open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
టామ్ ట్రోమాన్

**విక్టర్ థామస్ 'టామ్' విల్ఫ్రెడ్ ట్రోమాన్** (30 ఆగస్టు 1914 &#x2013; 2 అక్టోబర్ 2000) ఇంగ్లీష్ క్రికెటర్. ట్రోమాన్ కుడిచేతి వాటం బ్యాట్స్‌మన్, అతను కుడిచేతి మీడియం పేస్ బౌలింగ్ వేశాడు. అతను వెడ్నెస్‌బరీ, స్టాఫోర్డ్‌షైర్‌లో జన్మించాడు.

ట్రోమాన్ 1934లో డెన్‌బిగ్‌షైర్‌తో జరిగిన మైనర్ కౌంటీస్ ఛాంపియన్‌షిప్‌లో స్టాఫోర్డ్‌షైర్ తరపున అరంగేట్రం చేశాడు. 1934లో కౌంటీ తరపున అతను ఆడిన ఏకైక ఆట ఇది, 1938 వరకు అతని చివరి ఆట ఇది, యార్క్‌షైర్ సెకండ్ XI తో జరిగిన మ్యాచ్‌లో స్టాఫోర్డ్‌షైర్ తరపున అతను తన రెండవ, చివరి మైనర్ కౌంటీస్ మ్యాచ్ ఆడాడు.

1945లో, బ్రిటిష్ రాజ్‌లో ఉన్నప్పుడు, అతను యూరోపియన్ల (భారతదేశం) తరపున ఇండియన్స్‌తో జరిగిన మ్యాచ్‌లో తన ఏకైక ఫస్ట్-క్లాస్ మ్యాచ్ ఆడాడు. యూరోపియన్ల మొదటి ఇన్నింగ్స్‌లో అతను 20 పరుగులు చేసి, ఎంజి వెంకటరామన్ చేతిలో ఔటయ్యాడు. వారి రెండవ ఇన్నింగ్స్‌లో అతను ఒక పరుగు చేసి ఎజి రామ్ సింగ్ చేతిలో ఔటయ్యాడు. బంతితో అతను ఒకే ఒక వికెట్ తీసుకున్నాడు, అది ఎజి రామ్ సింగ్ వికెట్, మ్యాచ్ గణాంకాలు 1/55.

రాజ్ నుండి తిరిగి వచ్చిన తరువాత, అతను డెవాన్‌కు వెళ్లాడు, అక్కడ అతను 1949 మైనర్ కౌంటీస్ ఛాంపియన్‌షిప్‌లో సర్రే సెకండ్ ఎలెవన్‌తో జరిగిన మ్యాచ్‌లో డెవాన్ తరపున అరంగేట్రం చేశాడు. 1947 నుండి 1956 వరకు, అతను 20 ఛాంపియన్‌షిప్ మ్యాచ్‌లలో డెవాన్‌కు ప్రాతినిధ్యం వహించాడు, వాటిలో చివరిది సోమర్‌సెట్ సెకండ్ ఎలెవన్‌తో జరిగిన మ్యాచ్. ట్రోమాన్ 1955, 1956లో గోల్డ్ కోస్ట్‌తో జరిగిన మ్యాచ్‌లలో నైజీరియా తరపున రెండు మ్యాచ్‌లు ఆడాడు.

అతను అక్టోబర్ 2, 2000న డెవాన్‌లోని టోర్క్వేలో మరణించాడు.

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు

* ESPNcricinfo లో టామ్ ట్రోమాన్
* క్రికెట్ ఆర్కైవ్‌లో టామ్ ట్రోమాన్
వర్గం:ఇంగ్లాండు క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:2000 మరణాలు
వర్గం:1914 జననాలు
డేనియల్ హారిస్ (క్రికెట్)

**డేనియల్ జోసెఫ్ హారిస్** (జననం 31 డిసెంబర్ 1979) ఆస్ట్రేలియా మాజీ క్రికెటర్, అతను సౌత్ ఆస్ట్రేలియా, అడిలైడ్ స్ట్రైకర్స్, మెల్బోర్న్ రెనెగేడ్స్, డెక్కన్ ఛార్జర్స్ తరపున ఆడాడు.

2014లో హారిస్ ప్రొఫెషనల్ క్రికెట్ నుంచి రిటైర్ అయ్యి పూర్తి సమయం డాక్టర్ అయ్యాడు.

## క్రీడా జీవితం
హారిస్ దక్షిణ ఆస్ట్రేలియా తరపున 3 ఫార్మాట్లలో రెగ్యులర్ ఆటగాడు. రెడ్‌బ్యాక్స్ 2010–11 KFC ట్వంటీ20 బిగ్ బాష్ గెలవడంలో కీలక పాత్ర పోషించాడు. అతని అత్యుత్తమ సీజన్‌కు ఆస్ట్రేలియన్ క్రికెటర్స్ అసోసియేషన్ ట్వంటీ20 ప్లేయర్ ఆఫ్ ది ఇయర్‌గా ఎంపికయ్యాడు.

2012 ఐపీఎల్ ఆటగాళ్ల వేలంలో ఇండియన్ ప్రీమియర్ లీగ్‌లో ఆడటానికి డెక్కన్ ఛార్జర్స్ హారిస్‌ను తీసుకుంది.

2012లో బిగ్ బాష్ లీగ్ రెండవ సీజన్ కోసం హారిస్ మెల్బోర్న్ రెనెగేడ్స్‌తో కూడా ఒప్పందం కుదుర్చుకున్నాడు.

## వ్యక్తిగత జీవితం
హారిస్ ఒక అర్హత కలిగిన వైద్య వైద్యుడు.

## మూలాలు

వర్గం:ఆస్ట్రేలియా క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1979 జననాలు
గోవింద్ రామ్ నిర్మల్కర్

**గోవింద్ రామ్ నిర్మల్కర్** (1935 - 2014), ఒక భారతీయ నటుడు, జానపద నాటక కళాకారుడు, ఛత్తీస్‌గఢ్ నాచ జానపద నాటకానికి ఆయన చేసిన కృషికి ప్రసిద్ధి చెందాడు. హబీబ్ తన్వీర్ రాసిన *చరణ్ దాస్ చోర్* అనే నాటకంలో ఆయన ప్రధాన పాత్ర పోషించి విమర్శకుల ప్రశంసలు అందుకున్నాడు. కళలకు ఆయన చేసిన కృషికి గాను భారత ప్రభుత్వం 2009లో నాలుగో అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీ ప్రదానం చేసింది. ఆయన 2012 సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీత కూడా.

## జీవితచరిత్ర
గోవింద్ రామ్ నిర్మల్కర్ 1935 అక్టోబరు 10న ఛత్తీస్‌గఢ్ రాష్ట్రం రాజనంద్గావ్ జిల్లాలోని మొహరా అనే చిన్న గ్రామంలో జన్మించాడు. ఆయన ప్రారంభ శిక్షణ రాష్ట్రంలోని సాంప్రదాయ జానపద నాటక రంగస్థలమైన *నాచ థియేటర్* కు చెందిన ప్రముఖ కళాకారుడు మదన్‌లాల్ నిషాద్ వద్ద జరిగింది. అతను ధోలక్, మంజీరా వంటి సాంప్రదాయ సంగీత వాయిద్యాలను వాయించడం నేర్చుకున్నాడు, తద్వారా నాచ ప్రదర్శనలలో పాల్గొనడం ప్రారంభించాడు. ఆయన 1947లో ప్రసిద్ధ నాచ నాటక బృందం అయిన ఖేలినాచ పార్టీలో చేరి, 1970 వరకు వారితోనే ఉండి, వారి అనేక నాటకాలలో నటించాడు. 1971లో, అతను హబీబ్ తన్వీర్ *నయా థియేటర్* మారాడు, అక్కడ అతను 2005లో పదవీ విరమణ చేసే వరకు ఉన్నాడు. బృందంతో 35 సంవత్సరాల కాలంలో, అతను వారు ప్రదర్శించిన అనేక నాటకాలలో నటించాడు, ఇందులో 1982లో ఎడిన్బర్గ్ ఫెస్టివల్ ఫ్రింజ్ ఫ్రింజ్ ఫస్ట్ అవార్డును గెలుచుకున్న తన్వీర్ కళాఖండంగా చాలా మంది భావించే *చరణదాస్ చోర్* లో టైటిల్ రోల్ కూడా ఉంది. లాలా షోరత్ రాయ్, *మిట్టి కి గాడి*, బహదూర్ కలరిన్, జిస్ లాహోర్ నై దేఖా, *హిర్మా కి అమర్ కహానీ*, *పోంగా పండిట్*, *ఆగ్రా బజార్* ఆయన ప్రదర్శించిన ఇతర ముఖ్యమైన నయా థియేటర్ నిర్మాణాలు.

మధ్యప్రదేశ్ ప్రభుత్వం 1988లో నిర్మల్కర్, ఆయన గురువు మదన్ లాల్ నిషాద్, ఆయన పాత బృందం నాచ థియేటర్లకు సంయుక్తంగా తులసి సమ్మాన్ ప్రదానం చేసింది. ఆయన 2006లో ఛత్తీస్‌గఢ్ ప్రభుత్వం నుండి దావు మందార్జీ సమ్మాన్ అందుకున్నాడు. మూడు సంవత్సరాల తరువాత, భారత ప్రభుత్వం ఆయనను పద్మశ్రీ పౌర గౌరవానికి 2009 గణతంత్ర దినోత్సవ గౌరవ జాబితాలో చేర్చింది. ఖైరాగఢ్ లోని ఇందిరా కళా సంగీత విశ్వవిద్యాలయం (IKSU) 2013లో డాక్టర్ ఆఫ్ లిటరేచర్ డిగ్రీతో ఆయనను సత్కరించింది.

నిర్మల్కర్ 2014 జూలై 27న ఛత్తీస్‌గఢ్ రాష్ట్రం రాయ్‌పూర్ లోని ని బి. ఆర్. అంబేద్కర్ మెమోరియల్ ఆసుపత్రిలో సుదీర్ఘ అనారోగ్యాలకు చికిత్స పొందుతూ మరణించాడు. *పద్మశ్రీ గోవింద్ రామ్ నిర్మల్కర్ ఆడిటోరియం*, రాజ్‌నంద్‌గావ్ లోని ఆడిటోరియానికి ఆయన పేరు పెట్టారు.

## మూలాలు

వర్గం:కేంద్ర సంగీత నాటక అకాడమీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:2014 మరణాలు
వర్గం:1935 జననాలు
వర్గం:కళారంగంలో పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
2024లో పశ్చిమ బెంగాల్ వరదలు

2024 సెప్టెంబర్ మధ్యలో పశ్చిమ బెంగాల్ లో వరదలు సంభవించాయి. ఇవి ప్రధానంగా రాష్ట్రంలోని దక్షిణ ప్రాంతాలను ప్రభావితం చేశాయి. బంగాళాఖాతంలో లోతైన అల్పపీడనం వల్ల భారీ వర్షపాతం కారణంగా, దామోదర్ వ్యాలీ కార్పొరేషన్ (డివిసి) నిర్వహించే ఆనకట్టల నుండి నీటిని విడుదల చేయడం వల్ల వరదలు సంభవించాయి. ఈ సంఘటన పశ్చిమ బెంగాల్‌లోని అనేక జిల్లాల్లో విస్తృతమైన నష్టాన్ని, సుమారు 2.5 లక్షల మందిని నిరాశ్రయులను, కొద్దిపాటి ప్రాణనష్టాన్ని కూడా కలుగజేసింది.

## కారణం
2024 సెప్టెంబరు 13న ఈశాన్య బంగాళాఖాతం, ఆగ్నేయ బంగ్లాదేశ్ బాగా గుర్తించబడిన అల్పపీడన ప్రాంతం ఏర్పడింది. సెప్టెంబరు 14 ఉదయం నాటికి ఇది తీవ్ర అల్పపీడనంగా మారి పశ్చిమ-వాయువ్య దిశగా తీరప్రాంత బంగ్లాదేశ్, గంగా పశ్చిమ బెంగాల్ మీదుగా కదిలింది. అదే రోజు 05:30 గంటలకు, ఈ వ్యవస్థ బంగ్లాదేశ్ మరియు గంగా పశ్చిమ బెంగాల్ మీద లోతైన అల్పపీడనంగా బలపడింది. ఈ వ్యవస్థ దక్షిణ పశ్చిమ బెంగాల్‌కు ఎడతెరిపి లేకుండా భారీ వర్షపాతాన్ని తీసుకువచ్చింది. డివిసి ఆనకట్టల నుండి 250,000 క్యూసెక్కుల నీటిని విడుదల చేయడం వల్ల పరిస్థితి మరింత దిగజారింది, దీనివల్ల నదులు పొంగిపొర్లాయి.

## ప్రభావిత ప్రాంతాలు
ఈ వరదల వల్ల హౌరా, హూగ్లీ, పశ్చిమ మేదినీపూర్, పూర్వ మేదినీపూర్, బంకురా, పురులియా ఆరు జిల్లాలలో నష్టం వాటిలింది. పశ్చిమ మేదినీపూర్‌లోని ఘటల్, హౌరాలోని ఉదయ్‌నారాయణ్‌పూర్ అత్యంత తీవ్రంగా ప్రభావితమైన ప్రాంతాలు, ఇక్కడ పెరుగుతున్న నీటి మట్టాలు, నదీతీరాలలో ఉల్లంఘనలు భారీ వరదలకు కారణమయ్యాయి. ద్వారకేశ్వర్ నది తన ఒడ్డును దాటి ప్రవహించి, ముఖ్యంగా హుగ్లీని ప్రభావితం చేసింది.

## ప్రభావం
ఈ వరదల వల్ల ముగ్గురు ప్రాణాలు కోల్పోగా, 2.5 లక్షల మందికి పైగా నివాసితులు నిరాశ్రయులయ్యారు, చాలా మంది భద్రత కోసం తమ ఇళ్లను ఖాళీ చేయవలసి వచ్చింది. వరదలు మౌలిక సదుపాయాలను తీవ్రంగా ప్రభావితం చేశాయి, రోడ్లు, రవాణా మార్గాలు మునిగిపోవడంతో, పూర్బ మేదినీపూర్‌లోని పాన్‌స్కురా రైల్వే స్టేషన్ వంటి ప్రాంతాలు పూర్తిగా ప్రవేశం లేకుండా పోయింది. అదనంగా వరదలు వ్యవసాయాన్ని నాశనం చేశాయి, ఎందుకంటే విస్తారమైన పంటలు, ముఖ్యంగా వరద మైదాన ప్రాంతాలలో, కొట్టుకుపోయి, రైతులకు, స్థానిక ఆర్థిక వ్యవస్థలకు తీవ్రమైన దెబ్బ తగిలింది.

## సహాయక చర్యలు, సహాయక చర్యలు
పశ్చిమ బెంగాల్ ప్రభుత్వం, జాతీయ విపత్తు ప్రతిస్పందన దళం (ఎన్. డి. ఆర్. ఎఫ్.) & రాష్ట్ర విపత్తు ప్రతిస్పందన దళంతో కలిసి బాధితులను రక్షించడానికి, ఉపశమనం అందించడానికి ప్రయత్నాలను సమీకరించింది. 180కి పైగా సహాయ శిబిరాలను ఏర్పాటు చేశారు, వీటిలో సుమారు 8,000 మంది నిరాశ్రయులైన వ్యక్తులు ఉన్నారు.

డబ్ల్యుబిజెడిఎఫ్ నుండి కూడా, వారి కొనసాగుతున్న నిరసన నిలిపివేస్తూ, ఆర్జి కార్ మెడికల్ కాలేజ్ అండ్ హాస్పిటల్, బంకురా సమ్మిలాని మెడికల్ కాలేజీకి చెందిన 26 మంది జూనియర్ వైద్యుల బృందం, ఇతరులు పాన్‌స్కురా వంటి తీవ్రంగా ప్రభావితమైన ప్రాంతాలలో తాగునీరు, ఆహారం & మందులు వంటి అవసరమైన సామాగ్రిని పంపిణీ చేశారు. వారు వరద బాధితులకు ఆరోగ్య సంరక్షణ అందించడానికి వైద్య శిబిరాలను కూడా ఏర్పాటు చేశారు. 
## ఇవి కూడా చూడండి
* కలకత్తాపై బాంబు దాడి
* పశ్చిమ బెంగాల్‌లో మతం
* బంకురా జిల్లా చరిత్ర
* పశ్చిమ బెంగాల్ చరిత్ర
* బెంగాల్ నవాబులు

## మూలాలు

వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్
వర్గం:ప్రకృతి వైపరీత్యాలు
వర్గం:వరదలు
సాహు గారపాటి

**సాహు గారపాటి** ఒక భారతీయ చలనచిత్ర నిర్మాత, ఆయన ప్రధానంగా తెలుగు సినిమా రంగంలో పనిచేస్తారు. షైన్ స్క్రీన్స్ బ్యానర్‌పై ఆయన నిర్మించిన *[[భగవంత్ కేసరి]]* (2023) చిత్రం ఆయనకు ఉత్తమ తెలుగు చిత్రంగా జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారం తెచ్చిపెట్టింది.

## ఫిల్మోగ్రఫీ

**ప్రత్యేకంగా పేర్కొనకపోతే అన్ని చిత్రాలు తెలుగు భాషలోనే ఉన్నాయి.*

## అవార్డులు మరియు నామినేషన్లు

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు
*
రాబర్ట్ డి. బ్లాక్‌విల్

**రాబర్ట్ డీన్ బ్లాక్‌విల్** (జననం ఆగస్టు 8, 1939) ఒక రిటైర్డ్ అమెరికన్ దౌత్యవేత్త, రచయిత మరియు లాబీయిస్ట్. ఆయన కౌన్సిల్ ఆఫ్ ఫారిన్ రిలేషన్స్‌లో సీనియర్ ఫెలోగా పనిచేస్తున్నారు. బ్లాక్‌విల్ 2001 నుండి 2003 వరకు ప్రెసిడెంట్ జార్జ్ డబ్ల్యూ. బుష్ హయాంలో భారతదేశానికి అమెరికా రాయబారిగా పనిచేశారు. 

## ప్రారంభ జీవితం మరియు విద్య
బ్లాక్‌విల్ 1939 ఆగస్టు 8న ఇడాహోలోని కెల్లాగ్ లో జన్మించారు. ఆయన కాన్సాస్‌లో పెరిగారు. ఆయన విచితా స్టేట్ యూనివర్శిటీ నుండి బి.ఏ. పట్టా పొందారు. 1964 నుండి 1966 వరకు ఆయన మలావిలో పీస్ కార్ప్స్ వాలంటీర్‌గా పనిచేశారు.

## దౌత్య జీవితం
బ్లాక్‌విల్ 1967లో ఫారిన్ సర్వీస్ ఆఫీసర్‌గా నియమితులయ్యారు. తన సుదీర్ఘ కెరీర్‌లో నైరోబి, లండన్ మరియు టెల్ అవీవ్‌లలో వివిధ దౌత్య బాధ్యతలు నిర్వహించారు. 1980లలో అధ్యక్షుడు రోనాల్డ్ రీగన్ హయాంలో వార్సా ఒప్పంద దేశాలతో జరిగిన చర్చలలో ముఖ్య రాయబారిగా వ్యవహరించారు. 1989లో జార్జ్ హెచ్. డబ్ల్యూ. బుష్ హయాంలో యూరోపియన్ మరియు సోవియట్ వ్యవహారాల సీనియర్ డైరెక్టర్‌గా నియమితులయ్యారు.

## విద్యా వృత్తి మరియు ప్రచురణలు
బ్లాక్‌విల్ హార్వర్డ్ విశ్వవిద్యాలయంలోని జాన్ ఎఫ్. కెన్నెడీ స్కూల్ ఆఫ్ గవర్నమెంట్‌లో అసోసియేట్ డీన్ మరియు ఫ్యాకల్టీ మెంబర్‌గా సుమారు 14 ఏళ్ల పాటు పనిచేశారు. ఆయన విదేశీ విధానం, అంతర్జాతీయ భద్రతపై అనేక పుస్తకాలు మరియు వ్యాసాలు రచించారు. 2024లో ఆయన రిచర్డ్ ఫాంటైన్‌తో కలిసి "Lost Decade: The U.S. Pivot to Asia and the Rise of Chinese Power" అనే పుస్తకాన్ని విడుదల చేశారు.

## భారతదేశానికి అమెరికా రాయబారిగా (2001–2003)
బ్లాక్‌విల్ రాయబారిగా ఉన్న కాలంలో భారత్-అమెరికా సంబంధాలు గణనీయంగా బలపడ్డాయి. 1947లో భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చినప్పటి నుండి అత్యంత సన్నిహిత సంబంధాలను ప్రోత్సహించిన రాయబారిగా ఆయన గుర్తింపు పొందారు. చైనా ఎదుగుదలకు వ్యతిరేకంగా భారతదేశాన్ని ఒక వ్యూహాత్మక భాగస్వామిగా ఆయన పరిగణించారు. 1998 అణు పరీక్షల తర్వాత భారతదేశంపై విధించిన ఆర్థిక ఆంక్షలను ఎత్తివేయడంలో ఆయన కీలక పాత్ర పోషించారు.

భారతీయ నాగరికత మరియు సంస్కృతిపై ఆయనకు ఎంతో గౌరవం ఉండేది. భారతదేశాన్ని వదిలి వెళ్లే సమయంలో ఆయన "భారతదేశం నాకు ఏమి నేర్పింది" అనే వ్యాసంలో తాజ్ మహల్ మరియు జైసల్మేర్ అందాలను కొనియాడారు. ప్రముఖ చరిత్రకారుడు రామచంద్ర గుహ బ్లాక్‌విల్‌ను ఉటంకిస్తూ, ఆయన భారతదేశం గురించి "ప్రజాస్వామ్యం, చట్టబద్ధమైన పాలన మరియు వైవిధ్యంతో మాయాజాలం చేసే సమాజం" అని ప్రశంసించారని పేర్కొన్నారు.

## పురస్కారాలు
భారత్-అమెరికా సంబంధాలను బలోపేతం చేయడంలో ఆయన చేసిన కృషికి గాను, భారత ప్రభుత్వం 2016లో ఆయనకు దేశంలోని మూడవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారమైన **[[పద్మ భూషణ్]]** అందజేసింది.

## మూలాలు
ఎస్. కె. సిక్కా

**సతీందర్ కుమార్ సిక్కా** (1941 నవంబర్ 22 – 2023 జూన్ 21) ఒక ప్రముఖ భారతీయ అణు భౌతిక శాస్త్రవేత్త మరియు స్ఫటిక శాస్త్రవేత్త (Crystallographer). ఆయన భారత ప్రభుత్వ ప్రధాన శాస్త్రీయ సలహాదారు కార్యాలయంలో శాస్త్రీయ కార్యదర్శిగా పనిచేశారు. భారతదేశం చేపట్టిన అణు పరీక్షలలో, ముఖ్యంగా హైడ్రోజన్ బాంబు రూపకల్పనలో ఆయన కీలక పాత్ర పోషించారు.

## జీవిత చరిత్ర
సిక్కా 1941 నవంబర్ 22న అప్పటి బ్రిటిష్ ఇండియాలోని ఝంగ్ మఘియానా (ప్రస్తుతం పాకిస్తాన్‌లో ఉంది)లో జన్మించారు. 1960లో పంజాబ్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి బీఎస్సీ పట్టా పొందిన తర్వాత, ఆయన భాభా అణు పరిశోధనా కేంద్రం (BARC) లో చేరారు. ప్రముఖ శాస్త్రవేత్త రాజగోపాల చిదంబరం పర్యవేక్షణలో పరిశోధనలు చేసి, 1970లో ముంబై విశ్వవిద్యాలయం నుండి పీహెచ్‌డీ పొందారు. న్యూట్రాన్ డైఫ్రాక్షన్, ఎక్స్-రే క్రిస్టలోగ్రఫీ మరియు హై-ప్రెషర్ ఫిజిక్స్ అంశాలపై ఆయన విశేష పరిశోధనలు చేశారు.

## అణు కార్యక్రమాల్లో పాత్ర
భారతదేశం నిర్వహించిన రెండు ప్రధాన అణు పరీక్షల్లోనూ సిక్కా భాగస్వామిగా ఉన్నారు:
* **స్మైలింగ్ బుద్ధ (1974):** భారతదేశం మొదటిసారిగా నిర్వహించిన అణు పరీక్షా బృందంలో ఆయన సభ్యునిగా ఉన్నారు.
* **పోఖ్రాన్-II (ఆపరేషన్ శక్తి - 1998):** ఈ పరీక్షల్లో థర్మోన్యూక్లియర్ పరికరం (హైడ్రోజన్ బాంబు) అభివృద్ధి బృందానికి ఆయన నాయకత్వం వహించారు.

ఆయన రాజగోపాల చిదంబరం, రాజా రామన్న మరియు ఏ.పి.జె. అబ్దుల్ కలాం వంటి ప్రముఖులతో కలిసి పనిచేశారు.

## పదవులు మరియు గుర్తింపు
* BARC లో డిస్టింగిష్డ్ సైంటిస్ట్ మరియు అటామిక్ అండ్ కండెన్స్‌డ్ మేటర్ ఫిజిక్స్ గ్రూప్ డైరెక్టర్‌గా పనిచేశారు.
* 2002 నుండి 2008 వరకు భారత ప్రభుత్వ ప్రధాన శాస్త్రీయ సలహాదారుకు శాస్త్రీయ కార్యదర్శిగా వ్యవహరించారు.
* 2010 నుండి 2013 వరకు BARC లో హోమీ బాభా చైర్ ప్రొఫెసర్‌గా ఉన్నారు.

## పురస్కారాలు
ఆయన చేసిన శాస్త్రీయ సేవలకు గాను అనేక పురస్కారాలు లభించాయి:
* **[[పద్మశ్రీ]]:** సైన్స్ మరియు ఇంజనీరింగ్ రంగంలో ఆయన చేసిన కృషికి గాను 1999లో భారత ప్రభుత్వం ఈ పురస్కారాన్ని అందించింది.
* హెచ్. కె. ఫిరోడియా అవార్డు (1998)
* హోమీ జహంగీర్ బాభా మెడల్ (2005)
* హోమీ బాభా లైఫ్‌టైమ్ అచీవ్‌మెంట్ అవార్డు (2007)
* అణుశక్తి శాఖ (DAE) లైఫ్‌టైమ్ అచీవ్‌మెంట్ అవార్డు (2011)

## మరణం
సిక్కా గారు 2023 జూన్ 21న తన 81వ ఏట అమెరికాలోని బోస్టన్‌లో మరణించారు.

## మూలాలు
కమలేశ్వర్

**కమలేశ్వర్ ప్రసాద్ సక్సేనా** (6 జనవరి 1932 – 27 జనవరి 2007), ఇతను తన కలం పేరు **కమలేశ్వర్** తో ప్రసిద్ధి చెందారు. ఇతను 20వ శతాబ్దపు ప్రముఖ భారతీయ హిందీ రచయిత. రచయితగానే కాకుండా భారతీయ సినిమా మరియు టెలివిజన్ రంగంలో స్క్రీన్ రైటర్‌గా కూడా పనిచేశారు. ఇతని రచనలలో *[[ఆంధీ]]*, *[[మౌసమ్ (1975 సినిమా)|మౌసమ్]]*, *[[ఛోటీ సీ బాత్]]* మరియు *[[రంగ్ బిరంగి]]* వంటి సినిమాలు బాగా ప్రసిద్ధి చెందాయి. 2003లో ఇతను రాసిన *[[కిత్నే పాకిస్థాన్]]* (తెలుగులో 'ఎన్ని పాకిస్థాన్‌లు?') నవలకు సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు లభించింది. 2005లో భారత ప్రభుత్వం ఇతనిని పద్మ భూషణ్ పురస్కారంతో గౌరవించింది.

మోహన్ రాకేశ్, నిర్మల్ వర్మ, రాజేంద్ర యాదవ్ మరియు భీష్మ సహానీ వంటి ప్రముఖ హిందీ రచయితల సరసన కమలేశ్వర్ నిలుస్తారు. వీరు స్వాతంత్ర్యానికి పూర్వం ఉన్న పాత పద్ధతులను వీడి, స్వాతంత్ర్యానంతర భారతదేశపు కొత్త పోకడలను, సున్నితమైన అంశాలను ప్రతిబింబించేలా 1950లలో 'నయీ కహానీ' (కొత్త కథ) ఉద్యమాన్ని ప్రారంభించారు.

## జీవిత చరిత్ర

### ప్రారంభ జీవితం మరియు విద్య
కమలేశ్వర్ ప్రసాద్ సక్సేనా ఉత్తర ప్రదేశ్ లోని మెయిన్‌పురి జిల్లాలో జన్మించారు. అక్కడే తన బాల్యాన్ని గడిపారు. 1948లో ఇతని మొదటి కథ "కామ్రేడ్" ప్రచురితమైంది.

తరువాత ఇతను అలహాబాద్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి హిందీ సాహిత్యంలో పట్టభద్రుడై, మాస్టర్స్ డిగ్రీని పొందారు. విద్యార్థిగా ఉన్నప్పుడే ఇతని మొదటి నవల 'బద్నామ్ గలీ' ప్రచురితమైంది. అలహాబాద్ లోనే ఇతను తన సాహిత్య ప్రస్థానాన్ని ప్రారంభించారు.

## వృత్తి జీవితం
ప్రారంభంలో ప్రూఫ్ రీడర్‌గా పనిచేసిన కమలేశ్వర్, 1950ల చివరలో 'విహాన్' అనే సాహిత్య పత్రికకు ఎడిటర్ అయ్యారు. ఆ తర్వాత 'నయీ కహానియా' (1963–66), 'సారిక' (1967–78), 'గంగ' (1984–88) వంటి అనేక పత్రికలకు ఎడిటర్‌గా పనిచేశారు. అలాగే 'దైనిక్ జాగరణ్' (1990–92), 'దైనిక్ భాస్కర్' (1996–2002) వంటి దినపత్రికలకు సంపాదకత్వం వహించారు. 'సారిక' పత్రిక ద్వారా మరాఠీ దళిత రచయితలను, ముస్లిం సాహితీవేత్తలను ప్రోత్సహించి హిందీ పాఠకులకు కొత్త ప్రపంచాన్ని పరిచయం చేశారు.

### సినిమాలు
1970లలో ఇతను బాంబే (ముంబై) కు మారి హిందీ సినిమాలకు కథలు, సంభాషణలు రాయడం ప్రారంభించారు. సుమారు 75 చిత్రాలకు ఇతను పనిచేశారు. ఇందులో గుల్జార్ దర్శకత్వంలో వచ్చిన *ఆంధీ*, *మౌసమ్* మరియు బసు ఛటర్జీ సినిమాలైన *ఛోటీ సీ బాత్*, *రంగ్ బిరంగి* వంటివి ఉన్నాయి. 1979లో వచ్చిన *పతి పత్నీ ఔర్ వో* సినిమాకు గాను ఇతనికి ఉత్తమ స్క్రీన్‌ప్లే విభాగంలో ఫిల్మ్‌ఫేర్ అవార్డు లభించింది.

### టెలివిజన్
1980–82 కాలంలో ఇతను భారత జాతీయ టెలివిజన్ ఛానల్ అయిన దూరదర్శన్ అడిషనల్ డైరెక్టర్ జనరల్‌గా పనిచేశారు. ఇతని హయాంలోనే టీవీ నెట్‌వర్క్ దేశవ్యాప్తంగా విస్తరించింది. 'చంద్రకాంత', 'యుగ్' వంటి అనేక టీవీ సీరియళ్లకు ఇతను కథలు అందించారు. దూరదర్శన్‌లో 'పరిక్రమ' అనే టాక్ షోను హోస్ట్ చేశారు.

### మరణం
అనేక సంవత్సరాలుగా అనారోగ్యంతో బాధపడుతున్న కమలేశ్వర్, 27 జనవరి 2007న ఫరీదాబాద్ లో గుండెపోటుతో మరణించారు.

## సాహిత్య రచనలు (కొన్ని)
* *కిత్నే పాకిస్థాన్* (నవల)
* *ఏక్ సడక్ సత్తావన్ గలియాన్*
* *కాళీ ఆంధీ*
* *రాజా నిర్బన్సియా*
* *కస్బే కా ఆద్మీ*
* *ఖోయీ హుయీ దిశాయేన్*
* *మాన్స్ కా దరియా*

## ఫిల్మోగ్రఫీ (కొన్ని ముఖ్యమైనవి)
* *సారా ఆకాశ్* (1969) (సంభాషణలు)
* *ఆంధీ* (1975) (కథ)
* *మౌసమ్* (1975) (కథ)
* *ఛోటీ సీ బాత్* (1975) (స్క్రీన్ ప్లే & సంభాషణలు)
* *ది బర్నింగ్ ట్రైన్* (1980) (సంభాషణలు)
* *సౌతెన్* (1983) (సంభాషణలు)
* *రంగ్ బిరంగి* (1983) (కథ)

## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు
*
రాజేంద్ర కుమార్ పచౌరీ

**రాజేంద్ర కుమార్ పచౌరీ** (20 ఆగస్టు 1940 - 13 ఫిబ్రవరి 2020) 2002 నుండి 2015 వరకు వాతావరణ మార్పులపై అంత ప్రభుత్వ ప్యానెల్ (IPCC) చైర్మన్‌గా పనిచేశారు. ఇతని నాయకత్వంలో IPCCకి 2007లో నోబెల్ శాంతి బహుమతి లభించింది. పచౌరీ నేతృత్వంలో విడుదలైన ఐదవ అంచనా నివేదిక, పారిస్ ఒప్పందం యొక్క శాస్త్రీయ పునాదిగా నిలిచింది. ఇతను మూడు దశాబ్దాలకు పైగా ది ఎనర్జీ అండ్ రిసోర్సెస్ ఇన్ స్టిట్యూట్ (TERI) కి నాయకత్వం వహించారు. పచౌరీని అంతర్జాతీయంగా పర్యావరణ మరియు విధానపరమైన అంశాలపై ఒక ప్రముఖ గొంతుకగా గుర్తిస్తారు.

## బాల్యం మరియు విద్యాభ్యాసం
పచౌరీ భారతదేశంలోని నైనిటాల్‌లో జన్మించారు. ఆయన లక్నోలోని లా మార్టినియర్ కాలేజ్ లోనూ మరియు బీహార్‌లోని జమాల్‌పూర్ లోని ఇండియన్ రైల్వేస్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మెకానికల్ అండ్ ఎలక్ట్రికల్ ఇంజనీరింగ్‌లో విద్యనభ్యసించారు. ఆయన వారణాసిలోని డీజిల్ లోకోమోటివ్ వర్క్స్‌లో తన వృత్తి జీవితాన్ని ప్రారంభించారు. తరువాత అమెరికాలోని నార్త్ కరోలినా స్టేట్ యూనివర్శిటీలో ఇండస్ట్రియల్ ఇంజనీరింగ్‌లో మాస్టర్స్ మరియు ఎకనామిక్స్‌లో పీహెచ్‌డీ పూర్తి చేశారు. ఆయన పర్యావరణ కారణాల దృష్ట్యా కఠినమైన శాకాహారిగా ఉండేవారు.

## వృత్తి జీవితం
పచౌరీ అమెరికాలోని పలు విశ్వవిద్యాలయాలలో విజిటింగ్ ప్రొఫెసర్‌గా పనిచేశారు. భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చిన తర్వాత, 1982లో TERI డైరెక్టర్‌గా చేరారు. 2002 ఏప్రిల్ 20న ఐక్యరాజ్యసమితి ఆధ్వర్యంలోని IPCC చైర్మన్‌గా ఎన్నికయ్యారు. వాతావరణంలో కార్బన్ డయాక్సైడ్ స్థాయిలను తగ్గించడంపై ఆయన ప్రపంచ దేశాలను హెచ్చరించేవారు.

### 2007 నోబెల్ శాంతి బహుమతి
IPCC పక్షాన పచౌరీ మరియు అమెరికా మాజీ వైస్ ప్రెసిడెంట్ అల్ గోర్ సంయుక్తంగా 2007లో నోబెల్ శాంతి బహుమతిని అందుకున్నారు. ఓస్లోలో జరిగిన అవార్డు ప్రదానోత్సవంలో పచౌరీ ప్రసంగిస్తూ, హిందూ తత్వశాస్త్రమైన 'వసుధైవ కుటుంబకం' (ప్రపంచమంతా ఒకే కుటుంబం) అనే సూత్రాన్ని గుర్తు చేశారు. వాతావరణ మార్పుల వల్ల పేద దేశాలు ఎదుర్కొనే ముప్పుల గురించి ఆయన తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు.

## లైటింగ్ ఎ బిలియన్ లైవ్స్ (LaBL)
గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో క్లీన్ ఎనర్జీ (సౌర శక్తి) అందించడానికి 2008లో పచౌరీ 'లైటింగ్ ఎ బిలియన్ లైవ్స్' అనే కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించారు. ఈ చొరవ ద్వారా భారతదేశంలోని అనేక మారుమూల గ్రామాలతో పాటు మరో 13 దేశాలలో వేల సంఖ్యలో సౌర శక్తి పరికరాలను పంపిణీ చేశారు.

## వివాదాలు
2010లో పచౌరీపై ఆర్థిక లావాదేవీల విషయంలో కొన్ని ఆరోపణలు వచ్చాయి. అయితే KPMG అనే సంస్థ నిర్వహించిన ఆడిట్‌లో ఆయన ఎలాంటి తప్పు చేయలేదని తేలింది. తదనంతరం అపవాదులు ప్రచారం చేసిన పత్రికలు ఆయనకు క్షమాపణలు చెప్పాయి. 2015లో ఆయనపై లైంగిక వేధింపుల ఆరోపణలు రావడంతో IPCC పదవికి రాజీనామా చేశారు, అయితే 2022లో కోర్టు ఆయనను నిర్దోషిగా ప్రకటించింది.

## అవార్డులు మరియు గుర్తింపులు
* 2001లో భారత ప్రభుత్వం నుండి పద్మ భూషణ్ పురస్కారం.
* 2008లో భారతదేశపు రెండవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మ విభూషణ్.
* ఫ్రాన్స్ ప్రభుత్వం నుండి 'ఆఫీసర్ ఆఫ్ ది లెజియన్ ఆఫ్ ఆనర్'.
* జపాన్ ప్రభుత్వం నుండి 'ఆర్డర్ ఆఫ్ ది రైజింగ్ సన్' పురస్కారం.

## ఇతర ఆసక్తులు
విద్యా విషయక ప్రచురణలే కాకుండా, పచౌరీ కవిత్వం మరియు కల్పిత కథలు కూడా రాశారు. 2010లో 'రిటర్న్ టు అల్మోరా' (Return to Almora) అనే నవలను ప్రచురించారు. తన కుమార్తె రష్మీతో కలిసి 'మూడ్స్ అండ్ మ్యూజింగ్స్' అనే కవితా సంకలనాన్ని వెలువరించారు.

## మూలాలు
జ్యేష్ఠరాజ్ భాలచంద్ర జోషి

**జ్యేష్ఠరాజ్ భాలచంద్ర జోషి** (జననం 28 మే 1949) ఒక ప్రముఖ భారతీయ కెమికల్ ఇంజనీర్, అణు శాస్త్రవేత్త మరియు విద్యావేత్త. మల్టీఫేజ్ రియాక్టర్ల (Multiphase reactors) రూపకల్పనలో ఆయన చేసిన వినూత్న పరిశోధనలకు అంతర్జాతీయంగా గుర్తింపు లభించింది. ప్రస్తుతం ఆయన ముంబైలోని ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ కెమికల్ టెక్నాలజీ (ICT) ఛాన్స్ లర్‌గా వ్యవహరిస్తున్నారు.

## ప్రారంభ జీవితం మరియు విద్య
జోషి 1949 మే 28న మహారాష్ట్రలోని సతారా జిల్లాలో జన్మించారు. ఆయన 1971లో ముంబై విశ్వవిద్యాలయం (UDCT) నుండి కెమికల్ ఇంజనీరింగ్‌లో బి.టెక్ పూర్తి చేశారు. అనంతరం ప్రఖ్యాత శాస్త్రవేత్త మన్ మోహన్ శర్మ పర్యవేక్షణలో పరిశోధనలు చేసి 1977లో పిహెచ్.డి పట్టా పొందారు.

## వృత్తిపరమైన ప్రస్థానం
ఆయన 1972లో ICTలో అధ్యాపకుడిగా చేరి, 1999 నుండి 2008 వరకు ఆ సంస్థకు డైరెక్టర్‌గా పనిచేశారు. 2009లో హోమీ భాభా నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌లో 'DAE-హోమీ భాభా చైర్ ప్రొఫెసర్'గా నియమితులయ్యారు.

ఆయన అణుశక్తి రంగంలో కీలక పరిశోధనలు చేశారు. ముఖ్యంగా అడ్వాన్స్‌డ్ హెవీ వాటర్ రియాక్టర్ (AHWR) భద్రతా వ్యవస్థల అభివృద్ధిలో మరియు 'భాభా కవచ్' (బుల్లెట్ ప్రూఫ్ జాకెట్) తయారీలో వాడే కార్బన్ నానోట్యూబ్ పరిశోధనల్లో కీలక పాత్ర పోషించారు.

## శాస్త్రీయ ఆవిష్కరణలు
జోషి గారు 1000కి పైగా కొత్త రకం మల్టీఫేజ్ రియాక్టర్లను రూపొందించారు. గ్రామీణ ప్రాంతాల కోసం వంట గ్యాస్ మరియు పొయ్యిల సామర్థ్యాన్ని పెంచే సరికొత్త డిజైన్లను అభివృద్ధి చేశారు. వీటి వల్ల ఉష్ణ సామర్థ్యం 12-20% నుండి 50-60% వరకు పెరిగింది. ఆయన ఇప్పటివరకు 665కి పైగా శాస్త్రీయ వ్యాసాలను ప్రచురించారు.

## పురస్కారాలు మరియు గౌరవాలు
* **[[పద్మభూషణ్]] (2014):** సైన్స్ అండ్ ఇంజనీరింగ్ రంగంలో చేసిన సేవలకు గాను భారత ప్రభుత్వం ఈ పురస్కారాన్ని అందించింది.
* **శాంతి స్వరూప్ భట్నాగర్ పురస్కారం (1991):** ఇంజనీరింగ్ సైన్సెస్‌లో చేసిన కృషికి.
* **నేషనల్ అకాడమీ ఆఫ్ ఇంజనీరింగ్ (అమెరికా):** 2021లో అంతర్జాతీయ సభ్యుడిగా ఎన్నికయ్యారు.
* డాక్టర్ అంజి రెడ్డి ఇన్నోవేషన్ అవార్డు (2005).

## మూలాలు
అపూర్వ కిషోర్ బీర్

**అపూర్వ కిషోర్ బీర్** (జననం 1948), **ఎ. కె. బీర్** అని కూడా పిలువబడే ఈయన ఒక భారతీయ చలనచిత్ర సినిమాటోగ్రాఫర్, స్క్రీన్ రైటర్ మరియు దర్శకుడు. పూణేలోని ఫిల్మ్ అండ్ టెలివిజన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇండియా పూర్వ విద్యార్థి అయిన ఆయన, ఫీచర్ ఫిల్మ్‌లలోకి ప్రవేశించడానికి ముందు వివిధ ప్రకటనలు (Ad-films) మరియు డాక్యుమెంటరీలలో పనిచేశారు. తన తొలి చిత్రం *[[27 డౌన్]]* కు జాతీయ ఉత్తమ సినిమాటోగ్రఫీ పురస్కారాన్ని గెలుచుకున్నారు. ఆయన దర్శకత్వం వహించిన మొదటి చిత్రం *[[ఆది మీమాంస]]* కు జాతీయ సమగ్రతపై ఉత్తమ ఫీచర్ ఫిల్మ్‌గా నర్గీస్ దత్ అవార్డు లభించింది. బీర్ దర్శకత్వం వహించిన ఇతర చిత్రాలు *లావణ్య ప్రీతి* మరియు *[[బాజా]]* జాతీయ ఉత్తమ బాలల చిత్ర పురస్కారాలను అందుకున్నాయి. 2014 నాటికి, ఆయన తొమ్మిది జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలను గెలుచుకున్నారు — అందులో మూడు ఉత్తమ సినిమాటోగ్రఫీకి సంబంధించినవి. ఆయన నేషనల్ ఫిల్మ్ డెవలప్‌మెంట్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (NFDC) డైరెక్టర్లలో ఒకరిగా కూడా ఉన్నారు.

## జీవిత చరిత్ర
ఒడిశాలోని బాలీకుటి గ్రామంలో జన్మించిన బీర్‌కు చిత్రలేఖనంపై మక్కువ ఎక్కువ. తన తండ్రి పట్టుబట్టడంతో, ఆయన మోషన్-పిక్చర్ సినిమాటోగ్రఫీలో స్పెషలైజేషన్‌తో ఫిల్మ్ అండ్ టెలివిజన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇండియాలో చేరారు. ఇన్‌స్టిట్యూట్ నుండి ఉత్తీర్ణత సాధించిన తర్వాత, ఆయన లఘు చిత్రాలు మరియు డాక్యుమెంటరీలలో పనిచేశారు. సినిమాటోగ్రాఫర్‌గా ఆయన చేసిన మొదటి ఫీచర్ ఫిల్మ్ *27 డౌన్*, 21వ జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలలో ఉత్తమ సినిమాటోగ్రాఫర్ అవార్డును తెచ్చిపెట్టింది. ఈ చిత్రంలో దాదాపు 70 శాతం హ్యాండ్‌హెల్డ్ కెమెరాను ఉపయోగించి చిత్రీకరించడం విశేషం.

రిచర్డ్ అటెన్‌బరో రూపొందించిన ప్రసిద్ధ చిత్రం *[[గాంధీ (సినిమా)|గాంధీ]]* లో బీర్ ఫస్ట్-యూనిట్ కెమెరామెన్లలో ఒకరిగా పనిచేశారు. *దాసి* (1988) మరియు *ఆది మీమాంస* (1991) చిత్రాలకు గాను మరో రెండు సార్లు జాతీయ ఉత్తమ సినిమాటోగ్రఫీ పురస్కారాలను గెలుచుకున్నారు. *ఆది మీమాంస* తో ఆయన దర్శకుడిగా మారారు. ప్యారలల్ సినిమా (Parallel Cinema) రంగంలో ఆయన చేసిన కృషికి మంచి గుర్తింపు ఉంది. బీర్ రూపొందించిన అనేక చిత్రాలు పిల్లల నేపథ్యంతో ఉంటాయి.

2012లో, ఆయన నేషనల్ ఫిల్మ్ డెవలప్‌మెంట్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (NFDC) డైరెక్టర్లలో ఒకరిగా నియమితులయ్యారు. 2014లో జరిగిన 45వ అంతర్జాతీయ చలనచిత్ర వేడుకల్లో (IFFI) ఫీచర్ ఫిల్మ్ జ్యూరీ ఛైర్మన్‌గా కూడా వ్యవహరించారు.

## ఫిల్మోగ్రఫీ (చిత్రమాలిక)

## పురస్కారాలు మరియు గౌరవాలు

### జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలు
* **ఉత్తమ సినిమాటోగ్రఫీ:**
** 1973: *27 డౌన్*
** 1988: *దాసి*
** 1991: *ఆది మీమాంస*
* **ఉత్తమ ప్రాంతీయ చిత్రం (ఒడియా):**
** 1997: *శేష దృష్టి*
** 1998: *నందన్*
* **ఉత్తమ బాలల చిత్రాలు:**
** 1991: *లావణ్య ప్రీతి*
** 2002: *బాజా*
* **జాతీయ సమగ్రతపై ఉత్తమ చిత్రం:**
** 1991: *ఆది మీమాంస*

### ఇతర పురస్కారాలు
* 2013: **[[పద్మశ్రీ]]** - కళా రంగంలో ఆయన చేసిన కృషికి గాను భారత ప్రభుత్వం ఈ పురస్కారాన్ని అందించింది.
* 1991: అరవిందన్ పురస్కారం (ఉత్తమ తొలి చిత్ర దర్శకుడు - ఆది మీమాంస).
* ఒడిశా రాష్ట్ర చలనచిత్ర పురస్కారం - జయదేవ పురస్కారం (లైఫ్ టైమ్ అచీవ్‌మెంట్).

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
*
కేకూ గాంధీ

**కేకూ గాంధీ** (2 ఫిబ్రవరి 1920 – 10 నవంబర్ 2012) ఒక భారతీయ ఆర్ట్ గ్యాలరిస్ట్, కళా సేకర్త (Art collector) మరియు కళా మర్మజ్ఞుడు. 1940ల నుండి భారతీయ ఆధునిక చిత్రకళను ప్రోత్సహించడంలో ఆయన అగ్రగామిగా నిలిచారు. ఆయన 1941లో 'కెమౌల్డ్ ఫ్రేమ్స్' (Chemould Frames) అనే ఫ్రేమ్ తయారీ వ్యాపారాన్ని స్థాపించారు. త్వరలోనే తన షోరూమ్ కిటికీలలో కె. హెచ్. ఆరా, ఎస్. హెచ్. రజా, కె. కె. హెబ్బార్ మరియు ఎం. ఎఫ్. హుసేన్ వంటి యువ ఆధునిక కళాకారుల కృతులను ప్రదర్శించడం ప్రారంభించారు. ఇది భారతదేశంలో ఆధునిక కళా ఉద్యమానికి పునాది వేసింది. చివరగా 1963లో, ముంబైలోని జహంగీర్ ఆర్ట్ గ్యాలరీ మొదటి అంతస్తులో భారతదేశపు మొట్టమొదటి వాణిజ్య ఆర్ట్ గ్యాలరీ అయిన 'గ్యాలరీ కెమౌల్డ్'ను ప్రారంభించారు.

కళారంగంలో ఆయన చేసిన కృషికి గాను 2008లో భారత ప్రభుత్వం ఆయనను పద్మశ్రీ పురస్కారంతో సత్కరించింది.

## జీవితం మరియు వృత్తి
కైఖుష్రూ (కేకూ) మినోచర్ గాంధీ 1920 ఫిబ్రవరి 2న బొంబాయిలో జన్మించారు. ఆయన బొంబాయిలోని కాథెడ్రల్ మరియు జాన్ కానన్ స్కూల్‌లో విద్యనభ్యసించారు. ఉన్నత చదువుల కోసం కేంబ్రిడ్జ్‌లోని పెంబ్రోక్ కాలేజీలో సీటు సంపాదించినప్పటికీ, 1939లో రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం ప్రారంభం కావడంతో ఆయన భారతదేశంలోనే ఉండిపోవాల్సి వచ్చింది. 1940లో, 'బొంబాయి ఆర్ట్ సొసైటీ'కి గౌరవ కార్యదర్శిగా నియమితులైన మొదటి భారతీయుడిగా ఆయన రికార్డు సృష్టించారు.

1941లో, కేకూ మరియు అతని సోదరుడు రస్సీ గాంధీ కలిసి చిత్రాలకు ఫ్రేమ్‌లను తయారు చేసే 'కెమికల్ మోల్డింగ్ మాన్యుఫ్యాక్చరింగ్ కంపెనీ'ని (కెమౌల్డ్) స్థాపించారు. ఈ షాపు ద్వారానే బొంబాయి ప్రోగ్రెసివ్ ఆర్టిస్ట్స్ గ్రూప్ తమ మొదటి చిత్రాలను విక్రయించగలిగారు. యువ ప్రతిభను గుర్తించడంలో కేకూకు ఉన్న అపారమైన ప్రజ్ఞ వల్ల ఎం. ఎఫ్. హుసేన్, తైబ్ మెహతా, రామ్ కుమార్, ఎస్. హెచ్. రజా వంటి అనేక మంది కళాకారులు అంతర్జాతీయ స్థాయిలో గుర్తింపు పొందారు.

1951లో హుసేన్ మొదటి ప్రదర్శన విజయవంతం అయిన తర్వాత, కేకూ గాంధీ పారిశ్రామికవేత్త కవాస్జీ జహంగీర్ మరియు శాస్త్రవేత్త హోమీ భాభాతో కలిసి బొంబాయిలో 'జహంగీర్ ఆర్ట్ గ్యాలరీ'ని స్థాపించడంలో కీలక పాత్ర పోషించారు. 1970వ దశకంలో ముంబైలోని 'నేషనల్ గ్యాలరీ ఆఫ్ మోడరన్ ఆర్ట్' (NGMA) అభివృద్ధిలో కూడా ఆయన ఎంతో కృషి చేశారు.

కేకూ గాంధీ కేవలం కళాకారుడిగానే కాకుండా సామాజిక కార్యకర్తగా కూడా గుర్తింపు పొందారు. 1975 నాటి అత్యవసర పరిస్థితి (Emergency) సమయంలో కార్యకర్తలకు తన ఇంట్లో ఆశ్రయం ఇచ్చారు. 1992-93 బొంబాయి అల్లర్ల సమయంలో మత సామరస్యం కోసం పనిచేసే 'మొహల్లా కమిటీ'లలో చురుగ్గా పాల్గొన్నారు.

## మరణం
కేకూ గాంధీ 2012 నవంబర్ 10న ముంబైలోని బాంద్రా బాండ్‌స్టాండ్‌లో ఉన్న తన నివాసంలో కన్నుమూశారు. ఆయన కుమార్తె షిరీన్ గాంధీ ప్రస్తుతం 'కెమౌల్డ్ ప్రెస్కాట్ రోడ్' గ్యాలరీని నిర్వహిస్తున్నారు.

ప్రసిద్ధ రచయిత సల్మాన్ రష్దీ రాసిన *ది మూర్స్ లాస్ట్ సై* (1995) నవలలో 'కేకూ మోడీ' అనే పాత్ర కేకూ గాంధీ ప్రేరణతో సృష్టించబడింది.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
* గ్యాలరీ కెమౌల్డ్ అధికారిక వెబ్‌సైట్
రతన్ లాల్ బ్రహ్మచారి

**రతన్ లాల్ బ్రహ్మచారి** (1932 - 13 ఫిబ్రవరి 2018) ఒక ప్రముఖ భారతీయ శాస్త్రవేత్త మరియు భారతదేశంలో పులుల ఫేరోమోన్ (Pheromone) అధ్యయనాలకు మార్గదర్శకుడు. ఫేరోమోన్ల పరిశోధనలో ఆయన ప్రపంచవ్యాప్త గుర్తింపు పొందారు. ఆయన విద్యా నేపథ్యం భౌతికశాస్త్రం (ఆస్ట్రోఫిజిక్స్) అయినప్పటికీ, ప్రఖ్యాత శాస్త్రవేత్త సత్యేంద్ర నాథ్ బోస్ మార్గదర్శకత్వంలో చదువుకున్నాక, జీవశాస్త్రం వైపు మళ్లారు.

బ్రహ్మచారి పులుల ప్రవర్తనపై 50 ఏళ్లకు పైగా పరిశోధనలు చేశారు. వన్యప్రాణులపై, ముఖ్యంగా పెద్ద పులులపై ఆయనకు ఉన్న మక్కువతో ఆఫ్రికా ఖండాన్ని 14 సార్లు సందర్శించారు. అమజోన్ పరివాహక ప్రాంతం మరియు బోర్నియో అడవుల్లో కూడా ఆయన పరిశోధనలు సాగించారు.

## ప్రారంభ జీవితం మరియు విద్య
రతన్ లాల్ బ్రహ్మచారి 1932లో అప్పటి బ్రిటిష్ ఇండియాలోని ఢాకా (ప్రస్తుతం బంగ్లాదేశ్‌లో ఉంది) లో ఒక బెంగాలీ హిందూ కుటుంబంలో జన్మించారు. ఆయన ప్రాథమిక విద్య కలకత్తా మరియు ఢాకాలో సాగింది. ఆయన సైద్ధాంతిక భౌతికశాస్త్రంలో విద్యనభ్యసించి, ఎస్.ఎన్. బోస్ శిష్యుడిగా గుర్తింపు పొందారు. అయితే, 1960ల నుండి ఆయన మాలిక్యులర్ ఎంబ్రియాలజీ (Molecular embryology) మరియు పర్యావరణ శాస్త్రం వైపు తన పరిశోధనలను మళ్లించారు.

## శాస్త్రీయ ప్రస్థానం
1957లో ఆయన ఇండియన్ స్టాటిస్టికల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ (ISI) లో చేరారు. అక్కడ జీవశాస్త్ర విభాగంలో ఆచార్యుడిగా పనిచేశారు. పులులు తమ భూభాగాన్ని గుర్తించడానికి చెట్లపై మూత్రాన్ని చిలకరించే (Scent-marking) ప్రవర్తనను శాస్త్రీయంగా విశ్లేషించిన మొదటి శాస్త్రవేత్తలలో ఆయన ఒకరు.

### ముఖ్యమైన పరిశోధనలు
* **పులుల ఫేరోమోన్లు:** పులుల మూత్రంలో ఉండే ఒక రసాయన అణువు (2-Acetyl-1-pyrroline లేదా 2AP) బాస్మతి బియ్యం ఇచ్చే సువాసనను పోలి ఉంటుందని ఆయన కనుగొన్నారు. 
* **మానవ ఫేరోమోన్లు:** మానవ పరిణామ క్రమంలో ఫేరోమోన్ల పాత్రపై ఆయన లోతైన అభిప్రాయాలను వ్యక్తం చేశారు.
* **పెసర పప్పు సువాసన:** సువాసన గల మరియు సువాసన లేని పెసర రకాల మధ్య ఉండే జీవరసాయన వ్యత్యాసాలపై పరిశోధన చేశారు.
* **భౌతికశాస్త్రం:** జనరల్ రిలేటివిటీలో "గ్రావిటేషనల్ అండ్ మెసిక్ ఫీల్డ్ ఈక్వేషన్స్" పరిష్కారంపై 1960లో ఒక పరిశోధనా పత్రాన్ని ప్రచురించారు.

## వన్యప్రాణి సంరక్షణ
ఆయన 1984లో స్థాపించబడిన 'బోర్న్ ఫ్రీ ఫౌండేషన్' (Born Free Foundation) వ్యవస్థాపక పోషకులలో ఒకరు. "వన్యప్రాణులు అడవులకే చెందుతాయి" అని ఆయన బలంగా నమ్మేవారు. కేవలం శాస్త్రవేత్తగానే కాకుండా, వన్యప్రాణి సంరక్షకుడిగా కూడా ఆయన ఎంతో కృషి చేశారు.

## పుస్తకాలు
సామాన్యులకు సైన్స్ మరియు వన్యప్రాణులపై అవగాహన కల్పించడానికి బెంగాలీలో అనేక పుస్తకాలు రాశారు:
* **ఆఫ్రికార్ జంగోలే బారోబార్** (ఆఫ్రికా అడవుల్లో పన్నెండు సార్లు)
* **బాగ్ సింహ హాథీ** (పులి, సింహం మరియు ఏనుగు)
* **My Tryst With Big Cats** (ఆంగ్ల పుస్తకం)

## పురస్కారాలు
ఆయన చేసిన కృషికి గాను పశ్చిమ బెంగాల్ ప్రభుత్వం అందించే అత్యున్నత సాహిత్య పురస్కారం **రవీంద్ర పురస్కార్** లభించింది. 2008లో కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయం ఆయనను గౌరవ డి.ఎస్.సి (D.Sc.) పట్టాతో సత్కరించింది.

## మరణం
న్యుమోనియా కారణంగా 2018 ఫిబ్రవరి 13న కోల్‌కతాలో మరణించారు. తన శరీరాన్ని వైద్య పరిశోధనల కోసం కోల్‌కతాలోని ఆర్. జి. కర్ మెడికల్ కాలేజీకి దానం చేశారు.

## మూలాలు
నవాంగ్ గొంబు

**నవాంగ్ గొంబు** (1 మే 1936 - 24 ఏప్రిల్ 2011) ఒక షెర్పా పర్వతారోహకుడు. ప్రపంచంలోనే అత్యున్నత శిఖరమైన ఎవరెస్ట్‌ను రెండుసార్లు అధిరోహించిన మొట్టమొదటి వ్యక్తిగా ఆయన చరిత్ర సృష్టించారు.

## ప్రారంభ జీవితం మరియు నేపథ్యం
నవాంగ్ గొంబు టిబెట్‌లోని ఖార్తా ప్రాంతంలో జన్మించారు. ఆయన తల్లి టెన్జింగ్ నార్గేకు సోదరి. గొంబు తన బాల్యంలో టిబెట్‌లోని రోంగ్‌బుక్ ఆశ్రమంలో సన్యాసిగా ఉండటానికి పంపబడ్డారు. అయితే, అక్కడి కఠిన నియమాల వల్ల ఆయన తన స్నేహితుడితో కలిసి నేపాల్‌లోని ఖుంబు ప్రాంతానికి పారిపోయారు. ఆ తర్వాత ఆయన భారతదేశ పౌరసత్వం పొందారు.

## పర్వతారోహణ ప్రస్థానం
నవాంగ్ గొంబు తన పర్వతారోహణ ప్రస్థానాన్ని చాలా చిన్న వయసులోనే ప్రారంభించారు.
* **నందా దేవి:** 1964లో నందా దేవి (24,645 అడుగులు) శిఖరాన్ని అధిరోహించిన మొదటి భారతీయుడిగా మరియు ప్రపంచంలో మూడవ వ్యక్తిగా నిలిచారు.
* **ఎవరెస్ట్ రికార్డు:** 
** 1963లో అమెరికన్ ఎవరెస్ట్ యాత్రలో భాగంగా మొదటిసారి ఎవరెస్ట్‌ను అధిరోహించారు.
** 1965లో భారతీయ ఎవరెస్ట్ యాత్రలో భాగంగా రెండవసారి ఎవరెస్ట్‌ను అధిరోహించారు. దీనితో ఎవరెస్ట్‌ను రెండుసార్లు ఎక్కిన మొదటి వ్యక్తిగా ప్రపంచ రికార్డు నెలకొల్పారు. ఈ రికార్డు దాదాపు 15 ఏళ్ల పాటు చెక్కుచెదరకుండా ఉంది.

ఆయన డార్జిలింగ్‌లోని హిమాలయన్ మౌంటనీరింగ్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ (HMI) లో సలహాదారుగా పనిచేశారు. అమెరికాలోని మౌంట్ రైనియర్ శిఖరాన్ని కూడా ఆయన అనేకసార్లు అధిరోహించారు.

## పురస్కారాలు మరియు గౌరవాలు
నవాంగ్ గొంబు పర్వతారోహణ రంగంలో చేసిన అసమాన కృషికి గాను అనేక పురస్కారాలు అందుకున్నారు:
* **టైగర్ మెడల్ (1953):** బ్రిటీష్ ఎవరెస్ట్ యాత్రలో చేసిన సేవలకు.
* **పద్మశ్రీ (1964):** భారత ప్రభుత్వం నుండి.
* **పద్మభూషణ్ (1965):** భారత ప్రభుత్వం నుండి.
* **అర్జున అవార్డు (1965):** క్రీడారంగంలో అత్యున్నత పురస్కారం.
* **టెన్జింగ్ నార్గే నేషనల్ అడ్వెంచర్ అవార్డు (2006):** జీవితకాల సాఫల్య పురస్కారం.
* ఆయనకు అమెరికాలోని నేషనల్ జియోగ్రాఫిక్ సొసైటీ నుండి ప్రతిష్టాత్మకమైన **హబ్బర్డ్ మెడల్** (1963) కూడా లభించింది.

## మరణం
నవాంగ్ గొంబు ఏప్రిల్ 24, 2011న పశ్చిమ బెంగాల్‌లోని డార్జిలింగ్‌లో కన్నుమూశారు. ఆయన మరణం పర్వతారోహణ ప్రపంచానికి తీరని లోటు.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
* ఎవరెస్ట్ హిస్టరీలో నవాంగ్ గొంబు
జబ్బార్ పటేల్

**డాక్టర్ జబ్బార్ పటేల్** (జననం 23 జూన్ 1942) భారతదేశానికి చెందిన ఒక మాజీ పీడియాట్రీషియన్ (పిల్లల వైద్యుడు) మరియు ప్రముఖ మరాఠీ రంగస్థల, చలనచిత్ర దర్శకుడు. 1973లో ఆయన దర్శకత్వం వహించిన విజయ్ టెండూల్కర్ నాటకం 'ఘాషీరామ్ కొత్వాల్' (Ghashiram Kotwal), ఆధునిక భారతీయ రంగస్థల చరిత్రలో ఒక క్లాసిక్‌గా పరిగణించబడుతుంది. ఆయన ఏడు జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలు, ఎనిమిది మహారాష్ట్ర రాష్ట్ర చలనచిత్ర పురస్కారాలు మరియు ఏడు ఫిలింఫేర్ మరాఠీ అవార్డులతో సహా అనేక ప్రశంసలను అందుకున్నారు. 

ఆయనకు 1978లో సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు లభించింది. 2005లో మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం సినిమా రంగంలో ఇచ్చే అత్యున్నత పురస్కారం 'వి. శాంతారాం అవార్డు'తో ఆయనను గౌరవించింది. 1982లో భారత ప్రభుత్వం ఆయనను దేశపు నాల్గవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీతో సత్కరించింది.

ఆయన మరాఠీ సినిమాలో 'సామ్నా' (Samna), 'జైత్ రే జైత్' (Jait Re Jait), 'ఉంబర్తా' (Umbartha), మరియు 'సింహాసన్' (Sinhasan) వంటి అద్భుతమైన చిత్రాలను రూపొందించారు. 1999లో విడుదలైన ఆయన అత్యంత ప్రశంసలు పొందిన చిత్రం 'డాక్టర్ బాబాసాహెబ్ అంబేద్కర్' (Dr. Babasaheb Ambedkar).

## వ్యక్తిగత జీవితం
పటేల్ 1942లో ప్రస్తుత మహారాష్ట్రలోని పంఢరపూర్లో జన్మించారు. ఆయన సోలాపూర్‌లోని హిందూ-బ్రాహ్మణ పరిసరాల్లో పెరిగిన ఏకైక ముస్లిం కుటుంబానికి చెందినవారు. ఆయన తండ్రి ఇండియన్ రైల్వేలో పనిచేసేవారు. పటేల్ పూణేలోని బి. జె. మెడికల్ కాలేజీ నుండి పీడియాట్రిక్ మెడిసిన్‌లో డాక్టర్ పట్టా పొందారు. ఆయన భార్య గైనకాలజిస్ట్. ఈ దంపతులు పూణే సమీపంలోని దౌండ్‌లో క్లినిక్ నడిపేవారు. వారికి ఇద్దరు కుమార్తెలు ఉన్నారు.

## వృత్తి జీవితం
పటేల్ ప్రాథమిక పాఠశాల నుంచే నటన ప్రారంభించారు. భాల్బా కేల్కర్ స్థాపించిన 'ప్రోగ్రెసివ్ డ్రమాటిక్ అసోసియేషన్' (PDA) తో తన ప్రస్థానాన్ని మొదలుపెట్టారు. 1972లో ఆయన తన సహచరులు మోహన్ అగాషే, సతీష్ అలేకర్ లతో కలిసి 'థియేటర్ అకాడమీ'ని స్థాపించారు.

రాజకీయ అంశాలను వెండితెరపై మరియు వేదికపై సమర్థవంతంగా హ్యాండిల్ చేయడంలో ఆయన దిట్ట. 1977లో వచ్చిన 'జైత్ రే జైత్' చిత్రం భారతీయ సినిమా చరిత్రలో ఒక సంగీత మైలురాయిగా నిలిచింది. 1981లో వచ్చిన 'సింహాసన్' మరియు 'ఉంబర్తా' చిత్రాలు జాతీయ స్థాయిలో గుర్తింపు పొందాయి. 

## చిత్రమాలిక (ఫిల్మోగ్రఫీ)

## పురస్కారాలు
ఆయన 'సామ్నా', 'జైత్ రే జైత్', 'సింహాసన్', 'ఉంబర్తా', 'ఏక్ హోతా విదూషక్', 'ముక్త' వంటి చిత్రాలకు జాతీయ మరియు రాష్ట్ర స్థాయి పురస్కారాలను అందుకున్నారు. ఆయన పూణే ఇంటర్నేషనల్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్ (PIFF) కు డైరెక్టర్ కూడా.

## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు
*
సి.హెచ్. నరసింగరావు

సి.హెచ్. నరసింగరావు ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని సిఐటియు నాయకుడు, ప్రస్తుతం రాష్ట్ర ప్రధాన కార్యదర్శి, అఖిల భారత సిఐటియు ఉపాధ్యక్షుడుగా బాధ్యతలు నిర్వర్తిస్తున్నారు. విశాఖ స్టీల్ ప్లాంట్ ప్రైవేటీకరణకు వ్యతిరేకంగా, కార్మిక హక్కుల కోసం ఆయన అనేక నిరసనలు, పోరాటాలను నడిపించారు. కార్మిక చట్టాల అమలు, వేతనాల పెంపు, మరియు కాంట్రాక్ట్ కార్మికుల క్రమబద్ధీకరణ కోసం ఆయన చురుకుగా పనిచేస్తున్నారు   

## ఇవి కూడా చూడండి

* సిఐటియు ఆంధ్రప్రదేశ్

## బయటి లింకులు
* cituap.org
* cituapc.blogspot.com
* citucentre.org

## మూలాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:కార్మిక నాయకులు
ప్రభుత్వ డిగ్రీ కళాశాల ఉట్నూర్

thumb|ప్రభుత్వ డిగ్రీ కళాశాల ఉట్నూర్ ఆదిలాబాద్ జిల్లా, అనుబంధం కాకతీయ విశ్వవిద్యాలయం, వరంగల్|300x300px

** ప్రభుత్వ డిగ్రీ కళాశాల ఉట్నూర్** తెలంగాణ రాష్ట్రం ఆదిలాబాద్ జిల్లా, ఉట్నూర్ పట్టణంలోని కొమురం భీం ప్రాంగణంలో ఉంది.ఈ డిగ్రీ కళాశాల కాకతీయ విశ్వవిద్యాలయం ఆధ్వర్యంలో 2007 లో స్థాపించారు.జాతీయ స్థాయిలో న్యాక్ ద్వారా 'సి' గ్రేడ్ సాధించింది. ఇది ప్రస్తుతం 06 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో నడపబడుతుంది.

## ప్రారంభం
ఉట్నూర్  ప్రభుత్వ డిగ్రీ కళాశాల 2007 ఏప్రిల్ 01న  ప్రారంభించారు. అప్పటి ఉమ్మడి ఆదిలాబాద్ జిల్లాలోని ఆదివాసీ, గిరిజన విద్యార్థులకు విద్యాను అందించడానికి  దీనిని ప్రారంభించారు.ఉమ్మడి ఆదిలాబాద్ జిల్లా, ఉట్నూర్ ఐటిడిఏ పరిసర ప్రాంతాల్లో ఉన్న విద్యార్థినీ, విద్యార్థులకు విద్యను అందించడంలో ముఖ్య పాత్ర పోషిస్తుంది.

## సౌకర్యాలు
ఉట్నూర్ ప్రభుత్వ డిగ్రీ కళాశాలలో ఆదివాసీ, గిరిజన, గిరిజనేతర విద్యార్థులకు నాణ్యమైన విద్యాను అందించడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. ఐసిటి  ప్రభావంతమైన బోధనా పద్ధతులను ఉపయోగించి మెరుగైన ఫలితాలు సాధించేందుకు కృషి చేస్తుంది.
విశాలమైన తరగతి గదులు, నాణ్యమైన బోధన, అభ్యాసన కరదీపికలను అందజేస్తూ, సామర్థ్యాల పై దృష్టి సారించడం జరుగుతుంది.
కళాశాలలో గ్రంథాలయం, కంప్యూటర్ గదులు, ఇంటర్నెట్ సౌకర్యాలు, ల్యాబ్ రేటరి, ఆటస్థలం, జాతీయ సేవా పథకం ఉంది. విద్యార్థుల్లో దాగిఉన్న సృజనాత్మకమైన, పఠన నైపుణ్యాలను పెంపొందించే దిశగా అధ్యాపకులు కృషి చేస్తూ , వివిధ రంగాలలో విద్యార్థులను ప్రోత్సహించడం జరుగుతుంది.

## కోర్సులు
ఈ కళాశాలలో మూడు డిగ్రీ ప్రోగ్రామ్ ల లోని 10 కోర్సులను అందిస్తుంది. ఈ ప్రోగ్రామలన్ని  అండర్ గ్రాడ్యుయేట్, పుల్ టైమ్ ప్రోగ్రాములు ఉన్నాయి.పైన తెలిపిన ప్రోగ్రాంలలో ఆసక్తి ఉన్న విద్యార్థుల కోసం హ్యుమానిటీస్, సోషల్ సైన్సెస్ లలో ఈ క్రింది కోర్సులు కూడా ఉన్నాయి.బి.ఏ ఎకనామిక్స్, హిస్టరీ, పొలిటికల్ సైన్స్, తో పాటు బి.కామ్   కంప్యూటర్ అప్లికేషన్స్ కు సంబంధించిన ప్రొగ్రాం లు కూడా ఉన్నాయి.

## అడ్మిషన్స్
ఈ కళాశాలలో అడ్మిషన్లు సాధారణంగా 
తెలంగాణ ప్రభుత్వ డిగ్రీ ఆన్‌లైన్ సేవలు (DOST) ద్వారా జరుగుతాయి

## ప్రాంగణం
తెలంగాణ ప్రభుత్వం‌
గిరిజన సంక్షేమం శాఖ ఆదివాసీ గిరిజన విద్యార్థులను దృష్టిలో ఉంచుకుని కొమురం భీమ్ ప్రాంగణంలో 06 ఎకరాల స్థలం కేటాయించింది.కళాశాల ప్రాంగణంలో 
విశాలమైన  క్రీడా మైదానం ఉంది. అందులో  విశాలమైన రోడ్లు, రోడ్డుకు ఇరువైపులా  చేట్లు, హరితహార వనం, ఆటస్థలం, ఆదివాసీ, గిరిజన విద్యార్ధిని ,విద్యార్థులకు వేరు వేరు ప్రత్యేక వసతిగృహాలు ఉన్నాయి.

## మూలాలు

వర్గం:ప్రభుత్వ సంస్థలు
వర్గం:కళాశాలలు
వర్గం:విద్యా సంస్థలు
వర్గం:కాకతీయ విశ్వవిద్యాలయం
వర్గం:ప్రభుత్వ విశ్వవిద్యాలయాలు
వర్గం:ఉట్నూర్
వర్గం:జాబితాలు
వర్గం:తెలంగాణ విద్యాసంస్థలు
గై నేపియర్

లెఫ్టినెంట్ **గై గ్రెవిల్లే నేపియర్** (26 జనవరి 1884 - 25 సెప్టెంబర్ 1915) ఇంగ్లీష్ క్రికెటర్, మొదటి ప్రపంచ యుద్ధ పోరాట యోధుడు. ఫ్రాన్స్‌లో గాయాల కారణంగా అతను మరణించిన తరువాత, *విస్డెన్* అతన్ని "అతని సొంత తరంలో యూనివర్సిటీ మ్యాచ్‌లో చూసిన అత్యుత్తమ మీడియం పేస్ బౌలర్లలో ఒకడు" అని ప్రకటించింది.

గై నేపియర్ కేంబ్రిడ్జ్‌లోని మార్ల్‌బరో కళాశాల, పెంబ్రోక్ కళాశాలలో విద్యనభ్యసించారు. అతను 35వ సిక్కులలో నియమించబడ్డాడు. లూస్ యుద్ధంలో 47వ సిక్కులతో జతకట్టినప్పుడు అతను గాయాలతో 1915 సెప్టెంబర్ 25న మరణించాడు.

కుడిచేతి మీడియం పేస్ బౌలర్, టెయిల్-ఎండ్ కుడిచేతి వాటం బ్యాట్స్‌మన్ అయిన నేపియర్ 1904, 1913 మధ్య మిడిల్‌సెక్స్, కేంబ్రిడ్జ్ విశ్వవిద్యాలయం తరపున 81 ఫస్ట్-క్లాస్ మ్యాచ్‌లు ఆడాడు, తన మొదటి నాలుగు మ్యాచ్‌లలో 31 వికెట్లు, మొత్తం 365 వికెట్లు పడగొట్టాడు.

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు

* 
* Guy Napier at CricketArchive (subscription required)

వర్గం:ఇంగ్లాండు క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:1915 మరణాలు
వర్గం:1884 జననాలు
థామస్ విలియం కిర్క్వుడ్

**థామస్ విలియం కిర్క్‌వుడ్**, OBE (1884–1971) స్కాటిష్ ఛాంపియన్ పోలో ఆటగాడు. అతను 1924 అంతర్జాతీయ పోలో కప్‌లో పోటీ పడ్డాడు.

## జీవిత చరిత్ర
కిర్క్‌వుడ్ 1884 ఫిబ్రవరి 17న జన్మించాడు, కల్నల్ జేమ్స్ నికల్సన్ సోడాన్ కిర్క్‌వుడ్ (1846–1926), మిన్నీ షార్లెట్ ఫెర్గూసన్ (మ. 1924) ల ఇద్దరు కుమారులలో చిన్నవాడు, ఈమె ది పార్క్, ఎలీ, ఫైఫ్‌కు చెందిన మేజర్ హోమ్ ఫెర్గూసన్ కుమార్తె. ఈ కుటుంబం కౌంటీ రోస్కామన్‌లోని వుడ్‌బ్రూక్‌లో నివసించింది. కిర్క్‌వుడ్ బ్లెయిర్‌లాడ్జ్ స్కూల్, శాండ్‌హర్స్ట్‌లోని రాయల్ మిలిటరీ కాలేజీలో చదువుకున్నాడు, అక్కడ అతను 1901 క్రికెట్ జట్టులో సభ్యుడిగా ఉన్నాడు.

ఆయన 1903 జనవరి 21న భారత సైన్యంలో రెండవ లెఫ్టినెంట్‌గా నియమితులయ్యారు, 17వ బెంగాల్ లాన్సర్స్‌కు అనుబంధంగా ఉన్నారు. భాషలలో ప్రతిభావంతుడైన కిర్క్‌వుడ్‌ను రష్యన్ నేర్చుకోవడానికి మాస్కో (1905 నుండి), సెయింట్ పీటర్స్‌బర్గ్‌కు పంపారు. 1919లో ఓమ్స్క్‌లోని అధికారుల శిక్షణా శిబిరానికి నాయకత్వం వహించారు. తరువాత ఆయన జపాన్‌లో నిఘా అధికారిగా పనిచేశారు. ఆర్డర్ ఆఫ్ ది రైజింగ్ సన్‌ను పొందారు. 1919లో ఆర్డర్ ఆఫ్ ది బ్రిటిష్ ఎంపైర్ (OBE) అధికారిగా నియమితులయ్యారు.

కిర్క్‌వుడ్ మేజర్ హోదాతో పదవీ విరమణ చేసి ఐర్లాండ్‌కు తిరిగి వచ్చాడు, అక్కడ అతను జేమ్సన్ డిస్టిలరీలోకి ప్రవేశించాడు, అక్కడ అతని మామ ఆండ్రూ జేమ్సన్ ఛైర్మన్, మేనేజింగ్ డైరెక్టర్‌గా ఉన్నారు.

అతను ఎక్కడ ఉన్నా క్రమం తప్పకుండా పోలో ఆడేవాడు, ఇండియన్ అశ్వికదళ టోర్నమెంట్ (c.1907), బ్రిటిష్ అశ్వికదళ ఇంటర్-రెజిమెంటల్ టోర్నమెంట్ (1920)లో గెలిచిన జట్లలో ఆడాడు. ఐర్లాండ్‌కు తిరిగి వచ్చిన తర్వాత, అతను పోలో ఆడటం కొనసాగించాడు. ఆల్ ఐర్లాండ్ పోలో అసోసియేషన్‌కు కోశాధికారి, అధ్యక్షుడయ్యాడు. అంతర్జాతీయ పోలో అసోసియేషన్ అయిన హర్లింగ్‌హామ్ పోలో అసోసియేషన్‌కు ఐరిష్ ప్రతినిధి అయ్యాడు. 1924లో అతను వెస్ట్‌చెస్టర్ కప్ మ్యాచ్‌లలో USAతో బ్రిటిష్ ఐల్స్ తరపున పోటీపడ్డాడు. అతను అనేక సందర్భాలలో ఐర్లాండ్ తరపున కూడా ఆడాడు. అయితే, పోలోకు అతని గొప్ప సహకారం నిస్సందేహంగా రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత ఐర్లాండ్‌లో ఆటను సజీవంగా ఉంచడానికి అతని అవిశ్రాంత ప్రయత్నాలు.

కిర్క్‌వుడ్ మే 4, 1910న ఐరిష్ రాజకీయవేత్త, వ్యాపారవేత్త ఆండ్రూ జేమ్సన్ కుమార్తె హ్యారియెట్ జేమ్సన్ (1880–1953)ను వివాహం చేసుకున్నాడు. ఆమె హ్యారియెట్ కిర్క్‌వుడ్ అని పిలువబడే ప్రముఖ కళాకారిణి. వారు డబ్లిన్‌లోని క్లోండాల్కిన్‌లోని కాలిన్స్‌టౌన్ పార్క్‌లో నివసించారు.

అతను డిసెంబర్ 22, 1971న డబ్లిన్‌లో మరణించాడు.

## ప్రస్తావనలు

వర్గం:1971 మరణాలు
వర్గం:1884 జననాలు
జతీందర్ కూమార్ బజాజ్

**డాక్టర్ జతీందర్ కుమార్ బజాజ్ (జె. కె. బజాజ్)** (జననం 21 మార్చి 1952, పంజాబ్, భారతదేశం) చెన్నైలోని సెంటర్ ఫర్ పాలసీ స్టడీస్ వ్యవస్థాపక డైరెక్టర్. ఆయన ప్రస్తుతం భారత రాష్ట్రపతి చేత నియమించబడిన భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 340 కింద ఇతర వెనుకబడిన తరగతుల (OBC) ఉప-వర్గీకరణను పరిశీలించే కమిషన్ సభ్యునిగా పనిచేస్తున్నారు. అలాగే ఇండియన్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ సోషల్ సైన్స్ రీసెర్చ్ (ICSSR) అధ్యక్షుడిగా కూడా బాధ్యతలు నిర్వహిస్తున్నారు. బజాజ్ గారు జనవరి 26, 2022న భారతదేశపు నాల్గవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారమైన పద్మశ్రీని అందుకున్నారు.

## నేపథ్యం
పంజాబ్‌లోని శ్రీ ముక్త్సర్ సాహిబ్ జిల్లాలోని గిద్దర్‌బాహాలో మార్చి 21, 1952న జన్మించిన బజాజ్, గిద్దర్‌బాహాలోని ప్రభుత్వ ఉన్నత పాఠశాల మరియు అమృత్‌సర్‌లోని డి.ఎ.వి (D.A.V.) కళాశాలలో ప్రాథమిక విద్యను అభ్యసించారు. ఆయన 1973లో ఎం.ఎస్సీ (ఆనర్స్) మరియు 1978లో చండీగఢ్‌లోని పంజాబ్ విశ్వవిద్యాలయం భౌతిక శాస్త్ర విభాగం నుండి పిహెచ్.డి (థియరిటికల్ ఫిజిక్స్) పట్టా పొందారు. తన పరిశోధనా కాలంలో, ఆయన కాన్పూర్ మరియు బాంబేలోని ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ (IIT)లలో మరియు మద్రాస్ విశ్వవిద్యాలయం, చెన్నైలోని థియరిటికల్ ఫిజిక్స్ విభాగంలో పనిచేశారు.

## భౌతిక శాస్త్రంలో ప్రారంభ వృత్తి (1973-1981)
భౌతిక శాస్త్రంలో తన పరిశోధనా ప్రస్థానంలో, బజాజ్ బలహీనమైన పరస్పర చర్యలలో (weak interactions) వివిధ సంప్రదాయ సమరూపత భంగం (symmetry breaking) పథకాలలో బారియాన్‌ల నాన్-లెప్టోనిక్ క్షయాల ఫినోమెనాలజీపై విస్తృతమైన విశ్లేషణ చేశారు. అలాగే గ్రాండ్-యూనిఫైడ్ గేజ్ సిద్ధాంతాలలో బలహీన మిక్సింగ్‌పై కూడా పనిచేశారు.

## సెంటర్ ఫర్ పాలసీ స్టడీస్
భారతీయ ఆలోచనలు మరియు సంస్థలతో లోతుగా మమేకం కావడానికి మరియు భారతీయ దృక్కోణం నుండి భారతదేశాన్ని అర్థం చేసుకోవాలనే లక్ష్యంతో 1990లో బజాజ్ తన సహచరులతో కలిసి చెన్నైలో 'సెంటర్ ఫర్ పాలసీ స్టడీస్'ను స్థాపించారు.

## పుస్తకాలు

### సెంటర్ ఫర్ పాలసీ స్టడీస్ ప్రచురణలు
# *Making of a Hindu Patriot: Background of Mahatma Gandhiji’s Hind Swaraj*, 2021.
# *Hind Swaraj*, మహాత్మా గాంధీ రాసిన అసలైన గుజరాతీ ప్రతుల ఆధారంగా ప్రామాణిక ఎడిషన్లు, 2012.
# *Scheduled Tribes of India*: Religious Demography and Representation, 2011.
# *Religious Demography of India*, A. P. Joshi, M. D. Srinivas మరియు J. K. Bajaj, 2003.
# *Timeless India Resurgent India*, 2001.
# *Restoring Abundance: Regeneration of Indian Agriculture*, 2001.
# *Food for All*, ed. J. K. Bajaj, 2001.
# *Annam Bahu Kurvita: Recollecting the Indian Discipline of Growing and Sharing Food in Plenty*, 1996.
# *Ayodhya and the Future India*, ed. Jitendra Bajaj, 1993.
# *Bharatiya Chitta Manas and Kala*, శ్రీ ధర్మపాల్ రచన, 1993.
# *Indian Economy and Polity*, ed. J. K. Bajaj, (1995).
# *Land, People and History of Ullavur*, 2024.
# *The Land, People and History of Kundratthur*, 2024.

### మధ్యప్రదేశ్ వనరుల అట్లాస్‌లు
# *Resource Atlas of Madhya Pradesh*, 2007.
# *Resource Atlas of Jhabua*, 2008.
# *Resource Atlas of Sidhi And Singrauli*, 2010.
# *Resource Atlas of Tikamgarh*, 2012.
# *District Atlas of Jhabua And Alirajpur*, (హిందీ 2012).
# *Resource Atlas of Datia*, 2013.
# *Agricultural Atlas of Madhya Pradesh*, 2015.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
*
దీపక్ చక్రవర్తి

**దీపక్ చక్రవర్తి** (జననం 2 నవంబర్ 1955), వృత్తిపరంగా **చిరంజిత్ చక్రవర్తి**గా సుపరిచితులు. ఈయన పశ్చిమ బెంగాల్‌లోని కోల్‌కతాకు చెందిన బెంగాలీ సినిమా నటుడు మరియు దర్శకుడు. ఈయన ప్రముఖ కార్టూనిస్ట్ శైలా చక్రవర్తి కుమారుడు. నటుడిగానే కాకుండా రాజకీయ నాయకుడిగా పశ్చిమ బెంగాల్ ప్రభుత్వంలో శాసనసభ సభ్యుడు (MLA)గా కొనసాగుతున్నారు. 2012లో పశ్చిమ బెంగాల్ ప్రభుత్వం ఆయనకు ప్రతిష్టాత్మకమైన *మహానాయక్ సమ్మాన్* పురస్కారాన్ని అందజేసింది.

చిరంజిత్ 1981లో విడుదలైన *సోనాయ్ సోహగా* చిత్రంతో వెండితెరకు పరిచయమయ్యారు. ఆ సినిమా బాక్సాఫీస్ వద్ద పరాజయం పాలైనప్పటికీ, 1984లో అంజన్ చౌదరి దర్శకత్వంలో వచ్చిన *శత్రు* చిత్రంతో ఆయనకు మంచి గుర్తింపు లభించింది. కథానాయకుడిగా ఆయన మొదటి విజయం 1985లో వచ్చిన *అంతరాలే* చిత్రంతో మొదలైంది. ఆ తర్వాత *ప్రతీకార్*, *పాపి*, *బేదర్ మేయే జోస్నా*, *అమరకంటక్*, *చతుష్కోన్* వంటి అనేక విజయవంతమైన చిత్రాల్లో ఆయన నటించారు.

2000వ సంవత్సరంలో ఋతుపర్ణో ఘోష్ దర్శకత్వంలో వచ్చిన *[[బారివాలీ]]* చిత్రం ఆయన కెరీర్‌లో ఒక మలుపుగా నిలిచింది. చిరంజిత్ ప్రముఖ స్టేజ్ ఆర్టిస్ట్ కూడా. బెంగాలీ సినిమా చరిత్రలో అత్యంత విజయవంతమైన నటుల్లో ఒకరిగా ఆయనను పరిగణిస్తారు.

## విద్య మరియు తొలి వృత్తి
చిరంజిత్ మిత్ర ఇన్‌స్టిట్యూషన్ నుండి హయ్యర్ సెకండరీ పూర్తి చేశారు. ఆయన జాదవ్ పూర్ విశ్వవిద్యాలయంలో ఆర్కిటెక్చర్ (Architecture) అభ్యసించారు, కానీ చివరి పరీక్షలకు హాజరు కాలేదు. ఆయన కొంతకాలం *దేశ్* పత్రికలో పనిచేశారు మరియు టీవీలో వార్తా వ్యాఖ్యాతగా (newsreader) కూడా వ్యవహరించారు. ఆయనకు వివాహం జరిగి ఒక కుమార్తె ఉంది.

## రాజకీయ జీవితం
చిరంజిత్ 2011 పశ్చిమ బెంగాల్ ఎన్నికల్లో బారాసత్ నియోజకవర్గం నుండి తృణమూల్ కాంగ్రెస్ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి విజయం సాధించారు. 2021 ఎన్నికల్లో కూడా మమతా బెనర్జీ ఆయనను బారాసత్ నుండే పోటీకి దించగా, ఆయన తన సమీప ప్రత్యర్థి బిజెపి అభ్యర్థిపై సుమారు 23,783 ఓట్ల మెజారిటీతో ఘనవిజయం సాధించారు. ప్రస్తుతం ఆయన పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ సభ్యునిగా కొనసాగుతున్నారు.

## పురస్కారాలు
* కళాకార్ అవార్డ్స్ - ఉత్తమ నటుడు (ఘర్ సంసార్) - 1993
* కళాకార్ అవార్డ్స్ - ఉత్తమ దర్శకుడు (సంసార్ సంగ్రామ్) - 1996
* BFJA అవార్డు - ఉత్తమ నటుడు (అబైధా) - 2002
* భారత్ నిర్మాన్ అవార్డు - 2011
* మహానాయక్ సమ్మాన్ - 2012

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
*
హెర్మన్ కుల్కే

**హెర్మన్ కుల్కే** (ఆంగ్లం: Hermann Kulke; 1938 - 2026 మార్చి 10), ఒక జర్మన్ చరిత్రకారుడు, ఇండాలజిస్ట్, అతను కీల్ విశ్వవిద్యాలయం చరిత్ర విభాగంలో దక్షిణ, ఆగ్నేయాసియా చరిత్రకు ప్రొఫెసర్. 1967లో ఫ్రీబర్గ్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఇండాలజీలో పిహెచ్డి పొందిన తరువాత, అతను హైడెల్బర్గ్ విశ్వవిద్యాలయం దక్షిణ ఆసియా సంస్థలో 21 సంవత్సరాలు బోధించాడు.

## కెరీర్
ఆయన ఒరిస్సా రీసెర్చ్ ప్రాజెక్ట్ (సౌత్ఏషియా ఇన్‌స్టిట్యూట్) (1970-1975) వ్యవస్థాపక సభ్యుడు, రెండవ ఒరిస్సా రీసెర్చ్ ప్రాజెక్ట్ సమన్వయకర్తగా ఉన్నాడు. 
వలసరాజ్యాల పూర్వపు దక్షిణ, ఆగ్నేయాసియా చరిత్ర; తొలి రాజ్యాల ఏర్పాటు, చరిత్ర రచన; ఒరిస్సాపై ప్రత్యేక దృష్టితో భారతదేశ ప్రాంతీయ సంస్కృతులు; ఆగ్నేయాసియా భారతీయీకరణ, హిందూ మహాసముద్ర అధ్యయనాలు.
ఆయన భువనేశ్వర్ లోని ఉత్కల్ విశ్వవిద్యాలయం, కలకత్తాలోని ఆసియాటిక్ సొసైటీ (1986), ఢిల్లీలోని జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ విశ్వవిద్యాలయం (1992) లలో విజిటింగ్ ప్రొఫెసర్గా పనిచేసాడు. అతను సింగపూర్ లోని ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సౌత్ఈస్ట్ ఏషియన్ స్టడీస్ (1987), సింగపూర్ విశ్వవిద్యాలయం ఆసియా రీసెర్చ్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ (2007)లో ఫెలోగా కూడా ఉన్నాడు.

2005లో ఆయన కోల్కతా ఆసియాటిక్ సొసైటీకి చెందిన బంగారు పతకాన్ని అందుకున్నాడు. 2010లో భారత రాష్ట్రపతి ఆయనకు పద్మశ్రీ పురస్కారం ప్రదానం చేసాడు. 2011లో జర్మనీ అధ్యక్షుడు ఆయనకు ఫెడరల్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ జర్మనీ ఆర్డర్ ఆఫ్ మెరిట్ ను ప్రదానం చేసాడు.

## ప్రచురణలు
(పాక్షికం)

* చిదంబర మహాత్మ్య
* ది కల్ట్ ఆఫ్ జగన్నాథ్ అండ్ ది రీజనల్ ట్రడిషన్ ఆఫ్ ఒరిస్సా
* ది దేవరాజ కల్ట్
* జగన్నాథ కల్ట్ అండ్ గజపతి కింగ్ షిప్
* ఎ హిస్టరీ ఆఫ్ ఇండియా
* హిందూయిజం రీ కన్సిడర్డ్

## మరణం
హెర్మన్ కుల్కే 2026 మార్చి 10న మరణించాడు.
## మూలాలు

వర్గం:2026 మరణాలు
వర్గం:1938 జననాలు
ఫతే చంద్ బధ్వార్

ఫతే చంద్ బధ్వార్ (1900 - 1995 అక్టోబరు 10), ఒక భారతీయ పౌర సేవకుడు, రైల్వే బోర్డు ఛైర్మన్ అయిన మొదటి భారతీయుడు.

## ప్రారంభ జీవితం
ఫతే చంద్ బధ్వార్ తండ్రి ఇండియన్ సివిల్ సర్వీస్ అధికారి. ఆయన నైనిటాల్ లోని షేర్వుడ్ కళాశాల నుండి పాఠశాల విద్యను పూర్తి చేసి, తరువాత కేంబ్రిడ్జ్ విశ్వవిద్యాలయంలో మెకానికల్ సైన్స్ ట్రిపోస్ ను అభ్యసించాడు.

## కెరీర్
కేంబ్రిడ్జ్ లో ఇంజనీరింగ్ డిగ్రీ పూర్తి చేసిన తరువాత అనేక యూరోపియన్ దేశాలలో మెరైన్ సివిల్ ఇంజనీరింగ్ ప్రాజెక్టులలో పనిచేస్తూ మెరైన్ ఇంజనీర్ గా ఆయన కెరీర్ ప్రారంభించాడు.

1925 జూన్ లో ఆయన కలకత్తా ఈస్ట్ ఇండియన్ రైల్వేలో చేరాడు, అక్కడ రైల్వేల సాంకేతిక సేవలలో నియమితులైన మొదటి భారతీయులలో ఆయన ఒకడుగా గుర్తింపు తెచ్చుకున్నాడు. రైల్వేలో తన ప్రారంభ సంవత్సరాల్లో ఆయన కొత్త లైన్లు, వంతెనలను వేయడంతో సహా అనేక పౌర పనులకు నియమించబడ్డాడు. ఆయన లిలువా క్యారేజ్, వాగన్స్ వర్క్ షాప్ లలో పనిచేసాడు.

రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో, ఫతే చంద్ బధ్వార్ కార్ప్స్ ఆఫ్ ఇంజనీర్స్ లో పనిచేసి, అక్కడ లెఫ్టినెంట్-కల్నల్ అయ్యాడు. యుద్ధ ప్రయత్నాలకు ఆయన చేసిన సేవలకు గాను, ఈస్ట్ ఇండియన్ రైల్వే టెక్నికల్ గ్రూప్ కమాండింగ్ ఆఫీసర్ మేజర్ ఫతే చంద్ బధ్వార్ 1942లో మెంబర్ ఆఫ్ మోస్ట్ ఎక్సలెంట్ ఆర్డర్ ఆఫ్ ది బ్రిటిష్ ఎంపైర్ (మిలిటరీ) అవార్డును అందుకున్నాడు.

ఆ మరుసటి సంవత్సరం ఆయన పౌర పరిపాలనలో తిరిగి చేరి, రైల్వే బోర్డు కార్యదర్శిగా, ఔధ్ అండ్ తిర్హత్ రైల్వే జనరల్ మేనేజర్ గా, 1949 నుండి రైల్వే బోర్డులో మెంబర్ స్టాఫ్ గా, ఆపై మెంబర్ ఇంజనీరింగ్ గా వివిధ హోదాల్లో పనిచేసాడు. ఆయన సేవలకు గాను, 1946లో ఆర్డర్ ఆఫ్ ది బ్రిటిష్ ఎంపైర్ (సివిల్) గా నియమించబడ్డాడు.

1951లో ఆయన రైల్వే బోర్డు ఛైర్మన్ గా నియమించబడ్డాడు. 1954 అక్టోబరులో పదవీ విరమణ చేసే వరకు ఆ పదవిని నిర్వహించిన మొదటి భారతీయుడు ఆయన.

రైల్వే బోర్డు ఛైర్మన్ గా, ఫతే చంద్ బధ్వార్ వివిధ ప్రైవేటు యాజమాన్యంలోని రైల్వేలు, ప్రభుత్వ యాజమాన్యంలోని లైన్లు, రాచరిక రాష్ట్రాల విలీనాన్ని భారతీయ రైల్వే ఒకే సంస్థలో పర్యవేక్షించాడు. ఆయన రైల్వే సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని స్వదేశీకరించడానికి ప్రతిపాదకుడు, బ్రిటన్ నుండి భారతదేశం రైల్వే దిగుమతులను తగ్గించడానికి, రైల్వే రోలింగ్ స్టాక్ ఆధునీకరించడానికి తన సాంకేతిక నైపుణ్యాలను, శిక్షణను ఉపయోగించాడు. రైల్వే బోర్డు ఛైర్మన్ గా ఉన్న కాలంలో స్థాపించబడిన రీసెర్చ్ డిజైన్ అండ్ స్టాండర్డ్స్ ఆర్గనైజేషన్, లక్నో ద్వారా ఆయన దీనిని సాధించాడు.

భారతీయ రైల్వే ఛైర్మన్ గా, కొత్తగా స్వతంత్రమైన భారతదేశాన్ని పారిశ్రామికీకరణ చేయడానికి ఉన్నత స్థాయి కమిటీలలో కూడా ఆయన భాగంగా ఉన్నాడు.

## పదవీ విరమణ
పదవీ విరమణ తరువాత, ఆయన బర్డ్ అండ్ హీల్గర్స్ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్ డైరెక్టర్ల బోర్డులో పనిచేసాడు. కస్టమ్స్ విచారణ కమిటీ, జాతీయ పారిశ్రామిక అభివృద్ధి సంస్థలకు ఛైర్మన్ గా కూడా నియమించబడ్డాడు. ఆయన 1950లలో కొలంబో ప్రణాళిక కింద ఆ దేశంలో రెండు నెలలు పనిచేసినప్పుడు సిలోన్ ప్రభుత్వ రైల్వే పునర్వ్యవస్థీకరించడంలో సహాయపడ్డాడు. ఆయన ప్రకృతి ఔత్సాహికులు, పర్వతారోహకులు, ఢిల్లీ బర్డ్ వాచర్స్ సొసైటీ అధ్యక్షుడిగా పనిచేసాడు. 1964, 1967 మధ్య మొదటి భారతీయ అధ్యక్షుడిగా ఉన్న ది హిమాలయన్ క్లబ్ తో సుదీర్ఘ అనుబంధం కలిగి ఉన్నాడు. పాటియాలాకు చెందిన ఇండియన్ సొసైటీ ఫర్ కల్చరల్ కోఆపరేషన్ అండ్ ఫ్రెండ్షిప్ కార్యదర్శిగా కూడా పనిచేసాడు.

## మరణం
ఫతే చంద్ బధ్వార్ 1995 అక్టోబరు 10న మరణించాడు.

## గౌరవాలు
ఫతే చంద్ బధ్వార్ ను భారత ప్రభుత్వం 1955లో పద్మభూషణ్ సత్కరించింది. ముంబై కోలాబా ప్రాంతం రైల్వే రెసిడెన్షియల్ కాలనీ అయిన ఫతే చంద్ బధ్వార్ పార్కుకు ఆయన గౌరవార్థం పేరు పెట్టారు.

## మూలాలు

వర్గం:1995 మరణాలు
వర్గం:1900 జననాలు