చామదేవి

**చామదేవి** ( Camadevi  IPA: [tʃaːmadeːʋiː]; పాలి: Cāmadevī; థాయ్ พระนางจามเทวี) ( 7 - 8 వ-శతాబ్దపు) మొదటి పాలకురాలు, హరిపుంజాయి రాజ్యాన్ని స్థాపించింది,ఇది నేడు థాయిలాండ్ ఉత్తర భాగంలో ఒక పురాతన సోమ రాజ్యం.

కామదేవి చాలా రికార్డులు ఆమె జీవిత కాలాన్ని భిన్నంగా పేర్కొన్నాయి. ఉదాహరణకు: “చిన్నకన్మలిపాకోన్” అనే పుస్తకం ఆమె 662 లో 7 సంవత్సరాలు పరిపాలించినట్లు చెప్పారు; మణిత్ వాలిపోడోమ్ పరిశోధనలో ఆమె 623 లో జన్మించింది,మణిత్ వాలిపోడోమ్ పరిశోధనలో ఆమె 623 లో జన్మించిందని, 17 సంవత్సరాల పాటు 632 లో పరిపాలించిందని , 92 సంవత్సరాల వయస్సులో 715 లో మరణించిందని పేర్కొంది; సుమతారి సువన్నాపట్ అనువదించిన , సవరించిన కామదేవి పురాణం ఆమె 633 లో జన్మించిందని, 689 వరకు 659 లో పాలించి 731 లో మరణించిందని పేర్కొంది. నాంగ్ డోక్ పబ్లిక్ పార్కులో లాంఫున్‌లో జమదేవి విగ్రహం కూడా ఉంది.

## జీవితం తొలి దశ
లెజెండ్ ఆఫ్ కామదేవివాన్సాలో వ్రాసినట్లుగా , ఆమె లావో రాజ్య పాలకుడి వారసురాలు అని నమోదు చేయబడింది. అయితే  పురాణాల ప్రకారం, ఆమె ప్రస్తుతం లాంఫున్ లోని పసాంగ్ జిల్లాలో ఉన్న నాంగ్ డుయు గ్రామంలో నివసించిన ఇంటా అనబడే  ధనవంతుడి కుమార్తె అని ప్రజలు నమ్ముతారు.ఆమెకు 3 నెలలు వచ్చినప్పుడు, ఒక పెద్ద పక్షి పట్టుకుని తీసుకువెళ్ళింది. పక్షి డోయ్ సుతేప్ మీదుగా ఎగిరి, ఆ  చిన్న బిడ్డను  సుథెవా రూసీ అనే సన్యాసికి ఇచ్చింది. అతను ఆమెను బాగా చూసుకున్నాడు , ఆమెకు వి అని పేరు పెట్టాడు.

వి ,సుథెవా రూసీతో వద్ద బాగా చదువుకున్నది. **వి**కి 13 ఏళ్లు వచ్చిన తర్వాత, అతను ఆమె విధిని తెలియచేసాడు, భవిష్యత్తులో ఆమె ఒక గొప్ప రాజ్యానికి పరిపాలకురాలుగా ఉ౦డే అవకాశ౦ ఉ౦దని తెలుసుకున్నాడు. అతను ఒక తెప్పను నిర్మించి, ఆ సమయంలో అత్యంత సంపన్న రాజ్యం అయిన  లావోకు పంపాడు. ఆ తెప్ప లావో రాజ్యానికి చేరుకోవడానికి కొన్ని నెలలు పట్టింది. తెప్ప రాజ్యానికి చేరుకోగానే, ఈ సంఘటనతో ప్రజలు చాలా ఆశ్చర్యపోయారు. ఆ అమ్మాయి రాక పట్ల రాజు, రాణి చాలా సంతోషించారు. వారు ఆమెను ఉంచుకొని, ఆమెకు కామదేవి అని కొత్త పేరు పెట్టారు.

కామదేవి పెరిగి పెద్దదయి  లావో రాజ్యరాజదర్బారులో హాయిగా జీవించాసాగింది. ఈ అమ్మాయి గొప్ప రాజ్యానికి శక్తివంతమైన పాలకుడిగా మారడానికి కీర్తి ఉందని , ఒక గొప్ప వ్యక్తిని కూడా వివాహం చేసుకుంటుందని ఒక జ్యోతీష్కుడు  లావో పాలకుడికి, అతని భార్యకు   తెలియజేసిన తరువాత, వారు కామదేవిని  లావో యువరాణిగా పెంచారు, ఆమెకు 14 సంవత్సరాల వయస్సులో ఆమెకు పట్టాభిషేకం ఏర్పాటు చేశారు.

## వివాహం
కామదేవికి 20 ఏళ్లు రావడంతో ఆమెకు వివాహం జరిగింది. ఆమె పొరుగురాజ్యమైన రాంబురికి చెందిన రామ్రత్ అనే యువరాజును వివాహం చేసుకోవాల్సి ఉంది, ఆమె అందానికి కూడా ప్రసిద్ధి చెందింది. మోన్ రాజ్యానికి చెందిన మరో యువరాజు ఆమెను వివాహం చేసుకోవడానికి లావో రాజును అనుమతి కోరాడు కాని తిరస్కరించబడ్డాడు. ఈ ఘటన అతనికి కోపం తెప్పించింది , కామదేవిని గెలవడానికి లావో కింగ్డమ్ తో యుద్ధం ప్రారంభించాలని నిర్ణయించుకున్నాడు.

కామదేవి స్వయంగా సైన్యానికి నాయకత్వం వహించాలని ఎంచుకుంది. ఆమె పొరుగు రాజ్యాల నుండి మిత్రదేశాలను సంపాదించింది , ఇది సైన్యాన్ని శత్రువును గెలవగలదు. ఆమె విజయాన్ని ప్రజలు మెచ్చుకున్నారు , జరుపుకున్నారు, కాని ఈ యుద్ధంలో కోల్పోయిన అన్ని జీవితాల గురించి కామదేవి విచారంగా ఉంది, కాబట్టి ఆమె మరణించిన వారికి అంకితమైన  యుద్ధభూమిలో  ఒక ఆలయాన్ని నిర్మించమని ఆదేశాలు  ఇచ్చింది.

లెజెండ్ ఆఫ్ కామదేవివాస్సా ప్రకారం,ప్రకారం 653లో యుద్ధం జరిగింది. పరిస్థితి చక్కబడిన తరువాత, వివాహం 2 సంవత్సరాల తరువాత ఏర్పాటు చేయబడింది.

## హరిపుంచాయ్ పాలన
659 లో సుతేవా రుసీ అతని స్నేహితుడు స్థాపించిన కొత్త రాజ్యం హరిపుంచైని కామదేవి స్వాధీనం చేసుకోవాలని కోరడానికి  లావోకు వచ్చాడు. అయితే ఈ కథను లెజెండ్ ఆఫ్ కామదేవివాస్సా లో భిన్నంగా రాశారు. ఆ సమయంలో ప్రిన్స్ రామ్రత్ నియమితుడయాడని వ్రాయబడింది. ఆమె భర్త సుతేప్ ఆమెతో  లేడు కాబట్టి, ఆమెను బాధ్యత వహించమని కోరుతూ హరిపుంగై నుండి ఆహ్వానం పంపబడింది, పౌరులు ఇబ్బందుల్లో ఉన్నందున , నగరానికి నాయకుడు అవసరం కాబట్టి ఆమె ఈ ప్రతిపాదనను అంగీకరించింది. ఆమె చిన్నతనంలో ఆమెను పెంచినందుకు సుతేవా రూసీకి అతని దయకు తిరిగి చెల్లించాలని కూడా కోరుకుంది

పడవ ద్వారా హరిపుంచై చేరుకోవడానికి ఆమెకు 7 నెలలు పట్టింది. వచ్చిన తరువాత, కామదేవి హరిపుంచై పాలకుడిగా పట్టాభిషేకం చేయబడింది. లావోను విడిచిపెట్టడానికి ముందు ఆమె అప్పటికే గర్భవతి , పట్టాభిషేకం జరిగిన 7 రోజుల తరువాత  2 కుమారులకు (కవలలకు ) జన్మనిచ్చింది. ఆమె మొదటి కుమారుడికి మహంతయోట్ , ఆమె రెండవ కుమారుడు అనంతయోట్ అని పేరు పెట్టారు.

## మరణం
thumb| లాంఫున్ లోని వాట్ కామదేవి వద్ద సువాన్-చాంగ్-కోట్-చేది. ఆమె ఎముకలు ఇక్కడ ఉన్నాయని నమ్ముతారు
మహంతయోత్ బాధ్యతలు చేపట్టడానికి ముందు 688 వరకు కామదేవి పరిపాలించాడు. ఆమె ప్రభుత్వంలో తన పాత్రను విడిచిపెట్టి, ఆమెకు 60 సంవత్సరాలు వచ్చినప్పుడు బదులుగా బౌద్ధమతాన్ని కాపాడటానికి మారింది. ఆమె 89 సంవత్సరాల వయస్సులో 731 లో మరణించింది.

ఆమె మరణానంతరం మహంతయోట్ ఆమెకు 7 రోజుల పాటు అంత్యక్రియలు ఏర్పాటు చేశాడు. ఆమె ఎముకలను సేకరించి, దహనసంస్కారాల తరువాత లాంఫున్ లోని వాట్ కామదేవివద్ద ఉన్న సువాన్-చాంగ్-కోట్-చేదిలో ఉన్నాయి.

## స్మారక చిహ్నం
కామదేవి విగ్రహం లాంఫున్ ప్రావిన్స్ లోని నైముయాంగ్ సబ్ డిస్ట్రిక్ట్ లో ఉంది. ఇది నోంగ్ డోర్క్ పబ్లిక్ గార్డెన్ సమీపంలో సిటీ హాల్ నుండి 1 కి.మీ దూరంలో ఉంది. ఈ స్మారక చిహ్నం ప్రారంభోత్సవం అక్టోబర్ 2, 1982 న జరిగింది , దీనిని మహా వజీరాలోంగ్ కార్న్ బోడింద్రదేబయవరంకున్ ప్రారంభించారు.

## మూలాలు