కృష్ణస్వామి స్వామినాథన్

**కృష్ణస్వామి స్వామినాథన్** (3 డిసెంబర్ 1896 – 19 మే 1994) ఒక భారతీయ సాహిత్య పండితుడు, *కలెక్టెడ్ వర్క్స్ ఆఫ్ [[మహాత్మా గాంధీ]]* ప్రధాన సంపాదకుడు.

## తొలి జీవితం, విద్య
స్వామినాథన్ 1896 డిసెంబర్ 3న పుదుక్కోట్టైలో జన్మించాడు. అతని తండ్రి పి.ఎస్. కృష్ణస్వామి మద్రాసు ప్రభుత్వంలో శానిటరీ ఇంజనీర్‌గా పనిచేశాడు. పదవీ విరమణ తర్వాత వాల్మీకి రామాయణాన్ని తమిళంలోకి మొట్టమొదటిసారిగా పూర్తిగా అనువదించాడు. స్వామినాథన్‌కు వేద అనే అక్క ఉండేది, ఆమె 1936లో మరణించింది. అతనికి ఇద్దరు తమ్ముళ్లు ఉన్నారు: శాస్త్రవేత్త కె. వెంకటరామన్, వైద్యుడు కె. ఎస్. సంజీవి. నటుడు మాధవ్ శర్మ అతని సోదరుని మనవడు.

స్వామినాథన్ మద్రాసులో (ప్రస్తుతం చెన్నై) విద్యనభ్యసించాడు. మొదట ఎవాంజెలికల్ లూథరన్ మిషన్ స్కూల్‌లో, ఆ తర్వాత మైలాపూర్‌లోని పిఎస్ హైస్కూల్‌లో చదివాడు. 1912లో మెట్రిక్యులేషన్ పూర్తి చేసిన తర్వాత, స్వామినాథన్ ప్రెసిడెన్సీ కళాశాలలో చేరి అక్కడ ఐదేళ్లు గడిపాడు. ఇంటర్మీడియట్ పూర్తి చేసి ఆంగ్ల సాహిత్యంలో ఫస్ట్-క్లాస్ డిగ్రీ పొందాడు. ఆ తర్వాత న్యాయశాస్త్రంలో డిగ్రీ చేసి, న్యాయవాద వృత్తి కోసం పుదుక్కోట్టైకి మారాడు. అయితే, చిదంబరంలోని శ్రీ మీనాక్షి కళాశాలలో ఆంగ్ల సాహిత్యం బోధించడానికి అతను త్వరలోనే న్యాయవాద వృత్తిని వదిలేశాడు.

1924లో స్వామినాథన్ ఆక్స్‌ఫర్డ్‌లోని క్రైస్ట్ చర్చికి స్కాలర్‌షిప్ గెలుచుకున్నాడు, అక్కడ ఆంగ్ల సాహిత్యంలో ఎం.ఏ పూర్తి చేశాడు. ఆక్స్‌ఫర్డ్‌లో మజ్లిస్ అని పిలువబడే విద్యార్థి సంఘంలో చురుకుగా పాల్గొన్నాడు. అక్కడ సిలోన్ కాబోయే ప్రధాన మంత్రి ఎస్. డబ్ల్యు. ఆర్. డి. బండారునాయకేతో స్నేహం చేశాడు.
## విద్యా, సాహిత్య వృత్తి
భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చిన తర్వాత, స్వామినాథన్ చిదంబరంలో తన ఉద్యోగాన్ని తిరిగి ప్రారంభించాడు. 1930లో అతను చదివిన ప్రెసిడెన్సీ కళాశాలలో బోధించడానికి మద్రాసుకు మారాడు. ఆంగ్లం బోధిస్తూనే స్వామినాథన్ తమిళ సాహిత్య అధ్యయనాన్ని, ప్రశంసలను ప్రోత్సహించడంలో చురుకుగా పాల్గొన్నాడు. ప్రెసిడెన్సీ కళాశాల ప్రాంగణంలో తమిళ పండితుడు, సంపాదకుడు యు.వి. స్వామినాథ అయ్యర్ విగ్రహాన్ని ప్రతిష్టించడంలో అతను కీలక పాత్ర పోషించాడు. 1934లో స్వామినాథన్ గిల్బర్ట్, సుల్లివన్ రచించిన ది గొండోలియర్స్ ఆధారంగా కట్టైవండి (బండి) అనే హాస్య నాటికను రాశాడు. ఇది మద్రాసు, ఇతర దక్షిణ భారత పట్టణాలలో అనేకసార్లు ప్రదర్శించబడింది. ప్రెసిడెన్సీ కళాశాల డ్రమాటిక్ అసోసియేషన్ ఆధ్వర్యంలో అనేక ప్రదర్శనలు జరిగాయి. దీని ద్వారా వచ్చిన ఆదాయం ది హిందూ వార్తాపత్రిక బీహార్ భూకంప సహాయ నిధికి వెళ్ళింది. స్వామినాథన్ ఆంగ్ల, తమిళ వార్తాపత్రికలలో సమీక్షలు, సాహిత్య వ్యాసాలు కూడా విస్తృతంగా రాశాడు.

1948, 1953 మధ్యకాలంలో స్వామినాథన్ మద్రాసులోని ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ కళాశాల ప్రిన్సిపాల్‌గా పనిచేశాడు. బోధన నుండి పదవీ విరమణ చేసిన తర్వాత, అతను ది ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ అసోసియేట్ ఎడిటర్‌గా బాధ్యతలు చేపట్టాడు. వారి వారాంతపు అనుబంధమైన ది సండే స్టాండర్డ్ ను తీసుకురావడంలో ప్రత్యేక బాధ్యత వహించాడు. ఫ్రాంక్ మోరేస్ సంపాదకత్వం వహించిన ప్రధాన వార్తాపత్రిక రాజకీయాలు, ఆర్థికశాస్త్రం, విదేశీ వ్యవహారాలు, క్రీడలపై దృష్టి సారించగా, స్వామినాథన్ నిర్వహించిన వారాంతపు అనుబంధం పుస్తక సమీక్షలు, ఫీచర్లు, కవితలు, చిన్న కథలను ప్రచురించింది. సి. రాజగోపాలాచారి వాస్తవానికి తమిళంలో రాసిన ప్రసిద్ధ రామాయణ అనువాద గ్రంథాన్ని పొందడం అతని విజయాలలో ఒకటి. ఇది తరువాత భారతీయ విద్యా భవన్ ద్వారా పుస్తకంగా ప్రచురించబడింది. స్వామినాథన్ సండే స్టాండర్డ్‌లో గాంధీ దీర్ఘకాల శిష్యుడు వినోబా భావే గీతపై చేసిన ప్రసంగాలను ధారావాహికంగా ప్రచురించాడు. స్వామినాథన్ కూర్చిన ఈ ఉపన్యాసాలు తరువాత జార్జ్ అలెన్, అన్విన్ ద్వారా పుస్తక రూపంలో ప్రచురించబడ్డాయి.

## ''కలెక్టెడ్ వర్క్స్ ఆఫ్ మహాత్మా గాంధీ'' సంపాదకుడు
స్వామినాథన్ మొట్టమొదట ఏప్రిల్ 1915లో గాంధీని కలిశాడు. దక్షిణాఫ్రికా నుండి భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చిన తర్వాత గాంధీ మద్రాసుకు చేసిన మొదటి పర్యటనలో ఈ కలయిక జరిగింది. స్వామినాథన్‌తో సహా కళాశాల విద్యార్థుల బృందాన్ని గాంధీకి సేవలు చేయడానికి కోరారు. అప్పట్లో దిగుమతి చేసుకున్న నిబ్‌లను గాంధీ వాడేవారు కాదు కాబట్టి ఆయన కలాలు బాగుచేయడం, సిరా బుడ్డిలో స్వదేశీ సిరా నింపడం, శాన్ థోమ్‌లోని రోమన్ కాథలిక్ బిషప్ ఇల్లు, సెయింట్ జార్జ్ కేథడ్రల్ సమీపంలోని ఆంగ్లికన్ బిషప్ ఇల్లు, మౌంట్ రోడ్‌లోని మహాజన సభ హాల్, మైలాపూర్‌లోని రానడే హాల్, జార్జ్ టౌన్, రాయపేట, ఇతర ప్రదేశాలకు గాంధీతో కలిసి కాలి నడకన లేదా ట్రామ్‌లో వెళ్లడం తన విధుల్లో ఉన్నాయని స్వామినాథన్ గుర్తుచేసుకున్నాడు.

గాంధీ తర్వాత మద్రాసుకు చేసిన పర్యటనలలో స్వామినాథన్ అప్పుడప్పుడు ఆయన బహిరంగ సభలకు హాజరయ్యేవాడు. స్వామినాథన్ స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో ఎన్నడూ చేరనప్పటికీ, గాంధీని ఆరాధించాడు, ఆయన ద్వారా స్ఫూర్తి పొందాడు. దళితుల విముక్తిపై ఆయన ప్రత్యేక ఆసక్తి కనబరిచాడు. మద్రాసులోని దళిత కుటుంబాల కోసం వయోజన విద్యా తరగతులను నిర్వహించాడు. దళిత కళాశాల విద్యార్థుల కోసం ఒక వసతి గృహాన్ని కూడా తెరిచాడు.

1956లో భారత ప్రభుత్వ పబ్లికేషన్స్ డివిజన్ గాంధీ ప్రచురించిన, ప్రచురించని రచనలను ఆంగ్లం, హిందీ, మరాఠీ భాషలలో పుస్తక రూపంలో తీసుకురావడానికి ఒక ప్రాజెక్టును ప్రారంభించింది. ఈ ప్రాజెక్టును పర్యవేక్షించడానికి పండితుడు, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు భరతన్ కుమారప్పను ప్రధాన సంపాదకుడిగా నియమించారు. అయితే కుమారప్ప 1957లో మరణించాడు. అతని స్థానంలో వచ్చిన జైరామ్‌దాస్ దౌలత్‌రామ్ రాజ్యసభలో స్థానం దక్కించుకోవడానికి రెండేళ్ల తర్వాత వెళ్ళిపోయాడు.

ఫిబ్రవరి 1960లో గాంధీ కలెక్టెడ్ వర్క్స్ ప్రధాన సంపాదకుడిగా బాధ్యతలు చేపట్టడానికి స్వామినాథన్ ఢిల్లీకి వెళ్ళాడు. ఈ పదవికి ఆయనను వినోబా భావే సిఫార్సు చేశాడు. ఆ సమయానికి ఈ సిరీస్‌లో నాలుగు సంపుటాలు మాత్రమే ప్రచురించబడ్డాయి. అతను ఇరవై ఐదేళ్లపాటు ఆ పదవిలో కొనసాగాడు. ఈ సమయంలో మరో ఎనభై ఆరు సంపుటాల ప్రచురణను పర్యవేక్షించాడు. అతను అరవై మంది సిబ్బందిని పర్యవేక్షించాడు. వారిలో గుజరాతీ సంచిక బాధ్యతలు నిర్వర్తించిన సాహిత్య పండితుడు సి.ఎన్. పటేల్, హిందీ సంచికకు సంపాదకత్వం వహించిన కవి భవానీ ప్రసాద్ మిశ్రా ఉన్నారు.

కలెక్టెడ్ వర్క్స్‌లోని ప్రతి సంపుటి స్వామినాథన్, అతని సహోద్యోగులచే సూక్ష్మంగా సవరించబడింది. ప్రతి సంపుటిలో ముందుమాట, అనుబంధం, కాలక్రమం, మూలాల జాబితా, సూచిక ఉన్నాయి. గాంధీ రచనలు ఉన్న ప్రధాన వచనానికి ఫుట్‌నోట్స్, ఉల్లేఖనాలు జాగ్రత్తగా జోడించబడ్డాయి. గాంధీ జీవితాన్ని అధ్యయనం చేసిన అమెరికన్ పండితురాలు జోన్ బొండురాంట్ రాసినట్లుగా, మూలాల ధృవీకరణ, రచనా ప్రమాణీకరణ, లేఖలలో అంతగా తెలియని వ్యక్తులను గుర్తించడం, విలువైన నేపథ్యం, అనుబంధ సమాచారాన్ని జోడించడంలో వారు (గాంధీ కలెక్టెడ్ వర్క్స్ సంపాదకులు) అత్యున్నత పాండిత్య ప్రమాణాలను చేరుకున్నారు.

1972 జనవరిలో కె. స్వామినాథన్‌కు భారత రిపబ్లిక్ మూడవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మభూషణ్ లభించింది. తద్వారా 1961లో పద్మభూషణ్ పొందిన తన సోదరుడు కె. వెంకటరామన్ సరసన నిలిచాడు. మూడవ సోదరుడు కె. ఎస్. సంజీవికి 1976లో పద్మభూషణ్ లభించింది.

ఏప్రిల్ 1984లో కలెక్టెడ్ వర్క్స్ తొంభైవ సంపుటం న్యూఢిల్లీలో విడుదలైంది. 1948 జనవరి 30న గాంధీ తన జీవితపు చివరి రోజున చెప్పిన లేదా రాసిన విషయాలతో ఆ సంపుటం ముగిసింది. ఈ సంపుటికి రాసిన ముందుమాటలో అప్పటి ప్రధాన మంత్రి ఇందిరా గాంధీ ఇలా పేర్కొన్నారు: ఈ బృహత్తర కార్యాన్ని పూర్తి చేయడానికి గత ఇరవై ఐదేళ్లుగా శ్రమించిన ప్రొఫెసర్ కె. స్వామినాథన్, అతని సంపాదక బృందం, పరిశోధక పండితులు, సిబ్బంది అంకితభావం, సామర్థ్యాలకు గాను నా వ్యక్తిగత అభినందనలు, భారత ప్రభుత్వ ప్రశంసలను నమోదు చేయాలనుకుంటున్నాను.

## వ్యక్తిగత జీవితం
స్వామినాథన్ పుదుక్కోట్టైకి చెందిన విశాలాక్షిని వివాహం చేసుకున్నాడు. వారికి మహాలక్ష్మి (జననం 1925), శ్రీరామ్ (జననం 1928), శాంత (జననం 1930), ధర్మ (జననం 1935) అనే నలుగురు పిల్లలు ఉన్నారు. 1940 సంవత్సరంలో స్వామినాథన్ మొట్టమొదట తిరువణ్ణామలైలో రమణ మహర్షిని కలిశాడు. అతను రమణ మహర్షిని తన ఆధ్యాత్మిక గురువుగా భావించడం ప్రారంభించాడు. ఆయనను చూడటానికి సంవత్సరంలో అనేకసార్లు వెళ్ళేవాడు. స్వామినాథన్ ఆ తర్వాత రమణ మహర్షి సంక్షిప్త జీవిత చరిత్రను కూడా ప్రచురించాడు.

## చివరి సంవత్సరాలు
1985లో కె. స్వామినాథన్ పదవీ విరమణ చేసి తన స్వగ్రామమైన మద్రాసుకు చేరుకున్నాడు. అతను కలెక్టెడ్ వర్క్స్ ఆఫ్ మహాత్మా గాంధీ ప్రధాన సంపాదకుడిగా లేకపోయినప్పటికీ, ఏడు అనుబంధ సంపుటాలను తీసుకురావడంలో, సిరీస్‌కు సంబంధించిన సమగ్ర విషయం, వ్యక్తిగత సూచికలను సిద్ధం చేయడంలో న్యూఢిల్లీలోని తన మాజీ సహోద్యోగులకు సహాయం చేశాడు. తన చివరి సంవత్సరాల్లో అతను శ్రీలంకలో అంతర్యుద్ధాన్ని అంతం చేయాలని కోరుకునే పౌర సంఘంలో చురుకుగా ఉన్నాడు.

స్వామినాథన్ 1994 మే 19న మద్రాసులో మరణించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:పద్మభూషణ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:1994 మరణాలు
వర్గం:1896 జననాలు