open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
కలుగోడు అశ్వత్థరావు

బడగనాడు శాఖకు చెందిన మధ్వ బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో వెంకోబరావు, లక్ష్మమ్మ దంపతులకు **కలుగోడు అశ్వత్థరావు** (జూలై 25, 1901 - జూలై 19, 1972)  1901 వ సంవత్సరం జూలై 25 వ తేదీన జన్మించాడు. కేవలం నాలుగవ తరగతి వరకే చదివిన ఇతడు సహజంగా అబ్బిన విద్యతోపాటు స్వయంకృషితో తెలుగు కన్నడ భాషలలో ప్రావీణ్యం సంపాదించాడు.అనంతపురం జిల్లా, గుమ్మఘట్ట మండలం లోని  కలుగోడు లోను, కర్ణాటక రాష్ట్రం చిత్రదుర్గ జిల్లా తళుకు గ్రామంలోను కరణముగా పనిచేశాడు. ఈ రెండు గ్రామాలలోను ఇతనికి చాలినన్ని భూములున్నాయి. ఇతని జీవితం హాయిగా గడచింది.ఇంటికి వచ్చిన అతిథులను గొప్పగా సత్కరించేవాడు.తన గ్రంథాలను ప్రచురించుకోవటానికి స్వంతంగా రాయదుర్గంలో కవిరాజ ముద్రాక్షరశాలను నెలకొల్పాడు. తన చివరి దశలో దీనిని రాయల పరిషత్తుకు ఉచితంగా ఇచ్చివేశాడు.

## రచనలు
# సర్వజ్ఞునివచనములు - కన్నడభాష నుండి తెలుగులోనికి అనువాదం
# ವೇಮನ ರತ್ನಗಳು - వేమన పద్యాలను కన్నడ భాషలోనికి అనువాదం
# అనుభవామృత సారము - మహాలింగ రంగ కన్నడలో వ్రాసిన అనుభవామృత అనే అద్వైత వేదాంత గ్రంథానికి తెలుగు అనువాదం
# సోమేశ్వర శతకము - పాల్కురికి సోమనాథుని కన్నడ శతకానికి తెలుగు అనువాదం
# హరిభక్తసారము - కనకదాసు కన్నడరచనకు తెలుగు సేత
# ಭಾಗವತ ಗೀತಿಗಳು - పోతనభారతంలోని గజేంద్రమోక్షము, రుక్మిణీకళ్యాణము, ప్రహ్లాదచరిత్ర, వామనచరిత్ర ఘట్టాల కన్నడానువాదము
# ಶೃಂಗಾರ ವರೂಧಿನಿ - మనుచరిత్ర కన్నడానువాదము
# ಕಂದಪದ್ಯ ರಾಮಾಯಣ - స్వతంత్ర కన్నడ రచన
# ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಲೀಲೆ (ಬೈಲು ನಾಟಕ) - స్వతంత్ర కన్నడ వీధి నాటకము
# ಸುಭದ್ರಾಪರಿಣಯ ನಾಟಕ - స్వతంత్ర కన్నడ రచన
# గధాయుద్ధము - రన్న కవిచే రచింపబడిన ಸಾಹಸ ಭೀಮ ವಿಜಯ అనే కన్నడ కావ్యానువాదము
# దండకరామాయణము
# అశ్వత్థ భారతము (ఆది చతుష్కము మాత్రము)
# అశ్వత్థేశ త్రిశతి (కందములు)
# మూడు శతకములు
# మయూరధ్వజము (నాటకము)
# యువతీ వివాహభాగ్యోదయము (నాటకము)
# అక్కమహాదేవి వచనములు
# బ్రాహ్మణుడు
# గురుదక్షిణ

## రచనల నుండి ఉదాహరణలు
* దండకరామాయణం నుండి మచ్చుకు కొంతభాగము:- కైకేయి: "హా నాథా! మత్ప్రేమనాథా! ధరానేత్రునేతా!ప్రతాపాధినాథున్ నిన్ను భర్తగా బొందియున్ నే నథా కృతిన్ గుందెదన్ మోహనాంగా! మదీ యేప్సితార్థంబు దీర్పంగ నేనుంటినం చంటివే? అంత భాగ్యంబు నాకున్నదే? సత్యమున్ బల్కుదే? బాళి నీ వంతగా నాయెడన్ జుల్కుదే? పల్కవే!" యన్న భూనాథు "డో మానిని! నా యెడన్ నీకు సందేహ మిట్లుండ నే హేతువో? నాతిరో! మున్ను కన్నావటే నా యుదాసీన భావంబు నీపట్ల?నీకై చితిన్ దూకగా వచ్చినన్ దూకెదన్ గోర్కె నేదీర్తు, నీడేర్తు నో కామినీ! కోరుమం"చన్న, నా జాణ వేలేచి, ముద్దారగా గౌగిటన్ గ్రుచ్చి, యా వృధ్దు మాయా విమోహంబులన్ గుప్పి, తీపౌ చమత్కారపున్ భాషణల్ సెప్పి, యిట్లాడు.....

## బిరుదములు,పురస్కారములు
* కవిరాజ
* 1967 మే 6వ తేదీ హిందూపురంలో రాయలకళాపరిషత్ సత్కరించి కవిసవ్యసాచి బిరుదును ప్రదానం చేసింది.
* ఉభయభాషాభాస్కర

## మూలాలు

వర్గం:1901 జననాలు
వర్గం:1972 మరణాలు
వర్గం:తెలుగు అనువాదకులు
వర్గం:కన్నడ అనువాదకులు
వర్గం:కన్నడ కవులు
వర్గం:తెలుగు కవులు
వర్గం:అనంతపురం జిల్లా కవులు
వర్గం:అనంతపురం జిల్లా అనువాద రచయితలు
వర్గం:శతక కవులు
మయూరధ్వజము

**[[కలుగోడు అశ్వత్థరావు]]** వ్రాసిన ఈ నాటకములో ఐదు అంకములున్నాయి. కప్పగల్లు సంజీవమూర్తి వ్రాసిన మయూరధ్వజ చరిత్రము అనే చిన్న వచన గ్రంథాన్ని చదివి ఆ కథ తన మనసుకు నచ్చినందున ఆ గ్రంథాన్ని మూలాధారముగా చేసికొని నాటకరచన చేశాడు.

## ఇతివృత్తము
ఈ కథ జైమినీ భారతం లోనిది. భారత యుద్ధానంతరము బంధువుల నాశనానికి బాధపడుతున్న ధర్మరాజుకు ఉపశమనార్థం వ్యాసమహర్షి అశ్వమేధయాగాన్ని చేయమని బోధిస్తాడు. ధర్మరాజు అందుకు సమ్మతించి యాగాన్ని చేసి అశ్వరక్షకులుగా కృష్ణార్జునులను పంపగా, వారికి కృష్ణభక్తుడైన మయూరధ్వజుని కుమారుడు తామ్రధ్వజునికి జరిగే యుద్ధం ఈ నాటకంలో ప్రధాన ఇతివృత్తం.
కృష్ణార్జునులు బ్రాహ్మణవేషధారులై మయూరధ్వజుని యాచించి పులి ఆహారానికై వాని దేహంలో కుడి సగభాగం ఇమ్మంటారు. దానికి మయూరధ్వజుడు ఒప్పుకొని తన సతీసుతులను రంపంతో తన శరీరాన్ని రెండు భాగాలుగా కోయమంటాడు. వారు కోస్తున్న సమయంలో మయూరధ్వజుడు కన్నీరు విడువగా బ్రాహ్మణ వేషధారులు మాకు అక్కరలేదని నిరాకరిస్తారు. అప్ప్డుడు సగము కోతపడిన మయూరధ్వజుడు వారితో "అయ్యా, నా ఎడమ కంటి నుండి నీరు వచ్చిందే కాని కుడికంటి నుండి రాలేదు. కారణం కుడి భాగం మాదిరిగా ఎడమ భాగం సత్పాత్రదానానికి ఉపయోగపడలేదనే చింత తప్ప వేరేకాదు" అని వివరించగా కృష్ణార్జునులు వాని సత్యదీక్షకు, త్యాగశీలతకు మెచ్చి తమ నిజరూపములతో ప్రత్యక్షమై వానిని సంతోషపెట్టడం ఈ నాటకములో చక్కగా వర్ణించబడింది.

## పత్రికాభిప్రాయము
ఈ నాటకం గురించి శ్రీసాధన పత్రిక తన అభిప్రాయాన్ని 1929 ఆగస్టు 24వ తేదీ సంచికలో ఈ విధంగా తెలిపింది.
* శైలియు, నాటకము లోని ఇతర విషయములు ఆంధ్రనాటక పితామహుని అనుసరించి యున్నవి. కృష్ణమాచార్యుడు చిన్నతనాన రాసి మరచియుంచిన నాటకమా అనిపించుచున్నది. చదువునప్పటికంటె అభినయరంగమున నిది మిక్కిలి మనోహరముగా నుండునని తోచుచున్నది. నాటక సమాజంవారు దీనినొక్క పర్యాయము అభినయించి పరీక్షించుట మేలు. పద్యశైలి కూడా నాటకశైలికి అనుకూలముగా నున్నవి. కవి కరణీకమందుందియు, గ్రామవాసం చేయుచుండియు, నింత మాత్రము నాటకమును రచించి ఆంధ్రలోకమున కోసంగినందుకు అశ్వత్థరావును అభినందించవలసి యున్నది. ఇంకను వారు ప్రయత్నించి మంచి నాటకములను రచించి కీర్తి తెచ్చెదరని నమ్ముచున్నాము.

## మూలాలు

వర్గం:1929 పుస్తకాలు
వర్గం:తెలుగు నాటకాలు
సత్యానంద్ (అయోమయ నివృత్తి)

* లంక సత్యానంద్ -  నట శిక్షకుడు, రంగస్థల నటుడు, దర్శక నిర్మాత. 
* పి. సత్యానంద్ - సినిమా రచయిత.
* కోరుకొండ సత్యానంద్ - ప్రముఖ కథారచయిత.
స్వరాభిషేకం

# స్వరాభిషేకం (సినిమా) - 2004 తెలుగు సినిమా.
# స్వరాభిషేకం (ధారావాహిక) - ఈటీవీ ప్రసారం చేస్తున్న ధారావాహిక.
స్వరాభిషేకం (ధారావాహిక)

[thumb|[ఈటీవీ  **స్వరాభిషేకం నిర్వహకుడు ఎస్. పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం** ]]
**స్వరాభిషేకం** ఈటీవీ ప్రసారం చేస్తున్న విశేష ధారావాహిక. కోట్లాది తెలుగు హృదయాలలో సుస్థిర స్థానం సంపాదించుకొన్న ప్రతిష్ఠాత్మకమైన కార్యక్రమం.  దీన్ని రామోజీరావు నిర్మించారు. సుమారు 80 సంవత్సరాల తెలుగు సినిమా ప్రస్థానంలో తయారైన ఎన్నో వేల పాటల్లోని ఆణిముత్యాల వంటి తెలుగు సినిమా పాటల్ని ప్రేక్షకులకు ఆయా గాయకుల ద్వారానే పాడించి వినిపించడం ఈ కార్యక్రమ ముఖ్య ఉద్దేశం. కార్యక్రమాన్ని సుమ కనకాల సమర్ధవంతంగా నిర్వహిస్తున్నారు.

ఈ కార్యక్రమాన్ని మొట్టమొదట ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు గానం చేసిన *శేషశైలవాసా శ్రీనివాసా* అనే భక్తిగీతంతో ఎస్.పి.బాలసుబ్రహ్మణ్యం ప్రారంభించారు.

## మూలాలు

## బాహ్య  లంకెలు
* యూ ట్యూబ్ లో స్వరాభిషేకం మొదటి కార్యక్రమం.
* యూ ట్యూబ్ లో స్వరాభిషేకం 2వ కార్యక్రమం.
* యూ ట్యూబ్ లో స్వరాభిషేకం 3వ కార్యక్రమం.
* యూ ట్యూబ్ లో స్వరాభిషేకం 4వ కార్యక్రమం.

వర్గం:తెలుగు ధారావాహికలు
మజులి

భారతదేశ అస్సాం రాష్ట్రంలో బ్రహ్మపుత్రనదిలో ఉన్న ఒక పెద్ద నదీ ద్వీపం **మజులి**. ఇది ప్రపంచంలో అతి పెద్ద నదీ ద్వీపం. ఈ ద్వీపం 1,250 చదరపు కిలోమీటర్ల (483 చదరపు మైళ్లు) ప్రాంతాన్ని కలిగి ఉండేది,  కానీ గణనీయమైన కోతలకు గురై దీని విస్తీర్ణం 2001 లో 421.65 చదరపు కిలోమీటర్ల (163 చదరపు మైళ్ళు) విస్తీర్ణాన్ని మాత్రమే కలిగి ఉన్నది. కోతల కారణంగా మజులి కుంచించుకుపోయి చుట్టూ నది పెరిగింది. మజులి ద్వీపం చేరుకోవడానికి జోర్హాట్ సిటీ నుండి ఫెర్రీల సదుపాయం ఉంది. ఈ నదీద్వీపం రాష్ట్రంలోని అతిపెద్ద నగరమైన గౌహతి నుండి 200 కిలోమీటర్ల తూర్పున ఉంది.

## చిత్రమాలిక

Image:Kamalabari Satra.jpg|కమలబరి సత్రం
Image:Dakhinpat Temple.jpg|దకిన్‌పట్ సత్రం
Image:Filial Piety Rituals.jpg|దకిన్‌పట్ సత్రం వద్ద పూజ
Image:Assam 098.jpg|From one of the satras
File:Aauniati satra gate.jpg|Aauniati satra gate
Image:Assam 133.jpg|మజులి చిత్తడినేల
File:Assam 146.jpg|మజులి లోని ఒక గ్రామం


## మూలాలు

వర్గం:అసోం
చెలమచెర్ల రంగాచార్యులు

**చెలమచెర్ల రంగాచార్యులు** (1912-1972) సుప్రసిద్ధ సంస్కృతాంధ్ర పండితులు, అధ్యాపకులు, రచయిత.

వీరు 1912 జనవరి 8వ తేదీన కృష్ణా జిల్లాలోని మోటూరు గ్రామంలో జన్మించారు.

వీరు తిరుపతిలోని చింతలపాటి వెంకటశాస్త్రి, సేతు మాధవశాస్త్రి వద్ద సంస్కృతం, వెల్లాల శంకరశాస్త్రి గారి వద్ద వ్యాకరణాన్ని అధ్యయనం చేశారు. అక్కడే విద్వాన్, శిరోమణి పట్టాలు పొందారు. 

వీరు సికింద్రాబాదులోని మహబూబు కళాశాలలోను, నారాయణగూడ బాలికోన్నత పాఠశాలలోను అధ్యాపకులుగా పనిచేశారు. తరువాత ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం గ్రంథాలయంలొ తాళపత్రగ్రంథాలను సంపాదించే ఉద్యోగిగా చేరారు. ఐదేళ్ల తర్వాత అక్కడే పండిత పదవిలో నియమితులయ్యారు. 1957లో అక్కడి ఆర్ట్స్ కళాశాలలో ఉపన్యాసకులుగా చేరి, అక్కడే ఉద్యోగ విరమణ చేసారు.

వీరు విశ్వనాథులు సంస్కృతంలో రచించిన ప్రతాపరుద్ర యశోభూషణం అనే అలంకార శాస్త్ర గ్రంథాన్ని 1944లొ తెలుగులోకి అనువదించారు. దీనికోసం వీరు అప్పటివరకు వెలువడిన అనేక వ్యాఖ్యానాలను పరిశీలించి ప్రామాణికంగా తెలుగు అనువాదాన్ని రూపొందించారు. అందువలననే ఇప్పటివరకు ఈ గ్రంథం విశ్వవిద్యాలయ పరీక్షలకు పాఠ్యగ్రంథంగా మన్నన పొందించి. అలంకార వసంతము అనే వేరొక లక్షణ గ్రంథాన్ని కూడా వీరు రచించగా గోపాలపేట సంస్థానాధీశులు ముద్రణ వేయించారు. ఇది ' విశ్వమతనామ గోపాలపేట రామ ' అనే మకుటం గల పద్యాలతో అర్థ శబ్దాలంకారాలు గురించి వివరించే గ్రంథం.

స్వతంత్ర కృతులు కూడా కొన్నింటిని వీరు రచించారు. వాటిలో హాలికుడు అనే నాటకం ప్రముఖమైనది. ఈ నాటకం పలుమార్లు ప్రదర్శించబడడమే కాక అనేక పరీక్షలకు పాఠ్యగ్రంథంగా కూడా ఉన్నది. సోమాద్రి విజయము అనే పద్యకావ్యాన్ని కూడా వీరు రచించారు. గద్వాల సంస్థాన చరిత్రలోని ఒక ఇతివృత్తం దీని కథావస్తువు. మహాభారతంలోని మంచి కథలను భారత కథావళి అనే గ్రంథాన్ని వీరు ప్రచురించారు. కాళిదాసు జీవితం, కవితాతత్వాన్ని గురించి కాళిదాసు కవ్యాద్యానము అనే గ్రంథాన్ని వీరు రచించారు. ఆంధ్ర శబ్దరత్నాకరము అనే నిఘంటువును ఒక వినూత్న పద్ధతిలో రచించారు. ఇవికాక వీరు అనేక గ్రంథాలను, వ్యాసాలను రచించారు; వానిలో మణి ప్రవాళం, ఔచిత్య విచార చర్చ, భక్తి భూషణ చంపు, భారతీయ వ్యాకరణేతిహాసం ముఖ్యమైనది.

వీరు 1972లో పరమపదించారు.

## మూలాలు
* రంగాచార్యులు, చెలమచెర్ల, 20వ శతాబ్ది తెలుగు వెలుగులు, రెండవ భాగము, తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం, హైదరాబాదు, పేజీలు: 442-3.

వర్గం:1912 జననాలు
వర్గం:1972 మరణాలు
వర్గం:తెలుగు నాటక రచయితలు
వర్గం:నిఘంటుకారులు
వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా నాటక రచయితలు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా ఉపాధ్యాయులు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా అనువాద రచయితలు
జాతీయ టెడ్డీబేర్ దినోత్సవం

thumb|టెడ్డీబేర్ ప్రతి రూపం
**జాతీయ టెడ్డీబేర్ దినోత్సవం,** ప్రతి సంవత్సరం సెప్టెంబరు 9 న జరుపుకుంటారు.2000 సంవత్సరంలో "వెర్మంట్" టెడ్డీబేర్ కంపెనీ వాళ్లు ఈ దినోత్సవంను ప్రారంభించారు.అమెరికాలో మొదలైన ఈ దినోత్సవం నేడు ప్రపంచవ్యాప్తంగా జరుపుకుంటున్నారు.టెడ్డి బేర్ పిల్లలకు అత్యంత ప్రాచుర్యం పొందిన బొమ్మలలో ఒకటి. చాలా మంది పెద్దల హృదయాలలో కూడా దీనికి ప్రత్యేక స్థానాన్ని కలిగి ఉంది.ఈ రోజున పిల్లలు, పెద్దలు తమ టెడ్డీబేర్లతో పాటు విందులు, వినోదాలు చేసుకొని శుభాకాంక్షలు చెప్పుకుంటారు.'టెడ్డీ బేర్స్ పిక్నిక్' అనే క్లాసిక్ పాటలో అమరత్వం పొందినట్లుగా, టెడ్డీబేర్ ఇష్టమైన కార్యకలాపాల కోసం ఇతరులతో  కలవడానికి ఇది అనువైన సమయంగా ఈ గీతం 1907 లో వ్రాయబడింది, టెడ్డి బేర్స్ మొదటిసారి యూరప్, అమెరికాలో తయారు చేయబడిన వెంటనే . పట్టుబడిన చిన్న ఎలుగుబంటిని వేట యాత్రలో కాల్చడానికి నిరాకరించిన అధ్యక్షుడు థియోడర్ రూజ్‌వెల్ట్ గౌరవార్థం అమెరికన్ బొమ్మ ఎలుగుబంటుకు టెడ్డీ అని పేరు పెట్టారు. పాడింగ్టన్ బేర్, రూపెర్ట్ బేర్, పుడ్సే బేర్, విన్నీ ది ఫూతో సహా చాలా టెడ్డి బేర్స్ ప్రసిద్ధి చెందాయి. 

## చరిత్ర
1902 లో, థియోడర్ రోస్వెల్ట్ యునైటెడ్ స్టేట్స్ అధ్యక్షుడిగా ఉన్నాడు.ఆ కాలంలో అతను మిస్సిస్సిప్పి వేటలో ఉన్నప్పుడు ఎలుగుబంటి పిల్లలను కాల్చడానికి నిరాకరించాడు.ఈ సంఘటన జాతీయ వార్తల ద్వారా దేశవ్యాప్తంగా వ్యాపించింది.ఈ సంఘటన గురించి 1902 లో నవంబరు 16 న వాషింగ్టన్ పోస్ట్‌లో క్లిఫోర్డ్ బెర్రీమాన్ ప్రచురించిన కార్టూన్ కూడా ఉంది.ఇది వెంటనే ప్రజాదరణ పొందింది. ఈ కార్టూన్ నుండి న్యూయార్క్‌లోని స్టోర్ యజమాని  మోరిస్ మిచ్టోమ్ కార్టూన్ ప్రేరణ పొందాడు.అతను దీని కొత్త బొమ్మను సృష్టించాలని నిర్ణయించుకున్నాడు.కొత్త బొమ్మను "టెడ్డీ బేర్" అని పిలవడం సాధ్యమేనా అని రాష్ట్రపతి రూజ్‌వెల్ట్‌కు ఒక లేఖ పంపారు.దాని ప్రకారం ఎలుగుబంటు ఆకారంతో  బొమ్మను సృష్టించాడు.అప్పటి నుండి చాలా ప్రసిద్ధ చెందిన టెడ్డి బేర్ పాత్రలు ఉన్నాయి. ఈ బొమ్మను ప్రపంచవ్యాప్తంగా పిల్లలు ఇష్టపడతారు.

## కొన్ని సంగతులు
* అమెరికాకు చెందిన జాకీ మిలే అనే మహిళ వివిధ పరిమాణాల్లో ఉన్న 7,106 టెడ్డీ బొమ్మల్ని సేకరించి గిన్నిస్ బుక్ ఆఫ్ రికార్డ్స్ లో స్థానం సంపాదించింది.
* ప్రపంచవ్యాప్తంగా మొదటి టెడ్డీ మ్యూజియాన్ని 1984లో ఇంగ్లాండ్ లో ప్రారంభించారు.

## టెడ్డీబేర్

* టెడ్డీబేర్ అనేది ఒక ఎలుగుబంటి బొమ్మ. ఈ బొమ్మలో మెత్తటి దూదిని కుక్కుతారు. దానికి సున్నితంగా ఉండే ఊలు అతికిస్తారు. ఇది చాలా దేశాల్లో పిల్లల ఆటవస్తువుగా ప్రాచుర్యం పొందింది. పుట్టిన రోజులకూ ఇతర పర్వ దినాల్లో వీటిని బహుమతులుగా ఇస్తుంటారు.

## మూలాలు


## వెలుపలి లంకెలు
* ఈనాడు దినపత్రిక - 09-09-2014 - (టెడ్డీ బొమ్మా... ఈ రోజు నీదేనమ్మా!)
వర్గం:దినోత్సవాలు
విద్యుదయస్కాంతత్వం

**విద్యుదయస్కాంతత్వం** లేదా **విద్యుదయస్కాంతశక్తి** అనగా ప్రకృతిలోని నాలుగు ప్రాథమిక సంకర్షణలలో ఒకటి. మిగతా మూడు బలమైన సంకర్షణ, బలహీన సంకర్షణ, గురుత్వాకర్షణ. ఈ శక్తి విద్యుదయస్కాంత రంగాలను వర్ణిస్తుంది, విద్యుత్తు ఆవేశ రేణువుల యొక్క సంకర్షణ, విద్యుత్ కండక్టర్లతో ఛార్జ్‌కాని అయస్కాంత శక్తి రంగాల యొక్క సంకర్షణ సహా అసంఖ్యాక భౌతిక సందర్భాల్లో ఉంది.

విద్యుదయస్కాంతత్వాన్ని ఆంగ్లంలో **ఎలెక్ట్రోమాగ్నేటిజం** అంటారు. ఈ ఎలెక్ట్రోమాగ్నేటిజం అనే పదం రెండు గ్రీకు పదాల యొక్క సమ్మేళన రూపం (ἢλεκτρον, ēlektron, "amber", and μαγνήτης, magnetic, from "magnítis líthos" (μαγνήτης λίθος), దీని అర్థం "మాగ్నీషియన్ రాయి" ఇది ఇనుప ధాతువు యొక్క ఒక రకం.

## విద్యుదయస్కాంత సర్వే

భూమి యొక్క ఉపరితల సమీప రాళ్ళ యొక్క వాహక లక్షణాలు నేల, బోరుబావి, వాయుమార్గ విద్యుదయస్కాంత పద్ధతులచే మ్యాప్‌చేయబడగలవు. ఫలితంగా భూభౌతిక డేటా భూగర్భ మ్యాపింగ్‌కు, ఖనిజాన్వేషణకు, భూగర్భ సాంకేతిక పరిశోధనలకు, పేలని ఆయుధాల గుర్తింపుకు ఉపయోగపడుతుంది.

వర్గం:విద్యుదయస్కాంతత్వం
కోట వేంకటాచలం

**కోట వేంకటాచలం** (1885-1959) సుప్రసిద్ధ ఖగోళ శాస్త్రవేత్త, చరిత్ర పరిశోధకులు, విమర్శకులు. ఈయన *బ్రహ్మశ్రీ* బిరుదు పొందినవాడు.

వీరు నూజివీడు తాలూకాలోని మధునాపురంలో చల్లా సుబ్బారాయుడు, అన్నపూర్ణమ్మ దంపతులకు జన్మించారు. చల్లావారి ఇంటిలో పుట్టినా కోటవారికి దత్తత వెళ్ళారు. వీరిని దత్తత తీసుకొన్న దంపతులు: కోట నిత్యానందం, లక్ష్మీదేవమ్మ.

వీరు సంస్కృతాంధ్ర భాషలు అధ్యయనం చేశారు; ఖగోళశాస్త్రంలో విశేషకృషి చేసారు. వాని ఆధారంగా భారతీయ చరిత్రను పునర్నిర్మించారు. సృష్టి ఆరంభం మొదలగు విషయాలలో పాశ్చాత్య విద్వాంసుల కాలగణనం, వారు వారు కూర్చిన భారతదేశ చరిత్ర సరైనవి కావని విమర్శించారు. మన పురాణాలలోనే భారతదేశ వాస్తవచరిత్ర దాగివుందని వీరి సిద్ధాంతం. ఆర్య విజ్ఞానం అనే పేరుతో ఒక బృహద్గ్రంథాన్ని వీరు 8 భాగాలుగా రాసి ప్రకటించాలని సంకల్పించారు. దానిలో మొదటి రెండు భాగాలుగా బ్రహ్మాండ సృష్టి విజ్ఞానము, మానవ సృష్టి విజ్ఞానము అనే గ్రంథాలను వీరు ప్రచురించారు. అవి పలువురి ప్రశంసలు పొందాయి.

## ఇతర రచనలు

* అగ్ని వంశ క్షత్రియులు లేక నియోగి బ్రాహ్మణ ప్రభువులు
* అభాస క్రైస్తవం
* అద్వైత బోధిని
* ఆంధ్రుల పుట్టుపూర్వోత్తరములు (1955)
* కలియుగ రాజవంశములు (1950)
* కలిశక విజ్ఞానం
* ధ్రువనివాస ఖండనము

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు
* https://web.archive.org/web/20150523155912/http://mahabharatascience.blogspot.in/p/kota-venkatachalam.html

వర్గం:1885 జననాలు
వర్గం:1954 మరణాలు
వర్గం:ఖగోళ శాస్త్రవేత్తలు
వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా శాస్త్రవేత్తలు
వర్గం:తెలుగువారిలో శాస్త్రవేత్తలు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లాకు చెందిన చరిత్రకారులు
పాన్‌చో

87 సంవత్సరాలుగా జీవిస్తూ, జీవించినంతకాలం సినిమాలలో నటిస్తూ, అందరినీ ఆశ్చర్యంలో ముంచెత్తుతున్న ఒక పంచవన్నెల చిలుక పేరు **పాన్‌చో**. మాకా జాతికి చెందిన ఈ చిలుక జీవితంలో ఓపిక ఉన్నంతకాలం హాలీవుడ్ చిత్రాలలో నటిస్తూనే ఉన్నది. ప్రస్తుతం యూకేలోని ష్రాప్‌షైర్, ష్రూబరీలో వృద్ధాప్యపు విశ్రాంతిలో ఉంది పాన్‌చో. 2000 వ సంవత్సరంలో నిర్మించిన "102 డాల్మేషియన్స్" చిత్రంలో నటన కోసం పాన్‌చో ను యుకేకు తీసుకొచ్చారు. అప్పటికే దీనికి 70 ఏళ్లు. వృద్ధాప్యంతో ఉన్న ఈ చిలుకను తిరిగి తీసుకుకెళ్లడం సరికాదని అక్కడే ఉంచేశారు. దాంతో అక్కడ పెట్ షాప్‌ను నిర్వహిస్తున్న రెబెకా టేలర్, సోఫీ విలియమ్స్ ఈ చిలుకను అల్లారు ముద్దుగా పెంచుకుంటున్నారు. మామూలుగా చిలుక జీవితకాలం 80 నుంచి 96 సంవత్సరాలు. అయితే అన్ని సంవత్సరాలు బతికే చిలుకలు చాలా అరుదు.

## మూలాలు
* సాక్షి దినపత్రిక - 10-09-2014 - (అతి పెద్ద వయసున్న చిలుక ఏది?)

వర్గం:పక్షులు
ప్రపంచ ఆత్మహత్యల నివారణ దినోత్సవం

**ప్రపంచ ఆత్మహత్యల నివారణ దినోత్సవం** ప్రతి సంవత్సరం సెప్టెంబరు 10న జరుపుకుంటారు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆత్మహత్యలను నివారణకోసం ప్రజల్లో అవగాహన కలిగించడానికి 2003వ సంవత్సరం నుండి ఈ దినోత్సవం నిర్వహించబడుతుంది. 

## ప్రారంభం
ఆత్మహత్యల నివారణ కోసం అంతర్జాతీయ అసోసియేషన్, ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ,  ప్రపంచ మానసిక ఆరోగ్య సమాఖ్యలతో కలిసి ప్రపంచ ఆత్మహత్యల నివారణ దినోత్సవాన్ని నిర్వహిస్తోంది.

2003లో ప్రపంచ ఆత్మహత్యల నివారణ దినోత్సవ మొదటి కార్యక్రమంలో, ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ 1999లో ప్రపంచ ఆత్మహత్యల నివారణకు చూపిన చొరవ దాని అమలుకొరకు చేసిన ప్రణాళికలకు సంబంధించి ప్రస్తావించబడింది. ఆత్మహత్యకు ముందు ప్రవర్తనల గురించి అవగాహన పెంచడానికి, వాటిని ఎలా సమర్థవంతంగా నిరోధించాలో తెలియజేయడానికి ప్రపంచ, ప్రాంతీయ, జాతీయ బహుళ-రంగ కార్యకలాపాల సంస్థ ఏర్పాటుచేయాలని, ఆ సంస్థ ద్వారా జాతీయ విధానాలు, ఆత్మహత్యల నివారణ ప్రణాళికలను అభివృద్ధి చేయడానికి, అంచనా వేయడానికి దేశాల సామర్థ్యాలను బలోపేతం చేయాల్సిన అవసరం ఉందని తెలిపింది.

2014లో విడుదల చేసిన ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ మానసిక ఆరోగ్య నివేదిక ప్రకారం, తక్కువ ఆదాయం ఉన్న దేశానికి జాతీయ ఆత్మహత్యల నివారణ ప్రణాళిక లేదని, తక్కువ-మధ్యతరగతి ఆదాయపు దేశాలలో 10% కన్నా తక్కువగా, ఎగువ-మధ్య-అధిక ఆదాయ దేశాలలో దాదాపు మూడవ వంతుగా ఉన్నట్లు నివేదించింది.

## కార్యక్రమాలు
2011లో ఒక అంచనా ప్రకారం ఈ సందర్భాన్ని గుర్తుచేసుకుంటూ 40 దేశాలు అవగాహనా కార్యక్రమాలు నిర్వహించాయి.
# ప్రపంచ ఆత్మహత్యల నివారణ వారోత్సవాల సందర్భంగా మానసిక వైద్య నిపుణులచే సదస్సులు నిర్వహిస్తారు.
# ఆత్మ‌హ‌త్య‌ల నివార‌ణ దినోత్స‌వం గుర్తుగా పసుపు, నారింజ రంగు రిబ్బ‌న్ల‌ను చేతుల‌కు క‌ట్టుకుని *ఆత్మ‌హ‌త్య‌లు వ‌ద్దు - నిండైన జీవితం ముద్దు* అంటూ నినాదాలు చేస్తూ, అవగాహన ర్యాలీ నిర్వ‌హిస్తారు.

## మూలాలు

* సాక్షి దినపత్రిక - 10-09-2014 - (ఆత్మహత్య అంటే! ఆపగలిగిన మరణం!! - నేడు ప్రపంచ ఆత్మహత్యల నిరోధక దినం) 

## ఇతర లంకెలు
* ప్రపంచ ఆత్మహత్యల నివారణ దినోత్సవం
* ప్రపంచ ఆత్మహత్యల నివారణ దినోత్సవం (ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ)
* ప్రపంచ ఆత్మహత్యల నివారణ దినోత్సవం (అస్ట్రేలియా)
* ప్రపంచ ఆత్మహత్యల నివారణ దినోత్సవం (అమెరికా)

వర్గం:అంతర్జాతీయ దినములు
ఐదుకల్లు సదాశివన్

**ఐదుకల్లు సదాశివన్** అనంతపురం జిల్లాకు చెందిన ప్రముఖ కమ్యూనిష్ఠు నాయకుడు. హరిజనోద్ధారకుడు. స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు.

1930లో కల్లూరు సుబ్బారావు ఉపన్యాసం విని ఉత్తేజితుడై స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో దూకిన యువకులలో **ఐదుకల్లు సదాశివన్** ఒకడు. స్వాతంత్ర్యోద్యమకాలంలో కొన్ని సంవత్సరాలు బళ్ళారి సెంట్రల్ జైలులో గడిపాడు. ఆ సమయంలో బ్రిటీషు పోలీసుల పైశాచిక చర్యలపై ఎదురు తిరిగి పోరాడాడు. చక్రవర్తి రాజగోపాలాచారి సూచన మేరకు స్వచ్ఛందసేవా కార్యక్రమాలలో చురుకుగా పాల్గొన్నాడు. ఆర్థిక ఇబ్బందుల కారణంగా స్కూలు ఫైనల్ వరకు మాత్రమే చదివిన ఐదుకల్లు సదాశివన్ జైలు జీవితంలో రాజకీయ శిక్షణా శిబిరాలలో పాల్గొని అనేక విషయాలు నేర్చుకున్నాడు. పట్టాభి సీతారామయ్య, ముట్నూరు కృష్ణారావుల ఆధ్వర్యంలో నడుస్తున్న మచిలీపట్నంలోని జాతీయ కళాశాలలో చేరాడు. కాలేజీలో చదివినన్ని రోజులు అనంతపురం జిల్లా కో ఆపరేటివ్ బ్యాంకు నుండి ఇతనికి నెలకు 15రు. స్కాలర్‌షిప్ లభించింది. 1934లో మచిలీపట్నం వచ్చిన గాంధీజీ ఇతని లక్షణాలను గమనించి దగ్గరకు పిలిచి అభినందించాడు. 1934లో నిడుబ్రోలులో ఎన్.జి.రంగా నిర్వహించిన వేసవి రాజకీయ శిక్షణాతరగతులకు కూడా హాజరయ్యాడు.

## హరిజన సేవ
1935లో అనంతపురంలో గట్టు వెంకటరమణప్ప సహకారంతో కేశవ విద్యానికేతన్ పేరుతో హరిజన హాస్టల్‌ నిర్వహణ బాధ్యతను చేపట్టాడు. ఈ హాస్టల్‌ను బాబూ రాజేంద్ర ప్రసాద్ ప్రారంభించాడు. ఇతడు పల్లె పల్లెలో ఇంటింటికి తిరిగి కొర్రలు, జొన్నలు వసూలు చేసుకుని తెచ్చి హాస్టల్‌లోని పిల్లలకు వండిపెట్టే వాడు. మాజీ ముఖ్యమంత్రి దామోదరం సంజీవయ్య ఈ హాస్టల్ విద్యార్థి. హరిజనులకు పారిశుద్ధ్యం నేర్పించే పనీలో భాగంగా హరిజనుల ఇళ్ళకు వెళ్ళి వీధులు ఊడ్చడం, వారి పిల్లలకు స్నానం చేయించడం వంటి పనులు చేసేవాడు. చచ్చిన గొడ్డు మాంసం తినరాదని ప్రచారం చేసేవాడు. 1941 తర్వాత కమ్యూనిష్ఠు నాయకుడిగా జిల్లా, రాష్ట్ర, కేంద్ర స్థాయిలో ఎదిగినా కూడా హరిజనులకు గృహాలు, భూములు మొదలైన సదుపాయాలు కల్పించాడు. అనంతపురం పట్టణంలో రాణినగర్‌, ఫెర్రర్‌ నగర్‌లను హరిజనులకోసం ఏర్పాటు చేశాడు.

## కమ్యూనిస్టు యోధుడు
రంగా నిర్వహించిన రాజకీయ పాఠశాలలో సోషలిస్ట్ సిద్ధాంతాన్ని ఆకళింపు చేసుకున్న ఐదుకల్లు సదాశివన్ అక్కడ పుచ్చలపల్లి సుందరయ్య, మాకినేని బసవపున్నయ్య వంటి కమ్యూనిస్టు నాయకుల పరిచయాల ప్రభావంతో కమ్యూనిస్టుగా మారాడు. నీలం రాజశేఖరరెడ్డి, తరిమెల నాగిరెడ్డి, వి.కె.ఆదినారాయణ రెడ్డిలతో కలిసి జిల్లాలో జరిగిన కమ్యూనిస్టు ఉద్యమాలలో చురుకుగా పాల్గొన్నాడు.కళ్యాణదుర్గం, కదిరి తదితర ప్రాంతాలలో ఫ్యూడల్ భూస్వామ్య వ్యతిరేక పోరాటాలు, పెత్తందారి వ్యతిరేక పోరాటాలు నిర్వహించాడు. ఎమ్మెల్సీగా పనిచేసినా సాధారణ జీవితాన్ని గడిపి ఎంతోమందికి ఆదర్శప్రాయుడిగా నిలిచాడు. అసెంబ్లీకి కూడా నడుచుకుంటూ వచ్చేవాడు.

నీతికి, నిజాయితీకి, నిష్కళంక రాజకీయ జీవితానికి, ప్రజాప్రయోజనాల రాజకీయ నిబద్ధతకు మారుపేరైన ఐదుకల్లు సదాశివన్ 1988లో అక్టోబరు 12వ తేదీ చివరిశ్వాస వదిలాడు.

## మూలాలు

వర్గం:1912 జననాలు
వర్గం:1988 మరణాలు
వర్గం:అనంతపురం జిల్లా సామాజిక కార్యకర్తలు
వర్గం:అనంతపురం జిల్లా స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
వర్గం:అనంతపురం జిల్లాకు చెందిన శాసనమండలి సభ్యులు
హాలికుడు (నాటకం)

**హాలికుడు** చెలమచెర్ల రంగాచార్యులు రచించిన తెలుగు నాటకం. ఇది 1940 సంవత్సరంలో మొదటి ముద్రణ పొంది; 1946 లో రెండవసారి ముద్రించబడినది.

సత్కవుల్ హాలికులైననేమి, కందమూల గౌద్ధాలికులైననేమీ అంటూ సగర్వంగా హాలిక వృత్తిని అవలంబించిన కవి- పోతన. ఆయన రచించిన ఆంధ్ర మహాభాగవతం ఎంత ప్రఖ్యాతమో, తన కృతిని భగవంతునికి తప్ప మనుజేశ్వరాధములకు ఇవ్వనని పట్టిన పట్టూ అంతే ప్రసిద్ధము. పోతన జీవితాన్ని అల్లుకుని పాఠకుల్లో ఎన్నెన్నో కథలు ఉన్నాయి. వాటికి మూలసూత్రం పోతన, శ్రీనాథుడు బావ బావమరుదులు కావడం. ఇవన్నీ సాహిత్యలోకంలో పోతన, శ్రీనాథుల సాహిత్యాన్ని ఎలా చూస్తారన్న దానికి గీటురాయి. ఈ నాటక ఇతివృత్తం అటువంటి కథలతోనే అల్లుకుంది.

హైదరాబాదు నగరంలోని శ్రీకృష్ణదేవరాయల ఆంధ్రభాషా నిలయం వారు నిర్వహించ తలపెట్టిన ' పోతన సప్తాహము ' లో ప్రదర్శించుటకు మిత్రులు కోరగా ఈ నాటకాన్ని కవి రచించారు. ఇది రెడ్డి విద్యార్థి వసతిగృహంలో ప్రదర్శించినపుడు చూచిన శ్రీ చెన్నకేశవుల హనుమంతరావు నాయుడు గారు స్వయంప్రేరితులై నాటకాన్ని ముద్రించడానికి ఉత్సాహాన్ని చూపారు.
కవి ఈ గ్రంథాన్ని స్వతంత్రులై సత్సంకల్పం కోసం తమ సర్వస్వాన్ని సమర్పించే సాహసం గల సరసమైన కవులకు అంకితం చేశారు.

ఇది మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయం వారి విద్వాన్ పరీక్షకు, బెనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయం వారి ఇంటర్నీడియన్ పరీక్షకు పాఠ్య గ్రంథంగా నిర్ణయించబడినది.

## నాటకంలోని పాత్రలు
;పురుషులు :
* పోతన - కథానాయకుడు
* శ్రీనాధుడు - కథానాయకుని బావమరది
* సింగభూపాలుడు - రాచకొండ ప్రభువు
* ఆస్థానకవి
* విదూషకుడు
* మంత్రి
* పేరావధాని - పురోహితుడు - పోతన ద్వేషి
* పుల్లన్న - పేరావధాని బావమరది
* గంగన, సింగన, నారయ - పోతన శిష్యులు
* మల్లన్న - పోతన కుమారుడు
* చిదానందయోగి - పోతనకు మంత్రోపదేశము చేసిన యోగి
* సుబ్బయ్య, వెంకటరెడ్డి - బమ్మెరవాసులు, పోతన శిష్యులు
* సేవకుడు, పౌరులు, గ్రామాధికరి, కరణము మొన్నగువారు
;స్త్రీలు :
* శారద - పోతన భార్య
* భోగిని - సింగభూపాలుని ఉంపుడుకత్తె

## అభిప్రాయాలు
* ప్రజామిత్ర : ...పోతన మహోద్దేశములు ఆదర్శప్రాయములు. అటువంటి కవిజీవితాన్ని కథావస్తువుగా తీసుకొని పాత్రోచిత భాషావిశేషాలతో హృదయరంజకంగా ఈకృతిని రచించిన కవిగారు అభినందనీయులు.. . . . .ఈ రసవద్రచనను విశ్వవిద్యాలయ విద్యార్థుల కరకమలాలకు అందిచ్చి తదధికారులు కవి కృషిని సార్థకపర్చదగుదు రని విశ్వసించుచున్నాము.
* గోలకొండ : ...ఆంధ్రమహాకవీంద్రుల జీవితచరిత్రము దృశ్యకావ్యముగ వెలువడుట ఇదియే తొలిసారి యనవచ్చును. సంభాషణలు రసవంతములు. పద్యశైలి మృదుమధురము. రసికలోకము దృష్టియందీనాటకము నిర్దుష్టమై, ప్రయోక్తల కానుకూల్యసంధాయకమై, ప్రేక్షకుల కాహ్లాదదాయకమై యున్న దనుట కెట్టి సందియమును లెదు.  ప్రతివారును చదివి యానందించ దగినది.
* విభూతి : ...కవిజీవితమును వస్తువుగా స్వీకరించి వ్రాసిన నాటకములలో ఇదియే మొట్టమొదటిది. . . . . ' హాలికుడు ' అను పేరులోనే నాటక ప్రధానలక్ష్యము ద్వనించుచున్నది. . కవిగారి విద్వత్కవిత ప్రశంసనీయముగా నున్నది.
* దివ్యవాణి : ...ఈ నాటకములో ఒక కవి జీవితమును ఉపనిబద్ధించి కవిగారు గనబరచిన నూతనపద్ధతికి మే మెంతయు నానందించుచున్నాము.  ఆంధ్రవాజ్మయము లో నిట్టి యుత్తమరచనను చేర్చిన కవిని మే మభినందించుచున్నాము. 
* విక్రమదేవవర్మ : ...ఈ పొత్తమును సొంతముగా చదివి ముద మొందితిని. ఇది సమంజసముగా రచింపబడినది.
* చిలుకూరి నారాయణరావు : ...తదేకదీక్షతో నాటకమును సంపూర్ణముగా చదివినాను. పోతన శ్రీనాధుల శీలములను తుదివరకు చక్కగా పోషించినారు.
* కురుగంటి సీతారామయ్య : ...రసవద్ఘట్టములను కల్పించి, పాత్రలను సమంజసముగా పోషించి, పాత్రోచిత భాషతో ఈ నాటకమును ఇంత రసవంతముగ నిర్వహించిన తమకు ధన్యవాదములు.

## మూలాలు
* భారత డిజిటల్ లైబ్రరీలో పుస్తక ప్రతి.

వర్గం:తెలుగు నాటకాలు
వర్గం:1946 పుస్తకాలు
వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
సీ.పీ.బ్రౌన్ గ్రంథాలయం

alt=Charles Phillip Brown|thumb|చార్లెస్ ఫిలిప్ బ్రౌన్ చిత్రపటం

**సీ.పీ. బ్రౌన్ గ్రంథాలయం** పరిశోధకులకు అనుకూలంగా, పాఠకులకు విజ్ఞానాన్ని పంచుతూ అభివృద్ధి పథంలో పయనిస్తోంది. 2006 నవంబరు 1వ తేదీన 20 వేల పుస్తకాలు, 20 లక్షల రూపాయల నిధి, 3 అంతస్తుల భవనంలో ఉన్న గ్రంథాలయం యోగి వేమన విశ్వవిద్యాలయం పరిధిలోనికి వచ్చింది. అప్పటి నుంచి దీని అభివృద్ధిలో వేగం పెరిగింది. సీపీ బ్రౌన్ భాషా పరిశోధనా కేంద్రంగా రూపాంతరం చెంది వివిధ వర్గాల నుంచి, విద్యాంసుల నుంచి ఆరు సంవత్సరాల్లో పుస్తకాల సంఖ్య 50 వేలకు పైగా పెరిగింది. దీంతో పాటు 200 తాళపత్ర గ్రంథాలను సేకరించి, శుద్ధిచేసి, స్కాన్ చేసి భద్రపరిచారు.

వివిధ విశ్వవిద్యాలయాలకు పరిశోధకులు సమర్పించే సిద్ధాంత గ్రంథాల రాతప్రతులను దాదాపు 200 ప్రతులను సేకరించి పరిశోధకుల కోసం భద్రపరిచారు. ఉమ్మడి మద్రాసు రాష్ర్టంలో సర్వేయర్ జనరల్‌గా పనిచేసిన కల్నల్ మెకంజీ సేకరించిన కైఫీయత్తులు అనబడే స్థానిక చరిత్రలను, కడప జిల్లాకు సంబంధించిన వాటిని ఇప్పటి వరకు 5 సంపుటాలను ప్రచురించారు. ఈ నెల 10 న 6వ సంపుటిని విడుదల చేయడానికి రంగం సిద్ధం చేసుకున్నారు. దీంతో పాటు గ్రంథాలయ వికాస చరిత్రను తెలిపే ‘మొండిగోడల నుంచి మహాసౌధం దాక’ అన్న గ్రంథాన్ని ప్రచురించారు.

ఈ గ్రంథాలయానికి వివిధ సంస్థలు, వ్యక్తులు వందలాది పుస్తకాలను అందజేస్తుండటం విశేషం. జిల్లాలోని వల్లూరు గ్రామంలోని సీతారామచంద్ర గ్రంథభాండాగారాన్ని నిర్వహిస్తున్న పోలేపల్లి వెంగన్నశ్రేష్టి 2,750 పుస్తకాలను అందజేశారు. టీటీడీ, మైసూరులోని సీఐఐఐఎల్, కలకత్తాలోని ఆర్‌ఆర్‌ఎల్.ఎఫ్ వంటి సంస్థలు కూడా పుస్తకాలను అందజేస్తున్నాయి.

ఈ గ్రంథాలయాన్ని ఏబీకే ప్రసాద్, మంత్రి పొన్నాల, హిందీ అకాడమీ అధ్యక్షుడు యార్లగడ్డ లక్ష్మీప్రసాద్, వకులాభరణం రామకృష్ణ వంటి ప్రముఖులు దర్శించి దీని ప్రగతిని ప్రశంసించారు. అన్ని రకాల పత్రికలు, మ్యాగజైన్లు, సాహిత్యపుస్తకాలు, ప్రముఖుల రచనలు, సైద్ధాంతిక గ్రంథాలు ఉన్నాయి. కాగా రాష్ర్టంలోని ప్రముఖ గ్రంథాలయాల్లో ఒకటిగా గుర్తింపు పొందిన ఈ గ్రంథాలయాన్ని విశ్వవిద్యాలయ పరిశోధకులతో పాటు పాఠకులు విశేషంగా ఉపయోగించుకుంటూ బ్రౌన్ గ్రంథాలయ అభివృద్ధికి తోడ్పడుతున్నారు.

ఈ గ్రంథాలయానికి నూతన భవనం నిర్మించటానికి 2021లో రూ. 6.3 కోట్లు కేటాయించారు.

## వివిధ కార్యక్రమాలు
* బ్రౌన్ పేరున వెలసిన ఈ గ్రంథాలయం ఆయన జన్మదినమైన నవంబరు 10న ఆయన జయంతి వేడుకలు నిర్వహిస్తోంది. 
* 'నెల నెలా మనజిల్లా సాహిత్యం’ అన్న పేరుతో ప్రతినెలా ఒక ఆదివారం సాహిత్య రంగాల్లోని నిష్ణాతులతో ప్రసంగాలు నిర్వహిస్తున్నారు.
* జిల్లాలోని రచయితలు రాసిన నవలలు, కథానికలలో లభించే పదజాలాన్ని సేకరించి పదకోశం తయారుచేస్తున్నారు. 
* ఇప్పటి దాకా వేమన మీద వచ్చిన విమర్శ వ్యాసాలను సేకరించి సంపుటిగా రూపొందిస్తున్నారు. 
* వీటితో పాటు మెకంజీ కైఫీయత్తుల ఏడవ సంపుటాన్ని, బ్రౌన్ లేఖలను సంపుటిగా ప్రచురించబోతున్నారు.

## మూలాలు

వర్గం:గ్రంథాలయాలు
వర్గం:వైఎస్‌ఆర్ కడప జిల్లా
కేంద్ర దర్యాప్తు సంస్థ

**కేంద్ర దర్యాప్తు సంస్థ** లేదా **సెంట్రల్ బ్యూరో ఆఫ్ ఇన్వెస్టిగేషన్** అనేది భారతదేశంలో ఒక అగ్రగామి పోలీస్ విచారణ సంస్థ. దీనిని సంక్షిప్తంగా **సిబిఐ** (CBI) అంటారు. ఇది ప్రజా జీవితంలో ఒక శక్తివంతమైన పాత్రను పోషిస్తున్నది, జాతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థ యొక్క కుశలతకు భరోసా నిస్తుంది. ఇది భారత ప్రభుత్వం యొక్క అధికార పరిధిలో ఉంటుంది. సిబిఐ దేశీయ భద్రతా విధుల కోసం స్పెషల్ పోలీస్ ఎస్టాబ్లిష్మెంట్ గా 1941 లో స్థాపించబడింది. దీని పేరు 1963 ఏప్రిల్ 1 న సెంట్రల్ బ్యూరో ఆఫ్ ఇన్వెస్టిగేషన్ గా మార్చబడింది. దీని నినాదం "శ్రద్ధ, నిష్పక్షపాతం, న్యాయవర్తన". ఏజెన్సీ ప్రధానకార్యాలయం భారత రాజధాని న్యూఢిల్లీలో ఉంది, క్షేత్ర కార్యాలయాలు భారతదేశం అంతటా ప్రధాన నగరాలలో ఉన్నాయి.

## సంచాలకులు (1963–ప్రస్తుతం)

## మూలాలు

వర్గం:నేర పరిశోధన
వర్గం:నేరాలు
పువ్వాడ శేషగిరిరావు

**పువ్వాడ శేషగిరిరావు** (జూలై 12, 1906 - జనవరి 24, 1981) ప్రముఖ తెలుగు కవి, పండితులు. వీరు కవి పాదుషా బిరుదాంకితులు.

## జీవిత సంగ్రహం
ఇతను 12 జూలై, 1906న మొవ్య మండలం, మొవ్వ గ్రామంలో సుందరరామయ్య, అన్నపూర్ణమ్మ దంపతులకు జన్మించారు. ఇతను ఉభయ భాషా ప్రవీణ పరీక్షలో ఉత్తీర్ణులై అధ్యాపక వృత్తిలో విశేషంగా రాణించారు. విజయవాడ హిందూ కళాశాలలోను, విజయనగరం మహారాజా కళాశాలలోను, బందరు హిందూ కళాశాలలోను, నేషనల్ కాలేజీ (ఆంధ్రజాతీయ కళాశాల) లలో తెలుగు ఉపన్యాసకులుగా పనిచేసారు. వీరు చాలా పద్య, గద్య కావ్యాలు, నాటకాలను రచించారు. ఇతని రచనలు కొన్ని ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం, నాగార్జున విశ్వవిద్యాలయం, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం, ఉత్కళ విశ్వవిద్యాలయాలలో ఇంటర్మీడియట్, డిగ్రీ, భాషా ప్రవీణ విద్యార్థులకు పాఠ్యగ్రంథాలుగా నిర్ణయం చేసారు.

ఇతని పెద తాతగారు పువ్వాడ రామదాసు మొవ్వ వేణుగోపాలస్వామి పై కీర్తనలు రచించి గానం చేశారు. వీరి రెండవ కుమారుడు పువ్వాడ తిక్కన సోమయాజి దుందుభి, జిగీష, సువర్ణ సౌరభం మొదలైన రచనలతో ప్రముఖుల ప్రశంసలందుకున్నారు.

పువ్వాడ శేషగిరిరావు 1981 జనవరి 24న బందరులో పరమపదించారు.

## రచనలు
### పద్య కావ్యాలు
* గోవత్సము
* తాజమహలు 
* దారా 
* శతపత్రము 
* పాలవెల్లి
* అపశ్రుతులు

### గద్య కృతులు
* మధుకలశము
* తెలుగు వెలుగులు
* దీపకళికలు
* పరశురాముడు
* ఆంధ్ర తేజం (1934)  : ఇది 1934 సంవత్సరంలో మారుతీ రాం అండ్ కో, బెజవాడ వారిచే ముద్రించబడింది. ఆంధ్రతేజాలైన తిక్కన, పోతన, శ్రీకృష్ణదేవరాయలు, తిమ్మరుసు, పల్నాటి పులి వంటివారి జీవితాలను ఆధారం చేసుకుని రాసిన కథలివి. ఐతే ఆంధ్రులు కాని పద్మిని గురించిన కథ కూడా చేర్చారు. ఇవి విద్యార్థుల కోసం కవి సంకలనం చేసిన జీవితచరిత్రలు.
* ఏరువాక
* ఔరా, ఎవరు?
* ఉత్తరములు

### బుర్రకథ
* రక్త తర్పణం
### నాటకాలు
* పృథ్వీ పుత్రి
* ప్రతాపరుద్రమదేవి
* సహపంక్తి
* నందనారీ
* బిల్హణీయం
* చదరంగం
* సత్యప్రభ
* లక్ష్మీ స్వయంవరం
* తిస్సా పరిష్కారం
* ఢిల్లీ దర్బార్

## గౌరవ సత్కారాలు
* 1956 సంవత్సరంలో రిపబ్లిక్ దినోత్సవం నాడు జరిగిన జాతీయ కవి సమ్మేళానికి ఆహ్వానింపబడి సన్మానం పొందారు.
* 1975లో జరిగిన ప్రథమ ప్రపంచ తెలుగు మహాసభలు వేదిక మీద ఘనంగా సన్మానం అందుకున్నారు.
* ' కవి పాదుషా ' బిరుదు పొందారు.

## మూలాలు

* శేషగిరిరావు, పువ్వాడ, 20వ శతాబ్ది తెలుగు వెలుగులు, రెండవ భాగము, తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం, హైదరాబాదు, 2005, పేజీలు: 832-3.

వర్గం:1906 జననాలు
వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:తెలుగు నాటక రచయితలు
వర్గం:1981 మరణాలు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా కవులు
వర్గం:బందరులో జీవించిన ప్రముఖులు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా రచయితలు
స్టీమ్‌బోట్ వేడినీటి బుగ్గ

**స్టీమ్‌బోట్ వేడినీటి బుగ్గ** ఒక సహజసిద్ద వేడినీటి బుగ్గ. అమెరికా లోని ఎల్లోస్టోన్ నేషనల్ పార్క్ యొక్క నోరిస్ గీజర్ బేసిన్ లో ప్రపంచంలోనే పొడవైన, ప్రస్తుతం చురుకుగా ఉన్న, బుగ్గ **స్టీమ్‌బోట్ బుగ్గ**. భారీ విస్ఫోటనాలు జరిగినప్పుడు నీటిని గాలి లోకి 300 అడుగులకు (90 మీటర్లు) పైగా చిమ్ముతుంది. స్టీమ్బోట్ ప్రధాన విస్పోటనాలు 3 నుంచి 40 నిమిషాల వరకు కొనసాగుతాయి. ఆ తరువాత నీటి ఆవిరిని చిమ్ముతాయి.

స్టీమ్‌బోట్ ఒక నిర్దుష్టమైన కాలావధుల్లో చిమ్మదు. చిమ్మడాల మధ్య అంతరం 3 రోజుల నుండి 50 సంవత్సరాల అంతరం ఉంటుంది. 1911 నుండి 1961 వరకు ఇది నిద్రాణం గానే ఉంది. 2018-2019 సంవత్సర కాలంలో ఇది 40 సార్లకు పైగా చిమ్మింది. 3 నుండి 4.6 మీ. ఎత్తుకు కొట్టే చిన్నపాటి చిమ్మడాలు మరిన్ని ఎక్కువ సార్లు జరుగుతాయి. 

చిమ్మడం ఆగాక, కొన్నిసార్లు పెద్ద మొత్తంలో 48 గంటల వరకూ నీటి ఆవిరిని చిమూతూ ఉంటుంది. ఈ సమయంలో కొన్నిసార్లు మళ్ళీ నీళ్ళు కూడా చిమ్ముతుంది. అయితే ఈసారి తక్కువ ఎత్తుకు కొడుతుంది. దీనికి దగ్గర్లో ఉన్న సిస్టర్న్ బుగ్గ తొలి చిమ్ములాట లోనే మొత్తం నీళ్ళన్నిటినీ ఖాళీ చేస్తుంది. ఆ తరువాత కొద్ది రోజుల్లోనే మళ్ళీ బుగ్గలోకి నీళ్ళు చేరుతాయి.

## మూలాలు

## చిత్ర మాలిక

Image:Steamboat Geyser Major Eruption in 2005.jpg|Major eruption on May 23, 2005
Image:Major eruption on May 23, 2005.jpg|Major eruption on May 23, 2005
Image:Steamboat Geyser in Yellowstone.jpg|Minor eruption
Image:Steamboat Geyser.jpg|Steam venting on May 24, 2005

వర్గం:గీజర్లు
పువ్వాడ (అయోమయ నివృత్తి)

పువ్వాడ -  పల్నాడు జిల్లా, నూజెండ్ల మండలానికి చెందిన గ్రామం.
----
**పువ్వాడ** తెలుగువారిలో కొందరి ఇంటిపేరు.

* పువ్వాడ శేషగిరిరావు, ప్రముఖ తెలుగు కవి, పండితులు.
* పువ్వాడ అజయ్‌ కుమార్‌, శాసన సభ్యుడు, మంత్రి
చాగంటి శేషయ్య

**చాగంటి శేషయ్య** (1881 - 1956) ప్రముఖ రచయిత, చారిత్రకులు.

వీరు తూర్పు గోదావరి జిల్లా రామచంద్రాపురం తాలూకాలోని కపిలేశ్వరపురంలో కృష్ణయ్య, సుబ్బమ్మ దంపతులకు జన్మించారు. ప్రాథమిక విద్య మాత్రమే చదివిన వీరు స్వయంకృషితో, తెలుగు, ఇంగ్లీషు, సంస్కృత భాషలలో పాండిత్యాన్ని సాధించారు. వీరు ఆంధ్ర ప్రచారిణీ గ్రంథనిలయము అనే ప్రచురణ సంస్థను స్థాపించిన వారిలో ఒకరైన కొవ్వూరి చంద్రారెడ్డి గారి వద్ద ఆంతరంగిక కార్యదర్శిగా పనిచేశారు. ఆ తర్వాత కపిలేశ్వరపురం జమిందారు వద్ద దివానుగా చేరి జీవితాంతం ఆ పదవిని నిర్వహించారు. జమిందారుగారి ప్రోత్సాహంతో తాను రచించిన ఆంధ్ర కవి తరంగిణి అనే మహాగ్రంథాన్ని ప్రచురించారు. 25 సంపుటాల ప్రణాళిక తయారుచేసుకున్నా తన జీవితకాలంలో మొదటి పది సంపుటాలను మాత్రమే ప్రచురించగలిగారు. మొదటి సంపుటం 1946లో వెలువడగా, పదవ సంపుటం 1953లో ప్రచురితమైనది. వీరు ఆంగ్లంలోని కొన్ని చట్టాలను తెలుగులోకి అనువదించి ప్రచురించి, తెలుగు మాత్రమే తెలిసినవారికి చట్టాలను గురించిన సాధారణ జ్ఞానాన్ని కల్పించారు. వీటిలో హిందూ లా, లోకల్ బోర్డ్స్ ఆక్ట్, కో-ఆపరేటివ్ సొసైటీస్ ఆక్టులు ముఖ్యమైనవి. వీరు లోకల్ బోర్డ్స్ పత్రికను 1920 నుండి 1936 వరకు నడిపారు.
వీరు 1956లో స్వర్గస్తులయ్యారు.

## రచనలు
* ఆంధ్రకవి తరంగిణి (1946-1953)
* దుర్గేశనందిని (నవల)
* నవాబు నందిని (1949)(నవల)
* విశ్వ ప్రయత్నము (నవల)
* రాధారాణి (నవల)
* శ్రీ (నవల)
* చంద్రసేనుడు (నవల)
* సమష్టి కుటుంబము
* మద్రాసు లోకలుబోర్డు యాక్టు
* మద్రాసు సహకార సంఘముల యాక్టు
* మద్రాసు నూతన గ్రామపంచాయితీ యాక్టు

## మూలాలు


* శేషయ్య, చాగంటి, 20వ శతాబ్ది తెలుగు వెలుగులు, రెండవ భాగము, తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం, హైదరాబాదు, 2005, పేజీలు: 835-6.

వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:1881 జననాలు
వర్గం:1956 మరణాలు
వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా రచయితలు
ఆదిపూడి సోమనాథరావు

ఆదిపూడి సోమనాథరావు (1867 - 1941) బహుభాషా పండితులు, రచయిత, సంఘసంస్కర్త.

వీరు ఆరువేలనియోగి శాఖకు చెందిన బ్రాహ్మణులు, శాండిల్య గోత్రులు. వీరు పిఠాపురం సంస్థానంలో చాలాకాలం ఉద్యోగం నిర్వహించారు. వీరికి సంస్కృతం, కన్నడం, హిందీ, తమిళం, బెంగాలీ భాలలో మంచి పరిచయం ఉన్నది. వీరు మొట్టమొదట తెలుగువారికి రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ రచనా ప్రతిభను పరిచయం చేశారు. తమిళభాషలోని కంబ రామాయణం మొదట తెలుగు భాషలోకి అనువదించింది వీరే. ఆదిపూడి సోమనాథరావు, కొమర్రాజు లక్ష్మణరావు తదితరులతో కలిసి శ్రీకృష్ణదేవరాయాంధ్ర భాషానిలయం స్థాపనలో ఎంతో కృషి చేశాడు

## రచనలు
* జపానుదేశ చరిత్ర
* దయానంద సరస్వతి చరిత్ర
* సత్యార్థ ప్రకాశిక
* ఆంధ్ర రఘువంశము
* ఆంధ్ర కుమార సంభవము
* విజయేంద్ర విజయము
* శ్రీకృష్ణదేవరాయ చరిత్ర
* కేనోపనిషత్తు
* కంబ రామాయణము
* గీతాంజలి (1913)
* గీతామృతసారము
* కిన్నరీ విజయము (1920)
* బుధ భూషణము
* సర్వమాన్య శతకము
* లోకపావన శతకము
* రామమోహన నాటకం.
### కిన్నరీ విజయము
**కిన్నరీ విజయము** వీరు రచించిన పద్యకావ్యం. ఇది మొదటిసారి 1920 సంవత్సరం కాకినాడలో ముద్రించబడినది.

ఆంగ్లభాషలో థామస్ మూర్ (Thomas Moore) (1779-1852) రచించిన పారడైజ్ అండ్ ది పెరి (Paradise and the Peri) అన్న గ్రంథాన్ని కవి ఈ కావ్యంగా అనువదించారు. దీనిని పెనుగొండలో ప్రముఖ రచయిత టి. శివశంకరం ఇంటివద్ద పండితమిత్రులు రచయితకు ఇచ్చి అనువదించాలని సూచించగా వారు ఈ గ్రంథరూపంలో అనువదించారు. ఈ పుస్తకం 69 పేజీలను కలిగియుండగా అందులోని చివరి 17 పేజీలు ఆంగ్రంలోని Paradise and the Peri పద్యాలను ముద్రించారు. కవి వీటిని గీతమాలికగా అనువదించారు.

## మూలాలు
* సోమనాథరావు, ఆదిపూడి, 20వ శతాబ్ది తెలుగు వెలుగులు, రెండవ భాగము, తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం, హైదరాబాదు, 2005, పేజీ: 1023.

వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:1867 జననాలు
వర్గం:1941 మరణాలు
వర్గం:తెలుగువారిలో సంఘసంస్కర్తలు
వర్గం:ఆంగ్లం నుండి తెలుగు లోకి అనువాదాలు చేసినవారు
వర్గం:తమిళం నుండి తెలుగు లోకి అనువాదాలు చేసినవారు
కైప సుబ్రహ్మణ్యశర్మ

**కైప సుబ్రహ్మణ్యశర్మ** అనంతపురం జిల్లాకు చెందిన ప్రముఖుడు.

ఈయన 1890, అక్టోబరులో అనంతపురం జిల్లా ఇల్లూరు గ్రామంలో సుబ్బమ్మ, మహానందిశాస్త్రిగార్లకు జన్మించాడు. మద్రాసులోని పండిత దివి గోపాలాచార్యుల ఆయుర్వేద కళాశాలలో 4 సంవత్సరాలు చదివి 'భిషగ్వర' పట్టాను పొందాడు. 1920లో పామిడిలో జరిగిన మద్యపాన నిషేధకార్యక్రమంలో పప్పూరు రామాచార్యులు, తరిమెల సుబ్బారెడ్డి, కైప మహానందయ్య మొదలైన వారితో కలిసి పాల్గొని ప్రభుత్వ నిర్బంధానికి గురి అయ్యాడు. 1929లో నంద్యాలలో గాడిచర్ల హరిసర్వోత్తమరావు అనుయాయిగా సాంఘిక, సాంస్కృతిక,రాజకీయ రంగాలలో చురుకుగా పాల్గొన్నాడు. యుద్ధ వ్యతిరేక ప్రచారం సాగిస్తున్నాడనే అభియోగం పై 1941 ఫిబ్రవరి 11వ తేదీ అరెస్టయి 6 నెలలు జైలు శిక్ష అనుభవించాడు. అనంతపురంలో పినాకిని ముద్రణాలయం ప్రారంభించి తద్వారా పినాకిని అనే వారపత్రికను పప్పూరు రామాచార్యులు ఆధ్వర్యంలో నడిపాడు.

వర్గం:1890 జననాలు
వర్గం:తెలుగువారిలో వైద్యులు
వర్గం:తెలుగువారిలో స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
వర్గం:తెలుగువారిలో సంఘసంస్కర్తలు
వర్గం:అనంతపురం జిల్లా స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
వర్గం:అనంతపురం జిల్లా పాత్రికేయులు
వర్గం:అనంతపురం జిల్లా వైద్యులు
వర్గం:ఆయుర్వేద వైద్యులు
పవర్ (సినిమా)

**పవర్ **2014 సెప్టెంబరు 12న విడుదలైన తెలుగు చిత్రం.
## కథ
అవినీతి పోలీస్ ఆఫీసరైన బలదేవ్ సహాయ్ (రవితేజ) ఓ లక్ష్యం కోసం పోరాటం చేస్తుంటాడు. హోంమంత్రి జయవర్ధనే (ముఖేశ్ రుషి) సోదరుడు గంగూలీ భాయ్ (సంపత్)ని తప్పించే క్రమంలో బలదేవ్ సహాయ్ చనిపోతాడు. ఓ కారణం కోసం తిరుపతి (రవితేజ)ను బలదేవ్ సహాయ్ పాత్రలో జయవర్ధనే ప్రవేశపెడుతాడు. అయితే హోంమంత్రికి బలదేవ్ సహాయ్ ఎదురుతిరుగుతాడు. హోంమంత్రికి బలదేవ్ ఎందుకు ఎదురు తిరుగుతాడు? బలదేవ్ సహాయ్ పాత్రలో ప్రవేశించిన తిరుపతి ఏలాంటి గందరగోళం సృష్టించాడు? అవినీతి పోలీస్ ఆఫీసర్‌గా బలదేవ్ సహాయ్ మారాడానికి కారణాలేంటి? ఎందుకు తిరుపతిని బలదేవ్ సహాయ్ నటించమని కోరుతాడు? ఓ లక్ష్యం కోసం పోరాటం చేస్తున్న బలదేవ్ సహాయ్ సఫలమయ్యారా? బలదేవ్ లక్ష్యానికి ఇద్దరు హీరోయిన్లు ఏవిధంగా సహాయపడ్డారు అనే ప్రశ్నలకు సమాధనమే ‘పవర్’

## నటవర్గం

* రవితేజ - ద్విపాత్రాభినయం
* హన్సికా మోట్వాని - నిరుపమ
* రెజీనా - వైష్ణవి
* బ్రహ్మానందం - ఆణిముత్యం
* కోట శ్రీనివాసరావు
* బ్రహ్మాజీ - వెంకట్
* పోసాని కృష్ణ మురళి
* ముకేష్ రిషి
* జీవా
* సంపత్ రాజ్
* హరీశ్ ఉత్తమన్
* పెనుమత్స సుబ్బరాజు
* అజయ్ (నటుడు)
* సప్తగిరి
* సురేఖా వాణి
* ప్రకాశ్ రాజ్
* జోగి బ్రదర్స్
* సుమిత్ర

## పాటల జాబితా
దేవుడా దేవుడా, రచన: భాస్కర భట్ల రవికుమార్ , గానం.అద్నాన్ సామి  

బద్మషు పిల్లా, రచన: వరికుప్పల యాదగిరి , గానం.చక్రి, కె ఎస్ రవీంద్ర , వరికుప్పల యాదగిరి   

నోటంకి నోతంకి , రచన: భాస్కర భట్ల రవికుమార్, గానం. రవితేజ, ఎం ఎం మానసి    

చంపేసిందే , రచన: సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి, గానం.కార్తీక్     

నువ్వు నేను జంట , రచన: కృష్ణచైతన్య, గానం.సూరజ్ సంతోష్, మాళవిక .    

## సాంకేతికవర్గం
*మాటలు: కోన వెంకట్‌
*కథనం: కె.ఎస్‌. రవీంద్ర, కె. చక్రవర్తి, మోహనకృష్ణ
*మాటలు: కిషోర్ తిరుమల
*సంగీతం: తమన్
*కూర్పు: గౌతంరాజు
*ఛాయాగ్రహణం: జయనన్‌ విన్సెంట్‌
*నిర్మాత: రాక్‌లైన్‌ వెంకటేష్‌
*కథ, దర్శకత్వం: కె.ఎస్‌. రవీంద్ర (బాబీ)

## బయటి లంకెలు
*
*చిత్ర సమీక్ష

వర్గం:2014 తెలుగు సినిమాలు
వర్గం:కోట శ్రీనివాసరావు నటించిన సినిమాలు
వర్గం:బ్రహ్మానందం నటించిన సినిమాలు
అనుక్షణం

**అనుక్షణం ** 2014 సెప్టెంబరు 12న విడుదలైన తెలుగు చిత్రం.
## కథ
సీతారాం (సూర్య) ఓ సైకో, సీరియల్ కిల్లర్. హైదరాబాద్ నగరంలో వరుస హత్యలతో మహిళ లను భయబ్రాంతులకు గురి చేయడమే కాకుండా.. పోలీసు విభాగానికి సవాల్‌గా మారుతాడు. వరుస హత్యల హంతకుడ్ని పట్టుకోవడం పోలీస్ ఆఫీసర్ గౌతమ్‌కు అగ్నిపరీక్షగా మారుతుంది. సీరియల్ కిల్లర్‌ను గౌతమ్, పోలీసు విభాగం పట్టుకోవడానికి అనుసరించిన వ్యూహాలు ఏంటి? వరుస హత్యలకు ఎలా అడ్డుకట్టవేశారనేది క్లుప్తంగా చిత్ర కథ.

## నటవర్గం
*డి.సి.పి. గౌతంగా మంచు విష్ణు
*సైలజగా(సైకొలజిస్ట్) రేవతి
*గౌతం భార్య సత్యగా తేజస్వి మదివాడ
*సైలజ సొదరుడిగా బ్రహ్మానందం
*టి.వి. 6 రిపోర్టర్ ఆషాగా మధు శాలిని
*హొం మంత్రి హరిష్ రెడ్డిగా కోట శ్రీనివాసరావు
*నవదీప్

## సాంకేతికవర్గం
ఈ చిత్రంలో ఫోటోగ్రఫి, రీరికార్డింగ్‌లది కీలక పాత్ర. ప్రేక్షకులను ఆక ట్టుకోవడంలో ఈ రెండు విభాగాలు ప్రధాన పాత్ర పోషించాయి. టెంపో, మూడ్, ఆంబియెన్స్ వ్యక్తం చేయడానికి లైటింగ్‌ను చక్కగా వాడుకున్నారు. సాంకేతిక అంశాలను సమంవయం చేస్తూ వర్మ చిత్రీకరించిన తీరు కొత్తగా ఉంది. ఇలాంటి అంశాలతో తెరకెక్కించి విధానంలో వర్మది అందె వేసిన చెయ్యి. 
 
### దర్శకుడి పనితీరు:
ఆనందం కోసమే వరుస హత్యలకు పాల్పడే ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ఉన్న టాప్ సీరియల్ కిల్లర్ జీవితాలతో స్ఫూర్తి పొంది ‘అనుక్షణం చిత్రం రూపొందించారు. సీరియల్ కిల్లర్ ప్రవర్తను చిత్రంలో చిత్రీకరించారు. హత్యల నేపథ్యంలో ప్రసార మాధ్యమాల తీరును తన తీరులో తెరపైనా చూపించారు. ఎప్పటిలాగే సాంకేతిక అంశాలను తన కావాల్సిన తీరులో వినియోగించుకున్నారు. క్లైమాక్స్‌ను హడావిడిగా ముగించేడం.. కథ, కథనంలో అక్కడక్కడా కొన్ని లోపాలున్నా.. సాంకేతిక అంశాలతో నింపడంలో చేశాడంలో వర్మ సఫలమయారు. ఇతని గత చిత్రాల కన్నా ఈ చిత్రం పూర్తి భిన్నంగా రూపొందించబడింది.

## బయటి లంకెలు
*
* చిత్ర వేలంపాట వెబ్‌సైట్

## మూలాలు

వర్గం:2014 తెలుగు సినిమాలు
వర్గం:కోట శ్రీనివాసరావు నటించిన సినిమాలు
వర్గం:బ్రహ్మానందం నటించిన సినిమాలు
వర్గం:తేజస్వి మదివాడ నటించిన సినిమాలు
గోవిందరాజు సీతాదేవి

**గోవిందరాజు సీతాదేవి** కథా/నవలా రచయిత్రి.  ఈమె 300కు పైగా చిన్నకథలు, 21 నవలలు రాసింది. ఆమె రాసిన తాతయ్య గర్ల్‌ఫ్రెండ్, ఆశలపల్లకి నవలలు సినిమాలుగా వచ్చాయి. అనేక అవార్డులు, పురస్కారాలు ఈమెను వరించాయి. నవలారచయిత్రి యద్దనపూడి సులోచనారాణి ఈమెకు సొంత చెల్లెలు.

## రచనలు
గోవిందరాజు సీతాదేవి వ్రాసిన రచనల జాబితా ఇది:
# సుందర స్వప్నం 
# ఆలయం
# పూలవాన 
# దేవుడు బ్రతికాడు 
# తాతయ్య గర్ల్‌ఫ్రెండ్ 
# ఆశలపల్లకి
# జీవితం చిన్నది
# అనురాగ ధార
# రేపటి స్వర్గం
# ముత్యాలపల్లకీ
# గోవిందరాజు సీతాదేవి కథలు(కథల సంపుటి)
# పాఠకులారా బహుపరాక్(కథల సంపుటి)
# దోస్త్ రానిక నీకోసం(కథల సంపుటి)
# అహల్య
# ఓ నాన్నకథ
# తుంగభద్ర
# వెలుగు నీడ
# మజిలీ
# ఆశలవల (నవల)

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు నవలా రచయితలు
వర్గం:తెలుగు రచయిత్రులు
వర్గం:తెలుగు కథా రచయితలు
వర్గం:2014 మరణాలు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా రచయిత్రులు
ఉమామహేశ్వరపురం (బాపులపాడు)

**ఉమామహేశ్వరపురం**. కృష్ణా జిల్లా బాపులపాడు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

## విద్యుత్తు
స్థానిక ఎన్.టి.అర్.కాలనీలో, 2 లక్షల రూపాయల వ్యయంతో నూతనంగా ఏర్పాటుచేసిన విద్యుత్తు సౌకర్యాన్ని, 2015,నవంబరు-24వ తేదీనాడు లాంఛనంగా ప్రరంభించినారు. [2]

## మీ-సేవా కేంద్రం
ఉమామహేశ్వరపురం గ్రామoలో, 2017,ఆగష్టు-11న, నూతనంగా మీ-సేవా కేంద్రాన్ని ప్రారంభించినారు. [3]

## వ్యవసాయం, సాగునీటి సౌకర్యం
చింతాయకుంట చెరువు.

## గ్రామ పంచాయతీ
ఉమామహేశ్వరపురం, కోడూరుపాడు గ్రామ పంచాయతీ పరిధిలోని ఒక శివారు గ్రామం.

2013 జులైలో కోడూరుపాడు గ్రామ పంచాయతీకి నిర్వహించిన ఎన్నికలలో అగస్తీయమ్మ సర్పంచిగా ఎన్నికైంది. [2]
## గ్రామంలో ప్రధాన పంటలు
వరి, అపరాలు, కాయగూరలు

## గ్రామంలో ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు
## గ్రామ విశేషాలు
ఈ గ్రామంలో **కోలాటం**, 50 సంవత్సరాలకు పైగా నిత్యనూతనంగా విరాజిల్లుతూ వస్తుంది. జిల్లాలో, చుట్టుప్రక్కల, ఏ ఉత్సవాలు జరిగినా, ఈ గ్రామ యువకుల కోలాట ప్రదర్శన ఉంటుంది. ఇందుకోసం ప్రత్యేక డప్పుబృందాన్ని గూడా ఏర్పాటుచేసికొన్నారు. వ్యవసాయ పనులు చేసికొనేవారు, ఇంజనీరింగు, డిగ్రీ చదివేవారు సైతం, మొత్తం 30 మంది, ఈ కోలాటబృందంలో సభ్యులుగా ఉండటం విశేషం. రోజూ ఎవరి పనులలో వారు నిమగ్నమైనా, వారానికి ఒకరోజు మాత్రం, కోలాటం సాధన చేస్తారు. లయబద్ధంగా నాట్యం చేస్తూ, 13, 14 రకాల కోలాటగోపులు వేస్తూ, పాటలు పాడుతుంటారు. ఈ రకంగా వీరు మరుగున పడుతున్న ఈ జానపదకళకు జవజీవాలను  అందించుచున్నారు. కోలాట సాధన, ప్రదర్శనలను ఆనవాయితీగా కొనసాగించుచూ, ప్రాచీనకళకు జీవం పోయుచున్నారు. [1]

## మూలాలు
## బయటి లింకులు
[1] ఈనాడు విజయవాడ; 2014,సెప్టెంబరు-12, 4వపేజీ.
[2] ఈనాడు అమరావతి; 2015,నవంబరు-26; 4వపేజీ. 
[3] ఈనాడు అమరావతి; 2017,ఆగష్టు-12; 7వపేజీ.
ఎస్.ఎస్. తమన్

**తమన్**గా ప్రాచుర్యం పొందిన **ఘంటసాల సాయి శ్రీనివాస్ తమన్ శివకుమార్** ఒక భారతీయ సినీ సంగీత దర్శకుడు. ఇతను ప్రధానంగా తెలుగు సినిమా, తమిళ సినిమాలలో పని చేస్తాడు. సంగీత దర్శకుడిగా ఈయన తొలిచిత్రం రవితేజ నటించిన కిక్. ఇతను శంకర్ దర్శకత్వంలో వచ్చిన బాయ్స్ చిత్రంలో ఒక సహాయ పాత్రలో నటించాడు. ఇతను దక్షిణ భారత చలన చిత్ర పరిశ్రమలో ఒక మంచి సంగీత దర్శకునిగా నిలదొక్కుకున్నాడు.

## వ్యక్తిగత జీవితం , కెరీర్
ఇతను తెలుగు బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో ఆంధ్ర ప్రదేశ్లో జన్మించాడు. ఇతను అక్కినేని నాగేశ్వరరావు పూర్తి స్థాయి కథానాయకుడిగా నటించిన “సీతారామ జననం” సినిమాను తెరకెక్కించిన గతకాలపు దర్శకుడు, నిర్మాత ఘంటసాల బలరామయ్య మనవడు. తమన్ పొట్టేపాళెం, నెల్లూరు జిల్లా సంగీతకారుల కుటుంబానికి చెందినవాడు. ఇతని తండ్రి ఘంటసాల శివ కుమార్, అతను స్వరకర్త కె. చక్రవర్తి దగ్గర ఏడువందల సినిమాల్లో పనిచేసిన ఒక డ్రమ్మర్. తన తల్లి నేపథ్య గాయని ఘంటసాల సావిత్రి. అతని సోదరి యామిని ఘంటసాల. తమన్ 11 ఏళ్ళ వయసులో ఉండగా తండ్రి మరణించాడు. కుటుంబాన్ని పోషించడం కోసం ఆ వయసు నుంచే సంగీతం మీద దృష్టి సారించాడు. తన అత్త పి. వసంత కూడా గాయనీమణి. తమన్ నేపథ్య గాయని శ్రీవర్ధినిని వివాహం చేసుకున్నాడు.

## సంగీత దర్శకత్వం వహించిన సినిమాలు

## పాటలు పాడిన సినిమాలు

## పురస్కారాలు
సైమా అవార్డులులో

* ఉత్తమ సంగీత దర్శకుడు (దూకుడు (2011), అల వైకుంఠపురంలో (2020)
* ఉత్తమ నేపథ్య గాయకుడు ("*సారొస్తా రోస్తారా*" *- [[బిజినెస్ మేన్]] (2012))* 

## మూలాలు


వర్గం:తెలుగు సినిమా సంగీత దర్శకులు
వర్గం:1983 జననాలు
వర్గం:తమిళ సినిమా సంగీత దర్శకులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నేపథ్యగాయకులు
బొర్రావారిపాలెం (ప్రత్తిపాడు)

**బొర్రవారిపాలెం** గుంటూరు జిల్లా, ప్రత్తిపాడు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

## గ్రామములోని విద్యాసౌకర్యాలు
మండల పరిషత్తు ప్రాథమిక పాఠశాల. 
## గ్రామములోని మౌలిక సదుపాయాలు
### అంగనవాడీ కేంద్రం
### వృద్ధాశ్రమం
ఈ ఆశ్రమాన్ని మదర్ థెరెస్సా సంక్షేమ సేవా సంఘం ఆధ్వర్యంలో నిర్వహించారు.

## గ్రామ పంచాయతీ
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి నిర్వహించిన ఎన్నికలలో మర్రి సుబ్బారావు, సర్పంచిగా ఎన్నికైనాడు

## దర్శనీయ ప్రదేశాలు/దేవాలయాలు
శ్రీ చెన్నకేశవస్వామివారి ఆలయం.

## మూలాలు

వర్గం:ప్రత్తిపాడు (గుంటూరు జిల్లా) మండలం లోని రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు
యస్.రాజన్నకవి

**యస్.రాజన్నకవి పండితులు**, చిన్నజమాలప్ప, సాలమ్మ దంపతులకు 1931 జూలై 1న ప్రొద్దుటూరులో జన్మించాడు నాయీబ్రాహ్మణ కులానికి చెందినవాడు. పుట్టపర్తి నారాయణాచార్యుల శిష్యులలో ప్రముఖుడు. పెద్దతండ్రి పెద్దజమాలప్ప వద్ద సంగీతము పుట్టపర్తివారి వద్ద సంగీతము, సాహిత్యము నేర్చుకున్నాడు.జమాలప్ప సోదరులు ఇరువురు రాయలసీమలో పేరుపొందిన జంత్రవాద్య నిపుణులు. వీరికి గండపెండేర సత్కారం లభించింది. రాజన్నకవి రంగస్థలముపై శ్రీకృష్ణుడు, నక్షత్రకుడు, చంద్రుడు, గయుడు, భవాని మొదలైన పాత్రలు ధరించి మెప్పించాడు. హరికథలు కూడా చెప్పేవాడు. కవిగా, గాయకుడిగా, రంగస్థల నటుడిగా, హరికథకుడిగా పేరుమోసాడు. రెవెన్యూడిపార్ట్‌మెంటులో రెవెన్యూ ఇన్స్‌పెక్టర్‌గా ఉద్యోగం చేశాడు. స్వర్ణకంకణంతో సత్కరించబడ్డాడు.

## రచనలు
# కవిరాజ నీరాజనము
# అవతారమూర్తులు
# వ్యాససౌరభము
# ఖండకావ్య సంపుటి
# త్యాగరాజీయము
# తిమ్మన కమ్మని రచన
# దేవయాని
# లవంగి
# వసుచరిత్ర వైచిత్రి

## బిరుదము
* కవిసుధాకర
* గానకళాధర

## రచనల నుండి ఉదాహరణ
::నాఁడెన్నడో కాదు నేడిదే కనుడంచు
:::బాలచంద్రులు నేడు ప్రబల వలయు,
::నాడెన్నడోకాదు నేడు కన్గొను డంచు
:::తాండ్రపాపయ్యలు తరలవలయు,
::నాఁడెన్నడో కాదు నేడిదే కనుడంచు
:::మహరాష్ట్ర వీరులు మసలవలయు,
::నాడెన్నడోకాదు నేడు కన్గొను డంచు
:::రాణాప్రతాపులు రగుల వలయు

::నాటి యెందరో వీరులు మేటిమగలు
::భారతావని బ్రదికియున్నారు నేడు
::నాడు నేడును నేడెయై వాడిసూప
::భరతమాతను కాపాడవలయు!!

## మూలాలు

వర్గం:కడప జిల్లా కవులు
ఆవిష్కర్త

**ఆవిష్కర్త** అనగా ఒక వ్యక్తి, అతను కొత్త ఆవిష్కరణలను, పరికరాలను చేస్తాడు, అవి ఫంక్షన్ యొక్క ఒక రకాన్ని నిర్వహిస్తాయి. ఇవి చాలావరకు విద్యుత్ లేదా యాంత్రిక పరికరాలు. కొత్త ఆలోచనలను లేదా విధానాలను కనిపెట్టిన వ్యక్తిని కూడా ఆవిష్కర్త అంటారు. అనేక మంది ఆవిష్కర్తలు పాత ఆవిష్కరణలకు చిన్న మార్పులు చేస్తారు. ఉదాహరణకు ప్రజలు చరిత్రలో గడియారాలు చేయడానికి కొత్త మార్గాలు కనిపెట్టడం. ఆరంభంలో సన్‌డైల్స్ గడియారాలు ఉపయోగించేవారు, ఆ తరువాత నీటి గడియారాలు ఉపయోగించారు. 

## ఆవిష్కరణ

ఆవిష్కరణ అనగా ఎవరైనా చేసిన ఒక కొత్త విషయం. కంప్యూటర్ ఒక ఆవిష్కరణ, ఆ సమయంలో అది మొదట చేశారు. అప్పుడు మనం అది "ఆవిష్కరింపబడినది" అని చెప్తాము. చేసిన లేదా సృష్టించబడిన కొత్త విషయాలను ఆవిష్కరణలు అంటారు. కారు ఒక ఆవిష్కరణ అది అందరికీ తెలుసు. అలాగే ఆలోచనలను కూడా ఆవిష్కరణలు అంటారు. రచయిత పాత్రదారులను ఆవిష్కరింపజేసి ఆపై వారికి ఒక కథను ఆవిష్కరిస్తాడు. ఆవిష్కరణలు ఆవిష్కర్తలు చేస్తారు.

## ఇన్వెన్టింగ్
కాలక్రమంలో మానవులు తాము జీవితాన్ని సౌకర్యవంతంగా చేసుకునేందుకు వస్తువులు ఆవిష్కరించారు. ఈ కారణంగా "అవసరం అనగా ఆవిష్కరణ యొక్క తల్లి" అనే వ్యాఖ్య వ్రాయబడింది.

## ఇవి కూడా చూడండి

* మేరీ కెన్నర్

## బయటి లంకెలు
  * http://www.plasticsindustry.org/industry/history.htm 
  * http://www.uspto.gov/web/offices/pac/mpep/documents/0200_201_08.htm

వర్గం:ఆవిష్కరణలు
యవనవ్వనం

యవనవ్వనం గుడిపాటి వెంకటాచలం రాసిన కథా సంపుటి. దీనిని 1982 జనవరి 1న ప్రరుచించారు

తెలుగు సాహిత్యంలో భావంలోనూ, భాషలోనూ విప్లవంలా వచ్చిన రచయిత గుడిపాటి వెంకట చలం. ఆయన స్త్రీల సమస్యల గురించి, సమాజంలో లోతుగా వేళ్ళూనుకున్న హిపోక్రసీ గురించి సూటి విమర్శలు చేశారు. ఆయన రచించిన అత్యంత సరళమైన, మధురమైన తెలుగులో రాసిన వచనం భాషలోని సరళతకు నిదర్శనంగా నిలుస్తుంది. ఈ రచన ఆయన రాసిన కథల సంపుటి.
thumb
ఇది కల్యాణి ప్రెస్ లో ముద్రించబడి, బిజలీ పబ్లికేషన్స్, విజయవాడ వారి ద్వారా 1953లో ప్రచురించబడింది.
## ఇందులోని కథలు
* యవనవ్వనం
* భోగం మేళం
* హంకో మహబత్
* నేను చేసిన పని
* భార్య
* మధుర మీనాక్షి
* రెడ్డి రంగమ్మ
* లక్ష్మి ఉత్తరం
* వితంతువు
* సుశీల
## మూలాలు

## వనరులు
* భారత డిజిటల్ లైబ్రరీలో పుస్తక ప్రతి.

వర్గం:1953 పుస్తకాలు
వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
వర్గం:చలం రచనలు
కార్ల్ బెంజ్

**కార్ల్ ఫ్రైడ్రిచ్ బెంజ్** ( 1844 నవంబరు 25 - 1929 ఏప్రిల్ 4) ఒక జర్మన్ ఇంజిన్ డిజైనర్, కారు ఇంజనీర్, సాధారణంగా ఇతనిని అంతర్గత దహన ఇంజన్ శక్తితో నడిచే మొదటి ఆటోమొబైల్ ఆవిష్కర్తగా సూచిస్తారు.బెర్తా బెంజ్ తో కలిసి ఆటోమొబైల్ తయారీదారు మెర్సిడెస్-బెంజ్ యొక్క మార్గదర్శక వ్యవస్థాపకుడు. ఇతర జర్మన్ సమకాలీనులు గొట్లిఎబ్ డైమ్లెర్, విల్హెల్మ్ మేబ్యాక్ భాగస్వాములుగా ఇటువంటి రకం ఆవిష్కరణ కొరకే పనిచేశారు, కానీ బెంజ్ తన పనికి మొదటి పేటెంట్ పొందాడు,, తరువాత ఆటోమొబైల్ లో ఉపయోగం కోసం అంతర్గత దహన ఇంజిన్‌ను సాధ్యపరచేందుకు చేసిన అన్ని ప్రక్రియలకు పేటెంట్ పొందాడు.

వర్గం:1844 జననాలు
వర్గం:1929 మరణాలు
వర్గం:జర్మన్ ఆవిష్కర్తలు
వర్గం:కార్ల్ బెంజ్
హిందీ భాషా దినోత్సవం

**హిందీ భాషా దినోత్సవం** ను ప్రతి సంవత్సరం సెప్టెంబరు 14న జరుపుకుంటారు. భారత జాతీయోద్యమంలో అఖిల భారతాన్ని జాగృతం చేసి, ఏకతాటిపై నడిపేందుకు హిందీ భాష ఆనాడు దోహద పడినందున గాంధీజీ స్ఫూర్తితో 1949 సెప్టెంబరు 14న రాజ్యాంగంలోని 351 వ అధికరణం 8వ షెడ్యూల్‌లో హిందీని కేంద్ర ప్రభుత్వ అధికార భాషగా గుర్తిస్తూ పొందుపరిచారు. అప్పటి నుంచి ప్రతి ఏటా ఈ రోజున హిందీ భాషా దినోత్సవమును జరుపుకుంటారు.

## History
దేవనాగరి లిపిలో వ్రాయబడిన హిందీ భాషను రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఇండియా రెండు అధికారిక భాషలలో ఒకటిగా భారత రాజ్యాంగ సభచే జరుపుకుంటారు. ఈ మేరకు హిందీకి అనుకూలంగా బీహార్ రాజేంద్ర సింహాతో పాటు హజారీ ప్రసాద్ ద్వివేది, కాకా కలేల్కర్, మైథిలి శరణ్ గుప్త్, సేథ్ గోవింద్ దాస్ లు ర్యాలీలు చేసారు. అందుకని, 1949 సెప్టెంబరు 14 న బీహార్ రాజేంద్ర సింహా 50 వ పుట్టినరోజున, హిందీని అధికారిక భాషగా స్వీకరించిన తరువాత వారి ప్రయత్నాలు ఫలించాయి. ఈ నిర్ణయం 1950 జనవరి 26 న అమల్లోకి వచ్చిన భారత రాజ్యాంగం ఆమోదించింది. భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 343 ప్రకారం, దేవనాగరి లిపిలో వ్రాసిన హిందీని అధికారిక భాషగా స్వీకరించారు. మొత్తం మీద, భారతదేశంలో 22 షెడ్యూల్డ్ భాషలు ఉన్నాయి, వాటిలో రెండు అధికారికంగా యూనియన్ స్థాయిలో ఉపయోగించబడతాయి: హిందీ, ఇంగ్లీష్. ఆధునిక హిందీని నేడు 250 మిలియన్లకు పైగా ప్రజలు మొదటి భాషగా మాట్లాడుతున్నారు.

## ముఖ్య ఘట్టాలు

* భారత మాజీ రాష్ట్రపతి ప్రణబ్ ముఖర్జీ న్యూఢిల్లీ లోని విజ్ఞాన్ భవన్‌లో జరిగిన కార్యక్రమంలో హిందీకి సంబంధించిన వివిధ రంగాలలో రాణించినందుకు వివిధ విభాగాలలో పురస్కారాలులు ప్రధానం చేశారు.
* మంత్రిత్వ శాఖలు, విభాగాలు, పిఎస్‌యులు, జాతీయం చేసిన బ్యాంకులకు రాజ్‌భాషా పురస్కారాలు ప్రధానం చేశారు.

హోం వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ 2015 మార్చి 25 నాటి ఉత్తర్వులలో హిందీ దివాస్‌పై ఏటా ఇచ్చే రెండు పురస్కారాల పేర్లను మార్చింది. 1986 లో స్థాపించబడిన "ఇందిరా గాంధీ రాజ్‌భాషా పురస్కార్"ను "రాజ్‌భాషా కీర్తి పురస్కార్"గా మార్చారు. 'రాజీవ్ గాంధీ రాష్ట్రీయ జ్ఞాన్-విజ్ఞాన్ మౌలిక్ పుస్తక్ లేఖన్ పురస్కార్' ను "రాజ్‌భాషా గౌరవ్ పురస్కార్"గా మార్చారు.

## మూలాలు

వర్గం:దినోత్సవాలు
ఆర్కాటు రామస్వామి మొదలియారు

**ఆర్కాటు రామస్వామి మొదలియారు** న్యాయశాస్త్రరం నిపుణునిగా పనిచేశారు. ఆర్కాట్ సోదరులుగా సుప్రసిద్ధులైన కవలలో ఒకరు. రామస్వామి మొదలియారు, ఆర్కాటు లక్ష్మణస్వామి మొదలియారు న్యాయ, వైద్య రంగాల్లో నిపుణులు, ప్రపంచ ప్రసిద్ధులు. ఆర్కాటు సోదరులు కర్నూలు జిల్లాలో జన్మించి తమ రంగాల్లో ప్రపంచ ప్రఖ్యాతిని ఆర్జించారు. రామస్వామి మొదలియారు అంతర్జాతీయ సంస్థగా వెలుగొందుతున్న ఐక్యరాజ్య సమితిలో భారతదేశానికి ప్రాతినిధ్యం వహించిన తొలి ప్రాతినిధ్య బృందానికి ఆయన నాయకత్వం వహించారు. ఐరాస లక్ష్యాలను(యూఎన్ చార్టర్) రూపొందించిన మేధావి. ఆయన యునైటెడ్ నేషన్స్ ఆర్గనైజేషన్ తొలి ఆర్థికమండలికి అధ్యక్షత వహించడమే కాక ఆపైన మరో మూడు పర్యాయాలు ఆ పదవి చేపట్టారు. ఈ గౌరవం దక్కిన ఆసియావాసి ఆయన ఒక్కరే.

ఆక్స్‌ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం రామస్వామిని గురించి పేర్కొంటూ అత్యంత సఫలీకృతుడైన వ్యక్తిగా, అరుదైన వాగ్ధాటి కలిగిన వక్తగా ఆయన తన తూర్పు ప్రాంతం నుంచి చీకట్లో కొట్టుమిట్టాడుతున్న మన(పాశ్చాత్యుల)కు వెలుగును తీసుకువచ్చారు. అన్నారు.

వీరి శతజయంతి సందర్భంగా తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం ప్రచురించిన గ్రంథాన్ని చల్లా రాధాకృష్ణశర్మ వ్రాశారు.
## మూలాలు


వర్గం:1887 జననాలు
వర్గం:1976 మరణాలు
వర్గం:పద్మవిభూషణ పురస్కారం పొందిన ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యక్తులు
వర్గం:కర్నూలు జిల్లా న్యాయవాదులు
వర్గం:బ్రిటిషు భారతదేశ కేంద్ర శాసనసభ సభ్యులు