open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
సుబ్రహ్మణ్యస్వామి ఆలయం

**సుబ్రహ్మణ్యస్వామి ఆలయం,** దేవతలకు సేనాధిపత్యం వహించిన వాడు సుబ్రహ్మణ్యస్వామి. ఈ స్వామివారి క్షేత్రాలు దేశ వ్యాప్తంగా ఉన్నాయి.

## భక్తులు
స్వామివారి పరమ భక్తులు తమిళనాడులో ఎక్కువ. ఇక్కడ ఆలయాలు కూడా ఎక్కువే. తమిళనాడుకు ఆనుకుని వున్న చిత్తూరు జిల్లాలో కూడా ఈ స్వామి వారి భక్తులు ఎక్కువగా ఉన్నారు. వీరంతా వీర భక్తులు. భక్తి పారవశ్యంలో ఆవేశానికి లోనౌతారు. వీపుకు శూలాలు/ కొక్కేలు గుచ్చుకొని ఆడడం, రెండు దవడలలో ఇనుప చువ్వలను గుచ్చుకొని ఆడడం, అలాగే బయటకు చాపిన నాలుక మధ్యలో సన్నని శూలం గుచ్చుకొని నాట్యం చేయడం, మొదలగు కార్యక్రమాలు వారి భక్తి పారవశ్యానికి మచ్చు తునకలు.

వీరు అదే విధంగా కావిళ్ల పండగ అని చేస్తారు. ఆ రోజున ఆడమగ, చిన్న పెద్ద తేడా లేకుండా అందరు దీక్ష వహిస్తారు. అది ఇప్పటి అయ్యప్ప దీక్ష వంటిది. ఆరోజు అందరు పసుపు బట్టలు ధరించి., నుదుటన వీభూతి ధరించి మధ్యలో గందం బొట్టు పెట్టి కావిడిని భుజాన వేసుకొని హరో హర అంటూ సుబ్రమణ్య స్వామి ఆలయానికి వెళతారు. ఎక్కువగా కాలి నడకన వెళతారు. కావిడి అంటే ఒక కర్రకు రెండు కొసలందు దారాలతో చిన్నని వెదురు బుట్టలను కట్టీ బుట్టలో పూజా ద్రవ్యాలు, నిమ్మకాయలు, వేస్తారు.. దీని కంతటికి పసుపు పూసి వుంటుంది. దాన్ని భుజాన వేసుకొని ఆవేశంగా "హరో హర మురుగా" అంటూ అరుస్తు వెళుతుంటారు. దీన్నే కావిళ్ల పండగ అని క్లుప్తంగా అంటారు. సుమారు నాలుగు దశాబ్దాల క్రితం ఈ భక్తుల హడావుడి చాల ఎక్కువగా వుండేది. ఆ రోజుల్లో అయ్యప్ప భక్తులు తక్కువ. ఇప్పుడు అయ్యప్ప భక్తులు ఎక్కువయ్యారు. వీరి సంఖ్య తగ్గింది. తమిళ నాట మాత్రం ఇంకా మంచి ఊపులోనే ఉంది.

## క్షేత్రాలు
తమిళనాట ఆరు సుబ్రమణ్య స్వామి క్షేత్రాలను చాల పవిత్రమైనవిగా బావిస్తారు. వీటిని షట్ సుబ్రమణ్యం క్షేత్రాలుగా పిలుస్తారు; అవి వరుసగా: 
* 1. తిరుప్పర కుండ్రం: ఈ క్షేత్రం మధురైకి సుమారు పది కిలో మీటర్ల దూరంలో ఉంది. ఇక్కడ మిగతా ఐదు క్షేత్రాలకు భిన్నంగా సుబ్రమణ్యం స్వామి దేవేరి దేవసేన ఒక వైపు నారధ ముని ఒక వైపు వుంటారు.
* 2. తిరుచెందూర్: సాధారణంగా సుబ్రమణ్యం క్షేత్రాలు కొండల పైన వుంటాయి. వాటికి భిన్నంగా ఇక్కడి ఆలయం సముద్రతీరాన ఉంది. 
* 3. పళణి: ఇది మూడో క్షేత్రం. ఇక్కడి మూల విరాట్ నవ పాషాణాలతో తయారు చేసిన అరుదైన విగ్రహం. ఇక్కడి స్వామి పదేళ్ల బాలునిగా కనిపిస్తాడు. ఒంటి మీద ఒక అంగ వస్త్రం మాత్రమే వుంటుంది. ఈ స్వామిని దండాయుద పాణిగా, బాల సుబ్రమణ్యంగా కొలుస్తారు భక్తులు. పళణిలో అరుదైన మరకత లింగం ఉంది. ఇక్కడ స్వామివారికి నివేదించిన పంచాంమృతాన్ని ప్రసాదంగా ఇస్తారు.
* 4. స్వామిమలై: కుంబకోణానికి ఆరు కిలోమీటర్ల దూరంలో వున్న క్షేత్రం ఇది. కార్తికేయుడు తన తండ్రి అయిన శివునికి "ఓంకార" ప్రాముఖ్యాన్ని భొదించాడని భక్తుల నమ్మకం. అలా మహా శివుడికే గురువుగా బోధనలు చేసిన షణ్ముకుణ్ణి ఇక్కడ స్వామినాదర్ గా కొలుస్తారు.
* 5. తిరుత్తణి 
* 6. పళముదిర్ చోళై: ఈ క్షేత్రం మధురై పట్టణానికి ఉత్తరంగా సుమారు ఇరవై కిలో మీటర్ల దూరంలో ఉంది. వృషబాధ్రి అనే కొండపై అందమైన ప్రకృతి మధ్యన చిన్న ఆలయంలో కొలువై వున్నాడు స్వామి. ఈ కొండ పాద భాగంలో అళగర్ కోవెల ఉంది. ఇది విష్ణుమూర్తి కొలువైన 108 క్షేత్రాలలో ఒకటి. కొండమీద ఆలయంలో మురుగన్ స్థానక మూర్తిగ భక్తులకు దర్శనం ఇస్తుంటాడు. కొండ పైభాగాన నూపుర గంగ అనే ఒక జలపాతం ఉంది. ఈ జలపాతానికి సమీపంలో వున్న మండపంలో కూర్చునే తమిళ కవి ఇళంగోఅడిగళ్ "సిలప్పదిగారం" రచించాడని ప్రతీతి.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

* (మూలం: ఈనాడు ఆదివారం: డిసెంబరు, 5, 2011)

వర్గం:దేవాలయాలు
దాగలి

**దాగలి** (**incus**) మధ్య చెవిలోని ఒక చిన్న ఎముక. ఇది కూటకము (Malleus), కర్ణాంతరాస్థి (Stapes) ఎముకలను సంధానిస్తుంది. ఇది అన్విల్ ఆకారపు చిన్న ఎముక. మధ్య చెవిలోని మూడు ఎముకలలో ఒకటి. ఇది   మాలియస్ నుండి కంపనాలను స్వీకరిస్తుంది, దానికి అది పార్శ్వంగా అనుసంధానించబడి, వాటిని మధ్యస్థంగా స్టేప్స్‌కి ప్రసారం చేస్తుంది. దాగలిని  అన్విల్ (లాటిన్: ఇంకస్)ని పోలి ఉన్నందున అన్విల్ అని కూడా  పిలవబడుతుంది. 

## నిర్మాణం
ఇంకస్ (దాగలి)  అనేది మూడు ఆసికిల్స్‌లో రెండవది, ఇవి మధ్య చెవిలోని చాలా చిన్న ఎముకలు, ఇవి ధ్వనిని ప్రసారం చేయడానికి పనిచేస్తాయి. ఇది అన్విల్ ఆకారంలో ఉంటుంది. ఇది  శరీరం నుండి విస్తరించి ఉన్న పొడవైన,  చిన్న క్రస్‌ను కలిగి ఉంటుంది, ఇది మాలియస్‌తో కలిసి ఉంటుంది.  చిన్న క్రస్ ఇంకస్ యొక్క పృష్ఠ స్నాయువుకు జోడించబడుతుంది. పొడవైన క్రస్ లెంటిక్యులర్ ప్రక్రియ వద్ద స్టేప్‌లతో కలిసి ఉంటుంది.

ఇంకస్ యొక్క ఉన్నత స్నాయువు ఇంకస్ యొక్క శరీరం వద్ద టిమ్పానిక్ కుహరం పైకప్పుకు జోడించబడుతుంది.

ఇంకస్ ఇతర టెట్రాపోడ్‌లలో కనిపించే క్వాడ్రేట్ ఎముకకు సజాతీయంగా ఉంటుంది.

## మూలాలు

వర్గం:ఎముకలు
ఎర్ర కలబంద

## పరిచయము

**ఎర్ర కలబంద** (Red Aloe) అనేది Ascent of sap అనే కృత్రిమ రసాయనిక పద్ధతి ద్వారా ప్రయోగశాలలో ఎర్రగా మార్చబడిన మామూలు అలో వెరా మొక్క.

## Ascent of sap ప్రక్రియ
కాలేజీలలోనూ, ప్రయోగశాలల్లోనూ ఈ ప్రయోగం జరుపుతారు. ముందుగా కలబందలో ఉన్న నీటిని చేరవేసే Xylem కణాల ద్వారా ఇయోసిన్ (Eosin) అనే ఎర్రటి రసాయనాన్ని కలబందలోకి పంపిస్తారు. కొన్ని గంటల తర్వాత కలబందలో ఉన్న ప్రతి కణానికి ఈ రసాయనం ప్రవేశిస్తుంది. ఫలితంగా క్లోరోఫిల్ నాశనమయ్యి, కణాలు బ్రద్దలయ్యి ఆకులు, కాండం, వేర్లు అన్నీ ఎర్రగా మారిపోతాయి. అయితే ఇలా మార్చబడిన మొక్క బ్రతికే అవకాశం లేక క్రమేణా చనిపోతుంది.

## పుకార్లు
తయారీదారులు ఇలా కలబందలను రహస్యంగా తయారుచేసి, వాటికి 'ఎర్ర కలబంద' అని పేరు పెట్టి మధ్యవర్తులకు ఇచ్చి మార్కెటింగ్ చేయిస్తున్నారు. మధ్యవర్తులు ఈ మొక్కల కాండాలకు మట్టిని అంటించి - ఎర్రకలబంద మొక్కలు చాలా అరుదుగా దట్టమైన నల్లమల అడవుల్లో దొరుకుతున్నాయని వినియోగదారులను నమ్మంచి వారికి అమ్మి కేజీ లక్ష రూపాయలకు చొప్పున వసూలు చేసుకుంటానికి ప్రయత్నిస్తున్నారు. ఎర్ర కలబంద మామూలు కలబంద కంటే చాలా శక్తివంత మైన ఔషధ విలువలున్నాయని, మంత్రశక్తులున్నాయని వినియోగదారులు విశ్వసిస్తున్నారు. ఈ పుకార్లు దాదాపు దేశమంతటా ప్రాకినది. ఎర్ర కలబంద అనే లేని మొక్క గురించి చాలా మంది తమ డబ్బును భారీగా ఖర్చు పెట్టి అడవులలో అన్వేషణ చేస్తున్నారు. అయితే ఇప్పటి వరకు ఏ ఒక్కరూ ఈ మొక్కలను కొనుగోలు చేసినట్లు ఆధారాలు లభించలేదు.

## కొన్ని వాస్తవాలు
*నీరు లభ్యం కాని సమయాల్లో కలబంద ఆకుల్లో క్లోరోఫిల్ (Chrophyill) నాశనమయ్యి ఆ ప్రదేశాల్లో రోఢోక్సాన్థిన్ (Rhodoxanthin) అనే ఎర్రటి పిగ్మెంట్ అభివృద్ధి చెందుతుంది. ఫలితంగా ఆకు ఎర్రగా తయారవుతుంది. నీరు లభ్యమైనప్పుడు క్లోరోఫిల్ ఏర్పడుట వలన ఆ ఎర్రటి పిగ్మెంట్ ప్రదేశంలో తిరిగి ఆకుపచ్చ రంగు వస్తుంది. ఈ లక్షణం చాలా కలబంద రకాల్లో ఉంటుంది.
* కలబంద యొక్క ఔషధ గుణాలు అందులో ఉండే ఎమినో యాసిడ్లు, పోలీసాకరైడ్లు, జెల్ చేదు తనాన్ని బట్టి అంచనా వేయబడుతుంది కాని ఎరుపు రంగును బట్టిని కాదు.
* Eosin ను కలబందలోకి వెళ్ళినప్పుడు ఔషధ గుణాలు నాశనమౌతాయి.
* Eosin విషపూరితమైన ద్రావకము. కనుకు ఇది కలిగియున్న కలబంద యొక్క జెల్ ను సేవించరాదు.
*సర్వ సాధారణంగా ఏ రకమైన కలబందయొక్క జెల్ అయినా లేత పసుపు లేదా ముదురు పసుపు రంగులో ఉంటుంది.
*కలబంద జాతుల జన్మస్థానం భారతదేశం కాదు. భారత దేశానికి కలబందను పరిచయం చేసినవారు ఈజిప్టు దేశస్తులు.

## ఈ మొక్క గురించి మూఢ నమ్మకాలు

* ఎర్ర కలబంద చనిపోయిన వారిని బ్రతికించగలదు
* దెయ్యాలు, భూతాలు ఈ మొక్కను చూస్తే పారిపోతాయి
* ఈ కలబంద ఆకులోకి రాగి తీగను గుచ్చినప్పుడు, కాస్సేపటికి రాగితీగ తానంతట తానే తెగిపోతుంది.
* ఎర్రకలబంద ఆకులు, కాండము, వేళ్ళు, జెల్ రక్తం రంగులో ఉంటుంది
* ఎర్రకలబంద దుర్గ పూజలో వాడతారు
* ఎర్రకలబంద అత్యంత ఖరీదైన మొక్క
* ఎర్రకలబందను పరుసవేది (Alchemy) లో వాడతారు

## లింకులు
*http://en.wikipedia.org/wiki/Red_Aloe_(Rumor)
*http://plantcellbiology.masters.grkraj.org/html/Plant_Cellular_Physiology5-Trans location_Of_Water_And_Nutrients.htm
*http://www.tutorvista.com/content/biology/biology-iv/plant-water-relations/ascen t-sap-theories.php
*http://en.wikipedia.org/wiki/Xylem
*http://en.wikipedia.org/wiki/Ascent_of_sap

వర్గం:మూఢ నమ్మకాలు
వర్గం:వృక్ష శాస్త్రము
కర్ణాంతరాస్థి

**కర్ణాంతరాస్థి** (**stapes**) మధ్య చెవిలోని ఒక చిన్న ఎముక. is the stirrup-shaped small bone or ossicle in the
middle ear which is attached through the incudostapedial joint to the incus laterally and to the fenestra ovalis, the "oval window", medially. The oval window is adjacent to the vestibule of the inner ear. The stapes is the smallest and lightest bone in the human body. It was described by the professor Giovanni Filippo Ingrassia in 1546 at the University of Naples.

కర్ణాంతరాస్థి  ఎముక మన శరీరంలో అతి చిన్న ఎముక. ఇది మధ్య చెవిలోని మన  చెవి  యొక్క లోపలి ఎముక, ఇది గాలి నుండి బయటి నుండి ధ్వని తరంగాలను ద్రవం నిండిన చిక్కైన (కోక్లియా) కు ప్రసారం చేయడానికి బాధ్యత వహిస్తుంది.  శబ్ద తరంగాలు  మూడు చిన్న ఎముకల సమూహం, ఇవి కలిసి పనిచేసే కంపించే గొలుసును ఏర్పరుస్తాయి. ఈ మూడు ఎముకలను మల్లెయస్ , ఇంకస్ , స్టేప్స్ అని అంటారు  ఇవి 3 x 5 మిమీ పరిమాణంలో,  మొత్తం 3 ఎముకలు వినికిడికి అవసరం.  స్టెప్స్ "అనేది స్టిరప్ కోసం లాటిన్ పదం .

## చరిత్ర
ఓటోస్క్లెరోసిస్ అనేది కర్ణాంతరాస్థి  చుట్టూ అదనపు ఎముక యొక్క అసాధారణ పెరుగుదల.  దీని పెరుగుదల తో   కర్ణాంతరాస్థి  ఎముక ను  స్తంభింపచేయడానికి కారణమవుతుంది, , ఫలితంగా వినికిడి లోపం ఉంటుంది. ఓటోస్క్లెరోసిస్ నెమ్మదిగా అభివృద్ధి చెందుతుంది, సాధారణంగా రెండు చెవులలో,  జన్యు లక్షణంగా నడుస్తుంది. స్టెపెడెక్టమీ అనే శస్త్రచికిత్స ద్వారా,  కర్ణాంతరాస్థి  ఎముక యొక్క అన్ని లేదా భాగాన్ని తీసివేసి, దానిని ఒక కృత్రిమ పరికరంతో భర్తీ చేస్తుంది. ఫలితం వినికిడి కోసం ధ్వని తరంగాలను మరోసారి లోపలి చెవికి పంపడానికి అనుమతిస్తుంది. మధ్య చెవి ఎముకలను బహిర్గతం చేయడానికి చెవిపోటు ఎత్తివేయబడుతుంది.  కృత్రిమ పరికరం  పెట్టిన  తర్వాత, చెవిపోటు తిరిగి నయం చేసే స్థితిలో ఉంచబడుతుంది, ఈ శస్త్ర  చికిత్సకు  90 నిమిషాలు పడుతుంది. శస్త్రచికిత్స సమయంలో వెంటనే, రోగులు మెరుగైన వినికిడిని గమనిస్తారు కాని రిపోర్ట్ విషయాలు సాధారణమైనవి కావు. వినికిడి మెరుగుదల సాధారణంగా వచ్చే మూడు, నాలుగు నెలల్లో కొనసాగుతుంది 

## మూలాలు

వర్గం:ఎముకలు
కూటకము

**కూటకము** (**malleus** or **hammer**) మధ్య చెవిలోని ఒక చిన్న ఎముక. ఇది సుత్తి ఆకారంలో ఉంటుంది. లాటిన్ భాషలో "మాలియస్" అనగా సుత్తి అని అర్ధం. ఇది దాగలి ఎముకను కర్ణభేరి యొక్క లోపలి పొరను సంధిస్తుంది.   మధ్య చెవిలోని మూడు చిన్న ఎముకలలో    కూటకము (మల్లెయస్)  పెద్దది,  సగటు పొడవు ఎనిమిది మిల్లీమీటర్ల వరకు ఉంటుంది.   

## చరిత్ర
అనధికారికంగా కూటకమును  సుత్తి అని పిలుస్తారు, ఎందుకంటే ఇది సుత్తి ఆకారపు  లో  చెవికి అనుసంధానించబడిన చిన్న ఎముక. ఇది తల, మెడ, పూర్వ ప్రక్రియ, పార్శ్వ ప్రక్రియ, మనుబ్రియంలతో కూడి ఉంటుంది.  ధ్వని టిమ్పానిక్ పొర (ఎర్డ్రమ్) కు చేరుకున్నప్పుడు,  కూటకము  ధ్వని ప్రకంపనలను చెవిపోటు నుండి ఇంకుస్కు, ఆపై ఓవల్ విండోకు అనుసంధానించబడిన  దానికి   ప్రసారం చేస్తుంది.  ఇది  నేరుగా చెవిపోటుతో అనుసంధానించబడినందున, ఇది వినికిడి లోపానికి కారణం అయ్యే అవకాశం లేదు.అటికోఆంట్రల్ వ్యాధి, మధ్య చెవి యొక్క తాపజనక వ్యాధి, ఒసిక్యులర్ గొలుసు (మల్లెయస్, ఇంకస్,  స్టేప్స్) తరచుగా అసాధారణమైన చర్మ పెరుగుదల ద్వారా ప్రభావితమవుతాయి, దీనిని కొలెస్టీటోమా అంటారు. ఇది వినికిడి శక్తిని కోల్పోతుంది. కొలెస్టేటోమాస్ మొత్తాన్ని తొలగించడానికి మల్లెయస్, లేదా ఇన్కస్ తొలగించాల్సి ఉంటుంది. ఇలాంటి సందర్భాల్లో, పునర్నిర్మాణ ప్రయోజనాల కోసం రెండవ శస్త్రచికిత్స అవసరం కావచ్చు 

కూటకములో ఉన్న   మనుబ్రియం   అనేది టిమ్పానిక్ పొర యొక్క మధ్య ఉపరితలంలో పొందుపరచబడి , నాసిరకంగా విస్తరించి, అది ఇరుకైనది గా  ఉంటుంది .   ఇది స్నాయువులతో టిమ్పానిక్ పొర యొక్క పార్స్ టెన్సాకు జతచేయబడుతుంది. ఈ  కలయికతో  టైంపానిక్ పొరను  మధ్య నుండి టిమ్పానిక్ పొర యొక్క అంబో అని పిలుస్తారు.  ఉన్నతమైనది, పార్శ్వ ప్రక్రియ  మూలంలో కొంచెం కోన్‌గా పార్శ్వంగా ఉంటుంది. ఇది పూర్వ పృష్ఠ మల్లెయోలార్ మడతల ద్వారా టిమ్పానిక్ పొర యొక్క ఉన్నతమైన భాగానికి జతచేయబడుతుంది. పూర్వ ప్రక్రియ పార్శ్వ ప్రక్రియ కంటే చాలా ఎక్కువ. పార్శ్వ ప్రక్రియకు ఉన్నతమైనది,  మెడ కంటే హీనమైనది, ఇది ఒక కుదురు వలె  కనబడుతుంది , మధ్య చెవి యొక్క పూర్వ గోడకు జతచేయబడుతుంది. పూర్వ ప్రక్రియను ఫోలియన్ లేదా రౌ యొక్క ప్రక్రియ అని కూడా పిలుస్తారు 

## మూలాలు

వర్గం:ఎముకలు
పురుష వేశ్య

వేశ్యలుగా జీవించే పురుషులను **పురుష వేశ్యలు** అని పిలుస్తారు. స్త్రీలతో పోలిస్తే వీరిని గురించి ఎక్కువగా పరిశోధన జరగలేదు. కొంత మంది పురుషులు ధనార్జన కోసం లేదా ఇతర కారణాల వలన వేశ్యలుగా జీవిస్తారు. ఇది బాగా అభివృద్ధిచెందిన దేశాలలో ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది. ధనికులైన వివాహిత స్త్రీలు భర్త వలన లేదా ఇతరత్రా సంభోగంలో తృప్తి పొందలేనప్పుడు ఈ విధంగా ధనాశ గల పురుషుల్ని ప్రేరేపించి వారితో రతి జరుపుతారట. ప్రేమికులైన అవివాహితులకు సామాన్యంగా ఈ విధంగా పేర్కొనరు. కొంతమంది పురుషులు దీనిని పూర్తి సమయం వృత్తిగా చేసుకుంటే, మరికొంతమంది వేరుగా చిన్నచిన్న ఉద్యోగాలు చేస్తూనే అధిక ఆదాయం కోసం ఈ విధంగా స్త్రీలకు ఆనందాన్నిస్తారు. అయితే కొంతమంది స్వలింగ సంపర్కం అలవాటైన పురుషులు కూడా వీరిని అద్దెకు తెచ్చుకునే అవకాశం ఉన్నా కొందరు దీనికి ఇష్టపడరు.

పురుష వేశ్యలు ఎక్కువగా నైట్ క్లబ్బులలోను, స్పాలు, మసాజ్ సెంటర్లలో వీరి కార్యక్రమాల్ని జరుపుతున్నారు. అయితే కొన్ని స్టార్ హోటల్లలో కూడా గొప్పవారికి ఈ విధమైన సేవలను అందిస్తారని సమాచారం ఉన్నది.

ఇలాంటి జీవితాన్ని గడిపేవారికి స్త్రీలకు మాదిరిగానే ఎయిడ్స్, సిఫిలిస్, గనేరియా, పాపిల్లోమా వైరస్ వంటి లైంగిక అంటు వ్యాధులు వచ్చే ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉంటుంది. అందువలన వీరు తప్పనిసరిగా తొడుగు (కాండమ్) ఉపయోగించడం సర్వదా శ్రేయష్కరం.

## మూలాలు

వర్గం:మానవ ప్రవర్తన
అంగస్తంభన వైఫల్యం

**అంగస్తంభన వైఫల్యం** (**Erectile dysfunction** (**ED**, "**male impotence**") అనేది సంభోగం సమయంలో పురుషాంగంలో అంగస్తంభన లోపించడం లేదా స్తంబన ఎక్కువసేపు ఉండకపోవడం.

అంగస్తంభన అనేది లింగంలోని స్పాంజిలాంటి కణజాలలు రక్తంతో గట్టిపడడం. ఇది ఎక్కువగా లైంగిక ప్రేరణ మూలంగా మెదడు నుండి సంకేతాలను గ్రహించిన పిదప అంగం స్తంభిస్తుంది. ఇలా అంగం స్తంభించడం జరగనప్పుడు దానిని అంగస్తంభన వైఫల్యంగా భావిస్తారు. ఈ వైఫల్యానికి చాలా రక్తప్రసరణకు సంబంధించిన కారణాలుండగా తైవాన్ దేశంలో త్రాగునీటిలో ఆర్సెనిక్ కలిసి సంభవించింది. అయితే దీనికి అతి ముఖ్యమైన కారణాలు: గుండె, రక్తనాళాల వ్యాధులు, మధుమేహం, నరాల వ్యాధులు, కొన్ని హార్మోనులు లోపించడం, కొన్ని రకాల మందుల చెడుప్రభావం.

## చరిత్ర

ఫ్రాన్స్లో 16, 17వ శతాబ్దాల కాలంలో పురుషులలో అంగస్తంభన వైఫల్యం ఒక నేరంగా పరిగణించేవారు; అదొక న్యాయపరమైన కారణంగా విడాకులు మంజూరు చేశేవారు. అయితే 1677 లో ఈ పద్ధతిని ఆపుచేశారు.

జాన్ ఆర్. బ్రింక్లే (John R. Brinkley) పురుషులలో అంగస్తంభన వైఫల్యానికి అమెరికాలో 1920లు, 1930లలో ఒక వైద్యాన్ని ప్రవేశపెట్టరు. ఇతడు ఖరీడైన మేక గ్రంథుల స్రావాలను, మెర్కురోక్రోం ఇంజక్షన్లను ఉపయోగించేవారు.

ఆధునిక వైద్యశాస్త్రం అంగస్తంభన వైఫల్యానికి చేసే వైద్యంలో 1983 తర్వాత మంచి పురోగతి సాధించారు. బ్రిటిష్ ఫిజియాలజీ ప్రొఫెసర్ గైల్స్ బ్రిండ్లే (Giles Brindley) తన పురుషాంగంలోకి పెపావరిన్ (papaverine) ఇంజెక్షన్ చేసుకొని యూరోడైనమిక్ సొసైటీ సభ్యులకు నగ్నంగా అంగస్తంభణాన్ని చూపించాడు. ఈ మందు పురుషాంగంలోని రక్తనాళాల కండరాలను వ్యాకోచింపజేసి అంగాన్ని స్తంభింపజేసింది. అప్పటి నుండి అనేకమైన మందులూ ఇదే పద్ధతి ఆధారంగా కోట్లకొలది డాలర్ల పరిశోధన చేసి మార్కెట్లోకి విడుదలచేయబడ్డాయి.

## ఇవి కూడా చూడండి
నపుంసకత్వం

## మూలాలు

వర్గం:వ్యాధి లక్షణాలు
జాస్తి చలమేశ్వర్

**జాస్తి చలమేశ్వర్‌** సుప్రీం కోర్టు న్యాయమూర్తి.  యివివరకు కేరళ, గౌహతి హైకోర్టులకు ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా పనిచేసారు.

## జీవిత విశేషాలు
తండ్రి లక్ష్మీనారాయణ మచిలీపట్నములో పేరొందిన న్యాయవాది. 1953 జూన్ 23 న కృష్ణా జిల్లా మొవ్వ మండలం పెదముత్తేవిలో జన్మించాడు. 1వ తరగతి నుంచి తన తాత నాగభూషణం వద్ద పెరుగుతూ బందరు హిందూ పాఠశాలలో 12వ తరగతి వరకు విద్యనభ్యసించారు. మద్రాసు లయోలా కళాశాలలో భౌతిక శాస్త్రము, ఆంధ్ర విశ్వకళా పరిషత్, విశాఖపట్నం నుండి న్యాయశాస్త్ర పట్టా పొందాడు.

1976లో ఆంధ్ర ఉన్నత న్యాయ స్థానములో న్యాయవాదిగా నమోదై పలు పేరొందిన న్యాయవాదుల వద్ద పనిచేశాడు. ఎన్నికల చట్టాలు, పన్నుల చట్టం, ఆదాయపు పన్ను చట్టం, నేరచట్టం మొదలగు విభాగాలలో అనుభవము సంపాదించాడు. 1995-1996లో లోకాయుక్త సలహాదారు గా, 1988-89 లో ప్రభుత్వ హోం శాఖ న్యాయవాదిగా పనిచేశాడు. 1995లో అదనపు అడ్వొకేట్ జనరల్ గా నియమించబడ్డాడు. 1997లో అదనపు న్యాయాధిపతిగా, 1999లో న్యాయాధిపతిగా నియమించబడ్డాడు.

ప్రముఖ తెలుగు కవులు అద్దేపల్లి లక్ష్మణస్వామి, మల్లంపల్లి నాగమల్లేశ్వర శర్మల వద్ద తెలుగు సాహిత్యాన్ని చదువుకున్నారు. కృష్ణాజిల్లా తెలుగు రచయితల సంఘం ఆధ్వర్యంలో నిర్వహించిన కార్యక్రమాల్లో ఆయన పంచ, లాల్చీ, కండువ ధరించి సభలకు హాజరవుతూ ప్రసంగించేవారు. ఆయన అస్సాం, కేరళ చీఫ్ జస్టిస్‌గా పనిచేశారు.  2017లో జస్టిస్‌ జాస్తి చలమేశ్వర్‌కు సీజేఐగా అవకాశం దక్కవచ్చు. ఆంధ్రప్రదేశ్కు చెందిన కోకా సుబ్బారావు 1966 జూన్‌ 30 నుంచి 1967 ఏప్రిల్‌ 11 వరకు సుప్రీం కోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి ( సీజేఐ) గా పనిచేశారు. ఆంధ్రప్రదేశ్‌ నుంచి సుప్రీం కోర్టు న్యాయమూర్తులుగా జస్టిస్‌ పి.సత్యనారాయణరాజు, జస్టిస్‌ పి.జగన్‌మోహన్‌రెడ్డి, జస్టిస్‌ ఒ.చిన్నపరెడ్డి, జస్టిస్‌ కె.రామస్వామి, జస్టిస్‌ కె.జయచంద్రారెడ్డి, జస్టిస్‌ బి.పి.జీవన్‌రెడ్డి, జస్టిస్‌ ఎం.జగన్నాథరావు, జస్టిస్‌ పి.వెంకటరామారెడ్డి, జస్టిస్‌ బి.సుదర్శన్‌రెడ్డి పనిచేశారు.

## వ్యక్తిగత జీవితం
చలమేశ్వర్ గారికి తెలుగు సాహిత్యం, చిత్రలేఖనం మీద ఆసక్తి ఎక్కువ. వ్యవసాయం అంటే చెప్పలేనంత అభిమానం. ఆరోగ్యమే మహాభాగ్యం అనే సిద్ధాంతాన్ని కన్ని ప్రతిరోజు ఉదయాన్నే యోగా చేసి 6-7 కిలోమీటర్లు నడుస్తుంటారు. గత 20 సంవత్సరాలుగా శాకాహారిగా మారిపోయారు.

వీరు చదువుతున్నప్పుడే పెద్దలు పి.వెంకటేశ్వర్లు గారి అమ్మాయి లక్ష్మీనళినితో వివాహం జరిపించారు. వీరికి ముగ్గురు అబ్బాయిలు. పెద్ద కొడుకు వెంకటరామ్ భూపాల్ ఇంజినీరింగ్ చేసి వ్యాపారం చేస్తున్నాడు. రెండవ అబ్బాయి నాగభూషణం న్యాయవాదిగా హైదరాబాదు లోనే ప్రాక్టీసు చేస్తున్నారు. మూడో అబ్బాయి కూడా న్యాయశాస్త్రం చదివి వ్యాపారరంగంలో స్థిరపడ్డారు.

## ఇవి కూడ చూడండి
శరద్ అరవింద్ బాబ్డే

## మూలాలు

*చదువులో ముందున్నా... వెనక బెంచీయే!, జస్టిస్ జాస్తి చలమేశ్వర్ తో పరిచయం, మునగవలస శ్రీనివాస పట్నాయక్, ఈనాడు ఆదివారం అనుబంధం, 5 ఫిబ్రవరి 2012.

వర్గం:కృష్ణా జిల్లా న్యాయవాదులు
వర్గం:1953 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లాకు చెందిన సుప్రీమ్‌కోర్టు న్యాయమూర్తులు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లాకు చెందిన హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తులు
వర్గం:అసోం హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తులు
వర్గం:కేరళ హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తులు
సున్తీ

thumb|400x400px|సున్తీ
thumb|right|సున్తీ 
**సున్తీ** లేదా **సున్నతి** (Male **circumcision**) పురుషాంగానికున్న పూర్వచర్మాన్ని తొలగించడం. The word "circumcision" comes from Latin **' (meaning "around") and **' (meaning "to cut").
Early depictions of circumcision are found in cave paintings and Ancient Egyptian tombs, though some pictures are open to interpretation. Religious male circumcision is considered a commandment from God in Judaism. In Islam, though not discussed in the Qur'an, male circumcision is widely practised and most often considered to be a sunnah. It is also customary in some Christian churches in Africa, including some Oriental Orthodox Churches.

ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO), అంచనాల ప్రకారం ప్రపంచంలో సుమారు 30% మంది పురుషులు సున్తీ చేసుకొంటూ ఉంటే, అందులో సుమారు 68% మంది ముస్లింలు. ఈ అంచనాలు ఆయా దేశాల మతం మీద ఆధారపడుతుంది. మతపరమైన సున్తీ యౌవనం ప్రారంభంలో చేస్తారు; కానీ కొన్ని దేశాలలో పుట్టిన వెంటనే జరపడం ఆచారంగా thumb|right|మధ్య ఆసియాలో సున్తీ పద్ధతి.ఉంది. కొన్ని రకాల వ్యాధులలో శస్త్రచికిత్సా విధానంగా కూడా కొంతమందిలో సున్తీ చేస్తారు.

## మూలాలు

వర్గం:శస్త్ర చికిత్స
సూర్య సన్ ఆఫ్ క్రిష్ణన్

**సూర్య  సన్  ఆఫ్ కృష్ణన్** 2008 లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. గౌతమ్ వాసుదేవ్ మీనన్ దర్శకత్వంలో వచ్చిన ఈ చిత్రం లో సూర్య శివ కుమార్, సమీరా రెడ్డి, సిమ్రాన్, కార్తీక్ ప్రధాన పాత్రలు పోషించారు. ఈ చిత్రానికి సంగీతం హరీష్ జయరాజ్ అందించారు. 

## నటీనటులు
* సూర్యా శివకుమార్ 
* సిమ్రాన్
* సమీరా రెడ్డి 
* దివ్య స్పందన 
* పృథ్వీరాజ్ 
* దీపా నరేంద్రన్ 
* గణేష్ జనార్ధనన్
* వరుణ్ 
* సచిన్ 
* హైరెన్  
* రమ్య 
* కార్తీక్ 
* ఆకాంక్ష మిధా 
* జయశ్రీ 
* డానీ 
* ఇందిరా 
* దీనదలయాన్ 
* గౌతమ్ వాసుదేవ్ మీనన్ 
* రవి
* రాజీవన్ 
* శంకర్ కొలంది 
* శ్వేత 
* సతీష్ 
* వీరబాహు 
* ఆదిత్య 
* అమితాష్ . 

## సాంకేతిక వర్గం

* రచన, దర్శకత్వం: గౌతమ్ వాసుదేవ్ మీనన్ 
* సంగీతం: హ్యారిష్ జైరాజ్ 
* గీత రచయిత: వేటూరి సుందర రామమూర్తి 
* నేపథ్య గానం: భార్గవి పిళ్లై, క్రిష్, బెన్నీ దయాళ్, హరీష్ జయరాజ్, హరీష్ రాఘవేంద్ర, వి . వి.ప్రసన్న, దేవన్ ఏకాంబరం, నరేష్ అయ్యర్, చంద్రన్, సుధా రఘునాథన్, ఎస్. పి . బి.చరణ్, కార్తీక్, ప్రశాంతి
* ఛాయా గ్రహణం: రత్నవేలు 
* ఎడిటింగ్: ఆంటోనీ 
* నిర్మాత: వేణు రవిచంద్రన్ 
* నిర్మాణ సంస్థ: ఆస్కార్ ఫిలిం ప్రైవేటు లిమిటెడ్ 
* విడుదల:2008, నవంబర్,14.
## పాటలు

# నాలోనే పొంగేను నర్మదా నీళ్ళల్లో మురిసిన తామర, రచన: వేటూరి, గానం. హరీష్ జయరాజ్, హరీష్ రాఘవేంద్ర , వి.వి.ప్రసన్న, దేవన్ ఏకాంబరం
# ఎదనే కొయ్యకే సొగసే చల్లకే జగమే చిన్నదే, రచన: వేటూరి, గానం.బెన్నీ దయాళ్, క్రిష్,భార్గవి పిళ్లై
# ఎగసి ఎగసి ఎగసి నువ్వు వెలిగించావే జ్యోతి, రచన:వేటూరి, గానం.నరేష్ అయ్యర్, బెన్నీ దయాళ్, చంద్రన్
# నిదురే కల ఐనది కలయే నిజమైనది, రచన: వేటూరి, గానం.సుధా రఘునాథన్
# నువ్వులేక నేనుంటానా అనురాగం, రచన: వేటూరి, గానం.ఎస్.పి.బి.చరణ్, క్రిష్
# అది నన్నే నన్నే చేరవచ్చే చంచలా అవి లేతపచ్చ, రచన: వేటూరి, గానం: కార్తీక్, వి . వి. ప్రసన్న
# మొన్న కనిపించావు మైమరచి పోయాను, రచన: వేటూరి, గానం.నరేష్ అయ్యర్,ప్రశాంతిని.

## మూలాలు

వర్గం:2008 తెలుగు సినిమాలు
మిరిస్టిక్ ఆమ్లం

**మిరిస్టిక్ ఆమ్లం** (**Myristic acid**, also called **tetradecanoic acid**) ఒక సాధారణమైన సంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లం. ఇది 14 కార్బనులను కలిగివుంటుంది. దీని రసాయన ఫార్ములా : CH3 (CH2) 12COOH

మిరిస్టిక ఫ్రాగ్నన్స్ (myristica fragrance) అనబడే జాజికాయ (nutmeg) విత్తననూనెలో దాదాపు 75% వుండటం వలన ఈఆమ్లానికి మిరిస్టిక్ ఆమ్లం అనేపేరు స్దిరపడినది. నట్‌మెగ్ నూనెలో మిరిస్టిక్‌ ఆమ్లం అధికశాతము సింపుల్‌ ట్రైగ్లిసెరైడ్ (trimyristin) గా కన్పిస్తుంది. స్పెర్మ్ తిమింగలము తలనూనెలో మిరిస్టిక్ ఆమ్లం 15% ఉంది. అధికముగా (excess) మిరిస్టిక్ ఆమ్లాన్ని ఆహారములో తీసుకున్నచో ఫ్లాస్మా కొలెస్ట్రాల్‌ పెరిగె ప్రమాదమువున్నది. సంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లాలలో మిరిస్టిక్‌ ఆమ్లం మాత్రమే కణ మాంసకృత్తుల (cellular proteins) లో అమైడ్‌ లింకు ఏర్పరచగలదు. పాల కొవ్వులలో ఈఆమ్లం 8-12% వరకు ఉంది. కొబ్బరి, పామ్‌కెర్నల్‌ నూనెలలో కూడా 1-5% వరకు వుండును. ఈకొవ్వు ఆమ్లం నుండి మిరిస్టెట్ (miristate) అనే ఈస్టరును తయారుచెయ్యుదురు. ఐసోప్రొఫైల్‌ మిరిస్టెట్‌ను సౌందర్యలేపనము (cosmatics) తయారుచెయ్యుటకు ఉపయోగించెదరు. మిరిస్టిక్ ఆమ్లాన్ని క్షయికరణచర్య (reduction) కు గురికావించి మిరిస్టిల్ అల్డిహైడ్ (myristyl aldehyde), మిరిస్టిల్‌ అల్కహల్ (myristyl alcohol) ను ఉత్పన్నం చేయుదురు. మిరిస్టిక్ ఆమ్లం తెల్లగా ఘనరూపంలో వుండును.

## ధర్మాలు
**మిరిస్టిక్‌ ఆమ్లం భౌతిక, రసాయనిక ధర్మాలు**

**మిరిస్టిక్ కొవ్వుఆమ్లాన్ని కలిగివున్న కొన్ని నూనెలు/కొవ్వులు**

మిరిస్టిక్ అమ్లమున్ననూనెలను ఆహారంలో అధికంగా తీసుకున్న ఫ్లాస్మా కొలెస్ట్రాల్‌పెరిగే అవకాశమున్నది.

## వినియోగాలు
* రబ్బరు, ప్లాస్టికులు, గ్రీజులు, ద్రవకందెనలు, మందులతయారి, కాస్మోటిక్స్‌ తయారిలలో వినియోగిస్తారు
* టాయ్‌లెట్ సబ్బుల తయారిలోను వినియోగిస్తారు.

## మూలాలు

వర్గం:కొవ్వు ఆమ్లాలు
భారత జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలు - ఉత్తమ నేపథ్య గాయని

కె. ఎస్. చిత్ర 6 సార్లు జాతీయ పురస్కారం అందుకొని మొత్తం భారతదేశం లోనే ఉత్తమ నేపథ్య గాయకురాలుగా నిలిచారు. ఉత్తమ నేపథ్య గాయని పురస్కారాలు అందుకున్న వారి వివరాలు:

## మూలాలు

వర్గం:భారత జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలు
గాంగ్

**గాంగ్** లేదా **గ్యాంగ్** (Gang) కొంతమంది వ్యక్తుల సమూహం.

* గాంగ్ మాస్టర్ - 1995లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. 
* గాంగ్‌వార్‌ - 1992లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. 
* గ్యాంగ్ లీడర్ - 1991లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. 
* గ్యాంగ్ 2018లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా.
నేర పరిశోధన శాఖ

**నేర పరిశోధన శాఖ** (**Crime Investigation Department** or CID) ప్రపంచంలోని కొన్ని దేశాల పోలీస్ వ్యవస్థలోని ఒక ప్రత్యేకమైన విభాగం. వీరు నేరాల్ని పరిశోధించి నేరస్థుల్ని పట్టిస్తారు. వీరిని డిటెక్టివ్స్ అని కూడా పిలుస్తారు.

ది మెట్రోపోలిటన్ పోలీస్ సర్వీసు ఇలాంటి మొట్టమొదటి సంస్థను 7 ఏప్రిల్ 1878 లో C. E. Howard Vincent నెలకొల్పారు.

## రాంకులు
చాలా దేశాలలో నేర పరిశోధన శాఖలోని పనిచేస్తున్న వ్యక్తుల రాంకులు ఇలా ఉంటాయి :
*డిటెక్టివ్ కానిస్టేబుల్ (DC or Det Con)
*డిటెక్టివ్ సార్జెంట్ (DS or Det Sgt)
*డిటెక్టివ్ ఇన్ స్పెక్టర్ (DI or Det Insp)
*ఛీఫ్ డిటెక్టివ్ ఇన్ స్పెక్టర్ (DCI or Det Ch Insp)
*డిటెక్టివ్ సూపరింటెండెంట్ (DSI or Det Supt)
*ఛీఫ్ డిటెక్టివ్ సూపరింటెండెంట్ (DCS or Det Ch Supt)

## భారతదేశం
భారతదేశంలో నేర పరిశోధన శాఖ **Crime Branch CID (Crime Investigation Department)** (sometimes known as Investigation Branch) is a specialised wing in many state police forces in India of their Crime Investigation Department (CID). Personnel attached to this wing essentially work in plain clothes or *Mufti*. Other branches of the CID are, State Crime Investigation Bureau, Finger Print Bureau and Scientific Section.

## మూలాలు

వర్గం:నేర పరిశోధన
బుల్లెట్

**బుల్లెట్** (Bullet) అనగా తూటా.

* **బుల్లెట్** పానుగంటి రచించిన అపరాధన పరిశోధన నవలలో హీరో పేరు.

* బుల్లెట్ (సినిమా) - 1985 లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా.
బంగారయ్యపేట

** బంగారయ్యపేట ** గ్రామం.తూర్పు గోదావరి జిల్లా తుని నియోజక వర్గములో  కోటనందూరు మండలం బిల్లనందూరు గ్రామ పంఛాయితీ శివారు గ్రామంగా ఉంది.ఈ గ్రామంలో శ్రీ వెంకటేశ్వర ఆలయమున్నది.150 సంవత్సరాలకు పూర్వం నిర్మించిన శివాలయం ఉంది. ఈ శివాలయంలో విశిష్టమైన ఒక ప్రత్యేకత ఉంది.భారతదేశంలో మరెక్కడా లేనటువంటి విఛిత్రమైన విషిష్టతతో ఈ ఆలయ విరాజిల్లుతుంది.. ప్రతి సంవత్సరం ఛైత్ర శుద్ధ ఏకాదశ్ర్ రోజున ఈ ఆలయములో శ్రీ వెంకటేశ్వర స్వామి వారి కల్యాణం జరుగును. ఈ ఆలయంలో శివలింగానికి పూజిస్తారు.విష్ణు స్వరూపుడైన వెంకటేశ్వరుని కల్యాణం జరుగుతుంది.శివకేశవులు ఇద్దరు ఒక్కటే అనే హిందూ సిద్దాంతం ఈ ఆలయంలో అచరిస్తారు.ఈ గ్రామంలో ఎక్కువగా చేనేత పరిశ్రమపై ఆధారపడి జీవించు కుటుంబాలు ఉన్నాయి. కాలక్రమేణా చేనేత పరిశ్రమ కుంటుపడుట వలన ఇక్కడి ప్రజల జీవనం చాలా దుర్బరమైన స్థితిలో ఉంది.
## మూలాలు


వర్గం:కోటనందూరు మండలం లోని రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు
పిల్లల్లారా పాపల్లారా

**పిల్లల్లారా పాపల్లారా** అనేది ఒక దేశభక్తి గేయం.

## పాట

పిల్లల్లారా పాపల్లారా
రేపటి భారత పౌరుల్లారా
పెద్దలకే ఒక దారిని చూపే పిన్నల్లారా  | | పిల్లల్లారా పాపల్లారా | |
మీ కన్నుల్లో పున్నమి జాబిల్లి ఉన్నాడు
పొంచి ఉన్నాడు
మీ  మనసుల్లో దేవుడు కొలువై ఉన్నాడు
అతడున్నాడు              | | పిల్లల్లారా పాపల్లారా | |
భారత మాతకు ముద్దుపాపలు మీరేలే మీరేలే
అమ్మకు మీపై అంతులేని ప్రేమేలే  | | పిల్లల్లారా పాపల్లారా | |
భారతదేశము ఒకటే ఇల్లు భారతమాతకు
మీరే కళ్ళు జాతి పతాకము పైకెగరేసి
జాతి గౌరవము కాపాడండి
బడిలో బయట అంతా కలిసి
భారతీయులై మెలగండి
కన్యాకుమారికి కాశ్మీరానిని
అన్యోన్యతను పెంచండి
వీడని బంధము వేయండి   | | పిల్లల్లారా పాపల్లారా | |

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు పాటలు
వర్గం:దేశభక్తి గేయాలు
పామిటిక్ ఆమ్లం

**పామిటిక్ ఆమ్లం** (**Palmitic acid**, or **hexadecanoic acid** in IUPAC nomenclature) కొన్ని జంతువులలోను, మొక్కలలోను లభించే ఒకరకమైన సంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లం. దీని రసాయన ఫార్ములా : CH3 (CH2) 14CO2H. ఇది పామ్ కుటుంబంలోని మొక్కలనుండి లభించే పామాయిల్, పామ్ కెర్నెల్ నూనె, కొబ్బరి నూనెలలో అధికంగా ఉంటుంది. పామిటేట్ అనేది పామిటిక్ ఆమ్లం యొక్క ఎస్టర్లు.

పామాయిల్‌ 18 కార్బనులను కలిగివుండి, ద్విబంధాలు లేని, ఎటువంటి శాఖలు లేని, సరళ హైడ్రొకార్బను శృంఖలం కలిగివున్న మోనో కార్బలిక్ కొవ్వుఆమ్లం. అనీమొక్కల నూనెలు, జంతుకొవ్వు లలో తప్పనిసరిగా 3-50% వుండే సంతృప్త కొవ్వుఆమ్లం. ఫ్రెంచి రసాయన శాస్త్రవేత్త ఎడ్మండ్‌ ఫ్రెమ్ 1840లో మొదటిసారిగా ఈఆమ్లాన్ని పామ్‌ఫ్రూట్‌ నూనెలో గుర్తింఛాడు. ఫ్రెంచిలో 'పామిటిక్యూ' అనగా పామ్‌చెట్టు యొక్క స్రవం అని ఆర్థం.ఆవిదంగా ఈకొవ్వు ఆమ్లానికి పామిటిక్‌ ఆమ్లమనే పేరు సార్థకమైనది.
పామిటిక్‌ ఆమ్లం స్పటిక, ఘనరూపంలో తెల్లగా లేదా పాలిపోయిన పసుపురంగులో వుండును.
## పామిటిక్ ఆమ్లంయొక్క గుణాలు-ధర్మాలు
**అణుఫార్ములా: CH<sub>3</sub> (CH<sub>2</sub>) <sub>14</sub>COOH **

**పామిటిక్‌ఆమ్లం యొక్క కొన్ని లక్షణాలు**

లిపొజెనెసిస్ చర్యలో ఎసెటైల్ కొ-ఎంజైమ్‌ A (acetyl CoA) వలన ఏర్పడు మొదటికొవ్వు ఆమ్లం పామిటిక్ ఆమ్లం. ఆతరువాత అసెటైల్ కో-ఎంజైమ్‌A రెండుకార్బను సమూహలను (carbon groups) లను చేర్చుతూ పోవడంవలన మిగతా కొవ్వుఆమ్లాలు ఏర్పడును. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) తన పరిశోధన నివేదికలో పామిటిక్‌ ఆమ్లంవున్న నూనెలను అధికంగా తీసుకోవడంవలన హృదయ సంబంధిత (cardiovascular) వ్యాదులకు త్వరగాగురై ఆవకాశమున్నదని చెప్పింది. కాని మరికొందరుచేసిన పరిశోధన సమాచారం ప్రకారం లినొలిక్ ఆమ్లంతో పాటు (పామిటిక్ ఆమ్లం% కన్న లినొలిక్‌ ఆమ్లం 4.5% ఎక్కువగా వుండాలి) తీసుకున్న ప్రమాదం అంతగాలేదని తెల్చాయి.

**పామిటిక్‌ ఆమ్లాన్ని కలిగివున్న కొన్నినూనెలు/కొవ్వులు**

### వినియోగము
* సబ్బుల తయారిలో, ముఖ్యంగా బేబి ఆయిల్స్, బాత్‌ ఆయిల్స్, హైర్‌ కండిసనర్స్, మాయిచ్చరైజరుల తయారిలో వినియోగిస్తారు. 
* కొవ్వొతుల తయారిలో, ఆయింట్‌మెంట్స్ లో వినియోగిస్తారు.
* పామిటిక్‌ ఆమ్లమును యాంటి సైకొటిక్‌ మందుల ఉత్పత్తులలో (స్కిజోప్రెనియ నివారణ) వాడెదరు. 
* ఐసోప్రొపైల్‌ పామియెట్ (ప్రొపైల్‌ ఆల్కహల్మల్,, పామిటిక్‍ ఆమ్లం సమ్మేళనం) ను చర్మ సంరక్షణ ఉత్పత్తులలో వాడెదరు.
* రెట్‍నైల్‌ పామిటేట్ (Retnyl pamitate) ను యాంటిఆక్సిడెంట్‌ (anti oxidant) గా వినియోగిస్తారు.

## మూలాలు

వర్గం:కొవ్వు ఆమ్లాలు
ఉద్యమం

## భారతదేశంలో ఉద్యమాలు
* ఖలిస్తాన్ ఉద్యమం - పంజాబ్ లో భారతదేశానికి వ్యతిరేకంగా కొనసాగిన సిక్కు మత ఉద్యమం. 
* ఖిలాఫత్ ఉద్యమం (1919-1924) ముస్లింలు, దక్షిణ ఆసియాలో ఉస్మానియా సామ్రాజ్యము పై బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం యొక్క దుర్నీతినుండి కాపాడడానికి
* రంప ఉద్యమం - ఆంధ్రదేశ స్వాతంత్ర్యోద్యమ చరిత్రలో అల్లూరి సీతారామరాజు సాగించిన ఉద్యమాల్లో రంప ఉద్యమం ఒక ముఖ్యమైన ఘట్టం. 
* జై ఆంధ్ర ఉద్యమం -
* చీరాల పేరాల ఉద్యమం - బ్రిటీష్ వ్యతిరేక ఉద్యమంగా పేరుపడిన చీరాల పేరాల ఉద్యమం ప్రస్తుతం ప్రకాశం జిల్లాలో ఉన్న చీరాలలో దుగ్గిరాల గోపాలకృష్ణయ్య ఆధ్వర్యంలో జరిగింది. 
* లోక్ సత్తా ఉద్యమం లేదా లోక్ సత్తా పార్టీ
* చవ్‌దార్‌ చెరువు ఉద్యమం - చవ్‌దార్‌ చెరువు ఉద్యమం డా. బి.ఆర్.అంబేద్కర్ నాయకత్వాన 1927, మార్చి 20 న జరిగింది. 
* వ్యావహారిక భాషోద్యమం - తెలుగు భాషలో వచ్చిన చారిత్రాత్మకమైన మార్పుకు ప్రధాన కారణం గిడుగు రామమూర్తి గారి సారధ్యంలో నడిచిన వ్యావహారిక భాష ఉద్యమం 
* భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమము 
* మొదటి ప్రత్యేక తెలంగాణా ఉద్యమము - తెలంగాణా ఉద్యమం తెలంగాణా హక్కుల పరిరక్షణ ఉద్యమంగా మొదలైంది. 
* ఆఫ్రికా-అమెరికా చట్ట హక్కుల ఉద్యమం (1955-1968) - ఆఫ్రికా అమెరికా చట్ట హక్కుల ఉద్యమం (1955-1968) అంటే అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలలో ఆఫ్రికా అమెరికన్ల పట్ల జాతిభేదమును నిర్మూలించుటకు 
* హరేకృష్ణ ఉద్యమం - ఇస్కాన్ (International Society for Krishna Consciousness) (ISKCON) , దీనికి en:Hare Krishna | హరేకృష్ణ ఉద్యమం అనికూడా అంటారు 
* స్త్రీవాద ఉద్యమం లేదా స్త్రీవాదం (Feminism) . స్త్రీవాద ఉద్యమం సాహిత్యానికి పరిమితమై స్త్రీ లకు సామాజికపరమైన న్యాయం కోసం 
* ప్రత్యేక రాష్ట్ర ఉద్యమాలు - విశాలాంధ్ర ఉద్యమం జై ఆంధ్ర ఉద్యమం మొదటి ప్రత్యేక తెలంగాణా ఉద్యమము ప్రత్యేక రాష్ట్ర ఉద్యమాలు: 2000 లో ఉత్తరాంచల్‌, జార్ఖండ్, చత్తీస్‌గఢ్‌ ...
* విశాఖ ఉక్కు - ఆంధ్రుల హక్కు ఉద్యమం విశాఖపట్టణంలో ఉక్కు పరిశ్రమ కోసం జరిగిన ఉద్యమం.

వర్గం:ఉద్యమాలు
బహిరంగ సంభోగం

**బహిరంగ ప్రదేశాలలో సంభోగం** (**Public sex**) కొంతమంది బహిరంగ ప్రదేశాలలో జరిపే సంభోగం. ఈ ప్రదేశాలు కారు, సముద్రతీర ప్రాంతాలు, అడవులు, ఉద్యానవనాలు సినిమా హాల్లు, బస్సులు మొదలైనవి. ఇవే కాకుండా శోచాలయాలు, క్యూబికల్స్, శ్మశానాలు మొదన ప్రదేశాలలో రతి జరుగుతుంది. తన ఇంటిలోని పెరడు, ఇతరులు చూడగలిగే విధంగా తెరలు లేని ఇతర ప్రదేశాలు గూడా బహిరంగ ప్రదేశాలుగా పరిగణించబడతాయి.

అమెరికాలోని కొన్ని ప్రాంతాలలో, శాన్ ఫ్రాన్సిస్కో సముద్రతీరం వెంట బహిరంగ సంభోగం జరుగుతున్నట్లు పుకార్లు ఉన్నాయి. న్యూయార్క్ పట్టణంలోని బహిరంగ ప్రదేశాలలో రతిక్రియ ఎక్కువగా జరుగున్నట్లుగా న్యూయార్క్ టైమ్స్ ప్రచురించింది.

భారతదేశంలో పబ్లిక్ ప్రదేశాలలో శృంగారాన్ని ప్రదర్శించడం నేరం.

## మూలాలు

## చదవండి
*

వర్గం:రతి భంగిమలు
సైక్లోస్టొమేటా

**సైక్లోస్టొమేటా** (**Cyclostomata**) కార్డేటా వర్గానికి చెందిన జీవులు. వీనిలో కొన్ని దవడలు లేని చేపలు ఉన్నాయి. ఇవి : లాంప్రేలు (Lampreys), హాగ్ చేపలు (Hagfishes). వీనికి గుండ్రని నోటిలో దవడలు లేకుండా ముడుచుకోవలిగే దంతాలు ఉంటాయి. అందువలన వీని నోరు ఎల్లప్పుడు తెరుచుకొనే ఉండి నీటిని బయటినుండి లోపలికి నిరంతరంగా తీసుకొంటుంది. సైక్లోస్టొమేటా అనగా గుండ్రని నోరు అని అర్ధం.

## సాధారణ లక్షణాలు
* శరీరము ఈల్ వలె పొడవుగా ఉంటుంది. చర్మము మెత్తగా, నునుపుగా ఉంటుంది.
* బాహ్య అస్థిపంజరము (పొలుసులు) ఉండదు. మృదులాస్థి నిర్మితమైన అంతరస్థిపంజరము ఉంటుంది.
* ద్వంద్వవాజాలు ఉండవు. మృదులాస్థితో ఏర్పడిన మధ్యవాజాలు ఉంటాయి.
* శరీరము మొండెము, తోక అను భాగాలుగా విభక్తమై ఉండును.
* పూర్వాంత ఉదరతలంలో నోరు గుండ్రంగా, చూషకాయుతమై ఉంటుంది. అందువలనే సైక్లోస్టొమేటా అను పేరు వచ్చింది. దౌడలు లోపించి ఉంటాయి (ఏగ్నాథా).
* జీర్ణవ్యవస్థలో జీర్ణాశయము లోపించి, ఆంత్రవళిని కలిగిన పేగుతో కూడు ఉండును. క్లోమము, ప్లీహము ఉండవు.
* ఆస్యకుహరములో కండరయుతమైన, బాహ్యచర్మము నుండి ఏర్పడిన దంతాలతో కూడిన నాలుక ఉంటుంది.
* శ్వాసాంగాలైన 5-16 జతల మొప్పలు ఉంటాయి. మొప్ప కోష్టకాలను మార్సిపోబ్రాంక్ లు అని అంటారు.
* పుష్టభాగంలో మధ్యన ఒక నాసికారంధ్రమూంటుంది.
* లోపలి చెవిలో 1-2 అర్ధవర్తులాకార కుల్యలు ఉంటాయి.
* గుండె రెండు గదులుగా విభక్తమై ఒక కర్ణిక, ఒక జఠరిక లను కలిగివుంటాయి.
* ఇవి శీతల రక్త జంతువులు. రక్తములో తెల్ల రక్తకణాలు, కేంద్రక సహిత ఎర్ర రక్తకణాలు ఉంటాయి.
* జీవితాంతము పృష్టవంశమును కల్గివుంటుంది. నిర్ధిష్టమైన మెదడు ఉంటుంది. 8-10 జతల కపాల నాడులు ఉంటాయి.
* విసర్జక క్రియ ఒక జత మధ్యవృక్క రకానికి చెందిన మూత్రపిండాల వలన జరుగుతుంది.
* ఏకలింగ లేదా ఉభయలింగ జీవులు. బీజవాహిక లోపించిన ఒక పెద్ద బీజకోశము ఉంటుంది.
* ఫలదీకరణము బాహ్యంగా జరుగుతుంది. డింభకదశ సుదీర్ఘంగా ఉంటుంది. 
* సంతానోత్పత్తి కాలంలో సముద్రాలలోనుండి నదులలోకి వలస పోతాయి.

## మూలాలు

వర్గం:జంతు శాస్త్రము
హాగ్ చేప

**హాగ్ చేపలు** (**Hagfish**) సముద్రంలో నివసించే ఎగ్నేతా (Agnatha) తరగతికి చెందిన చేపలాంటి జంతువులు. ఇవి క్రేనియేటా (Craniata) లో **[[మిక్సైన్]]** ఉపతరగతికి చెందుతాయి. కొంతమంది పరిశోధకులు ఈ మిక్సైని జీవుల్ని సకశేరుకాలుగా పరిగణించరు. ఇవి కపాలం (Skull) ఉండి వెన్నుముక లేని జీవులలో భూమి మీద నివసించే ఏకైన ప్రాణులు. 

## జాతులు
ఇప్పటివరకు (February 2011) సుమారు 77 జాతుల హాగ్ చేపలు గుర్తించబడ్డాయి. వీటిని 5 ప్రజాతులుగా విభజించారు. వీనిలో చాలా జాతులను ఈ మధ్యకాలంలో లోతైన సముద్ర ప్రాంతాలలో గుర్తించడం జరిగింది. 

## మూలాలు

వర్గం:జీవ శాస్త్రము
ఏడిదము సత్యవతి

**ఏడిదము సత్యవతి** ఆత్మకథ రాసుకున్న తొలి తెలుగుమహిళల్లో ఒకరు. ఈమె రాసుకున్న ఆత్మచరితము అనే పుస్తకం మొదటిసారి 1934 లో బెజవాడలోని ఆంధ్రముద్రణ గ్రంథాలయం నుంచి క.కోదండరామయ్య చే ముద్రించబడింది. ఈ పుస్తకానికి ముందుమాట రాసిన  వకుళాభరణం రాజగోపాల్ స్త్రీలు తెలుగులో రాసిన ఆత్మకథల్లో ఇది మొదటిది కావచ్చనే భావన వ్యక్తం చేశాడు.

## జీవితం
సత్యవతి తండ్రి బెజవాడలో డి.పి.డబ్ల్యు లో ఓవర్ సీయరు. ఆమెకు ఐదేళ్ళ వయసులో వాళ్ళ ఊరిలోని బాలికా పాఠశాలకు పంపించారు. ఆమెకు చిన్నప్పటి నుండి దైవభక్తి ఎక్కువగా ఉండేది. పతివ్రతా చరిత్రలు ఎక్కువగా చదివేది.  ఆమెకు పది సంవత్సరాల వయసులో కోరంగి గ్రామంలో జరిగిన ఒక ఉపనయన కార్యక్రమానికి హాజరై అతన్నే భర్తగా కావాలనుకున్నది. తర్వాత అతనితోనే ఆమె వివాహం జరిగింది. అతని పేరు సీతారామయ్య. అతను  ఎఫ్. ఎ పరీక్షలో ఉత్తీర్ణుడై తర్వాత మామగారి ప్రోద్భలంతో కాకినాడ ఉన్నత కళాశాలలో బి. ఎ చదివాడు. పోలీసు సబ్ ఇన్ స్పెక్టరు ఉద్యోగంలో చేరాడు. గంజాం జిల్లాలోని శ్రీకాకుళంలో ఆరు నెలలు పనిచేశాడు. తర్వాత ఆముదాలవలసకు బదిలీ అయింది. అక్కడ అతను  అకారణంగా ఉద్యోగం కోల్పోయాడు. మద్రాసు వెళ్ళి పోరాడి తిరిగి ఉద్యోగం సంపాదించుకున్నాడు. అతని  పైఅధికారి అతనిమీద కోపంతో బమినిగాం అనే ఏజెన్సీ ఏరియాకు బదిలీ చేశాడు. అక్కడ నివసించడానికి అనువుగా లేకపోవడంతో సత్యవతి కొద్ది రోజులు విడిగా ఉండవలసి వచ్చింది. తర్వాత అతనికి దారిగంబాడీ అనే స్టేషనుకు బదిలీ అయ్యింది. అక్కడికి తన భార్యతో పాటు ఒక మనిషిని ఇచ్చి పంపమని మామగారికి ఉత్తరం రాశాడు సీతారామయ్య. కానీ అక్కడి పరిస్థితులు తోడు వచ్చిన ఆమె వెళ్ళిపోయింది. చివరికి దంపతులిద్దరూ అక్కడ కొద్ది రోజులు కాపురం చేశారు. తర్వాత ఇద్దరూ అప్పుడప్పుడూ జ్వరం బారిన పడుతూ ఉండేవారు. కొంతకాలానికి సీతారామయ్య ఆ జ్వరంతోనే కన్నుమూశాడు.

భర్తమీదనే ప్రాణాలు పెట్టుకుని బ్రతుకుతున్న ఆమె ఆయనతో పాటు చనిపోవాలని ప్రయత్నం చేసింది గానీ అక్కడి వాళ్ళు ఆపి ఆమెను తిరిగి తండ్రి వద్దకు పంపేశారు. అక్కడి నుంచి మరణించేవరకు ఆమె భర్తనే తలుచుకుంటూ జీవితం సాగించింది.

## తెలుగులో ఆత్మకథలు
1934 కు మునుపు తెలుగులో మూడు ఆత్మకథలు ప్రచురింపబడ్డాయి. 
# కందుకూరి వీరేశలింగము - స్వీయచరిత్రము (మొదటి సంపుటము 1911, రెండవ సంపుటము 1915)
# రాంభొట్ల జగన్నాథ శాస్త్రి - స్వీయచరిత్రము (1915, విశాఖపట్టణము)
# రాయసం వెంకట శివుడు - ఆత్మచరిత్రము (1933, గుంటూరు)
ఈ ఆధారాలను బట్టి తొలి తెలుగు స్వీయచరిత్రల్లో ఈమెది ఉన్నత స్థానమని తెలుస్తుంది.

## ఆత్మచరితములోని అంశాలు
ఈ పుస్తకం రెండు భాగాలుగా విభజించారు. మొదటి భాగం సత్యవతి తన భర్త సీతారామయ్యతో మొదటిసారి కలవడంతో ప్రారంభమై ఆయన మరణం తర్వాత ఆమె అభిప్రాయాలతో అంతమవుతుంది. రెండవభాగంలో భగవంతుని అస్తిత్వం, ప్రశ్నలు, వాటికి ఆమెకు తోచిన సమాధానాలు ఉన్నాయి.
### ప్రచురణలు
ఈ పుస్తకం మొదటిసారిగా 1934 లో క.కోదండరామయ్యచే బెజవాడలోని ఆంధ్రముద్రణ గ్రంథాలయంలో ముద్రింపబడగా దీనికి ఉన్న చారిత్రక నేపథ్యాన్ని దృష్టిలో ఉంచుని సికిందరాబాదులోని అస్మిత (రిసోర్స్ సెంటర్ ఫర్ విమెన్)  వారు 2005లో పునర్ముద్రించారు.

## మూలాలు

వర్గం:ఆత్మకథ రాసుకున్న ఆంధ్రప్రదేశ్ మహిళలు
భావ కవిత్వం

**భావ కవిత్వము** (Lyrical poetry) నకు తత్త్వదృష్టిలో మాతృక **కాల్పనిక కవిత్వం** (Romantic poetry). దీనిని ఆంగ్లములో "లిరికల్ పోయిట్రీ" అన్నారు. లైర్ (Lyre) అనే వాద్య విశేషముతో పాడే కవిత కావున దీనికి "లిరిక్ పోయిట్రీ" (Lyric poetry) అనే పేరు వచ్చినది.

భావ కవిత్వము అనుపదము శ్రీ గాడిచర్ల హరిసర్వోత్తమ రావు గారిచే ప్రప్రథమమున వాడబడినదని శ్రీరాయప్రోలు సుబ్బారావు గారు రాజమహేంద్రవరము (రాజమండ్రి) న జరిగిన ద్వితీయ అభినవాంధ్ర కవిపండిత సమావేశమందు చెప్పియున్నారు. ఆసమావేశమునే మాట్లాడుచు శ్రీశివశంకరశాస్త్రిగారు 'ఆత్మగౌరవము' అనుపదమునందువలనే 'భావకవిత్వం' అనుపదమునందున తమకు అభిమానము లేదనియు, ఆ పదమును ఈనాటి కవితకు వాడరాదనియు చెప్పియున్నారు.

భావకవిత్వమనుదానిని శ్రీరాయప్రోలు సుబ్బారావు గారే ప్రారంభించిరి. అటుపై శ్రీకృష్ణ శాస్త్రిగారిరందు పరమావధిని గాంచినదని చెప్పవచ్చును. వారి అనుకరించినవారు ఇప్పుడు చాలామంది యున్నారు. అటుపై కొద్ది కాలములోనే భావ కవిత్వము ప్రజాభిమతప్రాయమైనదని చెప్పవచ్చును. కానె కొంతమంది దీనిని యేవగించుకొనినారు. ఇందులకు ఒకటి రెండు కారణములు ఉన్నాయి. మొదటిది అర్ధములేని పదాడంబరము ఎక్కువుగా నుండుట. రెండవది ఏవిధమయిన సందరభము తెలియపరచకుండా అనిర్దిష్టమయినదేదియో భావమును విషయముగా చేసుకొని చెప్పుట. ఈ రెండు కారణములలో మొదటిదానివలన పండితులయినవారలకు భావకవిత్వమునందు అనిష్టత కలగినది. రెండవ కారణమువలన జన సామాన్యమునకు భావ కవిత్వమును అర్ధము చేసుకొనుట కష్టమై దానిపై అనిష్టిత ఏర్పడినది. ఈనాటి కవిత్వమును భావ కవిత్వమనుచున్న వారు తిక్కనాదులు చెప్పిన కవిత్వములో భావము లేడా? భావము లేని కవిత్వముండునా ? కావునా భావ కవిత్వము అను పదము నందే అర్ధము లేదని వాదించెడివారును కలరు. అది ఒక వేళాకోళపుమాట అని కొందరనుచున్నెడివారు.

**భావం** అనగా అభిప్రాయము అని అర్ధము. అనగా ఒక కధా సందర్భములో చెప్పబడిన భావమేమి అని ప్రశ్నించుకొనినచో ఆ సందరభమున ఆపద్యమునకుకల స్ఠానము మనకు సమాధానమగును. “భావ కవిత్వము” అను పదమునందలి “భావము” అనుపదమునకు అర్ధము “అభిప్రాయము” అనికాదు. రసమునకు అంగమయిన “భావము” అని అర్ధము. రసములు తొమ్మిది. ప్రతీ రసమును స్థాయిత్వమును పొందవలెనన్నచో విభావానుభావసాత్వికవ్యభిచారి భావములు అంగములుగ ఆయా సందర్భములలో వర్ఞింపబడవలెను. అప్పుడు అవి అన్నియు ఆనీయమానస్వాదువులై యేరసమునకు అంగములుగా వర్ఞింపబడినవో దానికి స్థాయిత్వమును సిద్ధింప జేయును. ఇట్లు విభావాది భావములు సమగ్రముగా వర్ఞించబడిన కృతి అఖందకృతి (ప్రబంధము) అనబడును. అట్లుగాక రసమునకు అంగములయిన భావములలో ఏఒక్కదానినో వర్ణించి అది ఏరసమునకు ఏభావమో చెప్పబడక, స్వభావమును మాత్రమే వర్ణింపబడి అంతటితో వదిలివేయబడినచో స్థాయిత్వమును చెందక భావ ప్రధానమయిన ఏరచన ఖండకృతీను పేరుతో భావ కవిత్వముగా పరిగణింప బడుచున్నది. దీనిని బట్టి చూచినచో పూర్వుల కవితను రసకవిత్వమనియు, ఈనాటి కవిత్వమును భావ కవిత్వమనియు చెప్పుకోవచ్చును.

## భావ కవులు
* దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి
* రాయప్రోలు సుబ్బారావు

వర్గం:తెలుగు సాహిత్యం
వక్షోజాల సంభోగం

**వక్షోజాల సంభోగం** (**Mammary intercourse**) దంపతులు లేదా ప్రేమికులు జరిపే ఒక రకమైన ఉపరతి (Foreplay). ఇందులో పురుషుని స్తంభించిన పురుషాంగం స్త్రీల రెండు రొమ్ముల మధ్య స్ఖలనం వరకూ సంభోగాన్ని జరుపుతుంది. మెత్తని క్లీవేజీలో మెత్తగా తాకుతూ ఉంచిన లింగానికి స్త్రీ తన రెండు రొమ్ముల మధ్య నొక్కిపెడుతుంది. రొమ్ముల్ని చేతుల్తో మర్ధనా చేయడం వంటివి సంభోగం అనిపించుకోవు. వక్షోజాలతో ఇలా జరిపే రతిప్రక్రియలో లింగం యొక్క బుడిపెని నోటితో చీకుతూ ముఖరతి (ఫెలేషియో) జరిపి అందులో భాగం పంచుకుంటుంది. స్వలింగ మహిళలలో నకిలీ పురుషాంగం యొక్క ఉద్దీపన, స్వలింగసంపర్క భాగస్వాముల మధ్య రొమ్ము యొక్క లైంగిక భావాలను పెంచుతున్న పురుషులు మెదడు మధ్యలో రొమ్ము ఉద్వేగం కోసం, స్వలింగ సంపర్కుల శాంతి యొక్క స్వలింగ సంపర్కులు, లెస్బియన్స్ మధ్య ఉద్రిక్తతలు, వానిన్ల మధ్య ఉరుగుజ్జులు, రొమ్ముల ఉద్దీపన.

దీని వలన నిజమైన యోనిలో జరిపే సంభోగంలోని ప్రమాదాలైన ఎయిడ్స్, ఇతర లైంగిక వ్యాధులు వచ్చే అవకాశం లేదు. రతిలో తొడుగు వేసుకోవడానికి ఇష్టపడని వారికి ఇదొక మంచి ప్రత్యామ్నాయం. న్యూజిలాండ్ లోని కొందరు వేశ్యలు తమ అనుభవాల గురించి చెబుతూ కండోం ధరించడానికి నిరాకరించే విటులకు తాము కొన్ని ప్రత్యూమ్యాయ సేవలను అందజేసామని, వాటిలో వక్షోజాల సంభోగము ఒకటని చెప్పారు. భారీ వక్షోజాలు కల వేశ్యలతో వక్షోజ సంభోగము జరిపిని కొందరు విటులకు ఈ భంగిమ అమితమైన ఆనందాన్ని కలుగజేసిందని. వారికి అంగప్రవేశం కలిగినపుడు కలిగిన ఆనందం లాంటిదే ఈ చర్య ద్వారా కలిగిందని సెలవిచ్చారు.

## వివిధ దేశాలలో వక్షోజ సంభోగము
అమెరికాలో దీనిని **టిట్టీ -ఫకింగ్ ** లేదా **టిట్ ఫక్ ** గా పిలుస్తారు. అదే ఇంగ్లాండ్ లో **టిట్ వాంక్ ** లేదా **ఫ్రెంచ్ ఫక్ ** గా పిలుస్తారు. జపాన్ లో దీనిని ఒక ప్రత్యేక పదం パイズリ (పైజురీ) పేరుతో పిలుస్తారు.

## మూలాలు

వర్గం:రతి భంగిమలు
వర్గం:లైంగిక విద్య
ఇంజనీర్ల దినోత్సవము

right|thumb|మోక్షగుండం విశ్వేశ్వరయ్య
భారతదేశంలో **ఇంజనీర్ల దినోత్సవము** సెప్టెంబరు 15న జరుపుకుంటారు. సుప్రసిద్ధ ఇంజనీర్, పండితుడు, ప్రముఖ అధికారి, 1912 నుండి 1919 వరకు మైసూర్ దివాన్ గా పనిచేసిన మోక్షగుండం విశ్వేశ్వరయ్య (1861-1962) గౌరవార్థం, ఆయన పుట్టినరోజుని ఇంజనీర్ల దినోత్సవముగా జరుపుతారు. ఈయన భారతదేశంలో అనేక నదులపై ఆనకట్టలు, వంతెనలు కట్టి నీటిపారుదల, త్రాగునీరు పథకాల ద్వారా జలవనరుల సద్వినియోగానికి అంతర్జాతీయంగా పేరుపొందాడు. ఈయనకు పేరు తెచ్చిన పథకాలలో కృష్ణ రాజ సాగర్ ఆనకట్ట, దానికి ఆనుకొని వున్న బృందావన ఉద్యానవనం, భద్రావతి ఇనుము, ఉక్కు కర్మాగారం, మైసూర్ చందనపునూనె కర్మాగారం, బ్యాంక్ ఆఫ్ మైసూరు స్థాపన ముఖ్యమైనవి.

## ఇవీ చూడండి
ఇంజనీరింగ్

## వనరులు


## బాహ్య లింకులు
* http://www.engineersworldonline.com/engineersday.html 
* http://timesofindia.indiatimes.com/home/sunday-toi/open-space/When-and-why-do-we-celebrate-Engineers-Day/articleshow/847952.cms#ixzz0zXKpbe7P
* http://calendar.ut.ac.ir 

వర్గం:ఇంజనీరింగ్
వర్గం:స్మారక దినోత్సవాలు
బాబు

* బాబు (1975 సినిమా)
* చిట్టిబాబు (అయోమయ నివృత్తి పేజీ)
* మధుబాబు
* రాజబాబు
*బాబు బంగారం
*బాబు (చిత్రకారుడు)
*బాబు మోహన్
అసిడియేషియా

**అసిడియేషియా** (**Ascidiacea** ; commonly known as the **ascidians** or **sea squirts**) యూరో కార్డేటా (Urochordata) తరగతికి చెందిన సముద్రంలో నివసించే జీవ జాతులు. ఇవి ఒక సంచి వలె కనిపించే అకశేరుకాలు. అసిడియన్లు ట్యూనిసిన్ అనే గట్టి పొరను కలిగివుంటాయి. 

ఇవి ప్రపంచవ్యాప్తంగా విస్తరించాయి. ఇవి తక్కువ లోతున్న నీటిలో లవణాల శాతం 2.5 శాతం కన్నా ఎక్కువ కలిగిన పరిస్థితులలో నివసిస్తాయి. ఇవి స్థానబద్ధ జీవులుగా రాతి మీద అతుక్కొని ఉంటాయి.

వీనిలో సుమారు 2,300 జాతులు మూడు రకాలుగా గుర్తించబడ్డాయి 

## లక్షణాలు
* ఇవి సరళ లేక సహనివేశక జీవులు
* గ్రసని మీద అడ్డు వరుసలలో ఏర్పడిన శైలికామయ శ్వాసరంధ్రాలు లేక మొప్పచీలికలు ఆట్రియమ్ లోనికి తెరుచుకుంటాయి. ఆట్రియల్ రంధ్రము పృష్టతలములో ఉంటుంది.
* ఢింబక దశలో పృష్టవంశము తోక భాగములో వుండి, ప్రౌఢ దశలో లోపించి వుంటుంది.
* శరీరాన్ని కప్పుతూ రక్షణ కొరకు ట్యూనిసిన్ అనే పదార్ధముతో నిర్మితమైన కవచము లేక కంచుకము ఉంటుంది.
* ప్రత్యుత్పత్తి మొగ్గతొడిగే విధానము వలన జరుగుతుంది. తిరోగామి రూపవిక్రియ ప్రదర్శిస్తాయి.

## వర్గీకరణ
అసిడియేషియా విభాగము రెండు క్రమములుగా విభిజింపబడినది. అవి
* **క్రమము [[ఎంటిరోగోనా ]]**:
*ఈ క్రమమునకు చెందిన జీవులు ఏకంత, స్ధానబద్ద జీవనము గడుపును.
* కుంచుకము లేక ట్యూనిక్ బాగా అభివృద్ధి చెందినది.
* పేగు శిక్యము దిగువన ఒకే బీజకోశము కలదు.
* మొగ్గ తొడుగు విధానములో అలింగోత్పత్తి అరుదుగా జరుగును.
* న్యూరల్ గ్రంధి నాడీసంధికి ఉదరతలములో ఉండును.
ఉదా: అసిడియా, సియోనా

* **క్రమము [[ప్లూరోగోనా]] :**
* ఇవి సామూహిక జీవులు
*శరీరము విభజింపబడి ఉండదు.
* న్యూరల్ గ్రంధి నాడీసంధికి పృష్టతలము ముందుగాని పార్శ్వముగా గాని ఏర్పడి ఉండును.
* బీజకోశములు రెండు ఉన్నాయి.
ఉదా: హెర్డ్మేనియా, బోట్రిల్లన్

## మూలాలు

* తెలుగు అకాడమీ నుండి సేకరణ

వర్గం:జంతు శాస్త్రము
వర్గం:అకశేరుకాలు
గాంధీనగర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం

**గాంధీనగర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం** గుజరాత్ రాష్ట్రంలోని 28 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. మహాత్మాగాంధీ ఏర్పాటుచేసుకున్న ఆశ్రమం సబర్మతి ఈ నియోజకవర్గంలోనే ఉంది. భారతీయ జనతా పార్టీ ప్రముఖుడు లాల్ కృష్ణ అద్వానీ ఈ నియోజకవర్గం నుంచి మొత్తం 5 సార్లు విజయం సాధించాడు.
## అసెంబ్లీ సెగ్మెంట్లు
[thumb|[లాల్ కృష్ణ అద్వానీ]]
గాంధీనగర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గంలో 7 అసెంబ్లీ సెగ్మెంట్లు ఉన్నాయి.
*గాంధీనగర్ (ఉత్తర)
*కలోల్
*సనంద్
*ఘట్‌లోడియా
*వేజల్‌పూర్
*నారన్‌పురా 
*సబర్మతి
## గెలుపొందిన సభ్యులు
*1967: సోంచంద్ భాయి సోలంకి (భారతీయ జాతీయ కాంగ్రెస్)
*1971:సోంచంద్ భాయి సోలంకి (భారతీయ జాతీయ కాంగ్రెస్)
*1977: పిరుషోత్తం మౌలాంకర్.
*1980: అమృత్ పటేల్ (భారతీయ జాతీయ కాంగ్రెస్)
*1984: జి.ఐ.పటేల్ (భారతీయ జాతీయ కాంగ్రెస్)
*1989: శంకర్ సిన్హ్ వాఘేలా (భారతీయ జనతా పార్టీ)
*1991: లాల్ కృష్ణ అద్వానీ (భారతీయ జనతా పార్టీ)
*1996: విజయ్ పటేల్ (భారతీయ జనతా పార్టీ)
*1998:లాల్ కృష్ణ అద్వానీ (భారతీయ జనతా పార్టీ)
*1999:లాల్ కృష్ణ అద్వానీ (భారతీయ జనతా పార్టీ)
*2004:లాల్ కృష్ణ అద్వానీ (భారతీయ జనతా పార్టీ)
*2009:లాల్ కృష్ణ అద్వానీ (భారతీయ జనతా పార్టీ) 
## ఇవి కూడా చూడండి
*గాంధీనగర్ జిల్లా
*గాంధీనగర్

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:గుజరాత్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గాలు
యర్రబల్లె

**యర్రబల్లె** అనేది వైఎస్‌ఆర్ జిల్లా, దువ్వూరు మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

## మూలాలు
గ్రసని

**గ్రసని** (**Pharynx** ; బహువచనం: **Pharynges**) గొంతు (Throat) లోని ఒక భాగం. ఇది నోరు, ముక్కు వెనుక భాగంలో ఉంటుంది. గ్రసని మూడు భాగాలుగా పరిగణిస్తారు. నాసికాగ్రసని లేదా అధిగ్రసని (nasopharynx or epipharynx), అస్యగ్రసని (oropharynx or mesopharynx), laryngopharynx (hypopharynx). 

గ్రసని భాగం జీర్ణ వ్యవస్థ, శ్వాస వ్యవస్థ లు రెండింటికి సంబంధించినది. జీవులు మాట్లాడటం, తినడం అనే ప్రక్రియలో ఇది ముఖ్యమైన పాత్రను పోషిస్తుంది.శబ్ద తరంగం స్వరపేటిక నుండి వచ్చిన తర్వాత, గ్రసని (కంఠబిలం) అని పిలవబడే గొంతు పైభాగంలోకి ప్రవేశిస్తుంది

## గ్యాలరీ

 Image:Illu conducting passages.svg|Conducting passages
 Image:Illu dige tract.jpg|Organs of the digestive system
 Image:Illu nose nasal cavities.jpg|Nose and nasal cavities
 Image:Gray907.png|coronal section of right ear, showing auditory tube and levator veli palatini muscle
 Image:Gray955.png|The entrance to the larynx, viewed from behind
 Image:Gray1032.png|The position and relation of the esophagus in the cervical region and in the posterior mediastinum. Seen from behind
 Image:Pharyngitis.jpg|Acute catarrhal pharyngitis. The oropharynx is swollen and red


వర్గం:శరీర నిర్మాణ శాస్త్రము
పగ

* మూగ వాని పగ - 1983 లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా.
* పసివాని పగ - 1973 లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా.
* ప్రేమ-పగ - 1978 లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా.
రౌటర్

రౌటర్ అనేది ఇంటర్ నెట్ ను కంప్యూటర్ లకు అనుసంధానం చేసేందుకువాడే ఉపకరణము.సిద్ధాంతపరంగా [రౌటర్](http://en.wikipedia.org/wiki/Router_(computing)) అంటే ఒక నెట్ వర్క్ లో ఒక నోడ్ నుండి మరో నోడ్ కి సంపర్కం ఏర్పరిచే దారి(రౌట్) ను నిర్ధారిస్తుంది. ఒక రౌటర్ ద్వారాఎన్నో కంప్యూటర్లకు సంపర్కం ఏర్పరచవచ్చు. రూటర్ లేదా రౌటర్ అనేది కంప్యూటర్ నెట్ వర్క్స్ మధ్య డేటా ప్యాకెట్స్ పంపుకునే ఒక నెట్వర్కింగ్ పరికరం. రూటర్లు ఇంటర్నెట్ నందు "ట్రాఫిక్ డైరెక్టింగ్" విధులు నిర్వహిస్తాయి. డేటా ప్యాకెట్ సాధారణంగా దాని గమ్యం నోడ్ చేరేవరకు ఇంటర్నెట్ పని జరుగుతూ నెట్వర్కుల ద్వారా ఒక రూటర్ నుంచి మరొకదానికి ఫార్వార్డ్ చేయబడుతూ ఉంటుంది. రూటర్ విభిన్న నెట్వర్క్‌ల నుండి రెండు లేదా ఎక్కువ డేటా లైన్లను అనుసంధానిస్తుంది. డేటా ప్యాకెట్ లైన్ల యొక్క ఒక దానిలో వచ్చినప్పుడు, రూటరు దాని అంతిమ గమ్యాన్ని గుర్తించడానికి ఆ ప్యాకెట్ లోని చిరునామా సమాచారం చదువుతుంది. అప్పుడు, దాని రౌటింగ్ పట్టిక లేదా రౌటింగ్ విధానంలో సమాచారాన్ని ఉపయోగించి, ప్యాకెట్ ప్రయాణమును తదుపరి నెట్ వర్క్ కు నిర్దేశిస్తుంది. ఇది ఒక ఓవర్లే ఇంటర్‌నెట్‌వర్క్ సృష్టిస్తుంది. డేటా చాలా ముఖ్యమైన విషయం.

వర్గం:కంప్యూటరు నెట్వర్క్
వర్గం:కంప్యూటరు హార్డువేర్
కాళికాలయం

right|thumb|కాళికాలయం పుస్తక ముఖచిత్రం.
**కాళికాలయం** ప్రముఖ రచయిత మధు బాబు రచించిన తెలుగు అపరాధనా పరిశోధక నవల.

ఇది మూడు భాగాలుగా ముద్రించబడింది. మొదటిది కాళికాలయం కాగా రెండవది కంకాళలోయ, మూడవది కళ్యాణ తిలకం.

రాజులు, రాణులు మాంత్రికులు, అడవులు, లోయలు, కొండలు, నదులు, సెలయేళ్లు మొదలైన వాటితో నిండిన ఒక అద్భుత జానపద ప్రపంచంలో మధుబాబు సృజించిన కాళికాలయం నవల.
left|thumb|కంకాళలోయ పుస్తక ముఖచిత్రం.

## సంక్షిప్త కథ
thumb|right|కళ్యాణ తిలకం నవల ముఖచిత్రం.
ఒక రాజ్యంలో కన్యపిల్లలను అంతుపట్టని పొగ శక్తి హరించుతున్నది. ఆ మంత్రబలం మహారాజుగారిని మైకంలోకి నెట్టినది. దాని నుండి విముక్తి మార్గం వెతకడం కోసం యువరాజు గురుకులం నుండి అత్యవసరంగా పిలిపించబడ్డాడు. కార్యసాధన కోసం బయలుదేరిన యువరాజు ఎటువంటి పరిస్థితులు ఎదుర్కున్నాడు? యువరాజుకు తోడుగా బయల్దేరిన బలదేవుడు, వసంతుడు బలాబలాలు ఎలాంటి సాహసయాత్రలు చేశారు. ఆముఖుని మంత్రతంత్రాలు ఎంత శక్తివంతమైనవి?

వసంతుడు, బలదేవుడు పూటకూళ్లమ్మ ఇంట్లో ఉండి, ఆ రాజ్యపు అంతఃపుర రహస్యం ఎలా ఛేదించారు ?
కొండలపై నిద్రపోతున్న యక్షిణి రహస్యాన్ని ఎలా ఛేదించారు, దుష్ట మాంత్రికుడు ఆముఖుడి ఆట ఎలా ముగిసింది.

వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
సుడిగాలి

"సుడిగాలి " ఒక జాతీయ స్థాయి తెలుగు పక్ష పత్రిక. 1982 వ సంవత్సరంలో స్థాపించబడిన **సుడిగాలి** సంపాదక విషయాలు ఇక్కడ చర్చనీయాంశాలు.

## సుడిగాలి అనే పేరు పెట్టడంలో గల ఉద్దేశం:
1980-82 సంవత్సరం మధ్య కాలంలో నెల్లూరు జిల్లా సూళ్ళూరుపేట పరిసర ప్రాంతాలు భారి తుఫాన్లు, వర్షాల బీభత్సంతో సుడిగాలులు ఎక్కువగా ఉండేవి. ఇటువంటి సమయంలో ప్రారంభించడం చేత, అదే రీతిలో నిజాన్ని నిర్భయంగా ప్రచురించేలా ఈ పత్రికను సంపాదకులు వాకిచర్ల మాధవరావు సుడిగాలి అని పేరు పెట్టారు.

## ప్రారంభపు ఉద్దేశం
1967 వ సంవత్సరం నుండి రాజకీయాలలో నెల్లూరు జిల్లా స్థాయి నాయకునిగా గుర్తింపు పొందిన సంపాదకులు వాకిచర్ల మాధవరావు "రాజకీయాల ద్వారా ప్రజలకు చేసేది శూన్యం" అని తలచి రాజకీయాలకి అతీతంగా, ప్రజలకు చేరువ అవ్వాలని, తగిన రీతిన సేవ కార్యక్రమాలు చేపట్టాలని, తన అభిప్రాయాలను ప్రజలకు నేరుగా తెలపాలని సుడిగాలి పత్రికను ప్రారంభించారు. నాటి నుండి నేటికీ ఉచితంగా, నీతికి నిజాయితీకి మారు పేరైన పత్రికగా ప్రచురిస్తున్నారు.

## స్థాపితం
1982 వ సంవత్సరం నవంబరు 1వ తేదిన ఆంధ్ర ప్రదేశ్ అవతరణ దినోత్సవ వేడుక రోజున నెల్లూరు జిల్లా, సూళ్ళూరుపేట, బాపూజీ వీధిలో కార్యాలయంను, పత్రికను ప్రారంభించారు. ఈ ప్రారంభోత్సవానికి ముఖ్య అతిదిగా నాటి మంత్రివర్యులు శ్రీ నల్లప రెడ్డి శ్రీనివాసులు రెడ్డి, మాజీ జిల్లా పరిషత్ ఛైర్మన్ శ్రీ నల్లపరెడ్డి చంద్రశేఖర్ రెడ్డి, పార్లమెంట్ సభ్యులు శ్రీ బెజవాడ పాపి రెడ్డి విచ్చేసి సుడిగాలి ఆవిర్భావంలో పాలు పంచుకున్నారు.

## ప్రధమ వార్షికోత్సవం
అప్పటి మద్రాస్ నగరం (నేటి చెన్నై) లో సుడిగాలి పత్రిక ప్రథమ వార్షికోత్సవ సంచికను ప్రముఖ నటులు శ్రీ నందమూరి బాలకృష్ణగారి చేతుల మీదుగా ఆవిష్కరించబడింది.

## ప్రస్తుతం
ఇలా ఆవిర్భవించిన సుడిగాలి పత్రిక నేటి వరకు ఎటువంటి రాజకీయ వత్తిళ్ళకు తలొగ్గక, నిజాయితిగా, నిరాటంకంగా, అందరి పత్రికగా ఉచితంగా ప్రచురించబడుతోంది. చిన్న పిల్లల నుండి పెద్దల వరకు కూడా ఉపయోగపడే విభిన్న శీర్షికలతో సుడిగాలిని ప్రచురిస్తున్నారు.

కవిత హృదయమే కాక సుడిగాలి సేవాతత్పరతతో విద్యార్థులకు కావలసిన పుస్తకాలు, స్కాలర్ షిప్లు అందించి ఎందరికో ఆపన్నహస్తం అందించేరు. కులమత భేదం లేకుండా విద్య బుద్ధి గల పేద విద్యార్థులకు ఆర్థిక సహాయం అందించారు. అంతేకాక కళాకారులను, మరెన్నో రంగాలలోని ప్రముఖులను వారి వారి నైపుణ్యాన్ని గుర్తించి సుడిగాలి అవార్డులతో సత్కరించడం జరిగింది.

ఇవేకాక దేవాలయాలకు, అనేక పాఠశాలలకు, అనేక సంస్థలకు విరాళాలు, స్థలాలు ఉచితంగా ఇవ్వడం జరిగింది.

మరెన్నో కార్యక్రమాలలో ప్రజల చెంతన నిలచిన సుడిగాలి సేవలకు పత్రిక సంపాదకులు వాకిచర్ల మాధవరావుగారికి 
1997 వ సంవత్సరంలో బెంగుళూరులో కర్ణాటక గవర్నర్ చే ఇందిరా సత్భావనా అవార్డును, 2000 వ సంవత్సరంలో ఆర్యవైశ్య మహాసభవారు మాజీ ముఖ్యమంత్రి వర్యులు శ్రీ కొణిజేటి రోశయ్యగారిచే దానశీలా బిరుదును అందించారు. వీటితోపాటు స్థానికంగా, జిల్లా స్థాయిలో అనేక అవార్డులు, సత్కారాలు అందుకున్నారు.

ఇంతేకాక సుడిగాలి నిజాయితీని గుర్తించి నందున "ఆవేశం" సినిమాలో ప్రాణాలకు సైతం లెక్క చేయని విధంగా పోరాడే జర్నలిస్టు (రాజశేఖర్ హీరో) ప్రచురించే పత్రిక పేరు సుడిగాలి. ఈ విధంగా సినీస్థాయిలో గుర్తింపును కూడా సుడిగాలి పొందింది. ఈ చిత్రం అచ్చం సుడిగాలి సంపాదకవర్గ మనోభావాలను వ్యక్తపరచడం విశేషం.

వర్గం:తెలుగు పక్షపత్రికలు
వర్గం:20 వ శతాబ్దపు తెలుగు పత్రికలు
బల్ల (వ్యాధి లక్షణం)

**బల్ల** (**Splenomegaly**) అనేది కొన్ని వ్యాధులలో కన్పించే లక్షణం. నిజానికి ఇది ప్లీహం (Spleen) యొక్క పరిమాణంలో పెద్దది కావడం వలన తెలుస్తుంది. సామాన్యంగా ప్లీహం కడుపులో ఎడమవైపు ఉదరవితానం క్రింద ఉంటుంది. చాలా రకాల వ్యాధులలో ప్లీహం పెద్దదౌతుంది. ఏవైనా రక్తకణాలు ఎక్కువగా వృద్ధిచెందినప్పుడు వాటిని నిర్మూలించే ప్లీహం కూడా పెద్దదిగా మారవలసి వుంటుంది. అలాంటప్పుడి దీనిని ఆయా వ్యాధుల లక్షణంగా భావిస్తారు.
కాలేయ నిర్వహక వ్యవస్థలో పీడనం ఎక్కువ అయినప్పుడు కూడా ప్లీహం పరిమాణం పెరుగుతుంది.

ప్లీహం పరిమాణంలో పెద్దదై ఎక్కువగా పనిచేసినప్పుడు దానిని హైపర్ స్ప్లీనిజం (Hypersplenism) అంటారు. ఇందులో రక్తంలోని ఒకటి లేదా ఎక్కువ కణాలు తగ్గిపోతాయి, మూలుగ ఎక్కువగా కణాలతో నిండి వుంటుంది. దీనిని సరిచేయడానికి ప్లీహాన్ని తొలగించవలసి వుంటుంది. ఈ శస్త్రచికిత్సను స్ప్లీనెక్టమీ (Splenectomy) అంటారు. 

## నిర్వచనం
డా. అబ్దుల్ గఫర్ నిర్వచనం ప్రకారం, అల్ట్రాసౌండ్ స్కానింగ్ లో ప్లీహం పొడవు 12&nbsp;cm కంటే ఎక్కువ ఉంటే బల్ల పెరిగినట్లుగా భావిస్తారు. 
పౌలైన్ :
* మధ్యస్తమైన పెరుగుదల (Moderate splenomegaly) : 11–20&nbsp;cm
* భారీ పెరుగుదల (Severe splenomegaly) : 20&nbsp;cm అంతకన్నా ఎక్కువ

వర్గం:వ్యాధి లక్షణాలు