భారత ప్రధానమంత్రుల జాబితా

**భారత ప్రధాన మంత్రి,** భారత ప్రభుత్వ ప్రధాన కార్యనిర్వాహకుడుగా, కేంద్రమంత్రుల మండలికి అధ్యక్షుడిగా ఉంటారు. భారత రాష్ట్రపతి రాజ్యాంగ, నామమాత్ర, ఉత్సవ సంబంధమైన దేశాధినేత అయినప్పటికీ, ఆచరణలో సాధారణంగా, కార్యనిర్వాహక అధికారం ప్రధానమంత్రి, వారు ఎన్నుకున్న మంత్రుల మండలికే ఉంటుంది.

రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఇండియాలో ప్రధాన శాసనమండలి అయిన లోక్‌సభ, భారత పార్లమెంటు దిగువసభలో మెజారిటీతో పార్టీచే ఎన్నుకోబడిన నాయకుడు ప్రధానమంత్రిగా వ్యవహరిస్తాడు. ప్రధానమంత్రి, వారి మంత్రివర్గం అన్ని సమయాల్లో లోక్‌సభకు బాధ్యత వహిస్తారు. ప్రధానమంత్రి లోక్‌సభ లేదా పార్లమెంటు ఎగువసభ అయిన రాజ్యసభ సభ్యుడు కావచ్చు. ప్రాధాన్యత క్రమంలో ప్రధాని మూడో స్థానంలో ఉన్నారు.

ప్రధానమంత్రిని భారత రాష్ట్రపతి నియమిస్తారు. ఏదేమైనప్పటికీ, ప్రధానమంత్రి రాజీనామా చేస్తే తప్ప, ప్రతి ఐదేళ్లకు ప్రత్యక్షంగా ఎన్నికయ్యే అత్యధిక లోక్‌సభ సభ్యుల విశ్వాసాన్ని ప్రధాని పొందవలసి ఉంటుంది. ప్రధానమంత్రి కేంద్రప్రభుత్వ మంత్రుల మండలిలో అధ్యక్షత వహించే సభ్యుడు. ప్రధాన మంత్రి ఏకపక్షంగా కౌన్సిల్ సభ్యుల ఎంపిక, తొలగింపును నియంత్రిస్తారు.

ప్రభుత్వంలోని సభ్యులకు పదవుల కేటాయింపు, ఆర్టికల్ 75 (3) ప్రకారం లోక్‌సభకు సమష్టిగా బాధ్యత వహించే ఈ మండలి, అధ్యక్షుడి అధికారాల క్రింద కార్యకలాపాలకు సంబంధించి రాష్ట్రపతికి సహాయం చేస్తుంది.ఏది ఏమైనప్పటికీ, రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 74 ప్రకారం, కౌన్సిల్ ద్వారా ఇవ్వబడిన 'సహాయం, సలహా' కట్టుబడి ఉంటుంది. భారతదేశానికి 1947 నుండి (2024) ఇప్పటివరకు 14 మంది ప్రధానులుగా పనిచేసారు. జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ భారతదేశపు మొదటి ప్రధానమంత్రి, 1947 ఆగస్టు 15 నుండి 1950 జనవరి 26 వరకు భారతదేశ ప్రధానమంత్రిగా పనిచేశారు.

అంతకుముందు, నెహ్రూ బ్రిటిష్ రాజ్ కాలంలో 1946 సెప్టెంబరు 2 నుండి 1947 ఆగస్టు 14 వరకు భారతదేశ తాత్కాలిక ప్రభుత్వానికి ప్రధానమంత్రిగా పనిచేశారు. అతని పార్టీ, ఇండియన్ నేషనల్ కాంగ్రెస్ 1946 భారత ప్రావిన్షియల్ ఎన్నికలలో విజయం సాధించి, భారతదేశ మొదటి ప్రధానమంత్రిగా అధికార బాధ్యతలు స్వీకరించాడు. నెహ్రూ తర్వాత లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి, అతను 1 సంవత్సరం 7 నెలలు పనిచేసాడు. యు.ఎస్.ఎస్.ఆర్.లో అతను భారతదేశం, పాకిస్తాన్ మధ్య తాష్కెంట్ డిక్లరేషన్‌పై సంతకం చేసిన తరువాత తాష్కెంట్‌లో అతని మరణంతో అధికార పదవీకాలం ముగిసింది.

నెహ్రూ కుమార్తె ఇందిరా గాంధీ, శాస్త్రి తర్వాత 1966లో దేశానికి మొదటి మహిళా ప్రధానమంత్రి అయ్యారు. పదకొండు సంవత్సరాల తరువాత, ఆమె పార్టీ ఇండియన్ నేషనల్ కాంగ్రెస్ 1977 భారత సాధారణ ఎన్నికలలో జనతా పార్టీ చేతిలో ఓడిపోయింది. దీని నాయకుడు మొరార్జీ దేశాయ్ మొదటి కాంగ్రెసేతర ప్రధాన మంత్రి అయ్యాడు. 1979లో దేశాయ్ రాజీనామా చేసిన తర్వాత, అతని మాజీ సహచరుడు చరణ్ సింగ్ 1980 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్ గెలిచి, ఇందిరా గాంధీ తిరిగి ప్రధానమంత్రి అయ్యే వరకు కొంతకాలం పదవిలో ఉన్నారు.

ప్రధానమంత్రిగా ఆమె రెండవ పదవీకాలం అయిదేళ్ల తర్వాత 1984 అక్టోబరు 31న ఆమె అంగరక్షకులచే హత్య చేయబడింది. ఆమె కుమారుడు రాజీవ్ గాంధీ భారతదేశపు అత్యంత పిన్న వయస్కుడైన ప్రధానిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు. నెహ్రూ-గాంధీ కుటుంబ సభ్యులు సుమారు 38 సంవత్సరాలు ప్రధానమంత్రిగా అధికారంలో ఉన్నారు.

సాధారణ ఎన్నికల ఓటమి తర్వాత, రాజీవ్ గాంధీ ఐదేళ్ల పదవీకాలం ముగిసింది; అతని మాజీ మంత్రివర్గ సహచరుడు, జనతాదళ్‌కు చెందిన విశ్వనాథ్ ప్రతాప్ సింగ్, 1989లో ఏడాదిపాటు నేషనల్ ఫ్రంట్ సంకీర్ణ ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేశారు. ప్రధాన మంత్రి చంద్ర శేఖర్ ఆధ్వర్యంలో ఏడు నెలల విరామం తరువాత, కాంగ్రెస్ పార్టీ తిరిగి అధికారంలోకి వచ్చింది, 1991 జూన్ లో పి.వి. నరసింహారావు ఆధ్వర్యంలో ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేసింది. ఆ సంవత్సరం ప్రారంభంలో రాజీవ్ గాంధీ హత్యకు గురయ్యారు.

పి.వి. నరసింహారావు ఐదు సంవత్సరాల పదవీకాలం తర్వాత నాలుగు స్వల్పకాలిక ప్రభుత్వాలు, ఆటల్ బిహారీ వాజ్‌పేయి భారతీయ జనతా పార్టీ (బిజెపి) నుండి 1996లో 13 రోజుల పాటు, యునైటెడ్ ఫ్రంట్ ప్రధానులు హెచ్. డి. దేవెగౌడ, ఇందర్ కుమార్ గుజ్రాల్ హయాంలో 1998-1999లో 13 నెలలు వాజ్‌పేయి మళ్లీ అధికారంలోకి వచ్చారు. 1999లో, వాజ్‌పేయి నేషనల్ డెమోక్రటిక్ అలయన్స్ సార్వత్రిక ఎన్నికలలో విజయం సాధించింది, అలా చేసిన మొదటి కాంగ్రెసేతర కూటమి, అతను ప్రధానమంత్రిగా పూర్తి అయిదేళ్లపాటు పనిచేశాడు.

2004, 2009లో జరిగిన సాధారణ ఎన్నికలలో కాంగ్రెస్, దాని యునైటెడ్ ప్రోగ్రెసివ్ అలయన్స్ విజయం సాధించాయి, 2004, 2014 మధ్య మన్మోహన్ సింగ్ ప్రధానమంత్రిగా పనిచేశారు. 2014 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికలలో బిజెపి గెలిచింది. దాని పార్లమెంటరీ నాయకుడు నరేంద్ర మోడీ మొదటి కాంగ్రెసేతర ఏకైక మెజారిటీ ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేశారు.

బిజెపి 2019 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికలలో గతసారి కంటే ఎక్కువ ఆధిక్యతతో గెలుపొందింది. ప్రస్తుత మోడీ ప్రభుత్వానికి రెండవసారి అధికారాన్ని మంజూరు చేసింది. 2024 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికలలో, అధికారంలో ఉన్న బిజెపి మెజారిటీని కోల్పోయింది, కానీ దేశంలో అతిపెద్ద పార్టీగా మిగిలింది. బిజెపి దాని నేషనల్ డెమోక్రటిక్ అలయన్స్ ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేస్తాయి. మొదటి ప్రధాని జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ తర్వాత మోడీ వరుసగా మూడవసారి ప్రధానమంత్రి అయ్యారు.

## ప్రధానమంత్రుల జాబితా
; Key
* సంఖ్య.: ప్రస్తుత సంఖ్య
*  కార్యాలయంలో హత్య లేదా మరణించటం
*  గతంలో వరుసగా కానీ లేదా పదవీకాలం తర్వాత తిరిగి కార్యాలయానికి వచ్చినవారు
*  రాజీనామా
*  అవిశ్వాస తీర్మానంతో రాజీనామా చేసినవారు
రంగుకీ (రాజకీయ సంకీర్ణాలు/పార్టీల కోసం):
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## కాల వ్యవధి ప్రకారం ప్రధాన మంత్రుల జాబితా

## పార్టీల వారీగా జాబితా

## ఇవి కూడా చూడండి
* భారతదేశ ప్రధానమంత్రి
* భారత రాష్ట్రపతి
* భారత ఉపరాష్ట్రపతి
* భారతదేశ అధ్యక్షుల జాబితా
* భారత ఉప రాష్ట్రపతుల జాబితా
* భారత ఉప ప్రధానమంత్రి
* భారత కేంద్ర మంత్రిమండళ్లు జాబితా

## మూలాలు

## ఇతర మూలాలు


## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:భారత ప్రధానమంత్రులు
వర్గం:భారత ప్రభుత్వం
వర్గం:జాబితాలు
భారతదేశం
భారత ప్రధానమంత్రులు కార్యాలయంలో ఉన్న సమయాన్ని బట్టి
ప్రధానులు

వర్గం:భారతదేశ రాజకీయాలకు సంబంధించిన జాబితాలు