అన్నదా శంకర్ రాయ్

**అన్నదా శంకర్ రాయ్** (15 మార్చి 1904 – 28 అక్టోబర్ 2002) ప్రముఖ భారతీయ బెంగాలీ కవి, వ్యాసకర్త. ఆయన ప్రధానంగా బెంగాలీ భాషలో రచనలు చేసినప్పటికీ, కొంతమంది ముఖ్యమైన కవితలను ఒడియా భాషలో కూడా రచించారు.

భారతదేశ విభజనను తీవ్రంగా విమర్శించిన అనేక కవితలను ఆయన రచించారు. వాటిలో అత్యంత ప్రసిద్ధమైనది  
*“టేలర్ శిషి భాంగ్లో బోలే ఖుకుర్ పారే రాగ్ కారో”*.  
అతని వ్యాస రచనలలో *బంగ్లార్ రెనైసాన్స్* అనే గ్రంథం బెంగాల్ ప్రాంతంలోని సాంస్కృతిక-సామాజిక పునరుజ్జీవనాన్ని విశ్లేషించిన ప్రాముఖ్యమైన రచనగా గుర్తింపు పొందింది.  
1931లో యూరప్ పర్యటనలో రాసిన డైరీ రూపంలోని *పాథే ప్రభాసే* ఆయనకు అత్యంత ఖ్యాతిని తెచ్చిపెట్టిన రచన.  
అన్నదా శంకర్ రాయ్ 2002 అక్టోబర్ 28న కోల్కతాలో మరణించారు.

## కుటుంబ నేపథ్యం
ఈ బెంగాలీ సాహిత్య ప్రతీకకు పూర్వీకుల గ్రామం హూగ్లీ జిల్లాలోని కోట్రుంగ్ (ప్రస్తుతం ఉత్తరపారా కోట్రుంగ్). తరువాత ఆయన పూర్వీకులు ఒడిశాలోని బాలాసోర్ జిల్లాకు వలస వెళ్లారు.  
అతని నానమ్మ దుర్గామోని, జాజ్‌పూర్‌కు చెందిన ఉన్నతవర్గ బెంగాలీ సేన్ కుటుంబానికి చెందినవారు.  
అన్నదా శంకర్ రాయ్ తండ్రి నిమైచరణ్ రాయ్; తల్లి కటక్‌కు చెందిన ప్రముఖ కాయస్థ కుటుంబానికి చెందినవారు. కుటుంబ విభేదాల కారణంగా నిమైచరణ్ రాయ్ ధేన్కనాల్కు స్థిరపడ్డారు.

## విద్య
అన్నదా శంకర్ రాయ్ కటక్లోని రవెన్‌షా కళాశాలలో ఆంగ్లంలో డిగ్రీ పూర్తి చేశారు.  
1927లో ఇండియన్ సివిల్ సర్వీస్ (ICS) పరీక్షలో మొదటి స్థానంలో ఉత్తీర్ణత సాధించారు. అంతకుముందు సంవత్సరం కేవలం ఒక ర్యాంకు తేడాతో విఫలమయ్యారు.  
తరువాత ఒడిశా రాష్ట్రంగా ఏర్పడిన ప్రాంతం నుంచి ICS అధికారి అయిన తొలి వ్యక్తిగా ఆయన గుర్తింపు పొందారు.

## సాహిత్య జీవితం
పలు పరిపాలనా హోదాల్లో పనిచేసిన అనంతరం, 1951లో స్వచ్ఛంద పదవీ విరమణ చేసి పూర్తిగా సాహిత్యానికి అంకితమయ్యారు.  
రాజకీయంగా గాంధేయవాదిగా ఉన్న ఆయన సాహిత్యంపై రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ ప్రభావం స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది.

1928లో ఆయన తొలి వ్యాస సంకలనం *తారుణ్య* ప్రచురితమై వ్యాసకర్తగా స్థిరపడ్డారు. అదే సంవత్సరం ఆయన తొలి కవితా సంకలనం *రాఖీ* వెలువడింది. ఈ కవితలు ఇంగ్లండ్‌లో ఉన్నప్పుడు రచించబడినవి; ప్రకృతి-మానవ భావాల మధ్య సహజ అనుబంధాన్ని ప్రతిబింబించే రొమాంటిక్ ధోరణి వీటిలో కనిపిస్తుంది.  
అతని తొలి నవలలు *అసమాపిక* మరియు *అగున్ నియే ఖేలా*.

1931లో వెలువడిన *పాథే ప్రభాసే* ఆయన సాహిత్య జీవితంలో మలుపు తిప్పిన రచన. చిన్న కథాకర్తగా కూడా ఆయన విశేష ఖ్యాతి పొందారు.  
టాల్‌స్టాయ్ కథకు బెంగాలీ అనువాదం, అలాగే శరత్ చంద్ర చట్టోపాధ్యాయ వ్యాసం *నారీర్ మూల్య*పై విమర్శతో 16 ఏళ్ల వయసులోనే సాహిత్యరంగ ప్రవేశం చేశారు.

ఒడియాలో రచించిన *సవితా* కవిత కళాశాల స్థాయి పాఠ్యాంశాలలో చోటు దక్కింది. రెండు భిన్న భాషా రాష్ట్రాల్లో ఇలాంటి గౌరవం పొందిన కొద్ది మంది భారతీయ కవుల్లో ఆయన ఒకరు.

## రచనలు

### నవలలు
* *సత్యసత్య* (6 నవలలు)
*# *జార్ జేథా దేశ్*
*# *అగతోబాష్*
*# *కోలంకోబతి*
*# *దుఃఖమోచన్*
*# *మర్తేర్ స్వర్గో*
*# *అపోసరణ్*
* *అగున్ నియే ఖేలా*
* *అసమాపిక*
* *పుతుల్ నియే ఖేలా*
* *నా*
* *కన్నా*

### వ్యాసాలు
* *తారుణ్య*
* *ఆమ్రా*
* *జీబన్‌శిల్పి*
* *ఏహారా*
* *జియోన్‌కాఠి*
* *దేశ్‌కాల్‌పాత్రో*
* *ప్రత్యయ్*
* *నోతున్ కోరే బాచా*
* *ఆధునికత*
* *ఆర్ట్*

### ఆత్మకథలు
* *బినూర్ బోయ్*
* *పోతే ప్రభాసే*
* *జపానే*

### చిన్న కథా సంకలనాలు
* *ప్రకృతిర పరిహాస్*
* *దు కాన్ కాటా*
* *హాసన్ సఖీ*
* *మోన్ పావన్*
* *యౌవన్ జ్వాల*
* *కామినీ కాంచన్*
* *రూపేర్ దయ*
* *గల్పో*

## అవార్డులు
అన్నదా శంకర్ రాయ్‌కు పశ్చిమ బెంగాల్ ప్రభుత్వం అందించే విద్యాసాగర్ స్మృతి పురస్కారం, పద్మభూషణ్ లభించాయి.  
1989లో సాహిత్య అకాడమీ ఫెలోషిప్ అందుకున్నారు. విశ్వభారతి విశ్వవిద్యాలయం నుండి దేశికోత్తమ బిరుదు, గౌరవ డాక్టరేట్ లభించింది.  
అలాగే రవీంద్ర పురస్కారం, ఆనంద పురస్కారం (రెండుసార్లు), బంగ్లాదేశ్‌కు చెందిన జైబున్నిసా అవార్డు కూడా అందుకున్నారు.

## మూలాలు