వసాయి యుద్ధం

వసాయి యుద్ధం లేదా బస్సేన్ యుద్ధం, భారతదేశంలోని ప్రస్తుత మహారాష్ట్ర రాష్ట్రంలోని కొంకణ్ ప్రాంతంలో ముంబై (బొంబాయి) సమీపంలో ఉన్న వసాయి ( పోర్చుగీస్ , బాసైమ్ ; ఆంగ్లం , బస్సేన్ ) పట్టణానికి చెందిన పోర్చుగీస్ పాలకులకు మరియు మరాఠా సామ్రాజ్యానికి మధ్య జరిగింది . మరాఠాలకు పేష్వా బాజీ రావు I సోదరుడైన చిమాజీ అప్పా నాయకత్వం వహించారు. 

## నేపథ్యం
1736 నాటికి పోర్చుగీసు వారు థానా కోటను నిర్మించడానికి నాలుగు సంవత్సరాలు పనిచేశారు, సుదీర్ఘ జాప్యాలు పక్కన పెడితే, కార్మికులకు జీతాలు చెల్లించలేదు, ఆహారం కూడా పెట్టలేదు. మరాఠా సైన్యం బస్సేన్ కోటను స్వాధీనం చేసుకోవడానికి శ్రీమంత చిమాజీ అప్పా పెషావే చేత భవంగడ్ కోట నిర్మించబడింది, చాలా రహస్య కార్యకలాపాలు భవంగడ్ కోటల వద్ద జరిగాయి.

యుద్ధం తరువాత, చిమాజీ అప్పా అతని మరాఠా సైనికులు వసాయ్ నుండి చర్చి గంటలను జ్ఞాపికలుగా తీసుకొని మహారాష్ట్రలోని వివిధ హిందూ దేవాలయాలలో వాటిని ఏర్పాటు చేశారు-కొన్ని గంటలను వారు జెజురీలోని ఖండోబా ఆలయం,  ఉస్మానాబాద్ తుల్జా భవానీ ఆలయంలో ఏర్పాటు చేశారు. ఈ ఆలయాల్లో ఇప్పటికీ ఈ చర్చి గంటలు ఉన్నాయి. గోవా నుండి వచ్చిన బలగాలకు కృతజ్ఞతలు తెలుపుతూ పోర్చుగీస్, భారతీయ సహాయకులలో సుమారు 1,200 మంది సైనికులు ఉన్నారు.

## బచాయిమ్‌ ముట్టడి
1739 ఫిబ్రవరి 17న బచాయిమ్ ముట్టడి ప్రారంభమైంది. బచాయిమ్‌లోని ప్రధాన కోట చుట్టూ ఉన్న పోర్చుగీసు వారి అన్ని సైనిక స్థావరాలను వారు స్వాధీనం చేసుకున్నారు. ఉత్తర, దక్షిణం నుండి వారి సరఫరా మార్గాలు నిరోధించబడ్డాయి, సముద్రాలను ఆంగ్లేయులు నిర్వహించడంతో, ఆ మార్గం కూడా నమ్మదగనిదిగా ఉండేది. చిమాజీ అప్పా 1739 ఫిబ్రవరిలో బచాయిమ్‌ సమీపంలోని భద్రాపూర్‌కు చేరుకున్నారు. పోర్చుగీస్ కథనం ప్రకారం, అతని దళాలలో 40,000 పదాతిదళం, 25,000 అశ్వికదళం,  గనులు వేయడంలో శిక్షణ పొందిన సుమారు 4,000 మంది సైనికులు ఉన్నారు. ఇంకా, ఆయన వద్ద 5,000 ఒంటెలు, 50 ఏనుగులు ఉండేవి. తరువాతి రోజుల్లో సాల్సెట్ నుండి మరింత మంది చేరారు, బచాయిమ్‌ను స్వాధీనం చేసుకోవడానికి సమీకరించిన మొత్తం మరాఠా సైనికుల సంఖ్య దాదాపు 100,000కు పెరిగింది. ఈ బెదిరింపుతో అప్రమత్తమైన పోర్చుగీసు వారు, బచాయిమ్‌ను రక్షించుకోవడానికి బాంద్రా, వెర్సోవా, డోంగ్రీలను ఖాళీ చేయాలని నిర్ణయించుకున్నారు. పోర్చుగీస్ వైస్రాయ్ ఆదేశాల మేరకు, కౌంట్ ఆఫ్ శాండోమిల్, కేవలం బయాయిమ్, దామావో, డయ్యూ & కరంజా (ఉరాన్) లను మాత్రమే రక్షించాల్సి ఉండేది. వీటికి తగిన విధంగా కోటలను నిర్మించారు. 1739 మార్చిలో మానాజీ ఆంగ్రే ఉరన్‌పై దాడి చేసి పోర్చుగీసు వారి నుండి స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. దీని తరువాత పోర్చుగీస్ దళం ఖాళీ చేసిన బాంద్రా, వెర్సోవా, ధారవిలో మరాఠా విజయాలు సులువుగా జరిగాయి. దీని తరువాత మానాజీ ఆంగ్రే వసాయ్ వద్ద చిమాజీ అప్పాలో చేరారు. ఈ విధంగా, 1739 ఏప్రిల్ నాటికి, బాచాయిమ్ చుట్టూ ఉచ్చు మరింత బిగుసుకుంది. 

కోట లోపల, సావో సెబాస్టియో, నొస్సా సెనోరా డోస్ రెమెడియోస్ బురుజులు భద్రాపూర్ వద్ద మరాఠాలను ఎదుర్కొన్నాయి.సైనిక శిబిరాలు మిగతావన్నీ లోపలే ఉండగా, ప్రధాన ద్వారం వసాయి క్రీక్ వైపు ఉండేది. 1739 మే 1న, రెమెడియోస్ బురుజు సమీపంలోని గోడల వద్ద 10 మందుపాతరలను అమర్చడం ద్వారా అప్పా ముట్టడిని ప్రారంభించాడు. వాటిలో నాలుగు పేలడంతో ఏర్పడిన చీలికలోకి మరాఠా సైనికులు దూసుకెళ్లారు. దాదాపు వెంటనే, వారు పోర్చుగీసు ఫిరంగులు, మస్కెట్ల కాల్పులకు గురయ్యారు. అప్పా, మల్హర్ రావు హోల్కర్, రానోజీ షిండే, మానాజీ ఆంగ్రే తమ దళాలను రోజంతా గోడలు అధిరోహించడానికి పంపారు. మరుసటి రోజు, మే 2న, సావో సెబాస్టియో, రెమెడియోస్ బురుజులపై పదేపదే దాడులు జరిగాయి. ఆ రోజంతా మరిన్ని మందుపాతరలు పేల్చడంతో, ఆ రెండు బురుజుల మధ్య గోడలలో పెద్ద చీలికలు ఏర్పడ్డాయి. దాదాపు 4,000 మంది మరాఠా సైనికులు కోటలోకి ప్రవేశించడానికి ప్రయత్నించారు, కానీ పోర్చుగీసు వారి ప్రతిఘటన చాలా తీవ్రంగా ఉంది. వారు కట్టెలు వెలిగించి రెండు బురుజులను కూడా రక్షించుకోగలిగారు. మే 3వ తేదీన, మరాఠా వారు అమర్చిన మందుపాతర పేలుడుతో సావో సెబాస్టియో బురుజు కూలిపోయింది. ఇప్పుడు మరాఠా సైన్యాలు బురుజు పైనుంచి కాల్పుల భయం లేకుండా సులభంగా కోటలోకి ప్రవేశించగలిగాయి. పోర్చుగీసు వారిని చుట్టుముట్టి ఓడించడం పూర్తయింది. ఈ దశలో పోర్చుగీసు వారి వద్దకు ఒక రాయబారిని పంపి యుద్ధాన్ని ముగించాలని అప్పా నిర్ణయించుకున్నారు. తన లేఖలో, యుద్ధం కొనసాగితే మొత్తం సైనిక దళాన్ని వధించి, కోటను నేలమట్టం చేస్తామని ఆయన వారిని హెచ్చరించారు. కోట బాధ్యతలో ఉన్న పోర్చుగీసు సేనాపతి 1739 మే 16న సక్రమంగా లొంగిపోయారు. మరాఠా జనరల్ మిగిలిన సైనిక దళం బయాయిమ్ను విడిచిపెట్టి, భుజం మీద తుపాకులు, డ్రమ్స్ వాయిస్తూ, సముద్రం ద్వారా ముంబైకి (బాంబే) రవాణా చేయాలని ఆదేశించాడు. 1739 మే 23న, బాచాయిమ్ పైన కాషాయ జెండా ఎగిరింది.

## ఇవి కూడా చూడండి
* రానోజీ సింధియా
* హౌస్ ఆఫ్ సింధియా

## మూలాలు

వర్గం:మహారాష్ట్ర
వర్గం:మహారాష్ట్ర చరిత్ర