వీరటేశ్వరర్ ఆలయం, తిరువాధిగై

**తిరువథిగై వీరట్టానేశ్వర ఆలయం** (అలాగే **వీరట్టనేశ్వర ఆలయం**; తమిళం: வீரட்டானேசுவரர்) అనేది శివుడుకు అంకితమైన ఒక ప్రముఖమైన హిందూ దేవాలయం. ఇది భారతదేశంలోని తమిళనాడు రాష్ట్రం, పన్రుటి పట్టణానికి తూర్పున సుమారు 2 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న తిరువథిగై గ్రామంలో ఉంది. ఇక్కడ శివుడిని *వీరట్టానేశ్వరుడు*గా ఆరాధిస్తారు, ఆయనను *[[లింగం]]* రూపంలో ప్రతిష్ఠించారు. ఆయన సహచర దేవి పార్వతిని *తిరిపురసుందరి*గా పూజిస్తారు.

ఈ ఆలయంలోని ప్రధాన దేవతను 7వ శతాబ్దానికి చెందిన తమిళ శైవ భక్తి గ్రంథమైన *తేవారం*లో, నాయనార్లు అనే శైవ సంతులు రచించిన కీర్తనలలో ప్రస్తావించారు. అందువల్ల ఇది *[[పాడల్ పేట్ర క్షేత్రాలు|పాడల్ పెట్ర స్థలం]]*గా గుర్తింపు పొందింది.

ఈ ఆలయం శైవ సంతుడు అప్పర్ (తిరునావుక్కరసర్) జైనమతం నుండి తిరిగి శైవ మతంలోకి మారిన స్థలంగా భావించబడుతుంది. ఇక్కడే ఆయనకు మోక్షం లభించిందని విశ్వసిస్తారు.

ఈ ఆలయ ప్రాంగణం తమిళనాడులోని అతి పెద్ద ఆలయ సముదాయాలలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది. ఇందులో రెండు ప్రధాన ద్వార గోపురాలు (*గోపురాలు*) ఉన్నాయి. వీరట్టానేశ్వరుడు, మూకాంబికై దేవతలకు చెందిన ఆలయాలు ముఖ్యమైనవిగా ఉన్నాయి. ఆలయ ప్రాంగణంలో అనేక మండపాలు, మూడు ప్రాకారాలు ఉన్నాయి.

ఈ ఆలయంలో ప్రతిరోజూ ఉదయం 5:30 గంటల నుండి రాత్రి 10 గంటల వరకు ఆరు కాల పూజలు నిర్వహించబడతాయి. సంవత్సరంలో పన్నెండు ప్రధాన పండుగలు నిర్వహించబడతాయి. ఈ ఆలయ నిర్వహణ, పరిపాలన బాధ్యతలు దక్షిణ భారతదేశానికి చెందిన ప్రముఖ శైవ మఠం అయిన తిరువడుతురై అధీనంకు చెందాయి.

## పురాణం
ఎడమ|thumb|250x250px|వీరటేశ్వరుడిగా (త్రిపురాంతకుడిగా) శివుని పురాణం
పురాణాల ప్రకారం, ఈ ఆలయం శివుడు ముగ్గురు రాక్షసులను, వారు నిర్మించిన మూడు నగరాలను నాశనం చేసిన ప్రదేశం. విష్ణువు యొక్క మరో పేరు అయిన శరణారాయణ పెరుమాళ్, ఆ రాక్షసులను సంహరించడానికి శివుడికి బాణాన్ని ఇచ్చాడు, అతని ఆలయం కూడా పట్టణంలో తూర్పు దిశగా కొద్ది దూరంలో ఉంది. శివ పురాణం త్రిపురను పరిపాలిస్తున్న త్రిపురాసురుడిని సంహరించిన వృత్తాంతాన్ని వివరిస్తుంది. ఈ విధ్వంసం ఒక విశ్వ సంఘటనగా వర్ణించబడింది, దీనిని చాలా మంది నక్షత్రాలు, ఉల్కలు, వివరించలేని పదార్థాల నాశనానికి ఆపాదిస్తారు. త్రిపురాసురుడు దేవలోకంలోని దేవతలందరిపై దాడి చేశాడు, వారు తమను రక్షించమని శివుడి సహాయం కోరారు. శివుడు భీకరమైన యుద్ధం తర్వాత త్రిపురాసురుడిని సంహరించి త్రిపురాంతక అనే పేరు పొందాడు. శివుడు త్రిపుర నగరాన్ని బూడిద చేశాడు, తన మూడు వేళ్లను ఆ బూడిదలో ముంచాడు, ఇది శైవులందరూ తమ నుదుటిపై ధరించే మూడు బూడిద రేఖలను సూచిస్తుంది.

మరొక కథనం ప్రకారం, తారకాసురుడి ముగ్గురు కుమారులు బ్రహ్మ నుండి వరాలు పొంది భూమిపై ఒక అభేద్యమైన కోటను నిర్మించారు. వారి క్రూరమైన కార్యకలాపాల కారణంగా, భూమాత రక్షణ కోసం శివుడిని ప్రార్థించింది. శివుడు ఆ కోటను దహనం చేసి, ఆ ముగ్గురిపై దాడి చేయబోతుండగా, వారు దయ కోసం వేడుకున్నారు. అతను వారిలో ఇద్దరిని ద్వారపాలకులనుగా, ఒకరిని తన కుడి చేతిలో ధరించే ఢమరుకంగా మార్చాడు. ఈ సంఘటన మొత్తం కేదిలం నది ఒడ్డున ఉన్న తిరువతిగైలో జరిగిందని నమ్ముతారు. ఈ ప్రదేశం యొక్క అసలు పేరు త్రిపుర దహనం, ఇది కాలక్రమేణా తిరువతిగైగా మారింది. త్రిపురసంహారం సమయంలో, అంటే త్రిపురాంతకుడిని సంహరించడానికి వెళ్లే ముందు, శివుడు యుద్ధానికి బయలుదేరే ముందు గణపతిని పూజించడం మర్చిపోయాడు. అతను తన తప్పును గ్రహించి, గణపతిని పూజించడానికి తిరిగి వచ్చి, ఆ తర్వాత రాక్షసుడిని జయించడానికి ముందుకు వెళ్ళాడు. ఇదే పురాణం అక్షీశ్వరస్వామి ఆలయం, ఆచరపాక్కం, తిరువిర్కోలం శ్రీ త్రిపురాంతక స్వామి ఆలయానికి కూడా సంబంధించినది.

## చరిత్ర
పల్లవ రాజు మొదటి మహేంద్రవర్మన్ అప్పార్ ప్రభావంతో జైనమతం నుండి శైవమతంలోకి మారాడు. అతను ఒక జైన మఠాన్ని ధ్వంసం చేసి, ఆలయానికి సమీపంలో గుణవరేశ్వరం అనే ఆలయాన్ని నిర్మించాడని నమ్ముతారు. ఈ సంఘటన కారణంగా మహేంద్ర పల్లవుడు గుణవరేశ్వర అనే పేరును పొందాడని భావిస్తారు.  దేవాలయంలోని శాసనాల ప్రకారం, కళింగరాయ అనే రాజు ఆలయానికి అనేక నిధులను సమర్పించి, వివిధ కట్టడాలను నిర్మించాడని నమ్ముతారు. రాజరాజ చోళుడు I బృహదీశ్వర ఆలయాన్ని నిర్మించడానికి ముందు దాని వాస్తుశిల్పాన్ని అధ్యయనం చేయడానికి ఈ ఆలయంలో చాలా కాలం పాటు బస చేశాడని భావిస్తారు. ఈ ఆలయాన్ని తర్వాతి పాండ్యులు విస్తరించారని నమ్ముతారు. తంజావూరు మరాఠాలు, బ్రిటిష్ వలస పాలన కాలంలో, ఈ ఆలయం సైన్యాలకు కోటగా పనిచేసింది. ఈ గ్రామంలోని వీధుల మాదిరిగానే, ఏదైనా ఆలయ ఊరేగింపుకు ముందు వీధులను శుభ్రం చేయాలని శాసనాలు సూచిస్తున్నాయి.

## వాస్తుశిల్పం

ఈ ఆలయం కడలూరు జిల్లాలోని పన్రుటి నుండి 2 కి.మీ. దూరంలో ఉన్న తిరువతిగై అనే గ్రామంలో ఉంది. ఈ ఆలయం మూడు ప్రాకారాలతో 7 ఎకరాల (2.8 హెక్టార్లు) విస్తీర్ణంలో విస్తరించి ఉంది. ఆలయానికి ఏడు అంతస్తుల గోపురం ఉంది, దానిపై భరతనాట్యంలోని 108 భంగిమలను వర్ణించే శిల్పాలు ఉన్నాయి. తిరునీట్రు మండపం అని పిలువబడే పదహారు స్తంభాల మండపం ఉంది, ఇది అప్పార్ సోదరి తిలగవతియార్ ఆదేశాల మేరకు, ఆయన శైవమతంలోకి మారిన జ్ఞాపకార్థం నిర్మించబడిందని నమ్ముతారు. ఆలయంలో చక్రతీర్థ కులం అనే కోనేరు, ఆ కోనేరు ఉత్తర భాగంలో వసంత మండపం ఉన్నాయి. రెండవ ప్రాకారంలో ధ్వజస్తంభం, ఐదు అంతస్తుల ఆలయ గోపురం ఉన్నాయి.

గర్భగుడి ఒక ఎత్తైన వేదికపై నిర్మించబడింది. మొదటి ప్రాకారంలో గర్భగుడి చుట్టూ ఉపాలయాలు ఉన్నాయి, అందులో తిలగవతియార్ మందిరం, అరవై మూడు నాయనార్ల విగ్రహాలు, అలాగే శని (శనీశ్వరుడు), దుర్గ, గణేశుడు (సిద్ధి వినాయకుడు), కార్తికేయుడు (మురుగన్), ఒక లింగ సమూహం, నటరాజు, సూర్యుని విగ్రహాలు ఉన్న స్తంభాల మండపం ఉన్నాయి. ప్రధాన దేవత భార్య అయిన ఉమయమ్మై మందిరం కూడా ఇక్కడ ఉంది. ఈ మందిరంలో విష్ణువు పూజించాడని నమ్మే లింగ విగ్రహం ఉంది. గర్భగుడి ముందు ఉన్న మండపంలో దక్షిణాభిముఖంగా ఉన్న ఒక మందిరంలో పదహారు చేతులతో ఉన్న త్రిపురసంహారమూర్తి విగ్రహం ఉంది. గర్భగుడిలో వీరటేశ్వర స్వామి లింగ రూపంలో కొలువై ఉన్నారు. గర్భగుడిలో అమ్మయప్పర్ విగ్రహం కూడా ఉంది. గర్భగుడిపై ఉన్న మందిరానికి పిరమిడ్ ఆకారపు పైకప్పు ఉంది, దాని పైభాగంలో అంతటా సున్నపు గారతో చేసిన శిల్పాలు ఉన్నాయి.

## పూజలు, పండుగలు
ఎడమ|thumb|250x250px|విమానముపై స్టక్కో చిత్రాలు
ఆలయ పూజారులు పండుగలలో, ప్రతిరోజూ పూజలు (ఆచారాలు) నిర్వహిస్తారు. తమిళనాడులోని ఇతర శివాలయాల మాదిరిగానే, ఇక్కడి పూజారులు కూడా శైవ సమాజానికి చెందిన బ్రాహ్మణ ఉపకులానికి చెందినవారు. ఆలయ ఆచారాలు రోజుకు ఆరు సార్లు నిర్వహిస్తారు; ఉదయం 6:00 గంటలకు ఉషత్కాలం, ఉదయం 8:00 గంటలకు కలసంధి, మధ్యాహ్నం 12:00 గంటలకు ఉచ్చికాలం, సాయంత్రం 6:00 గంటలకు సాయరక్షై, రాత్రి 8:00 గంటలకు ఇరండంకలం, రాత్రి 9:00 గంటలకు అర్ధ జామాన్ని నిర్వహిస్తారు. ప్రతి ఆచారంలో వీరటేశ్వరర్, త్రిపురసుందరి ఇద్దరికీ అభిషేకం (పవిత్ర స్నానం), అలంకారం, నైవేద్యం (ఆహార సమర్పణ), దీపారాధన అనే నాలుగు దశలు ఉంటాయి. సోమవారం, శుక్రవారం వంటి వారపు ఆచారాలు, ప్రదోషం వంటి పక్షం రోజుల ఆచారాలు, అమావాస్య, కృత్తిక, పౌర్ణమి, చతుర్థి వంటి నెలవారీ పండుగలు కూడా ఉన్నాయి. ఆలయంలో అత్యంత ప్రముఖమైన పండుగ, వసంత ఉత్సవం, తమిళ నెల అయిన చిత్తిరైలో పది రోజుల పాటు జరుపుకుంటారు.  ఈ పండుగలో ప్రధాన దైవం, ఆయన దేవేరి ఉత్సవ విగ్రహాలు వివిధ వాహనాలలో ఆలయం చుట్టూ, గ్రామంలోని వీధుల్లో ఊరేగింపుగా వెళ్తాయి.  తమిళ నెల అయిన వైకాశిలో (మే - జూన్) జరిగే వైకాశి బ్రహ్మోత్సవం, అప్పార్ ముక్తి పొందిన రోజుకు సంబంధించిన పది రోజుల సదయం నక్షత్రోత్సవం ఆలయంలోని ఇతర ముఖ్యమైన పండుగలు.

## మతపరమైన ప్రాముఖ్యత

ఈ ఆలయం అష్ట వీరటానం ఆలయాలలో ఒకటి, ఇది శివుని ఎనిమిది శౌర్య, ఉగ్ర కార్యాలను స్మరిస్తుంది, వాటిలో ఆయన రాక్షసులు, వీరులు లేదా దేవతలపై విజయం సాధించారు..

అప్పార్ సోదరి తిలకవతియార్ తన చివరి సంవత్సరాలలో ఇక్కడ స్థిరపడి, శివునికి తన జీవితాంతం సేవ చేసింది. వాస్తవానికి ధర్మసేనార్ అని పిలువబడే, అప్పట్లో జైన మతానికి గట్టి అనుచరుడైన తిరునావుక్కరసర్, ఒక బాధాకరమైన వ్యాధితో బాధపడుతూ, తన సోదరి తిలకవతియార్ సేవ చేస్తున్న ఈ ఆలయంలో ఉపశమనం కోసం ప్రార్థించాడు. శివుని దివ్య కృపతో, అతను వ్యాధి నుండి విముక్తి పొందాడు. అప్పటి నుండి అతను శైవ మతాన్ని స్వీకరించి, తన పద్యాలతో వివిధ దేవాలయాలను కీర్తించడం ప్రారంభించాడు.  పల్లవ రాజు కడవన్ తిరునావుక్కరసర్‌ను అనేక విధాలుగా శిక్షించి, చివరికి సున్నపు బట్టీలో పడేశాడు. ఆ తర్వాత అతన్ని సముద్రపు నీటిలో పడవేశారు, అక్కడ అతను తేలుతూ తిరుపతిపులియూర్‌లో ఒడ్డుకు కొట్టుకువచ్చాడు. ఈ సమయంలోనే అతను పాతాళేశ్వరర్ ఆలయం, వీరటేశ్వరర్ ఆలయంలోని ప్రధాన దేవతలను స్తుతిస్తూ తన ఉత్తమ గీతాలలో కొన్నింటిని పాడాడని నమ్ముతారు. తిరునావుక్కరసర్ తిరుపతిపులియూర్ నుండి తిరువతిగైకి తిరిగి వచ్చాడు. ఆ కవి గొప్పతనానికి ప్రభావితుడై, రాజు స్వయంగా హిందూ మతం నుండి శైవ మతంలోకి మారాడు.  అప్పార్ తేవారం గ్రంథంలో, నాల్గవ తిరుమురై, ఐదవ తిరుమురై, ఆరవ తిరుమురైగా సంకలనం చేయబడిన పదిహేడు పద్యాలలో వీరటేశ్వరర్‌ను కీర్తించాడు. ఆలయంలోని 'శూలై కినారు' అనే బావి, జైనులు అప్పార్‌ను పడవేసిన సున్నపు బట్టీ బావి అని నమ్ముతారు. అసలు ప్రదేశం కడలూరులో ఉన్నప్పటికీ, ఈ సంఘటనకు సూచికగా ఈ బావిని నిర్వహిస్తున్నారు. కడుపు సంబంధిత వ్యాధులతో బాధపడేవారు ఈ బావి నీటిని తీసుకుంటారు. 

7వ శతాబ్దానికి చెందిన తమిళ శైవ కవి, అప్పార్ సమకాలికుడైన తిరుజ్ఞాన సంబంధర్, మొదటి తిరుమురైగా సంకలనం చేయబడిన తేవారం గ్రంథంలో 46 పద్యాలలో వీరటేశ్వరుడిని కీర్తించారు. హిందూ పురాణాల ప్రకారం, సంబంధర్‌కు ఈ ప్రదేశంలో శివుని విశ్వ నృత్యం యొక్క దర్శనం లభించింది. మరో పురాణం ప్రకారం, మరొక సాధు కవి అయిన సుందరర్, ఈ ఆలయాన్ని అప్పార్ ఇప్పటికే కీర్తించినందున దానిలోకి ప్రవేశించలేదు. అతను ఆలయం వెలుపల నిద్రిస్తున్నప్పుడు, ఒక వృద్ధుడు అతని తలపై కాలు పెట్టాడు. సుందరర్ అతన్ని తప్పించుకుని తన తలని మరో వైపుకు తిప్పాడు, కానీ ఆ వృద్ధుడు మళ్ళీ అతని తలపై కాలు పెట్టాడు. ఆ వృద్ధుడు ఎవరో తెలుసుకోవాలని సుందరర్ కోరుకున్నప్పుడు, శివుడు తన నిజ స్వరూపంలో అతని ముందు ప్రత్యక్షమయ్యాడు. పన్రుతి సమీపంలోని సిద్ధపురేశ్వరర్ ఆలయం ఈ పురాణంతో ముడిపడి ఉంది.  సుందరర్ కూడా ఏడవ తిరుమురైగా సంకలనం చేయబడిన తేవారం గ్రంథంలో ఒక పద్యంలో వీరటేశ్వరుడిని కీర్తించారు. ఈ ఆలయం తేవారంలో కీర్తించబడినందున, ఇది శైవ గ్రంథాలలో ప్రస్తావించబడిన 275 దేవాలయాలలో ఒకటిగా పాడల్ పెట్ర స్థలంగా వర్గీకరించబడింది.

## ధార్మిక ప్రాముఖ్యత
హిందూ పురాణాల ప్రకారం, శివుడు అండకాసురుడు, గజాసురుడు, జాలంధాసురుడు, త్రిపురాసురులు, కామదేవుడు, అర్జునుడు, దక్షుడు, తారకాసురుడు అనే ఎనిమిది ప్రధాన అసురులను సంహరించినట్లు విశ్వసించబడుతుంది. శివుడు ఈ ఎనిమిది యుద్ధాల్లో సాధించిన విజయాలకు గుర్తుగా అష్టవీరట్టాన దేవాలయాలు నిర్మించబడ్డాయి. ఈ యుద్ధాల్లో శివుడు అత్యంత ఉగ్ర రూపంలో ప్రత్యక్షమై అసురులను సంహరించినట్లు పురాణాలు వర్ణిస్తాయి.

ఆ ఎనిమిది అష్టవీరట్టాన ఆలయాలు ఇవి:

* తిరువడిగైలోని తిరువడిగై వీరట్టానేశ్వరర్ ఆలయం
* తిరుకోవిలూరులోని తిరుకోవిలూరు వీరటేశ్వర ఆలయం
* తిరువిర్కుడి లేదా తిరుక్కురుక్కైలోని వీరటేశ్వర ఆలయం
* తిరుక్కడైయూర్లోని అమృతఘటేశ్వర ఆలయం
* వజువూరులోని వీరటేశ్వర ఆలయం
* కణపరసలూరులోని వీరతైశ్వర ఆలయం
* తిరుక్కండియూర్లోని వీరటేశ్వర ఆలయం
* తిరువిర్కుడిలోని వీరట్టానేశ్వరర్ ఆలయం

ఈ ఆలయాలన్నిటిలోనూ శివుడు తన శత్రువులను సంహరించడానికి విల్లు–బాణం, త్రిశూలం, ఈటె వంటి ఆయుధాలను ఉపయోగించినట్లు ఆలయ పురాణాలు పేర్కొంటాయి. ఈ ఆలయం తమిళ శైవ నాయనార్ అయిన సంబందర్ చేత కీర్తింపబడిన 275 పాడల్ పెట్ర స్థలాలు  లో ఒకటి. సంబందర్ పాడిన పది తేవారం పద్యాలు రెండవ తిరుమురైలో 108వ పాఠంగా సంకలనం చేయబడ్డాయి.

## నోట్సు

## మూలాలు

* 

## బాహ్య లంకెలు


వర్గం:పాడల్ పేట్ర క్షేత్రాలు
వర్గం:తమిళనాడు దేవాలయాలు
వర్గం:శివాలయాలు
వర్గం:హిందూ దేవాలయాలు
వర్గం:తమిళనాడు పర్యాటక ప్రదేశాలు
వర్గం:వీరటేశ్వరర్ ఆలయాలు
వర్గం:అష్ట వీరట్ట క్షేత్రాలు