హిండన్ వాయు సేన స్థావరం

**వాయు సేన స్టేషన్ హిండన్** భారత వాయుసేనకు చెందిన స్థావరం. ఇది వెస్ట్రన్ ఎయిర్ కమాండ్ పరిధిలో పనిచేస్తుంది. విస్తీర్ణం సుమారు 10.25 చ.కి.మీ (3,96 చదరపు మైళ్ళు) . ఈ స్థావరం ప్రతి సంవత్సరం అక్టోబర్ 8న ఎయిర్ ఫోర్స్ డే వేడుకలను నిర్వహిస్తుంది.

ఇది ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని ఘజియాబాద్ జిల్లా లోని లోని ప్రాంతం సమీపంలో ఉంది. ఢిల్లీ అవతలి ప్రాంతమైన జాతీయ రాజధాని ప్రాంతం ట్రాఫిక్ అవసరాలను కూడా నిర్వహిస్తుంది. హిండన్ నది సమీపంలో ఉంది. 2006 నుండి, వార్షిక వైమానిక దళ దినోత్సవ కవాతు వేదికను పాలమ్ విమానాశ్రయం నుండి హిండన్కు మార్చారు. ఇక్కడ ఒకే రన్‌వే ఉంది. ఇది తూర్పు–పడమర దిశలో (09–27) అమరికతో 9,000 అడుగుల పొడవు, 150 అడుగుల వెడల్పు కలిగి ఉంది. ఈ సైనిక వైమానిక స్థావరం భారతీయ వాయు సేన  వ్యూహాత్మక భారీ గగన రవాణా విభాగానికి కీలక కేంద్రం. ఇక్కడ సి–17 గ్లోబ్‌మాస్టర్ III, సి–130జె సూపర్ హెర్క్యులిస్ విమానాలు స్థావరంగా ఉన్నాయి .  ప్రభుత్వ ప్రాంతీయ అనుసంధాన పథకం (ఆర్సిఎస్) లో భాగంగా ఎయిర్పోర్ట్స్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా (ఎఎఐ) హిండన్ వద్ద ఒక పౌర ఎన్క్లేవ్ను నిర్వహిస్తోంది.
## యూనిట్లు

* 77 స్క్వాడ్రన్ (లాక్హీడ్ సి-130జె సూపర్ హెర్క్యులస్) 
* నెం. 81 స్క్వాడ్రన్ (బోయింగ్ సి-17 గ్లోబ్ మాస్టర్  III) 
* నెం. 129 హెలికాప్టర్ యూనిట్ (మిల్ ఎంఐ-17ఐవి) 
* నెం. 131 హెలికాప్టర్ ఫ్లైట్ (హెచ్ఏఎల్ చీతా) 

## చరిత్ర.
ప్రారంభంలో ఈ స్థావరం మిగ్–23 యుద్ధవిమానాలు, మిగ్–27 భూదాడి విమానాల స్క్వాడ్రన్‌లకు కేంద్రంగా ఉండేది.1965 యుద్ధం తరువాత No. 7 స్క్వాడ్రన్ ఐఎఎఫ్ హాకర్ హంటర్ విమానాలతో హిండన్‌కు మారింది. 1969 వరకు ఇక్కడే ఉంది. తరువాత పశ్చిమ బెంగాల్ బాగ్డోగ్రా కు మారింది. 1971 తూర్పు పాకిస్తాన్ ఆపరేషన్లలో 1971 డిసెంబర్ 6న తిరిగి ఇక్కడికి వచ్చింది.  1971 జూలైలో No. 3 స్క్వాడ్రన్  ఇక్కడకు మారి మిస్టేర్ IVA విమానాలు వినియోగించింది. యుద్ధం అనంతరం తిరిగి హిండన్‌కు చేరింది. 1975లో పథాన్‌కోట్‌కు మారింది. 

1980ల మధ్యలో పక్షిశాస్త్రవేత్త డాక్టర్ సలీం అలీ ఈ స్థావరాన్నిఘజియాబాద్ పారిశ్రామిక నగరానికి సమీపంలో ఉన్న కబేళాలు, డంపింగ్ మైదానాలు వలన పక్షి ఢీకొనే  ప్రమాదం ఉన్న 10 ఎయిర్‌బేస్‌లలో ఒకటిగా గుర్తించారు. తరువాతి సంవత్సరాలలో  ప్రమాదాలు పెరిగాయి

1997లో కొన్ని రోజుల వ్యవధిలో మూడు విమాన ప్రమాదాలు జరిగాయి. ఫలితంగా హిండన్ యుద్ధవిమాన స్థావరంగా మూసివేయబడింది. తరువాత అవ్రో రవాణా విమానాలు, ఎంఐ-17 హెలికాప్టర్లు, ఎయిర్‌క్రూ పరీక్ష బోర్డు కేంద్రంగా ఉపయోగించారు.

2003లో ఉగ్రవాద ముప్పులు పెరగడంతో రాజధానికి గగన రక్షణ అందించేందుకు హిండన్ ప్రాముఖ్యత గుర్తించబడింది. హిండన్ నుంచి యుద్ధవిమానాలు 5 నిమిషాల్లో న్యూఢిల్లీ గగనతలానికి చేరగలవు. సిర్సా, అంబాలా, చండీగఢ్ స్థావరాల నుంచి 15 నిమిషాలకు పైగా సమయం పడుతుంది. స్థావరం పునరుద్ధరించబడింది.దాని చుట్టూ ఉన్న ప్రాంతాన్ని శుభ్రపరిచారు. 2005 సెప్టెంబర్‌లో ఎయిర్ చీఫ్ మార్షల్ ఎస్.పి. త్యాగి పదవిలో ఉన్నప్పుడే పారా వింగ్స్ పొందిన మొదటి చీఫ్ ఆఫ్ ఎయిర్ స్టాఫ్ అయ్యారు.

2006లో 74వ వార్షికోత్సవ వేదికను ఢిల్లీలోని పాలమ్ విమానాశ్రయం నుండి, వాణిజ్య రాకపోకల కోసం గగనతల మూసివేతను నివారించడానికి హిండన్‌కు మార్చారు. 66 విమానాల గగన ప్రదర్శన నిర్వహించబడింది. . ఇది ఎయిర్ షో సమయంలో ఐఎఎఫ్ విమానాలకు మరింత వాయు స్థలాన్ని ఇచ్చింది, అప్పటి వరకు దీనిని ప్రధానంగా హెలికాప్టర్ స్థావరంగా ఉపయోగించారు. ఆ తరువాత ఇది స్టేషన్లో వార్షిక కార్యక్రమంగా మారింది. .

2007 జూన్ 1న, చీఫ్ ఆఫ్ ఎయిర్ స్టాఫ్ ఎయిర్ చీఫ్ మార్షల్ ఎఫ్. హెచ్. మేజర్, 80 రోజుల్లో ప్రపంచవ్యాప్తంగా యాత్రను పూర్తి చేయడం ద్వారా రికార్డు సృష్టించాలనే లక్ష్యంతో, ఐఎఎఫ్ యొక్క ప్లాటినం జూబ్లీ వేడుకల్లో భాగంగా మైక్రోలైట్ యాత్రను జెండా ఊపి ప్రారంభించారు. వింగ్ కమాండర్లు రాహుల్ మోంగా, అనిల్ కుమార్ లు ఆగస్టు 19న తిరిగి హిండన్కు చేరుకున్నారు, 80 రోజుల్లో 40,497 కిమీ ప్రయాణించి వారు 21.092 కిమీ/గం వేగాన్ని సాధించారు, తద్వారా 2001లో యు కే కి చెందిన కోలిన్ బోడిల్ నెలకొల్పిన 16.53 కిమీ/h మునుపటి రికార్డును అధిగమించారు. వైమానిక క్రీడలు, ఏరోనాటిక్స్ , ఆస్ట్రోనాటిక్స్ ప్రపంచ రికార్డుల కోసం ప్రపంచ పాలక సంస్థ అయిన FAI (ఫెడరేషన్ ఏరోనాటిక్ ఇంటర్నేషనల్) వారి వాదనను ఖండించినప్పటికీ, పైలట్లు , భారత వైమానిక దళం ఇద్దరూ అలాంటి ఘనతకు ఎటువంటి ఆధారాలను అందించలేకపోయారు.&nbsp;&nbsp;&nbsp;

2007లో  ఎయిర్పోర్ట్స్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా (AAI), ఇండియన్ ఎయిర్ ఫోర్స్ (IAF) గగనతలం యొక్క ఉమ్మడి నిర్వహణను పరీక్షించడానికి పైలట్ ప్రాజెక్ట్ కింద హిండన్ పౌర విమానాలకు పరిమితంగా తెరవబడింది. అయితే ఇది రోజులో నిర్ణీత గంటలలో మాత్రమే విమానాలకు తెరవడానికి వీలు కల్పిస్తుంది.

2008 ముంబై ఉగ్రదాడుల తరువాత "వైమానిక బెదిరింపుల నుండి రాజధానిని రక్షించడానికి"మిగ్–29 యుద్ధవిమానాలు ఇక్కడ మోహరించబడ్డాయి.

2009లో ప్రారంభమైన ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ ఆధునీకరణ లో వెస్ట్రన్ ఎయిర్ కమాండ్ (డబ్ల్యుఎసి) లో ఎంచ బడ్డ తొమ్మిది వైమానిక స్థావరాలలో హిండన్ ఒకటి. ఢిల్లీకి సమీపంలో ఉన్నందున, సున్నితమైన రాడార్లతో సన్నద్ధం చేయటంతో సహా స్టేషన్లో పని మొదట ప్రారంభించారు. . 2011 లో ఆరు సి-130 జె హెర్క్యులస్ వ్యూహాత్మక రవాణా విమానాలలో మొదటిది యుఎస్ నుండి వచ్చినప్పుడు ఈ పని పూర్తయింది. C-130J విమానాలకు అనువైన ఆధునిక హ్యాంగర్లు, సర్వీసింగ్,  ఆపరేషన్స్ సౌకర్యాలు జోడించబడ్డాయి. ప్రస్తుతం హిండన్ 18 సి-130జెలకు ఆతిథ్యం ఇస్తోంది.

2011లో యుఎస్‌ఎఎఫ్‌తో 10 సి–17 గ్లోబ్‌మాస్టర్ కొనుగోలు ఒప్పందం కుదిరింది. 2013 నుంచి సరఫరా ప్రారంభమైంది., ఒప్పందంలో ద్వంద్వ-బే హ్యాంగర్, స్క్వాడ్రాన్ ఆపరేషన్స్ సౌకర్యం ,  విమాన కార్యకలాపాలకు మద్దతు ఇవ్వడానికి ఇతర సౌకర్యాలు,  వినియోగాలు ఉన్నాయి. డెలివరీలు జూన్ 2013 లో ప్రారంభమయ్యాయి .   డిసెంబర్ 2014 వరకు కొనసాగాయి.

### చారిత్రక వినియోగం

* 5వ స్క్వాడ్రన్ ఐఎఎఫ్-జాగ్వార్ ఐఎస్/ఐబి&nbsp;
* నెం. 14 స్క్వాడ్రన్ ఐఎఎఫ్-జాగ్వార్ ఐఎస్/ఐబి&nbsp;
* 23వ స్క్వాడ్రన్ ఐఏఎఫ్-మిగ్-21 బిస్ &nbsp;
* ఐఏఎఫ్ 24వ స్క్వాడ్రన్-మిగ్-21&nbsp;

గరుడ్ కమాండో దళం శిక్షణ ఇక్కడ నిర్వహించబడుతుంది.

## పౌర ప్రాంగణం

ఉడాన్ కార్యక్రయాన్ని కొనసాగించేందుకు  ఏఏఐ నిర్మించి, నిర్వహించే  పౌర ఎన్క్లేవ్ ఆలోచనను పౌర విమానయాన మంత్రిత్వ శాఖ ప్రతిపాదించింది. పౌర కార్యకలాపాల కోసం వైమానిక స్థావరాన్ని ఉపయోగించడానికి భారతీయ వాయు సేన 2017 ఆగస్టులో పౌర విమానయాన మంత్రిత్వ శాఖకు అనుమతి ఇచ్చింది. 2017 సెప్టెంబరులో హిండన్ నుండి తాత్కాలిక పౌర కార్యకలాపాలకు ఢిల్లీ అంతర్జాతీయ విమనశ్రేయ సంస్థ  అనుమతి ఇచ్చింది. భవిష్యత్తులో  ఢిల్లీ విమానాశ్రయం యొక్క కొనసాగుతున్న విస్తరణ సెప్టెంబర్ 2022 నాటికి పూర్తయినప్పుడు, ఉడాన్ కార్యకలాపాలన్నీ ఢిల్లీ విమానాశ్రయానికి తిరిగి వస్తాయి. ఈ ప్రాజెక్టుకు ఉత్తరప్రదేశ్ ప్రభుత్వం 2018 మార్చిలో ఆమోదం తెలిపింది.

హిండన్ ఎయిర్‌పోర్ట్ సికందర్పూర్ గ్రామంలో 7.5 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో నిర్మించబడింది. టెర్మినల్ గంటకు 300 ప్రయాణికులను నిర్వహించగలదు. నిర్మాణ వ్యయం రూ. 45.2 కోట్లు. ఎయిర్ ట్రాఫిక్ కంట్రోల్ భారత వాయుసేన నిర్వహిస్తుంది. 2019 మార్చి 8న ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోదీ ప్రారంభించారు.

## ఇవి కూడా చూడండి

* భారత వైమానిక దళం
* అంబాలా వైమానిక దళం స్టేషన్
* సిర్సా వైమానిక దళం స్టేషన్
* కర్నాల్ విమానాశ్రయం

## బాహ్య లింకులు

* *వికీమాపియా* వద్ద ఉన్న హిండన్ ఎయిర్ స్టేషన్
* *GlobalSecurity.org* వద్ద ఉన్న హిండన్ ఎయిర్ బేస్
* రౌండ్ ది గ్లోబ్ ఎక్స్పెడిషన్

## మూలాలు


వర్గం:Coordinates on Wikidata