విల్వాద్రినాథ ఆలయం

**విల్వాద్రినాథ ఆలయం** భారతదేశంలోని కేరళ రాష్ట్రం, త్రిస్సూర్ నగర పరిధిలో ఉన్న తిరువిల్వమాల పట్టణంలో ఉన్న ఒక హిందూ ఆలయం. ఈ ఆలయంలో ప్రధాన దేవతలు విష్ణువు యొక్క ఏడవ అవతారమైన రాముడు, ఆయన సోదరుడు లక్ష్మణుడు. ఈ ఆలయం వైష్ణవ సంప్రదాయంలోని అభిమాన క్షేత్రాలులో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది. కేరళలోని నాలుగు ప్రధాన రామాలయాలలో ఇది ఒకటి. మిగతా మూడు ఆలయాలు త్రిప్రయ్యార్, కడవల్లూర్, తిరువంగాడ్ ప్రాంతాలలో ఉన్నాయి. ఈ ఆలయంలో లక్ష్మణుడు విగ్రహం కూడా ఉంది, ఇది భారతదేశంలో అరుదైన విషయం. విల్వాద్రినాథ ఆలయం తిరువిల్వమాల సమాజ కేంద్రంలో, సుమారు 100 అడుగుల ఎత్తైన కొండపై ఉంది. ఆలయం నుండి కనిపించే భారతపుఝా నది, కేరళలో రెండవ పెద్ద నది, ఆలయానికి ఉత్తరంగా సుమారు 3 కిలోమీటర్ల దూరంలో ప్రవహిస్తుంది.

## చరిత్ర
ప్రారంభ కాలంలో, విల్వాద్రినాథ ఆలయం ఐదు మూసాద్ కుటుంబాల నియంత్రణలో ఉండేది,  వీరిని 'పరశుదాయవర్' అని పిలిచేవారు. దేవుడు పరశురాముడు తన గొడ్డలితో  (పరశు అనగా సంస్కృతంలో గొడ్డలి) ఈ ఆలయ పాలన హక్కును వారికి ప్రసాదించాడని నమ్మకం. ఆ ఐదుగురిలో పెద్దవాడు పరిపాలన నిర్వహించేవాడు, మిగతావారు సహాయం చేసేవారు. ఈ హోదా పొందిన వారు తమ కుటుంబ సంబంధాలను వదులుకొని ఆలయంలోనే నివసించేవారు. ఊరాయ్మలు, కరణ్మలు నియమించిన పరశుదాయవర్, సముదాయం ఆలయ పరిపాలన బాధ్యతలు చేపట్టేవారు.

*మహాయోగం* (‘గొప్ప సమావేశం’) — ఇందులో ఊరాయ్మలు, కరణ్మలు, ఆలయ ప్రతినిధులు ఉండేవారు — సంవత్సరానికి రెండుసార్లు జరుగేది: ఒకసారి మేడం (మార్చి–ఏప్రిల్) నెలలో అమావాస్యకు ముందు వచ్చే ద్వాదశి రోజున, మరొకసారి కర్కిటకం (జూన్–జూలై) నెలలో పదవ తేదీన.

పరశుదాయవర్ అత్యంత శక్తివంతుడిగా ఉండి, ఆలయ ప్రదేశంలో ఏ శిక్షనైనా (మరణదండన సహా) విధించే అధికారాన్ని కలిగి ఉండేవాడు. 392 క్రీ.శ.లో రాజు చేరమాన్ పరుమాళ్ ఆలయ భూమిని పెరుంబడప్పు స్వరూపానికి ఇచ్చి, ఆలయానికి సంబంధించిన భూభాగాన్ని విస్తరించి, పరిపాలనను *మహాయోగం*కు అప్పగించాడు. తరువాత ఈ ఆలయం కోజికోడ్‌కు చెందిన జమోరిన్‌లు (సమూతిరి) నియంత్రణలోకి వచ్చింది. తరువాత కొచ్చి రాజు జమోరిన్లతో జరిగిన నిరంతర తిరుగుబాట్ల తరువాత ఆలయ బాధ్యతలను చేపట్టాడు. ఈ ఆలయం మూడు సార్లు అగ్నిప్రమాదానికి గురైంది: మొదటిసారి 1827లో, తరువాత 1861లో రెండుసార్లు. రెండవ అగ్నిప్రమాదం తరువాత ఆలయ పునర్నిర్మాణ యోజనలు రూపొందించగా, పనులు ప్రారంభం కాకముందే మరొకసారి ఆలయం దగ్ధమైంది. తూర్పు *శ్రీకోవిల్* దెబ్బతినలేదు, విగ్రహాన్ని తొలగించారు. పశ్చిమ *శ్రీకోవిల్* పూర్తిగా కాలిపోయినా విగ్రహానికి హాని కలగలేదు. ప్రస్తుత ఆలయాన్ని 1883లో కొచ్చి రాజు నిర్మించాడు. ఈ ఆలయ నిర్వహణ ప్రస్తుతం కొచ్చిన్ దేవస్వం బోర్డు ఆధీనంలో ఉంది.
## పురాణ కథనం
పరశురాముడు అనేది విష్ణువు యొక్క ఆరవ అవతారము. తన తండ్రి అయిన ఋషి జమదగ్ని హత్యకు ప్రతీకారంగా, పరశురాముడు తన గొడ్డలితో 21 క్షత్రియ వంశాలను సంహరించాడని పురాణ కథనం చెబుతుంది. తన ప్రతీకార విధానంపై పశ్చాత్తాపపడిన పరశురాముడు, తాను సాధించిన భూమంతటిని ధార్మిక బ్రాహ్మణులకు దానం చేశాడు. అయితే వేలాది క్షత్రియులను హతమార్చిన కారణంగా కొందరు పరశురామునికి వ్యతిరేకత చూపారు. తరువాత, హిందూ మహాసముద్రం నుంచి ప్రస్తుతం కేరళగా పిలవబడే ప్రాంతాన్ని పరశురాముడు తిరిగి వెలికితీశాడని పురాణం చెబుతుంది. ఆ భూమి *కేర* (కొబ్బరి చెట్లు)తో నిండి ఉండటంతో దాన్ని కేరళ అని పిలిచారని విశ్వసిస్తారు. పరశురాముడు 108 శివ ఆలయాలు, 108 దుర్గ ఆలయాలు,, ఐదు శాస్తా ఆలయాలను నిర్మించాడు. అనంతరం భూమిని బ్రాహ్మణులకు అప్పగించి, తాను ధ్యానంలో లీనమయ్యాడు. అయినప్పటికీ ఆయన మనసు శాంతించలేదు. ఒక రోజు ధ్యానంలో ఉన్నప్పుడు, పరశురాముడు సంహరించిన క్షత్రియుల ఆత్మలు ఆయన ముందుకు వచ్చి తమకు విముక్తి ప్రసాదించమని వేడుకున్నాయి. వారు మోక్షం పొందకపోతే ప్రజలకు సమస్యలు కలిగిస్తామని తెలిపారు. పరశురాముడు విష్ణువును ప్రార్థించడం ప్రారంభించాడు. ప్రార్థనలో ఉండగా, శివుడు తన పరివారంతో విల్వాద్రి (తిరువిల్వమాల పట్టణానికి సంస్కృత పేరు)కు వచ్చాడని, పరశురాముడు ఆయనను కలవాలని ఒక స్వరం తెలిపింది. పరశురాముడిని కలిసిన శివుడు విష్ణువు విగ్రహాన్ని అందించి, దానిని కైలాస పర్వతంలో పూజించమని సూచించాడు. అయితే పరశురాముడు సమీపంలోనే ఆ విగ్రహాన్ని ప్రతిష్ఠించేందుకు అనుకూల స్థలాన్ని కనుగొన్నాడు. అప్పుడు అన్ని ఆత్మలు *దర్శనం* చేసుకునే అవకాశం కలుగుతుందని భావించాడు. అదే సమయంలో, ఋషి కశ్యపుడు కుమారుడైన అమలక అనే ముని విష్ణువును ప్రసన్నం చేసేందుకు తపస్సు చేశాడు. అతని తపస్సు వల్ల దేవతలు తమ స్వర్గాన్ని కోల్పోతామని భయపడి, ఆ తపస్సును భంగం చేయడానికి అప్సరసలను పంపారు, సమీపంలో పేలుళ్లు జరిపారు. కానీ అమలకుడు చలించలేదు. ఈ విషయం కశ్యపుడికి తెలియజేయగా, ఆయన తన కుమారుడు లోకిక సుఖాలను పట్టించుకోడని చెప్పాడు.

తపస్సును ఆపేందుకు అసురులు కూడా వరుసగా వచ్చారు. అమలకుడు కళ్లను తెరిచిన వెంటనే అగ్ని జ్వాలలు వెలువడి అసురులను దహనం చేశాయి. వారు ఒక మహా శిలగా మారి *రాక్షసప్పర*గా ప్రసిద్ధి చెందారని చెబుతారు. అమలకుడు తన తపస్సును కొనసాగించగా, విష్ణువు తన భార్యలు శ్రీ, భూమి దేవితో పాటు, అనంత నాగాన్ని ఛత్రంలా ధరించి అతని ముందు దర్శనమిచ్చాడు. మానవాళి కోసం దేవుడు అక్కడే శాశ్వతంగా ఉండాలని అమలకుడు కోరాడు. అందువల్ల విష్ణువు తన సహచర దేవతలతో పాటు అనంతంతో కూడి ఒక స్వయంభూ విగ్రహంగా మారాడు. రెండు విగ్రహాల ప్రతిష్ఠ అనంతరం, గ్రామమంతటా విష్ణు శక్తి వ్యాపించింది. ఇది తెలుసుకున్న అసురులు మళ్లీ కోపంతో, ఒక అసురుడిని విగ్రహాలను ధ్వంసం చేయడానికి పంపారు. అతడు పగటిపూట పవిత్ర బ్రాహ్మణుడి వేషంలో ఆలయానికి వచ్చాడు. కానీ రాత్రి తన అసలు రూపాన్ని మార్చుకొని ఆలయానికి దానం చేసిన ఆవులను తిని, వారి ఎముకలను ఉత్తర దిశగా విసిరేవాడు. అందువల్ల ఆ ప్రదేశాన్ని మూరికున్ను గా పిలిచారని చెబుతారు ( అంటే 'పశువు',  అంటే 'కొండ' అని మలయాళంలో అర్థం). అతడు కొందరు నిద్రిస్తున్న బ్రాహ్మణులను కూడా తిన్నాడని కథనం. సమీపంలో మాంసాహారి జంతువులు లేకపోవడంతో ప్రజలు దెయ్యం ఆవులను తింటుందని భావించారు. చివరకు, కుంభం నెలలో కృష్ణ పక్షంలోని 11వ రోజు (ఏకాదశి) వచ్చింది. ఆ సమయమే తన కార్యాన్ని పూర్తి చేయడానికి అనుకూలమని అసురుడు భావించాడు. అర్ధరాత్రి పూజలు పూర్తయ్యాక, అందరూ నిద్రించిన సమయంలో, అసురుడు స్తంభాలను పగులగొట్టి *[[శ్రీకోవిల్]]* (గర్భగృహం)లో ప్రవేశించాడు. అప్పుడు విష్ణువు ఒక స్తంభం నుండి తన నాలుగవ అవతారమైన నరసింహుడు రూపంలో అవతరించి, హిరణ్యకశిపుడును సంహరించిన విధంగా అసురుని హతమార్చాడు. గర్జన శబ్దం విని ప్రజలంతా పరుగెత్తుకొచ్చారు. ప్రభువు భయంకర రూపాన్ని చూసి అనేక మంది మూర్ఛపోయారు. కొందరు భూమిపై నమస్కరించి, దేవుని నామాలు జపించారు. ముని అమలకుడు వచ్చి దేవుని నామస్మరణ చేశాడు. అప్పుడే ప్రభువు తన శాంత స్వరూపానికి తిరిగి వచ్చి భక్తులను ఆశీర్వదించాడు. భవిష్యత్తులో దాడులు జరగకుండా, విగ్రహంలో శివుని శక్తిని కూడా స్థాపించగా, శంకరనారాయణ భావన ఏర్పడింది. మహాశివరాత్రి, ప్రదోష వ్రతం,, సోమవారం వంటి శివునికి సంబంధించిన ప్రత్యేక దినాల్లో కూడా అనేక మంది తిరువిల్వమాల ఆలయాన్ని సందర్శిస్తారు.

## ఆలయ నిర్మాణం
విల్వాద్రినాథ ఆలయం తిరువిల్వమాల గ్రామం మధ్యలో, సముద్ర మట్టానికి 100&nbsp;అడుగుల ఎత్తులో ఉన్న కొండపై ఉంది. తూర్పు దిశ తప్ప అన్ని వైపులా జనావాసం ఉంది. ఆలయ ప్రధాన ప్రవేశద్వారం పడమర వైపున ఉంటుంది. ఆలయానికి చేరేందుకు 50కిపైగా మెట్లు ఎక్కాలి. కేరళలోని ముఖ్య నదులలో ఒకటైన భారతపుఝా నది ఆలయానికి ఉత్తరంగా సుమారు 3&nbsp;కిలోమీటర్ల దూరంలో ప్రవహిస్తుంది. ఆలయం కొండపై ఉన్నందున నది ఆలయం నుండి స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది.
### ప్రాంగణం
ఆలయ పడమర, తూర్పు వైపులలో రెండు భారీ ఏడు అంతస్తుల *గోపురాల* అవశేషాలు ఉన్నాయి. వాటిపై వివిధ పురాణాల దృశ్యాలు అందంగా చెక్కబడి ఉన్నాయి. ఈ *గోపురాల*పై ఒక ప్రత్యేక దీపం ఎప్పటికీ వెలుగుతూ ఉంచేవారని చెబుతారు. పురాణ కథనం ప్రకారం, ఆలయ పూజారులకు కలలో మరో ప్రసిద్ధ ఆలయమైన తిరునావాయ ఆలయంను సందర్శించాలని సూచన వచ్చిందట. అది భారతపుఝా నది ఒడ్డున, సుమారు 68&nbsp;కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. అక్కడికి వెళ్లినప్పుడు, వారు విల్వాద్రినాథ ఆలయంలోని *గోపురాల* దీపాలను అక్కడి నుండే చూడగలిగారని కథనం. అయితే మరుసటి రోజు భారీ ఉరుములు, మెరుపులతో కూడిన తుఫాను వచ్చి రెండు *గోపురాలను* ధ్వంసం చేసింది. దీన్ని దేవుడు తన భక్తులు నేరుగా తిరువిల్వమాలకే రావాలని, తిరునావాయ నుండి దూరంగా చూస్తూ ఉండకూడదని సూచించిన సంకేతంగా భావించారు. అందువల్ల ఆ రెండు *గోపురాలు* మళ్లీ ఎప్పటికీ పునర్నిర్మించబడలేదు. ప్రధాన ద్వారం రెండువైపులా విష్ణువు వాహనమైన గరుడుడు యొక్క రెండు విగ్రహాలు ఉన్నాయి. అమలక ముని తపస్సు చేసిన స్థలంగా విశ్వసించే సరస్వతికుండం, పడమర నాడాలోని మెట్ల సమూహానికి దక్షిణంగా ఉంది. అక్కడ సరస్వతి దేవి ఉనికి ఉన్న గొయ్యి ఉండటంతో ఆ పేరు వచ్చింది. అక్కడ ఒక పెద్ద అశ్వత్థ చెట్టు (రావి చెట్టు) ఉంది. భక్తులు విద్యారంభం వేడుకలో పలికే ప్రసిద్ధ మంత్రం "ఓం హరిశ్రీ గణపతయే నమః" అని రాసి, అనంతరం రాళ్లు, ఇటుకలు, ఇసుక, మట్టి మొదలైన వాటితో చిన్న చిన్న భవన నమూనాలను తయారు చేస్తారు.

రామంచిర అనే చిన్న చెరువు పడమర  ప్రవేశ ద్వారం దగ్గర ఉంది. *దేవస్వం* విశ్రాంతి గృహం, వస్త్ర భద్రపరచు గది కూడా అక్కడే ఉన్నాయి. ఈ ఆలయంలో *[[ధ్వజస్తంభం|కొడిమరం]]* (జెండా స్థంభం) లేదు. ప్రదక్షిణ మార్గం రాతితో చెక్కబడింది. పడమర, తూర్పు వైపులలో రెండు *ఆనక్కొట్టిళ్లు* ఉన్నాయి, ఇవి ఇటీవలి కాలంలో నిర్మించబడ్డాయి. ఉత్తర వైపున 'భగవతిచిర' అనే పెద్ద చెరువు ఉంది. దానికి వెళ్లేందుకు మెట్లు ఉన్నాయి. ఆలయంలో ప్రవేశించే ముందు పూజారులు, భక్తులు ఈ చెరువులో స్నానం చేస్తారు. గతంలో నిర్లక్ష్యం చేయబడిన ఈ చెరువును 2015లో భక్తులు, దేవస్వం శుభ్రపరిచారు. ఈశాన్య వైపున ఒక చిన్న బావి ఉంది. ఇది ఒకప్పుడు 'నైర్చిర' అనే చెరువు ఉండేదని చెబుతారు, అది భగవతిచిరకి సమాన పరిమాణంలో ఉండేది. రోజువారీ పూజలకు అవసరమైన నీటిని ఈ బావి నుండే తీసుకుంటారు.

### అంతర్గత భాగం
*[[నాలంబలం]]* (అంతర్గత ఆలయ సముదాయం)లో సమాన పరిమాణం, ప్రాధాన్యత కలిగిన రెండు రెండు అంతస్తుల చతురస్రాకార *[[శ్రీకోవిల్]]*లు ఉన్నాయి. ఇవి పక్కపక్కనే ఉండి ఒకదానికొకటి ఎదురుగా ఉంటాయి. ఈ రెండు శ్రీకోవిళ్లలో విష్ణువు నిల్చుని ఉన్న భంగిమలో విగ్రహాలు ఉంటాయి. నాలుగు చేతుల్లో శంఖం (శంఖు), చక్రం (చక్రాయుధం), గద (దండం),, పద్మం (కమలం) పట్టుకొని ఉంటాడు. సాధారణ విశ్వాసం ప్రకారం, పడమర ముఖంగా ఉన్న శ్రీకోవిల్‌లోని విగ్రహం రాముడిదని, మరొకటి లక్ష్మణుడిదని చెబుతారు. రెండు దేవతలకు సమాన ప్రాధాన్యత ఉండటంతో రెండు శ్రీకోవిళ్లలో పూజలు, నైవేద్యాలు ఒకే విధంగా నిర్వహిస్తారు. రెండు దేవతలకు వేర్వేరు పూజారులు ఉంటారు. తూర్పు శ్రీకోవిల్‌ను ముందు దర్శిస్తే మోక్షం లభిస్తుందని, పడమర శ్రీకోవిల్‌ను ముందు దర్శిస్తే భౌతిక సుఖాలు లభిస్తాయని నమ్మకం. రెండు శ్రీకోవిళ్ల ముందు *నమస్కార మండపం* (ప్రణామ మందిరం) లేదు. ఈ రెండు శ్రీకోవిళ్లలో విగ్రహాలు మూడవ గదిలో ప్రతిష్ఠించబడ్డాయి. గోడలపై ప్రత్యేక అలంకారాలు లేవు.

రాముడి విగ్రహం ఒక *[[స్వయంభూ]]* (స్వయంగా అవతరించిన) రూపం. అంటే దీనిలో మానవ హస్తంతో ఏదీ జరగలేదని భావిస్తారు. కేరళలో రామునికి స్వయంభూ విగ్రహం ఉన్న ఏకైక ఆలయం ఇదే. ఈ విగ్రహం సుమారు 5&nbsp;అడుగుల ఎత్తు కలిగి ఉంటుంది, అరుదైన రాతి పదార్థమైన *పాతాలాంజన శిల*తో తయారు చేయబడింది. ఈ విగ్రహం అనంత నాగం ఛత్రంలా ఆశ్రయమిస్తుంది. విగ్రహం ఇరువైపులా శ్రీదేవి, భూదేవి కూడా ప్రతిష్ఠించబడ్డాయి. అమలక ముని *[[దర్శనం]]* పొందిన విష్ణు రూపం ఇదేనని విశ్వసిస్తారు. ఈ విగ్రహంలో శివ శక్తి కూడా కొంత ఉన్నందున వెనుక వైపున ఎప్పుడూ దీపం వెలిగిస్తారు. దీనిని 'పిన్విలక్కు' అని పిలుస్తారు. లక్ష్మణుడి విగ్రహం సుమారు 3&nbsp;అడుగుల ఎత్తు కలిగి ఉండి, ఇదికూడా *పాతాలాంజన శిల*తో తయారైంది. భారతదేశంలో లక్ష్మణుడికి ఆలయం ఉండటం చాలా అరుదైన విషయం. ఈ విగ్రహాన్ని పరశురాముడు ఆత్మల క్షేమార్థం ప్రతిష్ఠించాడని నమ్మకం. ఇందులో ప్రత్యేక అలంకారాలు లేవు. ఈ శ్రీకోవిల్ రెండింటిలో పురాతనదిగా భావిస్తారు. పడమర ప్రవేశద్వారం ఇరువైపులా రెండు *వతిల్‌మడాలు* (ఎత్తైన వేదికలు) ఉన్నాయి. నాలంబలంలో వాయువ్య మూలలో ఒక గోదాం, ఒక చీకటి గది ఉన్నాయి. ఆగ్నేయ వైపున ఒకప్పుడు కూథాంబలం ఉండేది. పేరు సూచించినట్లే, పూర్వకాలంలో అక్కడ కూథు, కూడియట్టం వంటి ఆలయ కళారూపాలు నిర్వహించేవారు. కూథాంబలం దగ్గరే తిడప్పల్లి (ఆలయ వంటశాల) ఉంది, అక్కడ నైవేద్య భోజనాలు సిద్ధం చేస్తారు. నైరుతి వైపున దేవుడు గణపతి తూర్పు ముఖంగా ప్రతిష్ఠించబడ్డాడు, ఇది సాధారణంగా చాలా కేరళ ఆలయాల్లో కనిపిస్తుంది. అడ్డంకులను తొలగించే గణపతి ఆశీస్సుల కోసం ప్రతిరోజూ ఉదయం గణపతి హోమం నిర్వహిస్తారు. ఇతర ఆలయాల కంటే భిన్నంగా, ఇక్కడ మూడు *[[బలి పీఠం|బలిక్కళ్ళు]]* (బలి రాళ్లు) ఉన్నాయి — ఒకటి పడమర నాడాలో చాలా పెద్దదిగా ఉండగా, మరొక రెండు తూర్పు నాడాలో ఉన్నాయి. పడమర నాడాలో *బలిక్కల్పుర* (గర్భగృహానికి ప్రవేశ మార్గం) ఉంది.
### ఇతర ప్రదేశాలు
*నాలంబలం* వెలుపల, ఆగ్నేయ వైపున హనుమంతుడు దేవునికి అంకితమైన ఆలయం ఉంది. ఇక్కడ హనుమంతుడు ఆలయ ద్వారపాలకుడిగా నివసిస్తున్నాడని, ప్రత్యేక ప్రాధాన్యత కలిగి ఉన్నాడని చెబుతారు. పురాణ కథనం ప్రకారం, ఆలయాన్ని ధ్వంసం చేయాలని ప్రయత్నించిన అసురుని సంహరించిన తరువాత, మిగిలిన అసురులు విల్వాద్రికి వచ్చి, దగ్గరకు చేరలేక దూరం నుండే ఆలయంపై దాడులు ప్రారంభించారు. ఈ దాడులను నివారించడానికి రాముడు తన విశ్వసనీయ సేవకుడైన హనుమంతుడిని విల్వాద్రికి పంపాడని, హనుమంతుడు అక్కడ శాశ్వతంగా నివసిస్తూ ఆలయాన్ని రక్షిస్తున్నాడని చెబుతారు. హనుమంతుని విగ్రహం సుమారు 5&nbsp;అడుగుల ఎత్తు కలిగి ఉండి కూర్చున్న భంగిమలో ఉంటుంది. ఈ ఆలయం సమీపంలో మరో నిల్వ గది, పండుగల వినోద కార్యక్రమాలకు వేదిక కూడా ఉంది.

దక్షిణ వైపున అయ్యప్ప దేవునికి అంకితమైన ఆలయం ఉంది. ఇది ప్రధాన ఆలయానికి 50&nbsp;అడుగుల దిగువన ఒక గోతిలో (మలయాళంలో ) ఉండటంతో ఇక్కడ ఆయన్ని "కుండిల్ అయ్యప్ప"  అని పిలుస్తారు. ఇక్కడ అయ్యప్ప తన తండ్రి శివుడితో, శివుని సహచరిణి పార్వతి దేవితో కలిసి తూర్పు ముఖంగా నివసిస్తున్నాడని నమ్మకం. కర్కటకం (జూలై–ఆగస్టు) నెలలో జరిగే 'త్రిప్పుతరి' కోసం విల్వాద్రినాథ ఆలయానికి కావలసిన బియ్యాన్ని ఈ ఆలయం నుండే అందిస్తారని చెబుతారు. అయ్యప్ప ఆలయం సమీపంలో నాగ దేవతలకు, బ్రహ్మరాక్షసులకు అంకితమైన చిన్న ఆలయాలు కూడా ఉన్నాయి. ఇక్కడ నుండి మరో మెట్ల సమూహం 'రాక్షసప్పర'కు దారి తీస్తుంది. దాని దిగువన దేవి భద్రకాళికి అంకితమైన ప్రసిద్ధ పరక్కొట్టుక ఆలయం ఉంది. అక్కడ మేడం (ఏప్రిల్–మే) నెలలో 'తలప్పొలి' అనే పండుగ జరుపుతారు. సీత దేవి అయోధ్యను వదిలి వచ్చిన తరువాత అక్కడ నివసించిందని నమ్మకం. ఒకసారి రాముడు అక్కడికి చేరుకున్నాడని విన్న సీత, సమీపంలోని ఒక చెరువులోకి దూకిందని కథనం. ఆ చెరువు తన 'నోరు' తెరిచి ఉంచిందని చెప్పడంతో దాన్ని 'వైకట్టిచిర' అని పిలుస్తారు. తరువాత అక్కడ ఒక ఆలయం ఏర్పడింది. ఈ ఆలయం వైకట్టిచిర వైపు తూర్పుగా ముఖంగా నిర్మించబడింది.

ఆలయ నైరుతి వైపున ఒకప్పుడు ఒక భారీ మర్రి చెట్టు ఉండేది. అందులో అన్ని దేవతల ఉనికి, ప్రత్యేకించి గురువాయూరప్పన్ దేవుని ఉనికి ఉందని విశ్వసిస్తారు. భారీ వర్షాల కారణంగా 25 జూన్ 2015న ఆ చెట్టు ఒక కొమ్మ విరిగి *నాలంబలం* నైరుతి భాగాన్ని ధ్వంసం చేసింది. తరువాత ఆ చెట్టును తొలగించి దాని స్థానంలో కొత్త మర్రి చెట్టును నాటారు. ఈ చెట్టు కింద వివిధ హిందూ దేవతల విగ్రహాలు ఉన్నాయి. ఆలయ సముదాయం వెలుపల, తూర్పు వైపున మట్టి లేని ప్రదేశంలో కూడా ఒక పెద్ద అశ్వత్థ చెట్టు (రావి చెట్టు) పెరుగుతోంది. ఆ కొండ భాగాన్ని 'భూతాన్‌మాల' అని పిలుస్తారు, అంటే 'భూతాల కొండ'. సమీపంలో ప్రధాన ఆలయం నుండి 2&nbsp;కిలోమీటర్ల ఆగ్నేయ దిశలో పునర్జని గుహ అనే గుహ ఉంది. ఈ గుహను దైవ శిల్పి విశ్వకర్మ బృహస్పతి అభ్యర్థన మేరకు నిర్మించాడని నమ్మకం. మానవులు ఈ గుహలో సంవత్సరానికి ఒక్క రోజే ప్రవేశించగలరు: గురువాయూర్ ఏకాదశి, అంటే వృశ్చికం (నవంబర్–డిసెంబర్) నెలలో శుక్ల పక్షంలోని 11వ రోజు (ఏకాదశి). మిగతా రోజులు భూతాల కోసం అనుకూలమైనవిగా భావిస్తారు. ఆలయానికి దిగువన కూడా ఒక గుహ ఉందని, అందులో బంగారు విల్వ చెట్టు ఉందని, అందువల్ల ఈ ప్రదేశం 'తిరువిల్వమాల'గా ప్రసిద్ధి చెందిందని నమ్మకం. ఈ విశ్వాసానికి సంబంధించిన ఒక కథనం ప్రకారం, రాముడి విగ్రహం ముందు ఒక పెద్ద రంధ్రం ఉండేదట. ఆ రంధ్రం నుండి తీసుకున్న నీటిని భక్తులకు తీర్థంగా ఇచ్చేవారు. ఒక రోజు ప్రభువుకు నైవేద్యంగా సమర్పించాల్సిన ఒక అరటి పండు ఆ రంధ్రంలో పడిపోయింది. పూజారి నీరు అపవిత్రమైందని భావించి, పండును తీసేందుకు ప్రయత్నించాడు. అదే సమయంలో రాళ్లు పగిలే శబ్దం వినిపించి, నీరు పూర్తిగా ఎండిపోయిందని చెబుతారు.
## ఆలయ ఆచారాలు

### రోజువారీ పూజ సమయాలు
తిరువిల్వమాల ఆలయంలో ప్రతి రోజు ఐదు పూజలు, మూడు *[[సీవేలి]]*లు (అలంకరించిన ఆలయ ఏనుగులతో జరిగే ఊరేగింపు) నిర్వహిస్తారు. ఆలయం ఉదయం 4 గంటలకు తెరవబడుతుంది. శంఖాన్ని ఏడు సార్లు ఊదటం ద్వారా ప్రశాంతమైన, మంగళకర వాతావరణం ఏర్పడుతుంది. ఆ రోజు మొదటి దర్శనాన్ని 'నిర్మాల్య దర్శనం' అంటారు (అంటే గత రోజు అలంకరణలతోనే దర్శనం). ఆ అలంకరణలను తొలగించిన తరువాత 'శంఖాభిషేకం' (కుడివైపు తిరిగిన శంఖంలో పవిత్ర జలాన్ని తీసుకొని చేసే ప్రత్యేక అభిషేకం), ఇతర అభిషేకాలు నిర్వహిస్తారు. తరువాత దేవతా విగ్రహాలను కొత్త వస్త్రాలు, గంధపు పేస్ట్‌తో అలంకరిస్తారు. రోజులో తొలి నైవేద్యం *మలర్* (పొంగిన బియ్యం), ఒక అరటి పండు, బెల్లం. అనంతరం *ఉషాపూజ* (ఉదయ పూజ) కోసం నాడ మూసివేయబడుతుంది. ఈ సమయంలో *నెయ్యపాయసం* (నెయ్యితో చేసే పాయసం) సమర్పిస్తారు. సూర్యోదయం సమయంలో *ఎతిరెట్టుపూజ*, *మహాగణపతి హోమం* నిర్వహిస్తారు. *ఎతిరెట్టుపూజ* సమయంలో ఆలయంలోని ఉపదేవతలకు (గణపతి, హనుమంతుడు, శివుడు, పార్వతి, అయ్యప్ప) కూడా నైవేద్యాలు సమర్పిస్తారు. దీని తరువాత ఉదయ *సీవేలి* ప్రారంభమవుతుంది.

కేరళ ఆలయాలలో *సీవేలి* యొక్క భావన ఏమిటంటే, ప్రభువు తన రక్షకులకు (ప్రతి *[[బలి పీఠం|బలిక్కల్లు]]* రూపంలో) ఆహారం సమర్పణను పర్యవేక్షిస్తాడని నమ్మకం. *సీవేలి*లో మూడు ప్రదక్షిణలు ఉంటాయి, పెద్ద *బలిక్కల్లు* వద్ద నైవేద్యాన్ని ఉంచిన తరువాత ముగుస్తుంది. *సీవేలి* సమయంలో ఎవరూ *నాలంబలం*లోకి ప్రవేశించకూడదు; ప్రభువుతో పాటు ప్రదక్షిణ చేస్తూ ఆయన నామాలను జపించాలి. *సీవేలి* తరువాత ఉదయం 7:30కి 'నవకాభిషేకం' ప్రారంభమవుతుంది (తొమ్మిది కుండల నీటితో చేసే అభిషేకం). దీని తరువాత విగ్రహాన్ని మళ్లీ అలంకరిస్తారు. ఉదయం 8 గంటలకు నీడ 12&nbsp;అడుగులకు చేరినప్పుడు *పంతీరాడి పూజ* నిర్వహిస్తారు. ఈ సమయంలో *వెల్ల నివేద్యం* (బెల్లం లేకుండా వండిన అన్నం) నైవేద్యంగా సమర్పిస్తారు. ఉదయం 11 గంటలకు *ఉచ్చపూజ* (మధ్యాహ్న పూజ) ప్రారంభమవుతుంది. ఈ సమయంలో ''పాలపాయసం'' దేవతలకు సమర్పిస్తారు. *ఉచ్చపూజ* తరువాత *ఉచ్చసీవేలి* కూడా జరుగుతుంది. అన్ని ఆచారాలు ముగిసిన తరువాత ఆలయం మధ్యాహ్నం మూసివేయబడుతుంది. ఆలయం తిరిగి సాయంత్రం 5 గంటలకు తెరవబడుతుంది. సూర్యాస్తమయం సమయంలో *దీపారాధన* నిర్వహిస్తారు. దీనితో పాటు భక్తులు ప్రభువు నామాలను పలకుతూ చేసే ప్రత్యేక ఆచారం 'సంధ్యవేళ' కూడా జరుగుతుంది.

రాత్రి 7:30కి *అథాజపూజ* (రాత్రి భోజన పూజ) నిర్వహిస్తారు. ఈ సమయంలో అప్పం, అడ,, వక్కపాక ఆకులను నైవేద్యంగా సమర్పిస్తారు. అనంతరం *అథాజసీవేలి* కూడా నిర్వహిస్తారు. ఈ *సీవేలి* తరువాత చివరి దర్శనం 'త్రిప్పుక'గా నిర్వహిస్తారు, ఇందులో *శ్రీకోవిల్* పవిత్ర ధూపంతో నిండిపోతుంది. ఆలయం రాత్రి 9 గంటలకు మూసివేయబడుతుంది. పెరువనం కున్నత్ కിഴక్కేదత్, పడിഞ്ഞారేదత్ భట్టతిరులు వరుసగా తూర్పు, పడమర *శ్రీకోవిళ్ల* తంత్రులు (ప్రధాన పూజారులు). ఐదు ఇల్లముల నుండి నంబూతిరులు *మేల్సాంతులు* (ముఖ్య పూజారులు).

### దర్శనం
పడమర నాడా నుండి వచ్చే భక్తులు నేరుగా *[[నాలంబలం]]* లోకి ప్రవేశించకూడదు. ముందుగా ఆలయ చెరువులలో స్నానం చేయాలి లేదా పాదాలు కడగాలి. అనంతరం ఆలయానికి చేరుకొని, బయట నుండే రాముడిని ప్రార్థిస్తారు. తరువాత ఉత్తర నాడా ద్వారా తూర్పు నాడాకు వెళ్తారు. వాయువ్య మూలకు చేరుకున్నప్పుడు నవముకుందుని దర్శించాలి. *నాలంబలం*లోకి ప్రవేశించే ముందు హనుమంతుడిని ప్రార్థించాలి. ఆయన అనుమతి పొందిన తరువాత మాత్రమే *నాలంబలం*లోకి ప్రవేశిస్తారు. అనంతరం గణపతి ఆలయాన్ని దర్శించి, తరువాత రాముడిని పూజిస్తారు. ఆ తరువాత రెండు *శ్రీకోవిళ్ల* చుట్టూ ప్రదక్షిణ చేసి బయటకు రావాలి. *నాలంబలం* నుండి బయటకు వచ్చిన తరువాత భక్తులు అయ్యప్ప ఆలయానికి వెళ్తారు. ఇక్కడ అయ్యప్పుడు శివుడు, దేవి పార్వతి, నాగ దేవతలు, బ్రహ్మరాక్షసులతో కలిసి నివసిస్తున్నాడని నమ్మకం. తరువాత అనేక దేవతల ఉనికితో ఉన్న రావి చెట్టును పూజిస్తారు. ఆపై ఆగ్నేయ దిశలో మురుగుడు దేవుని పళనిలో దర్శిస్తారు, నైరుతిలో వడక్కుమ్నాథన్, గురువాయూరప్పన్‌ను ధ్యానిస్తారు. తరువాత సరస్వతికుండుకు వెళ్లి, సరస్వతి దేవిని పూజించి, అక్కడున్న రావి చెట్టు కింద "హరిశ్రీ" అని వ్రాస్తారు. చివరగా రాళ్లను అమర్చి మూడు క్రియలకు ప్రతీకగా చేస్తారు: గంగాలో స్నానం, కొండకు ప్రదక్షిణ,, సర్వశక్తిమంతుని దర్శనం. ఈ విధంగా దర్శనం పూర్తవుతుంది.

### వస్త్ర నియమాలు
పురుషులు: సంప్రదాయ ముండులు మాత్రమే *గర్భగృహం*లో అనుమతిస్తారు; లుంగీ, చొక్కాలు, బనియన్లు అనుమతించబడవు.  
స్త్రీలు: చీరలు, సెట్ముండు, సల్వార్ కమీజ్, స్కర్టులు, బ్లౌజులు అనుమతిస్తారు.
### ప్రధాన నైవేద్యాలు
ప్రధాన దేవతలకు *పాలపాయసం*, *ఉదయాస్తమాన పూజ*, *శంఖాభిషేకం*,, *సహస్రనామార్చన* ముఖ్యమైన నైవేద్యాలుగా ఉన్నాయి. హనుమంతుడికి ప్రధాన నైవేద్యం *అవిల్* (వలిచిన బియ్యం). గణపతికి *మహాగణపతి హోమం* ముఖ్యమైన నైవేద్యం. అయ్యప్పకు *నీరాజనం*, *నెయ్యాభిషేకం* ప్రధాన నైవేద్యాలుగా ఉన్నాయి.

## స్థానం
ఈ ఆలయం జిల్లా కేంద్రం అయిన త్రిస్సూర్ నుండి సుమారు 50&nbsp;కిలోమీటర్ల దూరంలో, అలాగే పాలక్కాడ్ నుండి 35&nbsp;కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. ఈ రెండు నగరాల నుంచి బస్సు సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇది తాలూకా కేంద్రం అయిన వడక్కాంచేరి నుండి 25&nbsp;కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. సమీప రైల్వే స్టేషన్ లక్కిడిలో ఉంది, ఇది భారతపుఝా నది ఎదురు ఒడ్డున ఉంటుంది. అయితే సమీప ప్రధాన రైల్వే స్టేషన్లు ఒట్టప్పాళం (14&nbsp;కిలోమీటర్లు), షొరనూర్ (20&nbsp;కిలోమీటర్లు), వడక్కాంచేరి (25&nbsp;కిలోమీటర్లు). ఈ ప్రాంతం పజయన్నూర్ పోలీస్ స్టేషన్ పరిధిలో ఉంది, తిరువిల్వమాల రెవెన్యూ గ్రామానికి చెందింది.

## మూలాలు

వర్గం:విష్ణువు అభిమాన క్షేత్రాలు
వర్గం:త్రిస్సూర్ జిల్లా హిందూ దేవాలయాలు
వర్గం:రామాలయాలు
వర్గం:కేరళ పర్యాటక ప్రదేశాలు
వర్గం:కేరళ పుణ్యక్షేత్రాలు