open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ఓజోన్

ఆమ్లజని (ఆక్సీజన్‌) మరో రూపమే **ఓజోన్‌**. ఇది విషవాయువు. ప్రతీ ఓజోన్‌ అణువులోను మూడు ఆమ్లజని పరమాణువులున్నాయి. దీని రసాయన సాంకేతికం O3 అతినీల లోహిత వికిరణాల కారణంగా వాతావరణం పై పొరలో ఆక్సీజన్‌ అణువులు (O2) విడిపోతాయి. స్వేచ్ఛగా ఉన్న ఆక్సీజన్‌ పరమాణువు (O), తాడితంతో ఆక్సీజన్‌ అణువులోకి చేరి (O3) ఆక్సీజన్‌ పరమాణువులుగా మారి ఓజోన్‌ అణువవుతుంది.

## ఓజోన్‌ లాభ నష్టాలు

వాతావరణపు గాలి పొరలో (భూ ఉపరితలానికి సుమారుగా 15 - 50 కిలోమీటర్ల వరకు ఉంటుంది) ఓజోన్‌ సహజంగా ఉంటుంది. సూర్యుని నుండి వచ్చే అతి నీల లోహిత కిరణాలను భూమి పైకి రాకుండా అడ్డుకొని జీవరాశిని రక్షిస్తుంది. వాహనాల కాలుష్యం నైట్రోజన్‌ ఆక్సైడ్‌ల హైడ్రో కార్బన్‌ల స్థాయిలు పెరగడం వల్ల వాతావరణపు పైపొర భూఉపరితలానికి దగ్గర అయింది. సూర్యరశ్మిలో ఈ రసాయనాలు ఓజోన్‌గా మారతాయి. దగ్గు, గొంతు నొప్పి, ఉబ్బసవ్యాధిని పెంచడం శ్వాస కోశ వ్యాధులు మొదలగు సమస్యలను ఈ ఓజోన్‌ కల్గిస్తుంది. పంటలను కూడా నాశనం చేస్తుంది. వాతావరణపు గాలి పొరలో గల ఓజోన్‌ భూమిపై నున్న జీవరాశిని సూర్యుని నుండి వచ్చే అతినీలలో హిత కిరణాల నుండి రక్షిస్తుంది.

వాతావరణానికి దిగువున ఉన్న ఓజోన్‌ ఆరోగ్య సమస్యలను కల్గిస్తుంది.
;ఓజోన్‌ తరిగిపోవడమంటే ఏమిటి?
* క్లోరో ప్లూరో కార్బన్‌లు (CFCs) ఓజోన్‌ తరుగుదలకు ప్రాథమిక రసాయనాలు. రిఫ్రిజరేటర్లలో ఎయిర్‌ కండీషన్‌ మొదలగు వాటిలో రిఫ్రిజెంట్లుగా ఉంటాయి.ఇవి క్లోరీన్‌ను కల్గి ఉంటాయి.
* రెండవ దశః సూర్యుని నుండి వచ్చే అతి నీల లోహిత కిరణాలు సి.ఎఫ్‌.సిని విచ్చిన్నం చేసి క్లోరీన్‌ని విడుదల చేస్తాయి.
* మూడవ దశః ఈ క్లోరీన్‌ పరమాణువులు ఓజోన్‌ అణువును విచ్చిన్నం చేసి ఓజోన్‌ తరిగి పోయేటట్లు చేస్తాయి.

## ఓజోన్‌ తరిగి పోవడం వల్ల మన పై ప్రభావం ఎలా ఉంటుంది ?

ఓజోన్‌ పొర తరిగి పోవడం వల్ల అతి నీల లోహిత కిరణాలు భూమిని తాకడం అధికం అవుతుంది. దీని వల్ల జన్యువులు, కళ్ళు దెబ్బ తినడంతో పాటు సముద్ర జీవరాశి పై దుష్ప్రభావాన్ని చూపిస్తుంది.

## ప్రపంచ ఓజోన్ దినం
1994లో జరిగిన ఐక్యరాజ్యసమితి సాధారణ అసెంబ్లీలో ప్రతి సంవత్సరం సెప్టెంబరు 16న అంతర్జాతీయ ఓజోన్ పొర పరిరక్షణ దినోత్సవంగా జరుపుకోవాలని నిర్ణయించింది. 1987లో మాంట్రియల్ ప్రోటోకాల్‌పై సంతకం చేసిన తేదీకి జ్ఞాపకార్థంగా దీనిని నిర్వహించాలని నిర్ణయించారు.
## గమనికలు

## మూలాలు

వర్గం:వాయువులు
మోళ్ళగుంట

**మోళ్ళగుంట** బాపట్ల జిల్లా, రేపల్లె మండలానికి చెందిన గ్రామం. 

## గ్రామములోని విద్యాసౌకర్యాలు
మండల పరిషత్తు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల.
## గ్రామములోని మౌలిక సదుపాయములు
ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రం:- గ్రామములోని ఈ కేంద్రానికి 55 లక్షల రూపాయల అంచనా వ్యయంతో నిర్మించుచున్న శాశ్వత భవనం నిర్మాణం రెండు సంవత్సరాల క్రితం ప్రారంభమైనా ఇంకనూ పూర్తికాలేదు. [2]
## మూలాలు


వర్గం:రేపల్లె మండలం లోని రెవిన్యూయేతర గ్రామాలు
అడయారు గ్రంథాలయము

****అడయారు గ్రంథాలయము**, పరిశోధనా కేంద్రం** 1886లో హెన్రీ స్టీల్ ఆఁల్కాట్ట్ ద్వారా ప్రారంభించబడింది. ఇది చెన్నై లోని అడయారు థియసాఫికల్ సొసైటీలో ఉంది.
thumb|థియసాఫికల్ సొసైటీ అడయార్ మద్రాసు

## చరిత్ర
డిసెంబరు 1886లో హెన్రీ స్టీల్ ఆఁల్కాట్ట్ *లైబ్రెరీ ఆఁల్కాట్ట్*ను స్థాపించాడు. ఈ గ్రంథాలయంలో ఆఁల్కాట్ట్ తన జీవితకాలంలో సేకరించిన 24 భాషల్లో ఉన్న 200 పుస్తకాలు ఉండేవి. ఆసియాకు అతను వచ్చిన ప్రతీ సారీ మరిన్ని పుస్తకాలను, కొన్ని అరుదయిన వాటిని సేకరించాడు. 1907లో ఆఁల్కాట్ట్ మరణానంతరం మరికొందరు మతజ్ఞులు ఆ గ్రంథాలయాన్ని నిర్వహించారు. ఈనాడు ఈ గ్రంథాలయంలో దాదాపు రెండున్నర లక్షల (2,50,000) పుస్తకాలు, ఇరవై వేల (20,000) తాళపత్ర గ్రంథాలు ఉన్నాయి. నేడు ఈ గ్రంథాలయం అన్ని ప్రపంచ ప్రాచ్య గ్రంథాలయాల్లోకీ ముఖ్యమయినదిగా ఉంది.

ఈ గ్రంథాలయం మొదట థియసాఫికల్ సొసైటీ లోపల ఉండేది. 1966లో వేరే ప్రత్యేక భవనానికి మార్చబడింది. ఇదే *అడయారు గ్రంథాలయ భవనం*. ఇక్కడ పబ్లిక్ మ్యూజియం అనే సంగ్రహాలయం కూడా ఉంది. ఈ సంగ్రహాలయంలో పాత పుస్తకాలు, తాళపత్ర, తామ్రపత్ర గ్రంథాలు ప్రదర్శనకు ఉన్నాయి. మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయం స్నాతకోత్తర విద్యార్థులు సంస్కృతం, భారతీయత చదివేవారు ఈ గ్రంథాలయాన్ని ఉపయోగిస్తారు.

1990 లో ఆస్ట్రేలియాకు చెందిన ఎలిస్టన్ కాయ్ంప్బెల్ (1891-1990) అడయారు గ్రంథాలయానికి మరిన్ని నిధులు సమకూర్చి ఆస్ట్రేలియాలోని సిడ్నీలో క్యాంప్బెల్ 
alt=H.S. Olcott-portrait-300.jpg|thumb|హెన్రీ స్టీల్ ఆఁల్కాట్ట్
థియసాఫికల్ రిసెర్చ్ లైబ్రెరీని స్థాపించాడు.

షికాగో విశ్వవిద్యాలయం వారు (యూనివర్సిటీ ఆఫ్ షికాగో) అడయారులోని పురాతన కృతులను భద్రపరిచేందుకు అత్యాధునిక సాంకేతికాలను వాడుతున్నారు.

## మూలములు


## బయటి లింకులు
*అడయారు గ్రంథాలయం జాలగూడు
*లైబ్రెరీ బొమ్మ, kingsgarden.org నుండి
*ది హిందూలో వార్త

వర్గం:గ్రంథాలయాలు
వర్గం:చెన్నై
వర్గం:భారతీయ ప్రాచ్య పరిశోధనా సంస్థలు
వర్గం:1886 స్థాపితాలు
పొటాషియం క్లోరైడ్

**పొటాషియం క్లోరైడ్** (**potassium chloride** / KCl) ఒక్ లోహపు హాలైడ్ లవణము. దీనిలో పొటాషియం (potassium), క్లోరిన్ (chlorine) ప్రధానమైన మూలకాలు. శుద్ధమైన లవణం రంగు లేని తెల్లని స్ఫటికాలతో కూడి ఉంటుంది. చారిత్రాత్మకంగా దీనిని * మ్యూరియేట్ ఆఫ్ పొటాష్ * ("muriate of potash") అని పిలుస్తారు. ఎరువుగా విస్తృత ఉపయోగంలోనున్న పొటాష్ (Potash) దీని యొక్క మిశ్రమమే. పొటాషియం క్లోరైడ్ ను వైద్యంలో పొటాషియం లోపాన్ని సవరించడానికి వాడుతారు. మరికొన్ని శాస్త్ర ప్రయోగాలలోను, ఆహారాన్ని నిలువచేయడానికి కూడా దీనిని ఉపయోగిస్తారు. ప్రకృతిసిద్ధంగా ఈ లవణం సిల్వైట్ (sylvite]] గాను లేదా సోడియం క్లోరైడ్తో కలిసి సిల్వినైట్ (sylvinite) గాను లభిస్తుంది.

పొటాషియం హైడ్రాక్సైడ్ (potassium hydroxide/KOH) ను హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లం (hydrochloric acid/HCl) తో చర్యజరిపించడం ద్వారా పొటాషియం క్లోరైడ్ ను తయారు చేయవచ్చును.

:KOH(aq) + HCl(aq) → KCl(aq) + H2O(l)

## మూలాలు

వర్గం:రసాయన పదార్థాలు
వర్గం:పొటాషియం సమ్మేళనాలు
గిల్బర్ట్ సిండ్రోమ్

** గిల్బర్ట్ సిండ్రోమ్‌ ** (**Gilbert's syndrome**;  ) ఒక జన్యు సంబంధమైన కాలేయ వ్యాధి.

 దీని ప్రధాన వ్యాధి లక్షణం పచ్చకామెర్లు. ఇది సుమారు 5 నుండి 10 శాతం జనాభాలో కనిపించే వ్యాధి. maintain that it is closer to 10% in Caucasian people). ఈ వ్యాధిలో వచ్చే పచ్చకామెర్లకు బిలిరుబిన్ సాంద్రత పెరగడమే కారణం. గ్లుకురోనైల్ ట్రాన్స్ఫెరేసె అనే ఎంజైము యొక్క చర్యాహీనత ప్రధాన కారణం.   

గిల్బర్ట్ సిండ్రోమ్ ఒక సాధారణ, హానిచేయని కాలేయ పరిస్థితి, దీనిలో కాలేయం బిలిరుబిన్‌ను  సరైన రీతిలో ప్రసరణ చేయదు. ఎర్ర రక్త కణాల విచ్ఛిన్నం ద్వారా బిలిరుబిన్ ఉత్పత్తి అవుతుంది.  గిల్బర్ట్ సిండ్రోమ్ ఉంటే  హెపాటిక్ పనిచేయకపోవడం, నాన్‌హెమోలిటిక్ కామెర్లు అని కూడా పిలుస్తారు . 

## చరిత్ర
వారసత్వంగా వచ్చిన జన్యు పరివర్తన ఫలితంగా ఈ  మనుషులలో ఈ వ్యాధి ఉంటుంది . కనుగొనబడే వరకు మీకు గిల్బర్ట్ సిండ్రోమ్ ఉందని మనకు  తెలియకపోవచ్చు.  ఈ వ్యాధి లక్షణములు  మనుషులలో ఉంటే  రక్తంలో బిలిరుబిన్   పెరిగిన స్థాయిల ఫలితంగా, చర్మం, కళ్ళ రంగులు మారడం , జలుబు, ఫ్లూ వంటి వాటితో  అనారోగ్యం గా ఉండటం,లా తక్కువ కేలరీల ఆహారం, ఉపవాసం తో  తినడం, నిద్ర లేకపోవడం, ఒత్తిడి, వంటివి ప్రాథమిక లక్షణములతో మనకు  కామెర్లు ఉన్నట్లు స్పష్టంగా కనిపిస్తాయి.   తల్లి తండ్రుల నుంచి వచ్చే అసాధారణ జన్యువు గిల్బర్ట్ సిండ్రోమ్‌కు కారణమవుతుంది.  పుట్టినప్పటి నుండి ఇది ఉన్నప్పటికీ, యుక్తవయస్సు వచ్చే వరకు  గిల్బర్ట్ సిండ్రోమ్ గుర్తించబడదు, ఎందుకంటే యుక్తవయస్సులో బిలిరుబిన్ ఉత్పత్తి పెరుగుతుంది.  గిల్బర్ట్ సిండ్రోమ్  సమస్యలు     ఉంటే,   గిల్బర్ట్ సిండ్రోమ్‌కు కారణమయ్యే బిలిరుబిన్-ప్రాసెసింగ్ ఎంజైమ్ యొక్క తక్కువ స్థాయి కొన్ని  మందుల  యొక్క దుష్ప్రభావాలను కూడా పెంచుతుంది,    ఇరినోటెకాన్ (కాంప్టోసర్), క్యాన్సర్ కెమోథెరపీ,హెచ్‌ఐవి చికిత్సకు ఉపయోగించే కొన్ని మందులు    గిల్బర్ట్  సిండ్రోమ్ ఉన్నదని నిర్ధారించడానికి, వైద్యులు  బిలిరుబిన్ స్థాయిలతో  రక్త పరీక్షలు చేస్తారు. దీనితో కాలేయం ఎంత బాగా పనిచేస్తుందో చూడటానికి , కాలేయ పనితీరు పరీక్షలను కూడా చేయవచ్చు. జన్యు పరీక్ష రోగ నిర్ధారణను నిర్ధారించగలదు.   గిల్బర్ట్ సిండ్రోమ్ ఎలా చికిత్స పొందుతుంది    గిల్బర్ట్ సిండ్రోమ్ తేలికపాటి రుగ్మత కాబట్టి, దీనికి సాధారణంగా చికిత్స అవసరం లేదు. కామెర్లు సాధారణంగా స్వయంగా వెళ్లిపోతాయి,ఇది ఎటువంటి ఆరోగ్య ప్రమాదాలను కలిగించదు      
 గి

## మూలాలు

వర్గం:సిండ్రోములు
శిక్ష (వేదాంగం)

**శిక్ష (వేదాంగం)** ప్రధాన లక్ష్యం వేద శ్లోకాలు, మంత్రము ల లోని అక్షరములను, స్వరములను ఉచ్చారణ సరైన రీతిగా బోధించునది. ఇందులో అతి పురాతన శబ్ద పాఠ్యపుస్తకాలు **ప్రాతిశాఖ్యములు** గా చెప్పవచ్చును. 
## ప్రాతిశాఖ్యములు
* వేదరక్షణ కొరకు ఏర్పడినవే ప్రాతిశాఖ్యములు. వేదములలో ప్రతిశాఖకు దానికి సంబంధించిన వర్ణసమామ్నాయం, సంధులు, పదవిభాగ నియమములు, స్వర వ్యంజన సంఖ్యలు, స్వర ఉచ్చారణ పద్ధతి, ప్రగృహ్యసంజ్ఞలు, నిర్వచనములు, శబ్దవ్యుత్పత్తులు లాంటివి సంస్కృత నియమాల ననుసరించి వర్ణించ బడతాయి. అందుకే ఇవి ప్రాతిశాఖ్యములు అంటారు. సనాతన భారతీయుల యొక్క సంస్కృత భాష ఉచ్చారణ పద్ధతులను వీటి ద్వారా యథాతథంగా తెలుసుకోవచ్చును. ప్రాచీన భాషల యొక్క ధ్వని సిద్ధాంతములను తెలుసుకొనుటకు భాషాశాస్త్రజ్ఞులకు ఇవి ఎంతగానో ఉపయోగ పడతాయి. 

* ప్రతి వేదశాఖకు ప్రత్యేకమైన అనేకమైన ప్రాతిశాఖ్యములు ఉండేవని, వేదాల శాఖలే అంతరించినపుడు వాటి ప్రాతిశాఖ్యములు కూడా కాలగర్భంలో కలసిపోగా, ప్రస్తుతము అయిదు ప్రాతిశాఖ్యములు మాత్రము లభ్యమవుతున్నాయి.
# ఋక్ప్రాతిశాఖ్యమ్
# తైత్తిరీయ ప్రాతిశాఖ్యమ్
# శుక్లయజుః ప్రాతిశాఖ్యమ్
# సామ ప్రాతిశాఖ్యమ్
# అథర్వ ప్రాతిశాఖ్యమ్
* అథర్వవేదానికి (1) శౌనకీయ (2) శౌనకీయ చతురధ్యాయి అని రెండు ప్రాతిశాఖ్యములు ఉన్నాయి. శౌనకీయ చతురధ్యాయి చాలా ముఖ్యమైనది. 

### ఇతర గ్రంథాలు
పైన సూచించినవి మాత్రమే కాకుండా అదనంగా, అనేక శిక్షా పాఠాలు ఇతర రూపంలో ఉన్నాయి. వీటిలో కొన్ని (శివ సూత్రాలు) సూత్ర రూపంలో ఉన్నాయి. 
ఈ క్రింది సూచించిన జాబితా కొన్ని పాఠాలు జీవించివున్నవి కలిగి యున్నది. (ఫాణినీయ శిక్ష.పిడి.ఎఫ్ యొక్క ఆంగ్ల అనువాదం)

* వశిష్టుడు శిక్షా
* భరద్వాజ శిక్షా
* ఆత్రేయ శిక్షా
* కాత్యాయని శిక్షా
* మాధ్యందిన శిక్షా
* లక్ష్మీకాంత శిక్షా
* పద్యాత్మిక కేశవి శిక్షా
* శామాన శిక్షా
* షోడశశ్లోకి శిక్షా
* శిక్షా సంగ్రహ
* క్రమసంధాన శిక్షా
* స్వరాంకుశ శిక్షా
* స్వరాష్టక శిక్షా
* స్వరవ్యంజన శిక్షా
* వర్ణరత్నప్రదీప శిక్షా
* ప్రతిశాఖ్యప్రదీప శిక్షా
* మల్లశర్మకృత శిక్షా
* లఘుమోఘనందిని శిక్షా
* క్రమకారికా శిక్షా
* శిక్షా
* అమోఘనందిని శిక్షా
* అరణ్య శిక్షా
* వ్యాస శిక్షా
* కేశవి శిక్షా
* చంద్రగోమిన చంద్ర శిక్షా (సూత్ర రూపం)
* నారదీయ శిక్షా
* సర్వసమ్మత శిక్షా
* శైశిరియా శిక్షా
* అపిసలి శిక్షా (సూత్ర రూపంలో)
* పారి శిక్షా
* చారయణీయ శిక్షా
* మనశ్వార శిక్షా
* పాణిణీయ శిక్షా (సూత్ర రూపంలో)
* పాణిణీయ శిక్షా (పద్యరూపంలో)
* పాణిణీయ శిక్షా (స్వరాలు)
* లోమషి శిక్షా
* అవశాన నిర్ణయాయ శిక్షా
* కాలనిర్ణయ శిక్షా
* శంభు శిక్షా
* సిధ్ధాంత శిక్షా
* యాజ్ఞవల్క శిక్షా
* వ్యాలి శిక్షా
* పరాశరి శిక్షా
* మండూకి శిక్షా
* మాండవ్య శిక్షా
* గలద్రక శిక్షా
* కౌండిన్య శిక్షా

* చాలావరకు ఈ శిక్షా పాఠాలు ప్రత్యేకమైన వేద పాఠశాలలకు అనుసంధానించబడి ఉన్నప్పటికీ మిగిలినవి తదుపరి (ఆధినిక, మధ్య యుగంలో) చివరి సారిగా వచ్చిన పాఠాలు అయి ఉంటాయి .

### ఉచ్ఛారణ ప్రయత్నాలు

### హల్లులు భావప్రకటన

హల్లులు ఉచ్చారణ అనేది ఒక తార్కిక భాగాల కలయిక (మిశ్రమం)గా రెండు ప్రయత్నములలో ఉంటుంది. ఈ క్రింద పట్టిక హల్లులు ఉచ్చారణ మీద ఒక అభిప్రాయాన్ని అందిస్తుంది.

## ఇవి కూడా చూడండి
* శివ సూత్రము

## మూలాలు

వర్గం:వేదాంగాలు
వర్గం:హిందూ గ్రంథాలు
వర్గం:ధ్వనిశాస్త్రం
వర్గం:భాషాశాస్త్రం చరిత్ర
కోడిపర్రు

**కోడిపర్రు** బాపట్ల జిల్లా వేమూరు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

## గ్రామ చరిత్ర
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంత అభివృద్ధి ప్రాధికార సంస్థ (సీఆర్‌డీఏ) పరిధిలోకి వస్తున్న మండలాలు, గ్రామాలను ప్రభుత్వం విడిగా గుర్తిస్తూ ఉత్తర్వులు జారీచేసింది. ప్రస్తుతం గుర్తించిన వాటిలోని చాలా గ్రామాలు వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్నాయి. గతంలో వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్న వాటితోపాటుగా ఇప్పుడు మరిన్ని కొన్ని గ్రామాలు చేరాయి. సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వచ్చే గుంటూరు, కృష్ణా జిల్లాల్లోని మండలాలు, గ్రామాలను గుర్తిస్తూ పురపాలక శాఖ ముఖ్య కార్యదర్శి ఉత్తర్వులు జారీ చేశారు.
### గుంటూరు జిల్లా పరిధిలోని మండలాలు
తాడేపల్లి, మంగళగిరి, తుళ్లూరు, దుగ్గిరాల, తెనాలి, తాడికొండ, గుంటూరు మండలం, చేబ్రోలు, మేడికొండూరు, పెదకాకాని, వట్టిచెరుకూరు, అమరావతి, కొల్లిపర, వేమూరు, కొల్లూరు, అమృతలూరు, చుండూరు మండలాలతో పాటు ఆయా మండలాల పట్టణ ప్రాంతం కూడా సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వస్తుంది.

## గ్రామ పంచాయతీ
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో పడమటి లలితకుమారి, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు.

## ప్రధానమైన పంటలు
వరి, అపరాలు

## ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయము

## మూలాలు

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ సీఆర్‌డీఏ గ్రామాలు
వర్గం:వేమూరు మండలం లోని రెవిన్యూయేతర గ్రామాలు
దీక్షిత్

**దీక్షిత్** (Dikshit) ఒక భారతీయుల ఇంటిపేరు.

* మాధురీ దీక్షిత్: భారత దేశపు బాలివుడ్ నటి. 
* షీలా దీక్షిత్: ఢిల్లీ ముఖ్యమంత్రిణిగా పనిచేసిన భారతదేశ రాజకీయ నాయకురాలు. 
* జి.ఎస్.దీక్షిత్: చదరంగ క్రీడాకారుడు.
పొటాషియం సిట్రేట్

**పొటాషియం సిట్రేట్** (**Potassium citrate**) ఒక పొటాషియం (potassium), సిట్రికామ్లం ల లవణము. దీని రసాయన ఫార్ములా C6H5K3O7. ఇది తెల్లని స్ఫటికాలతోనున్న పొడి. ఇది రంగు, రుచి, వాసన లేనిది. దీనిలో 38.3% పొటాషియం ఉంటుంది. 

దీనిలో ఆహార పదార్ధాలలో ఆమ్లత్వాన్ని నియంత్రించడానికి వాడుతారు. వైద్య శాస్త్రంలో మూత్రపిండాలలోని రాళ్లను కరిగించడానికి దీర్ఘకాలంగా వాడకంలో నున్నది. 

పొటాషియం సిట్రేట్ ను పొటాషియం బైకార్బొనేట్ లేదా పొటాషియం కార్బొనేట్ లను సిట్రికామ్ల ద్రావణంలో కలిపి, నురుగు ఆగిన తర్వాత ద్రావణాన్ని వడపోయగా వచ్చిన పదార్ధాన్ని ఎండబెట్టి తయారుచేస్తారు.

## మూలాలు

వర్గం:రసాయన పదార్థాలు
వర్గం:పొటాషియం సమ్మేళనాలు
నములకంటి జగన్నాథమ్

**నములకంటి జగన్నాథం** మహబూబ్ నగర్ జిల్లాకు చెందిన కవి. రాజకీయనాయకుడు. కాంగ్రేసువాది. మహబూబ్ నగర్ జిల్లా పరిషత్ సభ్యులుగా, రెండు పర్యాయాలు ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనమండలి సభ్యునిగా పనిచేశారు. ఈ కవి ' అరుంధతీదేవి చరిత్రం ' అను వచన కావ్యాన్ని, ' వనితా విలాసం ' అను పద్యకావ్యాన్ని, నల్గొండ జిల్లాలోని యాదగిరి నరసింహస్వామిపై శార్దూల మత్తేభ విక్రీడితలతో ' శ్రీయాదగిరి నరసింహస్వామి ' శతకాన్ని రచించారు... అంతేకాకుండా శివకేశవ భేదరాహిత్యాన్ని తెలుపుటకంటూ, ఉత్పలమాల, చంపకమాలలతో 'గిరిజా మనోహరా!' అను మకుటంతో, శతక రూపంలో ' శ్రీశైల గిరిజా మనోహరం ' అను కావ్యాన్ని రచించాడు. దీనిని నాటి ముఖ్యమంత్రి శ్రీకాసు బ్రహ్మానందరెడ్డికి....

శైలజామనోనాథుని- శతక కృతిని

స్వీకరింపుము శ్రీశైల క్షేత్రపతిని

గూర్చి వ్రాసితి శుభములు - గొనుము జగతి

మానితౌదార్య మాముఖ్యమంత్రివర్య! '' అంటూ అంకితమిచ్చాడు.
## రచనలు
* అరుంధతీదేవి చరిత్రం (వచన కావ్యం)
* వనితా విలాసం (పద్య కావ్యం)
* శ్రీయాదగిరి నరసింహస్వామి (శతకం)
* శ్రీశైల గిరిజా మనోహరం (శతకం)

;అరుంధతీదేవి చరిత్రం: మాల, మాదిగలు పరాయి మతాలలోకి ప్రవేశించటానికి కారకులు ఎవరు?, నాడు 15 కోట్లు ఉండిన ఈ వర్గ జనాభా దేశం విడిచిపోతే మన సమాజ స్వరూపం ఎమయ్యేది? అనే ప్రశ్నలకు సమాధానంగా ఈ గ్రంథాన్ని రచించినట్లు రచయిత ఈ పుస్తకానికి రాసిన ముందుమాటలో తెలియజేశాడు.

## మూలాలు

వర్గం:మహబూబ్ నగర్ జిల్లా కవులు
వర్గం:మహబూబ్ నగర్ జిల్లా ఆధునిక కవులు
అల్టిట్యూడ్

**అల్టిట్యూడ్** అనగా భూమికి పైన లేదా సముద్రమట్టానికి పైన ఎత్తు. సాధారణంగా విమానయానంలో (ఫ్లయింగ్, పారాచూటింగ్, గ్లైడింగ్), భౌగోళిక/సర్వేయింగ్ లలో ఉపయోగిస్తారు. జ్యామితిలో దీనిని వస్తువు ఎత్తుగా కూడా ఉపయోగిస్తారు. సాధారణంగా అల్టిట్యూడ్ అనగా ఒక వస్తువుకు పైనున్న మరొక వస్తువుకు గల దూరం. ఇది నిలువుగా లేదా "పై" దిశలో ఉంటుంది. భూమి ఎత్తు కోసం (కొండలు, పర్వతాల వంటి వాటి ఎత్తు కోసం) ఎలివేషన్ పదం ఉపయోగిస్తారు, ఆ పదం మంచి ఎంపిక కూడా కావచ్చు. నిలువు దూర కొలతలను "క్రింది" దిశలో సాధారణంగా లోతు అనే పదంతో సూచిస్తారు. (పర్వత అధిరోహకులు సాధారణంగా అల్టిట్యూడ్ పదం ఉపయోగిస్తారు, ముఖ్యంగా శరీరప్రభావితాల గురించి ఎలా ఉంది అని మాట్లాడుకునేప్పుడు). నేలపైనున్న భవనాలు, ఇతర విషయాలలో సాధారణంగా ఎత్తు అనే పదం ఉపయోగిస్తారు.

## ఇవి కూడా చూడండి
* ఎలివేషన్ - ఒక స్థిర సూచికకు కంటే పైనున్న ఎత్తు, సర్వసాధారణంగా ఒక సూచన జియాయిడ్, గురుత్వాకర్షణ ఉపరితలానికి సమానంగా తూలతూగగలిగినట్టి భూమి యొక్క సముద్రమట్టానికి ఎత్తు.

వర్గం:భౌగోళికము
చొప్పవారిపల్లె

**చొప్పవారిపల్లె** వైఎస్‌ఆర్ కడప జిల్లా, రాజంపేట మండలానికి చెందిన గ్రామం.

ఈ గ్రామములోని శ్రీ సుబ్బనరసయ్య ఒక చెక్కభజన కళాకారుడు. ఈయన భార్య శ్రీమతి జయలక్ష్మమ్మ. వీరు పేద కుటుంబీకులు. వీరు అతి కష్టం మీద తమ కుమారుడైన విశ్వనాధ్ ను చదివిస్తున్నారు. ఇతడు ప్రస్తుతం రామాపురంలోని సాంఘిక సంక్షేమ గురుకుల కళాశాలలో 2వ సం. ఇంటరు చదువుచున్నాడు. ఇతడు చదువులోనే గాక షాట్ పుట్ క్రీడలో గూడా రాణించుచున్నాడు. ఇతడు 2011, 2012 లలో రాష్ట్ర స్థాయి పోటీలలో పాల్గొని బంగారు పతకాలు సాధించాడు. 2012 లో ఉత్తరప్రదేశ్ లో జరిగిన జాతీయ స్థాయి పోటీలలో పాల్గొని విజేతగా నిలిచాడు. తాజాగా ఇతడు 2014, జనవరి-8న, జార్ఖండ్ లోని రాంచీ లో జరుగనున్న జాతీయస్థాయి పోటీలలో పాల్గొనబోవుచున్నాడు. 

## మూలాలు
రోసా పార్క్స్

**రోసా లూయిస్ మెక్కాలీ పార్క్స్** (1913 ఫిబ్రవరి 4 - 2005 అక్టోబరు 24) ఒక ఆఫ్రికన్ అమెరికన్ కుట్టుపనిచేసే స్త్రీ, పౌర హక్కుల ఉద్యమకారి. ఈమెను "ఆధునిక అమెరికన్ పౌర హక్కుల ఉద్యమం యొక్క తల్లి" అని పిలుస్తారు. 1955 డిసెంబరు 1 లో ఆమె సొంత పట్టణం మోంట్గోమెరీ, అలబమలో ఆమె చేసిన పని వలన పార్క్స్ అత్యంత ప్రసిద్ధి చెందింది. ఆమె ఒక బస్సు యొక్క ముందు సీటులో కూర్చొనింది, ముందు సీట్లు తెల్ల ప్రయాణీకులు పొందేవి కాబట్టి బస్సు డ్రైవర్ ఆమెను బస్సులో వెనుకకు వెళ్ళమని చెప్పారు. పార్క్స్ వెనుకకు వెళ్లేందుకు నిరాకరించింది. ఎందుకంటే ఆమె చర్మం రంగు యొక్క కారణంగా ఒక దిగువ తరగతి వ్యక్తిగా పొందిన ప్రవర్తనలకు విసిగిపోయి ఉంది. ఈమె అరెస్టు చేయబడింది. ఇది మాంట్గోమెర్రి బస్సు బహిష్కరణకు దారితీసింది. ఆ తరువాత, నల్లజాతి వారు బస్సులో వారు కోరుకున్న చోట కూర్చునేందుకు అవకాశమేర్పడింది.

## ఇవి కూడా చూడండి
ఆఫ్రికా-అమెరికా చట్ట హక్కుల ఉద్యమం (1955-1968)

వర్గం:1913 జననాలు
వర్గం:2005 మరణాలు
వర్గం:అమెరికా
వర్గం:ఆదర్శ వనితలు
వరంగల్ జిల్లా కథా రచయితలు

thumb|దాశరథి రంగాచార్య|131x131px
thumb|148x148px|అంపశయ్య నవీన్
ఆంధ్రదేశంలోని ప్రతీ జిల్లాలో కథకులు ఉద్భవించారు. తెలుగు కథకు అత్యంత ఆదరణగల జిల్లాలో వరంగల్ జిల్లా ఒకటి. **వరంగల్ జిల్లా కథా రచయితలు** చాలా మందే ఉన్నారు.

## కథ ప్రాశస్త్యం
మానవ సమాజ చరిత్రలో కథ ప్రక్రియకు ఎంతో ప్రాధాన్యత ఉంది. రాతి యుగపు మనిషి సంజ్ఞలతో అభివృద్ధికి బాటలు వేస్తే అనంతర కాలంలో మనిషికి సంఘజీవనం ప్రాణావసరమయ్యింది. ఆ సమయంలోనే భాష ఆవిర్భవించింది. మనిషి నుండి మనిషికి సమాచారం చేరవేయడానికి చిన్న చిన్న పదాలతోకూడిన కథలు ఊపిరి పోసుకున్నాయి. దేశాలవారీగా ప్రాంతాలవారీగా భాష రూపాంతరం చెందుతూ ప్రాంతీయ జీవన స్థితిగతుల నేపథ్యంలో అప్పటి ఆలోచనాపరులు మౌఖిక కథల ప్రచారప్రయాణం ప్రారంభించారు. తదనంతర కాలంలో భాష లిపిరూపం సంతరించుకోవడంతో కథాప్రయాణం వేగం పుంజుకుంది. నాటి రాజుల కాలం నుంచి ఈ ప్రాంతంలో కథ ప్రచారంలో ఉన్నప్పటికి ముద్రణా రంగం అందుబాటులోకి వచ్చిన తరువాత సామాన్య ప్రజానీకానికి సైతం చేరువ అయ్యింది. మన జీవితంలో కథ ఒక భాగమయ్యింది.

## వరంగల్ జిల్లాలో తెలుగు కథా ప్రక్రియ
ఆంధ్రదేశంలోని ప్రతీ జిల్లాలో లాగానే వరంగల్ జిల్లాలో కూడా తెలుగు కథకులు ఉద్భవించారు. వరంగల్ జిల్లాలో పుట్టి అక్కడే పెరిగి, అక్కడే స్థిర నివాసం ఏర్పరుచుకున్న కథా రచయితలు అంపశయ్య నవీన్, కోవెల సుప్రసన్నాచార్యులు, బుర్ర రాములు, రామా చంద్రమౌళి మొదలైనవారు కాగా, వరాంగల్ జిల్లాలో పుట్టి, కొంతకాలం అక్కడే ఉండి వివిధ కారణాలతో వేరే ప్రాంతానికి వెళ్ళి స్థిరపడ్డవారు దాశరధి రంగాచార్యులు, దాశరధి కృష్ణమాచార్యులు, తుమ్మేటి రఘోత్తం రెడ్డి, పేర్వారం రాములు, జైపాల్ రెడ్డి, ప్రొ. ననుమాసస్వామి మొదలైన కథా రచయితలు కనబడుతారు. ఈ జిల్లాలో నుండి వచ్చిన కథలలో చాలావరకు సాయుధ పోరాటాన్ని, తెలంగాణ సాధన ఉద్యమాన్ని, రైతాంగ జీవితాన్ని, తెలంగాణ ప్రాంతంలోని భౌగోళిక, ఆర్థిక, సామాజిక, రాజకీయ, సాంస్కృతిక రంగాల్లోని సమస్యలని స్పృశిస్తూ నడుస్తాయి. డా. వేలూరి శ్రీదేవి వరంగల్ జిల్లాలో పుట్టిన కథా ప్రక్రియను విశ్లేషిస్తూ ఇక్కడ " పుట్టిన కథ నిత్య నూతనం , నవ యవ్వనం , ఎందరికో ప్రేరణ . బాధితుల ఆర్తనాదాలు , దుర్మార్గుల దౌష్ట్యాలు, విప్లవ రక్తాక్షరాలు, తేట తెలుగు హృదయాల స్వచ్చతా పరిమళాలు, బోసినవ్వుల పాపాయిల నుండి, కరుడు గట్టిన నియంతల పాశవిక చర్యల వరకు, కులం కుళ్ళును, మతం మత్తును…. ఇలా ఒకటేమిటి సమస్తాంశాలను వరంగల్ జిల్లా కథ నింపుకుని రాబోయే కొత్త రచయితలకు ప్రేరణగా నిలుస్తూ ముందుకు సాగుతూనే ఉంది" అని అభివర్ణించారు.

## వరంగల్ జిల్లాలో జన్మించిన తెలుగు కథా రచయితల జాబితా
ఈ క్రింది జాబితాలో వరంగల్ జిల్లాకథకుల వివరాలుక్రోఢీకరించబడ్డాయి

## ఇవి కూడా చూడండి
* అనంతపురం జిల్లా తెలుగు కథారచయితలు
* కర్నూలు జిల్లా కథా రచయితలు
* చిత్తూరు జిల్లా కథా రచయితలు
* తూర్పు గోదావరి జిల్లా కథా రచయితలు
* పశ్చిమగోదావరి జిల్లా కథా రచయితలు
* కరీంనగర్ జిల్లా కథా రచయితలు
* మెదక్ జిల్లా కథా రచయితలు
* కడప జిల్లా కథా రచయితలు
* అదిలాబాద్ జిల్లా కథా రచయితలు
* నల్గొండ జిల్లా కథా రచయితలు
* మహబూబ్ నగర్ జిల్లా కథా రచయితలు
* కృష్ణా జిల్లా కథా రచయితలు
* ప్రకాశం జిల్లా కథా రచయితలు
* నెల్లూరు జిల్లా కథా రచయితలు
* గుంటూరు జిల్లా కథా రచయితలు
* ఖమ్మం జిల్లా కథా రచయితలు
* జాతీయ తెలుగుకథా రచయితలు

## మూలాల జాబితా


వర్గం:తెలుగు కథా రచయితలు
వర్గం:తెలుగు కథలు
వర్గం:వరంగల్ జిల్లా
వర్గం:వరంగల్ జిల్లా కథా రచయితలు
వర్గం:వరంగల్లు జిల్లా వ్యక్తులు
వర్గం:జాబితాలు
వెడల్పు

చతురస్రాకార ఘనముగా ఉన్న వస్తువు పొడవులను మూడు విధములుగా సూచించవచ్చు. క్షితిజ లంబంగా లేదా నిలువుగా మొదలు నుంచి చివరకు అత్యంత తక్కువ వచ్చేలా కొలిచే కొలతను ఎత్తు అని, అలాగే అడ్డంగా కొలిచే కొలతలలో మొదలు నుంచి చివరకు అత్యంత తక్కువ వచ్చేలా కొలిచిన కొలతలలో ఎక్కువ పొడవు ఉన్న పొడవును పొడవు అని, తక్కువ పొడవు ఉన్న పొడవును **వెడల్పు** అని అంటారు. ఇది పొడవును కొలిచినట్టు వలె అడ్డంగా కొలవబడినను, పొడవుకు లంబ (90 డిగ్రీల కోణంలో) దిశలో ఉంటుంది.

పొడవు, వెడల్పు మధ్య తేడాను సులభంగా గుర్తించుటకు రోడ్డు మంచి ఉదాహరణ. మనం రోడ్డుపై ప్రయాణిస్తున్నపుడు ఎదురుగా దూరంగా చాలా పొడవుగా కనిపించే పొడవును పొడవు అంటారు. మన ఎడమ చేతి వైపు నుంచి కుడి చేతి వైపుకి గల కొన్ని అడుగుల లేదా కొన్ని మీటర్ల పరిమితంగా ఉన్న రోడ్డు మార్జిన్ల మధ్య దూరాన్ని వెడల్పు అంటారు. కొన్ని సమయాలలో వెడల్పు మరొక తక్కువ వెడల్పుతో సూచించే సందర్భాలలో ఆ వెడల్పే పొడవుగా సూచింపబడుతుంది. రోడ్డు నిర్మాణ సమయంలో ఇటువంటి సందర్భాలు కన్పించవచ్చు.

## ఇవి కూడా చూడండి
* ఎత్తు - నిలువుగా కొలిచే దూరం
* పొడవు - అడ్డంగా కొలిచిన దూరాలలో వెడల్పు కంటే దూరం గలది

వర్గం:పొడవు
వర్గం:భౌతిక శాస్త్రం
వర్గం:గణిత శాస్త్రము
ఆంధ్ర క్రియాస్వరూప మణిదీపిక

**ఆంధ్ర క్రియాస్వరూప మణిదీపిక** తెలుగు భాషలో ప్రచురించబడిన పుస్తకం. దీనిలో ప్రత్యేకంగా క్రియలు నిఘంటువు మాదిరిగా ఆకారక్రమంలో చేర్చబడ్డాయి. దీనిని ఆంధ్రప్రదేశ్ సాహిత్య అకాడమి, హైదరాబాదు 1962లో ముద్రించింది. దీనికి సంపాదకులు విశ్వనాథ సత్యనారాయణ.

## ప్రణాళిక
బెజవాడ గోపాలరెడ్డి అకాడమీ సమావేశంలో ప్రవేశపెట్టిన ప్రణాళిక ఆధారంగా వాడుకలోనున్న తెలుగు భాషలో చాలా క్రియలు అందరకు తెలిసినా వాటిలో కొన్ని మాత్రమే నిఘంటువులో చేర్చబడ్డాయి. ఈ లోటును పూడ్చడానికి సమగ్రమైన క్రియా నిఘంటువు తయారుచేయాలని తీర్మానించారు.

దీనికోసం వివిధ నిఘంటువులలోని క్రియలను తీసికొని వివిధ జిల్లాలలోని తెలుగు పండితులను సంప్రదించి వాడుకలోనున్న క్రియా రూపాలను ఒక దగ్గర చేర్చారు. దాని అర్ధాన్ని కూడా వివరించారు. దీనిలో విశ్వనాథ వారికి నెల్లురు జిల్లాలోని క్రియాస్వరూపాల కోసం శ్రీ మరుపూరి కోదండరామ రెడ్డి గారిని, తెలంగాణములోని క్రియారూపాల కోసం శ్రీమతి పి.యశోదారెడ్డి గారిని నియమించారు.

ఒక్కొక్క క్రియను శ్రీ నిడుదవోలు వేంకటరావు వినిపించగా ఏయే గ్రంథాలలో ఏ పద్యంలో ఆ క్రియ ఉపయోగించబడినదో తెలియజేసేవారు. దాని ఆధారంగా ఆయా క్రియల అర్ధాన్ని పొందుపరచేవారు.

దీనికి క్రియాస్వరూప మణిదీపిక అని పేరుపెట్టింది శ్రీ అబ్బూరి రామకృష్ణారావు గారు. దీనిలోని పదాలు ధాతువులు కావు కావున ధాతునిఘంటువు అనడానికి ఆస్కారం లేదు.

## బయటి లింకులు
* ఆంధ్ర క్రియాస్వరూప మణిదీపిక పూర్తి పుస్తకం. 

వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
వర్గం:1962 పుస్తకాలు
ఏకోన చతుర్వింశతి పిండ దానార్హులు

**పిండ** అంటే అన్నబిండి, బియ్యంతో చేసిన బిందువు లేదా గుండ్రటి ముద్ద.  “దానం” అంటే సమర్పణ.  **పిండదానం** అంటే పితృదేవతలకు (తండ్రి, తాత, పెద్దవారు మొదలైనవారికి) ఆత్మశాంతి కోసం పిండం సమర్పించడం..

## పిండ దానార్హులు
పిండం స్వీకరించదగిన వారు, అంటే పితృలోకంలో ఉన్న పితృదేవతలు — వీరినే **పిండ దానార్హులు** అంటారు. సాధారణంగా కింది వారు పిండదానార్హులుగా పరిగణించబడతారు
#తండ్రి 
#తాత
#ముత్తాత
#వారి తల్లి దండ్రులు
#తల్లి
#అత్త
#అత్తయొక్క భర్త
#మారు తల్లి
#వారి తల్లి దండ్రులు
#తల్లి తల్లి
#ఆమె తల్లి
#ఆమె తల్లికి తల్లి
#వారి బిడ్దలు
#తన భార్య
#తన బిడ్దలు
#తన అన్నదమ్ములు
#తన పెద తండ్రి
#పినతండ్రులు
#మేనమామ
#వారి భార్యలు
#వారి సంతతులు
#తన తోబుట్టువులు
#వారి బిడ్దలు
#వారి భర్తలు
#బిడ్డనిచ్చిన అత్తమామలు
#వారి సంతానం
#తన కన్నవారిని కాపాడినవారు
#మంత్రోపదేశము చేసిన వారు
#చదువు చెప్పిన వారు
#వడుగు చేయించిన వారు
#పెండ్లి చేసినవారు
#భయమునందు ఆదరించిన వారు
#అప్పిచ్చిన వారు
#వాని భార్యలు
#కొడుకులు
#కుమార్తెలు
#దాయాదులు
#కూతురు కొడుకులు
#కొడుకుల కొడుకులు

## మూలాలు

వర్గం:సంఖ్యానుగుణ వ్యాసములు
ఏకచత్వారీంశతి సంఖ్యా స్థానములు

(లలిత విస్తార బౌద్ధ గ్రంథము నుండి)

#ఏకము
#డసము
#శతము
#సహస్త్రము
#దశశహస్త్రము
#లక్ష
#దశలక్ష
#కోటి
#దశకోటి
#శతకోటి
#ఆయితము
#వియతము
#కంకరము
#వివరము
#అక్షోభ్యము
#వివాహము
#ఉత్యంగము
#బహుళము
#వాగబలము
#తటలంబము
#వ్వవస్థాన ప్రజ్ఞాప్తి
#హేతు హిల
#కరహు
#హేత్వంత్రియము
#సమాప్తలంబము
#పతి గణనా
#నిరవత్యము
#ముద్రాబలము
#సర్వబలము
#వినజ్ఞాగతి
#సర్వసంజ్ఞా
#విభూతంగము
#తల్లక్షణ
#ద్వజాగ్రవతి
#ద్వజాగ్రవిషామణీ
#వామన ప్రజ్ఞాప్తి
#సార్వ నిక్షేపము
#విద్యాధరాష్ట్రము
#అగ్రసారము
#పరమాణువు
#రజః

వర్గం:సంఖ్యానుగుణ వ్యాసములు
బూతుమిల్లి

**బూతుమల్లి** బాపట్ల జిల్లా వేమూరు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

## మౌలిక సదుపాయాలు
పాల సేకరణ కేంద్రం.

## గ్రామ పంచాయతీ
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో,పులివర్తి బేబీ సావిత్రి, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు.  
## దర్శనీయ ప్రదేశాలు/దేవాలయాలు
గ్రామ దేవత శ్రీ నూకాలమ్మ అమ్మవారి ఆలయం:- ఈ ఆలయంలో అమ్మవారి వార్షిక వేడుకలు, 2015, జూన్-5వ తేదీ శుక్రవారంనాడు ఘనంగా నిర్వహించారు. ఉదయం నుండియే ఆలయం వద్ద, భక్తిగీతాలు ఆలపించారు. వేదమంత్రోచ్ఛారణల మధ్య అమ్మవారికి ప్రత్యేకపూజలు నిర్వహించారు. మహిళలు పొంగళ్ళు వండి అమ్మవారికి నైవేద్యాలు సమర్పించి మొక్కులు తీర్చుకున్నారు. అనంతరం భక్తులకు అన్నదానం కార్యక్రమం నిర్వహించారు. 
## మూలాలు



వర్గం:వేమూరు మండలం లోని రెవిన్యూయేతర గ్రామాలు
శీతము

చలి నేరుగా ఇక్కడికి దారితీస్తుంది అయోమయ నివృత్తి కొరకు చూడండి చలి (అయోమయ నివృత్తి)

**చలి** లేదా **శీతము** అనునది తక్కువ ఉష్ణోగ్రత కలిగి ఉండటాన్ని సూచిస్తుంది, ఇది వేడికి వ్యతిరేకం. ఉష్ణోగ్రతకు తక్కువ హద్దు అనగా కేవల మూలబిందువు, కెల్విన్ స్కేలుపై 0 K గా నిర్వచించబడింది, కెల్విన్ ఒక సంపూర్ణ ఉష్ణగతిక ఉష్ణోగ్రత స్కేల్. ఇది సెల్సియస్ స్కేలుపై -273.15&nbsp;°C, ఫారెన్ హీట్ స్కేలుపై -459.67&nbsp;°F, రాంకిన్ స్కేలుపై 0 ° R లకు అనుగుణంగా ఉంటుంది. ఉష్ణోగ్రత ఉష్ణ శక్తికి సంబంధించినది, ఇది ఒక వస్తువు లేదా పదార్థం వంటి ద్వారా నిర్వహించబడుతుంది, దీనికి పదార్థం యొక్క కణ విభాగాల యొక్క యాదృచ్ఛిక చలనం యొక్క చలన శక్తి ఉంటుంది, ఒక వస్తువు చల్లగా ఉన్నప్పుడు తక్కువ ఉష్ణ శక్తిని, వేడిగా ఉన్నప్పుడు ఎక్కువ ఉష్ణ శక్తిని కలిగి ఉంటుంది.

## మూలాలు


వర్గం:శీతలం
వర్గం:పదజాలం
చలికాలం

**చలికాలం** సంవత్సరం ఉష్ణ వాతావరణాలలోని అన్ని కాలాలలోకి చలిగా ఉండే కాలం, ఇది వానాకాలానికి, ఎండాకాలానికి మధ్య వస్తుంది. సూర్యుడు భూమి అక్షానికి దూరంగా అర్ధ గోళంలో ఉండటం వలన ఈ విధంగా సంభవిస్తుంది.శీతాకాలం ప్రారంభం వలె వివిధ సంస్కృతులు వివిధ తేదీలను నిర్వచిస్తాయి,, కొన్ని వాతావరణ ఆధారిత నిర్వచనాలను ఉపయోగిస్తాయి, కాని ఉత్తర అర్ధగోళంలో శీతాకాలం ఉన్నప్పుడు దక్షిణార్ధగోళంలో వేసవి ఉంటుంది.ఇదే విధంగా విరుద్ధంగా. అనేక ప్రాంతాల్లో శీతాకాలం మంచు, ఘనీభవన ఉష్ణోగ్రతతో సంబంధం కలిగి ఉంటుంది. అత్యంత చల్లదనం ఉండే సమయం. ఇది నాలుగు సీజన్లలో ఒకటి. వింటర్ శరదృతువు తర్వాత, వసంతరుతువుకు ముందు వస్తుంది. ఉత్తర అర్థగోళంలో శీతాకాలపు కాలం సాధారణంగా డిసెంబర్ 21 లేదా డిసెంబర్ 22. దక్షిణ అర్థగోళంలో శీతాకాలపు కాలం సాధారణంగా జూన్ 21 లేదా జూన్ 22. ఈ రోజులలో పగటి సమయం తక్కువగాను, రాత్రి సమయం ఎక్కువగాను ఉంటుంది. కొన్ని జంతువులు ఈ సీజన్లో క్రియాశూన్యంగా ఉంటాయి. శీతాకాలపు సెలవుదినాలలో ఒకటి క్రిస్మస్.శీతాకాలపు రోజులలో పగటి సమయం తక్కువగాను, రాత్రి సమయం ఎక్కువగాను ఉంటుంది.అయనాంతం తరువాత సీజన్ ముందుకు వెళుతున్న కొద్దీ పగటి సమయం పెరుగుతూ, చలి తగ్గుతూ ఉంటుంది.వింటర్ అత్యంత చల్లదనం ఉండే సమయం. ఇది నాలుగు సీజన్లలో ఒకటి.

## చలిమంటలు
ప్రజలు చలికాలంలో చలిమంటలు వేసి చలికాచుకుంటారు. ఆంధ్రులు భోగి పండుగనాడు వేసే చలిమంటలను భోగిమంటలు అంటారు.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:చలికాలం
మిరపకాయ బజ్జీ

ఆంధ్రులకు ఇష్టమైన కారపు వంటలలో ముఖ్యమైనది **మిరపకాయ బజ్జీ**, వీటిని ఎక్కువగా శనగ పిండితో చేస్తారు. దీనిని మిర్చి బజ్జీగా వ్యవహరిస్తారు.

## మిరపబజ్జీలలో రకాలు
* పచ్చిమిరపకాయ బజ్జీలు
* వాము పెట్టిన మిర్చి బజ్జీలు
* సన్నమిరప బజ్జీలు
* కారంలేని పెద్ద మిర్చి బజ్జీలు
* చింతపండు ముద్దకూరిన మిర్చి బజ్జీలు

## ఇతర విశేషాలు
భారతీయ వంటకాలు

## మూలాలు, వనరులు

* https://web.archive.org/web/20140113152616/http://www.gruhinii.com/snacks/mirchi-bajji-andhra-mirapakaya-bajji

వర్గం:శాకాహార వంటలు
వర్గం:ఫలహారాలు
వర్గం:ఆహార పదార్థాలు
పితుకుపప్పు

పచ్చి అనప గింజలపై నున్న తొక్క తొలగించిన పప్పునే *పితుకు పప్పు * అని అంటారు.
thumb|right|అనప కాయలు
## తయారు చేయు విధానము
ముదిరిన అనప కాయలను తీసుకొని వాటిలోని గింజలను వేరు చేయాలి. ఇవి చిక్కుడు గింజల వలె వుంటాయి. ఆ పచ్చి అనప గింజలను ఒక రాత్రంతా నీళ్ళలో నాన బెట్టాలి. తెల్లవారి ఆ గింజలను ఒక్కొక్క దానిని చేతిలోకి తీసుకొని చూపుడు వేలు - బొటన వ్రేలు మద్యలో గింజ చివరన పట్టుకొని గట్టిగా వత్తితే.... గింజ పై నున్న తొక్క వేళ్ళమద్యలో మిగిలిపోయి.. తొక్క లేని గింజ బయట పడుతుంది. అలా అన్ని గింజలను తొక్క తీసి వేరు చేయాలి.  ఆ తొక్క తీసే విధానాన్ని పితుకుట అని అంటారు. అందుకే దానికి పితుకు పప్పు అని పేరు.

## ఉపయోగములు
పితికిన ఆ గింజలను బగా ఎండ బెట్టి నిల్వ చేసుకుంటే చాల రోజుల వరకు నిల్వ వుంటాయి. కూర గాయలు లేని కాలంలో వాటితో కూర వండు కుంటారు. ఆకూర అత్యంత రుచికరంగాను మధురమైన సువాసన గాను వుంటుంది. రాయల సీమ జిల్లాలలో ఈ విధంగా పితుకు పప్పుకూరను తయారు చేసు కుంటారు. రాగి సంగటి పితుకు పప్పు కూర ... ఈ రెండింటి సంయోగము అత్యంత అద్భుతము. అనప గింజలను ఉడక బెట్టి గుగ్గిళ్ళను తయారు చేస్తారు. కాని గుగ్గిళ్ళను చాల అరుదుగా చేస్తారు. అనప గింజల ఉపయోగము ముఖ్యంగా పితుకు పప్పు చేయడానికే ఉపయోగిస్తారు.

వర్గం:ఆహార పదార్థాలు
వర్గం:వృక్ష శాస్త్రము
పోటుమీద

"**పోటుమీద**" కృష్ణా జిల్లా కోడూరు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర   గ్రామం.

## గ్రామ భౌగోళికం
సముద్రమట్టానికి 7 మీ.ఎత్తు. 
## గ్రామానికి రవాణా సౌకర్యాలు
కొత్తమాజేరు, అవనిగడ్డ నుండి రోడ్దురవాణా సౌకర్యం ఉంది. రైల్వేస్టేషన్:- గుంటూరు 79 కి.మీ
## గ్రామంలో విద్యా సౌకర్యాలు
రవితేజ హైస్కూల్, కోడూరు జిల్లాపరిషత్ హైస్కూల్, లింగారెడ్దిపాలెం
## గ్రామ పంచాయతీ
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో, శ్రీ కడవకొల్లు నాగేశ్వరరావు, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. [1]
## గ్రామ విశేషాలు
#ఈ గ్రామములోని 14/23 సర్వే నంబర్లలో 5 ఎకరాలభూమి, **భద్రాచలం** దేవస్థానానికి చెందినదిగా అధికారులు గుర్తించారు. [2]
#ఈ గ్రామానికి చెందిన **లక్ష్మీప్రసన్న ** అను విద్యార్థిని, ఈ సంవత్సరం నిర్వహించిన ఐ.సి.డబ్ల్యు.ఏ.ఐ. ఇంటరు పరీక్షలలో, అఖిల భారతస్థాయిలో మొదటి స్థానం సంపాదించింది. [3]

## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు
[1] ఈనాడు కృష్ణా/అవనిగడ్డ; 2014, జనవరి-8; 2వపేజీ.
[2] ఈనాడు కృష్ణా/అవనిగడ్డ; 2014, ఫిబ్రవరి-22; 1వపేజీ.
[3] ఈనాడు అమరావతి/అవనిగడ్డ; 2017, మార్చి-9; 2వపేజీ.

వర్గం:కోడూరు (కృష్ణా) మండలంలోని రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు
నాలి

**నాలి** కృష్ణా జిల్లా కోడూరు మండలానికి చెందిన గ్రామం. 

## గ్రామ భౌగోళికం
సముద్రమట్టానికి 7 మీ.ఎత్తు

## గ్రామంలో విద్యా సౌకర్యాలు
మండల పరిషత్ పాఠశాల

## గ్రామానికి రవాణా సౌకర్యాలు
నాగాయలంక, అవనిగడ్డ నుండి రోడ్దురవాణా సౌకర్యం ఉంది. రైల్వేస్టేషన్; గుంటూరు 82 కి.మీ

## గ్రామ విశేషాలు
ఈ గ్రామాన్నీ, ఈ గ్రామ పరిధిలోని ఆవాస గ్రామాలను, ప్రభుత్వ-ప్రైవేటు భాగస్వామ్యంతో, ఆకర్షణీయ గ్రామాలు (స్మార్ట్ విలేజెస్) గా అభివృద్ధి చేయడానికై, మిట్-సుబిషి కార్పొరేషన్ అను ఒక ప్రైవేటు సంస్థ ముందుకు వచ్చింది. [1]
## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
[1] ఈనాడు అమరావతి; 2015, ఆగస్టు-13; 13వపేజీ.

వర్గం:కోడూరు (కృష్ణా) మండలంలోని రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు
స్వతంత్రపురం

**స్వతంత్రపురం** కృష్ణా జిల్లా కోడూరు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర  గ్రామం. 

## గ్రామ భౌగోళికం
సముద్రమట్టానికి 7 మీ.ఎత్తు
 
ఈ గ్రామం కోడూరు గ్రామ పంచాయతీలోని శివారు గ్రామం.

## గ్రామానికి రవాణా సౌకర్యం
నాగాయలంక, అవనిగడ్డ నుండి రోడ్దురవాణా సౌకర్యం ఉంది. రైల్వేస్టేషన్; గుంటూరు 82 కి.మీ

## గ్రామంలోని విద్యా సౌకర్యాలు
### శ్రీ చామర్తి ప్రకాశరాయ జిల్లా పరిషత్తు ఉన్నత పాఠశాల
(1) ఈ పాఠశాలలో 10వ తరగతి చదువుచున్న తిరుమలకొండ గోపీకృష్ణ, జాతీయస్థాయి కబడ్డీ పోటీలకు ఎంపికైనాడు. 2014, డిసెంబరు-21 నుండి 23 వరకు, గుంటూరుజిల్లాలోని ఆచార్య నాగార్జున విశ్వవిద్యాలయంలో నిర్వహించిన, రాజీవ్ గాంధీ ఖేల్ అభియాన్, రాష్ట్రస్థాయి కబడ్డీ పోటీలలో ఇతడు ప్రతిభ కనబరచి, జాతీయస్థాయికి ఎంపికైనాడు. [1]
 
(2) ఈ పాఠశాలలో 9వ తరగతి చదువుచున్న బి.ఎన్.వి.ఎస్.చైతన్య అను విద్యార్థి, 2015, సెప్టెంబరు-8వ తెదీనాడు, విజయవాడలోని డాన్ బాస్కో పాఠశాలలో నిర్వహించిన జిల్లాస్థాయి సైన్స్ ఫేర్ పోటీలలో ప్రదర్శించిన, **చెత్తను చేద్దాం చిత్తు ** అను ప్రదర్శన ప్రశంసలనందుకుని, రాష్ట్రస్థాయి ప్రదర్శనకు ఎంపికైనది. [2]
(3) ఈ పాఠశాలలో 2016-17 విద్యా సంవత్సరంలో పదవ తరగతి చదివిన కె.ఉమాప్రసన్నలక్ష్మి (9.8 జి.పి.ఏ), శ్రీకాకుళం ఐ.ఐ.ఐ.టి.(9.8 జి.పి.ఏ)లోనూ, మద్దాల పూజ (9.7జి.పి.ఏ) కు నూజివీడులోనూ, బి.ఎన్.వి.ఎస్.చైతన్య (9.7జి.పి.ఏ)కూ, పి.ప్రదీప్ (9.7జి.పి.ఏ)కూ ఒంగోలులోనూ ప్రవేశం సంపాదించినారు. [4]

### బి.సి.బాలుర వసతిగృహం
ప్రస్తుతం ఇక్కడ 62 మంది విద్యార్థులు ఉంటున్నారు. [3]

## గ్రామములో మౌలిక వసతులు
ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం. 
## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు
[1] ఈనాడు కృష్ణా/అవనిగడ్డ; 2014,డిసెంబరు-25; 2వపేజీ.
[2] ఈనాడు కృష్ణా/అవనిగడ్డ; 2015,సెప్టెంబరు-11; 2వపేజీ.
[3] ఈనాడు అమరావతి; 2015,అక్టోబరు-3; 43వపేజీ.
[4] ఈనాడు అమరావతి/అవనిగడ్డ; 2017,జులై-1; 1వపేజీ.

వర్గం:కోడూరు (కృష్ణా) మండలంలోని రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు
సోమేశ్వరపురం

**సోమేశ్వరపురం** శ్రీపొట్టిశ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా బోగోలు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

ఈ గ్రామంలో ఉన్న పురాతన సోమేశ్వరాలయం శిధిలమైపోవడంతో , 40 ఏళ్ళుగా గ్రామాన్ని, "దేవళంపాడు" గా పిలవటం అలవాటయిపోయింది. గ్రామస్థులు, దాతలు, దేవాదాయ శాఖ కృషి ఫలితంగా, సోమేశ్వరాలయం జీర్ణోద్ధరణ పనులు దాదాపు పూర్తికావచ్చినవి. త్వరలో విగ్రహ ప్రతిష్టాపన జరుగుతుంది. దీనితో గ్రామాన్ని ఇకపై "సోమేశ్వరపురం" అని పిలుచుకునే అవకాశం ఏర్పడింది. రాజుల కాలంలో నిర్మించిన సోమేశ్వరాలయానికి 40 ఏళ్ళనుండి ఆలనా పాలనా కరువై, శిధిలావస్థకు చేరింది. కోట్ల రూపాయల విలువైన 110 ఎకరాల మాన్యం భూమి ఉన్నా, ఆదరణ కరువైనది. స్థానికులే ఉద్యమం నడిపారు. అప్పుడు దేవాదాయ శాఖ 11 లక్షలు మంజూరు చేయగా, దాతలు పెద్ద ఎత్తున స్పందించి, చేయూతనివ్వగా జీర్ణోద్ధరణ పనులు దాదాపు పూర్తయినవి.

## మూలాలు


వర్గం:బోగోలు మండలంలోని గ్రామాలు
పరపరాగ సంపర్కము

ఒక మొక్కలోని పుష్పములలో వుండే పరాగ రేణువులు అదే మొక్కకు సంబంధించిన మరొక పుష్పములోని కీలాగ్రమును చేరుటను, లేదా అదే జాతికి చెందిన మరొక చెట్టు పుష్పములోని కీలాగ్రమును చేరుటను **పరపరాగ సంపర్కము** అని అంటారు. 

పుష్పములోని పరాగ రేణువులు ఒక పుష్పమునుండి మరొక పుష్పములోనికి చేరడం అనేక విధములుగా జరుగుతుంది. 
* గాలివలన: వరి, మొక్కజొన్న, గోదుమ మొదలగు వాటిలో గాలి వలన పరపరాగ సంపర్కము జరుగుతుంది. 
* పక్షులు, జంతువులు, కీటకాలు, తేనెటీగలు, సీతాకోక చిలుకలు మొదలగు వాటి వలన కూడా పరపరాగ సంపర్కము జరుగు తుంది. కీటకములు, అనగా... సీతా కోక చిలుకలు, తేనె టీగలు మొదలగునవి మకరందము కొరకు ప్రతి పువ్వుమీద వాలి అందులోని మకరందమును గ్రోలుతాయి. ఆ సమయంలో ఆ పుష్పములోని పరాగ అరేణువులు ఆ కీటకాల కాళ్ళకు అంటుకొని ఆ కీటకాలు మరొక పుష్పము పై వాలినప్పుడు ఆ పుష్పము పై చేరును. ఈ ప్రక్రియ కొరకే పువ్వులలోని మకరందము ఏర్పడుతున్నది. పువ్వులకు రంగులు/ వాసన కూడా ఈ ప్రక్రియ కొరకు కీటకములను ఆకర్షించడానికే ఏర్పడినవి.

వర్గం:మొక్కల ప్రత్యుత్పత్తి
హిందూ పుణ్యక్షేత్రాలు

**హిందూ పుణ్యక్షేత్రాలు**
హిందూ మతములో "ఆధ్యాత్మికత", "పుణ్యయాత్ర" లకు విశిష్ట స్థానం ఉంది. హిందువులు తమ విశ్వాసాల ప్రకారం క్రింది విధంగా పుణ్యక్షేత్రాలకు దర్శిస్తారు.

**పుణ్యక్షేత్రం : **హిమాలయాల లోని *[[చార్ ధాం]]*లు - బద్రీనాథ్, కేదారనాథ్, గంగోత్రి,, యమునోత్రి. వారణాసి / కాశీ, అలహాబాద్/ప్రయాగ్, హరిద్వార్-రిషికేశ్, మథుర-బృందావనం,, అయోధ్య.

**దేవాలయం :** నాలుగు పీఠాలు పురీ, రామేశ్వరం, ద్వారక, బద్రీనాథ్.

వైష్ణోదేవి ఆలయ క్షేత్ర, పూరీ పూరీ జగన్నాధుని ఆలయం,, రథయాత్ర ఉత్సవం; తిరుమల తిరుపతి వేంకటేశ్వరుని ఆలయం ; షిర్డీ సాయిబాబా ఆలయం; శబరిమల అయ్యప్ప స్వామి ఆలయం. శక్తి పీఠాలు, జ్యోతిర్లింగాలు

**మేళా:** *[[కుంభ మేళా]]* ప్రతి 12 సం.లకు ఒకసారి జరిగే పుణ్యయాత్రలు; అలహాబాదు, హరిద్వార్, నాసిక్, ఉజ్జయినిలో జరిగే కుంభమేళా ఉత్సవాలు. దేవఘడ్ లో జరిగే శ్రావణి మేళా. గయలో జరిగే పిత్రపక్ష మేళా

**దేవుడు : ** *[[కులదేవత]]* హిందూ కుటుంబాలు కొలిచే దేవతలు. కుటుంబాలు గాని, వంశాలు గాని, ప్రాంతాలు గాని కొలిచే దేవతలు.

## చిత్రమాలిక

File:Kashi Vishwanath temple.jpg|వారణాసి 
File:Dwarkadheesh_temple.jpg|ద్వారక 
File:Tirumala gopurams.JPG|తిరుపతి 
File:Temple-Jagannath.jpg|జగన్నాథ్ ఆలయం.
File:Badrinath temple.jpg|బదరీనాథ్ ఆలయం. 
File:Cave Temple of Lord Amarnath.jpg|అమరనాథ్ ఆలయం. 
File:Mathura Temple-Mathura-India0002.JPG|కేశవ దేవ్ ఆలయం.


## ఇవీ చూడండి
* ప్రపంచ దేవాలయాల జాబితా
* హిందూ దేవాలయాలు
* భారతదేశంలోని హిందూ దేవాలయాల జాబితా
* ఆంధ్ర ప్రదేశ్ పుణ్యక్షేత్రాల జాబితా

వర్గం:హిందూమతం
ఉదయ్

**ఉదయ్** (Uday) ఒక భారతీయుల పేరు.

* ఉదయ్ కిరణ్ తెలుగు, తమిళ భాష చిత్రసీమల్లో ప్రసిద్ధ కథానాయకుడు. 
* ఉదయ్ చోప్రా బాలీవుడ్ నటుడు, నిర్మాత, సహాయ దర్శకుడు. 
* ఉదయ్ పూర్ రాజస్థాన్ రాష్ట్రంలోని ఒక జిల్లా, జిల్లా కేంద్రం.
హనుమచ్ఛాస్త్రి

**హనుమచ్ఛాస్త్రి** తెలుగువారిలో కొందరి పేరు.

* జానమద్ది హనుమచ్ఛాస్త్రి తెలుగులో ఒక విశిష్టమైన బహు గ్రంథ రచయిత. 
* ఇంద్రగంటి హనుమచ్ఛాస్త్రి , ప్రముఖ తెలుగు రచయిత. 
* జూపూడి హనుమచ్ఛాస్త్రి ప్రముఖ సంస్కృతాంధ్ర పండితుడు.
సుప్రసిద్ధుల జీవిత విశేషాలు

**సుప్రసిద్ధుల జీవిత విశేషాలు** 1994లో రచించబడిన తెలుగు పుస్తకం. దీనిని జానమద్ది హనుమచ్చాస్త్రి రచించగా విశాలాంధ్ర పబ్లిషింగ్ హౌస్ వారు ప్రచురించారు. దీనిలో సుమారు 20 మంది ప్రముఖుల జీవితచరిత్రలు వివరించబడ్డాయి.

రైతులోకం మాసపత్రిక ప్రధాన సంపాదకులు ఎన్. శివరామరెడ్డి గారు హనుమచ్ఛాస్త్రి గారిని మహనీయుల జీవిత విశేషాలు గలవ్యాసాలు కూడా తన పత్రికలో వుంటే బాగుండునన్న అభిప్రాయంతో సుప్రసిద్ధుల జీవిత విశేషాలను ధారావాహికంగా వ్రాయమని కోరారు. వారి కోరిక మేరకు సుమారు ఇరవైకి పైగా వ్యాసాలు వ్రాశాను.

## రచయిత గురించి
జానమద్ది హనుమచ్ఛాస్త్రి 5-9-1926 తేదీన రాయదుర్గం, అనంతపురం జిల్లా లో జన్మించారు. వీరి జననీ జనకులు: జానకమ్మ- సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి
వీరి విద్యాయోగ్యతలు: 	ఎం.ఏ. (ఆంగ్లం); ఎం.ఏ. (తెలుగు); బి.ఎడ్ -రాష్ట్ర భాషా విశారద. వీరు ప్రభుత్వ విద్యాశాఖలో అధ్యాపకుడుగా - స్కూళ్ల ఇన్ స్పెక్టర్ గా, జిల్లా విద్యావిషయక సర్వే ఆఫీసర్ గా, కళాశాలలో ఇంగ్లీష్ లెక్చరర్ గా నాలుగు దశాబ్దాలు పనిచేశారు. వీరి ముద్రిత రచనలు: 	మా సీమకవులు, కడప సంస్కృతి, దర్శనీయ స్థలాలు, నాట్యకళాప్రపూర్ణ బళ్ళారి రాఘవ జీవిత చరిత్ర, కస్తూరి-కన్నడ సాహిత్య సౌరభం , గణపతి - వినాయకుని గురించిన పరిశోధనాత్మక గ్రంథం (కన్నడం నుండి తెనిగింపు), మన దేవతలు, రసవద్ఘట్టాలు, దేవుని కడప, విదురుడు, డా. సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణన్, డా.భీమరావ్ అంబేద్కర్, సి.పి.బ్రౌన్ చరిత్ర. వీరు వివిధ దినపత్రికలలో 2 వేలకు పైగా వ్యాసాలను ప్రచురించారు. అనేక సాహిత్య సదస్సులలో ప్రసంగాలు-పత్ర సమర్పణ. అయ్యంకి అవార్డు స్వీకారం, కవిత్రయ జయంతి పురస్కారం రెండుసార్లు. మరెన్నో సత్కారాలు పొందారు.

## పుస్తక విశేషాలు
పుస్తకంలో చేర్చబడిన వారు.

# బళ్ళారి రాఘవ
# సి.పి.బ్రౌన్
# పొట్టి శ్రీరాములు
# గాడిచర్ల హరిసర్వోత్తమరావు
# భీమ్‌రావ్ అంబేద్కర్
# దుర్గాబాయి
# సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణన్
# మోక్షగుండం విశ్వేశ్వరయ్య
# కోడి రామమూర్తి నాయుడు
# ప్రకాశం పంతులు
# ఉయ్యాలవాడ నరసింహారెడ్డి
# సురవరం ప్రతాపరెడ్డి
# యల్లాప్రగడ సుబ్బారావు
# సి.వి.రామన్
# నాగయ్య
# పింగళి వెంకయ్య
# రఘుపతి వెంకటరత్నం నాయుడు
# జాషువా
# థామస్ మన్రో
# కాలిన్ మెకంజీ
# బాలగంగాధర తిలక్

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
వర్గం:1994 పుస్తకాలు
వర్గం:జీవిత చరిత్రలు
హిడింబి

**హిడింబి** మహాభారతంలో భీముని భార్య. ఘటోత్కచుడు ఆమె కుమారుడు. ఆదిపర్వంలోని 18 వ ఆశ్వాసంలో హిడింబి భీముని కలుసుకుంటుంది. ఈమెకే పల్లవి అనే పేరు కూడా ఉంది.

పాండవులు లక్క ఇంటి నుంచి తప్పించుకుని ఒక దట్టమైన అడవిలోకి వెళతారు. చాలా సేపు నడచి అలసిపోయి ఆ రాత్రి ఒకచోట విశ్రమిస్తారు. అందరూ నిద్రపోతుండగా భీమసేనుడు కాపలాగా ఉంటాడు. వారికి సమీపంలో రాక్షస జాతికి చెందిన హిడింబి, తండి అనే అన్నా చెల్లెళ్ళు ఉంటారు. తండి పాండవుల వాసనను పసిగట్టి అక్కడ బాగా బలిష్టంగా ఉన్న భీముని ఆకర్షించి ఆహారంగా తీసుకుమ్మని హిడింబిని పంపిస్తాడు. కానీ హిడింబి భీముణ్ణి మోహిస్తుంది. ఒక అందమైన స్త్రీ రూపం ధరించి తనను పెళ్ళాడమని భీముని కోరుతుంది. భీముడు అందుకు అంగీకరించడు. ఆమె తన నిజస్వరూపం ధరించి తన అన్న చెప్పిన పని గురించి చెబుతుంది. భీముడు తండితో యుద్ధానికి తలపడతాడు. ఆ పోరులో భీముడు తండిని సంహరిస్తాడు.

సోదరుని మరణంతో తనమీద ప్రతీకారం తీర్చుకుంటుందేమోనని భీముడు హిడింబిని కూడా చంపబోతాడు. ధర్మరాజు అడ్డుకుంటాడు. తరువాత హిడింబి తను ఒంటరిదానను కాబట్టి పెళ్ళి చేసుకోమని భీముడిని ఒప్పించమని కుంతీదేవిని వేడుకుంటుంది. ఆమె కుమారుణ్ణి హిడింబిని పెళ్ళాడమని ఆజ్ఞాపిస్తుంది. అయితే భీమసేనుడు ఆమెను పెళ్ళాడిన తరువాత విడిచి వెళ్ళడానికి ఆమె అనుమతిస్తేనే అందుకు అంగీకరిస్తానంటాడు. హిడింబి అందుకు అంగీకరించి భీముని పెళ్ళాడుతుంది. వారికి ఘటోత్కచుడు అనే కుమారుడు కలిగిన తరువాత పాండవులు అక్కడినుండి నిష్క్రమిస్తారు. తల కుండ లాంటి ఆకారంతో ఉండటం వల్ల ఘటోత్కచుడికి ఆ పేరు వచ్చింది. ఘటోత్కచుడు పెరిగి పెద్దైన తరువాత మంచి యోధుడవుతాడు. మహాభారత యుద్ధంలో ప్రముఖ పాత్ర పోషిస్తాడు. అతని మంత్ర తంత్ర విద్యలకు తను తప్ప ఇంకెవ్వరూ సాటి రారని శ్రీకృష్ణుడు వరం ప్రసాదిస్తాడు.

హిమాచల్ ప్రదేశ్ లో హిడింబాదేవిని దేవతగా ఆరాధిస్తారు. మనాలిలో ఆమెకు ఓ ఆలయం కూడా ఉంది.

## మూలాలు

వర్గం:మహాభారతంలోని పాత్రలు
యుయుత్సుడు

**యుయుత్సుడు** మహాభారతంలో ధృతరాష్ట్రునికి గాంధారి యొక్క దాసి అయిన సుఖదకు జన్మించిన పుత్రుడు. ధుర్యోధనునితో సమ వయస్కుడు. వంద మంది కౌరవులలో ఒకడు. మహాభారత యుద్ధం తరువాత కౌరవులలో జీవించియున్నది ఒక్క యుయుత్సుడు మాత్రమే. తరువాత ఇంద్రప్రస్థానికి రాజైనాడు.
## జననం
గాంధారి గర్భం దాల్చి రెండేళ్ళు గడిచినా సంతానం కలగక పోవడంతో ధృతరాష్ట్రుడు వైశ్య కన్యకయైన సుఖదను వివాహమాడి యుయుత్సుని పుత్రుడుగా పొందాడు. యుయుత్సుడు, దుర్యోధనుడు ఒకే రోజు జన్మించారు. మిగతా కౌరవులు, దుస్సల కన్నా ముందే జన్మించాడు.

## ధర్మ నిరతుడు
ఒకసారి విషపు నీటి ప్రయోగం నుంచి భీముని కాపాడాడు. అలాగే ద్రౌపదీ వస్త్రాపహరణం సమయంలో అందరూ మౌనంగా ఉన్నా యుయుత్సుడు మాత్రమే దానిని వ్యతిరేకించాడు. మహాభారతం ధర్మయుద్ధం కావును అందులో పాల్గొనే ఇరు పక్షాల యోధులకు వారికి ధర్మం ఏ పక్షాన ఉందనిపిస్తుందో ఆ వైపుకి మారే అవకాశం ఉంది. యుద్ధ సమయంలో కౌరవులకు సమాచారం చేరవేయడంలో సహాయం చేశాడు. కౌరవుల యుద్ధ వ్యూహాలను ఎదుర్కోవడంలో పాండవులకు కూడా సహాయం చేశాడు.

గాంధారి మూడో కొడుకు వికర్ణుడు కూడా యుయుత్సుడితో సమానంగా ధర్మాచరణుడే. ధుర్యోదనుని కుటిల బుద్ధిని ద్వేషించిన వాడే కానీ ధర్మాన్ని అనుసరించి యుయుత్సుడు ధుర్యోధనుడిని విడిచి పెట్టాడు. వికర్ణుడు అన్నగారిని విడిచిపెట్ట లేక పోయాడు. ఇది రామాయణంలో విభీషణుడు, కుంభకర్ణుడు సంబంధం లాంటిది.

## కురుక్షేత్రంలో
పాండవులకు, కౌరవులకూ కురుక్షేత్ర యుద్ధం ప్రారంభమవక ముందే యుయుత్సుడు పాండవుల పక్షానికి చేరాడు. వారి తరపునే పోరాడాడు. కౌరవ సైన్యంలో ఉన్న పదకొండు మంది అతిరథుల్లో (ఒక్కసారి పదివేల మందితో పోరాడగలిగినవాడు) యుయుత్సుడు కూడా ఒకడు. యుద్ధానంతరం పదకొండు మందిలో జీవించి ఉన్నది కూడా యుయుత్సుడే.

## యుద్ధం అనంతరం
సంగ్రామం ముగిసిన తరువాత పాండవులు హిమాలయాలకు వెళుతూ చిన్నవాడైన రాజు పరీక్షిత్తుకు యుయుత్సుడిని సంరక్షకుడిగా నియమించారు. యాదవకులంలో ముసలం ప్రారంభం కాకమునుపే నగరంలో అరాచకం ప్రభలడం గమనించాడు యుయుత్సుడు. దాన్ని గురించి ప్రజలను అడగగా వారు అతని మీదే నిందలు వేసి ద్రోహిగా సొంత బంధువుల మరణానికి కారకుడిగా ముద్ర వేశారు. కలియుగం ప్రారంభమౌతుందన్న సూచనలు తెలుసుకొన్న ధర్మరాజు ఇంద్రప్రస్థానికి రాజుని చేశారు.

## మూలాలు

వర్గం:మహాభారతంలోని పాత్రలు
పరుచూరివారిపాలెం

**పరుచూరివారిపాలెం** కృష్ణా జిల్లా కోడూరు మండలానికి చెందిన  రెవెన్యూయేతర  గ్రామం. 

* ఈ గ్రామం ఉల్లిపాలెం పంచాయతీ పరిధిలో ఉంది.
## గ్రామ భౌగోళికం
సముద్రమట్టానికి 7 మీ.ఎత్తు

## సమీప గ్రామాలు
కోడూరు, మందపాకల, కృష్ణపురం, లింగారెడ్డిపాలెం

## సమీప  మండలాలు
అవనిగడ్డ, మోపిదేవి, నాగాయలంక, చల్లపల్లి

## గ్రామంలో విద్యా సౌకర్యాలు
మండల పరిషత్ పాఠశాల

## గ్రామానికి రవాణా సౌకర్యాలు
నాగాయలంక, అవనిగడ్డ నుండి రోడ్దురవాణా సౌకర్యం ఉంది. రైల్వేస్టేషన్; గుంటూరు 82 కి.మీ.దూరంలో ఉంది
## మూలాలు

వర్గం:కోడూరు (కృష్ణా) మండలంలోని రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు
బసవ పురాణం

ఇది పాల్కురికి సోమనాధ కవి రచించిన ప్ర్రథమాంధ్ర ద్విపద గ్రంథము. ఏడు ఆశ్వాసాలు గల ఈ గ్రంథము శివ సంబంధమైన అనేక కథలు ఉన్నాయి. గూడ వేంకట సుబ్రహ్మణ్యం సంక్షిప్త పరచి పరిష్కరించారు.

## ఇందులోని కథలు
#తిరుచిట్టంబలుని కథ.
#రుద్ర పశుపతి కథ
#బెజ్జ మహాదేవి కథ
#ఉడుమూరి కన్నప్ప కథ
#మడివాలు మాచయ్య కథ
#సిరియాలుని కథ, 
#కళియంబ నయనారు కథ
#నిమ్మవ్వ కథ
#నరసింగ నయనారు కథ
#కిన్నర బ్రహ్మయ్య కథ
#గొరియ కథ
#కొట్టరువు చోడని కథ
#ముసిడి చౌడయ్య కథ్హ
#ఏకాంత రామయ్య కథ
#శివనాగుమయ్య కథ
#బోయల తగవు
అల్లయ్య మధువయ్యల కథ
మొదలుగా గల అనేక కథలు గలవు.
## చిత్రమాలిక

File:Basava Puranam Book Launching at Basaveshwara Jayanti in Ravindra Bharathi (09.05.2016) 01.jpg| 2016 మే 9న మహాత్మ శ్రీ బసవేశ్వర 883వ జయంతి ఉత్సవంలో బసవపురాణం పుస్తకావిష్కరణ చేస్తున్న అతిథులు

## బయటి లింకులు
* భారత డిజిటల్ లైబ్రరీలో ద్విపద బసవ పురాణము 1969 పుస్తకం ఆంధ్ర ప్రదేశ్ సాహిత్య అకాడమి ప్రతి.

వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
వర్గం:1969 పుస్తకాలు
వర్గం:శివకవుల సాహిత్యం
రాజశేఖరా నీపై మోజు తీరలేదురా

**రాజశేఖరా నీపై మోజు తీరలేదురా** ఒక సంగీతభరితమైన పాట. ఇది అనార్కలి (1955) చిత్రంలోనిది. దీనిని సముద్రాల రాఘవాచార్య రచించారు. దీనిని ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు, జిక్కి కృష్ణవేణి గానం చేయగా; ఆదినారాయణరావు స్వరసంగీతాన్ని గొప్పగా అందించారు. ఇది తెలుగువారి మదిలో ఒక మరుపురాని మధురగీతం.

## పాట నేపథ్యం
మొఘల్ రాజు అక్బర్ దర్బారులో నర్తకి అనార్కలి అద్భుతంగా నాట్యం చేస్తుంది. ఆశ్చర్య చకితుడైన యువరాజు సలీం ఆమెను ప్రేమిస్తాడు. అనార్కలి సినిమాకు చాలా కీలకమైన పాట కోసం ఖవ్వాలి బాణిలో ఉత్తరహిందుస్తానీ తరహా కథక్ నాట్యంతో చిత్రీకరించారు. అక్బర్ గా యస్వీ రంగారావు నటించగా యువరాజు సలీంగా అక్కినేని నాగేశ్వరరావు, అనార్కలిగా అంజలీదేవి అద్భుతంగా నటించిన ప్రేమ దృశ్యకావ్యంగా ఈ సినిమా నిలిచిపోయింది.

## పాటలో కొంతభాగం

మదన మనోహర సుందర నారి
మధుర ధరస్మిత నయనచకోరి
మందగమన జిత రాజమరాళి
నాట్యమయూరి అనార్కలి

రాజశేఖరా నీపై మోజు తీరలేదురా
రాజసాన ఏలరా
రాజశేఖరా నీపై మోజు తీరలేదురా
రాజసాన ఏలరా రాజశేఖరా
రాజశేఖరా నీపై మోజు తీరలేదురా
రాజసాన ఏలరా రాజశేఖరా

మనసు నిలువ నీదురా
మమత మాసిపోదురా  || మనసు నిలువ నీదురా ||
మధురమైన బాధరా
మరపురాదు ఆ ఆ ఆ ఆ    || రాజశేఖరా ||

కానిదాన కాదురా కనులనైన కానరా || కానిదాన కాదురా ||
జాగుసేయనేలరా వేగ రావదేలరా  || జాగుసేయ నేలరా ||
వేగరార వేగరార వేగరార


## రీమిక్స్
* 50 సంవత్సరాల తర్వాత దీనిని లీడర్ (2010) సినిమాలో ఐటం సాంగ్ గా చిత్రీకరించారు. దీనిని వేటూరి సుందరరామమూర్తి రచించగా శ్వేతా పండిట్ గానం చేసింది. దీనిలో ప్రముఖ టి.వి.యాంకర్ ఉదయభాను నర్తించింది.

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సినిమా పాటలు
వర్గం:సముద్రాల రాఘవాచార్య రచించిన పాటలు
నోహ్కలికై జలపాతం

**నోహ్కలికై జలపాతం** భారతదేశం లో ఎత్తైన జలపాతం. దీని ఎత్తు 1100 అడుగులు (335 మీటర్లు). ఈ జలపాతం చిరపుంజీ సమీపంలో ఉంది, భూమి మీద అతి తేమగా ఉండే ప్రదేశాలలో ఇది ఒకటి. కొద్దిపాటి పీఠభూమిగా ఉండే శిఖరంపై స్వీకరించబడే వర్షపు నీటి ద్వారా ఏర్పడిందే ఈ నోహ్కలికై జలపాతం. వర్షాకాలంలో బాగా ఎక్కువగా పడే ఈ జలపాతం ఎండాకాలంలో తగ్గుతుంది. ఈ జలపాతం క్రింద ఆకుపచ్చ రంగు నీటితో ఒక అసాధారణ నీటిగుండం ఏర్పడింది.

## మూలాలు

వర్గం:జలపాతాలు
రతి అనంతర పరీక్ష

**రతి అనంతర పరీక్ష** (Post-coital test) వంద్యత్వం ఉన్న దంపతులలో సమస్యను గుర్తించడానికి మహిళా భాగస్వామి మీద చేసే వైద్య పరీక్ష.

గర్భాశయ కంఠం దగ్గర ఉండే రసాయనిక ద్రవాలు కొంతమంది స్త్రీలలో పురుష బీజకణాలమీద చెడుఫలితాలని కలిగించి తగినన్ని బీజకణాలని గర్భాశయంలో చేరకుండా చేస్తాయి. ఎందుకంటే గర్భాశయ కంఠం నుండి, యోని ద్వారం నుండి వెలువడే ద్రవాలు ఆమ్ల గుణాలు కలిగి ఉంటాయి. ఈ ఆమ్ల ద్రవాలు మరింత ఎక్కువగా అక్కడ ఊరుతూ ఉంటే పురుష బీజకణాలు చైతన్య రహితమవుతాయి. ఇదికూడా వంధ్యత్వానికి ముఖ్యకారణం, ఆమ్ల ద్రవాలవల్ల పురుష బీజకణాలు ఎంతవరకు గర్భాశయంలోకి పయనించగలుగుతున్నాయని తెలుసుకోవడానికి రత్యనంతర పరీక్ష చేయడం జరుగుతుంది.

ఈ పరీక్ష సంయోగం జరిపిన 16 గంటలలోగా చేయడం జరుగుతుంది.
కాని సంయోగం జరిగిన రెండు గంటలలోగా ఈ పరీక్ష చేస్తే పురుష బీజకణాలు ఎంత చైతన్యవంతంగా గర్భాశయంలోకి పయనించగలుగుతున్నాయో స్పష్టంగా తెలుసుకోవచ్చు. ఈ పరీక్షకి ఒక ప్రత్యేక సాధన ద్వారా గర్భాశయ కంఠంనుంచి తెల్లగా సుద్దగా ఉన్న దానిని కొద్దిగా తీసి సూక్ష్మదర్శిని క్రిందపెట్టి వెంటనే పరీక్ష చేయడం జరుగుతుంది. సక్రమంగా ఉన్న పరిస్థితుల్లో మైక్రోస్కోపు క్రింద పరీక్ష చేసి చూస్తున్నప్పుడు ప్రతి ఫీల్డులోను పదినుంచి పదిహేను పురుష బీజకణాలు చైతన్యవంతంగా కనబడతాయి.

ఒకవేళ పురుష బీజకణాలు అధిక ఆమ్లద్రవాలవల్ల గర్భాశయంలోకి చేరలేని స్థితిలో ఉంటే ఈ పరీక్ష చేసినప్పుడు బీజకణాలు మామూలుకంటే చాలా తక్కువగా వుంటాయి. గర్భాశయకంఠం దగ్గర పూట ఉన్నా పుండున్నా కుటుంబ నియంత్రణకి సంబంధించిన బిళ్ళలుకాని, పేస్టూగాని సంయోగం సమయంలో యోని ద్వారంలో ఉంచినా ఈ రత్యానంతర పరీక్షవల్ల సరైన రిపోర్టు రాదు. పైన చెప్పుకున్న పరీక్ష లన్నింటివల్ల ఒక్కొక్కసారి వంధ్యత్వానికి కారణం ఏమీ కనబడకపోవచ్చు. కామశిల్పం సరిగ్గా తెలియకపోయినా, గర్భాధారణకాలంలో సంయోగం జరపకపోయినా వంధ్యత్వానికి కారణం అవుతుంది.

వర్గం:పరీక్షలు
వర్గం:వైద్య పరీక్షలు
పాంచరాత్రం (అయోమయ నివృత్తి)

* పాంచరాత్రం శ్రీవైష్ణవులు పాటించే ఆగమశాస్త్రం పేరు.
* పంచరాత్రము భాసుడు రచించిన నాటకం పేరు.
ప్రియదర్శిని జూరాల ప్రాజెక్టు రోడ్ రైల్వేస్టేషన్

మహబూబ్ నగర్ జిల్లా లోని రైల్వే స్టేషను లలో ఇది ఒకటి. ఇటీవల గద్వాల రైల్వేస్టేషను జంక్షన్ గా ఏర్పడి, కర్ణాటక లోని రాయచూరుకు నూతన రైల్వే మార్గం ఏర్పడింది. గద్వాల నుండి రాయచూరుకు వెళ్ళు ఈ మార్గంలో గద్వాలకు పశ్చిమాన 10 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఈ రైల్వేస్టేషను వస్తుంది. ఈ మార్గంలో మొదటి స్టేషను కూడా ఇదే. ఈ స్టేషను మండల కేంద్రమైన ధరూర్ గ్రామానికి అతి దగ్గరలోనే ఉన్నా, మండలంలో పేరుగాంచిన జురాల ప్రాజెక్ట్ ఉండడం, ప్రాజెక్ట్ కు వెళ్ళు మార్గంలో ఈ స్టేషను ఉండటం వలన 'ప్రియదర్శిని జురాల ప్రాజెక్ట్ రోడ్'అని ఈ స్టేషనుకు నామకరణం చేశారు. మన్నాపూర్, ధరూర్ గ్రామాల మధ్య ఆకర్షణియంగా ఈ రైల్వేస్టేషనును ఏర్పాటు చేశారు. చాలా ఎత్తులో ఉండి, విశాలమైన, అహ్లాదకరమైన వాతావరణంతో ప్రయాణికులను సేదతీరుస్తుంది. ఈ స్టేషనును దాటి పశ్చిమవైపు ముందుకు వెళ్తే, పాండురంగ స్వామి రోడ్ రైల్వేస్టేషను వస్తుంది. 
## చిత్రమాల

File:Njn1226ధరూర్.jpg|ప్రవేశమార్గం
File:Njn1227ధరూర్.jpg|స్టేషను భవనం
File:Njn1228ధరూర్.jpg|స్టేషను
File:Njn1230ధరూర్.jpg|ఫ్లాట్ ఫాం
ఇమ్యాక్స్

**ఇమ్యాక్స్** అనేది గ్నూ పరియోజన కోసం రిచర్డ్ స్టాల్మన్ రూపొందించిన పాఠ్య కూర్పరి.విస్తరించదగిన, అనుకూలీకరించదగిన, ఉచిత / లిబ్రే టెక్స్ట్ ఎడిటర్ ఇది టెక్స్ట్ ఎడిటింగ్‌కు మద్దతు ఇవ్వడానికి పొడిగింపులతో లిస్ప్ ప్రోగ్రామింగ్ లాంగ్వేజ్ యొక్క మాండలికం.సాదా వచన ఫైళ్ళను సవరించగలిగే దానికి మించి, విభిన్న మానవ భాషలలో, ప్రోగ్రామింగ్ / మార్కప్ భాషలలో వ్రాయడానికి సహాయపడే ప్రత్యేక లక్షణాలను ఎమాక్స్ కలిగి ఉంది.ప్రోగ్రామ్‌లను కంపైల్ చేయడం, అమలు చేయడం పరీక్షించడం కోసం సాధనాలు ఇందులో ఉన్నాయి. Emacs లో 10,000 కు పైగా అంతర్నిర్మిత కమాండ్ లు ఉన్నాయి, దాని యూజర్ ఇంటర్ ఫేస్ ఈ కమాండ్ లను మాక్రోలుగా మిళితం చేసి, పనిని ఆటోమేట్ చేయడానికి అనుమతిస్తుంది.యంత్ర రకంతో సంబంధం లేకుండా ఎమాక్స్ అనేక ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్‌లలో నడుస్తుంది. వాటిలో ముఖ్యమైనవి: గ్నూ, గ్నూ / లైనక్స్, ఫ్రీబిఎస్డి, నెట్‌బిఎస్‌డి, ఓపెన్‌బిఎస్‌డి, మాకోస్, ఎంఎస్ విండోస్, సోలారిస్.

అత్యంత విస్తృతంగా ఉపయోగించిన వేరియంట్ యొక్క మాన్యువల్, గ్నూ ఎమాక్స్, ఇది "విస్తరించదగిన, అనుకూలీకరించదగిన, స్వీయ-డాక్యుమెంట్, రియల్-టైమ్ డిస్ప్లే ఎడిటర్". మొదటి ఎమాక్స్ అభివృద్ధి 1970 ల మధ్యలో ప్రారంభమైంది, దీని ప్రస్తుత రూపం గ్నూ ఎమాక్స్ పై పని 2020 నాటికి చురుకుగా కొనసాగుతోంది.ఎమాక్స్, వితో పాటు, యునిక్స్ సంస్కృతి యొక్క సంప్రదాయ ఎడిటర్ యుద్ధాలలో ఇద్దరు ప్రధాన పోటీదారులలో ఒకరు. ఎమాక్స్ అనేది ఇప్పటికీ అభివృద్ధిలో ఉన్న పురాతన ఉచిత, ఓపెన్ సోర్స్ ప్రాజెక్ట్ ల్లో ఒకటి.

## గ్నూ ఎమాక్స్ యొక్క ఫీచర్లు

* అనేక ఫైలు రకాల కొరకు సింటాక్స్ కలరింగ్ తో సహా కంటెంట్-అవగాహన కలిగిన ఎడిటింగ్ విధానాలు.
* కొత్త యూజర్ ల కొరకు ట్యుటోరియల్ తో సహా పూర్తి అంతర్నిర్మిత డాక్యుమెంటేషన్.
* దాదాపు అన్ని మానవ స్క్రిప్ట్‌లకు పూర్తి యూనికోడ్ మద్దతు.
* ఎమాక్స్ లిస్ప్ కోడ్ లేదా గ్రాఫికల్ ఇంటర్ఫేస్ ఉపయోగించి అత్యంత అనుకూలీకరించదగినది.
* ప్రాజెక్ట్ ప్లానర్, ఈ మెయిల్, న్యూస్ రీడర్, డీబగ్గర్ ఇంటర్ఫేస్, క్యాలెండర్, ఐఆర్సి క్లయింట్ సహా టెక్స్ట్ ఎడిటింగ్‌కు మించిన విస్తృత కార్యాచరణ.
* పొడిగింపులను డౌన్ లోడ్, ఇన్ స్టాల్ చేయడానికి ఒక ప్యాకేజింగ్ సిస్టమ్.
ఎమాక్స్ ఎందుకు

అనేక రకాల సాంకేతిక పనుల, పోగ్రామింగ్ కోసం సమగ్ర వాతావరణాన్ని అందించడం ద్వారా ఉత్పాదకంగా ఉండటానికి ఎమాక్స్ సహాయపడుతుంది:

ఏదైనా పోగ్రామ్ రాయటానికి ప్రయత్నించినా చాలా ప్రాథమిక ఎడిటింగ్ ఆదేశాలు అందుబాటులో ఉన్నాయి: కోడ్ రాయండి, మాన్యువల్ చదవండి, షెల్ వాడండి లేదా ఇమెయిల్ కంపోజ్ చేయండి.

తెరవడం, సేవ్ చేయడం, శోధించడం, ప్రాసెసింగ్ టెక్స్ట్ (, మరిన్ని) కోసం ఎమాక్స్ అందించే అన్ని సాధనాలు అందుబాటులో ఉంటాయి.

నెడబ్ల్యుఎస్, జావా ప్రోగ్రామింగ్ భాషను కనిపెట్టిన జేమ్స్ గోస్లింగ్, 1981 లో గోస్లింగ్ ఎమాక్స్ రాశారు. యునిక్స్లో నడుస్తున్న మొట్టమొదటి ఎమాక్స్ లాంటి ఎడిటర్, గోస్లింగ్ ఎమాక్స్ సిలో వ్రాయబడింది లిస్ప్ లాంటి సింటాక్స్ ఉన్న మాక్లిస్ప్ ను ఉపయోగించారు.రిచర్డ్ స్టాల్మాన్ 1984లో యాజమాన్య గోస్లింగ్ ఎమాక్స్ కు ఒక ఉచిత సాఫ్ట్ వేర్ ప్రత్యామ్నాయాన్ని ఉత్పత్తి చేయడానికి గాస్లింగ్ ఎమాక్స్ ఆధారంగా GNU Emacs పై పని ప్రారంభించాడు.గ్నూ ఎమాక్స్ 19 యొక్క ప్రారంభ ఆల్ఫా వెర్షన్ ఆధారంగా లూసిడ్ ఎమాక్స్, 1991లో జామీ జవిన్ స్కీ, ఇతరులు లూసిడ్ ఇంక్ వద్ద అభివృద్ధి చేశారు.ఆతరువాత ఎన్నో వర్షన్లు సృష్టించబడ్డాయి.

## మూలాలు


వర్గం:కంప్యూటర్ సంబంధిత వ్యాసాలు
వర్గం:స్వేచ్ఛా సాఫ్టువేరు
బ్రాహ్మణపల్లి (రాజుపాలెం)

**బ్రాహ్మణపల్లి** పల్నాడు జిల్లా, రాజుపాలెం మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.
* ఈ గ్రామాన్ని రక్షకుల గ్రామం అనవచ్చు. ఎందుకంటే ఈ గ్రామం నుండి ఎక్కువమంది పోలీసు ఉద్యోగాలకు ఎంపికైనారు.

## మూలాలు
వర్గం:రాజుపాలెం మండలం లోని రెవిన్యూయేతర గ్రామాలు