open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
బి. ప్రసాదమూర్తి

thumb|బి. ప్రసాదమూర్తి
**బి. ప్రసాదమూర్తి (బి. ఆర్. వి. ప్రసాదమూర్తి)** తెలుగు కవి, రచయిత.

## జీవిత విశేషాలు
అతను పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా నిడమర్రు గ్రామంలో జన్మించాడు.  హైదరాబాదులో నివాసిస్తున్నాడు.

అతను 1999లో “కలనేత” కవితా సంపుటితో తెలుగు కవితా ప్రవాహంలో రచనా ప్రస్థానంలోకి అడుగు పెట్టాడు. 2007లో "మాట్లాడుకోవాలి" కవితా సంఫుటిని వెలువరించాడు. 2010లో “నాన్న చెట్టు” 2014లో “పూలండోయ్ పూలు”, 2016లో “చేనుగట్టు పియానో” కవితా సంపుటాలను వెలువరించాడు. “ఒక దశాబ్దాన్ని కుదిపేసిన దళిత కవిత్వం” అనే ఈయన పరిశోధనా గ్రంథం 2017లో పుస్తకంగా వెలువడింది. అసాధారణ వాక్య నిర్మాణం, నిత్యనూతన శైలీ శిల్ప చాతుర్యం ఇతని కవిత్వానికి అపురూప అలంకారాలు.  
## పురస్కారాలు

* 2008 : బంగారు, తామ్రనంది అవార్డు - శ్రీ శ్రీ డాక్యుమెంటరి.
* 2011 : నూతలపాటి గంగాధరం సాహితీ పురస్కారం
* 2012 : ఢిల్లీ తెలుగు అకాడెమి సాహిత్య పురస్కారం
* 2014 : సోమసుందర్ సాహితీ పురస్కారం
* 2015 : ఫ్రీవర్స్ ఫ్రంట్ అవార్డు
* 2016 : విశ్వకళా పీఠo అవార్డు
* 2016 : రొట్టమాకుల రేవు సాహిత్య పురస్కారం
* 2016 :శాంతినారాయణ పురస్కారం - చేనుగట్టు పియానో.
*ఉమ్మడిశెట్టి సాహితీ పురస్కారం
* స్మైల్ సాహితీ పురస్కారం

## మూలాలు

## బయటి లంకెలు

వర్గం:ఫ్రీవర్స్ ఫ్రంట్ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:ఉమ్మడిశెట్టి సాహితీ అవార్డు గ్రహీతలు
వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా రచయితలు
కోమిటాస్ పాంథియాన్

**కోమిటాస్ పార్క్, పాంథియోన్**  యెరెవాన్ లోని షెంగావిత్ జిల్లాలో ఉంది. ఇది ముఖ్యమైన అర్షకున్యాట్స్ అవెన్యూకు కుడివైపున ఉంది. దీనిని 1936లో "మ్లర్" శ్మశానం, దాని చారిత్రక చాపెల్ కూల్చివేసిన తరువాత నిర్మించారు.

ఆర్మేనియాకు చెందిన ఎన్నో ముఖ్యమైన కళాకారుల భౌతిక కాయాలను ఇక్క ఉంచారు. వీరిలో, కోమిటాస్ద్ (1869-1935), ఆర్మేనియన్ జాతీయ సంగీతంస్థాపకుడు కూడా ఉన్నారు.

కోమిటాస్ పార్క్, పాంథియోన్ కు చెందిన అన్ని స్మారకాల వివరాలు ఒక వంశావళి వెబ్సైటు లో వీక్షణకు అందుబాటులో ఉన్నాయి..

## ప్రముఖ ఇంటర్మెంట్స్
thumb|సెర్గై పరజానవ్ యొక్క సమాధి
thumb|విల్లియన్ సరోయాన్ యొక్క సమాధి
ప్రస్తుతం కోమిటాస్ పాంథియాన్ లో 60 సమాధులు ఉన్నాయి. కింద పట్టికలో ఉన్నవి ముఖ్యమైనవి:

## సూచనలు

వర్గం:ఆర్మేనియా చారిత్రిక ప్రదేశాలు
మార్టిన్ అగోల్లాన్

** మార్టిన్ "మార్కోస్" అకొగ్ల్యాన్ ** (జననం 1958 మార్చి 6), ఒక ఆర్మేనియన్ కళాకారుడు.

## జీవిత చరిత్ర
అకొగ్ల్యాన్ 1958 మార్చి 6న, యెరెవాన్, ఆర్మేనియాలో జన్మించారు. 1974-1977 మధ్య, అతను పనోస్ తెర్లెమెజ్యాన్, పెయింటింగ్ శాఖ తరువాత ఒక ఆర్ట్ కళాశాలలో చదివారు. 2000 నుండి అతను ఆర్మేనియా కళాకారులు సంగంలో ఒక సభ్యుడు, 2004 – కెర్పార్ చిత్రకారులు అసోసియేషన్ లో సభ్యుడు, మైరకఘర్ చిత్రకారుల అసోసియేషన్ లో సభ్యుడు.

అకొగ్ల్యాన్ యొక్క రచనలు యెరెవాన్ చరిత్ర మ్యూజియం,  ఆర్ట్శాఖ్ లోని లచిన్ స్టేట్ మ్యూజియం, నొవ్యంబెర్యాన్ స్టేట్ మ్యూజియంలలో ప్రదర్శించారు. అనేక రచనలు యు.ఎస్. లోని "వెంత్ వార్డ్ గ్యాలరీ" లో, ఇంగ్లాండు, కెనడా, ఇజ్రాయెల్, ఫ్రాన్స్, రష్యా, లెబనాన్, ఇతర దేశాలలోని ప్రైవేటు సంగ్రహాలయంలో,  మైక్ బరోయాన్ (స్విట్జర్లాండ్), వ్లాడిస్లావ్ కుజ్నెట్సావ్ (మాస్కో), ఒలెగ్ బబజన్యన్ (Yerevan), జీన్ మేరీ బ్రుటల్లీ (చార్డొన్నాయ్), సిక్కియో పినో (పలేర్మో) లోని ప్రైవేటు వ్యక్తుల  సేకరణలలో బద్రపరిచారు .
thumb

## ప్రదర్శనలు
1978 నుండి మార్టిన్ అకొగ్ల్యాన్ అనేక ప్రదర్శనలలో భాగం తీసుకున్నా.

### సమూహం ప్రదర్శనలు

* 1997-2000 పాల్గొనడం అనేక ప్రదర్శనలు
* 2001 "డాంటే ఇన్ ఆర్మేనియన్ ఆర్ట్", రవెనా, ఇటలీ
* 2001 "క్రిష్టియన్ ఆర్మేనియా" క్రైస్తవ మతానికి 1700 వ వార్షికోత్సవం సందర్భంగా యెరెవాన్ లో అంకితం  చేశారు.
* 2003 ఆర్ట్-శాఖ్, బెర్డ్జార్
* 2009 ఆర్మేనియా యొక్క 2791 వార్షికోత్సవంలో యెరెవాన్ సిటీ కౌన్సిల్ కు ఎగ్జిబిషన్ ను అంకితం చేశారు.

### "Kerpar" అసోసియేషన్

* 2004 పారిస్ (సల్ డ్రాక్ సెంటర్) – వేలం కేంద్రం
* 2007 జానపద ఆర్ట్స్ సెంటర్, యెరెవాన్
* 2007 టెకెయాన్ ఆర్ట్ సెంటర్, యెరెవాన్

### అసోసియేషన్ "ప్రపంచంలోని ఆర్మేనియన్ కళాకారులు"

* 2010 "టిగ్రాన్ ది గ్రేట్" 2150 వార్షికోత్సవం సందర్భంగా గొప్ప ఆర్మేనియన్ జాతీయ గ్యాలరీలో ఎగ్జిబిషన్
* 2011 హైదరాబాదులో జరిగిన అని 1050 వ వార్షికోత్సవం ఎగ్జిబిషన్
* 2011 "ద కలర్స్ ఆఫ్ ఆర్మేనియా", ఈజిప్ట్
* 2010 లో "స్ప్రింగ్ కలర్స్ ఆఫ్ స్యునిఖ్", యెరెవాన్, "ప్యునిఖ్" పునాది, "లోర్వా ద్జార్" పేట్రియాటిక్ యూనియన్.
* 2011 "ఆర్మేనియన్ పాలెట్", ఇంటర్నేషనల్ సింపోసియం భాగస్వామ్యంతో అర్మేనియన్, రష్యన్, బెలరుశియన్ కళాకారులు, అర్మేనియా, ఆర్ట్-శాఖ్, "ప్యునిఖ్" పునాది, "లోర్వా ద్జార్" పేట్రియాటిక్ యూనియన్
* 2012 "ఆర్మేనియన్ పాలెట్", ఓద్జున్, "ప్యునిక్" పునాది, "లోర్వా ద్జార్" పేట్రియాటిక్ యూనియన్

## సోలో ప్రదర్శనలు

* 2007 హేయ్-ఆర్ట్ సెంటర్, యెరెవాన్
* 2012 హేయ్-ఆర్ట్ సెంటర్, యెరెవాన్
* 2016 గోరిస్ మున్సిపల్ గ్యాలరీ

## గ్యాలరీ


Martin Akoghlyan art works 33 (3).JPG|

Martin Akoghlyan art works 33.JPG|

Martin Akoghlyan's art works 44 (1).JPG|

Martin Akoghlyan's art works 55 (2).JPG|


## సూచనలు

వర్గం:1958 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:ఆర్మేనియన్ కళాకారులు
లింగమనేని రమేశ్

thumb|లింగమనేని రమేశ్
**లింగమనేని రమేశ్** ఆంధ్రప్రదేశ్ పారిశ్రామికవేత్త. అతను ఎయిర్ కోస్టాకు చైర్మన్‌గా ఉన్నాడు. 1983లో లింగమనేని ఎస్టేట్స్ పేరుతో ఓ కంపెనీని ప్రారంభించాడు. ఈ సంస్ధ ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని పలు నగరాల్లో రియల్ ఎస్టేట్ కార్యకలాపాలను నిర్వహిస్తోంది.

## జీవిత విశేషాలు
అతను విజయవాడలో జన్మించాడు. తన 19వ యేట నుండి తన కుటుంబానికి చెందిన రియల్ ఎస్టేట్ కార్యక్రమాలలో పనిచేసాడు. అతను భారతదేశంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో ప్రపంచ-స్థాయి మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి చేయాలనే లక్ష్యంతో  కృషి చేసాడు.

## దశావతార వేంకటేశ్వర స్వామి ఆలయం

గుంటూరు జిల్లా లోని నంబూరు పంచాయతీ పరిధిలోని లింగమనేని ఎస్టేట్స్‌లో సుమారు 4 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో శ్రీ భూ సమేత దశావతార వేంకటేశ్వర స్వామి ఆలయం అతనిచే నిర్మించబడినది. పద్దెనిమిదేళ్ల క్రితం 2000లో తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానంలో అతను స్వామివారిని దర్శించుకొని బయటకు వస్తున్నప్పుడు అతని  మనస్సులో తట్టిన ఆలోచనా ఫలితం ఈ ఆలయ నిర్మాణం. 2012లో సుమారు నాలుగు ఎకరాల విస్తీర్ణంలో ఆలయ నిర్మాణానికి శ్రీకారం చుట్టారు. రాజధాని అమరావతి అంతర్భాగంలో, బెజవాడ దుర్గమ్మకు సమీపంలో ఆలయాన్ని నిర్మించారు. 
## మూలాలు

## బయటి లంకెలు

వర్గం:భారతీయ పారిశ్రామికవేత్తలు
వర్గం:విజయవాడ వ్యక్తులు
ఆకు కదలని చోట

**ఆకు కదలని చోట** కవితా సంపుటిని కళింగాంధ్ర యువకవి బాలసుధాకర్‌ మౌళి రచించాడు. ఈ పుస్తకం వల్ల ఇతనికి 2018 సంవత్సరానికి గాను  కేంద్రసాహిత్య అకాడమీ యువ పురస్కారం ప్రకటించారు.
## కవి పరిచయం

**బాలసుధాకర్‌ మౌళి** విజయనగరం జిల్లా మెంటాడ మండలం పోరాం  గ్రామంలో  జన్మించాడు. ఇతడు విజయనగరం జిల్లాలోని  గర్భాం జిల్లా పరిషత్‌ ఉన్నత పాఠశాలలో జీవశాస్త్ర ఉపాధ్యాయునిగా పని చేస్తున్నాడు. ఇతడు *ఎగరాల్సిన సమయం*, *ఆకు కదలని చోట* అనే కవితా సంపుటులు, తన విద్యార్థుల కవితలతో *స్వప్నసాధకులు* అనే కవితా సంకలనం, *బడి చెప్పిన కథలు* అనే కథాసంపుటి వెలువరించాడు. ఇతనికి సాహిత్య అకాడమీ యువ పురస్కారంతో పాటుగా భారత భాషా పరిషత్ పురస్కారం, ఫ్రీవర్స్ ఫ్రంట్ అవార్డు, ఉమ్మడిశెట్టి సాహితీ అవార్డు మొదలైన అనేక పురస్కారాలు లభించాయి.

## ఈ పుస్తకంలో
ఈ కవితాసంపుటిలో మొత్తం 62 కవితలు ఉన్నాయి.  వాటిలో 5 కవితలు వివిధ భాషలనుండి అనువదించబడ్డాయి.  మిగిలిన కవితలలో 27 కవితలు ఏదో ఒక సందర్భాన్నో, వ్యక్తులనో తలచుకుంటూ వ్రాసినవి. వాటిలో శివారెడ్డి, గంటేడ, అరుణ్ సాగర్, అక్బర్ వంటి వారిపై ఆరాధనతో వ్రాసుకొన్నవి కొన్ని, వృత్తిరీత్యా ఉపాద్యాయుడు కావటం వల్ల విజయ, జీవన్, కుమారి వంటి ప్రతిభకలిగిన విద్యార్ధులపై, ఇంకా డ్రాయింగ్ టీచర్ దుర్గ, వీరశంకర్ వంటి సహాద్యాయులపై వ్రాసినవి మరికొన్ని ఉన్నాయి. ఇవికాక బాక్సైట్ తవ్వకాలు, ముస్లిమ్ రచయితపై దాడి, కల్బుర్గి, సొనిసోరి, అయిలాన్ పిలగాడు, వేట నిషేదం వంటి వివిధ సందర్భాలకు రాసినవి ఉన్నాయి.

## పురస్కారాలు
* 2018 - కేంద్రసాహిత్య అకాడమీ యువ పురస్కారం

## అభిప్రాయాలు
* తను చెప్పదలచుకున్న దానిపట్ల తనగాఢమైన నమ్మకాన్నినిక్కచ్చితనాన్నినిబ్బరాన్నిఎక్కడా సడలకుండా చెప్పడం అది ఒక కొత్త అభివ్యక్తిలోఆవిష్కరించడం ఈ కవితాసంకలనంలో బాలసుధార్ మౌళి సాధించారు. తన నిరంతర అధ్యయనం సమాజం పట్ల వున్నతన ప్రేమ, పసి పాపలాంటి తన మనసులోంచి వచ్చిన ప్రతి పదంలోను చిత్రించారు. - కెక్యూబ్ వర్మ
* వ్యక్తీకరణలో కొత్తదనం, భావచిత్రాల్లో వైవిధ్యం వస్తువును కవిత్వం చేయడంలో ఆర్ద్రతని కనబరచడం బాలసుధాకర్‌ మౌళి కవిత్వ ప్రత్యేకతలు. ఇటీవల విడుదలయిన 'ఆకు కదలని చోట' పుస్తకంలో ఈరకమైన వైశిష్ట్యం స్పష్టంగా చూస్తాం. - కిరణ్‌కుమార్

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
వర్గం:తెలుగు వచన కవిత్వం
వర్గం:2016 పుస్తకాలు
వర్గం:సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం పొందిన పుస్తకాలు
వాసాల నరసయ్య

**వాసాల నరసయ్య** బాలసాహితీకారుడు. బాలసాహిత్యంలో విశేష కృషి చేసిన అతనికి 2017 కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ వారు బాల సాహిత్య పురస్కారాన్ని ప్రదానం చేశారు.

## జీవిత విశేషాలు
అతను 1942లో   కరీంనగర్ జిల్లా లోని మెట్‌పల్లి మండలం చవులమద్ది గ్రామంలో జన్మించాడు. పోస్టల్ సూపరింటెండెంట్ గా ఉద్యోగభాద్యతలను నిర్వర్తిస్తూ 2002లోపదవీవిరమణ చేశాడు. తన 12వ యేట నుండి సాహితీ ప్రస్థానాన్ని ప్రారంభించాడు. అతను పౌరాణిక నాటకాలు, కవిత్వం అంశాలపై రచనలను ఎక్కువగా చేసాడు. అయినప్పటికీ అతను బాలసాహిత్యంపై మక్కువ కలిగి బాలలకోసం అనేక రచనలను తెలుగు భాషలో చేసాడు.  1997 నుండి బాలసాహితీ రంగంలో విశేష కృషి చేసాడు. ఆరు దశాబ్దాలుగా బాలసాహిత్యంలో నిరంతర సాహితీ సేవ అందించిన అతను మొత్తం 36 పుస్తకాలు ప్రచురించాడు. ఇందులో 28 పుస్తకాలకు పైగా బాల సాహిత్య రచనలే. బుజ్జాయి, బొమ్మరిల్లు, చందమామ, బాలమిత్ర, బాలభారతం, బాలబాట, మొలక తదితర బాలల మాసపత్రికలు, సంకలనాల్లో నర్సయ్య కథలు, బాలల కథలు, పొడుపు కథలు, కవితలు, గేయాలు, గ్రంథ సమీక్షలు, వ్యాసాలు,అనువాదాలు ప్రచురితమయ్యాయి. అతను చిన్నపిల్లల మానసిక వికాసానికి అనుగుణంగా నీతి కథలు, పురాణాలకు సంబంధించి  అనేక కథలు రాశాడు. దాదాపు 40 సంపుటాలను ఆయన వెలువరించగా వాటిలో కొన్ని ఇతర భాషల్లోకి అనువాదమయ్యాయి.

## పురస్కారాలు
అతనికి అంతకు ముందు అనేక పురస్కారాలను పొందాడు. వాటిలో రాష్ట్ర బాల సాహిత్య పురస్కారాన్ని 2009లో పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయంనుండి అందుకున్నాడు.

## మూలాలు

## బయటి లంకెలు
* యూట్యూబ్ లో వాసాల నరసయ్య ఇంటర్వ్యూ
* కథానిలయంలో వాసాల నరసయ్య

వర్గం:కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ బాల సాహిత్య పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:1942 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:బాల సాహితీకారులు
చంద్రమహేష్

**చంద్రమహేష్** తెలుగు చలనచిత్ర దర్శకుడు, రచయిత. 1999లో వచ్చిన ప్రేయసి రావే చిత్రం ద్వారా దర్శకుడిగా తెలుగు సినిమారంగంలోకి ప్రవేశించాడు.

## జననం
చంద్రమహేష్ 1968 నవంబరు 8న రవీందర్ రావు - త్రివేణీ రావు దంపతులకు ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, తూర్పుగోదావరి జిల్లాలో జన్మించాడు.

## సినిమారంగ ప్రస్థానం
1999లో వచ్చిన ప్రేయసి రావే చిత్రం ద్వారా దర్శకుడిగా తెలుగు సినిమారంగంలోకి ప్రవేశించిన చంద్రమహేష్ విజయవంతమైన చిత్రాలకు దర్శకత్వం వహించాడు. మొదటగా సురేష్ ప్రొడక్షన్స్ సంస్థ చిత్రాలకు సహ దర్శకత శాఖలో పనిచేశాడు.

## దర్శకత్వం వహించిన చిత్రాలు
# రెడ్ అలర్ట్ (2015)
# లవ్ ఇన్ హైదరాబాద్
# ఆలస్యం అమృతం (2010)
# హనుమంతు (2006)
# ఒక్కడే (2005)
# జోరుగా హుషారుగా (2002),
# చెప్పాలని ఉంది (2001)
# అయోధ్య రామయ్య (2000)
# ప్రేయసి రావే (1999)
 
## మూలాలు

## ఇతర లంకెలు
* 

వర్గం:తెలుగు సినిమా దర్శకులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా రచయితలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1968 జననాలు
వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా సినిమా దర్శకులు
చిరంతానందస్వామి

**చిరంతానందస్వామి** తెలుగు రచయిత. అతను రాసిన "శ్రీ రామకృష్ణుని జీవిత చరిత్ర" కు 1957లో కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు వచ్చినది. ఇతనికి పూర్వాశ్రమమున (బ్రహ్మచర్యాశ్రమున) మాధవ చైతన్యులనీ, సన్యాసాంతమున చిరంతానంద స్వామి అనే పేర్లు ఉన్నాయి. 
## జీవిత విశేషాలు
అతను తెలుగు సాహిత్యంలో గద్య రచనలో ప్రసిద్ధి చెందినవాడు. అతను రామకృష్ణుడు, వివేకానంద తత్వాలకు సంబంధించిన 20 పుస్తకాలను రచించాడు. అతని రచనలు సూక్ష్మమైన తాత్విక ఆలోచనల  శైలితో విలక్షణత కలిగి ఉంటాయి.

## రచనలు
* శ్రీ వివేకానంద లేఖావళి - 1వ భాగం (అనువాదం) : ఈ మొదటి సంపుటి లేఖావళిలో వివిధ సందర్భాలలో 1888 ఫిబ్రవరి నుంచి 1894 వరకు పలువురికి రాసిన లేఖలలో కొన్నింటిని శ్రీ చిరంతనానంద స్వామి అనువదించగా శ్రీరామకృష్ణ మఠం స్వయంగా ప్రచురించింది.
* శ్రీ వివేకానంద లేఖావళి - 2వ భాగం (అనువాదం)
* శ్రీ రామకృష్ణ బోధామృతం
* శ్రీ రామకృష్ణ జీవిత చరిత్ర
* శ్రీ శారదాదేవి చరిత్ర
* శ్రీ వివేకానంద జీవిత చరిత్ర.

## మూలాలు

## బయటి లంకెలు

వర్గం:కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం పొందిన తెలుగు రచయితలు
వర్గం:జన్మస్థలం తెలియని వ్యక్తులు
అరా షిరాజ్

**అరా షిరాజ్** ( 1941 జూన్ 8 – 2014 మార్చి 18) ఒక ఆర్మేనియన్ శిల్పి. తన తల్లి, తండ్రి, సిల్వా కాపుటిక్యాన్, హోవ్హాన్నెస్ షిరాజ్. వారు కవులు.

## జీవిత చరిత్ర
అరా షిరాజ్ జన్మించనప్పటి పేరు **అరామ్జ్ కారాపెత్యాన్** . అతను 1941వ సంవత్సరంలో యెరెవాన్ లో జన్మించారు. అతను 1966లో యెరెవాన్ థియేటర్ అండ్ ఫైన్ ఆర్ట్స్ ఇన్స్టిట్యూట్ నుండి పట్టభద్రుడయ్యాడు. అతను పాల్గొన్నాడు. అతను ఆర్మేనియా, సోవియట్ యూనియన్ లలో జరిగిన అనేక యువ కళాకారులు ప్రదర్శనలలో పాల్గొన్నారు. 1968 నుండి 2014లో తన మరణం వరకు అతను అర్మేనియా కళాకారులు' యూనియన్ లో ఒక సభ్యుడు. తన రచనలు యు.ఎస్.ఎస్.ఆర్ లోని  ప్రధాన నగరాలు (మాస్కో, లెనిన్గ్రాద్, ట్బైలీసీ) సోలో, సమూహ ప్రదర్శనలలో భాగంగా ప్రదర్శించారు. అతను ఆర్మేనియన్ కళ ఫెస్టివల్ లో "యురార్టు టూ ద ప్రెసెంట్" (పారిస్, 1970) లో పాలుపంచుకున్నారు.

షిరాజ్ చేసిన తన స్మారక శిల్ప కళలు, స్మారక చిహ్నాలు అనగా పరూర్య్ర్ సేవక్ (యెరెవాన్, 1974), యెగిషె చారెంట్స్ (చారెంట్సవాన్, 1977), అలెగ్జాండర్ మ్యస్నిక్యాన్ (యెరెవాన్, 1980), విల్లియమ్ సరోయాన్ (యెరెవాన్ లోని పాంథియోన్, 1991) లను అతను ఎంతో ప్రసిద్ధి చెందారు.

1979 లో అలంకారిక శిల్పాలతో యెరెవాన్ లోని ద్విన్ హోటలు ప్రవేశద్వారాన్ని అలంకరించినందుకు షిరాజ్ కు అర్మేనియా రాష్ట్ర అవార్డు లభించింది. 1977 లో అతనికి అర్మేనియా యొక్క ప్రతిభావంతులైన కళాకారుడు అనే గౌరవం దక్కింది. 1987 లో అతను ఆర్మేనియా కళాకారులు' యూనియన్ కు అధ్యక్షునిగా ఎన్నికయ్యారు, అంతేకాకుండా యు.ఎస్.ఎస్.ఆర్ కు చెందిన సెక్రటేరియట్ ఆఫ్ ది ఆర్టిస్ట్స్ యూనియన్ లో కూడా అతను ఉన్నారు.

షిరాజ్' చేసిన అత్యంత ప్రఖ్యాత విగ్రహాలలో పాబ్లో పికాసో, యెరెవాండ్ కొచర్, హోవ్హాన్నెస్ షిరాజ్, వ్రియుర్ గల్ష్టియన్ కూడా ఉన్నవి. అనేక శిల్ప కూర్పులను యెరెవాన్ లోని ఆధునిక కళా మ్యూజియంలో శాశ్వత ప్రదర్శన లో, యెరెవాన్ లోని స్టేట్ గ్యాలరీ ఆఫ్ ఆర్మేనియా లో, ట్రెత్యాకోవ్ గ్యాలరీ, మాస్కోలోని తూర్పు దేశాలకు చెందిన ఆర్ట్ మ్యూజియం లలో భద్రపరిచారు.

షిరాజ్ యొక్క చిత్రాలు, శిల్పాలు అనేక ప్రైవేట్ సేకరణలలో ప్రపంచమంతటా కనిపిస్తాయి: మాస్కో, సెయింట్ పీటర్స్బర్గ్, ట్బైలీసీ, యెరెవాన్, బీరూట్, పారిస్, లండన్, న్యూ యార్క్ నగరం, లాస్ ఏంజెల్స్, చికాగో, డెట్రాయిట్, మాంట్రియల్, మొదలగున నగరాల్లో ఉన్నాయి. షిరాజ్ ఎంతో ప్రాముఖ్యత సంపాదించుకున్న ఆంధ్రానిక్ విగ్రహం (2002) యొక్క శిల్పి. ఆంధ్రానిక్ రెండు గుర్రలపై కూర్చొని ఉంది. వారు పశ్చిమ, తూర్పు ఆర్మేనియన్లకు ప్రతీక.

## రచనలు
thumb|300x300px|సెంట్రల్ యెరెవాన్ లో సెయింట్ గ్రెగర్య్ కథెడ్రల్ సమీపంలోని ఆంధ్రనిక్ విగ్రహం

* యెగిషే చారెంట్స్, చారెంట్సవాన్, 1977
* పరూర్య్ సేవక్, యెరెవాన్, 1978
* అలెగ్జాండర్ మ్యాస్నిక్యాన్, యెరెవాన్, 1980
* విల్లియం సరోయాన్, కోమిటాస్ పాంథియోన్, యెరెవాన్, 1984
* టిగ్రాన్ పెట్రోసియన్, చెస్ హౌస్, యెరెవాన్, 1989
* హోవ్హాన్నెస్ షిరాజ్ కోమిటాస్ పాంథియోన్, 1989
* సెర్ఘై  పరజానౌ, కోమిటాస్ పాంథియోన్, 1999
* ఆంధ్రానిక్ సెయింట్ గ్రెగర్య్ కథెడ్రల్ ముందు (2002)
* హోవ్హాన్నెస్ షిరాజ్, మల్టియా-సెబష్టియా జిల్లా, యెరెవాన్, 2005
* వాజ్గెన్ 1, వాస్కేనియన్ వేదాంత అకాడమీ, సేవన్, 2008
* ఆంధ్రానిక్ ఒజానియన్ విగ్రహం

## సూచనలు

వర్గం:1941 జననాలు
వర్గం:2014 మరణాలు
వర్గం:ఆర్మేనియన్ శిల్పులు
యెరెవాన్ జూ

**యెరెవాన్ జూ, లేదా యెరెవాన్** **జూలాజికల్ గార్డెన్** (*యెరెవానీ కెందబనకన్ అయ్గి*), 35 హెక్టారులు (86 ఎకరాలు) వైశాల్యంలో విస్తరించి ఉన్నది. ఈ జూను 1940 లో యెరెవాన్, ఆర్మేనియాలో ఏర్పాటు చేశారు.

## జంతువులు
ప్రస్తుతం జూలో 2749 వ్యక్తులు 204 జాతులు తరపున ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్నారు. జాతులు దక్షిణ కాకసస్, ఆర్మేనియాకు చెందినవి అలాగే సిరియన్ గోధుమ రంగు ఎలుగుబంట్లు, పామురాయి మేకలు, రక్తపింజరలు, ఆర్మేనియన్ మౌఫ్లాన్, నల్ల రాబందులు ఉన్నవి. ప్రపంచంలోని ఇతర జాతులు అనగా ఆఫ్రికన్ సింహాలు, పులులు (బెంగాల్, సైబీరియన్ ఉపజాతులు), మచ్చల దుమ్మలగుండి, కాకేసియన్ లింక్స్, గ్రాంతిక్ అనే పేరు కలిగిన ఒక భారతీయ ఏనుగు ఉన్నవి.

## పరిరక్షణ
thumb|2016 లో జూ
అర్మేనియా ఒక జీవవైవిధ్య హాట్ స్పాట్ అవడం వలన, అడవిని, దాని సాంస్కృతిక ఆస్తులను కాపాడడానికి (ఎఫ్.పి.యు.సి) కి పునాది పడింది. వారు  ఖోస్రోవ్ రిజర్వ్ గురించారు, ఇక్కడ ఇటీవల వరకు అసురక్షిత, ప్రమాదం ఆక్రమణలు, అక్రమ లాగింగ్, ఓవర్గ్రేజింగ్ జరిగాయి. యెరెవాన్ జూ ఎఫ్.పి.యు.సితో కలిసి వన్యప్రాణుల పునరావాసం కోసం ఈ భూమిని ఉపయోగించి దానిలో అంతరిచిపోయే దిశలో ఉన్న జంతువులను ప్రవేశ పెట్టేందుకు పనిచేస్తున్నారు.

## విద్య
thumb|జూ ప్రవేశ ద్వారం
2012 లో జూను, ఫౌండేషన్ ఫర్ ద ప్రిజర్వేషన్ ఆఫ్ వన్యప్రాణి అండ్ కల్చరల్ ఆసెట్స్ (ఎఫ్.పి.యు.సి), యెరెవాన్ మున్సిపాలిటీ, ఆమ్స్టర్డ్యామ్ లోని ఆర్టిస్ జూ కలిసి ఒక ఓపెన్ జూ పాఠశాలను తెరవబోతున్నారు. ఈ యొక్క ప్రధాన పని, ఆర్మేనియాలోని జీవవైవిధ్య ప్రాముఖ్యత గురించి తెలియజేయడం. ఇది ప్రపంచానికి ఇంటారాక్టివ్ క్లాసుల ద్వారా ఆర్మేనియా జీవవైవిధ్య తెలియజేస్తుంది.

## భవిష్యత్తు
ఏప్రిల్ 2011లో ఎఫ్.పి.యు.సి డైరెక్టర్ జూ నియంత్రణా బాధ్యతలు చేపడుతున్నట్లు ప్రకటించింది. ఈ జూ ఆర్టిస్ జూతో భాగస్వామ్యం పొంది జూని ఆధునిక ప్రమాణాలతో పునరుద్ధరించేందుకు సిద్ధపడుతున్నారు. ప్రస్తుత ప్రణాళికలు ప్రకారం జూను 50 హెక్టార్లలో విస్తరిస్తున్నారు, ఈ పని మొదటి దశ మే 2015లో పూర్తయ్యింది. రెండవ దశ 2017లో పూర్తయ్యింది.

## సూచనలు

వర్గం:ఆర్మేనియా లోని పర్యాటక ప్రదేశాలు
వర్గం:జంతుప్రదర్శనశాలలు
మరియాం పెట్రోస్యాన్

**మరియాం పెట్రోస్యాన్** (జననం 1969 ఆగస్టు 10) ఒక ఆర్మేనియన్ చిత్రకారురాలు, కార్టూనిస్ట్, రష్యన్-భాష నవలా రచయిత. ఆమె రచించిన *ద గ్రే  హౌస్* (2009) ఎన్నో ఆవార్డు దక్కించుకుంది, తరువాత దానిని ఎనిమిది భాషలులోకి అనువాధించారు.

## జీవిత చరిత్ర
మరియం పెట్రోస్యాన్ 1969లో ఆర్మేనియా రాజధాని యెరెవాన్ లో జన్మించారు. కళ కళాశాలలోవిద్యాభ్యాసం అయిపోయిన తరువాత ఆమె అర్మెఫిల్మ్ స్టూడియోలో కార్టూనిస్ట్ గా చేరింది. తరువాత ఆమె మాస్కో వెళ్ళి సోయుజ్మల్టిఫిల్మ్ లో పనిచేసినా తిరిగి ఆర్మేనియాకు వచ్చి 1995 నుంచి యెరెవాన్ లో పనిచేసింది. తను 2007 వరకు పనిచేసింది.

ఆమె మొదటి నవల, *ద గ్రే  హౌస్* (రష్యన్: "Дом, в котором...", సాహిత్యపరంగా: ద *హౌస్, ఇన్ విచ్...*) వికలాంగ పిల్లలకు చెందిన ఒక బోర్డింగ్ పాఠశాల గురించి చెప్తుంది. ఇది రష్యన్ భాషలో 2009లో ప్రచురించబడింది, ఉత్తమఅమ్మకాలలో ఒకటిగా మారింది. ఇది 2010లో రష్యన్ బుకర్ ప్రైజ్ కు నామినేట్ అయ్యింది, అనేక అవార్డులు, నామినేషన్లు దక్కాయి, వాటిలో విదేశంలో ఉన్న రష్యన్ రాచించిన పుస్తకాలలో రష్యన్ ప్రైజ్ ఆఫ్ ది బెష్ట్ బుక్ అవార్డు వచ్చింది.

ఆ పుస్తకాన్ని ఇటాలియన్ (*La casa del tempo sospeso*, 2011), హంగేరియన్ (*Abban a házban*, 2012), పోలిష్ (*Dom, w którym...*, 2013), స్పానిష్ (*La casa de los otros*, 2015), ఫ్రెంచ్ (*La Maison dans laquelle*, 2016), చెక్ (*Dům, ve kterém*, 2016), మసడోనియన్ (*Домот во кој...*, 2016) భాషలలోకి అనువధించారు. 

ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆంగ్ల ఎడిషను 2017 ఏప్రిల్ 25న అమెరికన్ క్రాసింగ్ నుండి బయటకు వచ్చింది; ఇది 2018లోని రీడ్ రష్యా ప్రైజ్ కు షార్ట్లిష్ట్ చేశారు. పెట్రోస్యాన్ సాహిత్య సంస్థ డానిష్, లాట్వియన్, నార్వేజియన్ అనువాదాల అమ్మక హక్కులను కొన్నట్లు ప్రకటించింది .

ఆ కథను ఛిత్రీకరించింది (ఆంగ్ల అనువాదాన్ని ఆండ్రీవ్ బ్రాంఫీల్డ్) నర్రేషన్ స్టీఫెన్ ఫ్రై ఒక రష్యన్ చలనఛిత్రం* ఓపెన్ బుక్: వ్రైటింగ్ ఇన్ ద ఏజ్ ఆఫ్ పుతిన్ ను ఛిత్రీకరించారు*.

మరియాం పెట్రోస్యాన్ రచించిన మరొక నవల ఒక చిన్న అద్భుత కథ, ద డాగ్ హూ కుడ్ ఫ్లై (రష్యన్: "Сказка про собаку, которая умела летать", 2014).

## వ్యక్తిగత జీవితం
మరియం ఆర్మేనియన్ గ్రాఫిక్ కళాకారుడు ఆర్టాసేష్ స్తన్మోల్ట్స్యాన్ ను వివాహం చేసుకుంది. వారికి ఇద్దరు పిల్లలు ఉన్నారు. ఆమె ఒక గొప్ప చిత్రకారుడు మార్టిరోస్ సర్యాన్ కు మనుమరాలు.

## సూచనలు

వర్గం:1969 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:ఆర్మేనియన్ చిత్రకారులు
టిగ్రాన్ బలయాన్

**టిగ్రాన్ బలయాన్** (జననం 1997 అక్టోబరు 29న) యెరెవాన్, ఆర్మేనియాలో జన్మించారు. ఆయన ఒక ఆర్మేనియన్ దౌత్యవేత్త, 2008 నుండి అర్మేనియా విదేశీ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ ప్రతినిధి. 

## జీవిత చరిత్ర

* 1994-1999 - చరిత్ర, అంతర్జాతీయ సంబంధాల డిగ్రీని వై.ఎస్.యు అంతర్జాతీయ సంబంధాల శాఖలో పొందారు.
* 1999-2002 - వై.ఎస్.యు లోని అంతర్జాతీయ సంబంధాల శాఖలో పీహెచ్డీ విద్యార్థి. చరిత్రా విభాగంలో పీహెచ్డీ (2002). అంశం "నాగోర్నో-కరబఖ్ సమస్య, అంతర్జాతీయ దౌత్యం" (1991-1994).
* 2000-2002 - ఎం.ఎఫ్.యే లోని అంతర్జాతీయ దౌత్య అకాడమీ, సంబంధాల శాఖలో విద్యార్థి.
* 1997-2000 - ఆర్మేనియా ఎన్.కె.ఆర్ శాశ్వత ప్రతినిధికి  అసిస్టెంట్, ప్రజా బాధ్యత సంబంధాలకు చెందిన.
* 2000-2002 - ఆర్మేనియన్ ఎంబసీ యొక్క రాజకీయ విభాగంలో ముఖ్యధికారి అసిస్టెంటు, రష్యా.
* 2002-2004 -  రష్యన్-అర్మేనియన్ (స్లావోనిక్) విశ్వవిద్యాలయంలో లెక్చరరు.
* 2002-2003 - ఎం.ఎఫ్.యే లోని రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఆర్మేనియాకు చెందిన సమాచార, ప్రజా సంబంధాల విభాగంలో అట్టాచీ.
* 2003-2004 - ఎం.ఎఫ్.యే లోని నాటో ఆర్మ్స్ కంట్రోల్, అంతర్జాతీయ భద్రతా శాఖ విభజనలో అట్టాచీ.
* 2004-2007 - బెల్జియం రాజ్యంలో మూడవ, తరువాత రెండవ ఎంబసీ కార్యదర్శి.
* 2007-2008 - మీడియా సంబంధాలు విభజన ప్రెస్, ఇన్ఫర్మేషన్ శాఖకు అధికారి.
* 2007 నుండి - యై.ఎస్.యు అంతర్జాతీయ సంబంధాల శాఖలో లెక్చరరు.
* 2008-2010 - స్పోక్స్పర్సన్, అలాగే ప్రెస్, ఇన్ఫర్మేషన్ శాఖకు అధికారి
* జూన్ నుంచి 2010 - ఎం.ఎఫ్.యే కు ప్రతినిధి

బహుళ శాస్త్రీయ వ్యాసాలకు రచయిత, అలాగే "నాగోర్నో-కరబఖ్ సమస్య, అంతర్జాతీయ దౌత్యం లో 1991-1994" పేరుతో ఒక మోనోగ్రాఫ్, అలాగే "బహుపాక్షిక దౌత్యం" ఉపన్యాసాలు  సేకరంచారు.

స్థానిక ఆర్మేనియన్ తోపాటు, అతను స్పష్టమైన రష్యన్, ఇంగ్లీష్, ఫ్రెంచ్ భాషలను మాట్లాడగలడు.

## పురస్కారాలు, పదవులు

* 2015 మార్చి 2న రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఆర్మేనియా అధ్యక్షుడు నుండి అసాధారణ రాయబారం, రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఆర్మేనియాకు ప్లెనిపోటెంతియర్యీ మంత్రి పధవికి దౌత్య ర్యాంకు లభించింది.
* విదేశీ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ నుండి జాన్ కిరాకస్సియన్ పేరిట ఉన్న పతకాన్ని గెలిచారు. సమర్థవంతమైన, విజయవంతమైన అధికారిక విధుల ప్రదర్శనకు ఈ పతకాన్ని ఇచ్చారు ( 2015 డిసెంబరు 25).
* ప్రెషిడెంషియల్ పతకం "మిఖితార్ గోష్" గ్రహీత ( 2016 మార్చి 1).

## కుటుంబం
వివాహం చేసుకున్నరు, ఒక కుమారుడు, ఒక కుమార్తె ఉన్నరు. బలయాన్ తండ్రి, కిమ్ బలయాన్, అర్మేనియా రాజ్యాంగ కోర్టు లో సభ్యుడు.

## సూచనలు

వర్గం:1977 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:ఆర్మేనియా దౌత్యవేత్తలు
హితబోధిని

**హితబోధిని** తెలంగాణాలో తొలి స్వతంత్ర పత్రిక. ఇది 1913లో పాలమూరు లో ప్రారంభించబడినది. ఇది మొట్టమొదటి తెలంగాణ తెలుగు మాసపత్రిక. దీనికి 500 మంది చందాదారులు ఉండేవారు. రెండేళ్లకు ఇది మూతపడింది.  
## విశేషాలు
సకల రంగాల వార్తలకు తగిన ప్రాధాన్యం ఈ పత్రికలో ఇవ్వబడినది. దీనిని బండారు శ్రీనివాసశర్మ అన్నీ తానే అయి నడిపించాడు. హితబోధిని లభ్యమైన ప్రతుల్లోనే 1913-15 మధ్య శ్రీనివాస శర్మ స్వయంగా ఏడెనిమిది కథలు వ్రాసి ప్రచురించడం కనుగొనబడింది. ఇందులో రాజయ్య సోమయాజులు, మృత్యువు దాని జ్ఞాపకం, కువైద్య రాజు కథలు ఆనాటి కాలంచెల్లిన సాంప్రదాయాలను, వాటికి చురకలు వేసే చికిత్సలను అధ్బుతంగా చిత్రించాయి.

మహబూబ్‌నగర్‌ జిల్లా కోయిలకొండ దగ్గరలోని ముష్టిపల్లి జాగీరుదారు బండారు శ్రీనివాస శర్మ 1913లో హితబోధిని పత్రికను తీసుకొచ్చినట్లుగా చారిత్రక పరిశోధనల్లో బహిర్గతమైంది. ఈ పత్రిక ఇతర విషయాలతో పాటు, సాహిత్యానికి విస్తృతమైన స్థానాన్ని ఇచ్చింది. హితబోధినిలో ప్రచురితమైన అనేక కవుల పద్యాలు తెలంగాణ నుంచి వెలువడిన తొలి విడత ఆధునిక కవిత్వ రచనలుగా పరిగణించవచ్చు. హితబోధినిలోని పద్యాలన్నీ నాటి తెలంగాణ ప్రాంతీయతను సూటిగా, స్పష్టంగా ప్రకటిస్తున్నాయి.

"దేశాధ్యక్షుడు దేశపాలకులు తద్దేశాధికార  క్రియావేశుల్‌ శిల్పుల్‌ వర్తకుల్‌" ఎంతమంది ఉన్నా కోశాధ్యక్షుడు కాపువాడేనని, అతడే దేశానికి వెట్టి చేస్తున్నాడని హితబోధిని సంపాదకుడు బండారు శ్రీనివాసరావు రాసిన పద్యం తెలంగాణ వ్యవసాయిక తత్వాన్ని పట్టి యిస్తుంది.

## మూలాలు

## బయటి లంకెలు

వర్గం:మహబూబ్ నగర్ నుండి ప్రచురితమైన తెలుగు పత్రికలు
వర్గం:తెలుగు మాసపత్రికలు
వర్గం:20 వ శతాబ్దపు తెలుగు పత్రికలు
వర్గం:మూతబడిన తెలుగు పత్రికలు
సూర్యకిరణ్

**సూర్యకిరణ్ ఇలాది** (1972 ఆగస్టు 13 - 2024 మార్చి 11) తెలుగు చలనచిత్ర దర్శకుడు, రచయిత.2002లో వచ్చిన సత్యం చిత్రం ద్వారా దర్శకుడిగా తెలుగు సినిమారంగంలోకి ప్రవేశించాడు. సూర్యకిరణ్ సోదరి సుజిత కూడా నటి. ఇతను సినీనటి కల్యాణిని ప్రేమ వివాహం చేసుకున్నాడు. తర్వాత వ్యక్తిగత కారణాల వలన ఈ జంట విడిపోయింది.  

## జీవితం
సూర్యకిరణ్ ఆగష్టు 9న టి. ఎస్. మణి, రాధ దంపతులకు చెన్నైలో జన్మించాడు. వీరి స్వస్థలం కేరళలోని తిరువనంతపురం. సూర్య కిరణ్ **మాస్టర్ సురేష్** పేరుతో సుమారు 200 దాకా చిత్రాలలో బాలనటుడిగా కనిపించాడు. తర్వాత పలు చిత్రాలలో నహాయనటుడిగా నటించాడు.

సూర్యకిరణ్ నటి కళ్యాణిని ప్రేమ వివాహం చేసుకున్నాడు. సూర్యకిరణ్ దర్శకత్వంలో కళ్యాణి కొన్ని చిత్రాలలో నటించింది. అయితే కొన్ని వ్యక్తిగత కారణాల వలన ఇద్దరూ విడిపోయారు.

## సినిమారంగం
మలయాళంలో తన సినిమా కెరీర్ ను ప్రారంభించి, మాస్టర్ సురేష్ పేరుతో బాలనటుడిగా తమిళం, తెలుగు, కన్నడ, మలయాళం వంటి దక్షిణ భారత భాషలలో 200 చిత్రాలకు పైగా నటించి ఓ రికార్డ్ క్రియేట్ చేశారు.   తెలుగులో సుమంత్ హీరోగా వచ్చిన సత్యం ఇతనికి మంచి గుర్తింపునిచ్చింది. తర్వాత ధన 51, బ్రహ్మాస్త్రం, రాజు భాయ్, చాప్టర్-6 చిత్రాలకు దర్శకత్వం వహించాడు.

## దర్శకత్వం వహించిన చిత్రాలు
# నీలిమలై (2017)
# చాప్టర్ 6 (2010) 
# రాజు భాయ్ (2007)
# బ్రహ్మాస్తం (2006) 
# ధన 51 (2005) 
# సత్యం (2003)
## మరణం
సూర్యకిరణ్‌ అనారోగ్యంతో బాధపడుతూ మార్చి 11, 2024న చెన్నైలో మరణించాడు.

## మూలాలు

## ఇతర లంకెలు
* 

వర్గం:తెలుగు సినిమా దర్శకులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా రచయితలు
వర్గం:2024 మరణాలు
ఆనందలోకం

**ఆనందలోకం** నారంశెట్టి ఉమామహేశ్వరరావు రచించిన బాలల జానపద నవల. ఈ నవలకు 2018 సంవత్సరానికి గాను కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ బాల సాహిత్య పురస్కారాన్ని ప్రకటించింది. 

## ఇతివృత్తం
హేళాపురి రాజ్యాన్ని విక్రమదేవుడు పాలిస్తాడు. ఆయన భార్య మహారాణి వకుళాదేవి. వారికి చాలాకాలం తర్వాత కుమారుడు పుడతాడు. అతనికి 'విజయుడు' అని పేరు పెడతారు.  యువరాజు దేశాటనకు  బయలుదేరి వివిధ ప్రాంతాల్లోని సమస్యలను పరిష్కరిస్తూ సాగే కథ కావడంతో ఎన్నో గమ్మత్తు కథల సమాహారంగా దీన్ని చదువుకోవచ్చు. సందర్భోచితంగా రచయిత చొప్పించిన నీతి వాక్యాలు పిల్లల వ్యక్తిత్వ వికాసానికి దోహదం చేస్తాయి. అద్భుతదీవి, మాంత్రికుడు, మరుగుజ్జు, గంధర్వుడు, మునులు, కరుటమంత్రి .. ఇలా ఒకటేమిటి పిల్లలు ఊహాలోకంలో విహరించడానికి కావలసిన అంశాలెన్నో ఉన్నాయి ఇందులో.

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
వర్గం:బాల సాహిత్యం
వర్గం:జానపద సాహిత్యం
వర్గం:తెలుగు నవలలు
వర్గం:సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం పొందిన పుస్తకాలు
లంగర్‌హౌస్

**లంగర్‌హౌస్** తెలంగాణ రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాదులోని ఒక ప్రాంతం. ఇది గోల్కొండకు దగ్గరలో ఉన్నది.
## చరిత్ర
# గోల్కొండ నవాబుల కాలంలో లంగర్‌ఖానాగా పిలిచిన ప్రాంతం కాలక్రమేణా లంగర్‌హౌస్‌గా రూపాంతరం చెందింది. ఇక్కడ నవాబుల జమానాలో సైనికుల కోసం భోజనశాల ఉండేది. గోల్కొండ నుంచి సైనికులు ఇక్కడికి వచ్చి భోజనాలు చేసి వెళ్లేవారు. కాలక్రమేణా ఈ లంగర్‌ఖానా కాస్త లంగర్‌హౌస్‌గా మారింది.
# లంగర్ అంటే ఏనుగును కట్టేసే గొలుసు. ఒక ముస్లిం సాధువుకు రాణి బంగారు గొలుసును కానుకగా ఇచ్చింది. సాధువు ఆ గొలుసును ముక్కలుగా చేసి అక్కడి కుటుంబాలకు పంచాడు. ఆ సందర్భంగా ప్రతి సంవత్సరం మొహర్రం 5వ రోజు లంగర్ ఉత్సవం జరుపుకుంటారు.

## దేవాలయాలు, మసీదులు
thumb|పురాతన రామాలయం లంగర్ హౌస్
ఇక్కడ పురాతనమైన క్యుతుబ్ షాహి జమై మస్జిద్, బాపు ఘాట్ దగ్గర శ్రీరామాలయం ఉంది.

## ఇతర విషయాలు
thumb|మిలిటరీ ఆసుపత్రి గోల్కొండ  లంగర్ హౌజ్ వద్ద
లంగర్ హౌస్ లో మిలట్రీ హాస్పిటల్, కేంద్రీయ విద్యాలయం ఉంది. 20 ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు ఉన్నాయి, ఆ కళాశాలల విద్యార్థులు లంగర్ హౌస్ లోని వివిధ అపార్ట్మెంట్స్, ఇండ్లలో అద్దెకు ఉంటున్నారు. లంగర్‌హౌస్ పక్కన ఉన్న మూసి నది లో జాతాపిత మహాత్మా గాంధీ అస్థికలు కలుపుబడ్డాయి. ఆయన స్మారకంగా ఇక్కడ బాపు ఘాట్ నిర్మించబడింది, ముఖ్యమంత్రి, గవర్నరు ప్రతి సంవత్సరంలో రెండుసార్లు ఇక్కడికి వచ్చి గాంధీకి నివాళులు అర్పిస్తారు.

## మూలాలు

వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లా
వర్గం:హైదరాబాదులోని ప్రాంతాలు
వర్గం:హైదరాబాదు
కనాకర్ లోని సెయింట్ హకోబ్ చర్చి

**సర్ఫకోబ్ చర్చి** (**సెయింట్ జాకబ్ యొక్క నిసిబ్ల్స్**) కనాకర్-జేత్యున్ జిల్లాలో అర్మేనియా రాజధాని యెరెవాన్ నగర పరిమితుల వెలుపల ఉన్నది. దాని సోదరి చర్చి, సర్ప్ అస్త్వస్త్సత్సిన్ (కూడా, పవిత్ర దేవుని తల్లి యొక్క చర్చి, నిర్మించినది 1695), సర్ఫకోబ్ చర్చికు వాయవ్య దిశలో ఒక కొండ మీద. ఉన్నది.

## చరిత్ర
1679 యెరెవాన్ భూకంపంలో అసలు చర్చి నాశనమయిన తర్వాత, ఎస్.హకోబ్ దీనిని ఒక సంపన్న నివాస ట్బైలీసీ, హకోబ్జాన్ నుండి విరాళాలు తీసుకుని దీనిని నిర్మించారు. నగరంలో ముఖ్యమైన స్థలాలో ఒకటయ్యిన ఇది బిషప్ లో, 1868వ సంవత్సరంలో, ఒక చర్చియార్డ్ ఇంటిని, సెయింట్ సహక్ పార్తీవ్ డియోసెసన్ పాఠశాలఉన్నవి. సోవియట్ కాలంలో, ఈ చర్చిని లాక్ చేసి దీనిని ఒకవేర్హౌస్ గా వాడుకున్నరు. చర్చి యొక్క పూర్వ మరోసారి 1990 లో వచ్చింది.

## నిర్మాణం
సెయింట్ జాకబ్ యొక్క నిసిబ్ల్స్ చర్చిలో మూడు బాసిలికా ఉన్నవి, కానీ ఒక సింగిల్ గుమ్మటం కూడా లేదు, కానీ ఒక గాబుల్ పైకప్పు ఆఫ్-కేంద్రంపై కూర్చుని ఉన్నది. అంతర్గత దక్షిణ, పశ్చిమ గోడలకు ప్రవేశద్వారములు ఉన్నాయి. ఎంతో విశిష్టంగా చెక్కిన ముఖభాగము పశ్చిమాన నున్నది, ఇక్కడ 1504, 1571, 1621 సంవత్సరములకు చెందిన ఖచకార్స్ గోడపై ఉన్నవి. ప్రధాన బలిపీఠం తూర్పు లోపలి గోడపై ఉన్నది, దాని ప్రక్కనే సక్రిసస్టీస్ ఉన్నవి.

చర్చి యొక్క నైరుతి ద్వారం నుండి వేళ్ళేటప్పుడు 1887 నుండి చెక్కిన కొన్ని అలంకరణలను చూడవచ్చు.

## గ్యాలరీ

File:S. Astvatsatsin Church 1695 Kanaker.jpg|సమీపంలోని సోదరి చర్చి, ఎస్. అస్త్వసత్సిన్ చర్చి (పవిత్ర దేవుని తల్లి చర్చి, 1695)
File:S. Hakob Western Portal.JPG|పశ్చిమ పోర్టల్ చర్చి
File:S. Hakob Southern Portal.JPG|దక్షిణ పోర్టల్ చర్చి
File:S. Hakob Interior Mural.JPG|సెయింట్స్ జార్జ్ (పైన), పాల్ (దిగువ) కు చెందిన లోపలి కుడ్య చిత్రాలు 
File:S. Hakob Gate.JPG|గేట్ 1887


## సూచనలు

వర్గం:ఆర్మేనియాలో చర్చిలు
వర్గం:ఆర్మేనియాలోని ప్రార్థనా స్థలాలు
మార్టిన్ బెర్బర్యాన్

**మార్టిన్ బెర్బర్యాన్, ** 1980 మే 22న జన్మించిన ఒక ఆర్మేనియన్ ఫ్రీస్టైల్ కుస్తీ పోటీదారుడు. అతను ఆర్మేనియన్ ఛాంపియన్, యూరోపియన్ ఛాంపియన్, ప్రపంచ పతకదారుడు, మూడు-సార్లు ఒలింపిక్స్ లో గెలిచారు. 1998లో బెర్బర్యాన్ కు ఆర్మేనియాలో మాస్టర్ క్రీడాకారుడు, అంతర్జాతీయ స్థాయి శీర్షిక వచ్చింది.

## జీవిత చరిత్ర
మార్టిన్ బెర్బర్యాన్ ఫ్రీస్టైల్ కుస్తీని 1987 లో  తన మొదటి గురువు సాంవెల్ మార్కారియన్ నేతృత్వంలో మొదలుపెట్టారు. తరువాత అంతను 1997లోని జూనియర్ వరల్డ్ ఛాంపియన్షిప్స్ లో వెండి పతకాన్ని, 1998లోని జూనియర్ యూరోపియన్ ఛాంపియన్ గా అవతరించారు. 1999 లో, బెర్బర్యాన్ ను ఆర్మేనియన్ జాతీయ ఫ్రీస్టైల్ కుస్తీలో పాల్గొను జట్టులో సభ్యునిగా చేర్చుకున్నారు. బెర్బర్యాన్ కు సిడ్నీలో జరిగిన 2000 వేసవి ఒలింపిక్స్ లో ఆరవ స్థానంలో దక్కింది, ఇది తన జీవితంలో ఉత్తమ ఒలింపిక్ ఫలితం. బెర్బర్యాన్ 2004లో జరిగిన యూరోపియన్ రెజ్లింగ్ ఛాంపియన్షిప్స్లో బంగారు పతకాన్ని గెలుచుకున్నారు. 2004 యూరోపియన్ ఛాంపియన్షిప్ అంకరాలో జరిగాయి కానీ పోటీలు ఏప్రిల్ లో జరిగే సమయంలో ఒట్టోమన్ రాజ్యం ప్రారభించిన ఆర్మేనియన్ జెనోసైడ్ మొదలయ్యింది. ఈ సమయంలో బెర్బర్యాన్ యూరోపియన్ ఛాంపియన్ అవ్వడంతో ఆర్మేనియన్ జాతీయ గీతాం మెర్ హేయ్రెనిక్ ను టర్కీ రాజధానిలో పాడారు. దీనితో మార్టిన్ బెర్బర్యాన్ విజయనికి అర్మేనియాలో విస్తృత ప్రచారం లజరిగింది. తర్వాత యెరెవాన్ తిరిగి వచ్చిన వెంటనే, అర్మేనియా నేషనల్ ఒలింపిక్ కమిటీ అధ్యక్షుడు గాగిక్ త్సరుక్యాన్ బెర్బర్యాన్ కు ఒక కొత్త కారును బహుమతిగా ఇస్తూ కీస్ ని అందజేశారు.

బెర్బర్యాన్ కు ఏథెన్స్ లో జరిగిన 2004 వేసవి ఒలింపిక్స్ లో పదకొండో స్థానంల వచ్చింది. ఒలింపిక్స్ తర్వాత, అతను 55 కిలోల నుండి 60 కిలోల విభాగానికి మారారు. అతను కొత్త బరువు తరగతి లోకి 2005 లో ప్రవేశించారు. బెర్బర్యాన్ 2005 ప్రపంచ రెజ్లింగ్ ఛాంపియన్షిప్లో ఆ ఏడాది ఒక బంగారు పతకాన్ని గెలిచారు. తదుపరి రెండు సంవత్సరాలు తన కెరీర్ కు ఇటీవలి వివాహం వలన అంతరాయం ఏర్పడింది అలా అతను తన కుటుంబంతో అమెరికా సమ్యుక్త రాజ్యాలలో స్థిరపడ్డారు. బెర్బర్యాన్ తిరిగి కుస్తీ పోటీలను 2008 లో ప్రారంభించారు. 2008 వేసవి ఒలింపిక్స్ బీజింగ్ లో జరిగిన పోటీలలో అర్హత సాధించారు. అతను పదిహేడవ స్థానంలో వచ్చారు. ఆ తరువాత, మార్టిన్ బెర్బర్యాన్ తన కుస్తీ జీవితానికి ముగింపు పలకాలని నిర్ణయించుకున్నారు. 2008వ సంవత్సరం నుండి అతను లాస్ ఏంజెలెస్ స్పోర్ట్స్ క్లబ్, అంతర్జాతీయ క్రీడలు యూనియన్ లో ప్రధాన రెజ్లింగ్ కోచ్.

## సూచనలు

వర్గం:1980 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
ఆంధ్రానిక్ వోస్కన్యాన్

**ఆంధ్రానిక్ వోస్కన్యాన్** (జననం, 1990 ఏప్రిల్ 11) ఒక ఆర్మేనియన్ ఫుట్‌బాల్ క్రీడాకారుడు. అతను ప్రస్తుతం ఆర్మేనియన్ జాతీయ జట్టు, ఆర్మేనియన్ ప్రీమియర్ లీగ్ క్లబ్ అలష్కర్క్ ఎఫ్.సి.లో డిఫెండర్ గా తన పాత్ర పోషించారు.

## క్లబ్ కెరీర్
ఆంధ్రానిక్ వోస్కన్యాన్ కు ఫుట్బాల్ అంటే చిన్ననాటి నుండి ఇష్టము. అతను మొదటి గ్రేడ్ లో ఉన్నప్పుడు, ఒక ఫుట్బాల్ కోచ్ ఫుట్బాల్ అంటే ఇష్టం ఉన్న పిల్లల కోసం వాళ్ళ పాఠశాలను సందర్శించారు. వోస్కన్యాన్ ఆ అవకాశం వదులుకోకుండా శిక్షణకు వెళ్ళడం ప్రారంభించారు. అతను తన కెరీర్ ను మల్టియా యెరెవాన్ ఫుట్బాల్ పాఠశాలలో (ఇప్పుడు ఆ పాఠశాల బననాంట్స్ యెరెవాన్ యొక్క ఆస్తి) హకోబ్ అండ్రెయాస్యాన్ నేతృత్వంలో ప్రారంభించారు.

అతను ఆర్మేనియన్ మొదటి లీగ్ లో మిక-2 ను 2008వ సంవత్సరంలో ఆడారు. రెండు సంవత్సరాల తరువాత, వోస్కన్యాన్ యొక్క తొలి పరిచయాం మిక యెరెవాన్ ద్వారా ఆర్మేనియన్ ప్రీమియర్ లీగ్ ద్వారా అయ్యింది. అతను ఆ సంవత్సరం మూడు ఆటలు ఆడారు. 2011 లో జరిగిన సీజన్ లో, అతను ఒక స్టార్టర్ డిఫెన్సు స్థానాన్ని, ఒక ప్రధాన ఆటగాడిగా అవతరించారు. 2011-12 యు.ఇ.ఎఫ్.ఎ యూరోపా లీగ్ లో, మికాకు వ్యతిరేకంగా నార్వేజియన్ క్లబ్ వలెరెంగా ఫూట్బాల్ తో జరిగిన మ్యచ్ లో వోస్కన్యాన్ ఆడలేదు, అతను ఆ మ్యాచ్ అంతటా టచ్-లైన్లలో ఉండిపోయారు.

## అంతర్జాతీయ కెరీర్
2011లో, ఆర్మేనియన్ జాతీయ జట్టు చీఫ్ కోచ్ వోస్కన్యాన్ యొక్క నైపుణ్యాలను చూసి అతన్ను అర్మేనియా U-21 యువ జట్టులోకి నియమించుకున్నారు. అదే సంవత్సరంలో జూన్ 7 న అతను క్వాలిఫైయింగ్ మ్యాచ్లు ఆడి తొలి యువత జాతీయ జట్టులోకి చేరి 2013 యు.ఇ.ఎఫ్.ఎ యూరోపియన్ అండర్-21 ఫుట్బాల్ ఛాంపియన్షిప్ లో ఆడారు. తన తొలి ప్రారంభ మ్యాచ్ మోంటెనెగ్రో U-21 యువ జట్టు కు వ్యతిరేకంగా వచ్చింది, ఇందులో ఆర్మేనియన్ యూత్ 4-1తో అణిచివేయబడింది. అతను యువ జట్టులో 5 ఆటలు ఆడగా అన్నీ 2011లోనే ఉన్నాయి.

ఫిబ్రవరిలో, అతను ఆర్మేనియా జాతీయ ఫుట్ బాల్ జట్టు లోకి ప్రవేశించారు. తన తొలి మ్యచ్ సెర్బియాకు వ్యతిరేకంగా ఒక స్నేహపూర్వక మ్యాచ్. వోస్కన్యాన్ ఆటలో 77వ నిముషంలో వరజ్డాత్ హరోయాన్ కు బదులుగా ప్రవేశించారు, కానీ 0-2తో ఆర్మేనియా ఓటమితో మ్యాచ్ పూర్తయ్యింది.

## గౌరవాలు

### క్లబ్
**ప్యునిక్ యెరెవాన్**

* ఆర్మేనియన్ ప్రీమియర్ లీగ్లో రన్నర్-అప్ (1) : 2009
* ఆర్మేనియన్ కప్పు (1) : 2011
* ఆర్మేనియన్ సూపర్-కప్పు (1) : 2012-13

## సూచనలు

వర్గం:1990 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:ఆర్మేనియన్ ఫుట్‌బాల్ క్రీడాకారులు
రూబెన్ హఖ్వెర్ద్యాన్

thumb|366x366px
**రూబెన్ హఖ్వెర్ద్యాన్, ** ఒక ప్రఖ్యాత ఆర్మేనియన్ కవి, గిటారిస్ట్, గాయకుడు, పాటల రచయిత. హఖ్వెర్ద్యాన్ ఆర్మేనియా రాజధాని యెరెవాన్ లో 1950వ సంవత్సరంలో జన్మించారు. ఆయన యెరెవాన్ యొక్క థియేటర్ ఇన్స్టిట్యూట్ లో చదువుకున్నారు. తన టెలివిజన్, థియేటర్ దర్శకత్వ డిగ్రీను 1975 లో సంపాదించారు. అతను నగరంలోని ప్రభుత్వ టెలివిజన్ నెట్వర్క్ లో పనిచేశారు.

హఖ్వెర్ద్యాన్ యొక్క పాటలు అర్మేనియాలో చాలా ప్రజాదరణ పొందాయి. వాటిలో "నావఖ్" (పడవ) పాట ఉన్నది, ఇది పిల్లల పాటగా అత్యంత ప్రసిద్ధ చెందింది. ఇతర ప్రముఖ పాటలలో, "మెర్ సిరో అషూన్" (శరదృతువే మా ప్రేమ) ఉంది. ఇది ఆర్మేనియాలో ఉత్తమ శృంగార పాటగా ప్రఖ్యాత పొందింది. హఖ్వెర్ద్యాన్ తనకు ఇష్టమైన మూడు పాటలని స్వయంగా చెప్పారు, అవి తనని ప్రభావితం చేసినవని అతనికి అన్ని-సమయాలలో ఇష్టమైనవి బీటిల్స్ పాడిన ఎలియనోర్ రిగ్బి, జక్వెస్ పాడిన ఆమ్స్టర్డ్యామ్ , జేమ్స్ బ్రౌన్ పాడిన ఇట్స్ ఎ మ్యాంస్ వోల్డ్.

## జీవిత చరిత్ర, కెరీర్
రూబెన్ హఖ్వెర్ద్యాన్ ఆర్మేనియా రాజధాని యెరెవాన్ లో 1950వ సంవత్సరంలో జన్మించారు. అతను భాషావేత్త, విద్యావేత్త లెవాన్ హఖ్వెర్ద్యాన్, గ్రోట్తో, విమర్శకుడు, అనువాదకుడు సొనా ఆయుంట్స్ కు జన్మించారు. 1969-1974లో అతను యెరెవాన్ ఫైన్ ఆర్ట్స్, థియేటర్ ఇన్స్టిట్యూట్ లో అధ్యయనం చేసి పట్టభద్రుడయ్యాడు. 1971 లో వచ్చింది అతనుకు మార్క్ జఖారోవ్ యొక్క మాస్కో వ్యంగ్య థియేటర్ వద్ద రెండు నెలల ఇంటర్ంషిప్పు వచ్చింది. 1968-1989 మధ్య హఖ్వెర్ద్యాన్ ఆర్మేనియన్ రాష్ట్ర టెలివిజన్ నెట్వర్క్ లో, ప్రారంభంలో ఒక అసిస్టెంట్ డైరెక్టరు, తరువాత ఒక డైరెక్టరుగా పనిచేశారు.

హఖ్వెర్ద్యాన్ యెరెవాన్ సుందుక్యా అకాడమీలో, హ్రచ్యా ఘప్లన్యన్ డ్రామా ధియేటర్లలో నాటకాలు ప్రదర్శించారు. హఖ్వెర్ద్యాన్ 1989 లో తన టెలివిజన్ ఉద్యోగాన్ని వదిలివేసి ఒక ఉచిత కళాకారుడిగా పనిచేశారు.

రూబెన్ హఖ్వెర్ద్యాన్ ఎన్నో పాటలను రచించారు, పాడారు. వాటిలో మొదటిది "సాంగ్స్ ఆఫ్ లవ్ ఆర్ స్నో"  పారిస్ లో 1985న జారీ చేశారు. వాటిలో బాగా తెలిసిన పాటలు, "స్నో" ("Ձյունը") , "డాగ్స్" ("Շները"), "నైట్స్ ఆఫ్ యెరెవాన్" ("Երևանի գիշերներում") మొదలగునవి ఉన్నవి . 1996 లో, అతను సృష్టించిన "మై హోం ఆన్ ది వీల్స్" కచేరీ ప్రదర్శనను పిల్లల పాటలుగా పాడుకుంటారు. 

అతను కంపోస్ చేసిన పాటలలో పాట "స్టార్-స్పాంగ్ల్డ్ నైట్ ముఖ్యమైనది. తరువాత అది "ఫౌండ్ డ్రీమ్" "కల" కార్టూన్ యానిమేషన్ లో కనపడింది. 

అతను ఫ్రాన్సు, అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు, యుగోస్లేవియా, ఇటలీ, లెబనాన్, జర్మనీ, చెక్ రిపబ్లిక్, సెర్బియా, ఇరాన్, సిరియా లలో అనేక ప్రదర్శనలు ఇచ్చారు.

## సినిమాలు

* 1988-1989 లో హఖ్వెర్ద్యాన్ హరుత్యున్ కచత్ర్యన్ యొక్క విండ్ ఆఫ్ అబ్లివియన్ సినిమాలో
* 2009 లో హరుత్యున్ కచత్ర్యన్ యొక్క ఎండ్లెస్ రెటర్న్ సినిమాలో నటించారు

## అవార్డులు

* మూవ్సెస్ ఖోరెనాట్సి పతకం, 1998
* సాంస్కృతిక శాఖ నుండి బంగారు పతకము, 2006
* 2008 లో హఖ్వెర్ద్యాన్ యొక్క "ఫ్రం ద ఏజ్ ఆఫ్ 0 టూ 100 ఇయర్స్ ఓల్డ్" తెకెయాన్ సాంస్కృతిక సంగం నుండి అరా అండ్ మరల్ ను గెలుచుకున్నారు.

## సూచనలు

వర్గం:1950 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
స్వాగతం (2008 సినిమా)

**స్వాగతం** 2008, జనవరి 25న విడుదలైన తెలుగు చలన చిత్రం. దశరథ్ దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో జగపతి బాబు, భూమిక చావ్లా, అనుష్క శెట్టి, అర్జున్ సర్జా ముఖ్యపాత్రలలో నటించగా, ఆర్.పి. పట్నాయక్ సంగీతం అందించారు.

## నటవర్గం

* జగపతి బాబు
* అనుష్క శెట్టి
* భూమిక చావ్లా
* అర్జున్ సర్జా
* ధర్మవరపు సుబ్రమణ్యం
* ఆలీ
* సునీల్
* వేణుమాధవ్
* మల్లికార్జునరావు
* ఎమ్.ఎస్.నారాయణ
* ఎల్.బి. శ్రీరామ్
* రవిబాబు
* బెనర్జీ
* జయప్రకాష్ రెడ్డి
* శరత్ బాబు
* మెల్కోటే
* రాజా రవీంద్ర
* ప్రభాకర్
* సత్యం రాజేష్
* లక్ష్మీపతి
* కాదంబరి కిరణ్
* గుండు సుదర్శన్
* గౌతంరాజు
* చిట్టిబాబు
* సుధ
* రమాప్రభ
* రాధాకుమారి
* ఝాన్సీ
* ఆషా సైని
* మేధా బరి
* లిఖితా కామిని
* మాధురిసేన్
* బేబీ యాని

## సాంకేతిక వర్గం
* కథ, మాటలు, దర్శకత్వం: దశరథ్
* నిర్మాత: ఆదిత్యారాం
* ప్రాజెక్ట్ కోఆర్డినేటర్ : భగీరథ 
* స్క్రీన్ ప్లే: గోపి మోహన్
* సంగీతం: ఆర్.పి. పట్నాయక్
* ఛాయాగ్రహణం: రమేష్
* కూర్పు: ఎం.ఆర్. వర్మ
* నిర్మాణ సంస్థ: ఆదిత్యారాం మూవీస్

## పాటల జాబితా
* బాబుజీ నాతో , రచన: కలువ కృష్ణసాయి , గానం.ఆర్.పి పట్నాయక్, గీతా మాధురి
*మనసా మౌనమా రచన: వేటూరి సుందర రామమూర్తి, గానం. కార్తీక్, చిత్ర
*కొత్త కొత్తగా, రచన: కుల శేఖర్, గానం.మధుశ్రీ,
*ఉన్నన్నాల్లు , రచన: భాస్కర భట్ల ,గానం .టిప్పు
*ఒకరికొకరు , రచన:కులశేఖర్, గానం. శ్రీపండితా రాద్యుల చరణ్ , మధు శ్రీ
*ఊహల పాటే, రచన: వేటూరి సుందర రామమూర్తి,గానం. శ్రీ పండితారాధ్య బాలసుబ్రహ్మణ్యం
*
*

## మూలాలు

## ఇతర లంకెలు
* 

వర్గం:తెలుగు కుటుంబకథా సినిమాలు
వర్గం:తెలుగు ప్రేమకథా సినిమాలు
వర్గం:జగపతి బాబు నటించిన సినిమాలు
వర్గం:అనుష్క నటించిన సినిమాలు
వర్గం:భూమిక నటించిన సినిమాలు
వర్గం:అర్జున్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:ఆలీ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:సునీల్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:ధర్మవరపు సుబ్రహ్మణ్యం నటించిన సినిమాలు
వర్గం:మల్లికార్జునరావు నటించిన సినిమాలు
వర్గం:వేణుమాధవ్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:ఎం.ఎస్.నారాయణ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:ఎల్. బి. శ్రీరాం నటించిన సినిమాలు
వర్గం:రవిబాబు నటించిన సినిమాలు
వర్గం:జయప్రకాశ్ రెడ్డి నటించిన సినిమాలు
వర్గం:శరత్ బాబు నటించిన సినిమాలు
వర్గం:రమాప్రభ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:ఆర్. పి. పట్నాయక్ సినిమాలు
వర్గం:సుధ నటించిన సినిమాలు
కళా తెలంగాణం (పుస్తకం)

**కళా తెలంగాణ** పుస్తకం ప్రపంచ తెలుగు మహాసభలు - 2017 వేడుకల సందర్భంగా తెలంగాణ రాష్ట్ర భాషా సాంస్కృతిక శాఖ ద్వారా ప్రచురించబడింది. ఈ పుస్తకాన్ని 2017, డిసెంబరు 17న హైదరాబాదులోని ఎల్బీ స్టేడియంలో ప్రపంచ తెలుగు మహాసభలు వేడుకలలో మంత్రులు నాయిని నర్సింహారెడ్డి, తుమ్మల నాగేశ్వరరావు, సి. లక్ష్మా రెడ్డి, ఇంద్రకరణ్‌రెడ్డి, తెలంగాణ సాహిత్య అకాడమీ చైర్మన్ నందిని సిధారెడ్డి, ఎమ్మెల్సీ కర్నే ప్రభాకర్, తెలంగాణ భాషా సాంస్కృతిక శాఖ సంచాలకుడు మామిడి హరికృష్ణలు ఆవిష్కరించారు.

## సంపాదకవర్గం
* సంపాదకులు: మామిడి హరికృష్ణ, విష్ణుభట్ల ఉదయ్ శంకర్
* సలహామండలి: డా. ఎక్కా యాదగిరిరావు, డా. నునుమాస స్వామి, డా. సురభి వాణీదేవి, డా. భట్టు రమేష్, చావలి దేవదాస్, ఎస్. విజయరాఘవరెడ్డి, సి.ఎస్. రాంబాబు.
* నిర్వాహణ - కూర్పు: అయినంపూడి శ్రీలక్ష్మి

## పుస్తకం గురించి
భాషా సాంస్కృతిక శాఖ, హైదరాబాదు ఆకాశవాణిలు సంయుక్తంగా జానపద, సంగీత ఉత్సవాలు నిర్వహించాయి. ఆకాశవాణిలో 2017, ఏప్రిల్ 2నుండి కళలు - కళారూపాలు - వాటి ప్రత్యేకత అనే కార్యక్రమం ప్రసారమయింది. ఆ కార్యక్రమంలో ప్రసారమైన తెలంగాణ జానపద కళారూపాల ప్రసంగాలన్నింటిని ఒక పుస్తకంగా ప్రచురించారు.

## వ్యాసాలు

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
వర్గం:తెలంగాణ భాషా సాంస్కృతిక శాఖ
వర్గం:పుస్తకాలు
దైతరీ నాయక్

దైతరీ నాయక్  కెనాల్ మ్యాన్ ఆఫ్ ఒడిశా గా సుపరిచితుడైన భారతీయ వ్యవసాయవేత్త.  2019లో  వ్యవసాయంలో ఆయన చేసిన కృషికి గాను భారత ప్రభుత్వం ఆయనకు పద్మశ్రీ అవార్డును ప్రదానం చేసింది. అతను  ఒడిషా, కియోంజర్ జిల్లాలోని  బైతరణి గ్రామానికి చెందిన సమాజ సేవకుడు. బీడు బారుతున్న పొలాలకు నీళ్లివ్వడానికి ప్రభుత్వాలు ముందుకు రాని సమయంలో తనే పలుగు, పారా పట్టి కొండను తవ్వి కాలువ నిర్మించాడు. అతని కృషి ఫలితంగా ఆ గ్రామంలో సుమారు వంద ఎకరాలు సస్యశ్యామలం అయ్యాయి.

## జీవిత విశేషాలు
ఒడిశాలోని తాళవైతరణి గ్రామానికి చెందిన దైతరీ నాయక్ తన గ్రామంలో సరైన నీటి వసతిలేక తరుచూ పంటలు ఎండిపోతుండటంతో తీవ్ర నిరాశకు గురయ్యేవాడు. ఆ  గ్రామంలో సాగునీటికి, తాగునీటికి తీవ్ర కొరత ఉంది. పంటలు పండవు, దాహం తీరదు. అతని గ్రామానికి నీళ్లు రావాలంటే కొండకు అవతలి పక్కన ఉన్న ప్రవాహం నుంచి నీళ్లు రావలసి ఉంది. కానీ ఆ దారి నిండా రాళ్ళూ రప్పలూ, ముళ్ళ పొదలూ వున్నాయి. వాటిని తొలగించడానికి ఎవరూ ముందుకు రాలేదు. దీనికోసం ప్రభుత్వ కార్యాలయాలు, అధికారుల చుట్టూ ఎన్నిసార్లు తిరిగినా ఫలితం లేకుండా పోయింది.  దీంతో దైతరీ రంగంలోకి దిగాడు.  దైతరీ నాయక్ తన 75 యేళ్ళ వయస్సులో ఓ పలుగు, పారా పట్టి తవ్వడం ప్రారంభించాడు. గ్రామస్థులు అతని ప్రయత్నాన్ని ఎగతాళి చేశారు. నాయక్ తో పాటు అతని అన్నదమ్ములు చేతులు కలిపారు. అలా తవ్వుకుంటూ 3 కి.మీ.ల మేర కాలువ నిర్మించారు. చివర్లో గ్రామస్థులు కూడా తలో చెయ్యి వెయ్యడంతో 2010లో ప్రారంభమైన కాలువ తవ్వకం.. 2013లో పూర్తయింది. ఎక్కువగా కొండలు, అటవీ ప్రాంతంతో కూడిన బన్స్ పాల్, హరించందన్ పూర్, తెల్కాయ్ తాలూకాల్లో చాలా గ్రామాలకు తీవ్ర నీటి సమస్య ఉంది. తాగునీటికే నానా కష్టాలు పడే చోట పంటలు పండించేందుకు దైతరణి నాయక్ ఒక మార్గం చూపించి, గ్రామ ప్రజల్లో వెలుగులు నింపాడు.  
## ఇవి కూడా చూడండి
* దశరథ్‌ మాంఝీ
## మూలాలు

## బయటి లంకెలు
* నువ్వు గ్రేట్ తాతా...70 యేళ్ళ బగీరథుడివి నువ్వు
* 
* 

వర్గం:ఒడిశా వ్యక్తులు
వర్గం:సంఘ సేవకులు
వర్గం:భారతీయ రైతులు
నొరాయ్ర్ ముషెగియన్

**నొరాయ్ర్ ముషెగియన్** (అర్మేనియన్:Նորայր Մուշեղյան; 1935 నవంబరు 2 – 2011 డిసెంబరు 23) ఒక ఆర్మేనియన్ కుస్తీ పోటీదారుడు, కోచ్, ప్రజా కార్యకర్త.

## జీవిత చరిత్ర
నొరాయ్ర్ ముషెగియన్ 1935 నవంబరు 2 న యెరెవాన్ లో జన్మించారు. అతని తల్లిదండ్రులు, ముష్, సెబష్టియా, ఆర్మేనియన్ జెనోసైడ్ నుండి ప్రాణాలతో బయటపడినవారు. ముషెగియన్ ఆడిన మొదటి క్రీడ జిమ్నాస్టిక్స్, కానీ గాయం కారణంగా అతను బలవంతంగా వదిలివేయవలసి వచ్చింది. అతను అర్తాషెస్ నజర్యాన్ ఆధ్వర్యంలో 1952వ సంవత్సరంలో కుస్తీను నేర్చుకోవడం మొదలుపెట్టారు. ప్రారంభంలో అతనుకు ఫ్రీస్టైల్, గ్రీకో-రోమన్ రెజ్లింగ్ మధ్య ఏది ఎంచుకోవాలో అర్ధంకాలేదు, కానీ చివరికి ఫ్రీస్టైల్ కుస్తీను ఎంచుకున్నాడు. అతను ఆర్మేనియన్ రాష్ట్ర భౌతిక సంస్కృతి ఇన్స్టిట్యూట్ నుండి 1957 లో పట్టభద్రుడయ్యాడు.

1950వ సంవత్సరం చివరకు, ముషెగియన్ సోవియట్ యూనియన్ లోనే కాకుండా ప్రపంచంలోని ఫెదర్ స్టైల్ కుస్తీపోటీ దారులలో ఒకరు. 1958, 1959 సంవత్సరాలలో అతను యు.ఎస్.ఎస్.ఆర్ చాంపియన్షిప్ 1957 వరల్డ్ రెజ్లింగ్ ఛాంపియన్షిప్లో ఒక కాంస్య పతకాన్ని, 1958 ప్రపంచ కుస్తీ పోటీల కప్పులో ఒక బంగారు పతకాన్ని గెలుచుకున్నారు. ప్రపంచ ఛాంపియన్షిప్ పతకం, ప్రపంచ కప్పును గెలుచుకున్న మొదటి ఆర్మేనియన్ ఫ్రీస్టైల్ కుస్తీదారుడు ముషెగియన్. యు.ఎస్.ఎస్.ఆర్ లో జరిగిన రెండవ స్పార్టాకియాడ్ లో అతను మొదటి స్థానంలో వచ్చారు. 1959 లో, అతను వచ్చిందిలో మొదటి స్థానంలో ఉంది. అయితే ఇన్ని విజయాలు ఉన్నప్పటికీ,  యు.ఎస్.ఎస్.ఆర్ జాతీయ జట్టు కోచింగ్ ష్టాఫు అతనికి రోంలో జరిగిన 1960 వేసవి ఒలింపిక్స్ లో ఆడే అవకాశము ఇయ్యలేదు. తరువాత ముషెగియన్ కుస్తీ పోటీల నుండి రిటైర్ అయ్యారు. అతనకు 1966వ సంవత్సరంలో డిసర్వ్డ్ మాష్టర్ ఆఫ్ స్పోర్ట్స్ అనే యు.ఎస్.ఎస్.ఆర్ టైటిలు వచ్చింది.

అతను యెరెవాన్ లో 1966వ సంవత్సరంలో ఫ్రీస్టైల్ కుస్తీ పోటీలో పాఠశాలను స్థాపించారు. 1971 నుండి 1977 వరకు అతను ఆఫ్ఘనిస్తాన్, మడగాస్కర్ లలో పనిచేశారు తరువాత మరలా యెరెవాన్ లో కోచింగు ఇవ్వడం మొదలుపెట్టి ఎన్నో పోటీలను నిర్వహించారు. ముషెగియన్ ను  అర్మేనియాలో ఒక క్రియాశీల పబ్లిక్ ఫిగర్, 1986లో "జొరవార్ ఆంధ్రానిక్" అనే ఒక ఆర్మేనియన్ యూనియన్ స్థాపకునిగా పిలుస్తారు.

అతను 2011 డిసెంబరు 23న 76 సంవత్సరాల వయస్సులో యెరెవాన్ లోని తన ఇంట్లోనే మరణించారు.

## సూచనలు

వర్గం:1935 జననాలు
వర్గం:2011 మరణాలు
అర్మాన్ యెరెమ్యాన్

**అర్మాన్ యెరెమ్యాన్** (అర్మేనియన్:Արման Երեմյան) 1986 జనవరి 29న ఆర్మేనియా రాజధాని యెరెవాన్ లో జన్మించారు. అతను ఒక ఆర్మేనియన్ టైక్వాండో అథ్లెట్ గా ఆర్మేనియన్, యూరోపియన్ ఛాంపియను. యెరెమ్యాన్ కు ఆర్మేనియా మాస్టర్ క్రీడాకారుడు అనే అంతర్జాతీయ స్థాయి శీర్షిక వచ్చింది.

## జీవిత చరిత్ర
యెరెమ్యాన్ ఆర్మేనియా రాజధాని యెరెవాన్ లో 1986 జనవరి 29 న జన్మించారు. అతను టైక్వాండోను ఆర్సెనిక్ అవెతీస్యన్ ఆధ్వర్యంలో నేర్చుకున్నారు. ఆయన జూనియర్ అంతర్జాతీయ పోటీలలో పాల్గొని విజేతగా నిలిచారు. అతను 2001, 2003 లో జరిగిన యూరోపియన్ యూత్ చాంపియన్షిప్లలో వెండి, కాంస్య పతకాలను గెలిచారు. యెరెమ్యాన్ 2005, 2007, 2009 సంవత్సరాలలో జరిగిన యునివర్సియేడ్ లో మూడు కాంస్య పతకాలను గెలిచారు. అతని అత్యంత ముఖ్యమైన విజయం రోమ్ లో జరిగిన 2008 యూరోపియన్ టైక్వాండో చాంపియన్షిప్స్ పురుషుల వేల్టర్వెయిట్ (78&nbsp;kg) విభజనలో బంగారు పతకాన్ని గెలవడం. అతను చరిత్రలో యూరోపియన్ ఛాంపియంషిప్ లో టైక్వాండో గెలుచుకున్న మొదటి ఆర్మేనియన్ .

యెరెమ్యాన్ 2012 వేసవి ఒలింపిక్స్ లో అర్మేనియా తరపున జెండా పట్టారు. అతను ఆర్మేనియా తరపున వేసవి ఒలింపిక్స్ లో జెండా పట్టిన వారిలో ఐదవ క్రీడాకారుడు. 2012 ఒలింపిక్స్ లో ఆల్బర్ట్ అజర్యాన్ తో మొదట జెండా పట్టిద్దామని నిర్నయించినా, అతని వయస్సును ఉద్దేశించిన ఆ గౌరవాన్ని యెరెమ్యాన్ కు దక్కించారు.

యెరెమ్యాన్ కజాన్ లో జరిగిన 2012 యూరోపియన్ టైక్వాండో ఒలింపిక్ అర్హత టోర్నమెంటులో క్వాలిఫై అయ్యి లండన్ లో 2012 ఒలింపిక్ ఆటలలో పాల్గొన్నారు. అతను టోర్నమెంటులో, ఒలింపిక్ రజత పతకదారుడు నికోలస్ గర్చియా, టామీ మొల్లెట్ ను ఓడించారు. యెరెమ్యాన్ ఆర్మేనియా తరపున ఒలంపిక్ క్రీడలలో పాల్గొన్న మొదటి టైక్వాండో సాధకుడు.

2012 వేసవి ఒలింపిక్స్ లో జరిగిన మొదటి రౌండులో, అంతకుముందు జరిగిన ఓటమికి బదులుగా కెనడియన్ సెబస్టియన్ మిఛాడ్ ను ఓడించారు. యెరెమ్యాన్ క్వార్టర్ ఫైనల్స్ లో డచ్మాన్ టామీ మాల్లెట్ ను మరోసారి ఓడించారు. సెమీఫైనల్స్ లో, యెరెమ్యాన్ ఆర్జెంటినాకు చెందిన సెబాస్టియన్ క్రిస్మానిచ్ తో ఒక పాయింటును తృటిలో కోల్పోయారు. యెరెమ్యాన్ గతంలో జరిగిన మ్యాచ్ లో క్రిస్మానిచ్ ను ఓడించాడు. అందువలన క్రిస్మానిచ్ ఒలింపిక్ ఛాంపియన్ అయ్యారు. యెరెమ్యాన్ కాంస్య పతకం కొరకు ఆడుతున్న తదుపరి మ్యాచ్ లో ఓడిపోయారు ఎందుకంటే చేశాడు to లుటాలో ముహమ్మద్ కు వివాదాస్పదమైన స్కోరు ఇచ్చారని, ఆర్మేనియన్లు ఆరోపించారు. హోస్ట్ దేశమయిన గ్రేట్ బ్రిటన్ లో జరిగిన ఈ మ్యాచ్ లో యెరెమ్యాన్ అనేక కిక్స్ చేసినా వాటిని లెక్కించేదు కానీ ముహమ్మద్ చేయని అనేక వాటిని లెక్కించారు. యెరెమ్యాన్ చివరి సెకనులో చేసిన హెడ్-కిక్ ను లెక్కించపోవడంతో గందరగోళం ఏర్పడిందని, ఇందువలనే అతను ఐదవ స్థానంలో వచ్చారని ఆర్మేనియన్లు వాపోయారు.

## సూచనలు

వర్గం:1986 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:ఆర్మేనియా క్రీడాకారులు
రాంచీ విశ్వవిద్యాలయం

**రాంచీ విశ్వవిద్యాలయం** జార్ఖండ్ రాష్ట్ర రాజధాని రాంచీలో ఉన్న విశ్వవిద్యాలయం. 1960లో స్థాపించబడిన ఈ విశ్వవిద్యాలయం జార్ఖండ్ లోని రాంచీ, గుమ్లా, ఖుంతి, సిమ్డెగా, లోహార్దగా వంటి ఐదు జిల్లాలకు వర్తిస్తుంది. ప్రస్తుతం రమేష్ కుమార్ పాండే విశ్వవిద్యాలయ ఉపకులపతిగా ఉన్నారు.

## చరిత్ర
విష్ణుదేవ్ నారాయణ్ సింగ్ మొదటి ఉపకులపతిగా 1960, జూలై 12న ఈ విశ్వవిద్యాలయం స్థాపించబడింది. పరిపాలన సౌలభ్యం కోసం 1992లో దీనిని దాదాపు సగం విభజించి వినోబాభావే విశ్వవిద్యాలయం ఏర్పాటుచేయబడింది. మళ్ళీ 2009 జనవరిలో నిలంబెర్ పిటమ్బెర్ విశ్వవిద్యాలయం (మెదినీనగర్), ఆగష్టులో కోల్హాన్ విశ్వవిద్యాలయంగా విభజించబడింది.

## సౌకర్యాలు
ఈ విశ్వవిద్యాలయంలోని గ్రంధాలయంలో సుమారు 1,50,000 పుస్తకాలు ఉన్నాయి. రాంచీలోని కుచ్చేరి రోడ్డులో ఉన్న విశ్వవిద్యాలయ ప్రాంగణంలో మొత్తం రెండు విద్యార్థి హాస్టళ్లు, నాలుగు విద్యార్ధినిల వసతి గృహాలు ఉన్నాయి.

## పరిపాలన
భారతదేశంలోని అనేక రాష్ట్ర విశ్వవిద్యాలయాల మాదిరిగానే, ఈ విశ్వవిద్యాలయ కులపతిగా రాష్ట్ర గవర్నరే ఉంటారు. 2002, నవంబర్ 15వరకు ఉపకులపతిగా బీహార్ గవర్నర్ ఉండగా, రాష్ట్ర విభజన జరిగి జార్ఖండ్ రాష్ట్రం ఏర్పడిన తరువాతనుండి జార్ఖండ్ గవర్నరే విశ్వవిద్యాలయ ఉపకులపతిగా ఉంటున్నారు.

### ఉపకులపతుల జాబితా

## రాంచి విశ్వవిద్యాలయం మ్యూజియం
రాంచి విశ్వవిద్యాలయంలో ఆంథ్రోపాలజీ విభాగం మ్యూజియంను ఏర్పాటుచేసింది. కేంద్ర భారతీయ రాష్ట్రాలు, అండమాన్ నికోబార్ దీవులలోని వివిధ జాతలకు సంబంధించిన వివిధ రకాల ప్రదర్శనలు ఇక్కడ ప్రదర్శించబడుతాయి.

## మూలాలు

## ఇతర లంకెలు

* రాంచీ విశ్వవిద్యాలయం అధికారిక వెబ్సైట్ 

వర్గం:విశ్వవిద్యాలయాలు
వర్గం:1960 స్థాపితాలు
వర్గం:జార్ఖండ్
సాస్ హాయ్రాపెత్యాన్

**సాస్ హాయ్రాపెత్యాన్** (ఐరపేతియన్ అని కూడా పిలుస్తారు, అర్మేనియన్:Սոս Հայրապէտյան) 1959 సెప్టెంబరు 12న జన్మించారు. ఆయన అర్మేనియా జట్టు యొక్క ఫీల్డ్ హాకీ డిఫెండర్. అతను నాలుగు సోవియట్ కప్పులను గెలిచారు (1982, 1983, 1986, 1987), ఎనిమిది సోవియట్ ఛాంపియన్షిప్పులు (1980-1987), రెండు యూరోపియన్ కప్పులు (1982, 1983), ఒక ఇంటర్కాంటినెంటల్ కప్పు (1981), 1980 వేసవి ఒలింపిక్స్ లో, 1983 యూరోపియన్ ఛాంపియన్షిప్ లో చెరొక పతకాన్ని సాధించారు. హాయ్రాపెత్యాన్ అనే పేరు 1984 లో యు.ఎస్.ఎస్.ఆర్ లోని ప్రముఖ క్రీడాకారుడు పేరిట వచ్చింది. తన కుమారుడు లెవాన్ ఒక అసోసియేషన్ ఫుట్బాల్ ఆటగాడు.

## జీవిత చరిత్ర
హాయ్రాపెత్యాన్ మొదటి శిక్షణ ఫుట్బాల్ లో చెయ్యగా, ఫీల్డ్ హాకీను 1976లో మాత్రమే తీసుకున్నాడు. కొన్ని సంవత్సరాలలోనే సోవియట్ క్రీడాకారులలో ఒక ముఖ్యమైన వారిగా అవతరించారు. తన క్లబ్ కెరీర్ ను 1978 లో ఎస్.కె.ఎ స్వర్డ్లావస్క్ తో ప్రారంభించారు. 1978, 1979, అతను సోవియట్ చాంపియన్షిప్స్ లో రెండవ స్థానంలో ఉండగా 1980 లో టైటిల్ ను గెలుచుకున్నారు. 1981 నుండి 1987 వరకు అతను డైనమో అల్మా-అటా కోసం, 1988 నుండి 1992 వరకు హ్రజ్డాన్ కోసం ఆడారు.

1978 నుండి 1991 వరకు హాయ్రాపెత్యాన్ సోవియట్ జాతీయ జట్టులో భాగం. అతను 1980లో ఒక ఒలింపిక్ కాంస్య పతకాన్ని, 1981లో ఇంటర్ కాంటినెంటల్ కప్పును, 1983 యూరోపియన్ ఛాంపియన్షిప్పులో ఒక వెండి పతకాన్ని, ఫైనల్లో పెనాల్టీ షూటౌట్లో ఓడిపోవడం వలన. 1984 వేసవి ఒలింపిక్స్ ను సోవియట్ యూనియన్ బహిష్కరించారు, కారణంగా హాయ్రాపెత్యాన్  స్నేహపూర్విక ఆటలలో పోటీపడ్డారు. అందువలన సోవియట్ జట్టులోని సభ్యులందరికి ప్రముఖ హానర్డ్ మాష్టర్ ఆఫ్ స్పోర్ట్స్ అవార్డు ఇచ్చారు. తరువాత హాయ్రాపెత్యాన్ 1988, 1992 వేసవి ఒలింపిక్స్ లో పోటీపడి వరుసగా ఏడవ, పదవ స్థానాలతో సరిపెట్టుకున్నారు.

1992లో, హాయ్రాపెత్యాన్ జర్మనీలోని హాంబర్గ్ నగరానికి వలస వెళ్ళారు. 1992 నుండి 2004 వరకు అతను ఉహ్లెంహొర్సటర్ జట్టు తరపున ఆడారు. 2004 లో జర్మనీలోని క్లబ్ ఛాంపియన్షిప్ లో వెండి పతకాలు గెలిచిన తర్వాత అతను రిటైర్ అయ్యి ఒక ఫీల్డ్ హాకీ కోచ్ గా మారారు. అతను తన కుమారుని శిక్షణలో కూడా సహాయపడ్డారు. అతను ఇప్పుడు అర్మేనియా జాతీయ ఫుట్బాల్ జట్టు లెవాన్ హాయ్రాపెత్యాన్ లో ఉనారు.

## సూచనలు

వర్గం:1959 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు