గేథే

thumb|245px|గేథే సంతకం

**జోహాన్ వోల్ఫ్‌గ్యాంగ్ ఫోన్ గోథే** (ఆంగ్లం : **Johann Wolfgang von Goethe**); ఆగస్టు 28, 1749 - మార్చి 22 1832). ఒక జర్మనీ రచయిత, జార్జి ఈలియట్ ప్రకారం, "జర్మనీకు చెందిన, ఓ గొప్ప లేఖల పురుషుడు, భూమిపై నడచిన నిజమైన ఆఖరి పాలిమత్. గోథే కవిత్వం, డ్రామా, సాహిత్యం, మత శాస్త్రము, మానవతావాదం, విజ్ఞాన శాస్త్రము మొదలైన రంగాలలో నిష్ణాతుడు. గేథే యొక్క *[[:en:magnum opus|మహారచన (మాగ్నమ్ ఒపస్)]]* ఫాస్ట్ రెండు భాగాల డ్రామా, ప్రపంచ సాహిత్యంలో ఓ కలికితురాయి. గేథే రచనలలో అనేక కవితలు, బిల్డుంగ్‌స్రోమన్ *[[:en:Wilhelm Meister's Apprenticeship|విల్హెమ్ మీస్టర్స్ అప్రెంటైస్‌షిప్]]*, ఎపిస్టోలరీ నావెల్ *[[:en:The Sorrows of Young Werther|ద సారోస్ ఆఫ్ యంగ్ వెర్దర్]]* మొదలగునవి ప్రసిద్ధమైనవి.

గేథే 18, 19వ శతాబ్దపు జర్మన్ సాహిత్యం, వీమర్ క్లాసిసిజం ఉద్యమంలో ఓ ప్రముఖుడు, ఇతడి ఉద్యమం జ్ఞానావేశం, సెంటిమెంటాలిటీ, *[[:en:Sturm und Drang|స్టర్మ్ ఉండ్ డ్రాంగ్]]*, రొమాంటిసిజం కల్గివున్నది. శాస్త్రీయ గ్రంథము *[[:en:Theory of Colours|థియరీ ఆఫ్ కలర్స్]]* ద్వారా ఛార్లెస్ డార్విన్ను ఇతని వృక్షశాస్త్ర మార్ఫాలజీ సిద్ధాంతాలలో ప్రభావితం చేయగలిగాడు..

## జీవితం
### బాల్యం
గోథే తండ్రిగారు జోహాన్ కాస్పర్ గోథే. ఆయన అప్పటీ రోమన్ రాజ్యపు సామంత నగరమైన ఫ్రాంక్ఫుర్ట్ లో నివసించేవారు. లైప్జిష్ లో బారిష్టర్ విద్యాభాసం చేసి రాజసలహాదారుగా పనిచేస్తున్నప్పటికీ ఆ విషయాలపై ఎక్కువ శ్రధ్ధ కనబరిచేవారుకాదు.ఆయన వివాహం గోథే తల్లి అయిన కాథరీనా ఎలిజబెత్ టెక్స్తర్ తొ 1748 ఆగస్టు 20 న జరిగింది. అప్పటికి ఆయన వయసు 38, ఆవిడ వయసు 17. గోథే, తన చెల్లెలు కొర్నేలియా ఫ్రీడ్రికా క్రీస్టినా (1750) తప్ప మిగిలిన సంతానం అంతా చిన్న వయసులోనే మరణించారు.

గోథేకి అప్ప్తటి సమకాలీన విషయాలపై తన తండ్రిగారు, వ్యక్థిగత ఉపధ్యాయులు విద్యాభ్యాసం చేసారు.ముఖ్యంగా వివిధ భాషలైన లాటిన్,గ్రీక్,ఫ్రెంచ్,ఇటాలియన్,ఇంగ్లిష్, హీబ్రూలపై జరిగింది. ఇవేకాక నృత్యం,గుర్రపు స్వారీ,ఖడ్గయుధ్ధం కూడా నేర్చుకున్నారు. జోహాన్ కాస్పెర్ తన జీవితంలో సాధించలేని సౌకర్యాలన్నీ తన పిల్లలకు సమకూర్చాలనే పట్టుదలతో ఉండేవారు.

గోథేకు చిత్రలేఖనంపై అభిరుచి ఉన్నప్పటికీ, తన ద్రుష్టి సాహిత్యంపైకి మరలింది. ఫ్రీడ్రిష్ గొట్లీబ్ క్లోప్స్తోక్, హోమెర్ వంటి రచయితలపై ఆసక్థి కనబరిచేవారు. నాటకాలపై కూడా ఆయనకు మక్కువ ఉండేది. ప్రతీ సంవత్సరం వార్ంట్లో జరిగే తోలుబొమ్మలాట అంతే ఆయనకి ఎంతో ఇష్టం. తను రాసిన విల్హెల్ం మైస్తెర్స్ అపరెంటీస్షిప్ లో ఈ తోలుబొమ్మలాట గురించి పలుమార్లు ప్రస్తావించారు.

చరిత్ర, మతం గురించిన పుస్తకాలు చదవడంలో ఎంతో ఆసక్తిని కనబరిచేవారు. ఆయన బాల్యం గురించి ఆయన మాటల్లో

 "నాకు చిన్నతనం నుండి పుస్తకాలు చదవడం,పని చేయదం మొదలగు ఏవిషయం అయినా మనసుతో నేర్చుకోవడం అలవాటు.ఫస్ట్ బుక్స్ ఆఫ్ మోసెస్, ఏనీడ్, ఓవిడ్ యొక్క విస్లేషనలు నన్ను కత్తిపడెసేవి.ఎప్పుడైనా ఆ కథలో ఉన్న చరిత్ర,మిథ్య,మతం సంకెళ్ళు నాకు బిగుస్తున్నప్పుడు,ఫస్ట్ బుక్స్ ఆఫ్ మోసెస్ లో చెప్పబడిన గొర్రెల కాపరుల మధ్యకు చేరి ఏకాంతంగా స్వేచ్చావాయువులు పీల్చుకునేవాడిని."

గోథేకు ఫ్రాంక్ఫుర్ట్ నటులతో సాన్నిహిత్యం ఏర్పడింది. తన తొలిప్రయత్నాలో ఉన్నప్పుడు గ్రెట్చెన్ కు ఆకర్షితుడయ్యాడు. తరవతి కాలంలో తనతోనే ఫాస్ట్ అనే సుప్రసిద్ధ నాటకాన్ని రచించాడు.వారిద్దరి మద్ధ్య సాన్నిహిత్యాన్ని "డిక్టుంగ్ ఉండ్ వార్హైట్"లో వ్యక్తపరిచాడు.

## ఇవీ చూడండి
* గేథే రచనల జాబితా
* మిన్నా హెర్జ్‌లీబ్
* ఉల్‌రైక్ వోన్ లెవెట్‌జో
* గేథే బేసిన్
* డోరా స్టాక్

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

* The Lied and Art Song Texts Page Poems of Goethe set in music
* Encyclopaedia Britannica, Johann Wolfgang von Goethe
* BBC In Our Time Programme on Goethe (online)
* "Goethe's Delicate Empiricism," A Special Issue of Janus Head 
* Goethe's dual language poems (from German to other languages) 
* Goethean Science Site
* Goethe Quotes 
* Goethe Statue - లింకన్ పార్క్, చికాగో

వర్గం:1749 జననాలు
వర్గం:1832 మరణాలు
వర్గం:తత్వవేత్తలు
వర్గం:జర్మన్ రచయితలు
వర్గం:కవులు