open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
మూల విజయారెడ్డి

**మూల విజయారెడ్డి** తెలంగాణ రాష్ట్ర ఉద్యమకారిణి. తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి ఏర్పడిన తర్వాత 2001 నుంచి మలిదశ తెలంగాణ ఉద్యమంలో చురుకైన పాత్ర నిర్వహించింది. ఈవిడ 2017 లో తెలంగాణ ప్రభుత్వం నుండి తెలంగాణ రాష్ట్ర విశిష్ట మహిళా పురస్కారం అందుకుంది.  పెద్దపల్లి జిల్లా స్త్రీ, శిశు, వృద్దుల, వికలాంగుల సంక్షేమ శాఖ కో ఆర్గనేజర్ గా, టిఆర్ఎస్ పార్టీ జాయింట్ సెక్రటరీగా ఉన్నది.

## జననం
విజయరెడ్డి అప్పటి కరీంనగర్ జిల్లా కాల్వశ్రీరాంపూర్ లోని కూనారం గ్రామంలో జన్మించింది. ఈవిడ తండ్రి దండ తిరుపతిరెడ్డి ఉపాధ్యాయునిగా పదవీ విరమణ చేశాడు. 1969లో జరిగిన తెలంగాణ ఉద్యమంలో దీక్ష చేపట్టి పది రోజులు జైలు జీవితం గడిపాడు. ఈ క్రమంలో టీఆర్‌ఎస్‌ రిటైర్డ్‌ ఎంప్లాయిస్‌ రాష్ట్ర అధ్యక్షనిగా పనిచేశాడు.

## తెలంగాణ ఉద్యమంలో
1969 తెలంగాణ ఉద్యమంలో పాల్గొన్న తన తండ్రి స్ఫూర్తితో మలిదశ ఉద్యమంలో పాల్గొన్నది. తెలంగాణ ఉద్యమ సమయంలో గోదావరిఖని, పెద్దపల్లి, కరీంనగర్‌ లలో జరిగిన కార్యక్రమాల్లో పాల్గొనడంతోపాటు కోటపల్లి మండలంలోని ప్రజలను ఉద్యమంలో భాగస్వామ్యులను చేసింది. రైలురోకో, ఐఎన్టీయూసీ కార్యాలయ ధ్వంసంలో విజయారెడ్డిపై రెండు కేసులు సైతం నమోదయ్యాయి. తెలంగాణ బిల్లు పార్లమెంట్‌ లో పెట్టే సమయంలో ఢిల్లీ లోనే ఉండి, 12 రోజులపాటు ఆందోళనలో పాల్గొన్నది. సమైక్యాంధ్రకు నిరసనగా ఢిల్లీలోని విజయచౌక్‌లో ధర్నా చేస్తున్న విజయారెడ్డిని పోలీసులు అరెస్ట్ చేయడంతో ఒక్కరోజు జైలులో ఉంది.
## పదవులు
* టిఆర్ఎస్ పార్టీ జాయింట్ సెక్రటరీ - ఆశ్వాబాద్, కాగజనగర్ ఇంఛార్జ్ గా ఉన్నారు.
* గోదావరిఖని మున్సిపల్ మహిళా వైస్ ప్రెసిడెంట్ గా చేసారు.
* మిర్యాలగూడ తెరాస పార్టీ ఇంచార్జిగా కూడా చేసారు.

## బహుమతులు - పురస్కారాలు
* తెలంగాణ రాష్ట్ర విశిష్ట మహిళా పురస్కారం - హైదరాబాద్, తెలంగాణ ప్రభుత్వం, మార్చి 8, 2017

## మూలాలు

వర్గం:విశిష్ట మహిళా పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:తెలంగాణ ఉద్యమకారులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:రెండవ ప్రత్యేక తెలంగాణ ఉద్యమంలో పాల్గొన్న పెద్దపల్లి జిల్లా మహిళలు
రాచాబత్తుని సూర్యనారాయణ

**రాచాబత్తుని సూర్యనారాయణ** స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు. స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో ఆయన తన ఆస్తిపాస్తులను కోల్పోయినా కించిత్తు బాధపడలేదు. స్వరాజ్యం సిద్ధించిన రోజు ఎంతో ఆనందించాడు.
## జీవిత విశేషాలు
1903లో తెనాలిలో చేనేతల కుటుంబంలో జన్మించారాయన. విద్యాభ్యాసం తరువాత 1932లో పంచాయత్ కోర్టు ప్రెసిడెంటుగా పనిచేశారు. 1937-47 మధ్య స్థానికుల ఆదరాభిమానాలతో రెండు సార్లు పోటీ లేకుండానే మున్సిపల్ కౌన్సిలరుగా ఎన్నికయ్యారు. అప్పట్లోనే స్వాతంత్ర్య ఉద్యమంపై ఆసక్తిని పెంచుకున్నారు. తాను స్వయంగా పాల్గొనడమే కాకుండా యువతను ఈ పోరాటంలో పాల్గొనేందుకు స్ఫూర్తిని కలిగించే వారు. ఇండియన్ నేషనల్ కాంగ్రెస్ పిలుపు ప్రకారం వ్యష్టి సత్యాగ్రహంలో పాల్గొనేలా చేసేవారు. ఆ క్రమంలో 1941 లో భట్టిప్రోలులో వేలాది మందితో సత్యాగ్రహం నిర్వహించారు.

అక్కడి నుంచి కృష్ణానదిని దాటి దివి తాలూకాలోకి ప్రవేశించారు. ప్రజలను సమీకరిస్తూ, సత్యాగ్రహ ప్రచారం చేస్తూ అప్పటి జిల్లా కేంద్రమైన మచిలీపట్నం చేరుకోగానే బ్రిటిష్ ప్రభుత్యం ఆయనను అరెస్టు చేసింది. సెక్షన్ 38 (95) డిఫెన్స్ అఫ్ ఇండియా రూల్స్ ప్రకారం ఆరు వారాల కఠిన కారాగార శిక్ష విధించారు. రాజమండ్రి సెంట్రల్ జైలులో 1941 ఫిబ్రవరి 22 నుండి ఏప్రిల్ 4 వ తేదీ వరకు శిక్ష అనుభవించారు.

ఆ తరువాత రెట్టించిన ఉత్సాహంతో ఉధమంలో కొనసాగారు. 1942లో ఆగస్టు క్రాంతి ఉద్యమంలో కాంగ్రెస్ పార్టీ సర్క్యులర్ ను ముద్రించేందుకు జైలు శిక్షకు భయపడి ఎవరూ ముందుకు రాని తరుణంలో ఆయన ధైర్యం చేసారు. అప్పటికే తెనాలిలో ఉన్న తన ముద్రణాలయంలో ముద్రించారు. కాంగ్రెస్ పార్టీ పిలుపు నిచ్చిన ప్రతి సందర్భంలోనూ మొక్కవోని దీక్షతో ఉద్యమ కార్యకలాపాల్లో పాల్గొన్నారు. ఆస్తిపాస్తులు కోల్పోయి చివరకు ముద్రణాలయం అమ్ముకోవలసి వచ్చింది. పెన్షన్ కోసం కూడా దరఖాస్తు చెయ్యలేదు. ప్రెస్ కూడా అమ్ముకొని కటిక దారిద్ర్యంలో 1961, ఏప్రిల్ 15న మరణించారు.

## మూలాలు

వర్గం:1903 జననాలు
వర్గం:1961 మరణాలు
వర్గం:భారత స్వాతంత్ర్య సమర యోధులు
అదితిరావు హైదరీ

**అదితి రావు హైదరి, ** ఒక భారతీయ సినీ నటి. ఆమె ఎక్కువగా బాలీవుడ్, తమిళ సినిమాల్లో నటించింది. అస్సాం గవర్నరుగా పనిచేసిన మహమ్మద్ సలేహ్ అక్బర్ హైదరీ, హైదరాబాద్కు  చెందిన  జానంపల్లి రామేశ్వరరావుల కుటుంబంలో జన్మించింది.  వీరిద్దరిదీ రాజకుటుంబమే. 2006లో మమ్ముట్టి సరసన, మలయాళ చిత్రం ప్రజాపతితో తెరంగేట్రం చేసింది. ఈ సినిమాలో దేవదాసీ పాత్రలో నటించిన ఆమెకు ప్రేక్షకుల, విమర్శకుల ప్రశంసలు లభించాయి.

2011లో సుధీర్ మిశ్రా దర్శకత్వంలో ఆమె నటించిన *యే సాలీ జిందగీ* సినిమాతో ఆమె మరింత ప్రజాదరణ సంపాదించింది. ఈ సినిమాలోని ఆమె నటనకు స్ర్కీన్ పురస్కారాల్లో ఉత్తమ సహాయ నటి పురస్కారం లభించింది. ఆ తరువాత ఆమె ఎన్నో విజయవంతమైన సినిమాల్లో నటించింది. ఆమె నటించిన  రాక్ స్టార్ (2011), మర్డర్ 3 (2013), ఖూబ్ సూరత్ (2014), వాజిర్ (2016), ఫితూర్ (2016) వంటి సినిమాలు  విజయవంతయయ్యాయి. ఆమె లీలా శాంసన్ వద్ద భరతనాట్యం నేర్చుకుంది.

## తొలినాళ్ళ జీవితం
28 అక్టోబర్ న ఆమె జన్మించింది. ఆమె తల్లిదండ్రులు ఇద్దరూ రాజ కుటుంబాలకు చెందినవారే. ఆమె తండ్రి ఎహ్‌సాన్ హైదరీ, హైదరాబాదు రాజ్యానికి దివానుగా పనిచేసిన అక్బర్ హైదరీ, అస్సాం గవర్నరుగా పనిచేసిన మహమ్మద్ సలేహ్ అక్బర్ హైదరీల రాజ కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఆమె తల్లి విద్యారావు, వనపర్తి సంస్థానానికి చెందిన జానంపల్లి రామేశ్వరరావు కుమార్తె. అదితి, అక్బర్ హైదరీ మునిమనుమరాలు. అలాగే అస్సాం మాజీ గవర్నర్ మహమ్మద్ సలేహ్ అక్బర్ హైదరీ సోదరుడు ఇక్బాల్ మహమ్మద్ అక్బర్ హైదరీ మనవరాలు. సినీ నిర్మాత, ఆమిర్ ఖాన్ భార్య కిరణ్ రావు, అదితికి కజిన్ అవుతుంది. వనపర్తి సంస్థానాధీశుడు  రాజా జె.రామేశ్వరరావు, శాంతా రామేశ్వరరావులు అదితికి తాతయ్య, అమ్మమ్మలు అవుతారు. రామేశ్వరరావు ఓరియంట్ బ్లాక్ స్వాన్ అనే ప్రచురణ సంస్థకు  చైర్ పర్సన్ గా  వ్యవహరిస్తున్నారు.  ఆమె ఆరవ ఏటనే భరతనాట్యం నేర్చుకోవడం మొదలుపెట్టింది. ఆంధ్రప్రదేశ్లోని మదనపల్లెలో ఉన్న రిషీ వ్యాలీ స్కూల్ లో ప్రాథమిక విద్య అభ్యసించింది. ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన లేడీ శ్రీరాం కళాశాలలో డిగ్రీ పూర్తి చేసింది.

## వివాహం
అదితీరావు 2002లో సత్యదీప్‌ మిశ్రాను పెళ్లి చేసుకొని ఆ తర్వాత 2012లో విడాకులు తీసుకున్నారు.  ఆమె నటుడు సిద్ధార్థ్‌ ని 2024 మార్చి 27న వనపర్తి జిల్లా శ్రీరంగాపూర్‌లోని రంగనాథస్వామి ఆలయంలో వివాహం చేసుకుంది.

## నటించిన చిత్రాలు

### టెలివిజన్

### వాయిస్ యాక్టర్‌గా

## మూడిస్కోగ్రఫీ

## ప్రశంసలు

### ఇతర గుర్తింపులు

### టెలివిజన్

## మూలాలు

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:తమిళ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:1986 జననాలు
వర్గం:మలయాళ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లా సినిమా నటీమణులు
వర్గం:రిషి వ్యాలీ పాఠశాల పూర్వ విద్యార్థులు
పార్క్ చాన్-వుక్ (దర్శకుడు)

**పార్క్ చాన్-ఉక్** (జననం: ఆగష్టు 23, 1963) దక్షిణ కొరియాకు చెందిన ప్రసిద్ధ సినీ దర్శకుడు,రచయిత,నిర్మాత. అంతకు పూర్వం సినీ విమర్శకుడిగా పనిచేశారు. దక్షిణ కొరియాలో ఎంతో పేరుపొందిన దర్శకుడిగా ప్రసిద్ధికెక్కారు. వీరు తీసిన చిత్రాలైన "జాయింట్ సెక్యూరిటీ ఏరియా" "సింపతీ ఫర్ మిస్టర్ వెన్జెన్స్" "ఓల్డ్ బాయ్", "లేడీ వెన్జెన్స్" చిత్రాలు దక్షిణ కొరియాలోనే కాకుండా ప్రపంచ వ్యాప్తంగా సినీ ప్రేక్షకులు, విమర్శకులచే ప్రశంసలు పొందాయి. వీరి చిత్రాలలో హింసా సన్నివేశాలు ఎక్కువగా వుంటాయి.

## జీవిత విశేషాలు
పార్క్  పుట్టి పెరిగింది దక్షిణ కొరియా రాజధాని సియోల్ నగరంలో. సోమ్గాంగ్ యూనివర్శిటీలో తత్వశాస్త్రాన్ని చదువుకున్నాడు. అక్కడే తను సోమ్గాంగ్ సినిమా క్లబ్ ని మొదలు పెట్టి సినిమాలకు సంబంధించిన సంపాదకీయాలు ప్రచురిస్తుండేవాడు. తను మొదట కళా విమర్శకుడినవుదామనుకున్నాడు. కాని ఆల్ఫ్రెడ్ హిచ్కాక్ యొక్క్ చిత్రం "వెర్టిగో" చూసి సినీ దర్శకుడినవ్వాలని నిశ్చయించుకున్నాడు. విద్య పూర్తయిన తరువాత సినిమాలకు సంబంధించిన వ్యాసాలు వ్రాస్తూ సహాయ దర్శకుడిగా పని చేయడం మొదలు పెట్టాడు. ఆ తరువాత తను దర్శకుడిగా మొట్టమొదటి చిత్రం "ది మూన్ ఇస్ ది సన్స్ డ్రీమ్(1992) లో తీసాడు. ఆ తరువాత ట్రయో అనే చిత్రాన్ని తీసాడు. పార్క్ తను దర్శకుడిగా ఆరంగ్రేటం చేసిన మొదట్లో తీసిన చిత్రాలు పెద్దగా వసూళ్ళు సాధించలేకపోయాయి.  పార్క్ కి దర్శకుడిగా మంచి గుర్తింపు తెచ్చిన చిత్రం "జాయింట్ ఏరియా సెక్యూరిటీ" ఈ చిత్రం విమర్శకుల ప్రశంసలతో పాటు మంచి వసూళ్ళూ రాబట్టింది. ఆ తరువాత తీసిన చిత్రాలు "సింపతీ ఫర్ మిస్టర్ వెన్జెన్స్" "ఓల్డ్ బాయ్", "లేడీ వెన్జెన్స్" ప్రపంచ వ్యాప్తంగా పార్క్ కి మంచి గురింపు తెచ్చిపెట్టాయి. 
2004లో "*[[ది హాలీవుడ్ రిపోర్టర్]]*" పత్రికకు ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో దర్శకుడిగా తన మీద సోఫోకల్స్, షేక్ స్పియర్, ఫాంజ్ కాఫ్కా, దాస్తొయెవ్‌స్కీ, బాల్జాక్, కర్ట్ వోన్గెట్ యొక్క ప్రభావం వుందని తెలిపాడు.

## సినిమాలు

### చిత్రాలు

### లఘు చిత్రాలు

## పురస్కారాలు

## Recurring cast in Park Chan-wook's films




## మూలాలు

వర్గం:మూలాలు లేని పాఠ్యమున్న వ్యాసాలు
వర్గం:1963 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
కిరణ్ రావు

**కిరణ్ రావు** భారతీయ నిర్మాత, స్ర్కీన్ రచయిత, దర్శకురాలు. ఆమె నటుడు ఆమిర్ ఖాన్ మాజీ భార్య. ఆమె వనపర్తి రాజకుటుంబానికి చెందినది.

2023లో కిరణ్ రావు దర్శకత్వం వహించిన *[[లాపతా లేడీస్]]* (*लापता लेडीज*) చిత్రం 97వ అకాడమీ అవార్డులకు ఉత్తమ అంతర్జాతీయ ఫీచర్ ఫిల్మ్ కోసం భారతీయ ఎంట్రీగా ఎంపిక చేయబడింది.

## తొలినాళ్ళ జీవితం
కిరణ్ 1973 నవంబరు 7న తెలంగాణాలోని వనపర్తి సంస్థానం రాజా జే.రామేశ్వర్ రావు కుమారుడికి జన్మించింది కిరణ్.
కలకత్తాలో పెరిగింది. అక్కడి లోరెటో హౌజ్ లో చదువుకుంది.1992లో ఆమె తల్లిదండ్రులతో పాటు ముంబైకు వెళ్ళింది. 1995లో ముంబైలోని సోఫియా కాలేజ్ ఫర్ ఉమెన్ లో ఎకనామిక్స్ లో డిగ్రీ పూర్తి చేసింది. సోఫియా పాలిటెక్నిక్ లో సోషల్ కమ్యూనికేషన్స్ మీడియా కోర్స్ లో రెండు నెలలు చదువుకుని, ఆ తరువాత మానేసి ఢిల్లీ వెళ్ళిపోయింది ఆమె. ఢిల్లీలోని ఎజెకె మాస్ కమ్యూనికేషన్ రీసెర్చ్ సెంటర్ లో మాస్టర్స్ డిగ్రీ పూర్తి చేసింది కిరణ్. నటి అదితి రావు హైదరి, కిరణ్ కజిన్స్.

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు

* 

వర్గం:1973 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
ముత్తా వెంకట సుబ్బారావు

thumb|right|సతీ సమేతంగా ముత్తా వెంకటసుబ్బారావు
**ముత్తా వెంకట సుబ్బారావు** (18 జూలై 1878 - 30 డిసెంబరు 1960) (ముర్తయ్య శెట్టి) మద్రాసు హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి .
## బాల్య జీవితం, విద్య
ఆయన ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని తూర్పుగోదావరి జిల్లాకు చెందిన ఆకివీడులో జూలై 18 1878 న జన్మించాడు. మద్రాసు క్రిస్టియన్ కళాశాలలో పట్టభద్రుడైనాడు. తరువాత మద్రాసు న్యాయ కళాశాలలో న్యాయశాస్త్రాన్ని అభ్యసించాడు.
## ఉద్యోగ జీవితం
విద్యాభ్యాసం అనంతరం ఆయన సి.వి.కుమారస్వామి శాస్త్రి వద్ద జూనియర్ లాయరుగా పనిచేసాడు. 1903లో ఆయన స్వంతంగా ప్రాక్టీసు మొదలుపెట్టాడు. నవంబరు 1 1921 న మద్రాసు హైకోర్టులో న్యాయమూర్తిగా నియమితులైనాడు. ఆ విధంగా నియమింపబడిన మొదటి భారతీయుడాయన. ఆయన "1936 న్యూ యియర్ ఆనర్స్" జాబితాలో "నైట్ బాచిలర్"గా నియమితులైనాడు.

రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం జరుగుతున్న కాలంలో ఒకసారి కలకత్తా మెయిలులో మొదటి తరగతి కంపార్టుమెంటులో ప్రయాణిస్తుండగా గూడూరులో ఒక బ్రిటిషు మిలిటరీ అధికారి కంపార్టుమెంటులో ఎక్కుతున్నందున సుబ్బారావును దిగిపొమ్మని చెప్పాడు. తనకు టిక్కెట్టు ఉందని తనను దిగిపొమ్మనడం తప్పని, ఆ దొర రెండోవైపు కూర్చోవచ్చని చెప్పినా వినకుండా ముత్తా వెంకట సుబ్బారావుని కిందకు ఈడ్చేశారట. అంతటితో ఆగకుండా సీటు క్రిందవున్న నల్లపెట్టెను బూటుకాలుతో తన్నాడట. ఆ పెట్టెను బూటుకాలితో తన్నాడట. ఆ పెట్టెకు అమర్యాద జరిగితే తీవ్ర నేరమని చెప్పినా పెడచెవిన పెట్టిన ఆ మేజర్ దాన్ని కాలుతో తంతే ఆ పెట్టె మూత వూడిపోయి మద్రాసు హైకోర్టు రాజలాంఛనాలు కిందపడ్డాయి. వెంటనే వాటిని ధరించి అది కోర్టని ప్రకటించి మేజర్‌ను క్షమాపణ చెప్పమని కోరాడట. అయినా ఖాతరు చేయని మేజర్‌ను తనకు జరిగిన అవమానానికి క్షమించి, న్యాయస్థానాన్ని అగౌరవ పరచినందుకు ఏడేళ్ళు కఠిన కారాగార శిక్ష విధించాడట. దీంతో లొంగిపోయిన ఆ సేనాని తర్వాత లండన్ ప్రీవీ కౌన్సిలుకి అప్పీలు చేసుకున్నాడు. అయితే విచారణ జరిపిన ప్రీవీ కౌన్సిల్ ముత్తా విధించిన శిక్ష తక్కువని చెప్పి దానికి మూడు రెట్లు 21 సంవత్సరాలను శిక్షగా విధించారు.

## సంఘసేవ
ఆయన 1928లో ఆండాళమ్మ అనే వితంతువును ఆదర్శ వివాహం చేసుకున్నాడు. అదే సంవత్సరం ఆ దంపతులు "మద్రాస్ సేవా సదన్" అనే సంస్థను ప్రారంభించారు. ఆ సంస్థ 10,000 రూపాయల పెట్టుబడితో 8 మంది అనాథ బాలికలతో ప్రారంభమయ్యింది. కాలక్రమేణా ఆ సంస్థ 10,000 మంది స్త్రీలకు, బాలికలకు ఆశ్రయం కల్పించిన అతి పెద్ద సేవా సంస్థగా ఎదిగింది. అంతే కాకుండా ఈ మద్రాస్ సేవా సదన్ లేడీ ఆండాళ్ వెంకట సుబ్బారావు హయ్యర్ సెకండరీ స్కూలును, సర్ ముత్తా వెంకట సుబ్బారావు సంగీత సభను నడుపుతున్నది.

## మూలాలు

* 

వర్గం:1878 జననాలు
వర్గం:1960 మరణాలు
వర్గం:మద్రాసు క్రిస్టియన్ కళాశాల పూర్వ విద్యార్థులు
వర్గం:న్యాయమూర్తులు
వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా న్యాయవాదులు
వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లాకు చెందిన హైకోర్టు న్యాయమూర్తులు
వర్గం:మద్రాసు హైకోర్టు న్యాయమూర్తులు
వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా సామాజిక కార్యకర్తలు
వర్గం:సర్ బిరుదాంకితులు
వర్గం:మద్రాసు తెలుగువారు
ధాత్రిక స్వప్న

**ధాత్రిక స్వప్న** తెలంగాణ రాష్ట్ర విద్యార్థి నాయకురాలు. ఈవిడ 2017 లో తెలంగాణ ప్రభుత్వం నుండి తెలంగాణ రాష్ట్ర విశిష్ట మహిళా పురస్కారం అందుకుంది.

## జననం - విద్యాభ్యాసం
ధాత్రిక స్వప్న తెలంగాణ రాష్ట్రం, నిజామాబాద్ జిల్లాలో జన్మించింది. ఉన్నత విద్యకోసం హైదరాబాద్ లోని ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయములో చేరింది. వృక్షశాస్త్రంలో పీహెచ్‌డీ స్కాలర్‌గా చేస్తుంది.

## వివాహం
ఉద్యమ సమయంలో ఏర్పడిన పరిచయంతో మున్నురుకాపు విద్యార్థి నాయకుడు మల్లేష్‌ను ప్రేమించి పెళ్ళి చేసుకుంది.

## తెలంగాణ ఉద్యమంలో
మలిదశ తెలంగాణ ఉద్యమ పోరాటంలో ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయ విద్యార్థినిగా తెలంగాణ కోసం ఉద్యమించింది. పోలీసులు పెట్టిన చిత్రహింసలను, తగిలిన రబ్బరు బుల్లెట్లు గాయాలను భరిస్తూ ఉద్యమంలో కొనసాగింది. తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి విద్యార్థి సంఘం ఉస్మానియా శాఖ విద్యార్థిని విభాగానికి అధ్యక్షురాలిగా పనిచేసింది.

## బహుమతులు - పురస్కారాలు
* తెలంగాణ రాష్ట్ర విశిష్ట మహిళా పురస్కారం - హైదరాబాద్, తెలంగాణ ప్రభుత్వం, మార్చి 8, 2017

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు
* Women's Day special |Telangana movement category Award Winner Dhatrika Swapna Speech | hybiz

వర్గం:విశిష్ట మహిళా పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:నిజామాబాదు జిల్లా మహిళా ఉద్యమకారులు
వర్గం:రెండవ ప్రత్యేక తెలంగాణ ఉద్యమంలో పాల్గొన్న నిజామాబాదు జిల్లా మహిళలు
స్వర్ణకమలాలు (పుస్తకం)

**స్వర్ణకమలాలు** ప్రముఖ రచయిత్రి ఇల్లిందల సరస్వతీదేవి రచించిన కథల సంకలనం. భారతీయ అత్యున్నత సాహిత్య పురస్కారంగా వాసికెక్కిన కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు పొందిన తొలి తెలుగు రచయిత్రిగా ఇల్లిందల సరస్వతీదేవిని ఈ కథాసంకలనం నిలిపింది. ఈ గ్రంథంలో వంద కథలున్నాయి. వాటిలో కొన్ని అంతకు ముందు "పండుగ బహుమానము", "అక్కరకు రాని చుట్టము", "ముత్యాలమనసు" అనే సంపుటాలలో ప్రచురింపబడ్డాయి. 1981లో వెలువడిన ఈ కథా సంకలనానికి ప్రముఖ రచయిత అమరేంద్ర "తొలి పలుకుల"ను అందించాడు. ఈ సంకలనంలోని అనేక కథలు హిందీ, కన్నడ, ఇతర భారతీయ భాషలలోనికి అనువదించబడ్డాయి.
## కథల జాబితా

## పురస్కారాలు
* 1982లో ఈ పుస్తకానికి కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం లభించింది.
* 1982లో ఆంధ్రప్రదేశ్ సాహిత్య అకాడమి ఈ పుస్తకాన్ని ఉత్తమ తెలుగు గ్రంథంగా ప్రకటించింది.

## అభిప్రాయాలు
*  "స్వర్ణకమలాలు"లో వర్గభేదాన్ని కళ్ళకు కట్టించారు రచయిత్రి. వరకట్నం మూలంగా అవివాహితలుగా వుండి పోతున్న స్త్రీలని, వారి దయనీయ స్థితిని చూపించారు. స్త్రీలు విద్యా వంతులు, ఉద్యోగినులు అయినప్పుడే అనేక సమస్యలు పరిష్కారం అవుతాయని ఆమె అనేక కథల్లో సూచించారు. - అజహరుద్దీన్ (కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారాలు పొందిన తెలంగాణ రచనలు-సమగ్ర విశ్లేషణ అనే వ్యాసంలో)
* సరస్వతీదేవి గారి కథలు ఉన్నతాదర్శాలనూ ఉత్తమాభిరుచులనూ పెంపొందించే ఉదాత్త దృష్టితో తీర్చిదిద్దిన కథలు. ఈ కథల్లో ప్రధానంగా ఆకర్షించే విశేషం అపారమైన వస్తువైవిధ్యం, ఎన్నో తరాలవాళ్ళు, ఎన్నో తరహాల వాళ్ళు కళ్ళముందు మెదులుతారు. మూసలో పోసిన అచ్చులు కాక రక్తమాంసాలతో జీవించే నరనారీ జనాన్ని పాత్రలుగా మలచడంలో నైపుణ్యం కనబరిచారు. - అమరేంద్ర (స్వర్ణకమలాలు పుస్తకం తొలిపలుకులు లో)

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
వర్గం:1981 పుస్తకాలు
వర్గం:సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం పొందిన పుస్తకాలు
కె. వాసవదత్త రమణ

**కామరాజుగడ్డ వాసవదత్త రమణ** వర్తమాన తెలుగు రచయిత్రులలో ఒకరు. ఈమె ఎం.వి.రామారావు, హైమావతి దంపతులకు 1967, జనవరి 12 వ తేదీన హైదరాబాదులో జన్మించింది. ఈమె విద్యాభ్యాసం అంతా హైదరాబాదు, సికిందరాబాదులలో గడచింది. ఈమె తల్లి రేడియో కళాకారిణి, తండ్రి ప్రముఖ రంగస్థల నాటక దర్శకుడు, నటుడు, ప్రయోక్త, సాహిత్యవేత్త కావడంతో ఈమెకు చిన్న తనం నుండే తెలుగు భాష పట్ల మక్కువ ఏర్పడింది. ఈమె తాతగారు స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు. ఈమె స్నాతకోత్తర పట్టాను పొంది ప్రస్తుతం హైదరాబాదులో ఎ.పి.బివరేజస్ కార్పొరేషన్‌లో డాటా ప్రాసెసింగ్ ఆఫీసర్‌గా పనిచేస్తున్నది. ఈమె భర్త హెచ్.ఐ.ఎల్.లో ఉన్నతోద్యోగి. ఈమెకు ఇద్దరు కుమారులు. వారు అమెరికాలో స్థిరపడ్డారు. ఈమె ఆకాశవాణి, దూరదర్శన్‌లలో గ్రేడెడ్ కళాకారిణిగా పాతికేళ్ళకు పైగా కృషి చేసి అనేక పిల్లల కథలు, నాటికలు, సాంఘిక నాటకాలు, కథానికలు వ్రాసి ప్రసారం చేసింది. ఈమె దూరదర్శన్‌లో స్త్రీలకార్యక్రమాలు, ఆరోగ్య కార్యక్రమాలు, న్యాయసలహాలు, ఈ వారం అథితి వంటి అనేక కార్యక్రమాలకు వ్యాఖ్యాత్రిగా పనిచేసింది. ఈమె శ్రీదత్త సాంస్కృతిక సంస్థను ఏర్పాటు చేసి దానికి కార్యదర్శిగా పనిచేస్తున్నది. ఈ సంస్థ ద్వారా తన తండ్రి ఎం.వి.రామారావు పేర ప్రతి సంవత్సరం ఒక రంగస్థల కళాకారునికి పురస్కారాన్ని అందజేస్తున్నది. ఈ పురస్కారం అందుకున్నవారిలో కాకరాల, శ్రీపాద కుమారశర్మ తదితరులకు లభించింది.
## రచనలు
ఈమె తొలి కథ అరుగు 2006లో ప్రచురితమైనది. అప్పటి నుండి ఈమె 70కి పైగా కథలు, కొన్ని నవలలు వ్రాసింది. ఈమె కథల సంపుటి వెలుగురేఖలు Tribute పేరుతో ఆంగ్లంలోనికి అనువదించబడింది.

ఈమె ప్రకటించిన కొన్ని పుస్తకాలు:
# వెలుగురేఖలు (కథా సంపుటి)
# ఒంటరి నక్షత్రం (కథా సంపుటి)
# సంధ్యారాగం (నవల)
# లక్ష్యం (నవల)
# అంతరాలు (కథా సంపుటి)
# స్వాగతం (కథా సంపుటి)

## బహుమతులు
ఈమె వ్రాసిన కథలు అనేక బహుమతులను గెలుచుకున్నాయి. వాటిలో కొన్ని:
* 2008లో స్వాతి సపరివారపత్రిక నిర్వహించిన కథలపోటీలో కంటిరెప్ప కథకు బహుమతి.
* 2010లో ఆంధ్రప్రభ వంగూరి ఫౌండేషన్ ఆఫ్ అమెరికా సంయుక్తంగా నిర్వహించిన మొదటి అంతర్జాతీయ మహిళా కథల పోటీల్లో బహుమతి.
* 2014లో నవ్య వారపత్రిక - నాట సంయుక్తంగా నిర్వహించిన కథలపోటీలో పరివర్తన కథకు బహుమతి.
* 2015లో ఈనాడు ఆదివారం కథల పోటీలో ఏడు అడుగులు కథకు బహుమతి.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
*  కథాజగత్‌లో కె.వాసవదత్త రమణ కథ చివరకు మిగిలేది

వర్గం:తెలుగు కథా రచయితలు
వర్గం:తెలుగు నవలా రచయితలు
వర్గం:ఆకాశవాణి కళాకారులు
వర్గం:దూరదర్శన్ కళాకారులు
వర్గం:1967 జననాలు
వర్గం:హైదరాబాద్ సాహితీవేత్తలు
తులసి నాయర్

**తులసి నాయర్,** భారతీయ సినీ నటి. ఆమె తమిళ సినిమాల్లో నటించింది. 2013లో మణిరత్నం దర్శకత్వంలో కడలి సినిమాతో తెరంగేట్రం చేసింది తులసి. ఆ తరువాత రవి కె.చంద్రన్ దర్శకత్వంలో యాన్ (2014) సినిమాలో నటించింది.

## కెరీర్
తన 14వ ఏట తులసి మణిరత్నం దర్శకత్వం వహించిన కడలి సినిమాలో నటించే అవకాశం వచ్చింది. 2011 నవంబరు లో సుహాసిని సిఫార్సుపై తులసిని ఎంచుకున్నాడు మణి రత్నం. ఈ పాత్రకు ఆమె చిన్నది అవుతుందన్న కారణంతో మొదట మణి  రత్నం ఆమెను తిరస్కరించారు. కానీ ఈ సినిమా నుంచి సమంత తప్పుకోవడంతో సహాసినీ సిఫార్సుపై తులసిని తిరిగి తీసుకున్నాడు మణి.  ఈ సినిమా కథానాయకుడు గౌతం కార్తిక్, తులసిలకు మొదటి సినిమా. నిజానికి 32 ఏళ్ళ క్రితం గౌతం తండ్రి కార్తిక్, తులసి తల్లి రాధ హీరో  హీరోయిన్లుగా కలసి తమ మొదటి సినిమాలో నటించడం విశేషం. 

## నటించిన చిత్రాలు

## మూలాలు

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
ఎన్నికల కమిషన్

**ఎన్నికల కమిషన్,** ఎన్నికల నిర్వహణా వ్యవహారాలను సమీక్షించే వ్యవస్థే ఎన్నికల కమిషన్. ఎన్నికల కమిషన్ వివిధ దేశాలలో వివిధ నామాలతో వ్యవస్థీకరించబడింది. 'కేంద్ర ఎన్నికల కమిషన్', 'ఎన్నికల శాఖ', ఎన్నికల కోర్ట్' వంటి పేర్లు చలామణిలో ఉన్నాయి.నిర్దేశించబడిన నియమావళిని అనుసరించి భౌగోళికమైన హద్దులని ఏర్పాటు చేయుట, వాటిలో ఎన్నికలు సజావుగా, క్రమ పద్ధతిలో జరిగేలా చూచుట కమిషన్ ప్రధాన విధులు.సమాఖ్య వ్యవస్థలలో, సభ్యులు విడిగా ఎవరికీ వారే కమిషన్లు ఏర్పాటు చేసుకునే సౌలభ్యం కూడా చాలా దేశాలలో వాడుకలో ఉంది.

## కమిషన్‌లో రకాలు

### ''స్వతంత్ర వ్యవస్థ''
ఈ వ్యవస్థలో కమిషన్ కి స్వతంత్ర ప్రతిపత్తి ఉంటుంది. కమిషన్ పద్దులని స్వయంగా నిర్వహించుకునే అధికారం కలిగి ఉంటుంది. కొన్ని దేశాలలో కమిషన్ ఇటువంటి వ్యవస్థ కలిగిఉండటానికి రాజ్యాంగబద్ధత కూడా ఉంది. ఈ రకం వ్యవస్థ ఆస్ట్రేలియా, కెనడా, పోలాండ్, ఇండియా, ఇండోనేషియా, నైజీరియా, పాకిస్తాన్, రోమానియా, దక్షణ ఆఫ్రికా, శ్రీలంక, థాయిలాండ్, యూకే లలో వాడుకలో ఉంది.

### శాఖా వ్యవస్థ
ఈ రకం వ్యవస్థలలో కమిషన్ ని 'ఎన్నికల శాఖ' గా వ్యవహరిస్తారు. ఇందులో కమిషన్ ప్రభుత్వ శాఖగా రాజ్యాంగం చేత గుర్తింపబడుతుంది. ప్రభుత్వాధికారులు కానీ, శాసన సభ్యులు కానీ కార్యనిర్వాహక సభ్యులుగా కొనసాగుతారు. ఈ వ్యవస్థ బొలివియా, కోస్టారికా, పనామా, నికరగ్వా, వెనిజులాలో వాడుకలో ఉంది. 

### ''కార్యనిర్వాహక వ్యవస్థ''
ఈ వ్యవస్థలో కమిషన్ ప్రభుత్వ శాఖలలో  ఒక కార్యనిర్వాహక శాఖగా కాబినెట్ మంత్రి పర్యవేక్షణలో నిర్వహింపబడుతుంది.డెన్మార్క్, సింగపూర్, స్వీడన్, స్విట్జర్లాండ్, ట్యునీషియాలలో ఈ రకం కమిషన్ ని గమనించవచ్చు

## ఇవికూడా చూడండి

* తెలంగాణ రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం
* భారత ఎన్నికల కమీషను
* ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:ఎన్నికలు
వర్గం:రాజ్యాంగబద్ధ సంస్థలు
మర్రి కృష్ణా రెడ్డి

వేద సాహిత్యాన్ని వెలికి తీసి తెలుగు వారికి తేటతెలుగులో నాలుగు వేదాలకు భాష్యాలను అందించిన వారు డా.మర్రి కృష్ణా రెడ్డి.ఈయన వేదగిరి పీఠ సంస్థాపకుడిగా,చతుర్వేద భాష్యముల పరిష్కర్తగా,సిద్ధాంతాలంకారునిగా,వేద సంపాదకుడిగా బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి .

**బాల్యం, విద్యాబ్యాసం** 

శివానీలమ్మ, బుగ్గారెడ్డి దంపతులకు ఐదవ సంతానంగా మార్గ శిర పౌర్ణమి 16 - 12 - 1967 వ సంవత్సరంలో నర్సయ్యగూడెం,పరిగి మండలం,రంగారెడ్డి జిల్లాలో జన్మించారు.తన పదకొండవ సంవత్సరానికే తండ్రి చనిపోగా,తల్లి ప్రోద్భలంతో ప్రాథమిక విద్యను అభ్యసించారు.తొమ్మిదవ తరగతిలోనే ప్రబోధ గీతంను,పదవ తరగతిలోనే సోమేశ్వర శతకాన్ని రచించారు.పండిత గోపదేవ శాస్త్రి వద్ద నాలుగు సంవత్సరాల పాటు న్యాయ,వైశేషిక,సాంఖ్య,యోగ,వేదాంత శాస్త్రములను,ఈశా,కేన,కఠోప,ముండక,మాండూక్య,ఐతరేయ,శ్వేతాశ్వతర,బృహదారణ్యకాది దశోపనిషత్తులను,మహర్షి దయానంద సరస్వతీకృత సమస్త వైదిక సాహిత్యాన్ని,బాగా అధ్యయనం చేసారు.పండిత గంగారాం వానప్రస్థి గారి వద్ద హిందీ భాషను,వేద సిద్ధతాలను అభ్యసించి,సంస్కృతంలో బి.ఏ విద్యను పూర్తి చేసారు.మనుధర్మ శాస్త్రమును తెనుగించి,పరిశోధించి ఎం.ఏ.ను పూర్తి చేసారు.మహర్షి దయానంద సరస్వతి ప్రతిపాదించిన విద్యా విధానం అనే అంశంపై రాష్ట్రీయ సంస్కృతి విద్యాపీఠం,తిరుపతిలో పరిశోధనా పత్రాలను సమర్పించి 2007 లో డాక్టరేట్ పట్టాను పొందారు.

**చతుర్వేద సంహిత, వేదభాష్యముల ముద్రణ** 

వేద ధర్మ ప్రచార ట్రస్టును ఏర్పాటు చేసి నాలుగు వేల పుటలతో బృహత్గ్రంధంగా చతుర్వేద సంహితను ఋషి,దేవతా,ఛందస్సు,స్వరసహితంగా,మంత్రానుక్రమణికలతో,విస్తృతమైన పీఠికతో ప్రప్రథమంగా నిర్మించి ఆంధ్రలోకానికి అందించ్చారు.బ్రహ్మశ్రీ పండిత మలహిరి సిద్ధాంతాచార్యుల వారి చేత అనువధింపబడిన వేద భాష్యముల ముద్రణా కార్యం మర్రి కృష్ణారెడ్డి సంపాదకత్వంలో పూర్తి అయ్యింది.తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం వారు పేపరుకు ఆర్థిక సహాయం అందించగా,యజుర్వేద,సామవేద,అధర్వణ వేద భాష్యములను ఆంధ్ర లోకానికి తెలుగు భాషలో అందించారు.ప్రస్తుతం ఋగ్వేదంను పూర్తిగా తెలుగు లోకానికి అందించే పనిలో వున్నారు .

**వేదగిరి స్థాపన** 

ఆంధ్ర దేశంలో వేద ధర్మ ప్రచారం  కొరకు ఒక నిర్మాణ కేంద్రం అవసరం అని ఎంచి వేదగిరిపై వేదపీఠాన్ని స్థాపించి వేదం మందిరానికి శంకుస్థాపన చేశారు.

**వేదగిరిపై చేయ సంకల్పించిన కార్యములు**

వేదం మందిర నిర్మాణ 

వేదం వేదాంగ విద్యాలయ స్థాపన 

బృహత్ యజ్ఞ మందిర నిర్మాణం 

వేదాను సంధాన కేంద్ర స్థాపన 

ధ్యాన యోగ కేంద్ర స్థాపన 

వాన ప్రస్త,సన్యాసం,వృద్ధ ఆశ్రమాలను నెలకొల్పుట.

వేద ధర్మ ప్రచార కేంద్ర స్థాపన 

వేదం సాహిత్య నిర్మాణం 

ఆధునిక విద్యతో పాటు గురుకుల పాఠశాల స్థాపన

గోశాల స్థాపన

ఆయుర్వేద ఔషధ నిర్మాణ కేంద్రం 

వేదగిరిని సందర్శనీయ యాత్రా స్థలంగా తీర్చిదిద్దుట.
కట్ట కవిత

**కట్ట కవిత** మలిదశ తెలంగాణ ఉద్యమకారిణి, పాత్రికేయురాలు. ప్రజాశక్తి, వనితా టీవీ, మహా టీవీ, నవ తెలంగాణ వంటి ప్రింట్, ఎలక్ట్రానిక్ మీడియాలలో పనిచేసిన కవిత, 2017లో తెలంగాణ ప్రభుత్వం నుండి తెలంగాణ రాష్ట్ర విశిష్ట మహిళా పురస్కారం అందుకుంది. కోవిడ్ 19 మహమ్మారి సమయంలో లాక్‌డౌన్ కారణంగా మీడియాలో పనిచేస్తున్నవారికి ఇచ్చే నెట్‌వర్క్ ఆఫ్ ఉమెన్ ఇన్ మీడియా 2020 ఫెలోషిప్ ను అందుకుంది.

## జననం - విద్యాభ్యాసం
కట్ట కవిత, వెంకటేశం భారతమ్మ దంపతులకు నల్గొండ జిల్లా, చిట్యాల లోని తాల్లయెల్లెంల గ్రామంలో జన్మించింది. గ్రామం నుంచి ఉన్నత విద్యను అభ్యసించిన అతి తక్కువ మంది మహిళల్లో కవిత ఒకరు. ప్రభుత్వ స్కూళ్లు, కాలేజీల్లోనే చదువు పూర్తి చేసింది. విద్యార్థిగా ఎస్‌.ఎఫ్‌.ఐ ఉద్యమంలో నల్లగొండ జిల్లా అధ్యక్ష బాధ్యతలు నిర్వహించింది. ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం, తెలుగు విశ్వవిద్యాలయంలలో జర్నలిజం కోర్సులు పూర్తిచేసింది.

## వృత్తిజీవితం
2004లో జర్నలిజంలోకి ప్రవేశించింది. ప్రజాశక్తి పత్రిక ద్వారా మీడియాలోకి వచ్చి, 13 సంవత్సరాలుగా పలు పత్రికలు, టీవీ మీడియాల్లోనూ జర్నలిస్టుగా సేవలు పనిచేస్తోంది. మహిళలు, సామాజిక న్యాయానికి సంబంధించిన సమస్యలపై వార్తలను రాసింది. ప్రతిభ ఉన్న మహిళలను ప్రపంచానికి పరిచయం చేసే ప్రయత్నం చేస్తూ, చాలామందిని వెలుగులోకి తెచ్చింది. నమస్తే తెలంగాణ పత్రికలో స్టాఫ్ రిపోర్టర్ గా, సాక్షి పత్రికలో సబ్ ఎడిటర్ గా పనిచేసింది.

## తెలంగాణ ఉద్యమంలో
మలిదశ తెలంగాణ ఉద్యమంలో తెలంగాణ కోసం జర్నలిస్ట్‌గా విధులు నిర్వహిస్తూనే ప్రత్యక్ష పోరాటంలోనూ తన సత్తా చాటింది. తెలంగాణ ఉద్యమకారులను అణచివేస్తున్న సమయంలో ఎదురుతిరిగి పోరాడింది. తెలంగాణ సాధనే ధ్యేయంగా అనేక కథనాలు సైతం రాసింది.

## బహుమతులు - పురస్కారాలు
* తెలంగాణ రాష్ట్ర విశిష్ట మహిళా పురస్కారం - హైదరాబాద్, తెలంగాణ ప్రభుత్వం, మార్చి 8, 2017
*నెట్‌వర్క్ ఆఫ్ ఉమెన్ ఇన్ మీడియా (ఇండియా)  ఫెలోషిప్ (2020)
*జెండర్ సెన్సిటివ్ రైటింగ్ కోసం లాడ్లీ అవార్డు (2017)

## మూలాలు

వర్గం:విశిష్ట మహిళా పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:నల్గొండ జిల్లా మహిళా పాత్రికేయులు
వర్గం:రెండవ ప్రత్యేక తెలంగాణ ఉద్యమంలో పాల్గొన్న నల్గొండ జిల్లా మహిళలు
వర్గం:నల్గొండ జిల్లా మహిళలు
మీనా కుమారి (హిందీ నటి)

**మీనా కుమారి** (1 ఆగస్టు 1933 – 31 మార్చి 1972), ప్రముఖ భారతీయ నటి, గాయకురాలు, కవయిత్రి. ఆమె అసలు పేరు మహ్జబీన్ బనో. ఆమె నాజ్ అనే పేరుతో రచనలు చేసేది. మీనా కుమారిని భారతీయ సినిమాకి ట్రాజడీ క్వీన్ గా అభివర్ణిస్తారు. బాలీవుడ్లో అత్యంత గొప్ప  నటీమణిగా  ఆమె పేరు  గాంచింది. తన చిన్నతనం నుంచీ చనిపోయే దాకా ఆమె 30 ఏళ్ళ  కెరీర్ లో  దాదాపు 90 సినిమాల్లో  నటించింది. ఆమె  నటించిన  వాటిలో  ఎన్నో సినిమాలు  క్లాసిక్ లుగా  నిలవడం విశేషం. వాటిలో పాకీజా,  సాహిబ్ బీబీ ఔర్ గులాం,  మేరే అప్నే, ఆర్తీ, బైజు బవారా, పరిణీతా, దిల్ అప్నా ఔర్ ప్రీత్ప రాయీ,  ఫుట్ పాత్,  చార్ దిల్ చార్ రహెన్,  దేరా,  అజాద్, మిస్ మేరీ, శారద, దిల్ ఏక్ మందిర్,  కాజల్,  చిరాగ్ కహాన్ రోషిణి కహాన్, మఝ్లీ దీదీద్, ఫూల్ ఔర్ పత్తర్, బాభీ కీ చుదియాన్, యహుది, హలకు, బాద్బాన్,  కోహినూర్ వంటి సినిమాలు ఇప్పటి తరానికి  తెలియడం విశేషం. మీనా  కుమారి  బాలనటిగా,  గాయనిగా కూడా చేసింది.  

ఆ తరువాత  దునియా  ఏక్ సరై,  పియా ఘర్ ఆజా, బిచ్చడే  బలాం వంటి సినిమాల్లో హీరోయిన్ గా నటించింది ఆమె.  మీనా జీవితచరిత్ర రాసిన వినోద్ మెహతాతో ఒక దర్శకుడు మాట్లాడుతూ  ట్రాజడీ కింగ్ దిలీప్ కుమార్ కూడా  ఆమెతో  నటించేటప్పుడు  ఆమె  అంత  బాగా  చేయలేక  ఇబ్బంది  పడేవారు  అన్నాడు.  ఆమెతో  నటించేటప్పుడు రాజ్ కుమార్ డైలాగులు మర్చిపోయేవాడట. మధుబాల కూడా  మీనా  కుమారి  అభిమాని. ఆమె మీనాకుమారి గురించి మాట్లాడుతూ ఆమె గొంతు చాలా విలక్షణమైంది. ఏ ఇతర హీరోయిన్ కీ అలాంటి గొంతు లేదు అని అంది. 

## మూలాలు

వర్గం:1932 జననాలు
వర్గం:1972 మరణాలు
వర్గం:భారతీయ నటీమణులు
వర్గం:భారతీయ కవయిత్రులు
వర్గం:భారతీయ చలన చిత్ర గాయకులు
వర్గం:భారతీయ మహిళా గాయకులు
శ్రీప్రియ (నటి)

**శ్రీప్రియ** 1970, 80 దశకాలలో కథానాయిక పాత్రలలో నటించిన దక్షిణ భారతీయ సినిమానటి. ఈమె తమిళ, తెలుగు,కన్నడ, మలయాళ భాషా చిత్రాలలో సుమారు 300లు పైగా నటించింది.
వాటిలో 200 సినిమాలు తమిళ భాషా చిత్రాలు. ఈమె కొన్ని తమిళ, తెలుగు సినిమాలకు దర్శకత్వం కూడా వహించింది.

## వృత్తి

### నటిగా
ఈమె 1974లో తొలిసారి సినిమా కెమెరా ముందు నిలబడింది. ఈమె రజనీకాంత్,కమల్ హాసన్, శివాజీ గణేశన్ మొదలైన హీరోల సరసన నటించింది. ఈమె 1970వ దశకంలోను, 80వ దశకం తొలి దశలోను వరుసగా విజయవంతమైన సినిమాలలో నటించింది. 1977లో నటించిన అవళ అప్పడితన్ అనే సినిమాలో నటనకు గాను తమిళనాడు రాష్ట్ర అవార్డు లభించింది. 1980లో కళైమామణి పురస్కారం ఈమెను వరించింది.
ఈమె జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డు కమిటీలోను, తమిళనాడు రాష్ట్ర సినిమా అవార్డు కమిటీలోను సభ్యురాలిగా వ్యవహరించింది.

ఈమె రజనీకాంత్ సరసన హీరోయిన్‌గా ఎక్కువ సినిమాలు నటించిన నటీమణి. రజనీకాంత్, ఈమె జోడీగా 28 సినిమాలలో నటించారు. శ్రీదేవి తరువాత కమల్ హాసన్‌ సరసన ఎక్కువగా అంటే 30 సినిమాలలో కథానాయికగా నటించింది. కమల్ హాసన్, రజనీకాంత్ ఇద్దరూ నటించిన సినిమాలలో కూడా ఈమె ఎక్కువగా నటించింది.

మొత్తం మీద ఈమె 1973 నుండి 300లకు పైగా నాలుగు దక్షిణ భారత భాషా చిత్రాలలో నటించింది. వాటిలో 200 చిత్రాలు తమిళ చిత్రాలే.

### దర్శకురాలిగా
ఈమె తమిళంలో 2 సినిమాలకు, కన్నడలో 2 సినిమాలకు తెలుగులో దృశ్యం సినిమాకు దర్శకత్వం వహించింది. ఐదు తమిళ సీరియళ్లకు కూడా దర్శకురాలిగా పనిచేసింది. ఈమె మంచి చిత్రకారిణి కూడా. ఈమె కొన్ని టెలివిజన్ సీరియళ్లకు సంభాషణలు వ్రాసింది.

## వ్యక్తిగత జీవితం
శ్రీప్రియ చెన్నైలో జన్మించింది. ఈమె సంప్రదాయక సంగీత కుటుంబం నుండి వచ్చింది. నాట్యకళాచక్రవర్తి పద్మశ్రీ కె.ఎన్.దండాయుధపాణి పిళ్లై, నాదస్వరచక్రవర్తి రాజమాణిక్యం పిళ్లైలు ఈమె మేనమామలు. ఈమె చెన్నైలోని చర్చ్ పార్క్ కాన్వెంట్ స్కూలులో చదివింది. ఈమె శాస్త్రీయ నృత్యాన్ని అభ్యసించింది. ఈమె 1988లో సినీనటుడు రాజ్‌కుమార్ సేతుపతిని వివాహం చేసుకుంది. వీరికి స్నేహ అనే కూతురు, నాగార్జున్ అనే కుమారుడు జన్మించారు.

## సినిమాల జాబితా
శ్రీప్రియ నటించిన తెలుగు సినిమాల పాక్షిక జాబితా:

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* 
* Sripriya Filmography at SpicyOnion 

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు
వర్గం:కన్నడ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:తమిళ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:మలయాళ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:భారతీయ సినిమా మహిళా దర్శకులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా దర్శకులు
వర్గం:తమిళ సినిమా దర్శకులు
వర్గం:1956 జననాలు
వర్గం:కళైమామణి పురస్కార గ్రహీతలు
ఎల్.వి. రేవంత్

**రేవంత్**గా పిలవబడే **ఎల్.వి. రేవంత్** ఆంధ్రప్రదేశ్ కు చెందిన నేపథ్య గాయకుడు. పలు సినిమాల్లో 200 కి పైగా పాటలు పాడాడు. ఎం. ఎం. కీరవాణి, కోటి, మణిశర్మ, చక్రి, థమన్ లాంటి సంగీతదర్శకుల దగ్గర పాటలు పాడాడు. 2017లో సోనీ మ్యూజిక్ చానల్ నిర్వహించే ప్రముఖ పోటీ ఇండియన్ ఐడల్-9 లో ప్రథమ స్థానంలో నిలిచాడు. ఆయన 2022లో బిగ్ బాస్ తెలుగు 6లో  కంటెస్టెంట్‌గా పాల్గొని విజేతగా నిలిచాడు.

## నేపథ్యం
రేవంత్ పూర్తి పేరు లొల్ల వెంకట రేవంత్ కుమార్ శర్మ. శ్రీకాకుళం లో పుట్టాడు. విశాఖపట్నంలో పెరిగాడు. వేద పాఠశాలలో చదివాడు. సంప్రదాయ సంగీతం నేర్చుకోలేదు. అతని కుటుంబం కూడా సంగీత నేపథ్యమున్న కుటుంబం కాదు. పాటల మీద ఆసక్తితో డిగ్రీ చివరి సంవత్సరంలోనే వదిలేసి సంగీతంలో తన ప్రతిభను నిరూపించుకోవడానికి హైదరాబాదు చేరుకున్నాడు. బాహుబలి తో పాటు అనేక సినిమాలలో సుమారు 200 కి పైగా పాటలు పాడాడు.

## పాటల సమాహారం

## మూలాలు

వర్గం:గాయకులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నేపథ్యగాయకులు
వర్గం:1990 జననాలు
వర్గం:శ్రీకాకుళం జిల్లా సినిమా గాయకులు
వర్గం:ఇండియన్ ఐడల్ లో పాల్గొన్నవారు
వర్గం:బిగ్ బాస్ (తెలుగు టీవీ సిరీస్) పోటీదారులు
ప్రియదర్శిని

**ప్రియదర్శిని** తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన వెయిట్‌లిఫ్టర్‌ క్రీడాకారిణి. ఈవిడ 2017 లో తెలంగాణ ప్రభుత్వం నుండి తెలంగాణ రాష్ట్ర విశిష్ట మహిళా పురస్కారం అందుకుంది.

## జననం
ప్రియదర్శిని తెలంగాణ రాష్ట్రం, జయశంకర్ భూపాలపల్లి జిల్లా, ఏటూరునాగారం మండలంలోని చాల్పాకలో తూరం శ్రీనివాస్, శారద దంపతులకు ప్రథమ పుత్రికగా జన్మించింది. కోయ తెగకు చెందిన ప్రియదర్శిని తండ్రి చిన్నప్పుడే చనిపోయారు. ప్రియదర్శినికి అమ్మ శారద, చెల్లె సితార ఉన్నారు.

## వెయిట్‌లిఫ్టర్‌ క్రీడాకారిణిగా
ప్రియదర్శినికి చిన్నతనంనుండే క్రీడల పట్ల ఉన్న ఆసక్తి ఉంది. తాడ్వాయి మండలం మేడారం లోని ఇంగ్లీషు మీడియం పాఠశాలలో నాల్గవ తరగతి చదువుతున్న ప్రియదర్శిని లాంగ్ జంప్, హైజంప్‌లో కనబర్చుతున్న ప్రతిభను గమనించిన పాఠశాల పీఈటీ లక్ష్మీనారాయణ, ప్రియదర్శినిని హైదరాబాద్‌ హకీంపేటలోని క్రీడల పాఠశాలలో చేర్పించారు. శిక్షకులు శ్రీనివాస్‌, మాణిక్యాలరావు ప్రోత్సహించారు. 
* 2015 జనవరిలో హరియాణా కేంద్రంగా జరిగిన జాతీయ స్థాయి పోటీల్లో తొలి స్వర్ణ పతకం గెలిచింది.
* 2015 అక్టోబరు 12న పుణెలో జరిగిన కామన్‌వెల్త్‌ వెయిట్‌ లిఫ్టింగ్‌ పోటీలకు భారతదేశం నుంచి ప్రాతినిధ్యం వహించి 44 కిలోల విభాగంలో స్నాచ్‌- 53, క్లీన్‌ అండ్‌ జర్క్‌- 75 కిలోలతో మొత్తం 128 కిలోల బరువు ఎత్తి స్వర్ణ పతకం కైవసం చేసుకుంది.

## బహుమతులు - పురస్కారాలు
* తెలంగాణ రాష్ట్ర విశిష్ట మహిళా పురస్కారం - హైదరాబాద్, తెలంగాణ ప్రభుత్వం, మార్చి 8, 2017

## మూలాలు

వర్గం:విశిష్ట మహిళా పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లా మహిళా క్రీడాకారులు
తెన్నేటి కాశీవిశాలాక్షిదేవి

**తెన్నేటి కాశీవిశాలాక్షిదేవి** తెలుగు రచయిత్రి. ఈమె విజయవాడలో తెన్నేటి అన్నపూర్ణమ్మ, తెన్నేటి సీతారామయ్య దంపతులకు జన్మించింది. ఈమె విద్యాభ్యాసం మొత్తం విజయవాడలోని మాంటిస్సోరి విద్యా సంస్థల్లో జరిగింది. అర్థశాస్తంలో, ఆంగ్లంలో ఎం.ఎ., తరువాత ఎం.ఇ.డి చేసింది. ఈమె భర్త వియోగి కలం పేరుతో రాసే రచయిత కోపల్లె విజయప్రసాదు. వీరికి ఒక అబ్బాయి, ఒక అమ్మాయి ఉన్నారు. ఈమె ఒక ప్రయివేటు పాఠశాలలో టీచరుగా, ప్రధానోపాధ్యాయురాలిగా పనిచేసి ప్రస్తుతం విశ్రాంత జీవితం గడుపుతున్నది. ఆమె మామగారు శ్రీరాగి కూడా ప్రసిద్ధ రచయిత, ఆడపడుచు రమ్య మంచి కవయిత్రి. ఈమె ఇంట్లో సాహిత్య వాతావరణం ఈమెను రచయిత్రిగా తీర్చిదిద్దింది.

ఆమె కవిత, కథానిక, నాటిక ప్రక్రియలలో రచనలు చేసింది. పిల్లలకు గేయాలు రాయటమే కాదు వారితో గేయ నాటికలు వేయిస్తుంది. ఈమెకు రేడియో నాటికలంటే ప్రాణం. చిన్నప్పటినుండి వాటిని వినేది. తాను పనిచేసిన ప్రయివేటు పాఠశాలలో పిల్లలచేత ఎన్నో నాటికలు వేయించింది. వారిచేత స్పష్టంగా డైలాగులు పలికించటం, భావావేశాల్ని నాటికల్లోని పాత్రలచేత చేయించటం ఈమె ప్రత్యేకత. ఈమె వద్ద శిక్షణ పొందిన విద్యార్థులు కళలన్నా, సాహిత్యమన్నా ఎంతో మక్కువ కలిగి ఉన్నారు. ఉపాధ్యాయురాలిగా ఒక తరాన్ని ప్రభావితం చేసి తల్లి భాషకు, సాహిత్యానికి ఎనలేని సేవలందించింది. చిన్మయ మిషన్‌ వారి ఎండాకాలం క్యాంపులలో ఈమె పిల్లలకు వివిధ విషయాలు భోదిస్తుంది.

## రచనలు
ఈమె రెండు నాలుకలు అనే కథా సంపుటిని, బంగారు భవిత అనే నాటికల సంపుటిని ప్రకటించింది. ఈమె కథలు, కవితలు వివిధ పత్రికలలో అచ్చయ్యాయి.
## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు రచయిత్రులు
వర్గం:తెలుగు కవయిత్రులు
అదా శర్మ

**అదా శర్మ, **ప్రముఖ భారతీయ సినీ నటి. ఎక్కువగా హిందీ, తెలుగు సినిమాల్లో నటించింది ఆమె. తన స్కూలు చదువు పూర్తియిన వెంటనే 2008లో హిందీ హారర్ సినిమా 1920తో తెరంగేట్రం చేసింది. ఈ సినిమా మంచి హిట్ గా నిలిచింది. ఈ సినిమాలో ఆమె నటనకు ప్రేక్షకుల, విమర్శకుల ప్రశంసలు లభించాయి. అంతే కాక, ఈ సినిమాకు గాను ఫిలింఫేర్ ఉత్తమ ఫీమేల్ డెబ్యూ పురస్కారం కూడా లభించింది. ఆ తరువాత ఆమె హిందీలోనే హసే తో పసే (2014) సినిమాలో నటించింది. ఈ సినిమా కూడా మంచి విజయం సాధించింది. ఆ తరువాత ఆమె తెలుగులో ఐదు సినిమాలు చేసింది. ఆమె తెలుగులో నటించిన హార్ట్ అటాక్ (2014), సన్నాఫ్ సత్యమూర్తి (2015), సుబ్రహ్మణ్యం ఫర్ సేల్ (2015), గరం (2016), క్షణం (సినిమా) సినిమాలు విజయం  సాధించాయి. ఆమె 2015లో రాణా విక్రమ అనే కన్నడ సినిమాలో కూడా నటించింది. ఈ సినిమాలన్నీ కమర్షియల్ గా మంచి హిట్ అవడమే కాక, ఆమె నటనకు ప్రశంసలు కూడా లభించడం విశేషం. 

ఈ సినిమాలు విజయవంతం కావడం, ఆమె నటన ప్రేక్షకులకు నచ్చడంతో ఆమె తెలుగులో హీరోయిన్ గా నిలదొక్కుకుంటోంది.

## తొలినాళ్ళ జీవితం, చదువు
అదా కేరళలోని పాలక్కాడ్ లోని తమిళ బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో జన్మించింది. కానీ మహారాష్ట్రలోని ముంబైలో పెరిగింది. ఆమె తండ్రి తమిళనాడులోని మధురైకి చెందినవారు. వర్తక నావికాదళంలో కెప్టెన్ గా పనిచేశారు. ఆమె తల్లి పాలక్కాడ్ కు చెందిన సంప్రదాయ నృత్య కళాకారిణి. ముంబై బాంద్రాలోని పాలీ హిల్ లో ఉన్న ఆగ్జిలియం కాన్వెంట్ హై స్కూలులో చదువుకుంది అదా శర్మ. ఆమె పదవ తరగతి చదువుకునేటప్పుడే తాను నటి కావాలని అనుకునేది. ఆమె చదువు మానేసి, సినిమాల్లోకి వెళ్ళిపోవాలని అనుకుంది. కానీ కనీసం స్కూలు చదువు అయినా పూర్తి చేయమని తల్లిదండ్రులు చెప్పడంతో ఇంటర్ వరకూ చదువుకుని అపేసింది. 2023లో, శర్మ తీసిన వివాదాస్పద చిత్రం  బాక్సాఫీసు వద్ద హిట్ అయింది, అయితే సోషల్ మీడియా శర్మ యాస పేలవంగా ఉందని వైరల్ చేసింది

## Filmography

## మూలాలు

## బయట లింకులు

* 
* 

వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:హిందీ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:1992 జననాలు
సత్యవాడ సోదరీమణులు

right|thumb|సత్యవాడ సోదరీమణులు
**సత్యవాడ సోదరీమణులు**గా ప్రసిద్ధి చెందిన సత్యవాడ రఘునాథమ్మ, సత్యవాడ సూర్యకుమారి బహుముఖ ప్రజ్ఞావంతులు. జమీందారీ కుటుంబంలో పుట్టిన వీరు పుట్టుకతో అంధులు. ఈ జంట అనేక కథలను వ్రాసింది. కవితలను గేయాలను రచించి కవులుగా, పాటలు పాడి గాయనీమణులుగా ప్రసిద్ధి చెందారు ఈ సోదరీమణులు. 

## విశేషాలు
స్కూలు చదువులు ఏమీ చదవక పోయినా, బ్రెయిలీ నేర్చుకునే అవకాశం రాకపోయినా, బయటి ప్రపంచంతో ఎక్కువ సంబంధాలు లేకపోయినా ఈ సోదరీమణులు రేడియో వినడం ద్వారా తమ జ్ఞానాన్ని పెంచుకున్నారు. సంగీత సాహిత్యాలలో తమదైన ఒక గుర్తింపును సంపాదించుకున్నారు. వీరిలో చిన్నవారైన సూర్యకుమారి వీణావాదనలో కూడా నిష్ణాతురాలు. వీరు సత్య సాహితి అనే సాహిత్యసంస్థను స్థాపించారు. శివరామ సంగీత శిక్షణా కేంద్రాన్ని నిర్వహిస్తున్నారు.
## రచనలు
వీరు 100కు పైగా కథలు వ్రాశారు. 5 కథాసంపుటాలను వెలువరించారు. వీరి తొలి కథ 1975 జూలై 16న ఆకాశవాణి, విజయవాడ కేంద్రం నుండి ప్రసారమయ్యింది. వీరు అనేక సంగీత రూపకాలు, రేడియో నాటకాలు కూడా వ్రాశారు. అంధులైన ఈ జంట సొంతంగా రాయలేరు కనుక వీరు కథ చెబుతుంటే ఇతరులు సహకరించేవారు.

వీరు ప్రకటించిన పుస్తకాలు:
# ముత్యాలు నీళ్ళోసుకుంది (కథాసంపుటి)
# మాయనిపున్నమి (కథాసంపుటి)
# హరిప్రియ (కథాసంపుటి)
# మొక్కుబడి (కథాసంపుటి)
# సరస్వతీనమస్తుభ్యమ్‌ (కథాసంపుటి)
# రసమయి (గేయసంపుటి)

### కథల జాబితా
ఈ సోదరీమణుల కథలు యోజన, పుస్తకం, తెలుగుపలుకు, ఆంధ్రపభ, వనితాజ్యోతి, వనిత, ఆంధ్రజ్యోతి, ఆంధ్రపత్రిక, కలువబాల, నవ్య, విశ్వరచన, మందాకిని, ఆంధ్రభూమి, ఉదయం, ప్రియదత్త, విపుల, విజయ, చతుర, తెలుగుజ్యోతి, ఆశ, సుజనరంజని తదితర పత్రికలలో ప్రచురితమయ్యాయి.

వీరు వ్రాసిన కథల పాక్షిక జాబితా:

# అక్షింతలు
# అత్తలేని కోడలు
# అనుబంధం
# అన్నప్రాశన
# అపరంజి
# అమ్ములు పరికిణి
# అలసిపోయిన ఆశయం
# అవధాని ఆశయం
# ఆ కళ్లే వర్షిస్తే
# ఆకలి
# ఆదర్శం కోసం
# ఆనందాశ్రవులు
# ఉగ్గుగిన్నె
# ఉదయ
# ఏదీ స్త్రీ హృదయం
# ఓ యశోద కథ
# కాగితం పడవ
# కుంకుమ భరిణె
# కుట్టుమిషన్
# కోడలొచ్చింది
# గతుకుల బాట
# గోరంత గోరంతే
# జీవన
# జీవిత వీణ
# జీవిత సాఫల్యం
# జ్ఞానదాత
# డబ్బుచేదే
# తప్పుచేసిన దేవుడు
# తలకుమించిన బరువా
# దాంపత్య ప్రసూనం
# దీని మహిమ...
# దీపాల పండగ
# నా పేలేంతి
# నీలమ్మ
# పగడాలబేరు
# పటిక బెల్లం
# పతిదేవుడు
# పలకా-బలపం
# పాతచీర
# పాపాయి కావాలి
# పెంపుడుకుక్క
# పెళ్లంటే
# పొద్దుపొడుపు
# ప్రక్షాళన
# ప్రసాదుకి పెళ్ళికుదిరింది
# ప్రేమకానుక
# ప్రేమచిట్కా
# బంగారువీణ
# బదిలి
# బాల గోకులం
# భలేబామ్మ
# మంత్రాక్షతలు
# మనసు శిలకాదు
# మనసు-మమత
# మమతల పందిరి
# మల్లి నవ్వింది
# మాయనిపున్నమి
# ముగ్గురన్నల...
# ముచ్చటగా మూడేపువ్వులు
# ముత్యాలు నీళ్లోసుకుంది
# మూగరాగాలు
# మొక్కుబడి
# లంచ్ బాక్స్
# వీడని తోడు
# శాంతికోసం
# శృతి చేసినవీణ
# సరస్వతీ నమస్తుభ్యం
# సుకన్య
# సుమిత్ర
# సౌభాగ్యానికి సోపానాలు
# హనీమూన్
# హరప్రియ
# హరిప్రియ

### నాటికలు
* చిగురు తొడగని వసంతం
* అగ్గిపుల్ల
* ప్రేమించు
* ప్రేమకై
* గుర్తింపు
* పొగరుపచ్చ
* వేపపూలు
### గీతాలు

## సత్కారాలు
* ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం 2013లో వీరికి ఉగాది పురస్కారాన్ని అందజేసింది. 
* పొట్టిశ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం వీరిని 2014 సంవత్సరానికి గాను "కథ" విభాగంలో కీర్తిపురస్కారాన్ని ప్రకటించింది.

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు రచయిత్రులు
వర్గం:తెలుగు కవయిత్రులు
వర్గం:తెలుగు కథా రచయితలు
వర్గం:రచయిత్రులు
వర్గం:తెలుగు జంటకవులు
గౌండ్ల మల్లీశ్వరి

**గౌండ్ల మల్లీశ్వరి** తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన తొలి మహిళా వీడియో జర్నలిస్ట్‌. ఈవిడ 2017 లో తెలంగాణ ప్రభుత్వం నుండి తెలంగాణ రాష్ట్ర విశిష్ట మహిళా పురస్కారం అందుకుంది.

## జననం
మల్లీశ్వరి, శరణయ్య, మొగులమ్మ దంపతులకు సంగారెడ్డి జిల్లా, మునుపల్లి మండలం చిన్నచెల్మెడ గ్రామంలో జన్మించింది.

## తొలి జీవితం
మల్లీశ్వరి తల్లిదండ్రులకు ఐదుమంది కూతుర్లు, ఒక్క అబ్బాయి. అబ్బాయి పుట్టిన పదిహేడు రోజులకే వాళ్లు చనిపోయారు. అప్పటినుంచి మేనమామల దగ్గర పెరిగి, కర్రపట్టి పశువుల కాపరి అయింది.

## విద్యాభ్యాసం
వికారాబాద్ లోని ఎంవీఎఫ్ ఫౌండేషన్ సహకారంతో వికారాబాద్ లో 7వ తరగతి, రంగారెడ్డి జిల్లా మంచాల్ మండలంలోని బాలికల వసతిగృహంలో 74శాతం మార్కులతో 10వ తరగతి పాసై, వికారాబాద్ ప్రభుత్వ జూనియర్ కళాశాలలో ఇంటర్మీడియట్ పూర్తి చేసింది. అటుతర్వాత చిన్నచిన్న ఉద్యోగాలు చేస్తూ ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలో బీ.ఎస్‌.సీ.లో 68 శాతం మార్కులతో గ్రాడ్యుయేషన్ పూర్తిచేసింది.

## వీడియో జర్నలిస్ట్‌ గా
వీడియోగ్రఫీపై ఉన్న అభిరుచితో వీడియోలు తీయడం నేర్చుకుంది. వివిధ వేడుకలకు వీడియోలు తీస్తూ వచ్చిన డబ్బుతో డిగ్రీ పూర్తిచేసింది. వీడియో టెక్నిక్‌లు నేర్చుకుని 2008లో హెచ్ ఎమ్ టివిలో వీడియో జర్నలిస్ట్‌గా చేరింది. ప్రస్తుతం జై తెలంగాణ న్యూస్ ఛానల్‌లో వీడియో జర్నలిస్ట్‌గా పనిచేస్తుంది.

## బహుమతులు - పురస్కారాలు
* తెలంగాణ రాష్ట్ర విశిష్ట మహిళా పురస్కారం - హైదరాబాద్, తెలంగాణ ప్రభుత్వం, మార్చి 8, 2017

## మూలాలు

వర్గం:విశిష్ట మహిళా పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:సంగారెడ్డి జిల్లా వీడియో జర్నలిస్టులు
వర్గం:సంగారెడ్డి జిల్లా మహిళలు
వర్గం:తెలంగాణ పాత్రికేయులు
కరిష్మా కపూర్

**కరిష్మా కపూర్** (జననం 1974 జూన్ 25) ప్రముఖ భారతీయ సినీ నటి. ఆమె ఎక్కువగా బాలీవుడ్ లో నటించింది. ఒకప్పుడు ఆమె భారత్ లోనే అందరు నటీమణుల కన్నా ఎక్కువ రెమ్యునరేషన్ అందుకునేది.  ఆమె ఎక్కువగా కథానాయిక ప్రాధాన్యత కలిగిన చిత్రాల్లో నటించేది. హిందీ సినిమాల నుండి మూస కథానాయిక పాత్రలు నిష్క్రమించాయని ఆమె పాత్రల ద్వారా అర్ధమవుతుంది. ఆమె దేశంలోనే అందమైన కథానాయికగా పేరు పొందింది. ఆమె కెరీర్ లో భారత జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలు, ఫిల్మ్‌ఫేర్ పురస్కారాలతో పాటు ఎన్నో  పురస్కారాలు అందుకొంది. 

కపూర్ కుటుంబానికి చెందిన కరిష్మా, ముంబైలో పుట్టి, పెరిగింది. ఆమె తల్లిదండ్రులు, కుటుంబ సభ్యుల్లో చాలా మంది సినీ రంగంలో పనిచేశారు. ఆమె కుటుంబం సినీ రంగానికి చెందినదే అయినా, ఆమె తండ్రికి ఆడవారు సినిమాల్లోకి రావడం ఇష్టం లేదు. అందుకే కరిష్మా తల్లితో విడిపోయాడు.

## ఇవి కూడా చూడండి
కరిష్మా కపూర్ నటించిన సినిమాల జాబితా

## మూలాలు

వర్గం:1974 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
రామాయణంలో స్త్రీ పాత్రలు

భారతీయ సంస్కృతికి ఆకరములు అనదగిన మహాభారత, రామాయణాది కావ్యాలలో రామాయణం ఒక విశిష్ట గ్రంథం. హిందువులకు భగవద్గీత మాదిరి ఇది కూడా ఒక ప్రమాణ గ్రంథం. చతుర్విధ పురుషార్థాలను బోధిస్తుంది కనుక దీనిని ఇతిహాసం అనీ, వాల్మీకి చేత వ్రాయబడింది కనుక ఆదికావ్యమనీ అంటారు. ఈ గ్రంథం శ్రీరాముని చరిత్రను చెబుతున్నది కనుక రామాయణం అనీ, సీత చరిత్రను వర్ణిస్తుంది కనుక సీతాయాశ్చరితమని, రావణుని వధ గురించి చెబుతున్నది కనుక పౌలస్త్యవధ అనీ పిలువబడుతున్నది. ఈ కావ్యంలో అనేక దేవ, మానవ, వానర, రాక్షస పాత్రలు ఉన్నాయి. వాటిలోని స్త్రీ పాత్రలకు సంబంధించిన వివరాలు: 
# అంజన - కుంజరుని కుమారై వానర స్త్రీ. కేసరి భార్య. ఆంజనేయుని తల్లి.
# అనసూయ - అత్రి మహర్షి భార్య. సీతకు పతివ్రతాధర్మాలను బోధించింది.
# అరుంధతి - వశిష్ట మహర్షి భార్య.
# అహల్య - గౌతముని భార్య. పతివ్రత. రాముని పాదము సోకగానే శాప విముక్త అయ్యింది.
# ఊర్మిళ - లక్ష్మణుని భార్య, జనక మహారాజు జ్యేష్ట పుత్రిక. భర్త లక్ష్మణుడు అన్న రాముని వెంట అరణ్యాలకు పోయినప్పుడు ఈమె తపస్సాధనలో ఉన్నది.
# కైకసి - రావణుడు, కుంభకర్ణు, విభీషణుల తల్లి.
# కైకేయి - దశరథుని మూడవ భార్య. భరతుని తల్లి.
# కౌసల్య - దశరథుని మొదటి భార్య. రాముని తల్లి.
# ఛాయాగ్రాహిణి - హనుమంతుని చేత సంహరింపబడిన రాక్షసి.
# జంఝాట
# తాటకి - మారీచ, సుబాహువుల తల్లి. రాక్షసి.
# తార - వాలి భార్య. అంగదుని తల్లి. 
# త్రిజట - రావణుడు సీతను ఎత్తుకొని పోయి లంకలో బంధించినప్పుడు ఆమెకు కావలిగా ఉంచిన రాక్షస స్త్రీలలో ఒకతె.
# ధాన్యమాలిని - రావణుని రెండవ భార్య. అతికాయుని తల్లి.
# అనల - విభీషణుని కుమార్తె.
# మండోదరి - రావణుడి భార్య. ఇంద్రజిత్తు, తల్లి.
# మంథర - కైకేయి చెలికత్తె. కైకేయికి దుర్బోద చేసి రాముడు అరణ్యవాసం చేయడానికి కారకురాలు అయ్యింది.
# మాండవి - కుశధ్వజుని కుమార్తె. భరతుని భార్య.
# రేణుకాదేవి - జమదగ్ని భార్య. పరశురాముని తల్లి.
# లంకిణి - లంకను కాపలాగా ఉన్న ఒక రాక్షసి .
# వేదవతి - సీత పూర్వజన్మపు పతివ్రత. ఈమెను లక్ష్మీదేవి అవతారంగా భావిస్తారు.
# శబరి - రాముని భక్తురాలు. సిద్ధయోగిని. మతంగమహర్షి శిష్యురాలు. రాముని రాకకై ఎదురు చూసిన వృద్ధురాలు.
# శాంత - దశరథుని మిత్రుడైన రామపాదుని కుమార్తె.
# శూర్పణఖ - రావణుని చెల్లెలు. రాముని వనవాస కాలంలో అతనిపై మోజుపడింది. లక్ష్మణుడు ఆమె ముక్కు, చెవులు, పెదాలు కోసివేశాడు. 
# శ్రుతకీర్తి - కుశద్వజుని కుమార్తె. శత్రుఘ్నుని భార్య.
# సరమ - విభీషణుని భార్య.
# సింహిక - హనుమంతుని చేత సంహరింపబడిన రాక్షసి.
# సీత - జనకుడు యాగం చేసి భూమిని దున్నుతుండగా నాగేటి చాలులో లభించింది. రాముని భార్య.
# సునయన - జనక మహారాజు భార్య.
# సుమిత్ర - దశరథుని భార్య. లక్ష్మణ,శత్రుఘ్నుల తల్లి.
# సురస - నాగమాత. హనుమంతునిచే ఓటమి పాలయ్యింది.
# సులోచన - ఇంద్రజిత్తు భార్య

## పరిశోధనలు
రామాయణంలో స్త్రీ పాత్రల స్వరూప స్వభావ చిత్రణలను ఇలపావులూరి పాండురంగారావు పరిశోధించి ఆంగ్లంలో Women in Valmiki అనే గ్రంథాన్ని రచించాడు. ఈ గ్రంథాన్ని రేవూరి అనంత పద్మనాభరావు తెలుగులో **రామాయణంలో స్త్రీ పాత్రలు** పేరుతో అనువాదం చేశాడు.

## మూలాలు
* Women Characters in Valmiki Ramayana By Kamal Kumar
* భారతీయ సంస్కృతీ సంప్రదాయ నామనిఘంటువు

[వర్గం:[పురాణ పాత్రలు]]
వరికుప్పల నాగమణి

**వరికుప్పల నాగమణి** తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన ఆదర్శ వ్యవసాయవేత్త. ఈవిడ 2017 లో తెలంగాణ ప్రభుత్వం నుండి తెలంగాణ రాష్ట్ర విశిష్ట మహిళా పురస్కారం అందుకుంది.

## జీవిత విశేషాలు
నాగమణి స్వగ్రామం సూర్యాపేట జిల్లా, పెన్‌పహాడ్ మండలం దోసపహాడ్ గ్రామం. కుటుంబ అవసరాలకోసం భర్త శ్రీనివాస్ తో కలిసి హైదరాబాద్‌లో నివాసం ఉంటున్నది.

## వ్యవసాయ రంగం
భర్త సహకారంతో దోసపహాడ్ గ్రామానికి పక్కనే ఉన్న అనాజిపురం లోని నాలుగు ఎకరాల భూమిలో ఆదర్శ పద్ధతుల్లో వ్యవసాయం ప్రారంభించంది. వినూత్న ఆధునిక పద్ధతుల్లో సేంద్రియ వ్యవసాయం చేస్తూ... ఆవు పేడ, ఆవు మూత్రం, వేప నూనె, వేప కషాయంతో సేంద్రియ పద్ధతిలో సహజ ఎరువులను తయారు చేసి, ఆ ఎరువులను డ్రిప్ సిస్టమ్ ద్వారా నేరుగా మొక్కల వేర్లకు అందిస్తూ అధిక దిగుబడులను సాధించింది. మల్చింగ్‌ తోపాటు పంటను నాశనం చేసే కీటకాల నిరోధానికి లింగాకర్షక బుట్టలు, విద్యుత్ బల్బుల వంటివి సైతం ఉపయోగించి, ఎకరాకు 50క్వింటాళ్ల మిర్చి దిగుబడి సాధించంది.

## బహుమతులు - పురస్కారాలు
* తెలంగాణ రాష్ట్ర విశిష్ట మహిళా పురస్కారం - హైదరాబాద్, తెలంగాణ ప్రభుత్వం, మార్చి 8, 2017
* మహీంద్రా అగ్రి జాతీయ అవార్డు - న్యూఢిల్లీ, ఫిబ్రవరి 2, 2017

## మూలాలు

వర్గం:విశిష్ట మహిళా పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:నల్గొండ జిల్లా మహిళా రైతులు
ద్రష్టి దామీ

thumb|ద్రష్టీ దామీ

**ద్రష్టి దామి** (జననం 10 జనవరి 1985),  భారతీయ టీవీ నటి, మోడల్, నృత్యకళాకారిణి. ఆమె నటించిన దిల్ మిల్ గయే, గీత్-హుయీ సబ్సే పరాయీ, మధుబాలా-ఏక్ ఇష్క్ ఏక్ జనూన్, ఏక్ థా రాజా ఏక్ థా రాణీ వంటి ధారావాహికల్లో ఆమె చేసిన పాత్రలు ప్రేక్షకులకు గుర్తుండిపోయాయి. ప్రస్తుతం ఆమె స్టార్ ప్లస్ లో ప్రసారమవుతున్న పరదేశ్ మై హై మేరా దిల్ అనే ధారావాహికలో అర్జున్ బిజ్లానీ సరసన నైనా పాత్రలోనూ, జీ టీవీలో ప్రసారమవుతున్న ఏక్ థా రాజా ఏక్ థా రాణీ ధారావాహికలో సిద్ధార్ధ్ కర్నిక్ సరసన గాయత్రి పాత్రలోనూ నటిస్తోంది.

## తొలినాళ్ళ జీవితం
జనవరి 10, 1985న ముంబైలోని గుజరాతీ కుటుంబంలో జన్మించింది దామీ. ముంబైలోని మేరీ ఇమ్మెక్యులేట్ గర్ల్స్ హైస్కూల్ లో ప్రాథమిక విద్య పూర్తి చేసింది ఆమె. ఆ తరువాత ముంబై మితిబాయ్ కళాశాలలో సోషియాలజీలో డిగ్రీ చదివింది. ఆమె తోటికోడలు సుహసీ ధామి కూడా టెలివిజన్ నటి.

## మూలాలు

వర్గం:1985 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:టెలివిజన్ నటీమణులు
శరణ్య (నటి)

**శరణ్య** (ఆంగ్లం: Saranya Ponvannan; జననం 1970 ఏప్రిల్ 26) ఒక భారతీయ భాషా చలనచిత్ర నటి. ఈమె తమిళ, తెలుగు, మలయాళ, కన్నడ చలనచిత్రాలలో నటించింది.

## విశేషాలు
ఈమె ప్రముఖ మలయాళ దర్శకుడు ఎ. బి. రాజ్ కుమార్తె. ఈమె 1970, ఏప్రిల్ 26న కేరళ రాష్ట్రంలోని అలప్పుళాలో జన్మించింది. ఈమె అసలు పేరు షీలా. ఈమె చెన్నైలోని మహిళా క్రిస్టియన్ కళాశాలలో డైటీషియన్ డిగ్రీ చేసింది. ఈమె నటిగానే కాకుండా మోడల్‌గా, ఫ్యాషన్ డిజైనర్‌గా, నేపథ్య గాయనిగా కూడా పేరు సంపాదించింది. ఈమె 1995లో రచయిత, నటుడు, దర్శకుడు అయిన పొన్‌వన్నన్‌ను వివాహం చేసుకుంది. వీరికి ఇద్దరు కూతుళ్లు ఉన్నారు.
## సినిమా జీవితం
శరణ్య మణిరత్నం సినిమా నాయకుడు (తమిళంలో నాయగన్)తో సినిమా రంగంలోనికి అడుగు పెట్టింది. మొదటి సినిమాలోనే కథానాయికగా అవకాశం దొరకడం, ఆ సినిమాలో ఈమె నటన బాగుండడంతో ఈమెకు 1980 దశకం చివరి నుండి పలు సినిమాలలో కథానాయికగా వరుసగా అవకాశాలు లభించాయి. 1995లో వివాహం తరువాత కొన్ని సంవత్సరాలు నటనకు విరామమిచ్చి 2003 నుండి తిరిగి క్యారెక్టర్ నటిగా సినిమాలలో నటిస్తున్నది. ఈమె నటనకు నాలుగు ఫిలింఫేర్ అవార్డులు, ఒక జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డ్ లభించింది. ఈమె 2014లో ఒక తమిళ సినిమాలో ఒక పాట కూడా పాడింది.

## సినిమాల జాబితా

## మూలాలు

## బయటిలింకులు
* 

వర్గం:భారత జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కార విజేతలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు
వర్గం:తమిళ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:మలయాళ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:కన్నడ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:భారతీయ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:తమిళ సినిమా నేపథ్యగాయకులు
వర్గం:1970 జననాలు
వర్గం:కేరళ వ్యక్తులు
కుమ్ర లక్ష్మీబాయి

**కుమ్ర లక్ష్మీబాయి** తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన సామాజిక సేవకురాలు. తాతలు, తండ్రుల కాలం నాటి భూముల హక్కుల కోసం సుమారు 15ఏళ్ల పాటు పోరాడి విజయం సాధించింది. ఈవిడ 2017 లో తెలంగాణ ప్రభుత్వం నుండి తెలంగాణ రాష్ట్ర విశిష్ట మహిళా పురస్కారం అందుకుంది.

## జననం - తొలిజీవితం
లక్ష్మీబాయి ఆదిలాబాద్ మండలం, తెలంగాణ రాష్ట్రం, ఆదిలాబాద్ జిల్లా పిప్పల్‌ధారి గ్రామ పంచాయతీ పరిధిలోని దహిగూడ గ్రామంలో జంగు, రాంబాయి అనే దంపతులకు రెండో సంతానంగా జన్మించింది.

లక్ష్మీబాయికి చిన్నతనంలోనే భీంరావ్ తో వివాహం జరిగింది. భర్త భీంరావ్ సుమారు 13ఏళ్ల క్రితం మరణించగా, కుటుంబ భారమంతా ఆమె పైనే పడింది. ఒక మగ పిల్లానితో పాటు, ముగ్గురు ఆడపిల్లలను పెంచడం కోసం ఎంతో కష్టపడింది.

## భూపోరాటం
ముప్ఫైఏళ్ల క్రితం కొంతమంది గిరిజనులు ముళ్లపొదలూ, బండరాళ్లను తొలగించి భూములను చదును చేసుకుని సాగుయోగ్యంగా మార్చుకొని వ్యవసాయం (పోడు వ్యవసాయం) చేశారు. అలా సాగులోకి తెచ్చిన ఆ భూమిని తమ వారసులకు అందించారు. కాలక్రమంలో దాన్ని కొందరు గిరిజనేతరులు ఆక్రమించుకొని, ఆ భూమి యజమానుల్నే కూలీలుగా మార్చారు. ఆ గిరిజనేతరులపై పోరాటానికి సిద్ధపడి, తనవాళ్లకి చెప్పింది. కానీ ఎవరూ ధైర్యం చూపలేదు. దాంతో ఆమె ఒంటరిగానే పోరాటానికి సిద్ధపడి, దాదాపు పదిహేనేళ్లు పాటు అలుపెరగని పోరాటం చేసింది.

సుమారు 15ఏళ్ల క్రితం తమ తాతలు, తండ్రుల కష్టార్జితమైన భూములను తమకు ఇప్పించాలని కోరుతూ కుమ్ర లక్ష్మీబాయి కోర్టులో కేసు వేశారు. ఆ భూములు రెవెన్యూ రికార్డుల్లో వారి తాతలు, తండ్రుల పేర్లపైనే ఉండడంతో కోర్టు లక్ష్మీబాయికి అనుకూలంగా తీర్పునిచ్చింది. ఇటీవలే రెవెన్యూ అధికారులు కోర్టు ఆదేశాల మేరకు ఆ భూములను ఆమెకు అప్పగించారు. ఇలా గ్రామంలో పలువురి భూములు వారికే దక్కడంలో ఆమె కీలక పాత్ర పోషించారు.

## గుడుంబా నిర్మూలన
గ్రామంలో పురుషులు గుడుంబాకు బానిసలవుతున్నారని తెలిసి ఆ గుడుంబా నిరోధానికి అనేక రకాలుగా కృషి చేసింది. మహిళలు, పిల్లలను చైతన్యవంతులను చేసి గుడుంబా స్థావరాలపై దాడులు చేసింది.

## గ్రామ సమస్యలు
గ్రామంలో పింఛన్, రేషన్ ల అక్రమాలపై అధికారులను నిలదీసి, సక్రమ పంపిణి అయ్యేలా చేసింది. ఎండాకాలంలో గ్రామంలో ఉన్న నీటి ఎద్దడి నివారణ కోసం ఆర్‌.డబ్ల్యు.ఎస్ అధికారులను కలిసి, సమస్య పరిష్కరించింది.

## బహుమతులు - పురస్కారాలు
* తెలంగాణ రాష్ట్ర విశిష్ట మహిళా పురస్కారం - హైదరాబాద్, తెలంగాణ ప్రభుత్వం, మార్చి 8, 2017

## మూలాలు

వర్గం:విశిష్ట మహిళా పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:ఆదిలాబాదు జిల్లా మహిళా ఉద్యమకారులు
వర్గం:ఆదిలాబాదు జిల్లా మహిళా సామాజిక కార్యకర్తలు
చిటిమెళ్ళ బృందావనమ్మ

**చిటిమెళ్ళ బృందావనమ్మ** ప్రఖ్యాత విద్యావేత్త, సంఘసేవకురాలు, చిత్రకారిణి. 
## బాల్యము, విద్యాభ్యాసము
ఈమె 1917, నవంబర్ 8న వరంగల్లు పట్టణంలో నరసింహమూర్తి, ఈశ్వరమ్మ దంపతులకు జన్మించింది. ఈమె ప్రాథమిక విద్య వరంగల్లు లోని మట్టెవాడ ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలో తెలుగు మాధ్యమంలో కొన్ని తరగతులు, ఉర్దూ మాధ్యమంలో మరి కొన్ని తరగతులు చదివింది. ఆ తర్వాత ఆమె హనుమకొండలోని ప్రభుత్వ మాధ్యమిక, డిపార్ట్‌మెంటల్ ట్రైనింగ్ స్కూలులో చదివింది. తరువాత ఎస్.ఎస్.ఎల్.సి. హనుమకొండలోని ప్రభుత్వ బాలికల పాఠశాలలో చదివింది. ఇంటర్మీడియట్ వరంగల్లులోను, బి.ఎ. హైదరాబాదులోని కోఠి ఉమెన్స్ కాలేజీలోను చదివింది. ఆ తర్వాత హైదరాబాదులోని కాలేజ్ ఆఫ్ ఎడ్యుకేషన్‌లో బి.ఎడ్. పూర్తి చేసింది. ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలో భూగోళశాస్త్రము, తెలుగు అభిమాన విషయాలుగా రెండు ఎం.ఎ. డిగ్రీలు గైకొనింది. ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలోని కాలేజ్ ఆఫ్ ఎడ్యుకేషన్‌లో చదివి ఎం.ఎడ్. పట్టా పొందింది. ఈమె డ్రాయింగ్, పెయింటింగ్‌లలో హయ్యర్ డిప్లొమాను సంపాదించింది, డ్రాయింగ్, పెయింటింగ్‌లలో ట్రైనింగ్ డిప్లొమాను కూడా సంపాదించింది. ఈమె అభిమాన గురువులు సూరజ్‌ఖాన్, ఖండవల్లి లక్ష్మీరంజనం, దివాకర్ల వేంకటావధాని, వేదాంతాచారి, జోహ్రాబేగం మొదలైనవారు.
## ఉద్యోగ పర్వము
ఈమె మొదట హనుమకొండలోని ప్రభుత్వ బాలికోన్నత పాఠశాలలో 6 నెలలు డ్రాయింగ్ టీచర్‌గా పనిచేసింది. తరువాత ప్రభుత్వ సర్వీసులో చేరి వర్ధన్నపేట ప్రభుత్వ ప్రైమరీ స్కూలు ప్రధానోపాధ్యాయురాలిగా పనిచేసింది. పిమ్మట మట్టెవాడ లోని ప్రభుత్వ బాలికల ప్రైమరీ స్కూలులో ప్రధానోపాధ్యాయురాలిగా పనిచేసింది. ఆ తరువాత మట్టెవాడలోని గవర్నమెంట్ మిడిల్ స్కూలులో ఫస్ట్ గ్రేడ్ అసిస్టెంటుగా పనిచేసింది. అనంతరం హనుమకొండ గరల్స్ హైస్కూలులో ఉర్దూ సెక్షన్ టీచర్‌గా పనిచేసింది. 1957లో ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం సర్వీసులో చేరింది. కాలేజ్ ఆఫ్ ఎడ్యుకేషన్‌లో ఆర్ట్స్ ఇన్‌స్ట్రక్టరుగా, దృశ్యశ్రవణ విద్యావిభాగానికి ఇన్‌ఛార్జిగా పనిచేసింది. తరువాత ఈమె తెలుగు విభాగంలో లెక్చరర్‌గా, దృశ్యశ్రవణ మాధ్యమాల లెక్చరర్‌గా పనిచేసింది. 1980లో ఈమె పదవీ విరమణ చేసింది. ఈమె అమెరికా, ఐరోపా దేశాలలో పర్యటించింది.

## సంఘసేవ
ఈమె తన జీవితంలో అనేక సాంఘిక సేవా కార్యక్రమాలలో పాలుపంచుకుంది. హైదరాబాదు ఆంధ్ర మహిళా సభ సాంఘిక సేవా సభ్యురాలిగా, ట్రస్ట్ బోర్డు మెంబరుగా వ్యవహరించింది. ఆంధ్రమహిళాసభ బాలికల ఉన్నతపాఠశాల కార్యనిర్వాహక సభ్యురాలిగా కొంతకాలం పనిచేసింది. హైదరాబాదు చిక్కడపల్లిలోని జనతా హైస్కూలుకు సలహాదారుగా, కార్యనిర్వాహక సభ్యురాలిగా, ఛైర్‌పర్సన్‌గా వివిధ హోదాలను నిర్వహించింది. ఆచార్య కుల్ (వినోబాభావే ట్రస్ట్) కు కార్యనిర్వాహక సభ్యురాలిగా పనిచేసింది. స్వామి చిన్మయానంద మిషన్ సభ్యురాలిగా కూడా తన సేవలను అందించింది.

## చిత్రకళ
ఈమె తైలవర్ణచిత్రాలను గీయడంలో నిష్ణాతురాలు. ఈమె నైజాము యువరాణి "దుర్-ఎ-షెహ్రార్", యువరాజు "ఆజమ్‌ జా"ల నిలువెత్తు తైలవర్ణచిత్రాన్ని గీసి వారికి బహూకరించి వారి అభినందనలకు పాత్రురాలయ్యింది. జార్జి బెర్నార్డ్ షా లైఫ్ సైజ్ చిత్రాన్ని గీసి ఆనాటి ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం వైస్ ఛాన్స్‌లర్‌కు బహూకరించింది. ప్రముఖ శాస్త్రవేత్త సూరి భగవంతం తైలవర్ణ చిత్రాన్ని గీసి అతనికి బహూకరించింది. భారతదేశ పటంలో భారతమాత చిత్రాన్ని వేసి దాని మాజీ రాష్ట్రపతి జ్ఞాని జైల్ సింగ్‌కు బహూకరించింది. దానిని అతడు తాను సేకరించిన వస్తువుల మ్యూజియంలో భద్రపరచుకున్నాడు.

## మరణము
ఈమె హైదరాబాదులో 2008, అక్టోబర్ 8వ తేదీన మరణించింది.

## మూలాలు

వర్గం:1917 జననాలు
వర్గం:చిత్రకారులు
వర్గం:సంఘ సేవకులు
వర్గం:2008 మరణాలు
వర్గం:వరంగల్లు పట్టణ జిల్లా మహిళా ఉపాధ్యాయులు
వర్గం:వరంగల్లు పట్టణ జిల్లా మహిళా చిత్రకారులు
వర్గం:వరంగల్లు పట్టణ జిల్లా మహిళా సామాజిక కార్యకర్తలు