కృష్ణమూర్తి కేరళపుర

**కృష్ణమూర్తి కేరళపుర** (ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ, ಕೇರಳಾಪುರ)(ಕೆರಳಪುರ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ) సంస్కృత భాష, సాహిత్య రంగాలలో గొప్ప పండితుడు, విద్యావేత్త. కన్నడలో సంస్కృత రచనల అనువాదాలకు కృషిచేసిన సాహిత్య వేత్తలలో కృష్ణమూర్తి అగ్రగణ్యులు. ఆయన కాళిదాసు, భాసుడు, భవభూతి, పాణిని, బాణభట్ట (సాహిత్య అకాడమీ) వంటి గొప్ప రచయితలపై అనేక మోనోగ్రాఫ్‌లను ప్రచురించారు. ఆయన ప్రఖ్యాత పత్రికలలో సుమారు 300 పరిశోధనా వ్యాసాలను ప్రచురించారు, పత్రికలకు వందలాది పుస్తకాలను సమీక్షించారు.

కృష్ణమూర్తి రచనలకు భారతదేశం, విదేశాలలో అనేక గౌరవాలు, అవార్డులు లభించాయి. భారత రాష్ట్రపతి ప్రదానం చేసిన గౌరవ సర్టిఫికెట్, రాజ్యోత్సవ ప్రశస్తి, ఉత్తరప్రదేశ్ సంస్కృత అకాడమీ అవార్డు, బొంబాయి నుండి కానే (కానే) బంగారు పతకం వాటిలో కొన్ని. ఆయన శిష్యులు, అభిమానులు ఆయనకు ఆంగ్లంలో ‘ఆనందభారతి’, కన్నడలో ‘అభిజ్ఞాన’ అనే రెండు సన్మాన సంపుటాలను అందజేశారు. కన్నడ-సంస్కృత భాషల మధ్య అర్థవంతమైన సంభాషణకు బలమైన పునాది వేసిన ముఖ్యులలో కృష్ణమూర్తి ఒకరు.

## జీవిత విశేషాలు

ఆయన హసన్ జిల్లాలోని ఒక చిన్న గ్రామమైన కేరళపురలో జన్మించారు. 1943లో మైసూర్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి సంస్కృతంలో ఎం.ఎ. డిగ్రీని పొందారు. బొంబాయి విశ్వవిద్యాలయం 1947లో కృష్ణమూర్తికి పిహెచ్.డి. పట్టా ఇచ్చింది. ఆయన కర్ణాటక విశ్వవిద్యాలయంలో సంస్కృత విభాగాధిపతిగా ప్రొఫెసర్‌గా చేరడానికి ముందు మైసూర్, కుమట, బాగలకోట్ వంటి ప్రదేశాలలో పనిచేశారు. ఆయన 1983లో ఆ హోదాలో పదవీ విరమణ చేశారు.

కృష్ణమూర్తి సంస్కృతం, ఇంగ్లీష్ , కన్నడ భాషలలో అనేక ప్రచురణలను కలిగి ఉన్నారు. వాటిలో అనువాదం, పాఠ్య ప్రచురణ, అనేక మూల రచనలు ఉన్నాయి. ఆయన ప్రాథమిక ఆసక్తి సంస్కృత కవిత్వం, సంస్కృత నాటకం, సాహిత్య రచనలు. కన్నడ పాఠకులకు సంస్కృత కవిత్వం యొక్క ప్రాథమిక గ్రంథాలను అందుబాటులో ఉంచాలనే ఆయన కోరిక ఫలితంగా శాశ్వత యోగ్యత కలిగిన అనువాదాలు, వ్యాఖ్యానాలు రచించారు. ఆయన సంస్కృతంలో గద్యం, కవిత్వాన్ని వాటి అసలు రూపంలోనే రాశారు. తన పాండిత్యాన్ని కన్నడ సాహిత్య సంప్రదాయంతో అనుసంధానించడంలో ఆయన ప్రత్యేక ఆసక్తిని కనబరచలేదు. ఈ లక్షణం ఆయన సైద్ధాంతిక రచనలలో కూడా ఉంది. విమర్శనాత్మక విశ్లేషణ కంటే వివరణపై ఆయనకు ఎక్కువ ఆసక్తి ఉంది. అలంకార శాస్త్రంలో పాన్ ఇండియన్ పండితుల నికర రచనలో ఆయన అద్భుతంగా సరిపోతారు. పాశ్చాత్య పాండిత్య ప్రపంచం మూలాలను పొందేందుకు ఆసక్తి చూపారు. కె.కృష్ణమూర్తి ప్రచురించిన సుమారు ఎనభై రచనలలో ముఖ్యమైన రచనల జాబితా ఇక్కడ ప్రదర్శించబడింది:

### ముఖ్య రచనలు

**సవరణ గ్రంధాలు:**

1. ఆనందవర్ధన రచించిన ‘ధ్వన్యలోక’(ధ్వన్యలోక).

2. 'వక్రోక్తిజీవితా' (వక్రోక్తిజీవిత) కుంటకచే

3. ‘అభినవగుప్తాచార్యచే వ్యాఖ్యానాలతో భరతముని నాట్యశాస్త్రం’ (nATyashAstra), 1992, బరోడా విశ్వవిద్యాలయం

4. 'యశోధరచరితే' (యశోధర కారైట్) వాదిరాజా రచించారు, 1963, కర్ణాటక విశ్వవిద్యాలయం .

5. ‘సుభాషితసుధానిధి’ (suBASitasudhaAnidhi) by Sayana, 1968, కర్నాటక్ యూనివర్సిటీ .

6. శ్రీవిజయ రచించిన ‘కవిరాజమార్గ’(కవిరరాజమార్గ).

**సంస్కృత సృజనాత్మక రచనల అనువాదాలు:**

1. ‘కన్నడ ఉత్తరరామచరిత’

2. ‘కన్నడ కిరాతార్జునీయ’

3. ‘కన్నడ మృచ్ఛకటిక’

4. ‘కన్నడ ప్రతిమానటక’

5. ‘కన్నడ యజ్ఞఫలం’

6. భాసా యొక్క ఆరు ఒక యాక్ట్ నాటకాలు

**సంస్కృత కావ్యశాస్త్రంపై రచనల అనువాదాలు:**

1. భామహా రచించిన ‘కన్నడ కావ్యాలంకార’

2. మమ్మత రచించిన ‘కన్నడ కావ్యప్రకాశ’

3. వామన రచించిన ‘కావ్యాలంకార సూత్రవృత్తి’

1. ‘ధ్వన్యలోకలోచన మట్టు లోచనసార’

2. రాజశేఖర రచించిన ‘కన్నడ కావ్యమీమాంసే’

3. క్షేమేంద్ర రచించిన ‘ఔచిత్యవిచార చర్చే’

**కన్నడలో రచనలు:**

1. ‘కన్నడదల్లి కావ్యతత్వ’ (కన్నడదల్లి కావ్యతత్వ)

2. ‘ఆనందవర్ధనన కావ్యమీమాంసే’ (Anandavardhanana kAvyamImAmse)

3. ‘రసోల్లాస’ (rasOllAsa)

4. ‘సృజన్శీలతే మట్టు పాండిత్య’ (సృజనాశిలతే మట్టు పాండిత్య)

5. ‘భారతీయ కావ్యమీమమాసే: తత్వ మత్తు ప్రయోగ’ (BAratIya kAvyamImAmse:tatva mattu prayOga)

**ఆంగ్లంలో ఒరిజినల్ వర్క్స్:**

1. 'సంస్కృత విమర్శలో వ్యాసాలు', 1964, కర్నాటక్ విశ్వవిద్యాలయం, ధార్వార్.

2. ‘భారతీయ సౌందర్యం మరియు సాహిత్య విమర్శపై కొన్ని ఆలోచనలు’, 1968, మైసూర్ విశ్వవిద్యాలయం .

3. ‘ది ధ్వన్యాలోక అండ్ ఇట్స్ క్రిటిక్స్’, 1983, భారతీయ విద్యాపీఠ పబ్లికేషన్స్.

4. ‘న్యూ బేరింగ్స్ ఆఫ్ ఇండియన్ లిటరరీ థియరీ అండ్ క్రిటిక్స్’, 1982, బి.జె. ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ లెర్నింగ్ అండ్ రీసెర్చ్.

5. ఎ క్రిటికల్ ఇన్వెంటరీ ఆఫ్ రామాయణ స్టడీస్ ఇన్ ది వరల్డ్’, 1991, సాహిత్య అకాడమీ, (ఎడిటెడ్ వర్క్, ఇతరులతో కలిసి)

6. ‘ఆస్పెక్ట్స్ ఆఫ్ పొయెటిక్ లాంగ్వేజ్: ఎన్ ఇండియన్ పెర్స్పెక్టివ్’, 1986, పూనా విశ్వవిద్యాలయం

7. ‘ఇండియన్ లిటరరీ థియరీస్: ఎ రీఅప్రైజల్’, మెహర్‌చంద్ లచ్మందాస్ పబ్లికేషన్స్.

8. ‘కవిత్వంలో సూచన సిద్ధాంతం’, 1955, ఓరియంటల్ బుక్ ఏజెన్సీ

9. స్టడీస్ ఇన్ ఇండియన్ ఈస్తటిక్స్ అండ్ క్రిటిసిజం’, 1979, డి.వి.కె.మూర్తి, మైసూర్

 

## మూలములు
కె.కృష్ణమూర్తి