తులాజీ ఆంగ్రే

ఆంగ్ల చరిత్రకారులు **తులాజీ ఆంగ్రియా** అని పిలిచే **తులాజీ ఆంగ్రే** మరాఠా నావికాదళానికి గొప్ప అడ్మిరల్, ఆధునిక భారతదేశంలోని కొలాబా రాష్ట్రానికి పాలకుడు. తన తండ్రి కన్హోజీ ఆంగ్రే మాదిరిగానే, ఆయన కూడా చాలా నైపుణ్యం కలిగిన అడ్మిరల్, అనేక యూరోపియన్ వాణిజ్య నౌకలపై దాడి చేశాడు. ఆయన విజయాలు, నావికా పరాక్రమాన్ని కొంతమంది పండితులు & చరిత్రకారులు తన తండ్రి కంటే గొప్పగా భావిస్తారు. వివిధ సందర్భాల్లో అతను ఆంగ్లేయులు, డచ్, సిద్ది, పోర్చుగీస్ సముద్ర శక్తులకు వ్యతిరేకంగా పోరాడాడు. అయితే, అతను మరాఠా పేష్వా బాలాజీ బాజీ రావు నుండి తనను తాను దూరం చేసుకున్నాడు, ఇది 1756లో జరిగిన విజయదుర్గ యుద్ధం ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ, పేష్వా దళాలు అతనిని బంధించడానికి దారితీసింది.

## ప్రారంభ జీవితం
జగ్తాప్ కుటుంబానికి చెందిన కన్హోజీ అంగ్రేకు అతని రెండవ భార్య లక్ష్మీబాయి ద్వారా తులాజీ అంగ్రే జన్మించాడు.  మానాజీ ఆయన తోబుట్టువు, మహాదిక్ కుటుంబానికి చెందిన రాజుబాయి నుండి కన్హోజీ పెద్ద కుమారులు సెఖోజీ మరియు సంభాజీ, చిన్న కుమారులు - ధోండ్జీ, భోంస్లే కుటుంబానికి చెందిన గహినాబాయి నుండి యేసాజీ , ఆయన సవతి సోదరులు.

## కెరీర్
1713లో, ఒకప్పుడు కాన్హోజీ ఆంగ్రే ఆధ్వర్యంలో ఉన్న సువర్ణదుర్గ్ కోటను మొదటి షాహు అధికారికంగా తులాజీకి అప్పగించాడు, రాబోయే సంవత్సరాల్లో ఆంగ్రే కుటుంబం సముద్రపు దొంగతనానికి ప్రధాన స్థావరంగా మారింది. తులాజీ, ఆయన సోదరుడు మానాజీ మరాఠా నావికాదళంలో సర్ఖేల్ (అడ్మిరల్) పదవి కోసం పోటీ పడటం ప్రారంభించారు. మానజాయ్ కు పేష్వా (ప్రధాన మంత్రి బాలాజీ బాజీ రావు) మద్దతు ఇచ్చారు, మొదటిదానికి మరాఠా చక్రవర్తి మొదటి షాహు మద్దతు ఇచ్చారు. ఇది రెండు ప్రభావ రంగాలను సృష్టించింది, ఉత్తరాన కోలాబా మానాజీ, దక్షిణాన విజయదుర్గం తులాజీ.

తులాజీ పెద్ద సవతి సోదరుడు సంభాజీ ఆంగ్రే 1742లో మరణించాడు. 1743లో, తులాజీ తన సోదరుడు సంభాజీ ఆంగ్రే తరువాత మరాఠా చక్రవర్తి మొదటి షాహు మద్దతుతో మరాఠా నావికాదళం సర్ఖేల్గా నియమితుడయ్యాడు, ఆయన సముద్రయానంలో తులాజీ ప్రతిభను, నైపుణ్యాన్ని గుర్తించాడు. అదనంగా, తులాజీ కూడా కొలాబా రాష్ట్రానికి పాలకుడు అయ్యాడు.

1749లో, తులాజీ కమోడోర్ జేమ్స్ నౌకాదళంపై దాడి చేసి, తీవ్రమైన యుద్ధం తరువాత ఘెరియాకు వెనుదిరిగాడు. మరుసటి సంవత్సరం, తన ఓటమి ఉన్నప్పటికీ, తులాజీ HMS విజిలెంట్, 64 తుపాకులు, HMS రూబీ, 50 తుపాకులతో సహా అనేక నౌకల సముదాయానికి నాయకత్వం వహిస్తూ కమోడోర్ లిస్లే దాడి చేశాడు. మళ్ళీ, ఫిబ్రవరి 1754లో, అతను యాభై, ముప్పై-ఆరు, పద్దెనిమిది తుపాకులతో కూడిన మూడు డచ్ నౌకలపై దాడి చేసి, రెండు పెద్ద నౌకలను తగలబెట్టి, మూడవ నౌకను స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. తులాజీ ఆంగ్రే శక్తి ఎంత గొప్పగా ఉందంటే, ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ వారి వాణిజ్యాన్ని కాపాడుకోవడానికి సంవత్సరానికి రూ. 5,00,000 ఖర్చు అవుతుంది.

1749 నాటికి తులాజీ ఎంత శక్తివంతంగా మారిందంటే, అతని నౌకలు కచ్ నుండి కొచ్చిన్ వరకు తీరాన్ని నిర్భయంగా నడిపించాయి, ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ సహా ఎటువంటి శక్తి వారి ప్రయాణానికి ఆటంకం కలిగించలేదు, ఇది అతని తండ్రి కన్హోజీ సాధించిన దానికంటే ధైర్యంగా పరిగణించబడింది. కొద్దికాలంలోనే, స్వాధీనం చేసుకున్న ఆంగ్ల నౌకల సంఖ్యలో అతను తన పూర్వీకుల రికార్డును అధిగమించాడు: మద్రాసుకు చెందిన షార్లెట్, బొంబాయికి చెందిన, విలియం, బెంగాల్‌కు చెందిన సెర్వెన్, డార్బీ, పునరుద్ధరణ, పైలట్, అగస్టా, సూరత్కు చెందిన దాదాభోయ్. అతను 1745లో జంజీరా సిద్దీల నుండి అంజన్వేల్, గోవాల్కోట్ కోట కూడా స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. తులాజీ పేష్వా బాలాజీ బాజీ రావు తన పైస్థాయి అధికారిగా అంగీకరించడానికి నిరాకరించారు, ఇద్దరూ ఛత్రపతి కి సమాన సేవకులు అని పేర్కొన్నారు. అతను రెవెన్యూ విరాళం చెల్లించడానికి నిరాకరించాడు, అతని భూభాగంపై దాడి చేయడం ద్వారా పేష్వా కూడా బాధపెట్టాడు. తులాజీ సహాయకుడు మొదటి షాహు సజీవంగా ఉన్నంత కాలం నానాసాహెబ్ ఎదురుదాడిని భరించలేకపోయాడు, కానీ 1749లో షాహు మరణించిన తరువాత, పేష్వా అతనిపై ప్రతీకారం తీర్చుకునే స్వేచ్ఛను కలిగి ఉన్నాడు

## పతనం
1753లో, పేష్వా (ప్రధాన మంత్రి బాలాజీ బాజీ రావు) తాను ఇకపై తులాజీని సహించనని చెప్పినట్లు నివేదించబడింది. సముద్రంపై తులాజీ విజయాలు, ప్రభావం కారణంగా ఈ ప్రకటన బహుశా చేయబడి ఉండవచ్చు. అంతేకాకుండా, తులాజీ ప్రత్యర్థి అయిన మానాజీ ఆంగ్రేకు మాజీ మద్దతు ఇచ్చినందున పేష్వా, తులాజీ ఆంగ్రే మధ్య ఎప్పుడూ మంచి సంబంధాలు లేవు.

1754లో తులాజీ మరాఠా రాజ్యానికి తన వార్షిక నివాళి అర్పించడం మానేసి, ఒక బ్రిటిష్ చరిత్రకారుడి ప్రకారం, నివాళి సేకరించడానికి వచ్చిన మరాఠా రాయబారుల "ముక్కులను కోసి" ఖాళీ చేతులతో తిరిగి పంపించాడు. తమ పరస్పర ప్రయోజనాల కోసం తులాజీని అణచివేయడానికి చేతులు కలపాలని ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ పేష్వా అనేక సందర్భాల్లో అభ్యర్థించాడు. 1755లో, EIC బాలాజీ బాజీ రావు చేతులు కలిపి, 1756 ప్రారంభంలో, బ్రిటిష్ దళాలు సువర్ణదుర్గ్ స్వాధీనం చేసుకోగా, పేష్వా గోవాల్కోట్ వంటి ఇతర భూమి, తీరప్రాంత ఆంగ్రే కోటలను స్వాధీనం చేసుకున్నారు. కొద్ది వ్యవధిలోనే, తులజీకి విజయదుర్గం మాత్రమే మిగిలి ఉంది, దానిపై అడ్మిరల్ వాట్సన్ ఆధ్వర్యంలో పెద్ద దళం దాడి చేసి పడిపోయింది.

## ఖైదు & మరణం
విజయదుర్గం పడిపోవడంతో తులాజీ, అదే సమయంలో కోటను విడిచిపెట్టి, చర్చలు కోరుతూ పేష్వా శిబిరానికి వెళ్ళాడు, కాని వెంటనే అరెస్టు చేయబడి, లోతట్టు కోటలలో ఒకదానికి ఖైదీగా పంపబడ్డాడు. రుద్రజీ ధులప్ అతని తరువాత మరాఠా నావికాదళానికి గ్రాండ్ అడ్మిరల్‌గా నియమించబడ్డాడు. తులాజీ ఆంగ్రే మొదట రాయ్‌గడ్ సమీపంలోని పేష్వా కొండ కోటలోని జైలు గదిలో ఖైదు చేయబడ్డాడు, అతను తప్పించుకుంటాడనే పేష్వా భయం కారణంగా ఒక గది నుండి మరొక గదికి తరలించబడ్డాడు. తదనంతరం, అతను సతారా సమీపంలోని వందన్ కోట, తరువాత సోలాపూర్ తరలించబడ్డాడు, అక్కడ అతను 1786లో మరణించాడు. 
## పోరాటాలు
తులాజీ ఆంగ్రే చేసిన యుద్ధాలు, పోరాటాల జాబితా ఈ క్రింది విధంగా ఉంది:

* గోవాల్కోట్ కోట (1744) 
*అంజన్వేల్ కోట సిద్దిస్ ఆఫ్ జంజీరా నుండి స్వాధీనం చేసుకుంది (డిసెంబర్ 1744)
* మద్రాసు షార్లెట్ స్వాధీనం
* బొంబాయికి చెందిన విలియంను బంధించడం
* బెంగాల్ రాజ్యాన్ని స్వాధీనం చేసుకోవడం
* డార్బీని పట్టుకోవడం
* పునరుద్ధరణను స్వాధీనం చేసుకోవడం
* పైలట్ను పట్టుకోవడం
* అగస్టాను పట్టుకోవడం
* సూరత్ కు చెందిన దాదాభాయ్ స్వాధీనం
* మంగళూరు దాడులు (జనవరి 1747-నవంబర్ 1749) 
* హొన్నావర్ కోట స్వాధీనం (మార్చి 1750) 
* విజయదుర్గ్ యుద్ధం (1756) 

## వారసత్వం
మరాఠా నావికాదళం చివరి సమర్థులైన నాయకులలో తులాజీ ఆంగ్రే ఒకరు. ఆంగ్రే కుటుంబం చాలా వరకు అధికారం పోవడంతో, ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ సముద్ర పురోగతి తనిఖీ చేయబడలేదు, మరాఠా నావికాదళం వేగంగా క్షీణించింది.

## మూలాలు

వర్గం:భారతదేశ చరిత్ర
వర్గం:మరాఠా సామ్రాజ్యం