనెలో 60% మించివున్నది.ఈనూనెలో అసంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లాలశాతం 80% వరకున్నది.అందులో ఏకద్విబంధమున్న ఒలిక్ ఆమ్లం 12-15% వరకు, రెండు ద్విబంధాలున్న లినొలిక్ ఆమ్లం/ఒమేగా-6 కొవ్వు ఆమ్లం 60-65% వరకుండును. పామిటిక్, స్టియరిక్ సంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లాలు 20% వరకున్నవి.నూనెలో 1.5% వరకు సపోనికేసను చెందనటువంటి పదార్థాలుండి, రంగు 20-25 యూనిట్ల వరకుండును. సపోనిఫికెసను సంఖ్య 190 నుండి198 మధ్య, అయాడిన్ విలువ 115-120వరకుండును.

**పుచ్చగింజల నూనెలోని కొవ్వు ఆమ్లంలశాతం**

**పుచ్చగింజల నూనె భౌతికలక్షణాల పట్టిక**

## నూనెయొక్క ఉపయోగాలు
*రిపైండ్ చేసిన పుచ్చగింజల నూనెను వనస్పతి తయారిలో ఇతరనూనెలతో కలిపి వాడెదరు.
*చర్మం పైపూత లేపనాలు (skin ointments) తయారు చేయుదురు. ముఖ్యంగా శిశువుల దేహమర్దననూనెలు, పిల్లలసబ్బులు (baby soaps), లేపనాలు, సౌందర్యక్రీములు, వంటివి తయారుచెయ్యడంలో ఉపయోగిస్తున్నారు.
*కేశ సంవర్ధన నూనె (Hair oil) గా కూడా ఉపయోగిసారు.
*పుచ్చకాయ గింజల్లో విటమిన్-బి అధికంగా ఉంటుందని నిపుణులు గుర్తు చేస్తున్నారు. వీటిని తినడం వల్ల గుండె జబ్బుల ముప్పు నుంచి బయటపడొచ్చని, ఈ గింజలను ఆహారంగా తీసుకోవడం వల్ల మూత్ర సంబంధ ఇన్ఫెక్షన్లు తగ్గుముఖం పడతాయని చెబుతున్నారు.

## ఇవికూడా చూడండి
*నూనె
*నూనె గింజలు
*సంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లం
*అసంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లం

## మూలాలు

వర్గం:నూనెలు
వర్గం:వనస్పతిలో వినియోగం
ఖర్బుజగింజల నూనె

ఖర్బుజ కాయలను కర్బూజఅనికూడా అంటారు.ఈమొక్క దోసమొక్క కుటుంబానికి చెందినది.ఈమొక్కకుకుర్బిటేసి కుటుంబానికి చెందినది. వృక్షశాస్త్ర పేరు *కుకుమిస్ మెలొ.లిన్నే* (cucumis melo.linn).దోస, గుమ్మడి మొక్కలు కూడా ఇదే సస్యకుటుంబానికి సంబంధించిన ప్రాకెడు రకం మొక్కలు.ఈ మొక్క మొదటి పుట్టుక స్థానం పర్షియా (ఇరాన్, అక్కడి చుట్టుపక్కలా తూర్పుపడమర ప్రాంతాలుగా భావిస్తారు.ఈజిప్టులో లభించిన క్రీ.పూ.2400 సం.నాటి చిత్రంలో కర్బుజ పూలను చిత్రించారు. 
పలుచటి లేదా మందపాటి పైపొర (తొక్క) కలిగి లోపల పండులోని భాగం మృదువుగా వుండి, తియ్యటి రుచి కల్గి వుండును. పండినకాయ ఒకరకమైన మంచి సువాసన వెదజల్లు చుండును.పండిన తరువాత ఎక్కువ రోజులు నిల్వవుండవు. పండ్లలోపలి భాగాన్నిఆహారంగా తీసికొనెదరు.ఈమొక్కలు ఇసుకనేలలో (నదుల, వాగులవడ్డున) బాగా పెరుగును.ఈమొక్క ఏగబ్రాకే పాకుడు మొక్క. ఈమొక్క భారతదేశమంత సాగులో వున్నప్పటికి ఉత్తర గుజరాత్,, రాజస్తాన్లలో, ఎక్కువగా సాగులోవున్నది.

## ఇతరభాషలలో పిలిచేపేరు
*మరాఠీ, బెంగాలి:ఖర్బుజ్ (kharbuj)
*ఒరియా, హింది, పంజాబ్:ఖర్భుజా (kharbuza)
*కన్నడ:కక్కరికే (kakkarike)
*తమిళం:కక్కరికై (kakkarikaai)
*అస్సాం:ఛిరల్ (chiral)
*గుజరాతి:సక్కర్ తెతి (sakkar teti)
*మలయాళం:థై కుంబలం (thai kumbalom)

## ఖర్బుజగింజలు
ఖర్బుజ పండులోపలి మెత్తటి కండ లోపలి భాగంలో గింజలు వరుసగా వుండును. ఖర్బుజ పండును తినేటప్పుడు విత్తనాలను పక్కకుతీసి, గుజ్జు తింటారు. ఇలా పక్కకుతీసిన గింజలను నీటితోబాగాకడిగి శుభ్రంచేసి ఆర బెట్టెదరు (Drying).ఖర్బుజ గింజలు దోసగింజల్లా వుండి, వాటి కన్నకాస్త పెద్దవిగా వుండును.ఎండబెట్టిన గింజలను మిఠాయి (Confectionery) తయారిలో వినియోగిస్తారు. బస్‍స్టాండుల్లో, రైల్వే స్టేషను లలో చిన్నప్యాకెట్‍లలో 'టైమ్‍పాస్‍ గింజలు'అని అమ్మేదరు. గింజలలో 33% వరకు నూనె ఉంది.

## నూనె గుణగణాలు
ఈనూనె పుచ్చగింజల నూనె, నువ్వుల నూనె లలో వున్నట్లుగా కొవ్వుఆమ్లాలను, భౌతికథర్మాలను, రసాయనికలక్షణాలను కల్గివున్నది.నూనెలో లినొలిక్,, ఒలిక్ కొవ్వు ఆమ్లాల శాతం ఎక్కువ.

**ఖర్బుజగింజల నూనె భౌతికలక్షణాల పట్టిక**

**ఖర్బుజగింజల నూనెలోని కొవ్వు ఆమ్లాల శాతం**

## నూనె ఉపయోగాలు
*వనస్పతి తయారిలో ఇతరనూనెలలో కలిపి వాడుచున్నారు.

## ఇవికూడా చూడండి
*నూనె
*నూనెగింజలు
*చెట్లనుండి వచ్చే నూనెగింజలు
*సంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లం
*అసంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లం

## మూలాలు

వర్గం:నూనెలు
వర్గం:వనస్పతిలో వినియోగం
పొగాకుగింజల నూనె

**[[పొగాకు]]** మొక్కలను ముఖ్యంగా పొగాకుమొక్క ఆకుల ఉత్పత్తికై సాగుచేయుదురు. ఈ పొగాకు మొక్క సొలనేసి కుటుంబానికి చెందినది. వృక్షశాస్త్రనామం:నికొటిన టబకం.లిన్న్ (Nicotina tabacum Linn). దీనినే 'విర్జీనియా టొబాకొ ' (virginia tobaco) అంటారు. సిగరెట్, బీడిల తయారికి ఈచెట్టు ఆకులనే వాడెదరు. పొగాకులో మరొక జాతి నికొటిన రస్టిక.లిన్నే (Nicotina rustica.linn). పొగాకు సాగులో విత్తనాలు ఒక విధంగా ఉప ఉత్పత్తి అని చెప్పవచ్చు.

## భారతదేశంలో ఇతర భాషల్లో పేరు
*అస్సాం: ధూపత్ (Dhupat)
*బెంగాలి: తమక్ (Tamak)
*ఒరియా: ఉయన్‍పత్ర (uan patra)
*తమిళం: పుగయిలై (pugayilai
*మలయాళం: పుకయిల (pukayila)
*కన్నడ: హొగెసొప్పు (Hoge soppu)
*గుజరాతి: తమకు (Tamaku)
*మరఠి, హింది, పంజాబి: తంబాకు (Tambaku)

## భారతదేశంలో సాగులో వున్న రాష్ట్రాలు
అస్సాం, గుజరాత్, ఉత్తర ప్రదేశ్, ఆంధ్ర ప్రదేశ్, తెలంగాణా, పశ్చిమ బెంగాల్, బీహరు, రాజస్థాన్, మహారాష్ట్ర, కర్నాటక, ఒడిషా, తమిళనాడు.

### ప్రపంచంలో పొగాకు సాగుచేస్తున్న దేశాలు
పొగాకును ఉత్పత్తిచేస్తున్న దేశాలలో (2008-2009) అగ్రగామి చైనా (58%),  అతరువాత అగ్రగామి బ్రెజిల్, ఇండియా, అమెరికాదేశాలు. మొత్తం పొగాకు ఉత్పత్తిలో 40% ఒక చైనా దేశమే ఉత్పత్తి చేస్తున్నది. ఆ తరువాత అర్జెంటినా, బ్రెజిల్, బల్గేరియా, గ్రీసు, ఇండోనేషియా, కొరియా, పాకిస్తాన్, థాయిలాండ్, టర్కీ, అమెరికా సంయుక్తరాష్ట్రాలు, జింబాంబ్వే. భారతదేశంలో వుత్పత్తి ప్రపంచ పొగాకు ఉత్పత్తిలో 7-8% సాగుచేస్తున్నారు.

## మొక్క-గింజలు
**మొక్క **: ఏకవార్షిక మొక్క. గట్టి కాండం కల్గివుండును. 1-3 మీటర్లఎత్తు పెరుగును. నిటారుగా వున్న కాండానికి తక్కువ కొమ్మలుండును. ఉష్ణమండలాలో పెరుగు పంట. నల్లరేగడి నేలలు అనుకూలం. వర్షపాతం కనీసం500-100మి.మీ .పంటకాల మంతా వుండాలి.

**పొగాకు గింజలు **: బ్రౌన్‍రంగులో ఆవాల కన్న కొంచెంపెద్దగా, గోళాకారంలో 0.5మి.మీ పొడవుండును. గింజ గట్టిగావుండును. గింజలో పొగాకులో వుండే నికొటిన్ వుండదు. గింజలో 38% వరకు నూనె ఉంది. గింజలో 26% వరకు మాంసకృత్తు (ప్రోటిన్లు) ఉన్నాయి.

**పొగాకు గింజలలోని సమ్మేళన పదార్దాల పట్టిక**

## గింజల నుండి నూనెను సంగ్రహించు పద్ధతులు
పొగాకు గింజలనుండి నూనెతీయు ఎక్సుపెల్లర్లు అను యంత్రాలద్వారా, సాల్వెంట్ ఎక్సుట్రాక్షన్‍ ప్లాంట్ ద్వారా నూనెను ఉత్పత్తి చేస్తారు

## పొగాకు నూనె భౌతికలక్షణాలు -, కొవ్వు ఆమ్లాల శాతం
గింజల నుండి తీసిన నూనె పసుపు, గ్రీన్‍ రంగుల కలయికతో లేదా ముదురు భ్రౌన్‍ రంగులోవుంది, కొద్దిగా పొగాకు వాసనకల్గి వుందును. నూనెను రిపైనరి చేసినప్పుడు ఈవాసన తొలగిపోవును. ఇది సెమి డ్రైయింగ్ ఆయిల్. రిఫైన్ చేసిన నూనె వర్ణరహితంగా వుండును.

**పొగాకుగింజల నూనెలోని కొవ్వు ఆమ్లంలశాతం**

**పొగాకుగింజల నూనె భౌతికలక్షణాల పట్టిక**

## నూనె వినియోగం
*రిఫైండ్ చేసిన నూనెను వనస్పతి తయారిలో వాడవచ్చును.
*సబ్బుల తయారిలో వాడవచ్చును
*బయోడిసెల్ తయారిలో వాడుటకు ఉపయుక్తం.

## ఇవికూడా చూడండి

*నూనెగింజలు
*నూనె
*సంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లం
*అసంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లం

### బయటి లింకులు
*http://www.asianjournalofchemistry.co.in/User/ViewFreeArticle.aspx?ArticleID=18_1_4 
*https://www.google.co.in/search?q=tobacco+seed+oil&tbm=isch&tbo=u&source=univ&sa=X&ei=zic4UvK_GImJrgfK-IGIBA&sqi=2&ved=0CFAQsAQ&biw=1366&bih=677&dpr=1

### మూలాలు

వర్గం:నూనెలు
వర్గం:సబ్బుల తయారి
వర్గం:జీవ ఇంధనం
శత పుష్పం

## పరిచయం

**శతపుష్పం** అనేది ఎపియాసే (Apiaceae) అనే కుటుంబానికి చెందిన సుగంధ ద్రవ్య మొక్క. దీని శాస్త్రీయ నామం అనెథమ్ గ్రావియోలెన్స్ (*Anethum graveolens* L.). ఆంగ్లంలో దీన్ని డిల్ సీడ్ (Dill seed) అని అంటారు. తెలుగులో బద్ద సోంపు అని అంటారు.

## ఉపయోగాలు
దీని గింజలను పసి పిల్లల ఉదర సమస్యలకు, అనాస అవస్థ (Colic) సమస్యలకు ఉపయోగిస్తారు. పసి పిల్లలు త్రాగే గ్రైప్ వాటర్ (Gripe water) లో ముఖ్యంగా శతపుష్ప విత్తనాల సారం ఉంటుంది. ఆయుర్వేదం ప్రకారం శతపుష్ప విత్తనాలకు కతు, తిక్త, రస, ఉష్ణ, వీర్య, కతు విపక, తిక్స్న, స్నిగ్ధ గుణాలున్నాయి. శత పుష్ప విత్తనాలు వాత, పిత్త, కఫ, అల్సర్లు, ఉదర నొప్పులను, కళ్ల జబ్బులు, మూత్ర నొప్పులను నివారిస్తాయి. శతపుష్ప విత్తనాలను దశమూలారిష్టం, ధన్వంతరారిష్టం, మృతసంజీవని, సరస్వతారిష్టం, గుగ్గులుతిక్తక్వాతం, మహారస్నాది కషాయం, ధన్వంతరం క్వాతం వంటి 52 రకాల ఔషధాల తయారీలో వాడుదురు.

ఈ సుగంధ ద్రవ్యాన్ని పచ్చళ్ళు, సలాడ్లు, సాసులు, సూపుల్లోను ఫ్లేవర్ గా వాడుతారు. తాజా లేదా ఎండిన శతపుష్ప ఆకులను కూడా ఫ్రై చేసిన చికెన్, చేపలు, సాండవిచ్చెస్ లోను వాడుదురు. సవర్ వెనిగర్ లో ఇది ఒక ముఖ్యమైన మూలిక. శతపుష్ప విత్తనాల నుండి తీసిన నూనెను సబ్బుల్లోను వాడుదురు. Staphylococcus, Streptococcus, Escherichia coli and Pseudomonas అను సూక్ష్మజీవుల నియంత్రించగలిగే శతపుష్ప నూనె ప్రిజర్వేటివ్ (Preservative) గా కూడా వాడుకోవచ్చును.

## గ్రైప్ వాటర్ తయారు చేయు విధానం
ముందుగా రెండు కప్పుల నీళ్ళను వేడి చేయాలి. అందులో ఒక చెంచా శతపుష్ప గింజలు వేసి కలియబెట్టి దించాలి. ఐదు నిముషాల తర్వాత పొడి గుడ్డ లేదా టీ చిక్కంతో ఒక గిన్నెలోకి వడగట్టి చల్లార్చాలి. ఈ నీళ్ళను పసి పిల్లలకు పట్టించవచ్చును.
## వెలుపలి లింకులు

## మూలాలు

## లంకెలు
*http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3249919/
*http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3249919/figure/F1/
*Dill
*www.mountainroseherbs.com/learn/dill_seed.php
*http://www.jmp.ir/library/upload/article/af_4584246236244343662623452252929344237799en.pdf
*https://web.archive.org/web/20120415050619/http://woodwards.com.my/products.htm
*http://voices.yahoo.com/how-cure-babys-colic-tonight-7938844.html?cat=25
*https://web.archive.org/web/20110810165336/http://www.buzzle.com/articles/gripe-water-recipe.html
*https://web.archive.org/web/20150330024221/http://www.gestosis.ge/eng/pdf_09/GRIPE_BABY_WATER.pdf
*http://www.ciplamedpro.co.za/media/98372/otc_cipla%20gripe%20water%20130ml.pdf
*https://web.archive.org/web/20130322162400/http://www.herbsociety.org/documents/DillAnethumgraveolens.pdf

వర్గం: ఔషధ మొక్కలు
టమాటోగింజల నూనె

టమాటో మొక్క సొలనేసి కుటుంబానికి చెందిన మొక్క. టమాటోలను కూరలలో పులుపు రుచికై వాడెదరు. వృక్షశాస్త్రనామం: లైకొపెసికొన్ ఎస్కులంటమ్ (Lycopesicon esculantum). మరియొక రకం లైకొపెసికొన్ లైకొపెర్సికమ్ (lycopesicon lycopersicum). టమాటో మొక్క మూల/ఆది పుట్టుక స్థానం దక్షిణ అమెరికా యొక్క పశ్చిమప్రాంతమందలి కొలంబియా, ఈక్వడార్పెరు, చిలీ, బొలీవియా పశ్చిమ అర్ధభాగం, ఇంకయు ఈక్వెడోరు సమీపంలోని గాలఫోగ ద్వీపసముదాయం

## భారతదేశ ఇతరభాషలలోని పేరు
*హిందీ, పంజాబు:Tamatar
*గుజరాతి:Tometo
*మలయాళం, తమిళం:Thakkali
*కన్నడ:తక్కాళి (takkali) టోమాటో (Tomato)
*ఒరియా:Bilati baigan (బిలాతి బైగన్)
*బెంగాల్:Bilati begun
*అస్సాం:Bilahi

## దేశంలో టమాటోఅధికంగా సాగులోవున్న రాష్ట్రాలు
ఇంచుమించు టమాటో దేశంలోని అన్నిప్రాంతాలలో సాగవుతున్నప్పటికి ఈదిగువ రాష్ట్రాలలలో అధిక విస్తీర్ణంలో సాగులో ఉంది. అవి; మహారాష్ట్ర, బీహరు, కర్నాటక, ఉత్తర ప్రదేశ్, ఒడిస్సా, ఆంధ్ర ప్రదేశ్, మధ్యప్రదేశ్, అస్సాం.

## టమాటో గింజలు
కూరలలో నేరుగా వాడే టమాటో పండ్ల నుండి గింజలను సేకరించటం వీలుకాదు. అయితే టమాటో జ్యూస్ (Tomato juice) టమాటోసాస్ (Tomato sauce), టమాటో కెచఫ్ (Tomato ketup) లు తయారు చేయు ఆహర పదార్ధాల ఉత్పత్తి పరిశ్రమలనుండి టమాటో గింజలను పొందవచ్చును. ఆపరిశ్రమలలో టమాతో పండ్లనుండి గింజలను తొలగించిన తరువాత మాత్రమే పైన పెర్కోన్న ఆహరపదార్ధాలను ఉత్పత్తి చేయుదురు. అలాగే లైకొపెన్ (lycosene, బిటా కెరొటెన్ (Beta carotene) తయారు పరిశ్రమల నుండి కూడా టమాటో గింజలు లభిస్తాయి. టమాటో పండులో గింజలు 0.5% మాత్రమేవుండును.

**టమాటోగింజలలోని పదార్ధాలు **

## నూనె
టమాటో గింజలనూనె ఎరుపుగా వుండి, ఘటైన వాసన కల్గి వుండును.

**టమాటో గింజల నూనెలోని కొవ్వు ఆమ్లాల శాతం**

**టమాటో గింజల నూనె భౌతిక లక్షణాల పట్టిక**

## నూనె ఉపయోగాలు
*నూనెను సలాడు (salad) నూనెల తయారిలో వాడవచ్చును.
*సబ్బుల తయారిలో వాడవచ్చును
*మార్గరిన్లను తయారుచేయుటలో ఉపయోగించవచ్చును.
*రంగులలో (paints) వాడే అల్కైడ్స్‌ను తయారుచేయుటలో ఉపయోగం

## ఇవికూడా చూడండి
*నూనె గింజలు
*చెట్లనుండి వచ్చే నూనెగింజలు
*నూనె
*సంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లం
*అసంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లం

## వనరులు/మూలాలు

*The Journal of industrial and engineering chemistry (American Chemical Society), 11 part 2, 1919: 850
*http://www.teilar.gr/dbData/Dimosieyseis/Tomato%20seed%20oil%20FINAL%20PUB%20S1.pdf 

వర్గం:నూనెలు
వర్గం:సబ్బుల తయారి
శీతల లేపనం

చర్మ రక్షణకు వాడే సౌందర్య సాధనాలలో శీతల లేపనం ఒకటి. ఇవి సూర్యుని వేడి నుండి, చలిగాలి నుండి, దుమ్ము ధూళి నుండి చర్మాన్ని రక్షిస్తాయి. అంతే కాక చర్మాన్ని శుభ్రపరచి, నునుపుగా చేస్తాయి. లేపనాలు నూనె, నీటిల ఎమల్షన్లు.
## లక్షణాలు
సులక్షణమైన శీతల లేపనం శరీర ఉష్ణోగ్రత వద్ద కరిగి, చర్మము అంతటా త్వరగా పరుచుకుంటుంది. అంతేకాక జిడ్డుగా ఉండదు. చర్మానికి గట్టిగా అతుక్కోదు.
## సంఘటకాలు
శీతల లేపనములో ముఖ్యముగా బాదం నూనె తేనె తుట్టె నుండి లభించు మైనము గులాబీ నీరుతో పాటు కొంద సువాసన ద్రవ్యాలు కలిసి ఉంటాయి. వెన్న, ఆలివ్ నూనె ఖనిజ తైలము, లెనోనిన్ నూనె, బోరాక్స్, పారఫిన్ మైనము ల వంటి ఇతర సంఘటకాలు తగిన మోతాదులలో కలపటం వలన శీతల లేపనం యొక్క లక్షణాలలో మార్పులు చేయవచ్చు. చర్మపు స్వభావము, శీతల లేపనము ఉపయోగించే సమయము చర్మంపై లేపనము ఉండే కాల వ్యవధి మొదలగు అంశాలను దృష్టిలో ఉంచుకొని లేపనము యొక్క లక్షణాలలో మార్పులు చేస్తారు.

## మూలాలు

వర్గం:రసాయన శాస్త్రం
ఉత్సవమూర్తి

ఉత్సవమూర్తిని సంస్కృతంలో ఉత్సవార్ అంటారు. ప్రధానంగా హిందూ మతానికి సంబంధించిన ఉత్సవాలలో ఉపయోగించే దేవతా విగ్రహాలను ఉత్సవమూర్తులు లేక ఉత్సవ విగ్రహాలు అంటారు. పండుగల సమయంలో, తిరునాళ్ల సమయంలో ఉత్సవ విగ్రహాలను ఊరేగింపు చేస్తారు. ఉత్సవ విగ్రహాలను ముఖ్యంగా లోహంతో తయారు చేస్తారు. భక్తులు దేవాలయంలోని మూలవిరాట్‍ను పూజించినట్లే ఉత్సవమూర్తులను భక్తి శ్రద్ధలతో పూజిస్తారు. 

ఈ ఉత్సవ మూర్తిని ఇది సాధారణంగా ఆలయ గర్భగుడిలో ప్రధాన విగ్రహానికి  దగ్గరగా ఉంచుతారు. మూలవిరాట్టుతో  సంబంధసూత్రం అనే బంగారు దారం ద్వారా అనుసంధానిస్తారు. ఈ ఉత్సర మూర్తిని  గర్భగుడి వెలుపల అర్థ మండపం లేదా సుకనాసి అనే ప్రత్యేక మందిరంలో కూడా ఉంచుతారు.   

## చిత్రమాలిక

దస్త్రం:Prasana Venkateswara swami idol.jpg|కొండ బిట్రగుంటలో ఏకాంతసేవ రోజున ప్రసన్న వెంకటేశ్వరస్వామి ఉత్సవ విగ్రహం 
దస్త్రం:Chenakesava swami idol.jpg|వింజమూరులో ఉగాది పండుగ నాడు గ్రామోత్సవంలో శ్రీ చెన్నకేశవ స్వామి ఉత్సవ విగ్రహం


## ఇవి కూడా చూడండి
* మూలవిరాట్
* ఊరేగింపు
* ఉత్సవం

## మూలాలు

వర్గం:ఉత్సవాలు
రంజనాలు

**రంజనాలు** (అద్దకపు రంగులు) అనగా దారము, వస్త్రములపై తమ రంగును ఆపాదించగల రంగు పదార్థాలు. ఈ రంగులు కాంతి వల్ల గాని, నీటి వల్లగాని, సబ్బులు, కల్మషహారుల వల్లగానీ తమ రంగును కోల్పోవు. పూర్వము వృక్ష, జంతు సంబంధమైన రంగులను అద్దకమునకు వాడేవారు. నీలిమందు అనే నీలము రంగు అద్దకాన్ని ఇండిగో మొక్కల నుండి సేకరించేవారు. టర్కీ ఎరుపు అద్దకాన్ని మేడర్ మొక్క వేళ్ళ నుండి, ఊదారంగు అద్దకాన్ని నత్తల నుండి సేకరించేవారు. విలియం హెన్రీ పెర్కిన్ అనే ఇంగ్లీషు శాస్త్రవేత్త తన 18 వయేట మెట్టమొదటి సారిగా 1856 సంవత్సరంలో కృత్రిమ రంజనాన్ని తయారుచేసాడు. ఈ అద్దకపు రంగు అతని పేర పెర్కిన్ఠ ఊదా రంగు లేక మావ్ గా పిలువబడుతుంది. ఆ తర్వాత అనేక కృత్రిమ రంగులు తయారుచేయబడ్డాయి.. ఇట్టివానిలో మావ్ రంగు, మర్షియస్ పసుపు, మిథైల్ నారింజ రంగు, ఎనిలీన్ పసుపు రంగు మొదలైనవి ఉన్నాయి.
## రంజనాల నిర్మాణ లక్షణాలు

రంజనాలు అణు నిర్మాణములో ఒక క్రోమోఫోర్ (రంగును కలిగించే) సమూహం, ఒక ఆక్సోక్రోమ్ (రంగు తీవ్రతను పెంచే) సమూహము ఉంటాయి.-NO2, -NO3, -N=N-, C=O, C=S లు కొన్ని ముఖ్యమైన క్రోమోఫోర్ లకు ఉదాహరణలు. అలాగే -OH, -COOH, -SO3H, -NH2, NHR, NR2లు కొన్ని ముఖ్యమైన ఆక్సోక్రోం లు. ఆక్సోక్రోం రెండు విధులను నిర్వర్తిస్తుంది. 1. రంజనము యొక్క రంగు తీవ్రతను పెంచును. 2. దారముతో రసాయన బంధం యేర్పరచుకొని దారానికి రంజనాన్ని అతికించి యుంచును
## రంజనాలు రకాలు
రంజనాలను క్రోమేఫోర్ ల ఆధారంగా నైట్రో రంజనాలు, నైట్రోసో రంజనాలు, ఎజో రంజనాలు, క్వినోన్ రంజనాలు మొదలగు రకాలుగా విభజించవచ్చు. అంతే కాకుండా రంజనాలు చేయు పద్ధతునననుసరించి వీటిని ఆమ్ల రంజనాలు, క్షార రంజనాలు, ప్రత్యక్ష రంజనాలు, వర్ణ స్థిరీకరణి రంజనాలు, వాట్ రంజనాలు మొదలగు రకాలుగా విభజించవచ్చు.
ఆమ్ల మాధ్యమంలో దారానికి అద్దకము చేసే రంజనాలను ఆమ్ల రంజనాలు అంటారు. క్షార మాధ్యమంలో దారానికి అద్దకము చేసే రంజనాలను క్షార రంజనాలు అంటారు. తటస్థ మాధ్యమంలో అద్దకము చేయగల రంజనాలను ప్రత్యక్ష రంజనాలు అంటారు.
కొన్ని రంజనాలు ద్రావణంలో కరిగి యుండి, కొన్ని లోహ లవణాల (వర్ణస్థిరీకరణి) తో చర్య పొంది తక్షణమే ఆ ద్రావణ రంజనాల (అవక్షేపము) నేర్పరచును. వీటిని వర్ణస్థిరీకరణ రంజనాలు అంటారు. 
ముందుగా దారాన్ని రంజనపు ద్రావణంలో నాన బెట్టి తర్వాత వర్ణ స్థిరీకరణిని కలుపుతారు. ఏర్పడే ఆ ద్రావణీయ రంజనం దారముపైన అతుక్కుని దారానికి రంగునిస్తుంది. పూర్వ కాలంలో అద్దకము పెద్ద పెద్ద తొట్టెలలో చేసేవారు. అందుచేత కొన్ని రంజకాలను వ్యాట్ రంజకాలు లేక తొట్టే రంజకాలు అంటారు. ఈ వ్యాట్ ద్రావణ స్థితిలో రంజనాలను దారానికి పట్టించి గాలిలో ఎండపెడతారు. రంజనము గాలిలోని ఆక్సిజన్ వర్య వలన ఆక్సీకరణము పొంది ఆ ద్రావణీయ రంజనము దారముపై పీత నేర్పరచును.

## సహజమైన రంగులు తయారు చేయండి
కృత్రిమమైన రంగులు చర్మానికి హాని కలిగిస్తాయి. అందువలన ఈ రంగుల్ని ప్రకృతిలో లభించే వస్తువుల నుండి తయారుచేయండం మంచిది.
* కాషాయ రంగు కోసం మోదుగ పూలు నీళ్లలో వేసి ఉడికించాలి.
* వంగపండు రంగు కోసం బీట్ రూట్ తురిమి నీళ్ళలో ఉడికించాలి.

వర్గం:రసాయన శాస్త్రం
ఖనిజ తైలం

**ఖనిజ తైలం** అనునది రంగు, సువాసన లేని నూనె. ఇది పెట్రోలియం ఆంశిక స్వేదనంలో యేర్పడిన C15 నుండి C40 వరకు గల ఆల్కేన్ల మిశ్రమం. ఇది ఆహారంగా తీసుకునే శాకాహార నూనెకు భిన్నంగా ఉంటుంది.

దీనికి వైట్ ఆయిల్, పారాఫిన్ ఆయిల్, లిక్విడ్ పారాఫిన్ (అత్యంత శుద్ధి చేసిన మెడికల్ గ్రేడ్), పారాఫినమ్ లిక్విడమ్ (లాటిన్), లిక్విడ్ పెట్రోలియం అనే ఇతర పేర్లు కూడా ఉన్నాయి. బేబీ ఆయిల్ ఒక సుగంధ ఖనిజ నూనె.

చాలా తరచుగా, మినరల్ ఆయిల్ గ్యాసోలిన్, ఇతర పెట్రోలియం ఉత్పత్తులను తయారు చేయడానికి, ముడి చమురును శుద్ధి చేసే ప్రక్రియలో ఏర్పడిన ద్రవ ఉప ఉత్పత్తి. ఈ రకమైన ఖనిజ నూనె పారదర్శక, రంగులేని నూనె, ఇది ప్రధానంగా ఆల్కనేస్, పెట్రోలియం జెల్లీకి సంబంధించిన సైక్లోఅల్కేన్లతో కూడి ఉంటుంది. దీని సాంద్రత 0.8–0.87 g/cm3 

## రకాలు
ఇది మూడు రకాలు
* పారఫీన్ నూనెలు.
* నాఫ్తేనిక్ నూనెలు
* అరోమాటిక్ నూనెలు

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:నూనెలు
వర్గం:రసాయన శాస్త్రం
వర్గం:శక్తి వనరులు
వర్గం:ఇంధనాలు
తాగునీరు

మానవులు త్రాగుటకు అర్హమైన స్వచ్ఛమైన నీరును **తాగునీరు** లేక మంచినీరు అంటారు. మానవునితో పాటు అనేక జీవులకు జీవించడానికి అత్యంత అవసరమైన పదార్థం నీరు, మానవుడు తన ఆరోగ్య సంరక్షణ కొరకు సురక్షితమైన మంచినీటిని వినియోగిస్తాడు. బాగా అభివృద్ధి చెందిన దేశాలలో గృహాలకు, వాణిజ్య, పరిశ్రమలకు తాగునీటి ప్రమాణాలు కలిగిన నీరు సరఫరా జరుగుతుంది, అయితే వాస్తవంగా వినియోగానికి లేదా ఆహార తయారీకి అవసరమయినంత నీరు అందటం లేదు. సాధారణంగా మంచినీటిని తాగటానికే కాక ఇంటిని, వంటిని కడగటానికి, బట్టలు ఉతకటానికి, వ్యవసాయ సాగుకు ఉపయోగిస్తారు. ప్రపంచంలోని పెద్ద ప్రాంతాలలో మానవుని అవసరానికి సరిపడినంత త్రాగు నీరు లభించటం లేదు, ఉన్న నీటి వనరులలో వ్యాధి గ్రాహకాలు, వ్యాధి కారకాలు ఉండి కలుషితమయి ఉన్నాయి. అనేక దేశాలలో దుర్భరమైన జీవితాన్ని గడుపుతున్న మానవులు సురక్షితమైన మంచినీటిని త్రాగేందుకు, ఆహార తయారీలో ఉపయోగించకపోవటం వలన దీర్ఘకాలిక రోగాలతో పాటు మరణానికి గురౌతున్నారు. అనేక దీర్ఘకాలిక రోగాలకు ప్రధాన కారణం స్వచ్ఛమైన మంచినీటిని ఉపయోగించకపోవటమే. నీటి ద్వారా వచ్చే వ్యాధులను అరికట్టడం అభివృద్ధి చెందిన దేశాల యొక్క ఒక ప్రధాన లక్ష్యం.

మానవ శరీరంలో సుమారు 70%  నీటితో ఇమిడి ఉంది. ఇది జీవప్రక్రియలలో కీలకమైన భాగం. అనేక శారీరక ద్రావణాలకు ద్రావకంగా పనిచేస్తుంది.

## స్వచ్ఛమైన నీరు
స్వచ్ఛమైన నీరు త్రాగుటకు అవసరం. మనకు అందుబాటులో వున్న నీరు వివిధ రకాలుగా కలుషితమైనది. దీనిని త్రాగుటకు యోగ్యమైనదిగా చేయటానికి చాలా రకాల పద్ధతులున్నాయి.
* వేడి చేయుట
* ఆధునిక పద్ధతులు (రివర్స్ ఆస్మోసిస్)

గ్రామాలలో రక్షిత మంచినీటి కేంద్రం ద్వారా త్రాగు నీటిని తక్కువ ఖర్చుతో ప్రజలకు అందచేస్తున్నారు.
## మంచి నీరు
స్వచ్ఛమైన త్రాగు నీరు ఎలా ఉండాలంటే?:
* లీటరు నీటిలో ఇనుము శాతం ఒక మిల్లీ గ్రాముకు మించి ఉండకూడదు. 
* నైట్రైట్‌ కణాలు సున్నా శాతం ఉండాలి. ఒక లీటరు నీటిలో నైట్రేట్‌ వంద మిల్లీగ్రాముల మించి ఉండకూడదు. 
* హెచ్‌.టు.ఎస్‌. కాగితాన్ని నీటిలో ఉంచితే నీరు నలుపురంగులోకి మారితే బ్యాక్టీరియా ఉన్నట్లే.
* ఒక లీటరు నీటికి 2500 మిల్లీగ్రాముల విద్యుత్‌ ప్రసరణ సామర్థ్యం ఉండాలి. అంతకు మించి ఉండకూడదు. 
* నీటి స్వచ్ఛతను పి.హెచ్‌. అనే కొలమానంతో కొలుస్తారు. తాగేనీటిలో పి.హెచ్‌. విలువ 6.5 నుంచి 9.2 మధ్యలో ఉండాలి. 
* లీటరు నీటిలో 2 వేల వరకు వివిధ రకాల ఖనిజాలు కరిగి ఉంటే తాగేందుకు మంచిదే. అంతకు మించి ఖనిజాలు ఉండకూడదు. 
* ఒక లీటరు నీటిలో ఆల్‌కలైనిటి 600 మిల్లీగ్రాముల వరకు ఉండొచ్చు. 
* ఒక లీటరు నీటికి తలతన్యత 600 మిల్లీగ్రాములు దాటకూడదు.
* లీటరు నీటిలో కాల్షియం పరిమాణం 200 మిల్లీగ్రాములు మించకూడదు. ఇక్కడ 68 మిల్లీగ్రాములు
* 400 మిల్లీగ్రాముల సల్ఫేట్స్‌ ఉండాలి. 
* లీటరు నీటిలో వెయ్యి మిల్లీగ్రాముల క్లోరైడ్‌ కణాలుండవచ్చు. 
* మెగ్నీషియం కణాలు 100 వరకు మాత్రమే ఉండాలి.

## తాగునీటిని వృథా చేస్తే జైలు
ముంబయిలో ఎవరైనా తాగునీటిని వృథా చేస్తే జైలు శిక్ష అనుభవించడం లేదా జరిమానా చెల్లించాల్సి వస్తుంది. ఎవరైనా ఉద్దేశపూర్వకంగా నీటిని వృథా చేయడాన్ని క్రిమినల్‌ నేరంగా పరిగణిస్తారు. ఉద్యాన వనాల్లో మొక్కలకు నీరు పట్టడం, భవన నిర్మాణాల ప్రయోజనం నిమిత్తం, కార్లను శుభ్రం చేసేందుకు కొళాయి నీటిని ఉపయోగిస్తే వృథాగా పరిగణించనున్నారు. తాగునీరు అరుదైన వస్తువుగా మారింది. నగరానికి సరఫరా అవుతున్న నీటిలో 30 శాతం చౌర్యానికి గురవుతున్నది. తాగునీటిని నిత్యావసర వస్తువుల చట్టం కిందకు తీసుకురావాలని డిమాండ్‌ ఉంది.

## ఇవి కూడా చూడండి
సాగునీరు

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:తాగునీరు
వర్గం:నీరు
సాగునీరు

వ్యవసాయ సాగుకు ఉపయోగించే నీటిని సాగు నీరు అంటారు. నీటిని కృత్రిమంగా నేలపై పారించటం ద్వారా సాగు చేయటం వలన ఈ నీటిని పారుదల నీరు లేక నీటి పారుదల అంటారు, నీటిపారుదలను ఆంగ్లంలో ఇరిగేషన్ అంటారు. ఈ నీటిని వ్యవసాయ పంటల పెరుగుదలకు తోడ్పడేలా ఉపయోగిస్తారు. బీడు భూములను సస్యశ్యామలం చేయడానికి, తగిన వర్షపాతం లేక ఎండిన భూములలో ఎండిపోతున్న పంటలను రక్షించుకోవడానికి, వ్యవసాయ క్షేత్రాలలో నీటి నిర్వహణ చేసి అధిక దిగుబడులు వచ్చేలా చేయడానికి సహాయంగా సాగునీరును ఉపయోగిస్తారు. సాగునీరు వలన పంట ఉత్పత్తే కాక అదనంగా కొన్ని ఇతర ఉపయోగాలు కూడా ఉన్నాయి, అధిక మంచు నుంచి మొక్కలకు రక్షణగా, ధాన్యపు క్షేత్రాలలో అవసరమయిన మెరకు నీటిని పారించటం ద్వారా కలుపు మొక్కల పెరుగుదలను నివారించడానికి సహాకరిస్తుంది. ప్రత్యేక సాగునీటి సౌకర్యాలు లేని భూములలో కేవలం వర్షంపై మాత్రమే అధారపడి పంటలను పండిస్తారు, ఇటువంటి వ్యవసాయాన్ని వర్షాధార సేద్యం అంటారు.

Irrigation systems are also used for dust suppression, disposal of sewage, and in mining. Irrigation is often studied together with drainage, which is the natural or artificial removal of surface and sub-surface water from a given area.

వర్గం:సాగునీరు
ఉభయభారతి

ఉభయ భారతి మండన మిశ్రుడి భార్య ఈమెను సరస్వతి అంశగా చెపుతారు. ఆది శంకరుడుకి, తన భర్త మండనమిశ్రునికి జరిగిన వాద-వివాదంలో మధ్యవర్తిగా ఉండి వారి గెలుపోటములను నిర్ణయించినది ఈమె.
## పూర్వవృత్తాంతము
సత్యలోకంలో జరుగుతున్న మహాసభలో దూర్వాసుడు సామగానం పఠిస్తున్న సంధర్భలో స్వరం తప్పుగా పలికినపుడు సరస్వతి నవ్వగా కోపించిన దూర్వాసుడు చిన్న పెద్దల తారతమ్యం తెలుసుకొనక పరిహసించిన నువ్వు భూలోకంలో మనుష్యజాతిలో పుట్టు అని శపిస్తాడు. బ్రహ్మ క్షమింపమని శాపవిమోచనమిమ్మని అడుగగా నీ అంశతో పుట్టే మండన మిశ్రుని భార్యగా సరస్వతి జన్మిస్తుంది. ఈశ్వరుని అంశతో పుట్టే శంకరుని చూసి అతని ద్వారా పాండిత్యంలో ఓడింపబడినపుడు ఆమెకు శాపవిమోచనమౌతుంది అని చెప్పాడు.
మందన మిశ్రునితో గెలుపొందిన శంకరుని చూసి భర్తలో సగం కనుక నన్ను కూడా ఓడిస్తేనే గెలిచినట్టుగా చెప్పి అతడిచే ఓడింపబడి ఆమె శాపవిమోచనం పొందుతుంది.

## మూలాలు
మధిర సుబ్బన్న దేక్షిత కవి కాశీమజిలీ కథలు నుండి.

వర్గం:ఆదర్శ వనితలు
ద్రవ్యరాశి లోపం

పరమాణు కేంద్రకం లోని విడి సంఘటకాల విడి ద్రవ్యరాశుల మొత్తానికి,కేంద్రక ద్రవ్యరాశికి మధ్య గల తేడాను ద్రవ్యరాశి లోపంఅందురు.
## ఉదాహరణ
హీలియం కేంద్రకంలో 2 ప్రోటాన్లు, 2 న్యూట్రాన్లు ఉంటాయి.ఒక ప్రోటాన్ ద్రవ్యరాశి 1.0078 amu, ఒక న్యూట్రాన్ ద్రవ్యరాశి 1.0087 amu . హీలియం కెంద్రకంలో 2 ప్రోటాన్ల ద్రవ్యరాశి 2X1.0078 amu=2.0156 amu అవుతుంది. అదేవిధంగా రెండు న్యూట్రాన్ల ద్రవ్యరాశి 2X1.0087 amu=2.0174 amu అవుతుంది. హీలియం కేంద్రకంలో గల విడి సంఘటకాలైన ప్రోటాన్లు, న్యూట్రాన్ల ద్రవ్యరాశుల మొత్తం 4.0330 amu అవుతుంది. కాని హీలియం కేంద్రకం యొక్క నిజ ద్రవ్యరాశి 4.0026 amu. పరమాణు కేంద్రకం లోని విడి సంఘటకాల విడి ద్రవ్యరాశుల మొత్తానికి,కేంద్రక ద్రవ్యరాశికి మధ్య గల తేడా 0.0304 amu అగును. ఈ ద్రవ్యరాశి ద్రవ్యరాశి లోపం అగును. ఈ ద్రవ్యరాశి లోపం కేంద్రక స్థిరత్వానికి ప్రమాణం.ఈ ద్రవ్యరాశి లోపం బంధన శక్తిగా వినియోగ పడుతుంది.

## మూలాలు

వర్గం:భౌతిక శాస్త్రం
ఆప్రికాట్ నూనె

## అప్రికాట్ చెట్టు/ఛుల్లు(chullu)
ఆప్రికాట్ చెట్టును భారతదేశంలో ఖుబాని (khubani, జార్డల్ (Zardalu, ఛొల (chola, గర్డులు (Gurdlu) అనికుడా అంటారు. తెలుగులో సీమబాదం అంటారు. ఈచెట్టు రోసేసి కుంటుంబానికి చెందినది. వృక్షశాస్త్ర నామం: ప్రునస్ అర్మెనియక (Prunus armeniaca). ఈ చెట్టు మూల ఆవిర్భస్దానం చీని దేశం (Chaina,, మధ్య ఆసియా ఖండప్రాంతం. అక్కడ నుండి భారతదేశంలోని శీతల ఉష్ణ ప్రాంతాలైన జమ్ము&కాశ్మీరు, హిమాచలప్రదేశ్, ఉత్తర ప్రదేశానికి వ్యాప్తిచెందినది. సముద్రమట్టంనుండి 1200-2500మీటర్ల ఎత్తు ప్రాంతాల వరకు ఆవరించి పెరుగుతుంది. నైనితాల్ (Nainital), అల్మొర (Almora, పిథరగర్ (pitharagad) జిల్లాలో అధిక విస్తీర్ణంలో సాగులో నున్నది. హిమచలప్రదేశ్, జమ్ము&కాశ్మీరు,, ఉత్తరఖండ్ ప్రాంతాలు మిక్కిలి అనువైన ప్రాంతాలు. చెట్టు 10 మీటర్ల ఎత్తు వరకు పెరుగుతుంది. చెట్టు కాండం ఎర్రటి బెరడు కల్గివుండును.పళ్ళు మే-ఆగస్టు నెలలో పక్వానికొస్తాయి. పండుగుండ్రంగా 5సెం.మీ పరిమా ణంలో వుండి నూగు కల్గి వుండును. పండిన ఫలం పసుపు లేదా ఎరుపుతోకూడిన పసుపు రంగులో వుండును. రుచి తీపి, పులుపుల కలయికగా నుండును. గింజ (seed) పరిమాణం 1.3-2.3సెం.మీx0.8-1 .2సెం.మీ వుండును. గింజ వెలుపల మెత్తటిగుజ్జు (pulp) కలిగి వుండును.ఆకులు ముదురు పచ్చగా వుండి 6సెం.మీ, పొడవుండును. పూలు అండాకారంగా లేత పింక్‍రంగులోవుండును.చెట్టు 4-5 సంవత్సరాలకు పూతకొచ్చును. దిగుబడి 30-35 సంవత్సరాల వరకిచ్చును. ఒక చెట్టునుండి ఏడాదికి 80-120కిలో లుండును. సరాసరి దిగుబడి 25కే.జి.లు.

** ఆప్రికాట్ విత్తనంలోని (kernel) పదార్ధాలు **

## నూనె
ఆప్రికాట్ గింజలో నూనె 16-18% వుండును.గింజలో విత్తనం/బీజం (kernel)30% వరకుండును. విత్తనంలో నూనె 40-50% వరకుండును. ము డినూనె పాలిపోయిన పసుపు రంగులో వుండును.రిపైండ్ చేసిన తరువాత వర్ణ రహితంగా వుండును. ముడినూనెలో సైయనొజెనెటిచక్ గ్లుకొసైడ్ (cyanogenetic glucoside) లు వుంటాయి. నూనెను రిఫైండ్ చేసినప్పుడు డిఒడరైజెసన్ (Deodorisation) దశలో ఇవి తొలగింపబడును. ఈవిధంగా సైనొజెనెటిక్ గ్లుకొసైడ్ లు తొలగింపబడిన నూనెను ఆవ నూనె లేదా నువ్వుల నూనెతో మిశ్రితం చేసి వంటనూనెగా వినియోగించవచ్చును.
నూనెలో అసంతృప్త కొవ్వుఆమ్లా 90% వర కుంటాయి. ఒలిక్ ఆమ్లం53.0-71.0% వరకు, లినోలిక్ ఆమ్లం 21.4-35.6% వరకుండును.పెరాక్సైడు విలువ బారీవ్యత్యాసంగా 0.8-8.3 వరకుండును.
**ఛుల్లు (chullu) /ఆప్రికాట్ నూనె భౌతికలక్షణాల పట్టిక**

## ఆప్రికాట్ నూనెలోని కొవ్వు ఆమ్లాలు
ఆప్రికాట్ నూనెలో సంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లాలు తక్కువశాతంలో ఉనాయి.నూనెలో మిరిస్టిక్, పామిటిక్,, స్టియరిక్ కొవ్వు ఆమ్లాలు ఉన్నప్పటికి, మూడింటి మొత్తం శాతం 6-8% లోపు మాత్రమే.నూనెలో ఏకద్విబంధ, ద్విదిబంధ కొవ్వు ఆమ్లాలు రెండు కలసి మొత్తం కొవ్వుఆమ్లాలలో 90% వరకు ఉంటాయి.
**ఆప్రికాట్/ఛుల్లు నూనెలోని కొవ్వు ఆమ్లంలశాతం**

### నూనె ఉపయోగాలు
*ఆప్రికాట్ నూనెను చర్మ సంరక్షణి నూనె గా, అలాగే కేశనూనెగా పనిచేస్తుంది., కళ్ళ క్రింద చారలను తొలగించు క్రీముల తయారిలో ఉపయోగిస్తారు
*ఆప్రికాట్ నూనె మలబద్ధకం, అజీర్తి, పాండురోగం, చర్మవ్యాధుల నివారణకు ఉపయోగపడుతుంది. 
*రిఫైండ్ చేసిన నూనెను ఔషదమందుల (Medicinal) మందులతయారిలో నుపయోగిస్తారు.
*కాస్మెటిక్సు తయారిలో ఉపయోగిస్తారు.
*మిఠాయి (confectionery) ప్రరిశ్రమలలో వాడెదరు
*ఆవనూనె, నువ్వుల నూనెలతో కలిపి 'మిశ్రిత వంటనూనె (mixed vegetable oil) గా వాడవచ్చును.

### ఇవికూడా చూడండి
*చెట్లనుండి వచ్చే నూనెగింజలు
*నూనెగింజలు
*నూనె
*సంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లం
*అసంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లం
### మూలాలు

వర్గం:నూనెలు
జి. శంకర కురుప్

**జి. శంకర కురుప్** జూన్ 3, 1901 లో ప్రస్తుత ఎర్ణాకులం జిల్లాలోని (నాటి కొచ్చిన్ సంస్థానం) పెరియార్ నదీతీరంలో ఉన్న నాయతోడ్ లో పుట్టాడు.  ఫిబ్రవరి 2, 1978వ తేదీన వప్పలాచ్చేరి, అంగమలి, ఎర్నాకులం జిల్లాలో మరణించాడు. మహాకవిగా పేరొందిన ఈయన మొదటి జ్ఞానపీఠ పురస్కార గ్రహీత. జ్ఞానపీఠ పురస్కారం సాహిత్యరంగంలో భారతదేశ ప్రభుత్వం ద్వారా ఇవ్వబడే అత్యున్నత పురస్కారం. ఈ పురస్కారాన్ని ఈయనకు 1965 లో ఒడక్కుళల్ (వెదురు వేణువు) అనే కవితా సంకలనానికి గానూ ప్రదానం చేసారు. 1968 లో ఈయనకు పద్మ భూషణ పురస్కారం కూడా అందింది.

ఇతడు రాజ్యసభ సభ్యునిగా (1968-1972) నామినేట్ చేయబడ్డాడు.
## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* An overview of the major genres of modern Malayalam literature
* Bibliography of Malayalam Literature
* Another Bibliography of Malayalam literature
* G. Sankara Kurup's Jnanpith Award Acceptance Speech 
* The Poet's commentary on his work 
* Commemorative Stamp released by India Post on October 9, 2003 (image) 

వర్గం:ఉత్తమ ఉపాధ్యాయులు
వర్గం:కవులు
వర్గం:వ్యాస రచయితలు
వర్గం:గేయ రచయితలు
వర్గం:రాజ్యసభ సభ్యులు
జ్యా

ఒక వృత్తం **జ్యా** అనగా వృత్తం మీద రెండు అంత్య బిందువులతో వృత్తంలోని భాగాన్ని విభజించే రేఖాఖండం. జ్యా యొక్క పొడిగింపు గీతను సేకాంట్ లేదా సేకాంట్ గీత అంటారు. చాలా సాధారణంగా జ్యా అనగా ఏ వంపు రేఖ పైన ఉన్న రెండు బిందువులను కలిపే విభాగపు రేఖాఖండం, ఆ విధంగా దీర్ఘవృత్తాకారం వరకు పరిమితులు లేవు. వృత్తం యొక్క కేంద్ర బిందువు ద్వారా వెళ్ళిన ఒక జ్యా వృత్తం యొక్క వ్యాసం అవుతుంది. జ్యాను ఆంగ్లంలో కార్డ్ (Chord) అంటారు.

## వృత్తం యొక్క జ్యాలు

వృత్త జ్యా ల యొక్క ధర్మములు ఈ క్రింది విధంగా ఉన్నాయి.
# వృత్తంలోసమాన పొడవు గల జ్యాలు వృత్త కేంద్రం నుండి సమాన దూరంలో ఉంటాయి.
# ఒక వృత్తం యొక్క కేంద్రకం గుండా వెళ్ళిన జ్యాను వ్యాసం అంటారు, ఇది వృత్తంలో అతి పొడవైన జ్యా.
# AB, CD లనే జ్యా లను పొడిగింపగా యేర్పడు రేఖల ఖండన బిందువు "P" అయిన, వాటి పొడవులు AP·PB = CP·PD ని తృప్తిపరుస్తాయి. (బిందు ఘాత సిద్ధాంతం) 
# వృత్త జ్యా వృత్తాన్ని రెండు వృత్త ఖండాలుగా విభజిస్తుంది.

## దీర్ఘ వృత్తము యొక్క జ్యాలు
దీర్ఘ వృత్తంలో సమాంతరంగా ఉన్న జ్యాల యొక్క మధ్య బిందువులు సరేఖీయాలు.

## త్రికోణమితి జ్యాలు

గణిత శాస్త్రంలో త్రికోణమితి విభాగం యొక్క అభివృద్ధికి మొదట్లో ఈ జ్యాలను ఉపయోగించేవారు. మొట్టమొదట మనకు తెలిసిన త్రికోణమితీయ పటిక "హిప్పార్‌కస్" ద్వారా తయారుచేయబడింది. అతడు జ్యా యొక్క ప్రమేయాల విలువలను ప్రతి 7.5 డిగ్రీలకు కనుగొన్నాడు. 2 వ శతాబ్దంలో అలెగ్జాండ్రియా దేశానికి చెందిన శాస్త్రవేత్త టోలమీ జ్యాల ప్రమేయాల పట్టికను విస్తరించాడు. దీనిని తన ఖగోళ శాస్త్ర గ్రంథంలో ప్రస్తావించాడు. ఈ గ్రంథంలో ఆయన జ్యా ల యొక్క విలువలను 1/2 నుండి 180 డిగ్రీల వరకు 1/2 డిగ్రీల గుణకాలన్నిటి యొక్క విలువలను పొందుపరిచాడు.ఆయన జ్యాల పొడవులు గణించిన వృత్తం యొక్క వ్యాసం 120 ప్రమాణాలు, జ్యాల పొడవులు కచ్చితంగా 2 భూమిగా కలిగి పూర్ణాంక భాగం తర్వాత 60 అంకెలు గల సంఖ్య.

"జ్యా ప్రమేయం" అనగా జ్యామితి పరంగా ప్రక్క పటంలో చూపబడింది. జ్యా యొక్క కోణం అనగా జ్యా యొక్క చివరి బిందువుల నుండి కేంద్రం కలుపు వ్యాసార్థాల మధ్య కోణం. జ్యా ప్రమేయం (కార్డ్ ప్రమేయం) ఆధునికంగా ఉపయోగించే సైన్ ప్రమేయానికి సంబంధించి ఉంటుంది. ఒక బిందువు (1,0), వెరొక బిందువు (cos, sin ) తీసుకొని పైథాగొరస్ సిద్ధాంతాన్ని ఉపయోగించు జ్యా పొడవును లెక్కించవచ్చు.

:  \mathrm{crd}\ \theta = \sqrt{(1-\cos \theta)^2+\sin^2 \theta} = \sqrt{2-2\cos \theta} = 2 \sqrt{\frac{1-\cos \theta}{2}} = 2 \sin \frac{\theta}{2}. 

పై సమీకరణ సాధనలో చివరిమెట్టులో అర కోణం యొక్క ప్రమేయం యొక్క సూత్రాలను వినియోగించడం జరిగింది. నవీన త్రికోణమితి సైన్ ప్రమేయం పై నిర్మించబడితే, పురాతన త్రికోణమితి కార్ట్ ప్రమేయం పై నిర్మించబడింది. హిప్పోర్కస్ జ్యాల పై 12 సంపుటాలలో తన భావాలను తెలియజేశాడు. కానీ ప్రస్తుతం అవి లేవు. బహుశా వాటి నుండి ఒక గొప్ప విషం తెలిసింది. జ్యా ప్రమేయం ప్రస్తుతం కొన్ని తుల్యమైన సంబంధాలను తృప్తి పరుస్తుంది.

## ఇవి కూడా చూడండి
* వ్యాసము (గణితం)
* వృత్తము
* వ్యాసం (డయామీటర్)

## బయటి లింకులు

* History of Trigonometry Outline
* Trigonometric functions , focusing on history
*Chord (of a circle) With interactive animation

వర్గం:త్రికోణమితి
వ్యాసార్థము

వృత్త కేంద్రం నుండి వృత్తం పై గల బిందువు నకు గల దూరాన్ని ఆ వృత్త **వ్యాసార్థం** లేదా అర్ధ వ్యాసం అంటారు. దీనిని ఆంగ్లంలో రాడియస్ (radius) అంటారు. వృత్త కేంద్రాన్ని వృత్తం పైని ఏదేని బిందువుతో కలిపే రేఖా ఖండాన్ని ఆ వృత్త వ్యాసం అంటారు. ఒక వృత్తానికి లెక్కలేనన్ని వ్యాసార్థాలు ఉంటాయి. వ్యాసార్థమును **r** అను అక్షరంతో సూచిస్తారు.

శాస్త్రీయ జ్యామితిలో, ఒక వృత్తం లేదా గోళం యొక్క వ్యాసార్థం దాని కేంద్రం నుండి దాని చుట్టుకొలత వరకు ఉన్న రేఖాఖండం.  మరింత ఆధునిక వాడుకలో  కేంద్రం నుండి చుట్టుకొలతకు గల  పొడవు. ఈ పేరు లాటిన్ *radius* నుండి వచ్చింది,  అంటే కిరణం లేదా  రథ చక్రం స్పోక్ .  వ్యాసార్థం సాధారణ సంక్షిప్తీకరణ, గణిత చరరాశి పేరు r. వ్యాసార్థాన్ని పొడిగిస్తే   రెండు రెట్లు వ్యాసార్థాన్ని వ్యాసం d గా నిర్వచించబడింది.

: d \doteq 2r \quad \Rightarrow \quad r = \frac d 2.

ఒక వస్తువుకు కేంద్రం లేకపోతే, ఈ పదం దాని వక్రతా వ్యాసార్థంగా తెలుపుతారు. 

క్రమ బహుభుజిలో దాని వ్యాసార్థం, వక్రతా వ్యాసార్థానికి సమానంగా ఉంటుంది.  క్రమ బహుభుజిలో అంతర వ్యాసార్థాన్ని అపోథెం అంటారు. 

ఒక వృత్తం చుట్టుకొలత తెలిస్తే దాని వ్యాసార్థం 

: r = \frac C {2\pi}.



## సూత్రములు
జ్యామితీ చిత్రాలకు వ్యాసార్థం దాని ఇతర కొలతల ద్వారా నిర్వచించబడినది.

### వృత్తములు
ఒక వృత్త వైశాల్యం  అయితే దాని వ్యాసార్థానికి సూత్రం.

: r = \sqrt{\frac{A}{\pi}}.

సరేఖీయం కాని మూడు బిందువులు , ,   అయితే ఆ బిందువుల గుండే పోయే వృత్త వ్యాసానికి సూత్రం:

: r=\frac{2\sin\theta},

 ను  తో సూచిస్తారు. ఈ సూత్రం సైన్ సూత్రం ద్వారా ఉపయోగించబడుతుంది. నిరూపక రేఖాగణితంలో మూడు బిందువులు  , ,  , అయితే ఆ బిందువుల గుండా పోయే వృత్త వ్యాసార్థం:


:  r = \frac {\sqrt{[(x_2 - x_1)^2 + (y_2 - y_1)^2] [(x_2 - x_3)^2 + (y_2 - y_3)^2] [(x_3 - x_1)^2 + (y_3 - y_1)^2]} }{ 2| x_1  y_2 + x_2 y_3 + x_3 y_1 - x_1 y_3 - x_2 y_1 - x_3 y_2| }.



## ఇవి కూడా చూడండి
* వ్యాసము (గణితం)
* వృత్తం

## మూలాలు

వర్గం:పొడవు
వర్గం:రేఖాగణిత కొలతలు
ఎస్సెల్ వరల్డ్

ఎస్సెల్ వరల్డ్ అను వినోద ఉద్యానవనం ముంబాయి, గోరై ప్రాంతంలో ఉంది. ఇది 64 ఎకరాలలో వ్యాపించి ఉంది. ఈ ఎమ్యూజిమెంట్ పార్క్ సందర్శనకు ప్రతిరోజు పది వేల మంది సందర్శకులు వస్తుంటారు. ఇక్కడకు బోరివలి లేదా మలాడ్ అనే ప్రాంతాల నుండి చేరుకోవచ్చు. 1986 లో ఎస్సెల్ గ్రూప్ నకు చెందిన సుభాష్ చంద్ర ఎస్సెల్ వరల్డ్ ను ప్రారంభించారు. 1998 లో వాటర్ కింగ్ డం అనే కొత్త విభాగాన్ని ఎస్సెల్ వరల్డ్ కు జోడించారు. ఎస్సెల్ వరల్డ్ భారతదేశపు మొదటి వినోద పార్కులలో ఒకటి. ఇది రెండు పార్కులుగా ఉన్నాయి - ఎస్సెల్ వరల్డ్ ప్రొపర్, వాటర్ కింగ్ డం, వాటర్ కింగ్ డం ఒక నీటి పార్కు. 2001 లో దీని వార్షిక టర్నోవర్ 35-40 కోట్ల రూపాయలు, ప్రస్తుతం ఒక భారీ విజయం (huge success) అని పిలుస్తున్నారు. ఇక్కడ కాయిన్ ఆపరేటెడ్ గేమ్స్ కాక 34 ప్రధాన రైడ్స్ ఉన్నాయి.

## ఇవి కూడా చూడండి

## బయటి లింకులు
* ఎస్సెల్ వరల్డ్ , వాగర్ కింగ్ డం, ముంబై

వర్గం:భారతదేశంలో వినోద పార్కులు