రాధు కర్మాకర్

**రాధు కర్మాకర్** (1919 - 1993 అక్టోబరు 5), 1940 నుండి 1990 వరకు హిందీ సినిమాలో పనిచేసిన భారతీయ సినిమాటోగ్రాఫర్, దర్శకుడు. ఆయన దర్శకుడు, నటుడు రాజ్ కపూర్ తో కలిసి ఆయన చిత్రాలలో, ఆయన ఆర్. కె. స్టూడియో కోసం విస్తృతంగా పనిచేసాడు. *ఆవారా* (1951) తో ప్రారంభించి, కపూర్ తదుపరి చిత్రాలన్నింటినీ నాలుగు దశాబ్దాల పాటు, తన చివరి చిత్రం *రామ్ తేరి గంగా మైలి* (1985) వరకు చిత్రీకరించాడు.

రాజ్ కపూర్ నిర్మించిన, కపూర్ స్వయంగా, పద్మిని ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన, **జిస్ దేశ్ మెన్ గంగా బెహ్తీ హై''<nowiki/>' (1960) అనే చిత్రానికి కూడా ఆయన దర్శకత్వం వహించాడు. ఈ చిత్రం ఉత్తమ చిత్రంగా ఫిల్మ్‌ఫేర్ పురస్కారంను గెలుచుకోగా, కర్మాకర్ 9వ ఫిల్మ్‌ఫేర్ పురస్కారాలలో ఉత్తమ దర్శకుడిగా నామినేషన్ ను గెలుచుకున్నాడు. 8వ జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలలో ఈ చిత్రం హిందీ విభాగంలో ఉత్తమ చలన చిత్రంగా సర్టిఫికేట్ ఆఫ్ మెరిట్ ను కూడా గెలుచుకుంది.

18వ జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలలో, **మేరా నామ్ జోకర్*<nowiki/>' చిత్రానికి ఉత్తమ సినిమాటోగ్రఫర్ గా జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డు గెలుచుకున్నాడు. ఆయన ఉత్తమ సినిమాటోగ్రాఫర్ గా నాలుగు సార్లు ఫిల్మ్‌ఫేర్ పురస్కారాలను గెలుచుకున్నాడు, అవి *శ్రీ 420* (1957), *మేరా నామ్ జోకర్* (1972), *సత్యం శివం సుందరం* (1979), *హెన్నా* (1992).
== కెరీర్ ==
రాధు కర్మాకర్ [[కోల్‌కాతా|కలకత్తా]]<nowiki/>లో కిస్మత్ కీ ధాని (1945)తో తన సినీ జీవితాన్ని ప్రారంభించాడు, ఆ తరువాత, బొంబాయి టాకీస్ కోసం [[నితిన్ బోస్]] దర్శకత్వం వహించిన *మిలన్* (1946)తో కొనసాగాడు. ఈ చిత్రం బాక్సాఫీస్ వద్ద మంచి పనితీరు కనబరిచినప్పటికీ, అతని నైట్ సీక్వెన్స్ ఫోటోగ్రఫీ, హై కాంట్రాస్ట్ లైటింగ్ అతనికి ప్రశంసలు తెచ్చిపెట్టాయి. దీంతో, ఆయనను రాజ్ కపూర్ *ఆవారా* (1951) చిత్రీకరణకు అతన్ని ఎంపిక చేసాడు. *శ్రీ 420* (1955), సంగమ్ (1964), *మేరా నామ్ జోకర్* (1970), *బాబీ* (1973), *సత్యం శివం సుందరం* (1978), *ప్రేమ్ రోగ్* (1982), *రామ్ తేరి గంగా మైలి* (1985) వంటి చిత్రాలలో ఆయన పనిచేసాడు. 1988లో రాజ్ కపూర్ మరణించిన తరువాత, అతను ఆర్. కె. స్టూడియోతో కలిసి పనిచేయడం కొనసాగించాడు. అక్కడ *హెన్నా* (1991)ను చిత్రీకరించడం ప్రారంభించాడు, తరువాత దానిని అతని కుమారుడు రణధీర్ కపూర్ పూర్తి చేసాడు.

== వ్యక్తిగత జీవితం ==
భార్య దివంగత బానీ కర్మాకర్ కాగా, కుమారులు కృష్ణ గోపాల్ కర్మాకర్, బ్రోజో గోపాల్ కర్మాకర్. ఆయన కుమార్తెలు, సుదేవి కర్మాకర్, రాధా బెనర్జీ, మీరా చౌదరి ఉన్నారు. ఇక మనుమలు షోమితా పాండే, రింకీ కర్మాకర్, సిద్ధార్థ్ కర్మాకర్, శుభంకర్ బెనర్జీ, గౌరంగ్ కర్మాకర్, అనురాధ కర్మాకర్, ప్రియాంక చౌదరి, కేషుబ్ కర్మాకర్, రుద్రరాజ్ కర్మాకర్ లతో పాటు ముని మనుమరాలు డాక్టర్ తుషిత పాండే ఉంది.

== మరణం ==
రాధు కర్మాకర్ [[ముంబై|బొంబాయి]] తిరిగి వెళ్తుండగా బొంబాయి పూణే రోడ్డులో కారు ప్రమాదంలో మరణించాడు. ఆయన 1993 అక్టోబరు 5న మరణించాడు. 1995లో 42వ జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలలో, ఆయనకు మరణానంతరం పరమ్ వీర్ చక్రకు [[భారత జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలు - ప్రత్యేక జ్యూరీ పురస్కారం|ప్రత్యేక జ్యూరీ అవార్డు]], "భారతీయ చలనచిత్ర చరిత్రలో అత్యంత చిరస్మరణీయమైన క్షణాలను సృష్టించడంలో జీవితకాల సాధనను ప్రశంసిస్తూ" లభించింది.

ఆయన ఆత్మకథ, *రాధుకర్మాకర్ః ది పెయింటర్ ఆఫ్ లైట్స్*, 2005లో మరణానంతరం ప్రచురించబడింది.

== ఫిల్మోగ్రఫీ ==

=== దర్శకుడు ===

* *జిస్ దేశ్ మెన్ గంగా బెహ్తీ హై* (1960) 

=== సినిమాటోగ్రాఫర్ ===

* *కిస్మత్ కీ ధానీ* (1945) 
* *జ్వార్ భాటా* (1944) 
* *మిలన్* (1946) 
* *నౌకాడుబి* (1947) 
* *మషాల్* (1950) 
* సమర్ (1950) 
* *ఆవారా* (1951) 
* జగ్తే రహో (1956) 
* *శ్రీ 420* (1955) 
* సంగం (1964) 
* *అమన్* (1967) 
* *సప్నోన్ కా సౌదాగర్* (1968) 
* *మేరా నామ్ జోకర్* (1970) 
* బే-ఇమాన్ (1972) 
* *బాబీ* (1973) 
* *సన్యాసి* (1975) 
* *ధూప్ ఛావోన్* (1977) 
* *సత్యం శివం సుందరం* (1978) 
* *లవ్ స్టోరీ* (1981) 
* *ప్రేమ్ రోగ్* (1982) 
* *రామ్ తేరి గంగా మైలి* (1985) 
* అడ్వెంచర్స్ ఆఫ్ టార్జాన్ (1985) 
* డ్యాన్స్ డ్యాన్స్ (1987) 
* కమాండో (1988) 
* *హెన్నా'' (1991) 
* పరమవీర్ చక్ర (1995) 
## మూలాలు

వర్గం:హిందీ సినిమా దర్శకులు
వర్గం:ఫిల్మ్‌ఫేర్ అవార్డుల విజేతలు
వర్గం:1993 మరణాలు
వర్గం:1919 జననాలు