తరిగొండ

**తరిగొండ, ** అన్నమయ్య జిల్లా, గుర్రంకొండ మండలానికి చెందిన గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన గుర్రంకొండ నుండి 10 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన మదనపల్లె నుండి 26 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.ఇవి ప్రముఖ తెలుగు కవయిత్రి తరిగొండ వెంకమాంబ జన్మస్థలం.ఈ గ్రామంలో హిందువులు ముస్లింలు, జనాభాలో చేరి సగం కానవస్తారు. చక్కటి మత సామరస్యం, ఒకరినొకరిపట్ల చక్కటి అవగాహన, పరస్పర తోడ్పాట్లు కానవస్తాయి. ఈ వూరిలో పురాతన లక్ష్మీనరసింహస్వామి ఆలయం, దర్గా, మసీదు, తెలుగు, ఉర్దూ మాధ్యమిక పాఠశాలలు కానవస్తాయి. ముస్లిములు తెలుగును చక్కగా మాట్లాడగలరు, హిందువులు ఉర్దూను చక్కగా మాట్లాడగలరు.

## గణాంకాలు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1153 ఇళ్లతో, 4693 జనాభాతో 1776 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2370, ఆడవారి సంఖ్య 2323. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 560 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 47. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 595655.

2001 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం మొత్తం జనాభా 4,874 అందులో పురుషుల 2,478 మంది కాగా, స్త్రీలు 2,396 మంది ఉన్నారు- గృహాల సంఖ్య 	1,080
## సమీప గ్రామాలు
సెట్టివారి పల్లె, 4. కి.మీ. జర్రారి పల్లె, 4 కి., మీ. మర్రిపాడు 5 కి.మీ> అయ్యవారిపల్లె, 7కి.మీ. నగరిమడుగు 9 కి.మీ దూరములో ఉన్నాయి
## విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు ఆరు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. సమీప బాలబడి, సమీప జూనియర్ కళాశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, గుర్రంకొండలోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, వాల్మీకిపురం లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల తిరుపతి లోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల మదనపల్లె లోనూ ఉన్నాయి.ఈ గ్రామంలో ఒక మండల పరిషత్ పాఠశాల ఒక మండల పరిషత్ పాఠశాల ఉన్నాయి.ఈ గ్రామంలో ఒక మండల పరిషత్ పాఠశాల ఒక మండల పరిషత్ పాఠశాల ఉంది.

## వైద్య సౌకర్యం
### ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
తరిగొండలో ఉన్న ఒకప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో ముగ్గురు డాక్టర్లు, నలుగురు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. డిస్పెన్సరీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.

### ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో 5 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. ఎమ్బీబీయెస్ కాకుండా ఇతర డిగ్రీలు చదివిన డాక్టర్లు ముగ్గురు, డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ఇద్దరు ఉన్నారు. నాలుగు మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి.

## తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు కూడా సరఫరా అవుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. బోరు బావుల ద్వారా కూడా ఏడాది పొడుగునా నీరు అందుతుంది.

## పారిశుధ్యం
గ్రామంలో భూగర్భ మురుగునీటి వ్యవస్థ ఉంది. మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగు దొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ ఉంది.

## సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
తరిగొండలో పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు ఉన్నాయి. సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులుప్రైవేటు బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. రైల్వే స్టేషన్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.ఈ గ్రామానికి పరిసర ప్రాంతంలో వున్న అన్ని ప్రదేశాలకు రోడ్డు కలుపబడి వున్నది బస్సుల సౌకర్యము కూడా ఉంది. దగ్గరగా వున్న టౌను మదనపల్లె 33 కి.మీ దూరములో ఉంది. చింతామణి, కలికిరి,, కలకడ బస్ స్టేషన్లు ఇక్కడి బస్ స్టేషనుతో అనుసందానించ బడి ఉంది. ఇక్కడి నుండి ఇతర ప్రాంతాలకు బస్సు సౌకర్యము ఉంది.ఇక్కడికి మదనపల్లె రోడ్డు, వాయల్పాడు రైల్ల్వే స్టేషనులు సమీపములో ఉన్నాయి. తిరుపతి రైల్వే స్టేషను 96కి.మీ దూరము.

## మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో వాణిజ్య బ్యాంకు ఉంది. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం, వారం వారం సంత ఉన్నాయి. వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రోజువారీ మార్కెట్, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. 
ఏటీఎమ్, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. 
## ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. ఆటల మైదానం, సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి.
## విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 18 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.

## గ్రామంలో జన్మించిన ప్రముఖులు
thumb|తరిగొండ వెంగమాంబ పేరున భారత ప్రభుత్వం విడుదల చేసిన స్టాంపు చిత్రం
* తరిగొండ వెంగమాంబ: 18 వ శతాబ్దానికి చెందిన తెలుగు కవయిత్రి, తిరుమల వేంకటేశ్వర స్వామి భక్తురాలు. *వేంకటాచల మాహాత్మ్యం*, *ద్విపద భాగవతం* వంటి ఆధ్యాత్మిక కావ్యాలు రచించింది. తరిగొండ గ్రామంలో వాసిష్ఠ గోత్రీకుడైన కానాల కృష్ణయ్య, నందవరీక బ్రాహ్మణ దంపతులకు 1730లో జన్మించింది.
## భూమి వినియోగం
తరిగొండలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
* అడవి: 496 హెక్టార్లు
* వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 104 హెక్టార్లు
* తోటలు మొదలైనవి సాగవుతున్న భూమి: 784 హెక్టార్లు
* నికరంగా విత్తిన భూమి: 392 హెక్టార్లు
* నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 182 హెక్టార్లు
* వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 209 హెక్టార్లు
## నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
తరిగొండలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
* బావులు/బోరు బావులు: 209 హెక్టార్లు
## ఉత్పత్తి
తరిగొండలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
### ప్రధాన పంటలు
వేరుశనగ, వరి, రామములగ

### పారిశ్రామిక ఉత్పత్తులు
అగరుబత్తీలు, ఇటుకలు

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు