టి. కె. ఉమ్మన్

**తరైలత్ కోషీ ఉమ్మన్** (16 అక్టోబర్ 1937 – 26 ఫిబ్రవరి 2026) ఒక భారతీయ సామాజిక శాస్త్రవేత్త, రచయిత, ఉపాధ్యాయుడు, జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ విశ్వవిద్యాలయంలోని సెంటర్ ఫర్ ది స్టడీ ఆఫ్ సోషల్ సిస్టమ్స్‌లో ప్రొఫెసర్ ఎమెరిటస్. విద్యా, సాహిత్య రంగాలకు ఆయన చేసిన సేవలకు గుర్తింపుగా 2008లో భారత రాష్ట్రపతి ఆయనకు భారతదేశ మూడవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారమైన పద్మభూషణ్ ప్రదానం చేశారు.

ఆయన అంతర్జాతీయ సామాజిక శాస్త్ర సంఘం 12వ అధ్యక్షుడిగా పనిచేశారు (1990–1994).

## జీవిత చరిత్ర
టి. కె. ఉమ్మన్ 16 అక్టోబర్ 1937న ట్రావెన్‌కోర్, అలెప్పీ, వెన్మొని, తరైలత్‌లోని కీరికాట్టు కుటుంబంలో సారామ్మ, కోషీ దంపతులకు రెండవ కుమారుడిగా జన్మించారు. ఆలప్పుజలో ప్రాథమిక విద్యాభ్యాసం అనంతరం, ఉమ్మన్ 1957లో తిరువనంతపురంలోని కేరళ విశ్వవిద్యాలయం నుండి అర్థశాస్త్రంలో బిఏ, 1960లో పూణే విశ్వవిద్యాలయం నుండి సామాజిక శాస్త్రంలో ఎంఏ పట్టా పొందారు. ఆయన తన డాక్టరల్ పరిశోధన కోసం పూణే విశ్వవిద్యాలయంలో కొనసాగారు, ప్రొఫెసర్ వై. బి. దామ్లే పర్యవేక్షణలో *కరిష్మా, స్టెబిలిటీ అండ్ చేంజ్: యాన్ అనాలిసిస్ ఆఫ్ భూదాన్-గ్రామదాన్ మూవ్‌మెంట్ ఇన్ ఇండియా* అనే అంశంపై 1965లో పిహెచ్‌డి పట్టా పొందారు.

ఆయన హర్యానాలోని నేషనల్ మీడియా క్యాంపస్‌లో నివసించారు.

## వృత్తి జీవితం
ఉమ్మన్ ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయం, ఢిల్లీ స్కూల్ ఆఫ్ సోషల్ వర్క్‌లో సామాజిక శాస్త్రాలలో లెక్చరర్‌గా (1964–70) తన వృత్తిని ప్రారంభించారు, అక్కడ ఆయన సోషియాలజీలో రీడర్‌గా పనిచేశారు (1970–71). ఆ తర్వాత ఆయన జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ విశ్వవిద్యాలయంలోని *సెంటర్ ఫర్ ది స్టడీ ఆఫ్ సోషల్ సిస్టమ్స్ (CSSS)*కు అసోసియేట్ ప్రొఫెసర్‌గా (1971–76) మారారు, తరువాత సోషియాలజీ ప్రొఫెసర్‌ అయ్యారు (1976–2002).

2003–2006 కాలంలో, ఆయన కింది ప్రాజెక్టులలో పాలుపంచుకున్నారు:
* 2002 గుజరాత్ మతపరమైన మారణకాండ తర్వాత హిందువులు, ముస్లింల మధ్య సయోధ్యను అన్వేషించడానికి గుజరాత్ హార్మొనీ ప్రాజెక్ట్ సలహా కమిటీ అధ్యక్షుడిగా పనిచేశారు.
* భారతదేశ ముస్లిం వర్గపు సామాజిక, ఆర్థిక, విద్యా స్థితిగతులను అధ్యయనం చేయడానికి ప్రధాని ఏర్పాటు చేసిన ఉన్నత స్థాయి కమిటీ (ప్రముఖంగా సచార్ కమిటీగా పిలుస్తారు)లో సభ్యుడిగా ఉన్నారు.
* *నాన్-ట్రెడిషనల్ సెక్యూరిటీ* అంశంపై ఫోర్డ్ ఫౌండేషన్ అధ్యక్ష పదవిని నిర్వహించారు.

2007లో, ఆయన జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ విశ్వవిద్యాలయంలో ప్రొఫెసర్ ఎమెరిటస్ అయ్యారు.

## నిర్వహించిన పదవులు
టి. కె. ఉమ్మన్ 1986 నుండి 1994 వరకు అంతర్జాతీయ సామాజిక శాస్త్ర సంఘంలో వివిధ పదవులు నిర్వహించారు.
* 1986 సెక్రటరీ జనరల్, XI వరల్డ్ కాంగ్రెస్ ఆఫ్ సోషియాలజీ, న్యూఢిల్లీ
* 1986–90 ఈసీ సభ్యుడు
* 1990–94 అధ్యక్షుడు (ఆసియా, ఆఫ్రికా ఖండాల నుండి ఈ పదవిని చేపట్టిన ఏకైక వ్యక్తి ఆయన)

తన వృత్తి జీవితంలో ఆయన ఇతర పదవులను కూడా నిర్వహించారు:
* కోశాధికారి, ఇండియన్ సోషియోలాజికల్ సొసైటీ, http://www.insoso.org 1975–78.
* కార్యదర్శి, ఇండియన్ సోషియోలాజికల్ సొసైటీ, 1989–91.
* సంపాదకుడు, సోషియోలాజికల్ బులెటిన్ (ఇండియన్ సోషియోలాజికల్ సొసైటీ అధికారిక పత్రిక), 1975–8, 1989–1991, 1998–1999.
* అధ్యక్షుడు, ఇండియన్ సోషియోలాజికల్ సొసైటీ, 1998–99.
* బోర్డ్ ఆఫ్ డైరెక్టర్స్ సభ్యుడు, ఇంటర్నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సోషియాలజీ, రోమ్, 2001–2005.
* కౌన్సిల్ సభ్యుడు, ఇంటర్నేషనల్ అసోసియేషన్ ఫర్ ది సైంటిఫిక్ స్టడీ ఆఫ్ రిలీజియన్, 1989–91, 1993–95.
* వైస్-చైర్, చర్చ్ అండ్ సొసైటీ, వరల్డ్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ చర్చెస్, జెనీవా, 1984–89.
* సభ్యుడు, ఇండియన్ నేషనల్ కమిషన్ ఫర్ యునెస్కో, 1993–97.

ఆయన సోషియాలజీలో యూజీసీ నేషనల్ లెక్చరర్ (1985–86), అమెరికాలోని కాలిఫోర్నియా విశ్వవిద్యాలయం సోషియాలజీ విభాగంలో విజిటింగ్ ప్రొఫెసర్ (1990), పారిస్‌లోని మైసన్ డెస్ సైన్సెస్ డి ఎల్'హోమ్‌లో విజిటింగ్ ప్రొఫెసర్ (జూన్-జూలై 1992), బెర్లిన్‌లోని WZB బెర్లిన్ సోషల్ సైన్స్ సెంటర్‌లో విజిటింగ్ ప్రొఫెసర్ (మే-జూలై 1993, జూన్ 1994), కాన్‌బెర్రాలోని ఆస్ట్రేలియన్ నేషనల్ యూనివర్సిటీ రీసెర్చ్ స్కూల్ ఆఫ్ సోషల్ సైన్స్‌లో విజిటింగ్ ఫెలో (డిసెంబర్ 1993), బుడాపెస్ట్‌లోని ఇన్స్టిట్యూట్ ఫర్ అడ్వాన్స్‌డ్ స్టడీస్‌లో సీనియర్ విజిటింగ్ ఫెలో (అక్టోబర్ 1994 – జూలై 1995)గా కూడా పనిచేశారు.

## అవార్డులు, గుర్తింపులు
సామాజిక రంగానికి ఆయన చేసిన సేవలకుగాను ఉమ్మన్ అనేక అవార్డులను అందుకున్నారు.
* ఇండియన్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ సోషల్ సైన్స్ రీసెర్చ్ ద్వారా 1981కి సోషియాలజీలో వి.కె.ఆర్.వి. రావు బహుమతి
* ముంబైలోని బాంబే విశ్వవిద్యాలయం ద్వారా 1985కి జి.ఎస్. ఘుర్యే అవార్డు
* న్యూఢిల్లీలోని యూనివర్సిటీ గ్రాంట్స్ కమిషన్ ద్వారా 1997లో సోషియాలజీలో స్వామి ప్రణవానంద అవార్డు.
* స్వీడన్‌లోని ఉప్ప్సల విశ్వవిద్యాలయంలో ఉన్న స్వీడిష్ కొలీజియం ఫర్ అడ్వాన్స్‌డ్ స్టడీ ఇన్ ది సోషల్ సైన్సెస్ ఫెలో (జనవరి-జూన్ 1998).
* ఎక్సలెన్స్ కోసం   నవతి అవార్డు, 2007.
* 2008లో భారత రాష్ట్రపతి ద్వారా పద్మభూషణ్

## పుస్తకాలు, ప్రచురణలు

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## మూలాలు

## మరింత చదవడానికి
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## బాహ్య లింకులు
* టి. కె. ఉమ్మన్‌తో ఇంటర్వ్యూ పూర్తి పాఠం 
* ISA వెబ్‌సైట్‌లో ప్రొఫైల్
* పియర్సన్‌లో ప్రొఫైల్
* అమెజాన్‌లో
* మూలం
* సోషల్ థియరీ రీసెర్చ్ నెట్‌వర్క్‌లో ఇంటర్వ్యూ
* కాథలిక్ బిషప్స్ కాన్ఫరెన్స్ ఆఫ్ ఇండియాలో 
* వరల్డ్‌క్యాట్‌లో

   

వర్గం:1937 జననాలు
వర్గం:2026 మరణాలు
వర్గం:కేరళ రచయితలు
వర్గం:కేరళ శాస్త్రవేత్తలు
వర్గం:పద్మ పురస్కారాలు