2006 మాలేగావ్ బాంబు దాడులు

**2006 మాలేగావ్ బాంబు పేలుళ్లు**  సెప్టెంబర్ 8న ముంబై ఈశాన్యంగా 290 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న మహారాష్ట్ర నాసిక్ జిల్లాలోని మాలేగావ్ పట్టణంలో జరిగాయి. మహారాష్ట్ర తీవ్రవాద నిరోధక దళం (ఎటిఎస్) మొదట్లో బాంబు పేలుళ్లకు  స్టూడెంట్స్ ఇస్లామిక్ మూవ్‌మెంట్ ఆఫ్ ఇండియా (సిమ్) కారణమని ఆరోపించింది, కానీ 2013లో దాఖలు చేసిన ఛార్జిషీట్‌లో  ఎన్ఐఏ, ఎటిఎస్ (యాంటీ-టెర్రరిజం స్క్వాడ్) సంయుక్త దర్యాప్తులో లభించిన ఆధారాలు అభినవ్ భారత్ గ్రూపుకు చెందిన ఎనిమిది మంది సభ్యుల ప్రమేయాన్ని సూచించాయని ఆరోపించబడింది, అయితే సాక్ష్యాధారాలు లేకపోవడంతో వారిని తరువాత ఆరోపణల నుండి విడుదల చేశారు.

మాలేగావ్ పేలుళ్ల కేసులో అభినవ్ భారత్ గ్రూపుకు చెందిన నిందితులందరినీ ముంబైలోని ప్రత్యేక కోర్టు జూలై 2025లో నిర్దోషులుగా ప్రకటించింది.

## పేలుడు
పవిత్రమైన షబ్-ఎ-బరాత్ రోజున శుక్రవారం ప్రార్థనల తర్వాత , భారత కాలమానం ప్రకారం సుమారు 13:15 గంటలకు, ఒక మసీదుకు ఆనుకుని ఉన్న ముస్లిం శ్మశానవాటికలో జరిగిన పేలుళ్లలో కనీసం 45 మంది మరణించగా, 125 మంది గాయపడ్డారు. పేలుడు బాధితుల్లో ఎక్కువ మంది ముస్లిం యాత్రికులు ఉన్నారు. భద్రతా దళాలు "సైకిళ్లకు అమర్చిన రెండు బాంబుల" గురించి చెప్పగా, మూడు పరికరాలు పేలాయని ఇతర నివేదికలు సూచించాయి. పరికరాలు పేలిన తరువాత తొక్కిసలాట జరిగింది. పట్టణంలో కర్ఫ్యూ విధించారు, అశాంతిని నివారించడానికి సున్నితమైన ప్రాంతాలలో రాష్ట్ర పారామిలిటరీ దళాలను మోహరించారు.

## స్పందనలు

* మహారాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి విలాస్‌రావ్ దేశ్‌ముఖ్ మృతుల కుటుంబ సభ్యులకు రూ. 1,00,000 (ఆ సమయంలో సుమారు € 1200 లేదా US$ 1500) పరిహారం చెల్లిస్తామని హామీ ఇచ్చారు.
* ప్రధానమంత్రి మన్మోహన్ సింగ్ పేలుళ్లను ఖండించి, శాంతియుతంగా ఉండాలని విజ్ఞప్తి చేశారు. 
* ఈ సంఘటన "ప్రజలలోని వివిధ వర్గాలను విభజించడానికి" ఉద్దేశించినట్లుగా కనిపిస్తోందని కేంద్ర హోం మంత్రి శివరాజ్ పాటిల్ అన్నారు.
* కాంగ్రెస్ పార్టీ అధ్యక్షురాలు సోనియా గాంధీ భారతీయులు శాంతంగా ఉండాలని పిలుపునిచ్చారు. 
* ఢిల్లీలోని హోం మంత్రిత్వ శాఖ అధికారి ఒకరు మాట్లాడుతూ, అల్లర్ల నిరోధక రాపిడ్ యాక్షన్ ఫోర్స్ సిబ్బందితో సహా కేంద్ర భద్రతా దళాలను మాలేగావ్‌కు పంపినట్లు చెప్పారు.
* పేలుళ్ల అనంతరం మాలేగావ్‌లో ముస్లింలు పోలీసులపై, వారి వాహనాలపై దాడి చేయడంతో హింసాత్మక ఘటనలు చోటుచేసుకున్నాయి. 
* వివిధ ముస్లిం నాయకులు బాంబు దాడులను ఖండించి, శాంతి కోసం ప్రార్థించారు.  ముఖ్యంగా, గుజరాత్ రాష్ట్రంలోని ముస్లింలు ఈ పేలుళ్లలో పాకిస్తాన్ ప్రమేయం ఉందని ఆరోపిస్తూ నిరసన తెలిపారు.
* అమెరికా రాయబారి డేవిడ్ ముల్ఫోర్డ్, "క్రూరమైన ఉగ్రవాద బాంబు దాడుల పట్ల దిగ్భ్రాంతికి, విచారానికి గురయ్యానని" & "ఉగ్రవాదానికి వ్యతిరేకంగా భారతదేశం చేస్తున్న పోరాటంలో అమెరికా అండగా నిలుస్తుందని" అన్నారు.

## దర్యాప్తులు

### ప్రారంభ అరెస్టులు
సెప్టెంబరు 10న, బాంబు ఉంచిన సైకిళ్ల యజమానులలో ఒకరిని పరిశోధకులు గుర్తించారని ఎన్డిటివి నివేదించింది. అదే రోజున, బాంబు దాడులకు సంబంధించి ఇద్దరు అనుమానితుల స్కెచ్‌లను పోలీసులు విడుదల చేశారు. సెప్టెంబర్ 11న, మహారాష్ట్ర డైరెక్టర్ జనరల్ ఆఫ్ పోలీస్ పి. ఎస్. పస్రిచా మాట్లాడుతూ, పేలుళ్లపై దర్యాప్తు చేస్తున్న అధికారులు ఆధారాలను సేకరించారని, త్వరలోనే ఒక పురోగతి సాధిస్తామని విశ్వాసం వ్యక్తం చేశారు.

అక్టోబరు 30న, స్టూడెంట్స్ ఇస్లామిక్ మూవ్‌మెంట్ ఆఫ్ ఇండియా కార్యకర్త నూర్-ఉల్-హుడాను మొదటి అరెస్టు చేశారు. షబీర్ బటరివాలా, రయీస్ అహ్మద్ అనే మరో ఇద్దరు అనుమానితులు ఉన్నారని ముంబై డీజీపీ తెలిపారు. నవంబర్ 6న, బ్యాటరీవాలా లష్కర్-ఎ-తోయిబా (ఎల్ఈటీ) కార్యకర్త అని, సహ కుట్రదారు సిమి కి చెందిన రయీస్ అహ్మద్ అని తెలిసింది.

### అనుమానాలు & విడుదలలు
ఈ దాడుల్లో భజరంగ్ దళ్, లష్కరే తోయిబా లేదా జైషే మహ్మద్ ప్రమేయం ఉందని మహారాష్ట్ర పోలీసులు మొదట అనుమానించారు. ఈ సమూహాలలో దేనికీ వ్యతిరేకంగా ఎటువంటి ఆధారాలు విడుదల కాలేదు, అయితే పోలీసులు అక్టోబర్ 13న నేరస్థులను గుర్తించినట్లు పేర్కొన్నారు. లష్కరే తోయిబా ఇంతకు ముందు ఈ ప్రాంతంలోని వివాదాస్పద స్టూడెంట్స్ ఇస్లామిక్ మూవ్‌మెంట్ ఆఫ్ ఇండియా సంబంధాలు కలిగి ఉంది. ఈ దాడుల్లో హర్కత్-ఉల్-జిహాద్-అల్-ఇస్లామీ కూడా ఉందని పోలీసులు అనుమానిస్తున్నారు. సెప్టెంబరు 10న, ఉపయోగించిన పద్ధతులు 2006లో మసీదులపై జరిగిన దాడులను పోలి ఉన్నాయని, దీని కోసం సంస్థ  "ఫ్రింజ్ గ్రూప్" లో భాగమైన 16 మంది భజరంగ్ దళ్ కార్యకర్తలను అరెస్టు చేసినట్లు, కానీ వారిపై అభియోగాలు మోపలేదని పోలీసు వర్గాలు తెలిపాయి. జూలై 2025లో ముంబైలోని ప్రత్యేక న్యాయస్థానం ఇచ్చిన తీర్పులో, మాలేగావ్ పేలుడు కేసులో మాజీ బీజేపీ ఎంపీ ప్రజ్ఞా సింగ్ ఠాకూర్, లెఫ్టినెంట్ కల్నల్ ప్రసాద్ పురోహిత్‌తో సహా నిందితులందరినీ నిర్దోషులుగా ప్రకటించింది.

కొంతకాలంగా మాలేగావ్ మతపరమైన ఉద్రిక్తతకు కేంద్రంగా ఉంది,  ఇది 1984,1992, 2001లలో ఆఫ్ఘనిస్తాన్ అమెరికా దండయాత్రపై పెద్ద ఎత్తున నిరసనలు జరిగినప్పుడు బహిరంగంగా వ్యాపించింది. వారితో స్వల్ప వాగ్వాదం తరువాత పోలీసులు 12 మంది ముస్లిం నిరసనకారులను చంపారు. ఆఫ్ఘనిస్తాన్‌లోని తాలిబాన్ పాలనకు మాలేగావ్‌లోని ముస్లింల నుండి అపారమైన మద్దతు లభించింది.

మే 2006లో అరెస్టు చేయబడిన తీవ్రవాద ఇస్లామిస్టులు అందించిన సమాచారం ఆధారంగా పోలీసులు ఆ ప్రాంతం నుండి ఆర్‌డిఎక్స్ పేలుడు పదార్థాలు, ఆటోమేటిక్ రైఫిల్స్ నిల్వను స్వాధీనం చేసుకున్నారు అరెస్టు చేయబడిన వారు స్టూడెంట్స్ ఇస్లామిక్ మూవ్‌మెంట్ ఆఫ్ ఇండియా మాజీ సభ్యులు.

సెప్టెంబర్ 2006 సంఘటనలో, ఈ బాంబు దాడులలో ఉపయోగించిన పేలుడు పదార్థాలు " ఆర్‌డిఎక్స్, అమ్మోనియం నైట్రేట్, ఫ్యూయల్ ఆయిల్ మిశ్రమం - 7/11 లో ఉపయోగించిన అదే మిశ్రమం" అని పోలీసు దర్యాప్తులో తేలింది, ఇది 11 జూలై 2006 ముంబై రైలు బాంబు దాడులను సూచిస్తుంది , ఈ ఉగ్రవాద సంఘటనలో అనేక ఇస్లామిస్ట్ సమూహాలు అనుమానితులుగా ఉన్నాయి. దర్యాప్తు ఇంకా కొనసాగుతున్నందున, నాసిక్ సూపరింటెండెంట్ ఆఫ్ పోలీస్ రాజవర్ధన్ వివరాలు ఇవ్వడానికి నిరాకరిస్తూ, "అన్ని ఏజెన్సీల నుండి నివేదికలు వచ్చేవరకు మేము ఏమీ చెప్పలేము" అని అన్నారు.

అయితే, మాలేగావ్ పేలుళ్లలో భజరంగ్ దళ్ వంటి హిందూ జాతీయవాద సమూహాల ప్రమేయం ఉండదని ఉగ్రవాద నిరోధక దళం రెండు కారణాలను పేర్కొంటూ ప్రాథమికంగా తోసిపుచ్చింది:

# ఆర్‌డిఎక్స్ కేవలం ఇస్లామిస్ట్ సంస్థలకు మాత్రమే అందుబాటులో ఉంది.
# బజరంగ్ దళ్ కార్యకర్తలు ఇప్పటివరకు మాలేగావ్‌లో వాడినంత అధునాతనమైన బాంబులను కాకుండా, కేవలం సాధారణ బాంబులను మాత్రమే ఉపయోగించారు.

దక్షిణాసియాలోని ఉగ్రవాద గ్రూపులను ట్రాక్ చేసే ఇంటెలిజెన్స్ విశ్లేషకుడు అజయ్ సాహ్ని కూడా ఇది హిందూ గ్రూపుగా ఉండే అవకాశం లేదని, ఎందుకంటే వారికి "అటువంటి దాడికి సంస్థ లేదు" అని అన్నారు. 2006 సెప్టెంబరు 12న భారత ప్రధాన మంత్రి హిందూ సమూహాల ప్రమేయాన్ని "తోసిపుచ్చడం లేదా తోసిపువ్వడం" సరికాదని అన్నారు. "విశ్వాసాన్ని ప్రేరేపించే  సత్యాన్ని బయటకు తెచ్చే న్యాయమైన దర్యాప్తు ఉండాలని నేను భావిస్తున్నాను, ఏదైనా ముందస్తు భావన లేకుండా సత్యం తప్ప మరేమీ లేదు. అది లక్ష్యం అయి ఉండాలి".

బి. రామన్ సెప్టెంబర్ 11న ప్రచురించిన ఒక వ్యాసంలో, "ఇస్లామిక్ లేదా హిందూ తీవ్రవాదులు నేరస్థులుగా ఉండవచ్చనే అవకాశాన్ని తోసిపుచ్చడం చాలా తొందరగా ఉన్నప్పటికీ," పోలీసుల నిష్పక్షపాతాన్ని ప్రశ్నించడం ద్వారా దర్యాప్తు అధికారులపై ఇతర ఆరోపణలను లేవనెత్తడం ద్వారా ముస్లిం సమాజంలోని కొంతమంది నాయకులు సమాజానికి, పోలీసులకు మధ్య విభజనను సృష్టించే ప్రయత్నాలు చేశారు "అని పేర్కొన్నారు. 

30 అక్టోబర్ 2006 నాటికి, ఇటీవలి అరెస్టులలో స్టూడెంట్స్ ఇస్లామిక్ మూవ్‌మెంట్ ఆఫ్ ఇండియా సభ్యులు ఉన్నారు అరెస్టుల తర్వాత, కేసును పరిష్కరించడానికి దగ్గరగా ఉన్నామని పోలీసులు పేర్కొన్నందున ప్రస్తుతం వారిపై అనుమానాలు ఉన్నాయి. 28 నవంబర్ 2006న పేలుళ్లలో ఇద్దరు పాకిస్తానీ జాతీయులు పాల్గొన్నారని ముంబై పోలీసులు పేర్కొన్నారు. "మేము మాలేగావ్ పేలుళ్ల కేసును విజయవంతంగా ఛేదించాము. అయితే, మేము ఈ కేసులో మరో ఎనిమిది మంది అనుమానితుల కోసం గాలిస్తున్నాము," అని డీజీపీ పి.ఎస్. పస్రిచా అన్నారు. ఈ కేసును దర్యాప్తు చేస్తున్న యాంటీ-టెర్రరిజం స్క్వాడ్, 11 జూలై ముంబై వరుస పేలుళ్ల కేసులో నిందితులుగా ఉన్న ఇద్దరితో సహా, పట్టణాన్ని కుదిపేసిన నాలుగు పేలుళ్లకు సంబంధించి ఇప్పటికే ఎనిమిది మంది అనుమానితులను అరెస్టు చేసింది. ఈ పేలుళ్లలో 31 మంది మరణించగా, 200 మందికి పైగా గాయపడ్డారు.

ముగ్గురు నిందితులు కుట్రలో తమ ప్రమేయం గురించి ఒప్పుకున్నారు, కాని వెంటనే, వారిలో ఇద్దరు మేజిస్ట్రేట్ ముందు ఉపసంహరించుకున్నారు, వారు స్వచ్ఛందంగా బహిర్గతం చేయలేదని చెప్పారు. రిమాండు కోసం ప్రత్యేక న్యాయస్థానం ముందు హాజరుపరిచినప్పుడు నిందితులు స్వయంగా ఈ విషయాన్ని వెల్లడించారు. ఎంసిఒసిఎ కింద, ఒప్పుకోలు స్వచ్ఛందంగా, నిజమైన బహిర్గతం కాకపోతే దానికి సాక్ష్య విలువ ఉండదు కాబట్టి ఈ పరిణామం ప్రాముఖ్యతను సంతరించుకుంటుంది. వారి రిమాండ్ కోరుతూ, పబ్లిక్ ప్రాసిక్యూటర్ రాజా థాక్రే మాట్లాడుతూ, నిందితులు ఈ కుట్రలో కీలక పాత్ర పోషించారని, యాంటీ-టెర్రరిస్ట్ స్క్వాడ్ ఇప్పటివరకు జరిపిన దర్యాప్తులో ఇంకా అరెస్టు చేయని మరికొంత మంది వ్యక్తుల ప్రమేయం ఉన్నట్లు వెల్లడైందని అన్నారు.

2011 నవంబర్ 16న మాలేగావ్ పేలుళ్లలోని ఏడుగురు నిందితులు ఐదేళ్ల జైలు శిక్ష తర్వాత బెయిల్‌పై విడుదల చేశారు.

### కేసు అప్పగింత
2013లో, కేసును స్వాధీనం చేసుకున్న తరువాత, జాతీయ దర్యాప్తు సంస్థ (ఎన్ఐఎ) ఎటిఎస్, సిబిఐ పరిశోధనలను వ్యతిరేకించింది,  హిందూ మితవాద సమూహం అభినవ్ భారత్ చెందిన లోకేష్ శర్మ, ధన్ సింగ్, మనోహర్ సింగ్, రాజేంద్ర చౌదరి అనే నలుగురు వ్యక్తులను అరెస్టు చేసింది. 2013 మే 22న వారందరిపైనా అభియోగాలు మోపారు. 

2006లో మహారాష్ట్ర ఉగ్రవాద నిరోధక దళం (ఎంఎసిటి) తొలుత అరెస్టు చేసిన ఎనిమిది మంది ముస్లిం పురుషులపై ఉన్న అన్ని ఆరోపణలను 2016 ఏప్రిల్ 25న మహారాష్ట్ర వ్యవస్థీకృత నేరాల నియంత్రణ చట్టం (ఎంసిఒసిఎ) కోర్టు కొట్టివేసింది . 2011లో బెయిల్‌పై విడుదల కావడానికి ముందు ఆ పురుషులు ఐదు సంవత్సరాలు జైలులో గడిపారు.

హిందూ నాయకుల పేర్లు చెప్పడానికి హింసించబడిన శ్రీకాంత్ పురోహిత్, అనేకమందిని ఇరికించడానికి మహారాష్ట్ర యాంటీ టెర్రరిస్ట్ స్క్వాడ్ (ఎటిఎస్) ఆర్‌డిఎక్స్ ను అమర్చిందని 7 మే 2024న జాతీయ దర్యాప్తు సంస్థ (ఎన్ఐఎ) తెలిపింది.

## మూలాలు

వర్గం:భారతదేశంలో ఉగ్రవాదుల దాడులు
వర్గం:భారతదేశంలో ఉగ్రవాదం