కంఠంరాజు కొండూరు

*కంఠంరాజు కొండూరు*'గుంటూరు జిల్లా, దుగ్గిరాల మండలానికి చెందిన గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన దుగ్గిరాల నుండి 4 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన తెనాలి నుండి 15 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 964 ఇళ్లతో, 3218 జనాభాతో 1004 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1622, ఆడవారి సంఖ్య 1596. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1023 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 78. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 590267.ఇది దుగ్గిరాలకు 2 కి.మీ దూరములో ఉంది. 'కాంటినెంటల్ కాఫీ ఫ్యాక్టరీ' ప్రక్కన రోడ్డు గుండా మంచికలపూడి గ్రామం దాటగానే కంఠంరాజు కొండూరు గ్రామం వుంటుంది. 
 
## గ్రామ చరిత్ర
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంత అభివృద్ధి ప్రాధికార సంస్థ (సీఆర్‌డీఏ) పరిధిలోకి వస్తున్న మండలాలు, గ్రామాలను ప్రభుత్వం విడిగా గుర్తిస్తూ ఉత్తర్వులు జారీచేసింది. ప్రస్తుతం గుర్తించిన వాటిలోని చాలా గ్రామాలు వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్నాయి. గతంలో వీజీటీఎం పరిధిలో ఉన్న వాటితోపాటుగా ఇప్పుడు మరిన్ని కొన్ని గ్రామాలు చేరాయి. సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వచ్చే గుంటూరు, కృష్ణా జిల్లాల్లోని మండలాలు, గ్రామాలను గుర్తిస్తూ పురపాలక శాఖ ముఖ్య కార్యదర్శి ఉత్తర్వులు జారీ చేశారు.

### గుంటూరు జిల్లా పరిధిలోని మండలాలు
తాడేపల్లి, మంగళగిరి, తుళ్లూరు, దుగ్గిరాల, తెనాలి, తాడికొండ, గుంటూరు మండలం, చేబ్రోలు, మేడికొండూరు, పెదకాకాని, వట్టిచెరుకూరు, అమరావతి, కొల్లిపర, వేమూరు, కొల్లూరు, అమృతలూరు, చుండూరు మండలాలతో పాటు ఆయా మండలాల పట్టణ ప్రాంతం కూడా సీఆర్‌డీఏ పరిధిలోకి వస్తుంది.
## విద్యా సౌకర్యాలు
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.
సమీప బాలబడి దుగ్గిరాలలో ఉంది.
సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల దుగ్గిరాలలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల చింతలపూడిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల గుంటూరులోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు తెనాలిలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల దుగ్గిరాలలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం తెనాలిలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల గుంటూరు లోనూ ఉన్నాయి.

## వైద్య సౌకర్యం

### ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం
కంఠమరాజు కొండూరులో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు.
డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.

### ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం
గ్రామంలో2 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ఇద్దరు ఉన్నారు. ఒక మందుల దుకాణం ఉంది.

## తాగు నీరు
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా శుద్ధి చేయని నీరు సరఫరా అవుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది.

## పారిశుధ్యం
గ్రామంలో భూగర్భ మురుగునీటి వ్యవస్థ ఉంది. మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా కూడా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని శుద్ధి ప్లాంట్‌లోకి పంపిస్తున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.

## సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు
కంఠమరాజు కొండూరులో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి.
సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.

## మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి.

## ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.

ఈ గ్రామంలో, 4-2013 నవంబరున నూతనంగా ఒక గ్రంథాలయం ప్రారంభించారు.

## విద్యుత్తు
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 18 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.

## భూమి వినియోగం
కంఠమరాజు కొండూరులో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
* వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 95 హెక్టార్లు
* నికరంగా విత్తిన భూమి: 908 హెక్టార్లు
* వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 908 హెక్టార్లు

## నీటిపారుదల సౌకర్యాలు
కంఠమరాజు కొండూరులో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
* కాలువలు: 707 హెక్టార్లు
* బావులు/బోరు బావులు: 201 హెక్టార్లు

## ఉత్పత్తి
కంఠమరాజు కొండూరులో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.

### ప్రధాన పంటలు
వరి, పసుపు, మొక్కజొన్న

## గ్రామ పంచాయతీ
2013 జూలైలో ఈ గ్రామపంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో సర్పంచిగా షేక్ నూర్జహాన్ ఎన్నికైంది. ఉప సర్పంచిగా కొక్కిలిగడ్డ శ్యాంబాబు ఎన్నికైనాడు.
## గ్రామంలోని దర్శనీయ ప్రదేశములు/ దేవాలయాలు
### శ్రీ మహంకాళీ అమ్మవారి ఆలయం
ప్రసిద్ధి చెందిన ఈ ఆలయములో ప్రతి ఆదివారము భక్తులు వేలాదిగా చేరి ఆనందోత్సాహముతో ప్రార్థనలు చేస్తారు. ప్రస్తుతం ఈ దేవాలయంలో కొన్ని అభివృద్ధి పనులు జరుగుచున్నవి. ఈ ఆలయంలో, 2014, మే-18 నుండి 22 వరకు, ఆలయ 37వ పునహ్ ప్రతిష్ఠా మహోత్సవాలు నిర్వహించెదరు. ఈ కార్యక్రమాలలో ప్రతి రోజూ, అమ్మవారికి ప్రత్యేక అలంకారాలు, పూజలు చేసెదరు. 22 సాయంత్రం అమ్మవారి గ్రామోత్సవం నిర్వహించెదరు.

ఈ ఆలయ 38వ పునఃప్రతిష్ఠా మహోత్సవాలలో భాగంగా, ఆఖరిరోజైన 2015, మే నెల-12వ తేదీ మంగళవారంనాడు, అమ్మవారికి సింహవాహనంపై గ్రామోత్సవం నిర్వహించారు.

ఈ ఆలయంలో ప్రతి ఆదివారం, భక్తులకు అన్నప్రసాద వితరణ నిర్వహించుచున్నారు.

### శ్రీ వేణుగోపాలస్వామి ఆలయం
ఈ ఆలయం 400 సంవత్సరాల క్రితం చోళుల కాలంలో నిర్మించారు. ఆ తర్వాత శ్రీ వాసిరెడ్డి వెంకటాద్రి నాయుడు, ఈ ఆలయాన్ని జీర్ణోద్ధరణ చేసారు. ప్రస్తుతం ఈ దేవాలయం పునర్నిర్మాణంలో ఉంది. ఈ ఆలయానికి ఈ గ్రామంలో 1.72 ఎకరాల మాన్యంభూమి ఉంది.

ప్రభుత్వ నిధులు రు. 26 లక్షలూ, దాతల విరాళాలు, మొత్తం రు. 45 లక్షలతో, శ్రీ వేణుగోపాలస్వామి, ఆంజనేయస్వామి ఆలయ పునర్నిర్మాణం నిర్వహించారు. నూతన ధ్వజస్తంభం కోసం, తూర్పు గోదావరి జిల్లా నుండి 42 అడుగుల పొడవైన కర్రను తెచ్చి, నూతన ధ్వజస్ధంభాన్ని అనంతరం భక్తులకు అన్నసంతర్పణ నిర్వహించారు.

ఈ ఆలయ ధ్వజస్తంభానికి, 2016, జనవరి-3వ తేదీ ఆదివారంనాడు, 125 కిలోల బరువు గల, 1.25 లక్షల రూపాయల విలువైన ఇత్తడితో తయారుచేసిన తొడుగును ఏర్పాటుచేసారు. ఈ సందర్భంగ ఆలయంలో ప్రత్యేకపూజలు నిర్వహించారు.

### శ్రీ శక్తేశ్వరస్వామివారి ఆలయం
ఈ ఆలయానికి ఈ గ్రామంలో 13.12 ఎకరాల మాన్యంభూమి ఉంది.

ఈ ఆలయంలో స్వామివారి వార్షిక కళ్యాణ మహోత్సవం, 2016, మే-20వ తేదీ శుక్రవారం, వైశాఖ శుద్ధ చతుర్దశినాదు, రాత్రి, కన్నులపండువగా నిర్వహించారు. 
### శ్రీ షిర్డీ సాయి మందిరం
ఈ ఆలయ వార్షికోత్సవం సందర్భంగా, 2017, ఫిబ్రవరి-28వతేదీ ఆదివారంనాడు, ఆలయంలో ప్రత్యేకపూజలు నిర్వహించారు. ఉదయం ఆరు గంటలకే షిర్డే సాయినాధునికి పంచామృతాభిషేకాలు నిర్వహించారు. విచ్చేసిన భక్తులకు మద్యాహ్నం అన్నసంతర్పణ నిర్వహించారు.
## గ్రామంలో ప్రధాన పంటలు
వరి, అపరలు, కాయగూరలు
## గ్రామంలో ప్రధాన వృత్తులు
వ్యవసాయం, వ్యవసాయాధారిత వృత్తుల
## గ్రామంలోని ప్రముఖులు (నాడు/నేడు)
దేవభక్తుని సుబ్బారావు:- ఈ ఆలయమునకు శాశ్వత ధర్మకర్తగా వుండి, దీనికి పేరు ప్రఖ్యాతులు కలిగేందుకు ఎంతో సహకరించారు. కంఠంరాజు కొండూరు గ్రామ పంచాయతీ ప్రెసిడెంటుగా, పోటీలేకుండా 15 సంవత్సరములు వుండి ఈ గ్రామ అభివృద్ధికి ఎంతో దోహదం చేశారు.
## గ్రామ విశేషాలు
#ఈ గ్రామానికి చెందిన, 3వ సం.ఇంజనీరింగు విద్యార్థిని, ఫణి ఆలేఖ్య, 2014, జనవరి-1 నుండి 14 వరకూ, కులూమనాలీలో జరుగనున్న, 18కి.మీ. పర్వతారోహణ శిక్షణకు ఎన్నికైనది. మనాలీలోని అటల్ బిహారీ వాజ్ పాయి Institute of Mounteneering & Allied Sports, ఈ జాతీయస్థాయి ప్రత్యేక సాహస శిక్షణ కార్యక్రమాన్ని నిర్వహించుచున్నది. 
#ఈ గ్రామానికి చెందిన శ్రీ తాడిబోయిన సాంబశివరావు, ఇటీవల మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని విదిషా పట్టణంలో నిర్వహించిన జాతీయస్థాయి మాస్టర్స్ అథ్లెటిక్స్ పోటీలలో పాల్గొని, 4x400 మీటర్ల రిలే పరుగు పందెంలో ద్వితీయస్థానంలో నిలిచి రజతపతకం, 400 మీటర్ల హర్డిల్స్ పరుగుపందెంలో తృతీయస్థానంలో నిలిచి కాంస్యపతకం సాధించారు.

## గణాంకాలు
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 3093. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1,589, స్త్రీల సంఖ్య 1,504, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 828 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణము 1,004 హెక్టారులు.
## మూలాలు

వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ సీఆర్‌డీఏ గ్రామాలు