లిజ్ డెనిస్

**ఎలిజబెత్ సాలిస్బరీ డెన్నిస్** ఎసి ఎఫ్టిఎస్ఇ ఎఫ్ఎఎ (జననం 10 డిసెంబర్ 1943) ప్రధానంగా ప్లాంట్ మాలిక్యులర్ బయాలజీ రంగంలో పనిచేస్తున్న ఒక ఆస్ట్రేలియన్ శాస్త్రవేత్త. ఆమె ప్రస్తుతం సీఎస్ఐఆర్ఓ కాన్బెర్రా ప్లాంట్ విభాగంలో చీఫ్ సైంటిస్ట్గా పనిచేస్తున్నారు. ఆమె 1987 లో ఆస్ట్రేలియన్ అకాడమీ ఆఫ్ టెక్నలాజికల్ సైన్సెస్ అండ్ ఇంజనీరింగ్ (ఎఫ్టిఎస్ఇ), 1995 లో ఆస్ట్రేలియన్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్స్ ఫెలోగా ఎన్నికైంది. సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీలో ఆమె సాధించిన విశిష్ట విజయాలకు గాను 2000 సంవత్సరంలో ప్రొఫెసర్ జిమ్ పీకాక్ తో కలిసి సంయుక్తంగా ప్రధానమంత్రి సైన్స్ ప్రైజ్ ను అందుకున్నారు

## వ్యక్తిగత నేపథ్యం

### ప్రారంభ సంవత్సరాలు, విద్యాభ్యాసం
ఎలిజబెత్ సాలిస్బరీ డెన్నిస్, లిజ్ డెన్నిస్, ఆస్ట్రేలియాలోని న్యూ సౌత్ వేల్స్లోని సిడ్నీలో 1943 డిసెంబర్ 10న జన్మించారు. సిడ్నీలోని ఎంఎల్ సి పాఠశాలలో ఆమె పాఠశాల సంవత్సరాలలో మేరీ క్యూరీ జీవితం నుండి ప్రేరణ పొంది శాస్త్రవేత్త కావాలని నిర్ణయించుకుంది. ఆమె సిడ్నీ విశ్వవిద్యాలయంలో రసాయనశాస్త్రం, జీవరసాయన శాస్త్రంలో బ్యాచిలర్ ఆఫ్ సైన్స్ (1964) పూర్తి చేసింది, "స్టడీస్ ఆన్ ది బాసిల్లస్ సబ్టిలిస్ జీనోమ్" (1968 లో పురస్కారం) అనే పిహెచ్డి సమయంలో బ్యాక్టీరియాలో డిఎన్ఎ ప్రతిరూపంపై దృష్టి సారించింది.

## కెరీర్ పోస్టులు
డెన్నిస్ న్యూయార్క్లోని డాక్టర్ జూలియస్ మార్మూర్ (1968–1970) ప్రయోగశాలలో తన పోస్ట్-డాక్టోరల్ సంవత్సరాలలో ఈస్ట్ మైటోకాన్డ్రియల్ డిఎన్ఎ ప్రతిరూపాన్ని అధ్యయనం చేశారు.

తరువాత ఆమె పాపువా న్యూ గినియాలో నాలుగు సంవత్సరాలు గడిపింది, అక్కడ ఆమె మైక్రోబయాలజీ, బయోకెమిస్ట్రీలో లెక్చరర్ (1970–1972), బయోకెమిస్ట్రీలో సీనియర్ లెక్చరర్ (1974–1976) అయ్యారు. ఈ సమయంలో, ఆమె స్థానిక ఎలుకల క్రోమోజోములు, డిఎన్ఎలను అధ్యయనం చేస్తోంది, ఆమె పనిచేసిన జంతుశాస్త్రవేత్త జిమ్ మెంజీస్తో కలిసి పపువా న్యూ గినియాలోని ఎలుకలపై ఒక గైడ్ రాసింది. 1972 లో, ఆమె కాన్బెర్రాలోని సిఎస్ఐఆర్ఓ డివిజన్ ఆఫ్ ప్లాంట్ ఇండస్ట్రీలో రీసెర్చ్ సైంటిస్ట్గా నియమితులయ్యారు, 1991 లో చీఫ్ రీసెర్చ్ సైంటిస్ట్ గ్రేడ్కు పదోన్నతి పొందారు, తరువాత 2001 లో సిఎస్ఐఆర్ఓ ఫెలో అయ్యారు.

ఇంతలో, ఆమెకు ఫుల్బ్రైట్ ఫెలోషిప్ కారణంగా స్టాన్ఫోర్డ్ విశ్వవిద్యాలయంలోని బయోకెమిస్ట్రీ విభాగాన్ని సందర్శించే అవకాశం లభించింది, నోబెల్ బహుమతి గ్రహీత పాల్ బెర్గ్ (1982–83) ప్రయోగశాలలో పనిచేసింది. ఆమె 1991 లో ఆస్ట్రేలియన్ నేషనల్ యూనివర్శిటీని కూడా సందర్శించింది, సహాయక పి.ఆర్.

మొక్కల జన్యు వ్యక్తీకరణ, నియంత్రణలో బలమైన ఆసక్తితో, డెన్నిస్ పరమాణు విధానాలను ఉపయోగించి మొక్కల అభివృద్ధిని అధ్యయనం చేశారు, మొక్కల జన్యువులను మ్యాపింగ్ చేయడంలో నిమగ్నమయ్యారు.

### హైపోక్సియాకు మొక్కల ప్రతిస్పందన
మొక్కల రంగంలో ఆమె ప్రారంభ పని హైపోక్సియా, వాటర్లాగింగ్కు మొక్కల అణు ప్రతిస్పందనలకు అంకితం చేయబడింది, అంటే తక్కువ ఆక్సిజన్ స్థాయిల ద్వారా ఏ జన్యువులు స్విచ్ ఆన్ చేయబడతాయి. ఆమె, తన సహచరులతో కలిసి, ఆల్కహాల్ డీహైడ్రోజినేస్ అనే ఎంజైమ్ను ఎన్కోడింగ్ చేసే జన్యువును క్లోన్ చేసింది, ఆక్సిజన్ కొరతకు ప్రతిస్పందనగా దాని వ్యక్తీకరణను నియంత్రించే నియంత్రణ లక్షణాలను గుర్తించింది. అన్ని మొక్కలలో హిమోగ్లోబిన్ ఉందని, ఈ అణువు మొక్కను ఆక్సిజన్ లేమి ఒత్తిడి నుండి రక్షిస్తుందని చూపించే పరిశోధనలో కూడా ఆమె పాల్గొంది

### మొక్కల పెంపకం
మొక్కలలో పుష్పించడం ఎలా నియంత్రించబడుతుందో అర్థం చేసుకోవడం ఆమె విజయవంతంగా పరిష్కరించిన మరొక పరిశోధనా ప్రాంతం. ఆమె బృందం పుష్పించే జన్యువులపై (ఎఫ్ఎల్సి, ఎఫ్ఎల్ఎఫ్, ఫ్లవర్ లోకస్ సి, ఫ్లవర్ లోకస్ ఎఫ్) పనిచేసింది, వాటి ప్రభావం వెర్నలైజేషన్ ద్వారా డౌన్-రెగ్యులేట్ చేయబడిందని చూపించింది. జలుబుకు ఈ ప్రతిస్పందనలో డిఎన్ఎ మిథైలేషన్ తగ్గింపు ముఖ్యమైన పాత్ర పోషిస్తుందని వారు గమనించారు. ఈ విధానంలో ఎఫ్ఎల్సి వద్ద హిస్టోన్ డీ-అసిటైలేషన్, వెర్నలైజ్డ్ మొక్కలలో ఎఫ్ఎల్సి మిథైలేషన్ ఉంటాయి, ఈ రెండు ప్రతిచర్యలు ఒకే ప్రోటీన్ కాంప్లెక్స్ ద్వారా నిర్వహించబడతాయి.

### హెటెరోసిస్ పరమాణు స్థావరాలు
ఆమె ఇటీవలి పని హెటెరోసిస్ లేదా హైబ్రిడ్ శక్తి దృగ్విషయాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి అంకితం చేయబడింది, అంటే వారి తల్లిదండ్రులతో పోలిస్తే సంకరజాతుల జీవరాశి పెరిగింది. ఈ నియంత్రణలో పాల్గొనే కారకాలు చిన్న ఆర్ఎన్ఎ అణువులు (ఎస్ఆర్ఎన్ఎ), డిఎన్ఎ మిథైలేషన్, హిస్టోన్ మాడిఫికేషన్.

## మూలాలు

వర్గం:1943 జననాలు