open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
పూతరేకులు

thumb|right|200px|తీయనైన పూతరేకులు
**పూతరేకులు** ఆంధ్రప్రాంతానికి చెందిన అత్యంత ప్రసిద్ధ మిఠాయిలు. కొన్ని ప్రాంతాలలో వీటిని *పొరచుట్టలు* అని కూడా పిలుస్తారు. పూతరేకులు చేయడం ఒక కళగా భావిస్తారు. ఈ కళ కేవలం తూర్పు గోదావరి జిల్లా లోని కొన్ని ప్రాంతాలకే పరిమితం. జిల్లాలోని ఆత్రేయపురం మండలం గురించి మరేవిధంగా తెలియక పోయినా పూతరేకుల పరంగా ఈ మండలం బహుప్రసిద్ధం. ఈ మండల పరిధిలోని గ్రామాలు పూతరేకుల తయారీతో కళకళ లాడుతుంటాయి. పూతరేకులు మరికొన్ని చోట్ల తయారు చేయబడుతున్నా వీరు మాత్రమే ఈ కళలో నిష్ణాతులు. వీరి చేతిలోనే వాటి అసలు రుచి. ఇక్కడ పూతరేకులను కుటీర వృతి గా చేస్తూ జీవనం సాగిస్తారు.

## పుట్టు పూర్వోత్తరాలు
పూతరేకుల పుట్టుక బహు విచిత్రం. ఒక వృద్దురాలు వంటచేసే సమయంలో ఆమెకు కలిగిన ఊహకు రూపం పూతరేకు. తదనంతరం దానిని మరింత అభివృద్ధి పరచి ఎన్నో విధములైన పూతరేకులను సృష్టించారు.

## తయారీ విధానం
thumbnail|పూతరేకుల తయారీ
పూతరేకుల తయారీకి కాల్చిన పెద్ద మట్టి కుండను వాడుతారు. కుండ నున్నగా గుండ్రంగానూ ఉండేలా చూసుకొంటారు. దాని మూతి వైపుగా కట్టెలు పెట్టేంత వెడల్పుగా కుండకు రంధ్రం చేస్తారు. ఇడ్లీకి వాడే విధంగా మినప, వరిపిండి మిశ్రమాన్ని పల్చగా జాలుగా వచ్చేలా చేసుకొని ఒకరోజు పాటు నిల్వ ఉంచుతారు. మరుసటి రోజు కుండకు ఉన్న రంధ్రం ద్వారా కట్టెలు పెట్టి, మంట పెట్టి కుండను వేడెక్కిస్తాఅరు. జాలుగా తయారుచేసుకుని సిద్ధంగా ఉంచుకున్న పిండిలో పల్చని గుడ్డను ముంచి, దానిని విప్పి వెడల్పుగా కుండపై ఒకవైపు నుండి మరొక వైపుగా లాగుతారు. వేడెక్కిన కుండపై పిండి పల్చని పొరలా ఒక పేపర్ మందంతో ఊడి వస్తుంది దానిని రేకుగా పిలుస్తారు. 

ఈ రేకులో తీపిపదార్థాలను వేసి పొరలుపొరలుగా మడిచిపెట్టి పూతరేకులను తయారుచేస్తారు. ఈ తీపి పదార్థాలు రకరకాలుగా ఉంటాయి. నెయ్యి, బెల్లం వేసి వేసి తయారుచెయ్యడం సంప్రదాయికంగా వస్తున్న పద్ధతి. అలాగే పంచదార పొడి వేసి కూడా తయారుచేస్తారు. జీడిపప్పు, బాదం పప్పు వేసి తయారుచెయ్యడం ఒక పద్ధతి. మధుమేహవ్యాధి ఉన్నవారికోసం సుగర్‌ఫ్రీ పూతరేకులను కూడా తయారుచేస్తున్నారు.  కర్ణాటక రాష్ట్రములోని మంగళూరు జిల్లాలో జైనుల సంప్రదాయ మిఠాయి అయిన కట్టమండీగె (ಕಟ್ಟಮಂಡಿಗೆ) తయారీ కూడా ఈవిధంగానే ఉంటుంది.

## సినిమాల్లో పూతరేకులు
* బెండు అప్పారావు ఆరెంపీ సినిమాలో పూతరేకుల తయారీని క్లుప్తంగా చూపించారు.
* ఛత్రపతి సినిమాలో మన్నేల తింటివిరా కృష్ణా అనే పాటలో ఆత్రేయపురం పూతరేకుల ప్రస్తావన వస్తుంది.

## బయటిలింకులు

# '''<u>పూతరేకుల తయారీ</u>'''
# '''ఆత్రేయపురం''' '''పూతరేకులు''' 

## మూలాలు
3. https://www.atreyapurampootharekulu.com/ 

వర్గం:వంటలు
వర్గం:పిండి వంటలు
వర్గం:తెలుగింటి వంట
వర్గం:పుతరేకులు
కోటీశ్వరుడు (1970 సినిమా)

**కోటీశ్వరుడు** 1970, ఏప్రిల్ 24న విడుదలైన తెలుగు అనువాద చలనచిత్రం. బాలకృష్ణ మూవీస్ పతాకంపై ఆర్. వెంకటేశ్వర్లు, బి. సుశీల దేవి నిర్మాణ సారథ్యంలో ఎ.సి.త్రిలోక్ చందర్ దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో శివాజీ గణేశన్, జయలలిత, సౌందరరాజన్, నగేష్, పండరీబాయి తదితరులు నటించగా, ఎమ్మెస్ విశ్వనాథన్, జె.వి.రాఘవులు సంగీతం అందించారు. తమిళ మాతృక *దైవమగన్‌* శాంతి ఫిలిమ్స్‌ బ్యానర్‌ మీద 1969, సెప్టెంబరు 5న విడుదలైంది.  ఎ.వి.యం. స్టూడియోస్ లో నిర్మితమైన ఈ డబ్బింగ్‌ చిత్రం తెలుగులో కూడా విజయవంతమైంది. 

## కథ
పుట్టుకతోనే వికృత రూపంలో ఉన్న శంకర్‌ (శివాజీ గణేశన్‌) అనే ధనికుడు, పార్వతి (పండరిబాయి) ని పెళ్ళిచేసుకుంటాడు. వారికి కణ్ణన్‌ (శివాజీ గణేశన్‌), విజయ్‌ (శివాజీ గణేశన్‌) అనే ఇద్దరు కవలలు జన్మిస్తారు. అయితే తండ్రిలాగా ముఖం మీద పెద్ద మచ్చతో పెద్ద కుమారుడు కణ్ణన్‌ పుడతాడు. అది చూసిన శంకర్‌ తన స్నేహితుడు, వైద్యుడు అయిన రాజు (సుందరరాజన్‌)కు కణ్ణన్ ను అప్పగించి, చంపేమంటాడు. సుందరరాజన్, ఆ బాలుణ్ణి ఒక బాబా (చిత్తూరు నాగయ్య) నిర్వహిస్తున్న అనాధాశ్రమంలో వుంచి పెంచుతాడు. అలా కణ్ణన్‌ పెరిగి పెద్దవాడై చదువులో ముందంజలో వుండడమే కాకుండా సితార్‌ వాద్యం వాయించడంలో కూడా ప్రావీణ్యం సంపాదిస్తాడు. రెండవవాడు విజయ్‌ కాలేజీలో తన సహవిద్యార్ధిని నిర్మల/నిమ్మి (జయలలిత)ను ప్రేమిస్తాడు. బాబా ద్వారా తన జన్మ వృత్తాంతం తెలుసుకున్న కణ్ణన్, తన తల్లిని, అన్నని కలుసుకోవాలనుకుంటాడు. ఆ విషయం తెలిసిన శంకర్ అతణ్ణి వారిస్తాడు. శంకర్‌ మీద పగబట్టిన కరణ్‌ (నంబియార్‌) విజయ్‌ను అపహరించి బంధిస్తాడు. దాంతో వికలాంగుడైన కణ్ణన్‌ వెళ్ళి కరణ్‌ తో పొరాడి అన్నను రక్షించి, తల్లి ఒడిలో మరణిస్తాడు.

## నటవర్గం
* శివాజీ గణేశన్
* జయలలిత
* సుందరరాజన్
* నగేష్
* పండరీబాయి
* నంబియార్
* చిత్తూరు వి.నాగయ్య
* విజయశ్రీ

## సాంకేతికవర్గం
* దర్శకత్వం: ఎ.సి.త్రిలోక్ చందర్
* నిర్మాణం: ఆర్. వెంకటేశ్వర్లు, బి. సుశీల దేవి
* సంగీతం: ఎమ్మెస్ విశ్వనాథన్, జె.వి.రాఘవులు
* పాటలు: ఆత్రేయ, రాజశ్రీ, ఆరుద్ర 
* గాయనీ గాయకులు: ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు, ఎల్ ఆర్ ఈశ్వరి, టి.యం.సౌందరరాజన్
* ఛాయ గ్రహణం: తంబు 
* ఎడిటింగ్: బి.కందస్వామి 
* నిర్మాణ సంస్థ: బాలకృష్ణ మూవీస్ 
* విడుదల:24:04:1970.

## పాటలు
ఈ చిత్రానికి ఎమ్మెస్ విశ్వనాథన్ సంగీతం అందించాడు. జె.వి.రాఘవులు తెలుగులో పాటలను రికార్డింగ్‌ చేసాడు. తెలుగు డబ్బింగ్‌ పాటలను ఘంటసాల, టి.యం. సౌందరరాజన్, ఎల్‌.ఆర్‌. ఈశ్వరి పాడారు.

# కళ్ళు కళ్ళు కలిశాయమ్మా - ఘంటసాల - రచన: ఆత్రేయ
# చక్కనైన రామచిలకుంది కలలు కంది - ఘంటసాల, ఎల్.ఆర్. ఈశ్వరి - రచన: రాజశ్రీ
# యాదవకుల పావనా కృష్ణా కృష్ణా ఆశ్రిత దీనజనా - ఘంటసాల - రచన: ఆత్రేయ
# దైవమా దైవమా ఎంత భాగ్యం దైవమా... కంటినే కంటినే కరువుతీరా కంటినే - టి.యం.సౌందరరాజన్ -
# కమ్మని హ్యాపీ డే ఓ కన్నుల పండగే - టి.యం.సౌందరరాజన్
# నేలపై చుక్కలు చూడు పట్టపగలొచ్చెను నేడు ఎంతో వింతా ఏదో వింతా - టి.యం.సౌందరరాజన్
# షోకైనా దొరలకు కొంటె సవాలోయే , ఎల్ ఆర్ ఈశ్వరి.

## మూలాలు

## ఇతర లంకెలు
* ఘంటసాల గళామృతము బ్లాగు - కొల్లూరి భాస్కరరావు, ఘంటసాల సంగీత కళాశాల, హైదరాబాద్ - (చల్లా సుబ్బారాయుడు సంకలనం ఆధారంగా)

వర్గం:తెలుగు డబ్బింగ్ సినిమాలు
వర్గం:నాగయ్య నటించిన సినిమాలు
వర్గం:జయలలిత నటించిన సినిమాలు
వర్గం:జె.వి.రాఘవులు సంగీతం అందించిన సినిమాలు
కోటీశ్వరుడు (1984 సినిమా)

**కోటీశ్వరుడు** 1984, జనవరి 6న విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. శ్రీ శరత్ ఆర్ట్స్ పతాకంపై టి.ఆర్. శ్రీనివాస్, పి.హెచ్. రామారావు నిర్మాణ సారథ్యంలో కొమ్మినేని శేషగిరిరావు దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో అక్కినేని నాగేశ్వరరావు, సుజాత జంటగా నటించగా, కె. చక్రవర్తి సంగీతం అందించాడు.

## నటీనటులు

* అక్కినేని నాగేశ్వరరావు (కృష్ణ)
* సుజాత (రాధ)
* జగ్గయ్య (నాగేంద్ర)
* పండరీబాయి (శాంతమ్మ)
* రాజసులోచన (రాజేశ్వరమ్మ)
* గుమ్మడి (జైలు అధికారి మహేంద్ర)
* శరత్ బాబు (బుచ్చిబాబు)
* రంగనాథ్ (ఎస్.పి.)
* నూతన్ ప్రసాద్ (పరాత్పరరావు)
* మిక్కిలినేని (నారాయణ) 
* నాగేష్
* సాక్షి రంగారావు
* చలపతిరావు తమ్మారెడ్డి (మనోహర్)
* సి.హెచ్. మూర్తి (గంగులు)
* సారథి (లింగయ్య)
* పి.ఆర్. వరలక్ష్మీ (కౌసల్య)
* జయమాలిని (ఐటెం సాంగ్)
* చంద్రిక (లక్ష్మీ)

## సాంకేతికవర్గం

* కళ: భాస్కరరాజు
* నృత్యం: ప్రకాష్, సురేఖ
* స్టిల్: మోహన్జి-జగన్
* పోరాటాలు: ఎస్. సాంబశివరావు
* పాటలు: సి. నారాయణ రెడ్డి, ఆరుద్ర, రాజశ్రీ 
* గానం: ఎస్.పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం, పి. సుశీల, ఎస్.పి. శైలజ, జయచంద్రన్
* సంగీతం: కె. చక్రవర్తి
* కథ: భీశెట్టి
* కూర్పు: వేమూరి రవి 
* ఛాయాగ్రాహణం: ఎస్. నవకాంత్
* నిర్మాత: టి.ఆర్. శ్రీనివాస్, పి.హెచ్. రామారావు
* మాటలు - చిత్రానువాదం - దర్శకత్వం: కొమ్మినేని శేషగిరిరావు 
* బ్యానర్: శ్రీ శరత్ ఆర్ట్స్

## పాటలు

ఈ చిత్రానికి చక్రవర్తి సంగీతం అందించాడు.
 

6.ఇదే పాట ఇదే పాట  పాడాలి నూరేళ్ళు , రచన: రాజశ్రీ, గానం.పి.జయచంద్రన్ .

## మూలాలు

## ఇతర లంకెలు

వర్గం:అక్కినేని నాగేశ్వరరావు నటించిన సినిమాలు
వర్గం:జగ్గయ్య నటించిన సినిమాలు
వర్గం:1984 తెలుగు సినిమాలు
వర్గం:గుమ్మడి నటించిన సినిమాలు
వర్గం:శరత్ బాబు నటించిన సినిమాలు
వర్గం:రంగనాథ్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:నూతన్ ప్రసాద్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:చలపతి రావు నటించిన సినిమాలు
వర్గం:రాజసులోచన నటించిన సినిమాలు
వర్గం:సుజాత నటించిన సినిమాలు
కాజాలు

thumb|కాజాలు|260x260px
**కాజాలు** ఆంధ్ర ప్రాంతంలో అత్యదికంగా విక్రయించబడే మిఠాయిలు, శుభకార్యక్రమములలో విరివిగా వినియోగించబడే ప్రసిద్ధ మిఠాయి. కాకినాడ ప్రాంతము కాజాల ద్వారానే బహు ప్రసిద్ధి. పిండిని పల్చగా సన్నటి పట్టీగా మార్చి దానిని గుండ్రంగా మడచి తరువాత ఒక వైపు కొంచెం నొక్కడంతో కాజా ఆకారం వస్తుంది. దీనిని నూనెలో బంగారపు రంగు వచ్చేవరకూ వేయించి తరువాత పంచదార పాకంలో ముంచి తీసి తయారు చేస్తారు. ఒక్క ఆంధ్రప్రాంతంలోనే కాక దేశవ్యాప్తంగా అన్ని చోట్లా లభ్యమగును.

## కాజాలు, రకాలు
కాజాలలో మడత కాజా, గొట్టం కాజా, చిట్టికాజా, జంబో కాజా, బాహుబలి కాజా ఇలా రకాలు ఉన్నాయి.

## కాకినాడ గొట్టం కాజా
కాకినాడ కాజాగా ఖ్యాతిగాంచిన ఈ స్వీట్ ను కోటయ్య అనే వ్యక్తి మొట్టమొదటి సారిగా 1891లో తయారు చేశారు. ఆంధ్రప్రదేశ్ లో అత్యంత ఆదరణ కలిగిన ఈ కాజాకు ఇతర రాష్ట్రాలలోనే కాక విదేశాలలో కూడా మంచి పేరు ఉంది. 2018లో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఈ కాజాకు జియోగ్రాఫిక్‌ ఇండికేషన్‌ సౌకర్యం కల్పించి అంతర్జాయంగా మరింత ప్రచారం కల్పించింది. వందేళ్లకు పైగా చరిత్ర కలిగిన కాకినాడ గొట్టం కాజాను నేటి తరం గుర్తించేందుకు 2022లో భారత తపాలా శాఖ పోస్టల్ కవర్ వెలువరించింది. 

## ఇవి కూడా చూడండి
* శ్రీ భక్తాంజనేయ స్వీట్స్  అని పేరు పడిన  **[[తాపేశ్వరం కాజా]]**
* కోటయ్య కాజా గా పిలిచే కాకినాడ **[[గొట్టం కాజా]]**లు ప్రసిద్ధం

## మూలాలు


వర్గం:వంటలు
వర్గం:పిండి వంటలు
కజ్జికాయ

thumbnail|కజ్జికాయ
కజ్జికాయలు భారతదేశమున లభ్యమయ్యే ఒకరకమైన మిఠాయిలు.
## కావలసిన పదార్థములు
* కొబ్బరి కోరు
* బెల్లం
* గోధుమ పిండి
* నూనె
* పంచదార
## తయారీ విధానము
### మొదటిది దశ
కొబ్బరిని కోరి దానికి బెల్లపుపాకమును చేర్చిన మిశ్రమమును ఉండలుగాచేసి ఉంచుతారు. తరువాత గోధుమ పిండిని మెత్తగా నీళ్ళతో కలపి బాగుగా పిసికి చిన్న చిన్న ఉండలుగా చేసి వాటిని గుండ్రముగా ఉత్తరాదిన చేయబడే పరోటా మాదిరిగా చేస్తారు. గుండ్రముగా ఉండే దాని మధ్య ముందుగా సిద్దము చేసుకొన్న కొబ్బరి కోరు ఉంచి ఉంచి రెండు వైపులా సగానికి మడిచి కొబ్బరికోరు బయటకు రాకుండా అంచులను దగ్గరగా మూసివేస్తారు. అలా చేయబడ్డ అర్ధ చంద్రాకారపు కజ్జికాయలను బాగా మరిగే నూనెలో మంచి బంగారపు రంగు వచ్చేవరకూ వేయిస్తారు. ఇవి పొడిగా ఉండి తినేందుకు అనువుగా ఉంటాయి.
### రెండవ దశ
ఇదికూడా కొంతవరకూ పైమాదిరిగానే చేసి ఆఖరులో మాత్రం పంచదార పల్చని పాకంగా మార్చి వీటిని అందులో వేస్తారు. పాకం కారుతూ మెరుస్తూ ఉండే వెటిని తినేందుకు పాత్ర తప్పనిసరి.

## అధికంగా వినియోగించు ప్రదేశాలు
* ఇది కోస్తా ఆంధ్రప్రాంతములో విస్తారముగా లభ్యమగును. ప్రస్తుతం ప్రతి మిఠాయి దుకాణంలోనూ దొరకుతున్నవి.

## రకాలు
* కోవా కజ్జికాయలు
* గోధుమ రవ్వ కజ్జికాయ (కుస్లీ)
* డ్రైఫ్రూట్‌ కజ్జికాయలు

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు

* Kajjikayalu Preparation in Telugu
* Kajjikayalu Sweet
* Traditional Gujia recipe
* కజ్జికాయల తయారీ విధానం

వర్గం:వంటలు
వర్గం:పిండి వంటలు
వర్గం:మిఠాయిలు
సుమంగళి (1965 సినిమా)

**సుమంగళి** 1965 లో ఆదుర్తి సుబ్బారావు దర్శకత్వంలో విడుదలైన కుటుంబ కథాచిత్రం. ఇందులో అక్కినేని నాగేశ్వరరావు, సావిత్రి ముఖ్యపాత్రల్లో నటించారు. ఈ చిత్రానికి సంగీతం కె వి మహదేవన్ సమకూర్చారు .

## తారాగణం
* విశ్వంగా అక్కినేని నాగేశ్వరరావు
* శారదగా  సావిత్రి
* శేఖర్ గా జగ్గయ్య
* రావుగా గుమ్మడి
* వెంకటరత్నంగా చిత్తూరు నాగయ్య
* రేలంగి
* పద్మనాభం
* జి.వరలక్ష్మి
* సంధ్య
* గిరిజ
* వాసంతి 
* శోభన్ బాబు(అతిథి నటుడు) 
* జయంతి(అతిథి నటి)

## సాంకేతిక వర్గం

* దర్శకుడు: ఆదుర్తి సుబ్బారావు 
* కధ: కె . ఎస్.గోపాలకృష్ణన్ 
* సంగీతం: కె వి మహదేవన్ 
* మాటలు, పాటలు: ఆచార్య ఆత్రేయ 
* నేపథ్య గాయకులు: శిష్ట్లా జానకి, పులపాక సుశీల, ప్రతివాది భయంకర శ్రీనివాస్, కె . జమునారాణి, ఎల్ ఆర్ ఈశ్వరి, స్వర్ణలత, ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు, బొడ్డుపల్లి బాల వసంత 
* ఛాయ గ్రహణం:పి. ఎల్.రాయ్ 
* ఎడిటింగ్: టి.కృష్ణ 
* చిత్రానువాదము: ఆదుర్తి సుబ్బారావు 
* నిర్మాత: టి.గోవిందరాజన్ 
* నిర్మాణ సంస్థ: వీనస్ పిక్చర్స్_ అశోక్ మూవీస్ 
* విడుదల:01:01:1965.

## పాటలు

ఆనాటి మానవుడు ఏమి చేశాడు, ఘంటసాల,సుశీల, రచన: ఆత్రేయ 

ఏవేవో చిలిపి తలపులురుకు చున్నవి , పి.బి.శ్రీనివాస్ , ఎస్ జానకి .

## మూలాలు
*సి.హెచ్.రామారావు: ఘంటసాల 'పాట'శాల అనే పాటల సంకలనం నుంచి.

వర్గం:శోభన్ బాబు నటించిన సినిమాలు
వర్గం:అక్కినేని నాగేశ్వరరావు నటించిన సినిమాలు
వర్గం:జగ్గయ్య నటించిన సినిమాలు
వర్గం:ఆదుర్తి సుబ్బారావు దర్శత్వం వహించిన సినిమాలు
వర్గం:కె.వి.మహదేవన్ సంగీతం కూర్చిన సినిమాలు
వర్గం:సావిత్రి నటించిన సినిమాలు
వర్గం:రేలంగి నటించిన సినిమాలు
వర్గం:నాగయ్య నటించిన సినిమాలు
వర్గం:గుమ్మడి నటించిన సినిమాలు
సుమంగళి (1989 సినిమా)

సుమంగళి 1989 సెప్టెంబరు 29న విడుదలైన తెలుగు సినిమా.  శ్రీ దత్త సాయి క్రియేషన్స్ బ్యానర్ కింద ఎ.సారధి నిర్మించిన ఈ సినిమాకు విజయబాపినీడు దర్శకత్వం వహించాడు. 127 నిమిషాల నిడివిగల ఈ రంగుల చిత్రంలో కృష్ణంరాజు, జయప్రద లు ప్రధాన తారాగణంగా నటించగా సాలూరి వాసూరావు సంగీతాన్నందించాడు.

## తారాగణం

* కృష్ణంరాజు, 
* జయప్రద, 
* కైకాల సత్యనారాయణ, 
* మురళీ మోహన్, 
* శ్రీరామ్ కుమార్, 
* కల్పన, 
* నూతనప్రసాద్,
* రమణ మూర్తి, 
* మల్లికార్జున్ రావు, 
* రాము, 
* శ్రీను, 
* నిర్మల, 
* మమత, 
* తాతినేని రాజేశ్వరి, 
* జయశీల, 
* చిడతల అప్పారావు, 
* సత్తిబాబు, 
* మిఠాయి చిట్టి 
* ధమ్, 
* మహర్షి రాఘవ

## సాంకేతిక వర్గం

* దర్శకత్వం: విజయబాపినీడు
* స్టూడియో: శ్రీ దత్త సాయి క్రియేషన్స్
* నిర్మాత: ఎ. సారధి; 
* కొరియోగ్రఫీ: శివ శంకర్, ప్రమీల
* స్టంట్: బొంబాయి విక్కీ
* స్వరకర్త: సాలూరి వాసు రావు; 
* సాహిత్యం: వేటూరి సుందరరామ మూర్తి, భువన చంద్ర
* సంభాషణ: కాశీ విశ్వనాథ్
* గానం: S. P. బాలసుబ్రహ్మణ్యం, P. సుశీల, K. S. చిత్ర, మనో, లలిత సాగరి

## ఇతర అంశాలు

* సెన్సార్‌షిప్ సర్టిఫికేట్ నంబర్: 12152; 
* సెన్సార్ సర్టిఫికేట్ తేదీ: ఆగస్ట్ 22, 1989; 
* ధృవీకరణ కేంద్రం: హైదరాబాద్; రేటింగ్/సర్టిఫికెట్: U; 
* పొడవు: 3887.45 మీటర్లు; 
* రీల్స్ సంఖ్య: 15; 
* ఫార్మాట్: 35 మిమీ; 
* విడుదల తేదీ: సెప్టెంబర్ 29, 1989

## పాటలు

# స్వీట్ ముద్దు హాట్ ముద్దు (గీత రచయిత: భువన చంద్ర; గాయకుడు(లు): మనో & కె. ఎస్. చిత్ర; నిడివి: 04:00)
# జీవితం ఓ ప్రయాణం తొడుగా సాగని (వెర్షన్ 1) (గీత రచయిత: భువన చంద్ర; గాయకుడు(లు): S. P. బాలసుబ్రహ్మణ్యం & P. ​​సుశీల; నిడివి: 03:23)
# జీవితం ఓ ప్రయాణం తోడుగా సాగని (వెర్షన్ 2) (గీత రచయిత: భువన చంద్ర; గాయకుడు(లు): S. P. బాలసుబ్రహ్మణ్యం & P. ​​సుశీల; నిడివి: 03:50)
# రావూయి చందమామ (గాయకుడు(లు): లలిత సాగరి; నిడివి: 01:05)
# ముందరికొచ్చి బండారు లడ్డు తినిపిస్తావా (గీత రచయిత: భువన చంద్ర; గాయకుడు(లు): S. P. బాలసుబ్రహ్మణ్యం & K. S. చిత్ర; నిడివి: 04:18)
# దేవుడు ఆడె బొమ్మలతో (గీత రచయిత: వేటూరి సుందరరామ మూర్తి; గాయని(లు): పి. సుశీల; నిడివి: 03:27)  

మొత్తం నిడివి: 27 నిమి 03 సెకన్లు

## మూలాలు

వర్గం:కృష్ణంరాజు నటించిన సినిమాలు
లడ్డు

thumb|డ్రైఫ్రూట్ లడ్డు
thumb|సున్నుండ
**లడ్డులు** భారతదేశమంతా విరివిగా లభించే మిఠాయి. శనగ పిండిని చిన్నగా బూందీగా చేసి దానికి బెల్లపు పాకము గాని లేదా చక్కెర పాకము గాని చేర్చి గుండ్రటి ఆకారములో చేయబడు వాటిని లడ్డుగా పిలుస్తారు.   బూందీని లడ్డూగా మార్చే ముందు వాటికి ఇంకా రుచి వచ్చేందుకు యాలక్కాయలు, కిస్మిస్[ఎండుద్రాక్షలు], జీడిపప్పు లాంటివి చేరుస్తారు.

## కావలసిన పదార్ధాలు
*శనగపిండి - అరకిలో
*చక్కెర - ఒక కిలో
*నెయ్యి - ముప్పావు కిలో
*జీడిపప్పు - 100 గ్రా.
*ఎండుద్రాక్ష - 30 గ్రా.
*ఏలకులు - 10 గ్రా.
*పచ్చ కర్పూరం
*కుంకుమ పువ్వు
*మిఠాయి రంగు.

## కావలసిన పరికరాలు
*బూందీ చట్రాలు
*బూరెల మూకుడు
*రెండు వెడల్పాటి కళాయి గిన్నెలు.

## తయారుచేయు విధానం
*శనగ పిండి ఒక కళాయి గిన్నెలో గరిటె జారుగా నీళ్ళు పోసి ఉండలు లేకుండా బాగా కలిసేటట్టుగా కలపాలి.
*చక్కెరలో ఒక లీటరు నీళ్ళుపోసి ఆ గిన్నెను పొయ్యిమీద పెట్టి గరిటెతో తిప్పుతూ ఉండాలి. ఈ పాకాన్ని వేళ్ళతో పట్టుకొని చేస్తే కొంచెం తీగరావాలి. దీనిని లేతపాకం అంటారు. 
*ఒక స్పూనులో పాలుపోసి, చిటికెడు మిఠాయిరంగు కలిపి, ఆ పాలు పాకంలో పోసి ఒక్కసారి తిప్పితే పాకానికి మిఠాయిరంగు వస్తుంది. తరువాత పాకం గిన్నెను దించి పక్కగా ఉంచుకోవాలి.
*నెయ్యి బూరెలమూకుడులో పోసి మరిగాక అందులో జీడిపప్పు, కిస్మిస్ పండ్లు వేసి, వేయించి తీసి ఒక పక్కగా పెట్టుకోవాలి.
*శనగ పిండి ముద్దని ఒక కప్పుతోగాని, గరిటెతో గాని తీసుకొని సన్నని రంధ్రాలు గలిగి లోతుగా ఉన్న చట్రంలో పొయ్యాలి. దానినుండి చిన్న చిన్న బిందువులుగా పెనంలో పడతాయి. అలా పెనం నిండా పడిన తరువాత చట్రం ముద్దలో ఉంచాలి. 
*బూందీ ఎరుపురంగుగా వేగకమునుపే, అనగా పసుపు పచ్చరంగులో ఉన్నప్పుడే మెరకగా ఉన్న రెండో చట్రంతో దేవి, పక్కనున్న పాకం గిన్నెలో వేయాలి; గరిటెతో కిందనుండి పైకి, పైనుండి కిందకి కలియబెట్టాలి. 
*శనగపిండి ముద్ద ఎక్కువగా ఉంటే ఇదే పద్ధతిని మళ్ళీ మళ్ళీ చెయ్యాలి.
*బూందీ వెయ్యడం పూర్తయ్యాక వేయించి ఉంచుకున్న జీడిపప్పు, కిస్మిస్ పండ్లు కూడా పాకంలో వెయ్యాలి. 
*తరువాత ఏలకుల పొడి, కుంకుమ పువ్వు, పచ్చకర్పూరం కలపాలి.
* చల్లారిన తర్వాత కావలసినంత పరిమాణంలో ఉండలుగా చేసుకోవాలి. ఉండకడుతున్నప్పుడు విడిపోతున్నట్లు తోసిన, అరచేత్తో నొక్కినట్లయితే విడిపోవు. ఉండల్ని గాలి తగిలేటట్లుగా పదినిమిషాలు ఉంచాలి.
## ఇవి కూడా చూడండి
*తిరుపతి లడ్డు
*మోతీచూర్ లడ్డు
*దంపుడు లడ్డు
*రవ్వ లడ్డు
*డ్రైఫ్రూట్స్ లడ్డు
*కొబ్బరి లడ్డు
*చిలగడదుంపల లడ్డు
*తొక్కుడు లడ్డు
*బూందీ లడ్డు
## మూలాలు
 

వర్గం:వంటలు
వర్గం:మిఠాయిలు
కాళోజీ

**కాళీజీ** తెలుగు వారిలో కొందరి ఇంటి పేరు.
* కాళోజీ నారాయణరావు, ప్రజాకవి, ఉద్యమ నేత.
* కాళోజీ రామేశ్వరరావు, బహు భాషావేత్త, ప్రజాసేవకులు, కవి, రచయిత.
రేఖాంశం

భూగోళం మీద అడ్డంగా, నిలువుగా ఉండే కొన్ని రేఖలను శాస్త్రవేత్తలు ప్రతిపాదించారు. వీటిలో అడ్డంగా ఉండే ఊహారేఖలను అక్షాంశాలు అనీ, నిలువుగా ఉండే ఊహారేఖలను రేఖాంశాలు అనీ వ్యవహరిస్తారు. వీటిని డిగ్రీలలో లెక్కిస్తారు.
ఒక ప్రదేశాన్ని స్పష్టంగా గుర్తించడానికి ఆ ప్రదేశపు **రేఖాంశం**తో పాటు, అక్షాంశం కూడా తెలియాలి.

* - ఇవి అర్థ వృత్తాలు. 
* - ఈ అర్ధవృత్తాలను రేఖాంశాలు అని అంటారు.
* - భూగోళంపై ఒక డిగ్రీ అంతరంతో 360 రేఖాంశాలుంటాయి.
* - ఒక రేఖాంశంపై ఉన్న అన్ని ప్రదేశాల్లో ఒకేసారి మిట్టమధ్యాహ్నం అవుతుంది. అందుకే వీటిని మధ్యాహ్నరేఖలు అని కూడా అంటారు.
* - 0 డిగ్రీల రేఖాంశం గ్రీనిచ్‌లో ఉంది. ఇదే ప్రధాన రేఖాంశం అంటారు.
* - గ్రీనిచ్ రేఖకు తూర్పుగా 180, పశ్చిమంగా 180 రేఖాంశాలున్నాయి. ఇవి రెండు ఒకటే 180 డిగ్రీల రేఖాంశంగా ఉంటుంది. దీన్ని అంతర్జాతీయ దినరేఖ అంటారు.
* - 0 డిగ్రీల రేఖాంశం నుండి తూర్పు 180డిగ్రీల వరకు ఉన్నది పూర్వార్ధగోళం/తూర్పు రేఖాంశాలు అంటారు.
* - 0 డిగ్రీల రేఖాంశం నుండి పడమర 180డిగ్రీల వరకు ఉన్నది పశ్చిమార్ధగోళం/పశ్చిమ రేఖలు అంటారు.
* - భూమి 1డిగ్రీ రేఖాంశం తిరగడానికి 4 నిమిషాల సమయం పడుతుంది.
* - రేఖాంశాలు ధ్రువాల వద్ద కేంద్రీకృతమవుతాయి.
* - రేఖాంశాలు భూమధ్యరేఖ ఎక్కువ వెడల్పుతో ఉంటాయి. 
* -ఒక రేఖాంశం విలువ ఆ రేఖాంశంపై ఉన్న బిందువు నుంచి భూమధ్యరేఖ వెంట ప్రధాన రేఖాంశం వరకు ఉన్న కోణీయ దూరానికి సమానం.
* - 15 డిగ్రీలకు ఒక కాలమండలం చొప్పున ప్రపంచాన్ని 360 రేఖాంశాల సహాయంతో 24 కాల మండలాలుగా విభజించారు.
* - రేఖాంశాన్ని ఇంగ్లిష్‌లో లాంగిట్యూడ్ అంటారు.
* - లాంగిట్యూడ్ అనే పదం లాంగిట్యూడో అనే లాటిన్ పదం నుంచి ఉద్భవించింది.
* - ఇవి పూర్తి వృత్తాలు కావు. ధ్రువం నుంచి ధ్రువం వరకు ఉండే అర్ధవృత్తాలు ఇవి.
* - రేఖాంశం ప్రతి అక్షాంశాన్ని ఛేదిస్తుంది.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:భూగోళశాస్త్రం
అక్షాంశం

భూగోళంపై తూర్పు, పడమరలను కలుపుతూ గీసిన ఊహారేఖలను అక్షాంశాలు అంటారు. వీటిలో ఉత్తర, దక్షిణ ధ్రువాలకు సమానదూరంలో భూగోళంపై గీసిన వృత్తానికి భూమధ్యరేఖ అని పేరు. భూమధ్యరేఖను 00 అక్షాంశం అని అంటారు. భూమధ్యరేఖ భూగోళాన్ని రెండు అర్ధభాగాలుగా విభజిస్తుంది. భూమధ్యరేఖ ఉత్తరంగా ఉన్న భాగాన్ని ఉత్తరార్థగోళం అని, దక్షిణ భాగాన్ని దక్షిణార్థ గోళం అని అంటారు. భూమధ్యరేఖ సమాంతరంగా ఒక డిగ్రీ తేడాతో ఉత్తర, దక్షిణ ధ్రువాల వరకు గీసిన వృత్తాలు అక్షాంశాలు.

అక్షాంశ రేఖలన్నింటిలోకి భూమధ్య రేఖ వృత్తం అతిపెద్దది. ఈ ప్రాంతంలో భూమి చుట్టుకొలత 40,075 కి.మీ. ఉంటుంది. మిగతావన్నీ పోనుపోను తగ్గి ధ్రువాల వద్ద బిందువుగా ఏర్పడతాయి. ఒక అక్షాంశం విలువ భూమధ్యరేఖ నుంచి ఉత్తరంగాగాని, దక్షిణంగాగాని ఆ అక్షాంశంపైగల బిందువుల నుంచి భూకేంద్రాన్ని కలుపుతూ గీసిన రేఖకు, భూమధ్యరేఖా తలానికి మధ్య ఉన్న కోణానికి సమానం. ఉత్తరార్ధగోళంలో 90 అక్షాంశాలున్నాయి. వీటిని ఉత్తర అక్షాంశాలని అంటారు. దక్షిణార్ధగోళంలో 90 అక్షాంశాలున్నాయి. వీటిని దక్షిణ అక్షాంశాలని అంటారు.

## వివిధ అక్షాంశాలు

భూమధ్యరేఖకు ఇరువైపుల నాలుగు ముఖ్యమైన అక్షాంశాలున్నాయి.
:

* అక్షాంశాలన్నీ ఊహారేఖలు. ఇవి మొత్తం 0 అక్షాంశమైన భూమధ్యరేఖను కలుపుకొని 181 ఉన్నాయి.
* అక్షాంశానికి, అక్షాంశానికి మధ్య దూరం 111 కి.మీ. ఉంటుంది.
* 00 అక్షాంశం వద్ద పగటికాలం 12 గంటలుంటుంది. ఈ పగటికాలం అక్షాంశాన్ని, రుతువులను బట్టి మారుతూ ఉంటుంది.
* అక్షాంశాలను డిగ్రీలు (0), నిమిషాలు (′), సెకండ్ల (′′) గా సూచిస్తారు.
* అక్షాంశాల్ని ఇంగ్లిష్‌లో లాటిట్యూడ్ అంటారు. లాటిట్యూడ్ అంటే వెడల్పు అని అర్థం.
* లాటిట్యూడ్ అనే పదం లాటిన్ అనే పదం లాటిట్యూడో అనే పదం నుంచి వచ్చింది.
* అన్ని అక్షాంశాల్లో భూమధ్యరేఖ అతి పొడవైంది. రెండువైపులా అంటే ఉత్తర, దక్షిణం వైపులకు వెళ్లేకొద్దీ ఈ అక్షాంశాలు చిన్నవిగా కనిపిస్తాయి.
* అక్షాంశానికి, మరొక అక్షాంశానికి మధ్యదూరం 111 కి.మీ.
## మూలాలు

## బయటి లంకెలు

వర్గం:భూగోళశాస్త్రం
గబ్బిలం (జాషువా రచన)

thumb
**గబ్బిలం** కవి గుర్రం జాషువా పద్య రచన. ఇందులో జాషువా సామాన్య ప్రజానీకం అశుభంగా భావించే గబ్బిలాన్ని దళిత జనుల అందరి తరపున వారి భాధలను వివరించడానికి శివుడి దగ్గరకు దూతగా పంపిస్తాడు. ఈ గబ్బిలం తమిళనాడులోని తంజావూరు నుంచి, ఆంధ్రప్రదేశ్ లో పలు ప్రాంతాలమీదుగా, ఒరిస్సా, బీహార్, ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రాలను దాటుకుంటూ కాశీలో ఉన్న శివుడి దగ్గరకు వెళుతుంది.

ఈ ఖండకావ్యంలో రెండు భాగాలున్నాయి. సంస్కృతంలో కాళిదాసు రచించిన మేఘదూతంలో ఒకే మేఘం భార్య తన భర్తకి విరహవేదనను తెలియజేస్తే ఈ కావ్యంలో ఒక అంటరానివాడు గబ్బిలం ద్వారా శివుడికి తన బాధలకు ఏకరువు పెట్టుకుంటాడు. కాళిదాసు మేఘసందేశంలో కథానాయకుడు ఒక యక్షుడు. జాషువా గబ్బిలంలో నాయకుడు ఒక అంటరానివాడు. కాశీ విశ్వనాథునికి సందేశం చేరాలని గబ్బిలం ద్వారా పంపడమే ఇందులో కథాంశం. ఎందుకంటే అప్పటికి దళితులకు ఆలయంలో ప్రవేశం లేదు. గబ్బిలాలు మాత్రం గుడిలో ఉండేవి.

## కొన్ని పద్యాలు

చిక్కినకాసుచేఁ దనివిఁ జెందు నమాయకుడెల్ల కష్టముల్
బొక్కెడు బువ్వతో మరచిపోవు క్షుధానల దగ్ధమూర్తి న
ల్దిక్కులు గల్గు లోకమున దిక్కరియున్న యరుంధతీ సుతుం
డొక్కడు జన్మమెత్తె భరతోర్వరకుం గడగట్టు బిడ్డడై


గుర్రం జాషువా ఆధునిక తెలుగు కవుల్లో స్వరూపంలో సంప్రదాయాన్ని స్వభావంలో ఆధునికతను నింపుకున్న భావుకుడు. ఆధునిక ఖండకావ్య రచనలో చేయి తిరిగిన కవి.
గబ్బిలం పై డా, కంఠెవరపు వెంకట్రామయ్య గారి వ్యాఖ్యానం వికీసోర్స్లో ఉంది.

## మూలాలు

వర్గం:గుర్రం జాషువా రచనలు
గబ్బిలం (అయోమయ నివృత్తి)

* గబ్బిలం, ఒక ఎగిరే క్షీరదం.
* గబ్బిలం (రచన)
దేశాల జాబితా – పొందిక క్రమంలో

**కుదింపు క్రమంలో వివిధ దేశాల జాబితా** (list of countries by compactness) ఇక్కడ ఇవ్వబడింది. *కుదింపు* అనే పదానికి వివిధ నర్వచనాలున్నాయి. వాటిలో ఇక్కడ తీసుకొన్న కుదింపు వృత్తత్వం మీద ఆధారపడింది. (circularity ratio)

*కుదింపు* ఇక్కడ ఇలా గణించబడింది.

* క = ఒకదేశం యొక్క వైశాల్యం
* చ = అదే దేశం యొక్క చుట్టుకొలత
* ట = 'చ'కు సమానమైన చుట్టుకొలత కలిగిన వృత్తం యొక్క వైశాల్యం. (అంటే దేశం చుట్టుకొలత, ఆ వృత్తం చుట్టు కొలత సమానమై ఉండాలి)
* త = కుదింపు = క / ట = 'క', 'ట' ల నిష్పత్తి.

## ఇవి కూడా చూడండి
* దేశాల జాబితాల జాబితా
* దేశాల జాబితా – తీరము, వైశాల్యం నిష్పత్తి క్రమంలో
* దేశాల జాబితా – వైశాల్యం క్రమంలో

వర్గం:దేశాల జాబితాలు
వర్గం:భౌగోళికం
దేశాల జాబితా – ఎత్తైన స్థలం క్రమంలో

thumb|300px|ఎత్తైన స్థానం ప్రకారం దేశాలు

**ఒకో దేశంలో ఎత్తైన స్థానం** ఏది? సముద్ర మట్టం నుండి దాని ఎత్తు ఎంత? అన్న వివరాలు ఈ జాబితాలో ఉన్నాయి. (list of countries by highest point above sea level).

## ఇవి కూడా చూడండి
* దేశాల జాబితాల జాబితా

## మూలాలు
* CIA World Factbook 2006  (items marked * have been amended, see https://web.archive.org/web/20130725020735/http://www.sol.co.uk/v/viewfinder/elevmisquotes.html for supporting documentation). Both this list and the CIA list may contain further errors. Despite the claim by the CIA that their list was updated in జూలై 2006, none the errors listed on the talk page have been corrected.
* World Tops and Bottoms, by Grant Hutchison, 1996, TACit Press, ISBN 0-9522680-4-3, and subsequent research by the same author, in collaboration with field research by Ginge Fullen. 
* Data supplied by the Shuttle Radar Topography Mission.
* Information about specific items on talk page


వర్గం:దేశాల జాబితాలు
వర్గం:భౌగోళికం
బూరె

thumb|200px|రుచికరమైన బూరెలు
ఆంధ్రప్రాంతములో ప్రతి శుభకార్యములో తప్పక ఉండే ప్రసిద్దమైన తీపి వంటకం, ఇవి తక్కువ ఖర్చుతో చేయవచ్చు. మెత్తటి వరిపిండికి నీటినిచేర్చి, పలుచగామార్చుతారు. దీనిని 'తోపు పిండి అంటారు. ఉడకబెట్టిన పచ్చిసెనగ పప్పు, బెల్లముతో కలిపి చేసిన మిశ్రమాన్ని ఉండలుగా మార్చి, ఆ ఉండలను తోపుపిండిలో ముంచి, వాటిని మరిగే నూనెలో వేయించడం ద్వారా బూరెలు తయారవుతాయి. వీటిలో నెయ్యి వేసుకుని తింటారు.

## పూర్ణం బూరెలు
పూర్ణం బూరెలు లేదా కుడుం బూరెలు ఒక ప్రత్యేకమైన బూరెలు. వీటికి మధ్యలో శనగపప్పుతో చేసిన పూర్ణం కలిగువుండి మినపపప్పుతో చేసిన తొక్క వుంటుంది.

### కావలసిన పదార్ధాలు
*శనగ పప్పు - పావుకిలో
*బెల్లం లేదా చక్కెర - పావుకిలో
*మినప పప్పు - అర్ధాపావుకిలో
*మెత్తని బియ్యం పిండి - పావుకిలో
*ఎండు కొబ్బరి ముక్కలు
*ఏలకులు - తగినన్ని

### తయారుచేయు విధానం
* బూరెలు వండడనికి మూడు గంటలు ముందుగా చోవి (బూరె పైన తొక్క కోసం) తయారుచేసుకోవాలి. దీనికోసం మినప పప్పు నానబెట్టి; గంటతర్వాత మెత్తని కాటుకలా రుబ్బి, ఆ రుబ్బినపిండిలో బియ్యపు పిండి పోసి కలిపి, చిటికెడు ఉప్పు వేసి గిన్నె మీద మూతపెట్టి ఉండనివ్వాలి. ఈ పిండిని కనీసం మూడు గంటలన్నా నానబెట్టాలి.
* శనగ పప్పు తక్కువ నీరుపోసి బాగా ఉడకనివ్వాలి. పప్పు చేతితో పట్టుకొని నొక్కి సూస్తే చితికిపోవాలి. తర్వాత పప్పులో నీరుగనక ఉంటే వంచేసి తరిగిన బెల్లం లేక చక్కెర పోసి ఉడకనివ్వాలి. ఈ మాదిరిగా పాకం పెట్టడం వల్ల బూరెలు రెండురోజులున్నా చెడిపోవు.
* ఏలకులు వొలిచి గింజలు పొడుంలాగా దంచుకోవాలి. కొబ్బరి సన్నంగా ముక్కలు తరిగి నేతిలో చేయించుకోవాలి. 
* పాకం గిన్నెలోని పప్పుని గరిటెతో బాగా కుమ్మి, అందులో ఏలకులపొడి, కొబ్బరిముక్కలు వేసి, నేతితో బాగా కలిసేటట్లు పిసికి, తరువాత నిమ్మకాయంత ఉండలు చేసుకోవాలి.
* పొయ్యిమీద బూరెల మూకుడు పెట్టి, నూనె మరిగాక, ఒక్కొక్క పూర్ణపు ఉండ సిద్ధంగా ఉంచుకున్న చోవిలో ముంచి, నూనెలోవేసి, ఎర్రగా వేగాక తీసి విడిగా పెట్టుకోవాలి. బూరెచోవి మరీ పల్చగా ఉండకూడదు, మరీ గట్టిగా ఉండకూడదు.

వర్గం:వంటలు
పోక ఉండలు

**పోక ఉండలు లేదా పోకుండలు** అనేది గుండ్రంగా ఉండే వంటకం. రసగుల్లా మాదిరిగా కనిపిస్తూ గట్టిగా ఉండే వంటకం. 

## తయారీ విధానం
బియ్యపు పిండికి బెల్లపుపాకము చేర్చుట ద్వారా చలిమిడి అను ఒక రకమైన మిఠాయి తయారగును. ఈ చలిమిడి అని మిశ్రమమునకు వారి వారి ఇష్టాలననుసరించి నువ్వుపప్పు, బాధంపప్పు, జీడిపప్పు లాంటివి చేర్చుకొని దీనిని గుండ్రంగా చిన్నగా కావలసినచో చిన్నగా పెద్దగా కావలసినచో పెద్దగా గుండ్రటి ఆకారంలో చేసి మరిగే నూనెలో ముదురుగా ఎరుపునలుపుల మధ్యస్తమిశ్రమ రంగులో వేగిస్తారు. నూనె ఆరిన తరువాత గట్టీగా తీయగా ఏర్పడే మిఠాయిలను పోకుండలు అని పిలుస్తారు. ఇవి ఆంధ్రదేశంలో కొన్ని ప్రాంతాలలో మాత్రమే కనిపిస్తాయి.

## మూలాలు

వర్గం:వంటలు
వర్గం:ఆంధ్ర పిండి వంటలు
ఆర్థ్రోపోడా

**ఆర్థ్రోపోడా** (లాటిన్ Arthropoda) జంతురాజ్యంలో అతిపెద్ద వర్గం. దీనిలో 80 % జంతుజాతులు ఉంటాయి. ఇవి త్రిస్తరిత, ద్విపార్శ్వ సౌష్ఠవం, సమఖండ విన్యాసం గల ప్రోటోస్టోమియా జీవులు. ఇవి విశ్వవ్యాప్తంగా నేల, మంచినీరు, సముద్రాలు గాలిలో విస్తరించాయి. ఆర్థ్రోపోడాలకు కీళ్ళు గల పాదాలు ఉంటాయి. బాహ్య అస్థిపంజరపు ఫలకాలు, స్క్లెరైట్ లు, ప్రోటీన్, కైటిన్ పొరలతో ఏర్పడ్డాయి. రొయ్యలు, కీటకాలు, శతపాదులు, సహస్రపాదులు, తేళ్ళు, సాలెపురుగులు మొదలైనవి ఈ వర్గంలో ఉంటాయి.

## సాధారణ లక్షణాలు
* శరీరం ఖండీభవనం కలిగి ఉండి, తల, వక్షం, ఉదరం లేదా తల, మొండెంగా విభేదనం ఉంటుంది. ఈ జీవులలో శిరఃప్రాధాన్యం కోసం తలలో ఎక్కువ ఖండితాలు కలవడం, నాడీ నియంత్రణ జ్ఞాన గోచరత్వం శిరస్సు భాగంలో కేంద్రీకృతమవడం జరిగింది.
* కీళ్ళు గల ఉపాంగాలుంటాయి.
* శరీరం పైన కైటిన్తో ఏర్పడిన బాహ్యాస్థిపంజరపు తొడుగు ఉంటుంది. నిర్ణీత కాలంలో బాహ్యాస్థిపంజరాన్ని రాల్చడం వల్ల జీవి పెరుగుదలకు అవకాశం కలుగుతుంది. ఈ విధానాన్ని కుబుస విసర్జన లేదా బాహ్యకవచ నిర్మోచనం అంటారు. బాహ్యాస్థిపంజరం రక్షణకు దేహం నుంచి నీరు నష్టపోకుండా ఉండటానికి సహాయపడుతుంది.
* రేఖీత కండరాలు (మొదటిసారిగా) ఉంటాయి.
* వివృత రక్తప్రసరణ వ్యవస్థ ఉంటుంది. రక్తం (హీమోలింఫ్) కోటరాల ద్వారా కణజాలాల మీదుగా తిరిగి హృదయాన్ని చేరుతుంది. హృదయం పృష్టభాగంలో ఉంటుంది; క్రస్టేషియా, ఎరాక్నిడాలలో హీమోలింఫ్ లో మీమోసయనిన్ అనే రాగి మిళితమైన శ్వాస వర్ణక పదార్థం ఉంటుంది.
* వివిధ ఆర్థ్రోపోడా సమూహాలలో మొప్పలు, శ్వాస నాళాలు, పుస్తకార ఊపిరితిత్తులు, పుస్తకాకార మొప్పలు మొదలయిన వాటితో శ్వాసక్రియ జరుగుతుంది.
* వివిధ సమూహాలలో హరిత గ్రంథులు, మాల్ఫీజియన్ నాళికలు కోక్సల్ గ్రంథులు మొదలయినవి విసర్జక అవయవాలు.
* నాడీ వ్యవస్థలో నాడీవలయం, ద్వంద్వ ఉదర నాడీ దండం ఉంటాయి.
* సంయుక్త నేత్రాలు, సరళ నేత్రాలు, స్పర్శకాలు సంతులన కోశం మొదలైన జ్ఞానాంగాలు ఉంటాయి.
* ఇవి ఏకలింగ జీవులు; అంతఃఫలదీకరణ జరుగుతుంది; అభివృద్ధి సాధారణంగా పరోక్షంగా జరుగుతుంది. జీవితచరిత్రలో ఒకటి లేదా ఎక్కువ డింభక దశలు ఉంటాయి. రూపవిక్రియ జరుగుతుంది.

## వర్గీకరణ
* ఉపవర్గం I: ట్రైలోబైటా
1. ఇవి ఒకప్పుడు జీవించిన ఆర్ర్ధోపోడ్ లు. 
2.పూర్వీక ఆర్ర్ధోపాదడ్ లన్ని సముద్రజీవులు.
3. శరీరచుట్టూ దృఢమైన కైటిన్ కవచముంటుంది.
4. శరీరంలో మూడు భాగాలు తల, ఉదరం, పైజీడియం స్ఫుటంగా కనిపిస్తాయి.
5.తలకు స్పరశృంగం, ఒక జత నేత్రాలు, నాలుగు జతల ఉపాంగాలు ఉండేవి.
 ఉదాహరణ : ట్రైలోబైట్.
* ఉపవర్గం II: కెలీసిరేటా
** విభాగం 1: యూరిప్టెరిడా: ఉ. సముద్రపు తేళ్ళు
** విభాగం 2: జీఫోస్యూరా ఉ. రాచపీత
** విభాగం 3: అరాక్నిడా: ఉ. తేలు, సాలెపురుగు, మైట్
* ఉపవర్గం III: మాండిబ్యులేటా
** విభాగం 1: క్రస్టేషియా: ఉ. రొయ్యలు, పీతలు
** విభాగం 2: కీలోపోడా: ఉ. శతపాదులు
** విభాగం 3: డిప్లోపోడా: ఉ. సహస్రపాదులు
** విభాగం 4: ఇన్ సెక్టా: ఉ. ఈగ, పేను, నల్లి,   బొద్దింక

వర్గం:జంతు శాస్త్రము
వర్గం:ఆర్థ్రోపోడా
అంగోలా

**అంగోలా** ఆఫ్రికా ఖండం నైరుతి భాగంలో పోర్చుగీసు వారి వలస దేశము. దీనికి ఉత్తరమున బెల్జియం, కాంగో, తూర్పున ఉత్తర రొడీషియా, పశ్చిమాన అట్లాంటిక్ మహా సముద్రాలు ఎల్లలుగా ఉన్నాయి. దీని సముద్ర తీరం పొడవు 920 మైళ్ళు. మొత్తం వైశాల్యం 4,80,000 చదరపు మైళ్ళు. ఈ సముద్రపు తీరం ఎక్కువగా చదునుగా ఉంది. అక్కడక్కడ ఎర్ర ఇసుక రాతితో కూడిన గుట్టలు, ఎత్తైన కొండలు ఉన్నాయి.

పేలియోలిథిక్ ఎరా నుంచి అంగోలా భూభాగంలో మనుషులు నివసించి ఉన్నా, ఆధునిక అంగోలా పోర్చుగీస్ వలసరాజ్యం వలన ఏర్పడింది. అది మెదలు అయినా, శతాబ్దాలు పాటు తీర ప్రాంతాలకే పరిమితమయిపోయింది. వాణిజ్య కేంద్రాలు 16వ శతాబ్దం నుంచి స్థాపించబడ్డాయి. 19వ శతాబ్దంలో ఐరోపా నుంచి వచ్చిన వారు ఆ దేశ లోపల భాగాలలో స్థిరపడ్డారు. పోర్చుగీస్ ఉపనివేశములో ఉండగా అంగోలా తన ప్రస్తుత సరిహద్దులు కలిగి లేదు. ప్రస్తుత సరిహద్దులు 20వ శతాబ్దంలో కుయామాటో, క్వన్యమా, బుండా వంటి గుంపుల ఆటంకాలు తర్వాతే ఏర్పడ్డాయి. స్వాతంత్ర్యం 1975 లో అంగోలా స్వాతంత్ర్య ఉద్యమం తర్వాత వచ్చింది. అదే సంవత్సరం నుంచి 2002 వరకు అంగోలా ఒక పౌర యుద్ధంలో ఉంది. అప్పటి నుంచి అది ఒక అధ్యక్షతరహా గణతంత్రంగా స్థిరపడింది.

అంగోలాకు విస్తారమైన ఖనిజ, పెట్రొలియం నిల్వలు ఉన్నాయి. పౌర యద్ధం తర్వాత అంగోలా ఆర్థిక వ్యవస్థ ప్రపంచం లోనే అతి వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న వాటిల్లో ఒకటి. అది అలా ఉన్నప్పటికీ ఎక్కువ మంది జనాభాకి సగటు జీవన ప్రమాణము చాలా తక్కువగా ఉంది. అంగోలా జనాభా ఆయుర్దాయం, శిశు మరణాలు ప్రపంచం లోనే అతి హీనమైనవి. అంగోలా ఆర్థిక అభివృద్ధి కూడా చాలా అసమానం, ముఖ్యంగా దేశ సంపద అంతా చిన్న జనాభా భాగంలో కేంద్రీకృతమై ఉంది.

అంగోలా ఐక్యరాజ్య సమితి, ఒపెక్, ఆఫ్రికన్ యూనియన్, కమ్మ్యూనిటీ ఆఫ్ పోర్చుగీస్ లాంగ్వేజ్ దేశాలు, లాటిన్ యూనియన్, సదర్న్ ఆఫ్రికన్ డెవెలప్మెంట్ కమ్మ్యూనిటీలో సభ్యుడు. అంగోలాలో ఎన్నో తెగలకు, జాతులకు, సంప్రదాయాలకు చెందిన 24.3 మిలియన్ జనాభా ఉన్నారు. అంగోలా సంస్కృతి శతాబ్దాల పాటు ఉన్న పోర్చుగీస్ పరిపాలనను ప్రతిబింబిస్తుంది, ముఖ్యంగా పోర్చుగీస్ భాష, రోమన్ కాథలిక్కులు, ఎన్నో ఇతర దేశీయ ప్రభావాలు. 
## శబ్దవ్యుత్పత్తి
అంగోలా అనే పేరు పోర్చుగీస్ వలస నామము ఐన **''రీనో డి అంగోలా** (అంగోలా రాజ్యము) * 1571 కే డియాస్ డి నొవాయిస్ సంఘ నిర్మాణ వ్యవహార నిబంధనలలో కనిపిస్తుంది. ఆ స్థలవర్ణన పేరు పోర్చుగీస్ లో డోంగొ రాజుల బిరుదు నామమైన *గోలా* నుంచి ఉద్భవించింది. డోంగో 16వ శతాబ్దంలో క్వాంజా, లుకాలా నదుల మధ్య పర్వతాలలో రాజ్యం. అది నామ మాత్రంగా కాంగో రాజుకి కప్పము చెల్లించి స్వాతంత్ర్యం కోరుతున్న రాజ్యము.

==చరిత్ర==

===మొదటి వలసలు , రాజకీయ విభాగాలు===

ఆ ప్రాంతంలో ఖొయ్, శాన్ వేటగాళ్ళు మనకు తెలిసిన ప్రథమ ఆధునిక మానవ నివాసులు. వాళ్ళందరూ ఎక్కువగా బంటూ వలసలలో బంటూ గుంపుల వలన భర్తీ చెయ్యబడ్డారు. కానీ ఇంకా చిన్న సంఖ్యలలో దక్షిణ అంగోలాలో మిగిలి ఉన్నారు. బంటూ వాళ్ళు ఉత్తరం నుంచి వచ్చారు, బహుశా ప్రస్తుత రిపబ్లిక్ ఆఫ్ కామెరూన్ కు దగ్గర ఉన్న ప్రాంతం నుంచి.

అదే సమయంలో బంటూ వాళ్ళు ఎన్నో రాజ్యాలను, సామ్రాజ్యాలు ప్రస్తుత రోజు అంగోలాలో చాలా భాగాలలో స్థాపించారు. అందులో అతి ప్రాముఖ్యమైన వాటిల్లో కాంగో రాజ్యం, దాని కేంద్రం ప్రస్తుత అంగోలా దేశానికి వాయువ్యంలో ఉన్నా, ప్రస్తుత రోజు డెమొక్రాటిక్ రిపబ్లిక్, [[కాంగో రిపబ్లిక్|రిపబ్లిక్ ఆఫ్ కాంగో]]కి దక్షిణాన ఉన్న ప్రాంతాలను కలిగి ఉంది. అది ఇతర వాణిజ్య నగరాలతో, నాగరికతలతో నైరుతి, [[దక్షిణ]] [[ఆఫ్రికా]] తీరం ఇరు వైపులా మహా [[జింబాబ్వే]] ముటాపా సామ్రాజ్యంతో కూడా వర్తక మార్గాలు స్టాపించారు. వాళ్ళు అతి తక్కువ ఆవలి వాణిజ్యం జరిపారు. దాని దక్షిణానికి డోంగో సామ్రాజ్యం ఉంది. అదే తర్వాత పోర్చుగీస్ వలస అయిన *'డోంగో''' గా పిలవబడింది. 
## వెలుపలి లింకులు
2010 లో భారతదేశ జాతీయ రహదారుల సంఖ్యల మార్పు

2010 లో రోడ్డు రవాణా, భారత ప్రభుత్వ రహదారుల మంత్రిత్వ శాఖ జాతీయ రహదారుల సంఖ్యలను హేతుబద్ధీకరించింది. కొత్త సంఖలను భారత ప్రభుత్వం 2010 ఏప్రిల్ 28 న ప్రభుత్వ గెజిట్‌లో అధికారికంగా ప్రకటించింది. రహదారు గమన దిశను బట్టి, భౌగోళిక స్థానం ఆధారంగా ఒక క్రమబద్ధమైన సంఖ్యలను ఇచ్చే పథకం ఇది. ఇప్పటికే ఉన్న, కొత్తగా నిర్మిస్తున్న జాతీయ రహదారుల సంఖ్యలలో మరింత సౌలభ్యాన్ని, స్థిరత్వాన్ని నిర్ధారించడానికి దీన్ని తీసుకువచ్చారు. ఈ వ్యవస్థ ప్రకారం ఉత్తర-దక్షిణ దిశల్లో వెళ్ళే రహదారుల సంఖ్యలు సరి సంఖ్యలో ఉంటాయి. ఈ సంఖ్యలు తూర్పు చివర నుండి 2 తో మొదలై, పడమరకు వెళ్ళే కొద్దీ పెరుగుతూ పోతాయి. అదే విధంగా తూర్పు-పశ్చిమ దిశల్లో వెళ్ళే రహదారుల సంఖ్యలు బేసి సంఖ్యలో ఉంటాయి. ఇవి ఉత్తర కొసన 1 తో మొదలై, దక్షిణానికి వెళ్ళే కొద్దీ పెరుగుతూ పోతాయి.

## జాతీయ రహదారుల పట్టిక

## ఇవికూడా చూడండి
* జాతీయ రహదారులు జాబితా (పాత సంఖ్య)
* జాతీయ రహదారి

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:భారతదేశానికి సంబంధించిన జాబితాలు
వర్గం:భారతదేశ రవాణా వ్యవస్థ
*
రాష్ట్రాల వారీగా భారత జాతీయ రహదారుల జాబితా (పాత సంఖ్యలతో)

భారత "జాతీయ రహదారుల జాబితా" దేశం లోని వివిధ ప్రాంతాల వారీగా భారత జాతీయ రహదారి నిర్వహక సంస్థ నిర్వహించే రహదారుల జాబితా.ఇవి దేశం లోనే ముఖ్యమైన పొడవైన, అత్యదికంగా ఉపయోగించ బడే రోడ్లు. భారత ఆర్థిక వ్యవస్థలో ఇవి ప్రధాన పాత్ర వహిస్తాయి.

దేశంలో అత్యంత పొడవైన జాతీయ రహదారి ఎన్‌హెచ్ 7 ఉత్తరప్రదేశ్ లోని వారణాసి నుండి దక్షిణాన తమిళనాడు లోని కన్యాకుమారిని కలుపుతూన్న 2369 కి.మీ పొడవయిన రోడ్డు. ఈ రోడ్దు దేశం లోని ప్రధాన నగరాలయిన జబల్‌పూర్, నాగపూర్, హైదరాబాదు, బెంగళూరు నగరాలను కలుపుతూ వెళ్తుంది. దేశం లోనే అత్యంత చిన్నదైన జాతీయ రహదారి ఎన్‌హెచ్ 47A 6 కి.మీ. పొడవుతో కేరళ లోని ఎర్నాకుళం నుండి కొచ్చి ఓడరేవు ల మధ్య ఉంది. ప్రపంచం లోనే అత్యంత ఎతైన ప్రదేశంలో గల రహదారి, మనాలి (హిమాచల్ ప్రదేశ్) నుండి లడఖ్ (కాశ్మీర్) లోని లెహ్ ను కలుపుతూన్న రోడ్దు.

## ఆంధ్రప్రదేశ్

## అరుణాచల్ ప్రదేశ్

## అసోం

## బీహార్

## ఛండీగఢ్

## ఛత్తీస్‌గఢ్

## ఢిల్లీ

## గోవా

## గుజరాత్

## హర్యానా

## హిమాచల్ ప్రదేశ్

## జమ్మూ, కాశ్మీర్

## జార్ఖండ్

## కర్ణాటక

## కేరళ

## మధ్య ప్రదేశ్

## మహారాష్ట్ర

## [[మణిపూర్]]

## [[మేఘాలయ]]

## [[మిజోరాం]]

## [[నాగాలాండ్]]

## [[ఒడిషా]]

## [[పంజాబ్]]

## [[పాండిచ్చేరి]] (పుదుచ్చేరి)

## [[రాజస్తాన్]]

## [[సిక్కిం]]

## [[తమిళనాడు]]

## [[త్రిపుర]]

## [[ఉత్తర ప్రదేశ్]]

## [[ఉత్తరాంచల్]] (ఉత్తరాఖండ్)

## [[పశ్చిమ బెంగాల్]]

## [[అండమాన్ నికోబార్ దీవులు]]

 	
;మొత్తం పొడవు( కి.మీ.లలో)

## ఇవికూడా చూడండి
* జాతీయ రహదారుల పేర్లు
* జాతీయ రహదారి

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
*రోడ్డురవాణా, హైవేల మంత్రిత్వశాఖ
*జాతీయ రహదారి మార్గముల సమాచారము
*జాతీయ GIS ప్రాజెక్ట్ - రాష్ట్ర రోడ్డు మ్యాపులు

*
రవాణా మార్గాలు
ధనుష్కోడి

**ధనుష్కోడి** తమిళనాడు రాష్ట్రములోని తూర్పుతీరమున ఉన్న రామేశ్వరము దీవి యొక్క దక్షిణపు అంచునగల చిన్న గ్రామం. 1964కు ముందు భారతదేశానికి, శ్రీలంకకు వారధి పట్టణముగా ప్రసిద్ధి చెందిన ధనుష్కోడి, ప్రస్తుతం ఒక చిన్న జాలార్ల గ్రామం.

ధనుష్కోడి, పాంబన్ వంతెనకు ఆగ్నేయముగా ఉంది. రామేశ్వరము నుండి ధనుష్కోడి వరకూ ఉన్న రైల్వే లైను 1964లో సంభవించిన పెనుతుఫానులో, ప్రయాణీకులతో సహా కొట్టుకు పోయింది. ఆ తరువాత రైల్వే లైనును పునరుద్ధరించినా, ఆరు పెద్ద ఇసుకతిన్నెలు పట్టాలను కప్పివేయగా దాన్ని ఉపయోగించడం నిలిపివేశారు. ప్రస్తుతం ధనుష్కోడికి సముద్రతీరము వెంట కాలినడకన లేదా ఇసుకతిన్నెలపై జీపు ద్వారా చేరుకోవచ్చు.

పూర్వము కాశీ తీర్ధయాత్ర, రామేశ్వరములో పూజచేసి, ధనుష్కోడి వద్ద మహోదధి (బంగాళాఖాతము), రత్నాకర (హిందూ మహాసముద్రము) ల సంగమస్థలంలో పవిత్రస్నానం చేయనిదే పూర్తికాదని భావించేవారు. సేతు ధనుష్కోడి నుండే ప్రారంభమవుతుంది. సంస్కృతములో సేతు అనగా వంతెన. ఇప్పుడు సేతు అనగా రామాయణములో రాముడు లంకను చేరుటకు నిర్మించాడని భావిస్తున్న వారధి అనే ప్రత్యేకార్ధము కూడా వచ్చింది. రామసేతులో ఉపయోగించిన రాళ్లు (నీటిపై తేలే రాళ్లు) ఇప్పటికీ ఇక్కడ కనిపిస్తాయి. చేపల వేటకు వెళ్లిన మత్స్యకారులకు వలలో పడతాయి ఇవి. జాగ్రత్తగా తీసుకొచ్చి పర్యాటకులకు అమ్ముతారు వీళ్లు. అమ్మడం, కొనడంపై నిషేధం ఉన్నా.. ధనుష్కోడి దాటిచ్చేస్తారు వీరు.
## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు

వర్గం:తమిళనాడు
వర్గం:తమిళనాడు పుణ్యక్షేత్రాలు
పేను

**పేను** (బహువచనం **పేలు**) (ఆంగ్లం: Louse or Lice) రెక్కలు లేని రక్తాహార కీటకాలు. ఇవి ఇంచుమించు అన్ని జంతువులు, పక్షుల శరీరం మీద బాహ్య పరాన్న జీవులు.మెడికర్ అను షాంపూ పేలు నివారణకు వాడతారు.

## భాషా విశేషాలు
తెలుగు భాషలో పేను కొరుకుట pēnu-korukuṭa. n. A disease arising from lice which destroy the hair అనే వ్యాధి. పేను గుడ్డు లేదా పేను పిల్లలను n. A nit. ఈరు అంటారు. విశేషణంగా పేను అనగా To twist, or entwine. కలిపి పేను to twist together అని కూడా అర్ధం చెప్పవచ్చును.

## మానవులలో
మానవుల తలమీద వెంట్రుకల మధ్య నివసించే పేను శాస్త్రీయ నామం 'పెడిక్యులస్ హ్యూమనస్ కాపిటిస్' (Pediculus humanus capitis). మానవుల శరీరంమీద నివసించే పేను శాస్త్రీయ నామం 'పెడిక్యులస్ హ్యూమనస్ హ్యూమనస్' (Pediculus humanus humanus). అలాగే బాహ్య జననేంద్రియాల చుట్టూ ఉండే వెంట్రుకల మధ్య నివసించే పేను శాస్త్రీయ నామం 'థైరస్ ప్యూబిస్' (Pthirus pubis). దీన్ని పీత పేను అని కూడా అంటారు. వీటన్నింటివల్ల వచ్చే వ్యాధిని 'పెడిక్యులోసిస్' అంటారు.

ఇవి పృష్టోదర తలాల్లో చదునుగా ఏర్పడి ఉంటుంది. ముఖభాగాలు గుచ్చి పీల్చేరకానికి చెందినవి. మూడు జతల కాళ్ళుంటాయి. కాళ్ళ చివర నఖాలు వంపు తిరిగి ఉంటూ తలలోని వెంట్రుకలను, తలమీది చర్మాన్ని పట్టుకోవడానికి ఉపయోగపడతాయి. స్త్రీ కీటకాలు 80-100 అండాలు విడుదల చేస్తూ వాటిని వెంట్రుకలకు గట్టిగా అంటి పెట్టుకొనేట్టు చేస్తాయి. అండాలు తెల్లగా ఉంటాయి. అండాలనుంచి నేరుగా వారం రోజుల్లో పిల్లపేలు పుడతాయి. ఇవి 3 సార్లు నిర్మోచనాలు జరుపుకొని ప్రౌఢ జీవులుగా ఏర్పడతాయి.

ఇవి దువ్వెనల ద్వారా గానీ, ఇతర వస్తువుల ద్వారా, మనం ధరించే దుస్తుల ద్వారా వ్యాపిస్తాయి.

రిలాప్సింగ్ జ్వరం, రికెట్సియాల వల్ల ఏర్పడే టైఫస్ జ్వరం వంటి వ్యాధి జనక జీవులను పేలు సంక్రమింప చేస్త్రాయి.

## మూలాలు

వర్గం:కీటకాలు
వర్గం:పరాన్న జీవులు
ఎత్తుకు పైఎత్తు (అయోమయనివృత్తి)

**ఎత్తుకు పైఎత్తు** పేరుతో ఒకటికంటే ఎక్కువ సినిమాలు వచ్చాయి. అవి

*ఎత్తుకు పైఎత్తు (1958 సినిమా)
*ఎత్తుకు పైఎత్తు (1978 సినిమా)
శ్రీ సాయిబాబా

**శ్రీ సాయిబాబా**  1950 డిసెంబరు 21న  విడుదలైన తెలుగు సినిమా. యూనిటీ పిక్చర్స్ పతాకం కింద కృతివెంటి నాగేశ్వరరావు నిర్మించిన ఈ సినిమాకు పట్టాభి దర్శకత్వం వహించాడు. మన్నవ రామచంద్రరావు సాయిబాబాగా, దేశ్ ముఖ్ గా అద్దంకి శ్రీరామమూర్తి లు నటించగా మల్లిఖార్జున సంగీతాన్నందించాడు. ఈ చిత్రం 1948లోనే పూర్తి చేయబడినా కొన్ని కారణాల వలన 1950లో విడుదలైంది. 

## తారాగణం
* మన్నవ రామచంద్రరావు - సాయిబాబా
* అద్దంకి శ్రీరామమూర్తి - దేశ్‌ముఖ్
* సి.యస్.ఆర్. ఆంజనేయులు - మహల్సాపతి
* పారుపల్లి సత్యనారాయణ - కబీరు
* కృత్తివెంటి వెంకట సుబ్బారావు - ఫకీరు
* సీతారాం - హోరుశాస్త్రి
* రామమూర్తి - టకటకశాస్త్రి
* ఎస్. నాగేశ్వరరావు - ఖాజీ
* ఎస్.రాధాకృష్ణమూర్తి - పటేలు
* టి.కేశవరావు - దాసుగణు
* అరణి సత్యనారాయణ - నానారావు చంద్రోర్కర్
* మాస్టర్ శంభు - రాము
* ఎం.కొండలరావు - మీర్జా
* హేమలతమ్మారావు - లక్ష్మీబాయి
* ఛాయాదేవి - పేరమ్మ
* ఎస్.బాలసరస్వతి - జాన్‌బీబీ
* శకుంతల - ఖాసీంబీ

## సాంకేతిక వర్గం
* నిర్మాత: కృతివెంటి నాగేశ్వరరావు
* సినిమాటోగ్రఫీ. పి.బి.ఎన్.మణి 
* దర్శకుడు: అరూర్ పట్టాభి 
* సంగీతం: మల్లిఖార్జున్ 
* నృత్యాలు: వి.జె.శర్మ 
* నిర్మాణ సంస్థ: యూనిటీ పిక్చర్స్ 
* విడుదల:21:12:1950.

## మూలాలు
సెప్టెంబర్ 2007

2007 సెప్ట్ంబర్ లో జరిగిన ప్రపంచ కప్ పోటీల్లో భారత్ పాకిస్థాన్ ను ఓడించి ప్రపంచకప్ గెలిచింది.

## సెప్టెంబరు 1

* భారత రాష్ట్రమైన అస్సాంలో ఒక బాంబు పేలుడులో ఒక వ్యక్తిని హతమయ్యాడు. 12 మంది గాయపడ్డారు. పోలీసులు యునైటెడ్ లిబరేషన్ ఫ్రంట్ అస్సోంను అనుమానించారు.
* మలేషియాలో 2007 లో డెంగ్యూ జ్వరం కేసులు పెరిగాయి, మొదటి ఎనిమిది నెలల్లో డెబ్బై ఐదు మంది మరణించారు. (టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా)
* రాణి కిత్తూరు చెన్నమ్మ విగ్రహం పార్లమెంటు ప్రాంగణములో, సా.శ. 2007, సెప్టెంబరు 1న అప్పటి భారత ప్రథమ మహిళా రాష్ట్రపతి ప్రతిభా పాటిల్ చే ఆవిష్కరింపబడింది

## సెప్ట్ంబరు 6

*జబల్‌పూర్ వద్ద నున్న ఆశ్రమములో జరిగిన త్రొక్కిసలాటలో 11 మంది (5 స్త్రీలు) మరణించారు. 24 గాయ పడ్డారు.[www.andhranews.net/India/2007/September/6-killed-stampede-14607.asp (ఆంధ్ర న్యూస్) ]
*భారత-ఇంగ్లాండు మధ్య జరుగుతున్న వన్డే సిరీస్ లో భారతదేశానికి చెందిన రాబిన్ ఊతప్ప అందించిన అద్భుత బ్యాటింగ్ ప్రదర్శన్ తో భారతదేశం లండన్లో ఉన్న ఓవల్ లో ఘన విజయం సాధించింది.

## సెప్టెంబరు 7
*ఆంధ్ర ప్రదేశ్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి నేదురుమల్లి జనార్థన రెడ్డి, ఆయన సతీమణి విద్యాశాఖ మంత్రి నేదురుమల్లి రాజ్య లక్ష్మి నెల్లూరు వద్ద జరిగిన బాంబు ప్రేలుడు క్షేమంగా బయట పడ్డారు. [www.andhranews.net/India/2007/September/7-Former-Andhra-14618.asp (ఆంధ్ర న్యూస్) ]
*రగ్బీ ప్రపంచ కప్-2007 ఫ్రాన్సులో ప్రారంభమైనది.

## సెప్టెంబరు 12

* రష్యా ప్రధానమంత్రి మైకేల్ ప్రాద్కోవ్, మొత్తం మంత్రిమండలి రాజీనామా సమర్పించింది.

## సెప్టెంబరు 13

* బుర్జ్ దుబాయ్ ప్రపంచంలో అత్యంత ఎత్తయిన కట్టడంగా రికార్డు సృష్టించింది. టొరంటోలోని సిఎన్ టవర్ రికార్డు ఛేదించబడింది.

## సెప్టెంబరు 14

* రష్యా నూతన ప్రధానమంత్రిగా విక్టర్ జుబ్కోవ్ నియామకం.

## సెప్టెంబరు 24

* మొట్టమొదటి ట్వంటీ-20 ప్రపంచ కప్ క్రికెట్ను భారత జట్టు గెలుచుకుంది. ఫైనల్లో పాకిస్యాన్ పై విజయం సాధించింది.

## సెప్టెంబర్‌ 25

* భారతీయ జనతా పార్టీ అధ్యక్షపదవికి ఎన్నుకోబడిన రాజకీయ నాయకుడు జానా కృష్ణమూర్తి మరణం.

## మూలాలు

వర్గం:2007
క్షార లోహము

విస్తృత ఆవర్తన పట్టికలో మొదటి గ్రూపులో అమర్చబడి ఉన్న హైడ్రోజన్ (H), లిథియమ్ (Li), సోడియమ్ (Na), పొటాషియమ్ (K), రుబీడియమ్ (Rb), సీసియమ్ (Cs) ఫ్రాన్షియమ్ (Fr) లను **క్షార లోహాలు** (Alkali metals) అంటారు. ఈ గ్రూపులో హైడ్రోజన్ మినహా మిగతా మూలకాల ఆక్సైడ్ లు నీటిలో కరిగి బలమైన క్షారాలని ఇస్తాయి. హైడ్రోజన్ పేరుకు ఈ గ్రూపులోని మూలకమైనప్పటికీ, క్షార లోహాల కంటే భిన్నమైన స్వభావం కలది. దీనికి మిగిలిన గ్రూపు సభ్యులతో పోలికలు తక్కువగా ఉంటాయి.

క్షార లోహాలు అత్యంత చురుకుగా రసాయనిక చర్యలకు గురవుతాయి. అందువల్ల ప్రకృతి సిద్ధంగా మూలక స్థితిలో లభించవు. అందుచేత ప్రయోగశాలలో వీటిని ఖనిజ నూనెలో భద్రపరుస్తారు. క్షార లోహాలన్నీ నీటితో చర్య జరుపుతాయి. భారమైనవి క్షారలోహాలు తేలికైనవాటి కంటే తీవ్రంగా చర్య జరుపుతాయి. క్షారలోహాలకు అతి తక్కువ ద్రవీభవన ఉష్ణోగ్రతలు, సాంద్రత ఉంటాయి. పొటాషియం, రుబీడియం మూలాకాలు, అత్యంత నిడివికల రేడియోధార్మిక ఐసోటోపులు ఉండటం వళ్ళ, కొద్దిపాటి హానికరము కాని రేడియోధార్మికతను ప్రదర్శిస్తాయి.

క్షార లోహాలన్నీ ప్రకృతిలో సమ్మేళనాలుగానే లభిస్తాయి: ప్రాకృతిక సమృద్ధి ప్రకారం చూస్తే, సోడియం అత్యంత సమృద్ధిగా లభిస్తూండగా, ఆ తరువాత వరుసగా పొటాషియం, లిథియం, రుబిడియం, సీసియంలు, చివరిగా ఫ్రాన్సియం లభిస్తాయి. ఫ్రాన్సియం రేడియోధార్మికత చాలా అధికం అవడం చేత ఇది చాలా అరుదుగా లభిస్తుంది.

చాలా క్షార లోహాలకు అనేక రకాల ఉపయోగాలున్నాయి. స్వచ్ఛమైన మూలకాల రూపంలో ఉన్న ప్రసిద్ధ ఉపయోగం అణు గడియారాలలో రుబిడియం, సీసియం వాడకం. సోడియం సమ్మేళనాల ఉపయోగం సోడియం-వేపర్ లాంపు. ఇది కాంతిని చాలా సమర్థవంతంగా విడుదల చేస్తుంది. ఉప్పు లేదా సోడియం క్లోరైడ్ పురాతన కాలం నుండి ఉపయోగించబడుతోంది. లిథియం మానసిక వ్యాధూల్లో ఔషధంగాను, లిథియం బ్యాటరీలలో యానోడ్‌గానూ ఉపయోగిస్తారు. సోడియం, పొటాషియం, బహుశా లిథియంలు జీవులలో ఆవశ్యకమైన మూలకాలు. ఎలక్ట్రోలైట్‌లుగా పనిచెయ్యడం వీటి ప్రధాన పాత్ర. ఇతర క్షార లోహాలు ఆవశ్యకమైన మూలకాలు కానప్పటికీ, శరీరంపై ప్రయోజనకరమైన లేదా హానికరమైన వివిధ ప్రభావాలను చూపిస్తాయి.
వర్గం:రసాయన శాస్త్రం
వర్గం:ఆవర్తన పట్టిక గ్రూపులు
క్షారమృత్తిక లోహము

thumb|right|క్షారమృత్తిక లోహాలు
విస్తృత ఆవర్తన పట్టికలో రెండవ గ్రూపులో అమర్చిన బెరీలియం (Be), మెగ్నీషియం (Mg), కాల్షియం (Ca), స్ట్రాన్షియం (Sr), బేరియం (Ba), రేడియం (Ra) మూలకాలను 'క్షార మృత్తిక లోహాలు' అంటారు. ఈ మూలకాలన్నీ మెరుపు గుణం కలిగి, సిల్వర్ రంగు గల తెలుపుతో ఒకే రకమైన ధర్మాలను ప్రదర్శిస్తాయి. ఇవి సాధారణ ఉష్ణోగ్రతా పీడనాల వద్ద ఎక్కువ చర్యాశీలత గల లోహాలు.

నిర్మాణత్మకంగా ఈ మూలకాల పరమాణువులోని బాహ్య కక్ష్యలో s-ఆర్బిటాల్ పూర్తిగా రెండు ఎలక్ట్రాన్లతో నిండి ఉంటుంది. అందువలన క్షారమృత్తికా లోహాలు సులువుగా రెండు ఎలక్ట్రాన్లను కోల్పోయి కాటయాన్లను ఏర్పరుస్తాయి. వీటి ఆవేశం +2, ఆక్సీకరణ స్థితి +2, ఉంటుంది.

అన్ని క్షారమృత్తికా లోహాలు ప్రకృతిలో లభ్యమవుతాయి. రేడియం మాత్రం యురేనియం, ధోరియం వంటి భార లోహాల రేడియోధార్మిక విఘటనం చెందినపుడు ఆ విఘటన గొలుసులో లభ్యమవుతుంది. ఈ మూలకాల గ్రూపులో స్ట్రాన్షియం తరువాత రావలసిన 120 పరమాణు సంఖ్య గల మూలకాన్ని ప్రయోగం ద్వారా తయారుచేయుటకు చేసిన ప్రయోగాలు సఫలం కాలేదు.

## ధర్మాలు
### రసాయన
ఈ మూలకాలు ఆవర్తన పట్టికలో రెండవ గ్రూపుకు చెందుతాయి. ఈ మూలకాల బాహ్య కక్ష్యలో ఎలక్ట్రాన్ విన్యాసం ఒకేలా ఉంటుంది. అందువలన ఇవి ఒకే విధమైన రసాయన ధర్మాలను కలిగి ఉంటాయి. 

రసాయన శాస్త్రంలో పై మూలకాలలో పై ఐదింటి ధర్మాలను పరిశీలించడం జరిగింది. కానీ రేడియం మూలకానికి ఉన్న రేడియోధార్మిక ధర్మం మూలంగా పూర్తిగా దాని రసాయన ధర్మాలను పరిశీలించలేదు.

క్షార మృత్తికలోహాలు సిల్వర్ రంగులో మెత్తగా ఉంటాయి. అవి సాపేక్షంగా తక్కువ సాంద్రతను, ద్రవీభవన స్థానాన్ని, బాష్పీభవన స్థానాన్ని కలిగి ఉంటాయి. ఈ మూలకాలు హేజోజన్లతో రసాయన చర్య జరిపి వాటి లోహ హాలైడ్లను ఏర్పరుస్తాయి. అవి అయానిక స్పటిక సమ్మేళనాలు. బెరెలియం తప్ప అన్ని క్షార మృత్తిక లోహాలు నీటితో చర్య జరిపి క్షార హైడ్రాక్సైడ్లను ఏర్పరుస్తాయి. భారయుత క్షార మృత్తికలోహము తేలికపాటి లోహం కన్నా ఎక్కువ చర్యాశీలత కల్గి ఉంటాయి. క్షార మృత్తిక లోహాలు ఆవర్తన పట్టిలలో వాటి పీరియడ్లలో రెండవ అతి తక్కువ మొదటి అయనీకరణ శక్తిని కలిగి ఉంటాయి. క్షారమృత్తిక లోహాల రెండవ అయనీకరణ శక్తి కూడా తక్కువగా ఉంటుంది.

బెరిలియం ఒక మినహాయింపు: ఇది నీరు లేదా ఆవిరితో చర్య జరపదు. దాని హాలైడ్లు సమయోజనీయమైనవి. బెరీలియం కలిగి ఉన్న అన్ని సమ్మేళనాలు సమయోజనీయ బంధాన్ని కలిగి ఉంటాయి. బెరెలియం సమ్మేళనాలలో బెరెలియం ఫ్లోరైడ్ ఎక్కువ అయానిక సమ్మేళనము. ఇది తక్కువ ద్రవీభవన స్థానం, గలన స్థితిలో తక్కువ విద్యుద్వాహకత కలిగి ఉంటుంది.

అన్ని క్షార మృత్తిక లోహాల భాహ్య కర్పరంలో రెండు ఎలక్త్రాన్లు ఉన్నాయి. సంయోజకత 2 ఉన్నందున అష్టకం పొందడానికి రెండు ఎలక్ట్రాన్లను కోల్పోయి ధనాత్మక అయాన్లను ఏర్పరుస్తాయి. అన్నీ ద్వసంయోజక అయాన్లనిస్తాయి.

### భౌతిక ధర్మాలు
ఈ క్రింది పట్టికలో క్షారమృత్తిక లోహాల భౌతిక ధర్మాలను సుచించడం జరిగింది.

## గ్రంథావళి

* 

## ఇతర పఠనాలు

* Group 2 – Alkaline Earth Metals, Royal Chemistry Society.
* Hogan, C.Michael. 2010. ''Calcium''. eds. A.Jorgensen, C. Cleveland. Encyclopedia of Earth. National Council for Science and the Environment.
* Maguire, Michael E. "Alkaline Earth Metals." *Chemistry: Foundations and Applications*. Ed. J. J. Lagowski. Vol. 1. New York: Macmillan Reference USA, 2004. 33–34. 4 vols. Gale Virtual Reference Library. Thomson Gale.
* Silberberg, M.S., Chemistry: The molecular nature of Matter and Change (3e édition, McGraw-Hill 2009)
* Petrucci R.H., Harwood W.S. et Herring F.G., General Chemistry (8e édition, Prentice-Hall 2002) 

## నోట్సు

## మూలాలు

వర్గం:రసాయన శాస్త్రం
వర్గం:ఆవర్తన పట్టిక గ్రూపులు
దోమ (అయోమయ నివృత్తి)

**[[దోమ]]** ఒక చిన్న కీటకము. దోమ అనే పేరు ఈ క్రింది వాటిని కూడా సూచిస్తుంది:

* దోమ (రంగారెడ్డి), రంగారెడ్డి జిల్లాలోని ఒక మండలం.
* దోమ (గ్రామం), రంగారెడ్డి జిల్లాలోని ఒక గ్రామం.
రేపు నీదే

**రేపు నీదే** 1957, ఫిబ్రవరి 1న విడుదలైన తెలుగు సినిమా.భాస్కర్ ప్రొడక్షన్స్ పతాకంపై కోవెలమూడి భాస్కరరావు  దర్శకత్వంలో కొంగర జగ్గయ్య, షావుకారు జానకి, సామర్ల వెంకట రంగారావు,రాజసులోచన ,కృష్ణకుమారి,మొదలగు వారు నటించిన ఈ చిత్రానికి సంగీతం ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు సమకూర్చారు.
## సాంకేతిక వర్గం
* దర్శకత్వం: కోవెలమూడి భాస్కరరావు
* సంగీతం: ఘంటసాల
* గీత రచన: గోపాలరాయ శర్మ 
* నిర్మాణ సంస్థ: భాస్కర్ ప్రొడక్షన్స్ 
* నేపథ్య గానం:ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు, పిఠాపురం నాగేశ్వరరావు, జిక్కి, పి.లీల, జె.వి.రాఘవులు 
* విడుదల:01:02:1957.

## నటీనటవర్గం
* రేలంగి
* ఎస్వీ రంగారావు
* షావుకారు జానకి
* కొంగర జగ్గయ్య
* ఆర్.నాగేశ్వరరావు
* రాజసులోచన
* రేలంగి
## పాటలు
ఈ చిత్రంలోని పాటలను కొండముది గోపాలరాయశర్మ రచించగా ఘంటసాల స్వరకల్పన చేశాడు. 
#  ఎక్కడైనా బావయ్యా మంచిదోయి రావయ్య వంగతోట - జిక్కి,ఘంటసాల 
#  చక్కనిది దక్కనిది ఒకటున్నది నీ డబ్బులకు ససేమిరా - జిక్కి
#  చినిపాప లాలి కనుపాప లాలి చిన్నారి పొన్నారి చివురింత - పి.లీల
#  నీలోకంలో ఒక భాగమిది మానవుడా దారిలేని నరకమిది - ఘంటసాల 
#  పిలువకురా నిలుపకురా వలపుల మాటలు మానుము - ఘంటసాల,జిక్కి 
#  బుల్లెమ్మా ముందుచూపు కొంచెముంటె మంచిది - జిక్కి,రాఘవులు,ఘంటసాల 
#  మనపిల్లలన్నా సుఖియింతురన్నా - జిక్కి,ఘంటసాల,పిఠాపురం బృందం

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* 

వర్గం:జగ్గయ్య నటించిన సినిమాలు
వర్గం:రేలంగి నటించిన సినిమాలు
వర్గం:రాజసులోచన నటించిన సినిమాలు
వర్గం:ఎస్.వి.రంగారావు నటించిన సినిమాలు
వీరప్రతాప్ (1958 సినిమా)

ఇది ఉత్తమ పుతిరన్ అనే తమిళ సినిమాకు తెలుగు డబ్బింగ్.తాతినేని ప్రకాశరావు దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో శివాజీ గణేశన్, పద్మిని, పసుపులేటి కన్నాంబ మొదలగు వారు నటించారు . ప్రసాద్ ఆర్ట్ పిక్చర్స్ నిర్మించిన ఈ చిత్రానికి సంగీతం తాతినేని చలపతిరావు, జి. రామనాదన్ అందించారు.
## నటీనటులు
* శివాజీగణేశన్
* పద్మిని
* రాగిణి
* కన్నాంబ
* హెలెన్
* రీటా
* తంగవేలు
* నంబియార్
## సాంకేతికవర్గం
* దర్శకత్వం:తాతినేని ప్రకాశరావు
* పాటలు, మాటలు: శ్రీశ్రీ
* సంగీతం: టి.చలపతిరావు, రామనాథన్ 
* నిర్మాణ సంస్థ: ప్రసాద్ ఆర్ట్ పిక్చర్స్ 
* నేపథ్య గానం:ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు, జిక్కి, పిఠాపురం నాగేశ్వరరావు, శిష్ట్లా జానకి, పులపాక సుశీల, లీల, టి.జి.కమలాదేవి, ఎ.పి.కోమల 
* ఛాయా గ్రహణం: ఎ.విన్సెంట్ 
* ఎడిటింగ్: ఎన్.ఎం.శంకర్
* విడుదల:23:05:1958.
## కథ
మణిపురి మహారాజు వేటకోసం అడవికి వెళ్లిన సమయంలో మహారాణి కొడుకును కంటుంది. రాణి తమ్ముడు నాగరాజు ఆ పిల్లాణ్ణి నమ్మిన బంటుకు ఇచ్చి చంపమని ఆదేశిస్తాడు. పీడవిరగడయిందని నాగరాజు అనుకునేలోపల మహారాణి ఇంకో కొడుకును కంటుంది. ఆ వేళకు మహారాజు తిరిగి రావడంతో దుష్టుడు నాగరాజు రెండో యువరాజును ఏమీ చేయలేకపోతాడు. కొంత కాలానికి మహారాజు చనిపోతాడు. రెండవ యువరాజు విక్రముడు నాగరాజుతో కలిసి మహారాణి మాటలు వినకుండా ప్రజలను హింసిస్తూ ఉంటారు. ఇంకోవైపు నాగరాజు చంపించబూనిన మొదటి యువరాజు ప్రతాపుడు మారుమూల పెరిగి పెద్దవాడవుతాడు. ప్రతాపుడూ, విక్రముడు ఇద్దరూ మంత్రి కుమార్తె పద్మినిని ప్రేమిస్తారు. ఆ విధంగా శత్రువులైన ఇద్దరికీ ప్రతాపుడి జన్మరహస్యం కూడా తెలిసిపోవడంతో అటు ఒకే ప్రేయసి, ఇటు ఒకే సింహాసనం కోసం పోటీ జరుగుతుంది. ప్రతాపుడు మంచివాడుకాబట్టి అతనికి సింహాసంపై మోజు లేకపోయినా విక్రముడూ,నాగరాజూ ప్రజలను హింసిస్తుండడంవల్ల వారిని అణచడం తన విద్యుక్త ధర్మంగా భావిస్తాడు. చివరకు ప్రజలలో ఒక చిన్న విప్లవం బయలుదేరి, యుద్ధం జరిగి ఈ సమస్యల పరిష్కారంతో ఉత్తమ పుత్రుడైన విక్రముడిని సింహాసనం ఎక్కిస్తారు.

## పాటలు
# అందాల రాసీ ముచ్చటగా ఇచ్చట నీ సుందర ముఖమే - ఎస్.జానకి, ఎ.పి. కోమల
# ఉల్లాసం మనసులోని ఉల్లాసం కైలాసం బొందితోనే - పి.లీల
# జగమే ఇపుడే కనుతెరచే సాగరమాయే ఏమో నామదియే - ఘంటసాల, పి.సుశీల - రచన: శ్రీశ్రీ
# నీ తలపే కమలనయనా చెలికి నీ తలపే నిలిచి నిలిచి - పి.లీల
# పొడి వెయ్యనా బోణీ చెయ్యనా మహా బాధంటావా - పి.లీల, పిఠాపురం
# మంజులగానం మనసున సాగే మాయని వేళా మాకిది - పి.సుశీల, జిక్కి
# మధువనమేలె భ్రమరమువోలె హాయిగ పాడుదమా గీతాలే - పి.సుశీల, ఘంటసాల - రచన: శ్రీశ్రీ
# రాగదే నా మోహినీ కోరినానే కామినీ - పిఠాపురం నాగేశ్వరరావు, టి.జి. కమలాదేవి, ఎస్.జానకి, జిక్కి
# లాలి పాడి నిన్నే రమ్మంటిరా చిన్ని లాలన గీతాల వినమంటి - ఎస్.జానకి
# సుందరుడా నీ సొగసే చూచిననాడే డెందము నీ తలపే - పి.సుశీల
## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు డబ్బింగ్ సినిమాలు
వర్గం:కన్నాంబ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:టి.చలపతిరావు సంగీతం అందించిన సినిమాలు
రాణి రంగమ్మ

**రాణి రంగమ్మ** 1957 లో విడుదలైన తెలుగు డబ్బింగ్ సినిమా. టి ఆర్ సుందరం దర్శకత్వంలో తెరకెక్కిన ఈ చిత్రంలో సావిత్రి, జెమినీ,గణేషన్, ఎం.ఎన్, రాజం, మొదలగు వారు నటించిన ఈ చిత్రానికి సంగీతం సుసర్ల దక్షిణామూర్తి అందించారు.

## తారాగణం
సావిత్రి 

జెమినీ గణేషన్ 

రావు బాలసరస్వతి దేవి

తంగవేలు 

ఎం.ఎన్ 

రాజం 

అంగముత్తు 

తంగవేలు  

## సాంకేతిక వర్గం
దర్శకుడు: టి.ఆర్.సుందరం 

సంగీతం: సుసర్ల దక్షిణామూర్తి 

నిర్మాణ సంస్థ: మాడరన్ థియేటర్స్ 

సాహిత్యం:ఆరుద్ర, శ్రీ, శ్రీ  

నేపథ్య గానం: పిఠాపురం, రావు బాలసరస్వతి దేవి,శిష్ట్లా జానకి, పి.బి.శ్రీనివాస్ , టీ.సత్యవతి,స్వర్ణలత 

విడుదల:26:01:1957.

## పాటలు
# ఆకాశ వీధిలో అనురాగ జలధిలో కలలజాలాలు పన్ననేల -
# ఓరాచూపు కన్నంత ఒళ్ళు ఒళ్ళంతా - పి.బి. శ్రీనివాస్, ఎస్. జానకి బృందం - రచన: ఆరుద్ర
# కలలు తరించు విభావరిలో కమ్మ తెమ్మెర వీచినదే - పి.బి. శ్రీనివాస్, ఎస్. జానకి - రచన: ఆరుద్ర
# చల్లి వేయండి డబ్బులు చల్లివేయండి నా తళుకును చూస్తూ - టి. సత్యవతి బృందం
# జనక జనక జింజనకడి ...శత్రువైన కాని - పిఠాపురం,స్వర్ణలత బృందం
# జయం నొసగు దేవతా శుభనొసగు దేవతా  - ఎస్. జానకి బృందం - రచన: ఆరుద్ర
# నాటిరోజు ఏల రాదు కోరుకోనినా శోభతోను గోముతీరు - ఆర్. బాలసరస్వతి దేవి
# మనపై శపించే దైవం ఎనలేని వేదన - పి.బి. శ్రీనివాస్, ఎస్. జానకి బృందం - రచన: ఆరుద్ర
# శూరబొబ్బిలి సీమందువా చివురుకోమ్మా చేవే కదా - పిఠాపురం, స్వర్ణలత  బృందం

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు డబ్బింగ్ సినిమాలు
వర్గం:సావిత్రి నటించిన సినిమాలు