open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
అచ్చంపేట (నాగర్‌కర్నూల్ జిల్లా)

**అచ్చంపేట**, తెలంగాణ రాష్ట్రం, నాగర్‌కర్నూల్ జిల్లా, అచ్చంపేట మండలానికి చెందిన గ్రామం, 2016 అక్టోబరు 11 న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత మహబూబ్ నగర్ జిల్లా లోని ఇదే మండలంలో ఉండేది. 2013 జూన్ 25న అచ్చంపేట పురపాలకసంఘంగా ఏర్పడింది. ఈ పట్టణం నల్లమల అడవులకు సమీపంలో ఉంది. హైదరాబాదు, శ్రీశైలం, మహబూబ్ నగర్‌ల నుంచి ఇది సుమారు 100 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. రవాణా పరంగా ఈ పట్టణంలో మంచి సౌకర్యాలున్నాయి. వ్యాపారంలో కూడా ఈ పట్టణం అభివృద్ధిలో ఉంది. బస్సు డిపో కూడా ఈ పట్టణంలో ఉంది. విద్యాపరంగా మంచి పాఠశాలలు, కళాశాలలు డిగ్రీ వరకు బోధన సాగిస్తున్నాయి. వైద్య పరంగా 100 పడకల ప్రభుత్వ ఆసుపత్రి కూడా ఉంది.

## చరిత్ర
ఈ ప్రాంతాన్ని పరిపాలించిన దేవినేని అచ్చమ్మ దొరసాని ఈ పట్టణాన్ని ఏర్పరిచింది కాబట్టి ఆమె పేరుమీదుగా ఇది అచ్చంపేట అయిందని కొందరు చరిత్రకారుల భావన. ఐతే18వ శతాబ్దిలో ఈ ప్రాంతాన్ని పరిపాలించిన అలంపూరు బిజ్జల పాలక వంశానికి చెందని అచ్చమ్మ స్థాపించిందనీ, ఆమె పేరుమీదుగా అచ్చంపేట అయిందని కొందరు చరిత్రకారులు చెప్తారు. దేవినేని అచ్చమ్మ దొరసాని గ్రామాన్ని నెలకొల్పినట్టు పేర్కొనే శాసనం ఒకటి ఉమామహేశ్వరంలో లభిస్తోంది.

## పరిపాలన
గ్రామంలో 1898లో మునసబు ఆఫీసు, 1939లో తహశ్శీలు ఆఫీసు ఏర్పడ్డాయి. దీనితో 1939లోనే తాలూకా కేంద్రమైంది.
## గణాంకాలు
2011 భారత జనాభా గణాంకాల ప్రకారం పట్టణ జనాభా మొత్తం - 28384, గ్రామీణ జనాభా 40504.
## విద్యాసంస్థలు
* ప్రభుత్వ బాలుర జూనియర్ కళాశాల (స్థాపన:1970-71)
* ప్రభుత్వ బాలికల జూనియర్ కళాశాల (స్థాపన:1993-94)
* త్రివేణి జూనియర్ కళాశాల (స్థాపన:1992-93)
* ప్రగతి జూనియర్ కళాశాల (స్థాపన:2002-03)
* ప్రగతి డిగ్రీ కళాశాల
* తెలంగాణ సాంఘిక సంక్షేమశాఖ రెసిడెన్షియల్ జూనియర్ కళాశాల (స్థాపన:1996-97), ఫోను నెం:08541-272040

## పర్యాటక ప్రదేశాలు

*ఉమామహేశ్వరాలయం. (శ్రీశైలం ఉత్తర ద్వారం)
*మల్లెలతీర్థం: శ్రీశైలం వెళ్ళేదారిలో వటవర్లపల్లి సమీపంలోని అటవీ ప్రాంతంలో ఉంటుంది.
*లోద్ది మల్లయ్య స్వామి దేవాలయం.
*సలేశ్వరం: తెలంగాణా అమరనాథ్‌గా పిలవబడుతుంది. ప్రత్యేకమైన ఉత్సవాల రోజుల్లో మాత్రమే ఇక్కడికి ప్రజలు వస్తుంటారు. 
*ఫరహాబాద్ దృశ్య కేంద్రం: నల్లమల్ల అడవుల్లోనుండి కృష్ణానది సౌందర్యాన్ని చూడటానికి ప్రభుత్వం ఏర్పాటుచేసిన ఒక ప్రదేశం.
*మద్దిమడుగు ఆంజనేయస్వామి దేవాలయం
*అక్కమహాదేవి గుహలు
*శ్రీ సాయిబాబా మందిరం:అవతారమూర్తిగా భక్తుల ప్రణతుల్ని అందుకుంటున్న శ్రీ సాయిబాబా మందిరం, ఒక సువిశాల ప్రాంగణంలో నెలకొని ఉంది. 2001లో రాజస్థానులోని జైపూరు నుండి తెప్పించి ప్రతిష్ఠ గావించిన దివ్యమందిరంగా పేరుగాంచింది.

## నీటిపారుదల భూమి
2337 హెక్టార్ల ఆయకట్టు వ్యవసాయ భూములున్నాయి.

## ఇవి కూడా చూడండి

*అచ్చంపేట శాసనసభ నియోజకవర్గం

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
వల్లూరు (అయోమయ నివృత్తి)

**వల్లూరు** పేరుతో అనేక ప్రదేశాలున్నాయి. అవి

*వల్లూరు - కడప జిల్లాలోని మండలం
*వల్లూరు (ఆచంట) - పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, ఆచంట మండలానికి చెందిన గ్రామం
*వల్లూరు (కౌతాలం) - కర్నూలు జిల్లా, కౌతాలం మండలానికి చెందిన గ్రామం
*వల్లూరు (కపిలేశ్వరపురం) - తూర్పు గోదావరి జిల్లా, కపిలేశ్వరపురం మండలానికి చెందిన గ్రామం
*వల్లూరు (తుని) - తూర్పు గోదావరి జిల్లా, తుని మండలానికి చెందిన గ్రామం
*వల్లూరు (ముత్తుకూరు) - నెల్లూరు జిల్లా, ముత్తుకూరు మండలానికి చెందిన గ్రామం
*వల్లూరు (అనకాపల్లి) - విశాఖపట్నం జిల్లా, అనకాపల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామం
*వల్లూరు (నెల్లిమర్ల) - విజయనగరం జిల్లా, నెల్లిమర్ల మండలానికి చెందిన గ్రామం
*వల్లూరు (కాకుమాను) - గుంటూరు జిల్లా, కాకుమాను మండలానికి చెందిన గ్రామం
నాగర్‌కర్నూల్ మండలం

**నాగర్‌కర్నూల్ మండలం**, తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని నాగర్‌కర్నూల్ జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం.

thumb|2016 పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు అవిభక్త మహబూబ్​నగర్ జిల్లా పటంలో మండల స్థానం
2016 లో జరిగిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ మండలం మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలో ఉండేది. ప్రస్తుతం ఈ మండలం నాగర్‌కర్నూల్ రెవెన్యూ డివిజనులో భాగం. పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు కూడా ఇదే డివిజనులో ఉండేది.ఈ మండలంలో 23  రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి. మండలంలో 20 గ్రామపంచాయతీలున్నాయి.మండల కేంద్రం నాగర్ కర్నూల్.

## మండల ప్రముఖులు
జడ్పీ చైర్మెన్ గా పనిచేసిన కూచుకుళ్ళ దామోదర్ రెడ్డి, 3 సార్లు ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికైన విఎన్ గౌడ్, ప్రముఖ సాహితీవేత్త కపిలవాయి లింగమూర్తి, విమోచనోద్యమకారులు పాపయ్య పర్సా, పెంటమరాజు సుదర్శనరావు, పాలెంను అభివృద్ధి పర్చిన తోటపల్లి సుబ్రహ్మణ్యశర్మ, రచయిత పెంటమరాజు నరసింగరావు ఈ మండలానికి చెందినవారు.

## ప్రముఖ దేవాలయాలు
మండల పరిధిలోని ఎండబెట్ల, భీమారం, శ్రీపురంలలో పురాతనమైన దేవాలయాలున్నాయి.

## భౌగోళిక సమాచారం
నాగర్‌కర్నూల్ పట్టణం 16°48" ఉత్తర అక్షాంశం, 78°32" తూర్పు రేఖాంశంపై ఉంది.

## రవాణా సదుపాయాలు
మహబూబ్ నగర్ నుంచి ఈ పట్టణానికి విరివిగా బస్సు సదుపాయం ఉంది. మహబూబ్ నగర్ నుంచి శ్రీశైలం వెళ్ళు మార్గంలో 45 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. ఇది రెవెన్యూ డివిజన్ కేంద్ర స్థానమైనా రైలుస్టేషను లేదు. దగ్గరలోని రైల్వే స్టేషను జడ్చర్ల, మహబూబ్ నగర్.

పాలెంలో వ్యవసాయ పరిశోధన కేంద్రం ఉంది.

## గణాంకాలు

2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 74,728 - పురుషులు 37,619 - స్త్రీలు 37,109. అక్షరాస్యుల సంఖ్య 40394.

2016 లో జరిగిన పునర్వ్యవస్థీకరణ తరువాత, ఈ మండల వైశాల్యం 223 చ.కి.మీ. కాగా, జనాభా 77,264. జనాభాలో పురుషులు 38,925 కాగా, స్త్రీల సంఖ్య 38,339. మండలంలో 16,749 గృహాలున్నాయి.

## లోక్‌సభ నియోజకవర్గం
నాగర్‌కర్నూల్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం పరిధిలో కొత్తగా పునర్వ్యవస్థీకరణ ప్రకారం (7) వనపర్తి, గద్వాల, ఆలంపూర్, నాగర్‌కర్నూల్, అచ్చంపేట, కల్వకుర్తి, కొల్లాపూర్ శాసనసభ నియోజక వర్గాలు ఉన్నాయి.

## పట్టణంలోని కళాశాలలు
* నాగర్‌కర్నూల్ ప్రభుత్వ వైద్య కళాశాల: 2021లో ప్రారంభించబడిన ఈ వైద్య కళాశాలకు 2022-23 విద్యా సంవత్సరానికి 150 ఎంబిబిఎస్ సీట్లకు అనుమతి లభించింది.
* ప్రభుత్వ జూనియర్ కళాశాల (స్థాపన:1970-71)
* వి.ఆర్.కె.మండల సహకార జూనియర్ కళాశాల (స్థాపన:1988-89)
* శ్రీనివాస పద్మావతి జూనియర్ కళాశాల (స్థాపన:1997-98)

## మండలం లోని గ్రామాలు

### రెవెన్యూ గ్రామాలు
 
# నల్లవెల్లి
# ఉయ్యాలవాడ
# ఎండబెట్ల
# గగ్గల్‌పల్లి
# మల్కాపూర్
# వెంకటాపూర్
# పులిజాల్
# మంతటి
# దేశిట్క్యాల్
# నాగనూల్
# శ్రీపురం
# బొందలపల్లి
# తూడుకుర్తి
# పెద్దాపురం
# గుడిపల్లి
# ఔరాస్‌పల్లి
# వనపట్ల
# కుమ్మెర
# నర్సాయిపల్లి
# చందుబట్ల
# గన్యాగుల
# పెద్దముద్దునూరు
# నాగర్‌కర్నూల్

## ఇవి కూడా చూడండి
*నాగర్‌కర్నూల్ శాసనసభ నియోజకవర్గం
*నాగర్‌కర్నూల్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం

## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు
ఉయ్యాలవాడ (అయోమయ నివృత్తి)

**ఉయ్యాలవాడ** పేరుతో ఒకటి కంటే ఎక్కువ పేజీలున్నందు వలన ఈ పేజీ అవసరమైంది. ఈ పేరుతో గల పేజీలు:
#ఉయ్యాలవాడ- కర్నూలు జిల్లాలోని గ్రామం, మండలం.
#ఉయ్యాలవాడ (నాగర్‌కర్నూల్ మండలం) - మహబూబ్ నగర్ జిల్లా నాగర్‌కర్నూల్ మండలంలోని గ్రామం.
# ఉయ్యాలవాడ (డోర్నకల్లు మండలం) - వరంగల్ జిల్లా, డోర్నకల్లు మండలానికి చెందిన గ్రామం. 
# ఉయ్యాలవాడ (గిద్దలూరు మండలం) - ప్రకాశం జిల్లా, గిద్దలూరు మండలానికి చెందిన గ్రామం.
# ఉయ్యాలవాడ నరసింహారెడ్డి, తెలుగు స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు.
కావూరు (అయోమయ నివృత్తి)

**కావూరు** పేరుతో ఒకటి కంటే ఎక్కువ పేజీలున్నందువలన ఈ పేజీ అవసరమైంది. ఈ పేరుతో ఉన్న పేజీలు:
# కావూరు (చెరుకుపల్లి మండలం), బాపట్ల జిల్లా చెరుకుపల్లి మండలంలోని గ్రామం
# కావూరు (చిలకలూరిపేట మండలం), పల్నాడు జిల్లా చిలకలూరిపేట మండలంలోని గ్రామం
గోపాలపేట మండలం

**గోపాలపేట మండలం,** తెలంగాణ రాష్ట్రం, వనపర్తి జిల్లాకు చెందిన మండలం. గోపాల్‌పేట, ఈ మండలానికి కేంద్రం. ఇది సమీప పట్టణమైన వనపర్తి నుండి 10 కి. మీ. దూరంలో ఉంది.. 2016 లో జరిగిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ మండలం మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలో ఉండేది. ప్రస్తుతం ఈ మండలం వనపర్తి రెవెన్యూ డివిజనులో భాగం. పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఇది మహబూబ్ నగర్ డివిజనులో ఉండేది.ఈ మండలంలో  10  రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.నిర్జన గ్రామాలు లేవు.

2016 లో జరిగిన పునర్వ్యవస్థీకరణ తరువాత, ఈ మండల వైశాల్యం 124 చ.కి.మీ. కాగా, జనాభా 33,055. జనాభాలో పురుషులు 16,514 కాగా, స్త్రీల సంఖ్య 16,541. మండలంలో 6,924 గృహాలున్నాయి.

## ఏదుల మండలంలో చేరిన గ్రామాలు
ఈ మండలంలోని ఏదుల గ్రామం 2023లో కొత్తగా ఏర్పడిన ఏదుల మండలంలో విలీనమైంది

## మండలంలోని గ్రామాలు
thumb|2016 పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు అవిభక్త మహబూబ్‌నగర్ జిల్లా పటంలో మండల స్థానం

### రెవెన్యూ గ్రామాలు
# తాడిపర్తి
# చెన్నూరు
# బుద్ధారం
# పోల్కేపహాడ్
# చాకలిపల్లి
# గోపాలపేట
# మన్ననూర్
# జైన్‌తిరుమలాపూర్
#ఏదుట్ల 

## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు
నిమిషము

**నిమిషము** అనేది ఒక కాలమానము. ఒక గంటలో 60 వ భాగం నిముషం. ఇది 60 సెకండ్ల కాలానికి సమానము. ఇది SI ప్రమాణం కానప్పటికీ, దీనీ SI ప్రమాణంగా అంగీకరించారు. దీనికి SI ప్రమాణం **min** (ప్రమాణం ప్రక్కన డాట్ ఉంచరాదు). నిముషం కోణానికి కూడా ఒక కొలమానం. కోణాన్ని కొలిచేటపుడు ఒక నిముషం అంటే ఒక డిగ్రీలో 60 వ వంతు. ఇది 60 ఆర్కు సెకండ్లకు సమానం.

## చరిత్ర
సా.శ. 1000లో యూదు నెలలను చర్చిస్తున్నప్పుడు మొట్టమొదటి సారి ఆల్-బెరూని గంటను అరవై భాగాలుగా విభజిస్తూ నిమిషం, సెకండ్లు, దర్డ్, ఫోర్త్‌లను ప్రవేశపెట్టాడు. 1235 ప్రాంతంలో జాన్ ఆఫ్ సాక్రోబోస్కో ఈ విధానాన్ని కొనసాగించాడు. కానీ సాక్రోబోస్కో అది కనుగొన్న మొదటి వ్యక్తి అని నాథాఫ్ట్ భావించాడు.

చారిత్రికంగా "minute" (మినిట్) అనే పదం లాటిన్ పదమైన *pars minuta prima* నుండి వ్యుత్పత్తి అయినది. దాని అర్థం "మొదటి చిన్న భాగం". గంటను విభజించడం తరువాత "సెకండ్ చిన్న భాగం" (లాటిన్:*pars minuta secunda)*గా జరిగింది. తరువాత "సెకండు" అనే పదం వచ్చింది. తరువాత సెకండును కూడా 60 భాగాలుగా విభజించి "దర్డ్" (సెకండులో  వంతు) పేరు పెట్టారు. అయినప్పటికీ వాడుకలో సెకండులోని భాగాలను దశాంశాలలో సూచించడం జరుగుతున్నది.

1267 లో, మధ్యయుగ శాస్త్రవేత్త రోజర్ బేకన్, లాటిన్లో వ్రాస్తూ, రెండు పౌర్ణమి ల మధ్య సమయాన్ని అనేక గంటలు, నిమిషాలు, సెకన్లు, థర్డ్‌లు, ఫోర్త్‌లు (హోరే, మినుటా, సెకండ, టెర్టియా, క్వార్టా) లను పేర్కొన్న క్యాలెండర్ తేదీలతో నిర్వచించారు.

1675 లో థామస్ టాంపియన్ అనే ఇంగ్లీష్ వాచ్ మేకర్ హెయిర్‌స్ప్రింగ్ కనిపెట్టిన తర్వాతే నిమిషం చేతి గడియారాలలో ప్రవేశపెట్టడం సాధ్యమైంది.

## మూలాలు


## గ్రంథవళి

* Henry Campbell Black, Black's Law Dictionary, 6th Edition, entry on Minute. West Publishing Company, St. Paul, Minnesota, 1991.
* Eric W. Weisstein. "Arc Minute." From MathWorld—A Wolfram

వర్గం:కాలమానాలు
వారం

**వారం** అనేది ఏడురోజులకు సమానమైన ఒక కాలమానం. ఒక సంవత్సరంలో 52 వారాలు, ఒకటి లేదా రెండు రోజులు ఉంటాయి.

## వారంలోని రోజులు
వారంలో ఉన్న 7 రోజులు ఈక్రింది విధంగా పిలువబడతాయి:

*ఆదివారం
*సోమవారం
*మంగళవారం
*బుధవారం
*గురువారం
*శుక్రవారం
*శనివారం

## వారాలు, అధిపతులు, అనుకూల కార్యాలు
పంచాంగంలోనూ, భారతీయ సంప్రదాయాలలోను ఈ వారాలకు అధిపతులను, ఆ యా వారాలలో చేయదగిన కార్యాలను ఇలా పేర్కొన్నారు.

;* ఆదివారం - రవి (సూర్యుడు)
శ్లో || నృపాభిషేక మాంగళ్యం, సేవాయా వస్త్ర కర్మకృత్ ఔషదాహ వధాత్వాది, విదేయం భానువాసరే ||

::ఆదివారము పట్టాభిషేకం, మాంగళ్య ధారణం, సేవకాకృత్యం, అస్త్రం పట్టుట, ఔషదసేవ, యుద్ధంనకు ధాత్వాది కృత్యాలకు మంచిది.

;* సోమవారం - చంద్రుడు
శ్లో || శంఖ ముక్తాబురజత, వృషేన్ క్షుస్త్రీ విభూషణం పుష్పగీత క్రతు క్షీర కృషి కర్మేందు వాసరే ||

::సోమవారం శంఖాది ముక్తాభరణాలకు, వెండి, స్త్రీ గ్రహణంనకు భూషణధారణకు, పుష్పస్ధాపనకు, గీతాదివాద్య ప్రారంభాలకు యజ్ఞంలకు, కృషి ప్రారంభాలకు మంచిది.

;* మంగళవారం - కుజుడు
శ్లో || విషాగ్ని బందనం స్ధేయ, సంధి విగ్రహమానసం ధాత్వాకర ప్రహళ స్త్రీ, కర్మ భూమిజ్యవాసరే ||

:: మంగళవారం విష ప్రయోగానికు, అగ్ని స్ధాపనకు, స్నేహవిరోధ కృత్యాలకు, పగడాలు మున్నగునవి ధరించుటకు మంచిది.

;* బుధవారం - బుధుడు
శ్లో || నృత్య శిల్పి కళాగీతా లిపి భూ ధన సంగ్రహం వివాహ ధాన్య సంగ్రాహ్య కర్మా సౌమ్యవాసరే ||

::బుధవారం నృత్యం, శిల్పం, వాస్తు కర్మం, చతుషష్టి కళ లభ్యసించుటకు, గీతాభ్యాసంనకు, చిత్తరువులు, వ్రాయుటకు, భూసంపాదవకు, ధనం దాచుటకు, ధాన్యం దాచుటకు వివాహాలు చేయుటకు మెదలగు కృత్యాలు చేయుటకు మంచిది.

;* గురువారం - గురువు
శ్లో || యజ్ఞ పౌష్టికం మాగళ్యం స్వర్ణ వస్త్రాది భూషణం వృక్ష గుల్మలతాయన కర్మదేవీజ్యవాసరే ||

::యజ్ఞం, పురాణం, మాంగళ్యం, బంగారం, వస్త్రాభరణాది భూషణం, వృక్షలతా స్ధాపనకు మంచిది.

;* శుక్రవారం - శుక్రుడు
శ్లో || నృత్యవాయిద్య గీతాది, స్వర్ణ స్త్రీ రత్నభూషణం భూషణోత్సవ గోదాన కర్మ భార్గవ వాసరే ||

::శుక్రవారం నృత్యం నేర్చుకొనుటకు, మృదంగ గీతాదులు నేర్చుకొనుటకు, బంగారం గ్రహించుటకు, రత్నధారణకు, భూమికొనుటకు, వర్తకానికు, ఉత్సవాలకు, వృషభములు కొనుట మంచిది.

;శనివారం - శని
శ్లో || త్రపు సీసా శాస్త్ర విషవాహన వానృతం స్ధిర కర్మాఖిలం వాస్తు సంగ్రహం సౌరిదాసరే ||

::శనివారం శస్త్రప్రసంగం, మంత్రసుబంధ విషప్రయోగం, బొంకుట, శిర సంబంధ సకలకార్యాలకు శనివారం మంచిది.

వర్గం:కాలమానాలు
పక్షము

పక్షము;-అనగా 15 [రోజులకు](లేదా కచ్చితంగా 14 రాత్రులకు) సమానమైన ఒక కాలమానము. ప్రతి నెలలో రెండు పక్షాలుంటాయి:
1.'శుక్ల పక్షం'( శుద్ధ తిధులు, అమావాస్య నుంచి పున్నమి వరకు)రోజు రోజుకూ చంద్రుడితో బాటే వెన్నెల పెరిగి రాత్రుళ్ళు తెల్లగా, కాంతివంతంగా అవుతాయి. (శుక్ల అంటే తెలుపు అని అర్థం)
2.'కృష్ణ పక్షం** (బహుళ పక్షం: పున్నమి నుంచి అమావాస్య వరకు) : రోజు రోజుకూ చంద్రుడితో బాటే వెన్నెల తరిగి రాత్రుళ్ళు నల్లగా చీకటితో నిండుతాయి. (కృష్ణ అంటే నలుపు అని అర్థం).**

## తిథి
వేద సమయానుసారము ఒక చాంద్రమాన రోజును తిథి అంటారు లేదా శాస్త్రీయముగా సూర్యుడు, చంద్రున్ని కలుపుతూ ఉన్న ఆక్షాంశ కోణము 12 డిగ్రీలు పెరగడానికి పట్టే కాలాన్ని తిథి అనవచ్చు. తిధులు రోజులోని ఏ వేళలలో అయినా మొదలయ్యి, అంతమయ్యే అవకాశము ఉంది. ఒక్కొక్క తిథి దాదాపు 19 నుండి 26 గంటల సమయము ఉంటుంది. ప్రతి చాంద్రమాసములో 30 తిధులు ఉంటాయి.

## పక్షంలోని తిథులు
#పాడ్యమి (అధి దేవత - అగ్ని)
#విదియ (అధి దేవత - బ్రహ్మ)
#తదియ (అధి దేవత - గౌరి)
#చవితి (అధి దేవత - వినాయకుడు)
#పంచమి (అధి దేవత - సర్పము)
#షష్ఠి (అధి దేవత - కుమార స్వామి)
#సప్తమి (అధి దేవత - సూర్యుడు)
#అష్టమి (అధి దేవత - శివుడు)
#నవమి (అధి దేవత - దుర్గా దేవి)
#దశమి (అధి దేవత - యముడు)
#ఏకాదశి (అధి దేవత - శివుడు)
#ద్వాదశి (అధి దేవత - విష్ణువు)
#త్రయోదశి (అధి దేవత - మన్మధుడు)
#చతుర్దశి (అధి దేవత - శివుడు)
#పున్నమి/పూర్ణిమ/పౌర్ణమి లేక అమావాస్య (అధి దేవత - చంద్రుడు) 

## ఇవి కూడా చూడండి

*మహాలయ పక్షము

వర్గం:కాలమానాలు
దశాబ్దము

**దశాబ్దము** లేదా దశాబ్ది అనేది 10 సంవత్సరములకు సమానమైన ఒక కాలమానము. దీన్ని దశకం అని కూడా అంటారు. తెలుగులో దీన్ని పదేళ్ళు అని కూడా అనవచ్చు. సంస్కృతంలో అబ్దము, అబ్ది అంటే ఒక సంవత్సరం, దశ అంటే పది. వందేళ్ళను శతాబ్దము, శతాబ్ది అని, వెయ్యేళ్ళను సహస్రాబ్దం, సహస్రాబ్ది అనీ అంటారు.

## వాడుక
ఏ పదేళ్ళ కాలాన్నైనా దశాబ్ది అని అనవచ్చు. అయితే, క్యాలెండరు సంవత్సరాల్లో, పదవ స్థానంలోని అంకెతో దశాబదిని ఉదహరించడం సామాన్యంగా జరుగుతూ ఉంటుంది. ఉదాహరణకు 2010 నుండి 2019 వరకూ ఉన్న పదేళ్ళ కాలాన్ని 2010లు అని పిలుస్తారు.
 
గ్రెగోరియన్ క్యాలెండరు 1 వ సంవత్సరంతో మొదలౌతుంది. సున్నా సంవత్సరం లేదు). సామాన్య శకం 1 వ సంవత్సరానికి ముందున్న సంవత్సరాన్ని సామాన్య శక పూర్వం 1 గా వ్యవహరిస్తారు. మధ్యలో సున్నా సంవత్సరమేదీ లేదు. అంటే మొదటి దశాబ్ది, సామాన్య శకం 1 నుండి సామాన్య శకం 10 వరకు, రెండవ దశాబ్ది సామాన్య శకం 11 నుండి సామాన్య శకం 20 వరకూ ఉంటుంది. 2010 నుండి 2019 వరకూ ఉన్న పదేళ్ళను 2010లు అని వ్యవహరించినప్పటికీ, 2011 నుండి 2020 వరకు ఉన్న కాలాన్ని 21 వ శతాబ్దపు రెండవ దశాబ్ది అని పిలుస్తారు.

ఏ పదేళ్ళ కాలాన్నైనా దశాబ్దిగా వ్యవహరించవచ్చు. ఉదాహరణకు, 1997 నుండి 2006 వరకూ ఉన్న కాలాన్ని ఉదహరిస్తూ, "ఈ దశాబ్ది కాలంలో భారతదేశం, కంప్యూటరు సాంకేతిక రంగంలో విప్లవాత్మకమైన మార్పులను చూసింది" అని రాయవచ్చు.

## మూలాలు


వర్గం:కాలమానాలు
శతాబ్దం

**శతాబ్దము** లేదా **శతాబ్ది** (Centuary) అనేది 100 సంవత్సరములకు సమానమైన ఒక కాలమానము.
ప్రస్తుతం మనము సా.శ. 21 వ శతాబ్దం (2001 - 2100) లో ఉన్నాం.

## శతాబ్ది కాలం జీవించిన ప్రముఖులు
*రామానుజాచార్యుడు (1017-1137)
*కబీరుదాసు (1399-1518)
*సూరదాసు (1478/1479-1581/1584) 
*త్రైలింగస్వామి (1601-1881), హిందూ యోగి
*మహర్షి ధొండొ కేశవ్ కార్వే (1858-1962)
*మోక్షగుండం విశ్వేశ్వరయ్య (1861-1962), సుప్రసిద్ధ ఇంజినీరు
*అల్లావుద్దీన్ ఖాన్ (1862–1972) సంగీత విద్వాంసుడు. 
*తిరుమల కృష్ణమాచార్య (1888–1989) 
*దినకర్ బల్వంత్ దేవధర్ (1892–1993)
*ఎమ్.ఎ.శ్రీనివాసన్ (1897-1998) గ్వాలియర్ సంస్థానం దివాన్.
*నిరాద్ సి.చౌదరి (1897–1999) 
*సుధాకర్ చతుర్వేది (1897) 
*మోహన్ సింగ్ ఓబరాయ్ (1898—2002), ఓబరాయ్ హోటల్స్ వ్యవస్థాపకుడు.
*ఇంద్రాదేవి (1899–2002)
*నిట్టూరు శ్రీనివాసరావు (1903-2004)
*బాబ్ హోప్ (1903-2003) 
*కె.ఎల్.డోర్జీ (1904–2007), మొట్టమొదటి సిక్కిం ముఖ్యమంత్రి
*కె.డి.సేత్నా (1904) 
*కేశవరాం కాశీరాం శాస్త్రి (1905) 
*శివకుమార స్వామీజీ (1907)

### వివిధ దేశాలలో వీరి సంఖ్య

## శతాబ్ది కాలం పూర్తిచేసుకున్న సంస్థలు
### ప్రపంచం
*రెడ్ క్రాస్ (1864)

### భారతదేశం
*భారతీయ రైల్వేలు (1853)
*హైకోర్టు, బొంబాయి, కలకత్తా, మద్రాసు (1862)
*హైకోర్టు, అలహాబాద్ (1866)
*భారత జాతీయ కాంగ్రేసు (1885)

### ఆంధ్ర ప్రదేశ్
* సంస్థానం ఉన్నత పాఠశాల, బొబ్బిలి (1864)
* శ్రీ కృష్ణ దేవరాయాంధ్ర భాషా నిలయం, హైదరాబాద్ (1901)
* వేద పాఠశాల,   సాలూరు

## మూలాలు

*
:
*
:
*
:
*
:
*
:
*
:

16వ శతాబ్దం
17వ శతాబ్దం
18వ శతాబ్దం
19వ శతాబ్దం
20వ శతాబ్దం
21వ శతాబ్దం
వర్గం:కాలమానాలు
కాలం

thumb|కాల ప్రమాణం
**కాలమానం లేదా కాలం,** అనగా సమయాన్ని కొలుచుటకు లేదా వ్యక్తపరచుటకు ఉపయోగించే పదం.

## సాధారణ కాలమానాలు

ఆరోహణ క్రమంలో సాధారణ కాలమానాలు

*సెకను అతి చిన్న ప్రమాణం
*నిమిషం = 60 సెకనులు
*గంట = 60 నిమిషాలు
*రోజు = 24 గంటలు
*వారం = 7 రోజులు
*పక్షం = 15 రోజులు
*నెల = 30 రోజులు
*సంవత్సరం = 12 నెలలు
*10 సంవత్సరాలు = దశాబ్ధం
*25 సంవత్సరాలు = రజత వర్షం
*40 సంవత్సరాలు = కెంపు వర్షం
*50 సంవత్సరాలు = స్వర్ణ వర్షం
*60 సంవత్సరాలు = వజ్ర వర్షం
*75 సంవత్సరాలు = అమృత వర్షం
*100 సంవత్సరాలు = శత వర్షం లేదా శతాబ్దం
*1000 సంవత్సరాలు = సహస్రాబ్ధి

## తెలుగు కాలమానం
*క్రాంతి = 1 సెకనులో 34,000వ వంతు
*తృటి = 1 సెకెనులో 300వ వంతు
*తృటి = 1 లవం లేదా లేశం
*2 లవాలు = 1 క్షణం
*30 క్షణాలు = 1 విపలం
*60 విపలాలు = 1 పలం
*60 పలంలు = 1 ఘడియ/చడి (24 నిమిషాలు)
* 2.0 చడులు/ఘడియలు
*2.5 చడులు = 1 హోర
*24 హోరలు = 1 దినం
*రెప్పపాటు అతి చిన్న ప్రమాణం
*విఘడియ = 6 రెప్పపాట్లు
*ఘడియ = 60 విఘడియలు
*గంట = 2 1/2 ఘడియలు
*ఝాము = 3 గంటలు లేదా 7 1/2 ఘడియలు
*రోజు = 8 ఝాములు లేదా 24 గంటలు
*వారం = 7 రోజులు
*పక్షం = 15 రోజులు
*మండలం = 40 రోజులు
*నెల = 2 పక్షంలు లేదా 30 రోజులు
*ఋతువు = 2 నెలలు
*కాలం = 4 నెలలు
*ఆయనం = 3 ఋతువులు లేదా 6 నెలలు
*సంవత్సరం = 2 ఆయనాలు
*పుష్కరం = 12 సంవత్సరాలు

## ఇవి కూడా చూడండి
* సామాన్య శకం
* మన్వంతరం
* చతుర్యుగాలు
* కల్పం

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:కాలమానాలు
గంట (కాలమానం)

ఒక **గంట** (కాలమానం) అనేది సమయం లెక్కింపులో ఇది రాసిలో ప్రమాణంగా పరిగణిస్తారు.ఒక గంట అనేది సాంప్రదాయకంగా రోజుకు 1⁄24 గా లెక్కించబడుతుంది.పరిస్థితులను బట్టి శాస్త్రీయంగా 3,599–3,601 సెకన్లుగా లెక్కించబడుతుంది.ఒక గంటలో 60 నిమిషాలు, రోజులో 24 గంటలు ఉన్నాయి.గంట ప్రామాణికాన్ని మొదట్లో ప్రాచీన నియర్ ఈస్ట్ రాత్రి లేదా పగటి కాలంలో ఒక చంచలమైన (వేరియబుల్) చర్యగా స్థాపించబడింది.ఇటువంటి **కాలానుగుణ**, **తాత్కాలిక** లేదా **అసమాన గంటలు** ఋతువు, అక్షాంశాల ప్రకారం మారుతూ ఉంటాయి.

మధ్యాహ్నం 1 నుండి మధ్యాహ్నం వరకు సమాన లేదా సమస్యాత్మక గంటలు కొలిచినట్లుగా రోజును 1⁄24 గా తీసుకోబడింది.ఈ యూనిట్ చిన్న కాలానుగుణ వైవిధ్యాలు చివరికి సగటు సౌర రోజులో 1⁄24 గా మార్చడం ద్వారా సున్నితంగా మార్చబడింది.భూమి భ్రమణంలో దీర్ఘకాలిక వ్యత్యాసాల కారణంగా ఈ యూనిట్ స్థిరంగా లేదు, కాబట్టి, గంట అనేది చివరికి భూమి భ్రమణం నుండి వేరుచేయబడింది. పరమాణు లేదా భౌతిక రెండవ (సెకను) పరంగా నిర్వచించబడింది. ఆధునిక మెట్రిక్ విధానంలో, 3,600 అణు సెకన్లు ఒక గంట సమయమని నిర్వచించారు. ఏదేమైనా, అరుదైన సందర్భాల్లో, గంటకు సానుకూల లేదా ప్రతికూల లీపు సెకను ఉంటుంది.ఉంటుంది. ఇది 3,599 లేదా 3,601 సెకన్లుగా నమోదైంది.యుటిఐ 0.9 సెకన్లలో ఉంచడానికి,ఇది సగటు సౌర రోజు కొలతలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. 0.9 సెకన్లల్లో ఉంచడానికి క్రమంలో, ఇది గత 3,599 లేదా 3.601 సెకన్లు మేకింగ్ యుటిఐ కొలతలు ఆధారంగా, సగటు సౌర రోజు, **గంట** లేదా గడియ అనేది ఒక కాలమానం. ఒక గంట 60 నిమిషములకు (లేదా 3, 600 క్షణాలకు) సమానం. 24 గంటల కాలం గడిస్తే ఒక రోజు పూర్తైనట్లు లెక్క.తెలుగు కాలమానంలో రెండున్నర ఘడియల కాలం ఒక **గంట**గా లెక్కిస్తారు.తెలుగు భాషలో గంటకు వివిధ ప్రయోగాలున్నాయి. గంట పదాన్ని నామవాచకంగా పరిగణిస్తారు. 

## మూలాలు



వర్గం:కాలమానాలు
## వెలుపలి లంకెలు
మాయా

**మాయా** అనేది 3-డి ఏనిమేషన్స్ తయారు చేయడానికి ఉపయోగించే సాఫ్ట్‌వేర్. దీనిని ఇటీవలే ఆటోడెస్క్ స్వంతం చేసుకుంది. ఈ సాఫ్ట్‌వేర్‌ని సినిమాలలో, టెలివిజన్ కార్యక్రమాలలో ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తుంటారు. ష్రెక్ అనే ఆంగ్ల చలనచిత్రాన్ని పూర్తిగా దీనిని ఉపయోగించి తయారు చేసారు.ఇది 3 డి యానిమేషన్, మోడలింగ్, ఫిల్మ్, టీవీ ఆటల కోసం అనుకరణ రెండరింగ్ సాఫ్ట్‌వేర్. ఒక 3D కంప్యూటర్ గ్రాఫిక్స్ సాఫ్ట్‌వేర్ . ఇది విండోస్ , మాక్ ఓఎస్ లైనక్స్ ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్స్ కోసం రూపొందించబడింది. దీనిని మొదట ఎలియాస్ సిస్టమ్స్ కార్పొరేషన్ అభివృద్ధి చేసింది ప్రస్తుతం ఆటోడెస్క్, ఇంక్. ఈ సాఫ్ట్‌వేర్ వీడియో గేమ్స్, యానిమేటెడ్ ఫిల్మ్‌లు, టీవీ సిరీస్ లేదా విజువల్ ఎఫెక్ట్స్ చేయడానికి ఉపయోగించబడుతుంది. హిందూ మతంలో  సంస్కృత భాష ' మాయ ' నుండి దీనికి ఈ పేరు వచ్చింది,ఇది కంప్యూటర్ ద్వారా మాయా ప్రపంచాన్ని సృష్టిస్తుందనే కోణంలో దీనికి "మాయ" అని పేరు పెట్టారు. మాయ అత్యాధునిక త్రిమితీయ కంప్యూటర్ మోడలింగ్ సాఫ్ట్‌వేర్ సూట్, దీనిని మొదట ఎలియాస్ సిస్టమ్స్ కార్పొరేషన్ అభివృద్ధి చేసింది అభివృద్ధి చేసింది ప్రస్తుతం ఆటోడెస్క్ యొక్క మీడియా ఎంటర్టైన్మెంట్ విభాగం యాజమాన్యంలో ఉంది .  ఈ సాఫ్ట్‌వేర్‌ను అక్టోబర్ 2005 లో ఆటోడెసిక్ కొనుగోలు చేసింది

మాయతో విస్తారమైన ప్రపంచాలు, సంక్లిష్ట పాత్రలు అద్భుతమైన ప్రభావాలను సృష్టించవచ్చు 

మాయా సాఫ్ట్‌వేర్‌లో సహజమైన మోడలింగ్ సాధనాలతో 3D వస్తువులు దృశ్యాలను ఆకృతి చేయవచ్చు దీనితో  పేలుళ్ల నుండి వస్త్ర అనుకరణ వరకు వాస్తవిక ప్రభావాలను సృష్టించంవచ్చు

Autodesk® Maya® 2020 సాఫ్ట్‌వేర్ కింది 64-బిట్ ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్‌లకు మద్దతు ఇస్తుంది కనిష్టంగా, కింది 64-బిట్ హార్డ్‌వేర్‌తో కూడిన సిస్టమ్ అవసరం:

సాఫ్ట్‌వేర్

ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

Microsoft® Windows® 7 (SP1), Windows® 10 Professional, Windows 10® వెర్షన్ 1607 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

Apple® Mac OS® X 10.13.x, 10.14.x, 10.15.x ¹ ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

Linux® Red Hat® Enterprise 7.3, 7.4, 7.5, 7.6, 7.7 WS ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

Linux® CentOS 7.3, 7.4, 7.5, 7.6, 7.7 ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

GRID & VMWare తో వర్చువలైజేషన్ కోసం ఎన్విడియా గైడ్

OS మాయ 2020 విడుదల నోట్స్ మాకోస్ కాటాలినాపై అనేక తెలిసిన పరిమితులను వివరిస్తాయి.

## మూలాలు

వర్గం:చలనచిత్ర తయారీ సాఫ్టువేర్
ఆదివారం

thumb|250x250px|సూర్యుడు ప్రతిరూపం
**ఆదివారం** (Sunday) అనేది వారంలో శనివారంనకు, సోమవారంనకు మధ్యలో ఉంటుంది. కొన్ని దేశ, సంస్కృతులలో ఇది వారాంతంలో రెండవ రోజు. దాదాపుగా ప్రపంచంలోని అన్ని దేశాలలోనూ ఆదివారాన్ని సెలవుదినంగా పాటిస్తారు. ఐఎస్ఓ స్టాండర్డ్స్ ప్రకారం ఇది వారంలో ఆఖరి రోజు కాగా, చాలా సంప్రదాయాలు, సంస్కృతుల్లో ఇది వారంలో మొదటిరోజు.ఆంగ్లేయులు ఇండియాను పాలించినపుడు భారతదేశ ప్రజలు ఒక రోజు సెలవు కావాలి అని అడిగితే ఆంగ్లేయులు బాగా ఆలోచించి ఆదివారం సెలవు దినంగా ప్రకటించారు. అప్పటి నుండి ఆదివారం సెలవు దినంగా మారిపోయింది. ప్రపంచం మొత్తం సెలవు దినంగా మారింది

## ఇతర పేర్లు
*తెలుగు - ఆదివారం అనే పదం ఆదిత్య వారం నుంచి పుట్టింది.
* సంస్కృతం-భానువారం అని పిలుస్తారు
*భారతదేశంలోని కొన్ని ప్రాంతాలలో ఇది సూర్యదేవుని పేరుతో *రవివార్*గా పిలువబడుతుంది.
## వారంలో స్థానం

### ఐఎస్ఓ 8601
తేదీలు, సమయాలకు సంబంధించిన అంతర్జాతీయ ప్రమాణమైన ఐఎస్ఓ 8601 ప్రకారం ఆదివారం వారంలో ఏడవ, ఆఖరి రోజు. తేదీలు, కాలాలను అసందిగ్ధంగా ప్రతిబింబించడం అన్నది 1988లో మొదట ప్రచురితమైంది.

### సంస్కృతి, భాషలు
యూదు సంప్రదాయంలో, కొన్ని కొన్ని క్రైస్తవ, ఇస్లామీయ సంప్రదాయాల్లో, ఆదివారాన్ని వారంలో తొలిరోజుగా భావిస్తారు. ఈ అంశాన్ని వ్యక్తం చేసేందుకు ఆరోజుకు పేరుపెట్టడం కానీ, మిగతా రోజుకు అందుకు అనుగుణంగా పేరుపెట్టడం కానీ జరిగింది. హిబ్రూలో యోమ్ రిషోన్, అరబిక్‌లో అల్-అహద్, పర్షియన్, ఇతర అనుబంధ భాషల్లో యెక్-షన్బే, తెలుగులో ఆదివారం అన్న పదాలు అన్నీ మొదటి అన్న పదాన్నే వ్యక్తీకరిస్తోంది. గ్రీకు భాషలో సోమవారం, మంగళవారం, బుధవారం, గురువారాల ("Δευτέρα", "Τρίτη", "Τετάρτη" and "Πέμπτη") పేర్లకు అర్థాలు వరుసగా రెండు, మూడు, నాలుగు, ఐదు. దీంతో ఆదివారం మొదటిరోజు అన్న ఉద్దేశం తేలుతోంది. ప్రస్తుత కాలంలో గ్రీకు భాషలో ఆదివారానికి పేరు కైరియకె, ఇది గ్రీకు భాషలో దేవుడిని సూచించే పదం కైరియోస్ నుంచి వచ్చింది - కైరియకె అంటే దేవుని రోజు. పోర్చుగీసు భాషలోనూ, వియత్నామీస్ భాషలోనూ ఆదివారానికి దేవుని రోజు అని, సోమ, మంగళ మొదలైన వారాలకు రెండు, మూడు, నాలుగు అంటూ వరసగా సంఖ్యలు సూచించే పేర్లు ఉన్నాయి. 

ఇటాలియన్, ఫ్రెంచ్, రొమానియన్, స్పానిష్, పోర్చుగీస్ భాషల్లో కూడా దేవుని భాష అన్న అర్థమున్న పదాలే ఆదివారానికి ఉన్నాయి. స్లావిక్ భాషల్లో సోమవారానికి మొదటి రోజు అని అర్థం, ఆ రకంగా ఆదివారం ఏడోరోజు అవుతుంది. రష్యన్ భాషలోని బోక్‌పెసెన్ (ఆదివారం) అంటే (ఏసుక్రీస్తు) పునరుత్థానం అని అర్థం (వారంలో ఆదివారం ఏసుక్రీస్తు పునరుత్థానానికి స్మారక దినం అన్న ఉద్దేశంలో). పాత రష్యన్‌లో ఆదివారానికి హేన్ర్ అన్న పదం ఉండేది, దీనికి పని ఉండని రోజు అని అర్థం, అయితే ప్రస్తుత రష్యన్ భాషలో ఈ పదానికి వారం అని అర్థం ఉంది. హంగేరియన్లు వసార్నాప్ అన్న పదాన్ని ఆదివారానికి వాడతారు, దీనికి అర్థం సంత రోజు (లేక మార్కెట్ రోజు). మాల్టీస్ భాషలో 

అయితే చాలావరకూ ఐరోపా క్యాలెండర్లలో ఐఎస్ఓ 8601ను అనుసరించే విధంగా సోమవారాన్ని వారానికి మొదటిరోజుగా పరిగణిస్తున్నారు. పర్షియన్ క్యాలెండర్ ప్రకారం ఆదివారం రెండో రోజు, అయితే లెక్క సున్నాతో మొదలవుతూండడంతో ఆదివారాన్ని ఒకటిగా లెక్కిస్తారు - శనివారాన్ని 00గా పరిగణిస్తారు.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:రోజులు
నోటి దుర్వాసన

thumb|250x250px|నోటి దుర్వాసన ఉన్న వ్యక్తి వర్ణన చిత్రం.
మనం తినే పదార్ధాల వాసనల ప్రభావం మనం విడిచే గాలి మీద కూడా ఉంటుంది. ముఖ్యంగా ఉల్లి, వెల్లుల్లి వంటి ఘాటైన వాసన పదార్ధాల విషయంలో ఈ ప్రభావం మరింత ఎక్కువగా ఉంటుంది. మనం తిన్న ఆహార పదార్థాలు జీర్ణమైన తర్వాత రక్తప్రసరణ వ్యవస్థలో కలిసిపోతాయి. అయినా ఆయా పదార్ధాల తాలూకూ వాసనలు పూర్తిగా పోవు. అక్కడి నుంచి ఆ రక్తం ఊపిరి తిత్తుల్లోకి వెళ్తుంది. అందుకే మనం శ్వాస విడిచిపెట్టినప్పుడు.. మనం ఎప్పుడో తిన్న పదార్ధాల వాసన బయటకు వస్తుంటుంది. మన శరీరం ఆ ఆహారాన్ని పూర్తిగా బయటకు విసర్జించేంత వరకూ కూడా ఏదో రూపంలో ఆ వాసన వెలువడుతూనే ఉంటుంది.
## కారణాలు
# అన్నాశయం లోని పూర్తిగా జీర్ణం కాని ఆహారం కొంత కాలం తర్వాత కుళ్లిపోయి దుర్వాసన కల వాయువులను ఏర్పరుస్తుంది. ఇవి నోటినుండి బయటకు వదలబడుతాయి. 
# గొంతు లోని ఇన్ఫెక్షన్, పళ్ళ యందలి వాపు కారణంగా ఏర్పడిన చీము, రక్తము అక్కడ నిలిచి, కుళ్ళి ధుర్గంధమైన వాసనను కలిగించును. 
# చిగుళ్ల వ్యాధులు, దంతాల మధ్య పాచిపేరుకోవటం వంటివి కూడా ముఖ్యకారణాలే.
## జాగ్రత్తలు
దీనికి ఇది కేవలం బ్రష్‌ చేసుకోవటం, మౌత్‌వాష్‌ల వంటివి వాడటంతో తగ్గిపోయే సమస్య కాదు. ఇలాంటి సమస్య ఉన్నట్లు గుర్తించిన వెంటనే దంతవైద్యులను సంప్రదిస్తే తగిన కారణాలను అన్వేషిస్తారు. నోటిని ఎప్పుడూ శుభ్రంగా ఉంచుకోవటం, చిగుళ్ల సమస్యల్ని తగ్గించుకోవటం, దంతాలు శుభ్రం చేయించుకోవటం, అవసరమైతే ఆహారపుటలవాట్లలో మార్పులు చేసుకోవటం వంటివన్నీ తప్పనిసరిగా తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:వ్యాధి లక్షణాలు
శుక్రవారం

thumb|250x250px|శుక్రుడు ప్రతిరూపం
**శుక్రవారం** (Friday) అనేది వారంలో ఆరవ రోజు. ఇది గురువారంనకు, శనివారంనకు మధ్యలో ఉంటుంది.భారత పురాణాలలోని శుక్రదేవుని పేరుమీదుగా ఇది శుక్రవారం అని పిలువబడుతుంది. శుక్రవారాన్ని చాలామంది శుభదినంగా భావిస్తారు.శుక్రవారం ముస్లింలకు శుభదినంగా భావిస్తారు. క్రిష్టియన్లుకు ఈష్టర్ పండగకు ముందు వచ్చే శుక్రవారంనాడు ప్రత్యేక ప్రార్థనా రోజుగా గుడ్ ఫ్రైడే అనే పేరుతో పండగను ఘనంగా జరుపుకుంటారు. ఈ రోజున కొత్తపనులు ప్రారంభిస్తారు. తెలుగు చలన చిత్రసీమలో ఈ రోజుకున్న ప్రాముఖ్యత ఎనలేనిది, ఎందుకంటే చాలావరకు కొత్త సినిమాల ప్రారంభోత్సవాలు, విడుదలలు శుక్రవారం రోజునే జరుగుతాయి.తెలుగువారికి (ముఖ్యంగా మహిళలకు) మంగళకరమైన శ్రావణ శుక్రవారం రోజు వరలక్ష్మీ వ్రతం చేసుకుంటారు.

## ప్రాముఖ్యత
thumb|250x250px|శక్తికి మారుపేరు దుర్గాదేవి ప్రతిరూపం
హిందూ మతంలో, వారంలోని ప్రతి రోజు ఒక నిర్దిష్ట దేవునికి లేదా దేవతలకు అంకితం చేయబడింది. శుక్రవారం అన్ని మతాలవారు పవిత్రమైన రోజుగా భావిస్తారు.హిందూ పురాణాల ప్రకారం  “అంతిమ స్త్రీత్వం” చిహ్నంగా భావించే శుక్రుడికి అంకితం చేసిన రోజు అని స్త్రీలు మంగళకరమైన వారంగా పరిగణిస్తారు. శుక్రవారం తల్లిలాగే ప్రేమ, సంరక్షణ ఇస్తుందని కొంత మంది నమ్ముతారు. వీనస్ దేవతను ప్రజలకు అందం, మనోహరంగా ఉంటుందని భావిస్తారు.అందువలన దీనిని శృంగార దినంగా చెప్పుకుంటారు. హిందువులు శుక్రవారం “దేవీ”ని ఆరాధిస్తారు.దేవీ విశ్వాన్ని శాసించే “పరశక్తి” అని నమ్ముతారు. ఖురాన్, బైబిల్ మతాలకు చెందిన వారు శుక్రవారానికి ప్రాముఖ్యత ఇస్తారు.ఆరోజు ప్రజల మధ్య ప్రేమ, ఆప్యాయతలను పంచుకోవడానికి ఉత్తమ రోజుగా భావిస్తారు.

శుక్రవారం తల్లిగా భావించే దేవతలు సంతోషి మాత, మహాలక్ష్మీ, మాతా అన్నపూర్ణేశ్వరీ, దుర్గా మాత దేవీకి అంకితం చేయబడింది.ఆ రోజున మహిళలు ఆదేవతలుకు వ్రతాలు చేసి తీపి పదార్థాలు పంపిణీచేసే సంప్రదాయం ఆచరిస్తారు. కొంత మంది భక్తులు వరుసగా 16 శుక్రవారాలు ఉపవాసం ఉంటారు.శుక్రవారం తెలుపు రంగుకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వబడుతుంది.శుక్రవారానికి ప్రతినిధిగా మరొక దేవత శుక్రా, అతను ఆనందం  భౌతిక సంపదను సమకూరుస్తాడు.జ్యోతిషశాస్త్ర పటంలో శుక్రా కాలం చాలా ఉత్పాదక, అదృష్ట కాలంగా పరిగణించబడుతుంది.భారతదేశంలోని శక్తి దేవాలయాలు, శక్రవారం రోజున అధిక సంఖ్యలో భక్తులు దర్శిస్తారు. శుక్రవారం ఉపవాసం సూర్యోదయం నుండి ప్రారంభమై సూర్యాస్తమయంతో ముగుస్తుంది. ఉపవాసం ఉన్న వ్యక్తి సాయంత్రం మాత్రమే భోజనం చేస్తాడు. తెలుపు రంగుతో శక్తితో చాలా దగ్గరి సంబంధం ఉన్నందున, సాయంత్రం భోజనం సాధారణంగా పాలు, బియ్యంతో చేసిన ఖీర్ లేదా పాయసం వంటి తెల్లని ఆహారాన్ని తీసుకుంటారు.

### వరలక్ష్మీ వ్రతం
thumb|250x250px|వరలక్ష్మీ వ్రతం మందిరంలో శక్తి దేవత
హిందూ సంప్రదాయంలో వివాహమైన స్త్రీలు శ్రావణ మాసంలో పౌర్ణమికి ముందు వచ్చే శుక్రవారంరోజు వరలక్ష్మీ వ్రతం అత్యంత ఇష్టంగా నోచుకుంటారు. వరలక్ష్మీ దేవత విష్ణు మూర్తి భార్య. వరాలు యిచ్చే దేవతగా వరలక్ష్మీ దేవిని కొలుస్తారు.ఆ రోజున చేసే వ్రతం  అష్టలక్ష్మీ పూజలకు సమానం అనే నమ్మకం ఉంది. అష్టైశ్వర్యాలు అయిన సంపద, భూమి, శిక్షణ, ప్రేమ, కీర్తి, శాంతి, సంతోషం, శక్తి వంటివి వరలక్ష్మీ వ్రతం వల్ల లభిస్తాయని ప్రగాఢ విశ్వాసం.

## శుక్రవారం పాటించని పనులు

* నావికులు నెలలో 13 రోజున శుక్రవారం వస్తే నావికులు సముద్రంలోకి వెళ్ళడానికి "చెడ్డ రోజు"గా భావిస్తారు. కొంతమంది సముద్రంలోకి వెళ్లటానికి భయపడతారు.దీనిని "బ్లాక్ ఫ్రైడే"గా భావిస్తారు.
* శుక్రవారం కొంత మంది ధనం అప్పుగా ఇవ్వటానికి ఇష్టపడరు.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:రోజులు
గురువారం

thumb|250x250px|గరు గ్రహం ప్రతిరూపం (జూపిటర్)
**గురువారం** (Thursday) అనేది వారంలో ఐదవ రోజు. ఇది బుధవారంనకు, శుక్రవారంనకు మధ్యలో ఉంటుంది. గురువారాన్ని లక్ష్మీవారం, బేస్తవారం అని కూడా పిలుస్తారు. ఇది గురు గ్రహం (బృహస్పతి) పేరు మీదుగా గురువారమైంది.హిందూ మతంలో గురువారం ఒక ప్రత్యేక రోజుగా పరిగణించబడుతుంది. ఇది విష్ణువుకు అంకితం చేసిన వారపు రోజు.పురాణాల ప్రకారం విశ్వం సంరక్షకులు త్రిమూర్తులు అని భావించే వారిలో విష్ణువు ఒకరు.గురువారం లేదా గురువార్‌ను సాధారణంగా బృహస్పతివార్ అని పిలుస్తారు. ఎందుకంటే ఇది విష్ణువు, బృహస్పతి (దేవతల గురువు) లకు అంకితం చేయబడింది.

## గురువారం ప్రాముఖ్యతలు

* గురువారం గురువులకు ప్రీతికరమైన రోజు.ఈరోజు షిరిడీ సాయిబాబా భక్తులకు ఎంతో పవిత్రమైంది.ఆయుస్సు ఆరోగ్యం కోరుకునేవారు నమ్మకంతో కొంతమంది భక్తులు ఈ రోజు దక్షిణా మూర్తికి లేదా సాయిబాబాకు పాలతో అభిషేకం చేయిస్తారు.
* కొన్ని ప్రాంతాలలోని ప్రజలు గురువారం హనుమాన్ ఆలయాన్ని సందర్శిస్తారు.కొంతమంది ప్రతి గురువారం సాయంత్రం పూట ఉపవాసం పాటిస్తారు.
* గురువారాలు ఆరాధనకు ఉత్తమమైన రోజులుగా పరిగణించబడతాయి. ఈ రోజు దేవతలను ఆరాధించడం వల్ల కడుపుని ప్రభావితం చేసే వ్యాధుల నుండి ఉపశమనం లభిస్తుంది.తన పాపాలను ఈ రోజు ఒకరికి సహాయపడటం ద్వారా నివారించవచ్చును. బలం, శౌర్యం, దీర్ఘాయువు మొదలైనవి పొందడంలో సహాయపడుతుంది. పిల్లలు లేని వారికి, మంచి విద్యకు శుభాలు కలుగుతాయి.

## శ్రీరాముడు జననం
హిందువులకు అంత్యత ముఖ్యమైన పండగలలో శ్రీరామనవమి ఒకటి.ఈ పండగను హిందువులు కలిసికట్టుగా భక్తి శ్రద్ధలతో ఈ పండగను జరుపుకుంటారు.ఈ పండగకు మూలకారకుడైన శ్రీరాముడు త్రేతాయుగంలో, వసంత ఋతువు, చైత్ర శుద్ధ నవమి, పునర్వసు నక్షత్రం, కర్కాటక లగ్నంలో సరిగ్గా గురువారం అభిజిత్ ముహూర్తంలో అంటే మధ్యాహ్మం 12 గంటల వేళలో జన్మించినాడని పురాణాల ద్వారా తెలుస్తుంది.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:రోజులు
బుధవారం

thumb|250x250px|బుధుడు ప్రతిరూపం
**బుధవారం** (Wednesday) అనేది వారంలో నాల్గవ రోజు. ఇది మంగళవారంనకు, గురువారంనకు మధ్యలో ఉంటుంది.బుధగ్రహం పేరుమీదుగా బుధవారమనే పేరు వచ్చింది.హిందూ పురాణాలప్రకారం బుధవారాన్ని వ్యాపారులు సరుకుల దేవుడుగా భావిస్తారు.

థాయలాండ్ సౌర క్యాలెండర్ ప్రకారం, బుధవారం ఆకుపచ్చ రంగుకు సంకేతంగా భావించి.ఆకుపచ్చ రంగు దుస్తులు ధరిస్తారు. ఎందుకంటే ఫ్రా ఇసువాన్ 17 ఆధ్యాత్మిక ఏనుగులను చుట్టుముట్టి వాటిని పొడిగా మార్చాడు, దానిని అతను ఆకుపచ్చ ఆకుతో చుట్టాడు. పవిత్ర జలం చల్లిన తరువాత ప్లూటో గ్రహం సృష్టించాడని వారి నమ్మకం.

హిందూ పురాణల ప్రకారం బుధవారం శ్రీ కృష్ణుడును పూజిస్తే మంచిదని ఒక అభిప్రాయం ఉంది.బుధుడు వివేకవంతుడు.అందువలన  తన భక్తులకు వివేకవంతం, సంపద, జ్ఞానాన్ని కలిగిస్తాడని భక్తుల నమ్మకం. గణేశుడు శ్రేయస్సు, జ్ఞానం, సంపదలకు దేవుడుగా భావిస్తారు. అందువల్ల హిందూ పరంపరాప్రాప్తధర్మం ప్రకారం బుధవారం ప్రత్యేకంగా గణేశుడిని పూజిస్తారు.విష్ణువును కూడా పూజిస్తారు.కొత్త ప్రయత్నాలను ప్రారంభించడానికి బుధవారాలు మంచి రోజులు. ఎందుకంటే కొత్త ప్రాజెక్టులను ప్రారంభించడానికి బుధ్ సహాయపడుతుంది.

శ్రీ కృష్ణ, శ్రీ విష్ణు, పాండురంగ విఠల్ అందరూ  భగవంతుని విభిన్న పేర్లు, రూపాలు అని హిందూ పురాణాల ప్రకారం నమ్ముతారు. శ్రీ కృష్ణుడిని శ్రీ విష్ణు అవతారం అని పిలుస్తారు. ఇది బుధవారం (శ్రావణ అష్టమి) ద్వాపరయుగం చివరలో జరిగింది. విఠల్ శ్రీ కృష్ణుడు మాత్రమే. బుధవారం విఠల్  రోజు అంటారు. కాబట్టి విఠల్ లోని భక్తులు బుధవారం పండరీపూర్ ను విడిచిపెట్టరు.

## బుధవారం చేయతగిన పనులు
ఇవి హిందూ పరంపరాప్రాప్తధర్మం ప్రకారం వస్తున్న ఆచారాలు,నమ్మకాలు
* బుధవారం బుధుడికి ప్రాముఖ్యం ఉన్న రోజు కనుక విద్యాసంబంధిత కార్యక్రమాలు చేయవచ్చు.
* అన్నప్రాశన చేయవచ్చు.
* నామకరణం చేయవచ్చు.
* వివాహం చేయవచ్చు.
* నూతనగృహప్రవేశం చేయవచ్చు.
* బుధుడు వైశ్య ప్రధాన గ్రహం కనుక నూతన వ్యాపారం ప్రారంభించవచ్చు.
* బుధవారం విష్ణుసహస్రనామం పారాయణం చేయడం వలన ఫలితం అధికం.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:రోజులు
మంగళవారం

thumb|250x250px|అంగారకుడు గ్రహానికి ప్రతిరూపం
**మంగళవారం (Tuesday), ** అనేది వారంలో మూడవ రోజు. ఇది సోమవారంనకు, బుధవారంనకు మధ్యలో ఉంటుంది. దీనిని జయవారం అనే మరో పేరుతో కూడా పిలుస్తారు.ఈ వారం గణేశుడు. దుర్గా, హనుమంతుడుకి అంకితం చేసిన ప్రీతిపాత్రమైన రోజు. మంగళవారంనాడు చాలా మంది భక్తులు కొన్ని ప్రాంతాలలో హనుమంతుని ఆలయాలను దర్శించి ప్రత్యేక పూజలు చేస్తారు.రాత్రిపూట ఉప్పుతో కలిగిన ఆహారం తొందరగా తీసుకుంటారు. గ్రహాల విషయం తీసుకుంటే మంగళవారం అంగారక గ్రహానికి అంకితం చేయబడింది.మంగళవారం, లేదా మంగళ్ రోజును యుద్ద దేవుడు శాసించేవాడుగా లేదా ఇబ్బంది పెట్టేవాడుగా పరిగణించబడ్డాడు. జ్యోతిషశాస్త్రం ప్రకారం దానిపై నమ్మకం ఉన్న వ్యక్తులు ఆ దోషాలు వైదొలగటానికి, హానికరమైన ప్రభావాలను నివారించడం కోసం ఉపవాసం ఉంటారు.ఆరోజు ఒకసారి భోజనం సాధారణంగా గోధుమ, బెల్లంతో తయారు చేసిన ఏదైనా ఆహారం ద్వారా తీసుకుంటారు.కొంత మంది ప్రజలు విరామం లేకుండా 21 మంగళవారాలు ఉపవాసం పాటిస్తారు.ఆరోజు ఆంజనేయుడుకు ప్రీతిపాత్రమైన ఎరుపు రంగు దుస్తులు ధరిస్తారు. కొన్ని భక్త సంఘాలు మంగళవారం ప్రత్యేక పూజల ద్వారా ఆరాధిస్తూ ఉంటాయి.దక్షిణ భారతదేశంలో మంగళవారం స్కంద లేదా మురుగ లేదా కార్తికేయ (కార్తీక్) కు అంకితం చేయబడింది.కొడుకు పుట్టాలని కోరుకునే దంపతులు మంగళవరం వ్రతాన్ని చేసుకుంటారు.

## ఆస్ట్రేలియాలో మంగళవారం జరిగే సంఘటనలు:

* రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఆస్ట్రేలియా బోర్డు జనవరి నెలలో తప్ప మిగతా పదకొండు నెలలలో ప్రతి నెల మొదటి మంగళవారం సమావేశమవుతుంది.
* ఫెడరల్ ప్రభుత్వం మే రెండవ మంగళవారం ఫెడరల్ బడ్జెట్ ప్రవేశపెట్టింది.1994 నుండి 1996 వరకు, 2016 మినహా అన్ని సంవత్సరాల్లో ఈ పద్ధతి జరిగింది.
* మెల్బోర్న్ కప్ డే అనే గుర్రపు పందాలపోటీ ప్రతి సంవత్సరం నవంబర్ మొదటి మంగళవారం జరుగుతుంది.వార్కి ఆరోజు శలవుదినం.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

* మంగళవారం ఖచ్చితంగా చేయవలసిన పనులు ..చేయకూడని పనులు

వర్గం:రోజులు
సోమవారం

**సోమవారము** లేదా **ఇందువారము** ( లేదా ) అనేది వారములో రెండవ రోజు. ఇది ఆదివారమునకు, మంగళవారమునకు మధ్యలో ఉంటుంది.సాంప్రదాయంగా క్రైస్తవ కాలెండరు, ఇస్లామీయ కాలెండరు, హిబ్రూ కాలెందరులలో ఈ దినం వారంలో రెండవ రోజుగా పరిగణింపబడుతున్నది. అంతర్జాతీయ ప్రామాణిక కాలెండరు ISO 8601 లో ఈ దినం వారంలో మొదటి రోజుగా పరిగణింపబడుతున్నది. ఈ దినానికి ఆంగ్లంలో పేరు మండే (Monday) అనునది పాత ఆంగ్లం భాషలో "మొనాండే(Mōnandæg)", మధ్య కాలపు ఆంగ్ల భాషలో "మొనెన్‌డే (Monenday)" నుండి వచ్చింది. దానిఅర్థము చంద్రుని రోజు. హిందువులు సోమవారాన్ని శివునికి పవిత్రమైన రోజుగా భావిస్తారు.

భారతదేశంలోని అనేక భాషలలో సోమవారం అనేది సంస్కృతం భాషలోని "సోమవార (सोमवार)" నుండి ఉత్పత్తి అయినట్లు తెలుస్తుంది. హిందూ మతంలో సోముడు అనగా చంద్రుడు అని అర్థం. భారతదేశంలోనికొన్ని భాషలలో ఈ రోజును **చంద్రవారం** గా పిలుస్తారు. సంస్కృత భాషలో చంద్ర అనగా చంద్రుడు అని అర్థము. థాయిలాండ్ లో ఈ దినాన్ని "వాన్ జాన్" అని పిలుస్తారు. దీని అర్థము " చంద్రుని యొక్క రోజు".
## హిందూ మత పరంగా అర్థం
"సోమ" శబ్దానికి " చంద్రుడు" అనే అర్ధమే కాక, స+ ఉమ = ఉమా సహితుడు అని శివపరమైన అర్ధము చెప్పవచ్చు.పార్వతి సహితుడైన పరమేశ్వరునుకి ఆరధన కార్తీక సోమవారాలలో విశేషం .
## శివునికి ప్రీతికరమైన రోజు
హిందూ మతంలో సోమవారం శివునికి ప్రీతికరముగ భావిస్తాము.నిజానికి ప్రతికాలము పరమేశ్వరార్చనకు ప్రాముఖ్యతనిస్తాయి. అయితే "శివ పురాణము " ప్రకారం "ఆదివారం" శివారాధనకు చాలా ప్రాధాన్యం. ఆ రోజున రుద్రాభిషేకాలు నిర్వహించడం ఆయురారోగ్య ఐశ్వర్యప్రదం.అయితే సోమవారం " సౌమ్యప్రదోషం"గా శివుని ఆరాధించడం విశేష ఫలప్రథమని పురాణాది శాస్త్రాల వచనం. స్కందాది పురాణాలలో సోమవారవ్రతం గురించి విశేషముగ చెప్పారు. దీని ప్రకారం సోమవారమ్నాడు ఉదయాన్నే నిత్య కర్మలు పూర్తిచేసి, ఉపవాసముండి సాయంకాలం శివున్ని ఆరధించి, నక్షత్రోదయ సమయాన్న ఈశ్వర నివేదితమైన వంటని తినడం నక్త వ్రతం అంటారు. ఈ నియమముతో 16 సోమవారాలు చేస్తే అన్ని గ్రహదోషాలు పోవడమేకాక, అన్ని అభిష్టాలు నెరవేర్తాయి.

## కార్తీక సోమవారం

హిందూ మతంలో కార్తీకమాసం ప్రత్యేకమైనది. సాక్షాత్తు భగవంతుడు శివునికి పరమపవిత్రమైన మాసం ఇది. ఈ నెలలో సోమవారంనాడు ఉపవాసం ఉండి భగవంతుని పూజించి దానధర్మలు చేసినవారికి పాపాల నుంచి విముక్తి లభించడమే కాకుండా మోక్షం లభిస్తుందని అంటారు. కార్తీక మాసం సోమవారం నాడు ప్రారంభం అయితే అది ఒక విశేషం. సోమవారం పూట కార్తీక మాస ప్రారంభం శుభఫలితాలకు సంకేతమని పురోహితులు చెబుతున్నారు. అందుచేత కార్తీక సోమవారం శివాలయాలను దర్శించడం చాలా మంచిది.

## జ్యోతిషం
సోమవారం అనునది ఖగోళ వస్తువు అయిన చంద్రునికి సంకేతం. దీని యొక్క జ్యోతిష రాశి "కర్కాటకం". దీనిని చంద్రుని యొక్క గుర్తు అయిన **<big>☾</big>** తో సూచిస్తారు.

## ప్రముఖుల జననమరణాలు
* కైప మహానందయ్య - అనంతపురం జిల్లాకు చెందిన సాహితీకారుడు 1984 ఫిబ్రవరి 27వ తేదీన ఏకాదశి పర్వదినాన పరమపదించాడు.

## ఇతర విశేషాలు
స్వకులసాలి కులం వారి నమ్మకం ప్రకారం, ఆదిమయ అనే వాడు అందరికీ వస్త్రాలను అందిచే పుణ్య పురుషుడిని సృష్టించాల్సిందిగా శివుణ్ణి ప్రార్థించాడు. ఆదిమయ యొక్క సూచనల మేరకు శివుడు అతని నాలుక నుండి (జిహ్వ) ఒక శిశువును శ్రావణ శుద్ధ త్రయోదశి, సోమవారం నాటి ఉదయం సృష్టించాడు.

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు
* Barnhart, Robert K. (1995). *The Barnhart Concise Dictionary of Etymology*. Harper Collins. ISBN 0-06-270084-7

వర్గం:రోజులు
హిందూపురం

**హిందూపురం**, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని శ్రీ సత్యసాయి జిల్లాకు చెందిన పట్టణం, అదేపేరు గల మండలానికి కేంద్రం.

## చరిత్ర
హిందూపురం మొదటి నుంచి ఓ ప్రముఖ వర్తక కేంద్రం,రాజకీయంగా పలుకుబడి కలిగిన పట్టణం. మరాఠా యోధుడు మురారి రావు ఈ గ్రామాన్ని కట్టించి తన తండ్రి బిరుదైన హిందూరావు పేరుమీద హిందూపురం అని పేరు పెట్టినట్టు తెలుస్తుంది. ఇక్కడ వర్తకులు ఎక్కువగా వున్నారు సుప్రసిద్ధి గాంచిన లేపాక్షి హిందూపురం తాలూకా లోనిది. కల్లూరి సుబ్బారావు హిందూపురానికి చెందిన వాడే. కళాశాల స్థాపించి ఎందరికో విద్యా దానం చేసిన దాసా గోవిందయ్య చిరస్మరణీయుడు. ఇచ్చట యల్.జి.బాలకృష్ణన్ సూపర్ స్పిన్నింగ్ మిల్లులు స్థాపించి అనేక వేల మందికి ఉపాధి కల్పించాడు. పట్టణ జనాభాలో దాదాపు 25 శాతం మంది ఈ మిల్లుల వల్ల జీవనోపాధి పొందుతున్నారు.

## భౌగోళికం
జిల్లా కేంద్రమైన పుట్టపర్తి నుండి నైరుతి దిశలో  67 కి.మీ దూరంలో,  సమీప నగరమైన బెంగుళూరుకు ఉత్తరంగా 104 కి.మీ దూరంలో వుంది.

### నీటి సమస్య
హిందూపురం లో నీటిసమస్య వుంది.  1000 అడుగుల లోతు తవ్వినా నీరు పడని పరిస్థితికి చేరింది.  కావున చుట్టు ప్రక్కల గ్రామాలలోని  వ్యవసాయ బోర్ల నుంచి పట్టణానికి నీటిని సరఫరా చేస్తున్నారు .

## జనాభా గణాంకాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 2,03,538 - పురుషులు 1,02,664 - స్త్రీలు 	1,00,874.

## రవాణా సౌకర్యాలు
thumb|హిందూపురం రైల్వే స్టేషన్ సైన్ బోర్డు దృశ్య చిత్రం
* జాతీయ రహదారి 44 పై  వుంది. పరిగి రహదారి, లేపాక్షి రహదారి, పెనుకొండ రహదారి ఇతర ముఖ్యరహదారులు.
* రైలు:   సౌత్ వెస్ట్రన్ రైల్వే లో భాగంగా, బెంగళూరు-ధర్మవరం జంక్షన్ మార్గం లో హిందూపూర్ రైల్వే స్టేషన్ వుంది. (కోడ్ - 'HUP') 

## పరిపాలన
హిందూపురం పురపాలక సంఘం ద్వారా పట్టణ పరిపాలన జరుగుతుంది.

## పరిశ్రమలు
* రహెజా (నియోజన్‌ ప్రాపర్టీస్‌ ప్రైవేట్‌ లిమిటెడ్‌..) తూమకుంట
* విప్రొ సంస్థ, గొల్లపురం 

* హిందూపురం ప్రాంతం బెంగుళూరు లోనికెంపేగౌడ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం 64 కిలోమీటర్ల దూరంలోనే ఉండటంతో ప్రభుత్వం హిందూపురం, పరిగి, కొడికొండ, ఓబుళదేవరచెరువు 'ప్రత్యేక ఆర్థిక మండళ్ళ కోసం భూసేకరణ చేపట్టింది. 
* గోళ్లాపురం వద్ద పరిశ్రమల స్థాపనకు 1100 ఎకరాలకు పైగా ఏపీఐఐసీ సేకరించింది. 
* రాశి ప్రాపర్టీస్‌, ఇండస్ట్రిస్‌ ప్రైవేట్‌ లిమిటెడ్‌ 916ఎకరాల్లో, పరిగి మండలంలో వ్యాపార్‌ ఇండస్ట్రియల్‌ పార్కుకోసం 1418 ఎకరాలు సేకరించారు.
* లేపాక్షి నాలెడ్జి హబ్  చిలమత్తూరు, గోరంట్ల మండలాల్లో సెజ్‌ కోసం 9,428ఎకరాలు సేకరించారు.
* సైన్స్‌ సిటీ... ఓడీసీ, అమడగూరు మండలాల్లో 640ఎకరాలను సేకరించారు.

## విద్యాసంస్థలు

* ప్రభుత్వ మహిళా పాలిటెక్నిక్ కళాశాల
* లయోలా ఉన్నత పాఠశాల
* సెయింట్ జేవియర్స్ కాలేజ్ ఆఫ్ ఎడ్యుకేషన్

## గ్రామ ప్రముఖులు

* టిపి సుధీంద్ర: ఫస్ట్-క్లాస్ క్రికెట్ ఆటగాడు

## ఇవీ చూడండి
* హిందూపురం శాసనసభ నియోజకవర్గం

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

వర్గం:శ్రీ సత్యసాయి జిల్లా పట్టణాలు
బైంసా పురపాలకసంఘం

బైంసా పురపాలకసంఘం, తెలంగాణ రాష్ట్రం, నిర్మల్ జిల్లా లోని పురపాలకసంఘం.దీని ప్రధాన పరిపాలనా కేంద్రం భైంసా పట్టణంలో ఉంది

## జనాభా గణాంకాలు

2011 భారత జనాభా గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 89,417 - పురుషులు 44,383 - స్త్రీలు 45,034

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

వర్గం:తెలంగాణ నగరాలు, పట్టణాలు
వర్గం:నిర్మల్ జిల్లా పురపాలక సంఘాలు
చికన్‌గన్యా

thumbnail|right|200px|చికెన్ గున్యా వ్యాప్తికి కారణభూతమైన ఏడిస్ ఈజిప్టీ దోమ
**చికెన్ గున్యా** (Chikungunya) టోగావిరిడే కుటుంబానికి చెందిన ఆల్ఫా వైరస్ వల్ల కలిగే అరుదైన విష జ్వరము. ఈ వైరస్ ఏడిస్ ఈజిప్టీ అనే రకము దోమ యొక్క కాటు వలన వ్యాపిస్తుంది. చికెన్ గున్యా అన్న పేరు స్వహీలీ భాషలో నుండి వచ్చింది. స్వహీలీలో చికన్‌గన్యా అంటే వంకర తిరిగేది లేదా వంచేది అని అర్ధము. ఈ వ్యాధి వచ్చిన రోగులు కీళ్ల నొప్పులతో నిటారుగా నడవలేక వంగి గూనిగా నడవడముతో ఆ పేరు వచ్చింది. చికన్‌గన్యా వ్యాధి ప్రాణాంతకము కాదు కానీ 2005 - 2006 లో ఈ వ్యాధి బారిన పడి ర్యూనియన్ దీవిలో 77 మంది మరణించారు. 

పేరులో సారూప్యత ఉన్నా.., కోళ్ళకూ (చికెన్) ఈ వ్యాధికీ, అలాగే బర్డ్ ఫ్లూ వ్యాధికీ చికన్‌గన్యాకు ఏ విధమైన సంబంధమూ లేదు.

చికన్‌గన్యాను తొలుత 1952లో ఆఫ్రికా ఖండములోని టాంజానియాలో కనుగొన్నారు.

## భారతదేశంలో
భారతదేశంలో తొలుత చికన్‌గన్యాను 1963లో కలకత్తాలో గుర్తించారు. 1964లో మద్రాసులో నాలుగు లక్షల మందికి ఈ వ్యాధి సోకినది. 1973లో మహరాష్ట్రలోని బార్సిలో వ్యాధి సోకిన వారిలో 37.5% రోగులు మరణించారు.

## వ్యాధి లక్షణాలు
చికన్‌గన్యా సోకిన రోగికి 39 (102 డిగ్రీలఫారన్ హీటు) డిగ్రీల వరకు చేరే ఉష్ణోగ్రత కూడిన విష జ్వరము వస్తుంది. కీళ్ల నొప్పులు, వంటినొప్పులతో బాధ పడతారు. నడవడానికి కూడా శ్రమపడాల్సి వస్తుంది. స్వల్ప తలనొప్పి మరి ఫోటోఫోబియా (కాంతి చూస్తే కళ్ళలో బాధ) కూడా కలిగే అవకాశము ఉంది.

## రోగ నిర్ధారణ
రోగ నిర్ధారణకై మలేషియా రాజధాని కౌలాలంపూర్ లోని మలయా యూనివర్శిటీ ఒక సీరలాజికల్ పరీక్షను

## చికిత్స
చికన్‌గన్యాకు ఇప్పటివరకు కచ్చితమైన చికిత్స లేదు. కానీ రోగ లక్షణాలైన నొప్పి ఉపశమనానికి వైద్యులు అనాల్జెసిక్స్ ను ఉపయోగించి చికిత్స చేస్తారు. 2000లో వ్యాక్సిన్ అభివృద్ధి చేయడానికి కృషి జరిగినా సరైన ఆర్థిక సహాయము లేకపోవడము వలన ఆ కృషి ఆగిపోయింది.

## చికిత్స
ప్రస్తుతం, చికన్‌గన్యాకు నిర్దిష్టమయిన చికిత్స అందుబాటులో ఉంది. సపోర్టివ్ కేర్ సిఫార్సు, జ్వరం, కీళ్ళ వాపు ప్రాయంగా చికిత్స కార్యక్రమాలైన నాప్రోక్సేన్, పారాసిటమాల్ (ఎసిటమైనోఫెన్) వంటి కాని ఆస్పిరిన్ అనాల్జేసిక్, స్టీరాయ్ద్ శోథ నిరోధక మందులు వాడకం ద్రవాలు. యాస్పిరిన్ రక్తస్రావం ప్రమాదం పెరుగుతుంది కారణంగా సిఫార్సు లేదు. వ్యతిరేక-శోథ ప్రభావాలు ఉన్నప్పటికీ, కార్టికోస్టెరాయిడ్స్ వారు రోగనిరోధకశక్తి అణచివేత కారణం, సంక్రమణ మరింత తీవ్రమవుతుంది వంటి, వ్యాధి తీవ్రమైన దశలో సిఫార్సు లేదు.

నిష్క్రియాత్మక వ్యాధినిరోధకశక్తిని చికన్‌గన్యాకు చికిత్సలో సంభావ్య లాభాలున్నాయి. నిష్క్రియాత్మక వ్యాధినిరోధకశక్తిని ఉపయోగించి జంతువులలో స్టడీస్ ప్రభావవంతంగా ఉన్నాయి, తీవ్రమైన ఇన్ఫెక్షన్ గురయ్యే అవకాశం ఆ నిష్క్రియాత్మక వ్యాధినిరోధకశక్తిని ఉపయోగించి క్లినికల్ అధ్యయనాలు పురోగతి ప్రస్తుతం ఉన్నాయి. నిష్క్రియాత్మక వ్యాధినిరోధకశక్తిని బారిన పడిన వారిలో వ్యతిరేక మానవ ఇంట్రావీనస్ ప్రతిరక్షకాలు (ఇమ్యూనోగ్లోబులిన్లను) పరిపాలన ఉంటుంది చికన్‌గన్యాకు సంక్రమణ ప్రమాదం. పరీక్ష విట్రో ప్రభావవంతంగా అనేక ఔషధాలు చూపించింది అయితే చికన్‌గన్యాకు వైరస్ కోసం ఎటువంటి యాంటివైరల్ చికిత్స, ప్రస్తుతం అందుబాటులో ఉంది.

## బయటి లింకులు
* ఆల్ఫా వైరస్
* ర్యూనియన్ దీవిలో చికన్‌గన్యా విష జ్వరము
* చికన్‌గన్యా వ్యాధి వ్యాప్తి పై ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ వెబ్‌సైటు లో వార్తలు
* భారతదేశంలో చికన్‌గన్యా పై సమాచారము
* తూర్పు గోదావరి జిల్లాలో చికన్‌గన్యా వ్యాప్తి 
* అనంతపురం లో చికన్‌గన్యా

## మూలాలు

వర్గం:వ్యాధులు
వర్గం:అంటు వ్యాధులు
వర్గం:వైరల్ వ్యాధులు
తెలుగు నెలలు

**తెలుగు నెలలు** : తెలుగు నెలలు పన్నెండు. నెలకు ముప్పై రోజులు. పదిహేను రోజులు ఒక పక్షం. ప్రతి నెల శుక్ల పక్ష పాడ్యమి (అమావాస్య తర్వాత వచ్చే తిథి) తో మొదలై అమావాస్యతో ముగుస్తుంది.ప్రతి నెలలో రెండు పక్షాలు ఉంటాయి:

1. శుక్ల పక్షం లేదా శుద్ధ పక్షం (ప్రతి నెల మొదటి తిథి పాడ్యమి నుంచి పౌర్ణమి వరకు) : రోజు రోజుకూ చంద్రుడితో పాటు వెన్నెల పెరిగి రాత్రుళ్ళు తెల్లగా, కాంతివంతంగా అవుతాయి. (శుక్లం అంటే తెలుపు అని అర్థం).

2. కృష్ణ పక్షం లేదా బహుళ పక్షం (ప్రతి నెల పున్నమి తరువాత వచ్చే పాడ్యమి తిథి నుంచి అమావాస్య వరకు) : రోజు రోజుకూ చంద్రుడితో పాటు వెన్నెల తరిగి రాత్రుళ్ళు 
నల్లగా చీకటితో నిండుతాయి. (కృష్ణ అంటే నలుపు అని అర్థం).

తెలుగు నెలలు 

#చైత్రము
#వైశాఖము
#జ్యేష్ఠము
#ఆషాఢము
#శ్రావణము
#భాద్రపదము
#ఆశ్వీయుజము
#కార్తీకము
#మార్గశిరము
#పుష్యము
#మాఘము
#ఫాల్గుణము
#
#
#
#
#

ఈ నెలల పేర్లు ఒక్కో నక్షత్రం పేరు మీద ఒక్కొక్క నెల ఏర్పడినట్లు సులభంగా గుర్తించవచ్చు.

ఉదాహరణ ;-

* పౌర్ణమి రోజున చిత్తా నక్షత్రం (అనగా చంద్రుడు చిత్తా నక్షత్రంతో కలిసిన రోజు) అయితే ఆ నెల చైత్రము .
* పౌర్ణమి రోజున విశాఖ నక్షత్రం (అనగా చంద్రుడు విశాఖ నక్షత్రంతో కలిసిన రోజు) అయితే ఆ నెల వైశాఖము.
* పౌర్ణమి రోజున జ్యేష్ఠ నక్షత్రం (అనగా చంద్రుడు జ్యేష్ఠా నక్షత్రంతో కలిసిన రోజు) అయితే ఆ నెల జ్యేష్ఠము .
* పౌర్ణమి రోజున పూర్వాషాఢ నక్షత్రం (అనగా చంద్రుడు పూర్వాషాఢా నక్షత్రంతో కలిసిన రోజు) అయితే ఆ నెల ఆషాఢము.
* పౌర్ణమి రోజున శ్రవణం నక్షత్రం (అనగా చంద్రుడు శ్రవణం నక్షత్రంతో కలిసిన రోజు) అయితే ఆ నెల శ్రావణము .
* పౌర్ణమి రోజున పూర్వాభాద్ర నక్షత్రం (అనగా చంద్రుడు పూర్వాభాద్ర నక్షత్రంతో కలిసిన రోజు) అయితే ఆ నెల భాద్రపదము.
* పౌర్ణమి రోజున అశ్వని నక్షత్రం (అనగా చంద్రుడు అశ్వనీ నక్షత్రంతో కలిసిన రోజు) అయితే ఆ నెల ఆశ్వయుజము.
* పౌర్ణమి రోజున కృత్తిక నక్షత్రం (అనగా చంద్రుడు కృత్తికా నక్షత్రంతో కలిసిన రోజు) అయితే ఆ నెల కార్తీకము.
* పౌర్ణమి రోజున మృగశిర నక్షత్రం (అనగా చంద్రుడు మృగశిరా నక్షత్రంతో కలిసిన రోజు) అయితే ఆ నెల మార్గశిరము .
* పౌర్ణమి రోజున పుష్యమి నక్షత్రం (అనగా చంద్రుడు పుష్యమీ నక్షత్రంతో కలిసిన రోజు) అయితే ఆ నెల పుష్యము.
* పౌర్ణమి రోజున మఖ నక్షత్రం (అనగా చంద్రుడు మఖా నక్షత్రంతో కలిసిన రోజు) అయితే ఆ నెల మాఘము.
* పౌర్ణమి రోజున ఉత్తరఫల్గుణి (ఉత్తర) నక్షత్రం (అనగా చంద్రుడు ఉత్తరఫల్గుణీ నక్షత్రంతో కలిసిన రోజు) అయితే ఆ నెల ఫాల్గుణము.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
*తెలుగు నెలలు ఇంగ్లీషులో  

వర్గం:నెలలు
వర్గం:కాలమానాలు
వర్గం:కేలండర్
1680

**1680** గ్రెగోరియన్‌ కాలెండరు యొక్క లీపు సంవత్సరము.

## సంఘటనలు

* జనవరి 2: మాతారం రాజు అమంగ్‌కురత్ II, తనపై తిరుగుబాటు చేసిన తృణజయను స్వయంగా పొడిచాడు.
* మే: క్రాకటోవా అగ్నిపర్వతం విస్ఫోటనం చెందింది, బహుశా దాని స్థాయి చాల తక్కువగా ఉండి ఉండవచ్చు
* నవంబర్ 14: 1680 నాటి గొప్ప తోకచుక్క మొదటిసారి కనబడింది.
* నవంబర్ 17: లండన్లో పోప్ దిష్టిబొమ్మలను కాల్చడానికి విగ్స్ ఊరేగింపులు నిర్వహించారు.
* మకావుకు మొదటి పోర్చుగీస్ గవర్నర్‌ను నియమించారు.
* 

కుడి|thumb|నవంబర్ 14 : 1680 నాటి గొప్ప తోకచుక్క మొదటిసారి చూసారు

## జననాలు

* జూన్ 18: శామ్యూల్ బట్లర్, ఆంగ్ల కవి (జ .1612 )

## మరణాలు

* ఏప్రిల్ 3: ఛత్రపతి శివాజీ.

## పురస్కారాలు

*
గాజువాక మండలం

**గాజువాక** మండలం, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోనివిశాఖపట్నం జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం. 2005 సంవత్సరం వరకు ప్రత్యేక మునిసిపాలిటీగా ఉండేది. తరువాత విశాఖపట్నం కార్పోరేషన్‌‌లో విలీనమై మహా విశాఖలో భాగమయ్యింది.గాజువాక రెండు దశాబ్ధాల కిందటి వరకు ఓ కుగ్రామం. విశాఖ ఉక్కు కర్మాగారం వచ్చాక దాని దశ తిరిగింది. ఒకప్పుడు ఇది అటవీ ప్రదేశం. ఇక్కడి వాగులలో నీరు తాగడానికి ఏనుగులు వచ్చేవని ఈ ప్రాంతానికి 'గజవాగు' అనేవారట. అది కాలక్రమంలో గాజువాకగా మారింది అంటారు. 
## గణాంకాలు

2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం గాజువాక పట్టణ జనాభా మొత్తం 2,50,423 వారిలో పురుషులు 1,27,577 మంది కాగా, స్త్రీలు 1,22,846 మంది ఉన్నారు.

2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం గాజువాక పట్టణ జనాభా మొత్తం 2,79,672 వారిలో పురుషులు 1,43,856 మంది కాగా, స్త్రీలు1,35,816 మంది ఉన్నారు.

## మండలం లోని గ్రామాలు
### రెవెన్యూ  గ్రామాలు
# దువ్వాడ 
# శ్రీనగర్
# కూర్మన్నపాలెం
# గంట్యాడ
# తోకాడ

## శాసనసభ నియోకవర్గం
*పూర్తి వ్యాసం గాజువాక శాసనసభ నియోజకవర్గంలో చూడండి.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
పుణ్యగిరి ఆలయం (శృంగవరపుకోట)

**పుణ్యగిరి దేవాలయం** ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో విజయనగరం జిల్లాలని శృంగవరపుకోటకు పశ్చిమ దిశను ఎత్తయిన కొండలలో (తూర్పు కనుమలు) ఉంది. ఈ గ్రామం విజయనగరానికి 35 కి.మీ. దూరంలో, శృంగవరపుకోటకు 4 కి.మీ. దూరంలో ఈ ఆలయం ఉంది.
## దేవాలయం చరిత్ర

ఉత్తరాంధ్రలో పవిత్ర పుణ్యక్షేత్రాల్లో ఉమాకోటిలింగేశ్వరస్వామి ఆలయం ఒకటి.దక్షిణ కాశీగా పేరుగాంచిన ఈ దేవాలయం విజయనగరం జిల్లా శృంగవరపుకోట సమీపంలో ఉంది. పూర్వం ఈ ప్రదేశంలో లో ఋషులు తపస్సు చేసి పరమేశ్వరుని సాక్షాత్కారం పొందారు. అనంతరం ఇక్కడ శివుడు లింగరూపంలో ఆవిర్భవించాడని పూర్వీకుల కథనం. ఈ దేవాలయానికి మహాభారత కాలానికి సంబంధం ఉందని తెలుస్తుంది. అలనాటి పాండవుల ఆవాసమే ఈ పుణ్యగిరి క్షేత్రం. మహాభారత కాలంలో పాండవులు జూదమాడి కౌరవుల చేతిలో ఓడిపోయి 13 ఏళ్ళు అరణ్యవాసం, ఒక ఏడు అజ్ఞాతవాసం చేశారు. పాండవులు అరణ్యవాసం ముగించుకొని అజ్ఞాతవాసం ఈ ప్రాంతంలోనే చేశారని భక్తుల ప్రగాఢ విశ్వాసం. ఇక్కడ విరాట్‌రాజు కొలువు ఉండేదని, ఆ కొలువులోనే పాండవులు అజ్ఞాతవాసం గడిపారని పౌరాణిక గాథల వల్ల తెలుస్తుంది. ఆ సమయంలో పాండవులు ప్రతి రోజూ ఇక్కడ జలధారలలో స్నానమాచరించి, పరమేశ్వరుని ఆరాధించేవారని భక్తుల విశ్వాసం. ప్రస్తుతం ఈ దేవాలయం సకల సౌకర్యాలతో భక్తులకు కనువిందు చేస్తోంది. కోటి లింగాల రేవులో ఉన్న శివలింగాల మీద పైనుంచీ నీటి బిందువులు పడుతూ ఉంటాయి. కొండపైకి చేరుకున్న తరువాత పుట్టధార వస్తుంది. ఈ ధార నుంచి వచ్చే నీరు గర్భగుడిలో శివలింగాల్ని తాకుతూ వస్తుంది. ఇక్కడ తలస్నానం చేస్తే పాపాలు పోతాయని భక్తుల నమ్మకం.మహా శివరాత్రి రోజున జలధారల కింద స్నానాలు చేసి పరమేశ్వరుని దర్శించుకొని జాగరణ చేసినట్టయితే సర్వపాపాలు తొలగిపోవడమేగాకుండా కైలాస ప్రాప్తి లభిస్తుందన్నది భక్తుల నమ్మకం.

## ఉత్సవాలు
ప్రతి సంవత్సరం మహాశివరాత్రి రోజు మూడు రోజుల పాటు ఉత్సవాలకు ఉత్తరాంధ్ర జిల్లాలతో పాటు ఒడిశా,ఛత్తీస్‌గఢ్ రాష్ట్రాల నుంచి భక్తులు ఎక్కువగా పాల్గొంటారు. ఎక్కువగా శివరాత్రి రోజు, ఆ మరుసటి రోజు భక్తులు శ్రీఉమాకోటి లింగేశ్వర స్వామిని దర్శించుకుంటారు.దాదాపుగా ఈ మూడు రోజుల్లో లక్ష మందికి పైగా  భక్తులు వస్తారని అంచనా. 

## రవాణా సౌకర్యం
ఈ దేవాలయానికి రవాణా సౌకర్యం ఉంది.  విశాఖపట్నం, విజయనగరం జిల్లాల నుంచి శృంగవరపుకోట వరకు బస్సు సౌకర్యం ఉంది.అక్కడ నుంచి ఆటోలో వెళ్ళవచ్చు.శివరాత్రి ఉత్సవాలకు ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర రోడ్డు రవాణా సంస్థవారు ప్రత్యేక బస్సు సౌకర్యాన్ని కూడా కల్పిస్తున్నారు.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:విజయనగరం జిల్లా పుణ్యక్షేత్రాలు
బి.కొత్తకోట

**బి.కొత్తకోట** (బీరంగి కొత్తకోట), ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని అన్నమయ్య జిల్లా బి.కొత్తకోట మండల పట్టణం, మండలకేంద్రం.

## భౌగోళికం
ఇది సమీప పట్టణమైన మదనపల్లెకు 38 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఇది జిల్లా కేంద్రమైన రాయచోటి నుండి నైరుతి దిశలో 87 కి.మీ దూరంలో ఉంది.

## గణాంకాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 6250 ఇళ్లతో, 26191 జనాభాతో 3000 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 13586, ఆడవారి సంఖ్య 12605. షెడ్యూల్డ్ కులాల జనాభా 1807 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల జనాభా 702. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 596122.పిన్ కోడ్: 517370.
## విద్యా సౌకర్యాలు
ఈ గ్రామంలో 3 ప్రైవేటు బాలబడిలు, 13 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు, 3 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలలు, 13 ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాలలు, 3 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలలు, 8 ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాలలు, 3 ప్రభుత్వ సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాలలు, 1 ప్రైవేటు సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాల, 1 ప్రభుత్వ అనియత విద్యా కేంద్రం, ఉన్నాయి. సమీప ఆర్ట్స్, సైన్స్, కామర్సు డిగ్రీ కళాశాల, సమీప పాలీటెక్నిక్, సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, సమీప దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల మదనపల్లె లో), సమీప ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు (అంగళ్లు లో), సమీప వైద్య కళాశాల (తిరుపతి లో), సమీప మేనేజ్మెంట్ సంస్థ కురబలకోటలో ఉన్నాయి.

## భూమి వినియోగం
గ్రామంలో భూమి వినియోగం ఇలా ఉంది (హెక్టార్లలో) :
* వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 365
* వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 255
* శాశ్వత పచ్చిక ప్రాంతాలు, ఇతర మేత భూమి: 0
* తోటలు మొదలైనవి సాగవుతున్న భూమి: 79
* వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 0
* సాగులో లేని భూముల్లో బీడు భూములు కానివి: 877
* బంజరు భూమి: 410
* నికరంగా విత్తిన భూ క్షేత్రం: 1014
* నీటి సౌకర్యం లేని భూ క్షేత్రం: 2146
* నీటి వనరుల నుండి నీటి పారుదల లభిస్తున్న భూ క్షేత్రం: 155
* బావులు/గొట్టపు బావులుద్వారా సాగులో వున్నది: 155

## ఉత్పత్తులు
వేరుశనగ, మొక్కజొన్న,  టమేట

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:అన్నమయ్య జిల్లా పట్టణాలు