open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
బి.జయమ్మ

[thumb|[త్యాగయ్య (1946 సినిమా)|త్యాగయ్య చిత్రంలో బి.జయమ్మ]]
thumb|భర్త గుబ్బి వీరన్నతో జయమ్మ
**బి.జయమ్మ**/ **గుబ్బి జయమ్మ** (1915 - 1988) ప్రముఖ కన్నడ సినిమా, రంగస్థల నటీమణి. కన్నడ రంగస్థల ప్రముఖుడైన గుబ్బి వీరన్న నాలుగవ భార్య.  జయమ్మ, బి.ఎన్.రెడ్డి దర్శకత్వము వహించిన స్వర్గసీమతో తెలుగు సినిమా రంగములో ప్రవేశించింది. స్వర్గసీమలో భర్తచే నిర్లక్ష్యం చేయబడిన భార్య, కళ్యాణి పాత్రను పోషించింది.

జయమ్మ 1915లో కర్ణాటకలోని చిక్‌మగళూరులో జన్మించింది. చిన్నతనం నుండి నటనపై ఆసక్తి కనబరిచిన జయమ్మ చిన్నతనంలోనే తండ్రి మరణించడంతో జీవనోపాధికై తొమ్మిదవ యేటనే నటించడం ప్రారంభించింది. జయమ్మ 1924లో రసిక జనానంద నాటక సభ నిర్వహించిన సీతాకళ్యాణంలో మూగ సీత పాత్రనుపోషించింది. ఆ తరువాత జయమ్మ బాలు బసవె గౌడ నాటక కంపెనీలో చేరింది. ఆ తరువాత 1928లో గుబ్బి వీరన్న కంపెనీలో చేరి తన జీవితాన్ని ఆ కంపెనీకి అంకితం చేసింది. గుబ్బి వీరన్న కంపెనీలో ప్రధాన కథానాయకిగా ఎదిగి 1931లో వీరన్నను వివాహమాడింది. భక్త ప్రహ్లాద, దేవదాసి, సదారమే నాటకాలలో ఈమె పోషించిన కథానాయకి పాత్రలు ఈమెకు మంచి పేరు తెచ్చిపెట్టాయి. గుబ్బి కంపెనీ 1934లో నిర్మించిన మహానాటకము కురుక్షేత్రలో ద్రౌపది పాత్ర పోషించింది. జయమ్మ హిందుస్తానీ, కర్ణాటక సంగీతము శిక్షణ పొందింది. ఈమె మంచి కథక్ నృత్యకారిణి కూడా.

జయమ్మ మూకీ సినిమా యుగంలో కథానాయకిగా ప్రాచుర్యం పొందింది. 1931లో రాఫెల్ అల్గియాట్ అనే బెల్జియం దేశీయుడు దర్శకత్వం వహించిన మూకీ చిత్రం *హిజ్ లవ్ అఫైర్*, 1932లో గుబ్బివీరన్నతో కలిసి వై.వి.రావు దర్శకత్వం వహించిన *హరి మాయ* అనే మూకీ చిత్రంలో నటించింది. 
1940లలో తెలుగు సినిమా రంగములో కూడా బాగా పేరుతెచ్చుకున్న జయమ్మకు కన్నడ సినిమా రంగములో అంతకంటే పెద్ద పేరు ఉంది. 1945లో ఈమె కథానాయకిగా నటించిన కన్నడ చిత్రం హేమారెడ్డి మల్లమ్మలో ఈమె నటన చిరస్థాయిగా నిలచిపోయింది. జయమ్మ తెలుగులో స్వర్గసీమ, త్యాగయ్య, గుళేబకావళి కథ, బ్రహ్మరధం మొదలైన నాలుగు సినిమాల్లో నటించింది. ఈమె మంచి గాయని కూడా. స్వర్గసీమలో కొన్ని పాటలు పాడింది.

1947లో మహాత్మా గాంధీని కలుసుకున్న తర్వాత జయమ్మ తన జీవితాన్ని సమాజసేవకు అంకితం చెయ్యాలని నిర్ణయించుకున్నది. 1970లో ముక్తి సినిమా వరకు అడపాదడపా కొన్ని సినిమాలలో నటించినా ప్రధాన లక్ష్యం సమాజసేవనే. ఈమె చివరి సినిమా ముక్తిలో తల్లిపాత్రలో నటించింది. జయమ్మ కన్నడ మహిళా సంఘం అధ్యక్షురాలిగా పనిచేసింది. కర్ణాటక రాష్ట్ర విధానమండలికి నియమితురాలై వృద్ధ నాటక కళాకారుల సంక్షేమానికై కృషిచేసింది. ఈమె 1988, డిసెంబర్ 20న బెంగుళూరులో స్వర్గస్తురాలయ్యింది.

## చిత్ర సమాహారం
*మంత్ర దండం
*బ్రహ్మరధం
*త్యాగయ్య
*స్వర్గసీమ
*భక్త పోతన
*లవంగి

## మూలాలు

## ఇతర లంకెలు
*B.N.Reddi - A Monograph by Randor Guy Publisher: National Film Archive of India, Pune పేజీ.82
*
*https://web.archive.org/web/20070429011709/http://www.telugucinema.com/tc/movies/swargaseema1945.php

వర్గం:కన్నడ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా గాయకులు
వర్గం:1915 జననాలు
వర్గం:1988 మరణాలు
వర్గం:మహిళా గాయకులు
వర్గం:భారతీయ మహిళా గాయకులు
జేమ్స్ మిల్

thumb|James Mill
**జేమ్స్ మిల్** (ఏప్రిల్ 6, 1773 - జూన్ 23, 1836) స్ఖాట్లెండుకు చెందిన చరిత్రకారుడు, ఆర్థిక శాస్త్రవేత్త, రాజనీతి సిద్దాంతకర్త, తత్వ వేత్త. 
పన్నెండు సంవత్సరాలు పనిచేసి వివాదాస్పదమైన భారత చరిత్ర/ (హిస్టరీ అఫ్ బ్రిటిష్ ఇండియా) -- అరు వాల్యూములు (నాలుగు వేల పేజీలు, ఈనాడు అమెజాన్.కామ్లో వెల కళ్ళు తిరిగి పోయే రెండు వేల డాలర్లు/వెయ్యి పౌండ్లు) ను 1818 లో పూర్తి చేశాడు. ఇది ఈ నాటికి (2007) కూడా సింధియా టేల్బోట్ లాంటి విదేశీయులకు మార్గదర్శిగా అమార్త్య సేన్ లాంటి భారతీయులకు కంట్లో నలుసుగా పనిచేస్తాంది. జేమ్స్ మిల్ ఒక్క సారి కూడా భారతదేశములో అడుగు పెట్టక పోవడము దీనికి ఒక కారణము. ఆ కాలములో ఈస్టిండియా కంపెనీ పాలనలో ఉన్న భారతదేశము పాలనలో మార్పును**భారత చరిత్ర** ప్రభావితం చేసింది.

## అమార్త్య సేన్ విమర్శలు

* మిల్ తొలి బ్రిటిష్ పాలకులు (విలియమ్ జోన్స్) ను భారతీయులను *ఉన్నత నాగరికులు* అన్నందుకు దూషించి 'నాగరికత మొదలవడానికి కొన్ని చర్యలు తీసుకున్నపటికీ భారతీయులు సహజముగా తెలివైన వారు కాదు' అన్నాడు. . వాడికి తెలిసిన నాగరికతలు చైనీస్, పర్షియన్, అరబ్ లతో పోల్చాడు. --ది ఆర్గ్యుమెంటేటివ్ ఇండియన్, పేజీ 147
* భారత ఖగోళ శాస్త్రం ప్రత్యేకముగా తిరిగే భూమి, గురుత్వాకర్షణ సిద్దాంతము (క్రీ.పూ. 476లో జన్మించిన ఆర్యభట్టు ప్రతిపాదించగా వరాహమిహిరుడు, బ్రహ్మగుప్తుడు బలపరిచారు). ఇవి అరబ్ ప్రపంచములో కూడా సుపరిచితాలు. బ్రహ్మగుప్తుని పుస్తకము 8 వశతాబ్దములో అల్ బెరూని ద్వారా 11వ శతాబ్దములో అరబికి లోకి అనువదించబడింది. విలియమ్ జోన్స్కు ఈ విషయము తెలియగా వాడు అలాగే నివేదించాడు. దీనికి మిల్ ప్రతిచర్య (రియాక్షన్) 'సర్ విలియమ్ జోన్స్, ఎవడికైతే విశ్వము యూరోపియన్ పండితులు/తత్త్వవేత్తలు చెప్పిన నిజాలు, వాడు భారత పండితులు తమ పుస్తకాల లోవని చెపుతున్నపటికీ వింటున్నాడు. --ది ఆర్గ్యుమెంటేటివ్ ఇండియన్, పేజీ 148

వర్గం:భారత చరిత్రకారులు
వర్గం:బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యం
వర్గం:తత్వవేత్తలు
వర్గం:స్కాట్లాండ్
వర్గం:ఆర్థిక శాస్త్రవేత్తలు
వర్గం:1773 జననాలు
వర్గం:1836 మరణాలు
జిమ్మీ వేల్స్

**జిమ్మీ వేల్స్** (జ. ఆగష్టు 7, 1966) అమెరికన్ ఇంటర్నెట్ ఆంట్రప్రెన్యువర్. వికీపీడియాను స్థాపించడమే కాకుండా ఇతర వికీ-సంబంధమైన ప్రాజెక్టులు (అంటే ఈ ***తెలుగు వికిపీడియా*** తో కలిపి) ప్రారంభించారు. లాభము ఆశించని ఛారిటబుల్ సంస్థ వికీ మీడియా ఫౌండేషన్, ను వికీయాను కూడా నడుపుతున్నారు.

## వ్యక్తిగత జీవితము
వేల్స్ తండ్రి ఒక పచారీ దుకాణములో పని చేయగా తల్లి డోరిస్, అమ్మమ్మ ఎర్మా ఇంట్లో ఒక చిన్న ప్రైవేటు పాఠశాలను నడిపే వారు. అందులోనే వేల్స్ కొంతవరకూ చదువుకున్నాడు. అతని తరగతిలో నలుగురే ఉండడము చేత ఒకటో తరగతి నుండి నాలుగో తరగతి వరకూ ఒక గదిలో, ఐదు నుండి ఎనిమిది వరకూ ఇంకో గదిలో పెట్టి చదువు చెప్పేవారు.

## విద్య
ఎనిమిదో తరగతి తరువాత, వేల్స్ హంట్స్‌విల్ అలబామాలో రాండాల్ఫ్ పాఠశాలలో చదివాడు. ఈ పాఠశాల కంప్యూటర్ ల్యాబ్ లు ఇతర టేక్నాలజీ విద్యార్థుల వాడకానికి మొదట మద్దతు నిచ్చిన వాటిలో ఒకటి.ఈ పాఠశాల ఖరీదెక్కువైనా చదువు ముఖ్యమని కుటుంబము భావించిందని వేల్స్ చెప్పారు. "విద్య ని కుటుంబమంతా ఆదరించింది. సంప్రదాయబద్దమైన విద్యాభ్యాస విధానము మంచి జీవితానికి నాంది". లో ఫైనాన్స్ లో బ్యాచిలర్స్ అలబామా విశ్వవిద్యాలయంలో మాస్టర్స్ చేశాడు. అక్కడ కొన్నాళ్ళు పాఠాలు చెప్పాడు.

## ఉద్యోగము
1994 నుండి 2000 వరకూ షేర్ మార్కెట్ లో పనిచేసి తన భార్యా పిల్లలు జీవితాంతము పనిచేయకపోయినా సరిపోయేటంత డబ్బు సంపాదించాడు. ఇదే సమయంలో వేల్స్ చేసిన ప్రోజెక్టులలో ఒక శోధనాయంత్రం బోమిస్ (గూగుల్.కామ్ వంటిది) ను సృష్టించడానికి మద్దతునిచ్చాడు. బోమిస్ లో వచ్చిన డబ్బులు వికీపీడియా స్థాపనకు ఉపయోగపడ్డాయి.

మార్చి 2000 లో, అందరిచేత రివ్యూ చెయ్యబడేలా అందరికీ అందుబాటులో ఉండేలాంటి ఉచిత విజ్ఞాన సర్వస్వము (న్యూపీడియా) ను ప్రారంభించి ల్యారీ సేంగర్ను దాని సంపాదకునిగా నియమించాడు.

2007 లో ఒక ఇంటర్వ్యూలో జిమ్మీ వేల్స్ మాట్లాడుతూ 1999 లో ఒక బహు భాష విజ్ఞాన సర్వస్వమునకు ఒక విద్యార్థి డిజైన్ వచ్చింది కాని, అది చాలా స్లోగా ఉండి వాడడానికి వీలు లేకుండా పోయింది అని చెప్పారు

### వికీపీడియా వికీమీడియా
[thumb|200px|left|[ఢిల్లీలో 2006 ఆగష్టు 24 న ఓనింగ్ ది ఫ్యూచర్ సదస్సులో ఓపెన్ సోర్స్, ఓపెన్ యాక్సెస్ అనే అంశంపై జరిగిన సెషనులో జిమ్మీ వేల్స్ (ఎడమ చివర).]]

జనవరి 10, 2001 లో ల్యారీ సేంగర్, వికీని వాడి విజ్ఞాన సర్వస్వము తయారు చెయ్యవచ్చని చెప్పడముతో వేల్స్ వికీ సాఫ్ట్‌వేర్ ను ఒక సర్వర్ లో ఇన్‌స్టాల్ చేసి సేంగర్ కు ఆ దిశలో పరిశోధనలు చెయ్యడానికి అనుమతిచ్చాడు. సెంగర్ దీనికి వికీపీడియా అని పేరు పెట్టి, వేల్స్ తో పాటు మౌలిక సూత్రాలను, కంటెంటును, ఇంటర్నెటు ద్వారా వ్రాయగలిగే వాళ్ళను దగ్గర చేర్చాడు. వికీపీడియా మొదట న్యూపీడియాకు అనుబంధ సైటుగా ఉండేది. కాని వికీపీడియా అనూహ్య పురోగతి న్యూపీడియా కెపాసిటీ దాటిపోయింది. సేంగర్ ను 2002 మొదట్లో ఉద్యోగము లోంచి తొలగించగా ఆతరువాత అతను వికిపీడియా నాయకత్వము నుండి కూడా రాజీనామా చేసాడు. వేల్స్ అర్థరాత్రి నిద్ర లేచి సైటులో ఆకతాయి పనులెవరైనా చేసారేమో చూద్దామన్నంతగా చింతించేవాడినని, చెప్పాడు. 2003 మధ్యలో వేల్స్ వికిమీడియా ఫౌండేషన్ ను స్థాపించాడు. స్లాష్ డాట్ అనే పత్రికకు ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో ఇలా అన్నాడు. "ప్రపంచము లో ప్రతీ వారి దగ్గరా ఈ గ్రహము మీద ఉండే జ్ఞానమంతా అందుబాటులో ఉంటే ఎలా ఉంటుందో, ఊహించుకోండి!! అదే మేము చేసే ప్రయత్నం" అన్నాడు.

## మూలములు

సవివరమైన మూలములకు జిమ్మీ వేల్స్ చూడండి.

వర్గం:1966 జననాలు
వర్గం:ప్రపంచ ప్రసిద్ధులు
వర్గం:కంప్యూటర్ సంబంధిత వ్యాసాలు
వర్గం:వికీపీడియా చరిత్ర
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
ఓర్కా

**ఓర్కా** తిమింగలం సముద్రపు డాల్ఫిన్ జాతి లోనే అతి పెద్దది. ప్రపంచములో గడ్డ కట్టిన ఆర్కిటిక్, అంటార్కిటిక్ నుంచి వెచ్చగా ఉన్న ట్రాపికల్ సముద్రాల వరకు మహా సముద్రాలలో కనిపిస్తుంది. దీనిని ఆంగ్లంలో **Orca** లేదా **killer whale** (*Orcinus orca*) అంటారు. **Blackfish** లేదా **Seawolf** అని కూడా అంటుంటారు. 

ఓర్కాలు అవుసరాన్ని బట్టి, పరిస్థితులకు అనుగుణంగా తమ ఆహారంకోసం వేటాడే జంతువులను ఎన్నుకొంటాయి (opportunistic predators). కొన్ని ఓర్కాలు అధికంగా చేపలను తింటాయి. మరి కొన్ని ఓర్కాలు సముద్ర క్షీరదాలను - సముద్రపు సింహాలను(sea lions), సీల్‌లను, వాల్రస్‌లను ఆఖరికి పెద్ద పెద్ద తిమింగలాలను కూడా వేటాడి తింటాయి. కనుక వీటిని సముద్రచరాలలో అత్యధిక స్థాయి జంతు భక్షక ప్రాణులు (apex predator) అనవచ్చును. ఓర్కాలలో ఐదు జాతులున్నాయి. ఓర్కాల ప్రవర్తనలోను, జీవనంలోను సామాజిక జీవుల లక్షణాలు బాగా కనిపిస్తాయి. కొన్ని సమూహాలు తల్లి జంతువు కేంద్రంగా ఏర్పడుతాయి (matrilineal family groups). వీటి ప్రవర్తన, వేటాడే విధానం, ఇతర ఓర్కాలతో వ్యవహరించే విధానం పరిశీలిస్తే వీటికి ఒక "సంస్కృతి" ఉన్నదనిపిస్తుంది.

## ఇవి కూడా చూడండి
* షామూ

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* Orca-Live  - Orcas in Johnstone Strait, British Columbia
* CNN: Clash of the Titans  October 8, 1997 - Orca killing a Great White Shark
* Monterey Bay Whale Watch Photos: Killer Whales Attacking Gray Whales 
* Residents of the Pacific Northwest (general info from The Whale Museum)
* Residents of Southern Alaska (research)
* Southern Residents (Human-Orca Interaction)
* Research project studying Killer whales in the Norwegian Arctic
* New Zealand, Papua New Guinea and Antarctic Orca research
* Whale and Dolphin Conservation Society

లింకు పేరు

వర్గం:సముద్ర జీవులు
వర్గం:చేపలు
పెదపూడి (అయోమయ నివృత్తి)

**పెదపూడి** పేరుతో ఒకటి కంటే ఎక్కువ పేజీలున్నందు వలన ఈ పేజీ అవసరమైంది. ఈ పేరుతో గల పేజీలు:
***[[పెదపూడి (అమృతలూరు మండలం)|పెదపూడి]]**: గుంటూరు జిల్లా అమృతలూరు మండలం లోని గ్రామం
***[[పెదపూడి (బుచ్చెయ్యపేట మండలం)|పెదపూడి]]**: విశాఖపట్నం జిల్లా, బుచ్చెయ్యపేట మండలం లోని గ్రామం
***[[పెదపూడి (మొవ్వ మండలం)|పెదపూడి]]**: కృష్ణా జిల్లా, మొవ్వ మండలం లోని గ్రామం
మిరప

**మిరపను ** ఇప్పుడు ప్రపంచమంతా పండిస్తున్నారు. "కేప్సికమ్" అనే జీనస్ కు చెందిన ఈ మిరప అనేక రూపాలలో లభ్యమవుతుంది. చిలీ పెపర్ అనే మిరపకు పుట్టిల్లు అమెరికా కాగా, లాంగ్ పెపర్ అనేది మన భారత ఉపఖండానికి చెందినది. ఈ మిరపను భారతీయులు ఆయుర్వేదంలో వాడిన దాఖలాలు కూడా ఉన్నాయి. ఇది ఘటుగా ఉంటది. వాసన చూస్తే తుమ్ములోస్తవి. తింటే హా హా అనాలి. ఇది లేకుంటే అంతా సప్పసప్పన.

*ఆంద్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, కడపజిల్లా,మైలవరం మండలం, తొర్రివేముల గ్రామంలో విరివిగా మిరపను పండిస్తారు

## ఉపయోగాలు
;ఆహార పదార్థాలలో;
పచ్చి మిరపను, ఎండుమిరపను, కొన్ని రకాలను మసాల, కూరగాయలుగా ఉపయోగిస్తారు. 
;మందుల తయారీలో;
మందుల తయారీలలోనూ తరచుగా మిరపను ఉపయోగిస్తున్నారు.
* మిరప పొడిలో ఉండే కేప్సాయ్‌సిన్‌ రసాయనం బరువును తగ్గిస్తుంది, కొవ్వు పెరగకుండా చూస్తుంది.ఈ రసాయనం కొవ్వులో ఉండే సుమారు 20 ప్రొటీనుల స్థాయిని నియంత్రిస్తుంది.
మిరపలో ఉండే కాప్‌సాసిన్‌ రక్తపోటుపై ప్రభావవంతంగా పనిచేస్తుంది.మిరపలో ఉన్న ప్రత్యేక గుణాలు నైట్రిక్‌ ఆక్సైడ్‌ను ఉత్పత్తి చేస్తాయి. తద్వారా రక్తనాళాలు సురక్షితంగా ఉంటాయి. 
## రకాలు
గుంటూరు రకం మిరప మేలైనదిగా పరిగణింపబడుతుంది. స్కావిల్ రేటింగ్ ప్రకారం ప్రపంచంలో అన్నిటికన్నా కారంగా ఉండేడి భారదేశంలోని ఈశాన్య ప్రాంతంలో ముఖ్యంగా లభించే నగ జొలోకియా లేక భూత్ జొలోకియా అనే మిరప. 
కర్ణాటకలోని ధార్వాడ్‌ జిల్లాలో సరపన్‌ అనే విత్తన పరిశోధన సంస్థ ఆరు రకాల తీపి మిరప పండ్లు వంగడాలను పండించింది. ఈ కొత్త రకం తీపి మిరపకాయలు త్వరలోనే మార్కెట్‌లోకి రాబోతున్నాయి. సరపన్‌ మధు... సరపన్‌ హల్ది... సరపన్‌ కేసర్‌... సరపన్‌ బూలాత్‌... సరపన్‌ బనానా... ఫ్లవర్‌ చిల్లీ... ఉన్నాయి. ఈ స్వీట్‌ మిరపకాయలలో కూడా పలు సైజులలోను... రకరకాల రంగులలోనూ లభ్యమవుతాయి.వీటిని ఇతర పళ్ళ మాదిరిగానే తినవచ్చు.కారం, ఘాటు ఏమాత్రం లేని ఈ మిరపకాయలు తినడం వల్ల ఎటువంటి జీర్ణకోశ వ్యాధులు వచ్చే అవకాశం లేదు.
* ఎండు మిరపకాయలకు బదులు పచ్చి మిరపతోనే పొడిని, నిల్వ ఉండే ముద్దను తయారుచేస్తున్నారు.

## రకరకాల మిరపకాయల చిత్రాలు

Image:Cachi 02.jpg|
Image:Capsicum annuum.JPG|Capsicum annuum cultivars
Image:Capsicum1.jpg|A variety of coloured Capsicum
Image:Pickled friggitelli.jpg|Pepperoncini (C. annuum)
Image:Fefferoni.jpg|Pepperoncini in kebab restaurant
Image:Large Cayenne.jpg|Cayenne pepper (C. annuum)
Image:Compact orange pepper plants.jpg|Compact plant of orange Capsicum
Image:Habanero chile - fruits (aka).jpg|Habanero chili (C. chinense Jacquin)- plant with flower and fruit
Image:HotPeppersinMarket.jpg|Scotch bonnet (C. chinense) in a Caribbean market
Image:Scotch-bonnet.jpg|Scotch bonnet (C. chinense)
Image:Thai peppers.jpg|Thai peppers (C. Frutescens)
Image:Green chillies.jpg|Fresh Indian Green chillies in a Bangalore market
Image:African red devil peppers.jpg|Piri piri (C. frutescens 'African Devil')
Image:Naga Jolokia Peppers.jpg|Naga Jolokia pepper aka Bhut Jolokia (C. chinense x C. frutescens)
Image:Capsicum_Annum_Flower.JPG|Capsicum annuum flower
Image:Capsicum_Annum_Flower_Closeup.JPG|Capsicum annum flower close up
Image:Green-Yellow-Red-Pepper-2009.jpg|Green, yellow and red peppers
దస్త్రం:Mirci ready in the field.JPG| మిరపతోట/ దామలచెరువు గ్రామంవద్ద


## వెలుపలి లింకులు

వర్గం:కూరగాయలు
వర్గం:సొలనేసి
వర్గం:వాణిజ్య పంటలు
శోభనాపురం (ఆగిరిపల్లి)

**శోభనాపురం**, కృష్ణా జిల్లా, ఆగిరిపల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామం.

## గ్రామ చరిత్ర
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంత అభివృద్ధి ప్రాధికార సంస్థ (సీఆర్‌డీఏ) పరిధిలోకి వస్తున్న మండలాలు, గ్రామాలను ప్రభుత్వం విడిగా గుర్తిస్తూ ఉత్తర్వులు జారీచేసింది. ప్రస్తుతం గుర్తించిన వాటిలోని చాలా గ్రామాలు వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్నాయి. గతంలో వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్న వాటితోపాటుగా ఇప్పుడు మరిన్ని కొన్ని గ్రామాలు చేరాయి. సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వచ్చే గుంటూరు, కృష్ణా జిల్లాల్లోని మండలాలు, గ్రామాలను గుర్తిస్తూ పురపాలక శాఖ ముఖ్య కార్యదర్శి ద్వారా ఉత్తర్వులు జారీ అయ్యాయి.

### కృష్ణా జిల్లాలోని మండలాలు, గ్రామాలు
విజయవాడ రూరల్ మండలం పరిధితో పాటు, పట్టణ పరిధిలోకి వచ్చే ప్రాంతం. విజయవాడ అర్బన్ మండలం పరిధిలోని మండలం మొత్తంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా కూడా. ఇబ్రహీంపట్నం మండలం మొత్తంతో పాటు అర్బన్ ప్రాంతం, పెనమలూరు మండలం పరిధితో పాటు అర్బన్ ఏరియా, గన్నవరం మండలంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, ఉంగుటూరు మండలంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, కంకిపాడుతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, ఉయ్యూరుతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, జి.కొండూరు మండలంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, కంచికచర్ల మండలంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, వీరుళ్లపాడు మండలంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, పెనుగంచిప్రోలు మండల పరిధిలోని కొంత భాగంతో పాటు శనగపాడు గ్రామం ఉన్నాయి.

### అగిరిపల్లె మండలం
అగిరిపల్లె మండలం మొత్తంతో పాటు పట్టణ పరిధిలో ఉన్న ప్రాంతం కూడా సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వస్తుంది.
## గ్రామం పేరు వెనుక చరిత్ర
శోభనగిరి లేక శోభనాచలం అను కొండను ఆనుకుని ఉన్న గ్రామం. ఆగిరపల్లి కొండ (శోభనాద్రి) పై వెలసిన శ్రీ శోభనాచలపతి స్వామి వారి పేరు మీదుగా, ఈ గ్రామంనకు ఆ పేరు వచ్చింది.

## గ్రామ భౌగోళికం
శోభనాపురం మండల కేంద్రమైన ఆగిరిపల్లికి 5 కిమీ దూరంలో ఉంది.
## గ్రామంలో విద్యా సౌకర్యాలు
మండల పరిషత్తు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల.

## గ్రామ పంచాయతీ
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి నిర్వహించిన ఎన్నికలలో అబ్బూరి హేమలత, సర్పంచిగా ఎన్నికైంది.
## దర్శనీయ ప్రదేశాలు/దేవాలయాలు
శ్రీ భవానీ సమేత శ్రీ లింగమేశ్వరస్వామివారి ఆలయం (శివాలయం):- ఈ ఆలయంలో ప్రతి సంవత్సరం, మహాశివరాత్రి ఉత్సవాలు వైభవంగా నిర్వహించెదరు.

## గ్రామంలో ప్రధాన పంటలు
ఇక్కడ ప్రధానంగా వరి సాగు చేస్తారు.
## గ్రామంలో ప్రధాన వృత్తులు
ఇక్కడి ప్రజల ముఖ్యవృత్తి వ్యవసాయం.
## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ సీఆర్‌డీఏ గ్రామాలు
నంది పురస్కారాలు

thumb|2009 టెలివిజన్ - నంది పురస్కారాలు
**నంది పురస్కారాలు** అనేవి ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం తెలుగు సినిమాలకు ఏటా ఇచ్చే పురస్కారాలు. తెలుగు చరిత్ర, కళలకు ప్రతీకలలో ఒకటైన లేపాక్షి నంది పేరిట ఉత్తమ చిత్రాలకు,, ఉత్తమ కళాకారులకు ఈ పురస్కారాలు ఇస్తారు. ఈ సంప్రదాయం 1964 సంవత్సరములో ప్రారంభమైనది. ఆ రోజులలో చిత్ర నిర్మాణము చాలా తక్కువగా ఉండేది, ఏడాదికి సుమారు 25 నుండి 30 వరకు చిత్రాలు మాత్రమే తయారవుతుండేవి. రాను రాను వాటి సంఖ్య 125 నుండి 130 వరకూ పెరిగింది. చిత్ర నిర్మాణం సరళి, నాణ్యత, ప్రమాణాలు తగ్గుతూ భారీ వ్యయ ప్రయాసలకు లోనవుతుంది. మొదటిలో బంగారు, రజిత, కాంస్య నంది అనే 3 బహుమతులూ కథకు 2 బహుమతులూ, మొత్తము 5 పురస్కారాలుండేవి. చిత్ర నిర్మాణములో అన్ని శాఖలకు గుర్తింపు, ప్రోత్సాహము అందించే విధంగా ఇప్పుడు 42 నందులకు పెరిగినవి.

## నంది పురస్కారాలు
* ఉత్తమ చిత్రాలు
* ఉత్తమ నటులు
* ఉత్తమ నటీమణులు
* ఉత్తమ దర్శకులు
* ఉత్తమ నూతన దర్శకులు
* ఉత్తమ సంగీతదర్శకులు
* ఉత్తమ సహాయనటులు
* ఉత్తమ సహాయనటీమణులు
* ఉత్తమ నేపథ్య గాయకులు
* ఉత్తమ నేపథ్య గాయనీమణులు
* ఉత్తమ సినిమాపుస్తకాలు
* ఉత్తమ సినిమా ఎడిటర్లు
* ఉత్తమ ఛాయాగ్రహకులు
* ఉత్తమ ప్రతినాయకులు
* ఉత్తమ డబ్బింగు కళాకారిణి
* ఉత్తమ డబ్బింగు కళాకారుడు
* ఉత్తమ కథా రచయితలు
* ఉత్తమ గీత రచయితలు
* ఉత్తమ హాస్యనటులు
* ఉత్తమ హాస్యనటీమణులు
* ఉత్తమ కాస్ట్యూమ్ డిజైనర్లు
* ఉత్తమ బాలనటులు
* ఉత్తమ బాలనటీమణులు
* స్పెషల్ ఎఫెక్ట్స్
* అక్కినేని అవార్డు పొందిన చిత్రాలు

## పేరు మార్పు
సినిమా, టెలివిజన్, రంగస్థల ఉత్తమ కళాకారులకు అందించే నంది పురస్కారాలను 2025 నుంచి తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం **గద్దర్‌ తెలంగాణ ఫిల్మ్‌ అవార్డ్స్‌** పేరు మీదుగా ఇవ్వనుంది. దీనికి గాను మొత్తం పదిహేను మంది సభ్యులతో కూడిన జ్యూరీ కమిటీ ఏర్పాటు కాగా, జ్యూరీ కమిటీ చైర్‌పర్సన్‌గా ప్రముఖ సినీ నటి జయసుధ వ్యవహరిస్తుంది.

## ఇవి కూడా చూడండి

వర్గం:నంది పురస్కారాలు
నంది ఉత్తమ చిత్రాలు

right|thumb|125px
right|thumb|125px
right|thumb|125px

thumb|125px
right|thumb|125px
right|thumb|125px
right|thumb|125px
right|thumb|125px

వర్గం:నంది పురస్కారాలు
వర్గం:సినిమా జాబితాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా
సమిశ్రగూడెం

**సమీశ్రగూడెం **, తూర్పు గోదావరి జిల్లా, నిడదవోలు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం..

## ముగ్గు తయారీ కుటుంబాలు
70 కుటుంబాలు ముగ్గు సున్నం తయారు చేస్తున్నారు.ఆల్‌చిప్పలు, నత్తలు, చిట్టిగుళ్ళలతో ముగ్గు తయారు చేసేవారు.నేడు ముడిసరుకు కొనుగోలు చేసి తెచ్చుకుని ముగ్గు తయారు చేస్తున్నారు.ముగ్గు తయారీలో ఆధునిక పద్ధతులు అందుబాటులోకి వచ్చినా వీరు మాత్రం పాత పద్ధతినే కొనసాగిస్తున్నారు కాని ఇప్పుడు కాల క్రమెణా వారిలోను మార్పు వచ్ఛింది .కేవలం వారు ముగ్గుపెనె ఆధారపడకుండ ఇతర వృత్తులు కూడా చేసుకుంటున్నారు.

:
## మూలాలు
అశ్వత్థామ (సినిమా)

***అశ్వత్థామ*** 1988 లో తెలుగు యాక్షన్ చిత్రం. ***పరుచూరి*** బ్రదర్స్ రాయగా, బి. గోపాల్ దర్శకత్వం వహించిన సినిమా ఇది. విజయశాంతి, నూతన్ ప్రసాద్, శారద, మోహన్ బాబులతో కలిసి కృష్ణ టైటిల్ పాత్రలో నటించాడు. ఈ చిత్రాన్ని శ్రీ రాఘవేంద్ర ఆర్ట్ పిక్చర్ బ్యానర్‌లో ఎం. కృష్ణ, శేఖర్ నిర్మించారు.

ఓ డేరింగ్ బస్సు డ్రైవరు అశ్వత్థామ కథ ఇది. దుష్టుడైన యజమాని సుబ్రహ్మణ్యం అతణ్ణి తప్పుడు కేసులో ఇరికిస్తాడు. ఈ అన్యాయానికి వ్యతిరేకంగా అశ్వత్థామ యుద్ధం చేస్తాడు. ఈ ప్రక్రియలో బీదరికం నుండి ధనవంతుడవుతాడు.

ఈ చిత్రం బాక్సాఫీసు వద్ద విజయం సాధించింది.

## తారాగణం

## సాంకేతిక వర్గం

* స్క్రీన్ ప్లే, దర్శకత్వం: బి.గోపాల్ 
* సంగీతం: కొమ్మినేని చక్రవర్తి 
* రచన: పరుచూరి బ్రదర్స్ 
* గీత రచయిత: వేటూరి సుందరరామమూర్తి 
* నేపధ్య గాయకులు :శ్రీపతి పండితారాధ్యుల బాలసుబ్రహ్మణ్యం, పులపాక సుశీల 
* ఛాయ గ్రహణం: భాస్కరరాజు 
* ఎడిటింగ్: కోటగిరి వెంకటేశ్వరరావు 
* నిర్మాతలు: ఎం.కృష్ణ,శేఖర్ 
* నిర్మాణ సంస్థ: శ్రీ రాఘవేంద్ర ఆర్ట్ పిక్చర్స్ 
* విడుదల:28:07:1988.

## సంగీతం
ఈ చిత్రానికి చక్రవర్తి సంగీతం అందించాడు.

పాటలు:

* జాబిల్లి పెళ్లి కొడుకా జామంత, రచన: వేటూరి సుందరరామమూర్తి, గానం పులపాక సుశీల, శ్రీపతి పండితారాద్యుల బాలసుబ్రహ్మణ్యం
* అశ్వత్థామకు ఎదురే లేదు, రచన: వేటూరి, గానం. ఎస్ పి బాలసుబ్రహ్మణ్యం 
* ఓరందగాడా నీసోకుమాడ , రచన: వేటూరి, గానం. ఎస్ పి బాలసుబ్రహ్మణ్యం, పి సుశీల 
* అందాల బొమ్మ సీతమ్మ, రచన:వేటూరి,గానం. ఎస్ పి బాలసుబ్రహ్మణ్యం, పి సుశీల 
* సిగెట్టి కొట్టమాకు చిట్టెమ్మో , రచన:వేటూరి,గానం. ఎస్ పి బాలసుబ్రహ్మణ్యం, పి సుశీల 
* పూజ్యాయ రాఘవేంద్రాయ సత్యధర్మ ,(పద్యం), గానం.ఎస్ పి బాలసుబ్రహ్మణ్యం

## మూలాలు
.  8.ghantasala galaamrutamu, kolluri bhaskararao blog.
వర్గం:జగ్గయ్య నటించిన సినిమాలు
వర్గం:ఘట్టమనేని కృష్ణ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:నూతన్ ప్రసాద్ నటించిన సినిమాలు
కొమ్మినేనివారి పాలెం

**కొమ్మినెని వారి పాలెం **, ప్రకాశం జిల్లా, బల్లికురవ మండలానికి చెందిన గ్రామం.. 
## గ్రామం పేరు వెనుక చరిత్ర
చరిత్రలో ఒకనాటి పెదజంగాలపల్లి అనే గ్రామమే ఈనాటి కొమ్మినేనివారిపాలెం.

## గ్రామ భౌగోళికం
### సమీప మండలాలు
తూర్పున మార్టూరు మండలం, ఉత్తరాన సంతమాగులూరు మండలం, తూర్పున యద్దనపూడి మండలం, తూర్పున చిలకలూరిపేట మండలం.

## గ్రామంలో విద్యా సౌకర్యాలు

### జిల్లా పరిషత్తు ఉన్నత పాఠశాల
ఈ గ్రామ పాఠశాలకు శుద్ధజలం అందజేయడానికి ప్రవాసాంధ్రుడు  ఎం.సురేష్ బాబు ముందుకు వచ్చారు. సేవాధృక్పథంతో ఈ కార్యక్రమం చేపట్టుచున్నారని కుటుంబ సభ్యులు వెల్లడించారు.

## గ్రామంలో మౌలిక వసతులు
ప్రాథమిక వ్యవసాయ సహకార పరపతి సంఘం.

## గ్రామానికి వ్యవసాయం, సాగునీటి సౌకర్యం
నాగార్జునసాగర్ డామ్ నుండి వచ్చు నీటి ద్వారా సస్యశ్యామలంగా విరాజిల్లుతున్నది.

## గ్రామ పంచాయతీ
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి నిర్వహించిన ఎన్నికలలో వెంకటరావు, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు.

## గ్రామంలోని దర్శనీయ ప్రదేశాలు/దేవాలయాలు
### [[శివాలయం]]
### శ్రీ కోదండరామస్వామివారి ఆలయం
నూతనంగా నిర్మించుచున్న ఈ ఆలయం, ఊరికి ప్రసిద్ధి. గ్రామ ప్రజల, ఇతరుల స్వచ్ఛంద విరాళాల సహాయంతో దీనిని నిర్మించుచున్నారు. ఇక్కడ శ్రీరామనవమి సందర్భంగా ప్రతి సంవత్సరం, శ్రీ సీతారాముల కళ్యాణం, వైభవంగా నిర్వహించెదరు. కళ్యాణం అనంతరం స్వామివారిని గ్రామంలోని ప్రధాన వీధులలో ఎడ్లబండిపై ఊరేగించెదరు. అలంకరించిన స్వామివారి ఉత్సవ విగ్రహాలను ప్రతి ఇంటిముందు ఆపినప్పుడు, గ్రామ మహిళలు హారతులిస్తారు. గ్రామోత్సవం వైభవంగా నిర్వహించెదరు.

ఈ ఆలయ ఆరవ వార్షికోత్సవాలు, 2017, జూన్-11వతేదీ ఆదివారంనాడు వైభవంగా నిర్వహించారు. ఈ ఆలయంలో ఒక మండలం రోజులపాటు హరేరామనామ సంకీర్తనం చెసినారు. ఉదయం దేవాలయంలోని స్వామివారికి కళ్యాణమహోత్సవం, భక్తులకు అన్నప్రసాద వితరణ నిర్వహించారు. సాయంత్రం సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు నిర్వహించారు. 

### శ్రీ అంకమ్మ తల్లి ఆలయం
ఈ ఆలయ 18వ వార్షికోత్సవం, 2015, మే నెల-17వ తేదీ ఆదివారంనాడు వైభవంగా నిర్వహించారు.
### శ్రీ [[ఆంజనేయస్వామి]]వారి ఆలయం
గ్రామస్తుల, దాతల 20 లక్షల రూపాయల ఆర్థిక సహకారంతో, నూతనంగా నిర్మించిన ఈ ఆలయంలో, 2016, ఫిబ్రవరి-20వ తేదీ మాఘశుద్ధత్రయోదశినాడు, విగ్రహ ప్రతిష్ఠా కార్యక్రమం వైభవంగా నిమించారు. విగ్రహం ప్రక్కనే నవగ్రహాలను గూడా ఏర్పాటుచేసారు.

## గ్రామంలో ప్రధాన పంటలు
వరి, అపరాలు, కాయగూరలు

## గ్రామంలో ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు

## ప్రముఖులు
*ధర్మవరపు సుబ్రహ్మణ్యం

## గ్రామ విశేషాలు
ఈ గ్రామంలో పని చేయు వివేకానంద ట్రస్ట్ అదే గ్రామంలోని ఉద్యొగులచే స్థాపింపబడి, గ్రామంలో ఎన్నో కార్యక్రమాలు చేపడుతూ, పిల్లలలో, పెద్దలలో సేవాభావాలను పెంపొందిస్తూ ఆదర్శంగా నిలుస్తున్నది.
## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు
మెట్లోత్సవం

తిరుమల మార్గములోని ఏడుకొండలను సాంప్రదాయ పద్ధతిలో కర్ణాటక హరిదాసులు సూచించిన విధముగా మెట్ల మీదగా ఎక్కటాన్ని **మెట్లోత్సవము** అంటారు. వేలాది మంది భజన బృంద సభ్యులు, భక్తులు హరిదాసుల వేషం ధరించి భజనలు పాడుతూ హరిదాసుల చిత్రాలను తిరుపతిలో ప్రధాన వీధుల గుండా ఊరేగించటం, భజనలు, ప్రశ్నోత్తర పోటీలు మొట్లోత్సవము యొక్క కొన్ని ప్రధాన అంశాలు.

మొట్లోత్సవం ప్రతి సంవత్సరం మూడు రోజుల పాటు జరిగే ఉత్సవం. మొదటి రోజు ఊరేగింపు తిరుపతిలోని గోవిందరాజ స్వామి ఆలయం నుండి ప్రారంభమై త్యాగరాజ మండపం చేరుతుంది. త్యాగరాజ మండపం వద్ద *హరిదాస సంధ్య సంకీర్తన* అనే సాంస్కృతిక కార్యక్రమాన్ని నిర్వహిస్తారు. 

మొట్లోత్సవ ఆచారాన్ని ప్రసిద్ధ కన్నడ హరిదాసులైన పురందర దాసు, కనక దాసు, విజయ దాసులు ప్రారంభించారు. పురంధర దాసు వారు ప్రతి సంవత్సరం వారి శిష్యబృందంతో బ్రాహ్మీముహూర్తంలో మెట్లమార్గంలో ప్రతి సంవత్సరంలో 2-3 సార్లు, ముఖ్యంగా బ్రహ్మోత్సవంలో తిరుమలకు దర్శించేవారు. అదే దాస సాంప్రదాయం 15-16వ శతాబ్దం నుండి కొనసాగుతున్నది.

## మూలాలు

వర్గం:ఉత్సవాలు
వర్గం:తిరుమల
తిరుమల కళ్యాణకట్ట

right|thumb|తిరుమలలో కళ్యాణకట్ట
ప్రతి ప్రసిద్ధ గుడిలో తలనీలాలు (తల వెండ్రుకలు) ఇచ్చే లేదా గుండు గీయించుకునే ప్రదేశాన్ని **కళ్యాణకట్ట** అంటారు. దీని వెనుక ఒక కథ ఉంది.

ఒక సారి వెంకటేశ్వర స్వామి వారి తల్లి వకుళ మాతకు స్వామి వారి జుట్టు కొంచెం ఊడిపోయి నట్టు అనిపించి స్వామి వారితో చెబుతుంది. అప్పుడు స్వామి అవును అని వకుళ మాతతో అనగా అప్పుడు వకుళ మాత బాధపడకు నాయన నీకు కలియుగాంతం వరకు నీ భక్తులే నీకు వెండ్రుకలు సమర్పిస్తారు అని చెబుతుంది. అందుకే అప్పటినుండి నేటివరకు తిరుమలకు వచ్చిన భక్తులు తలనీలాలు సమర్పించి స్వామి వారి కృపకు పాత్రులు అవుతుంటారు. తలనీలాల మొక్కు లేని వారు కనీసం 5 కత్తెరలు అయిన సమర్పించాలని అంటారు.

ఇది వరకు తిరుపతి దగ్గరలో ఉన్న కళ్యాణి నది ఒడ్డున తలనీలాలు తీసే ఏర్పాటు ఉండేది. తీయ బడిన జుట్టు చుట్టుప్రక్కల విస్తరించబడి అసహ్యంగా కనబడటం, మొక్కలపెరుగుదలకు ఆటంకముగా మారటం లాంటి కాలుష్య కారణాల రీత్యాతరువాతి కాలంలో అది తిరుమల కొండ పైకి మార్చబడింది.

## తిరుమల కళ్యాణ కట్ట
మూడు అంతస్తులతో అన్ని వసతులతో కల పెద్ద భవనము దేవస్థానము వారిచే దేవస్థానము ప్రక్కగా నిర్మించబడింది. ఇక్కడ అనుభవజ్ఞులైన క్షురకులను దేవస్థానము నియమిస్తుంది. ఇక్కడి క్షురకులలో పురుషులతో పాటు స్త్రీలు కూడా కలరు. 2005 మేలో తలనీలాలు సమర్పించే మహిళల సౌకర్యార్ధము దేవస్థానము అనాదిగా వస్తున్న సాంప్రదాయానికి భిన్నంగా తొలిసారిగా వంద మంది మహిళా క్షురకురాళ్ళను నియమించింది. తిరుమలలోని ప్రధాన కళ్యాణ కట్టలో 500 మందికి పైగా క్షురకులు మూడు విడతలుగా 24 గంటలూ పనిచేస్తుంటారు. రద్దీగా ఉన్న సమయాలలో అదనంగా వంద మంది క్షురకులను తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానము నియమిస్తున్నది. కళ్యాణకట్టలో ఉచితముగా గుండు గీస్తారు.

తిరుపతిని ప్రతిరోజూ సందర్శించే 45,000 భక్తులలో మూడవ వంతు మంది తలనీలాలు సమర్పిస్తారని అంచనా. తల వెంట్రుకల అమ్మకం ద్వారా దేవస్థానానికి ప్రతియేటా 24 కోట్ల రూపాయల ఆదాయము సమకూరుతున్నది.

## ఆరోగ్య జాగ్రత్తలు

* ప్రతి ఒక్కరికి గుండు గీసే బ్లేడులో మార్పిడి
*
*

## మూలాలు

వర్గం:తిరుమల
గాలి వెంకటేశ్వరరావు

**గాలి వెంకటేశ్వరరావు** అలనాటి తెలుగు సినిమా నటుడు, దర్శకుడు. ఇతనిని  **జి.వి.రావు** అని కూడా అంటారు. మాలపిల్ల సినిమాలో కథానాయకుడిగా నటించాడు.  మాలపిల్ల సినిమాలో మూడు పాటలు కూడా పాడారు. ఈయన ప్రముఖ చలనచిత్ర సంగీతదర్శకుడైన గాలి పెంచల నరసింహారావుకు తమ్ముడు.

మాలపిల్ల సినిమాలో మాలపిల్లగా కాంచనమాల, ఆమెను ప్రేమించే బ్రాహ్మణ యువకునిగా గాలి వెంకటేశ్వర రావు, అతని తండ్రి నిష్టాగరిష్టుడైన సుందరరామ శాస్త్రిగా గోవిందరాజుల సుబ్బారావు నటించారు. ఈ చిత్రం అఖంఢ సంచలనానికి దారితీసి, తెలుగు సినీ సీమలో సువర్ణాధ్యాయం సృస్టించింది.

## సినిమాలు

* మాలపిల్ల - 1938 - కథానాయకుడు
* ఉషా పరిణయం - 1939 - దర్శకుడు
* కృష్ణప్రేమ - 1943 - నటుడు (శ్రీకృష్ణుని పాత్ర)

## నేపధ్య గాయకునిగా

* మాలపిల్ల సినిమాలో 3 పాటలు పాడాడు.
* కృష్ణ ప్రేమ : "సర్వసర్వంసహహా చక్రసానం స్వాహా సకల భువనైక"  పాట

## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు
* 
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా గాయకులు
వర్గం:జన్మస్థలం తెలియని వ్యక్తులు
బావాపురం

**బావాపురం**, కర్నూలు జిల్లా, ఆత్మకూరు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం. ఈ గ్రామం ఆత్మకూరు నుండి 8 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ప్రస్తుతం ఈ గ్రామంలో 40 ఇల్లు మాత్రమేఉన్నాయి. రామాలయము, శివాలయము, లింగేశ్వరాలయము, సుంకులమ్మ దేవాలయము ఉన్నాయి. గ్రామానికి
15 కి.మీ. దూరంలో కొలను భారతి (సరస్వతి) దేవాలయం ఉంది.
## మూలాలు
కవనశర్మ

thumb|కవనశర్మ
**కవనశర్మ**గా ప్రసిద్ధి చెందిన **కందుల వరాహ నరసింహ శర్మ** (జ. సెప్టెంబర్ 23, 1939 - మ. అక్టోబర్ 25, 2018) స్వస్థలం విశాఖపట్నం. వృత్తిరీత్యా సివిల్ ఇంజనీరింగ్ ఆచార్యుడు. జలవనరులు ప్రత్యేకత. ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్స్, బెంగుళూరులో ఆచార్యులుగా పనిచేసి ఉపన్యాసకులుగా చాల దేశాలు సందర్శించారు. బెంగుళూరు, విశాఖపట్నం లలో ఎక్కువగా వుండేవారు. తెలుగులో మంచి కథకుడిగా, వ్యాసకర్తగా పేరు సంపాదించుకున్నారు. రచన (మాస పత్రిక)కి సలహాదారులలో ఒకరు.

ఈయన రచనలలో *కవనశర్మ కథలు*, *సైన్సు నడచిన బాట*, *వ్యంగ్య కవనాలు*, *పరిధి* ఉత్కృష్టమైనవి. వ్యంగ కవనాలు పేరులోనే తెలిపినట్లుగా వ్యంగ్య భరితమైన కథలు. పరిధి ఉమ్మడి కుటుంబము యొక్క పరిమితులను, కష్టనష్టాలను, మంచి చెడ్డలను పరిశీలిస్తుంది.

కారామాస్టారు శ్రీకాకుళం లో ఏర్పరచిన ”కధానిలయం ”కు శర్మగారు  సలహాదారుగా ఉండేవారు. 

కొంతకాలం అనారోగ్యంతో బాధపడుతూ 2018 అక్టోబరు 25న మరణించాడు.

## రచనలు
# సైన్సు నడచిన బాట 
# సర్ ఆర్థర్ కాటన్ జీవితం - కృషి (అనువాదం)
# వ్యంగ్య కవనాలు
# కవనశర్మ కథలు
# పరిధి
# బంగారు రోజులు
# ఇరాక్ డైరీ
# కోతిరాతలు

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:1939 జననాలు
వర్గం:2018 మరణాలు
వర్గం:విశాఖపట్నం జిల్లా ఉపాధ్యాయులు
వర్గం:విశాఖపట్నం జిల్లా ఇంజనీర్లు
వర్గం:విశాఖపట్నం జిల్లా రచయితలు
పార్వేట ఉత్సవం

**పార్వేట ఉత్సవం**  తిరుమలలో  ఉత్సవ విగ్రమైన మలయప్ప స్వామిని సంప్రదాయ క్షత్రియ వేటగాని వేషంవేసి, శంకం, చక్రం, గద, బాణం, ఖడ్గం వంటి పంచాయుధాలతో పార్వేటి మండపానికి తీసుకు వెళ్లే ఉత్సవం. ఈ మండపం ముఖ్య ఆలయం నుండి సుమారు 2 కి.మి దూరం ఉంది. అక్కడ దగ్గరలో పొదల్లో బంగారంతో చేసిన జింక మున్నగు జంతువులను ఉంచుతారు. అర్చకుడు బంగారంతో చేసిన బల్లెం తీసువచ్చి వేటను కొనసాగిస్తారు.

## తిరుపతి జిల్లా వల్లివేడు గ్రామంలో ఉత్సవం
తిరుపతి జిల్లా పాకాల మండలం లో వల్లివేడు గ్రామలో పురాతన వరదరాజ స్వామి ఆలయం కలదు. ప్రతి ఏడు సంక్రాంతి సందర్భంగా చివరి రోజున అనగా కనుమ పండగ రోజున, వరదరాజ స్వామి వారిని పల్లికిలో ఆ చుట్టు పక్కల పల్లెల్లో వూరేగించి చివరగా కూనపల్లి వద్ద ఉన్న చిన్న గుడి వద్ద శమీ వృక్షం వద్ద పూజ చేస్తారు. అక్కడే అప్పుడు ఈ కార్యక్రమం కొరకు వుంచిన ఒక పొట్టేలుకు కూడ పూజ చేస్తారు. దాన్ని ఆ పక్కనే ఉన్న మల్లేశ్వర స్వామి  కొండ వాలులో దూరంగా కట్టివుంచుతారు. కింద చేలల్లో దూరంగా అందరూ నిలబడి ఒక్కొక్కరుగా తుపాకులతో గురి పెట్టి పొట్టేలును కాల్చడానికి ప్రయత్నిస్తారు. అది అంత సులభం కాదు. పొట్టేలు చాల దూరంలో వుంటుంది. అంతే గాక, స్వామి వారి పల్లికి వెంబడి మంగళ వాయుద్యాలు వాయించిన ఆలయ ఆస్తాన మంగలివారు, జమ్మిచెట్టు కింద ఆ పొట్టేలుకు తుపాకి దెబ్బ తగలకూడదని పూజ చేస్తుంటారు. సూర్యాస్తమ సమయానికి దాన్ని ఎవరూ కాల్చక పోతే అది ఆ మంగలి వారికి చెందుతుంది. అందుకే వారు పూజ చేసేది. అలా చాల మంది ప్రయత్నిస్తారు. తుపాకి లేనివారు  తూటాలు తెచ్చుకొని  ఇంకొకరి తుపాకితో ప్రయత్నిస్తారు. ఎవరు దాన్ని కాల్చగలిగితే ఆ పొట్టేలు వారికే. ఎవరు కాల్చక పోతే అది మంగలి వారికే చెందుతుంది. గతంలో అనగా సుమారు 50 సంవత్సరాల క్రితం ఈ పార్వేట చాల బారి ఎత్తున జరిదేది. చుట్టు పక్కల చాల పల్లెల నుండి జనం విపరీతంగా  వచ్చేవారు. తుపాకి, రైఫిల్ ఉన్న వారు, లేనివారు  పిల్లలు, పెద్దలు అందరు వచ్చేవారు. ప్రతి ఏడాది తిరుమలలో జరిగే శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామి వారి పార్వేట ఉత్సవానికి ఇది ప్రతిరూపం. ఇటువంటి పార్వేట ఉత్సవాలు ఇంకా కొన్ని ప్రదేశాలలో జరుగుతుండవచ్చు. 

## సింహాచలం
విశాఖపట్నం జిల్లాలోని సింహాచలం శ్రీ నరసింహ క్షేత్రంలో కూడా ఇలాంటి పార్వేట ఉత్సవం సంక్రాంతి తర్వాత కనుమ రోజున జరుగుతుంది.

## మూలాలు

వర్గం:ఉత్సవాలు
వర్గం:తిరుమల
లోవకొత్తూరు

** లోవకొత్తూరు**, కాకినాడ జిల్లా, తుని మండలానికి చెందిన గ్రామం. దీనికి సమీపంలో ప్రముఖ పర్యాటక క్షేత్రం తలుపులమ్మ లోవ ఉంది. 

## తలుపులమ్మ దేవాలయం
అమ్మవారు 'తలుపులమ్మ' గా ఆవిర్భవించిన క్షేత్రమే 'లోవ'. ఈ ప్రదేశం తలుపులమ్మ లోవగా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఒకప్పుడు దట్టమైన అరణ్యంగా చెప్పబడుతోన్న ఈ ప్రాంతంలో ఎటుచూసినా కొండలు దర్శనమిస్తుంటాయి. ఈ కొండలలో ఒకదానిని 'ధారకొండ' గానూ మరొక దానిని 'తీగకొండ' గా స్థానికులు పిలుస్తుంటారు. ఈ రెండు కొండల మధ్య 'తలుపులమ్మ' అమ్మవారు దర్శనమిస్తూ వుంటుంది. తలపులను నెరవేర్చు అమ్మవారు కనుక తలుపులమ్మగా ప్రసిద్ధి చెందినట్టు స్థల పురాణం చెబుతోంది.

## మూలాలు


వర్గం:రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు
తమ్మినేని యదుకుల భూషణ్

**తమ్మినేని యదుకుల భూషణ్**, నేటి కాలంలో తెలుగు కవిత్వాన్ని కొత్త పుంతలు తొక్కిస్తున్న కవి. వీరు ఎనిమదవ ఏట నుండే కవిత్వాన్ని రచించారు.

మొట్ట మొదట అచ్చులో వచ్చిన కవితా సంకలనం "నిశ్శబ్దంలో నీ నవ్వులు". వైవిధ్యమైన సాహిత్యాన్ని తెలుగు వారికి అందించారు.

## రచనలు
భూషణ్ గారి రచనలని కవిత్వం, విమర్శ, అనువాదం, కథలుగా వర్గీకరించవచ్చు. ఇప్పటి వరకు అచ్చులో వచ్చిన పుస్తకాలు

# నిశ్శబ్దంలో నీ నవ్వులు - కవిత్వం
# వాన కురిసిన పగలు - కవిత్వం
# చెల్లెలి గీతాలు - కవిత్వం
# సముద్రం - కథా సంకలనం
# నీ చేయి నా చేతిలో - అనువాదాలు
# నేటి కాలపు కవిత్వం తీరు తెన్నులు - విమర్శ

శిల్పంలా పటిష్ఠమైన కవిత్వం.వజ్రఘాతం వంటి విమర్శ . మూలానికి దీటైన అనువాదాలు, ఏకబిగిన చదివించే కథాశైలి యదుకుల భూషణ్ గారిని సాహిత్య ప్రపంచంలో ప్రత్యేకంగా నిలబెట్టాయి.

## రచనల నుండి ఉదాహరణలు

## సాహితీ సేవ

తెలుగు సాహిత్యంలో రెండు వార్షిక పురస్కారాలను మొదలుపెట్టారు. అవి ఇస్మాయిల్ అవార్డు మరియూ సి పి బ్రౌన్ పురస్కారం

## బయటి లింకులు
*కవితాభూషణం – భూషణ్ గారితో మాటామంతీ – మొదటి భాగం
*కవితాభూషణం – భూషణ్ గారితో మాటామంతీ – రెండవ భాగం
*కవితాభూషణం – భూషణ్ గారితో మాటామంతీ – మూడవ భాగం
*కవితాభూషణం – భూషణ్ గారితో మాటామంతీ – నాలుగవ భాగం
* భూషణ్ - పరిచయం

వర్గం:తెలుగు కవులు
వర్గం:అనంతపురం జిల్లా కవులు
కొమ్మూరు (రాజగోపాలపురం)

**కొమ్మూరు** ఏలూరు జిల్లా, అగిరిపల్లి మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

## గ్రామ చరిత్ర
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంత అభివృద్ధి ప్రాధికార సంస్థ (సీఆర్‌డీఏ) పరిధిలోకి వస్తున్న మండలాలు, గ్రామాలను ప్రభుత్వం విడిగా గుర్తిస్తూ ఉత్తర్వులు జారీచేసింది. ప్రస్తుతం గుర్తించిన వాటిలోని చాలా గ్రామాలు వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్నాయి. గతంలో వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్న వాటితోపాటుగా ఇప్పుడు మరిన్ని కొన్ని గ్రామాలు చేరాయి. సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వచ్చే గుంటూరు, కృష్ణా జిల్లాల్లోని మండలాలు, గ్రామాలను గుర్తిస్తూ పురపాలక శాఖ ముఖ్య కార్యదర్శి ద్వారా ఉత్తర్వులు జారీ అయ్యాయి.

### కృష్ణా జిల్లాలోని మండలాలు, గ్రామాలు
విజయవాడ రూరల్ మండలం పరిధితో పాటు, పట్టణ పరిధిలోకి వచ్చే ప్రాంతం. విజయవాడ అర్బన్ మండలం పరిధిలోని మండలం మొత్తంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా కూడా. ఇబ్రహీంపట్నం మండలం మొత్తంతో పాటు అర్బన్ ప్రాంతం, పెనమలూరు మండలం పరిధితో పాటు అర్బన్ ఏరియా, గన్నవరం మండలంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, ఉంగుటూరు మండలంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, కంకిపాడుతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, ఉయ్యూరుతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, జి.కొండూరు మండలంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, కంచికచర్ల మండలంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, వీరుళ్లపాడు మండలంతో పాటు అర్బన్ ఏరియా, పెనుగంచిప్రోలు మండల పరిధిలోని కొంత భాగంతో పాటు శనగపాడు గ్రామం ఉన్నాయి.

### అగిరిపల్లె మండలం
అగిరిపల్లె మండలం మొత్తంతో పాటు పట్టణ పరిధిలో ఉన్న ప్రాంతం కూడా సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వస్తుంది.

## గ్రామ భౌగోళికం
ఇది సముద్రమట్టానికి 24 మీ.ఎత్తులో ఉంది.

## గ్రామానికి రవాణా సౌకర్యాలు
నూజివీడు, మైలవరం, గన్నవరం నుండి రోడ్దురవాణా సౌకర్యం ఉంది. రైల్వేస్టేషన్; విజయవాడ 28 కి.మీ

## గ్రామ పంచాయతీ
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో కె.రంగమ్మ, సర్పంచిగా ఎన్నికైంది.

## దర్శనీయ ప్రదేశాలు/దేవాలయాలు
కొమ్మూరు గ్రామ పంచాయతీ కార్యాలయ సమీపంలోని గంగానమ్మ, పోతురాజుల విగ్రహాల పునఃప్రతిష్ఠాకార్యకమం, 2014,డిసెంబరు-15, సోమవారం నాడు ఉదయం 8 గంటలకు నిర్వహించారు. అనంతరం భక్తులకు అన్నదాన కార్యక్రమం నిర్వహించారు. 
## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ సీఆర్‌డీఏ గ్రామాలు
ఖండవల్లి

* ఖండవల్లి (పెరవలి), పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాలోని గ్రామం.
----
**ఖండవల్లి** తెలుగు వారిలో కొందరి ఇంటి పేరు.
* ఖండవల్లి లక్ష్మీరంజనం, సుప్రసిద్ధ సాహిత్యవేత్త, పరిశోధకులు.
* ఖండవల్లి బాలేందు శేఖరం, సాహిత్యవేత్త, రచయిత.
సున్న

**సున్న** ఒక అంకె, ఇతర సంఖ్యలు (పది కంటే పెద్ద సంఖ్యలు, దశమ స్థానాలు) వ్రాయడములో ఉపయోగపడే అక్షరము కూడా. సున్న అంటే శూన్యము, అంటే ఏ విలువ లేకపోవడము. పూర్ణాంకాలు, సహజ సంఖ్యల సంకలనములో, ఇతర బీజగణిత నిర్మాణాలలో సంకలన తత్సమం (Additive Identity) గా ఉపయోగపడుతుంది. స్థానమును నిర్థారించడానికి కూడా సున్నను వాడతారు. చారిత్రాత్మకంగా సున్న వాడుకలోకి వచ్చిన ఆఖరి అంకె. ఇంగ్లీషులో సున్నని అంకెగా ఉన్నపుడు 'నల్' అని లేక, 'నిల్' అని, న్యూమరల్‌ (సంఖ్యానామము) గా ఉన్నపుడు 'ఓ' అని, *నాట్* అని అన్ని పరిస్థితులలో అనబడుతుంది.

సున్నాను కనుగొనడం గణితశాస్త్రం మొత్తం మీద విప్లవాత్మకమైన మార్పు తెచ్చింది. సున్నా అనే భావన బాబిలోనియా లాంటి పలు పురాతన నాగరికతలలో కనిపించినప్పటికీ, మనం ఇవాళ ఉపయోగిస్తున్న చిహ్నం ఆ తరువాతి కాలంలోనే కనుగొనబడింది.

మధ్య ఆసియా-భారత దేశాల మధ్య వర్తక వాణిజ్య సంబంధాలు మన దేశానికి 'సున్నా' ను పరిచయం చేశాయని కొందరు నిపుణులు భావిస్తున్నారు. మాయాన్లు, బాబిలోనియన్ల లాగానే భారతీయులు కూడా ఖాళీ స్థలాన్ని చూపడానికి '0' గుర్తును ఉపయోగిస్తున్నారు. అయినా క్రీస్తుశకం 9వ శతాబ్దం నాటికి భారతీయులు 'సున్నాను ఒక అంకెగా కూడా భావించడం ప్రారంభించారు. దీన్ని గణిత శాస్త్రంలో అతిపెద్ద ముందడుగుగా భావిస్తున్నారు. ఒకటి కన్నా తక్కువ అంకె ఉందనీ ఒకటి నుంచి దానిని తీసివేస్తే సమాధానం లభిస్తుందనీ భారతీయులు కనుగొన్నారు. అప్పటినుంచి భారతీయుల సంఖ్యా విధానం మనం ఇవాళ అంకెలను గణిస్తున్నట్టు 10 మీద ఆధారపడి ఉంటుంది.

## ఒక అంకెగా సున్న
ధన 1 ముందు, ఋణ 1 తరువాత సున్న వస్తుంది. చాలా సంఖ్యా వ్యవస్థలలో 0, ఋణ సంఖ్యల కంటే ముందు తీసుకొనబడింది. హైరోగ్లఫిక్స్లో *ధైర్యమైనది* అని పిలువబడును.
ఆధునిక వాడకంలో సున్నను వృత్తాకారం, దీర్ఘ గోళాకారం లేదా గుండ్రటి భుజాలుగల చతురస్రాకారంలో వ్రాస్తారు.
"సున్న" గురించి = భారతదేశంలో తొమ్మిదవ శతాబ్దంలో కర్ణాటక ప్రాంతంలో నివసించిన "మహావీరాచార్యుడు" గొప్ప గణిత శాస్త్రజ్ఞుడు. అతను సంస్కృతంలో వ్రాసిన "గణిత సార సంగ్రహం" అనే గ్రంథం చాలా గొప్పది. ఆ గ్రంథాన్ని కావ్య రూపంలో పద్యాలతో 11వ శతాబ్దంలో "పావులూరి మల్లన " అనే కవి తెలుగులో వ్రాశాడు. ఆ గ్రంథంలో పావులూరి మల్లన "సున్న " గురించి చెప్పిన పద్యం:
:"సున్నయు, సున్నయు బెంచిన  సున్నయు తత్కృతి ఘనం సున్నయు వచ్చున్.
:సున్నయు లెక్కయు బెంచిన సున్నయు తానమరి యుండు సుస్థిర రీతిన్.

## భాస్కరాచార్యుడు .... సున్న

సృష్టి లయ కాలాలలో అనంతుడైన అచ్యుతుని నుండి భూత గణాన్ని తొలగించినా, లేదా కలిపినా అచ్యుతిని రూపంలో ఎటువంటి మార్పు ఉండదు. దీనికి ఉదాహరణగా సున్న గురించి ఈ విధంగా చెప్పాడు. ఒక సంఖ్యలో నుండి శూన్యాన్ని తీసివేసినా, దానికి కలిపినా దాని విలువలో మార్పు వుండదు. లేదా ఒక సంఖ్యను సున్న చేత గుణించినా, ఫలితం సున్న యే. సున్నను ఏ సంఖ్యతో భాగించినా శూన్యచ్ఛేదం (quotient: zero) వస్తుంది. అలాగే ఏ సంఖ్యనైనా సున్నతో భాగిస్తే అది అనంతం (infinite) అవుతుంది.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* 'సున్న' చరిత్ర
* 'సున్న' చరిత్ర
* 'సున్న' ఆవిష్కరణ
* 'అల్-జిబ్రా' చరిత్ర
* అంకెలు 'సున్న' తోనే ఎందుకు మొదలవ్వాలి. - Edsger Dijkstra
* Numbering Starts with Zero same topic as Dijkstra's article, including some more aspects
* "Zeroes" Song parody
* "My Hero Zero" Educational children's song

వర్గం:గణిత శాస్త్రము
వర్గం:అంకెలు
వర్గం:సంఖ్యలు
రామోజీరావు

**చెరుకూరి రామోజీ రావు** ( 1936 నవంబరు 16-8 2024 జూన్ 8) ఒక భారతీయ వ్యాపారవేత్త, మీడియా యజమాని సినిమా నిర్మాత. ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద సినిమా స్టూడియో రామోజీ ఫిల్మ్ సిటీ, *[[ఈనాడు]]* వార్తాపత్రిక, టీవీ ఛానళ్ల ఇటివి నెట్వర్క్, చలనచిత్ర నిర్మాణ సంస్థ ఉషాకిరణ్ మూవీస్ యాజమాన్యంలోని రామోజీ గ్రూప్కు రామోజీరావు అధిపతిగా ఉన్నారు రామోజీరావు సినీ నిర్మాతగా వ్యాపారవేత్తగా మీడియా అధిపతిగా పత్రికా అధినేతగా అనేక రంగాలలో రాణించి బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలిగా మారారు.

రామోజీరావు ఇతర వ్యాపార సంస్థలలో మార్గదర్శి చిట్ ఫండ్, డాల్ఫిన్ గ్రూప్ ఆఫ్ హోటల్స్, కళాంజలి షాపింగ్ మాల్, ప్రియా ఫుడ్స్ ఈటీవీ విన్, ఒ మయూరి ఫిల్మ్ డిస్ట్రిబ్యూటర్స్ ఉన్నాయి.

తెలుగు సినిమా రంగానికి రామోజీరావు చేసిన సేవలకు గాను నాలుగు ఫిల్మ్ఫేర్ అవార్డ్స్ సౌత్, ఐదు నంది అవార్డులు జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డులను అందుకున్నారు. 2016లో, జర్నలిజం, సాహిత్యం విద్యలో ఆయన చేసిన కృషికి గాను రామోజీరావుకు భారతదేశపు రెండవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మ విభూషణ్ ఇచ్చి రామోజీరావును సత్కరించింది.

## వ్యక్తిగత జీవితం
చెరుకూరి రామోజీ రావు 1936 నవంబరు 16న భారతదేశంలోని ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం కృష్ణా జిల్లా పెద పారు పూడి గ్రామంలో తెలుగు మాట్లాడే కమ్మ కుటుంబంలో జన్మించారు. రామోజీరావు స్థాపించిన రామోజీ గ్రూప్ ఆ దినంలో మార్గదర్శి చిట్ ఫండ్, *[[ఈనాడు]]* వార్తాపత్రిక, ఈటివి నెట్వర్క్, రమాదేవి పబ్లిక్ స్కూల్, ప్రియా ఫుడ్స్, కలంజలి, ఉషాకిరణ్ మూవీస్ హైదరాబాద్ సమీపంలోని రామోజీ ఫిల్మ్ సిటీ ఉన్నాయి. రామోజీరావు ఆంధ్రప్రదేశ్లోని డాల్ఫిన్ గ్రూప్ ఆఫ్ హోటల్స్ ఛైర్మన్గా కూడా పనిచేశారు.

రామోజీ రావు చిన్న కుమారుడు చెరుకూరి సుమన్ 2012 సెప్టెంబరు 7న ల్యుకేమియాతో మరణించాడు. రామోజీరావు 87 ఏళ్ల వయసులో 2024 జూన్ 8న గుండెపోటుతో మరణించాడు. ఆయన అంత్యక్రియలు రామోజీ ఫిల్మ్ సిటీలో 2024 జూన్ 9న ప్రభుత్వ గౌరవాలతో జరిగాయి, అక్కడ ఆయన స్మారకం నిర్మించారు. ఆయన మరో కుమారుడు చెరుకూరి కిరణ్

## ఫిల్మోగ్రఫీ

### సినిమాలు

## అవార్డులు, గౌరవాలు
thumb|రాష్ట్రపతి శ్రీ ప్రణబ్ ముఖర్జీ 2016 ఏప్రిల్ 12న న్యూఢిల్లీలోని రాష్ట్రపతి భవన్లో జరిగిన పౌర పదవీ విరమణ కార్యక్రమంలో శ్రీ రామోజీ రావుకు పద్మ విభూషణ్ అవార్డును ప్రదానం చేశారు.

; పౌర గౌరవాలు

* పద్మ విభూషణ్ (2016) -భారత ప్రభుత్వం

; జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలు

* ఉత్తమ తెలుగు చలన చిత్రంగా జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డు (నిర్మాత-నువ్వే కావలి (2000)

; ఫిల్మ్ఫేర్ అవార్డులు

* ఫిల్మ్ఫేర్ ఉత్తమ చిత్ర అవార్డు (తెలుగు-ప్రతిఘాత (1985) 
* ఫిల్మ్ఫేర్ స్పెషల్ అవార్డు-దక్షిణాది భారతీయ సినిమా రంగానికి చేసిన కృషికి (1998) 
* ఫిల్మ్ఫేర్ ఉత్తమ చిత్ర అవార్డు (తెలుగు-నువ్వే కావలి (2000) 
* ఫిల్మ్ఫేర్ లైఫ్టైమ్ అచీవ్మెంట్ అవార్డు-సౌత్ (2004)

; నంది అవార్డులు

* ఉత్తమ ఫీచర్ ఫిల్మ్-సిల్వర్-కాంచన గంగా (1984) 
* ఉత్తమ ఫీచర్ ఫిల్మ్-గోల్డ్-మయూరి (1985) 
* ఉత్తమ ఫీచర్ ఫిల్మ్-సిల్వర్-మౌనా పోరటం (1989) 
* ఉత్తమ ఫీచర్ ఫిల్మ్-కాంస్యం-అశ్విని (1991) 
* ఉత్తమ బాలల చిత్రం-గోల్డ్-తేజ (1992)

## మూలాలు

వర్గం:కృష్ణా జిల్లా వ్యక్తులు
వర్గం:2024 మరణాలు
వర్గం:1936 జననాలు
ఐరోపా

సాంప్రదాయకంగా ఏడు ఖండాలు అని చెప్పుకొనేవాటిలో **ఐరోపా** ఒకటి. ఐరోపా భూఖండానికి పశ్చిమాన ఉన్న ద్వీపకల్పము. ఐరోపాకు ఉత్తరాన ఆర్కిటిక్ మహాసముద్రము, పశ్చిమాన అట్లాంటిక్ మహాసముద్రము, దక్షిణాన మధ్యధరా సముద్రము, ఆగ్నేయాన కాకసస్ పర్వతాలు, నల్ల సముద్రం , నల్లసముద్రాన్ని, మధ్యధరా సముద్రాన్ని కలుపుతున్న కాలువలు సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి. తూర్పు దిశన ఐరోపా, ఆసియా ఖండాలకు సరిహద్దులుగా ఉరల్ పర్వతాలు, ఉరల్ నది, కాస్పియన్ సముద్రం ఉన్నాయి. విస్తీర్ణాన్ని బట్టి ఐరోపా, 10,180,000&nbsp;చదరపు కిలోమీటర్లు (3,930,000 చ.మై) వైశాల్యంతో ప్రపంచంలో రెండవ చిన్న ఖండం. భూమి మొత్తం విస్తీర్ణంలో దీనిది 2%. ఐరోపా ఖండంలో దాదాపు 50 దాకా సర్వసత్తాక దేశాలు ఉన్నాయి. కానీ వీటి కచ్చితమైన సంఖ్య ఐరోపా యొక్క సరిహద్దుల నిర్ణయాన్ని బట్టి, పూర్తిస్థాయి గుర్తింపులేని ప్రదేశాలను పరిగణనలోకి తీసుకోవటం, తీసుకోకపోవటం వంటి విషయాలపై ఆధారపడుతుంది. ఐరోపా దేశాలలో జనాభా వారిగా, వైశాల్యము వారీగా రష్యా అన్నింటికంటే పెద్దదేశం కాగా వాటికన్ అన్నింటికంటే చిన్నదేశం. 71 కోట్ల జనాభాతో ఆసియా, ఆఫ్రికాల తర్వాత ఐరోపా అత్యంత జనాభా కలిగిన ఖండము. ప్రపంచము యొక్క 11% ప్రజలు ఐరోపాలో నివసిస్తున్నారు. అయితే, ఖండము అంటే ఒక భౌగోళిక ఉనికితో పాటు, సాంస్కృతిక, రాజకీయ ఉనికిని కూడా సూచిస్తుంది కాబట్టి ఐరోపా యొక్క సరిహద్దులు, జనాభా గురించి ఏకాభిప్రాయము లేదు.

## రాజకీయ భౌగోళికం
అనేక సిద్ధాంతాలు, విపులీకరణల తరువాత ఐరోపా ఖండాన్ని భౌగోళిక, రాజకీయ ప్రాంతాలుగా వర్గీకరించారు. వీటిలో 50 దేశాలు ఉన్నాయి. ఐరోపా సమాఖ్యలో 27 దేశాలకు సభ్యత్వం ఉంది. క్రింది పట్టిక ఐక్యరాజ్యసమితి ఉపయోగిస్తున్నది.

## ఇవి కూడ చూడండి
చార్లెస్ హర్బట్

## మూలాలు
ఓం

ఓంకారం (అయోమయ నివృత్తి) 

**ఓం**, **ఓమ్**, లేదా **ఓంకారం** త్రిమూర్తి స్వరూపముగా చెప్పబడుతోంది. అకార, ఉకార, మకార శబ్దములతో ఏర్పడింది ఓంకారం. ఓంకారమ్ శభ్ధాలలో మొదటిది. హిందూమతానికి కేంద్ర బిందువు. పరమాత్మకు శబ్దరూప ప్రతీక. దీనికి నాలుగు పాదాలున్నాయి. అకారం జాగృదావస్థకు, ఉకారం స్వప్నావస్థకు, మకారం సుషుప్తావస్థకు శబ్దరూప ప్రతీకలు. వాటికి అతీతమైన తురీయావస్థకు ప్రతీక శబ్దరహితమైన ఓంకారం. దాన్ని గ్రహించినవాడు తనను పరమాత్మతో ఏకం చేసుకోగలడు.ఇదొక ఏకాక్షర మంత్రము.**సృ**ష్టి ఉత్పత్తి ప్రక్రియ శబ్దముతోబాటు జరిగింది. ఎప్పుడైతే మహావిస్ఫోటనం ** (బిగ్ బ్యాంగ్)** జరిగిందో అప్పుడే ఆదినాదము (ప్రథమ శబ్దము) ఉత్పన్నం జరిగింది. ఆ మూల ధ్వనికే సంకేతము ఓం అని చెప్పబడింది.పతంజలి యోగ సూత్రములు పతంజలి మహర్షి దీనిని 'తస్యవాచక ప్రణవః'అని దీని ప్రకటికరణ రూపం ఓం అని చెప్పినారు. మాండూక్యోపనిషత్తులో ఇలా చెప్పబడింది:

ఓమిత్యేతదక్షరమిదమ్ సర్వం తస్యోపవ్యాఖ్యానం||

భూతం భవద్భవిష్యదితి సర్వమోజ్మార ఏవ||

యచ్యాన్యత్ త్రికాలాతీతం తదప్యోంకార ఏవ||

అనగా ఓం అనేది అక్షరం, అవినాశ స్వరూపం. ఈ సంపూర్ణ జగత్తు అంతా దాని (ఓం) యొక్క ఉపవాక్యానమే. ఎది గడిచిపోయిందో, ఏది ప్రస్తుతం ఉన్నదో, ఏది జరుగనున్నదో - ఈ సమస్త జగత్తు అంతా ఓంకారమే అయియున్నది. అట్లే పైన చెప్పిన త్రికాలములకు అతి అతీతమైన అన్య తత్వ ఏదైతే ఉన్నదో అదికూడా ఓంకారమే.ఈ ప్రథమనాదమే భిన్న రూపాలలో సృష్టి యందు అభివ్యక్తం అగును. అదియే మానవులలో వాణి రూపములో అభివ్యక్తమవుతున్నది.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

* మూలం:భారతీయ ఉజ్వల వైజ్ఞానిక పరంపర

వర్గం:హిందూమతం
ఉషశ్రీ

thumb|right|150px|ఉషశ్రీ చిన్నతనంలో
**ఉషశ్రీ** (మార్చి 16, 1928 - సెప్టెంబరు 7, 1990) అసలు పేరు **పురాణపండ సూర్యప్రకాశ దీక్షితులు**. ఈయన పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా కాకరపర్రు అగ్రహారంలో 1928 (ప్రభవ తెలుగు సంవత్సరం) సంవత్సరం మార్చి 16 (ఫాల్గుణ బహుళ త్రయోదశి) న జన్మించారు. తండ్రి పురాణపండ రామూర్తి. తండ్రి ఆయుర్వేద వైద్యుడు, తల్లి కాశీ అన్నపూర్ణ. జాతీయోద్యమ సమయంలో కాకినాడలో కాంగ్రెస్ పార్టీకి ప్రతినిధిగా పనిచేశాడు. ఆ తరువాత పురాణపండ రామూర్తి ఉభయ గోదావరి జిల్లాల్లో అనేక వేదికల మీద రామాయణం, మహాభారతం మహాభాగవతం ప్రవచనం చేశాడు.
ఉషశ్రీ ఆకాశవాణి విజయవాడ కేంద్రంలో అనేక సంవత్సరాలు పనిచేశాడు. ఆ కాలంలో ఆయన నిర్వహించిన "ధర్మ సందేహాలు" కార్యక్రమము చాలా పేరు పొందినది. ఆ తరువాత వారం వారం రామాయణ మహా భారతాలను ఆకాశవాణి నుండి ప్రవచనం చేశారు. 1973 లో రేడియోలో భారత ప్రవచనం ప్రారంభించాడు. అప్పట్లో, దూరదర్శన్ లేదు. ఉషశ్రీ పురాణ ప్రవచనాలు వారానికి ఒకసారి ఆదివారం మధ్యాహ్నం 12 గంటలకు వచ్చేది. శ్రోతలు రేడియోల ముందు మూగేవారు. ఆ అరగంటసేపు బయట ప్రపంచాన్ని మరచి ఆ పురాణ గాథలలో మునిగి తేలేవారు.

ఈ విధంగా ప్రఖ్యాతి గాంచిన రేడియో వ్యాఖ్యాత, సాహిత్య రచయిత. ఉషశ్రీ గారు తన రామాయణ భారత ప్రవచనాల ద్వారా తెలుగునాట అందరికీ సుపరిచితులు. ఆప్పట్లో ఆయన గొంతుని, మాట సరళిని తెలుగు శ్రోతలు బాగా గుర్తు పట్టేవారు.
 
## నటన
భీమవరంలో డిగ్రీ పూర్తి కాబోయే సంవత్సరంలో ఆయన మిత్రుడైన రామానుజాచార్యులు ఆయనచే *[[పునర్జన్మ]]* అనే నాటకంలో ఒక పాత్ర వేయించాడు. అందులో ఉషశ్రీ తండ్రి పాత్ర పోషించగా రామానుజాచార్యులు విలన్ పాత్ర పోషించాడు. 

## రచనలు
1979 లో పి.వి.ఆర్.కె ప్రసాద్ తి.తి.దేకి కార్యనిర్వహణాధికారిగా ఉన్నపుడు ఆయనచే భాగవతం రాయించి పాతికవేల కాపీలు ముద్రింప జేసి అతి తక్కువ ధరలో భక్తులకు అందించాడు. అయితే ఆయన రెండున్నర రూపాయలకు విడుదల చేసిన పుస్తకాన్ని తరువాత వచ్చిన వారు తొమ్మిది రూపాయలు చేశారు. భారతం, రామాయణాలు కూడా పదివేల ప్రతులు ముద్రించి కృష్ణా పుష్కరాల సమయంలో విడుదల చేశారు. ఉషశ్రీ రచనలలో ఉషశ్రీ మహాభారతం (4 సంపుటాలు), సుందరకాండ, శ్రీకృష్ణావతారం, ఇంటిటా ఉండవలసిన ఉషశ్రీ రచనలు, ధర్మ సందేహాలు మొదలైన పుస్తకములు ఉన్నవి.  

## ప్రత్యేకత
ఉషశ్రీ ప్రవచనాలకు రేడియో శ్రోతల నుంచి మంచి స్పందన ఉండేది. భగవద్గీతనీ, సుందరాకాండనీ సామాన్యులకు కూడా అర్థమయ్యేలా ఉండేవి. ఆయన ప్రవచనం ఆద్యంతం ప్రత్యక్షరం స్పష్టంగా, సూటిగా  ఉండేది. అతని వ్యాఖ్యానాలలో వీరకాకాని అంతిమయాత్ర, గోదావరి నదిపై రోడ్డు రైలు వంతెన ప్రారంభం, భద్రాద్రి శ్రీరామనవమి  కల్యాణం, కృష్ణాపుష్కరాల ప్రత్యక్ష వ్యాఖ్యానం (1980) కీర్తి కిరీటంలో కలికితురాళ్లు. సందర్భోచిత వ్యాఖ్యలు, ఆయన ఉపన్యాసాలని శ్రోతలను మళ్లీమళ్లీ వినేలా చేస్తాయి. 

## ఇవి కూడా చూడండి
*ఉషశ్రీ రామాయణము

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* ఉషశ్రీ.ఆర్గ్

వర్గం:1928 జననాలు
వర్గం:1990 మరణాలు
వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:తెలుగు కళాకారులు
వర్గం:రేడియో ప్రముఖులు
వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా ఆకాశవాణి ఉద్యోగులు
వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా ప్రవచనకర్తలు
వర్గం:కలం పేరుతో ప్రసిద్ధులైన ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యక్తులు
చదరంగం (అయోమయనివృత్తి)

**చదరంగం** పేరుకు సంబంధించిన వ్యాసాల లింకులు

*చదరంగం (ఆట)
*చదరంగం (1984 సినిమా)
*చదరంగం (1967 సినిమా)
*చట్టంతో చదరంగం - 1988 సినిమా
*రాజకీయ చదరంగం - మరొక సినిమా
సత్త్రియ నృత్యం

right|thumb|''ప్రకృతి ఒర'', 64 సత్త్రియ వ్యాయామాలలో (''మాతి అఖోర'') ఒకటి
**సత్త్రియ** లేదా **సత్త్రియ నృత్యం** భారతదేశానికి చెందిన ఎనిమిది ప్రధాన శాస్త్రీయ నృత్యాలలో ఒకటి. సత్త్రియ నృత్యం 500 సంవత్సరాల చరిత్రగల అస్సాంకు చెందిన శాస్త్రీయ నృత్యం. భక్తి భావనని వెలిబుచ్చడానికి ఉద్భవించి ఒక కళారూపంగా పెంపొందింది. 15వ శతాబ్దం నుంచి అస్సామీ సంస్కృతిలో సత్త్రాలు (అస్సాం యొక్క వైష్ణవ ఆశ్రమాలు) ఒక భాగంగా, సంప్రదాయంగా ఉన్నాయి. అస్సామీ సంస్కృతి, సాహిత్యాలకు ప్రధాన ప్రేరకుడైన వైష్ణవ సాధువు, కళాకారుడు, శ్రీమంత శంకరదేవ, అతని శిష్యుడైన మాధవదేవ సత్త్రాలను ప్రథమంగా స్థాపించారు. ప్రతి సత్త్రమూ ఆధ్యాత్మికత మరియూ కళలు కేంద్రంగా ఉన్న ఒక జీవనశైలిని ప్రబోధించేవి. అవి సంగీతము, నృత్యము, నాటకాలు ప్రధానముగాగల లలితకళాకేంద్రాలుగా మిగిలిపోయాయి. ఈ సత్త్రాల సంఖ్య అనతికాలంలోనే 700కు మించిపోయింది.

శంకరదేవ, సత్త్రాలలో ప్రదర్శించడానికి తను రూపొందించిన *[[అంకియ నాట్]]* (ఒక విధమైన అస్సామీ ఏకాంక నాటికలు) కు అనుబంధంగా ఈ నాట్య పద్ధతిని రూపొందించాడు. సత్త్రాలలో పుట్టి, అక్కడ అభివృద్ధి చెందిన నాట్యము కావటం వలన దీనికి సత్త్రియ నృత్యముగా ప్రసిద్ధికెక్కింది. సత్త్రియ నృత్యానికి మూలాధారము పౌరాణిక గాథలే. పౌరాణిక బోధలను సామాన్యప్రజలకు అర్థమయ్యే రీతిలో, మనోరంజకముగా చెప్పే ప్రయత్నములో పుట్టిన కళారూపమే సత్త్రియ.

సాంప్రదాయకంగా సత్త్రాలలో మగ సాధువులు (భొకొత్) మాత్రమే తమ దినచర్యలలో భాగంగా లేదా ప్రత్యేక పండుగ సందర్భాలను పురష్కరించి ప్రదర్శించే ఈ నృత్యం 19వ శతాబ్దపు రెండవ భాగంలో సత్త్రాలనుంచి బయటి ప్రపంచాన్ని చూసింది. ప్రస్తుతం ఈ నృత్యాన్ని సత్త్రాలలో సభ్యులు కానివారు కూడా ఆడ, మగా తారతమ్యం లేకుండా అందరూ నేర్చుకోవటమేకాక వేదికలపై కలిసి ప్రదర్శనలు ఇస్తున్నారు. ఈ నృత్యాన్ని సోలోగా, బృందముగా కూడా ప్రదర్శిస్తున్నారు. పూర్యము సత్త్రాలు చాలా కఠినమైన నిర్ధిష్ట నియమాలను పాటించేవి. సాంప్రదాయ కట్టుబాట్లు, కచ్చితమైన నియమ పాలన, శాస్త్రయుక్త పరిశోధన పట్ల విముఖత సత్త్రియ నృత్యాన్ని ఎనిమిదవ భారత శాస్త్రీయ నృత్యంగ పరిగణించడాన్ని ఆలస్యం అయ్యేట్లు చేసాయి. 2001లో సంగీత నాటక అకాడెమీ సత్త్రియ నృత్యాన్ని ఎనిమిదవ భారత శాస్త్రీయ నృత్యంగా పరిగణించింది.

శాస్త్రీయ నృత్యానికి అవసరమైన అన్ని నియమాలూ సత్త్రియ నృత్యంలో ఉన్నాయి. 
# విధాన పరమైన నాట్యం, నాట్య శాస్త్ర, అభినయ దర్పణ, మరియూ సంగీత్ రత్నాకర్.
# ప్రత్యేక నృత్యకళా రీతి (మార్గ్)
# 500 ఏళ్ళుగా వస్తున్న సంప్రదాయం.
# నృత్యానికి కావలసిన విషయాలు నృత్త (స్వచ్ఛమైన నృత్యం), నృత్య (భావప్రకటన), నాట్య (అభినయం).

సత్త్రియ నృత్యంలో వీటి కలయికలూ అంతేముఖ్యం; శాస్త్రీయ రాగం భక్తిపారవశ్య గీతాలు (*బూర్‌గీత్*) (శంకరదేవ కంపోజ్ చేశారు), సంగీతం. ఢోల్, ఢంక, బాఁసురి, వయొలిన్. కంజీర లాంటి వాద్యపరికరాలు వెన్నంటి ఉంటాయి. సత్త్రియ నృత్యములోని ఆంగీకము, ఆభరణాలు అలంకరణ, అస్సామీ సంస్కృతిని ప్రతిబింబిస్తాయి. సత్త్రియ సాధకులకు అత్యంత మానసిక, శారీరక దృఢత్వం అవసరం. సత్త్రియ నాట్యభంగిమల ప్రదర్శనకు సంపూర్ణ ఏకాగ్రత, భక్తి అవసరం.

సత్త్రియనృత్యాన్ని అనేక వర్గాలుగా విభజించవచ్చు. అందులో కొన్ని: *అప్సర నృత్య*, *బేహార్ నృత్య*, *ఛాలీ నృత్య*, *దశావతార నృత్య*, *గోసాయి ప్రవేశ*, *ఝుముర*, *నాడు భంగి*, *మన్చోక్ నృత్య*, *బార్ ప్రవేశ*, *నటువ నృత్య*, *గోపీ ప్రవేశ*, *రాస నృత్య*, *రాజగర్హియ ఛాలీ నృత్య*, *సూత్రధార*.

## మూలాలు

వర్గం:భారతీయ నృత్యరీతులు
వర్గం:అసోం