కందీశ్వర ఆలయం, కండియూర్

**కండీశ్వర ఆలయం** (**బ్రహ్మకండీశ్వర ఆలయం**, **బ్రహ్మశిరకండీశ్వర ఆలయం**, **వీరటానీశ్వర ఆలయం** అని కూడా పిలుస్తారు) అనేది హిందూ దేవాలయం కాగా, ఇది భారతదేశంలోని తమిళనాడు రాష్ట్రం, తంజావూరు జిల్లాలోని కండియూరు (తిరుక్కండియూర్ / తిరుకండియూర్ అని కూడా పిలుస్తారు) గ్రామంలో, తిరువయ్యారు సమీపంలో ఉంది. ఈ ఆలయంలో శివుడు **కండీశ్వరుడు**గా పూజింపబడతాడు, ఆయనను *[[లింగం]]* రూపంలో ప్రతిష్ఠించారు. ఆయన భార్య పార్వతి ఇక్కడ **మంగళనాయకి**గా ఆరాధించబడుతుంది.

ఈ ఆలయ ప్రధాన దేవుడు 7వ శతాబ్దానికి చెందిన తమిళ శైవ కేననికల్ గ్రంథమైన *తేవారం*లో ప్రస్తావించబడిన దేవాలయాలలో ఒకటి. ఈ గ్రంథాన్ని నాయనార్లుగా ప్రసిద్ధి చెందిన తమిళ శైవ భక్త కవులు రచించారు. ఈ ఆలయం *[[పాడల్ పేట్ర క్షేత్రాలు|పాడల్ పేత్ర స్థలం]]*గా వర్గీకరించబడింది.

పురాణ కథనాల ప్రకారం, శివుడు ఎనిమిది విభిన్న రాక్షసులను సంహరించాడు. ఆ విజయాలను సూచిస్తూ నిర్మించబడిన ఎనిమిది దేవాలయాల సమూహాన్ని అష్ట వీరటనమ ఆలయాలుగా పిలుస్తారు. వాటిలో ఈ ఆలయం ఒకటి. అలాగే, శివుడు బ్రహ్మ యొక్క ఐదు తలలలో ఒక తలను తొలగించిన స్థలంగా ఈ ఆలయం విశేష ప్రాధాన్యతను కలిగి ఉంది.

ఈ ఆలయానికి సంబంధించిన అనేక శాసనాలు లభించాయి. వీటిలో చోళులు, తంజావూరు నాయకులు, తంజావూరు మరాఠా రాజ్యం వారి దానధర్మాల గురించి పేర్కొనబడ్డాయి. ఆలయ ప్రాంగణంలో అనేక ఉపఆలయాలు ఉన్నాయి. వీటిలో కండీశ్వరుడు, మంగళనాయకి ఆలయాలు ముఖ్యమైనవి. ఈ ఆలయంలో అనేక మండపాలు, మూడు ప్రాకారాలు ఉన్నాయి.

ఈ ఆలయంలో ప్రతిరోజూ ఆరు కాల పూజలు ఉదయం 6:30 గంటల నుండి రాత్రి 8:30 గంటల వరకు నిర్వహించబడతాయి. అలాగే సంవత్సరాంతర పండుగలు కూడా ఘనంగా జరుపుకుంటారు. ఈ ఆలయం ఐయారప్పర్ ఆలయంకు చెందిన సప్తస్థానం దేవాలయాలలో ఒకటి. జనవరి నెలలో నిర్వహించబడే సప్తస్థాన ఉత్సవం ఈ ఆలయంలో అత్యంత ప్రాముఖ్యమైన పండుగగా ఉంటుంది.

ఈ ఆలయాన్ని తమిళనాడు ప్రభుత్వంకు చెందిన హిందూ మత, దానధర్మాల శాఖ నిర్వహించి పరిపాలిస్తోంది. ఇదే పేరుతో ఇతర ఆలయాలు కూడా ఉన్నాయి. ఉదాహరణకు, కండీశ్వర ఆలయం తంజావూరు జిల్లాలోని పట్టుకోట్టై తాలూకా, తమరంకొట్టై గ్రామంలో కూడా ఉంది.

## పురాణ గాథ

హిందూ పురాణాల ప్రకారం, సృష్టి దేవుడైన బ్రహ్మకు మొదట ఐదు తలలు ఉండేవి. ఒక సందర్భంలో, శివుని భార్య అయిన పార్వతి పొరపాటున శివునికి చేయవలసిన *పాద పూజ*ను బ్రహ్మకు చేసింది. దీనితో కోపగించిన శివుడు, బ్రహ్మ యొక్క ఒక తలను నరికి వేసాడు. బ్రహ్మ శాపం కారణంగా ఆ కత్తిరించిన తల శివుని చేతికి అంటుకుపోయింది.

ఈ పాపం నుంచి విముక్తి పొందడానికి శివుడు తిరుక్కరంబనూర్లో విష్ణువును భిక్షాటన రూపంలో పూజించాడు. అక్కడ ఆయనకు కొంతమేరకు పాప విమోచనం కలిగింది. అనంతరం తిరుకండియూరులో విష్ణువును దర్శించి, ఆలయ చెరువులో (కమల పుష్కరిణి) స్నానం చేసిన తరువాత ఆయనకు పూర్తిస్థాయి విముక్తి లభించింది.

శివుని (హరుడు) పాపాన్ని విష్ణువు విమోచించాడని (విమోచన) కారణంగా, ఈ ఆలయాన్ని హర సభ విమోచన పెరుమాళ్ ఆలయంగా పిలుస్తారు. ఈ సంఘటన తరువాత ఆలయ చెరువుకు **కపాల తీర్థం** అనే పేరు వచ్చింది. శివుడు సంతోషించి హర సభ విమోచన ఆలయాన్ని నిర్మించడమే కాకుండా, తనకు సమీపంలో మరో ఆలయాన్ని కూడా నిర్మించాడు.

ఇంకొక పురాణ కథనం ప్రకారం, విష్ణువుకు భార్య అయిన లక్ష్మి బ్రహ్మపై విష్ణువు ఎక్కువ ప్రేమ చూపుతున్నాడని భావించి, బ్రహ్మ యొక్క ఒక తలను తొలగించమని శివుని కోరింది. ఈ ఆలయంలో విష్ణువును పూజించడం ద్వారా మహర్షి భృగువు, రాజు మహాబలి, చంద్రుడు (చంద్ర దేవుడు) తమ పాపాల నుండి విముక్తి పొందారు.

ఒకసారి మహర్షి భృగువు విష్ణువు, బ్రహ్మ, శివులలో ఎవరు శ్రేష్ఠుడు అని పరీక్షించడానికి విష్ణువును ఛాతీపై తన్నాడు. ఆ పాపం నుంచి ఆయనకు ఈ స్థలంలో విముక్తి లభించింది. గురువు భార్యను మోహింపజేసిన పాపంతో బాధపడిన చంద్రుడు కూడా హర సభ విమోచన పెరుమాళ్‌ను పూజించడం ద్వారా తన పాపం నుంచి కొంతమేర విముక్తి పొందాడు.
## నిర్మాణ శైలి

ఈ ఆలయం కుంభకోణం నుండి సుమారు 21 కిలోమీటర్ల దూరంలో, కుంభకోణం – తిరువయ్యారు – తంజావూరు ప్రధాన రహదారిపై ఉంది. ఇది తిరువయ్యారు నుండి 2 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉండి, తిరుకండియూర్ గ్రామ హృదయంలో స్థితి చెంది ఉంది.

కండీశ్వర ఆలయానికి ఐదు అంతస్తుల *రాజగోపురం* ఉంది, గర్భగుడి పడమటి దిశగా ముఖం చేసి ఉంది. గర్భగుడి ఆలయ ప్రవేశ ద్వారం, ధ్వజస్తంభానికి సరాసరి రేఖలో (అక్షరేఖలో) ఉంటుంది. గోపురం తరువాత రెండవ ప్రాకారంలో ధ్వజస్తంభం ఉంది.

అంబాళ్ (పార్వతి) అమ్మవారి ఆలయం దక్షిణాభిముఖంగా ఉండి, ఆమెను నిలుచున్న భంగిమలో ప్రతిష్ఠించారు. ఆలయ ప్రాంగణంలో వినాయకుడు (గణేశుడు), మురుగన్ (కార్తికేయుడు) – వల్లి, దైవానైతో కలిసి, మహాలక్ష్మి, విష్ణు దుర్గ ఆలయాలు ఉన్నాయి.

గర్భగుడి చుట్టూ ఉన్న గోడలపై బ్రహ్మ, లింగోద్భవ, దక్షిణామూర్తి శిల్పాలు ఉన్నాయి. గర్భగుడిని ద్వారపాలకులు కాపాడుతుండగా, సమీప గోడపై సతపథ మహర్షి విగ్రహాన్ని చెక్కారు.

మొదటి ప్రాకారంలోని మండపాలలో సప్తస్థాన లింగాలు, పంచభూత లింగాల విగ్రహాలు ఉన్నాయి. గర్భగుడి సమీపంలో చిన్న పరిమాణంలో బ్రహ్మ, సరస్వతి దేవతల విగ్రహాలు కూడా ఉన్నాయి.

బ్రహ్మకు ప్రత్యేక ఆలయం ఉన్న కొద్ది ఆలయాలలో ఇది ఒకటి.
## మతపరమైన ప్రాముఖ్యత
ఈ ఆలయం కావేరి నది ఒడ్డున నిర్మించబడిన ఆలయాలలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది. ఈ ఆలయం శివ ఆలయాలలోని ఏడు స్త్రీ దేవతలకు సంబంధించిన *[[సప్తమాతృకలు]]*కు అనుబంధమైన ఏడు ఆలయాలలో ఒకటి. 

అలాగే, శివుడు రాక్షసులు, వీరులు లేదా దేవతలపై తన పరాక్రమం, ఉగ్రత్వాన్ని ప్రదర్శించి విజయాన్ని సాధించిన ఎనిమిది ఘట్టాలను స్మరించుకుంటూ నిర్మించబడిన అష్ట వీరటనమ ఆలయాలలో ఇది ఒకటి. ఈ స్థలాలను శివుడు ఉగ్రరూపంతో తాండవం చేసిన ప్రదేశాలుగా కూడా విశ్వసిస్తారు. 

## సప్త స్థానం

ప్రతి సంవత్సరం ఏప్రిల్ నెలలో తిరువయ్యారులో *సప్తస్థానం* ఉత్సవం నిర్వహించబడుతుంది. హిందూ పురాణాల ప్రకారం, ఇది శివుని వాహనమైన నందికేశ్వరుడు వివాహ ఉత్సవంగా భావించబడుతుంది. ఈ ఉత్సవం తమిళ మాసమైన *పంగుని*లో పునర్పూసం నక్షత్రం రోజున జరుగుతుంది.

తిరువయ్యారులోని అయ్యారప్పర్ ఆలయ ఉత్సవ విగ్రహాన్ని, నందికేశ్వరుడు, సుయశయాంబికై విగ్రహాలతో కలిసి అలంకరించిన గాజు పల్లకీలో తిరుప్పజనమ్, తిరుచ్చొట్రుతురై, తిరువేదికుడి, తిరుకండియూర్, తిరుప్పూన్తురుత్తి ఆలయాలకు తీసుకెళ్తారు. ఆయా ఆలయాల ఉత్సవ విగ్రహాలు కూడా గాజు పల్లకీలలో అయ్యారప్పర్ వెంట తిల్లైస్తానం అనే "తుదిగమ్యం" వరకు చేరుతాయి.

తిల్లైస్తానం ఆలయం వెలుపల కావేరి నది ఒడ్డున భారీగా బాణాసంచా ప్రదర్శన జరుగుతుంది. అనంతరం ఏడు పల్లకీలను తిరిగి తిరువయ్యారులోని అయ్యారప్పర్ ఆలయానికి తీసుకెళ్తారు. ఏడు ప్రాంతాల నుండి వచ్చిన ఏడు గాజు పల్లకీలు తిరువయ్యారులో కలుసుకునే దృశ్యాన్ని వందలాది భక్తులు వీక్షిస్తారు. 

భక్తులు *పూచోరిత్తల్* (పుష్పోత్సవం) నిర్వహిస్తారు. ఇందులో ఒక బొమ్మ పల్లకీలలోని ప్రధాన దేవతలకు పూలను అర్పిస్తుంది. పూచోరిత్తల్ అనంతరం పల్లకీలు తమ తమ ఆలయాలకు తిరిగి వెళ్తాయి.

## ఆరాధన, ఉత్సవాలు
ఈ ఆలయంలో పూజారులు ప్రతిరోజూ, పండుగల సమయంలో *[[పూజ (హిందూమతం)|పూజ]]*లను నిర్వహిస్తారు. తమిళనాడులోని ఇతర శివాలయాల మాదిరిగానే, ఈ ఆలయ పూజారులు శైవ బ్రాహ్మణ వర్గానికి చెందినవారు. 

ఆలయంలో ప్రతిరోజూ నాలుగు కాల పూజలు నిర్వహించబడతాయి: ఉదయం 8:00 గంటలకు ఉషత్‌కాలం / కలసాంతి, ఉదయం 10:00 గంటలకు ఉచికాలం, సాయంత్రం 6:00 గంటలకు సాయరక్షై, రాత్రి 8:30 గంటలకు అర్ధజామం. ప్రతి పూజలో నాలుగు విధులు ఉంటాయి: *అభిషేకం* (పవిత్ర స్నానం), *అలంకారం*, *నైవేద్యం*, *దీపారాధన* – ఇవన్నీ కండీశ్వరుడు, మంగళనాయకి దేవతలకు నిర్వహించబడతాయి.

పూజలు *నాగస్వరం*, *తవిల్* వాయిద్యాల నాదాల మధ్య జరుగుతాయి. పూజారులు వేదాలు చదువుతుండగా, భక్తులు ఆలయ ధ్వజస్తంభం ముందు సాష్టాంగ నమస్కారం చేస్తారు. 

ప్రతి వారం *సోమవారం*, *శుక్రవారం* ప్రత్యేక పూజలు, పక్షవారీగా *[[ప్రదోషం]]*, నెలవారీగా *[[అమావాస్య]]*, *కృత్తికై*, *[[పౌర్ణమి]]*, *సతుర్థి* పండుగలు నిర్వహించబడతాయి. సప్తస్థానం ఈ ఆలయంలో ప్రధాన ఉత్సవంగా ఉండగా, తమిళ మాసమైన *మాసి* (ఫిబ్రవరి–మార్చి)లో జరుపుకునే శివరాత్రి, *మార్గశిర* (డిసెంబర్–జనవరి) మాసంలో జరుపుకునే తిరువాధిరై కూడా ముఖ్యమైన పండుగలుగా ఉంటాయి.

## సూచనలు

## బాహ్య లింకులు

వర్గం:పాడల్ పేట్ర క్షేత్రాలు

వర్గం:అష్ట వీరట్ట క్షేత్రాలు
వర్గం:హిందూ దేవాలయాలు
వర్గం:తమిళనాడు దేవాలయాలు