2023 నాగాలాండ్ శాసనసభ ఎన్నికలు

నాగాలాండ్ రాష్ట్ర శాసనసభలోని మొత్తం 60 మంది శాసనసభ్యులను ఎన్నుకోవడానికి 2023 ఫిబ్రవరి 27న నిర్వహించారు. ఎన్నికల లెక్కింపు మార్చి 2న జరగగా బీజేపీ-ఎన్డీపీపీ కూటమి 37 సీట్లలో విజయం సాధించింది. బీజేపీ 12 సీట్లు, నేషనలిస్ట్ డెమోక్రటిక్ ప్రోగ్రెసివ్ పార్టీ 25 సీట్లు గెలుచుకుంది.

## షెడ్యూలు
భారత ఎన్నికలు సంఘం ప్రకటించిన ఎన్నికల షెడ్యూలు

## పార్టీలు, పొత్తులు

### 
2022 జూలైలో ఎన్నికలకు బిజెపి, ఎన్డీపిపి తమ పొత్తును ప్రకటించాయి. సీట్ల భాగస్వామ్య సూత్రాన్ని2023 ఫిబ్రవరి 2న ప్రకటించారు.బిజెపి, ఎన్డీపిపి రెండూ ఒకే రోజున తమ అభ్యర్థులను ప్రకటించాయి.

### 

### ఇతరులు
2023 జనవరి 22న విడుదల చేసిన ఒక పత్రికా ప్రకటనలో, జనతాదళ్ (యునైటెడ్) ఏ రాజకీయ పార్టీతోనూ ఎన్నికలకు ముందు, సీట్ల పంపకాల పొత్తులో పాల్గొనబోమని ప్రకటించింది. అయితే, సారూప్యత కలిగిన పార్టీలతో ఎన్నికల తర్వాత పొత్తుకు సిద్ధంగా ఉంటుంది.2022 జనవరి 29,న ఎన్నికలకు అభ్యర్థులను ప్రకటించిన మొదటి రాజకీయ పార్టీలలో జెడి(యు) ఒకటి.

ఎల్జెపి(ఆర్వి) మరే ఇతర పార్టీతోనూ పోటీ చేయకూడదని నిర్ణయించుకుంది, తర్వాత బిజెపి అభ్యర్థులపై పోటీ చేయకూడదని ఆ పార్టీ నిర్ణయించింది.

## అభ్యర్థులు
నాగాలాండ్ శాసనసభలోని 60 స్థానాలకు మొత్తం 184 మంది అభ్యర్థులు నామినేషన్లు దాఖలు చేశారు. భారత ఎన్నికల సంఘానికి సమర్పించిన వారి అఫిడవిట్ల ఆధారంగా, నాగాలాండ్‌లోని ప్రముఖ వార్తాపత్రిక ది మోరుంగ్ ఎక్స్‌ప్రెస్, 104 మంది అభ్యర్థులు కోటీశ్వరులుగా (₹10 మిలియన్లకు పైగా నికర ఆస్తులు) కలిగినారని,  వెల్లడించింది. అభ్యర్థుల మధ్య ఉన్న భారీ ఆదాయం, ఆస్తి అసమానత అత్యంత ధనవంతుడైన అభ్యర్థి ₹137 కోట్లు (సుఖతో ఎ. సెమా) అని, పేద అభ్యర్థి ₹5251 (టీ. న్గంపై కోన్యాక్) మాత్రమే ఉన్నారని చూపించింది. 20 మంది బిజెపి అభ్యర్థులలో 16 మంది కోటీశ్వరులు కాగా, NDPP నుండి 34 మంది ఉన్నారు.

## సమస్యలు

* తూర్పు నాగాలాండ్ పీపుల్స్ ఆర్గనైజేషన్ (ENPO) ఫ్రాంటియర్ నాగాలాండ్ (లేదా తూర్పు నాగాలాండ్ లేదా గతంలో ట్యూన్సాంగ్ డివిజన్ అని పిలిచేవారు) కోసం ప్రత్యేక రాష్ట్రం లేదా కేంద్రపాలిత ప్రాంతం చేయాలని డిమాండ్ చేసింది. ENPO రాష్ట్ర అసెంబ్లీ ఎన్నికలను బహిష్కరించాలని పిలుపునిచ్చింది.
* జనతాదళ్ (యునైటెడ్) నిరుద్యోగ సమస్యను లేవనెత్తింది, నాగాలాండ్‌లో 90,000 మంది విద్యావంతులైన యువకులు ఇప్పటికీ నిరుద్యోగులుగా ఉన్నారని పేర్కొంది.
* భారతదేశం స్వాతంత్ర్యం పొందినప్పటి నుండి నాగాలాండ్‌లో వేర్పాటువాద ఉద్యమం ప్రారంభమైంది.
* అనేక నాగా సంస్థలు 1958లో కేంద్రం అమలు చేసిన సాయుధ దళాల (ప్రత్యేక అధికారాలు) చట్టాన్ని తొలగించాలని వత్తిడి చేశాయి.
* రాష్ట్రంలోకి బయటి వ్యక్తుల ప్రవేశాన్ని నియంత్రించడానికి, రాష్ట్రం అంతటా, అంతర్-రాష్ట్రంలో ఉపాధి కోసం రాష్ట్రంలో ఇన్నర్ లైన్ పర్మిట్ (ILP) వ్యవస్థను విధించాలని వివిధ సంస్థలు డిమాండ్ చేశాయి.

## ప్రచారాలు

### క్లీన్ ఎలక్షన్
నాగాలాండ్ బాప్టిస్ట్ చర్చి కౌన్సిల్ (NBCC) ఈ రాష్ట్ర ఎన్నికలతో తన క్లీన్ ఎలక్షన్ మూవ్‌మెంట్ (CEM)ను కొనసాగిస్తోంది. 1974 నాగాలాండ్ శాసనసభ ఎన్నికలకు ముందు 1973లో NBCC ఈ ప్రచారాన్ని రూపొందించింది. ప్రజలు తమ ఓట్లను అమ్ముకోకుండా లేదా లంచం తీసుకోకుండా నిరోధించడమే దీని లక్ష్యం. అప్పటి నుండి, ఈ ప్రచారం చర్చి-సదుపాయకరమైన ఉద్యమంగా ఊపందుకుంది. అయితే, 'విస్తృతమైన కనిపించే పురోగతి లేదు, కానీ అది నెమ్మదిగా పుంజుకుంటోంది' అని NBCC నాయకులు అంగీకరించారు. 2023 రాష్ట్ర ఎన్నికల కోసం, NBCC తన 20 అనుబంధ, 4 అనుబంధ చర్చి సంఘాల ద్వారా 2021 మధ్యలో ప్రచారాన్ని ప్రారంభించింది. తెగకు చెందిన బాప్టిస్ట్ చర్చి కౌన్సిల్ ప్రారంభించిన చఖేసాంగ్ క్లీన్ ఎలక్షన్ ఉద్యమం, ఎన్నికల ప్రచారంలో పాల్గొనాలనుకునే చర్చి కార్మికులు ముందుగా రాజీనామా చేయాలని, ఐదు సంవత్సరాల పాటు చర్చి సంబంధిత పరిచర్యకు దూరంగా ఉండాలని ప్రకటించింది.

2022 అక్టోబరులో, మోకోక్‌చుంగ్ జిల్లాలోని చుంగ్టియా గ్రామం నుండి ఏకాభిప్రాయ అభ్యర్థిని ప్రకటించడం శిక్షార్హమైన, తిరస్కరణాత్మక పరిణామాలతో కూడుకుందని CEM ఒక ప్రకటన విడుదల చేసింది. గ్రామ కౌన్సిల్ ఆదేశం ద్వారా ఏకాభిప్రాయ అభ్యర్థిని ప్రకటించడం ఎన్నికల దుష్ప్రవర్తన అని, ఎన్నికల ప్రవర్తనా నియమావళికి విరుద్ధమని వారు స్పష్టంగా చెప్పారు. ఇతర గ్రామ కౌన్సిల్‌లు లేదా సమూహాలు చేసే ప్రకటనలను కూడా క్లీన్ ఎలక్షన్ మూవ్‌మెంట్ (CEM) ఖండించింది. ఈ పద్ధతులకు వ్యతిరేకంగా చర్చి మరింత అప్రమత్తంగా ఉండాలని పిలుపునిచ్చింది. అయితే, ఏకాభిప్రాయ అభ్యర్థి (బి తోషికాబా లాంగ్‌చార్)ను చుంగ్టియా సెన్సో ముంగ్‌డాంగ్ (చుంగ్టియా సిటిజన్స్ ఫోరం)2021 డిసెంబరు 28న ప్రకటించడంతో ఖండన ఆలస్యంగా వచ్చింది, ఆ తర్వాత చుంగ్టియా విలేజ్ కౌన్సిల్ (CVC) ఆదేశాన్ని పాటించనందుకు గ్రామస్తులకు ఏడు పందుల జరిమానా విధించనున్నట్లు హెచ్చరించింది. గ్రామ తీర్మానాన్ని సవాలు చేస్తూ గౌహతి హైకోర్టులోని కోహిమా బెంచ్‌లో దాఖలు చేసిన రిట్ పిటిషన్ మొదట 2022 అక్టోబరు 27న విచారణకు వచ్చింది. గ్రామ నివాసి అయిన టి. చలుకుంబా ఆవో, తీర్మానాన్ని, పర్యవసాన నోటీసును సవాలు చేస్తూ కోర్టును ఆశ్రయించారు.అదేవిధంగా, 2021 డిసెంబరు, 2022 జూన్, 2022 అక్టోబరులో మోంగ్సేనిమ్టి రియోంగ్‌సాంగర్ పుటు మెండెన్ (మోంగ్సేనిమ్టి రియోంగ్‌సాంగర్ విలేజ్ కౌన్సిల్), వారి తీర్మానాలు ఉల్లంఘించిన ఏకాభిప్రాయ అభ్యర్థిపై కేసును బెంచ్ అంగీకరించింది.గ్రామ ఏకాభిప్రాయ అభ్యర్థికి సంబంధించిన కేసు ఫలితంగా, చుంగ్టియా సెన్సో ముంగ్‌డాంగ్ తన తీర్మానాన్ని ఉపసంహరించుకుంది. చుంగ్టియా విలేజ్ కౌన్సిల్ వ్యతిరేకులపై ఏడు పందుల శిక్షను ఉపసంహరించుకుంది.

## సర్వేలు, పోల్స్

### ఎగ్జిట్ పోల్స్
భారత ఎన్నికల సంఘం 2023 ఫిబ్రవరి 16 ఉదయం 7 గంటల నుండి 2023 ఫిబ్రవరి 27 సాయంత్రం 7 గంటల మధ్య కాలానికి ఎగ్జిట్ పోల్స్‌ను ప్రకటించటం నిషేధించింది.దీని ప్రకారం, ఎగ్జిట్ పోల్స్ 27 ఫిబ్రవరి 2023 సాయంత్రం గం.7-00ల తర్వాత ప్రచురించారు.

## ఫలితాలు
నాగాలాండ్ అసెంబ్లీకి ఇద్దరు మహిళా ఎమ్మెల్యేలు తొలిసారి ఎన్నిక కావడం ఈ ఎన్నిక ఒక చారిత్రాత్మక ఘట్టంగా నిలిచింది.

### కూటమి, పార్టీల వారీగా ఫలితాలు

### జిల్లాల వారీగా ఫలితాలు

## గెలిచిన అభ్యర్థులు
మూలం:

ప్రస్తుత ఎమ్మెల్యేల పేర్లు నేపథ్య రంగుతో హైలైట్ చేయబడ్డాయి.

## మూలాలు

వర్గం:నాగాలాండ్ శాసనసభ ఎన్నికలు
నాగాలాండ్