ఆర్ట్ ఆఫ్ లివింగ్ ఫౌండేషన్

**ఆర్ట్ ఆఫ్ లివింగ్ ఫౌండేషన్** అనేది ఆధ్యాత్మిక, స్వచ్ఛంద ప్రభుత్వేతర సంస్థ (NGO). దీనిని 1981లో ఆధ్యాత్మిక వేత్త రవి శంకర్
స్థాపించాడు. ఈ ఫౌండేషన్ 156 కంటే ఎక్కువ దేశాలలో కేంద్రాలను కలిగి ఉంది. ఇది ప్రాణాయామం, ధ్యానం, యోగ, స్వయం-అభివృద్ధి కార్యక్రమాలు వంటి వాటిని అందిస్తుంది.
## సంస్థ
ఆర్ట్ ఆఫ్ లివింగ్ ఫౌండేషన్ 1989 నుండి U.S.లో ఒక విద్యా, మానవతా సంస్థగా ఉంది. 1996లో యునైటెడ్ నేషన్స్ నాన్-గవర్నమెంటల్ ఆర్గనైజేషన్‌గా గుర్తింపు పొందింది, ఇది UN ఆర్థిక, సామాజిక మండలితో ప్రత్యేక సంప్రదింపుల హోదాలో పని చేస్తుంది.

చాలా మంది ఉపాధ్యాయులు, సిబ్బందితో పాటు సంస్థ అధికారులలో ఎక్కువ మంది వాలంటీర్లుగా ఉన్నారు. దాని అనేక కార్యక్రమాలు ఇంటర్నేషనల్ అసోసియేషన్ ఫర్ హ్యూమన్ వాల్యూస్ (IAHV) ద్వారా లేదా దాని అనుబంధ సంస్థతో కలిసి నిర్వహించబడతాయి. ఫౌండేషన్ ప్రపంచంలోని అనేక ప్రాంతాలలో ఒక స్వచ్ఛంద లేదా లాభాపేక్ష లేని సంస్థగా పనిచేస్తుంది.
## కార్యక్రమాలు, కోర్సులు
ఒత్తిడి తొలగింపు, స్వీయ-అభివృద్ధి కార్యక్రమాలు శ్వాస సాంకేతికత సుదర్శన క్రియ, ధ్యానం, యోగాపై ఆధారపడి ఉంటాయి. ఇవి ఆర్ట్ ఆఫ్ లివింగ్ కోర్సులలో ప్రధాన భాగం. విద్యార్థులు, అధ్యాపకులు, ప్రభుత్వ అధికారులు, అగ్నిమాపక సిబ్బంది, మాజీ మిలిటెంట్లు, ఖైదీల కోసం ఈ కోర్సులు నిర్వహించబడ్డాయి. 
## సామాజిక సేవ
విపత్తు ఉపశమనం, పేదరిక నిర్మూలన, ఖైదీల పునరావాసం, మహిళల సాధికారత, భ్రూణహత్యలకు వ్యతిరేకంగా ప్రచారాలు, పర్యావరణ సుస్థిరత వంటి వాటిలో ఈ సంస్థ సామాజిక సేవ చేసింది.
### ప్రాజెక్ట్ విదర్భ
2007లో, రాష్ట్ర ప్రభుత్వ మద్దతుతో, ఫౌండేషన్ నుండి వాలంటీర్లు ఆరు విదర్భ జిల్లాల్లోని రైతులకు సేంద్రీయ, జీరో-బడ్జెట్ వ్యవసాయం, వర్షపు నీటి సంరక్షణ, బహుళ పంటలతో పాటు వారికి ఆర్ట్ ఆఫ్ లివింగ్ కోర్సును నేర్పించారు.  మరుసటి సంవత్సరం, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం రైతులకు రుణమాఫీని ప్రకటించి, ఫౌండేషన్ ప్రాజెక్ట్‌కి నిధులను వెనక్కి తీసుకున్న తర్వాత ఫౌండేషన్ తన పని స్థాయిని తగ్గించుకోవాల్సి వచ్చిందని పేర్కొంది.

2008లో, ఆ రాష్ట్రంలో ఆర్థిక ఒత్తిడుల నుండి రైతుల ఆత్మహత్యలను అంతం చేసేందుకు ఈ కార్యక్రమాన్ని ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో విస్తరించనున్నట్లు రవిశంకర్ ప్రకటించాడు.
### మిషన్ గ్రీన్ ఎర్త్
2008లో, ఫౌండేషన్ 'మిషన్ గ్రీన్ ఎర్త్ స్టాండ్ అప్ టేక్ యాక్షన్' ప్రచారాన్ని ప్రారంభించి, గ్లోబల్ వార్మింగ్‌ను తగ్గించడంలో, పర్యావరణాన్ని పరిరక్షించడంలో 100 మిలియన్ చెట్లను నాటడానికి, యునైటెడ్ నేషన్స్ మిలీనియం క్యాంపెయిన్, యునైటెడ్ నేషన్స్ ఎన్విరాన్‌మెంట్ ప్రోగ్రామ్ భాగస్వామ్యంతో 2010లో, బంగ్లాదేశ్‌లో ఐక్యరాజ్యసమితి పర్యావరణ కార్యక్రమం ప్రారంభించిన 'బిలియన్ ట్రీ క్యాంపెయిన్'లో ఫౌండేషన్ పాల్గొంది.
### నది పునరుజ్జీవన ప్రాజెక్టులు
ఫిబ్రవరి 2013లో, ఫౌండేషన్ తన 'వాలంటీర్ ఫర్ బెటర్ ఇండియా' క్యాంపెయిన్ కింద కుముదావతి నదిని (బెంగళూరులో) పునరుజ్జీవింపజేసేందుకు పౌర అధికారులు, పర్యావరణవేత్తలతో కలిసి నీటి కొరత సమస్యలను పరిష్కరించేందుకు మూడు సంవత్సరాల కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించింది. దీనికి రవిశంకర్ నాయకత్వం వహించాడు. ప్రాజెక్ట్ ఐదు నీటి రీఛార్జ్ బావులను పునరుద్ధరించింది, 74 బండరాళ్ల బావులను తనిఖీలను నిర్వహించింది, 18 మెట్ల బావులను శుభ్రం చేసింది, జూన్ 2014 నాటికి ఏడు గ్రామాల్లో 2,350 మొక్కలు నాటింది.
ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌లోని పల్లార్ నది, మహారాష్ట్రలోని మంజ్రా నది, కర్నాటకలోని వేదవతి నది పునరుద్ధరణకు ఇలాంటి ప్రయత్నాలు జరిగాయి. 
### మెరుగైన భారతదేశం కోసం స్వచ్ఛంద సేవకులు
ఆర్ట్ ఆఫ్ లివింగ్, UN ఏజెన్సీలు, NGOలు, పౌర సమాజంతో కలిసి 5 డిసెంబర్ 2012న వాలంటీర్ ఫర్ ఎ బెటర్ ఇండియా (VFABI)ని ప్రారంభించింది.

VFABI 2012 ఢిల్లీ గ్యాంగ్-రేప్ కేసుపై నిరసన వ్యక్తం చేసింది. మే 2013లో 1,634 మంది వాలంటీర్లు రూ.లక్ష విలువైన మందులను పంపిణీ చేశారు. ఇండియన్ మెడికల్ అసోసియేషన్ సహకారంతో నిర్వహించిన 108 ఉచిత ఆరోగ్య శిబిరాల ద్వారా ఢిల్లీలోని 20,000 మంది మురికివాడల నివాసితులకు 262 మంది వైద్యుల మార్గదర్శకత్వంలో మెరుగైన వైద్యం అందించారు.

సెప్టెంబరు 2013లో, దేశం పట్ల బాధ్యతగా ఓటు వేయడం ప్రాముఖ్యతపై అవగాహన పెంచడానికి 'నేను మెరుగైన భారతదేశం కోసం ఓటు వేస్తాను' కార్యక్రమం ప్రారంభించబడింది.
## రష్యా-ఉక్రెయిన్ యుద్ధంలో
2022లో ఉక్రెయిన్-రష్యన్ మధ్య వివాదం చెలరేగుతుండగా, యూరప్‌లోని ఆర్ట్ ఆఫ్ లివింగ్ వాలంటీర్లు ఉక్రెయిన్‌లోని భారతీయ విద్యార్థులను సంప్రదించారు, వారికి ఆహారం, నీరు వంటి ప్రాథమిక సౌకర్యాలను కల్పించి, సరిహద్దులు దాటించడానికి కృషి చేశారు.
## వివాదాలు
### అనామక బ్లాగర్లతో సెటిల్మెంట్
2010లో, ఆర్ట్ ఆఫ్ లివింగ్ ఇద్దరు అనామక బ్లాగర్లపై పరువు నష్టం, వ్యాపార పరువు నష్టం, కాపీరైట్ ఉల్లంఘన, వ్యాపార రహస్యాలను బహిర్గతం చేయడంపై దావా వేసింది. ఇద్దరూ ఆర్ట్ ఆఫ్ లివింగ్ మాజీ అనుచరులని పేర్కొన్నారు, ఫౌండేషన్‌ను విమర్శిస్తూ పోస్ట్‌లు వ్రాసారు.  బ్లాగర్ల గుర్తింపులను విప్పమని ఫౌండేషన్ చేసిన అభ్యర్థన తిరస్కరించబడింది, న్యాయమూర్తి వ్యాపార రహస్యాల దావాను మాత్రమే విచారణకు అనుమతించారు.

2012 సెటిల్‌మెంట్‌లో, ఆర్ట్ ఆఫ్ లివింగ్‌ను విమర్శించే కొత్త బ్లాగులను ప్రారంభించడంపై ఎటువంటి పరిమితి లేకుండా బ్లాగర్లు తమ ప్రస్తుత బ్లాగులను స్తంభింపజేయడానికి అంగీకరించారు.
### భూమి ఆక్రమణ
2011లో ఉడిపాళ్య ట్యాంక్‌పై ఆర్ట్ ఆఫ్ లివింగ్ నిర్మాణాలు చేపట్టిందని కర్ణాటక హైకోర్టులో ప్రజా ప్రయోజన వ్యాజ్యం దాఖలైంది.  కర్నాటక ప్రభుత్వం 6.53 హెక్టార్ల (16.1 ఎకరాలు) ట్యాంక్ విస్తీర్ణంలో ఫౌండేషన్ ఆక్రమించిందని తనిఖీలో గుర్తించి షోకాజ్ నోటీసు జారీ చేసింది.

### యమునా వరద మైదానాలపై ప్రపంచ సంస్కృతి ఉత్సవం
ఆర్ట్ ఆఫ్ లివింగ్ ఫౌండేషన్ మార్చి 2016లో యమునా వరద మైదానాల్లో ప్రపంచ సంస్కృతి ఉత్సవాన్ని నిర్వహించింది. నేషనల్ గ్రీన్ ట్రిబ్యునల్ నియమించిన కమిటీ వరద మైదానాల పర్యావరణాన్ని దెబ్బతీసినందుకు ఆర్ట్ ఆఫ్ లివింగ్ ఫౌండేషన్‌పై రూ. 1,200 మిలియన్ల జరిమానా విధించాలని సిఫార్సు చేసింది. ఆ స్థలంలో తదుపరి ఈవెంట్‌లు అనుమతించబడకుండా జరిమానా రూ. 50 మిలియన్లకు తగ్గించబడింది. మొదట్లో జరిమానాపై వివాదం చేసిన తర్వాత, రవిశంకర్ జైలుకు వెళ్లడమే మేలని ప్రకటించడంతో, ఫౌండేషన్ 3 జూన్ 2016న జరిమానా చెల్లించింది.

### పాకిస్థాన్‌లోని ఇస్లామాబాద్ కేంద్రాన్ని దగ్ధం చేయడం
ఇస్లామాబాద్‌లోని సంస్థ యోగా కేంద్రం, మార్చి 2014లో పాకిస్తాన్ సాయుధ వ్యక్తులచే కాల్చివేయబడింది, తాలిబాన్ నుండి బెదిరింపులు వచ్చినట్లు ఫౌండేషన్ నివేదించింది.

## ఇతర లింకులు
* **ART OF LIVING Melody 26 Albums Link:**
https://archive.org/details/@sudarshan_reddy330/lists/36/art-of-living-bhajans
## మూలాలు

వర్గం:సంస్థలు
వర్గం:ఆధ్యాత్మిక సంస్థలు