జి. ఎస్. ఆర్. సుబ్బారావు

**గానుగపాటి శ్రీ రామ సుబ్బారావు** (జననం 1937 ఆగస్టు 21) ఒక భారతీయ సహజ ఉత్పత్తి రసాయన శాస్త్రవేత్త,  ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్స్ (IISc) లో సైన్స్ విభాగం మాజీ చైర్మన్. ఇతడు "సుగంధ సమ్మేళనాల బిర్చ్ రిడక్షన్ ద్వారా పొందిన డైహైడ్రోఆరోమాటిక్స్" పై చేసిన పరిశోధనలకు ప్రసిద్ధి చెందాడు. ఇతడు ఇండియన్ నేషనల్ సైన్స్ అకాడమీ, ఇండియన్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్ లకు సభ్యుడిగా ఎన్నికయ్యాడు. శాస్త్రీయ పరిశోధన కోసం భారత ప్రభుత్వ అత్యున్నత సంస్థ అయిన కౌన్సిల్ ఆఫ్ సైంటిఫిక్ అండ్ ఇండస్ట్రియల్ రీసెర్చ్, రసాయన శాస్త్రాలకు ఇతడు చేసిన కృషికి గాను 1982లో అత్యున్నత భారతీయ విజ్ఞాన పురస్కారాలలో ఒకటైన శాంతి స్వరూప్ భట్నాగర్ ప్రైజ్ ఫర్ సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీని ప్రదానం చేసింది. 
## జీవిత విశేషాలు
1937 ఆగస్టు 21న దక్షిణ భారత రాష్ట్రమైన ఆంధ్రప్రదేశ్ కోలవెన్ను  గ్రామంలో గానుగపాటి  సత్యనారాయణ,  లక్ష్మీ దంపతులకు జన్మించిన జి. ఎస్. ఆర్. సుబ్బారావు ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం లో కళాశాల విద్యను పూర్తి చేశాడు. అక్కడ నుండి 1957లో రసాయన శాస్త్రంలో డిగ్రీని, 1959లో మాస్టర్స్ డిగ్రీని పొందాడు. తదనంతరం, ఇతడు ఎల్. రామచంద్ర రావు మార్గదర్శకత్వంలో 1962 లో డాక్టర్ ఆఫ్ సైన్స్ డిగ్రీని పొందాడు. తరువాత ఆర్థర్ జె. బిర్చ్ యొక్క ప్రయోగశాలలో పోస్ట్-డాక్టోరల్ అధ్యయనాల కోసం మాంచెస్టర్ విశ్వవిద్యాలయానికి వెళ్ళాడు.  1966లో పీహెచ్డీని పొంది, పిమ్మట ఆస్ట్రేలియన్ నేషనల్ యూనివర్సిటీ పోస్ట్ డాక్టరల్ అధ్యయనాలను పూర్తి చేశాడు. 1971లో భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చిన తరువాత, ఇతడు ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్స్ ఆర్గానిక్ కెమిస్ట్రీ విభాగంలో అధ్యాపక సభ్యుడిగా చేరాడు. అక్కడ  తన పరిశోధనా బృందాన్ని ఏర్పాటు చేసి, సైన్స్ ఫ్యాకల్టీకి డీన్‌గా పనిచేశాడు. చివరికి విభాగం యొక్క చైర్మన్‌గా పనిచేసి విద్యా విధుల నుండి పదవీ విరమణ చేసాడు  . అతను నోవోసింత్ రీసెర్చ్ ల్యాబ్స్ , బాల్ రీసెర్చ్ ఫౌండేషన్ అనే రెండు శాస్త్రీయ పరిశోధనా సంస్థలకు డైరెక్టరుగా కూడా పనిచేశాడు. 

సుబ్బారావు లక్ష్మీ సీత వల్లూరిని వివాహం చేసుకున్నాడు.  ఈ దంపతులకు కుమార్తె రామం అనే కుమార్తె, కృష్ణ అనే కుమారుడు  ఉన్నారు. ప్రస్తుతం వీరి కుటుంబం హైదరాబాదులో నివసిస్తుంది. 
## వారసత్వం
సుబ్బారావు యొక్క ప్రారంభ పరిశోధనలు సహజ ఉత్పత్తి రసాయన శాస్త్రంపై కేంద్రీకృతమై ఉన్నాయి.  డైహైడ్రోఆరోమాటిక్స్ యొక్క అధ్యయనాల ద్వారా, అతను బిర్చ్ రిడక్షన్ ఉపయోగించి సుగంధ సమ్మేళనాలను సంశ్లేషణ చేయడానికి కొత్త ప్రోటోకాల్లను అభివృద్ధి చేశాడు. స్టెరాయిడ్స్, పాలీకెటైడ్స్ సంశ్లేషణలో అలాగే "మెటల్ రిడక్షన్లను కరిగించే యాంత్రిక అంశాలు" ఆనే అధ్యయనాలలో ఇతని తోడ్పాటు ఉంది.  పీర్-రివ్యూడ్ జర్నల్స్లో ప్రచురించబడిన 150 కి పైగా వ్యాసాల ద్వారా ఇతని పరిశోధనలు డాక్యుమెంట్ చేయబడ్డాయి. 28 మంది డాక్టోరల్ విద్యార్థులకు వారి అధ్యయనాలలో మార్గనిర్దేశం చేశాడు. ఇతడు అనేక జర్నల్స్  సంపాదకీయ బోర్డులలో సభ్యుడిగా అనుబంధం కలిగి ఉన్నాడు.   2001 నుండి 2003 వరకు ఇండియన్ నేషనల్ సైన్స్ అకాడమీ కౌన్సిల్ సభ్యుడిగా పనిచేశాడు.
## అవార్డులు, గౌరవాలు
కౌన్సిల్ ఆఫ్ సైంటిఫిక్ అండ్ ఇండస్ట్రియల్ రీసెర్చ్ 1982లో సుబ్బారావుకు అత్యున్నత భారతీయ విజ్ఞాన పురస్కారాలలో ఒకటైన శాంతి స్వరూప్ భట్నాగర్ బహుమతి ప్రదానం చేసింది. 1992లో యూనివర్సిటీ గ్రాంట్స్ కమిషన్ ఆఫ్ ఇండియా సర్ సి. వి. రామన్ అవార్డును, 1997లో ఇండియన్ నేషనల్ సైన్స్ అకాడమీ (ఐఎన్ఎస్ఏ) టి. ఆర్. శేషాద్రి 70వ పుట్టినరోజు స్మారక పతకాన్ని ఇతనికి అందించారు. ఐఎన్ఎస్ఏ 2003లో సీనియర్ సైంటిస్ట్ అవార్డుతో, 2004లో గోల్డెన్ జూబ్లీ స్మారక పతకంతో ఇతడిని మళ్లీ సత్కరించింది. ఈ మధ్యకాలంలో, ఇతడు 1998లో ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్స్ యొక్క సైన్స్ పరిశోధనలో ఎక్సలెన్స్ కోసం పూర్వ విద్యార్ధి అవార్డును అందుకున్నాడు.  ఇండియన్ నేషనల్ సైన్స్ అకాడమీ, ఇండియన్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్‌లో  ఫెలోగా ఎన్నికయ్యాడు. నేషనల్ కెమికల్ లాబొరేటరీ యొక్క ప్రొఫెసర్ వెంకట్రామన్ మెమోరియల్ లెక్చర్‌తో సహా అనేక అవార్డు ప్రసంగాలు ఇచ్చాడు.

## ఇవి కూడా చూడండి

* స్టెరాయిడ్స్
* పాలీకెటైడ్స్

## మూలాలు

వర్గం:కృష్ణా జిల్లా వ్యక్తులు
వర్గం:తెలుగువారు
వర్గం:ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం పూర్వ విద్యార్థులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:1937 జననాలు
వర్గం:శాంతిస్వరూప్ భట్నాగర్ అవార్డు గ్రహీతలు