open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
సతీష్ పాల్ రాజ్

సతీష్ ‌పాల్‌రాజ్ భారత రాజకీయ నాయకులు, విద్యావేత్త.

## జీవిత విశేషాలు
అతను  గుంటూరు జిల్లా తెనాలి మండలం చావలి లో 1943లో పున్నయ్య,  సీతారావమ్మకు జన్మించాడు. అసలు పేరు మల్లికార్జునరావు. 1963లో క్రైస్తవమతం స్వీకరించాడు. సతీశ్‌పాల్‌రాజ్‌గా పేరు మార్చుకుని 1972లో భద్రాచలం వచ్చి *గుడ్‌ సమారిటిన్ ఇవాంజిలికల్ లూథరన్ చర్చి*ని స్థాపించాడు. పలు చోట్ల వీటి శాఖలను ఏర్పాటు చేశాడు. 1992లో సెయింట్‌ పాల్స్ పాఠశాలను, 2000లో కళాశాలను, 1997లో డా. పాల్‌రాజ్ ఇంజినీరింగ్ కళాశాలను నెలకొల్పాడు  మన్యంలో తొలిసారిగా సాంకేతిక విద్యను అందించిన విద్యావేత్తగా గుర్తింపు పొందాడు. 2004లో గుంటూరు జిల్లా వేమూరు ఎమ్మెల్యేగా కాంగ్రెస్ పార్టీ తరఫున ఎన్నికయ్యాడు.  2004లో జరిగిన శాసనసభ ఎన్నికలలో వేమూరు నియోజకవర్గం నుంచి కాంగ్రెస్ పార్టీకి చెందిన అభ్యర్థిగా అతను  తన సమీప ప్రత్యర్థి తెలుగుదేశం పార్టీ అభ్యర్థి అయిన ఆలపాటి రాజేంద్ర ప్రసాద్‌పై 8721 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలుపొందాడు. సతీష్ పాల్ రాజ్‌ కు 52756 ఓట్లు రాగా, రాజేంద్రప్రసాద్‌కు 44035 ఓట్లు లభించాయి.

## వ్యక్తిగత జీవితం
అతనికి కొడుకు, కూతురు ఉన్నారు.

## మూలాలు

వర్గం:1943 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా విద్యావేత్తలు
మీనాక్షి (అయోమయ నివృత్తి)

**[[మీనాక్షి]]** - ఒక హిందూ దేవత పార్వతి యొక్క అవతారం.
* మీనాక్షి అమ్మవారి ఆలయం - ఒక చారిత్రక హిందూ ఆలయం
----
* మీనాక్షి పొన్నుదురై - శ్రీలంకకు చెందిన తమిళ రచయిత్రి, రేడియో సిలోన్‌లో పనిచేసిన అనౌన్సరు.
* మీనాక్షి శిరోద్కర్ - ప్రముఖ మరాఠీ నటి.
* మీనాక్షి శేషాద్రి - భారతీయ సినిమా నటి.
* జి. మీనాక్షి - సుప్రసిద్ధ వైద్య నిపుణురాలు.
జి. మీనాక్షి

**జి. మీనాక్షి** M.D., D.G.O. (**G. Meenakshi**) సుప్రసిద్ధ స్త్రీల వ్యాధుల నిపుణురాలు. ఈమె 1990 దశాకం వరకు 30-40 సంవత్సరాలుగా కింగ్ జార్జి ఆసుపత్రిలో తమ సేవలను అందించారు, ఆంధ్ర వైద్య కళాశాలలో ఎందరో విద్యార్ధులను తయారుచేశారు.

వీరి తండ్రి రావు సాహెబ్ బుద్ధవరపు పాపరాజు పంతులు డిప్యూటీ తహసీల్దారుగా పనిచేసి బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం నుండి 1930 సంవత్సరంలో రావు సాహెబ్ బిరుదును పొందారు. వీరి పితామహులు బుద్ధవరపు రామమూర్తి పంతులు. వీరి మాతామహులు డా. సి. మల్లిక్ విశాఖపట్నంలో మొట్టమొదటి విదేశ డిగ్రీ పొందిన వైద్యుడు.

ఎం.డి. డి.జి.ఓ. పూర్తయిన తర్వాత ఆంధ్ర వైద్య సర్వీసులో చేరి ఆంధ్ర ప్రదేశ్ అంతటా పనిచేశారు. ప్రొఫెసర్, హెడ్ ఆఫ్ ది డిపార్ట్ మెంట్ గా విశాఖపట్నం, కాకినాడ, కర్నూలు వైద్య కళాశాలలో పనిచేసి కింగ్ జార్జి ఆసుపత్రి సూపరింటిండెంట్ గా 1991 లో పదవీ విరమణ చేశారు.

ఆర్. ఎమ్. వైద్య కళాశాల, చిదంబరం లోను అన్నామలై విశ్వవిద్యాలయం లో మూడు సంవత్సరాలు పనిచేసి తర్వాత యెమెన్ దేశంలో 5 సంవత్సరాలు తన నైపుణ్యాన్ని అందించారు.

ఈమె భర్త కూడా ప్రసిద్ధిచెందిన వైద్య నిపుణులు జి.వి. సత్యనారాయణ మూర్తి వీరు ఆంధ్ర వైద్య కళాశాల ప్రధానోపాధ్యాయులుగా తమ సేవలను అందించి 1959లో పరమపదించారు. వీరికి ఇద్దరు కవలలు: భరత్, కమల్. ఇరువురూ ఇంజనీర్లుగా విదేశాలలో పనిచేస్తున్నారు.

## అవార్డు
* వింటేజ్ విశాఖ అనే సంస్థ 2004 సంవత్సరంలో గెల్లా మీనాక్షి గారికి ఉగాది పురస్కారంలో సన్మానించింది.

## మూలాలు
* https://web.archive.org/web/20050506145504/http://www.hinduonnet.com/thehindu/mp/2004/04/12/stories/2004041202100200.htm

వర్గం:తెలుగువారిలో వైద్యులు
వర్గం:ప్రసూతి వైద్య నిపుణులు
వర్గం:విశాఖపట్నం జిల్లా మహిళా వైద్యులు
చింతలపాలెం (జలదంకి)

**చింతలపాలెం,** నెల్లూరు జిల్లా జలదంకి మండలం లోని రెవెన్యూయేతర గ్రామం గ్రామం.ఈ ఊరిని గట్టుపల్లి చింతలపాలెం, చింతపాళెం అని కూడా పిలుస్తారు.
 
## మూలాలు
మాల

ఈ పుటలో "మాల" అనే పదం కలిగిన అనేక వ్యాసాలున్నాయి.
## కులం
* మాల (కులం) - ఒక దళిత కులం.
* మాల దాసరి - ఒక ఉపకులం.
## కళాకారులు
* మాల జంగాలు : మన బుర్ర కథలనే ప్రత్యేక ఫక్కీలో చెపుతారు.
## గ్రామాలు
* మాల సింగారం -  విశాఖపట్నం జిల్లా, అరకులోయ మండలానికి చెందిన గ్రామం.
* మాల గురిజాల - ఆదిలాబాదు జిల్లా, బెల్లంపల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామం.
## ఛందస్సు
* ఉత్పలమాల : చందస్సులో ఒక వృత్తం.
* చంపకమాల : చందస్సులో ఒక వృత్తం.

## పుస్తకాలు
* మాలపిల్ల : ఉన్నవ లక్ష్మీనారాయణ నవల.
## వ్యక్తులు
* కాంచనమాల : ప్రసిద్ధ సినీనటి.
* వైజయంతిమాల : ప్రసిద్ధ సినీనటి.
బుద్ధవరపు

**బుద్ధవరపు** తెలుగు వారిలో కొందరి ఇంటి పేరు.

* బుద్ధవరపు పాపరాజు పంతులు
* బుద్ధవరపు వెంకటరత్నం
* బుద్ధవరపు పట్టాభిరామయ్య : కథా రచయిత
* బుద్ధవరపు చినకామరాజు : తూలికా భూషణ్ కలం పేరుతో సుపరిచితమైన రచయిత.
మాలకాకి

**మాలకాకి** (**Jungle Crow**) శాస్త్రీయ నామం *Corvus macrorhynchos*. ఇవి ఆసియా ఖండంలో విస్తరించిన కాకులు. ఇవి ఎలాంటి శీతోష్ణ పరిస్థితుల్లోనైనా జీవనం సాగించగలవు. వీటికి పొడవైన ముక్కు ఉండటం వలన వీటిని పొడవు ముక్కు కాకులు (**Large-billed Crow** or **Thick-billed Crow**) గా వ్యవహరిస్తారు. 
మాలకాకులలో 11 ఉపజాతులు ఉన్నాయి. ఉదాహరణలు:

* *Corvus (m.) levaillantii* - తూర్పు మాలకాకి (Eastern Jungle Crow)
* *Corvus (m.) culminatus* - భారతీయ మాలకాకి (Indian Jungle Crow)
* *Corvus (m.) japonensis* - పొడవు ముక్కు మాలకాకి (Large-billed Crow)

మాలకాకు లపై తెలుగులో ఉన్న ఒక సామెత : నన్ను ముట్టుకోకు నా మాలకాకి
## గ్యాలరీ
 

Image:Large billed Crow (Race-intermedius) I2 IMG 3649.jpg| in Kullu District of Himachal Pradesh, భారత దేశము.
Image:Large billed Crow (Race-intermedius) I IMG 3909.jpg| in Kullu District of Himachal Pradesh, భారత దేశము.
Image:Indian_Jungle_Crow_I_IMG_3623.jpg| in Kullu District of Himachal Pradesh, భారత దేశము.
Image:Large billed Crow I2 IMG 9148.jpg| in Puri, Orissa, భారత దేశము.
Image:Large-billed Crow (Corvus macrorhynchos) feeding on Semal (Bombax ceiba) at Bharatpur I IMG 5783.jpg| feeding on Semal *[[Bombax ceiba]]* at Keoladeo National Park, Bharatpur, Rajasthan, భారత దేశము.
Image:Large-billed Crow (Corvus macrorhynchos) feeding on Semal (Bombax ceiba) at Bharatpur I IMG 5780.jpg| feeding on Semal *[[Bombax ceiba]]* at Keoladeo National Park, Bharatpur, Rajasthan, భారత దేశము.
File:Large-billed Crow (Corvus macrorhynchos) in AP W IMG 4118.jpg|in Kolleru Lake, Andhra Pradesh, భారత దేశము.
Image:Corvus macrorhynchos Osaka 1.jpg|Jungle Crow (Northern Form)
Corvus macrorhynchos  MHNT.ZOO.2010.11.170.6.jpg |*Corvus macrorhynchos * 


## మూలాలు

వర్గం:ఐ.యు.సి.ఎన్. కనీస ఆందోళనకర ఎర్ర జాతులు జాబితా
వర్గం:కాకులు
బొమ్మ (అయోమయ నివృత్తి)

**[[బొమ్మ]]** అనేది ఒక మానవ నిర్మిత నమూనా
----
*వ్యాసాలలో బొమ్మలు చేర్చడం
* బొమ్మల పెళ్ళి
* బొమ్మరిల్లు
* దేవుడు చేసిన బొమ్మలు
* బొమ్మలు చెప్పిన కథ
* బొమ్మా బొరుసా
త్రీసమ్

త్రీసమ్ (*threesome*') ముగ్గురు స్త్రీపురుషుల మధ్య జరిగే ఒక విధమైన రతి ప్రక్రియ.

ముగ్గురు వ్యక్తులు ఒకరితో ఒకరు కార్యంలో పాల్గొనప్పుడు, దానిని త్రీసమ్ అంటారు.

## రకాలు
త్రీసోమ్‌లో పాల్గొన్న వ్యక్తులు లింగం, లైంగిక ధోరణి కలయిక కలిగి ఉండవచ్చు. పాల్గొనేవారు యోని సంభోగం, గుద మైథునం లేదా అంగచూషణ లేదా పరస్పర హస్త ప్రయోగం వంటి ఒకటి లేదా ఇద్దరితో ఎలాంటి లైంగిక చర్యలో అయినా పాల్గొనవచ్చు. పాల్గొనేవారిలో ఒకరు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది లైంగిక చర్యలో పాల్గొనవచ్చు.

భిన్న లింగ త్రీసమ్‌లో, ఉదాహరణకు, డబుల్ పెనెట్రేషన్లో ఇద్దరు పురుషులు, స్త్రీ ఉండవచ్చు లేదా ఇద్దరు మహిళలు, ఒక పురుషుడు ఉండవచ్చు. ద్విలింగ త్రీసమ్‌లో పురుషుడు పురుషుడితో, స్త్రీతో లైంగిక సంబంధం కలిగి ఉండవచ్చు, స్త్రీ పురుషుడు, స్త్రీతో లైంగిక సంబంధం కలిగి ఉంటుంది లేదా ముగ్గురూ ఒకరితో ఒకరు లైంగిక సంబంధం కలిగి ఉంటారు. ఒక స్వలింగ సంపర్కంలో ముగ్గురు పురుషులు లేదా ముగ్గురు మహిళలు ఉంటారు. పురుషుడు ఒకరితో ఒకరు లైంగిక సంబంధం కలిగి ఉన్న ఇద్దరు మహిళలతో లైంగిక సంబంధం కలిగి ఉండటం వంటి ఇతర అవకాశాలు సాధ్యమే.

## సెక్స్ భంగిమలు
ముగ్గురు వ్యక్తులు ఒకరితో ఒకరు సంభోగంలో పాల్గొనే కొన్ని మార్గాలు :

***డబుల్ పెనెట్రేషన్*** 

ముగ్గురు భాగస్వాములు ఇందులో పాల్గొంటారు, ఒక మహిళతో ఇద్దరు పురుషులు లేదా ఇద్దరు స్త్రీలతో ఒక పురుషుడు లైంగిక సంబంధం కలిగి ఉంటారు.
   
స్త్రీ తన యోనిలో ఒక పురుషాంగం, ఆమె గుదములో (ముడ్డిలో) మరొక పురుషాంగం తీసుకుని ఒకే సమయంలో ఇద్దరు పురుషులతో రతి క్రీడలో పాల్గొంటుంది.

ఒక పురుషుడు మహిళతో యోని సంభోగంలో లేదా గుద మైథునంలో పాల్గొంటాడు. అదే సమయంలో మరొక మహిళతో అంగచూషణలో పాల్గొంటాడు లేదా ఇద్దరు వ్యక్తులు ఒకరితో ఒకరు యోని సంభోగం లేదా గుద మైథునంలో పాల్గొంటారు , ఒకరు లేదా ఇద్దరూ మూడవ వ్యక్తి పై అంగచూషణ చేస్తారు.
• ముగ్గురు వ్యక్తులు ఒకేసారి ఒకరిపై ఒకరు అంగచూషణ,యోని సంభోగం, గుద మైథునంలో పాల్గొంటారు.

***ముగ్గురు కంటే ఎక్కువ భాగస్వాములు*** 

గ్యాంగ్ బ్యాంగ్ అంటే ఒక మహిళ లేదా ఒక పురుషుడితో రతి క్రీడలో లైంగికంగా సంభోగించడానికి చాలా మంది సిద్ధంగా ఉంటారు.

## వ్యాధుల నుండి రక్షణ
త్రీసమ్ లో తొడుగును ఉపయోగించినా సుఖవ్యాధులు, ఎయిడ్స్ నుండి రక్షణ పొందడం కష్టమైనది. రతిలో పాల్గొన్న ప్రతి వ్యక్తి తొడుగు ఉపయోగించినప్పుడు మాత్రమే ఇది సాధ్యపడుతుంది.

## మూలాలు

వర్గం:రతి భంగిమలు

:ja:グループセックス#3P
డేవిడ్

* డేవిడ్ బాల్టిమోర్ - నోబెల్ బహుమతి గ్రహీత.
* డేవిడ్ బెక్హాం - ఒక ఇంగ్లీష్ ఫుట్ బాల్ ఆటగాడు అయిన డేవిడ్ రాబర్ట్ జోసెఫ్ బెక్హాం,
* డేవిడ్ బౌవీ - డేవిడ్ రాబర్ట్ జోన్స్ ఒక ఆంగ్ల సంగీత విద్వాంసుడు, నటుడు, రికార్డ్ నిర్మాత.
* డేవిడ్ బూన్ - ఆస్ట్రేలియాకు చెందిన మాజీ క్రికెట్ క్రీడాకారుడు. 
* హెన్రీ డేవిడ్ లీ - "లీ జీన్స్"ను రూపొందించిన హెచ్. డీ. లీ మర్కెంటైల్ కంపెనీ వ్యవస్థాపకుడు.
* డేవిడ్ కాపర్‌ఫీల్డ్ (నవల), ది పర్సనల్ హిస్టరీ, అడ్వెంచర్స్, ఎక్స్‌పీరియన్స్ అండ్ అబ్జర్వేషన్ ఆఫ్ డేవిడ్ కాపర్‌ఫీల్డ్ ది యంగర్ ఆఫ్ బ్లండెర్‌ ...
* డేవిడ్ గోవర్ - ఇంగ్లాండుకు చెందిన మాజీ క్రికెట్ క్రీడాకారుడు.
మాటలకందని భావాలు

thumb|నీతి నిజాయితీ సినిమా పోస్టరు
**మాటలకందని భావాలు** పాట నీతి నిజాయితి (1972) సినిమా కోసం డా. సి. నారాయణరెడ్డి రచించారు. ఈ పాటకు పి.సుశీల నేపథ్యగానం చేసింది. సాలూరి రాజేశ్వరరావు సంగీతాన్నందించాడు. ఈ సినిమా పాటలు విజయవంతమయ్యాయి. అయితే సినిమా పరాజయం పాలైంది.

## నేపథ్యం
ఈ సినిమాలో ఏమీ తెలియని అమాయకుడైన కథానాయకుడిని సంఘంలో ఉత్తమ పౌరుడిగా తీర్చిదిద్దుతుంది కథానాయిక. ‘మాటలకందని భావాలు, మంచి మనసులు చెబుతాయి’, కవితలకందని భావాలు కంటి పాపలై చెబుతాయి’ అంటూ కథానాయిక, కథానాయకుణ్ణి ప్రతి విషయంలో ప్రోత్సహిస్తుంది. వెన్నెల మాటాడదు, మల్లిక మాటాడదు అయినా కానీ వెన్నెలను, మల్లెలను ఆస్వాదించని వారు ఎవరు? అని అడిగి కథానాయకునికి ధైర్యం నూరిపోస్తుంది. ఏనాడు పలకని దైవం ఈ లోకాన్ని ఏలుతుంది కదా? అలాగే నీవు కూడా మాటలు రాకపోయినా గొప్పవాడివి అవుతావని చెబుతుంది. 

## పాట
**పల్లవి** :

మాటలకందని భావాలు మంచి మనసులు చెబుతాయి

కవితలకందని భావాలు కంటిపాపలే చెబుతాయి  | |  మాటలకందని  | | 

**చరణం 1** :

వెన్నెల మాటాడునా వెదజల్లును చల్లదనాలు

మల్లిక మాటాడునా కురిపించును పరిమళాలు.  | | వెన్నెల  | |

బాసరాని పాపాయి బోసినవ్వు చాలదా

ఏనాడూ పలకని దైవం ఈ లోకములేలదా  | |  మాటలకందని  | |

**చరణం 2** :

పిల్లగాలి పరుగులలో వెల్లివిరియు గీతికలు

కొండవాగు తరగలలో కోటి రాగమాలికలు  | |  పిల్లగాలి  | |

హృదయానికి చెవులుంటే జగమంతా నాదమయం  | |  హృదయానికి  | |

కనగలిగిన మనసుంటే బ్రతుకే అనురాగమయం  | |  మాటలకందని  | |

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* మాటలకందని భావాలు పాట చిమటా మ్యూజిక్ లో వినండి. 

వర్గం:తెలుగు సినిమా పాటలు
వర్గం:సి. నారాయణరెడ్డి రచించిన పాటలు
అలవాటు పడటం

**అలవాటు పడటం** (Habituation) ఒక సరళమైన ప్రవర్తనా వైఖరి. ఒక జీవికి ఒకే విధమైన ప్రేరణలు అనేక సార్లు గురిచేసినపుడు అది సహజమైన ప్రవర్తనను కోల్పోయి ప్రేరణ కనుగుణమైన ప్రవర్తనను ఏర్పరచుకుంటుంది. ప్రమాద భరితమైన ప్రేరణలకు కూడా జీవి స్పందించి తప్పించుకునే మార్గం వెతుక్కుంటుంది.

ఉదాహరణకు ఒక గాజు పలక మీద నడుస్తున్న నత్త, గాజు ఫలకాన్ని తట్టినప్పుడు అది తన కర్పరంలోకి వెంటనే వెళ్ళుతుంది. మరల బయటకు వచ్చిన నత్త, రెండోసారి తట్టినప్పుడు మళ్ళీ కర్పరంలోకి వెళుతుంది, కానీ ఈసారి తొందరగా బయటికి వస్తుంది. ఈ ప్రక్రియను కొన్నిసార్లు పునరావృతం చేసినపుడు, నత్త నిర్లిప్తత జూపి, అనుక్రియను ప్రదర్శించడం మానివేస్తుంది. అనగా నత్త గాజు ఫలకాన్ని తట్టడానికి అలవాటు పడుతుంది.

## ఇవి కూడా చూడండి
* అలవాటు (Habit)

అలవాటు:- 

నిత్యజీవితంలో మనిషికి రెండు రకాల అలవాటులో ఉంటాయి. అవి 1) మంచి 2) చెడు. 

తెలుగు సాహిత్యంలో అలవాట్లకు సంబంధించి ఒక సామెత ఉంది "అలవాట్లో పొరపాటు". దీనినే నానుడి అని కూడా అంటారు.

1) మంచి:- చాలామంది మంచి విషయాల మీద అవగాహన ఉంటుంది. మంచి దారిలోనే ప్రయాణించగలిగే వ్యక్తులు కొందరు ఉంటారు.

2) చెడు:- కొంతమంది పుట్టుకతోనే చెడు దారిలో వెళ్తుంటారు. మరికొంతమంది మంచి వారు ఎన్ని మంచి మాటలు చెప్పినా వాళ్ళు చేసే పని చేస్తూనే ఉంటారు.
ది ప్రిన్సెస్ అండ్ ది ఫ్రాగ్

2009లో వాల్ట్ డిస్నీ సంస్థ చేత **ది ప్రిన్సెస్ ఎండ్ ది ఫారేగ్** చిత్రం నిర్మించబడినది. ఇది ఒక యానిమేషన్ చిత్రం.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* అధికారిక వెబ్‌సైట్
* 

వర్గం:హాలీవుడ్ సినిమాలు
వర్గం:యానిమేషన్ సినిమాలు
వర్గం:డిస్నీ సినిమాలు
వర్గం:ఆంగ్ల భాషా సినిమాలు
గీతాంజలి (కవిత)

200px|right|thumb|
200px|right|thumb|చలం
రవీంద్రుని రచనలలో *గీతాంజలి* చాల గొప్పది. రవీంద్రుడు తాను బెంగాలీ భాషలో రచించిన భక్తిగీతాలను కొన్నింటిని ఆంగ్లంలోనికి అనువదించి *గీతాంజలి* అని పేరు పెట్టాడు. అది అనేక ప్రపంచ భాషలలోనికి అనువదించబడింది. ప్రపంచ సాహిత్యంలో ఇది గొప్ప రచన. మానవుని కృంగదీసే నిరాశా నిస్పృహలను, సకల సృష్టిని ప్రేమభావంతో చూచి శ్రమ యొక్క గొప్పతనాన్ని సూచించే మహత్తర సందేశం గీతాంజలిలోని ముఖ్యాంశం. 1913 వ సంవత్సరంలో సాహిత్యానికి సంబంధించి రవీంద్రుని గీతాంజలికే నోబెల్ బహుమతి లభించింది. విశ్వకవి అనే బిరుదును సాధించి పెట్టింది. ఆసియా ఖండంలో మొదటిసారి నోబెల్ బహుమతి పొందిన వ్యక్తి. గీతాంజలి వెలువడిన తరువాత అన్ని దేశాలవారు రవీంద్రుని గ్రంథాలను చదవడం ఆరంభించారు.
::రవీంద్రనాథ ఠాగూర్ గారు బెంగాలి లో రచించిన గీతాంజలి కవితను చలం (గుడిపాటి వెంకట చలం) గారు తెలుగు లోనికి అనువదించారు.
## కవిత

అంతులేని లోకాల సముద్ర తీరాన
పిల్లలు కలుసుకున్నారు,
పైన అనంతాకాశం నిశ్ఛలంగా వుంది,
అవిరామంగా సముద్రం పొంగి పొర్లుతోంది,
అంతంలేని లోకాల సముద్ర తీరాన
పిల్లలు అరుపులతో నృత్యాలతో కలుసుకున్నారు.

ఇసుకుతో ఇళ్ళు కట్టుకుంటారు.
ఉత్త ఆల్ఛిప్పలతో ఆడుకుంటారు.
ఎండుటాకులతో పడవలు చేసి
విశాల సముద్రం పైన చిరునవ్వులతో వొదులుతారు
లోకాల సముద్రతీరాన పిల్లలాడుకుంటున్నారు

ఈడద మెట్లానో తెలీదు వారికి.
వలలు వెయ్యడమూ ఎరుగరు.
పల్లెవాళ్ళు ముత్యాలకోసం మునుగుతారు
వర్తకులు ఓడల్లో ప్రయాణమౌతారు

.

కాని పిల్లలు గులకరాళ్ళని పోగు చేసికొని
వాతిని నీళ్ళల్లో వెదచల్లుతారు
గుప్తభాగ్యరాసుల కోసం వెతకరు
వాళ్ళకి వలలు వెయ్యడం చాతకాదు.

నవ్వులతో పొంగుతోంది సముద్రం
తీరపు చిరునవ్వు తెల్లగా మెరుస్తోంది
మృత్యుభయనంకరమైన అలలు
శిశువుకి ఉయ్యాలలూపే తల్లివలె
అర్థంలేని జోలపాటల్ని పాడునతున్నాయి
సముద్రం పిల్లలతో ఆడుకుంటోంది
తీరపు చిరునవ్వు తెల్లగా మెరుస్తోంది

అంతులేని లొకాల సముద్రతీరాన
పిల్లలు కలుసుకున్నారు.
తోవ తెలీని ఆకాశంలో తుఫాను విహరిస్తోంది,
నావలు భగ్నమౌతున్నాయి
మృత్యువు విచ్చలవిడిగా సంచరిస్తోంది
పిల్లలు ఆడుతున్నారు,అంతులేని లొకాల తీరంపైన
పిల్లల గొప్ప సమావేశం జరుగుతోంది.


## యివి కూడా చూడండి
* రవీంద్రనాధ టాగూరు
* గుడిపాటి వెంకట చలం
వర్గం:పుస్తక పరిచయాలు
వర్గం:కవిత్వం
వర్గం:తెలుగు అనువాద పుస్తకాలు
గుళ్ళపల్లి

**గుళ్ళపల్లి ** బాపట్ల జిల్లా, చెరుకుపల్లి మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

## గ్రామంలోని విద్యా సౌకర్యాలు

#జిల్లా పరిషత్తు ఉన్నత పాఠశాల. 
#మండల పరిషత్తు ప్రాథమిక పాఠశాల (హెచ్.ఇ). 
#బి.సి.బాలుర వసతిగృహం.

## గ్రామంలోని మౌలిక సదుపాయాలు
### బ్యాంకులు
ఆంధ్రా బ్యాంకు. బ్రాంచి ఉంది.

## గ్రామ పంచాయతీ

#చెరుకుపల్లి, గుళ్ళపల్లి కవల (జంట) గ్రామాలు. జనాభా సుమారు 50,000. (రెండూ కలిపి), వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న గ్రామాలు.
#2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో శ్రీ తలతోటి వెంకటేశ్వరరావు, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు.

## దర్శనీయ ప్రదేశాలు/దేవాలయాలు
#శ్రీ గంగాంబికా సమేత ఆనందీశ్వరస్వామి ఆలయం:- ప్రతి సంవత్సరం కార్తీక మాసంలో వచ్చు, శివుని జన్మనక్షత్రమైన ఆరుద్ర నక్షత్రం నకు అత్యంత విశిష్టత ఉన్నది గనుక, ఆ రోజున ఇక్కడ శివునికి ఆన్నాభిషేకం జరిపించెదరు. స్వామివారికి పలు రకాల పండ్లరసాలతో ఏకాదశరుద్రాభిషేకాలు, అమ్మవారికి కుంకుమార్చనలు నిర్వహించెదరు. [2] 
#గ్రామ దేవత శ్రీ నూకాలమ్మ అమ్మవారి ఆలయం:- ఈ ఆలయంలో అమ్మవారి 19వ తిరునాళ్ళు, 2014,మే- 23 నుండి 25 వరకు నిర్వహించెదరు. 23 ఉదయం గ్రామస్థులు అమ్మవారికి బిందెలతో నీరు సమర్పించెదరు. 24న పద్మశాలీయ సంఘ సభ్యులతో పసుపు, కుంకుమ, చద్ది నివేదనల సమర్పణ, 25న విశేష పూజలతో అమ్మవారి తిరునాళ్ళు, రాత్రికి పలు సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు ఏర్పాటు చేసారు. 2016,ఆగస్టు-12వ తేదీ నుండి మొదలగు కృష్ణానది పుష్కరాలకు, ఈ ఆలయ అభివృద్ధిపనులకై, ప్రభుత్వం 4.5 లక్షల రూపాయల నిధులు మంజూరు చేసింది. [3]&[7] 
#శ్రీ నాగారమ్మ అమ్మవారి ఆలయం:- ఈ ఆలయంలో అమ్మవారికొలువులు 2014, మే-29 నుండి జూన్-2 వరకు వైభవంగా నిర్వహించారు. చివరి రోజున అమ్మవారికి పసుపు, కుంకుమ, చీరె సమర్పించారు. పొంగళ్ళు వండి అమ్మవారికి నైవేద్యం సమర్పించారు. సాయంత్రం గ్రామంలో అమ్మవారి ఊరేగింపు నిర్వహించారు. [4] 
#శ్రీ అంకమ్మ తల్లి ఆలయం:- గుళ్ళపల్లి గ్రామంలోని "ఉల్లంగుంట" వంశస్తుల ఇలవేలుపు, శ్రీ అంకమ్మ తల్లి మూడురోజుల కొలువులు, 2014 శ్రావణమాసంలో ఆగస్టు-1,2,3 తేదీలలో ఘనంగా నిర్వహించారు. ఆఖరి రోజైన 3వతేదీ ఆదివారం నాడు, ఉదయం అమ్మవారికి భక్తులు పసుపు, కుంకుమ సమర్పించి ప్రత్యేకపూజలు నిర్వహించారు. యువతీ యువకులు ఒకరిపై ఒకరు పసుపు నీళ్ళు జల్లుకుంటూ, అమ్మవారికి వసంతోత్సవం నిర్వహించారు. [5]
#శ్రీ రామాలయం:- ఈ ఆలయంలో ప్రతి సంవత్సరం, శ్రీరామనవమి సందర్భంగా శ్రీ సీతారాముల కళ్యాణోత్సవాలు వైభవంగా నిర్వహించెదరు. మరుసటిరోజున సత్యనారాయణస్వామి వ్రతం నిర్వహించి, గ్రామంలో అన్నదానం నిర్వహించెదరు. [6]
#శ్రీ సువర్చలా సమేత శ్రీ ప్రసన్నాంజనేయస్వామివారి ఆలయం:- ఈ ఆలయంలో 2017,జులై-3వతేదీ సోమవారం రాత్రి, స్వామివారి కళ్యాణం కన్నులపండువగా నిర్వహించారు. 5వతేదీ రాత్రి గుళ్ళపల్లి, చెరుకుపల్లి గ్రామాలలో, శ్రీ సువర్చలా సమేత శ్రీ ప్రసన్నాంజనేయస్వామివారి గ్రామోత్సవం వైభవంగా నిర్వహించారు. భక్తులు మొక్కులు చెల్లించుకున్నారు. భక్తులకు స్వామివారి ప్రసాదం పంపిణీ చేసారు. [8]

## గ్రామంలో ప్రధాన పంటలు
వరి, అపరాలు, కూరగాయలు

## గ్రామంలో ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం, వ్యవశాఆయాఆధారిత వృత్తులు

## గ్రామ ప్రముఖులు
*ఇంకొల్లు వెంకటేశ్వరరావు, బాల సాహిత్యకారుడు,కేంద్రసాహిత్య అకాడమీ అవార్డు గ్రహీత

వర్గం:చెరుకుపల్లి మండలం (బాపట్ల జిల్లా) రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు
నిన్నే పెళ్లాడుతా

* నిన్నే పెళ్ళాడుతా (1968 సినిమా)
* నిన్నే పెళ్ళాడుతా (1996 సినిమా)
ద్రవాభిసరణ క్రమత

ద్రవాభిసరణ (Osmosis) ప్రక్రియను క్రమపరచడాన్ని **ద్రవాభిసరణ క్రమత** (**Osmoregulation or Osmotic Regulation**) అంటారు.

జీవులు తమ శరీరంలో సరైన మొత్తంలో లవణాలు మరియు నీటిని ఎలా ఉంచుకుంటాయో ద్రవాభిసరణ క్రమత ద్వారా తెలుస్తుంది. బ్యాక్టీరియా నుండి మానవుల వరకు అన్ని జీవులు దీన్ని చేస్తాయి.

ప్రాథమిక ఆలోచన ఏమిటంటే, జీవులు తమ నీరు మరియు లవణ సాంద్రతలను నియంత్రించడం ద్వారా ద్రవాభిసరణ ఒత్తిడిని ఉంచుతాయి. జీవులలో నియంత్రకాలు , కన్ఫార్మర్లు ఉన్నాయి.  కన్ఫార్మర్లు వాటి పర్యావరణానికి సరిపోతాయి. నియంత్రకాలు వాటి అంతర్గత నీటిని ప్రామాణిక స్థాయిలో లవణీయతలో ఉంచడానికి పనిచేసే పనులను చేస్తాయి.

ఉదాహరణకు, సముద్ర చేపలు సముద్రపు నీటిలో నివసిస్తుంటే లవణాలను పొందుతాయి. కాబట్టి అవి తమ మొప్పల నుండి ఉప్పును చురుకుగా బయటకు పంపుతాయి (విసర్జిస్తాయి). మరోవైపు, నది చేపలు నీటిని విసర్జించే ముందు ఉప్పును బయటకు తీస్తాయి. ఫ్లౌండర్ వంటి కొన్ని చేపలు తమ జీవితంలోని వివిధ దశలలో మంచినీటిలో,  ఉప్పునీటిలో నివసిస్తాయి. అవి ఏ నీటిలో ఉన్నా దానికి అనుగుణంగా ఉంటాయి.

## మొక్కలు
అన్ని మొక్కలు వాటి నీటి సమతుల్యతను నియంత్రిస్తాయి. కాక్టి వంటి జిరోఫైట్లు నీటిని లోపల ఉంచుతాయి కాబట్టి అవి ఎక్కువ ఉప్పుగా మారవు. కాలానుగుణ తడి భూములలో నివసించే మొక్కలు కూడా ఎండబెట్టడాన్ని నివారించడానికి మార్గాలను కలిగి ఉంటాయి. అనేక మొక్కల ఆకులు నీటి నష్టాన్ని నియంత్రించడానికి జలనిరోధక క్యూటికల్‌ను కలిగి ఉంటాయి. వాయు మార్పిడి కోసం స్పిరకిల్స్‌ను ఉపయోగిస్తాయి. హోమియోస్టాసిస్‌లో ఓస్మోరెగ్యులేషన్ ఒక ముఖ్యమైన అంశం. ఇది కణాలలో నీరు మరియు ద్రావణ పదార్థాల మధ్య సమతుల్యతను కలిగి ఉంటుంది.

## జంతు వర్గీకరణ
ద్రవాభిసరణ క్రమత యంత్రాంగాన్ని ఆధారంగా చేసుకొని, జీవులను మూడు విధములుగా విభజించవచ్చును:
* 1. సమగాఢ (Isotonic) లేదా సమాన ద్రవాభిసారక (Isosmotic) జీవులు :
* 2. అధోగాఢ (Hypotonic) లేదా అధోద్రవాభిసారక (Hyposmotic) జీవులు :
* 3. అధికగాఢ (Hypertonic) లేదా అధికద్రవాభిసారక (Hyperosmotic) జీవులు :

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
*Prof. Chuck Holliday's Research Page, Prof. Chuck Holliday, Dept. of Biology, Lafayette College. Contains links to articles on osmoregulation in crustaceans.

వర్గం:శరీర ధర్మ శాస్త్రము
వడియం

**వడియం** (బహువచనం **వడియాలు**) ఒక ప్రత్యేకమైన ఆహార పదార్ధాలు. వీటిని తయారు చేయడానికి ఉపయోగించే మూల పదార్థాల ఆధారంగా వివిధ రకాలుగా ఉంటాయి.

## వడియాలలో రకాలు
# పిండి వడియాలు
# బియ్యం పిండి వడియాలు 
# సగ్గుబియ్యం వడియాలు
# మినపపిండి వడియాలు
# పెసరపిండి వడియాలు
# బూడిదగుమ్మడి వడియాలు
# సొరకాయ వడియాలు
# టమాట వడియాలు
# ఉల్లిపాయ వడియాలు
# రేగు వడియాలు

## తెలగ పిండి వడియాలు
తగినన్ని నీళ్లల్లో తెలగపిండిని సుమారు 8 గంటలు నానబెట్టాలి.   పచ్చిమిర్చి, ఉప్పు, వాము, వెల్లుల్లి... మిక్సీలో వేసి మెత్తగా చేయాలి.  ఈ మిశ్రమాన్ని తెలగపిండికి కలపాలి.  చపాతీపిండిలా తయారు చేసుకున్న తరువాత దానిని  ∙చిన్నచిన్న ఉండలు తీసుకుని అరచేతితో ఒత్తి వడియాల మాదిరి ఒత్తి, నువ్వులు అద్ది ఎండలో ఆరబెట్టాలి.  ఒక్కరోజు ఎండితే చాలు. వీటిని వేయించవలసిన అవసరం లేదు. పెరుగన్నంలో కాని, మజ్జిగతో కాని తింటే రుచిగా ఉంటాయి.

## గుమ్మడి వడియాలు
మినప పప్పును  శుభ్రంగా కడిగి తగినన్ని నీళ్లు పోసి ముందు రోజు రాత్రి నానబెట్టాలి. బూడిద గుమ్మడికాయను శుభ్రంగా కడిగి చిన్న చిన్న ముక్కలుగా తరగాలి. గుమ్మడి గింజలను తొలగించాలి.  ఉప్పు, పసుపు, ఇంగువ జత చేసి ఒక వస్త్రంలో గట్టిగా మూట కట్టి, దాని మీద పెద్ద బరువు పెట్టి రాత్రంతా ఉంచాలి.  మరుసటి రోజు ఉదయం మినపపప్పు పొట్టు తీసి, పచ్చిమిర్చి, ఉప్పు జత చేసి మెత్తగా రుబ్బాలి.  బూడిదగుమ్మడికాయ ముక్కలు జత చేయాలి.  ∙ప్లాస్టిక్‌ కాగితం మీద నిమ్మకాయ పరిమాణంలో వడియాలు పెట్టాలి.  రెండు రోజులపాటు ఎండిన తరవాత, వాటిని జాగ్రత్తగా తీసి, రెండవ వైపుకి తిరగేసి, మరో రెండు రోజులు ఎండనివ్వాలి.  ∙గాలిచొరని డబ్బాలో నిల్వ చేసుకోవాలి. వేసవిలో మామిడికాయ పప్పులో వడియాలు నంచుకుని తింటే రుచిగా ఉంటుంది.

## మూలాలు

వర్గం:పిండి వంటలు
వయసు

* అల్లరి వయసు
* కన్నె వయసు
* చిలిపి వయసు
* పదహారేళ్ళ వయసు
* వయసు కోరిక
* వయసు పిలిచింది
పాండవులు (అయోమయ నివృత్తి)

**[[పాండవులు]]** అనగా మహాభారతంలోని పాండురాజు యొక్క ఐదుగురు కుమారులు.
----
* పాండవ వనవాసం - 1965 లో నిర్మించబడిన పౌరాణిక తెలుగు సినిమా . 
* పాండవ తీర్థం - తిరుమల లో ఉంది. దీనికే గోగర్భ తీర్థమనీ పేరుంది. 
* పాండవ ఉద్యోగ విజయములు సుప్రసిద్ధ పద్య నాటకం. దీనిని తిరుపతి వేంకట కవులు రచించారు. 
* మన ఊరి పాండవులు
పానగల్లు

గమనిక: పానగల్లు (పానగల్ అని కూడా పిలవబడుతుంది) ని మహబూబ్ నగర్ జిలాలోని అదేపేరుగల (పానగల్) మండలంతో వ్యత్యాసాన్ని గమనించగలరు.

**పానగల్లు, ** తెలంగాణ రాష్ట్రం, నల్గొండ జిల్లా, నల్గొండ మండలంలోని గ్రామం.

ఇది మండల కేంద్రమైన నల్గొండ నుండి 3 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.

## జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణలో
2016 అక్టోబరు 11న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు  ముందు ఈ గ్రామం పాత నల్గొండ జిల్లాలోని ఇదే మండలంలో ఉండేది.

## గ్రామ జనాభా

2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం గ్రామ జనాభా - మొత్తం 2,413 - పురుషుల సంఖ్య 	1,217 - స్త్రీల సంఖ్య 	1,196 - గృహాల సంఖ్య 605

## చరిత్ర
తొలి కాకతీయులకు సమకాలీనులైన కందూరు చోడులకు పానగల్లు గ్రామం పాలనా కేంద్రంగా ఉండేది. మధ్యయుగాల్లో ఈ గ్రామం వర్తక కేంద్రంగా ఉండేది.

## గ్రామ విశేషాలు
ఇక్కడ ప్రాచీన పచ్చల సోమేశ్వర దేవాలయం, ఛాయా సోమేశ్వరాలయం ఉన్నాయి. ఇక్కడ నెలకొన్న శ్రీ వెంకటేశ్వర స్వామి ఆలయాన్ని కాంచనపల్లి శింగరాజు నిర్మించినట్టుగా చారిత్రిక ఆధారాలను బట్టి తెలుస్తుంది.భోగ శ్రీనివాసమూర్తి ఇరు దేవేతలతో నెలవైన ఈ ఆలయం, భక్తులపాలిట పుణ్యధామమై విలసిల్లుతుంది. ఇప్పటికి 850 సంవత్సరాల క్రితం నిర్మించినట్లు తెలుస్తుంది. ఇదే ప్రాంతంలో పానగల్లు మ్యూజియం కూడా ఉంది.
thumb|227x227px|ప్రభుత్వ ఉన్నత పాఠశాల పానగల్, నల్గొండ
## పాఠశాల
*ఈ గ్రామం లో ఒక ప్రభుత్వ ఉన్నత పాఠశాల ఉన్నది.

## గ్రామం ప్రత్యేకత
* స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, న్యాయవాది, రాజకీయవాది, విప్లవకారుడు, మానవతావాది కాంచనపల్లి చినరామారావు జన్మస్థలం ఇదే.

## వెలుపలి లింకులు
*చాయ సోమేశ్వరాలయం (వికీమాపియ)
*పచ్చలసోమేశ్వరాలయం & పురావస్తు ప్రదర్శనశాల (వికీమాపియా)

## ప్రధాన పంటలు
వరి, అపరాలు, కాయగూరలు

## ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తులు

## గ్రామ ప్రముఖులు
*కట్టా నర్సింహారెడ్డి - మహాత్మా గాంధీ విశ్వవిద్యాలయం మాజీ వైస్‌ చాన్సలర్‌, జవహర్‌లాల్‌ నెహ్రూ టెక్నలాజికల్‌ యూనివర్సిటీ - హైదరాబాద్‌ (జేఎన్టీయూహెచ్‌) వైస్ చాన్స్‌లర్‌

## మూలాలు


## వెలుపలి లంకెలు
నిఘా

* కేంద్ర నిఘా సంస్థ (Central Intelligence Agency)
* భారతదేశపు నిఘా సంస్థ : ఇంటెలిజెన్స్ బ్యూరో (ఇండియా)

వర్గం:హిందీ పదజాలము
నిమ్మలూరి భాస్కరరావు

మాజీ మావోయిస్టు **నిమ్మలూరి భాస్కరరావు** స్వస్థలం నరసరావుపేట. భాస్కరరావు తండ్రి నిమ్మలూరి నారాయణమూర్తి నరసరావుపేట రాజావారికోట మేనేజరుగా 40 ఏళ్లపాటు పనిచేశారు. నరసరావుపేట తాలూకాలో రెవెన్యూ ఇన్‌స్పెక్టర్‌గా కొంతకాలం పనిచేశారు. 1977 నుంచి పీపుల్స్‌వార్ నేతలు 
కేజీ సత్యమూర్తి, కొండపల్లి సీతారామయ్యతో కలిసి పనిచేశారు. 1970వ దశకంలో లిన్‌పియావో పేరుతో దళాన్ని ఏర్పాటుచేశారు. 1991లో భాస్కరరావును పోలీసులు అరెస్టు చేశారు. ప్రతిచర్యగా వార్ నేతలు అప్పటి కేంద్ర మంత్రి పి.శివశంకర్ కుమారుడు, అప్పటి మలక్‌పేట శాసన సభ్యులు పి.సుధీర్‌కుమార్‌ను కిడ్నాప్ చేసి భాస్కరరావును విడిపించుకున్నారు. 1973, డిసెంబరు 30వ తేదీన జిల్లెళ్ళమూడి అమ్మ వారి సంస్థానంపై అర్ధరాత్రి పొగబాంబు విసిరి దాడిచేశారు. ఐ పీ ఎస్‌ వ్యాస్‌, చెరుకుపల్లి పోలీస్‌ స్టేషన్‌పై దాడి తదితర కేసుల్లో ఆయన నిందితుడిగా ఉన్నారు. 1994లో అప్పటి ముఖ్యమంత్రి కోట్ల విజయభాస్కరరెడ్డి ఎదుట భాస్కరరావు లొంగిపోయి జనజీవన స్రవంతిలోకి వచ్చారు. అతని తలపై ఉన్న రూ. 8 లక్షల రివార్డును ఆయనకే అందజేశారు. తర్వాత గుంటూరు జిల్లా నర్సరావుపేటలో హలోబ్రదర్స్ పేరుతో వస్తద్రుకాణం నిర్వహించారు. 2005 నుంచి విజయవాడలోని కృష్ణలంక శంకరమఠం వీధిలో కుమారుడి వద్ద ఉంటున్నారు. ఆయనకు ఇద్దరు కుమారులు, ఒక కుమార్తె ఉన్నారు. ‘అజ్ఞాత సూరీడు ’ పేరుతో కవితలు రాశారు.2.6.2011 న కన్ను మూశారు.
ఆయన రాసిన కవిత్వం మొత్తంగా సేకరించి ఈ మద్యనే జీవితం ఒక్కటే...యుద్ధాలే అనేకం పేరుతో సమగ్ర కవితా సంకలనం విడుదలైంది.

వర్గం:2011 మరణాలు
వర్గం:మావోయిస్టులు
ఉపవేదములు

**ఉపవేదములు** మొత్తం నాలుగు. అవి: ఆయుర్వేదం, ధనుర్వేదం, గాంధర్వ వేదం, స్థాపత్యవేదం.  ఇవి నాలుగు వేదాలైన  ఋగ్వేదం, యజుర్వేదం, సామవేదం, అధర్వణవేదం లకు అనుబంధంగా ఉన్నాయి. ఒక్కొక్క ఉపవేదం ఒక్కొక్క శాస్త్రంతో సంబంధం కలిగి ఉంటుంది: ఆయుర్వేదం (ఋగ్వేదం), అర్థశాస్త్రం (యజుర్వేదం), గాంధర్వవేదం (సామవేదం), మరియు ధనుర్వేదం (అధర్వణవేదం). 

## వేదాలు

ఋగ్యజుస్సామాథర్వాఖ్యాన్ వేదాన్ పూర్వాదిభిర్ముఖైః |
శాస్త్రమిజ్యాంస్తుతిస్తోమం ప్రాయశ్చిత్తం వ్యధాత్క్రమాత్ || (37)

ఆయుర్వేదం ధనుర్వేదం గాన్ధర్వం వేదమాత్మనః |
స్థాపత్యం చాసృజద్వేదం క్రమాత్పూర్వాదిభిర్ముఖైః || (38)
 
(భాగవతం, స్కంధం-3, అధ్యాయం-12)


## ఉప వేదాలు
#ఆయుర్వేదం: ఇందులో 1. చరక సంహిత, 2. సుంసృత సంహిత 3. భావ ప్రకాశ, 4. బేల సంహిత ముఖ్యమైనవి. ఇది ఋగ్వేదానికి అనుబంధమైనది. ఇది వైద్యానికి సంబంధించిన శాస్త్రం.
#ధనుర్వేదం: ఇందు అగ్ని పురాణం, మహాభారతం, ప్రస్థానభేద, మధుర సరస్వతి ముఖ్యమైనవి. అధర్వణవేదంతో సంబంధం కలిగి ఉంటుంది. ఇది యుద్ధ కళలు, ఆయుధాలు మరియు రక్షణ పద్ధతుల గురించి వివరిస్తుంది.
#గాంధర్వ వేదం: ఇందు విష్ణు ధర్మోత్తరం, భరతుని నాట్య శాస్త్రం, రసమంజరి, కామసూత్ర ముఖ్యమైనవి. ఇది సామవేదానికి అనుబంధంగా ఉంటుంది. ఇది సంగీతం, నృత్యం మరియు కళలకు సంబంధించిన శాస్త్రం
#స్థాపత్యవేదం: ఇందు విశ్వకర్మకృత వాస్తుశాస్త్రము, శిల్పశాస్త్రము, మానసారము, అపరాజితాపృచ్ఛ, ముఖ్యమైనవి. యజుర్వేదంతో సంబంధం కలిగి ఉంటుంది. ఇది రాజనీతి, ఆర్థికశాస్త్రం మరియు మానవ అభివృద్ధికి సంబంధించిన అంశాలను వివరిస్తుంది.

## మూలాలు

వర్గం:హిందూమతం
‌జేమ్స్ బాండ్ (అయోమయ నివృత్తి)

* జేమ్స్ బాండ్ 007
* జేమ్స్ బాండ్ 777
* జేమ్స్ బాండ్ 999
* జేమ్స్ బాండ్ చలనచిత్రాల వరుసక్రమం
* జేమ్స్ బాండ్ (2015 సినిమా)
మంథర

**మంథర,** రామాయణంలో దశరథుని భార్య కైకేయి సేవకురాలు. దశరథ మహారాజుతో కైకేయి వివాహం జరగక ముందు నుండి మంథర, కైకేయి కుటుంబంలో ఆమెతో నివశించింది. దశరథ మహారాజుతో కైకేయి వివాహం జరిగిన తరువాత నమ్మకమైన పని మనిషిగా, అయోధ్యకు కైకేయితో కలసి వచ్చింది. మంథర ఆలోచనలు గతం నుండి భయం కలిగంచే విధంగా ఉంటాయి. స్వభావం అసహ్యకరంగా ఉంటుంది. ఆమె కపటబుద్ధితో వాక్చాతుర్యం కలిగిన మహిళ. అమె అనుకున్నది సాధించటానికి, లేదా పొందటానికి మార్గాన్ని అనుకూలంగా మార్చగలదు. తను అనుకున్నదానికి మరింత బలం చేకూరటానికి నిరంతరం పథకం వేస్తుంది. దశరథుని కొలువులో మంథర స్థానం కైకేయి స్థితిగతులపై ఆధారపడి ఉన్నాయి. దశరథునకు తన భార్యలందరిలో కౌసల్యపై ప్రేమ ఎక్కువ. కైకేయి మనస్సు పొందటానికి కౌసల్య పట్ల అభద్రత, అసూయ కలిగించటానికి వెనకాడేది కాదు.

## శ్రీరామునిపై మంథర పగ
ఒకరోజు  పిల్లలు ఆడుతున్నప్పుడు పిల్లలను చూసుకోవాలని మంథరకు కైకేయి చెపుతుంది. తాను చేసే సాధారణ పనులను అయిష్టంగానే వదిలివేసి వెళ్లింది. ఐదేళ్ల క్రితం ఒంటరి కొడుకు పుట్టాలని ఎంతో ఆశగా ఎదురుచూస్తున్న దశరథడుకు ఇప్పుడు నలుగురు కొడుకులు ఉన్నారు. వారు ఉషారుగా పరిగెత్తుకుంటూ ఆడుకోవటం మంథర గమనించింది. వారు తమకు తోచిన విధంగా బాణాలను, చెక్క కత్తులను ఉపయోగించి పురాణ యుద్ధాలు చేస్తుంటారు. వారి ఆటలలో ఒకానొక సమయంలో రాముడు భరతుడుపై కఠినంగా మారడం ప్రారంభించినప్పుడు మంథర జోక్యం చేసుకుని వారించింది. చిన్న పిల్లవాడైన రాముడు ఒక చిన్న సేవకురాలు తనకు ఆదేశాలు ఇస్తుందనే కోపంతో, రాముడు ఆమెను వెనుకవైపు ఒక ఆట బాణంతో కాల్చి, ఆమె రూపాన్ని అవహేళన చేస్తాడు.దానితో మంథర మనస్తాపానికి గురై తన నివాస గృహానికి పరిగెత్తింది. రాముడు ఆశ్చర్యపోతాడు. అతని చర్యలు ఆమెను బాధిస్తాయి అని ఊహించలేదు. రాముడు దానికి పశ్చాత్తాపంతో, విషయం ఎంత చిన్నగా లేదా అప్రధానంగా కనిపించినా, అన్ని జీవులతో ఎల్లప్పుడూ దయ చూపిస్తానని ప్రమాణం చేస్తాడు. ఈ పరిణామం మంథర విచారానికి, కోపానికి దారితీసింది.

ఆమె రూపం కారణంగా జీవితాంతం పేలవంగా ప్రవర్తించబడింది. ఆమె ఏ తప్పు ద్వారా బాధపడింది, తనను హింసించిన వారందరిపై ప్రతీకారం తీర్చుకోవాలని ఆమె నిర్ణయించుకుంది. ఆమె తన ఆలోచనలను చిన్న పిల్లవాడైన రాముడపై కేంద్రీకరించింది. కచ్చితంగా, దశరథడుకు ఇష్టమైన కుమారుడిగా, రాముడు సింహాసనాన్ని వారసత్వంగా పొందగలడని గ్రహించింది.

వివాహ ఒప్పందంలో భాగంగా, తన కుమారుడు సింహాసనాన్ని విజయవంతం చేస్తానని దశరథడు కైకేయికి రహస్యంగా వాగ్దానం చేసాడని, ఆమెకు కైకేయి గతంలో ఆమెను నమ్మి చెప్పిన మాటలు గుర్తుకు వచ్చాయి. ఈ ఒప్పందం గురించి కొద్ది మందికి మాత్రమే తెలుసు.అది గుర్తుకు రాగానే మంథర నోరు చీకటి నవ్వుతో విస్తరిస్తంది. ఆమె ప్రతీకారం కోసం ప్రణాళికలు చక్కగా గుర్తుకు వస్తున్నాయి.

## రాముడుపై మంథర ప్రతీకారం
శ్రీరాముని పట్టాభిషేకం జరుగబోతున్న వార్త విని పట్టణమంతా కోలాహలంగా ఉన్న సమయంలో మంథర కైకేయి మనసు విరిచి, దశరథుడు కైకేయికి ఇచ్చిన వరాలను గుర్తుచేసి, భరతునకు పట్టాభిషేకం చేయవలసిందిగా కోరమని, శ్రీరాముడిని వనవాసానికి పంపవలసిందిగా కోరుటకు ఇది సరియైన అవకాశమని కైకేయికి నూరిపోసింది. ఈ విధంగా మంథర తన కుయుక్తులతో కైకేయి మనసు విరిచి, శ్రీరాముడు పద్నాలుగు సంవత్సరాలు రాజ్యం విడిచి, అరణ్యవాసం చేయటానికి ప్రధాన కారణంగా చరిత్రలో నిలిచిపోయింది.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

* పూర్వగాథాలహరి, వేమూరి శ్రీనివాసరావు, వేంకట్రామ అండ్ కో, ఏలూరు, 2007, పేజీ:301.

* Manthara, Mythfolklore.net.

వర్గం:పురాణ పాత్రలు
కేసరి (అయోమయ నివృత్తి)

**[[కేసరి]]** వానర వీరుడు. ఇతనికి అంజన వలన హనుమంతుడు జన్మించాడు.
----
* ఆంధ్ర కేసరి - టంగుటూరి ప్రకాశం యొక్క బిరుదు.
* కె. ఎన్. కేసరిగా పేరు పొందిన ఈయన అసలు పేరు కోట నరసింహం. ప్రముఖ ఔషదశాల 'కేసరి కుటీరం' స్థాపకుడు.
* కేసరిపడ - శ్రీకాకుళం జిల్లా, కంచిలి మండలానికి చెందిన గ్రామం
కృపి

alt=Krepa-kl.jpg|thumb|కృపి
**కృపి** (Krupi) మహాభారతంలోని పాత్ర. ఈమె కృపాచార్యుని సోదరి, ద్రోణుని భార్య..

## జననం
శరధ్వంతుడు ఒక రాజు. ధనుర్విద్య ఇతనికి పుట్టుక తోనే ప్రాప్తించింది. కొంతకాలం తపస్సు చేసి అన్ని యుద్ధవిద్యల్లో ఆరితేరాడు. ధనుర్విద్యలో తిరుగులేని మహావీరుడైనాడు. ఇంద్రుడు అద్భుత సౌందర్య రాశియైన జలపది అనే దేవకన్యను ఆయన బ్రహ్మచర్యాన్ని ఆటంకపరచేందుకు నియమించాడు. మహా సౌందర్యవతి అయిన ఆమెను చూచినదే సత్యధృతి చేతిలోని విల్లమ్ములు జారి క్రిందపడ్డాయి. అది గ్రహించి తన కామోద్రేకమును నిగ్రహించుకొనెను. కాని, అతనికి రేతః పతనమై ఆ వీర్యము రెల్లుగడ్డిలో పడెను. అది రెండు భాగములై అందులోనుంచి ఒక బాలుడు, ఒక బాలిక జన్మించారు.

కొంతకాలమునకు శంతన మహారాజు వేటాడుచు అక్కడికి వచ్చి వారిని చూచి తన బిడ్డలుగా పెంచుకొన్నాడు. వారికి జాతక కర్మాది సంస్కారములు గావించి తనచే కృపతో పెంచబడ్డారు కావున వారికి కృపుడు, కృపి అని నామకరణము చేయించాడు. కృపుడు విలువిద్యయందు పరమాచార్యుడై భీష్ముని ప్రార్థనమున కౌరవ పాండవులకు గురువు అయ్యాడు. కృపిని ద్రోణాచార్యుడు పరిణయం చేసుకున్నాడు. వీరికి కలిగిన పుత్రుడే అశ్వత్థామ.

## మూలాలు
* కృపి, పూర్వగాథాలహరి, వేమూరి శ్రీనివాసరావు, వేంకట్రామ అండ్ కో, ఏలూరు, 2007, పేజీ: 101.

వర్గం:పౌరాణిక మహిళలు
వర్గం:పురాణ పాత్రలు
చిన్ముద్ర

thumb|చిన్ముద్ర
బొటన వేలు, చూపుడు వేలు చివరలు కలిసి, మిగిలిన మూడు వేళ్లను నిటారుగా ఉంచితే దానిని చిన్ముద్ర అని అంటారు. ధ్యాన సమయంలో ఆధ్యాత్మిక శక్తి బయటకు ప్రసరించకుండా ఈ ముద్ర ఆపుతుంది. ‘చిన్ముద్ర’ అనగా బొటన వ్రేలిపై చూపుడు వ్రేలుని నిలిపి ఉంచటం. బొటన వ్రేలుని భగవంతుడిగానూ, చూపుడి వ్రేలిని జీవుడిగానూ భావించి కలిపి, మిగిలిన మూడు వ్రేళ్ళనూ అహంకార, భ్రమ, చెడు ప్రవృత్తులుగా భావించి దూరంగా పెట్టాలనేదే ఈ ముద్రం అర్థం. చిన్ముద్ర జ్ఞాన స్వరూపానికి సంకేతం.

## ప్రయోజనం
రక్తపోటునివారణ, సకారాత్మక ఆలోచనలు, జ్ఞాపకశక్తి, చూపు పెరుగుదలకు, కాళ్ళకి నీరు బడితే నివారిస్తుంది. ఊపిరితిత్తులలో శ్వాస బాగా నింపబడి రక్తము శుద్ధ బరుస్తుంది. ఇది ధ్యానముద్ర.

## మూలాలు

వర్గం:ధ్యానము
వర్గం:ఆధ్యాత్మికం
రుక్మి

**రుక్మి** విదర్భ దేశాన్ని పరిపాలించే భీష్మకుడు అనే రాజు యొక్క పెద్ద కుమారుడు. ఇతనికి రుక్మరత, రుక్మకేతు, రుక్మబాహు, రుక్మనేత్ర అనే నలుగురు సోదరులు, రుక్మిణి అనే సోదరి ఉంది.

శ్రీకృష్ణుడు, రుక్మిణి దేవి ఒకరినొకరు ఇష్టపడతారు. రుక్మి మాత్రం తన సోదరిని శిశుపాలుడు కిచ్చి చేయాలని తీర్మానిస్తాడు. ఆ వివాహానికి సుముహూర్తం కూడా పెట్టిస్తాడు. వివాహ సమయంలో అనుకున్న ప్రకారము రుక్మిణీ దేవి నగర పొలిమేరలలో ఉన్న సర్వలోకేశ్వరి ఆలయానికి వస్తుంది. అందరు చూస్తూ ఉండగానే శ్రీకృష్ణుడు ఆమెని తన రథం మీద ఎక్కించుకొని హుటహుటిన ద్వారక వైపు బయలుదేరతాడు. రుక్మి తన సేనతో వెళ్ళి శ్రీకృష్ణుడి రథం ఎదురుగా నిలిచి దండయాత్ర చేస్తాడు. శ్రీకృష్ణుడు రుక్మి శిరస్సు ఖండించదలస్తుంటే రుక్మిణీ దేవి శ్రీకృష్ణుడి కాళ్ళపై పడి తన సోదరుడిని క్షమించి విడిచి పెట్టమంటుంది. శ్రీకృష్ణుడు శాంతించి రుక్మికి తల గొరిగించి సన్మానం చేస్తాడు.

రుక్మి తన కూతురైన శుభాంగిని ప్రద్యుమ్నునికిచ్చి వివాహము చేసెను. వివాహ సమయంలో ఇతడు బలరాముని అవమానింప దలచి జూదము నాడుటకు పిలిచెను. మూడు సార్లు అసత్యము లాడి బలరాముని కోపానికి పాత్రుడై యుద్ధంలో అతని చేత చంపబడ్డాడు.

## మూలాలు
* పూర్వగాథాలహరి, వేమూరి శ్రీనివాసరావు, వేంకట్రామ అండ్ కో, ఏలూరు, 2007, పేజీ:348.

వర్గం:పురాణ పాత్రలు
సవాలు

**సవాల్** లేదా **సవాలు** [ savālu ] savālu. హిందీ n. A question, proposal. అడ్డసవాళ్లు cross questions, cross examination.
----
* బస్తీమే సవాల్ ఏజెంట్ 007
* బావా మరదళ్ల సవాల్
* మామా కోడలు సవాల్
* సవాల్

వర్గం:హిందీ పదజాలము
దివ్యచక్షువు

thumb|శివుడి విగ్రహం, మురుదేశ్వరం
మనిషికి వున్నవి రెండు నేత్రాలు. శివుడికి ఫాలభాగంలో మూడో నేత్రం ఉంది. దానినే "పాలనేత్రం" లేదా "కాలాగ్ని నేత్రం" అని అంటారు. ఈ మూడో నేత్రంతోనే లోకాన్ని దర్శిస్తుంటాడు శివుడు. అయితే ఆ కన్ను తెరిస్తే అంతా భస్మమే. కనుక కన్ను తెరవకుండానే లోకాన్ని దర్శిస్తుంటాడు. కనుక దాన్ని "దివ్యచక్షువు" అని అంటారు. ఈ దివ్యచక్షువు ద్వారా గ్రహించేదే "దివ్యజ్ఞానం".

## పొందినవారు
పురాణాలలో దివ్యచక్షువు పొందినవారు:

# మహాభారత యుద్ధాన్ని దివ్య నేత్రాలతో దర్శించి రాసిన వ్యాసుడు. 
#దృతరాష్ట్రునికి చెప్పిన సంజయుడు : దివ్య చక్షువును శ్రీకృష్ణుడు సంజయునికి ఇచ్చి మహాభారత యుద్ధాన్ని హస్తినలోనే చూసి ధృతరాష్ట్రునికి వివరించేటట్లు చేసాడు.
#విశ్వరూపాన్ని దర్శించిన అర్జునుడు
#మహాభారతంలో రాయబార సభలో ధృతరాష్ట్రుడు దివ్య చక్షువుతో శ్రీకృష్ణుని విశ్వరూప సందర్శించాడు.
#దివ్యచక్షువు ద్వారా వాల్మీకి మహర్షి శ్రీరాముడు జన్మించకముందే రామాయణం అంతా దర్శించి వ్రాశాడు.
#దివ్యచక్షువు ద్వారా వీరబ్రహ్మేంద్ర స్వామి కాలజ్ఞానం తెలుసుకుని రాసాడు.

## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు
* 

వర్గం:హిందూమతం
వర్గం:పురాణాలు
వర్గం:పదజాలం
చంద్రముఖి

**చంద్రముఖి**  2005లో విడుదలైన సూపర్ స్టార్ రజనీకాంత్ నటించిన ఒక తెలుగు డబ్బింగ్ సినిమా. ఈ సినిమాకి మూలం మళయాళంలో వచ్చిన మణిచిత్రతాయు.

## కథ
సెంథిల్, గంగ తమ బంధువుల ఇష్టానికి వ్యతిరేకంగా పెళ్లి చేసుకుని, సెంథిల్‌కు వధువుగా అనుకున్న అతని కజిన్ శ్వేత నివసించే ఇంటికి సరిగ్గా పక్కనే ఉన్న ఒక భవనంలోకి మారతారు. సెంథిల్ 'అనుమతి లేకుండా' చేసుకున్న పెళ్లిపై శ్వేత కుటుంబంలోని చాలా మంది సభ్యులు కోపంగా ఉంటారు,  కొత్త జంట తమ బంధువుల పక్కనే ఉన్న ఇంటికి మారడంతో సెంథిల్ తల్లి వారి భద్రత గురించి ఆందోళన చెందడం ప్రారంభిస్తుంది. వారు కొత్త ఇంట్లోకి మారిన కొద్దికాలానికే వింత సంఘటనలు జరగడం మొదలవుతాయి. ఇవి ఆ ఇంటి పూర్వ నివాసి అయిన చంద్రముఖి దెయ్యం వల్ల జరుగుతున్నాయా, లేదా ఉమ్మడి కుటుంబంలోని అనుమానాస్పద సభ్యులలో ఎవరి వల్లనైనా జరుగుతున్నాయా అనే విషయాన్ని 'అసాధారణ మనోవైద్యుడు' డాక్టర్ సర్వణన్ పరిశోధిస్తారు.

## తారాగణం

* రజనీకాంత్
* ప్రభు 
* జ్యోతిక
* వడివేలు
* నయనతార
* నాసర్
* వినీత్
* విజయకుమార్
* షీలా
* కె.ఆర్. విజయ
* అవినాష్
* త్యాగు
* మనోబాల
* మోహన్ రాజ్
* సోను సూద్
* మధన్ బాబ్
* టిపి గజేంద్రన్‌
* మాళవిక
* వినయ ప్రసాద్
* సువర్ణ మాథ్యూ
* సుజిబాల
* ఉన్నికృష్ణన్ నంబూతిరి
* పెరియ కరుప్పు తేవర్
* శివ నారాయణ మూర్తి
* పాండి రవి

## పాటలు
* దేవుడా దేవుడా
* చిలుకా పద పద
* అందాల ఆకాశమంత
* కొంత కాలం
* అన్నగారి మాట
* రారా సరసకు రారా

## బయటి లింకులు
* చంద్రముఖి సినిమా రివ్యూ
* சந்திரமுகி (திரைப்படம்)చంద్రముఖి
* *Chandramukhi songs*

వర్గం:2005 తెలుగు సినిమాలు
వర్గం:తెలుగు కుటుంబకథా సినిమాలు
వర్గం:రజనీకాంత్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:నయనతార నటించిన సినిమాలు
భలే దొంగలు

* భలే దొంగలు (1976 సినిమా)
* భలే దొంగలు (2008 సినిమా)
మేకపోతుల సోమనాథ్

**మేకపోతుల సోమనాథ్** (**Mekapotula Somanath**) (1937–1992) సుప్రసిద్ధ భారతీయ కళా దర్శకుడు, who worked for Telugu (Tollywood) and Tamil (Kollywood) film industries. He worked for most of the films made by Tamil actor, Bhagyaraj and Telugu actor Chalam. He also worked for movies made by Telugu directors Mutyala Subbaiah and Relangi Narasimha Rao.

He worked as an Art Director for a Bollywood movie Aakhree Raasta, directed by Bhagyaraj.

Some of his works include-
వి. బి. రాజేంద్రప్రసాద్

నటుడవ్వాలని వచ్చి నిర్మాతగా స్థిరపడ్డ **వి.బి.రాజేంద్రప్రసాద్** జగపతి పిక్చర్స్, జగపతి ఆర్ట్ ప్రొడక్షన్స్ అధినేత. అరవై, డెబ్బై దశకాలలో విజయవంతమైన చిత్రాలు నిర్మించి ఆనాటి మేటి చిత్ర నిర్మాతలలో ఒకరిగా నిలిచారు. ఆయన నిర్మాత, దర్శకుడు కూడా. తెలుగు, తమిళ హిందీ భాషలలో 32 సినిమాలు నిర్మించి 19 సినిమాలకు దర్శకత్వం వహించారు.

## బాల్యం, విద్యాభ్యాసం
శ్రీ వి.బి.రాజేంద్రప్రసాద్ 1932 నవంబర్ 4 వ తేది, న కృష్ణా జిల్లాలోని డోకిపర్రు (కృష్ణా జిల్లా) గ్రామంలో, వ్యవవసాయ కుటుంబానికి చెందిన జగపతి చౌదరి, లక్ష్మీనరసమ్మ దంపతులకు జన్మించారు. ఆయన పాఠశాల విద్యాబ్యాసం డోకిపర్రు గ్రామంలోనూ, కళాశాల విద్యాబ్యాసం కాకినాడ లోనూ జరిగింది. అక్కడ వారికి ఏడిద నాగేశ్వరరావుతో పరిచయమైంది.' రాఘవ కళాసమితి' అనే సాంస్కృతిక సంస్థను ప్రారంభించి ఇన్‌స్పెక్టర్ జనరల్ వంటి వంటి పలు నాటకాలు ప్రదర్శించడమే కాకుండా స్త్రీ పాత్రలో నటించి ఉత్తమ కథానాయిక బహుమతిని గెలుచుకున్నారు. కొన్నాళ్ళు విజయవాడ లో, కొంతకాలం బందరులో వ్యాపారాలు నిర్వహించారు.

## సినీ జీవితం
నటుడవ్వాలని మద్రాస్ కి వచ్చారు వి.బి.రాజేంద్రప్రసాద్. అక్కడ ఆయనకు అక్కినేని నాగేశ్వరరావుతో పరిచయం కలిగింది. అది రాజేంద్రప్రసాద్ జీవితంలో ఒక మలుపు. అక్కినేని నాగేశ్వరరావు, వి.బి. రాజేంద్రప్రాద్ ను చాలా ప్రోత్సహించారు. వి.బి.రాజేంద్రప్రసాద్ ను అక్కినేని, ప్రముఖ నిర్మాత దుక్కిపాటి మధుసూదనరావుకు పరిచయం చేసారు. కానీ నటుడిగా అవకాశాలు దొరకలేదు. దానితో నాగేశ్వరరావు ప్రోత్సాహంతో తండ్రిగారి పేరిట జగపతి సంస్థ స్థాపించి అన్నపూర్ణ చిత్రంతో చిత్ర నిర్మాణం ప్రారంభించారు. దసరా బుల్లోడు చిత్రంతో దర్శకుడిగా మారారు. వారి సంస్ధలలో నిర్మించిన చిత్రాలకేకాకుండా అందరూ దొంగలే సినిమాకు దర్శకత్వం వహించారు. ఎనభై దశకం నుండి చిత్ర విజయాలు తగ్గాయి. క్రమంగా చిత్రనిర్మాణాన్ని తగ్గించారు.

## పురస్కారాలు
చిత్రరంగానికి నిర్మాతగా, దర్శకునిగా వి.బి.రాజేంద్రప్రసాద్ అందించిన సేవలను గుర్తించి ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం 2003వ సంవత్సరానికి ప్రతిష్ఠాత్మకమైన రఘుపతి వెంకయ్య పురస్కారంతో సత్కరించింది.

## సినిమాలు

;నిర్మాతగా (14 సినిమాలు)
# కిల్లర్ (1991)
# ఖత్రోన్‌కీ కిలాడీ (1988) 
# భార్యాభర్తల బంధం (1985)
# కెప్టెన్ నాగార్జున (1986)
# బెరార్ (1983)
# ఎస్.పి.భయంకర్ (1983)
# రాస్తె ప్యార్ కీ (1982)
# దసరా బుల్లోడు (1971)
# అక్కా చెల్లెలు (1970)
# అదృష్టవంతులు (1969)
# ఆస్తిపరులు (1966)
# అంతస్తులు (1965)
# ఆత్మబలం (1964)
# ఆరాధన (1962)

;దర్శకునిగా (14 సినిమాలు)

# భార్యాభర్తల బంధం (1985)
# కెప్టెన్ నాగార్జున (1986)
# బెరార్ (1983)
# ఎస్.పి.భయంకర్ (1983)
# రాస్తె ప్యార్ కీ (1982)
# పట్టక్కట్టి బైరవన్‌ (1979)
# రామకృష్ణులు (1978)
# బంగారు బొమ్మలు (1977)
# ఉత్తమన్‌ (1976)
# పిచ్చిమారాజు (1975)
# మంచి మనుషులు (1974)
# ఎంగల్ తంగ రాజ (1973)
# బంగారు బాబు (1972)
# దసరా బుల్లోడు (1971)

;రచయితగా (1 సినిమా)
# కెప్టెన్ నాగార్జున (1986) (కథ, కథనం)

## అవార్డులు
;జాతీయ అవార్డులు
అంతస్తులు (1965) - ఉత్తమ ప్రాంతీయ చిత్రం

;ఫిలింఫేర్ అవార్డులు
# అంతస్తులు (1965)- ఉత్తమ చిత్రం 
# ఆస్తిపరులు (1966)- ఉత్తమ చిత్రం

;నంది అవార్డులు
రఘుపతి వెంకయ్య జీవన సాఫల్య పురస్కారం (2003)

;ఇతర అవార్డులు
కె.వి. రెడ్డి మొమోరియల్ పురస్కారం

## మరణం
ఈయన తీవ్రమైన అస్వస్థతకు గురై హైదరాబాద్ లోని ఇషా ఆస్పత్రిలో చికిత్స పొందుతూ  2015, జనవరి 12 సోమవారం రోజున మరణించారు.
మరణానికి ముందు ఫిల్మ్ నగర్ లో దేవాలయ నిర్మాణానికి నడుంకట్టి, దైవసన్నిధానాన్ని ఏర్పాటు చేసాడు.

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సినిమా నిర్మాతలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా దర్శకులు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా సినిమా నిర్మాతలు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా సినిమా దర్శకులు
అనగాని భగవంతరావు

**అనగాని భగవంతరావు** (1923 మే 28 - జనవరి 27, 1986) ప్రముఖ న్యాయవాది, మంత్రివర్యులు.

వీరు గుంటూరు జిల్లా లోని చెరుకుపల్లి మండలంలో అనగానివారిపాలెంలో కోటయ్య, వెంకమ్మ దంపతులకు, 1923, మే-28న జన్మించారు. గుంటూరు తర్వాత నాగపూర్ లలో విద్యాభాసం చేసి న్యాయశాస్త్రంలో పట్టా పొందారు. వీరు సింగం బసవపున్నయ్య గారితో కలసి 1950లో రేపల్లెలో న్యాయవాదిగా జీవితం ప్రారంభించారు. 1955లో తొలిసారిగా శాసనసభ సభ్యులుగా ఎన్నికయ్యారు. తర్వాత 1967లో, 1972 లో కూచినపూడి నియోజక వర్గం నుండి కాంగ్రెస్ అభర్ధిగా విజయం సాధించారు. నీలం సంజీవరెడ్డి గారి మంత్రివర్గంలో దేవాదాయ ధర్మాదాయ మంత్రిగాను, 1967 నుండి సహకార శాఖ మంత్రిగాను, 1974లో ఆర్థికశాఖ మంత్రిగా పనిచేశారు. 1963 నుండి 1967 వరకు రాష్ట్ర ఖాదీ బోర్డు ఛైర్మన్ గా సేవలందించారు.

రేపల్లె ప్రాంతంలో విద్యాభివృద్ధికి డిగ్రీ కళాశాలను ఏర్పాటు చేసారు. వీరి సేవలకు చిహ్నంగా ఎ.బి.ఆర్. ప్రభుత్వ డిగ్రీ కళాశాల రేపల్లె పట్నంలో ఇప్పటికీ పనిచేస్తుంది. రాష్ట్రమంత్రిగా, బలహీన వర్గాల అభివృద్ధికి కృషి చేసారు. కూచినపూడి నియోజకవర్గంలోని గ్రామీణప్రాంతాలలో విద్యాభివృద్ధికి ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు. రాజకీయాలలో ఉన్నత విలువలకు, నిరాడంబరతకు పట్టం కట్టినారు.

వీరు 1986 జనవరి 27 తేదీన పరమపదించారు.

## మూలాలు
[1] 20వ శతాబ్ది తెలుగు వెలుగులు, మొదటి భాగం, పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం, హైదరాబాదు, 2005, పేజీ 395-6.
[2] ఆంధ్రజ్యోతి, దినపత్రిక/గుంటూరు; 2016, నవంబరు-25; 2వపేజీ.

వర్గం:1923 జననాలు
వర్గం:1986 మరణాలు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా రాజకీయ నాయకులు
గ్రంధి మంగరాజు

**గ్రంధి మంగరాజు** (డిసెంబర్ 11, 1896 - 1964) ప్రముఖ సినిమా పంపిణీదారులు, నిర్మాత.

వీరు విశాఖపట్నంలో గ్రంథి కామరాజు, గౌరమ్మ దంపతులకు జన్మించారు. వీరి తండ్రి కామరాజు పెద్దాపురం నుండి విశాఖపట్నం వచ్చి వ్యాపారం చేసి అక్కడి ధనికులలో ఒకరుగా పేరుపొందారు.

మంగరాజు విద్యాభ్యాసం తర్వాత ఇరవై ఏళ్ళకే సొంతగా వ్యాపారం ప్రారంభించారు. దయానంద సరస్వతి గారి వైదిక సిద్ధాంతాల పట్ల ఆకర్షింపబడి 1935 ప్రాంతంలో విశాఖపట్నంలో ఆర్య సమాజం స్థాపించారు.

1929లో చలనచిత్రరంగంలో ప్రవేశించి విశాఖపట్నంలో "పూర్ణా టాకీస్" సినిమా హాలును నిర్మించారు. 1937లో దశావతారములు చిత్రానికి నిర్మాణ బాధ్యతలు వహించారు. ఆ రోజుల్లోనే విజయవాడలో సినీ పంపిణీ సంస్థ "పూర్ణా పిక్చర్స్"ను ప్రారంభించారు. వీరు తొలిరోజుల్లో తెలుగు సినిమా అభివృద్ధిలో ఒక మూలస్తంభంగా నిలిచారు.

వీరు ప్రజలలో భక్తిభావాన్ని పెంపొందించే నిమిత్తం యాత్రా బస్సు, రైలు సేవలను నడిపేవారు.

## మూలాలు
* 20వ శతాబ్ది తెలుగు వెలుగులు, మొదటి భాగం, పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం, హైదరాబాదు, 2005, పేజీ 407-8.

వర్గం:1896 జననాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నిర్మాతలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా పంపిణీదారులు
వర్గం:విశాఖపట్నం జిల్లా సినిమా నిర్మాతలు
వర్గం:విశాఖపట్నం జిల్లా వ్యాపారవేత్తలు
సందీప్ చౌట

**[[సందీప్ చౌతా|సందీప్ చౌట]]** (Sandeep Chowta) భారతీయ సంగీత దర్శకుడు. ఇతను ప్రధానంగా హిందీ, తెలుగు, కన్నడ సినిమాలకు సంగీతాన్ని అందించాడు. ఇదియే కాక ఇతను మనదేశంలో **కొలంబియా రికార్డ్స్ ** సంస్తకు అధిపతిగా ఉన్నాడు. అతను కొన్ని పాటలను కూడా పాడాడు.

2003 లో, అతను *డెడ్ ఎండ్* పేరుతో  మాదకద్రవ్యాల వినియోగానికి వ్యతిరేకంగా డాక్యుమెంటరీకి దర్శకత్వం వహించాడు. ఇది అనేక చలన చిత్రోత్సవాలలోకి ప్రవేశించింది. దీనిని పదిహేడేళ్ల కాలేజీ విద్యార్థి, మాదకద్రవ్యాల ఉద్యమకారుడు తాన్య ఖుబ్‌చందాని నిర్మించాడు.

2004 లో చౌట తన ముంబై స్టూడియోకు ప్రపంచ  సంగీత సమూహం, AO మ్యూజిక్ కు చెందిన  జే ఆలివర్,  రిచర్డ్ గాన్నవేలను ఆహ్వానించాడు. వారిని  అప్పటి నుండి వారిని తన సమూహం  ప్రధాన సభ్యులుగా చేసాడు.   AO మ్యూజిక్ ద్వారా చౌట  విడుదల చేసిన  ఆల్బమ్‌లు   2009 నుండి అంతర్జాతీయంగా మొదటి ఐదు స్థానాల్లో నిలిచాయి..

టాలీవుడ్ విషయానికి వస్తే, అతను 10 చిత్రాలకు సంగీతం సమకూర్చాడు, వాటిలోని 5 చిత్రాలలో  అక్కినేని నాగార్జున  ఏదో ఒక విధంగా సంబంధం కలిగి ఉన్నాడు. మిగిలిన 5 చిత్రాలతో మోహన్ బాబు పాల్గొన్నాడు.

## ప్రారంభ జీవితం
సందీప్ చౌట ఘనాలో జన్మించాడు.  నైజీరియాలో,  తరువాత భారతదేశంలోని బెంగళూరులో పెరిగాడు. అతను తుళు రచయిత. అతను బంట్ కమ్యూనిటీకి చెందిన వ్యాపారవేత్త డి. కె. చౌట పెద్ద కుమారుడు. అతని సోదరి ఎథ్నోగ్రాఫర్ ప్రజ్ఞ చౌట.

## సంగీతాన్నందించిన తెలుగు సినిమాలు

* నిన్నే పెళ్ళాడుతా (1996)
* చంద్రలేఖ (1998)
* ప్రేమ కథ (1999)
* పొలిటికల్ రౌడీ (2005)
* సూపర్ (2005)
* బుజ్జిగాడు (2008)
* జోష్ (2009)
* సలీం (2009)
* కేడి (2010)

## మూలాలు


## ఇతర పఠనాలు
* Mosic: Cover Story: Sandep Chowta
* Sandeep Chowta on Yahoo Movies 
* A Chit Chat with Sandeep Chowta

## బాహ్య లంకెలు
* Official Site
* 

వర్గం:తెలుగు సినిమా సంగీత దర్శకులు
వర్గం:కన్నడ సినిమా సంగీత దర్శకులు
వర్గం:హిందీ సినిమా సంగీత దర్శకులు
విద్యాసాగర్ (సంగీత దర్శకుడు)

**విద్యాసాగర్** (ఆంగ్లం: Vidyasagar) భారతీయ సినీ సంగీత దర్శకుడు. ఈయన తెలుగువారే అయినా అధికంగా మలయాళం బాషాలో,, తెలుగు, తమిళ,హిందీ భాషల్లోనూ సంగీతం అందించారు. మలయాళ సినీ పరిశ్రమలో ప్రఖ్యాత సంగీత దర్శకుల్లో ఈయన ఒకరు.
## బాల్యం
విద్యాసాగర్ 1962లో అమలాపురంలో జన్మించాడు. తండ్రి రామచందర్, తల్లి సూర్యకాంతం. తాత ఉపద్రష్ణ నరసింహమూర్తి బొబ్బిలి సంస్థానంలో ఆస్థాన విద్వాంసునిగా పనిచేసేవారు. తండ్రికి కూడా సంగీతంలో ప్రవేశం ఉండుట వలన మొదటగా ఆయనే గురువుగా సాధన చేసాడు. ప్రముఖ సంగీత దర్శకుడు ఏ.ఆర్.రెహమాన్తో కలసి ధనరాజ్ మాస్టర్ వద్ద గిటార్, పియానోలలో శిక్షణ పొందాడు.అక్కడి నుండి వెస్ట్రన్ మ్యూజిక్ నేర్చుకొనేటందుకు లండన్ వెళ్ళాడు.లండన్ నుండి తిరిగి వచ్చాక సినిమాలకు నేపథ్య సంగీతం అందించడం మొదలెట్టాడు.

## సినిమాల్లో ప్రవేశం
ఎస్.పి.కోదండపాణి సంగీత దర్శకత్వంలో వచ్చిన శభాష్ పాపన్న సినిమాకు కోదండపాణి గారి కుమారినితో కలసి నేపథ్య సంగీతం అందించాడు. అలా అనేక మందికి ఘోస్ట్ సంగీత దర్శకునిగా దాదాపు 600 సినిమాలకు పనిచేసాడు. 16 ఏళ్ళపాటు అలా చేసాక తమిళంలో పూమనం సినిమాకు మొట్టమొదటిగా సంగీత దర్శకత్వం చేసాడు. తరువాత కృష్ణంరాజు సినిమా ధర్మతేజ, తమ్మారెడ్డి భరద్వాజ అలజడి సినిమాలకు పనిచేసాడు. తెలుగులో బ్రేక్ తెచ్చిన సినిమాగా తేనెటీగ. తదనంతర కాలంలో అనేక సినిమాల అనంతరం తెలుగులో కంటే తమిళంలోనూ మలయాళంలోనూ ఎక్కువగా అవకాశాలు రావడంతో అటువైపు ఎక్కువగా సంగీతం అందిస్తున్నాడు. తెలుగులో చిరంజీవి, తమిళంలో రజనీకాంత్ వంటి ఎందరికో సినిమాలు చేసాడు

## అవార్డులు

* ఇతడు 2004 సంవత్సరానికి స్వరాభిషేకం చిత్రానికి నంది ఉత్తమ సంగీతదర్శకులుగా సన్మానించబడ్డాడు.

**[[m:en:National Film Awards|జాతీయ అవార్డులు]]**
* విద్యాసాగర్ 2005 సంవత్సరంలో స్వరాభిషేకం చిత్రానికి అందించిన సుమధుర సంగీతానికి భారత జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలు - ఉత్తమ సంగీత దర్శకుడు పురస్కారం అందుకున్నాడు.

**కేరళ రాష్ట్ర అవార్డులు**:
* కేరళ రాష్ట్ర ఉత్తమ సంగీత దర్శకుడు అవార్డు - 1996 - అజకీయ రావానన్
*1998 - ఉత్తమ సంగీత దర్శకుడు - *[[m:en:Summer in Bethlehem|సమ్మర్ ఇన్ బెత్లెహెమ్]]*
*1999 - ఉత్తమ సంగీత దర్శకుడు - *[[m:en:Niram|నిరం]]*
* కేరళ రాష్ట్ర ఉత్తమ సంగీత దర్శకుడు అవార్డు - 1998 - ప్రణయ వర్ణంగళ్
* కేరళ రాష్ట్ర ఉత్తమ సంగీత దర్శకుడు అవార్డు - 2000 - దేవదూతన్
*2002 - ఉత్తమ సంగీత దర్శకుడు - *[[m:en:Meesa Madhavan|మీసమాధవన్]]* (తెలుగులో దొంగోడు))
*2009 - ఫిలింఫేర్ అవార్డ్- ఉత్తమ సంగీత దర్శకుడు – నీలాత్తమార

**తమిళ రాష్ట్ర అవార్డులు**

*2009 - ఫిలింఫేర్ అవార్డ్- ఉత్తమ సంగీత దర్శకుడు - కండేన్ కడలై
*2007 - బెస్ట్ మ్యూజిక్ డైరెక్టర్ - మొజిహి
*2001 - ఉత్తమ సంగీత దర్శకుడు - దిల్ (తెలుగులో *శ్రీరామ్*)
*2003 - ఫిలింఫేర్ అవార్డ్- ఉత్తమ సంగీత దర్శకుడు - దూల్ (తెలుగులో *వీడే*)

**ఇతర అవార్డులు**:

* 2008 ఏషియనెట్ వారి ఉత్తమ సంగీత దర్శకుడు - ముల్లా సినిమా
* 2008 వనిత నిప్పన్ వారి ఉత్తమ సంగీత దర్శకుడు - ముల్లా సినిమా
* 2009 అమృత టివి వారి ఉత్తమ సంగీత దర్శకుడు - నీలాత్తామారై సినిమా
* 2009 సదరన్ ఫిలింఫేర్ వారి ఉత్తమ సంగీత దర్శకుడు - నీలాత్తమరై సినిమా

## సంగీతం అందించిన సినిమాలు
ప్రధాన వ్యాసం: విద్యాసాగర్ డిస్కోగ్రాఫీ

## మూలాలు
* https://web.archive.org/web/20130624170043/http://www.vidyasagarmusic.com/

వర్గం:తెలుగు సినిమా సంగీత దర్శకులు
వర్గం:1963 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
అబద్ధం (సినిమా)

**అబద్ధం** 2006 లో విడదలైన తెలుగు డబ్బింగ్ సినిమా. ఆనంది ఆర్ట్ క్రియేషన్స్ పతాకంపై ప్రకాష్ రాజ్ నిర్మించిన ఈ సినిమాకు కె.బాలాచందర్ దర్శకత్వం వహించాడు. ఉదయ్ కిరణ్, విమల, ప్రకాష్ రాజ్ ప్రధాన తారాగణంగా రూపొందిన ఈ చిత్రానికి విద్యాసాగర్ సంగీతాన్నందించాడు.

## కథ
అబద్దం తమిళ చిత్రం "పోయి" యొక్క రీమేక్ వెర్షన్. ఇది రొమాన్స్ ఆధారిత చిత్రం, ఇందులో వేమన (ఉదయ్ కిరణ్) ఒక గొప్ప రాజకీయ నాయకుడి కుమారుడు. అతను తన ఆదర్శవాద తండ్రితో గొడవపడి ఇంటి నుండి శ్రీలంకకు పారిపోతాడు. అతను తన జీవితాన్ని కొత్తగా ప్రారంభిస్తాడు.

వేమన మొదటి చూపులోనే తెలుగు అమ్మాయి శిల్ప (విమల) తో ప్రేమలో పడతాడు. శిల్పా కొలంబోలో తన సోదరిని సందర్శించింది. ఆమె సివిల్ సర్వంట్ కావాలని కోరుకుంటుంది. వృత్తిని కోరుకునే మహిళలకు ప్రేమ, వివాహం ఒక అడ్డంకి అని ఆమె భావిస్తుంది.

మిగిలిన కథ అతని కెరీర్, ప్రేమ మధ్య భావోద్వేగ సంఘర్షణ గురించి ఉంటుంది.

## నటవర్గం
* ఉదయ్ కిరణ్
* విమల (నూతన పరిచయం)
* ప్రకాష్ రాజ్
* శ్రీధర్ (నూతన పరిచయం)
* గీతూ మోహన్ దాస్
* అవినాష్
* ఆదిత్య
* రేణుక
* అనూరాధ కృష్ణమూర్తి
* గోపి (నూతన పరిచయం)
* పళని (నూతన పరిచయం)
* గురుదత్ (నూతన పరిచయం)
* రాజప్ప (నూతన పరిచయం)
* కె.బాలచందర్

## సాంకేతిక వర్గం

* బ్యానర్: ఆనంది ఆర్ట్ క్రియేషన్స్
* సమర్పణ: ప్రకాష్ రాజ్
* నేపథ్యగానం: ఎస్.పి.బాలసుబ్రహ్మణ్యం, శంకర్ మహదేవన్, కె.ఎస్.చిత్ర, సుజాత, టిప్పు, హరిణి, షాలిని, రంజిత్, శ్రీరాం పార్థసారథి, కె.నారాయణన్
* స్టిల్స్: ఎస్.పి.మోహన్
* నృత్యం:పోనీవర్మ, శ్రీధర్
* పాటలు: వేటూరి
* మాటలు: శశాంక్ వెన్నెలకంటి
* కళ:జాక్సన్
* కూర్పు: ము. కాశీ విశ్వనాథం
* కెమేరా: బిజూ విశ్వనాథ్
* సంగీతం:విద్యాసాగర్
* నిర్మాత: ప్రకాష్ రాజ్
* కథ, దర్శకత్వం: కె.బాలచందర్

## బయటి లింకులు
* ఐడిల్ బ్రెయిన్ లో అబద్ధం రివ్యూ.
* 

## మూలాలు


వర్గం:తెలుగు ప్రేమకథా సినిమాలు
వర్గం:ఉదయ్ కిరణ్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:ప్రకాష్ రాజ్ నటించిన సినిమాలు
వటపత్రశాయికి వరహాల లాలి

**వటపత్రశాయికి వరహాల లాలి** స్వాతి ముత్యం సినిమా కోసం సి.నారాయణ రెడ్డి రచించిన లాలి పాట. దీనిని పి.సుశీల మధురంగా గానం చేయగా ఇళయరాజా సంగీతాన్ని అందించారు. దర్శకుడు కె.విశ్వనాథ్ ఈ పాటను రాధిక మీద చిత్రీకరించారు.

## నేపథ్యం
భర్తను పోగొట్టుకున్న కథానాయిక (రాధిక) కు ఒక బాబు ఉంటాడు. ఆ అబ్బాయికి స్నానం చేయించి ఊయల్లో వేసి జోలపాడి నిద్ర పుచ్చే సన్నివేశం లో ఈ పాటను సందర్భోచితంగా ఉంటుంది.

## పాట
**పల్లవి** :

వటపత్ర శాయికి వరహాల లాలి

రాజీవ నేత్రునికి రతనాల లాలి  | | వటపత్రశాయికి | |

మురిపాల కృష్ణునికి ముత్యాల లాలి

జగమేలు స్వామికి పగడాల లాలి | | వటపత్రశాయికి | |

**చరణం 1** :

కల్యాణ రామునికి కౌసల్య లాలి

యదువంశ విభునికి యశోద లాలి

కరిరాజ ముఖునికి గిరితనయ లాలి

పరమాంశభవునికి పరమాత్మ లాలి  | | వటపత్రశాయికి | |

**చరణం 2** :

అలమేలు పతికి అన్నమయ్య లాలి

కోదండరామునికి గోపయ్య లాలి

శ్యామలాంగునికి శ్యామయ్య లాలి

ఆగమనుతునికి త్యాగయ్య లాలి  | | వటపత్రశాయికి | |

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* యూ ట్యూబ్ లో వటపత్రశాయిని పాట ఆడియో.

వర్గం:సి. నారాయణరెడ్డి రచించిన పాటలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా పాటలు
ఏరువాక పున్నమి

వర్షఋతువులో జ్యేష్ఠశుద్ధ పూర్ణిమను తెలుగు రైతులు **ఏరువాక పున్నమి**గా జరుపుకుంటారు. తొలకరి జల్లుల ఆగమనంతో రైతులు ఆనందోత్సాహాల మధ్య అరక దున్నటంతో పొలం పనులు మొదలుపెడతారు. 

ఏరు అంటే దున్నడానికి సిద్ధం చేసిన నాగలి అని, ఏరువాక అంటే దున్నడానికి ప్రారంభమనీ అర్థం. అంటే వ్యవసాయం మొదలుపెట్టడం. సాంప్రదాయికంగా రైతులు ఏరువాక పున్నమిని పండుగలా జరుపుకుంటారు. ఆ రోజు ఎద్దులను కడిగి చక్కగా అలంకరిస్తారు. వాటికి పొంగలి పెడుతారు. అనంతరం రైతులందరూ సామూహికంగా ఎద్దులను తోలుకుని పొలాలకు వెళ్లి దుక్కి దున్నుతారు. 

ఆరోజున ఆడపడుచులు పుట్టింటికి వస్తారు. ఈ పండుగనాడు చేసే మరో ముఖ్యమైన వేడుక ఎడ్ల పందేలు. ఎద్దులను బాగా అలంకరించి పరిగెత్తిస్తారు. వాటి వెనుక యువకులు పరుగులు తీస్తారు. అంతేకాకుండా ఎద్దులకు బండలు (బరువైన రాళ్ళూ) కట్టి పరుగులు తీయిస్తారు. దీన్ని బండలాగుడు పోటీ అంటారు. 

ఏరువాక పౌర్ణమి రోజునే ఇళ్ళలో పనిచేసే జీతగాళ్ళ సంవత్సరం ముగిసి కొత్త సంవత్సరం మొదలవుతుంది.

## సాహిత్యంలో ఏరువాక
ఏరువాక పున్నమిని “*వప్పమంగల దివసం*” గా రైతాంగం జరుపుకునే వారని జాతక కధల ద్వారా తెలుస్తోంది.

తెలుగు సినిమాల్లో కూడా ఏరువాక ప్రముఖంగా కనిపించింది. రోజులు మారాయి సినిమా కోసం ఏరువాక నేపథ్యంలో కొసరాజు రాఘవయ్య చౌదరి కింది పాట రాసాడు.**“ఏరువాక సాగారో రన్నో చిన్ననా...****నీ కష్టమంతా తీరునురో రన్నో చిన్నన్నా...”**

## మూలాలు

వర్గం:వ్యవసాయం
వర్గం:పండుగలు