చందలూరు (జే. పంగులూరు)

**చందలూరు**, ప్రకాశం జిల్లా, జే.పంగులూరు మండలానికి చెందిన గ్రామం.
ఇది మండల కేంద్రమైన జనకవరం పంగులూరు నుండి 5 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన ఒంగోలు నుండి 35 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1281 ఇళ్లతో, 4476 జనాభాతో 2871 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2239, ఆడవారి సంఖ్య 2237. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1309 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 88. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 590757.

## విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు ఐదు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. సమీప బాలబడి జనకవరం పంగులూరులో ఉంది. సమీప జూనియర్ కళాశాల జె.పంగులూరులోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల ఇంకొల్లులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల గుంటూరులోను, పాలీటెక్నిక్‌ అద్దంకిలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల ఇంకొల్లులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల ఇంకొల్లులోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు ఒంగోలులోనూ ఉన్నాయి.

## వైద్య సౌకర్యం
### ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
చండలూరులో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.

### ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో3 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ముగ్గురు ఉన్నారు. రెండు మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి.

## తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. బావుల నీరు కూడా అందుబాటులో ఉంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. చెరువు ద్వారా గ్రామానికి తాగునీరు లభిస్తుంది.

## పారిశుధ్యం
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.

## సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
చండలూరులో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.

గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతోంది. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి, ప్రధాన జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.

## మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో వాణిజ్య బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉన్నాయి. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.

## ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం ఉంది. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.

## విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 16 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.

## భూమి వినియోగం
చండలూరులో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
* వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 189 హెక్టార్లు
* వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 82 హెక్టార్లు
* వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 34 హెక్టార్లు
* సాగులో లేని భూముల్లో బీడు భూములు కానివి: 73 హెక్టార్లు
* బంజరు భూమి: 50 హెక్టార్లు
* నికరంగా విత్తిన భూమి: 2439 హెక్టార్లు
* నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 2535 హెక్టార్లు
* వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 27 హెక్టార్లు

## నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
చండలూరులో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
* కాలువలు: 21 హెక్టార్లు
* బావులు/బోరు బావులు: 6 హెక్టార్లు

## ఉత్పత్తి
చండలూరులో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.

### ప్రధాన పంటలు
శనగ

### సమీప గ్రామాలు
గంగవరం 4 కి.మీ, చినమల్లవరం 6 కి.మీ, దుద్దుకూరు 6 కి.మీ, జనకవరం 6 కి.మీ, ఇంకొల్లు 8 కి.మీ.

### సమీప మండలాలు
తూర్పున ఇంకొల్లు మండలం, పశ్చిమాన కొరిశపాడు మండలం, తూర్పున చినగంజాం మండలం, దక్షణాన నాగులుప్పలపాడు మండలం.

### వడ్డవల్లి శేషయ్య, అడ్డగడ భద్రయ్య జిల్లా పరిషత్తు ఉన్నత పాఠశాల
ఈ పాఠశాల ప్రధానోపాధ్యాయులు శ్రీ జి.వేణుగోపాలరావు, 2015, సెప్టెంబరు-5వ తేదీనాడు, ఉపాధ్యాయ దినోత్సవం సందర్భంగా, ఒంగోలులో నిర్వహించిన ఒక కార్యక్రమంలో, జిల్లా పాలనాధికారి నుండి, జిల్లా ఉత్తమ ఉపాధ్యాయ పురస్కారం అందుకున్నారు. [4]

ఈ పాఠశాలలో చదువుచున్న బూసిరాజు జ్యోతి అను విద్యార్థిని, పొదిలిలో జిల్లా స్థాయిలోనూ, కాకినాడలో రాష్ట్రస్థాయిలోనూ, ఢిల్లీలో జాతీయస్థాయిలోనూ ప్రదర్శించి, అందరినీ ఆలోచింపజేసిన **ఫైర్ సేఫ్టీ బస్ ** అను నమూనా, తిరుపతిలో 2017, జనవరి-3 నుండి 7 వతేదీ వరకు జరుగనున్న **ఇండియన్ సైన్స్ కాంగ్రెస్ ** ప్రదర్శనకు ఎంపికైనది. 2013లో మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలోని **పాలెం** గ్రామం వద్ద ఘోర రహదారి ప్రమాదానికి గురైన వోల్వో బస్ దహనం తెలిసి చలించిన ఈ విద్యార్థిని, ఈ నమూనాను తయారుచేసినానని తెలిపినది. అలా ప్రమాదం జరిగినప్పుడు వెంటనే ప్రయాణీకులను అప్రమత్తం చేయుటకు ఒక సైరన్ ఏర్పాటు, తొలిదశలోనే మంటలను ఆర్పివేసే యంత్రాన్నీ, చిన్నపాటి ఖర్చుతోనే, సాధారణంగానే మార్కెట్టులో దొరికే వస్తువులతోనే ఒక బస్ ను ఈమె రూపొందించటం ఒక విశేషం. [6]

### బ్యాంకులు
సిండికేట్ బ్యాంక్ ఫోన్ నం. 08592/258235.

### సామాజిక కేంద్రం
స్థానికుల అవసరార్ధం ఈ కేంద్రానికి ఒక భవననిర్మాణం జరిగింది. [5]
## గ్రామానికి సాగు/త్రాగునీటి సౌకర్యం
## గ్రామ పంచాయతీ
ఈ గ్రామ పంచాయతీకి 1970 లో తొలిసారి జరిగిన ఎన్నికలలో **శ్రీ కరి వెంకటసుబ్బారావు ** సర్పంచిగా పోటీ చేసి గెలుపొందారు. ఆ తరువాత 1981, 1989 లలో గూడా వరుసగా విజయాలు సాధించారు. 1994 ఎన్నికలలో గెలిచిన ఆయన 2001 వరకూ సర్పంచిగా కొనసాగారు. తన పదవీ కాలంలో ఆయన ఊరవాగు పై వంతెన నిర్మాణానికి కృషి చేశారు. 1981-82 లో గ్రామంలో రక్షిత మంచినీటి పథకాన్ని పూర్తిచేయించారు. 1984 లో చందలూరు-గంగవరం మధ్య నడివాగు కల్వర్టు నిర్మాణానికి కృషి చేశారు. పంచాయతీ రాజ్ వ్యవస్థ ఏర్పడ్డాక వరుస విజయాలతో 25 ఏళ్ళపాటు సర్పంచి పదవిలో కొనసాగినందుకు ఆయనను కేంద్రప్రభుత్వం సత్కరించింది. 2009 లో గాంధీజయంతి నాడు డిల్లీలోని విజ్ఞాన్ భవన్ లో పంచాయతీరాజ్ శాఖ కేంద్రకార్యాలయంలో ప్రధాని శ్రీ మన్ మోహన్ సింగ్ సమక్షంలో సన్మానించారు. మూడు దశాబ్దాల సేవకు గ్రామం తనకిచ్చిన బహుమతి ఇది.

దాతల విరాళాలతో ఈ గ్రామం, నూతన సొబగులు సంతరించుకొనుచున్నది.

2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో, శ్రీ రాయిని కేశవరావు సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. [3]

## దేవాలయాలు

#శ్రీ చినమహాలష్మమ్మ అమ్మవారి ఆలయం.
### చెర్లో రామలింగేశ్వరస్వామివారి ఆలయం
 ఈ ఆలయానికి 25 ఎకరాల మాన్యం భూమి ఉంది. రు. ఇ.6 లక్షల ఆదాయం ఉంది. కాకతీయుల కాలంలో గణపతిదేవుడు నిర్మించిన ఈ ఆలయం దుస్థితికి చెరినది. ఆలయ పునర్నిర్మాణంఆనికి దేవాదాయశాఖ రు.25 లక్షలతొ అంచనాలు పంపినది. గ్రామస్థుల భాగం క్రింద, రు. నాలుగున్నర లక్షలు చెల్లించాల్సి ఉంది.
ఈ ఆలయానికి ఎదురుగా, దాతల విరాళాతో, ఆలయానికి వచ్చే భక్తుల సౌకర్యార్ధం, **రామలింగేశ్వర ఘాట్** నిర్మాణానికి, 2017, మార్చి-24న శంకుస్థాపన నిర్వహించారు. ఆలయానికి వచ్చే భక్తులు, స్వామి దర్శనానికి ముందు, పాద ప్రక్షాణలకు గానీ, స్నానాదులకు గానీ అనువుగా ఈ ఘాట్ నిర్మించుచున్నారు. ఈ నిర్మాణం, 2017, ఏప్రిల్-5న శ్రీరామనవమికి పూర్తి చేయాలని లక్ష్యం. [7] 
### శ్రీ భూనీలా సమేత శ్రీ చెన్నకేశవస్వామివారి ఆలయం
ఈ ఆలయానికి 24 ఎకరాల మాన్యం భూమి ఉంది. 2 లక్షల రూపాయల ఆదాయం ఉంది. ఈ ఆలయం శిథిలావస్థలో ఉంది. వీలయినంత త్వరగా పునర్నిర్మాణ పనులు జరగాల్సి ఉంది. ప్రస్తుతం పురావస్థుశాఖ పరిశీలనలో ఉంది.
ఈ ఆలయ అభివృద్ధికి, ఈ గ్రామానికి చెందిన స్వామివారి భక్తురాలు మహాలక్ష్మమ్మ, తన జన్మ ప్రదాతలు కీ.శే.నువ్వుల సుబ్బయ్య, రాఘవమ్మల ఙాపకార్ధం, రెండున్నర లక్షల రూపాయల విరాళం అందించారు. [7]

## గ్రామంలో ప్రధాన పంటలు
వరి, అపరాలు, కాయగూరలు

## గ్రామంలో ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు

## గణాంకాలు
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 4,422. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 2,183, మహిళల సంఖ్య 2,239, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 1,179 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 2,871 హెక్టారులు.

## మూలాలు


## వెలుపలి లంకెలు
[2] ఈనాడు ప్రకాశం/అద్దంకి; 2013, నవంబరు-28; 3వపేజీ.
[3] ఈనాడు ప్రకాశం/అద్దంకి; 2014, జనవరి-6; 1వపేజీ.
[4] ఈనాడు ప్రకాశం/అద్దంకి; 2015, సెప్టెంబరు-13; 2వపేజీ.
[5] ఈనాడు ప్రకాశం/అద్దంకి; 2015, నవంబరు-10; 2వపేజీ.
[6] ఈనాడు ప్రకాశం; 2017, జనవరి-3; 15వపేజీ. 
[7] ఈనాడు ప్రకాశం/అద్దంకి; 2017, మార్చి-25; 2వపేజీ.