open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ముష్క కోశం

thumb|ముష్క కోశం - వృషణాలు - మనిషిలో ఎడమ వైపు , కుడి వైపు
**ముష్క కోశం** (Scrotum) ఒక చర్మపు సంచి. దీనిలో వృషణాలు లేదా ముష్కాలు భద్రంగా ఉంటాయి.  ముష్క కోశం   శరీరం నుండి కటి ముందు, కాళ్ళ మధ్య వేలాడుతుంది.  

## చరిత్ర
పురుషాంగం క్రింద, ఎగువ తొడల పక్కన  ఉంటాయి. వృ షణంలో వృషణాలు ఉంటాయి. ఇవి రెండు గుండ్రముతో ఉన్న  ఆకారపు గ్రంథులు, వీర్యకణాలను ఉత్పత్తి చేయడానికి  నిల్వచేయడం , అనేక హార్మోన్లను కూడా ఉత్పత్తి చేస్తాయి, వాటిలో ప్రధానమైనవి టెస్టోస్టెరాన్.  వృషణం శరీరం వెలుపల వేలాడుతుంది ఎందుకంటే ఇది శరీరంలోని మిగిలిన భాగాల కంటే కొంచెం తక్కువ ఉష్ణోగ్రత ఉండవలెను . తక్కువ ఉష్ణోగ్రత వీర్య కణముల  ఉత్పత్తికి సహాయపడుతుంది. వృషణాల లోపల నిర్మాణాలను రక్షించడానికి స్క్రోటల్ కణజాలం సహాయపడుతుంది, ఇక్కడ స్పెర్మ్ , ముఖ్యమైన హార్మోన్లు ఉత్పత్తి అవుతాయి. వృషణం వృషణాలను , ప్రధాన రక్తనాళాలను, అలాగే స్ఖలనం కోసం పురుషాంగంలోకి వృషణాల నుండి  వీర్య కణములను  విడుదల చేసే నాళాలను  రక్షిస్తుంది.  వృషణం అనేది పెరినియల్ రాఫే చేత రెండు భాగాలుగా విభజించబడిన చర్మం, ఇది వృషణం మధ్యలో ఒక రేఖ వలె కనిపిస్తుంది. రాఫే వృషణంతో అంతర్గత సెప్టంలో కలుస్తుంది. సెప్టం స్క్రోటల్ శాక్ ను రెండు భాగాలుగా  శరీర నిర్మాణంతో విభజిస్తుంది.  వృషణం యొక్క ప్రతి వైపు  వీటిని కలిగి ఉంటుంది  వృషణము. ప్రతి వృషణము హార్మోన్లను ఉత్పత్తి చేస్తుంది, టెస్టోస్టెరాన్, హైపోథాలమస్ , పిట్యూటరీ గ్రంథి వంటి మెదడులోని భాగాల సహాయంతో. వాటిలో స్పెర్మ్ లేదా స్పెర్మాటోజోవాను ఉత్పత్తి చేసే నాళాలు , కణాలు ఉంటాయి. స్పెర్మ్ వృషణము నుండి ఎపిడిడిమిస్కు బదిలీ చేయబడుతుంది.  ఎపిడిడిమిస్. ప్రతి వృషణము పైన ఒక ఎపిడిడిమిస్ గట్టిగా చుట్టబడిన గొట్టం.  ప్రతి వృషణంలో సృష్టించబడిన  వీర్యము  పరిపక్వమయ్యే వరకు,  60 నుండి 80 రోజుల వరకు నిల్వ చేస్తారు. ఎపిడిడిమిస్ వృషణము ద్వారా స్రవించే అదనపు ద్రవాన్ని కూడా గ్రహిస్తుంది, ఇది పునరుత్పత్తి మార్గము ద్వారా  వీర్య కణములను  తరలించడానికి సహాయపడుతుంది.  స్పెర్మాటిక్ కార్డ్ . ప్రతి స్పెర్మాటిక్  కార్డ్ లో  రక్త నాళాలు, నరాలు, శోషరస నాళాలు, వాస్ డిఫెరెన్స్ అనే గొట్టం ఉంటాయి. ఈ గొట్టం ఎపిడిడిమిస్ నుండి వీర్యమును  ను స్ఖలనం చేసే నాళాలలోకి కదిలిస్తుంది. రక్త నాళాలు వృషణ, వాస్ డిఫెరెన్స్, క్రెమాస్టర్ కండరాలకు రక్త సరఫరాను  అందిస్తాయి . నరాలు వెన్నుపాము నుండి స్క్రోటమ్, వృషణాలు, క్రీమాస్టర్ కండరాల నుండి సమాచారాన్ని  చెర  చేస్తాయి.  క్రీమాస్టర్ కండరము. ప్రతి క్రీమాస్టర్ కండరం వృషణాలలో, ఒకటి  దానికి  స్పెర్మాటిక్  కార్డు  చుట్టూ ఉంటుంది.  వీర్యము  ఉత్పత్తికి అనువైన ఉష్ణోగ్రతను నిర్వహించడానికి వృషణాన్ని శరీరం వైపుకు, దూరంగా తరలించడానికి కండరాలు సహాయపడుతుంది. అందువల్ల వృషణం  చల్లని వాతావరణంలో శరీరానికి దగ్గరగా ఉంటుంది.  పై  నిర్మాణాలన్నీ స్క్రోటల్ గోడ చుట్టూ ఉన్నాయి. ఈ గోడ డార్టోస్ ఫాసియా కండరాల అని పిలువబడే మృదువైన కండరాలతో కప్పబడి ఉంటుంది. ఈ కండరం, క్రీమాస్టర్ కండరాలతో పాటు, వృషణం యొక్క చర్మం పైకి క్రిందికి కదులుతున్నప్పుడు విస్తరించడానికి, బిగించడానికి సహాయపడుతుంది    .

## మూలాలు

వర్గం:శరీర నిర్మాణ శాస్త్రము
రూటా

**రూటా** (లాటిన్ *Ruta*) పుష్పించే మొక్కలలో రూటేసి కుటుంబానికి చెందిన ప్రజాతి.  ఈ మొక్క  80 సెంటీమీటర్ల పొడవు వరకు పెరుగుతుంది . . ఆకులు అనేక విభాగాలుగా విభజించబడ్డాయి. ఆకులు చూర్ణం చేసినప్పుడు అసహ్యకరమైన వాసన కలిగి ఉంటాయి. పువ్వులో లేనప్పుడు, ఈ కలప నీలం,బూడిద రంగులో ఉంటుంది.  ఈ మొక్కను  హిందీ లో  పిస్మరం, కన్నడ, హవునంజినా గిడా, హవునంజూ , మలయాళం లో  అరుత, నాగటాలి, మరాఠీ లో  సతపా,  సంస్కృత లో గుచాపాత్ర, గుండ్రా, తిలనాకా, తమిళం లో  అరువాడ, అరువుడము తెలుగు లో  అరుడ, అరుడు, సదాపా అని అంటారు   

## చరిత్ర
పురాతన  కాలంలో, ర్యూ ఒక ముఖ్యమైన  వైద్య  మూలిక.  బైబిల్లో  గ్రీకు పేరు “పెగనాన్”  గా  పేర్కొనబడినది . ర్యూ అనేది రోమన్‌లకు ఒక సాధారణ వంట  మొక్కలను  మసాలా పేస్ట్‌ గా  ఉపయోగిస్తారు.  పూర్వ కాలం లో  కాథలిక్ చర్చ్ లలో  మొక్క  కొమ్మలను పవిత్ర నీటిలో ముంచి, దానిని పారిష్వాసుల తలలపై ఒక ఆశీర్వాదంగా చిలకరించడం , అందుకే ఈ  మొక్కకు "దయ  వున్నా మూలికా " అంటారు. ఇథియోపియాలో ఇది  వంట మూలికగా,కాఫీ కి అదనంగా ఉపయోగించబడుతుంది  ఇది మధ్యధరా ప్రాంతం , కానరీ ద్వీపాలకు చెందినది, రాతి ప్రదేశాలు, దట్టాలు, సున్నపురాయిపై  లలో కనబడుతుంది . దీని  చెక్కతో చేదు, వికారమైన రుచిని కలిగి  ఉంటుంది . పువ్వులు జూన్ నుండి సెప్టెంబర్ వరకు  వస్తాయి . 

### ఉపయోగములు
ఆయర్వేద వైద్యం లో  మూలిక లతో  దగ్గుకు, అపానవాయువుకు, పెద్దప్రేగు వంటి వ్యాధులలో  కషాయాల గా వాడతారు .ఆకుల నుంచి వచ్చే రసములతో   సయాటికా నొప్పి,తలనొప్పి ,  ఛాతీకి పూయడం  గా వాడతారు. ఇది కంటి సమస్యలు, చర్మ సంబంధిత , రుమాటిజం, వ్యాధుల   చికిత్సకు ఉపయోగిస్తారు పక్షవాతం, శరీర నరముల బలహీనతకు , కీళ్ల నొప్పులకు చికిత్స కోసం దీనిని తేనెతో ఉపయోగిస్తారు. హోమియోపతి వైద్యం లో  రూటా  ప్రధానంగా  మొక్క నుండి తయారైన  మందులను  తయారీ చేస్తారు . హోమియోపతి మందులువ్యాధి యొక్క లక్షణాలను ఉత్పత్తి చేసే ఉత్పత్తులతో చికిత్స చేయడం  ద్వారా ఒక వ్యాధిని నయం చేయవచ్చు. ఇది హోమియోపతి విధానములో ఉన్న లక్షణము  హోమియోపతి వైద్యంలో, రుటాను ప్రథమ చికిత్స నివారణగా ఉపయోగిస్తారు. ఇది బెణుకులు, కీళ్ళ చుట్టూ  ఎముకపై పడిన కణజాలాలకు గాయాలు, సయాటికా చికిత్సకు ఉపయోగిస్తారు. రూటా తరచుగా చేతులు, మణికట్టు, కాళ్ళు,కాళ్ళలో నొప్పి దృడత్వం కోసం వాడతారు  

## జాతులు
రూటా ప్రజాతిలో సుమారు 8-40 జాతులు ఉన్నాయి.
* *Ruta angustifolia* - Egyptian Rue
* *Ruta chalepensis* - Fringed Rue
* *Ruta corsica* - Corsican Rue
* *Ruta graveolens* - సదాపాకు
* *Ruta montana* - Mountain Rue

## మూలాలు

వర్గం:రూటేసి
వర్గం:వృక్ష ప్రజాతులు
ఆంధ్రప్రదేశ్ సాంకేతిక సేవలు (ఎపిటిఎస్)

**ఆంధ్ర ప్రదేశ్ సాంకేతిక సేవలు (ఎపిటిఎస్)**  ప్రభుత్వ పరిపాలనలో కంప్యూటర్ల వాడుకను పెంచడానికి 1986 లో స్థాపించబడిన సంస్ధ. దీని ద్వారా ఈ-కొనుగోలు సేవలు, నెట్వర్క్ సేవలు నిర్వహించబడుతున్నాయి. ఇది సమాచార సాంకేతిక , ప్రసారాలశాఖ పరిధిలో పనిచేస్తుంది.
alt=Digital Signature Certificate (DSC)|thumb|డిజిటల్ సిగ్నేచర్ సర్టిఫికేట్ - వీటి ద్వారా ఆన్‌లైన్ డాక్యుమెంట్‌లలో డిజిటల్‌గా సంతకం చేసే వీలుంటుంది.

## భవిష్యత్దర్శనం, లక్ష్యాలు
ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం సమాచార సాంకేతికతను సామర్ధ్యాలను పెంచుకోవడానికి, పౌరసేవలను మెరుగు చేయడానికి తోడ్పడడం

సలహాలనిచ్చే అంశాలు.
* హార్డ్వేర్ , సాఫ్ట్వేరు కొనుగోలు
* నెట్వర్కింగ్ సేవల కొనుగోలు
* కార్యాలయ స్వయంచాలకత్వం సేవలు
* కంప్యూటర్, ఫోన్ ఇతర సంవహాన సేవలు
* సాఫ్ట్వేర్ వృద్ధి
* శిక్షణ
* వాడుకరి తోడ్పాటు సేవలు
* ఐటి భద్రత , ఐటి తనిఖీ
*డిజిటల్ సిగ్నీచర్స్

## మూలాలు


వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం
ఓపెన్ ఆఫీస్

కార్యాలయంలో ఉపయోగించే వివిధ అనువర్తనాల సమూహమే ఓపెన్ ఆఫీస్. ఇది నకలు హక్కులు నియంత్రణలు లేనిది, కోడ్ మూలములు అందుబాటులో కలది. ఇది తెలుగులోకి స్థానికీకరంచబడింది. విండోస్, లినక్స్ ఇతర వ్యవస్థలలో పనిచేస్తుంది. 2007లో అధికార భాషా సంఘము వీటిని తెలుగులో వాడుటకు మార్గదర్శనాలు తయారుచేసి ప్రభుత్వ సిబ్బందికి శిక్షణ కార్యక్రమాలను నడిపింది. మార్గదర్శనాలను ఏపిఆన్లైన్లో ఉచితంగా పొందవచ్చు. ఒరాకిల్ సన్ సంస్థను కొన్నతరువాత, డాక్యుమెంట్ ఫౌండేషన్ అనే సంస్థ వాణిజ్యేతర సంస్థ నిర్వహణలో అభివృద్ధి చేయదలచి, లిబ్రెఆఫీస్  అన్న పేరుతో వేరొక విడుదల ప్రారంభించింది. 
## రైటర్
రైటర్  పత్రాల తయారీకి సహకరిస్తుంది.

## కేల్క్ స్ప్రెడ్షీట్
కేల్క్  ఒక స్ప్రెడ్షీట్ అనువర్తనం. అనగా గణాంకాల విశ్లేషణ, చార్టుల తయారీకి సహకరిస్తుంది.
## ఇంప్రెస్
ఇంప్రెస్  ఒకసమర్పణలు (ప్రజంటేషన్) తయారీకి సహకరిస్తుంది.

## ఇవీచూడండి
* గూగుల్ డాక్స్
* మైక్రోసాఫ్ట్ ఆఫీస్
## మూలాలు

వర్గం:కార్యాలయ సాఫ్టువేర్
వర్గం:స్ప్రెడ్‌షీట్ సాఫ్ట్‌వేర్
ఏలియమ్

**ఏలియమ్** (లాటిన్ *Allium*) పుష్పించే మొక్కలలో ఏలియేసి కుటుంబానికి చెందిన ప్రజాతి.

## కొన్ని జాతులు
*[[Allium acuminatum]]* — tapertip onion
*[[Allium ampeloprasum]]* — (Broadleaf) wild leek
:*A. a.* var. *ampeloprasum* — elephant garlic
:*A. a.* var. *kurrat* — kurrat
:*A. a.* var. *porrum* — leek
*[[Allium anceps]]* — twinleaf onion
*[[Allium angulosum]]* — mouse garlic
*[[Allium aflatunense]]* 
*[[Allium atrorubens]]* — dark red onion
*[[Allium caeruleum]]* — blue globe onion
*[[Allium campanulatum]]* — dusky onion
*[[Allium canadense]]* — Canadian garlic
*[[Allium cepa]]* — garden onion
*[[Allium cernuum]]* — nodding onion
*[[Allium chinense]]* 
*[[Welsh onion|Allium fistulosum]]* — Welsh onion
*[[Allium giganteum]]* — giant onion
*[[Allium hollandicum]]* 
*[[Allium neapolitanum]]* — white garlic
*[[Allium nevii]]* — Nevius' garlic
*[[Allium nigrum]]* — black garlic
*[[Allium oleraceum]]* — field garlic
*[[Shallot|Allium oschaninii]]* — shallot
*[[Allium paradoxum]]* — Few-flowered garlic
*[[Allium ramosum]]* — wild Chinese chives
*[[Allium sativum]]* — cultivated garlic
*[[Allium schoenoprasum]]* — chives
*[[Allium scorodoprasum]]* — Sand leek
*[[Allium sieberianum]]* — Schult.f.
*[[Allium textile]]* — prairie onion
*[[Allium tricoccum]]* — wild leek, ramp
*[[Allium triquetrum]]* — three-cornered leek, triquetous garlic
*[[Allium tuncelianum]]* — Tunceli garlic
*[[Garlic chives|Allium tuberosum]]* — Chinese chives
*[[Allium ursinum]]* — wild garlic, ramsons
*[[Allium vineale]]* — crow garlic, wild onion
**See [[List of Allium species|full list]].**

వర్గం:ఏలియేసి
అశ్రు గ్రంధులు

**అశ్రు గ్రంధులు** (Lacrimal glands) కన్ను పరిసరాలలోని గ్రంథులు. ఇవి అశ్రువులు లేదా కన్నీరు తయారుచేస్తాయి. 

## చరిత్ర
అశ్రు గ్రంధులు  (కన్నీటి గ్రంథి) అనేది ప్రతి కక్ష్య యొక్క ఎగువ బాహ్య కారకం యొక్క పూర్వ భాగంలో,  కన్ను  పైన ఉన్న ఎక్సోక్రైన్ గ్రంథి. ఇది ప్లాస్మాకు ఐసోటానిక్ అయిన లాక్రిమల్ ఫ్లూయిడ్ (టియర్ ఫ్లూయిడ్) ను  కన్ను  ఉపరితలంపై స్రవిస్తుంది. ఈ ద్రవం  కార్నియాకు ద్రవపదార్థం. అశ్రు గ్రంధులు  చివరికి నాళాల కుహరంలోకి నాళాల వరుస ద్వారా ప్రవహిస్తుంది, ఇవి ఎక్కువగా వచ్చినపుడు  అశ్రు గ్రంధులు   ద్రవం కన్నీళ్లను ఏర్పరుస్తుంది.  ఈ గ్రంధులు  రెండు అనుసంధాన భాగాలను కలిగి ఉంటుంది: పెద్ద కక్ష్య భాగం,, చిన్న  పాల్పెబ్రల్ భాగం. గ్రంథి నాళాల యొక్క పారుదల వ్యవస్థతో కలిసి  అశ్రు గ్రంధులు  ఉపకరణాన్ని ఏర్పరుస్తుంది.  అశ్రు గ్రంధులు  గ్రంథి బాదం ఆకారములో  2 సెం.మీ   పొడవు తో ఉంటుంది 

అశ్రు గ్రంధులకు  ప్రధాన ధమనుల సరఫరా లాక్రిమల్ ఆర్టరీ నుండి వస్తుంది, ఇది నేత్ర ధమని నుండి తీసుకోబడింది సిరల పారుదల ఉన్నతమైన ఆప్తాల్మిక్ సిర ద్వారా ఉంటుంది, చివరికి కావెర్నస్ సైనస్‌లోకి ఖాళీ అవుతుంది.శోషరస పారుదల అనేది ఉపరితల పరోటిడ్ శోషరస కణుపులకు. అవి ఉన్నతమైన లోతైన గర్భాశయ  నాళాలలో  ఖాళీ అవుతాయి. అశ్రు  గ్రంథికి ఇంద్రియ ఆవిష్కరణ లాక్రిమల్ నరాల ద్వారా ఉంటుంది. ఇది కంటి నాడి యొక్క శాఖ. అశ్రు  గ్రంథి స్వయంప్రతిపత్త నాడి.  ప్రీగాంగ్లియోనిక్ ఫైబర్స్,  పెట్రోగోపాలటైన్ గ్యాంగ్లియన్ వద్ద సినాప్ చేయడానికి ముందు ఎక్కువ పెట్రోసల్ నరాల (ముఖ నాడి యొక్క శాఖ)  తరువాత పెటరీగోయిడ్ కాలువ యొక్క నాడిలో తీసుకువెళతాయి . పోస్ట్‌గాంగ్లియోనిక్ ఫైబర్స్ మాక్సిలరీ నరాలతో, చివరకు జైగోమాటిక్ నరాలతో  వెళ్తుంటాయి 

హ్యూమన్ టియర్ ఫిల్మ్ అనేది కంటి ఉపరితలం యొక్క 3-లేయర్డ్ పూత, ఈ చిత్రం యొక్క ఏదైనా పొరలో నష్టం లేదా తగ్గింపు, అస్పష్టమైన దృష్టి యొక్క సిండ్రోమ్, పొడి కన్ను అని పిలువబడే కళ్ళ యొక్క కాలి నొప్పికి కారణం కావచ్చు. అశ్రు  గ్రంథి, అనుబంధ గ్రంథులు కన్నీటి చిత్రానికి బహుళ భాగాలను అందిస్తాయి, ముఖ్యంగా సజల. ఈ గ్రంథుల పనిచేయకపోవడం వల్ల కంటి ఉపరితల నిర్వహణ, ఆరోగ్యానికి అవసరమైన  నీరు ,  ఇతర ఉత్పత్తులను కోల్పోతారు, ఫలితంగా పొడి కన్ను వస్తుంది.   కంటి పూర్వ ఉపరితలంపై పూత, మూడు విభిన్న పొరలతో కూడి ఉంటుంది: లోపలి ముసిన్ పూత, మధ్య సజల భాగం, లిపిడ్ అతివ్యాప్తి. సాంప్రదాయకంగా, శ్లేష్మ పొర కంజుంక్టివా యొక్క గోబ్లెట్ కణాలు, లాక్రిమల్ గ్రంథి నుండి సజల భాగం, మెబోమియన్ గ్రంధుల నుండి లిపిడ్ పొర  నుండి ఉద్భవించిందని భావించారు.  మ్యూకిన్‌ను గోబ్లెట్ కణాల ఉత్పత్తిగా గుర్తించడం ద్వారా అశ్రుగ్రంథి కూడా [లేయర్డ్ టియర్ ఫిల్మ్ వ్యాధికారక కణాల ద్వారా కంటి ఉపరితల దండయాత్రను నిరోధిస్తుంది   

వర్గం:శరీర నిర్మాణ శాస్త్రము

## మూలాలు
మీ-సేవ

thumb|వరంగల్ జిల్లాలో ఒక మీ సేవా కేంద్రం.ఈ-సేవ ప్రభుత్వ సేవలన్నింటిని ఏకగవాక్షము ద్వారా అందచేయటానికి ఏర్పడిన విభాగము. ఇది సమాచార సాంకేతిక, ప్రసారాలశాఖ (ఆంధ్రప్రదేశ్)లో భాగం. పరిపాలన పౌరులకు సౌకర్యంగా ఉండుటకు ఎలెక్ట్రానిక్ విధానంలో సేవల (EDS) పద్ధతిలో రూపొందించబడింది. దీని ద్వారా రాష్ట్ర, కేంద్ర ప్రభుత్వ శాఖల సేవలు (G2C), B2C సేవలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. సమర్థత, విశ్వసనీయత, పారదర్శకత, పెరుగుశీలత ముఖ్యమైన కొలమానాలు.

మీ-సేవలలో రెండు పరిధులు ఉన్నాయి.అవి
# పట్టణ సేవ
# గ్రామీణ సేవ

## పనిచేయు విధానం
ప్రభుత్వం ఈ సేవలను ప్రభుత్వేతర పౌరుల ద్వారా చేయిస్తున్నది. దీనికి సంబంధించిన అంతర్జాల విధానాల రూపకల్పన, నిర్వహణ టాటా కన్సల్టె న్సీ సంస్థ చూస్తున్నది. వీటి నిర్వాహకులకు కమిషన్ పద్ధతిలో ఆదాయ వనరులు సృష్టిస్తున్నది.
ఉదయం ఎనిమిది గంటల నుండి రాత్రి ఎనిమిది గంటల వరకు పనిగంటలు. వారి సహాయము కొరకు ఈ నెంబరును ఉంచిరి 1100.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* Official Website
* Forum Website 
* official site 

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం
వర్గం:తెలంగాణ ప్రభుత్వం
వర్గం:ప్రజా సేవలు
కాల్కేరియా

**కాల్కేరియా** (Calcarea) స్పంజికలలో ఒక తరగతికి చెందిన జీవులు.

వర్గం:జంతు శాస్త్రము
గీత గోవిందం

**గీత గోవిందం** జయదేవుడు రచించిన సంస్కృత కావ్యం. దీన్నే అష్టపదులు అని కూడా అంటారు. ఈ కావ్యం రాధాకృష్ణుల మధ్య ప్రేమను, విరహ వేదనను వర్ణిస్తుంది. వంగ దేశంలో 12వ శతాబ్దంలో జన్మించినఈ కావ్యం భారతదేశమంతటా ప్రాచుర్యం పొందింది. సంగీత నృత్య రూపకాలలో ఈ అష్టపదులను తరచుగా ప్రదర్శిస్తూ ఉంటారు. ముఖ్యంగా ఒడిషా, అస్సాం రాష్ట్రాల లలిత కళలపై గీత గోవిందం ప్రభావం ఉంది.

జయదేవుని గీతగోవిందంలో మొత్తం 83 గీతాలున్నాయి. మొత్తం 12 భాగాలు. ఒక్కొక్క భాగాన్ని 24 ప్రభంధాలుగా విభజించారు. ప్రభంధాలలో అష్టపదులు కనిపిస్తాయి. ఎనిమిది శ్లోకాలు కలిగినది కాన ఈ శ్లోక నిర్మాణానికి ఆష్టపదులని పేరు. 1972 లో సర్ విలియం జోన్స్ ఈ గీత గోవిందాన్ని ఆంగ్లంలోకి అనువదించాడు. ఆ తరువాత లాటిన్, జర్మన్, ఫ్రెంచ్ లాంటి ప్రపంచ భాషలలోకి తర్జుమా చేయడం జరిగింది. సుప్రసిద్ధ వాగ్గేయకారుడైన నారాయణ తీర్థుల వంటి వారికి ఈ గ్రంథం స్ఫూర్తినిచ్చింది.

## కవి
దీని రచయిత అయిన జయదేవుడు సా. శ 12వ శతాబ్దానికి చెందిన వాడు. ఈయన జన్మస్థలం బెంగాల్ లోని కెండూలి అనే ప్రాంతం. భోజదేవుడు, రమాదేవి ఈయన తల్లిదండ్రులు. ఈయన బెంగాల్ ప్రాంతాన్ని పరిపాలించిన ఆఖరి హిందూ రాజు, విష్ణు భక్తుడు అయిన లక్ష్మణసేనుడి ఆస్థాన కవిగా ఉండేవాడు.

## సారాంశం
శ్రీమహావిష్ణువు అవతార మూర్తుల స్మరణతో కావ్యం ఆరంభమవుతుంది. మూల వస్తువు విరహ వేదన. పన్నెండు సర్గలున్న ఈ కృతిలో మొదటి పది సర్గలలో విరహ శృంగారమూ, తర్వాతి రెండు సర్గలలో సంభోగ శృంగారమూ వర్ణించబడ్డాయి. మొదటి కీర్తన తప్పించి మిగతా అష్టపదులు 10 చరణాలుగా వ్రాయబడ్డాయి. ప్రతి సర్గ శ్రీకృష్ణారాధనతో ప్రారంభమౌతుంది.

## అష్టపదులు
గీత గోవిందంలో వున్న పన్నెండు సర్గలలో 24 ప్రబంధాలున్నాయి. ఒక్కో ప్రబంధము ఒక్కో అష్టపదిని కలిగి వుంది.
క్రింది పట్టిక అష్టపదుల యొక్క సర్గ ప్రబంధాలతో పాటు రాగ-తాళ, ధ్రువాలను కూడా చూపిస్తుంది.

ఇందులో మనకు మూడు పాత్రలు గోచరిస్తాయి. శ్రీ కృష్ణుడు, రాధ, సఖి. సఖి పాత్ర కీలకం. నాయికా నాయకుల విరహవేదనను పరస్పరం తెలియజేస్తూ వారిద్దరినీ సన్నిహితం చేస్తూ మధుర సంగమానికి సిద్ధం చేసే నైపుణ్యం కనబరుస్తుంటుంది.

## తర్జుమాలు, వ్యాఖ్యానాలు
ఈ కృతికి అనేకమంది తర్జుమాలు,వ్యాఖ్యానాలు రచించారు. ఎక్కువగా 16 నుంచి 18 శతాబ్దాల మధ్యలో ఒరియా, బెంగాలీ భాషలోకి తర్జుమాలు జరిగాయి. 14 వ శతాబ్దం నుంచి 20 వ శతాబ్దం దాకా దాదాపు 100కి పైగా వ్యాఖ్యానాలు, 50కి పైగా అనుసరణలు వెలువడ్డాయి. రసిక ప్రియ, రసమంజరి అనే వ్యాఖ్యలు ప్రసిద్ధాలు. తిరుమల దేవ రాయలు దీనిపై శ్రుతి రంజని అనే వ్యాఖ్య రచించాడు. మరికొన్ని సుప్రసిద్ధమైన అనుసరణలు.
# ఉదన్య కార్య (12వ శతాబ్దం)
# జగద్ధర (14 వ శతాబ్దం)
# నారాయణ దాసు (16వ శతాబ్దం)
# లక్ష్మీధర (16వ శతాబ్దం)
# శంకర మిశ్ర (16వ శతాబ్దం)
# ధనంజయ (17వ శతాబ్దం)
# భగవద్దాస నారాయణ పండిత (17వ శతాబ్దం)
# పూజారి గోస్వామి (16, 17వ శతాబ్దం)
# లక్ష్మణ భట్ట (18వ శతాబ్దం)
# కృష్ణదాస కవిరాజ్ (18వ శతాబ్దం)
# ది సీగల్ (ఆక్స్ ఫర్డ్ 1975)
# ఎస్. ఆర్. శ్రీనివాస అయ్యర్ (1963)
# పండిట్ హరికృష్ణ ముఖోపాద్యాయ (4వ ముద్రణ కలకత్తా, 1965)

ఇంకా ఎంతోమంది వ్యాఖ్యాతలు, పండితులు, కవులు, సామాజిక వేత్తలు పలు వ్యాసాలు ప్రచురించారు. 

## ప్రాచుర్య సాహిత్యంలో
*చందన చర్చిత నీల కళేబర*, *సావిరహే తవదీనా* లాంటి అష్టపదులు జన బాహుళ్యంలో ప్రజాదరణ పొందినవి. సినిమా పాటల్లో కూడా వీటిని వాడటం వలన కొంత ప్రచారం వచ్చినది.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* ఆర్కైవ్.ఆర్గ్ లో సరస్వతి తిరువేంగడాచార్యులు, పిళ్ళారిసెట్టి రాఘవయ్య నాయనిచే తెలుగు టీక తాత్పర్యాలతో ప్రచురించబడిన గీత గోవిందం పుస్తకం

వర్గం:సంస్కృత సాహిత్యం
వర్గం:వైష్ణవతత్వం
జూదం

**జూదం** అంటే డబ్బు లేదా ఇతర విలువైన వస్తువులను లాభం పొందే ఆలోచనతో ఫలితం ఏమిటో కచ్చితంగా తెలియని ఏదైనా ఆటలో నియోగించడం. సాధారణంగా ఈ ఆట ఫలితం కొద్ది సమయంలోనే వెల్లడి చేయబడుతుంది.
## మట్కా జూదం
**[https://www.kalyan-chart.online/ మట్కా] ** నంబర్లతో ఆడే జూదం, లాటరీ  రూపం. ఇది భారత స్వాతంత్ర్య సమయానికి పూర్వం నుండి అంకదా జకర్గా ("బొమ్మల జూదం") అని పిలువబడేది. 1960 వ దశకంలో, యాదృచ్ఛిక సంఖ్యలను ఉత్పత్తి చేసే ఇతర మార్గాల్లో ఈ వ్యవస్థను మార్చారు. మట్కా  జూదం భారతదేశంలో చట్టవిరుద్ధం.
## మూలాలు
ఈశ్వర

ఈశ్వర  తెలుగు సంవత్సరాలలో  11వ సంవత్సరం. ఇది ప్రతీ 60 సంవత్సరాలకొకసారి పునరావృతం అవుతుంది. దీనికి ముందున్న సంవత్సరం ధాత, తర్వాత సంవత్సరం బహుధాన్య. ఈశ్వర అనగా పరమేశ్వరుడు. ఈ సంవత్సరం అందరికీ క్షేమము ఆరోగ్యము కలిగించును. ఈ సంవత్సరం చైత్ర శుద్ధ పాడ్యమి తో ప్రారంభమై ఫాల్గుణ బహుళ అమావాస్య తో పూర్తవుతుంది.

సా.శ. 1937-1938, 1997-1998లో వచ్చిన తెలుగు సంవత్సరానికి **ఈశ్వర** అని పేరు.

1997 : ఈశ్వర నామ సంవత్సరం 8 ఏప్రిల్ 1997 మంగళవారం ఉగాది నాడు చైత్ర శుద్ధ పాడ్యమి తో  ప్రారంభమై  28 మార్చి 1998 శనివారం బహుధాన్యం నామ సంవత్సరం ఉగాదికి ముందు గల ఫాల్గుణ బహుళ అమావాస్య వరకు ఉంది.

## తెలుగు సంవత్సరాలు
**తెలుగు సంవత్సరం** అనగా భారతదేశంలోని  ఆంధ్రప్రదేశ్ , తెలంగాణ , యానాం ప్రాంతాలలో  తెలుగు మాట్లాడే ప్రజల క్యాలెండర్ సంవత్సరం**.** ప్రభవ నుండి అక్షయ వరకు మొత్తం 60 సంవత్సరాలు.

ప్రతి యుగానికి ( యుగం ) 60 సంవత్సరాల చక్రం ఉంటుంది. ఉగాది సంవత్సరంలోని ప్రతి సంవత్సరం జ్యోతిషశాస్త్ర ప్రభావాలు,  సంవత్సరం పేరు ఆధారంగా పంచాంగంలో (ఖగోళ క్యాలెండర్) ఒక నిర్దిష్ట పేరు ఉంటుంది ; ఇది ఆ సంవత్సరం మొత్తం లక్షణాన్ని సూచిస్తుంది.  క్యాలెండర్‌లో 60 సంవత్సరాల పేర్లు ఉన్నాయి.  ప్రతి 60 సంవత్సరాలకు, ఒక నామ చక్రం పూర్తవుతుంది,  తదుపరి సర్వమానవ చక్రంలో పునరావృతమవుతుంది.

## వివిధ సంవత్సరాలలో "ఈశ్వర"

## సంఘటనలు

* రావణ సంహారం జరిగిన తరువాత విభీషణ పట్టాభిషేకం ఈశ్వర నామ సంవత్సర చైత్ర శుద్ధ తదియ నాడు జరిగింది.
* అయోధ్యకు పుష్పక విమానంలో బయలు దేరుట ఈశ్వర నామ సంవత్సర చైత్ర శుద్ధ చవితి, భరద్వాజ ఆశ్రమంలో బస ఈశ్వరనామ సంవత్సర చైత్ర శుక్ల పంచమి, నంది గ్రామంలో భరతుని కలుసుకొని అయోధ్య నగర ప్రవేశం ఈశ్వర నామ సంవత్సర చైత్ర శుక్ల షష్ఠి, శ్రీరామ చంద్ర పట్టాభిషేక మహోత్సవం ఈశ్వర నామ సంవత్సర చైత్ర శుక్ల సప్తమి పుష్యమి నక్షత్రంలో పట్టాభిషేకం జరిగింది.

## జననాలు
* 1877 ఆశ్వయుజ శుద్ధ అష్టమి: వడ్డెపాటి నిరంజనశాస్త్రి, గుంటూరు జిల్లా నుండి వెలువడిన మొదటి పత్రిక ప్రబోధిని సంపాదకుడు. (మ.1937)
* 1937 జేష్ఠ బహుళ ద్వాదశి :పణితపు శ్రీరామమూర్తి - అవధాని, కవి. 
* 1937 భాద్రపద శుద్ధ తదియ : గాడేపల్లి కుక్కుటేశ్వరరావు - అవధాని, నవలారచయిత. (మ.2000). 
*కుమారకాల్వ విజయ  భాస్కర జననం (౨౬-౧౦-౧౯౯౮)

## మరణాలు
2007-2008

## పండుగలు , జాతీయ దినాలు

వర్గం:తెలుగు సంవత్సరాలు
బహుధాన్య

బహుధాన్య  తెలుగు సంవత్సరాలలో  12వ సంవత్సరం. ఇది ప్రతీ 60 సంవత్సరాలకొకసారి పునరావృతం అవుతుంది. దీనికి ముందున్న సంవత్సరం ఈశ్వర, తర్వాత సంవత్సరం ప్రమాధి. బహుధాన్య అనగా సుభిక్షంగా ఉండటం. ఈ సంవత్సరం అన్ని రకాల పంటలూ విరివిగా పండటం వలన దేశమంతా సుభిక్షముగా ఉంటుంది. ఈ సంవత్సరం చైత్ర శుద్ధ పాడ్యమి తో ప్రారంభమై ఫాల్గుణ బహుళ అమావాస్య తో పూర్తవుతుంది.

సా.శ. 1878-1879, 1938-1939, 1998-1999లో వచ్చిన తెలుగు సంవత్సరానికి **బహుధాన్య** అని పేరు.

1998 : బహుధాన్యం నామ సంవత్సరం 28 మార్చి 1998 శనివారం ఉగాది నాడు చైత్ర శుద్ధ పాడ్యమి తో  ప్రారంభమై  18 మార్చి 1999 గురువారం ప్రమాధి నామ సంవత్సరం ఉగాదికి ముందు గల ఫాల్గుణ బహుళ అమావాస్య వరకు ఉంది.

## తెలుగు సంవత్సరాలు
**తెలుగు సంవత్సరం** అనగా భారతదేశంలోని  ఆంధ్రప్రదేశ్ , తెలంగాణ , యానాం ప్రాంతాలలో  తెలుగు మాట్లాడే ప్రజల క్యాలెండర్ సంవత్సరం**.** ప్రభవ నుండి అక్షయ వరకు మొత్తం 60 సంవత్సరాలు.

ప్రతి యుగానికి ( యుగం ) 60 సంవత్సరాల చక్రం ఉంటుంది. ఉగాది సంవత్సరంలోని ప్రతి సంవత్సరం జ్యోతిషశాస్త్ర ప్రభావాలు,  సంవత్సరం పేరు ఆధారంగా పంచాంగంలో (ఖగోళ క్యాలెండర్) ఒక నిర్దిష్ట పేరు ఉంటుంది ; ఇది ఆ సంవత్సరం మొత్తం లక్షణాన్ని సూచిస్తుంది.  క్యాలెండర్‌లో 60 సంవత్సరాల పేర్లు ఉన్నాయి.  ప్రతి 60 సంవత్సరాలకు, ఒక నామ చక్రం పూర్తవుతుంది,  తదుపరి సర్వమానవ చక్రంలో పునరావృతమవుతుంది.

## వివిధ సంవత్సరాలలో "బహుధాన్య"

## సంఘటనలు

## జననాలు
* 1878, జ్యేష్ఠ బహుళ చవితి : వజ్ఝల చినసీతారామశాస్త్రి ప్రముఖ భాషా శాస్త్రవేత్త, సాహిత్య విమర్శకుడు, జ్యోతిష శాస్త్రపండితుడు. (మ.1964)
* పెండ్యాల వెంకట సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి ప్రముఖ సంస్కృతాంధ్ర పండితులు, విమర్శకులు, పరిశోధకులు.
* బెంగుళూరు నాగరత్నమ్మ ఆదర్శప్రాయురాలైన గొప్ప విదుషీమణి

## మరణాలు
* క్రీ. శ. 1939 : ఫాల్గుణ బహుళ అష్ఠమి : శృంగారకవి సర్వారాయ కవి- ప్రముఖ తెలుగు రచయిత.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

వర్గం:తెలుగు సంవత్సరాలు
స్వభాను

**స్వభాను**  తెలుగు సంవత్సరాలలో  17వ సంవత్సరం. ఇది ప్రతీ 60 సంవత్సరాలకొకసారి పునరావృతం అవుతుంది. దీనికి ముందున్న సంవత్సరం చిత్రభాను, తర్వాత సంవత్సరం తారణ. ఇది స్వయం ప్రకాశానికి గుర్తు. స్వశక్తి మీద పైకెదిగేవాడని అర్థం. ఇది క్షేమము ఆరోగ్యము ఇస్తుంది. ఈ సంవత్సరం చైత్ర శుద్ధ పాడ్యమి తో ప్రారంభమై ఫాల్గుణ బహుళ అమావాస్య తో పూర్తవుతుంది.

సా.శ. 1883-1884, 1943-1944, 2003-2004లో వచ్చిన తెలుగు సంవత్సరానికి **స్వభాను** అని పేరు.

2003 : స్వభాను నామ సంవత్సరం 2 ఏప్రిల్ 2003 బుధవారం ఉగాది నాడు చైత్ర శుద్ధ పాడ్యమి తో  ప్రారంభమై  21 మార్చి 2004 ఆదివారం తారణ నామ సంవత్సరం ఉగాదికి ముందు గల ఫాల్గుణ బహుళ అమావాస్య వరకు ఉంది.

## తెలుగు సంవత్సరాలు
**తెలుగు సంవత్సరం** అనగా భారతదేశంలోని  ఆంధ్రప్రదేశ్ , తెలంగాణ , యానాం ప్రాంతాలలో  తెలుగు మాట్లాడే ప్రజల క్యాలెండర్ సంవత్సరం**.** ప్రభవ నుండి అక్షయ వరకు మొత్తం 60 సంవత్సరాలు.

ప్రతి యుగానికి ( యుగం ) 60 సంవత్సరాల చక్రం ఉంటుంది. ఉగాది సంవత్సరంలోని ప్రతి సంవత్సరం జ్యోతిషశాస్త్ర ప్రభావాలు,  సంవత్సరం పేరు ఆధారంగా పంచాంగంలో (ఖగోళ క్యాలెండర్) ఒక నిర్దిష్ట పేరు ఉంటుంది ; ఇది ఆ సంవత్సరం మొత్తం లక్షణాన్ని సూచిస్తుంది.  క్యాలెండర్‌లో 60 సంవత్సరాల పేర్లు ఉన్నాయి.  ప్రతి 60 సంవత్సరాలకు, ఒక నామ చక్రం పూర్తవుతుంది,  తదుపరి సర్వమానవ చక్రంలో పునరావృతమవుతుంది.

## వివిధ సంవత్సరాలలో "స్వభాను"

## సంఘటనలు
* 2003 - గిడుగు రాజేశ్వరరావు రచించిన *[[శబ్ద చిత్రాలు (నాటికలు)]]* ప్రచురణ.

## జననాలు
* 1883 ఆషాఢం - అవ్వారి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి ఆశుకవి, శతావధాని (మ. 1935)
* 1943 ఆశ్వయుజ శుద్ధ అష్టమి : అష్టకాల నరసింహరామశర్మ - కవి, అవధాని, జ్యోతిష పండితుడు.
* 1944 మాఘ బహుళ నవమి : నేమాని రామజోగి సన్యాసిరావు - అవధాని.

## మరణాలు

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సంవత్సరాలు
పార్థివ

పార్థివ  తెలుగు సంవత్సరాలలో  19వ సంవత్సరం. ఇది ప్రతీ 60 సంవత్సరాలకొకసారి పునరావృతం అవుతుంది. దీనికి ముందున్న సంవత్సరం తారణ, తర్వాత సంవత్సరం వ్యయ. ఇది పృధ్వీ సంబంధమైనది, గుర్రం అనే అర్థాలున్నాయి. భూమికున్నంత సహనం, పనిచేసేవాడని అర్థం.సస్యములు సంపదలు సమృద్ధి ఔతాయి. ఈ సంవత్సరం చైత్ర శుద్ధ పాడ్యమి తో ప్రారంభమై ఫాల్గుణ బహుళ అమావాస్య తో పూర్తవుతుంది.

సా.శ. 1885-1886, 1945-1946లో వచ్చిన తెలుగు సంవత్సరానికి **పార్థివ** అని పేరు.

2005 : పార్థివ నామ సంవత్సరం 9 ఏప్రిల్ 2005 శనివారం ఉగాది నాడు చైత్ర శుద్ధ పాడ్యమి తో  ప్రారంభమై  30 మార్చి 2006 గురువారం వ్యయ నామ సంవత్సరం ఉగాదికి ముందు గల ఫాల్గుణ బహుళ అమావాస్య వరకు ఉంది.

## తెలుగు సంవత్సరాలు
**తెలుగు సంవత్సరం** అనగా భారతదేశంలోని  ఆంధ్రప్రదేశ్ , తెలంగాణ , యానాం ప్రాంతాలలో  తెలుగు మాట్లాడే ప్రజల క్యాలెండర్ సంవత్సరం**.** ప్రభవ నుండి అక్షయ వరకు మొత్తం 60 సంవత్సరాలు.

ప్రతి యుగానికి ( యుగం ) 60 సంవత్సరాల చక్రం ఉంటుంది. ఉగాది సంవత్సరంలోని ప్రతి సంవత్సరం జ్యోతిషశాస్త్ర ప్రభావాలు,  సంవత్సరం పేరు ఆధారంగా పంచాంగంలో (ఖగోళ క్యాలెండర్) ఒక నిర్దిష్ట పేరు ఉంటుంది ; ఇది ఆ సంవత్సరం మొత్తం లక్షణాన్ని సూచిస్తుంది.  క్యాలెండర్‌లో 60 సంవత్సరాల పేర్లు ఉన్నాయి.  ప్రతి 60 సంవత్సరాలకు, ఒక నామ చక్రం పూర్తవుతుంది,  తదుపరి సర్వమానవ చక్రంలో పునరావృతమవుతుంది.

## వివిధ సంవత్సరాలలో "పార్థివ"

## సంఘటనలు
* సా.శ. 1886 జనవరి 24వ తేదీ:యాత్రా చరిత్ర ప్రకారం పుష్య బహుళ పంచమి ఆదివారమునాడు బొబ్బిలి రాజా వారైన పూసపాటి ఆనంద గజపతి రాజు గారి దక్షిణదేశ యాత్ర ప్రారంభించారు.

## జననాలు
* 1885 కార్తీక బహుళ తదియ : మాదిరాజు రామకోటీశ్వరరావు, నిజాం ఆంధ్రోద్యమంలో పాల్గొన్నవ్యక్తి, న్యాయవాది. 
* 1886 మాఘ శుద్ధ పంచమి : యమ్మనూరు సుబ్రహ్మణ్యశర్మ - రాయలసీమ కవి. కవిచంద్ర బిరుదాంకితుడు. 
* 1946 పుష్య బహుళ షష్ఠి : పరిమి రామనరసింహం - అవధాని, భాషాశాస్త్రవేత్త. 
* 1946 ఫాల్గుణ శుద్ధ పంచమి :చక్రాల లక్ష్మీకాంతరాజారావు -కవి, పండితుడు, అవధాని, గ్రంథ రచయిత, ఉత్తమ ఉపాధ్యాయుడు.

## మరణాలు
* సా.శ. 1885 - వైశాఖ శుద్ధ అష్టమి - శేషదాసులు - పాలమూరుకు చెందిన ప్రముఖ వాగ్గేయకారుడు.

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు

## బయటి లింకులు

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సంవత్సరాలు
వ్యయ

వ్యయ  తెలుగు సంవత్సరాలలో  20వ సంవత్సరం. ఇది ప్రతీ 60 సంవత్సరాలకొకసారి పునరావృతం అవుతుంది. దీనికి ముందున్న సంవత్సరం పార్థివ, తర్వాత సంవత్సరం సర్వజిత్తు. దీని అర్థం ఖర్చు కావటం. ఈ ఖర్చు శుభాల కోసం ఖర్చై ఉంటుందని ఈ సంవత్సరం అర్థం అతివృష్ఠి కలుగుతుంది. ఈ సంవత్సరం చైత్ర శుద్ధ పాడ్యమి తో ప్రారంభమై ఫాల్గుణ బహుళ అమావాస్య తో పూర్తవుతుంది.

సా.శ. 1886-1887, 1946-1947లో వచ్చిన తెలుగు సంవత్సరానికి **వ్యయ** అని పేరు.

2006 : వ్యయ నామ సంవత్సరం 30 మార్చి 2006 గురువారం ఉగాది నాడు చైత్ర శుద్ధ పాడ్యమి తో  ప్రారంభమై  19 మార్చి 2007 సోమవారం సర్వజిత్తు నామ సంవత్సరం ఉగాదికి ముందు గల ఫాల్గుణ బహుళ అమావాస్య వరకు ఉంది.

## తెలుగు సంవత్సరాలు
**తెలుగు సంవత్సరం** అనగా భారతదేశంలోని  ఆంధ్రప్రదేశ్ , తెలంగాణ , యానాం ప్రాంతాలలో  తెలుగు మాట్లాడే ప్రజల క్యాలెండర్ సంవత్సరం**.** ప్రభవ నుండి అక్షయ వరకు మొత్తం 60 సంవత్సరాలు.

ప్రతి యుగానికి ( యుగం ) 60 సంవత్సరాల చక్రం ఉంటుంది. ఉగాది సంవత్సరంలోని ప్రతి సంవత్సరం జ్యోతిషశాస్త్ర ప్రభావాలు,  సంవత్సరం పేరు ఆధారంగా పంచాంగంలో (ఖగోళ క్యాలెండర్) ఒక నిర్దిష్ట పేరు ఉంటుంది ; ఇది ఆ సంవత్సరం మొత్తం లక్షణాన్ని సూచిస్తుంది.  క్యాలెండర్‌లో 60 సంవత్సరాల పేర్లు ఉన్నాయి.  ప్రతి 60 సంవత్సరాలకు, ఒక నామ చక్రం పూర్తవుతుంది,  తదుపరి సర్వమానవ చక్రంలో పునరావృతమవుతుంది.

## వివిధ సంవత్సరాలలో "వ్యయ"

## సంఘటనలు
* సా.శ. 1886 ఏప్రిల్ 9వ తేదీ: యాత్రా చరిత్ర ప్రకారం చైత్ర శుద్ధ చతుర్థి గురువారమునాడు బొబ్బిలి రాజా వారైన పూసపాటి ఆనంద గజపతి రాజు గారి దక్షిణదేశ యాత్రలో భాగంగా తంజావూరులో ప్రవేశించారు.

## జననాలు
* 1946 భాద్రపద బహుళ అమావాస్య : వంకరాజుకాల్వ వీరభద్రాచార్యులు - కవి, అవధాని, రచయిత. 
* 1947 మాఘ శుద్ధ సప్తమి : రేవూరి అనంత పద్మనాభరావు - కవి, నవలా రచయిత, వ్యాసకర్త, అవధాని. 

## మరణాలు

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సంవత్సరాలు
శోభకృతు

**శోభకృతు**  తెలుగు సంవత్సరాలలో  37వ సంవత్సరం. ఇది ప్రతీ 60 సంవత్సరాలకొకసారి పునరావృతం అవుతుంది. దీనికి ముందున్న సంవత్సరం శుభకృతు, తర్వాత సంవత్సరం క్రోధి. దీని అర్థం శోభను కలిగించేది. ఈ సంవత్సరం ప్రజలు శుఖంగా ఉంటారు. ఈ సంవత్సరం చైత్ర శుద్ధ పాడ్యమి తో ప్రారంభమై ఫాల్గుణ బహుళ అమావాస్య తో పూర్తవుతుంది.

సా.శ. 1903-1904, 1963-1964, 2023 లో వచ్చిన తెలుగు సంవత్సరానికి **శోభకృతు** అని పేరు. 2023 మార్చి 22న ఉగాదితో శ్రీ శోభకృత్ నామ సంవత్సరం ప్రారంభమై 2024 ఏప్రిల్ 8 వరకు ఉంటుంది.

2023 : శోభకృతు నామ సంవత్సరం 22 మార్చి 2023 బుధవారం ఉగాది నాడు చైత్ర శుద్ధ పాడ్యమి తో  ప్రారంభమై  9 ఏప్రిల్ 2024 మంగళవారం క్రోధి నామ సంవత్సరం ఉగాదికి ముందు గల ఫాల్గుణ బహుళ అమావాస్య వరకు ఉంది.

## తెలుగు సంవత్సరాలు
**తెలుగు సంవత్సరం** అనగా భారతదేశంలోని  ఆంధ్రప్రదేశ్ , తెలంగాణ , యానాం ప్రాంతాలలో  తెలుగు మాట్లాడే ప్రజల క్యాలెండర్ సంవత్సరం**.** ప్రభవ నుండి అక్షయ వరకు మొత్తం 60 సంవత్సరాలు.

ప్రతి యుగానికి ( యుగం ) 60 సంవత్సరాల చక్రం ఉంటుంది. ఉగాది సంవత్సరంలోని ప్రతి సంవత్సరం జ్యోతిషశాస్త్ర ప్రభావాలు,  సంవత్సరం పేరు ఆధారంగా పంచాంగంలో (ఖగోళ క్యాలెండర్) ఒక నిర్దిష్ట పేరు ఉంటుంది ; ఇది ఆ సంవత్సరం మొత్తం లక్షణాన్ని సూచిస్తుంది.  క్యాలెండర్‌లో 60 సంవత్సరాల పేర్లు ఉన్నాయి.  ప్రతి 60 సంవత్సరాలకు, ఒక నామ చక్రం పూర్తవుతుంది,  తదుపరి సర్వమానవ చక్రంలో పునరావృతమవుతుంది.

## వివిధ సంవత్సరాలలో "శోభకృతు"

## సంఘటనలు

## జననాలు
* 1842 పుష్య శుద్ధ చతుర్థి : రావు వేంకట మహీపతి గంగాధర రామారావు I - పిఠాపురం సంస్థాన ప్రభువు. 
* పుష్య బహుళ విదియ : బొమ్మకంటి సత్యనారాయణరావు - తెలంగాణా విమోచనోద్యమంలో పాల్గొన్న కవి. (మ. శుక్ల)  

## మరణాలు
*

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సంవత్సరాలు
క్రోధి

**క్రోధి**  తెలుగు సంవత్సరాలలో 38వ సంవత్సరం. ఇది ప్రతీ 60 సంవత్సరాలకొకసారి పునరావృతం అవుతుంది. దీనికి ముందున్న సంవత్సరం శోభకృతు, తర్వాత సంవత్సరం విశ్వావసు. దీని అర్థం క్రోధాన్ని కలిగినది.  కోపస్వభావం పెరుగుతుంది. ఈ సంవత్సరం చైత్ర శుద్ధ పాడ్యమి తో ప్రారంభమై ఫాల్గుణ బహుళ అమావాస్య తో పూర్తవుతుంది.

సా.శ. 1904-1905, 1964-1965, 2024-25లలో వచ్చిన తెలుగు సంవత్సరానికి **క్రోధి** అని పేరు.

2024 : క్రోధి నామ సంవత్సరం 9 ఏప్రిల్ 2024 మంగళవారం ఉగాది నాడు చైత్ర శుద్ధ పాడ్యమి తో  ప్రారంభమై  30 మార్చి 2025 ఆదివారం విశ్వావసు నామ సంవత్సరం ఉగాదికి ముందు గల ఫాల్గుణ బహుళ అమావాస్య వరకు ఉంది.

## తెలుగు సంవత్సరాలు
**తెలుగు సంవత్సరం** అనగా భారతదేశంలోని  ఆంధ్రప్రదేశ్ , తెలంగాణ , యానాం ప్రాంతాలలో  తెలుగు మాట్లాడే ప్రజల క్యాలెండర్ సంవత్సరం**.** ప్రభవ నుండి అక్షయ వరకు మొత్తం 60 సంవత్సరాలు.

ప్రతి యుగానికి ( యుగం ) 60 సంవత్సరాల చక్రం ఉంటుంది. ఉగాది సంవత్సరంలోని ప్రతి సంవత్సరం జ్యోతిషశాస్త్ర ప్రభావాలు,  సంవత్సరం పేరు ఆధారంగా పంచాంగంలో (ఖగోళ క్యాలెండర్) ఒక నిర్దిష్ట పేరు ఉంటుంది ; ఇది ఆ సంవత్సరం మొత్తం లక్షణాన్ని సూచిస్తుంది.  క్యాలెండర్‌లో 60 సంవత్సరాల పేర్లు ఉన్నాయి.  ప్రతి 60 సంవత్సరాలకు, ఒక నామ చక్రం పూర్తవుతుంది,  తదుపరి సర్వమానవ చక్రంలో పునరావృతమవుతుంది.

## వివిధ సంవత్సరాలలో "క్రోధి"

## సంఘటనలు

## జననాలు
* 1426 వైశాఖ శుద్ధ పౌర్ణమి: పదకవితా పితామహుడు అన్నమాచార్యుడు తాళ్లపాకలో జన్మించాడు.
* 1905 శ్రావణ శుద్ధ విదియ: శిరశినగల్ కృష్ణమాచార్యులు - శతావధాని, సంస్కృతాంధ్ర కవి. (మ.1992) 

## మరణాలు
* 1904 : కార్తీక బహుళ సప్తమి : తూము రామదాసు ప్రముఖ తెలుగు కవి.

## పండుగలు , జాతీయ దినాలు

* తెలంగాణ రాష్ట్రం, మంచిర్యాల  జిల్లా, దండేపల్లి మండలం, గూడెం గ్రామంలో ఉన్న గూడెం సత్యనారాయణస్వామి దేవాలయంలో మాఘశుద్ధ దశమి రోజున విగ్రహ ప్రతిష్ట చేసారు.

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సంవత్సరాలు
వికారి

**వికారి**  తెలుగు సంవత్సరాలలో  33వ సంవత్సరం. ఇది ప్రతీ 60 సంవత్సరాలకొకసారి పునరావృతం అవుతుంది. దీనికి ముందున్న సంవత్సరం విళంబి, తర్వాత సంవత్సరం శార్వరి. దీని అర్థం వికారం కలిగినది. శత్రువులకు కోపము కలిగించును. ఈ సంవత్సరం చైత్ర శుద్ధ పాడ్యమి తో ప్రారంభమై ఫాల్గుణ బహుళ అమావాస్య తో పూర్తవుతుంది.

సా.శ. 1899 - 1900, 1959 - 1960, 2019 - 2020లో వచ్చిన తెలుగు సంవత్సరానికి **వికారి** అని పేరు.

2019 : వికారి నామ సంవత్సరం 6 ఏప్రిల్ 2019 శనివారం ఉగాది నాడు చైత్ర శుద్ధ పాడ్యమి తో  ప్రారంభమై  25 మార్చి 2020 బుధవారం శార్వరి నామ సంవత్సరం ఉగాదికి ముందు గల ఫాల్గుణ బహుళ అమావాస్య వరకు ఉంది.

## తెలుగు సంవత్సరాలు
**తెలుగు సంవత్సరం** అనగా భారతదేశంలోని  ఆంధ్రప్రదేశ్ , తెలంగాణ , యానాం ప్రాంతాలలో  తెలుగు మాట్లాడే ప్రజల క్యాలెండర్ సంవత్సరం**.** ప్రభవ నుండి అక్షయ వరకు మొత్తం 60 సంవత్సరాలు.

ప్రతి యుగానికి ( యుగం ) 60 సంవత్సరాల చక్రం ఉంటుంది. ఉగాది సంవత్సరంలోని ప్రతి సంవత్సరం జ్యోతిషశాస్త్ర ప్రభావాలు,  సంవత్సరం పేరు ఆధారంగా పంచాంగంలో (ఖగోళ క్యాలెండర్) ఒక నిర్దిష్ట పేరు ఉంటుంది ; ఇది ఆ సంవత్సరం మొత్తం లక్షణాన్ని సూచిస్తుంది.  క్యాలెండర్‌లో 60 సంవత్సరాల పేర్లు ఉన్నాయి.  ప్రతి 60 సంవత్సరాలకు, ఒక నామ చక్రం పూర్తవుతుంది,  తదుపరి సర్వమానవ చక్రంలో పునరావృతమవుతుంది.

## వివిధ సంవత్సరాలలో "వికారి"

## సంఘటనలు
* ఆషాఢమాసములో కోటరామచంద్రపురం రాజుగారు తిరుపతి వేంకట కవులు ద్వారా అవధానము చేయించారు. పిదప శ్రావణమాసములో ఆలమూరులోను, అమలాపురం తాలూకా క్రొత్తపేటలో రామయ్యర్ గారు యష్టావధానములు చేయించారు.
* సా.శ. 2019 : కిన్నెర ఆర్ట్ థియేటర్స్ వారు తమ 42వ వార్షికోత్సవంలో కొందరు వ్యక్తులకు ఉగాది పురస్కారాలు అందజేశారు.

## జననాలు
* సా.శ. 1900 : మాఘ శుద్ధ త్రయోదశి: కల్లూరి విశాలాక్షమ్మ ప్రముఖ కవయిత్రి, విదుషీమణి.
* సా.శ. 1900 : ఫాల్గుణ బహుళ షష్ఠి : వేదుల సత్యనారాయణ శాస్త్రి ప్రముఖ తెలుగు రచయిత.

## మరణాలు

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు

## బయటి లింకులు

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సంవత్సరాలు
పరాభవ

**పరాభవ**  తెలుగు సంవత్సరాలలో  40వ సంవత్సరం. ఇది ప్రతీ 60 సంవత్సరాలకొకసారి పునరావృతం అవుతుంది. దీనికి ముందున్న సంవత్సరం విశ్వావసు, తర్వాత సంవత్సరం ప్లవంగ. పరాభవలో పరా అంటే పరా భట్టారిక(లలిత దేవి) భవ అంటే సాక్షాత్తు భవుడు, పరమశివుడు. అంటే ఈ సంవత్సరం ఆదిదంపతులైన పార్వతీ పరమేశ్వరులు, సామరస్య స్వరూపముతో, తమ బిడ్డలు రక్షిస్తారని అర్థం. ఈ సంవత్సరం చైత్ర శుద్ధ పాడ్యమి తో ప్రారంభమై ఫాల్గుణ బహుళ అమావాస్య తో పూర్తవుతుంది.

సా.శ. 1906-1907, 1966-1967లో వచ్చిన తెలుగు సంవత్సరానికి **పరాభవ** అని పేరు.

2026 : పరాభవ నామ సంవత్సరం 19 మార్చి 2026 గురువారం ఉగాది నాడు చైత్ర శుద్ధ పాడ్యమి తో  ప్రారంభమై  7 ఏప్రిల్ 2027 బుధవారం ప్లవంగ నామ సంవత్సరం ఉగాదికి ముందు గల ఫాల్గుణ బహుళ అమావాస్య వరకు ఉంటుంది.

## తెలుగు సంవత్సరాలు
**తెలుగు సంవత్సరం** అనగా భారతదేశంలోని  ఆంధ్రప్రదేశ్ , తెలంగాణ , యానాం ప్రాంతాలలో  తెలుగు మాట్లాడే ప్రజల క్యాలెండర్ సంవత్సరం**.** ప్రభవ నుండి అక్షయ వరకు మొత్తం 60 సంవత్సరాలు.

ప్రతి యుగానికి ( యుగం ) 60 సంవత్సరాల చక్రం ఉంటుంది. ఉగాది సంవత్సరంలోని ప్రతి సంవత్సరం జ్యోతిషశాస్త్ర ప్రభావాలు,  సంవత్సరం పేరు ఆధారంగా పంచాంగంలో (ఖగోళ క్యాలెండర్) ఒక నిర్దిష్ట పేరు ఉంటుంది ; ఇది ఆ సంవత్సరం మొత్తం లక్షణాన్ని సూచిస్తుంది.  క్యాలెండర్‌లో 60 సంవత్సరాల పేర్లు ఉన్నాయి.  ప్రతి 60 సంవత్సరాలకు, ఒక నామ చక్రం పూర్తవుతుంది,  తదుపరి సర్వమానవ చక్రంలో పునరావృతమవుతుంది.

## వివిధ సంవత్సరాలలో "పరాభవ"

## సంఘటనలు

* పరాభవ నామ సంవత్సర చైత్ర శుక్ల పంచమి నాడు శ్రీరామునికి ఉపనయనము జరిగింది.

## జననాలు
* 1846, ఆశ్వయుజ బహుళ అమావాస్య :కార్యమపూడి రాజమన్నారు, శతావధాని, సంస్కృతాంధ్ర పండితుడు. (మ.1916, రాక్షస) 

## మరణాలు
*

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

వర్గం:తెలుగు సంవత్సరాలు
సౌమ్య

**సౌమ్య**  తెలుగు సంవత్సరాలలో  43వ సంవత్సరం. ఇది ప్రతీ 60 సంవత్సరాలకొకసారి పునరావృతం అవుతుంది. దీనికి ముందున్న సంవత్సరం కీలక, తర్వాత సంవత్సరం సాధారణ. దీని అర్థం మృదుత్వం. ఈ సంవత్సరం ప్రజలకు శుభములు కలుగుతాయి. ఈ సంవత్సరం చైత్ర శుద్ధ పాడ్యమి తో ప్రారంభమై ఫాల్గుణ బహుళ అమావాస్య తో పూర్తవుతుంది.

సా.శ. 1849 - 1850, 1909-1910, 1969-1970లో వచ్చిన తెలుగు సంవత్సరానికి **సౌమ్య** అని పేరు.

2029 : సౌమ్య నామ సంవత్సరం 14 ఏప్రిల్ 2029 శనివారం ఉగాది నాడు చైత్ర శుద్ధ పాడ్యమి తో  ప్రారంభమై  3 ఏప్రిల్ 2030 బుధవారం సాధారణ నామ సంవత్సరం ఉగాదికి ముందు గల ఫాల్గుణ బహుళ అమావాస్య వరకు ఉంటుంది.

## తెలుగు సంవత్సరాలు
**తెలుగు సంవత్సరం** అనగా భారతదేశంలోని  ఆంధ్రప్రదేశ్ , తెలంగాణ , యానాం ప్రాంతాలలో  తెలుగు మాట్లాడే ప్రజల క్యాలెండర్ సంవత్సరం**.** ప్రభవ నుండి అక్షయ వరకు మొత్తం 60 సంవత్సరాలు.

ప్రతి యుగానికి ( యుగం ) 60 సంవత్సరాల చక్రం ఉంటుంది. ఉగాది సంవత్సరంలోని ప్రతి సంవత్సరం జ్యోతిషశాస్త్ర ప్రభావాలు,  సంవత్సరం పేరు ఆధారంగా పంచాంగంలో (ఖగోళ క్యాలెండర్) ఒక నిర్దిష్ట పేరు ఉంటుంది ; ఇది ఆ సంవత్సరం మొత్తం లక్షణాన్ని సూచిస్తుంది.  క్యాలెండర్‌లో 60 సంవత్సరాల పేర్లు ఉన్నాయి.  ప్రతి 60 సంవత్సరాలకు, ఒక నామ చక్రం పూర్తవుతుంది,  తదుపరి సర్వమానవ చక్రంలో పునరావృతమవుతుంది.

## వివిధ సంవత్సరాలలో "సౌమ్య"

## సంఘటనలు

## జననాలు
* సా.శ. 1849 శ్రావణ శుద్ధ చతుర్దశి : త్రిపురాన తమ్మయదొర - తెలుగు కవి.
* సా.శ. 1849 ఆశ్వయుజ శుద్ధ నవమి : దంపూరు వెంకట నరసయ్య - నేటివ్ అడ్వొకేట్, నెల్లూర్ పయొనీర్, పీపుల్స్ ఫ్రెండ్, ఆంధ్ర భాషా గ్రామవర్తమాని అనే పత్రికల సంపాదకుడు.
* సా.శ.1909: వజ్ఝల కాళిదాసు, కవి, రచయిత, బహుముఖ ప్రజ్ఞాని.
* సా.శ.1910 ఆశ్వయుజ బహుళ తదియ: రావు వేంకట మహీపతి గంగాధర రామారావు II పిఠాపుర సంస్థానపు యువరాజు. (మ.1970) .
### తిథి వివరాలు తెలియనివి
* ఆకొండి వ్యాసమూర్తి శాస్త్రి తెలుగు కవి, పండితుడు. (మ.1916)

## మరణాలు
* సా.శ.1909 ఆషాఢ శుద్ధ ఏకాదశి : దంపూరు వెంకట నరసయ్య - నేటివ్ అడ్వొకేట్, నెల్లూర్ పయొనీర్, పీపుల్స్ ఫ్రెండ్, ఆంధ్ర భాషా గ్రామవర్తమాని అనే పత్రికల సంపాదకుడు.

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు

## ఇవి కూడా చూడండి

* సౌమ్య (పేరు)

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సంవత్సరాలు
దుర్ముఖి

**దుర్ముఖి**  తెలుగు సంవత్సరాలలో  30వ సంవత్సరం. ఇది ప్రతీ 60 సంవత్సరాలకొకసారి పునరావృతం అవుతుంది. దీనికి ముందున్న సంవత్సరం మన్మధ, తర్వాత సంవత్సరం హేవలంబి. దీని అర్థం చెడ్డ ముఖం కలది. ప్రజలు దుష్కర్మలు చేస్తారు. ఈ సంవత్సరం చైత్ర శుద్ధ పాడ్యమి తో ప్రారంభమై ఫాల్గుణ బహుళ అమావాస్య తో పూర్తవుతుంది.

సా.శ. 1896 - 1897, 1956 - 1957, 2016 - 2017లో వచ్చిన తెలుగు సంవత్సరానికి **దుర్ముఖి** అని పేరు.

2016 : దుర్ముఖి నామ సంవత్సరం 8 ఏప్రిల్ 2016 శుక్రవారం ఉగాది నాడు చైత్ర శుద్ధ పాడ్యమి తో  ప్రారంభమై  28 మార్చి 2017 మంగళవారం హేవళంబి నామ సంవత్సరం ఉగాదికి ముందు గల ఫాల్గుణ బహుళ అమావాస్య వరకు ఉంది.thumb|307x307px| శ్రీ దుర్ముఖి నామ ఉగాది పండగ సందర్భంగా 2016 హైదరాబాదులోని రవీంద్రభారతి ఉగాది వేడుకల కోసం ముస్తాబు చేయబడిన వేదిక

## తెలుగు సంవత్సరాలు
**తెలుగు సంవత్సరం** అనగా భారతదేశంలోని  ఆంధ్రప్రదేశ్ , తెలంగాణ , యానాం ప్రాంతాలలో  తెలుగు మాట్లాడే ప్రజల క్యాలెండర్ సంవత్సరం**.** ప్రభవ నుండి అక్షయ వరకు మొత్తం 60 సంవత్సరాలు.

ప్రతి యుగానికి ( యుగం ) 60 సంవత్సరాల చక్రం ఉంటుంది. ఉగాది సంవత్సరంలోని ప్రతి సంవత్సరం జ్యోతిషశాస్త్ర ప్రభావాలు,  సంవత్సరం పేరు ఆధారంగా పంచాంగంలో (ఖగోళ క్యాలెండర్) ఒక నిర్దిష్ట పేరు ఉంటుంది ; ఇది ఆ సంవత్సరం మొత్తం లక్షణాన్ని సూచిస్తుంది.  క్యాలెండర్‌లో 60 సంవత్సరాల పేర్లు ఉన్నాయి.  ప్రతి 60 సంవత్సరాలకు, ఒక నామ చక్రం పూర్తవుతుంది,  తదుపరి సర్వమానవ చక్రంలో పునరావృతమవుతుంది.

## వివిధ సంవత్సరాలలో "దుర్ముఖి"

## సంఘటనలు
* సా.శ. 1896 : జ్యేష్ఠమాసము : తిరుపతి వేంకట కవులు నర్సాపురములో శతావధానము జరిపారు. తిరిగి ఆషాఢమాసము మొగల్‌తుర్తి కోటలో శతావధానము జరిపారు. ఆశ్వయుజ కార్తీకములలో రెండవసారి కాకినాడలో యనేకావధానము జరిపారు. మార్గశీర్షములో పిఠాపురములో వాడ్రేవువారి లోగిటిలో యవధానము చేశారు.
* క్రీ. శ. 1897 : పుష్య శుద్ధ నవమి : మంత్రిప్రగడ భుజంగరావు వారిచేత రచించబడిన గానామృతము ప్రచురించబడింది.

## జననాలు
* 1896 : వెంపరాల సూర్యనారాయణ శాస్త్రి
* 1956 వైశాఖ బహుళ తదియ : అవధానం సుధాకరశర్మ - అవధాని, కవి, బహుభాషాకోవిదుడు. 
* 1956 భాద్రపద బహుళ షష్ఠి:కడిమిళ్ళ వరప్రసాద్ - సహస్రావధాని, బహుగ్రంథకర్త. 
* 1956 ఆషాఢ శుద్ధ దశమి: అయాచితం నటేశ్వరశర్మ- అవధాని, కవి, పరిశోధకుడు, రచయిత. 
* 1956 ఆషాఢ శుద్ధ పూర్ణిమ: తిగుళ్ల రాధాకృష్ణశర్మ - అవధాని, సహజకవి. 
* 1956 కార్తీక శుద్ధ పాడ్యమి: కోట రాజశేఖర్ - అవధాని, గణితశాస్త్ర ప్రవీణుడు. 

## మరణాలు

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు
* సా.శ. 1956 : కార్తీక శుద్ధ విదియ - యమవిదియ

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సంవత్సరాలు
సాధారణ

**సాధారణ**  తెలుగు సంవత్సరాలలో  44వ సంవత్సరం. ఇది ప్రతీ 60 సంవత్సరాలకొకసారి పునరావృతం అవుతుంది. దీనికి ముందున్న సంవత్సరం సౌమ్య, తర్వాత సంవత్సరం విరోధికృతు. దీని అర్థం సామాన్యంగా వుండునట్టిది. ప్రజలకు సామన్య శుభములు కలుగుతాయి. ఈ సంవత్సరం చైత్ర శుద్ధ పాడ్యమి తో ప్రారంభమై ఫాల్గుణ బహుళ అమావాస్య తో పూర్తవుతుంది.

సా.శ. 1910-1911, 1970-1971లో వచ్చిన తెలుగు సంవత్సరానికి **సాధారణ** అని పేరు.

1970 : సాధారణ నామ సంవత్సరం 7 ఏప్రిల్ 1970 మంగళవారం ఉగాది నాడు చైత్ర శుద్ధ పాడ్యమి తో  ప్రారంభమై  27 మార్చి 1971 శనివారం విరోధికృతు నామ సంవత్సరం ఉగాదికి ముందు గల ఫాల్గుణ బహుళ అమావాస్య వరకు ఉంది.

2030 : సాధారణ నామ సంవత్సరం 3 ఏప్రిల్ 2030 బుధవారం ఉగాది నాడు చైత్ర శుద్ధ పాడ్యమి తో  ప్రారంభమవుతుంది.

## తెలుగు సంవత్సరాలు
**తెలుగు సంవత్సరం** అనగా భారతదేశంలోని  ఆంధ్రప్రదేశ్ , తెలంగాణ , యానాం ప్రాంతాలలో  తెలుగు మాట్లాడే ప్రజల క్యాలెండర్ సంవత్సరం**.** ప్రభవ నుండి అక్షయ వరకు మొత్తం 60 సంవత్సరాలు.

ప్రతి యుగానికి ( యుగం ) 60 సంవత్సరాల చక్రం ఉంటుంది. ఉగాది సంవత్సరంలోని ప్రతి సంవత్సరం జ్యోతిషశాస్త్ర ప్రభావాలు,  సంవత్సరం పేరు ఆధారంగా పంచాంగంలో (ఖగోళ క్యాలెండర్) ఒక నిర్దిష్ట పేరు ఉంటుంది ; ఇది ఆ సంవత్సరం మొత్తం లక్షణాన్ని సూచిస్తుంది.  క్యాలెండర్‌లో 60 సంవత్సరాల పేర్లు ఉన్నాయి.  ప్రతి 60 సంవత్సరాలకు, ఒక నామ చక్రం పూర్తవుతుంది,  తదుపరి సర్వమానవ చక్రంలో పునరావృతమవుతుంది.

## వివిధ సంవత్సరాలలో "సాధారణ"

## సంఘటనలు
* 1910 - ఆంధ్రపత్రిక సంవత్సరాది సంచిక పూర్తి పంచాగముతో సహా విడుదల చేశారు.

## జననాలు
* 1910 చైత్ర శుద్ధ నవమి:ఎన్.ఎస్.కృష్ణమూర్తి - సాహిత్య, కళా విమర్శకుడు, సామాజికశాస్త్ర పండితుడు.
* 1970 వైశాఖ బహుళ అమావాస్య:మాడుగుల అనిల్‌కుమార్ - అష్టావధాని. 
* 1970 జ్యేష్ఠ శుద్ధ పౌర్ణమి: రాహుల్ గాంధీ - భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ పార్టీ నాయకుడు.

## మరణాలు
*

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సంవత్సరాలు
దుందుభి

దుందుభి తెలుగు సంవత్సరాలలో 56వ సంవత్సరం. ఇది సా.శ. 1922-1923, 1982-1983, 2042-43 లలో వచ్చిన తెలుగు సంవత్సరానికి **దుందుభి** అని పేరు. దీనికి ముందు సంవత్సరం దుర్ముఖి, తరువాతి సంవత్సరం రుధిరోద్గారి. దుందుభి అనగా వరుణుడు అని అర్థం.

1982 : దుందుభి నామ సంవత్సరం 26 మార్చి 1982 శుక్రవారం ఉగాది నాడు చైత్ర శుద్ధ పాడ్యమి తో  ప్రారంభమై  14 ఏప్రిల్ 1983 గురువారం రుధిరోద్గరి నామ సంవత్సరం ఉగాదికి ముందు గల ఫాల్గుణ బహుళ అమావాస్య వరకు ఉంది.

## తెలుగు సంవత్సరాలు
**తెలుగు సంవత్సరం** అనగా భారతదేశంలోని  ఆంధ్రప్రదేశ్ , తెలంగాణ , యానాం ప్రాంతాలలో  తెలుగు మాట్లాడే ప్రజల క్యాలెండర్ సంవత్సరం**.** ప్రభవ నుండి అక్షయ వరకు మొత్తం 60 సంవత్సరాలు.

ప్రతి యుగానికి ( యుగం ) 60 సంవత్సరాల చక్రం ఉంటుంది. ఉగాది సంవత్సరంలోని ప్రతి సంవత్సరం జ్యోతిషశాస్త్ర ప్రభావాలు,  సంవత్సరం పేరు ఆధారంగా పంచాంగంలో (ఖగోళ క్యాలెండర్) ఒక నిర్దిష్ట పేరు ఉంటుంది ; ఇది ఆ సంవత్సరం మొత్తం లక్షణాన్ని సూచిస్తుంది.  క్యాలెండర్‌లో 60 సంవత్సరాల పేర్లు ఉన్నాయి.  ప్రతి 60 సంవత్సరాలకు, ఒక నామ చక్రం పూర్తవుతుంది,  తదుపరి సర్వమానవ చక్రంలో పునరావృతమవుతుంది.

## వివిధ సంవత్సరాలలో "దుందుభి"

## సంఘటనలు
## జననాలు

* **అల్లు అర్జున్** తెలుగు సినిమా అగ్ర నటుడు. (జ.1982 ఏప్రిల్ 8)
* పూజారి శైలజ (జననం ) భారతీయ మహిళా వెయిట్ లిప్టర్. ఆమె అంతర్జాతీయ పోటీలలో 75 కిలోల విభాగంలో ప్రాతినిధ్యం వహించింది. ఆమె 2005 వరల్డ్ వెయిట్‌లిప్టింగ్ ఛాంపియన్‌షిప్స్ లో పాల్గొన్నది.
* అల్లరి నరేష్ : 1982 జూన్ 30, తెలుగు సినిమానటుడు.
* **ప్రియాంక చోప్రా** (జ. 1982 జూలై 18) భారతీయ నటి, మాజీ ప్రపంచ సుందరి.
* **యామిని రెడ్డి** (జననం 1982 సెప్టెంబరు 1) కూచిపూడి నాట్యకారిణి, ఉపాధ్యాయురాలు, కొరియోగ్రాఫర్. 
* 1982, సెప్టెంబర్ 28న పంజాబ్ లోని మొహాలీ జిల్లా జీరక్‌పూర్‌లో (ఛండీగఢ్ పక్కన) జన్మించిన **[[అభినవ్ బింద్రా]]** భారతదేశపు ప్రముఖ షూటింగ్ క్రీడాకారుడు.

## మరణాలు
***సన్నిధానము సూర్యనారాయణశాస్త్రి** (డిసెంబర్ 10, 1897 - అక్టోబర్ 14, 1982) ప్రముఖ తెలుగు పండిత కవులు.
***అక్కమ్మ చెరియన్,** భారత స్వాతంత్ర్య సమరయోధురాలు. (మ.1982 మే 5)
*ఎస్.కె.పొట్టెక్కాట్ గా ప్రాచుర్యం చెందిన **శంకరన్ కుట్టి పొట్టెక్కాట్**, (1913 మార్చి 14 &ndash; 1982 ఆగస్టు 6) కేరళ రాష్ట్రానికి చెందిన మలయాళ రచయిత.
***గోపాల్ స్వరూప్ పాఠక్** (1896 ఫిబ్రవరి 24 -1982 అక్టోబరు 4) భారతదేశానికి నాలుగవ ఉపరాష్ట్రపతిగా 1969 ఆగస్టు నుండి 1974 ఆగస్టు మధ్యలో పనిచేశాడు. 
***చెరబండరాజు ([[1944]] - [[జూలై 2]], [[1982]]****)** కలం పేరుతో దిగంబరకవులలో ఒకనిగా సుపరిచితమైన "బద్ధం భాస్కరరెడ్డి" ఆలోచన, అక్షరం, ఆచరణ ఏక రూపం దాల్చిన విప్లవ కవి, నవలా రచయిత, పాటల రచయిత.

## పండుగలు, జాతీయ దినాలు

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

వర్గం:తెలుగు సంవత్సరాలు
అధో జిహ్వ నాడి

**అధో జిహ్వ నాడి** (Hypoglossal nerve) 12 జతల కపాల నాడులలో చివరిది. ఇవి నాలుక కండరాల చలనాన్ని నియంత్రిస్తాయి.

## చరిత్ర
ఈ పేరు ప్రాచీన గ్రీకు నుండి వచ్చింది, ‘హైపో’ అంటే కింద,   ‘గ్లోసల్’ అంటే నాలుక.   ఇది నాలుక యొక్క అన్ని బాహ్య , అంతర్గత కండరాలను కనిపెడుతుంది. మెదడు వ్యవస్థ యొక్క మెడుల్లా ఆబ్లోంగటాలోని హైపోగ్లోసల్ న్యూక్లియస్ నుండి అధో జిహ్వ  నాడి పుడుతుంది. ఇది తరువాత సబ్‌రాచ్నోయిడ్ ప్రదేశంలో పృష్ఠ కపాలపు ఫోసా మీదుగా వెళుతుంది. అధో జిహ్వ నది  ద్వారా నాడి కపాలం నుండి బయటకు వస్తుంది.  ఎక్స్‌ట్రాక్రానియల్, సి 1 / సి 2 వెన్నెముక నరాల మూలాల నుండి ఫైబర్‌లను నిర్వహించే గర్భాశయ ప్లెక్సస్ యొక్క ఒక శాఖను నాడి పొందుతుంది. ఈ అధో జిహ్వ  నాడితో కలిసిపోవు, అవి కేవలం దాని కోశం లోపల ప్రయాణిస్తాయి.ఇది తరువాత మాండబుల్ యొక్క కోణానికి హీనంగా వెళుతుంది, అంతర్గత, బాహ్య కరోటిడ్ ధమనులను దాటుతుంది,నాలుకలోకి ప్రవేశించడానికి పూర్వ దిశలో కదులుతుంది. నాలుక యొక్క కండరాలలో ఎక్కువ భాగం (పాలటోగ్లోసస్ మినహా) మోటారు ఆవిష్కరణకు అధో జిహ్వ నాడి కారణం. ఈ కండరాలను రెండు వర్గాలుగా  విభజించవచ్చు, అవి i) బాహ్య కండరాలు జెనియోగ్లోసస్ (నాలుకలో ఎక్కువ భాగం ఉంటుంది).హ్యోగ్లోసస్,స్టైలోగ్లోసస్,పాలటోగ్లోసస్ (వాగస్ నరాలచే ఆవిష్కరించబడింది)ii) అంతర్గత కండరాలు విలోమ, నిలువుగా కలిసి , ఈ కండరాలు నాలుక యొక్క అన్ని కదలికలకు కారణమవుతాయి. సి 1 / సి 2  నరాలు అధో జిహ్వ నాడి     నాడితో ప్రయాణించే సి 1 / సి 2 మూలాలు కూడా మోటారు పనితీరును కలిగి ఉంటాయి. జెనియోహాయిడ్ (హైయోడ్ ఎముకను పెంచుతుంది) , థైరోహాయిడ్ (హైయోడ్ ఎముకను రాకుండ   ) కండరాలను కనిపెట్టడానికి అవి విడిపోతాయి. ఈ నరాలలో ఫైబర్స్ కలిగిన మరొక శాఖ అన్సా గర్భాశయాన్ని సరఫరా  చేస్తుంది .గర్భాశయ ప్లెక్సస్‌లో భాగమైన నరాల లూప్. అన్సా గర్భాశయ నుండి, ఓమోహాయిడ్, స్టెర్నోహాయిడ్, స్టెర్నోథైరాయిడ్ కండరాలను కనిపెట్టడానికి నరాలు తలెత్తుతాయి. ఈ కండరాలు అన్నీ హాయిడ్ ఎముకను నిరుత్సాహపరిచేందుకు పనిచేస్తాయి 

### లక్షణములు
అధో జిహ్వా నాడి   అన్ని నాలుక కదలికలను నియంత్రిస్తుంది. అణు లేదా ఇన్ఫ్రాన్యూక్లియర్ గాయాలు పక్షవాతం, క్షీణత , నాలుక యొక్క మోహాన్ని కలిగి ఉంటాయి. సుప్రాన్యూక్లియర్ గాయాలు తేలికపాటి నుండి మితమైన పరస్పర బలహీనతను ఉత్పత్తి చేస్తాయి, అవి అస్థిరంగా ఉండవచ్చు. సూడోబుల్‌బార్ పక్షవాతం లో కనిపించే ద్వైపాక్షిక సుప్రాన్యూక్లియర్ గాయాలు, నాలుక పనిచేయడానికి మితమైన, తీవ్రమైన అసమర్థతను ఉత్పత్తి చేస్తాయి, రోగి నోటిలో  నాలుకను పరిశీలించడం ద్వారా  నాలుక వంకరగా ఉంటే ఏకపక్ష బలహీనత లేదా పక్షవాతం  అని  అనుమానించవచ్చు. నాలుక యొక్క సగం భాగంలో అప్రకటిత సాధారణ స్వరం కారణంగా నాలుక యొక్క కొన సాధారణ వైపుకు సూచిస్తుంది. నాలుకను పొడుచుకు రావాలని రోగిని కోరడం ద్వారా జెనియోగ్లోసస్‌ను  పరీక్షించ వలెను ,క్ష బలహీనత లేదా పక్షవాతం తో, సాధారణ కండరాల యొక్క అప్రజాస్వామిక చర్య కారణంగా నాలుక ప్రభావిత వైపుకు చూపుతుంది 

## మూలాలు

వర్గం:నాడీ వ్యవస్థ
వర్గం:మానవ శాస్త్రము
వర్గం:మానవ దేహము
వర్గం:శరీర నిర్మాణ శాస్త్రము
వర్గం:శరీర ధర్మ శాస్త్రము
భారతీయ భాషల కంప్యూటర్ ప్రక్రియ

భారతీయ భాషల కంప్యూటర్ శాస్త్రం కంప్యూటర్లను భారతీయభాషలలో వాడటానికి కావాలసిన ప్రామాణికాలు, ప్రక్రియ/ పద్ధతులను వివరిస్తుంది. దీనికొరకు కేంద్ర ఎలెక్ట్రానిక్స్, సమాచార సాంకేతిక శాఖలో భారతీయ భాషల కొరకు సాంకేతికాభివృద్ధి (టిడిఐఎల్ (TDIL) విభాగం ప్రత్యేకంగా పనిచేస్తున్నది.
## ప్రామాణీకరణ
* అక్షర ఎన్కోడింగ్ పద్ధతులు యూనికోడ్తో సహ ప్రామాణీకరణ 
*కీ బోర్డు ప్రామాణీకరణ. చూడండి: ఇన్స్క్రిప్ట్

## పరిశోధన, అభివృద్ధి
ఇది ఇతర పరిశోధన సంస్థలతో కలసి ఒక సమితిని ఏర్పాటు చేసింది. దానిలో సభ్యులు సిడాక్ పూనా, ఐఐటి ముంబయి, సిడాక్ ముంబయి, జాదవ్ పూర్ విశ్వ విద్యాలయం, ఐఐఎస్సి, బెంగుళూరు, ఉత్కల్ విశ్వవిద్యాలయం, బణస్థలి విద్యాపీఠ్, అమృత విశ్వవిద్యాలయం, ఐఐఐటి అలహాబాద్, ఐఐఐటి, హైద్రాబాద్. ఇప్పటివరకు అభివృద్ధి పరచిన వాటిలో తెలుగుకు సంబంధించినవి.ఇవన్నీ వాణిజ్యేతర వినియోగానికి వుచితంగా అందుబాటులో ఉన్నాయి.
* భారతీయ భాషల యాంత్రిక అనువాద వ్యవస్థ (తమిళం-తెలుగు) ( ఇంగ్లీషు-తెలుగు ఇంకా అభివృద్ధి పరచబడలేదు)
* అనుసారిక, హిందీలోకి అనువాద వ్యవస్థ, హైదరాబాదు విశ్వవిద్యాలయము వారిచే అభివృద్ధి పరచబడింది.
* బహుళ భాషలలో సమాచార అందుబాటు ( హిందీ, బెంగాలీ, తమిళం, మరాఠీ, తెలుగు, పంజాబీ)
* పది భాషలలో ఆప్టికల్ కేరెక్టర్ రికగ్నిషన్ (OCR)
* ఆరు భాషలలో ఆన్లైన్ లో చేతిరాత గుర్తింపు వ్యవస్థ
* భాష ఇంజిన్ ద్వారా యాంత్రిక భాష. ఉచ్ఛారణ పద్ధతిలో రాసిన ఇంగ్లీషు విషయాన్ని యూనికోడ్ లోకి మార్చి ఆ తరువాత యాంత్రిక మాటగా మారుస్తుంది.

## డాటా సెంటర్
భారతీయ భాషల డాటాసెంటర్  ద్వారా భారతీయ భాషల ఫాంట్లు, సాఫ్టవేర్ ఉచితంగా పొందవచ్చు. వీటిలో చాలా వాటికి నకలు హక్కులు నియంత్రణ ఉత్పత్తి దారుల చేతిలోనే ఉంది. కొన్ని స్వేచ్ఛా మూలాలు నకలు హక్కుల నియంత్రణ లేని సాఫ్ట్వేర్ కూడా జతచేయబడి ఉన్నాయి. తెలుగు భాష ఉపకరణాలు వివరాల సిడిలో వివిధ రకాల ఖతులు, భారతీయ ఓపెన్ ఆఫీస్, ఫైర్‌ఫాక్స్, టైపు నేర్పు సహాయకాలు, అక్షర దోష దిద్దు సాఫ్ట్వేర్ ఉన్నాయి.
## ఆర్థిక గణాంకాలు
టిడిఐఎల్ శాఖ బడ్జెట్ 2009-10 లో 12 కోట్ల రూపాయలు వుండగా 2010-11 కు 31కోట్ల రూపాయలకు చేరుకుంది  పన్నెండవ పంచవర్ష ప్రణాళికలో ఈ శాఖ పనులకు ఫథకాలకు 400 కోట్ల రూపాయల ప్రణాళిక తయారుచేయబడింది.

## మూలాలు

వర్గం:కంప్యూటర్లో తెలుగు
వర్గం:గణక ప్రక్రియ
దేహ కుహరం

**దేహ కుహరం** లేదా **సీలోం** (ఆంగ్లం: **Body cavity or Coelom**) అనేది బహుళ కణ జీవిలో ఏదైనా ద్రవంతో నిండిన ప్రదేశం. అయితే, ఈ పదం సాధారణంగా అంతర్గత అవయవాలు అభివృద్ధి చెందే స్థలాన్ని సూచిస్తుంది, ఇది చర్మం, గట్ కుహరం యొక్క బయటి పొర మధ్య ఉంటుంది." మానవ శరీర కుహరం" సాధారణంగా వెంట్రల్ బాడీ కుహరాన్ని సూచిస్తుంది. ఎందుకంటే ఇది చాలా పెద్దది. వాల్యూం, రక్త నాళాలు కావిటీస్‌గా పరిగణించబడవు కానీ కావిటీస్‌లో ఉంచబడతాయి. చాలా కావిటీస్ అవయవాలు జీవి యొక్క స్థితిలో మార్పులకు సర్దుబాటు చేయడానికి గదిని అందిస్తాయి. అవి సాధారణంగా రక్షిత పొరలను కలిగి ఉంటాయి, కొన్నిసార్లు అవయవాలను రక్షించే ఎముకలను కలిగి ఉంటాయి.

## కొన్ని [[జంతువు]]ల దేహంలోని కుహరాలు.

### విభజన
* **ఏసీలోమేటా** (Acoelomata) : ఇవి దేహకుహర రహిత బహుకణ జీవులు. దేహకుడ్యానికి, అంతరంగాలకు మధ్యప్రదేశం మీసెంఖైం లేదా మృదుకణజాలంతో నిండి ఉంటుంది. ఉ. వర్గం. ప్లాటీహెల్మింథిస్
* **మిధ్యాసీలోమేటా** (Pseudocoelomata) : దేహకుడ్యానికి, ఆహారనాళానికి మధ్య కుహరం ఉంటుంది. కానీ ఇది మధ్యస్త్వచం ఉపకళలతో ఆవరించబడి ఉండదు. కాబట్టి ఇది నిజమైన సీలోం కాదు. ఉ. వర్గం. నెమటోడ
* **షైజోసీలోమేటా** (Schizocoelomata) : దేహకుహరం షైజోసీలిక్ రకానికి చెందిన నిజమైన సీలోం. ఇది మధ్యస్త్వచం చీలడం వల్ల ఏర్పడుతుంది. ఉ. వర్గం. అనెలిడా, ఆర్థ్రోపోడా, మొలస్కా
* **ఎంటిరోసీలోమేటా** (Enterocoelomata) : వీటిలో దేహకుహరం నిజమైన సీలోం. ఇది ఆంత్రకుహరికా సీలోం. ఇది ఆది ఆంత్రం నుంచి ఏర్పడుతుంది. ఉ. వర్గాలు. ఎఖైనోడర్మేటా, హెమికార్డేటా,  కార్డేటా

## మూలాలు

వర్గం:శరీర నిర్మాణ శాస్త్రము
బాహిన్

**బాహిన్** (Bauhin) ఒక శాస్త్రవేత్తల కుటుంబం.
* జీన్ బాహిన్ (Jean Bauhin) (1511–1582): ఒక ప్రముఖ ప్రెంచి వైద్యుడు.
** ఇతని ఇద్దరు కుమారులు:
*** గాస్పర్డ్ బాహిన్ లేదా కాస్పర్ బాహిన్ (Gaspard Bauhin, or Caspar Bauhin) (1560–1624): స్విస్-ఫ్రెంచి వృక్ష శాస్త్రవేత్త.
*** జొహాన్ బాహిన్ లేదా జీన్ బాహిన్ (Johann Bauhin, or Jean Bauhin) (1541-1613): స్విస్-ఫ్రెంచి వృక్ష శాస్త్రవేత్త.

లిన్నేయస్ బాహిన్ సోదరుల జ్ఞాపకార్థం బాహీనియా (Bauhinia) ప్రజాతికి పేరుపెట్టారు. 
 
వర్గం:వృక్ష శాస్త్రము
వర్గం:ఇంటిపేర్లు
ఇది మా అశోగ్గాడి లవ్ స్టోరి

**ఇది మా అశోగ్గాడి లవ్ స్టోరి** 2002 లో విడుదలైన తెలుగు చిత్రం.

## కథ

## పాటలు

## ఇతర విశేషాలు
*ప్రముఖ హిందీ సంగీత దర్శకులు ఆనంద్-మిలింద్ ఈ చిత్రానికి సంగీతాన్ని అందించారు.

## బయటి లింకులు
*చిత్ర పాటలు 
*చిత్ర సమీక్ష 

వర్గం:2002 తెలుగు సినిమాలు
వర్గం:తెలుగు ప్రేమకథా సినిమాలు
వర్గం:పోసాని కృష్ణ మురళి సినిమాలు
జార్జి బెంథామ్

**జార్జి బెంథామ్** George Bentham''' CMG FRS (22 September 1800 – 10 September 1884) 19వ శతాబ్దానికి చెందిన ప్రముఖ బ్రిటిష్ వృక్ష శాస్త్రవేత్త.

## బెంథామ్-హుకర్ వర్గీకరణ

జార్జి బెంథామ్ (George Bentham), జోసెఫ్ డాల్టన్ హుకర్ (Joseph Dalton Hooker) లు ఇంగ్లండ్ దేశానికి చెందిన వర్గీకరణ శాస్త్రవేత్తలు. వీరు సంయుక్తంగా పుష్పించే మొక్కలకు ఒక సహజ వర్గీకరణ విధానాన్ని 1862-1983 సంవత్సరాలలో తమ 'జెనీరా ప్లాంటారమ్' (Genera plantarum) అనే లాటిన్ గ్రంధంలో వివరించారు. అన్ని జాతులు మార్పు చెందకుండా స్థిరమైన లక్షణాలతో ఉంటాయనే నమ్మకంపై (Doctrine of constancy of species) ఆధారపడి తమ వర్గీకరణను ప్రతిపాదించారు.

## మూలాలు

వర్గం:వృక్ష శాస్త్రము
వర్గం:1800 జననాలు
వర్గం:1884 మరణాలు
వర్గం:బ్రిటిష్ శాస్త్రవేత్తలు