భారత కెన్యా సంబంధాలు

**భారతదేశం-కెన్యా సంబంధాలు** భారత గణతంత్రం, కెన్యా గణతంత్ర రాజ్యాల మధ్య గల ద్వైపాక్షిక దౌత్య సంబంధాలు.

## చరిత్ర
[కుడి|thumb|భారత ప్రధానమంత్రి [నరేంద్ర మోదీ కెన్యా అధికారిక పర్యటనలో కెన్యా అధ్యక్షుడు ఉహురు కెన్యాట్టాతో. 2016.]]
హిందూ మహాసముద్ర తీరప్రాంత దేశాలుగా, భారతదేశం, కెన్యాల మధ్య వాణిజ్య, వ్యాపార సంబంధాలు అనేక శతాబ్దాల నాటివి. ఉగాండా రైల్వేను నిర్మించడానికి బ్రిటిష్ వారు తీసుకువచ్చిన కార్మికుల వారసులైన భారతీయులు, భారత సంతతికి చెందిన వ్యక్తులు కెన్యాలో అధిక సంఖ్యలో నివసిస్తున్నారు. భారతదేశ స్వాతంత్ర్యానికి ముందు, ఆగ్నేయాఫ్రికాలోని భారతీయుల సంక్షేమం భారత స్వాతంత్ర్య సమరయోధుల దృష్టిని ఆకర్షించింది. 1924లో తూర్పు ఆఫ్రికన్ ఇండియన్ కాంగ్రెసు మొంబాసా సమావేశానికి సరోజిని నాయుడు అధ్యక్షత వహించింది. 1934లో KPS మీనన్ ఆధ్వర్యంలో ఒక నిజనిర్ధారణ మిషన్‌ను అక్కడికి పంపారు. భారతదేశం స్వాతంత్ర్యం పొందిన తర్వాత, 1948లో నైరోబిలో బ్రిటిష్ తూర్పు ఆఫ్రికా నివాసి కమిషనర్ కార్యాలయాన్ని ఏర్పాటు చేసింది.  భారతీయులు, కెన్యన్ల మధ్య జాతి సంబంధాలు క్షీణిస్తున్నందున, జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ సీనియర్ దౌత్యవేత్త అపా పంత్‌ను కెన్యాకు హైకమిషనర్‌గా నియమించాడు. నెహ్రూ, జోమో కెన్యాట్టా, కెన్యా ఆఫ్రికన్ నేషనల్ యూనియన్ పార్టీకి కూడా మద్దతు ఇచ్చాడు. కెన్యాలోని భారతీయులు స్థానికులతో కలిసిపోవాలని కోరాడు.  కెన్యాలో జాతి సంబంధాలు దిగజారి, అక్కడీ ఆసియన్లు భారతదేశం, బ్రిటన్‌లకు వలస పోవడానికి దారితీసినప్పటికీ, భారత కెన్యాల మధ్య ఆర్థిక సహకారం వృద్ధి చెందింది. దక్షిణ-దక్షిణ సహకారానికి అదొక ఉదాహరణగా మారింది. 1963లో కెన్యా స్వాతంత్ర్యం తర్వాత, నైరోబిలో భారత హైకమిషన్ స్థాపించబడింది.

కెన్యా, భారతదేశాలు ఐక్యరాజ్యసమితి, నాన్-అలైన్డ్ మూవ్మెంట్, కామన్వెల్త్ ఆఫ్ నేషన్స్, G-77, G-15, ఇండియన్ ఓషన్ రిమ్ అసోసియేషన్ ఫర్ రీజినల్ కోఆపరేషన్ వంటి అంతర్జాతీయ వేదికలలో సభ్యులుగా ఉన్నాయి. ఈ వేదికలలో తరచుగా ఒకదానితో ఒకటి సహకరించుకుంటూ ఉంటాయి.

## ఆర్థిక సంబంధాలు
భారతదేశం, కెన్యాల మధ్య వాణిజ్య వ్యాపార సంబంధాలు పెరుగుతున్నాయి. 2010–2011లో ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యం $2.4 బిలియన్లు. భారతదేశం నుండి కెన్యా దిగుమతులు $2.3 బిలియన్లు ఉండటంతో, వాణిజ్య సమతుల్యత భారతదేశానికి ఎక్కువగా అనుకూలంగా ఉంది. భారతదేశం కెన్యా యొక్క ఆరవ అతిపెద్ద వాణిజ్య భాగస్వామి. కెన్యాకు అతిపెద్ద ఎగుమతిదారు. కెన్యాకు భారత ఎగుమతుల్లో ఔషధాలు, ఉక్కు, యంత్రాలు, ఆటోమొబైల్స్ ఉన్నాయి. భారతదేశానికి కెన్యా ఎగుమతులు ఎక్కువగా సోడా యాష్, కూరగాయలు, టీ వంటి ప్రాథమిక వస్తువులు. టాటా గ్రూప్, ఎస్సార్, రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్, భారతి ఎయిర్‌టెల్ వంటి భారతీయ కార్పొరేట్‌లు అక్కడ పనిచేస్తున్నందున కెన్యాలో భారతీయ కంపెనీలకు గణనీయమైన ఉనికి ఉంది. భారతీయ ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకులైన బ్యాంక్ ఆఫ్ బరోడా, బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియాలు కెన్యాలో కార్యకలాపాలు నిర్వహిస్తున్నాయి.    కెన్యా భారతదేశంలో పర్యాటక గమ్యస్థానంగా ప్రచారం చేసుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తోంది. అయితే రెండు దేశాల మధ్య వాయు అనుసంధానం పరిమితంగా ఉంది. ముంబై, ఢిల్లీల నుండి నైరోబికి కెన్యా ఎయిర్‌వేస్ విమానాలు నడుపుతోంది. 1951లో ప్రారంభమైన ఎయిర్ ఇండియా రెండవ అంతర్జాతీయ గమ్యస్థానంగా ఉన్న నైరోబికి సేవలు చివరికి 2010లో మూసివేసింది.   అయితే, ఎయిర్ ఇండియా 2019 నవంబరు నుండి ముంబై-నైరోబి మార్గంలో విమానాలను తిరిగి ప్రారంభించింది.

## సాంకేతిక సహకారం
భారతదేశం తన భారత సాంకేతిక, ఆర్థిక సహకార కార్యక్రమం కింద కెన్యా ప్రజలకు ఏటా పూర్తి నిధులతో కూడిన 101 స్కాలర్‌షిప్‌లను అందిస్తోంది. కెన్యా జాతీయ విద్యుత్ గ్రిడ్‌ను పునర్నిర్మించడానికి ఎగ్జిమ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా, కెన్యాకు $61 మిలియన్ల రుణాన్ని అందించింది.  భారతదేశపు పాన్-ఆఫ్రికన్ ఇ-నెట్‌వర్క్ ప్రాజెక్టు కెన్యాతో సహా ఆఫ్రికన్ దేశాలకు టెలిఎడ్యుకేషన్, టెలిమెడిసిన్ సౌకర్యాలను అందుబాటులోకి తీసుకురావడానికి ప్రయత్నిస్తోంది. కెన్యాలో భారతీయ పెట్టుబడులు ఇప్పుడు $1.5 బిలియన్లు. భారతదేశం యొక్క ఔషధ ఎగుమతులు కెన్యాలో సరసమైన ధరలకు అవసరమైన ఔషధాలను అందుబాటులో ఉంచడంలో కీలక పాత్ర పోషించాయి.

## నివాస దౌత్య మిషన్లు

* భారతదేశానికి నైరోబీలో ఒక హైకమిషన్‌ను ఉంది. మొంబాసాలో ఒక అసిస్టెంట్ హైకమిషన్‌ను నిర్వహిస్తోంది.
* కెన్యాకు న్యూఢిల్లీలో హై కమిషన్ ఉంది. 

## కోవిడ్-19 సంక్షోభం
2021 మార్చిలో, భారతదేశం కెన్యాకు లక్ష కోవిడ్-19 వ్యాక్సిన్లను గ్రాంట్‌పై అందించింది.  రెండవ వేవ్ కోవిడ్-19 సంక్షోభ సమయంలో కోవిడ్-19 సహాయ చర్యల కోసం కెన్యా, భారతదేశానికి 12 టన్నుల టీ, కాఫీ, గింజలను విరాళంగా ఇచ్చింది.

## ఇవి కూడా చూడండి

* కెన్యాలో భారతీయులు
* కెన్యాలో హిందూ మతం
* భారత దక్షిణాఫ్రికా సంబంధాలు
* భారత మారిషస్ సంబంధాలు
* భారత చాద్ సంబంధాలు

## మూలాలు

వర్గం:భారతదేశ విదేశీ సంబంధాలు