సాలుమరద తిమ్మక్క

**సాలుమరద తిమ్మక్క** (1911 జూన్  30 - 2025 నవంబరు 14), కర్ణాటకకు చెందిన పర్యావరణవేత్త. ఈమె హులికుల్ నుండి కుడుర్ వరకు ఉన్న జాతీయ రహదారి పక్కన నాలుగు కిలోమీటర్ల మేర 384 మర్రి చెట్లు పెంచడం ద్వారా జాతీయ స్థాయిలో ప్రసిద్ధి చెందారు. ఈమె పర్యావరణానికి చేసిన కృషికి గుర్తింపుగా ప్రభుత్వం భారత జాతీయ పౌర పురస్కారంతో తిమ్మక్కను గౌరవించింది.

## వ్యక్తిగత జీవితం
ఈమె కర్నాటక లోని తూముకూరు జిల్లా గుబ్బి తాలూకాలో జన్మించారు. ఆమె తండ్రి చిక్కరంగయ్య, తల్లి విజయమ్మ. సాలుమరద అంటే కన్నడ భాషలో వృక్షాల వరుస అని అర్థం. ఈమె బెంగళూరు రూరల్ జిల్లా, హులికల్ గ్రామానికి చెందినది. అమెరికాలోని లాస్ ఏంజలెస్, ఓక్లాండ్, కాలిఫోర్నియాలలో స్థాపించిన  పర్యావరణ సంస్థలకు ఆమె పేరు మీద *తిమ్మక్కాస్ రీసోర్సెస్ ఫర్ ఎన్విరాన్మెంటల్ ఎడ్యుకేషన్* అని పేరు పెట్టడం విశేషం. ఈవిడకు చదువులేకపోయినా వేలిముద్ర వేస్తారు. ఏదైనా సేవ చేయాలంటే చదువు అవపరంలేదు. చేయాలన్న ఆలోచన ఉంటే చాలు అని చెప్తుంటారు.

ఆమె భర్త పేరు చిక్కన్న. భార్య నాటిన చెట్లను జాగ్రత్తగా నీళ్ళు పోసి పెంచడం కోసం జీతం కోసం చేస్తున్న పని కూడా వదిలిపెట్టాడు. ఆ సమయంలో తిమ్మక్క సంపాదనే ఆ కుటుంబానికి జీవనాధారం అయింది. 1990 లో చిక్కన్న మరణించాడు. వీరికి పిల్లలు లేకపోవడంతో ఉమేష్ అనే అబ్బాయిని దత్తత తీసుకున్నారు.

## మొక్కలు నాటాలనే ఆలోచనకు బీజం
పెళ్లయి 20 సంవత్సరాలు గడిచినా పిల్లలు పుట్టలేదు. ఆ భాధలో ఉన్నప్పుడు ప్రజలకు సేవ చేస్తే భగవంతునికి సేవ చేసినట్లవుతుందని బావించి మొక్కలు నాటడం మొదలుపెట్టారు. వాటిని సొంత బిడ్డల్లా ప్రేమించి జాగ్రత్తగా పెంచి కాపాడారు. చెట్లే కదా నా పిల్లలు అని చెపుతుంటారు. ఆమె భర్త కూడా సహకరించి చేస్తున్న ఉద్యోగాన్ని వదిలి ఆమె అడుగులో అడుగేసి నడిచారు. అలా ఇద్దరూ కలసి ప్రకృతికి ప్రణామం చేశారు. పదికాలాల పాటు గుర్తుండిపోయేలా చేశారు. పిల్లలు లేని ఈ వృద్ధ దంపతులు మొక్కలనే పిల్లలుగా భావించారు. అందరికీ ఆదర్శంగా నిలిచారు.
## చిత్రమాలిక


Saalumarada Thimmakka, 2011 (cropped).jpg|thumb|చెదరని చిరునవ్వుల బామ్మ
Padma Shri Saalumarada Thimakka.jpg|thumb|రాష్ట్రపతి రామ్ నాథ్ కోవిద్ నుండి మార్చి 16 2019 న పద్మశ్రీ అవార్డు గ్రహిస్తూ 
Saalu Marada Thimakka.jpg|thumb|2015లో జాతియ విద్యార్ధి సంఘం భారతీయ క్యాంపస్ మిత్రులతో  


## గుర్తింపు

* 1995 లో కేంద్రప్రభుత్వం ఆమెను భారతీయ పౌర పురస్కారంతో సన్మానించింది. 
* 1997 లో *ఇందిర ప్రియదర్శిని వృక్షమిత్ర పురస్కారం* లభించింది.
* లాస్‌ఏంజెలిస్‌, ఓక్లాండ్‌, కాలిఫోర్నియాల్లో స్థాపించిన పర్యావరణ సంస్థలకు ‘తిమ్మక్కాస్‌ రీసోర్సెస్‌ ఫర్‌ ఎన్విరాన్‌ మెంటల్‌ ఎడ్యుకేషన్‌’ అని పేరు పెట్టడం
* 2019లో పద్మశ్రీ వచ్చింది.
* జాతీయ పౌరసత్వ పురస్కారం - 1
* ఇందిరా ప్రియదర్శిని వృక్షమిత్ర అవార్డు - 1
* వీరచక్ర అవార్డు -
* కర్ణాటక ప్రభుత్వ మహిళా, శిశు సంక్షేమ శాఖ నుండి అక్రిడిటేషన్ సర్టిఫికేట్
* ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ట్రీ సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ, బెంగళూరుచే ప్రశంసల సర్టిఫికేట్.
* కర్ణాటక కల్పవల్లి అవార్డు -
* గాడ్‌ఫ్రే ఫిలిప్స్‌ బ్రేవరీ అవార్డు -
* పంపపతి పర్యావరణ పురస్కారం
* బాబాసాహెబ్ అంబేద్కర్ అవార్డు
* వనామాటే అవార్డు
* మగడి వ్యక్తి అవార్డు
* శ్రీమత అవార్డు
* హెచ్.హోన్నై సోషల్ సర్వీస్ అవార్డు
* కర్ణాటక పర్యావరణ పురస్కారం
* ఉమెన్స్ ఎలుక అవార్డు
* జాతీయ పౌర పురస్కారం
* రాజ్యోత్సవ అవార్డు
* ఫ్లవర్ ఫ్లవర్ ఫౌండేషన్ విజ్డమ్ స్పిరిట్ అవార్డు
* ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఆర్ట్ ఆఫ్ లివింగ్ నుండి విశాలక్షి అవార్డు.
* ఇది ప్రతిష్టాత్మక 'నాడోజా' అవార్డును గెలుచుకుంది.

## కార్యక్రమాలు
దేశవ్యాప్తంగా అనేక అటవీ పెంపక కార్యక్రమాలకు శ్రీకారం చుట్టేందుకు స్పూర్తిని నింపేందుకు అతిధిగా వెళ్లి ప్రేరేపిస్ంది. శతాధిక వృద్దురాలుగా అనేక ఆరోగ్య సమస్యలతో బాధపడుతున్నప్పటికీ తన గ్రామ వార్షిక ఉత్సవానికి వర్షపు నీటిని నిల్వ చేయడానికి పెద్ద ట్యాంక్ నిర్మాణంతో సహా ఇతర సామాజిక సేవా పనులలో పాల్గొంది. జాతియ నిధులతో తన గ్రామంలో ఆసుపత్రి నిర్మాణం చేయించింది.

## మరణం
సాలుమరద తిమ్మక్క 114 సంవత్సరాల వయస్సులో శ్వాస సంబంధ అనారోగ్యంతో బాధపడుతూ బెంగుళూరులోని ఓ ప్రయివేట్ ఆసుపత్రిలో చికిత్స పొందుతూ, పరిస్థితి విషమించడంతో 2025 నవంబరు 14న మరణించింది. 
## మూలాలు

వర్గం:కర్ణాటక వ్యక్తులు
వర్గం:1911  జననాలు
వర్గం:2025  మరణాలు
వర్గం:ఆదర్శ వనితలు
వర్గం:100 బి.బి.సి మహిళలు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కారం పొందిన మహిళలు
వర్గం:100 ఏళ్లకు పైగా జీవించిన వ్యక్తులు