భారత మారిషస్ సంబంధాలు

[thumb|2014 అక్టోబరు 31న మారిషస్‌లోని పోర్ట్ లూయిస్‌లో [భారత నావికా దళం|భారత నావికాదళ సిబ్బందికి స్వాగతం పలుకుతున్న మారిషస్ నావికాదళ అధికారులు.]]
thumb|2015 జనవరిలో మారిషస్‌లో గార్డ్ ఆఫ్ హానర్‌ను పరిశీలిస్తున్న అడ్మి. రాబిన్ ధోవన్ .
భారత గణతంత్రం, మారిషస్ గణతంత్రాల మధ్య సంబంధాలు 1730 నాటివి. మారిషస్ స్వతంత్ర రాజ్యంగా మారడానికి ముందు, 1948 లో, ఈ దౌత్య సంబంధాలు ఏర్పడ్డాయి.  ఈ సంబంధాలు చారిత్రక, రాజకీయ, ఆర్థిక, సైనిక, సామాజిక, సాంస్కృతిక రంగాల్లోకి విస్తరించాయి. సాంస్కృతిక అనుబంధాలు, దీర్ఘకాల చారిత్రక సంబంధాలు రెండు దేశాల మధ్య బలమైన, స్నేహపూర్వకమైన సంబంధాలకు దోహదపడ్డాయి. మారిషస్ జనాభాలో 68% కంటే ఎక్కువ మంది భారతీయ సంతతికి చెందినవారు. వీరిని సాధారణంగా ఇండో-మారిషియన్లు అని అంటారు.

భారతదేశం, మారిషస్ రెండు గణతంత్ర రాజ్యాలు రెండూ ప్రస్తుతం కామన్వెల్త్‌లో ఉన్నాయి. న్యూఢిల్లీ, పోర్ట్ లూయిస్‌లలో హై కమిషనర్లు ఉంటారు.

హిందూ మహాసముద్ర ప్రాంతంలో ప్రధాన ముప్పుగా ఉద్భవించిన సముద్ర దొంగలను ఎదుర్కోవడంలో భారతదేశం, మారిషస్ సహకరించుకుంటాయి. ఉగ్రవాదానికి వ్యతిరేకంగా భారతదేశ వైఖరికి మారిషస్ మద్దతు ఇస్తుంది.

## చరిత్ర
మారిషస్, భారతదేశాల మధ్య సంబంధం 1730లలో మొదలైంది. ఆ సమయంలో పుదుచ్చేరి, మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీ నుండి చేతివృత్తులవారిని తీసుకువచ్చారు. మారిషస్ డచ్చి, ఫ్రెంచి, బ్రిటిషు వాళ్ళ ఆక్రమణల ద్వారా భారతదేశంతో సంబంధాలను కొనసాగించింది. 1820ల నుండి, భారతీయ కార్మికులు చెరకు తోటలలో పనిచేయడానికి మారిషస్‌కు రావడం ప్రారంభించారు. 1834లో బ్రిటిష్ పార్లమెంటు బానిసత్వాన్ని రద్దు చేసినప్పటి నుండి, పెద్ద సంఖ్యలో భారతీయ కార్మికులను ఒప్పంద కార్మికులుగా మారిషస్‌లోకి తీసుకురావడం ప్రారంభించారు. 1834 నవంబరు 2న 'అట్లాస్' అనే ఓడ భారతీయ ఒప్పంద కార్మికుల మొదటి బ్యాచ్‌ను తీసుకెళ్లి మారిషస్‌లో దింపింది. ఈ రోజును ఇప్పుడు మారిషస్‌లో 'ఆప్రవాసి దినోత్సవం'గా పాటిస్తున్నారు. మొత్తం మీద, 1834, 20వ శతాబ్దం ప్రారంభ దశాబ్దాల మధ్య దాదాపు 5 లక్షల మంది భారతీయ ఒప్పంద కార్మికులను మారిషస్‌లోకి తీసుకువచ్చారని అంచనా వేసారు. వీరిలో మూడింట రెండు వంతుల మంది మారిషస్‌లో శాశ్వతంగా స్థిరపడ్డారు. వారు, మారిషస్‌లో పోర్ట్ లూయిస్‌లోని అప్రవాసి ఘాట్ వద్ద దిగారు. ఈ ప్రదేశం మారిషస్ భద్రతా హామీదారుగా పనిచేసింది. ఇది ఇప్పటికీ మారిషస్ భద్రతలో పాత్రను పోషిస్తోంది. దీనిని, మారిషస్ "భారతదేశానికి ఇష్టపూర్వకంగా లొంగిపోవడం" అని ఒక US నివేదిక అంచనా వేసింది.  1983లో భారతదేశం ఆపరేషన్ లాల్ డోరాలో మారిషస్‌లో సైనిక జోక్యం చేసుకునే దశకు చేరుకున్నప్పుడు, మారిషస్ తన వ్యూహాత్మక కక్ష్యలో ఉండేలా భారతదేశం చూసుకుంది. 2015లో, భారత ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోడీ, భారతీయ నియంత్రణలో ఉండే తీరప్రాంత నిఘా రాడార్ స్టేషన్లు ఎనిమిదింటిని ఏర్పాటు చేయడానికి ఒక ఒప్పందంపై సంతకం చేశాడు.

## వాణిజ్యం

భారతదేశంలో విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడి (FDI) 1990లో GDPలో 0.1% నుండి 2%కి చేరుకుంది. 2006లో ఇతర దేశాలలో భారత పెట్టుబడి బాగా పెరిగింది.  2007 నుండి భారతదేశం, మారిషస్‌కు అతిపెద్ద దిగుమతుల వనరుగా మారింది. మారిషస్ 2010 ఏప్రిల్ - 2011 మార్చి ఆర్థిక సంవత్సరంలో US$816 మిలియన్ల విలువైన వస్తువులను దిగుమతి చేసుకుంది. 2000 ఏప్రిల్ నుండి 2011 ఏప్రిల్ వరకు మొత్తం US$55.2 బిలియన్ల FDI ఈక్విటీ ప్రవాహాలతో మారిషస్ ఒక దశాబ్దానికి పైగా భారతదేశానికి అతిపెద్ద FDI వనరుగా ఉంది.

## సైనిక సహకారం
మారిషస్ భారతదేశ భద్రతా గ్రిడ్‌లో భాగం. ఇందులో భారత నావికాదళపు *నేషనల్ కమాండ్ కంట్రోల్ కమ్యూనికేషన్ ఇంటెలిజెన్స్ నెట్‌వర్కు*కు చెందిన  కోస్టల్ సర్వైలెన్స్ రాడార్ (CSR) స్టేషన్ ఉంది. మారిషస్ నేవీ అధిపతి, *మారిషస్ జాతీయ భద్రతా సలహాదారు*లుగా భారతీయ అధికారులు ఉంటారు.

## ఇవి కూడా చూడండి

* భారతీయ ప్రవాసులు
* ప్రవాసీ భారతీయ దివస్
* భారత దక్షిణాఫ్రికా సంబంధాలు
* భారత మాల్దీవుల సంబంధాలు
* మారిషస్‌లో హిందూమతం

## మూలాలు

వర్గం:భారతదేశ విదేశీ సంబంధాలు