డోరతీ చాకో

**డోరతీ డన్నింగ్ చాకో** (1904 - 30 డిసెంబర్ 1992) ఒక అమెరికన్ సామాజిక కార్యకర్త, మానవతావాది, వైద్యురాలు. భారత రాష్ట్రమైన హర్యానా లోని సోనేపట్ జిల్లా, గనౌర్ లోని బేతనీ గ్రామంలో కుష్ఠురోగుల కాలనీ స్థాపన వెనుక ఆమె కృషి ఉన్నట్లు నివేదించబడింది. ఆమె పెన్సిల్వేనియా లోని కౌంటీ ఆఫ్ డెలావేర్ హాల్ ఆఫ్ ఫేమర్. ఆమె గర్ల్ స్కౌట్స్ ఆఫ్ ఈస్టర్న్ పెన్సిల్వేనియా నుండి టేక్ ది లీడ్ హానర్, స్మిత్ కాలేజ్ మెడల్ గ్రహీత. భారత పౌర పురస్కారాలలో నాల్గవ అత్యున్నత పురస్కారమైన పద్మశ్రీ తో 1972లో భారత ప్రభుత్వం ఆమెను సత్కరించింది.

## జీవిత చరిత్ర

డోరతీ డన్నింగ్ 1904లో జపాన్‌ లోని క్యోటో లో మత ప్రచారకుల జంట మోర్టన్ డెక్స్టర్, మేరీ వార్డ్ డన్నింగ్‌లకు వారి ఆరుగురు సంతానంలో ఒకరిగా జన్మించింది. ఆ సమయంలో వారు జపాన్‌లో పనిచేస్తున్నారు. ఆమె తన ప్రాథమిక విద్యను అక్కడే అభ్యసించింది. 16 సంవత్సరాల వయస్సులో అమెరికాకు వెళ్లి, 1921లో మసాచుసెట్స్ లోని బ్రాడ్‌ఫోర్డ్ అకాడమీ లో తన పాఠశాల విద్యను పూర్తి చేసింది. ఆమె తన ప్రారంభ కళాశాల విద్యను నార్తాంప్టన్‌ లోని స్మిత్ కాలేజ్ లో అభ్యసించింది. అక్కడ పరీక్షలలో ప్రథమ స్థానంలో నిలిచి 1925లో పట్టభద్రురాలైంది. వైద్యరంగంలో స్థిరపడాలని నిర్ణయించుకుని, 1929లో న్యూయార్క్‌ లోని కొలంబియా యూనివర్శిటీ కాలేజ్ ఆఫ్ ఫిజీషియన్స్ అండ్ సర్జన్స్ నుండి వైద్యంలో గ్రాడ్యుయేట్ డిగ్రీని పొందింది. న్యూయార్క్‌ లోని మెట్రోపాలిటన్ హాస్పిటల్ సెంటర్ లో ఇంటర్న్‌షిప్ చేసి, ఆసుపత్రి తొలి మహిళా రెసిడెంట్‌గా నిలిచింది. ఆమె 1932లో లండన్ స్కూల్ ఆఫ్ హైజీన్ అండ్ ట్రాపికల్ మెడిసిన్ నుండి హైజీన్‌లో అడ్వాన్స్‌డ్ కోర్సులో కూడా ఉత్తీర్ణత సాధించింది.

1930లో, కొలంబియా విశ్వవిద్యాలయం లో అంతర్జాతీయ చట్టంలో తన డాక్టోరల్ పరిశోధన కోసం అమెరికా వచ్చిన (1924) భారతీయ పాస్టర్ సి. జోసెఫ్ చాకోను ఆమె కలుసుకుంది. వారు 1932లో వివాహం చేసుకున్నారు. పంజాబ్ విశ్వవిద్యాలయం లో అంతర్జాతీయ చట్టం ఫ్యాకల్టీ సభ్యుడిగా చేరడానికి జోసెఫ్ చాకో జూన్ 1932లో తన మాతృభూమికి తిరిగి వచ్చినప్పుడు ఆమె భారతదేశానికి వెళ్లింది. 1947లో భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చినప్పుడు, ఆమె భారతీయ పౌరసత్వాన్ని పొంది భారతదేశంలో తన వైద్య వృత్తిని కొనసాగించింది.

చాకో తన ప్రారంభ భారతీయ రోజులను తన భర్త స్వస్థలమైన కేరళ లో గడిపింది. అక్కడ వైద్య వృత్తిని కొనసాగిస్తూ, సామాజిక కార్యక్రమాలలో పాల్గొంది. కేరళలోని చర్చ్ ఆఫ్ ది ఈస్ట్ కోసం మహిళా సమాజం (మహిళా వేదిక) స్థాపకులలో ఆమె ఒకరు. ఇది కాలక్రమేణా మత ప్రచార, సామాజిక కార్యకలాపాలలో పాల్గొనే 1000 మంది సభ్యుల సంస్థగా ఎదిగింది. తరువాత, జోసెఫ్ తన నివాసాన్ని ఉత్తర భారతదేశానికి మార్చినప్పుడు ఆమె కూడా అక్కడికి వెళ్లింది. అతను చివరికి ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయం నుండి పొలిటికల్ సైన్స్ విభాగం ప్రొఫెసర్, హెడ్‌గా పదవీ విరమణ చేశాడు. అక్కడ, హర్యానా లోని సోనేపట్ జిల్లా, గనౌర్ లో బేతనీ బాప్టిస్ట్స్ విలేజ్ లెపర్ కాలనీ అనే కుష్ఠురోగుల కాలనీని స్థాపించడంలో ఆమె సహాయపడింది. ప్రారంభంలో ఆమె ముస్సోరీ లోని వుడ్‌స్టాక్ స్కూల్ లో ఉపాధ్యాయురాలిగా పనిచేసింది. తరువాత, న్యూఢిల్లీ లోని మెథడిస్ట్ విలేజ్ క్లినిక్‌లో చీఫ్ డాక్టర్‌గా తన వైద్య వృత్తిని పునఃప్రారంభించింది. 1962లో న్యూఢిల్లీలో జరిగిన వరల్డ్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ చర్చెస్ సమావేశానికి చీఫ్ మెడికల్ ఆఫీసర్‌గా కూడా పనిచేసింది. ఆమె కొంతకాలం క్రిస్టియన్ మెడికల్ కాలేజీ, లుధియానా బోర్డుకు నాయకత్వం వహించింది.

1967లో, జోసెఫ్ చాకో పెన్సిల్వేనియా మిలిటరీ కాలేజీ (ప్రస్తుత వైడెనర్ విశ్వవిద్యాలయం) లో విజిటింగ్ ప్రొఫెసర్ పదవిని అంగీకరించాడు. దీంతో చాకో కుటుంబం చెస్టర్, పెన్సిల్వేనియా కు వెళ్లింది. ఆమె అప్‌ల్యాండ్ లోని క్రోజర్-చెస్టర్ మెడికల్ సెంటర్ లో దాని ప్రసూతి, శిశు సంరక్షణ క్లినిక్‌లలో స్టాఫ్ ఫిజీషియన్‌గా చేరి తన వైద్య వృత్తిని కొనసాగించింది. ఇక్కడ, చెస్టర్ నివాసితులలో కళను ప్రోత్సహించడానికి చెస్టర్ ఆర్ట్ గిల్డ్‌ను సహ-స్థాపించింది. ఆమె యంగ్ విమెన్స్ క్రిస్టియన్ అసోసియేషన్ (YWCA) లో చురుకుగా ఉంటూ 1974 నుండి 1976 వరకు దాని అధ్యక్షురాలిగా పనిచేసింది.

డోరతీ చాకో 1992 డిసెంబర్ 30న 88 సంవత్సరాల వయసులో చెస్టర్‌ లోని తన ఇంట్లో మరణించింది. ఆమెను చెస్టర్ రూరల్ సెమెటరీ లో ఖననం చేశారు. జోసెఫ్, డోరతీ చాకో దంపతులకు ముగ్గురు పిల్లలు. పెద్ద కుమారుడు జోసెఫ్ చాకో కాలిఫోర్నియాలో ఇంజనీర్. చిన్న కుమారుడు జాన్ చాకో కెనడా లోని రెజీనా లో వైద్యుడు. చిన్న కుమార్తె మేరీ రస్సెల్ హవాయిలో మతపరమైన మంత్రిగా పనిచేస్తున్నారు.

## అవార్డులు, సత్కారాలు
డోరతీ చాకోను 1970లో ఆమె చదువుకున్న సంస్థ స్మిత్ కాలేజ్ స్మిత్ కాలేజ్ మెడల్‌తో సత్కరించింది. 1996లో పెన్సిల్వేనియా లోని కౌంటీ ఆఫ్ డెలావేర్ హాల్ ఆఫ్ ఫేమ్‌లోకి ఆమెను చేర్చారు. భారత ప్రభుత్వం 1972లో ఆమెకు భారతదేశపు నాల్గవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారమైన పద్మశ్రీ ని ప్రదానం చేసింది. గర్ల్ స్కౌట్స్ ఆఫ్ ఈస్టర్న్ పెన్సిల్వేనియా ఆమెకు టేక్ ది లీడ్ హానర్ ప్రదానం చేసింది. ఫిలడెల్ఫియా ఈవినింగ్ బులెటిన్, YWCA, పెన్సిల్వేనియా మెడికల్ సొసైటీ కూడా వివిధ సందర్భాల్లో ఆమెను సత్కరించాయి.

## మూలాలు

వర్గం:1992 మరణాలు
వర్గం:1904 జననాలు
వర్గం:వైద్యరంగంలో పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు