ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఎన్నికలు

భారతదేశం లోని ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో భారత రాజ్యాంగం ప్రకారం ఎన్నికలు నిర్వహించబడతాయి. ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభ స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల నిర్వహణకు సంబంధించి ఏకపక్షంగా చట్టాలను రూపొందిస్తుంది, అయితే రాష్ట్ర స్థాయి ఎన్నికల నిర్వహణకు రాష్ట్ర శాసనసభ ద్వారా ఏవైనా మార్పులను భారత పార్లమెంటు ఆమోదించ వలసి ఉంటుంది. భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 356 ప్రకారం ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభను పార్లమెంటు రద్దు చేసి, రాష్ట్రపతి పాలన విధించవచ్చు.

## ఆంధ్రప్రదేశ్ ఎన్నికల వ్యవస్థ

2014లో ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో (మొత్తం 294) స్థానాలు ఉండగా ఆంధ్రప్రదేశ్ విభజన అనంతరం ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు (175 శాసనసభ స్థానాలు), తెలంగాణకు (119 శాసనసభ స్థానాలు) కేటాయించబడ్డాయి.

### జాతీయ స్థాయి ప్రాతినిధ్యం

#### లోక్‌సభ ప్రతినిధి బృందం
ఆంధ్రప్రదేశ్ లోక్‌సభలో మొత్తం 25 మంది ఎంపీలు లోక్‌సభకు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్నారు. మొత్తం 25 సీట్లలో 20 జనరల్ కేటగిరీ అభ్యర్థులకు, మిగతా 5 ఎస్సీ/ఎస్టీ కేటగిరీకి అభ్యర్థులకు రిజర్వ్ చేయబడ్డాయి. 2024 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికలలో 25 స్థానాల్లో నేషనల్ డెమోక్రటిక్ అలయన్స్ 21 సీట్లు గెలుచుకోగా, యువజన శ్రామిక రైతు కాంగ్రెస్ పార్టీ 4 సీట్లు గెలుచుకుంది.

#### రాజ్యసభ ప్రతినిధి బృందం
ఆంధ్రప్రదేశ్ ఉభయ సభలు రాజ్యసభ సభ్యులను సభ్యులను రాజ్యసభకు నామినేట్ చేస్తాయి.

### రాష్ట్ర స్థాయి ప్రాతినిధ్యాలు

#### శాసనసభ

ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభలో 175 శాసనసభ నియోజకవర్గాలు ఉన్నాయి. 2019 ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభ ఎన్నికలలో, వైయస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ 151 శాసనసభ స్థానాలను గెలుచుకుంది. తెలుగుదేశం పార్టీ 23 శాసనసభ స్థానాలను గెలుచుకుంది. జనసేన ఒక స్థానానికి గెలుచుకుంది. వైయస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ అత్యద్భుతమైన మెజారిటీతో ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేసింది.

#### శాసనమండలి

ప్రస్తుతం ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనమండలిలో 58 మంది సభ్యులు ఉన్నారు.

## ఎన్నికల చరిత్ర

1955లో ఆంధ్ర రాష్ట్రంలో 196 శాసనసభ నియోజకవర్గాలకు మొదటి సాధారణ ఎన్నికలు జరిగాయి. 1956లో, ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర శాసనసభలో 23 జిల్లాలలో 294 శాసనసభ నియోజకవర్గాలు ఉన్నాయి. 2014 నుండి ఆంధ్ర శాసనసభలో 175 నియోజకవర్గాలు ఆంధ్ర శాసన మండలిలో 58 స్థానాలు ఉన్నాయి.

### ప్రధాన రాజకీయ పార్టీలు
యువజన శ్రామిక రైతు కాంగ్రెస్ పార్టీ (వైయస్సార్సీపి), తెలుగుదేశం పార్టీ (టిడిపి), జనసేన పార్టీ (జేఎస్పి), ఇండియన్ నేషనల్ కాంగ్రెస్ (ఐ ఎన్ సి), భారతీయ జనతా పార్టీ (బిజెపి), కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (సిపిఐ), కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్క్సిస్ట్) (సిపిఎం) ఆంధ్రప్రదేశ్ లో ప్రధాన రాజకీయన పార్టీలు.

## భారత సార్వత్రిక ఎన్నికలు

## శాసనసభ ఎన్నికలు

### ఆంధ్రరాష్ట్రం (1953–1956)

#### ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ (1956–2014)

#### ఆంధ్రప్రదేశ్
2014లో ఆంధ్రప్రదేశ్ (మొత్తం 294) తెలంగాణ (119), ఆంధ్రప్రదేశ్ (175) రాష్ట్రాలుగా విభజించబడింది.

### రాజకీయ పార్టీల పనితీరు

}
|-
|తొలిప్రవేశం
|
|-
|పోటీ చేయలేదు
|
|-
|}

## రాజకీయ పార్టీల చరిత్ర

1983లో తెలుగుదేశం పార్టీ (టీడీపీ)ని నందమూరి రామారావు, రాష్ట్రంలో మొదటి కాంగ్రెసేతర ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసే వరకు భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ అధికారంలో కొనసాగింది. 1984 నుండి 2004 వరకు, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో తెలుగుదేశం పార్టీ కాంగ్రెస్ పార్టీ మధ్య ప్రధాని పోటీ ఉంది. భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ పార్టీ తెలుగుదేశం పార్టీని ఓడించి1989 నుండి 1994 వరకు రాష్ట్రాన్ని పాలించింది.

1994 నుంచి 2004 వరకు తెలుగుదేశం పార్టీ అధికారంలో కొనసాగింది. 2004లో కాంగ్రెస్ పార్టీ మళ్లీ ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేసింది. 2009లో జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్ పార్టీ విజయం సాధించి రెండోసారి ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేసింది. ప్రజారాజ్యం పార్టీ (పిఆర్పిని)ని 2008లో తెలుగు సినిమా నటుడు చిరంజీవి స్థాపించారు; ఆ పార్టీ 2009 రాష్ట్ర అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో ప్రజారాజ్యం పార్టీ మూడు స్థానాలను గెలుచుకుంది. తరువాత కాంగ్రెస్‌లో విలీనం చేయబడింది. ముఖ్యమంత్రి వైఎస్ రాజశేఖర్ రెడ్డి మరణానంతరం ఆయన తనయుడు వైఎస్ జగన్ మోహన్ రెడ్డి రాజకీయాల్లోకి వచ్చారు. కేంద్రంలో కాంగ్రెస్ నాయకత్వంతో విభేదాల కారణంగా జగన్మోహన్ రెడ్డి కాంగ్రెస్ పార్టీకీ రాజీనామా చేశారు. ఆ సమయంలో రాష్ట్ర అసెంబ్లీలో టీడీపీ ప్రధాన ప్రతిపక్ష పార్టీగా ఉంది.

2001లో ఏర్పడిన తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి (టిఆర్ఎస్)తో తెలంగాణ ఉద్యమం ప్రారంభించింది. కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖర్ రావు నాయకత్వంలో ఆంధ్ర ప్రదేశ్ నుండి తెలంగాణ ప్రత్యేక రాష్ట్రం ఏర్పడింది. ఆ సమయంలో వచ్చిన బీజేపీ, తెలుగుదేశం పార్టీతో పొత్తు పెట్టుకొంది. వైయస్ జగన్మోహన్ రెడ్డి కాంగ్రెస్ పార్టీకి రాజీనామా చేసి వైఎస్‌ఆర్‌ కాంగ్రెస్‌ పార్టీని స్థాపించారు. 2014లో రాష్ట్ర విభజన సమయంలో ఇచ్చిన హామీల్లో ఒకటైన ఆంధ్రప్రదేశ్‌కి ప్రత్యేక హోదాపై వివాదం నెలకొనడంతో ఈ సమయంలో పవన్ కళ్యాణ్ పార్టీ జనసేన తెలుగుదేశం పార్టీతో తెగతెంపులు చేసుకుంది.

2019 అసెంబ్లీ, లోక్‌సభ ఎన్నికల్లో వైఎస్‌ఆర్‌ కాంగ్రెస్‌ పార్టీ రెండు ఎన్నికల్లోనూ ఘనవిజయం సాధించింది.

2024 అసెంబ్లీ, లోక్‌సభ ఎన్నికలలో (మొత్తం 175) టీడీపీ రెండు ఎన్నికల్లోనూ ఘనమైన చారిత్రాత్మక విజయంతో (135) గెలిచింది. ప్రస్తుతం రాష్ట్ర అసెంబ్లీలో అసలు ప్రతిపక్షం లేదు, ఎందుకంటే ప్రతిపక్ష వైఎస్సార్‌సీపీకి తగినన్ని సీట్లు లభించలేదు (18 అవసరంకాగా, 11 మాత్రమే గెలిచింది). అత్యధికంగా రెండో స్థానంలో జనసేన స్థానాలు (21), బిజెపి (8), కాంగ్రెస్ (0).

## ఎన్నికల సంఘం
ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఎన్నికలను భారత ఎన్నికల సంఘం నిర్వహిస్తుంది, దీని రాష్ట్ర స్థాయి ఎన్నికల సంఘం కమిషనర్ ఎన్నికలను నిర్వహిస్తాడు. ఎన్నికల ప్రక్రియ ప్రారంభమైన తర్వాత, ఎన్నికల సంఘం ఫలితాలను ప్రకటించే వరకు కోర్టులు జోక్యం చేసుకోకూడదనేది సంప్రదాయం.

## ఎన్నికల ప్రక్రియ

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఎన్నికలు రెండు దశల్లో జరిగాయి. 18 ఏళ్లు పైబడిన భారత పౌరులందరూ ఓటర్ల జాబితాలో ఓటర్లుగా నమోదు చేసుకోవడానికి అర్హులు. ఓటరుగా నమోదు చేయాల్సిన ఎన్నికల అధికారుల ది.

### ముందస్తు ఎన్నికల

### ఓటింగు రోజు
అన్ని లోక్‌సభ రాష్ట్ర అసెంబ్లీ ఎన్నికలకు ఎలక్ట్రానిక్ ఓటింగ్ మెషీన్‌లను ఉపయోగించడం ద్వారా ఎన్నికల ప్రక్రియ కొనసాగుతోంది.

### ఎన్నికల తర్వాత
ఎన్నికల రోజు తర్వాత ఈవీఎంలను స్ట్రాంగ్ రూంలో భద్రపరుస్తారు. వివిధ దశల ఎన్నికల ప్రక్రియ పూర్తయిన తర్వాత ఓట్ల లెక్కింపునకు ఒక రోజు సమయం కేటాయిస్తారు. ఓట్లు లెక్కించబడతాయి సాధారణంగా, కొన్ని గంటల్లో ఫలితాలు వెళ్లడవుతాయి. ఎన్నికలలో అత్యధిక ఓట్లు సాధించిన అభ్యర్థిని విజేతగా ప్రకటిస్తారు.

అత్యధిక సీట్లు గెలుచుకున్న పార్టీ లేదా కూటమిని కొత్త ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేసేందుకు గవర్నరు ఆహ్వానిస్తారు.
## ఇవి కూడా చూడండి

* ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ నియోజకవర్గాల జాబితా
* లోక్‌సభ నియోజకవర్గాల జాబితా
*2019 ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ ఎన్నికలు

## మూలాలు

## ఇతర మూలాలు


వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్