తాయుమానవర్ ఆలయం, రాక్‌ఫోర్ట్

**తాయుమానవర్ ఆలయం** అనేది భారతదేశంలోని తిరుచిరాపల్లి నగరంలో ఉన్న *[[తిరుచిరాపల్లి రాక్ ఫోర్ట్|రాక్‌ఫోర్ట్]]* సముదాయంలో (మలైకోట్టై) ఉన్న ఒక ప్రముఖ ఆలయం. ఇక్కడ శివుడు తాయుమానవర్ రూపంలో పూజింపబడుతాడు. దేవుడు *[[లింగం]]* రూపంలో ప్రతిష్ఠింపబడి ఉండగా, ఆయన సహధర్మిణి పార్వతి మట్టువర్ కుఝలమ్మైగా ఆరాధించబడుతుంది. ఈ ప్రధాన దేవతను 7వ శతాబ్దానికి చెందిన తమిళ శైవ కాననిక గ్రంథమైన *[[తేవారం]]*లో, నాయనార్లుగా ప్రసిద్ధిగాంచిన తమిళ సంతకవులు స్తుతించారు. అందువల్ల ఇది *[[పాడల్ పేట్ర క్షేత్రాలు|పాడల్ పెట్ర స్థలం]]*గా వర్గీకరించబడింది. 

హిందూ పురాణ కథనం ప్రకారం, రత్నావతి అనే గర్భిణి శివుని గొప్ప భక్తురాలు. ప్రసవ సమయంలో ఆమెకు సహాయం చేయడానికి శివుడు ఆమె తల్లి రూపంలో ప్రత్యక్షమై ఆమెకు సుఖప్రసవం కలిగించాడు. అందువల్ల ఈ దేవుడిని తాయుమానస్వామి, అంటే "తల్లి పాత్ర వహించినవాడు" అని పిలుస్తారు. రాక్‌ఫోర్ట్ అనేది 273 అడుగుల ఎత్తైన శిలపై నిర్మితమైన కోట. ఇందులో అనేక రాతి గుహా ఆలయాలు ఉన్నాయి. ఈ కోటను మొదటగా పల్లవులు నిర్మించగా, తరువాత మదురై నాయకులు, విజయనగర పాలకులు పునర్నిర్మించారు. ఆలయంలోని ప్రధాన సముదాయం 8వ శతాబ్దంలో పాండ్య సామ్రాజ్యం కాలంలో నిర్మించబడినట్లు భావిస్తారు. 

ఈ ఆలయంలో రోజూ ఉదయం 5:30 నుండి రాత్రి 10 గంటల వరకు వివిధ సమయాల్లో ఆరు నిత్య పూజా కర్మలు నిర్వహిస్తారు. ఆలయ వార్షిక పంచాంగంలో పన్నెండు ముఖ్య పండుగలు ఉన్నాయి. తమిళ మాసమైన చిత్తిరై (ఏప్రిల్–మే)లో జరిగే చిత్తిరై ఉత్సవాన్ని పదిహేను రోజులపాటు ఘనంగా జరుపుతారు. ఈ ఉత్సవంలో ఆలయ పురాణ కథనాలకు సంబంధించిన అనేక ఘట్టాలను ప్రదర్శిస్తారు. 

ఈ ఆలయం తమిళనాడు ప్రభుత్వంకు చెందిన హిందూ మతపరమైన, ధార్మిక దాన శాఖ ఆధ్వర్యంలో నిర్వహించబడుతోంది.

## పురాణ కథనం

హిందూ పురాణ కథనం ప్రకారం, రత్నావతి అనే గర్భిణి శివుని అతి నిష్ఠావంతమైన భక్తురాలు. ప్రసవ సమయం సమీపించినప్పుడు ఆమె తన తల్లిని పిలిపించింది. కానీ కావేరీ నదిలో  భారీ వరదలు ఉండడం వల్ల ఆమె తల్లి రాలేకపోయింది. ప్రసవ సమయం దగ్గర పడినప్పుడు రత్నావతి శివుని ప్రార్థించింది. ఆమె భక్తికి కరిగిపోయిన శివుడు రత్నావతి తల్లి రూపంలో వచ్చి ఆమెకు సుఖప్రసవం కలిగించాడు. ప్రసవం పూర్తయ్యాక శివుడు అంతర్ధానమయ్యాడు. తరువాత రత్నావతి తల్లి అక్కడకు చేరుకుంది. అప్పుడు కుటుంబ సభ్యులు ప్రసవ సమయంలో సహాయం చేసినది శివుడేనని గ్రహించారు. గర్భిణి కోసం తల్లి వేషం ధరించిన శివుడి కారణంగా ఈ దేవుడికి *తాయుమానవర్* అనే పేరు వచ్చింది. దీని అర్థం "తల్లి అయినవాడు" అనే భావం.  

హిందూ పురాణాలు ప్రకారం, తిరుచిరాపల్లి నగర నామకరణం కూడా తాయుమానస్వామి ఆలయ కథనంతో ముడిపడి ఉంది. *త్రిశిర* అనే మూడు తలల రాక్షసుడు ఈ దేవుడిని ధ్యానించి వరాలను పొందేందుకు ఈ ప్రాంతానికి వచ్చాడని చెబుతారు. ఇంకొక వివరణ ప్రకారం (ఇది అందరికీ ఆమోదయోగ్యం కాకపోయినా), నగర పేరు సంస్కృత పదమైన "త్రిశిరపురం" నుండి ఉద్భవించిందని అంటారు. ఇందులో *త్రిశిర* అంటే "మూడు తలలు", *పల్లి* లేదా *పురం* అంటే "నగరం".

మరొక పురాణ కథనం ప్రకారం, ఆదిశేషుడు (సర్పదేవుడు), వాయువు (గాలిదేవుడు) మధ్య హిమాలయాలుపై అధిపత్యం కోసం జరిగిన పోరాటంలో పర్వతం ఎనిమిది ముక్కలుగా విరిగిపోయి ఎనిమిది ప్రాంతాల్లో పడిందని చెబుతారు. అందులో ఒకటి శ్రీలంకలోని త్రింకొమలీ, మరొకటి ఆంధ్ర ప్రదేశ్లోని శ్రీకాళహస్తి, అలాగే ఒక భాగం రాక్‌ఫోర్ట్ గా మారిందని విశ్వాసం. ఈ ఆలయంలో మూడు శిఖరాలు ఉండటం వల్ల ఈ ప్రాంతాన్ని *త్రిశికరపురం* అని పిలిచారని చెబుతారు. ఈ మూడు శిఖరాలు శివుడు, పార్వతి,, గణేశుడికి ఒక్కొక్కటిగా అంకితం చేయబడ్డాయి. 

## చరిత్ర

తిరుచిరాపల్లి ఒకప్పుడు చోళ రాజ్యానికి రాజధానిగా ఉండేది. ఇక్కడ అనేక అందమైన శిల్పకళతో నిర్మితమైన ఆలయాలు, కోటలు ఉన్నాయి. వీటిలో ప్రధాన కేంద్రంగా రాక్‌ఫోర్ట్ ఆలయం నిలుస్తుంది. ఈ ఆలయం ద్రావిడ నిర్మాణ శైలిలో నిర్మించబడింది; రాక్‌ఫోర్ట్‌లోని శిలా గుహా ఆలయాలు, ప్రవేశద్వారం, ఎరుంబీశ్వర ఆలయంతో కలిసి భారత పురావస్తు సర్వే సంస్థచే జాతీయ ప్రాముఖ్యత గల స్మారకాలుగా జాబితాలో చేర్చబడ్డాయి.

రాక్‌ఫోర్ట్ అనేది 273 అడుగుల ఎత్తైన ఒక రాతి పైన నిలిచిన కోట. ఇది అనేక శిలా గుహా ఆలయాలను కలిగిన ఏకశిలా రాళ్ల సమాహారంగా ఉంటుంది. ఇది మొదట పల్లవులచే నిర్మించబడగా, తరువాత మదురై నాయకులు, విజయనగర పాలకులచే పునర్నిర్మించబడింది. ఆలయంలోని ప్రధాన సముదాయం 8వ శతాబ్దంలో పాండ్య సామ్రాజ్యం కాలంలో నిర్మించబడిందని నమ్ముతారు. ప్రస్తుతం ఈ ఆలయాన్ని తమిళనాడు ప్రభుత్వంకు చెందిన హిందూ మత, దాతృత్వ ధర్మాదాయ శాఖ నిర్వహిస్తుంది.
## నిర్మాణకళ

ఈ ఆలయ సముదాయంలో మూడు ప్రధాన ఆలయాలు ఉన్నాయి. వాటిలో రెండు శ్రీ గణేశునికి అంకితం: ఒకటి అడుగుభాగంలో, మరొకటి పైభాగంలో ఉన్న ఉచ్చి పిళ్లయార్ ఆలయం. వీటి మధ్యలో తాయుమానవర ఆలయం ఉంది. ఈ మూడు ఆలయాలలో తాయుమానవర ఆలయం అత్యంత పెద్దది. ఇందులో అమ్మన్ (దేవి)కు ప్రత్యేక ఉపాలయం కూడా ఉంది, ప్రధాన దేవతా విగ్రహం ఇక్కడే స్థాపించబడింది. రాక్‌ఫోర్ట్ నగర ఉత్తర ప్రాంతంలోని దాదాపు ప్రతి భాగం నుండీ దర్శనమిస్తుంది. రాక్‌ఫోర్ట్ అడుగున ఉన్న తెప్పకులం చుట్టూ బజార్లు విస్తరించి ఉంటాయి. తెప్పకులం మధ్యలో ఒక మండపం ఉంది, పడవ ప్రయాణ సదుపాయాలు ఉన్నాయి. ఆలయానికి సంబంధించిన తెప్పోత్సవాలు అన్నీ ఈ జలాశయంలోనే నిర్వహించబడతాయి. ఈ ఆలయం రాక్‌ఫోర్ట్ పైకి వెళ్లే మార్గంలో మధ్యభాగంలో ఉంది. ఈ ఆలయ నిర్మాణం స్తంభాలతో కూడినదిగా ఉంటుంది. తాయుమానస్వామి ప్రధాన గర్భగృహం ఒక స్థాయి పై భాగంలో ఉంది. దిగువ భాగంలో మట్టువర్ కుఝలమ్మై ఆలయం ఉంటుంది. దిగువ స్థాయిలో వినాయకుడు, అరుముగర్, నవగ్రహాలు, వీరభద్రస్వామి విగ్రహ నిచ్‌లు కూడా ఉన్నాయి. ప్రధాన గర్భగృహం చుట్టూ ఉన్న గోడలపై దక్షిణామూర్తి, సోమాస్కందర్, నటరాజర్, సూర్యుడు, బ్రహ్మ,, దుర్గ ప్రతిమలు ఉన్నాయి. ఆలయ నిర్మాణ నమూనా షణ్మత రూపంలో ఉందని కొన్ని అధ్యయనాలు పేర్కొన్నాయి. ఇందులో రెండు ప్రధాన ఆలయాలు ఉండేవి: తూర్పున శివుడు, పడమరన విష్ణువు. మధ్య భాగంలో స్కంద (స్కందుడు), సూర్యుడు, గణేశుడు, దుర్గా శిల్పాలు లభించాయి.

## ఆరాధన, పండుగలు

ఈ ఆలయంలో పూజారులు ప్రతిరోజూ *[[పూజ]]* (ఆచారాలు) నిర్వహిస్తారు. తమిళనాడులోని ఇతర శివాలయాల మాదిరిగానే, ఇక్కడి పూజారులు బ్రాహ్మణ ఉపకులమైన శైవ సముదాయానికి చెందుతారు.  

ఆలయ ఆచారాలు రోజుకు ఆరు సార్లు నిర్వహిస్తారు: ఉదయం 5:30కి *ఉషత్కాలం*, ఉదయం 8:00కి *కాలసంధి*, ఉదయం 10:00కి *ఉచ్చికాలం*, సాయంత్రం 6:00కి *సాయరక్షై*, రాత్రి 8:00కి *ఇరండంకాలం*, రాత్రి 10:00కి *అర్ధజామం*.  

ప్రతి ఆచారంలో నాలుగు దశలు ఉంటాయి: *అభిషేకం* (పవిత్ర స్నానం), *అలంకారం* (అలంకరణ), *నైవేద్యం* (ఆహార సమర్పణ), *దీప ఆరాధన* (దీపాలను ఊపడం). ఈ ఆచారాలు తాయుమానస్వామి, మట్టువర్ కుఝల్ అమ్మన్ ఇద్దరికీ నిర్వహిస్తారు.  

పూజ సమయంలో *[[నాగస్వరం]]* (వాయిద్యము), *[[తవిల్]]* (తాళ వాయిద్యము) సంగీతం వినిపిస్తూ, పూజారులు వేదాల నుంచి మంత్రోచ్ఛారణ చేస్తారు. భక్తులు ఆలయ ధ్వజస్తంభం ముందు సాష్టాంగ నమస్కారం చేస్తారు.  

ప్రతి వారం జరిగే ఆచారాల్లో సోమవారం, శుక్రవారం లు ప్రత్యేకమైనవి. పక్షవారీ ఆచారాల్లో *[[ప్రదోషం]]*, నెలవారీ పండుగల్లో *[[అమావాస్య]]* (అమావాసై), *కృతికై*, *[[పౌర్ణమి]]*, *సతుర్థి* ప్రధానమైనవి.

ఆలయం సంవత్సరమంతా అనేక పండుగలను ఘనంగా జరుపుకుంటుంది. తమిళ మాసమైన చిత్తిరై (ఏప్రిల్–మే)లో జరిగే చిత్తిరై పండుగను పదిహేను రోజులపాటు నిర్వహిస్తారు. ఇందులో ఆలయ పురాణ కథలతో సంబంధమైన వివిధ సంఘటనలను ప్రతిబింబిస్తారు.  

తొమ్మిదవ రోజున రథోత్సవం జరుగుతుంది. ఆ రోజు తాయుమానస్వామి, మట్టువర్ కుఝలమ్మై ఉత్సవ మూర్తులను వేర్వేరు రథాలలో ఆలయం చుట్టూ NSB రోడ్, నందికోవిల్ వీధి, ఉత్తర, తూర్పు అందర్ వీధులు, మలైవాసల్ మార్గాల్లో ఊరేగిస్తారు.  

కార్తిగై పండుగను తమిళ నెల *[[కార్తికై]]* లో (నవంబర్–డిసెంబర్) జరుపుతారు. ఇది కార్తికై దీపం ఉత్సవంతో ముగుస్తుంది. దీపం రోజున మలైకోటై కొండపై మూడు టన్నుల నెయ్యితో నింపిన పెద్ద పాత్రలో మహాదీపాన్ని వెలిగిస్తారు. ఆ సందర్భాన్ని గుర్తు చేస్తూ తాయుమానస్వామి ఉత్సవ మూర్తి కొండ చుట్టూ ప్రదక్షిణ చేస్తుంది.

ప్రతి పౌర్ణమికి పదివేలల్లో యాత్రికులు తిరుచిరాపల్లి కొండను చెప్పుల్లేకుండా ప్రదక్షిణ చేస్తూ తాయుమానస్వామిని పూజిస్తారు. ఈ ప్రదక్షిణను *గిరివలం* అని పిలుస్తారు. వార్షిక *చిత్ర పౌర్ణమి* రోజున ప్రపంచమంతటినుంచి లక్షలాది భక్తులు తాయుమానస్వామిని దర్శించేందుకు వస్తారు.

## సంతులు, సాహిత్య ప్రస్తావనలు

7వ శతాబ్దానికి చెందిన తమిళ శైవ కవి తిరుజ్ఞాన సంపందర్ *[[తేవారం]]* లోని *[[తిరుమురై|మొదటి తిరుమురై]]* లో తాయుమానవరును పదకొండు పద్యాలలో స్తుతించాడు. సంపందర్ సమకాలీనుడైన అప్పర్ కూడా *తేవారం*లోని *ఐదవ తిరుమురై*లో 10 పద్యాలలో ఈ దేవుణ్ణి కీర్తించాడు. *తేవారం*లో ప్రస్తావించబడిన ఆలయంగా ఇది *[[పాడల్ పొందిన స్థలం]]* (276 శైవ క్షేత్రాలలో ఒకటి)గా వర్గీకరించబడింది. ఆలయంలోని ముత్తుకుమారస్వామిని 15వ శతాబ్దపు సంతుడు అరుణగిరినాథర్ రచించిన *తిరుప్పుగళ్* స్తోత్రాలలో కీర్తించారు. తాయుమానవర్ (1705–1742) అనే శైవ సిద్ధాంత సంతుడు కూడా తన పద్యాలలో ప్రధాన దేవతను మహిమన్వితం చేశాడు. రాక్‌ఫోర్ట్ దక్షిణ వీధిలో ఆ సంతుని పేరుతో ఒక మఠం ఉంది. అక్కడ ప్రతి సంవత్సరం ఆయన జన్మదినోత్సవాన్ని జరుపుకుంటారు.
## ఆధారాలు

## మూలాలు

*
*
* 
* 
* 
* 
* 
*
* 
*
*

వర్గం:తిరుచిరాపల్లి జిల్లాలోని హిందూ దేవాలయాలు
వర్గం:పాడల్ పేట్ర క్షేత్రాలు
వర్గం:తిరుచిరాపల్లి జిల్లాలో శివ ఆలయాలు
వర్గం:తమిళనాడు పర్యాటక ప్రదేశాలు
వర్గం:తమిళనాడు పుణ్యక్షేత్రాలు