సబ్యసాచి ముఖర్జీ

**సబ్యసాచి ముఖర్జీ** (1 జూన్ 1927-25 సెప్టెంబర్ 1990) ఒక భారతీయ న్యాయవేత్త, భారతదేశపు 20వ ప్రధాన న్యాయమూర్తి. ఇతడు గతంలో కలకత్తా హైకోర్టు తాత్కాలిక ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా కూడా పనిచేశాడు.

## కుటుంబ నేపథ్యం
బెంగాల్ ప్రెసిడెన్సీలోని మొదటి ఇండియన్ డైరెక్టర్ జనరల్ ఆఫ్ ల్యాండ్ రికార్డ్స్ రాయ్ బహదూర్ బిజోయ్ బిహారీ ముఖర్జీ మూడవ కుమారుడైన **సబ్యసాచి ముఖర్జీ** కలకత్తాలో జన్మించాడు. కలకత్తా హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి జస్టిస్ ప్రశాంత బిహారీ ముఖర్జీ, ప్రముఖ కార్డియాలజిస్ట్ డాక్టర్ అరబిందో బిహారీ ముఖర్జీ ఇతని అన్నలు .

## విద్య
ఇతడు తన మాధ్యమిక విద్యను కలకత్తా భవానీపూర్ మిత్ర ఇన్స్టిట్యూషన్లో పొందాడు, తరువాత కలకత్తాలోని ప్రెసిడెన్సీ కళాశాల నుండి డిగ్రీ పొందాడు. తరువాత 1946లో కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయం నుండి  ఆర్థికశాస్త్రంలో ఆనర్స్ డిగ్రీ పొందాడు. సొసైటీ ఆఫ్ ది మిడిల్ టెంపుల్ ద్వారా బార్‌కు చేరాడు.విద్యార్థిగా ఉన్నప్పుడు ఇతడు  విద్యార్థి రాజకీయాలలో కూడా పాల్గొన్నాడు. 1945లో ఇతడు  ప్రెసిడెన్సీ కళాశాల విద్యార్థి సంఘం ప్రధాన కార్యదర్శిగా ఎన్నికయ్యాడు. తరువాత, లండన్లో బార్ కోసం చదువుతున్నప్పుడు అతను 1948-49 లో ఇండియన్ సోషలిస్ట్ గ్రూప్  ప్రధాన కార్యదర్శిగా ఎన్నికయ్యాడు, అలాగే మిడిల్ టెంపుల్కు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న ఇన్స్ ఆఫ్ కోర్ట్ స్టూడెంట్ యూనియన్ కమిటీలో సభ్యుడయ్యాడు.

## వృత్తి
ఇతడు 1949లో కలకత్తా హైకోర్టు న్యాయవాదిగా తన న్యాయ వృత్తిని ప్రారంభించాడు. అక్కడ ఆయన ప్రధానంగా పౌర, రెవెన్యూ, రాజ్యాంగపరమైన కేసులు చేపట్టాడు. మొదటి పరిపాలనా సంస్కరణల కమిషన్ (ఎఆర్సి) కింద ఇతను అడ్మినిస్ట్రేటివ్ ట్రిబ్యునల్స్ పై అధ్యయన బృందంలో పనిచేశాడు. జూలై 1968లో ఇతడు కలకత్తా హైకోర్టులో న్యాయమూర్తిగా నియమితులయ్యాడు. 1982 జూన్ నుండి 8వ ఆర్థిక సంఘంలో సభ్యుడిగా పనిచేశాడు. కోర్టులో న్యాయమూర్తిగా ఉన్నప్పుడు ముఖర్జీ ఎన్నికల జాబితాల సమస్యపై ఇచ్చిన తీర్పు ఒకసారి ఎన్నికలను ఆలస్యం చేసింది. ఎన్నికల కమిషన్ ఈ కేసును వెంటనే విచారించి ఐదు రోజుల్లో తన తీర్పును జారీ చేయాలని సుప్రీంకోర్టును ఆదేశించింది. ఈ ఆదేశాన్ని పాటిస్తూ, సమయం, ఇలాంటి సమస్యలు సిట్టింగ్ న్యాయమూర్తి అభీష్టానుసారం ఉంటాయని, సూపరింటెండింగ్ నియంత్రణకు లోబడి ఉండవని ఇతడు స్పష్టం చేశాడు. తన మునుపటి తీర్పును ధృవీకరించాడు. . 1983 మార్చి 1న ఇతడు కలకత్తా హైకోర్టు తాత్కాలిక ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా నియమితుడైనాడు.1983 మార్చి 15న, ముఖర్జీ భారత సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తిగా నియమించబడ్డాడు, 1989 డిసెంబర్ 18న భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి అయ్యాడు. మార్చి 1989లో, భోపాల్ గ్యాస్ లీక్ యాక్ట్ (భోపాల్ సెటిల్మెంట్ యాక్ట్) యొక్క అస్థిరతను పరిశీలించడానికి సుప్రీంకోర్టు ప్యానెల్కు నాయకత్వం వహించినప్పుడు ముఖర్జీ భోపాల్ గ్యాస్ సంఘటనలో లీనమయ్యాడు. ప్రధాన న్యాయమూర్తి అయిన ఐదు రోజుల తరువాత ఇతడు తన ప్రారంభ అభిప్రాయాన్ని వెలిబుచ్చాడు, కానీ ఈ విషయంలో కోర్టు తుదితీర్పు ఇతడు మరణించిన తరువాత వెలువడింది. 1990 వేసవిలో ఇతని పదవీకాలంలోనే బొంబాయి హైకోర్టు న్యాయమూర్తులపై అవినీతి ఆరోపణలు వచ్చాయి. ఇది యావత్ దేశంలో న్యాయవ్యవస్థలో "విశ్వసనీయత సంక్షోభానికి" కారణమైంది. అవినీతి, బంధుప్రీతి, కులతత్వం, చాలా హైకోర్టులకు నియామకాలను రాజకీయం చేయడం వంటి ఆరోపణలు వార్తల్లో నిలిచాయి. ముఖర్జీ న్యాయవ్యవస్థను స్వతంత్రంగా ఉంచడానికి పనిచేశాడు.  సమస్యలను పరిష్కరించడానికి కృషి చేశారు. వి. రామస్వామి కేసును నిర్వహించినందుకు జస్టిస్ ముఖర్జీ విమర్శలను ఎదుర్కొన్నాడు, అక్కడ ఒక కమిటీని నియమించడం దిద్దుబాటు చర్యలకు దారితీయలేదు, అయినప్పటికీ పార్లమెంటు ఆ కేసును పరిష్కరించలేకపోయింది.

న్యాయమూర్తుల ప్రవర్తన గురించి ముఖర్జీ ఇలా అన్నాడు :  

తన సుప్రీంకోర్టు పదవీకాలంలో, ముఖర్జీ 315 తీర్పులను వెల్లడించాడు. 597 బెంచ్‌లలో కూర్చున్నాడు.

అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలలో  ఉపన్యాస పర్యటన నుండి వచ్చిన తరువాత, 1990 సెప్టెంబర్ 25 న లండన్‌లో డయాబెటిస్ సంక్లిష్ట గుండెపోటుతో ముఖర్జీ మరణించాడు. ఇతడు పదవిలో ఉంటూ మరణించిన రెండవ ప్రధాన న్యాయమూర్తి, మొదటి వారు ప్రధాన న్యాయమూర్తి హెచ్. జె. కనియా.

## సూచనలు

వర్గం:కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయం పూర్వ విద్యార్థులు
వర్గం:1990 మరణాలు
వర్గం:1927 జననాలు
వర్గం:భారతదేశ ప్రధాన న్యాయమూర్తులు