ప్రేమ్ శంకర్ గోయల్

**ప్రేమ్ శంకర్ గోయెల్** (జననం 1947 ఏప్రిల్ 20) ఒక భారతీయ అంతరిక్ష శాస్త్రవేత్త. ఆయన సముద్ర అభివృద్ధి శాఖ మాజీ కార్యదర్శి, భారత ప్రభుత్వంలో ఎర్త్ సైన్సెస్ మంత్రిత్వ శాఖ, ఇండియన్ స్పేస్ రీసెర్చ్ ఆర్గనైజేషన్ మాజీ డైరెక్టర్. 2001లో భారత ప్రభుత్వం ఆయనను నాలుగో అత్యున్నత భారతీయ పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీతో సత్కరించింది.

## జీవితచరిత్ర
1947 ఏప్రిల్ 20న బ్రిటిష్ రాజ్ లోని రాజ్‌పుతానా ఏజెన్సీ (ఇప్పుడు భారత రాష్ట్రమైన రాజస్థాన్)లో జన్మించిన ఆయన ఎంబిఎం విశ్వవిద్యాలయం నుండి పట్టభద్రుడయ్యాడు. బెంగళూరులోని ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్స్ నుండి అప్లైడ్ ఎలక్ట్రానిక్స్ అండ్ సర్వోమెకానిజంలో పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ డిగ్రీ (ఎంఇ) పొందాడు. అలాగే, బెంగళూరు విశ్వవిద్యాలయం నుండి డాక్టర్ ఆఫ్ ఫిలాసఫీ (పిహెచ్‌డి) అందుకున్నాడు. ఆయన ఆర్ఎస్-1 ఉపగ్రహాన్ని తిప్పడానికి శాటిలైట్ ఆటిట్యూడ్ కంట్రోల్ సిస్టమ్ ప్రాజెక్ట్ లో తిరువనంతపురంలోని ఇండియన్ స్పేస్ రీసెర్చ్ ఆర్గనైజేషన్ లో చేరడం ద్వారా తన కెరీర్ ప్రారంభించాడు, ఆ తరువాత ఆర్యభట్ట (శాటిలైట్విడ్త్ టీమ్)లో చేరడానికి బెంగళూరు కేంద్రానికి మారాడు.

ప్రేమ్ శంకర్ గోయల్ ఐఆర్ఎస్-1 కోసం అంతరిక్ష నౌక (స్పేస్ క్రాఫ్ట్) సిస్టమ్ అడ్వైజరీ బోర్డ్ ఛైర్మన్ గా, ఏరియన్ ప్యాసింజర్ పేలోడ్ ఎక్స్పెరిమెంట్ ఆటిట్యూడ్ అండ్ ఆర్బిటల్ కంట్రోల్ సబ్సిస్టమ్ ప్రాజెక్ట్ ఇంజనీర్, ఇన్‌శాట్-2 అసోసియేట్ ప్రాజెక్ట్ డైరెక్టర్, కంట్రోల్ సిస్టమ్ హెడ్, గ్రూప్ డైరెక్టర్ ఆటిట్యూడ్ కు, ఆర్బిటల్ కంట్రోల్ కు ఉపవ్యవస్థ, మిషన్, కంట్రోల్ ఏరియా డిప్యూటీ డైరెక్టర్, అసోసియేట్ డైరెక్టర్, ఆ తరువాత, ఇస్రో ఉపగ్రహ వ్యవస్థ డైరెక్టర్ గా పనిచేసాడు. 2005లో భారతీయ అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ (ఇస్రో) నుండి పదవీ విరమణ చేసిన తరువాత, ఆయన సముద్ర అభివృద్ధి శాఖ కార్యదర్శిగా నియమించబడ్డాడు, ఈ పదవిని ఆయన 2008 వరకు నిర్వహించాడు. ఆయన అక్కడ ఉన్న కాలంలో, సముద్రం, వాతావరణం, భూవిజ్ఞానం, వాతావరణం విభాగాలను కలపడం ద్వారా ఈ విభాగం భూవిజ్ఞాన మంత్రిత్వ శాఖ అనే పూర్తి స్థాయి మంత్రిత్వ శాఖగా అభివృద్ధి చేయబడింది. ఆ తరువాత, డిఫెన్స్ రీసెర్చ్ అండ్ డెవలప్మెంట్ ఆర్గనైజేషన్ రిక్రూట్మెంట్ అండ్ అసెస్మెంట్ సెంటర్ ఛైర్మన్ గా ఉన్నాడు. ఆయన ఇస్రో గౌరవ విశిష్ట ప్రొఫెసర్ గా కూడా చేసాడు.

భాస్కర I, భాస్కర II ఉపగ్రహాల కోసం స్పిన్ యాక్సిస్ ఓరియంటేషన్ సిస్టమ్, స్పిన్నింగ్ ఉపగ్రహాల కోసం అయస్కాంత నియంత్రణను అభివృద్ధి చేసిన ఘనత ఆయనకు దక్కింది. మొమెంటం ఆధారిత III-యాక్సిస్ కంట్రోల్ సిస్టమ్ అభివృద్ధిలో ఏరియన్ ప్యాసింజర్ పేలోడ్ ఎక్స్పెరిమెంట్ ప్రాజెక్ట్, జీరో మొమెంటం బయాస్డ్ III-యాక్స్ కంట్రోల్ సిస్టమ్ అభివృద్ధికి IRS-V ప్రాజెక్ట్, ఇన్‌శాట్-II ప్రాజెక్ట్ లో కాన్ఫిగరేషన్ మొమెంటం పక్షపాత వైఖరి నియంత్రణ వ్యవస్థ అభివృద్ధిలో ఆయన కృషి చేసాడు. ఆయన TES, SRE మిషన్లు, ఇతర కమ్యూనికేషన్, శాస్త్రీయ మిషన్ల అభివృద్ధిలో కూడా పాల్గొన్నాడు.

ఎర్త్ కమిషన్ మొదటి ఛైర్మన్, శాస్త్రవేత్తల ప్రపంచ ఫోరమ్. ఇంటర్నేషనల్ అకాడమీ ఆఫ్ ఆస్ట్రోనాటిక్స్, పారిస్ అండ్ ఇండియన్ నేషనల్ అకాడమీ ఆఫ్ ఇంజనీరింగ్ వంటి అనేక సంస్థలలో ఆయన సభ్యుడు. ఆయన వందకి పైగా శాస్త్రీయ పత్రాలను రూపొందించాడు, వీటిలో చాలా వరకు పీర్ రివ్యూడ్ నేషనల్ అండ్ ఇంటర్నేషనల్ జర్నల్స్ లో ప్రచురించబడ్డాయి. ఆయన ముఖ్య ప్రసంగాలు చేయడానికి అనేక సమావేశాలు, సెమినార్లకు కూడా హాజరయ్యాడు.

## గుర్తింపు
ప్రేమ్ శంకర్ గోయెల్ ఇండియన్ నేషనల్ సైన్స్ అకాడమీ, నేషనల్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్, ది అకాడమీ ఆఫ్ సైన్స్ ఫర్ ది డెవలపింగ్ వరల్డ్, ఏరోనాటికల్ సొసైటీ ఆఫ్ ఇండియా, ఇండియన్ అకాడమీ ఆఫ్ సయన్సెస్ కు ఎన్నికైన ఫెలో.

ఆయన 1975లో ఆర్యభట్ట ప్రాజెక్ట్ కోసం స్పెషల్ అచీవ్‌మెంట్ అవార్డు, 1983లో హరి ఓం ఆశ్రమం ప్రిరిట్ డాక్టర్ విక్రమ్ సారాభాయ్ రీసెర్చ్ అవార్డులను అందుకున్నాడు. 

1992లో ఏరోనాటికల్ సొసైటీ ఆఫ్ ఇండియా ఆయనకు ఏఎస్ఐ లైఫ్‌టైమ్ అచీవ్‌మెంట్ అవార్డును ప్రదానం చేసింది. అదే సంవత్సరం, ఆయన వాస్విక్ ఇండస్ట్రియల్ రీసెర్చ్ అవార్డును అందుకున్నాడు, ఆ తరువాత 1995లో ఓం ప్రకాష్ భాసిన్ అవార్డును అందుకున్నాడు. 

భారత ప్రభుత్వం 2001లో ఆయనకు పద్మశ్రీ పౌర పురస్కారాన్ని ప్రదానం చేసింది. ఆయన ఇస్రో విశిష్ట శాస్త్రవేత్త అవార్డు గ్రహీత కూడా.

## మూలాలు

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1947 జననాలు