చంద్రవల్లి

**చంద్రవల్లి** అనేది భారతదేశంలోని కర్ణాటక రాష్ట్రం చిత్రదుర్గ జిల్లాలో ఉన్న ఒక పురావస్తు ప్రదేశం. ఈ ప్రాంతం చిత్రదుర్గ, కిరాబనకల్లు, జోలగుడ్డ అనే మూడు కొండలతో ఏర్పడిన లోయ. ఇది పొదలతో కూడిన వృక్షసంపదతో ఒక ప్రవాహం ప్రవహించే పాక్షిక శుష్క ప్రాంతం. చంద్రవల్లిలో జరిపిన త్రవ్వకాల్లో మట్టి కుండలు, పెయింట్ చేసిన గిన్నెలు, విజయనగర, శాతవాహన, హొయసల వంటి భారతీయ రాజవంశాలకు చెందిన నాణేలతో పాటు రోమన్ చక్రవర్తి అగస్టస్ సీజర్ దినారీలు, క్రీ.పూ 2వ శతాబ్దానికి చెందిన చైనా హన్ రాజవంశం చక్రవర్తి వు టి నాణెం లభించాయి.

## పురాణాలు
చంద్రవల్లి (చందమామ ఆకారం) చందనావతిగా ప్రసిద్ధి చెందింది, ఈ ప్రదేశాన్ని ఒకప్పుడు చంద్రహాసుడు (కుంతల దేశ రాజు) పరిపాలించినందున రాజుకు ఆ పేరు పెట్టబడింది.

## చంద్రవల్లి గుహాలయాలు
రెండు భారీ ఏకశిలా శిలల మధ్య ఉన్న అర్ధచంద్రాకారంలో ఉండే చంద్రవల్లి గుహాలయం (దీనిని అంకలి మఠం అని కూడా పిలుస్తారు - అంకలగి (బెల్గాం) నుండి సాధువులు ధ్యానం కోసం ఇక్కడికి వచ్చేవారు), చిత్రదుర్గ నుండి దాదాపు మూడు కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న చారిత్రక పూర్వ ప్రదేశం. ఇక్కడ ఒక సరస్సు ఉంది, ఇది గుహాలయానికి ప్రాముఖ్యతనిస్తుంది. సరస్సు చుట్టూ ఉన్న అడవి పక్షులను వీక్షించడానికి మంచి ప్రదేశం.

## చరిత్ర
చంద్రవల్లిలో భైరవేశ్వర ఆలయంలో కనుగొనబడిన మొదటి కన్నడ రాజవంశం కదంబ స్థాపకుడు మయూరశర్మ (క్రీ.శ. 345) రాతి శాసనం ఉంది. చంద్రవల్లి కదంబ రాజవంశపు మొదటి రాజధాని.

### చారిత్రక పూర్వ కాలం
చంద్రవల్లి చారిత్రక పూర్వ పురావస్తు ప్రదేశం, చరిత్రకారులు చారిత్రక పూర్వ కాలం, శాతవాహనుల కాలం నాటి చిత్రించిన కుండలు, నాణేలను కనుగొన్నారు. ఇనుప యుగంలో ఇక్కడ మానవ నివాసం ఉన్నట్లు కనుగొన్నారు.

### తవ్వకాల చరిత్ర
1909లో బి.ఎల్. రైస్, ఆర్ నరసింహాచార్, ఆర్ శామశాస్త్రి చంద్రవల్లి వద్ద తవ్వకాల పనులు చేపట్టారు. 1929-30 కాలంలో ఎం హెచ్ కృష్ణ విశేషమైన కృషి చేశారు.

చంద్రవల్లిని మొదటిసారిగా మైసూర్ రాష్ట్ర పురావస్తు, సంగ్రహాలయాల శాఖ డైరెక్టర్‌గా ఉన్న ఆర్. నరసింహాచార్ త్రవ్వించారు. తదుపరి త్రవ్వకాలు 1928-29లో హెచ్. ఎం. కృష్ణ, చివరగా 1947లో భారత పురావస్తు శాఖ మార్గదర్శకత్వంలో మోర్టిమర్ వీలర్చే నిర్వహించబడ్డాయి.

;ఆవిష్కరణలు
త్రవ్వకాల్లో రెండు వేర్వేరు కాలాలు గుర్తించబడ్డాయి; మెగాలిథిక్, శాతవాహన. ఇనుప యుగం నుండి చంద్రవల్లిలో నివాసాలు ఉన్నట్లు కనుగొనబడింది. సమీపంలోని కొండలలో కనుగొనబడిన శాసనాలు చాళుక్య, హొయసల కాలానికి చెందినవి, ఒక శాసనం కదంబ రాజవంశ స్థాపకుడు రాజు మయూరశర్మకు చెందినది.

;సాధారణ లేఅవుట్
తవ్వబడిన ప్రదేశం మొత్తం విస్తీర్ణం 730 మీ × 730 మీ, సైట్ సాధారణ లేఅవుట్‌లో ఇటుకలతో కూడిన గోడలు, కప్పబడిన రాతి కాలువలు, ఎర్ర-కంకర నేలలు, ఇటుకలతో చేసిన అగ్ని ప్రదేశాలతో కూడిన గృహ సముదాయం ఉంది. ఇది ఒక శ్మశాన వాటిక కూడా.

;మట్టి పాత్రలు
కనుగొనబడిన మట్టి పాత్రలలో మెగాలిథిక్ కుండలు, ముదురు ఎరుపు రంగు పూత (రుసెట్-కోటెడ్ పెయింటెడ్ వేర్) తో పూసిన పెయింటెడ్ నాళాలు, ఎరుపు, నలుపు రంగు పాత్రలతో పాటు రౌలెట్ వేర్ ఉన్నాయి. ఈ పాత్రలపై పెయింటింగ్‌లు రేఖీయంగా, రేఖాగణితంగా ఉండి, అడ్డదిడ్డంగా, చుక్కల గీతలు, పొదిగిన త్రిభుజాలు, ఇతర నమూనాలను కలిగి ఉన్నాయి. ఈ వస్తువుల ఆకారాలు గరాటు ఆకారపు మూత, కారినేట్ గిన్నెలు, మూడు కాళ్ల పాత్రలు, ఇతర రూపాలతో ఉన్న నాళాలు.

;నాణేలు
కింది భారతీయ రాజుల నాణేలు కనుగొనబడ్డాయి: మైసూర్ కు చెందిన మూడవ కృష్ణరాజ వడయార్, విజయనగరానికి చెందిన శ్రీకృష్ణదేవరాయలు, వివిధ శాతవాహన రాజులు, హొయసల రాజ్యానికి చెందిన వీరరాయ. కనుగొనబడిన విదేశీ నాణేలలో అగస్టస్ సీజర్ దినారీలు, చైనా హన్ రాజవంశం చక్రవర్తి వు టి నాణెం ఉన్నాయి.

;ప్రాచీన రోమ్‌తో వాణిజ్య సంబంధాలు
చారిత్రాత్మక నివాసాల అంచనా పురాతన రోమన్ ప్రపంచంతో వాణిజ్య సంబంధాల ఉనికి గురించి ఆసక్తికరమైన అన్వేషణకు దారితీసింది.

;ఇతర వస్తువులు 
కనుగొనబడిన ఇతర వస్తువులలో నియోలిత్‌లు, అందులో అస్థిపంజరంతో కూడిన ఒక సిస్ట్, జంతువుల ఎముకలు, దంతాలను కలిగి ఉన్న కుండలు, ఒక రోమన్ బుల్లా ఉన్నాయి. సిస్ట్‌లలో ఒకటి సార్కోఫాగస్ కాళ్ళను కలిగి ఉన్నట్లు కూడా కనిపించింది.

## గమనికలు

## మూలాలు

*
*
*

వర్గం:కర్ణాటక
వర్గం:కర్ణాటక చరిత్ర