open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
కిరణ్ నాడార్

thumb

కిరణ్ శివ్ నాడార్ ఒక భారతీయ ఆర్ట్ కలెక్టర్, పరోపకారి. కిరణ్ హెచ్ సి ఎల్ టెక్నాలజీస్ వ్యవస్థాపకురాలు శివ నాడార్ భార్య, శివ్ నాడార్ ఫౌండేషన్  ధర్మకర్త, కిరణ్ నాడార్ మ్యూజియం ఆఫ్ ఆర్ట్ వ్యవస్థాపకురాలు.

## వ్యక్తిగత జీవితం
కిరణ్ తన భర్త శివ్ నాడార్‌ను ఆమె పనిచేసిన ఒక అడ్వర్టైజింగ్ ఏజెన్సీలో కలిశారు. వారికి రోషిణి నాడార్ అనే కుమార్తె ఉంది. భారతదేశంలోని అగ్రగామి కాంట్రాక్ట్ బ్రిడ్జ్ ప్లేయర్లలో నాడార్ కూడా ఒకరు.

## కెరీర్
నాడార్ ఎంసీఎం లో కమ్యూనికేషన్స్, బ్రాండ్స్ ప్రొఫెషనల్‌గా అడ్వర్టైజింగ్‌లో తన వృత్తిని ప్రారంభించారు. నాడార్ తర్వాత ఎన్ ఐ ఐ టి లో చేరారు, బ్రాండ్‌ను రూపొందించడంలో సహాయపడ్డారు.

ప్రస్తుతం, ఎస్ఎస్ఎన్ ట్రస్ట్, పబ్లిక్ హెల్త్ ఫౌండేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (పి ఎఫ్ హెచ్ ఐ), రసజ ఫౌండేషన్, రాజీవ్ గాంధీ ఫౌండేషన్ నిర్వహణలో ఆమె పాత్రలు ఉత్తరప్రదేశ్‌లో ముస్లిం యువతుల విద్యకు మద్దతుగా ఉన్నాయి.

## ఆర్ట్ సేకరణలు, మ్యూజియం
కళాకృతులను సేకరించడంలో నాడార్ ఆకర్షణ 1988లో ఆమె తన ఇంటి కోసం మొక్కలను కొనుగోలు చేస్తున్నప్పుడు ప్రారంభమైంది.

2005లో, నాడార్ తన విస్తారమైన కళల సేకరణ కోసం తన సొంత మ్యూజియాన్ని తెరవాలని నిర్ణయించుకుంది. "నేను నిజంగా ప్రపంచంతో పంచుకోవాలనుకున్నప్పుడు నా కళాఖండాలలో ఎక్కువ భాగం నిల్వలో ఉన్నాయని నాకు చిర్రెత్తుకొచ్చేది." అని నాడార్ వివరించారు. నేడు, నాడార్ మ్యూజియం ఆఫ్ ఆర్ట్ సంవత్సరానికి 100,000 మంది సందర్శకులను ఆకర్షిస్తుంది. సోథెబీస్ ఇండియా మేనేజింగ్ డైరెక్టర్ గౌరవ్ భాటియా ప్రకారం, నాడార్ మ్యూజియం "కొన్ని అద్భుతమైన కళాఖండాలను సాధారణ పౌరులకు అందుబాటులోకి తెచ్చింది". నాడార్  సేకరణ "ప్రవృత్తి, అధ్యయనం, ఉత్సాహం  అద్భుతమైన మిశ్రమం" అని కూడా భాటియా ప్రశంసించారు.

## అవార్డులు, ప్రశంసలు
2010లో, భారతదేశపు మొట్టమొదటి ప్రైవేట్ దాతృత్వ మ్యూజియం ప్రారంభించినందుకు కిరణ్ నాడార్‌ను ఫోర్బ్స్ ఏషియన్ మ్యాగజైన్ "హీరో ఆఫ్ ఫిలాంత్రోపి"గా గుర్తించింది.

నాడార్ 5,500, మరిన్ని ఆధునిక దక్షిణాసియా కళల సేకరణకు కృతజ్ఞతలు తెలుపుతూ భారతీయ కళా ప్రపంచంలోని మహారాణిగా పరిగణించబడ్డారు. ఆమె న్యూయార్క్‌లోని మ్యూజియం ఆఫ్ మోడరన్ ఆర్ట్ (ఎం ఓ ఎం ఏ)  అంతర్జాతీయ కౌన్సిల్ సభ్యురాలు, భారతదేశంలోని అగ్ర కామన్వెల్త్ బ్రిడ్జ్ ప్లేయర్‌లలో ఒకరు. ఆమె "ఫోర్మిడబుల్"లో సభ్యురాలు, అనేక అవార్డులను తిరిగి తెచ్చింది. నాడార్ వివిధ అంతర్జాతీయ పోటీ బ్రిడ్జ్ ఈవెంట్లలో భారతదేశానికి ప్రాతినిధ్యం వహించింది, 12 సంవత్సరాల తర్వాత భారతదేశానికి బంగారు పతకాన్ని సాధించగలిగింది. కిరణ్ నాడార్ ఆసియా క్రీడల నుండి కాంస్యం గెలుచుకుంది, అయితే ఫిబ్రవరిలో, ఆమె ఆస్ట్రేలియాలోని గోల్డ్ కోస్ట్‌లో జరిగిన 5వ కామన్వెల్త్ నేషన్స్ బ్రిడ్జ్ ఛాంపియన్‌షిప్ నుండి భారతదేశానికి స్వర్ణాన్ని అందించింది.

## మూలాలు

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:భారతీయ ఆర్ట్ కలెక్టర్లు
వర్గం:భారతీయ పరోపకారి
వర్గం:1951 జననాలు
వర్గం:2018 ఆసియా క్రీడల్లో బ్రిడ్జ్ ప్లేయర్స్
టెంపో

**టెంపో** సాధారణంగా సంగీత భాగం యొక్క వేగం లేదా గమనాన్ని సూచిస్తుంది. ఇది సాధారణంగా నిమిషానికి బీట్స్ (BPM)లో కొలుస్తారు, ఇది ఒక నిమిషంలో సంభవించే బీట్‌ల సంఖ్యను సూచిస్తుంది. ఉదాహరణకు, నిమిషానికి 60 బీట్‌ల టెంపో సెకనుకు ఒక బీట్‌ను సూచిస్తుంది, అయితే నిమిషానికి 120 బీట్‌ల టెంపో రెండు రెట్లు వేగంగా ఉంటుంది, ప్రతి సెకనుకు రెండు బీట్‌లను సూచిస్తుంది. బీట్ యొక్క నోట్ విలువ సాధారణంగా టైమ్ సిగ్నేచర్ యొక్క హారం ద్వారా సూచించబడుతుంది. వేగవంతమైన టెంపో అధిక BPMని కలిగి ఉంటుంది, అయితే నెమ్మదిగా ఉండే టెంపో తక్కువ BPMని కలిగి ఉంటుంది. ఒక భాగం యొక్క టెంపో దాని మానసిక స్థితి, శక్తిని బాగా ప్రభావితం చేస్తుంది, వేగవంతమైన టెంపోలు సాధారణంగా ఉత్సాహం, శక్తిని తెలియజేస్తాయి, అయితే నెమ్మదిగా ఉండే టెంపోలు విశ్రాంతి లేదా ఆత్మపరిశీలన యొక్క భావాన్ని తెలియజేస్తాయి. అదనంగా, టెంపో ఇతర వాటి కంటే వేగంగా లేదా నెమ్మదిగా ఉండే విభాగాలతో సంగీతం యొక్క భాగాన్ని మార్చవచ్చు. ఇది సంగీత కూర్పులో, టెంపో ముక్క యొక్క వివిధ విభాగాలలో మారవచ్చు లేదా భేదపరచవచ్చు. ఉదాహరణకు, ఒక పాట స్లో టెంపోతో ప్రారంభం కావచ్చు, అయితే పాటలో మరింత శక్తివంతమైన లేదా ఉత్తేజకరమైన భాగాన్ని సృష్టించడానికి తర్వాత విభాగంలో టెంపో పెరుగుతుంది. అదేవిధంగా, వేగవంతమైన టెంపో వేరొక విభాగంలో వేగాన్ని తగ్గించి, పాట యొక్క మరింత మెలో లేదా అంతర్దృష్టిని సృష్టించవచ్చు.

"మెల్లో" అనేది సాధారణంగా ప్రశాంతత లేదా విశ్రాంతి అనుభూతిని సూచిస్తుంది. సంగీతం సందర్భంలో, ఒక మధురమైన భాగం సాధారణంగా నెమ్మదిగా టెంపో, మృదువైన లేదా సున్నితమైన లయలు, మృదువైన, మరింత దీన స్వరాన్ని కలిగి ఉంటుంది.

"అంతర్దృష్టి" లేదా "ఇంట్రోస్పెక్టివ్" అంటే సాధారణంగా ప్రతిబింబించడం లేదా లోపలికి కనిపించేది అని అర్థం,, సంగీతం సందర్భంలో, ఆత్మపరిశీలనాత్మక భాగం సాధారణంగా ఆలోచనాత్మక మానసిక స్థితి లేదా వాతావరణాన్ని కలిగి ఉంటుంది. ఇది నెమ్మదిగా టెంపోలు, మృదువైన డైనమిక్స్, బహుశా మరింత సంక్లిష్టమైన లేదా సూక్ష్మమైన శ్రావ్యమైన, మెలోడీలను ఉపయోగించడం ద్వారా సాధించవచ్చు. ఆత్మపరిశీలనాత్మక భాగం శ్రోతలను లోతుగా ఆలోచించేలా లేదా వారి స్వంత ఆలోచనలు, భావోద్వేగాలను ప్రతిబింబించేలా ప్రోత్సహిస్తుంది.

సంగీతంలోని టెంపోలో ఈ మార్పులు విభిన్న భావాన్ని సృష్టించడంలో, శ్రోతలను నిమగ్నమై ఉంచడంలో సహాయపడతాయి.

జోహన్ నేపోముక్ మెల్జెల్ మెట్రోనొమ్‌ను కనుగొన్న తర్వాత, 19వ శతాబ్దం మొదటి అర్ధభాగంలో టెంపో యొక్క ఈ కొలత, సూచన బాగా ప్రాచుర్యం పొందింది. మెట్రోనొమ్‌ను ఉపయోగించిన మొదటి స్వరకర్తలలో బీతొవెన్ ఒకరు; 1810లలో అతను అప్పటి వరకు కంపోజ్ చేసిన ఎనిమిది సింఫొనీలకు మెట్రోనమిక్ సూచనలను ప్రచురించాడు.

నిమిషానికి బీట్‌లకు బదులుగా, కొంతమంది 20వ శతాబ్దపు క్లాసికల్ కంపోజర్‌లు (ఉదా, బేలా బార్టోక్, అల్బెర్టో గినాస్టెరా, జాన్ కేజ్ ) ఒక ముక్క కోసం మొత్తం ప్లే సమయాన్ని నిర్దేశిస్తారు, దీని నుండి ప్రదర్శకుడు టెంపోను పొందవచ్చు.

ఆధునిక ఎలక్ట్రానిక్స్ రాకతో, bpm చాలా కచ్చితమైన కొలతగా మారింది. మ్యూజిక్ సీక్వెన్సర్‌లు టెంపోను సూచించడానికి bpm సిస్టమ్‌ని ఉపయోగిస్తారు. ఎలక్ట్రానిక్ డ్యాన్స్ మ్యూజిక్ వంటి ప్రసిద్ధ సంగీత శైలులలో, బీట్‌మ్యాచింగ్ ప్రయోజనాల కోసం DJ లకు ట్యూన్ యొక్క bpm యొక్క కచ్చితమైన జ్ఞానం ముఖ్యం.

నిమిషానికి కొలతలు (mpm) లేదా నిమిషానికి బార్‌లు (bpm), ఒక నిమిషంలో ప్రదర్శించబడిన ముక్క యొక్క కొలతల సంఖ్య ప్రకారం సంగీత భాగం యొక్క వేగాన్ని కూడా అంచనా వేయవచ్చు. ఈ కొలత సాధారణంగా బాల్రూమ్ నృత్య సంగీతంలో ఉపయోగించబడుతుంది.

## ఇవి కూడా చూడండి
* మెలోడీ
* సంగీతం

## మూలాలు

వర్గం:సంగీతం
డైమ్ బ్రౌన్

**డైమ్ బ్రౌన్** (జూన్ 12, 1982 - నవంబర్ 14, 2014) ఒక అమెరికన్ టెలివిజన్ వ్యక్తిత్వం, పాత్రికేయురాలు. ఆమె MTV యొక్క రియాలిటీ టెలివిజన్ సిరీస్ *[[The Challenge (TV series)|ది ఛాలెంజ్‌లో]]* పునరావృత తారాగణం సభ్యురాలు.బ్రౌన్ న్యూయార్క్ నగరంలో 32 సంవత్సరాల వయస్సులో అండాశయ క్యాన్సర్‌తో మరణించారు.  

జూన్ 2012లో, ఆరు సంవత్సరాల ఉపశమనం తర్వాత, బ్రౌన్ యొక్క అండాశయ క్యాన్సర్ తిరిగి వచ్చింది. ఆమె అండాశయాన్ని తొలగించడానికి, కీమోథెరపీ చికిత్సలను స్వీకరించడానికి శస్త్రచికిత్స చేయించుకోవడానికి ముందు ఆమె గుడ్లు కోయడానికి చికిత్సను ఆలస్యం చేసింది.  బ్రౌన్‌తో ఒక ఆన్-ఎయిర్ ఇంటర్వ్యూలో, డాక్టర్ డ్రూ పిన్స్కీ చికిత్సను ఆలస్యం చేసే ఎంపికను "ప్రమాదకరం"గా అభివర్ణించారు.  2013లో, బ్రౌన్ క్యాన్సర్ మరోసారి ఉపశమనం పొందింది.  బ్రౌన్ ఫిబ్రవరి 2013లో కీమోథెరపీని ముగించారు. తరువాత ఆమె ఏడవ ఛాలెంజ్ సీజన్, ప్రత్యర్థులు II లో పోటీ పడింది, ఎందుకంటే క్యాన్సర్‌తో ఆమె రెండవ బౌట్ సందర్భంగా వైద్యులు ఆమెకు "2013ని చూడటం అంత అవకాశం లేదు" అని చెప్పారు.  బ్రౌన్, ఆమె ప్రత్యర్థి భాగస్వామి అనీసా ఫెరీరా నాలుగో స్థానంలో నిలిచారు. జూన్ 2014లో బ్రౌన్ మూడోసారి క్యాన్సర్‌తో బాధపడుతున్నారు, అయితే మొదట్లో ఈ సమాచారాన్ని సన్నిహితులతో మాత్రమే పంచుకున్నారు.  రెండు నెలల తర్వాత (ఆగస్టు 2014), ఆమె ఎనిమిదవ, చివరి ఛాలెంజ్ పోటీని చిత్రీకరిస్తున్నప్పుడు, పనామాలోని ఎక్సెస్ II యొక్క యుద్ధం, సెట్‌లో కుప్పకూలింది వెంటనే న్యూయార్క్ ఆసుపత్రికి తరలించబడింది, అక్కడ వైద్యులు అత్యవసర శస్త్రచికిత్స చేశారు. ఆమె పెద్దప్రేగు క్యాన్సర్‌తో బాధపడుతున్నట్లు విస్తృతంగా నివేదించబడినప్పటికీ, బ్రౌన్ తన అండాశయ క్యాన్సర్ ఆమె పెద్దప్రేగు, పొట్టలో మెటాస్టాసైజ్ అయిందని పేర్కొంది. బ్రౌన్ నవంబర్ 14, 2014న మరణించారు. ఆమె తన చివరి ఘడియలను స్నేహితులు, కుటుంబ సభ్యులతో గడిపింది. ఆమె మరణించిన కొద్దికాలానికే, బ్రౌన్ వయస్సు ప్రజలకు తప్పుగా చూపించబడిందని వెల్లడైంది. ఆమె అంత్యక్రియల సమయంలో పంపిణీ చేయబడిన కార్యక్రమాలలో తప్పు వయస్సును చేర్చడం ద్వారా ఆమె కుటుంబం తప్పుడు సమాచారాన్ని సమర్ధించింది, అయితే తర్వాత ఆమె సోదరి పీపుల్  మ్యాగజైన్ కథనంలో నిజమైన వాస్తవాల గురించి ఉటంకించింది, బ్రౌన్ తన జీవితంలో చాలా సంవత్సరాలు తీసుకున్నట్లు భావించారు . క్యాన్సర్, చికిత్సల కారణంగా ఆమె నుండి, రెండు సంవత్సరాలు తీసివేయడం ఆ పరిస్థితులకు ప్రతిస్పందన. కొన్ని మీడియా ముఖ్యాంశాలు, నివేదికలు ఆమె మరణించిన సమయంలో నివేదించబడిన వయస్సును సరిదిద్దాయి.

## ప్రస్తావనలు

## ఇతర వెబ్‌సైట్‌లు

* 

వర్గం:1982 జననాలు
వర్గం:2014 మరణాలు
వర్గం:టెలివిజన్ వ్యాఖ్యాతలు
మహాసుందరీ దేవి

**మహాసుందరి దేవి** (1922 ఏప్రిల్ 15 - 2013 జూలై 4) భారతీయ కళాకారిణి. ఆమె మధుబని చిత్రకారిణి. 

పెయింటింగ్ కళకు *లివింగ్ లెజెండ్* గా పేరుతెచ్చుకున్న ఆమె 1995లో మధ్యప్రదేశ్ ప్రభుత్వంచే తులసి సమ్మాన్‌(Tulsi Samman)ను అందుకుంది. అలాగే ఆమె 1982లో భారత రాష్ట్రపతి నీలం సంజీవ రెడ్డి చేతులమీదుగా జాతీయ అవార్డును అందుకుంది. ఇలా మరెన్నో పురస్కారాలు అందుకున్న ఆమెను 2011లో భారత ప్రభుత్వం పద్మశ్రీ అవార్డుతో సత్కరించింది.

## జీవిత చరిత్ర
కేవలం అక్షరాస్యురాలు అయిన మహాసుందరీ దేవి ఆమె అత్త నుండి మధుబని కళారూపాన్ని చిత్రించడం నేర్చుకుంది. 1961లో ఆ సమయంలో ప్రబలంగా ఉన్న పర్దా (ముసుగు) వ్యవస్థను విడిచిపెట్టి, కళాకారిణిగా తన స్వంత స్థానాన్ని సృష్టించుకుంది. ఆమె మిథిలా హస్తశిల్ప్ కళాకర్ ఆడియోకి సహయోగ్ సమితి అనే సహకార సంఘాన్ని స్థాపించింది. ఇది హస్తకళలు, కళాకారుల అభివృద్ధికి తోడ్పడింది. మిథిలా పెయింటింగ్‌తో పాటు, ఆమె మట్టి, పేపర్ మాచే, సుజని, సిక్కిలో నైపుణ్యానికి ప్రసిద్ది చెందింది. ఆమె తన చివరి పెయింటింగ్‌ను 2011లో వేసింది. ఆమె 92 యేళ్ల వయసులో 2013 జూలై 4న ఒక ప్రైవేట్ ఆసుపత్రిలో మరణించింది. ఆ మరుసటి రోజు పూర్తి ప్రభుత్వ లాంఛనాలతో ఆమెకు అంత్యక్రియలు జరిగాయి.

## వ్యక్తిగత జీవితం
ఆమె బీహార్‌లోని మధుబని సమీపంలో ఉన్న రంతి గ్రామ నివాసి. ఆమె కోడలు *బిభా దాస్*, మరదలు *[[కర్పూరి దేవి]]* కూడా మధుబని పెయింటింగ్ కళాకారులె.ఆమె 18 సంవత్సరాల వయస్సులో పాఠశాల ఉపాధ్యాయుడు కృష్ణ కుమార్ దాస్‌ను వివాహం చేసుకుంది. వీరికి ఇద్దరు కుమార్తెలు, ముగ్గురు కుమారులు ఉన్నారు.

## మూలాలు

వర్గం:1922 జననాలు
వర్గం:2013 మరణాలు
వర్గం:భారతీయ చిత్రకారులు
వర్గం:భారత మహిళా చిత్రకారులు
వర్గం:కళల్లో పద్మశ్రీ గ్రహీతలు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కారం పొందిన మహిళలు
వర్గం:జానపద కళాకారులు
వర్గం:మిథిలా సంస్కృతి
వర్గం:ఇండియన్ పోర్ట్రెయిట్ పెయింటర్స్
వర్గం:మధ్యప్రదేశ్ మహిళా కళాకారులు
వర్గం:మధ్యప్రదేశ్ చిత్రకారులు
సైమా ఉత్తమ తొలిచిత్ర నటుడు - తెలుగు

విబ్రి మీడియా గ్రూప్ సంస్థ ప్రతి సంవత్సరం సౌత్ ఇండియన్ ఇంటర్నేషనల్ మూవీ అవార్డులు (సైమా అవార్డులు) అందజేస్తుంది. అందులో భాగంగా తెలుగు సినిమారంగంలో ఉత్తమ తొలిచిత్ర నటులను ఎంపికజేసి సైమా అవార్డును అందజేస్తుంది. 2011లో విడుదలైన చిత్రాలకు తొలిసారిగా 2012లో ఈ అవార్డును అందించారు.

## విశేషాలు

## విజేతలు

## నామినేషన్లు

* **2011: [[ఆది (నటుడు)|ఆది]]** **–** ***[[ప్రేమ కావాలి]]***
** మనో తేజ్ - *బబ్లూ*
** అరవింద్ కృష్ణ – *ఇట్స్ మై లవ్ స్టోరీ*
** అభిజీత్ దుద్దాల - *[[లైఫ్ ఈజ్ బ్యూటీఫుల్|లైఫ్ ఈజ్ బ్యూటిఫుల్]]*
** అజయ్ - *[[నువ్విలా]]*
* **2012: [[పోసాని సుధీర్ బాబు|సుధీర్ బాబు]] – ''[[శివ మనసులో శృతి]]***
** [[రాహుల్ రవీంద్రన్]] – *అందాల రాక్షసి*
** [[నవీన్ చంద్ర]] - *అందాల రాక్షసి*
** [[సుమంత్ అశ్విన్]] – *తూనీగ తూనీగ*
** [[ప్రిన్స్ సిసిల్(నటుడు)|ప్రిన్స్ సెసిల్]] – *నీకు నాకు డాష్ డాష్*
* *'2013: రాజ్ తరుణ్ – *[[ఉయ్యాల జంపాల (2013 సినిమా)|ఉయ్యాల జంపాల]]***
** [[అల్లు శిరీష్]] – ''[[గౌరవం (2013 సినిమా)|గౌరవం]]''
** [[మహత్ రాఘవేంద్ర]] - ''[[బ్యాక్‌బెంచ్ స్టూడెంట్|బ్యాక్‌బెంచ్ విద్యార్థి]]''
** [[శ్రీవిష్ణు (నటుడు)|శ్రీవిష్ణు]] – ''[[ప్రేమ ఇష్క్ కాదల్ (2013 సినిమా)|ప్రేమ ఇష్క్ కాదల్]]''
** [[అడివి శేష్]] - ''[[కిస్ (2013 సినిమా)|ముద్దు]]''
* **2014: సాయి ధరమ్ తేజ్ – *[[పిల్లా నువ్వు లేని జీవితం]]***
** [[బెల్లంకొండ శ్రీనివాస్|బెల్లంకొండ సాయి శ్రీనివాస్]] – ''[[అల్లుడు శీను|అల్లుడు శ్రీను]]''
** [[సంపూర్ణేష్ బాబు]] – ''[[హృదయ కాలేయం]]''
** [[వరుణ్ తేజ్]] – ''[[ముకుంద]]''
** తేజుస్ కంచెర్ల – ''[[ఉలవచారు బిర్యాని|ఉలవచారు బిరియాని]]''
* **2015: అఖిల్ అక్కినేని** **–** ***[[అఖిల్]]***
** ఆకాష్ పూరి - ''[[ఆంధ్రాపోరి|ఆంధ్రా పోరి]]''
** పార్వతీశం - ''[[కేరింత]]''
** సత్య కార్తీక్ - ''టిప్పు''
** [[విజయ్ దేవరకొండ]] – ''[[ఎవడే సుబ్రహ్మణ్యం|ఎవడే సుబ్రమణ్యం]]''
* **2016: రోషన్ మేకా – *[[నిర్మలా కాన్వెంట్ (2016 సినిమా)|నిర్మలా కాన్వెంట్]]***
** నిఖిల్ కుమార్ - ''[[జాగ్వార్]]''
** [[సందీప్ మాధవ్|సందీప్ కుమార్]] - ''[[వంగవీటి]]''
** సాగర్ - ''సిద్ధార్థ''
* **2017: ఇషాన్** **–** ***[[రోగ్ (2017 సినిమా)|రోగ్]]***
** ఆశిష్ రాజ్ - ''[[ఆకతాయి (2017 సినిమా)|ఆకతాయి]]''
** గంటా రవి – ''జయదేవ్''
** రక్షిత్ - ''[[లండ‌న్ బాబులు|లండన్ బాబులు]]''
** [[విశ్వక్ సేన్]] - ''[[వెళ్ళిపోమాకే|వెల్లిపోమాకీ]]''
* **2018: కళ్యాణ్ దేవ్ – *[[విజేత (2018 సినిమా)|విజేత]]***
** ఆశిష్ గాంధీ - ''[[నాటకం (2018 సినిమా)|నాటకం]]''
** [[రాహుల్ విజయ్]] – ''[[ఈ మాయ పేరేమిటో]]''
** శ్రీనివాస సాయి – ''శుభలేఖ + లు''
** సుమంత్ శైలేంద్ర - ''[[బ్రాండ్ బాబు]]''
* **2019: శ్రీ సింహ** **– *[[మత్తు వదలరా (2019 సినిమా)|మత్తు వదలారా]]***
** [[ఆనంద్ దేవరకొండ]] - ''[[దొరసాని (2019 సినిమా)|దొరసాని]]''
** [[కిరణ్ అబ్బవరం]] - ''[[రాజావారు రాణిగారు|రాజా వారు రాణి గారు]]''
** మేఘంష్ శ్రీహరి - ''[[రాజ్‌దూత్]]''
** విజయ్ రాజా – ''[[ఏదైనా జరగొచ్చు (2019 సినిమా)|ఏదైన జరగొచ్చు]]''
* **2020: శివ కందుకూరి** **– *[[చూసి చూడంగానే]]**'
** సంజయ్ రావు - *ఓ పిట్ట కథ*
** [[అంకిత్ కొయ్య]] - *జోహార్*
** శ్రవణ్ రెడ్డి – *డర్టీ హరి*
** దండముడి పృథ్వీ - *ఐఐటీ కృష్ణమూర్తి''

## మూలాలు

వర్గం:సైమా అవార్డులు
జాజ్

కుడి|thumb|కింగ్ & కార్టర్ జాజింగ్ ఆర్కెస్ట్రా హౌస్టన్, టెక్సాస్, 1921 జనవరిలో ఫోటో తీయబడింది
**జాజ్ సంగీతం** అనేది పాశ్చాత్య సంగీత శైలులలో ఒకటి. ఇది యునైటెడ్ స్టేట్స్ నుండి ఉద్భవించిన మొదటి కళా శైలిగా ప్రజాదరణ పొందింది. 1920ల జాజ్ యుగం నుండి, ఇది సాంప్రదాయ, ప్రసిద్ధ సంగీతంలో సంగీత వ్యక్తీకరణ యొక్క ప్రధాన రూపంగా గుర్తించబడింది. జాజ్ స్వింగ్, బ్లూ నోట్స్, కాంప్లెక్స్ తీగలు, కాల్, రెస్పాన్స్ వోకల్స్, పాలీరిథమ్స్, ఇంప్రూవైజేషన్ ద్వారా వర్గీకరించబడుతుంది. జాజ్ యూరోపియన్ సామరస్యం, ఆఫ్రికన్ రిథమిక్ ఆచారాలలో మూలాలను కలిగి ఉంది.

పశ్చిమ ఆఫ్రికా సంస్కృతి, సంగీత వ్యక్తీకరణలో దాని మూలాలతో, జాజ్ శైలి ఆఫ్రికన్ అమెరికన్ సంగీత శైలుల బ్లూస్, రెగె అలాగే యూరోపియన్ జానపద సంగీతంలో ప్రబలంగా ఉంది. ఈ సంగీతం యొక్క అనేక లక్షణాలు దాని పశ్చిమ ఆఫ్రికా మూలాలను సూచిస్తాయి. ఇది ఇరవయ్యవ శతాబ్దంలో అమెరికాలోని ఆఫ్రికన్ కమ్యూనిటీలో ఉద్భవించింది, 1920 నాటికి ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. జాజ్ సంగీతం ప్రపంచవ్యాప్తంగా అనేక సంగీతాలపై తనదైన ముద్ర వేసింది. ఇది మెరుగుదల, సింకోపేటెడ్ రిథమ్‌లు, స్వింగ్ అనుభూతిని ఉపయోగించడం ద్వారా వర్గీకరించబడుతుంది. జాజ్ గొప్ప చరిత్రను కలిగి ఉంది, ప్రపంచవ్యాప్తంగా వివిధ ఉప-శైలులు, ప్రభావాలను కలుపుకొని కాలక్రమేణా అభివృద్ధి చెందింది.

అత్యంత ప్రభావవంతమైన జాజ్ సంగీతకారులలో లూయిస్ ఆర్మ్‌స్ట్రాంగ్, డ్యూక్ ఎల్లింగ్టన్, చార్లీ పార్కర్, మైల్స్ డేవిస్, జాన్ కోల్ట్రేన్ ఉన్నారు.

జాజ్ తరచుగా ట్రియోస్, క్వార్టెట్‌లు, క్వింటెట్‌లతో సహా చిన్న బృందాలలో ప్రదర్శించబడుతుంది, క్లబ్‌లు, పండుగలు, కచేరీ హాల్‌లతో సహా వివిధ సెట్టింగ్‌లలో వినవచ్చు. ఇది జనాదరణ పొందిన సంగీతంపై గణనీయమైన ప్రభావాన్ని చూపింది, రాక్, రిథమ్ అండ్ బ్లూస్, హిప్-హాప్‌తో సహా అనేక ఇతర కళా ప్రక్రియలను ప్రభావితం చేసింది.

మొత్తంమీద, జాజ్ అనేది అమెరికన్ సంస్కృతిలో ఒక ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించిన, ప్రపంచవ్యాప్తంగా అభిమానులను, అనుచరులను సంపాదించిన సంగీతం యొక్క సంక్లిష్టమైన, డైనమిక్ శైలి.

జాజ్ సంగీతం యొక్క ప్రారంభ రోజుల నుండి నేటి వరకు అభివృద్ధి 19వ, 20వ శతాబ్దాల అమెరికన్ జానపద సంగీతం ద్వారా కూడా ప్రభావితమైంది. జాజ్ అనే పదం వెస్ట్ కోస్ట్‌లో యాస పదంగా ఉద్భవించింది. 1915 నాటికి, చికాగోలో సంగీతాన్ని సూచించడానికి ఈ పదాన్ని ఉపయోగించారు.

జాజ్ అనేది డ్రమ్స్, పియానో, గిటార్, బాస్ గిటార్, డబుల్ బాస్, ట్రంపెట్, సాక్సోఫోన్, ఇతర గాలి వాయిద్యాలతో సహా అనేక రకాలైన వాయిద్యాలను కలిగి ఉండే సంగీత శైలి. ఈ ప్రధాన వాయిద్యాలతో పాటు, జాజ్ సంగీతకారులు తరచుగా వారి ప్రదర్శనలలో క్లారినెట్, ట్రోంబోన్, వైబ్రాఫోన్, వివిధ పెర్కషన్ వాయిద్యాలు వంటి ఇతర వాయిద్యాలను కూడా కలుపుతారు.

జాజ్ యొక్క ప్రత్యేక లక్షణాలలో ఒకటి, ఇది మెరుగుదలకు ప్రాధాన్యతనిస్తుంది, ఇది సంగీతకారులు తమ వ్యక్తిగత నైపుణ్యాలను, సృజనాత్మకతను ఒంటరిగా, ప్రదర్శించడానికి మలుపులు తీసుకోవడానికి అనుమతిస్తుంది. ఈ మెరుగుదల తరచుగా కాల్-అండ్-రెస్పాన్స్ నమూనాను కలిగి ఉంటుంది, ఇక్కడ ఒక సంగీతకారుడు ఒక పదబంధాన్ని ప్లే చేస్తాడు, మరొక సంగీతకారుడు ఆ పదబంధానికి వారి స్వంత వివరణతో ప్రతిస్పందిస్తాడు.

మొత్తంమీద, అనేక రకాల వాయిద్యాలు, ఇంప్రూవైజేషన్‌పై ఉన్న ప్రాధాన్యత జాజ్‌ను డైనమిక్, ఉత్తేజకరమైన సంగీత శైలిగా మార్చింది, ఇది ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రేక్షకులను అభివృద్ధి చేయడం, ఆకర్షించడం కొనసాగిస్తుంది.

## ఇవి కూడా చూడండి

* సంగీతం
* సంగీత వాయిద్యాలు

## మూలాలు

వర్గం:సంగీతం
పాటీ ఆబెరీ

**పాటీ ఆబెరీ** కాలిఫోర్నియాకు చెందిన ఒక అమెరికన్ రచయిత. ఆమె *క్రిస్టియన్ సోల్ కోసం* *చికెన్ సూప్‌తో సహా సోల్* సిరీస్ కోసం చికెన్ సూప్‌కు సహ రచయితగా ఉంది.మహిళా సాధికారత యొక్క మార్గదర్శకురాలు, ఆబెరీ మహిళలను మాత్రమే లక్ష్యంగా చేసుకుని, *క్రిస్టియన్ ఉమెన్స్ సోల్ కోసం చికెన్ సూప్ అనే పుస్తకాన్ని సహ రచయితగా చేశారు.* సవాళ్లను ఎదుర్కొంటున్న స్త్రీలు, కష్ట సమయాలు, విశ్వాసాన్ని పునరుద్ధరించే నిజమైన కథలను ఈ పుస్తకం అందిస్తుంది. అధ్యాయాలలో విశ్వాసం, కుటుంబ ప్రేమ, దేవుని స్వస్థత, స్నేహం, మార్పు, సవాళ్లు, అద్భుతాలు ఉన్నాయి. 

ఆమె 2015లో టీవీలో *"వేక్!"* కార్యక్రమంలో కనిపించింది.  2017లో ఆమె *సోల్ ఆఫ్ సక్సెస్ చిత్రంలో నటించింది.*  ఆమె రచనలు స్వయం సహాయక శైలిలో ప్రాముఖ్యతను సంతరించుకున్నాయి.   ఆమె స్వయం-సహాయం,   మనస్సు, శరీరం,  శిక్షణ,  జీవిత పోరాటం,  డబ్బు,  విజయం, ఆవిష్కరణ కు సంబంధించిన అనేక పుస్తకాలకు సహకారి.రచయిత్రి లిసా నికోల్స్ ఆబెరీ "అవకాశానికి ఒక శక్తి" అని రాశారు.  ఆమె పుస్తకాలు అనేక స్వీయ-రచయిత పుస్తకాలు [ నాన్ సీక్విటర్ ] ద్వారా అవసరమైన పఠనంగా పరిగణించబడ్డాయి. 

## గ్రంథ పట్టిక
 
 కాన్ఫీల్డ్, జాక్; హాన్సెన్, మార్క్ విక్టర్; ఆబెరీ, ప్యాటీ (1 ఏప్రిల్ 1997). క్రిస్టియన్ సోల్ కోసం చికెన్ సూప్. HCI. ISBN 978-1558745018.
 కాన్ఫీల్డ్, జాక్; హాన్సెన్, మార్క్ విక్టర్; ఆబరీ, ప్యాటీ (28 ఆగస్టు 2012). క్రైస్తవ మహిళ ఆత్మ కోసం చికెన్ సూప్. ISBN 9781623610432
 కాన్ఫీల్డ్, జాక్; హాన్సెన్, మార్క్ విక్టర్; ఆబరీ, ప్యాటీ (18 సెప్టెంబర్ 2012). కొత్త తల్లి ఆత్మ కోసం చికెన్ సూప్. ISBN 978-1623610586
 కాన్ఫీల్డ్, జాక్; హాన్సెన్, మార్క్ విక్టర్; ఆబరీ, ప్యాటీ (18 సెప్టెంబర్ 2012). సోదరి ఆత్మ కోసం చికెన్ సూప్. ISBN 978-1623610043
 కాన్ఫీల్డ్, జాక్; హాన్సెన్, మార్క్ విక్టర్; ఆబరీ, ప్యాటీ (2 అక్టోబర్ 2012). బీచ్ లవర్స్ సోల్ కోసం చికెన్ సూప్. ISBN 978-1623610593
 కాన్ఫీల్డ్, జాక్; హాన్సెన్, మార్క్ విక్టర్; ఆబరీ, ప్యాటీ (2 అక్టోబర్ 2012). తండ్రి & కుమార్తె ఆత్మ కోసం చికెన్ సూప్. ISBN 978-1623610265
 కాన్ఫీల్డ్, జాక్; హాన్సెన్, మార్క్ విక్టర్; ఆబరీ, ప్యాటీ (18 సెప్టెంబర్ 2012). క్రిస్టియన్ టీనేజ్ సోల్ కోసం చికెన్ సూప్. ISBN 978-1623610104
 కాన్ఫీల్డ్, జాక్; హాన్సెన్, మార్క్ విక్టర్; ఆబరీ, ప్యాటీ (26 సెప్టెంబర్ 2012). ఆశించే తల్లి ఆత్మ కోసం చికెన్ సూప్. ISBN 978-1623610937
 కాన్ఫీల్డ్, జాక్; హాన్సెన్, మార్క్ విక్టర్; ఆబరీ, ప్యాటీ (18 సెప్టెంబర్ 2012). క్యాన్సర్ సర్వైవర్ సోల్ కోసం చికెన్ సూప్. ISBN 978-1623610395
 కాన్ఫీల్డ్, జాక్; ఆబెరీ, ప్యాటీ; సీగెల్, బెర్నీ S. (2008). సర్వైవింగ్ సోల్ కోసం చికెన్ సూప్. ISBN 978-8187671138
 బట్లర్ Cpsc, కేట్; ఆబరీ, ప్యాటీ (20 జూలై 2020). అనుమతి మంజూరు చేయబడింది. ISBN 978-1948927154 ఆబెరీ, ప్యాటీ; మిర్కోవిచ్, మార్క్ (8 సెప్టెంబర్ 2018). మీ శక్తిని సంగ్రహించండి. ISBN 978-1732470309

## ప్రస్తావనలు
గర్హి సంప్లా-కిలోయ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం

**గర్హి సంప్లా-కిలోయ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం** హర్యానా రాష్ట్రంలోని శాసనసభ నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం రోహ్‌తక్ జిల్లా, రోహ్తక్ లోక్ సభ నియోజకవర్గం పరిధిలోని తొమ్మిది శాసనసభ నియోజకవర్గాల్లో ఒకటి.

## ఎన్నికైన సభ్యులు

## మూలాలు

వర్గం:హర్యానా శాసనసభ నియోజకవర్గాలు
ఇట్స్ మై లవ్ స్టోరీ

**ఇట్స్ మై లవ్ స్టోరీ** 2011 నవంబరు 11న విడుదలైన తెలుగు సినిమా. మధుర శ్రీధర్ రెడ్డి దర్శకత్వం వహించిన ఈ సినిమాలో అరవింద్ కృష్ణ, నికితా నారాయణ్ నటించారు. ఈ సినిమా ప్రీమియర్ షోకు రచయిత చేతన్ భగత్ హాజరయ్యాడు.

## నటవర్గం

* అరవింద్ కృష్ణ (అర్జున్‌)
* నికితా నారాయణ్ (వందన)
* జయసుధ (లక్ష్మి, వందన తల్లి)
* శరత్ బాబు (వందన తండ్రి శ్రీనివాసరావు)
* ప్రగతి (అర్జున్ తల్లి)
* కాశీ విశ్వనాథ్ (అర్జున్ తండ్రి)
* వెన్నెల కిషోర్ (సుజాత్ ఎ, వందన గే బాస్‌)
* ఆర్.ఎ. గజిని (పీటర్‌)
* తాగుబోతు రమేష్ (తాగుబోతు పూల బాబ్జీ)
* సందీప్ కిషన్, షిఫా అఖిల్ ("గల్లాటే" పాటలో అతిధి పాత్ర)

## పాటలు
సునీల్ కశ్యప్ సంగీతం అందించాడు. మధుర ఆడియో ద్వారా పాటలు విడుదలయ్యాయి.

* "గల్లాటే" – ప్రణవి, సునీల్ కశ్యప్
* "ముప్పై సెకన్లే" – హేమచంద్ర, సునీల్ కశ్యప్, ప్రణవి, నికితా నిగమ్
* "నీలోని దిగులే" - ప్రణవి
* "నిందైనా నీ చెలిమి" – కారుణ్య, ప్రణవి
* "నిన్నలా లేదు" – చిత్ర, డింకర్
* "తాడి పెదవులే కలిస్" – కారుణ్య, చిత్ర

## అవార్డులు, నామినేషన్లు

* సౌత్ ఇండియన్ ఇంటర్నేషనల్ మూవీ అవార్డులు
** ఉత్తమ తొలిచిత్ర నటుడు - తెలుగు - అరవింద్ కృష్ణ - నామినేట్
** ఉత్తమ తొలిచిత్ర నటి – తెలుగు - నికితా నారాయణ్ - నామినేట్

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* 

వర్గం:2011 సినిమాలు
వర్గం:తెలుగు ప్రేమకథా సినిమాలు
వర్గం:శరత్ బాబు నటించిన సినిమాలు
వర్గం:జయసుధ నటించిన సినిమాలు
మెట్రోనోమ్

**మెట్రోనోమ్** అనేది సంగీత ప్రదర్శనలు లేదా అభ్యాసం చేయు సమయంలో స్థిరమైన టెంపో లేదా బీట్‌ను ఉంచడానికి సంగీతకారులు ఉపయోగించే పరికరం. దీనిని వినియోగదారు సెట్ చేయవచ్చు, సాధారణంగా నిమిషానికి బీట్స్ (BPM). ఇది ఒక సాధారణ, కచ్చితమైన పల్స్‌ను ఉత్పత్తి చేస్తుంది, తరచుగా క్లిక్ చేసే సౌండ్ లేదా ఫ్లాషింగ్ లైట్ వంటి విజువల్ క్యూ రూపంలో ఉంటుంది. మెట్రోనొమ్ యొక్క టెంపో సంగీతం యొక్క కావలసిన వేగంతో సరిపోలడానికి సర్దుబాటు చేయబడుతుంది. సంగీతకారులు సాధారణ పల్స్‌లో ప్లే చేయడం సాధన చేయడానికి ఈ పరికరాన్ని ఉపయోగిస్తారు.

అండలూసియన్ పాలీమాత్ అబ్బాస్ ఇబ్న్ ఫిర్నాస్ (810-887) యొక్క ఆవిష్కరణలలో ఒక రకమైన మెట్రోనొమ్ ఒకటి. 1815లో, జర్మన్ ఆవిష్కర్త జోహాన్ మెల్‌జెల్ తన మెకానికల్, విండ్-అప్ మెట్రోనొమ్‌ను సంగీతకారుల కోసం ఒక సాధనంగా "మెట్రోనోమ్ అని పిలిచే అన్ని సంగీత ప్రదర్శనల మెరుగుదల కోసం ఇన్‌స్ట్రుమెంట్/మెషిన్" పేరుతో పేటెంట్ పొందాడు. 20వ శతాబ్దంలో, ఎలక్ట్రానిక్ మెట్రోనోమ్‌లు, సాఫ్ట్‌వేర్ మెట్రోనొమ్‌లు కనుగొనబడ్డాయి.

మెకానికల్ మెట్రోనోమ్‌లు, ఎలక్ట్రానిక్ మెట్రోనోమ్‌లు, సాఫ్ట్‌వేర్ మెట్రోనోమ్‌లతో సహా వివిధ రూపాల్లో మెట్రోనోమ్‌లు ఉన్నాయి. మెకానికల్ మెట్రోనొమ్‌లు బీట్‌ను రూపొందించడానికి లోలకాన్ని ఉపయోగిస్తాయి, అయితే ఎలక్ట్రానిక్ మెట్రోనొమ్‌లు స్థిరమైన పల్స్‌ను ఉత్పత్తి చేయడానికి క్వార్ట్జ్ క్రిస్టల్‌ను ఉపయోగిస్తాయి. సాఫ్ట్‌వేర్ మెట్రోనొమ్‌లు తరచుగా మ్యూజిక్ ప్రొడక్షన్ సాఫ్ట్‌వేర్‌లో ఒక లక్షణంగా కనిపిస్తాయి, సంగీతకారులు వారి డిజిటల్ ఆడియో వర్క్‌స్టేషన్‌ల కోసం టెంపోను సెట్ చేయడానికి అనుమతిస్తుంది.

మెట్రోనోమ్‌లను సాధారణంగా అన్ని నైపుణ్య స్థాయిల సంగీతకారులు, ప్రారంభకుల నుండి నిపుణుల వరకు, వారి సమయస్ఫూర్తి, లయను మెరుగుపరచడానికి ఉపయోగిస్తారు. ప్లే చేయడంలో కచ్చితత్వం, స్థిరత్వాన్ని పెంపొందించడంలో, అలాగే సమూహం లేదా సమష్టిలో ఇతర సంగీతకారులతో ఎలా ఆడాలో నేర్చుకోవడంలో ఇవి ప్రత్యేకంగా ఉపయోగపడతాయి.

## ఇవి కూడా చూడండి
* టెంపో
* సంగీతం

## మూలాలు

* Illustration of metronome

వర్గం:సంగీతం
కె.చెంగలరాయ రెడ్డి

కె.చెంగలరాయ రెడ్డి (1902 -1976)  భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమ నాయకుడు,  రాజకీయ నాయకుడు, అతను భారత రాజ్యాంగ సభలో సభ్యుడు,  మైసూర్ రాష్ట్ర (ప్రస్తుతం కర్ణాటక రాష్ట్రం) మొదటి ముఖ్యమంత్రిగా గుర్తింపు పొందాడు.

## జీవిత పరిచయం
కె.సి.రెడ్డి 1902 మే 4న కర్ణాటక (మైసూర్) రాష్ట్రంలోని కోలార్ జిల్లాలో వొక్కలిగ కుటుంబంలో జన్మించాడు. అతను చిన్నతనం నుండి విప్లవకారుడు,  భారతదేశంలో బ్రిటిష్ పాలనకు వ్యతిరేకంగా జరిగిన  అనేక నిరసనల కార్యక్రమాలలో పాల్గొన్నాడు.

న్యాయశాస్త్రంలో పట్టా పొందిన తరువాత, రెడ్డి ఇతర రాజకీయ కార్యకర్తలతో కలిసి 1930లో ప్రజా పక్ష (పీపుల్స్ పార్టీ)ని స్థాపించాడు. మైసూర్ సంస్థానంలో బాధ్యతాయుతమైన ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పరచడం ఈ పార్టీ లక్ష్యం. ప్రధానంగా రైతుల సమస్యలను ఎత్తి చూపడంతో ఆ పార్టీకి గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో మద్దతు లభించింది. ఆ సంస్థలో 1935 నుండి 1937 వరకు పనిచేసాడు. 1934లో ప్రజామిత్ర మండలితో కలిసి 'ప్రజా సంయుక్త పక్ష' సంస్థను స్థాపించి దానికి అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికయ్యారు.

1947లో  భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన తర్వాత, అతను మైసూర్ రాష్ట్రంలో బాధ్యతాయుతమైన రాష్ట్ర ప్రభుత్వాన్ని కోరుతూ జరిగిన "మైసూర్ చలో " ఉద్యమంలో ప్రధాన నాయకునిగా పనిచేసాడు.  1947 అక్టోబరు 25న  రాష్ట్రానికి మొదటి ముఖ్యమంత్రి అయ్యాడు. అతను  1952 మార్చి 30  వరకు ముఖ్యమంత్రి పదవిలో పనిచేశాడు.

తరువాత, ఈ సంస్థ భారత జాతీయ కాంగ్రెస్‌లో విలీనం చేయబడి,  భారత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమంలో పాల్గొంది. అతను 1937-38,  1946-47 మధ్య రెండుసార్లు మైసూర్ కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడిగా పనిచేశాడు. 1946లో  అతను కర్నాటక రాష్ట్రం (మైసూర్) నుండి భారత రాజ్యాంగ సభ సభ్యునిగా ఎన్నికయ్యాడు.

1947లో భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన తర్వాత, అతను మైసూర్ రాష్ట్రంలో బాధ్యతాయుతమైన రాష్ట్ర ప్రభుత్వాన్ని కోరుతూ జరిగిన "మైసూర్ చలో " ఉద్యమంలో ప్రధాన నాయకునిగా పనిచేసాడు.  1947 అక్టోబరు 25న  రాష్ట్రానికి మొదటి ముఖ్యమంత్రి అయ్యాడు. అతను  1952 మార్చి 30  వరకు ముఖ్యమంత్రి పదవిలో పనిచేశాడు.

అతను  1952లో మైసూర్ శాసనసభ సభ్యునిగా ఎన్నికయ్యాడు. తదనంతరం, అతను 1952 నుండి 1957 వరకు రాజ్యసభ సభ్యునిగా పనిచేశాడు.  1957, 1962 పార్లమెంటు ఎన్నికలలో కోలార్ పార్లమెంట్ స్థానం నుండి లోక్‌సభకు ప్రాతినిధ్యం వహించాడు. ఈ కాలంలో, అతను కేంద్ర గృహనిర్మాణ,  సరఫరా మంత్రిగా (1957-61) & వాణిజ్యం,  పరిశ్రమల మంత్రిగా (1961-63) కూడా పనిచేశాడు.

1963-64 వరకు, రెడ్డి పార్లమెంటులో service పార్టీ ఉపనాయకుడిగా ఎన్నికయ్యాడు. తరువాత, అతను 1965 నుండి 1971 వరకు మధ్యప్రదేశ్ గవర్నర్‌గా కూడా పనిచేశాడు. 1976 ఫిబ్రవరి 27న మరణించాడు.

1947లో భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన తర్వాత, అతను మైసూర్ రాష్ట్రంలో బాధ్యతాయుతమైన రాష్ట్ర ప్రభుత్వాన్ని కోరుతూ జరిగిన "మైసూర్ చలో " ఉద్యమంలో ప్రధాన నాయకునిగా పనిచేసాడు.  1947 అక్టోబరు 25న  రాష్ట్రానికి మొదటి ముఖ్యమంత్రి అయ్యాడు. అతను  1952 మార్చి 30  వరకు ముఖ్యమంత్రి పదవిలో పనిచేశాడు.

2002లో రెడ్డి జన్మ శతాబ్ది ఉత్సవాలు జరిగాయి, కర్ణాటక అభివృద్ధికి ఆయన చేసిన కృషి ప్రశంసించబడింది.

1947లో భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన తర్వాత, అతను మైసూర్ రాష్ట్రంలో బాధ్యతాయుతమైన రాష్ట్ర ప్రభుత్వాన్ని కోరుతూ జరిగిన "మైసూర్ చలో " ఉద్యమంలో ప్రధాన నాయకునిగా పనిచేసాడు.  1947 అక్టోబరు 25న  రాష్ట్రానికి మొదటి ముఖ్యమంత్రి అయ్యాడు. అతను  1952 మార్చి 30  వరకు ముఖ్యమంత్రి పదవిలో పనిచేశాడు.

## మూలాలు
visit this 
వర్గం:1902 జననాలు
వర్గం:1976 మరణాలు
వర్గం:కర్ణాటక ముఖ్యమంత్రులు
వర్గం:మధ్య ప్రదేశ్ గవర్నర్లు
వర్గం:కర్ణాటక నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ నాయకులు
రభా భాష

**రభా** ఈశాన్య భారతదేశంలోని చైనా-టిబెటన్ భాష . ఈ భాషలో మూడు మాండలికాలు ఉన్నాయి, యూ.వీ జోసెఫ్ అనే భాషాకారుని ప్రకారం రోంగ్దానీ లేదా రోంగ్డానియా, మైటూరి లేదా మేటూరియా  ఇంకా సాంగ్గా లేదా కోచా అనే మూడు మాండలికాలు ఈ భాష ఉపయోగంలో ఉన్న వివిధ ప్రాంతాల్లో వాడుకలో ఉన్నాయి. ఈ భాషలో ఉన్న మాండలికాలు ఒకరు మాట్లాడేది ఇంకొక మాండలికం వారికి అర్థం కాకుండా ఉన్నట్లు జోసెఫ్ పేర్కొన్నాడు. ఈ భాష ఎక్కువగా వాడుకలో ఉన్న అస్సాం రాష్ట్రంలో బ్రహ్మపుత్ర నదికి ఉత్తర ఒడ్డున మాట్లాడే కొచా మాండలికం రోంగ్దానీ లేదా మైటూరి మాట్లాడే వారికి అర్థం కాకుండా ఉంటుంది.

రభా భాష ఈశాన్య భారతదేశంలోని అస్సాం రాష్ట్రానికి చెందిన గోల్‌పారా జిల్లాలో ఎక్కువగా వృద్ధి చెంది ఉంది. ఈ భాష అస్సాం, మేఘాలయ రాష్ట్రాలలో వాడుకలో ఉంది.

2007లో, యూ.వి జోసెఫ్ రభా భాష వ్యాకరణాన్ని వారి శ్రేణి భాషలలో గ్రేటర్ హిమాలయన్ రీజియన్‌లో ప్రచురించారు. 

## భౌగోళిక అంశాలు
*ఎథ్నోలాగ్* ప్రకారం, భారతదేశంలోని క్రింది ప్రాంతాల్లో రభా భాష మాట్లాడే ప్రజలు ఉన్నారు.

* దర్రాంగ్ జిల్లా, గోల్‌పరా జిల్లా అలాగే పశ్చిమ అస్సాంలోని కమ్రూప్ జిల్లా
* నాగాలాండ్
* జల్పైగురి జిల్లా, పశ్చిమ బెంగాల్‌లోని అలీపుర్‌దువార్ జిల్లా
* తుఫాన్‌గంజ్ ఉపవిభాగం, కోచ్ బీహార్ జిల్లా
* తూర్పు గారో హిల్స్ జిల్లా, పశ్చిమ గారో హిల్స్ జిల్లా,మేఘాలయ

## మూలాలు

వర్గం:భారతీయ భాషలు
మెదడుకు రక్తప్రసరణ

thumb|మెదడు రక్తనాళాలు - ధమనీచక్రము
మెదడుకు రక్తం ఆంతర గళ ధమనులు , వెన్ను ధమనులు  ద్వారా ప్రసరిస్తుంది. రెండు పక్కలా  గళ ధమనులు  కంఠంలో బాహ్య గళ ధమనులు, ఆంతర గళ ధమనులుగా  చీలుతాయి. 

ఆంతర గళ ధమనులు (ఇంటర్నల్ కెరాటిడ్ ఆర్టెరీస్) కపాలం లోనికి ప్రవేశించి **పురో మస్తిష్క ధమనులు** అనే శాఖలు ఇస్తాయి. పురో మస్తిష్క ధమనులు మెదడులో  లలాట భాగాల ముందు భాగాలకు రక్తప్రసరణ చేకూరుస్తాయి.
   
రెండు పురో మస్తిష్క ధమనులు ఒకదానితో మరొకటి **పురో సంధాన ధమని** ద్వారా కలుపబడుతాయి.
   
పురో మస్తిష్క ధమని శాఖలు ఇచ్చిన పిదప  ఆంతర గళ ధమనులు **మధ్య మస్తిష్క ధమనులుగా**  కొనసాగి లలాట భాగపు వెనుక భాగాలకు, పార్శ్వ భాగాలకు రక్తప్రసరణ చేకూరుస్తాయి.                      
                                                                                                                                          
వెన్ను ధమనులు కపాలం లోనికి వెనుక నుంచి ప్రవేశించి, కపాలంలో  కలసి **మూలిక ధమనిగా** ఒకటవుతాయి.  
thumb|Sobo 1909 3 548
మూలిక ధమని  మజ్జాముఖానికి ( మెడుల్లా ఆబ్లాంగేటా ), వారధికి ( పాన్స్ ) చిన్నమెదడుకు శాఖలిచ్చి రెండు **పృష్ఠ మస్తిష్క ధమనులుగా**  చీలుతుంది. పృష్ష్ఠమస్తిష్క ధమనులు మెదడు వెనుక భాగాలకు, కర్ణభాగాలకు రక్తంను ప్రసరింపజేస్తాయి. 

ప్రతి పృష్ఠ మస్తిష్క ధమని నుంచి **పృష్ఠ సంధాన ధమనిగా** ఒక శాఖ వెలువడి ఆంతర కంఠధమనితో  కలుస్తుంది.  
   
సంధాన ధమనులతో కలుపబడి మస్తిష్క ధమనులు మెదడు క్రింద భాగంలో **ధమనీ చక్రం (ఆర్టీరియల్ సర్కిల్ ఆఫ్ విల్లిస్)**  ఏర్పరుస్తాయి.

మస్తిష్కమునుండి రక్తం బాహ్య సిరల జాల వ్యవస్థ , అంతర సిరల జాల వ్యవస్థల ద్వారా వివిధ సిరాపరిఖలకు చేరి ఆపై అంతర కంఠసిరలకు కొనిపోబడుతుంది.

## మూలాలు

వర్గం:ఆరోగ్య సమస్యలు
వర్గం:ఆరోగ్యం
వర్గం:శరీర నిర్మాణ శాస్త్రము
వర్గం:శరీర ధర్మ శాస్త్రము
వర్గం:రక్త ప్రసరణ వ్యవస్థ
శ్రీలక్ష్మి గోవర్ధనన్

**శ్రీలక్ష్మి గోవర్ధనన్** (జననం 1980 జూన్ 1) భారతదేశానికి చెందిన కూచిపూడి కళాకారిణి.

## కెరీర్
కేరళకు చెందిన ఆమె కూచిపూడి గ్రామానికి వెళ్లి ఆంధ్రుల శాస్త్రీయ కళారూపాన్ని నేర్చుకుని, చాలా కృషి, అంకితభావం, పట్టుదలతో అందులో ప్రావీణ్యం సంపాదించింది.

ఆమె ఫుట్‌వర్క్, అభినయంకి ప్రసిద్ధి చెందింది. ఆమె కూచిపూడిలో పసుమర్తి రత్తయ్య శర్మ, వైజయంతి కాశీ, మంజు బార్గ్గవీ వంటి ప్రముఖ గురువుల వద్ద శిక్షణ పొందింది. కూచిపూడి యక్షగానానికి చెందిన అత్యంత ప్రామాణికమైన కళాకారుడు పసుమర్తి రత్తయ్య శర్మ అరుదైన శిష్యులలో ఆమె ఒకరు.

శ్రీలక్ష్మి గోవర్ధనన్ కూచిపూడి అందాన్ని సజీవంగా తీసుకురావడానికని ఆమె సామర్థ్యానికి విస్తృతంగా ప్రశంసలు అందుకుంది. ఆమె కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ నుండి 'కళాశ్రీ'- రాష్ట్ర అవార్డు, నారద గానసభ చెన్నై నుండి బిన్‌ఫీల్డ్ ఎండోమెంట్, భారతం యువ కళాకార్, కళా రత్న, సింగర్ మణి, నాట్య రత్న, నలనాద నృత్య నిపుణ వంటి అనేక బిరుదులు, గౌరవాలను అందుకుంది. ఆమె ఇండియన్ కౌన్సిల్ ఫర్ కల్చరల్ రిలేషన్స్లో కళాకారిణి,  అలాగే దూరదర్శన్ ఆర్టిస్ట్ కూడా.

వివిధ భారతీయ నృత్య ఉత్సవాల్లో ప్రదర్శన ఇవ్వడమే కాకుండా, ఆమె నెదర్లాండ్స్, ఆస్ట్రేలియా, ఇటలీ, ఫ్రాన్స్, జర్మనీ, స్విట్జర్లాండ్, యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్, యునైటెడ్ స్టేట్స్, కొలంబియా, జోర్డాన్, గల్ఫ్ దేశాలలో వివిధ అంతర్జాతీయ వేదికలపై ప్రదర్శనలు ఇచ్చింది. జర్మనీలోని హన్నోర్ మెస్సే, 2015లో జరిగిన *మేక్ ఇన్ ఇండియా*(Make in India) కార్యక్రమంలో కూచిపూడి బృందం నాయకురాలిగా, భారత ప్రధాని సమక్షంలో ఆమె ప్రదర్శన ఇచ్చింది. 34 సంవత్సరాల తర్వాత భారత ప్రధాని యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్‌ను సందర్శించిన 'దుబాయ్‌లో మర్హబా నమో' ప్రారంభ కార్యక్రమానికి భారతీయ నృత్య సంగమం కొరియోగ్రాఫ్ చేయడానికి కూడా ఆమెను ఆహ్వానించారు. ఆమె అనేక నృత్య సంబంధిత వర్క్‌షాప్‌లు, ఈవెంట్‌లను కూడా రూపొందించింది. కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ వరుసగా మూడు సంవత్సరాలు నిర్వహించే వార్షిక నృత్య వర్క్‌షాప్, నేషనల్ డ్యాన్స్ ఫెస్టివల్ 'రసవికల్పం'కు సమన్వయకర్తగా ఉంది.

ఆమె అవంతిక స్పేస్ ఫర్ డ్యాన్స్ వ్యవస్థాపకురాలు, డైరెక్టర్ కూడా. ఇది కూచిపూడి నేర్చుకోవడంతో పాటు పరిశోధనకు అంకితమైన వేదిక. ఆమె మలయాళ చలనచిత్రాలు కన్యకా టాకీస్, ప్రియమానసం ల కోసం నృత్య కొరియోగ్రఫీ చేసింది. 

ఆమె శిక్షణ పొందిన ప్రొఫెషనల్ సైకాలజిస్ట్, ఆమె నృత్యం, సైకలాజికల్ కౌన్సెలింగ్‌లో తన నైపుణ్యాన్ని ఉపయోగించుకుని తన కళ ద్వారా  యువతీయువకులకు బోధిస్తుంది.

## కూచిపూడి వర్క్‌షాపులు

* ఆమె ప్రముఖంగా నిర్వహించిన కూచిపూడి వర్క్‌షాప్‌లు:
* కేంద్రపాలిత ప్రాంతం పుదుచ్చేరి పరిధిలోని మాహేలో కూచిపూడి వర్క్‌షాప్
* 2015లో SPICMACAY కోసం కేరళలోని కొట్టక్కల్‌లో కూచిపూడి వర్క్‌షాప్
* ఎర్నాకులంలో కూచిపూడి వర్క్‌షాప్ (2011)
* స్విట్జర్లాండ్‌లో కూచిపూడి వర్క్‌షాప్ (2007)
* చిన్మయ మిషన్ కోసం కాలికట్‌లో కూచిపూడి వర్క్‌షాప్ (2010)

## మూలాలు

వర్గం:1980 జననాలు
వర్గం:కూచిపూడి ఘాతాంకాలు
వర్గం:భారతీయ మహిళా శాస్త్రీయ నృత్యకారులు
వర్గం:భారత శాస్త్రీయ నృత్య ప్రదర్శనకారులు
వర్గం:కేరళ నృత్యకారులు
వర్గం:కేరళ మహిళా కళాకారులు
వర్గం:కూడియాట్టం ఘాతాంకాలు
వర్గం:కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు
సంగీత సిద్ధాంతం

**సంగీత సిద్ధాంతం** అనేది సంగీతం యొక్క సృష్టి, పనితీరులో ఉపయోగించే అభ్యాసాలు, సూత్రాల అధ్యయనం. ఇది సంగీతం యొక్క సంజ్ఞామానం, నిర్మాణం, సామరస్యం, శ్రావ్యత, లయ, మీటర్, సంగీత కూర్పు యొక్క వివిధ రూపాలు, శైలులతో సహా అనేక రకాల అంశాలను కలిగి ఉంటుంది.

సంగీత సిద్ధాంతంలో కొన్ని కీలక భావనలు స్కేల్స్, కార్డ్స్, విరామాలు, కీ సిగ్నేచర్స్, సమయ సిగ్నేచర్స్, సంగీత రూపం.

సంగీతంలో, స్కేల్ అనేది సంగీత నమూనా లేదా క్రమాన్ని సృష్టించే నిర్దిష్ట క్రమంలో ప్లే చేయబడిన గమనికల శ్రేణి. సంగీతంలో మెలోడీలు, శ్రావ్యతలు, శ్రుతులు సృష్టించడంలో స్కేల్‌లను ప్రాథమిక బిల్డింగ్ బ్లాక్‌గా ఉపయోగిస్తారు. ఒక సాధారణ స్కేల్ మొత్తం, సగం-దశల (టోన్లు, సెమిటోన్స్ అని కూడా పిలుస్తారు) శ్రేణితో రూపొందించబడింది, సాధారణంగా "టానిక్" అని పిలువబడే ఒక నిర్దిష్ట గమనిక చుట్టూ కేంద్రీకృతమై ఉంటుంది. సంగీతంలో మేజర్ స్కేల్స్, మైనర్ స్కేల్స్, పెంటాటోనిక్ స్కేల్స్, మరిన్ని వంటి అనేక రకాల స్కేల్స్ ఉపయోగించబడతాయి. సంగీతంలో స్కేల్స్ ముఖ్యమైనవి ఎందుకంటే అవి సంగీతకారులకు శ్రావ్యత, సామరస్యం, శ్రుతి పురోగతిని అర్థం చేసుకోవడానికి, సృష్టించడానికి ఫ్రేమ్‌వర్క్‌ను అందిస్తాయి. విభిన్న ప్రమాణాలు, వాటి నమూనాలను నేర్చుకోవడం సంగీతకారులు వారి స్వంత సంగీత ఆలోచనలను మెరుగుపరచడానికి, సృష్టించడానికి కూడా సహాయపడుతుంది.

సంగీతంలో, కీ సిగ్నేచర్స్ అనేది ఒక నిర్దిష్ట సంగీత కీలో ఏ గమనికలు ఎక్కువగా ఉపయోగించబడతాయో సూచించే షీట్ మ్యూజిక్ ముక్క ప్రారంభంలో ఉంచబడిన చిహ్నాల సమితి. కీలకమైన సిగ్నేచర్స్‌లో సాధారణంగా షార్ప్‌లు (#) లేదా ఫ్లాట్‌లు (బి) కొన్ని లైన్‌లు లేదా స్టాఫ్ ఖాళీలపై ఉంచబడతాయి, ఇది సంగీతకారులకు నిర్దిష్ట సంగీతంలో ఏ గమనికలు ప్లే చేయబడతాయో గుర్తించడంలో సహాయపడుతుంది.కీ సిగ్నేచర్స్‌ను ఉపయోగించడం ద్వారా, స్వరకర్తలు, ప్రదర్శకులు ఏ గమనికలను ప్లే చేయాలో, వాటిని ఎలా ప్లే చేయాలో త్వరగా గుర్తించగలరు, ఇది సంగీతాన్ని రూపొందించడంలో, ప్రదర్శించడంలో అవసరం.

సంగీతకారులు సంగీతాన్ని సృష్టించడానికి, ప్రదర్శించడానికి, అలాగే ఇప్పటికే ఉన్న సంగీత భాగాలను విశ్లేషించడానికి, అర్థం చేసుకోవడానికి ఈ భావనలను ఉపయోగిస్తారు.

సంగీతం, జాజ్, పాప్, రాక్, మరిన్నింటితో సహా అనేక విభిన్న సంగీత శైలులకు సంగీత సిద్ధాంతాన్ని అన్వయించవచ్చు. వివిధ చారిత్రక కాలాలు, సాంస్కృతిక సంప్రదాయాల నుండి సంగీతాన్ని విశ్లేషించడానికి కూడా దీనిని ఉపయోగించవచ్చు.

మొత్తంమీద, సంగీత సిద్ధాంతం అనేది సంగీతకారులు, సంగీత ఔత్సాహికుల కోసం ఒక ప్రాథమిక సాధనం, ఇది సంగీత కళపై లోతైన అవగాహన, ప్రశంసలను అందిస్తుంది.

## ఇవి కూడా చూడండి
* సంగీతం

## మూలాలు

* https://www.musictheory.net/
* Music Theory: The Basics You Need to Make Better Music
* Fundamentals of Music Theory

వర్గం:సంగీతం
వసంత్‌రావ్ నాయక్

**వసంతరావ్ ఫుల్సింగ్ నాయక్** ( 1913 జూలై 1 - 1979 ఆగస్టు 18) భారతీయ రాజకీయ నాయకుడు, సంఘ సంస్కర్త . 1963 నుండి 1975 వరకు మహారాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రిగా పనిచేశాడు. అప్పటి వరకు, అతను మహారాష్ట్రలో ఎక్కువ కాలం పనిచేసిన ముఖ్యమంత్రిగా కొనసాగాడు. అలాగే, పూర్తి ఐదేళ్లు పూర్తయిన తర్వాత మళ్లీ అధికారంలోకి వచ్చిన ఘనత ఆయనది. వసంతరావ్ నాయక్ మహారాష్ట్ర రాష్ట్రంలో హరిత విప్లవం, శ్వేత విప్లవానికి మార్గదర్శకుడు. వ సంతరావు నాయక్ గోర్ రాజవంశం, రాన్సోత్ క్షత్రియ గోత్రానికి చెందినవాడు.

## జీవిత విశేషాలు
అతను 1952-1957 మధ్య కాలంలో మధ్యప్రదేశ్ శాసనసభ సభ్యుడు. ఆ నియోజకవర్గం 1957-1960 సమయంలో అప్పటి ద్విభాషా బొంబాయి రాష్ట్రంలో, 1960 నుండి 1977 మధ్య కాలంలో మహారాష్ట్ర రాష్ట్రంలోకి మారింది. 1952లో మధ్యప్రదేశ్ ప్రభుత్వంలో రెవెన్యూ శాఖకు ఉప మంత్రిగా నియమితులయ్యారు.. అతను 1957లో సహకార మంత్రిగా, తరువాత బొంబాయి రాష్ట్ర ప్రభుత్వంలో వ్యవసాయ మంత్రిగా నియమించబడ్డాడు. 1960 నుండి 1963 వరకు, అతను మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వంలో రెవెన్యూ మంత్రిగా పనిచేశాడు.

మరోత్రావ్ కన్నమ్వార్ మరణం తర్వాత, నాయక్ మహారాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రిగా ఎన్నికయ్యారు, 1963-1975లో పదకొండు సంవత్సరాలకు పైగా ఆయన ఆ పదవిలో ఉన్నాడు. **ఆయనను మహారాష్ట్రలో [[హరిత విప్లవం|హరిత విప్లవ]] పితామహుడిగా** పరిగణిస్తారు . మహారాష్ట్ర పారిశ్రామికీకరణ అనేది అతని ప్రగతిశీల పారిశ్రామిక విధానాల వారసత్వం.

అతను 1977లో వాషిమ్ నుండి 6వ లోక్ సభకు కూడా ఎన్నికయ్యాడు.

## మరణం
వసంతరావు ఫుల్ సింగ్ నాయక్ 1979 ఆగస్టు 18న సింగపూర్‌లో మరణించాడు &nbsp;తరువాత అతని మేనల్లుడు సుధాకరరావు నాయక్ కూడా మహారాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి అయ్యాడు.

## గుర్తింపు
*అతను జనతా శిక్షణ ప్రసారక్ మండల్*, బాబాసాహెబ్ నాయక్ ఇంజినీరింగ్ కాలేజ్, పూసాద్ వ్యవస్థాపకుడు, మేనేజింగ్ కమిటీ సభ్యుడు . &nbsp;మహారాష్ట్ర రాష్ట్రంలోని యవత్మాల్ నగరంలోని శ్రీ వసంతరావు నాయక్ ప్రభుత్వ వైద్య కళాశాలకు ఆయన గౌరవార్థం పేరు పెట్టారు. చిన్మయ్ మాండ్లేకర్ నటించిన 2015 మరాఠీ చిత్రం మహానాయక్ వసంత్ తు అతని ఆత్మ కథ .

## మూలాలు

వర్గం:1913 జననాలు
వర్గం:1979 మరణాలు
వర్గం:మహారాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రులు
వర్గం:6వ లోక్‌సభ సభ్యులు
రామస్వామి రెడ్డి గణప

గణప రామస్వామి రెడ్డి  ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన ఒక రాజకీయ నాయకుడు,  శాసనసభ సభ్యుడు. అతను 1957. 1962, 1967, 1978 లలో జరిగిన ఆంద్ర ప్రదేశ్ శాసనసభలలో శాసనసభ్యునిగా ప్రాతినిధ్యం వహించాడు. 

## జీవిత విశేషాలు
అతను  పెదకూరపాడు శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి శాసనసభ్యునిగా 1962లో గెలిచాడు. అతను భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ అభ్యర్థిగా  పోటీ చేసి  సిపిపి అభ్యర్థి పుతుంబాక వెంకటపతి పై విజయం సాధించాడు. ఈ ఎన్నికలలో అతను 17720 ఓట్లు సాధించగా, అతని ప్రత్యర్థి వెంకటపతి 15444 ఓట్లు సాధించాడు. అతను ఆంధ్ర రాష్ట్ర మొదటి శాసనసభకు ప్రాతినిధ్యం వహించాడు. అతను పెదకూరపాడు నియోజకవర్గం నుండి నాలుగు సార్లు ఎమ్మెల్యేగా గెలిచాడు. 1952 నుంచి 1972 వరకు పెదకూరపాడు ఎమ్మెల్యేగా పనిచేశాడు.

## శానసభ్యునిగా

## మూలాలు

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (1957)
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (1962)
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (1967)
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (1978)
అపరాజితో

***అపరాజితో*** ( ) అన్నది 1956 నాటి బెంగాలీ సినిమా. దీనికి సత్యజిత్ రే రచన, దర్శకత్వం వహించాడు. అపు చిత్రత్రయంలో రెండవది. ఈ సినిమాకు బిభూతిభూషణ్ బెనర్జీ నవల *అపరాజితో* తొలి సగం నుండి కథను తీసుకున్నారు. *[[పథేర్ పాంచాలి]]* (1955) సినిమాకు ఇది కొనసాగింపు. అపు కుటుంబం వారణాసికి వెళ్లడంతో మొదలై బాల్యం నుండి కౌమారదశ వరకు అపు జీవితాన్ని చూపిస్తుంది.

## తారాగణం

* అపూర్బా "అపు" రాయ్ (అబ్బాయి)గా పినాకి సేన్‌గుప్తా
* అపు (కౌమారదశ)గా స్మరణ్ ఘోసల్
* కను బెనర్జీ అపు తండ్రి హరిహర్ రాయ్‌గా
* కరుణా బెనర్జీ సర్బజయ రాయ్, అపు తల్లి
* రమణి రంజన్ సేన్‌గుప్తా భబతరన్‌గా, సర్బజయ యొక్క మామయ్యగా మరియు అపు యొక్క పెద్ద మేనమామగా
* నందబాబుగా చారు ప్రకాష్ ఘోష్
* ప్రధానోపాధ్యాయుడిగా సుబోధ్ గంగూలీ

## మూలాలు
బరోడా శాసనసభ నియోజకవర్గం

**బరోడా శాసనసభ నియోజకవర్గం** హర్యానా రాష్ట్రంలోని శాసనసభ నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం సోనీపత్ జిల్లా, సోనిపట్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం పరిధిలోని తొమ్మిది శాసనసభ నియోజకవర్గాల్లో ఒకటి.

## ఎన్నికైన సభ్యులు

## మూలాలు

వర్గం:హర్యానా శాసనసభ నియోజకవర్గాలు
షికంజీ

**షికంజ్వి** లేదా **షికాంజాబీన్**  అనేది భారతదేశం ఉత్తర భాగంలో, పాకిస్తాన్ ఉత్తర భాగంలో ఉద్భవించిన నిమ్మకాయ ఆధారిత పానీయం.  షికంజీకి  *షికంజ్వి* , షికాంజ్బీ, షికాంజ్బీన్ ప్రత్యామ్నాయ పేర్లు ఉన్నాయి. షికంజీ నిమ్మరసం నుండి భిన్నంగా ఉంటుంది, తరచుగా ఉప్పు, కుంకుమపువ్వు, జీలకర్ర వంటి ఇతర పదార్ధాలను కలిగి ఉంటుంది.   ఇది ఇరానియన్ పానీయం సెకంజాబిన్‌ పోలి ఉంటుంది.

## తయారీ
ఒక గ్లాసు షికంజీ తయారు చేయు విధానం:

కావలసినవి: రెండు నిమ్మకాయలు (నిమ్మరసం చేయడానికి పిండాలి), ఒక చిన్న అల్లం ముక్క, ఒకటి లేదా రెండు టీస్పూన్ల చక్కెర (వీలైతే పచ్చిగా), అర టీస్పూన్ ఉప్పు, అర టీస్పూన్ మిరియాలు.

తయారుచేసే విధానం: గ్లాసులో చల్లటి నీళ్లు పోయాలి. నిమ్మరసం, అల్లం, పంచదార, ఉప్పు, మిరియాలపొడి వేసి కలపాలి. దాన్ని గట్టిగా కదిలించండి. ఇది ఒక సాంప్రదాయ పానీయం అయినప్పటికీ, ప్రజలు పుదీనా ఆకులు, రోజ్ వాటర్ మొదలైన వాటిని ఉపయోగించి ప్రయోగాలు చేయవచ్చు. 

A lemonade seller, outside Red Fort, Delhi.jpg|ఎర్రకోట, ఢిల్లీ, భారతదేశం వెలుపల ఒక షికంజీ నిమ్మరసం అమ్మేవాడు.


## మూలాలు

వర్గం:పానీయాలు
సునంద నాయర్

thumb|390x390px|సునంద నాయర్
**సునంద నాయర్** మోహినిఅట్టంలో శిక్షణ పొందిన భారతీయ నృత్యకారిణి. ఆమె ముంబై విశ్వవిద్యాలయానికి అనుబంధంగా ఉన్న *నలంద నృత్య కళా మహావిద్యాలయం* నుండి ఈ నృత్య రూపంలో మాస్టర్స్ డిగ్రీ చేసింది. ఆమె తన థీసిస్ "ఇంట్రిన్సిక్ లిరికల్ ఫెమినిజం ఇన్ మోహినియాట్టం" విషయంలో ముంబై విశ్వవిద్యాలయం నుండి పిహెచ్‌డి పూర్తి చేసింది.

2011లో కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ నుండి కళాశ్రీ అవార్డు అందుకున్న ఆమె ఎన్నో దేశవిదేశాలలో పలు పురస్కారాలు అందుకుంది.

## ప్రారంభ జీవితం
ఆమె మహారాష్ట్రలోని ముంబైలో జన్మించింది. ఆమె ఆరేళ్ల వయసులో భరతనాట్యంలో శిక్షణ మొదలుపెట్టింది. ఆమె కళామండలం కృష్ణంకుట్టి వారియర్ వద్ద కథాకళి అభ్యసించింది. ఆమె పద్మభూషణ్ డా. కనక్ రెలె శిష్యురాలు, ఈ శాస్త్రీయ కేరళ నృత్య శైలికి పునరుజ్జీవనం, ప్రాచుర్యం కల్పించిన ఘనత ఆమెకు దక్కింది.

## విద్యాభ్యాసం
మోహినియాట్టంలో మాస్టర్స్ డిగ్రీని పొందిన మొదటి విద్యార్థిగా ఆమె గుర్తింపుపొందింది. ఆమె ముంబై విశ్వవిద్యాలయంలోని నలంద నృత్య కళా మహావిద్యాలయంలో మాస్టర్స్ పూర్తి చేసింది. ఆమె ఏడేళ్ల కోర్సును ఐదేళ్లలో పూర్తి చేసింది.

ఆమె ముంబై విశ్వవిద్యాలయం నుండి వాణిజ్యశాస్త్రంలో బ్యాచిలర్ డిగ్రీ పట్టాపుచ్చుకుంది. అదే విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఆమె పెర్ఫార్మింగ్ ఆర్ట్స్‌లో బ్యాచిలర్స్, అలాగే మాస్టర్స్ డిగ్రీని కూడా కలిగి ఉంది. అక్కడే ఆమె నృత్యంలో పి.హెచ్.డి చేసింది. మోహినిఅట్టంలో పరిశోధన చేసిన ఆమె "ది ఇంట్రిన్సిక్ లిరికల్ ఫెమినిజం ఇన్ మోహినియాట్టం" థీసిస్ రాసింది.

## కెరీర్
నలంద విద్యాలయంలో లెక్చరర్‌గా చేరిన ఆమె 1999 వరకు తొమ్మిదేళ్ల పాటు కొనసాగింది. ఆమె ఎన్నో ఇదే సమయంలో ఎన్నో ప్రదర్శనలు కూడా ఇచ్చింది.

ఆమె కళైమామణి కదిర్వేలు, కలైమామణి మహాలింగం పిళ్లై, గురు టి.వి.సౌందర్రాజన్, దీపక్ మజుందార్, తేజిస్విని రావు వంటి మాస్టర్స్ నుండి కట్టుమనార్ ముత్తుకుమార్ పిళ్లై బాణీలో అభ్యసించింది.

1980లో హైస్కూల్‌లో ఉండగానే ఆమె మోహినిఅట్టం, భరతనాట్యం రెండింటిలోనూ విద్యార్థులకు శిక్షణనిచ్చే *శ్రుతిలయ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఫైన్ ఆర్ట్స్‌*ను ప్రారంభించింది.

ప్రస్తుతం ఆమె అమెరికాలో SPARC సంస్థను స్థాపించి భారతీయ శాస్త్రీయ నృత్యంలో శిక్షణను ఇచ్చి కొత్త నృత్యకారులను తయారుచేస్తోంది.

## మూలాలు

వర్గం:ముంబై కళాకారులు
వర్గం:మోహినియాట్టం ఘాతాంకాలు
వర్గం:భారతీయ మహిళా శాస్త్రీయ నృత్యకారులు
వర్గం:మహారాష్ట్ర నృత్యకారులు
వర్గం:మహారాష్ట్ర మహిళా కళాకారులు
వర్గం:భారతీయ నృత్యకారులు
వర్గం:భారత శాస్త్రీయ నృత్య ప్రదర్శనకారులు
వర్గం:ఇండియన్ క్లాసికల్ కొరియోగ్రాఫర్స్
వర్గం:భారతీయ కళా అధ్యాపకులు
వర్గం:భారత మహిళా కొరియోగ్రాఫర్లు
వర్గం:భారతీయ నృత్య దర్శకులు
వర్గం:మోహినియాట్టం
వర్గం:భరతనాట్యం ఘాతాంకాలు
వర్గం:కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
మనీషా గుల్యాని

**మనీషా గుల్యాని** (హిందీ: मनीषा गुलयानी) భారతదేశానికి చెందిన కథక్ నృత్యకారిణి. ఆమె పండిట్ గిర్ధారి మహారాజ్ శిష్యురాలు. గురు ప్రేరణ శ్రీమాలి సమర్థ మార్గదర్శకత్వంలో ఆమె అధునాతన శిక్షణ తీసుకుంది. ఆవిడ ఇండియన్ కౌన్సిల్ ఫర్ కల్చరల్ రిలేషన్స్(ICCR) కథక్ కళాకారిణి. విదేశాల్లోని ICC కేంద్రాలకు ఉపాధ్యాయురాలు, ప్రదర్శనకారిణి. ఆమె దేశవిదేశాలలో వివిధ ప్రముఖ వేదికలపై తన కళను ప్రదర్శించింది.

## బాల్యం
ఆమె దేశంలోని జైపూర్‌లో పుట్టి పెరిగింది. ఆమె ఏడేళ్ల వయసునుంచే జైపూర్ కథక్ కేంద్రంలో శిక్షణ ప్రారంభించింది.

## కెరీర్
ఆమె భారతీయ శాస్త్రీయ సంగీతంతో పాటు నృత్య రంగంలో పరిశోధనా కథనాలను సమర్పించింది. అమిటీ యూనివర్శిటీ జైపూర్ లో ప్రదర్శన కళల విభాగానికి అధ్యక్షత వహించింది. ఆమె పలు జాతీయ, అంతర్జాతీయ వేదికలపై ప్రదర్శనలు ఇచ్చింది. ఆమె డెల్ఫిక్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ రాజస్థాన్ వ్యవస్థాపక కార్యవర్గ సభ్యురాలు. ఆమె ఏటా నిర్వహించబడే భారతీయ శాస్త్రీయ నృత్య ఉత్సవం తిరక్ ఉత్సవ్‌కు క్యూరేటర్‌గా వ్యవహరిస్తుంది.

## వ్యక్తిగత జీవితం
ఆమె హిందీ ఫిక్షన్ రచయిత లోకేష్ గుల్యానిని వివాహం చేసుకుంది.

## మూలాలు

వర్గం:1985 జననాలు
వర్గం:భారతీయ మహిళా శాస్త్రీయ నృత్యకారులు
వర్గం:భారత శాస్త్రీయ నృత్య ప్రదర్శనకారులు
వర్గం:కథక్ ఘాతాంకాలు
వర్గం:జైపూర్ కళాకారులు
వర్గం:రాజస్థాన్ నృత్యకారులు
వర్గం:రాజస్థాన్ మహిళా కళాకారులు
వర్గం:భారతీయ నృత్యకారులు
వర్గం:భారతీయ మహిళా కళాకారులు
వర్కాల శాసనసభ నియోజకవర్గం

**వర్కాల శాసనసభ నియోజకవర్గం** కేరళ రాష్ట్రంలోని నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం తిరువనంతపురం జిల్లా, అట్టింగల్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం పరిధిలోని ఏడు శాసనసభ నియోజకవర్గాల్లో ఒకటి.

## స్థానిక స్వపరిపాలన విభాగాలు

## ఎన్నికైన సభ్యులు

## మూలాలు

వర్గం:కేరళ శాసనసభ నియోజకవర్గాలు
ఫర్హత్ ఇబ్రహీం

**ఫర్హత్ ఇబ్రహీం** గారు తెలంగాణ ఉద్యమకారులుగా, వ్యాపారవేత్తగా సుపరిచితమైన తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి పార్టీ ఏర్పాటుచేసిన వారిలో ముఖ్యులు, పార్టీ మాజీ వ్యవస్థాపక సభ్యులు.

## జీవిత విషయాలు
డిసెంబర్ 1966 హైదరాబాద్ నగరంలో ఫర్హత్ ఇబ్రహీం గారు జన్మించారు. ఫర్హత్ ఇబ్రహీం గారిది జాగీరుదారి కుటుంబం. వారి పూర్వీకులకు హైదరాబాద్ చుట్టుపక్కల భూములు ఉండేవి. ఫర్హత్ ఇబ్రహీం గారి తండ్రి గారి పేరు షేక్ ఇబ్రహీం, ఆయన పోలీస్ ఆఫీసర్ గా పనిచేసేవారు. ఫర్హత్ ఇబ్రహీం గారికి ముగ్గురు సోదరులు, ముగ్గురు సోదరీమణులు. ఫర్హత్ ఇబ్రహీం డిగ్రీ వరకు చదువుకున్నారు.

భారత మాజీ ప్రధానులు నెహ్రూ, ఇందిరాగాంధీ, ఆర్.వెంకటరామన్, పీవీ నరసింహారావు వంటి రాజకీయ ప్రముఖులతో షేక్ ఇబ్రహీం గారికి సన్నిహిత సంబంధాలు ఉండేవి. నెహ్రు గారితో కలిసి వేటకు కూడా వెళ్ళేవారు. కరీంనగర్ మాజీ ఎంపీ జువ్వాడి చొక్కారావు ఢిల్లీ రాజకీయాల్లోకి వెళ్ళిన సందర్భంలో కరీంనగర్‌ డీసీసీ అధ్యక్షులుగా పీవీ నరసింహారావు నియమించబడడానికి షేక్ ఇబ్రహీంగారు తోడ్పాటు అందించారు.

## రాజకీయాలు
ప్రత్యేక తెలంగాణ రాష్ట్ర కోసం ఏర్పాటు చేసిన తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి ఏర్పాటుకావడంలో ముందుండి పార్టీ స్థాపనకు సహకరించిన ఫర్హత్ ఇబ్రహీం గారు, అనేక కాలంపాటు పార్టీ ఎదుగుదలకు విశేషంగా కృషి చేశారు. పదవులను ఆశిచకుండా తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రగతికోసం అహర్నిశలు నిస్వార్ధంగా సేవలు చేశాడు. తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి అధ్యక్షులు, ప్రస్తుత ముఖ్యమంత్రి కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖర్ రావు గారితో విభేదాల కారణంగా ప్రస్తుతం పార్టీ కార్యకలాపాలకు క్రియాశీల రాజకీయాలకు దూరంగా ఉంటున్నారు.

## తెలంగాణ ఉద్యమం
ప్రత్యేక తెలంగాణ రాష్ట్రం కోసం జరిగిన తెలంగాణ ఉద్యమంలో ఫర్హత్ ఇబ్రహీం చురుకైన పాత్ర పోషించారు. హైదరాబాద్ నగరంలో జరిగిన ఉద్యమంలో పాల్గొని అనేక మందిని ఉద్యమం వైపు నడిపించారు. అందుకోసం తన జీవితాన్ని, తన సంపాదనను కూడా ఖర్చు చేశారు.

## ప్రభుత్వంపై హైకోర్ట్ లో కేసు
మంత్రులు తలసాని శ్రీనివాస్‌యాదవ్‌, అల్లోల ఇంద్రకరణ్‌ రెడ్డిలు భారత రాజ్యాంగంలోని నిబంధనలను ఉల్లంఘించారని, భారత రాజ్యాంగంలోని నిబంధనలు, అవినీతి నిరోధక చట్టం, 1988లోని నిబంధనల ప్రకారం వారిని విచారించాలని ఫర్హత్ ఇబ్రహీం గారు  ప్రభుత్వంపై హైకోర్ట్ లో కేసు వేశారు.

అవినీతి లేని రాజకీయాలు కావాలని, అలాంటి నాయకులు రావాలని కోరుతూ రాష్ట్రవ్యాప్తంగా అవగాహన కార్యక్రమాలు నిర్వహించడానికి పూనుకున్నారు.

## పుస్తక రచనలు
తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి ఏర్పాటు తదనంతర పరిణామాలపై 'ఒక్క మంత్రి పదవి కోసం – కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖర్ రావు వాస్తవగాధ' అనే పేరుతో పుస్తకాన్ని వెలువరించారు.

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు
*ఐడ్రీమ్ లో ఫర్హత్ ఇబ్రహీం ఇంటర్వ్యూ

వర్గం:1966 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లా వ్యాపారవేత్తలు
హేమవతి రాగం

కుడి|thumb|300x300px|C వద్ద షడ్జంతో కూడిన ''హేమవతి'' స్కేల్
**హేమవతి రాగం** అనేది కర్ణాటక సంగీతంలో ఒక రాగం. కర్ణాటక సంగీతంలోని 72 *మేళకర్త* రాగంలో ఇది 58వ *[[మేళకర్త రాగాలు|మేళకర్త]]* రాగం.

ముత్తుస్వామి దీక్షితార్ కర్ణాటక సంగీత పాఠశాలలో దీనిని **సింహారావం**  లేదా **దేశి సింహారావం**  అని పిలుస్తారు. ముఖ్యంగా నాదస్వరం విద్వాంసులకు ఇది ప్రీతికరమైనది. ఇది కర్నాటక సంగీతం నుండి హిందుస్థానీ సంగీతంలోకి తీసుకోబడింది, ముఖ్యంగా వాయిద్యకారులతో.

## రాగ లక్షణాలు

* ఆరోహణ : **స రిగా మ ప ధని స**

:::: (S R₂ G₂ M₂ P D₂ N₂ Ṡ)

* అవరోహణ : **సని ధ ప మగా రి స**

:::: (Ṡ N₂ D₂ P M₂ G₂ R₂ S)

ఇది *మేళకర్త* రాగం కాబట్టి, నిర్వచనం ప్రకారం ఇది *సంపూర్ణ* రాగం (ఆరోహణ, అవరోహణ స్థాయిలో మొత్తం ఏడు స్వరాలు ఉన్నాయి). ఇది 22వ *మేళకర్త* అయిన *[[ఖరహరప్రియ రాగము|ఖరహరప్రియతో]]* సమానమైన *ప్రతి మాధ్యమం* .

## కూర్పులు
చాలామంది వాగ్గేయకారులు హేమవతి రాగంలో కీర్తనల్ని రచించారు.

* ముత్తుస్వామి దీక్షితులుచే *శ్రీకాంతిమతిం*, *హరియువతీం హ్యమవతిం*, *మధురాంబికాయం*
* *ఇక తలనేనురా ఇనా* by S. రామనాథన్
* *ఎన్నై కథరుల్వతు*, పాపనాసం శివన్ ద్వారా *పరిపాలనై*
* హరికేశనల్లూర్ ముత్తయ్య భాగవతార్ రచించిన *మంత్రిణి మాతంగ*
* త్యాగరాజు రచించిన *నీసరిసాటి*
* నల్లంచక్రవర్తుల కృష్ణమాచార్యులు *రచించిన నీ పద సరస రతులకు*

## జన్య రాగాలు
హేమవతి రాగానికి కొన్ని జన్య రాగాలు ఉన్నాయి. *హేమవతికి* సంబంధించిన అన్ని రాగాలను వీక్షించడానికి ''జన్య'' రాగాల జాబితాను చూడండి.

## మూలాలు

వర్గం:మేళకర్త రాగాలు
భట్టోజి ధీక్షితులు

**భట్టోజీ ధీక్షితుడు** 17వ శతాబ్దానికి చెందిన మహారాష్ట్ర సంస్కృత వ్యాకరణవేత్త, **సిద్ధాంత కౌముది** రచయిత. ఇతను పాణిని యొక్క వ్యాకరణ పద్ధతుల పునరుద్ధరణలో ఎక్కువగా రచనలు చేశాడు. అందుకొరకు పాణిని యొక్క సూత్రాలను బోధనా ప్రయోజనాల కోసం వ్యాఖ్యానంతో ఏర్పాటు చేసే వివరణాత్మక రచనలు చేశాడు. ఇందుకు గల కారణం పాణిని వ్యాకరణం పురాతన కాలంలోన గొప్ప సంస్కృత వ్యాకరణకారుల కారులచేత గుర్తించబడినది, క్లిష్టరూపముగా ఉండుటయే అను పండితుల అభిప్రాయము. ఈయన రచనను అతని విద్యార్థి వరదరాజులు మూడు సంక్షిప్త రూపాల్లో సవరించారు. అతను దేశస్థ బ్రాహ్మణ వర్గానికి చెందినవాడు.

## సిద్ధాంత కౌముది
**సిద్ధాంత కౌముది** అనేది అష్టాధ్యాయిపై భట్టోజీ దీక్షిత (17వ శతాబ్దపు ఆరంభదశలో) చే రచించబడిన ప్రసిద్ధ సంస్కృత వ్యాఖ్యానం మఱియు ఇది పాణిని రచనల కంటే ఎక్కువ ప్రజాదరణ పొందిందని నమ్ముతారు. ఇది పాణిని యొక్క సూత్రాలను సముచితమైన శీర్షికల క్రింద అమర్చబడి, క్రమబద్ధంగా మఱియు అనుసరించడానికి సులభమైన వివరణను అందిస్తుంది.

సూత్రాలు రెండు భాగాలుగా అమర్చబడ్డాయి - మొదటి భాగం వివరణ నియమాలు, సంధిలు, కారకములు, స్త్రీ లింగ నిర్మాణం, సమాసములు, సంజ్ఞా ప్రకరణముగా నిర్మించబడింది. ద్వితీయ భాగం సంయోగం, ప్రాథమిక ప్రత్యయాలు, వేద వ్యాకరణం మఱియు ఉచ్ఛారణలతో నిర్మించబడింది.

## సిద్ధాంత కౌముదిపై వ్యాఖ్యానాలు

#### బాలమనోరమ
వాసుదేవ దీక్షితులచే రచించబడిన బాలమనోరమ సిద్ధాంత కౌముదిపై అత్యంత ప్రసిద్ధ వ్యాఖ్యానాలలో ఒకటిగా గుర్తించబడుతున్నది. అతను కారకాలను వివరిస్తూ చాలా వివరాలను ఉదహరించుట ద్వారా ఇది ప్రారంభకులకు చాలా ఉపయోగకరంగా ఉంటున్నది. (ఇక్కడ బాల అనగా "పిల్లలు").

#### ప్రౌఢమనోరమ
ప్రౌఢమనోరమ అనేది సిద్ధాంత కౌముదిపై భట్టోజీ ధీక్షితుడు రాసిన స్వీయ వ్యాఖ్యానం. సిద్ధాంత కౌముది మఱియు ప్రౌఢమనోరమ రెండింటిపై తరువాతి కాలంలో అనేక మంది వ్యాఖ్యానాలు రచించారు.

#### తత్త్వ బోధిని
జ్ఞానేంద్ర సరస్వతి రచించిన తత్త్వ బోధిని అనేది ప్రౌఢమనోరమ యొక్క వ్యాఖ్యాన రచన. ఇందులో పండిత ప్రశంసతో కూడిన వ్యాకరణ ఉదాహరణములు ఎక్కువుగా కనబడును.

## అనువాదాలు
* బాబూరామ్, "సంవత్ 1868, సాకే 1733" (అంటే 1811)
* భువనేష్ వారి ఆశ్రమ (1904)
* శ్రీస చంద్ర వాసు, వామన్ దాస్ వాసు, అలహాబాద్ (1906)
* ed. పివి నాగనాథ శాస్త్రి (1990), మోతీలాల్ బనార్సిదాస్, 
* ed. SC వాసు, మోతీలాల్ బనార్సిదాస్ (2003) 
* పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు దీనికి టీకా వివరణతో అనువదించెను. ఇది ఆర్కైవ్ డాట్ ఆర్గ్ లో దొరుకుచున్నది.
* 6 సంపుటాలలో భట్టోజీ దీక్షిత ఆంగ్ల అనువాదం సిద్ధాంత కౌముది
* http://laghusiddhanta.vedicsociety.org/ 

వర్గం:సంస్కృత పండితులు