మీరట్ జిల్లా

**మీరట్** (Meerut) ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని జిల్లా. మీరట్ నగరం దీనికి ముఖ్యపట్టణం. ఇది జాతీయ రాజధాని ఢిల్లీకి 70 కి.మీ దూరంలోనూ, రాష్ట్ర రాజధాని లక్నోకి 453 కి.మీ దూరంలోనూ ఉంది. ఇది జాతీయ రాజధాని ప్రాంతంలో ఢిల్లీ తర్వాత రెండవ పెద్ద ప్రాంతం.
thumb|మీరట్‌లోని ఖైర్ నగర్ గేట్
## భౌగోళికం
జిల్లా ఇండో - గంగా మైదానంలో 28°57’ నుండి 29°02’ డిగ్రీల ఉత్తర అక్షాంశం, 77°40’ నుండి 77°45’ డిగ్రీల తూర్పు రేఖాంశంలో ఉంది.

## పురాణ ప్రశస్తి
మీరట్ నగరం మయరాష్ట్రంగా రావణుని మామ యైన మయాసురుడు స్థాపించాడు. రామాయణం ప్రకారం మీరట్ మయాసురుని రాజధాని. అందుకే ఈ పట్టణం "రావణ్ కీ ససురాల్"గా కూడా ప్రసిద్ధి చెందింది.

## చరిత్ర
1818లో అప్పుడు తాలూకాగా ఉన్న మీరట్ రూపొందించబడింది. మీరట్ జిల్లాలో ఘజియాబాద్, మవానా, బగ్పత్, సర్ధానా , హర్‌పూర్ తాలూకాలు చేర్చబడ్డాయి. ఇవి ప్రస్తుతం ఘజియాబాద్,హర్‌పూర్, బాగ్‌పత్, ముజఫర్ నగర్, బులంద్‌షహర్ , గౌతం బుద్దా నగర్ జిల్లాలుగా రూపొందాయి.

## మీరట్ సైనిక స్థావరం
మీరట్‌లోని సైనిక స్థావరం విస్తీర్ణరీత్యా, జనాభారీత్యా భారతదేశంలో రెండవ పెద్ద సైనిక స్థావరము. ఇది 1803 సంవత్సరంలో ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీచే స్థాపించబడింది. 1857 ప్రథమ స్వాతంత్ర్య సంగ్రామం ప్రారంభమైనది కూడా ఇక్కడ నుండే.

## సరిహద్దులు

## నదులు
జిల్లాలో ప్రధానంగా గంగానది తూర్పు సరిహద్దును ఏర్పరుస్తూ జిల్లాను మొరాదాబాద్ జిల్లా, బిజ్నౌర్ జిల్లాలను వేరుచేస్తుంది. జిల్లా పశ్చిమ సరిహద్దులో హిండన్ నది ప్రవహిస్తూ జిల్లాను భగ్‌పత్ జిల్లాతో వేరుచేస్తూ ఉంది. జిల్లాలో పర్వతాలు కాని బండరాళ్ళు కానీ లేవు. జిల్లా మట్టి అర్ధ సారవంతంగా హిమయిగానికి చెంది ఉంటుంది. హిమాలయాల నుండి ప్రవహిస్తున్న నదులు తీసుకువస్తున్న సారవంతమైన మట్టి నదీతీరాల వెంట అక్కడడక్కడా ఉంటుంది. సారవంతమైన మట్టి అంత దృఢంగా ఉండదు. ఇది బంకమట్టి, బురద, ఇసుకమిశ్రితంగా ఉంటుంది. భూమి పంటలకు అనుకూలంగా సారవంతమై ఉంటుంది. ప్రత్యేకంగా గోధుమ, చెరకు, కూరగాయల పెంపకానికి అనుకూలంగా ఉంటుంది.

## 2001 గణాంకాలు

 
### చారిత్రిక జనసంఖ్య

## జనసఖ్య గణాంకాలు
### 1971 గణాంకాలు
 
### 1981 గణాంకాలు

### 1991 గణాంకాలు

### 2001 గణాంకాలు

### 2011 గణాంకాలు

### అక్షరాస్యత

## ప్రయాణసౌకర్యాలు

### విమానమార్గం
అత్యంత సమీపంలోని విమానాశ్రయం ఢిల్లీలోని ఇందిరాగాంధీ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం. ఇందిరాగాంధీ అంతర్జాతీయ విమానశ్రయంలోని రద్దీని తగ్గించు ఉద్దేశంలో మీరట్ వద్ద ఒక అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం ఏర్పాటు చేసే ప్రతిపాదన పరిశీలనలో ఉంది.

### రోడ్డు మార్గాలు
ఢిల్లీ, నొయిడా, ఫరీదాబాద్, ఘాజియాబాద్, హరిద్వార్ మున్నగు ప్రధాన పట్టణాలతో మీరట్‌కు చక్కని రహదారి సౌకర్యం ఉంది. మూడు జాతీయ రహదారులు 58,119, 235 నగరం గుండా పోతున్నాయి. ప్రస్తుతం నిర్మాణదశలో నున్న ఎగువ గంగా కాలువ ఎక్స్‌ప్రెస్ మార్గం కూడా మీరట్ గుండా పోతున్నది. 2007 సంవత్సరంలో మెట్రోపాలిటన్ గా ప్రకటింపబడినప్పటి నుండి నగరంలో జె.ఎన్.ఎన్.యు.అర్.ఎం పధకం అమలుజరుపబడి, అనేక బస్సులు తిరుగుచున్నవి. ఇవి కాక అనేక స్థానిక బస్సు సర్వీసులు, ఆటోరిక్షాలు మహానగర రవాణాకి ఉపయోగపడుతున్నాయి.

### రైలు మార్గం
మీరట్ దేశరాజధాని ఢిల్లీతో చక్కగా అనుసంధానించబడి ఉంది. ముంబై నుండి కోచ్వెల్లి, మదురై లకు వారాంతపు రైళ్ళు ఉన్నాయి. బిలాస్‌పూర్- బిలాస్పూర్, జమ్ము, అమృత్సర్, బాంబే, లక్నో, అలహాబాద్, హరిద్వార్, డెహ్రాడూన్ వరకు దినసరి రైలు ఉంది. రైలు ద్వారా డెహ్రాడూన్ నుండి ముస్సోరీ చేరడానికి ఇది ప్రధాన మార్గం. మిస్సోరీ- మీరట్ మధ్య 7 రైలు స్టేషన్లు (మీరట్ నగరం, మీరట్ కంటోన్మెంట్, పర్తాపూర్, సకోటి అడోవాల్, దౌరాలా, మొహియుద్దీంపూర్, పబ్లి ఖాస్) ఉన్నాయి.
### రైళ్ళ జాబితా

## నిర్వహణ
జిల్లా మీరట్ పార్లమెంటు నియోకవర్గంలో భాగంగా ఉంది. జిల్లాలో కింద ఉన్న అసెంబ్లీ స్థానాలు ఉన్నాయి. 

* కిథొరె
* మీరట్ కంటోన్మెంట్
* మీరట్
* మీరట్ దక్షిణ
* సివల్ఖస్
* సర్ధన
* హస్తినాపూర్

## మూలాలు

వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ జిల్లాలు
వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు