open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
అర్జున్ కపూర్

**అర్జున్ కపూర్** (జననం 26 జూన్ 1985)  ప్రముఖ బాలీవుడ్ నటుడు. నిర్మాత బోనీ కపూర్, మోనా షౌరేల కుమారుడు ఆయన. కల్ హో నా హో (2003) , వాంటెడ్ (2009) వంటి సినిమాలకు సహాయ దర్శకుడు, సహాయ నిర్మాతగా పనిచేసిన తరువాత హబిబ్ ఫైసల్ దర్శకత్వంలో ఇషాక్ జాదే (2012) సినిమాతో హీరోగా తెరంగేట్రం చేశారు అర్జున్. ఈ సినిమాలోని నటనకు ఫిలింఫేర్ బెస్ట్ మేల్ డెబ్యూ అవార్డుకు నామినేషన్ కూడా లభిందింది.

ఆ తరువాత  గుండే (2014) ,  2 స్టేట్స్ (2014) , కి & కా (2016) వంటి సినిమాల్లో ఆయన నటించారు. ఈ మూడు సినిమాలూ ప్రపంచవ్యాప్తంగా 1 బిలియన్ పైన వసూళ్ళు సాధించాయి. నటునిగానే కాక అర్జున్ 16వ ఐఫ్ అవార్డులకు, టెలివిజన్ రియాలిటీ షో ఫియర్ ఫాక్టర్:ఖత్రోకీ  ఖిలాడిలకు వ్యాఖ్యాతగా వ్యవహరించారు.

## వ్యక్తిగత జీవితం, కెరీర్

### తొలినాళ్ళ జీవితం, మొదటి సినిమా
26 జూన్ 1985న మహారాష్ట్ర లోని ముంబై లో జన్మించారు  అర్జున్. తండ్రి బోనీ కపూర్ ప్రముఖ నిర్మాత, తల్లి మోనా శౌరీ కపూర్ వ్యాపారవేత్త. నిర్మాత సురిందర్ కపూర్ మనుమడు అర్జున్. నటులు అనిల్ కపూర్, సంజయ్ కపూర్, నిర్మాత సందీప్ మర్వా లకు అర్జున్ అన్న కొడుకు. నటి సోనం కపూర్, నటులు మోహిత్ మార్వా, హర్షవర్ధన్ కపూర్  లకు కజిన్. అర్జున్ చెల్లెలు అన్షులా గూగుల్ ఉద్యోగిని. 

నటి శ్రీదేవి ఆయనకు సవతి తల్లి. జాహ్నవి, ఖుషి అర్జున్ చెల్లెళ్ళు. ఒక ఇంటర్వ్యూలో తండ్రి రెండో వివాహం గురించి అడిగినప్పుడు "అప్పుడు మేము  చాలా చిన్నపిల్లలం. కొంచెం కష్టంగానే ఉండేది. కానీ ఏం చేయగలం? ఎన్ని రోజులని ఫిర్యాదులు చేస్తూ ఉండగలం? జరిగినదాన్ని అంగీకరించి ముందుకు పోవాలి." అని వివరించారు.

ముంబైలోని ఆర్య విద్యా మందిర్ లో 12 తరగతి వరకు చదువుకున్నారు అర్జున్. 12వ తరగతి ఫెయిల్ కావడంతో చదువును అక్కడితో ఆపేశారు. టీనేజ్ లో 140 కేజీలతో అధిక బరువుతో బాధపడేవారు కపూర్.  సినిమాల్లో రావడానికి ముందు చాలా కేజీలు తగ్గారు ఆయన. సినీ రంగంలో మొదట కల్ హో నా హో సినిమాకు సహాయ దర్శకునిగా అడుగుపెట్టారు. సలామ్-ఇ-ఇష్క్:ఎ ట్రిబ్యూట్ టు లవ్ (2007) సినిమాకు సహాయ దర్శకునిగా వ్యవహరించారు. ఆ తరువాత తన తండ్రి నిర్మాణ సంస్థలో నో ఎంట్రి (2005) , వాంటెడ్ (2009) సినిమాలకు సహనిర్మాతగా వ్యవహరించారు అర్జున్. ఆ సమయంలోనే యష్ రాజ్ ఫిలింస్ కు 3 సినిమాలు సైన్ చేశారు.

2012లో హబీబ్ ఫైసల్ దర్శకత్వంలో పరిణీతి చోప్రా తో కలసి ఇషాక్  జాదీ సినిమాతో హీరోగా తెరంగేట్రం చేశారు అర్జున్. ఆ తరువాత ఔరంగ్ జేబ్ (2013) సినిమాలో నటించారు ఈ సినిమా పెద్దగా ఆడలేదు. 
## సినిమాలు
### నటునిగా

### ఇతర టెక్నీషియన్ గా...

## టెలివిజన్

## అవార్డులు, నామినేషన్లు

## మూలాలు

వర్గం:1985 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
ధనుష్ క్షిపణి

**[[పృథ్వి క్షిపణులు|పృథ్వి క్షిపణి]] **యొక్క సముద్ర రూపమే **ధనుష్ [[క్షిపణి]]. **ఇది  సాంప్రదాయిక పేలోడ్‌నే (500 కెజి-1,000 కెజి) కాక, అణు వార్‌హెడ్‌ను కూడా మోసుకుపోగలదు.  350 కిమీ పరిధిలోని లక్ష్యాలను ఛేదించగలదు. 2012 అక్టోబరు 5 న, 2013 నవంబరు 23 న, 2015 ఏప్రిల్ 9 న, 2015 నవంబరు 24 న ధనుష్‌ను విజయవంతంగా పరీక్షించారు. ఈ పరీక్షలను బంగాళాఖాతంలో INS సుభద్ర నుండి చేసారు. ధనుష్‌ను శత్రు నౌకలను నాశనం చేసేందుకు వాడవచ్చు. అలాగే దూరాన్నిబట్టి భూమిపై ఉన్న లక్ష్యాలను కూడా  ఛేదించవచ్చు. ధనుష్ చేరికతో శత్రు లక్ష్యాలను ఎంతో కచ్చితత్వంతో ఛేదించగల సమర్ధత భారత నౌకాదళానికి కలుగుతుంది.

## ఇవి కూడా చూడండి
* కె క్షిపణి కుటుంబం

## మూలాలు వనరులు

వర్గం:భారతీయ బాలిస్టిక్ క్షిపణులు
మహారాజ రంజిత్ సింగ్ అవార్డు

thumb|ఒలింపిక్ క్రీడలులో జెండా
**మహారాజ రంజిత్ సింగ్ అవార్డు** అనేది క్రీడలు (ఆటలు), ఒలింపిక్ క్రీడలులో ఉత్తమ క్రీడాకారులుగా గెలిచిన వారికి పంజాబ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఇచ్చే ఒక బహుమతి. ఈ అవార్డు కోరకు అంతర్జాతీయ, జాతీయ స్థాయిలో పోటి నిర్వహిస్తారు.ఈ అవార్డును 1978లో ప్రారంభించారు.ఈ అవార్డులో ఒక షీల్డు, 1 లక్ష రూపాయలు నగదు బహుకరిస్తారు. పర్గత్ సింగ్ అనే వ్యక్తి  భాగంగా ఒలింపిక్ క్రీడలులో మెుదటి అవార్డు అందుకున్నాడు. ఈ అవార్డును 1996 నుంచి 2005 వరకు బహిష్కరించారు. తిరిగి 2006లో పునఃప్రారంభించారు. ఏది ఏమైనప్పటికి 1997 నుండి 2004 వరకు వివిధ రంగాలో గెలిచిన వారు కూడా ఈ అవార్డునకు 2006లో ఏంపికయ్యారు.

## అవార్డు గ్రహీతల జాబితా

## అవార్డు గ్రహీతలు

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
*Official list of Maharaja Ranjit Singh Awardees Government_of_Punjab_(India)
*Maharaja Ranjit Singh Awards Article 1
* Maharaja Ranjit Singh Awards Article 2  The Hindu

వర్గం:పురస్కారాలు
పురాణ్ భగత్

thumb|పంజాబీ కామిక్‌గా పురాణ్ భగత్
పురణ్ భగత్ పంజాబ్ ప్రాంతానికి చెందిన ఒక సన్యాసి.ఇతడు రాజా సాల్బన్ మెుదటి భార్యైన ఇచ్చిరా కోడుకు.జోతిష్యులు చెప్పిన మెరకు పురాణుడుని మెుదటి 12 సంవత్సరముల బయిటకు పంపించబడ్డాడు. రజు తన కుమారుడైన పురాణుడిని కనిసం చూడలేదు.పురాణుడు బయిట ఉన్నప్పుడు తన తండ్రి లూనా అనే తక్కువ జాతి అమ్మాయిని వివాహం చేసుకున్నాడు.12 సంవత్సరములు తరువాత పురాణుడు రాజ్యానికి తిరిగి వెళ్ళాడు.అక్కడ పురాణుడికి తన వయస్సుకు చెందిన లూనా ఆకర్షించబడింది.పురాణుడు లూనాకు కోడుక వంటివాడు కనుక తన రాస లీలకు దూరంగా ఉన్నాడు.తన కోరికను తిరస్కరించినందుకు లూనా అతడిని నిందించింది.

తరువాత పురాణుడను చంపమని సైనికులకు చెప్పగా, సైనికులు అతడి కాళ్ళు, చేతులు విరగ్గోట్టి అడవిలోని నూతిలో పడవేశారు.ఒక రోజు గోరక్షనాథుడు చే రక్షించబడి అతడు యోగిగా మారాడు.
## మూలాలు

వర్గం:పంజాబ్ వ్యక్తులు
సూర్య క్షిపణి

**సూర్య** ఒక ఖండాంతర బాలిస్టిక్ క్షిపణి. భారత్ దీన్ని అభివృద్ధి చేస్తున్నట్లుగా వార్తలు వచ్చాయి. దీని గురించిన మొదటి రిపోర్టు 1995 లో ది నాన్-ప్రోలిఫరేషన్ రివ్యూలో వచ్చింది. 2012 నాటికి ఈ ప్రాజెక్టు స్థితి ఏమిటన్నది ఇంకా ధ్రువపడలేదు.

## చరిత్ర
ది నాన్-ప్రోలిఫరేషన్ రివ్యూలో ప్రచురితమైన రిపోర్టు ప్రకారం భారత్ అభివృద్ధి చేస్తున్న ఖండాంతర క్షిపణి  పేరు సూర్య. DRDO ఈ ప్రాజెక్టును 1994 లో మొదలుపెట్టినట్లుగా తెలుస్తోంది. 2010 వరకు ఈ రిపోర్టును మరే ఇతర వర్గం కూడా ధ్రువీకరించలేదు. భారత ప్రభుత్వ అధికారులు పదేపదే ఈ ప్రాజెక్టు ఉనికిని ఖండించారు.

ఆ రిపోర్టు ప్రకారం సూర్య భూమ్మీద నుండి ప్రయోగించే, ఘన, ద్రవ ఇంధనంతో కూడిన, ఖండాంతర క్షిపణి. ఇది భారత సమీకృత గైడెడ్ క్షిపణి అభివృద్ధి కార్యక్రమం  యొక్క ప్రాజెక్టుల్లో ఒకటి. దీని పరిధి 12,000
నుండి 16,000 కిమీ ఉంటుందని భావిస్తున్నారు.

ఈ క్షిపణిని ఇంకా అభివృద్ధి చెయ్యలేదు కాబట్టి, దాని సాంకేతిక వివరాలు ఇంకా తెలియ రాలేదు. కార్యక్రమం వివరాలు మొత్తం చాలా రహస్యంగా ఉన్నాయి.  

## చలామణీలో ఉన్న సాంకేతిక వివరాలు
* శ్రేణి: ఖండాంతర బాలిస్టిక్ క్షిపణి
* Lasing: భూమ్మీద నుండి ప్రయోగించేలా, సముద్రం లోపల నుండి ప్రయోగించేలా. జలాంతర్గామి నుండి ప్రయోగించే వీలు ఉండడం దీని ప్రధానమైన అంశం - ఈ కూర్పు యొక్క పరిధి 10,000 కిమీ పైచిలుకు.
* పొడవు: 40.00 మీ.
* వ్యాసం: 1.1 మీ.
* బరువు: 55,000&nbsp;కెజి.
* ప్రొపల్షన్: మొదటి/రెండు దశలు ఘన, మూడవ దశ ద్రవ.
* వార్‌హెడ్ సామర్థ్యాలు: 3-10 అణు వార్‌హెడ్‌లు -ఒక్కొక్కటీ 250-750 కిలో టన్నులు.
* స్థితి: ధ్రువీకరించబడలేదు
* మోహరించబడిందా?: ధ్రువీకరించబడలేదు

## ఇవి కూడా చూడండి
* అగ్ని క్షిపణులు
* పిఎస్‌ఎల్‌వి

## మూలాలు వనరులు

వర్గం:భారతీయ క్షిపణులు
హర్ష్ వర్ధన్ కపూర్

**హర్ష్ వర్ధన్ కపూర్** (జననం 1990 నవంబరు 9) భారతీయ నటుడు. ప్రముఖ కపూర్ కుటుంబానికి చెందినవారు. బాలీవుడ్ నటుడు అనిల్ కపూర్, మాజీ మోడల్ సునీతా కపూర్ ల చిన్న కుమారుడు, నటి సోనం కపూర్, రియా కపూర్ ల తమ్ముడు హర్ష్ వర్ధన్.

## కెరీర్
అనురాగ్ కశ్యప్ దర్శకత్వంలో వచ్చిన బాంబే వెల్వెట్ (2015) సినిమాకు సహాయ దర్శకునిగా పనిచేశారు హర్ష. రాకేష్ ఓంప్రకాష్ మెహ్రా దర్శకత్వంలో మిర్జ్యా (2016) సినిమాతో హీరోగా తెరంగేట్రం చేసారు. ఈ సినిమాలో కపూర్ ఒక యోధుని వేషధారణలో కనిపించారు. రాజస్థాన్ లో జరిగే చారిత్రక  ప్రేమ కథ ఆధారంగా ఈ సినిమా చిత్రీకరించారు. ఈ సినిమాలో హీరోయిన్ గా సైయామీ ఖేర్ కనిపించారు. 

## సినిమాలు

## మూలాలు


వర్గం:1990 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
ఎస్.హెచ్.రజా

**సయ్యద్ హైదర్ రజా** (**ఎస్.హెచ్.రజా**) ( 1922 ఫిబ్రవరి 22 – 2016 జూలై 23) భారతీయ చిత్రకారుడు. ఆయన 1950 నుండి ఫ్రాన్స్లో నివాసముండేవాడు. ఆయనకు భారతదేశంతో బలమైన అనుబంధం ఉంది.

ఆయన భారతీయ భావనలను, ప్రతీకలను తన కుంచె ద్వారా ప్రపంచానికి ఆవిష్కరించిన ప్రముఖ చిత్రకారుడు. బిందు, పురుష్-ప్రకృతి, నారి వంటి కళాఖండాల ద్వారా ఆయన ప్రసిద్ధి పొందారు. సులభంగా అర్థమయ్యే అమూర్త రేఖాగణిత శైలిలో ఆయన బొమ్మలు గీసేవారు. ఆయనకు 1981లో పద్మశ్రీ, లలిత కళా అకాడమీలో ఫెలోషిప్ లభించాయి. 2007లో పద్మభూషణ పురస్కారాన్ని అందుకున్నారు. 2013లో పద్మవిభూషణ పురస్కారాన్ని పొందారు. 2015 జూలై 14లో ఫ్రాన్స్ దేశపు అత్యున్నత పురస్కారం అయిన "కమాడియర్ డె లా లెగియన్ డి హోనర్" పురస్కారం పొందారు.

ఆయన భారతదేశంలో ఖరీదైన నవీన చిత్రాలు వేసిన కళాకారునిగా 2010 జూన్ 10 న "సౌరాష్ట్ర" చిత్రం 16.42 కోట్లకు క్రిస్టిల్స్ వేలంపాటలో అమ్మడంద్వారా ప్రసిద్ధి పొందాడు.

1959లో ఆయన ఫ్రెంచ్ కళాకారిణి జానినే మొంగిలాట్ ను వివాహమాడారు. కానీ ఆమె 2002లో క్యాన్సర్ వ్యాధితో మరణించింది. తరువాత ఆయన భారతదేశం తిరిగి రావడానికి నిర్ణయించాడు.
## జీవిత విశేషాలు

సయ్యద్మ హైదర్ రజా మధ్యప్రదేశ్ లోని మడాలా జిల్లా బాబరియాలో సయ్యద్ మొహమ్మద్ రజా, తహీరా బేగం దంపతులకు 1922లో జన్మించారు. ఆయన తండ్రి జిల్లా డిప్యూటీ అటవీ అధికారిగా పనిచేసారు. ఆయన తన 12వ యేట నుంచే బొమ్మలు వేయడం ప్రారంభించారు. తన 13 వయేట మధ్యప్రదేశ్ లోని "డమో"కు  వెళ్ళి  పాఠశాల విద్యను ప్రభుత్వ ఉన్నత పాఠశాల, డెమోలో పూర్తిచేసారు.

పాఠశాల విద్య తరువాత ఆయన 1939-43 మధ్య నాగపూర్ లోని నాగపుర్ స్కూల్ ఆఫ్ ఆర్ట్స్ లొ విద్యనభ్యసించారు. తరువాత 1943-47 మధ్య బాంబే లోని సర్ జె. జె. స్కూల్ ఆఫ్ ఆర్ట్ లో చదివారు. ఆయన అక్టోబరు 1950లో పారిస్ లోని "ఎకోల్ నేషనల్ సుపెరియర్ డెస్ బెయాక్జ్"లో విద్యనభ్యసించడానికి ఫ్రాన్స్ కు వెళ్ళే ముందు ఆయన ఐరోపా గుండా ప్రయాణించారు. తరువాత ఆయన పారిస్ లో జివించడానికి అచ్చట తన ప్రదర్శనలివ్వడాన్ని కొనసాగించారు. 1956 లో పారిస్ లో ఆయనకు "ప్రిక్స్ డె లా క్రిటిక్" అనే పురస్కారం వచ్చింది. ప్రెంచ్ దేశీయుడు కాని వ్యక్తి పొందిన మొదటి పురస్కారం యిది.

## ప్రజా సేవలు
ఆయన "రజా ఫౌండేషన్"ను భారతదేశాంలో స్థాపించారు. దీనిని భారతదేశంలోని యువకులలో చిత్రకళను అభివృద్ధి చేయాలనే తలంపుతో ప్రారంభించారు. ఈ సంస్థ ప్రతీయేటా యువ కళాకారునికి "రజా ఫౌండేషన్ పురస్కారం"ను అందిస్తుంది.

## పురస్కారాలు

* 1946: సిల్వర్ మెడల్, బాంబే ఆర్ట్ సొసైటీ, ముంబై
* 1948: బంగారు పతకం, బాంబే ఆర్ట్స్ సొసైటీ, ముంబై.
* 1956: ప్రిక్స్ డే లా క్రిటిక్ పురస్కారం, పారిస్. 
* 1981: పద్మశ్రీ పురస్కారం, భారతదేశ ప్రభుత్వం.
* 1981: లలిత కళా అకాడామీ ఫెలోషిప్, న్యూఢిల్లీ.
* 1981: కళా సమ్మాన్, మధ్యప్రదేశ్ ప్రభుత్వం..
* 2007: పద్మభూషణ్ పురస్కారం భారత ప్రభుత్వం.
* 2013: పద్మ విభూషణ్ పురస్కారం భారత ప్రభుత్వం. 
* 2013: జీవించి ఉన్న ప్రసిద్ధ భారతీయులలో ఒకరు...ఎన్.డి.టి.వి. ఇండియా 
* 2015: కమాండెర్ డే లా లెజియన్ హన్నెర్, ఫ్రాన్స్ ప్రభుత్వం

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు

*"S H Raza Profile,Interview and Artworks"
*"Syed Haider Raza Artworks and Public Auction Prices" 
*"More about S H Raza Artworks"

;Online Work
*"S H Raza - Collection of Art Works"
*"Gallerie Nvyā - Artist/S.H.Raza"
*SH Raza Paintings 
*"Limited Edition Serigraphs by S. H. Raza - Archer Art Gallery"

వర్గం:భారతీయ చిత్రకారులు
వర్గం:1922 జననాలు
వర్గం:2016 మరణాలు
వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:పద్మవిభూషణ పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:పద్మభూషణ పురస్కార గ్రహీతలు
ఆయుష్మాన్ ఖురానా

**ఆయుష్మాన్ ఖురానా** (జననం 14 సెప్టెంబరు 1984) ప్రముఖ భారతీయ నటుడు, గాయకుడు, వ్యాఖ్యాత. టెలివిజన్ వ్యాఖ్యాతగా కెరీర్ ను ప్రారంభించిన ఆయన వికీ డోనర్ అనే సినిమాతో బాలీవుడ్ లో హీరోగా తెరంగేట్రం చేశారు. ఈ సినిమా కమర్షియల్ గా హిట్ అవడమే కాక, విమర్శకుల ప్రశంసలు కూడా పొందింది.

## తొలినాళ్ళ జీవితం, చదువు
ఆయుష్మాన్ ఖురానా పంజాబ్ కు చెందినవాడు. ఆయనకు అపరశక్తి ఖురానా ఉన్నాడు. చండిగఢ్ లోని సెయింట్ జోన్స్ హై స్కూలులోనూ, డిఎవి కళాశాలలోనూ ఆయన చదువుకున్నాడు. పంజాబ్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి మాస్ కమ్యూనికేషన్స్ లో మాస్టర్స్ డిగ్రీ పట్టా పొందాడు. డిఎవి కళాశాలలో చదువుకునేటప్పుడు ఆఘజ్, మంచ్ తంత్ర అనే రెండు నాటక సంఘాలను స్థాపించారు. ఎన్నో వీధినాటకాలు వేసాడు ఆయన. ఐఐటి బాంబేకు చెందిన మూడ్ ఇండిగో, బిర్లా ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ అండ్ సైన్స్, పిళని కి చెందిన ఒయాసిస్ వంటి జాతీయ కాలేజ్ ఫెస్టివల్స్ లో నాటకాలు వేసి ఎన్నో బహుమతులు గెలుచుకున్నాడు ఖురానా. ధర్మవీర్ భారతి రాసిన అంధ యుగ్ నాటకంలో ఆయన నటించిన అశ్వద్ధామ పాత్రకు ఉత్తమ నటుడు అవార్దు గెలుచుకున్నాడు.

## నటించిన సినిమాలు
*డాక్టర్ జీ
**[[విక్కీ డోనర్]]*
*గులాబో సితాబో
*బాలా
* డ్రీమ్ గర్ల్ 2
*బధాయి హో
* యాన్ యాక్షన్ హీరో
* *[[శుభ్ మంగళ్ జ్యాదా సావధాన్]]*
### 2004–11: టివి, తొలినాళ్ళ కెరీర్
2002లో చానల్ వి పోప్ స్టార్స్ లో ఒక రియాలిటీ షోలో, తన 17వ ఏట మొదటిసారి టివీలో కనిపించారు ఖురానా. ఆ షోలో అతి చిన్న వయస్కుడు ఆయనే. తన 20వ ఏట రోడీస్ 2 గేమ్ షోలో విజేతగా నిలిచారు ఆయన. మాస్టర్స్ డిగ్రీ పూర్తిచేశాకా ఢిల్లీలోని బిగ్ ఎఫ్.ఎంలో రేడియో జాకీగా పనిచేశారు ఖురానా. రేడియోలో బిగ్ చాయ్-మాన్ నా మాన్, తేరా ఆయుష్మాన్ వంటి షోలు హోస్ట్ చేశారు ఆయన. 2007లో యంగ్ ఎచీవర్స్ అవార్డు గెలిచారు. ఢిల్లీలో భారత్ నిర్మాన్ పురస్కారం అందుకున్న అతి పిన్న వయస్కుడు ఆయుష్మాన్ కావడం విశేషం.

రేడియో తరువాత ఎంటివీలో వీడియో జాకీగా మారారు ఖురానా. పెప్సీ ఎంటీవీ వాసప్, ది వాయిస్ ఆఫ్ యంగిస్థాన్ షోలను హోస్ట్ చేశారు ఆయన.

## References

వర్గం:1984 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
పంజాబీ గాగ్రా

**పంజాబీ గాగ్రా**  () తెవార్ గా పిలువబడే పంజాబ్ లోని మహిళలు ధరించే దుస్తులు.  ఈ దుస్తులను పంజాబీ ప్రాంతమంతా ధరిస్తారు. ఈ దుస్తులు ఒక కండువా, కుర్తా, గాగ్రా, పంజాబీ సల్వార్ లతో కూడుకొని ఉంటాయి.   ప్రస్తుతం హర్యానాలోని కొన్ని ప్రాంతాలు , దక్షిణ పంజాబ్, హిమాచల ప్రదేశ్ లోని కొన్ని  ప్రాంతాలలోని మహిళకు గాగ్రా ను ధరిస్తున్నారు.  ఈ దుస్తులను తూర్పూ పంజాబ్ లోని మహిళలు గిద్దా నృత్యం చేసేటప్పుడు ధరిస్తారు.
## చరిత్ర
ఈ గాగ్రా గుప్తుల కాలంలో ప్రసిద్ధి చెందిన వస్త్రము. దీని మూలం కండాటక నుంచి వచ్చింది. కండాటక అనేది పురుషుల సగం ప్యాంటు.  ఇది గాగ్రా గా రూపాంతరం చెందినది. మధ్యలో మెడ నుండి తొడలవరకు గల పురుషులు, స్త్రీల యొక్క స్కట్ వంటి దుస్తులుగా మారినది.  కండాటక 17 వశతాబ్దంలో ప్రముఖ మహిళా దుస్తులుగా కొనసాగించబడినది.
## దుస్తులు
పంజాబీ గాగ్రా నాలుగు ముక్కలతో కూడుకొని ఉంటుంది: పుల్కారీ, కుర్తా/కుర్తి, గాగ్రా, సుతాన్/సల్వార్. "తెవార్" లేదా "తె-ఆర్" అనే పదం ఈ దుస్తులు మూడు ముక్కలతో యేర్పడతాయని తెలుపుతుంది.  దీనిలో తలకండువా, కుర్తా/కుర్తి/అంగీ, గాగ్రా ఉంటుందని అర్థం.
### చిత్రమాలిక

File:Patiala Phulkari.jpg|**Phulkari** from Patiala
File:Nihang Singh and Nihang Singhani.jpg|Sketch of a woman (right) wearing a suthan
File:Apr 21 ontario place punjabi virsa miss brampton.JPG|Punjabi kurta and lehenga 
File:Gota Embroidery.jpg|Bridal lehenga with Gota Embroidery
File:Kangra Painting.jpg|Pahari painting depicting women in Luanchari. ca.1760
File:Gaddi Couple 1940.jpg| Himachal women in Luanchari

File:Rani Jindan (1817-1863) seated on a cushion..jpg|Rani Jindan (1817-1863) in a ghagra and kurta


## మూలాలు
జంధ్యాల సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి (అవధాని)

thumb|జంధ్యాల సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి
జంధ్యాల సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి(1892-1980) ప్రఖ్యాత అవధాని. ఇతడు అనేకమైన శతావధానాలు, సహస్రావధానాలు, ఒక పంచసహస్రావధానము చేశాడు.
## జీవిత విశేషాలు
ఇతడు కృష్ణా జిల్లా, గుడివాడ సమీపం లోని కలవపాముల గ్రామంలో జన్మించాడు. ఇతడు బందరులో చెళ్లపిళ్ల వెంకటశాస్త్రి వద్ద లఘుకౌముది, అవధాన విద్యలు అధ్యయనం చేశాడు. కొంతకాలం ఇతడు గురజాల హైస్కూలులో తెలుగు పండితుడిగా ఉద్యోగం చేశాడు. తరువాత గద్వాల  రాణీ ఆదిలక్ష్మీదేవమ్మ సంస్థానంలో చేరి మూడుదశాబ్దాలు అక్కడే ఆస్థానకవిగా విలసిల్లాడు. గద్వాల ఆస్థానపదవీ విరమణ తర్వాత హైదరాబాదుకు వచ్చి అక్కడ స్థిరనివాసం ఏర్పరచుకొని 1980, అక్టోబరు 24న మరణించాడు. 
## రచనలు
ఇతడు 32కు పైగా గ్రంథాలను వెలయించాడు. వాటిలో కొన్ని:
* ఆంధ్రదేశ చరిత్ర (బృహత్ పద్యకావ్యము)
* కేశవేంద్ర విలాస శతకము
* సాలంకార కృష్ణదేవరాయలు
* అరేబియన్ నైట్స్ కథలు
* ఆలీబాబా నలుబదిదొంగలు 
* తెనాలి రామకృష్ణుని కథలు
* రంజని (నవల)
* వీరపురుషులు
* హంతక చూడామణి (డిటెక్టివ్ నవల)
* హత్యాపేటిక (డిటెక్టివ్ నవల)
* నలమహారాజు కథ
* కరీంనగర సంపూర్ణ శతావధానము 

## అవధానాలు
ఇతడు మంతెన, చెన్నూరు, లింగాపురం, వేములవాడ, కమాన్‌పురం, కరీంనగర్‌లలో శతావధానాలు, యాదగిరిగుట్ట, నల్లగొండ, సింగవరం, దైవముదిన్నె, ఇల్లెందు, గురజాల, హనుమకొండ, మంథెన, కొల్లాపురము, గద్వాల, నూజివీడు, మిర్యాలగూడ, నారాయణపేట, బళ్లారి, జగిత్యాల, గోపాల్‌పేట, శ్రీశైలము, చల్లపల్లి, కరీంనగర్, కూనవరము, భీమవరము మొదలైన చోట్ల సహస్రావధానాలు చేశాడు. హనుమకొండలో 1954లో పంచసహస్రావధానాన్ని నిర్వహించాడు.

ఇతడి అవధానాలలో మచ్చుకు కొన్ని పూరణలు:
* సమస్య: రాతిరి సూర్యుండు నంబరమ్మున దోచెన్
పూరణ:ఆతత కాసారము ల
బ్జాత మనోజ్ఞంబులయ్యె జక్రము లెల్లన్
గావర ముడిగెను, ముగిసెన్
రాతిరి, సూర్యుండు నంబరమ్మున దోచెన్
 
* సమస్య: పచ్చిమాంసంబు దినువాడు బ్రాహ్మణుండు
పూరణ:బ్రహ్మవిజ్ఞాన హేతు భావప్రబోధి
నిత్యకర్మాభి నిరతుడే ద్విజుడు కాని
యగునె కలుద్రావ జందెమ్ము లవల ద్రోసి 
పచ్చిమాంసంబు దినువాడు బ్రాహ్మణుండు

* సమస్య: బంగ్లా మీదికి ద్రోవజూపగదవే భామా కురంగేక్షణా
పూరణ:ఆంగ్లేయాభినిదత్త యంత్ర శకట వ్యాపారముంజేసి తా
బెంగ్లానిందొరగారు వచ్చెనదిగో వేవేగ నీచెంగటన్
బంగ్లాపై దొరసాని యున్నదట నాపైనన్ం దయంబూని యా
బంగ్లా మీదికి ద్రోవజూపగదవే భామా కురంగేక్షణా!

* వర్ణన: కాళిదాసు
ఘనసారస్వతలోకమాన్య రసవత్కావ్యంబులన్ వ్రాసి స
జ్జన మాన్యంబగు భావలోకమున సత్థ్యానంబునుంబూని పృ
థ్విని నశ్రాంతయశంబు నిల్పిన సుధీవరుండు తత్కాళిదా
సుని గీర్తించెద నస్మదీయ కవితా శోభాభిసంవృద్ధికై

* దత్తపది: క-మ-ల-ము అనే నాలుగు అక్షరాలు నాలుగు పాదాల మొదటి అక్షరాలుగా కమలం వర్ణన.
కల మృదురావసంకలిత గానము నయ్యలదేంట్లు సేయగో
మలతర మారుతాంకుర సమంచితవీజనలాదిగాగ లీ
లల దళముల్ నటింపగ విలాసవిభాసి పరాగరాజియ
మ్ములఁ జెలరేగగా, గమలముల్ ప్రమదంబిడు శ్రీనివాసముల్


## సత్కారాలు,బిరుదులు
* ఇతడికి కవిమణి, కవికేసరి కిశోర, బాల సరస్వతి, అభినవ సరస్వతి, శతావధాన కుశల, విద్వద్బాల శతావధాని, సహస్రావధాన ఫణీంద్ర, సహస్రావధాన వాచస్పతి, సహస్రావధాన చతురానన, సహస్రావధాన పంచానన మొదలైన బిరుదులు వరించాయి.
* 1959లో గుడివాడలో ఇతడికి కనకాభిషేకం చేశారు.

## మూలాలు

వర్గం:1892 జననాలు
వర్గం:శతావధానులు
వర్గం:1980 మరణాలు
వర్గం:గద్వాల సంస్థాన ఆస్థాన కవులు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా కవులు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా అవధానులు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా ఉపాధ్యాయులు
శిరోమణి అకాలీ దళ్

**శిరోమణి అకాలీ దళ్** అనేది పంజాబ్కు చెందిన సిక్కు సాంప్రదాయవాద పార్టీ. ఇదే పేరుతో పంజాబ్లో చాలా పార్టీలున్నాయి కానీ ప్రధాన ఎన్నికల సంఘం గుర్తించింది ఈ పేరుతో గుర్తించింది మాత్రం సుఖబీర్ సింగ్ బాదల్ స్థాపించిన పార్టీ. శిరోమణి గురుద్వారా ప్రబంధక్ కమిటీ, ఢిల్లీ సిక్కు గురుద్వారా మేనేజ్మెంట్ కమిటీలను ఈ పార్టీయే నియంత్రిస్తుంది. ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ఒక సిక్కు పార్టీగా గుర్తింపు సాధించింది కూడా ఈ పార్టీనే. ఈ పార్టీ ముఖ్యోద్దేశ్యం సిక్కుల సమస్యలకు రాజకీయ గొంతుకనివ్వడం. రాజకీయాలు, మతం ఒకదానితో ఒకటి పెనవేసుకున్నవని ఈ పార్టీ భావిస్తుంది.

## చీలిక పార్టీలు

* శిరోమణి అకాలీ దళ్ (ఢిల్లీ): అకల్ తఖ్త్ జతేదార్‌గా రంజిత్ సింగ్ సస్పెన్షన్‌కు వ్యతిరేకంగా బాదల్ నేతృత్వంలోని శిరోమణి అకాలీ దళ్ ఢిల్లీ యూనిట్‌లోని ఒక విభాగం తిరుగుబాటు చేసినప్పుడు 1999 ఫిబ్రవరి 22న శిరోమణి అకాలీ దళ్ (ఢిల్లీ) ప్రత్యేక పార్టీగా ఆవిర్భవించింది.
* శిరోమణి అకాలీ దళ్ (డెమోక్రటిక్): 1996లో కులదీప్ సింగ్ వదాలా నాయకత్వంలో శిరోమణి అకాలీ దళ్ (డెమోక్రటిక్) పార్టీ స్థాపించబడింది.
* శిరోమణి అకాలీ దళ్ (లాంగోవాల్): 2004లో సుర్జిత్ కౌర్ బర్నాలా (శిరోమణి అకాలీ దళ్ నాయకుడు సుర్జిత్ సింగ్ బర్నాలా భార్య) అధ్యక్షురాలిగా ఈ పార్టీ ప్రారంభించబడింది.
* శిరోమణి అకాలీ దళ్ (పాంథిక్): శిరోమణి అకాలీ దళ్ (పాంథిక్) 1990లో ఏర్పడింది.

## ఇవికూడా చూడండి

* అకాలీదళ్-సంత్ ఫతే సింగ్ గ్రూప్
* లోక్ భలాయ్ పార్టీ
* డెమోక్రటిక్ బహుజన్ సమాజ్ మోర్చా
* స్టూడెంట్స్ ఆర్గనైజేషన్ ఆఫ్ ఇండియా

## మూలాలు

వర్గం:పంజాబ్ రాజకీయాలు
వర్గం:రాజకీయ పార్టీలు
భారతీయ క్షిపణుల జాబితా

భారత్‌ అభివృద్ధి చేసి, తయారుచేసిన వివిధ క్షిపణుల జాబితా ఇది. 

## భారత క్షిపణుల జాబితా
thumb|300x300px| బ్రహ్మోస్
* ఆకాశ్ : భూమి నుండి గాల్లోకి ప్రయోగించే క్షిపణి.
* నాగ్ : ట్యాంకు వ్యతిరేక క్షిపణి.
* అమోఘ: ట్యాంకు వ్యతిరేక క్షిపణి. (అభివృద్ధి దశలో ఉంది)
* పృథ్వి-1 (SS-150) : భూమి నుండి భూమికి బాలిస్టిక్ క్షిపణి
* పృథ్వి-2` (SS-250) : భూమి నుండి భూమికి బాలిస్టిక్ క్షిపణి. 
* పృథ్వి-3 (SS-350) :  భూమి నుండి భూమికి బాలిస్టిక్ క్షిపణి. 
* అగ్ని-1 భూమి నుండి భూమికి మధ్య పరిధి బాలిస్టిక్ క్షిపణి
* అగ్ని-2 భూమి నుండి భూమికి మధ్య పరిధి బాలిస్టిక్ క్షిపణి
* అగ్ని-3 భూమి నుండి భూమికి మధ్యంతర పరిధి బాలిస్టిక్ క్షిపణి
* అగ్ని-4 భూమి నుండి భూమికి మధ్యంతర పరిధి                    
thumb|300x300px|గణతంత్ర పెరేడ్‌లో అగ్ని-5 క్షిపణి
* అగ్ని-5: భూమి నుండి భూమికి ఖండాంతర బాలిస్టిక్ క్షిపణి.
* అగ్ని-6: నాలుగు దశల ఖండాంతర బాలిస్టిక్ క్షిపణి. (అభివృద్ధి దశలో ఉంది)  
* ధనుష్: భూమి నుండి భూమికి ఓడనుండి ప్రయోగించే బాలిస్టిక్ క్షిపణి.
* కె-15: జలాంతర్గామి నుండి ప్రయోగించే బాలిస్టిక్ క్షిపణి. 
* కె-4: జలాంతర్గామి నుండి ప్రయోగించే బాలిస్టిక్ క్షిపణి. (పరీక్షల్లో ఉంది)
* కె-5: జలాంతర్గామి నుండి ప్రయోగించే బాలిస్టిక్ క్షిపణి.(అభివృద్ధి దశలో ఉంది)
* శౌర్య: భూమి నుండి భూమికి ప్రయోగించే హైపర్‌సోనిక్ వ్యూహాత్మక క్షిపణి.
* బ్రహ్మోస్: ప్రపంచంలోనే అత్యంత వేగవంతమైన సూపర్‌సోనిక్ క్షిపణి.
* బ్రహ్మోస్-A : గాల్లోంచి ప్రయోగించే క్రూయిజ్ క్షిపణి
* సూర్య: భూమి నుండి భూమికి ప్రయోగించే ఖండాంతర బాలిస్టిక్ క్షిపణి.
* బ్రహ్మోస్-NG : బ్రహ్మోస్ పై ఆధారపడిన మినీ క్షిపణి (అభివృద్ధి దశలో ఉంది)
* బ్రహ్మోస్-2 : హైపర్‌సోనిక్ క్షిపణి.(అభివృద్ధి దశలో ఉంది)
* అస్త్ర BVRAAM : యాక్టివ్ రాడార్ హోమింగ్,  బియాండ్ విజువల్ రేంజి గాలి నుండి గాల్లోకి ప్రయోగించే క్షిపణి .
* DRDO రేడియేషన్ వ్యతిరేక క్షిపణి: గాలి నుండి భూమికి రేడియేషన్ వ్యతిరేక క్షిపణి (అభివృద్ధి దశలో ఉంది)
* నిర్భయ్: దూర పరిధి సబ్‌సోనిక్ క్రూయిజ్ క్షిపణి. (అభివృద్ధి దశలో ఉంది)
* ప్రహార్: వ్యూహాత్మక తక్కువ పరిధి బాలిస్టిక్ క్షిపణి.
* హెలీనా: ఎయిర్ లాంచ్‌డ్ ట్యాంకు వ్యతిరేక క్షిపణి. (అభివృద్ధి దశలో ఉంది)
* బరాక్ 8: దూర పరిధి భూమి నుండి గాల్లోకి ప్రయోగించే క్షిపణి.
* ప్రద్యుమ్న బాలిస్టిక్ క్షిపణి ఛేదక, భూమి నుండి గాల్లోకి ప్రయోగించే క్షిపణి.
* అశ్విన్:  బాలిస్టిక్ క్షిపణి ఛేదక క్షిపణి / విమాన వ్యతిరేక క్షిపణి.
* త్రిశూల్: భూమి నుండి గాల్లోకి ప్రయోగించే క్షిపణి.
* పృథ్వి ఎయిర్ డిఫెన్స్: బాహ్య వాతావరణ బాలిస్టిక్ క్షిపణి ఛేదక క్షిపణి.
* అడ్వాన్స్‌డ్ ఎయిర్ డిఫెన్స్: అంతర వాతావరణ బాలిస్టిక్ క్షిపణి ఛేదక క్షిపణి.

## మూలాలు వనరులు

వర్గం:భారతీయ క్షిపణులు
వర్గం:జాబితాలు
కొలత టేప్

**టేప్ కొలత** (**Tape measure**, **measuring tape** - **కొలత టేప్**) అనేది అనువుగా వంగే రూలర్ (రూళ్ళకర్ర). ఇది సరళ-కొలత గుర్తులను వస్త్రం, ప్లాస్టిక్, ఫైబర్ గ్లాస్, లేదా మెటల్ స్ట్రిప్ ల యొక్క రిబ్బన్ పై కలిగియుంటుంది. ఇది ఒక సాధారణ కొలిచే సాధనం. దీనియొక్క డిజైన్ సులభంగా జేబులో లేదా పరికరాల సంచిలో పెట్టుకోగలిగేలా ఉంటుంది, సుదీర్ఘ కొలతలకు, వక్రతలు లేదా మూలల చుట్టూ కొలుచుటకు పనికొస్తుంది.

టేప్ కొలత అనేది వస్తువుల పొడవు లేదా దూరాన్ని కొలవడానికి ఉపయోగించే సౌకర్యవంతమైన కొలిచే సాధనం. ఇది సాధారణంగా కొలతలను సూచించే గుర్తులు లేదా సంఖ్యలతో కూడిన పొడవైన, సన్నని మెటల్ లేదా ప్లాస్టిక్ స్ట్రిప్‌ను కలిగి ఉంటుంది. టేప్ కొలతలు సాధారణంగా నిర్మాణం, వడ్రంగి, కుట్టుపని, కచ్చితమైన కొలతలు అవసరమయ్యే అనేక ఇతర అనువర్తనాల్లో ఉపయోగించబడతాయి.

టేప్ సాధారణంగా ఒక కాంపాక్ట్ కేస్ లేదా రీల్‌లో ఉంచబడుతుంది, ఇది ఉపయోగంలో లేనప్పుడు సులభంగా తీసుకువెళ్లడానికి, ఉపసంహరించుకోవడానికి అనుమతిస్తుంది. టేప్ కొలత యొక్క అత్యంత సాధారణ రకం ముడుచుకునే లేదా స్వీయ-ఉపసంహరణ టేప్ కొలత, ఇక్కడ టేప్ స్వయంచాలకంగా ఒక బటన్‌ను నొక్కడం లేదా లాక్‌ని విడుదల చేయడం ద్వారా స్ప్రింగ్ మెకానిజం ద్వారా కేస్‌లోకి తిరిగి వెళ్లుతుంది.

టేప్ కొలతలు సాధారణంగా ఇంపీరియల్ యూనిట్లు (అంగుళాలు, అడుగుల వంటివి), మెట్రిక్ యూనిట్లు (సెంటీమీటర్లు, మీటర్లు వంటివి) రెండింటిలోనూ కొలతలను కలిగి ఉంటాయి. టేప్‌లోని గుర్తులు సాధారణంగా క్రమ వ్యవధిలో లేబుల్ చేయబడతాయి, వివిధ పొడవుల యొక్క కచ్చితమైన కొలతలను అనుమతిస్తుంది.

టేప్ కొలతలు కొన్ని అడుగుల నుండి 30 అడుగుల (లేదా అనేక మీటర్లు) వరకు వివిధ పొడవులలో ఉంటాయి. టేప్ కొలత పొడవు యొక్క ఎంపిక పని యొక్క నిర్దిష్ట అవసరాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

## ఇవి కూడా చూడండి
* రూలర్ (స్కేల్)

## మూలాలు

వర్గం:కొలత పరికరాలు
వర్గం:కుట్టుపని సామాగ్రి
భూమి-నుండి-భూమికి క్షిపణి

భూమి-నుండి-భూమికి ప్రయోగించే క్షిపణి నేలపై నుండిగానీ, సముద్రంపై నుండి గానీ ప్రయోగింపబడి, నేలపైగానీ, సముద్రంపై గానీ  ఉండే లక్ష్యాలను ఛేదించేందుకు  ఉపయోగపడుతుంది. వీటిని చేతితో పట్టుకుని గానీ, వాహనంపై ఉంచి గానీ, స్థావరాల నుండి గానీ, నౌకలనుండి గానీ ప్రయోగించవచ్చు. వీటిని రాకెట్ ఇంజనుతో గానీ, పేలుడు పదార్థం వలన గానీ, ముందుకు తోస్తారు. గాలిలో ప్రయాణిస్తూండగా లిఫ్టు కలిగించడం కోసం, స్థిరత్వం కలిగించడం కోసం వీటికి మొప్పలుగానీ, రెక్కలుగానీ  ఉంటాయి. హైపర్ వేగాలతో  ప్రయాణించే క్షిపణులు, తక్కువ పరిధి గల క్షిపణులు బాడీలిఫ్టును వాడుకుంటాయి లేదా అవి బాలిస్టిక్ పథంలో ప్రయాణిస్తాయి. వి-1 ప్లయింగ్ బాంబ్ మొట్ట మొదటి  భూమి-నుండి-భూమికి క్షిపణి. 

ప్రస్తుతం ఉన్న భూమి-నుండి-భూమికి క్షిపణులకు సాధారణంగా దిశానిర్దేశకత్వం ఉంటుంది. దిశానిర్దేశకత్వం లేని భూమి-నుండి-భూమికి క్షిపణిని రాకెట్ అంటారు.( ఉదాహరణకు RPG-7 లేదా M72 LAW ట్యాంకు వ్యతిరేక ***రాకెట్*** కాగా, BGM-71 TOW లేదా AT-2 Swatter ట్యాంకు వ్యతిరేక ***గైడెడ్ క్షిపణి***).

## రకాలు
భూమి-నుండి-భూమికి క్షిపణులను వివిధ రకాలుగా విభజించవచ్చు:
* బాలిస్టిక్ క్షిపణులు: ఇవి బాలిస్టిక్ పథంలో  ప్రయాణిస్తాయి. క్షిపణి ప్రయాణంలో ఇంజను కొంత దూరం పాటు మండి, తరువాత ఆగిపోతుంది. ఆ తరువాత క్షిపణి ఇంజను శక్తి లేకుండా, స్వేచ్ఛగా ప్రయాణిస్తుంది.  
** వ్యూహాత్మక బాలిస్టిక్ క్షిపణి: పరిధి 150&nbsp;కిమీ నుండి  300&nbsp;కిమీ
*** యుద్ధభూమి పరిధి బాలిస్టిక్ క్షిపణి (BRBM): పరిధి 200&nbsp;కిమీ కంటే తక్కువ
** థియేటర్ బాలిస్టిక్ క్షిపణి (TBM): పరిధి 300&nbsp;కిమీ నుండి 3,500&nbsp;కిమీ
*** తక్కువ పరిధి బాలిస్టిక్ క్షిపణి (SRBM): పరిధి 1000&nbsp;కిమీ లేదా తక్కువ 
*** మధ్య పరిధి బాలిస్టిక్ క్షిపణి (MRBM): పరిధి 1000&nbsp;కిమీ నుండి 3500&nbsp;కిమీ
** మధ్యంతర పరిధి బాలిస్టిక్ క్షిపణి (IRBM) లేదా దూర పరిధి బాలిస్టిక్ క్షిపణి  (LRBM): పరిధి 3500&nbsp;కిమీ నుండి 5500&nbsp;కిమీ
** ఖండాంతర బాలిస్టిక్ క్షిపణి (ICBM): పరిధి 5500&nbsp;కిమీ కి పైన
** జలాంతర్గామి నుండి ప్రయోగించే బాలిస్టిక్ క్షిపణి (SLBM): బాలిస్టిక్ క్షిపణి జలాంతర్గాముల (SSBNs),  నుండి ప్రయోగిస్తారు. ప్రస్తుతం ఉన్న క్షిపణులన్నిటికీ ఖండాంతర పరిధి ఉంది.
* క్రూయిజ్ క్షిపణి: భూమికి దగ్గరగా ప్రయాణిస్తుంది. ప్రయాణం మొత్తం కూడా మోటారు పనిచేస్తూనే ఉంటుంది. దీని పరిధి 2,500&nbsp;కిమీ వరకు
* ట్యాంకు వ్యతిరేక గైడెడ్ క్షిపణి: భూమికి దగ్గరగా ప్రయాణిస్తుంది. ప్రయాణ దూరం మొత్తంలో మోటారు పనిచెయ్యవచ్చు, చెయ్యకపోనూ వచ్చు. దీని పరిధి 5&nbsp;కిమీ
* నౌకా వ్యతిరేక క్షిపణులు: నేలకు/నీటికి దగ్గరగా ప్రయాణిస్తాయి. కొన్ని క్షిపణులు లక్ష్యిత నౌకను కొట్టే ముందు ఒక్క సారి మలుపు తీసుకుంటాయి. పరిధి 130&nbsp;కిమీ
క్షిపణుల పరిధిని వివిధ వర్గాలు వివిధ రకాలుగా నిర్వచిస్తాయి. ఉదాహరణకు, అమెరికా దూర పరిధిని అసలే నిర్వచించదు. వారి నిర్వచనం ప్రకారం 5,500 కిమీ లేదా అంతకంటే ఎక్కువ పరిధి కలిగినవన్నీ ఖండాంతర క్షిపణులే.
వర్గం:క్షిపణులు
పంజాబీ జానపద మత విశ్వాసాలు

**పంజాబీ జానపద మత మతం** అంటే పంజాబ్ ప్రాంతానికి చెందిన పంజాబీ స్థానిక జానపదుల మతాచారాలు, విశ్వాసాలు, వీటిలో పితరుల ఆరాధన, స్థానిక దైవతాల ఆరాధన, స్థానిక పండుగలు వంటివి ఉన్నాయి. పంజాబ్ ప్రాంతంలో పంజాబీ జానపద మతంలో అనేక మందిరాలు ఉన్నాయి, ఈ జానపద మతాచారాలు పంజాబ్ లో ప్రాచుర్యంలోని పలు మత విశ్వాసాలు, సిద్ధాంతాల మధ్య చర్చలా, సమన్వయంలా ఉపకరిస్తున్నాయి. ఈ మందిరాలు పంజాబ్ లోని గురు విగ్రహారాధన, వివిధ వర్గాల సమన్వయం వంటివాటిని ప్రతిబింబిస్తున్నాయి.
## పంజాబీ పూర్వీకుల ఆరాధన

### ''జాతేరా''—పూర్వీకుల స్మృతి మందిరాలు
*జాతేరా* అంటే వంశానికి, కొన్ని సాధారణ తెగలకు పూర్వీకులు, మూలపురుషులు అయినవారిని గౌరవించుకునే స్మృతి మందిరాలు.

గ్రామాన్ని స్థాపించిన మూలపురుషుడు మరణించినప్పుడు గ్రామ పొలిమేరల్లో ఒక స్మృతి మందిరం నిర్మించి, జండీ వృక్షాన్ని నాటుతూంటారు. ఒక్కో గ్రామంలో అలాంటి పలు స్మృతి మందిరాలు కూడా ఉండవచ్చు.
## మూలాలు
సోనార్

**సోనార్** (**SO**und **N**avigation **A**nd **R**anging - **Sonar**) అనేది ప్రతిధ్వనుల సాయంతో నీటి అడుగున ఉన్న వస్తువుల జాడ తెలుసుకొనుటకు ఉపయోగించు యంత్రము. ఈ యంత్రంతో సముద్రాలలో జలాంతర్గత ధ్వని తరంగాలను ఉపయోగించి ఇతర వస్తువులు కనుగొంటారు. ఏదైనా ఎత్తయిన  గోడకు కొంత దూరంలో నిల్చొని చప్పట్లు కొడితే వాటి ప్రతిధ్వని కొన్ని క్షణాల తర్వాత మనకు వినిపిస్తుంది. ఇలా ధ్వని తిరిగి వెనక్కి వినిపించే ఈ సూత్రం ఆధారంగానే సోనార్ పనిచేస్తుంది. వీటిన్నింటిలో తరంగాలు పరావర్తనం చెందుతాయి. సోనార్ (సౌండ్ నావిగేషన్ అండ్ రేంజింగ్)లో ధ్వని తరంగాలు

రెండు రకాల సాంకేతిక పరిజ్ఞానాలు  "సోనార్" అనే పేరును పంచుకొంటాయి : 

నిష్క్రియాత్మక సోనార్ (passive sonar ) తప్పనిసరిగా నాళాలు చేసే శబ్దాన్ని వింటుంది; 

క్రియాశీల సోనార్ శబ్దాల ధ్వనుల పల్స్ ను బయటకు పంపటం  ప్రతిధ్వనుల కోసం వినడం.

**క్రియాశీల (యాక్టివ్ ) సోనార్**  వ్యవస్థలు  శబ్ద సిగ్నల్ లేదా ధ్వని పల్స్‌ను నీటిలోకి విడుదల చేస్తాయి. ఒక వస్తువు ధ్వని పల్స్ మార్గంలో ఉంటే, ధ్వని ఆ వస్తువును బౌన్స్ చేస్తుంది సోనార్ ట్రాన్స్డ్యూసర్‌కు “ఎకో” ను తిరిగి ఇస్తుంది. ట్రాన్స్డ్యూసర్‌కు సిగ్నల్స్ స్వీకరించే సామర్థ్యం ఉంటే, అది సిగ్నల్ బలాన్ని కొలుస్తుంది. ధ్వని పల్స్ ఉద్గారం దాని రిసెప్షన్ మధ్య సమయాన్ని నిర్ణయించడం ద్వారా, ట్రాన్స్డ్యూసెర్ వస్తువు పరిధి ధోరణిని నిర్ణయించవచ్చు.

**నిష్క్రియాత్మక పాసివ్ సోనార్** వ్యవస్థలు ప్రధానంగా సముద్ర వస్తువులు (జలాంతర్గాములు లేదా ఓడలు వంటివి) తిమింగలాలు వంటి సముద్ర జంతువుల నుండి శబ్దాన్ని గుర్తించడానికి ఉపయోగిస్తారు. క్రియాశీల సోనార్ వలె కాకుండా, నిష్క్రియాత్మక సోనార్ తన స్వంత సంకేతాన్ని వెలువరించదు, ఇది కనుగొనబడని సైనిక నౌకలకు లేదా సముద్రానికి నిశ్శబ్దంగా "వినడం" మీద దృష్టి కేంద్రీకరించే శాస్త్రీయ మిషన్లకు ఒక ప్రయోజనం. బదులుగా, అది తన వైపు వస్తున్న ధ్వని తరంగాలను మాత్రమే గుర్తిస్తుంది. పాసివ్ సోనార్ ఇతర నిష్క్రియశ్రవణ పరికరాలతో కలిసి ఉపయోగించనట్లయితే, ఒక వస్తువు పరిధిని లెక్కించదు. బహుళ నిష్క్రియాత్మక సోనార్ పరికరాలు ఒక ధ్వని మూలం ట్రయాంగ్యులేషన్ ను అనుమతించవచ్చు.

సోనార్ ను ధ్వని స్థానం, వాట్ లో "టార్గెట్లు" ప్రతిధ్వని లక్షణాలను లెక్కించడానికి ఉపయోగించవచ్చు.ఈ సాంకేతికత మొట్టమొదటి రికార్డ్ ఉపయోగం 1490 లో లియోనార్డో డా విన్సీ చేత చెవి ద్వారా నాళాలను గుర్తించడానికి నీటిలో చొప్పించిన గొట్టాన్ని ఉపయోగించారు. 1918 నాటికి ఉపయోగంలో ఉన్న నిష్క్రియాత్మక సోనార్ వ్యవస్థతో జలాంతర్గామి యుద్ధం ముప్పును ఎదుర్కోవటానికి ఇది మొదటి ప్రపంచ యుద్ధంలో అభివృద్ధి చేయబడింది. ఆధునిక క్రియాశీల సోనార్ వ్యవస్థలు ధ్వని తరంగాన్ని ఉత్పత్తి చేయడానికి శబ్ద ట్రాన్స్‌డ్యూసర్‌ను ఉపయోగిస్తాయి, ఇది లక్ష్య వస్తువుల నుండి ప్రతిబింబిస్తుంది.

## మూలాలు

వర్గం:ధ్వనితరంగశాస్త్రం
మోరిపోడు

**''మోరిపోడు** '' డాక్టర్ బి.ఆర్. అంబేద్కర్ కోనసీమ జిల్లా సఖినేటిపల్లి మండలం లోని రెవెన్యూయేతర గ్రామం.

## మూలాలు
రఘువీర

**రఘువీర** (1902 - మే 14, 1963) భాషావేత్త, విద్యావేత్త, పండితుడు, భారతీయ జనసంఘ్ నాయకుడు, భారత రాజ్యాంగ సంఘ సభ్యుడు. ఆయన వేద సంస్కృత భాషను పునరుద్ధరించడం, సప్రమాణ మహాభారతాన్ని రూపుదిద్దడం, ప్రపంచ భాషల నిఘంటువు నిర్మించడం వంటి మహా కార్యాల్లో కీలకమైన కృషి చేసిన వారు.
## బాల్యం
మున్షీరాం దంపతులకు 1902లో బ్రిటీష్ ఇండియాలోని పంజాబ్ ప్రావిన్సుకు చెందిన రావల్పిండి నగరం (నేటి పాకిస్తానీ పంజాబ్ ప్రావిన్సులో ఉంది) లో రఘువీర జన్మించారు. ఆయన తండ్రి మున్షీరాం రావల్పిండిలో ఉన్నత పాఠశాల ప్రధానాధ్యాపకులుగా పనిచేసేవారు. తల్లి ఆయన చిన్నతనంలోనే మరణించారు. రఘువీర పూర్వీకులు నేటి హర్యానాలోని (అప్పటి పంజాబ్ ప్రావిన్సు) జగాధరీ పట్టణానికి చెందినవారు. ఆయనది వైశ్య కులంలో సంప్రదాయ వైష్ణవ కుటుంబం. రఘువీర పూర్వీకులు చాలావరకూ అధ్యయనం, బోధన రంగాల్లోనే పనిచేశారు.
## విద్యాభ్యాసం
రఘువీర చిన్నతనం నుంచీ చురుకైన విద్యార్థిగానే పేరు గడించారు. విద్యార్థి వేతనం స్వీకరిస్తూ సంస్కృతం ఎం.ఏ. పరీక్షలో ప్రథమ స్థానంలో ఉత్తీర్ణత పొందారు. ఆపైన పరిశోధక విద్యార్థిగా లాహోర్ లోని పంజాబ్ విశ్వవిద్యాలయంలో కృషిచేసి డాక్టరేట్ పొందారు. వారాహగృహ్య సూత్రాలపై చేసిన పరిశోధనకు గాను హాలెండ్ కు చెందిన యుట్ రీప్త్ విశ్వవిద్యాలయం నుంచి డి.లిట్. పొందారు. ఆయన 1928 నాటికే మూడు డాక్టరేట్లు పొందారు, 1940 నాటికి ఆయనకు విదేశీ విశ్వవిద్యాలయాల నుంచి మూడు డి.లిట్.లు లభించాయి.
## పరిశోధన, బోధన
లాహోర్ నగరంలోని సనాతన ధర్మ కళాశాలలో సంస్కృత ఆచార్యునిగా, సంస్కృత శాఖ అధిపతిగా దీర్ఘకాలం పనిచేసి 1946లో కళాశాలలోని ఉద్యోగాన్ని విరమించుకున్నారు. 1946 సంవత్సరంలో నాగ్ పూర్ ప్రాంతంలో అత్యంత ప్రాచీనమైన, విలువైన భూర్జ, తాళ పత్రాలు సేకరించి వేద సంస్కృత భాషను పునరుద్ధరించడంలో గట్టి కృషిచేశారు. రఘువీర జాతీయవాది అయిన భాషావేత్తగా ఆంగ్ల భాష సర్వాధిపత్యాన్ని ప్రశ్నిస్తూ సాగారు. హిందీ, సంస్కృతం, పర్షియన్, అరబిక్, ఆంగ్లం, ఉర్దూ, బెంగాలీ, మరాఠీ, తమిళం, తెలుగు, పంజాబీ మొదలుకొని అనేక భాషల్లో ఆయన ప్రావీణ్యత సంపాదించారు. సంస్కృత భాషలో అనేక విలువైన, ప్రామాణికమైన గ్రంథాలు నేరుగా ఆయన ప్రమేయంతోనో, ఆయన పరోక్షంగా ప్రోత్సాహంతోనో రూపుదిద్దుకున్నాయి.
## మూలాలు

* హంపీ నుంచి హరప్పా దాక, తిరుమల రామచంద్ర

వర్గం:1902 జననాలు
వర్గం:1963 మరణాలు
వర్గం:సాహితీకారులు
కిమి వర్మ

alt=Kimi Verma.jpg|thumb|కిమి వర్మ
**కిమి వర్మ** ప్రముఖ బాలీవుడ్ నటి, ఫ్యాషన్ డిజైనర్. బాంబే విశ్వవిద్యాలయంలో ఎంబిఎ చదివిన తరువాత ఆమె లాస్ ఏంజిలెస్ కు మారిపోయారు. ప్రస్తుతం కూడా ఆమె అక్కడే నివసిస్తున్నారు. ఆమెకు స్వంతంగా స్త్రీల ఫ్యాషన్ హౌస్ ఉంది. ఆ కంపెనీకి లీడ్ డిజైనర్, సి.ఈ.వోగా కిమీ పనిచేస్తున్నారు.

1994లో మిస్ బాంబే, ఫెమినా మిస్ ఇండియా బ్యూటిఫుల్ హైర్ టైటిల్స్ ను గెలుచుకున్నారు. చాలా పంజాబీ సినిమాల్లో అవకాశాలు వచ్చాయి ఆమెకు. ప్రస్తుతం కాలిఫోర్నియాలోని లాస్ ఏంజెలెస్ లో వస్త్రాల డిజైనర్ గా పనిచేస్తున్నారు.

## వ్యక్తిగత జీవితం
1977 నవంబరు 20న పంజాబ్లో జన్మించారు కిమి. పంజాబీ హిందూ కుటుంబంలో పుట్టారామె. పంజాబ్ లో పుట్టినా ఆమె చదువు ముంబైలో సాగింది. బాంబే విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఎంబిఎ పట్టా అందుకున్నారు కిమి. ఆ తరువాత ఆమె కాలిఫోర్నియాలోని లాస్ ఏంజలస్ కు మకాం మారిపోయారు ఆమె. ప్రస్తుతం లాస్ ఏంజలస్ లో లేడీస్ ఫ్యాషన్ హౌస్ నడుపుతున్నారు కిమి. ఆ కంఫెనీకి సి.ఈ.వో గానే కాక, లీడ్ డిజైనర్ గా కూడా వ్యవహరిస్తున్నారు ఆమె. కిమి మోడల్ గానూ, నటిగానూ కూడా చాలా సంవత్సరాలు పనిచేశారు. అన్నీ పంజాబీ సినిమాలే చేశారు కిమి.

## కెరీర్
నసీబో(1994)లో ఒక పాత్రతో తెరంగేట్రం చేశారు కిమి. ఆ తరువాత కహర్(1997), జీ ఆయున్ ను, అసును మాన్ వత్నా డా, మేరా పిండ్-మై హోం వంటి పంజాబీ సినిమాల్లో నటించారామె. కొన్ని టివి సీరియల్స్ లోనూ, మోడల్ గానూ కూడా పనిచేశారు కిమి.

## సినిమాలు
* 1994 - నసీబో
* 1997 - కహర్
* 2000 - షాహీద్ ఉదమ్ సింగ్
* 2002 - జీ ఆయన్ ను
* 2004 - అసను మాన్ వత్నా డా
* 2008 - మేరా పిండ్-మై హోమ్
* 2009 - సాత్ శ్రీ అకల్
* 2010 - ఇక్ కుడీ పంజాబీ డీ
* 2012 - అజ్ డీ రంఝే

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* http://www.indiajournal.com/pages/event.php?id=4993
* పంజాబీ సినిమా(భారతదేశం)
* https://web.archive.org/web/20160303173651/http://www.planetbollywood.com/displayArticle.php?id=s103108125610
* http://KimiVerma.com 

వర్గం:1977 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
ద్రవ ఆక్సిజన్

**ద్రవ ఆక్సిజన్** (**liquid oxygen** - **లిక్విడ్ ఆక్సిజన్** - సంక్షిప్తంగా - LOx, LOX లేదా Lox) అనేది ఉపగ్రహ వాహక నౌకలు, జలాంతర్గామి, వాయు పరిశ్రమలలో వాడే ఆక్సీకరణి. మౌలిక ఆక్సిజన్ యొక్క భౌతిక రూపాలలో ఒకటి. దీనిని రాబర్ట్ హెచ్. గొడ్దార్డ్ 1926 లో కనుగొన్న మొట్టమొదటి ద్రవ-ఇంధన రాకెట్‌లో ఆక్సిడైజర్‌గా ఉపయోగించారు, ఇది ఇప్పటి వరకు కొనసాగుతోంది. 

## భౌతిక ధర్మాలు
ద్రవ ఆక్సిజన్ లేత నీలం రంగును కలిగి ఉంటుంది. ఇది పారా అయస్కాంత పదార్థం: ఇది శక్తివంతమైన గుర్రపునాడా అయస్కాంత ధ్రువాల మధ్య తేలియాడుతుంది. ద్రవ ఆక్సిజన్ సాంద్రత 1.141 g/cm3 (1.141&nbsp;kg/L or 1141&nbsp;kg/m3), ఇది నీటి సాంద్రత కంటే కొద్దిగా ఎక్కువ. 101.325 kPa (760 mmHg) వద్ద దీని ఘనీభవన ఉష్ణోగ్రత , మరుగు ఉష్ణోగ్రత  ఉంటుంది. ద్రవ ఆక్సిజన్ 1 ప్రామాణిక వాతావరణం (100 kPa),  వద్ద 1: 861 యొక్క విస్తరణ నిష్పత్తిని కలిగి ఉంది. ఈ కారణంగా ఇది కొన్ని వాణిజ్య, సైనిక విమానాలలో ఆక్సిజన్‌ను శ్వాసించే రవాణా వనరుగా ఉపయోగిస్తారు.దాని క్రయోజెనిక్ స్వభావం కారణంగా, ద్రవ ఆక్సిజన్ అది తాకిన పదార్థాలు చాలా పెళుసుగా మారతాయి. ద్రవ ఆక్సిజన్ కూడా చాలా శక్తివంతమైన ఆక్సీకరణ కారకం: సేంద్రీయ పదార్థాలు ద్రవ ఆక్సిజన్‌లో వేగంగా, శక్తివంతంగా దహనం చెందుతాయి. ఇంకా, ద్రవ ఆక్సిజన్‌లో ముంచినట్లయితే, బొగ్గు బ్రికెట్స్, కార్బన్ బ్లాక్ మొదలైన కొన్ని పదార్థాలు మంటలు, స్పార్క్‌లు వంటి జ్వలన మూలాల నుండి అనూహ్యంగా పేలిపోతాయి. తారుతో సహా పెట్రోకెమికల్స్ తరచుగా ఈ ప్రవర్తనను ప్రదర్శిస్తాయి. 

టెట్రాక్సిజన్ అణువు (O4) ను 1924 లో గిల్బర్ట్ ఎన్. లూయిస్ మొదట ఊహించాడు. క్యూరీ నియమాన్ని ద్రవ ఆక్సిజన్ ఎందుకు ధిక్కరించిందో వివరించడానికి దీనిని ప్రతిపాదించాడు. ఆధునిక కంప్యూటర్ అనుకరణలు ద్రవ ఆక్సిజన్‌లో స్థిరమైన O4 అణువులు లేనప్పటికీ, O2 అణువులు జతలలో వ్యతిరేక సమాంతర స్పిన్‌లను కలిగి ఉంటాయి. అవి అస్థిరమైన O4 యూనిట్లను ఏర్పరుస్తాయి.

మరుగు స్థానం ఆక్సిజన్ −183&nbsp;°C (90 K) కన్నా ద్రవ నత్రజని −196&nbsp;°C (77 K) కి తక్కువగా ఉంటుంది. ద్రవ నత్రజని కలిగిన నాళాలు గాలి నుండి ఆక్సిజన్‌ను ఘనీభవిస్తాయి: అటువంటి పాత్ర నుండి ఎక్కువ నత్రజని ఆవిరైనప్పుడు ద్రవ ఆక్సిజన్ మిగిలినది సేంద్రీయ పదార్థంతో ఎక్కువగా స్పందించే ప్రమాదం ఉంది. దీనికి విరుద్ధంగా, ద్రవ నత్రజని లేదా ద్రవ గాలిని బహిరంగ ప్రదేశంలో నిలబడనివ్వడం ద్వారా ఆక్సిజన్ సమృద్ధిగా ఉంటుంది; వాతావరణ ఆక్సిజన్ దానిలో కరిగిపోతుంది, అయితే నత్రజని ప్రాధాన్యంగా ఆవిరైపోతుంది.

ద్రవ ఆక్సిజన్ సాధారణ పీడన మరిగే సమయంలో తలతన్యత 13.2 డైనాలు / సెం.మీ.

## ఉపయోగాలు
వాణిజ్యంలో, ద్రవ ఆక్సిజన్ ఒక పారిశ్రామిక వాయువుగా వర్గీకరించబడింది. పారిశ్రామిక, వైద్య ప్రయోజనాల కోసం విస్తృతంగా ఉపయోగించబడుతుంది. క్రయోజెనిక్ ఎయిర్ సెపరేషన్ ప్లాంట్‌లో పాక్షిక స్వేదనం ద్వారా గాలిలో సహజంగా లభించే ఆక్సిజన్ నుండి ద్రవ ఆక్సిజన్ లభిస్తుంది.

ద్రవ ఆక్సిజన్ వ్యూహాత్మక ప్రాముఖ్యతను వైమానిక దళాలు చాలాకాలంగా గుర్తించాయి, ఇవి ఆక్సిడైజర్‌గా, ఆసుపత్రులలో, అధిక ఎత్తులో ఉన్న విమాన విమానాలలో శ్వాస తీసుకోవటానికి వాయువుగా గుర్తించారు. 1985 లో, USAF అన్ని ప్రధాన వినియోగ స్థావరాల వద్ద తన సొంత ఆక్సిజన్-ఉత్పత్తి సౌకర్యాలను నిర్మించే కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించింది.

## మూలాలు

వర్గం:ఆక్సిజన్
జక్కంపూడి మునిరత్నం

thumb|జక్కంపూడి మునిరత్నం
**జక్కంపూడి మునిరత్నం** ఒక తెలుగు కవి, విమర్శకుడు. ఆయన సుమారు 14 శతకాలు రాశాడు. పద్య ఖండికలు, గేయాలు రచించాడు. ఇరవైకి పైగా బాలల కథలు, పది దాకా కథానికలు, కవితలు, హైకూలు రాశాడు.  ఆయనకు తెలుగులోనే కాక తమిళ భాష మీద కూడా మంచి పట్టుంది. శ్రీవేంకటేశ్వర విశ్వవిద్యాలయం లో తెలుగు పరిశోధనా శాఖలో ఉపాచార్యుడుగా, సంయుక్తాచార్యుడిగా, ఆచార్యుడిగా పనిచేసి పదవీ విరమణ చేశాడు. 

## జీవితం
### బాల్యం, విద్యాభ్యాసం
మునిరత్నం తమిళనాడు తిరువళ్ళూర్ జిల్లా, తిరుత్తణి తాలూకా కావేరీ రాజపురం  గ్రామంలో నరసమ్మ, మునస్వామి దంపతులకు జనవరి 14, 1948 తేదీన జన్మించాడు. ఈ గ్రామం ఉమ్మడి మదరాసు రాష్ట్రం నుండి ఆంధ్రరాష్ట్రం విడిపోయిన తర్వాత 1960లో పటాస్కర్ తీర్మానం ప్రకారం తమిళనాడులో చేర్చబడింది. ఇక్కడ అన్నీ తెలుగు కుటుంబాలే నివసించేవి. ఆనాడు తమిళనాడు,పాండిచేరీ లలో కలిపేసిన చెన్నపట్టణం,హోసూరు, దేవనపల్లి, కృష్ణగిరి, డెంకణికోట. కోయంబత్తూరు,కంచి, మధురై, యానాం మొదలైనవి తెలుగు ప్రాంతాలే.

ఇతడు కావేరీ రాజపురంలో 8వ తరగతి వరకు చదివాడు.తరువాత 1972లో తిరుపతిలోని సంగీత నృత్య కళాశాలలో చేరి గాత్రము, మృదంగం నేర్చుకున్నాడు. 1973లో ప్రైవేటుగా మెట్రిక్యులేషన్, ఇంటర్‌మీడియట్ చదివాడు. తరువాత శ్రీ వేంకటేశ్వర విశ్వవిద్యాలయం నుండి బి.ఎ, ఎం.ఎ, చదివాడు. 1986లో "అన్నమయ్య అళ్వారులు - తులనాత్మక పరిశీలన" అనే అంశంపై జాస్తి సూర్యనారాయణ పర్యవేక్షణ క్రింద పరిశోధించి పి.హెచ్.డి. సంపాదించాడు. ఇతడికి తెలుగు భాష మాత్రమే కాక తమిళ, హిందీ, సంస్కృతం, ఇంగ్లీషు భాషలలో ప్రవేశం ఉంది.

## రచనలు
### శతకాలు
* శ్రీ వేంకటేశ్వర స్తుతి పంచకం
* శ్రీ చంద్రమౌళి శతకము
* వేంకటేశ్వర శతకము
* శ్రీ నటరాజ శతకము
* కృష్ణ శతకము
* సుబ్రహ్మణ్య శతకము
* వటారణ్యేశ్వర శతకము
* విఘ్నేశ్వర శతకము
* షిరిడి సాయి శతకము
* మలయాళ మౌనీంద్ర శతకము
* విద్యా ప్రకాశ మౌనీంద్ర శతకము
* దేదీప్య శతకము
* సఖ శతకము
* తెలుగుబాల శతకము
### పద్య కృతులు
* హృదయశ్రీ
* స్ఫూర్తిశ్రీ

### కవితా సంపుటాలు
* గొంతులజ్వాల (100 కవితలు)
* తలపుల పందిరి (75 కవితలు)
* విపంచిక (గేయాలు)
### వచన గ్రంథాలు
* సోమన - ఎఱ్ఱనల హరివంశములు
* నాటక వ్యాసాలు
* భావనా తరంగిణి
* అన్నమయ్య అళ్వారులు (సిద్ధాంత గ్రంథం)
* తాళ్ళపాక కవుల సాహితీకిరణాలు
* గుణపాఠం (కథాసంపుటి)

## బిరుదులు
* నవయువకవి
* కళారత్న

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు కవులు
రామాయపట్టణం

**రామాయపట్టణం,** శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా, గుడ్లూరు మండలానికి చెందిన  రెవెన్యూయేతర గ్రామం.
పంజాబ్, చండీగఢ్ లలోని నగరాల జాబితా (జనాభా వారీగా)

కుడి|thumb|250x250px|స్వర్ణ దేవాలయం, అమృత్ సర్
2013 జనగణన ప్రకారం లక్షకు పైగా జనాభా ఉన్న భారత దేశపు రాష్ట్రమైన పంజాబ్, కేంద్ర పాలిత ప్రాంతమైన చండీగఢ్ లలోని పట్టణ ప్రాంతాలు, నగరాల జాబితా. 

**పంజాబ్**

**చండీగఢ్**

## పంజాబ్, చండీగఢ్ ప్రాంతాల్లో అర్బన్ అగ్లోమెరేషన్స్
పంజాబ్, చండీగఢ్ ప్రాంతాల్లో లక్ష లేక అంతకన్నా ఎక్కువ జనాభా కలిగిన అర్బన్ అగ్లోమెరేషన్లను ఈ కింద చూడవచ్చు:

* అమృత్ సర్ అర్బన్ అగ్లోమెరేషన్లలో అమృత్ సర్ (పురపాలక సంఘ కార్పొరేషన్), నాంగ్లి (సీ.టీ.), ముదల్ (సీ.టీ.), బారా ఖాన్ కోట్ దొబూర్జీ (ఓ.జీ.), మూలే చక్ గ్రామం (ఓ.జీ.), రాం తిరత్ రోడ్డులో అబది బాబా దర్శన్ సింగ్ (ఓ.జీ.), రాం తీర్థ్ రోడ్డులో అబదీ బాబా జీవన్ సింగ్ (ఓ.జీ.), రాం తీర్థ్ రోడ్డు నుంచి అజ్నాలా రోడ్డుపై ఖైరాబాద్ తో పాటు అబాదీ (ఓ.జీ.), రోరీవాలా గ్రామం (ఓ.జీ.), అజ్నాలా రోడ్డు (ఓ.జీ.), అజ్నాలా రోడ్డులో అబదీ మిరాన్ కోట్ (ఓ.జీ.), జగ్దేవ్ కలన్ రోడ్డులో గుమ్తాలా కాలనీ (ఓ.జీ.), రంజిత్ విహార్ (ఓ.జీ.), నౌషేరా ఖుర్ద్ (ఓ.జీ.), పార్తీ విహార్ (ఓ.జీ.), అబదీ నౌషేరా (ఓ.జీ.), సిల్వర్ ఎస్టేట్ (ఓ.జీ.), కృష్ణా లేన్ (ఓ.జీ.), విల్ భగత్ పురా (ఓ.జీ.), కోట్ మిట్ సింగ్ వద్ద అబదీ ఖల్సా నగర్ (ఓ.జీ.), కురివాల్ గ్రామం (ఓ.జీ.), తండేవాలా(ఓ.జీ.), బసర్కా భైనీ (అత్తరీ రోడ్డు) (ఓ.జీ.), ఘుమన్ పురా గ్రామం (ఓ.జీ.), జోషీ కాలనీ, రాంతీర్థ్ రోడ్డు (ఓ.జీ.), రగ్గర్ కాలనీ, గాలీ నెం. 1,2 & 3, రాంతీర్థ్ రోడ్డు (ఓ.జీ.).
* జలంధర్ లో జలంధర్ (పురపాలక కార్పొరేషన్.), కంబ్రా (సీ.టీ.), మిఠాపూర్ గ్రామ సమీపంలోని ఆలీపూర్ (ఓ.జీ.), మాస్టర్ మెహంగా సింగ్ కాలనీ దగ్గరలోని నాంగల్ కార్ఖాన్ (ఓ.జీ.), బిదిపూర్ (అమృత్ సర్ రోడ్డు) (ఓ.జీ.).
* పటియాలా యుఎలో పటియాలా (పురపాలక సంఘ కార్పొరేషన్), రంజీత్ నగర్ ఎక్స్టెన్షన్- 1 (ఓ.జీ.), గ్రిడ్ కాలనీ (ఓ.జీ.), ఖేరీ గుజ్రాన్ (ఓ.జీ.), అర్బన్ ఎస్టేట్- I (ఓ.జీ.), పంజాబీ విశ్వవిద్యాలయం (ఓ.జీ.), అర్బన్ ఎస్టేట్- II (ఓ.జీ.), రంజీత్ నగర్ ఎక్స్టెన్షన్- II (ఓ.జీ.).

::వివరణలు: సీ.టీ. = సెన్సెస్ టౌన్, ఓ.జీ. = అవుట్ గ్రోత్, NA = నోటిఫైడ్ ఏరియా, CB = కంటోన్మెంట్ బోర్డ్

## అర్బన్ అగ్లోమెరేషన్స్ నియోజకవర్గాలు
పంజాబ్, చండీగఢ్ ప్రాంతాల్లో లక్ష లేక అంతకన్నా ఎక్కువ జనాభా కలిగిన అర్బన్ అగ్లోమెరేషన్ నియోజకవర్గాలను ఈ కింద చూడవచ్చు.

## References
పంజాబ్ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ కుటుంబాల జాబితా

thumb|బర్నాలా కుటుంబానికి చెందిన సుర్జిత్ సింగ్ బర్నాలా
భారతదేశానికి చెందిన పంజాబ్ రాష్ట్రంలోని రాజకీయ కుటుంబాల జాబితా

## [[కైరోన్]] కుటుంబం
* ప్రతాప్ సింగ్ కైరోన్ (స్వాతంత్ర్య సమర యోధుడు), (విప్లవకారుడు), పంజాబ్ పూర్వ ముఖ్యమంత్రి.
** సురీందర్ సింగ్ కైరోన్ పార్లమెంట్ సభ్యుడు
*** ఆదర్ష్ ప్రతాప్ సింగ్ కైరోన్, ప్రతాప్ సింగ్ కైరోన్ మనవడు, ప్రతాప్ సింగ్ బాదల్ ప్రభుత్వంలో కేబినెట్ మంత్రి.
** గురీందర్ సింగ్ కైరోన్ కాంగ్రెస్ నాయకుడు
## [[బర్నాలా]] కుటుంబం
* సుర్జీత్ సింగ్ బర్నాలా, పూర్వ గవర్నర్, కేంద్ర మంత్రి, ముఖ్యమంత్రి, పంజాబ్ (ఇండియా)
** సుర్జీత్ కౌర్ బర్నాలా, పూర్వఎమ్మెల్యే
*** గగన్ జిత్ సింగ్ బర్నాలా, పూర్వఎమ్మెల్యే
## బియాంత్ సింగ్ కుటుంబం
* బియాంత్ సింగ్ (ముఖ్యమంత్రి), పూర్వ ముఖ్యమంత్రి, పంజాబ్
*** రవనీత్ సింగ్ బిట్టు, ఎంపీ
** తేజ్ పర్కాశ్ సింగ్, పూర్వఎమ్మెల్యే, మంత్రి
*** గుర్కిరాత్ సింగ్, ఎమ్మెల్యే

## బాదల్ కుటుంబం
* ప్రకాశ్ సింగ్ బాదల్, పంజాబ్ రాష్ట్ర మాజీ ముఖ్యమంత్రి.
** సుఖ్ బీర్ సింగ్ బాదల్, ఉప ముఖ్యమంత్రి, పంజాబ్, శిరోమణి అకాలీదళ్ ప్రెసిడెంట్
** హర్ సిమ్రాత్ కౌర్ బాదల్, సుఖ్ బీర్ భార్య, ప్రస్తుత బతిందా పార్లమెంట్ సభ్యురాలు.
* గుర్ దాస్ సింగ్ బాదల్, మాజీ ఎంపీ
** మన్ ప్రీత్ బాదల్, పూర్వమంత్రి, పంజాబ్

## గుప్త కుటుంబం
* హర్బాన్స్ లాల్ గుప్త, స్వతంత్ర సమర యోధుడు; వ్యవస్థాపక సభ్యుడు, ప్రజామండలం ఉద్యమం; పూర్వ పంజాబ్ లెజిస్లేటివ్ కౌన్సిల్ స్పీకర్ (1964–67); ఎమ్మెల్యే (కాంగ్రెస్) బితందా (1952–62), పంజాబ్ రాష్ట్ర మంత్రి (1952-57)
** అనుపమ్ గుప్త, ప్రత్యేక ప్రాసిక్యూటర్, సెంట్రల్ బ్యూరో ఆఫ్ ఇన్వెస్టిగేషన్; చండీగఢ్ కేంద్రపాలిత ప్రాంతం ప్రత్యేక మండలి సభ్యుడు; బాబ్రి మసీదు అంశంపై లిబెర్హాన్ కమిషన్ అనుమతించిన ప్రత్యేక న్యాయవాది
*** అపూర్వ్ గుప్త - అనుపమ్ గుప్త కుమారుడు, ఈడెన్ బర్గ్, భారతీయ విశ్వవిద్యాలయాల్లో చురుకైన పాత్ర

## పటియాలా రాజ కుటుంబం
* మోహిందర్ కౌర్, పూర్వ రాజ్యసభ, లోక్ సభ సభ్యుడు.
** కెప్టెన్ అమరీందర్ సింగ్, ఇప్పుడు ముఖ్యమంత్రి, పంజాబ్, పంజాబ్ ప్రదేశ్ కాంగ్రెస్ కమిటీ అధ్యక్షుడు.
** ప్రీనెత్ కౌర్, అమరీందర్ సింగ్ భార్య, విదేశీ వ్యవహారాల శాఖ సహాయ మంత్రి, పటియాలా పార్లమెంట్ సభ్యురాలు.
*** రణీందర్ సింగ్, కెప్టెన్ అమరీందర్ సింగ్, ప్రీనెత్ కౌర్ ల కుమారుడు, 2009లో బతిందా నుంచి లోక్ సభ సభ్యత్వానికి, సమానా (పంజాబ్) నుంచి 2012లో అసెంబ్లీ సభ్యత్వానికి పోటీ.

## [[బ్రార్]] కుటుంబం
* జస్వీందర్ సింగ్ బ్రార్, పంజాబ్ మాజీ కార్పొరేట్ మంత్రి
** బల్కర్ సింగ్ బ్రార్, పంజాబ్ ముఖ్య పట్టణ ప్రణాళికాధికారి
** మన్తార్ సింగ్ బ్రార్, ఎమ్మెల్యే, పంజాబ్ కు చెందిన స్థానిక నేతల అంగీకారం
** పరంజిత్ కౌర్ ధిల్లాన్, పురపాలక సంఘ కార్పొరేషన్, స్థానిక స్థాయి సహకారం లభిస్తుంది. (బాదల్) (జస్వీందర్ సింగ్ ఎస్.ప్ బ్రార్)
**కుల్తార్ సింగ్ బ్రార్, ఫరీద్ కోట పై భారత పతాకం

## పింగ్లా కుటుంబం
* సంత్ రాం సింగ్లా, పూర్వఎంపీ
** విజయేందర్ సింగ్లా, పూర్వ ఎంపీపీ

## References

వర్గం:కుటుంబం
వర్గం:పంజాబ్ వ్యక్తులు
పర్దుమన్ సింగ్ బ్రార్

**పర్దుమన్ సింగ్ బ్రార్ ** (1927 అక్టోబరు 15 – 2007 మార్చి 22) పంజాబ్ రాష్ట్రానికి చెందిన ఒక క్రీడాకారుడు. ఇతడు షాట్‌పుట్, డిస్కస్ త్రో క్రీడాంశాలలో ఆసియా క్రీడల లలో మనదేశానికి పలు పతకాలు సాధించి పెట్టాడు.  

## క్రీడా జీవితము
1950 దశకంలో షాట్‌పుట్, డిస్కస్ త్రో పోటీలలో ఇతడు మనదేశంలో జాతీయ విజేత. షాట్‌పుట్ లో తన మొట్టమొదటి పతకాన్ని 1958లో మద్రాసులో జరిగిన జాతీయ షాట్‌పుట్ పోటీలలో సాధించాడు. 1954, 1958, 1959 సంవత్సరాలలో జాతీయ డిస్కస్ త్రో పోటీలలో విజేతగా నిలిచాడు. 1954 లో మనీలాలో జరిగిన ఆసియా క్రీడలలో షాట్‌పుట్, డిస్కస్ త్రో అంశాలు రెండిటిలో విజేతగా నిలిచి బంగారు పతకాలు సాధించాడు. ఈ ఘనతను సాధించిన మొట్టమొదటి ఆసియా ఆటగాడిగా ఖ్యాతికెక్కాడు. తన ప్రదర్శనను కొనసాగిస్తూ 1958 లో టోక్యోలో జరిగిన ఆసియా క్రీడలలో షాట్‌పుట్ లో స్వర్ణపతకం, డిస్కస్ త్రోలో కాంస్య పతకం గెలుచుకున్నాడు.చివరిగా 1962 లో జకార్తాలో జరిగిన ఆసియా క్రీడలలో డిస్కస్ త్రోలో రజత పతకం గెలిచి వరుసగా జరిగిన మూడు ఆసియా క్రీడలలో తాను సాధించిన పతకాల సంఖ్యను 5 కు పెంచుకున్నాడు. ఇతని ప్రతిభను గుర్తించిన భారత ప్రభుత్వము 1999లో ఇతడిని అర్జున అవార్డుతో సత్కరించింది.

## మరణము
1980 లో జరిగిన ఒక ప్రమాదం ఫలితంగా బ్రార్ పక్షవాతం బారిన పడ్డాడు. ఈ వ్యాధితో బాధపడుతూ 2007 మార్చి 22న పంజాబ్ లోని తన స్వగ్రామంలో కన్నుమూశాడు.  మరణించే సమయానికి దుర్భర దారిద్ర్యంతో బాధపడుతూ చేతిలో చిల్లిగవ్వ లేకుండా చనిపోయాడు. 

## మూలాలు

వర్గం:1927 జననాలు
వర్గం:2007 మరణాలు
వర్గం:భారతీయ క్రీడాకారులు
వర్గం:భారతీయ అథ్లెటిక్ క్రీడాకారులు
వర్గం:ఆసియా క్రీడలలో పతకం సాధించిన భారతీయులు
వర్గం:అర్జున అవార్డు గ్రహీతలు
పంజాబీ ప్రజల జాబితా

భారతదేశం, పాకిస్తాన్ లలోని పంజాబ్ ప్రాంతంతో సహా ప్రపంచవ్యాప్తంగా యూరోపియన్ ఎమిరేట్స్, యునైటెడ్ స్టేట్స్, కెనడా, ఇతర ప్రదేశాల్లో జీవిస్తున్న సుప్రసిద్ధులైన పంజాబీ ప్రజల జాబితా ఇది
## సైనిక నాయకులు

### భారత రక్షణ వర్గాలు

#### వాయుదళం
*మార్షల్ అర్జన్ సింగ్, భారత వాయుదళం పూర్వ ఛీఫ్., భారత వాయుదళం చరిత్రలో ఏకైక మార్షల్
*ఎయిర్ ఛీఫ్ మార్షల్ సురీందర్ మెహ్రా, భారత వాయుదళం పూర్వ ఛీఫ్.
*ఎయిర్ ఛీఫ్ మార్షల్ నిర్మల్ చంద్ర సూరి భారత వాయుదళం పూర్వ ఛీఫ్..
*ఎయిర్ ఛీఫ్ మార్షల్ సతీష్ సరీన్ భారత వాయుదళం పూర్వ ఛీఫ్..
*ఎయిర్ ఛీఫ్ మార్షల్ దిల్ బాగ్ సింగ్ భారత వాయుదళం పూర్వ ఛీఫ్.
*ఎయిర్ ఛీఫ్ మార్షల్ ఓం ప్రకాష్ మెహ్రా భారత వాయుదళం పూర్వ ఛీఫ్.

#### సైన్యం

*బ్రిగేడియర్ కుల్దీప్ సింగ్ చాంద్ పురీ (రిటైర్డ్), లోంగేవాలా యుద్ధంలో ఆయన చేసిన వీరోచిత పోరాటానికి సుప్రసిద్ధులై, భారత సైన్యం నుంచి మహావీర చక్ర పురస్కారం పొందారు.
*జనరల్ దీపక్ కపూర్, భారత ఆర్మీ పూర్వ ఛీఫ్.
*జనరల్ ప్రాణ్ నాథ్ థాపర్, భారత ఆర్మీ పూర్వ ఛీఫ్.
*జనరల్ ఓం ప్రకాష్ మల్హోత్రా, భారత ఆర్మీ పూర్వ ఛీఫ్.
*జనరల్ నిర్మల్ చందర్ విజ్, భారత ఆర్మీ పూర్వ ఛీఫ్.
*జనరల్ జోగీందర్ జస్వంత్ సింగ్, భారత ఆర్మీ పూర్వ ఛీఫ్.
*లెఫ్టినెంట్ జనరల్ పునీతా అరోరా, రెండవ అత్యున్నత శ్రేణి అయిన లెఫ్టినెంట్ జనరల్ స్థానాన్ని భారత సైన్యంలో సాధించిన తొలి మహిళ భారత నౌకాదళానికి వైస్-అడ్మిరల్ అయిన తొలి మహిళ.
*షాబేగ్ సింగ్
*లెఫ్టినెంట్ జనరల్ జగ్జీత్ సింగ్ అరోరా (పంజాబీ: ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਰੋਰਾ; ఫిబ్రవరి 13, 1916– మే 3, 2005) 1971 నాటి భారత-పాకిస్తానీ యుద్ధంలో ఆర్మీ తూర్పు కమాండ్ కు జనరల్ ఆఫీసర్ కమాండింగ్ ఇన్ ఛీఫ్ గా పనిచేశారు. యుద్ధంలో తూర్పు వైపు పోరాటానికి నాయకత్వం వహించారు.
*జనరల్ బిక్రమ్ సింగ్, భారత ఆర్మీ పూర్వ ఛీఫ్.

#### నౌకాదళం
*అడ్మిరల్ రాబిన్ కె.ధోవన్, భారత నౌకాదళ పూర్వ ఛీఫ్
*అడ్మిరల్ ఎస్.ఎన్.కోహ్లీ, భారత నౌకాదళ పూర్వ ఛీఫ్
*అడ్మిరల్ ఎస్.ఎం.నందా, భారత నౌకాదళ పూర్వ ఛీఫ్

#### ఇతర సుప్రసిద్ధులు
*కిరణ్ బేడి - మొట్టమొదటి మహిళా ఐపీఎస్ అధికారిణి
* ఉదయ్ సింగ్ టాంక్ – పర్పుల్ హార్ట్, బ్రాంజ్ స్టార్ అవార్డు అందుకున్నారు, యుఎస్ ఆర్మీలో పనిచేస్తూ ఇరాక్ యుద్ధంలో మరణించిన తొలి భారతీయుడు.

## మూలాలు

వర్గం:జాబితాలు
వర్గం:పంజాబ్ వ్యక్తులు
మెహర్ మిట్టల్

**మెహర్ మిట్టల్** (జననం 1935 అక్టోబరు 24), ప్రముఖ భారతీయ పంజాబీ సినిమా నటుడు, నిర్మాత. పంజాబీ సినిమా ల్లో ఆయన  హాస్యనటునిగా చాలా ప్రసిద్ధి చెందినవారు.

## సినిమాలు
* కహర్(1998) - డాక్టర్
* తుమ్ కరో వాదా(1993) - వీర్(వెయిటర్)
* జోర్ జట్ డా(1991) ...రుల్దు
* కుర్బానీ జట్ డీ(1990)
* షెరన్ డీ పుట్ షేర్(1990)
* హమ్ తో చలే పరదేశీ(1988)
* బులేఖా(1986)
* లాంగ్ డా లిష్కరే(1986) -రుర్హియా కుబ్బా
* పీంగన్ ప్యార్ డీయన్(1986)
* జీజా సలి(1985)
* మౌజాన్ దుబాయ్ దియాన్(1985)
* దుజా వియాహ్(1984)
* మామ్లా గర్బర్ హై(1984)
* నిమ్మో(1984)
* రంజన్ మేరా యార్(1984)
* సోహ్నీ మహివాల్(1984)
* బబుల్ డా వెహ్రా(1983)
* లాంగ్ డా లిష్కరా(1983)
* డో మదరి(1983) - మదరి
* లాజో(1983)
* పట్వారీ(1983)
* ఉంఖిలీ ముట్టైర్(1983)
* గోపీ చంద్ జాసూస్(1982) - అతిధి పాత్ర
* మెహర్బానీ(1982)
* సర్పంచ్(1982)
* ఉచా దర్ బబే నానక్ డా (1982) - సఖి రామ్
* బల్బిరో బాబీ(1981)
* పుట్ జట్టన్ డీ(1981) - బాలమ్ పరదేశీ
* వలయాతీ బాబూ(1981) - విల్యాతీ రామ్
* చన్ పరదేశీ(1980)
* ఇష్క్ నిమనా(1980) ...నాథూ రామ్
* ఫౌజీ చాచా(1980)
* సర్దారా కర్టారా(1980)
* జట్ పంజాబీ(1979)
* కున్వారా మామా(1979) - కున్వారా మామా
* సుఖీ పరివార్(1979)
* తిల్ తిల్ దలేఖా(1979)
* జింద్రీ యార్ డీ(1978)
* షాహీద్ కర్టర్ సింగ్ సరభా(1977)
* దాజ్(1976)
* గిద్దా(1976)
* లంభర్దామీ(1976)
* మై పాపీ తుమ్ బక్షన్ హార్(1976) - పండిట్
* సంతూ బంతూ(1976)
* సవా లక్ సే ఏక్ లడౌన్(1976)
* తాక్రా(1976)
* యామ్లా జట్(1976)
* ప్రతిగ్య(1975)
* తేరీ మేరీ ఇక్ జింద్రీ(1975) - హన్సు
* సచ్చా మేరా రూప్ హై(1974)

## అవార్డులు
ముంబైలో జరిగిన136వ దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే జయంతిలో పంజాబీ సినిమాకు ఆయన చేసిన నిర్విరామ కృషికి గుర్తింపుగా దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అకాడమీ పురస్కారం పొందారు మెహర్ మిట్టల్.

## References

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
సురేష్ ఒబెరాయ్

**సురేష్ ఒబెరాయ్** (జననం 17 డిసెంబరు 1946) ప్రముఖ బాలీవుడ్ సహాయ నటుడు. ఆయన అసలు పేరు విశాల్ కుమార్ ఒబెరాయ్. ప్రముఖ బాలీవుడ్ నటుడు వివేక్ ఒబెరాయ్ కు తండ్రి. పాకిస్థాన్ లోని  కెట్టా ప్రాంతంలో జన్మించారు సురేష్. కెరీర్ మొదట్లో రేడియోలో పనిచేసేవారు సురేష్. ఆ తరువాత మోడలింగ్ కూడా చేశారు. 1980, 90వ దశకాల్లో సురేష్ బాలీవుడ్ లో ప్రముఖ సహాయ నటునిగా కొనసాగారు.

## వ్యక్తిగత జీవితం
పాకిస్థాన్ లోని బెలూచిస్థాన్ ప్రావిన్స్ లో కెట్టా అనే ప్రాంతంలో 17 డిసెంబరు 1946న పంజాబీ హిందూ కుటుంబంలో జన్మించారు  సురేష్. ఆయన తండ్రి ఆనంద్ సారూప్ ఒబెరాయ్ పంజాబీ వ్యాపారవేత్త, తల్లి కర్టర్ దేవి గృహిణి. భారత విభజన తరువాత వీరి కుటుంబం పాకిస్థాన్ నుంచి హైదరబాద్ కు మారారు. హైదరాబాద్ లో సురేష్ తండ్రి మెడికల్ స్టోర్ చైన్ ను మొదలుపెట్టారు. హైదరాబాద్ లోని సెయింట్ జార్జ్ గ్రామర్ స్కూల్ లో చదువుకున్నారు. చదువుకునేటప్పుడు టెన్నిస్,  స్విమ్మింగ్ వంటి క్రీడల్లో బాగా రాణించేవారు. బాయ్ స్కాట్ లో ప్రెసిడెంట్ అవార్డు పొందారు ఆయన. సురేష్ హైస్కూల్ చదువుతుండగా తండ్రి చనిపోయారు. దాంతో ఆయన అన్నదమ్ముళ్ళతో కలసి వారి కుటుంబ వ్యాపారం మెడికల్ స్టోర్స్ చూసుకునేవారు.  సురేష్ హిందీ, ఉర్దు,  ఇంగ్లీష్, తెలుగు, తమిళ్ భాషలు అనర్గళంగా మాట్లాడగలరు.

## కెరీర్
1970ల్లో రేడియో షోలలోనూ, నాటకాలతోనూ కెరీర్ మొదలు పెట్టారు సురేష్. పూణె లోని ఫిలిం అండ్ టెలివిజన్ ఇన్ స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇండియా  లో నటన నేర్చుకున్నారు ఆయన. ఆ సమయంలోనే తమిళనాడుకు చెందిన యశోధరను కలుసుకున్నారు ఆయన. 1974లో వారు  వివాహం చేసుకున్నారు. 1976లో వారికి ఒక కుమారుడు పుట్టారు.  ఆయనే ప్రస్తుతం బాలీవుడ్ నటుడు వివేక్ ఒబెరాయ్. ఆ తరువాత వారి కుటుంబం ముంబైకు మారింది.

### మోడలింగ్, రేడియో షోలు
ముంబైకు వచ్చిన మొదట్లో ఆయన చేసిన రేడియో షోల వల్ల చాలా ప్రసిద్ధి పొందారు. ఆ తరువాత చార్మినార్ సిగరెట్లు, లైఫ్ బాయ్ సబ్బుకూ మోడల్ గా పనిచేశారు. 1970వ దశకం చివర్లో ఆయన ప్రసిద్ధ మోడల్ గా కొనసాగారు.

### సినిమాలు
1978లో ఏక్ బార్ ఫిర్ సినిమాతో తెరంగేట్రం చేశారు సురేష్. కానీ ఆ సినిమా పెద్దగా ఆడలేదు. 1980లో లావరిస్ సినిమాలో నటించారాయాన. 2000 దశకం తొలినాళ్ళ వరకు సంవత్సరానికి 4 నుంచి 5 సినిమాల్లో నటించారు సురేష్. దాదాపు 135 సినిమాల్లో చేశారు సురేష్. యాదోం కా మౌసమ్ (1990)లో ఒక పాటలో కొన్ని లైన్లు పాడారు ఆయన.

### టీవీ
ధడ్కన్ కాశ్మీర్ వంటి టెలివిజన్ షోలలో కూడా కనిపించారాయన.  జీనా ఐసీ కా నామ్ హై షోకు వ్యాఖ్యాతగా కూడా వ్యవహరించారు.

## కుటుంబం
1970లలో సురేష్ హైదరాబాద్ లో యశోధరను కలిశారు. 1974లో మద్రాసులో ఆమెను వివాహం చేసుకున్నారు. వీరి మొదటి కుమారుడు వివేక్ ఒబెరాయ్ ప్రస్తుతం బాలీవుడ్ లో ప్రముఖ నటుడు. ఆయన భార్య యశోధర తమిళ్ నాడులోని కొయంబత్తూర్ ప్రాంతంలో పలయక్కోటి పట్టకరర్ కుటుంబానికి చెందినవారు.

నటనే కాక, సురేష్ పాటలు కూడా బాగా పాడతారు. ఆయన గాత్రం చాలా స్పష్టంగా ఉంటుంది. జీ టివిలో వచ్చే జీనా ఐసీ కా నామ్ హై షోకు వ్యాఖ్యాతగా కూడా వ్యవహరించారు ఆయన. ఇవే కాక, ఆయన రొమాంటిక్, ఫిలాసఫికల్ కవిత్వం కూడా రాస్తుంటారు.
thumb|బ్యాంకాక్ లో బ్రహ్మకుమారీల కార్యక్రమంలో పాల్గొన్న సురేష్
thumb|రాజేష్ ఖన్నా ప్రేయర్ మీట్ 08లో పాల్గొన్న యశోధర, సురేష్, వివేక్ ఒబెరాయ్

## సినిమాలు

## డబ్బింగ్ పాత్రలు

### యానిమేటెడ్ చిత్రాలు

## అవార్డులు, నామినేషన్లు

## మూలాలు

వర్గం:1946 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు