నార్కోటిక్ డ్రగ్స్ అండ్ సైకోట్రోపిక్ సబ్‌స్టాన్సెస్ యాక్ట్, 1985

**నార్కోటిక్ డ్రగ్స్ అండ్ సైకోట్రోపిక్ సబ్‌స్టాన్సెస్ యాక్ట్, 1985, ** సాధారణంగా "ఎన్‌డిపిఎస్"చట్టం అని పిలుస్తారు.  ఇది భారతదేశం యొక్క పార్లమెంటు రూపొందించిన చట్టం, ఈ చట్టం వలన ఏదైనా మాదక ఔషధం లేదా మానసిక పదార్థాన్ని తినే వ్యక్తిని లేదా ఉత్పత్తి చేసే / తయారీ/ పెంపకం, స్వాధీనం (కలిగి ఉండటం), అమ్మకం, కొనుగోలు, రవాణా లేదా నిల్వ చేసే వ్యక్తిని  నిషేధిస్తుంది.  "'నార్కోటిక్ డ్రగ్స్ అండ్ సైకోట్రోపిక్ సబ్‌స్టాన్సెస్ బిల్లు, 1985"' 1985 ఆగస్టు 23 లో లోక్‌సభలో ప్రవేశపెట్టబడింది. పార్లమెంటు ఉభయ చట్టసభలు ద్వారా ఆమోదం పొందింది. 1985 సెప్టెంబరు 16 న ఆనాటి రాష్ట్రపతి గియానీ జైల్ సింగ్ నుంచి అనుమతి పొందింది, 1985 నవంబరు 14 న అమల్లోకి వచ్చింది. ఎన్‌డిపిఎస్ చట్టం ప్రారంభం నుండి 1988, 2001, 2014 సంవత్సరాల్లో మూడుసార్లు సవరించబడింది. ఈ చట్టం భారతదేశం మొత్తం విస్తరించ బడింది. భారతదేశం వెలుపల గల భారతదేశ పౌరులకు, భారతదేశంలో ఓడలు, విమానాలలో నమోదు చేయబడిన వారందరికీ ఇది వర్తిస్తుంది.

ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలలో ఒకటైన, నార్కోటిక్స్ కంట్రోల్ బ్యూరో అనేది మార్చి 1986 నుండి అమలులోకి వచ్చింది. నార్కోటిక్ ఔషధాలపై సింగిల్ కన్వెన్షన్, సైకోట్రోపిక్ సబ్‌స్టెన్సెస్లు కన్వెన్షన్, నార్కోటిక్ డ్రగ్స్ అండ్ సైకోట్రోపిక్ సబ్‌స్టెన్సెస్ల్లో అక్రమ రవాణాకు వ్యతిరేకంగా యునైటెడ్ నేషన్స్ కన్వెన్షన్ కింద భారతదేశం యొక్క ఒప్పంద బాధ్యతలను నెరవేర్చడానికి ఈ చట్టం రూపొందించబడింది.

రతదేశం]]లో కన్నబిస్ ధూమపానం కనీసం 2000 బిసి నుండే తెలుపబడింది. మొట్టమొదటగా అథర్వణ వేదంలో ప్రస్తావించబడింది, ఇది కొన్ని వందల సంవత్సరాల బిసికి చెందినది.. భారతీయ హేమ్ప్ డ్రగ్స్ కమిషన్, 1893 లో భారతదేశంలో భారత్-బ్రిటీష్ అధ్యయనం భారతదేశంలో గంజాయి వాడకం గురించి "మనస్సుపై ఎటువంటి హానికరమైన ప్రభావాలను ఉత్పత్తి చేస్తుంది", "ఏ నైతిక గాయం ఏదీ కాదు". వాటిపై అధ్యయనం చేసింది. హేమ్ప్ మత్తుపదార్థాల యొక్క "మితమైన" ఉపయోగం "వాస్తవంగా ఎటువంటి చెడు ఫలితాలచే హాజరుకాలేదు" అని కనుగొన్నారు. ఔషధం యొక్క "మితిమీరిన" వినియోగంపై కమిషన్ ", ఇది కచ్చితంగా చాలా హానిగా అంగీకరించబడుతుంది, అయినప్పటికీ చాలా ఎక్కువ మంది వినియోగదారుల్లో గాయం లేదా నష్టం స్పష్టంగా గుర్తించబడదని" అంగీకరించారు. కమిషన్ ఉత్పత్తి నివేదిక కనీసం 3,281 పేజీలు, సుమారు 1,200 "వైద్యులు, కూలీలు, యోగులు, ఫకీర్ లు, వెర్రివాడు శరణాలయములు, భాంగ్ రైతులు, పన్ను సంగ్రాహకులు, అక్రమ రవాణాదారులు, సైన్యం అధికారులు, జనపనార డీలర్లు, గన్జా ప్యాలస్ ఆపరేటర్లు, మతాధికారులు" యొక్క సాక్ష్యంతో సమర్పించింది.

గంజాయి, దాని ఉత్పన్నాలు (గంజాయి, హషీష్ / చరస్, భంగ) 1985 వరకు భారతదేశంలో చట్టబద్ధంగా విక్రయించబడ్డాయి, ప్రజలకు వినోదభరితమైన ఉపయోగం సాధారణమైంది. గంజాయి వినియోగం సాంఘికంగా దెబ్బతినే ప్రవర్తనగా చూడబడలేదు, మద్యం వినియోగం మాదిరిగానే ఉండేది. గంజ, చరస్‌లను పేదవాని యొక్క మత్తుపదార్థంగా ఎగువ తరగతి భారతీయులు భావిస్తారు. అయితే ధనవంతులు హోలీ సమయంలో మాత్రం భంగును సేవిస్తారు. 1961లో నార్కోటిక్ ఔషధాలపై సింగిల్ కన్వెన్షన్ దత్తత తీసుకున్న తరువాత యునైటెడ్ స్టేట్స్ ప్రపంచవ్యాప్తంగా అన్ని మాదకద్రవ్యాలపై ప్రచారం మొదలుపెట్టింది. ఏదేమైనా, భారతదేశం ఈ చర్యను వ్యతిరేకించింది, దాదాపు 25 సంవత్సరాల పాటు గంజాయిని చట్టవిరుద్ధం చేయడానికి అమెరికా ఒత్తిడిని తట్టుకుంది. 1980 వ దశకంలో అమెరికన్ ఒత్తిడి పెరిగింది, 1985 లో, రాజీవ్ గాంధీ ప్రభుత్వం భారతదేశంలో అన్ని మాదక ఔషధాలను నిషేధించి, "'నార్కోటిక్ డ్రగ్స్ అండ్ సైకోట్రోపిక్ సబ్‌స్టాన్సెస్ యాక్ట్, 1985"' అనే చట్టాన్ని అమలులోకి తీసుకువచ్చింది.

## అధ్యాయాలు
### అధ్యాయం I: ప్రిలిమినరీ
;1. చిన్న శీర్షిక, పరిధి, ప్రారంభం 
ఈ చట్టం కోసం చిన్న శీర్షిక "'మాదక ద్రవ్యాలు, సైకోట్రోపిక్ పదార్ధాల చట్టం, 1985 ఇది భారతదేశం మొత్తంలో వర్తిస్తుంది. కేంద్ర ప్రభుత్వం నవంబర్ 1985 14 న భారతదేశం గెజిట్లో దీనిని నోటిఫై చేసిన తర్వాత ఇది అమలులోకి వచ్చింది.
;2. నిర్వచనాలు
చట్టం యొక్క సెక్షన్ 2 సందర్భంలో అవసరమయ్యేంత వరకు, దానిలో ఉపయోగించిన వివిధ పదాలను నిర్వచిస్తుంది. కొన్ని నిర్వచనాలు క్రింద ఇవ్వబడ్డాయి. చట్టం లో ఉపయోగించిన పదాలు, వ్యక్తీకరణలు, నిర్వచించబడలేదు, కానీ క్రిమినల్ ప్రొసీజర్ కోడ్ 1973 లో నిర్వచించబడ్డాయి.
*"గంజాయి (హెంప్)" అనగా: (a) చరస్, అనగా గాఢమైన తయారీ, రెసిన్ కలిగి ఉంటుంది, వేరుచేసిన రెసిన్, గంజాయి మొక్క నుండి పొందిన ముడి లేదా శుద్ధి చేయబడినా, ఏ రూపంలోనైనా, హాషీష్ చమురు లేదా ద్రవ గంజాయి అని పిలుస్తారు. (బి) గంజ, అంటే, గంజాయి మొక్క యొక్క పైన పుష్పించే లేదా ఫలాలు కాస్తాయి (విత్తనాలు, ఆకులు మినహాయించకపోతే పైవాటిని మినహాయించకూడదు), ఏ పేరుతో అయినా పిలుస్తారు లేదా కేటాయించబడతాయి;, (సి) గంజాయి పైన ఉన్న ఏవైనా తటస్థ పదార్ధాలతో లేదా ఏ మిశ్రమాన్ని అయినా అక్కడ తయారుచేసిన ఏదైనా పానీయం;
*"గంజాయి మొక్క" అంటే జాతి గంజాయి యొక్క ఏదైనా మొక్క. (బి) పాపవర్ నుండి నల్లమందు లేదా ఏ ఫెనన్ట్రెన్ ఆల్కాలియిడ్ను సంగ్రహించవచ్చునో దాని యొక్క ఇతర జాతుల మొక్క, ఇది కేంద్ర ప్రభుత్వం, అధికారిక గెజిట్లో నోటిఫికేషన్ ద్వారా, ఈ చట్టం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం నల్లమందు గసగసాల అని ప్రకటించబడినది;
*"గసగసాల గడ్డి" అంటే నల్లమందు గసగసాల అన్ని భాగాలు (అసలు విత్తనాలు మినహాయించి) అంటే వాటి అసలు రూపంలో లేదా కట్, చూర్ణం లేదా పొడి, రసం నుండి తీయబడింది లేదా ఏదోక పెంపకం తరువాత;
*"గసగసాల గడ్డి గాఢత" అంటే గసగసాల గడ్డి దాని ఆల్కలాయిడ్స్ యొక్క గాఢత కోసం ఒక ప్రక్రియలో ప్రవేశించినప్పుడు ఉత్పన్నమయ్యే పదార్థం;
*"తయారీ" అంటే ఒక మాదక ఔషధం లేదా సైకోట్రోపిక్ పదార్ధంతో సంబంధమున్న "తయారీ", అనగా మందులు లేదా పదార్ధాలు, మోతాదు రూపంలో లేదా ఏదైనా ద్రవం లేదా మిశ్రమం, ఏదైనా భౌతిక స్థితిలో, ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మందులు లేదా పదార్ధాలను కలిగి ఉంటుంది;
*"కోకా ఉత్పన్నం" అంటే: (ఎ) కోకాని తయారీకి నేరుగా లేదా పరోక్షంగా ఉపయోగించగల కోకా ఆకు ఏవైనా ముడి కోకాయిన్; (బి) ఎక్గొనైన్, దాని అన్ని ఉత్పన్నాలు, ఎక్గొనైన్ నుండి అన్ని ఉత్పన్నాలు తిరిగి పొందవచ్చు ; (సి) కొకైన్, అంటే, బెంజోల్-ఎక్కోనైన్ యొక్క మిథైల్ ఎస్టెర్, దాని లవణాలు;, (d) 0.1 శాతం కంటే ఎక్కువ ఉన్న అన్ని కొకైన్ తయారీలు.
*"నియంత్రిత పదార్ధం" అంటే సెంట్రల్ గవర్నమెంట్, ఇది మాదక ద్రవ్యాలు లేదా సైకోట్రోపిక్ పదార్ధాల ఉత్పత్తి లేదా తయారీలో లేదా ఏదైనా అంతర్జాతీయ కన్వెన్షన్ యొక్క నిబంధనలలో దాని సాధ్యమైన ఉపయోగం కోసం అందుబాటులో ఉన్న సమాచారానికి సంబంధించి, అధికారిక గెజిట్లో నోటిఫికేషన్ ద్వారా, ఒక నియంత్రిత పదార్ధాలుగా ప్రకటించబడతాయి.
*"తీసికొనిపోవుట" అనగా ఏదైనా వివరము ఏ విధంగానో తెలియజేస్తుంది, ఏదైనా విమానం, వాహనం లేదా నౌకను కలిగి ఉంటుంది;
*"అక్రమ రవాణా" అనగా మాదక ద్రవ్యాలు, మానసిక పదార్థాలతో సంబంధించి "అక్రమ రవాణా", అంటే: (i) ఏ కోకా ప్లాంట్‌నుపెంచడం లేదా కొకా ప్లాంట్ యొక్క ఏ భాగాన్ని అయినా సేకరించడం; (Ii) నల్లమందు లేదా ఏదైనా గంజాయి మొక్కను సాగుచేయడం; (Iii) ఉత్పత్తి, తయారీ, స్వాధీనం, విక్రయం, కొనుగోలు, రవాణా, గిడ్డంగులు, దాచడం, వాడటం లేదా వినియోగం, దిగుమతి ఇంటర్-స్టేట్, ఎగుమతి ఇంటర్-స్టేట్, భారతదేశంలోకి దిగుమతి, భారతదేశంలో నుండి రవాణా లేదా ఎగుమతి, వంటి నార్కోటిక్ మందులు లేదా సైకోట్రోపిక్ పదార్థాలు; (Iv) ఉప-ఉపవాక్యాలు (i) నుండి (iii) లో పేర్కొన్న వాటి కంటే ఇతర మాదక ద్రవ్యాలు లేదా సైకోట్రోపిక్ పదార్ధాలపై ఏదైనా కార్యకలాపాలను నిర్వహించడం; లేదా (v) ఈ చట్టం కింద అనుమతించబడిన వాటి కంటే ఇతర ఉప ఉపవాక్యాలు (i) కు (iv) లో సూచించబడిన ఏదైనా కార్యకలాపాలను నిర్వహించడం లేదా ఏ నియమం లేదా ఆర్డర్ లేదా ఏదైనా పరిస్థితి ఏదైనా లైసెన్స్, టర్మ్ లేదా ఆథరైజేషన్ జారీ చేయబడి, దానిపై, వీటిని కలిగి ఉంటుంది: (1) ఫైనాన్సింగ్, ప్రత్యక్షంగా లేదా పరోక్షంగా, పైన పేర్కొన్న కార్యకలాపాలలో ఏదైనా; (2) పైన పేర్కొన్న కార్యకలాపాలను ఏ విధంగా చేయాలనే దానితో పాటుగా లేదా మద్దతుగా ప్రోత్సహించడం లేదా కుట్ర చేయడం;, (3) పైన తెలిపిన కార్యకలాపాలలో ఏదైనా నిమగ్నమై ఉన్నవారు.
* "తయారీ" అనగా మాదక ద్రవ్యాలు లేదా సైకోట్రోపిక్ పదార్ధాల విషయంలో "తయారీ" : (1) ఇటువంటి మందులు లేదా పదార్ధాలు పొందిన ఉత్పత్తి కాకుండా ఇతర ప్రక్రియలు; (2) అటువంటి మందులు లేదా పదార్ధాల రిఫైనింగ్; (3) ఇటువంటి మందులు లేదా పదార్ధాల పరివర్తన;, (4) అటువంటి మందులు లేదా పదార్ధాలను కలిగి ఉన్న లేదా కలిగి ఉన్న తయారీ (తయారీలో ఉన్న ఫార్మసీలో కాకుండా) ఇవి కూడా ఉన్నాయి.
*"తయారుచేసిన మందు" అంటే: (a) అన్ని కోకా ఉత్పన్నాలు, ఔషధ గంజాయి, నల్లమందు ఉత్పన్నం, గసగసాల గట్టిగా ఉండే గాఢత; (బి) సెంట్రల్ గవర్నమెంట్ సూచించిన, దాని తత్వానికి లేదా నిర్ణయానికి సంబంధించిన సమాచారానికి సంబంధించిన, ఏదైనా ఇతర మాదక పదార్థం లేదా తయారీ, ఏవైనా ఉంటే, ఏదైనా అంతర్జాతీయ సదస్సులో, అధికారిక గెజిట్లో నోటిఫికేషన్ ద్వారా వెల్లండించిన, తయారు చేయబడిన ఔషధంగా ప్రకటించబడిన; కానీ ఏదైనా మాదక పదార్ధం లేదా తయారీని కేంద్ర ప్రభుత్వం కలిగి ఉండదు, అధికారిక గెజిట్లో నోటిఫికేషన్ ద్వారా ఏవైనా అంతర్జాతీయ సదస్సులో ఉన్నట్లయితే దాని తత్వానికి లేదా ఒక నిర్ణయానికి అందుబాటులో ఉన్న సమాచారానికి సంబంధించి, ఒక ఔషధ తయారీదారుగా ఉండకూడదని ప్రకటించారు.
*"నల్లమందు" అంటే: (a) నల్లమందు గసగసాల యొక్క గడ్డకట్టిన రసం;, (బి) నల్లమందు గసగసాల యొక్క గడ్డకట్టిన రసం యొక్క ఏదైనా తటస్థ పదార్థంతో లేదా ఏదైనా మిశ్రమం, కానీ 0.2 శాతం కన్నా ఎక్కువ మోర్ఫిన్ లేదు; 
(Xvi) * "నల్లమందు ఉత్పన్నం" అనగా: (a) ఔషధ నల్లమందు, అనగా, ఔషధ వినియోగం కోసం ఇది అనుగుణంగా అవసరమైన పధ్ధతులు, ఇది భారత ఫార్మాకోపోయియ యొక్క అవసరాలకు అనుగుణంగా లేదా ఈ తరపున కేంద్ర ప్రభుత్వం నోటిఫై చేయబడిన ఏవైనా ఇతర ఫార్మకోపోయియా, పొడి రూపంలో లేదా గ్రాన్యులేట్ లేదా తటస్థ పదార్థాలతో మిళితం లేదా కలిపినట్లయితే; (బి) నల్లమందు తయారుచేసిన, అనగా, నల్లమందు ఒక సారానికి అనువుగా రూపకల్పన చేసిన ఏదైనా వరుస పరికర్మములు (ఆపరేషన్ల) ద్వారా పొందిన నల్లమందు యొక్క ఏదైనా ఉత్పత్తి, ధూమపానం, నల్లమందు తర్వాత మిగిలిపోయిన మిగిలిన అవశేషాలు ధూమపానం చేయబడతాయి; (సి) ఫెనన్ట్రెన్ అల్కలాయిడ్లు, అవి, మోర్ఫిన్, కోడైన్, తెబైన్, వాటి లవణాలు; (డి) డైసిటైల్మోర్ఫిన్, అనగా ఆల్కలాయిడ్ డయా-మార్ఫిన్ లేదా హెరాయిన్, దాని లవణాలు అని కూడా పిలుస్తారు;, (ఇ) 0.2 శాతం కంటే ఎక్కువ ఉన్న అన్ని మత్తుమందు (మార్ఫిన్) లేదా ఏ డయాసిటిలర్మోరిన్ కలిగిన తయారీలు. ;
*"నల్లమందు గసగసాల" అనగా: (a) పాపవర్ సోనిఫెరియం ఎల్ జాతులు;
*"ఔషధ గంజాయి". అనగా, ఔషధ జనపనార అంటే, గంజాయి (హేమ్ప్) యొక్క ఏదైనా సారం లేదా దాని టింక్చర్. 
*"మాదక ఔషధం" అంటే కోకా ఆకు, గంజాయి (హేమ్ప్), నల్లమందు, గసగసాల గింజ, అన్ని తయారీ మందులు.
*"ఉత్పత్తి" అనగా నల్లమందు, గసగసాల, కోకా ఆకులు లేదా గంజాయిల విభజనతో అవి పొందే మొక్కల నుండి;
*"సైకోట్రోపిక్ పదార్ధం" అనగా ఏదైనా పదార్ధం, సహజమైన లేదా కృత్రిమమైనది లేదా ఏదైనా సహజ పదార్ధం లేదా షెడ్యూల్లో సూచించిన సైకోట్రోపిక్ పదార్ధాల జాబితాలో చేర్చబడిన పదార్ధం లేదా పదార్థం యొక్క ఏదైనా పౌడరు లేదా తయారీ;
*"ఉపయోగం", అనగా నార్కోటిక్ మందులు, మానసిక పదార్థాలు సంబంధించి, వ్యక్తిగత వినియోగం కాకుండా ఎలాంటి ఉపయోగం అయినా.

ఉపవాక్యాలు అయినటువంటివి "కోకా ఉత్పన్నం", "కోకా ఆకు", "నల్లమందు", "నల్లమందు ఉత్పన్నం" ద్రవ పదార్థాల తయారీ సందర్భంలో వీటి శాతాలు ఆధారంగా అనగా పదార్ధం యొక్క ఒక శాతాన్ని కలిగి ఉన్న తయారీ అంటే ఒక గ్రామ పదార్థం, లెక్కించబడతాయి. ఘనరూపమైన, లేదా ఒక మిల్లీలీటర్ పదార్ధాలు ఉంటే, ద్రవం ఉంటే, తయారీలో ప్రతి వంద మిల్లీలీటర్ల లోనూ లెక్కింపు, ఆవిధంగానే అదే నిష్పత్తిలలో ఏ ఎక్కువ తయారీ కోసం లేదా తక్కువ తయారీ కోసం అదే శాతం నిష్పత్తిలోనూ, కేంద్ర ప్రభుత్వం సూచించిన విధంగా కావచ్చు, అభివృద్ధికి సంబంధించి ద్రవ తయారీల్లో శాతాలు గణన పద్ధతుల్లో, నిబంధనల ప్రకారం, ఏ విధమైన లెక్కింపుకు అయినా ఇది తగినదిగా భావించవచ్చును.

; 3. సైకోట్రోపిక్ పదార్ధాల జాబితా నుండి జోడించడానికి లేదా మినహాయించగల శక్తి
సెంట్రల్ గవర్నమెంట్, ; పదార్ధం దాని యొక్క స్వభావం, ప్రభావాలు, దుర్వినియోగం కోసం దుర్వినియోగం లేదా పరిధిని, దానితో అందుబాటులోకి వచ్చిన సమాచారం, సాక్ష్యాలు ఆధారంగా చేయవలసిన అవసరము లేదా సంకల్పం కనుక సంతృప్తికరంగా ఉంటే పదార్థం (సహజ లేదా కృత్రిమ) లేదా సహజ పదార్ధం లేదా పదార్ధం లేదా పదార్ధం యొక్క ఏదైనా పౌడరు లేదా తయారీ;, అటువంటి పదార్ధం, సహజ పదార్ధం లేదా పౌడరు లేదా అటువంటి పదార్ధం లేదా పదార్థం యొక్క తయారీకి సంబంధించి ఏదైనా అంతర్జాతీయ సదస్సులో చేసిన లేదా సవరించిన, లేదా అధికారిక గెజిట్లో నోటిఫికేషన్ ద్వారా చేసిన మార్పులు లేదా నిబంధనలు (ఏదైనా ఉంటే), లేదా, కేసు కావచ్చు, షెడ్యూల్ ఇటువంటి పదార్ధం లేదా సహజ పదార్ధం లేదా ఉప్పు లేదా ఇటువంటి పదార్ధం లేదా పదార్థం యొక్క తయారీలో పేర్కొన్న సైకోట్రోపిక్ పదార్ధాల జాబితా నుండి మినహాయించడం.

## అధ్యాయం II: అధికారాలు, అధికారులు
;4. కేంద్ర ప్రభుత్వం మాదక ద్రవ్యాల దుర్వినియోగం, నివారించడానికి, పోరాటానికి చర్యలు తీసుకోవాలని, మాదక ద్రవ్యాల మొదలగు వాటిల్తో అక్రమ రవాణా నిరోధించడం ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలకు సంబంధించి, నార్కోటిక్ మందులు, సైకోట్రోపిక్ పదార్థాల దుర్వినియోగం, అక్రమ రద్దీని నిరోధించడం, ఎదుర్కోవటానికి అవసరమైన లేదా సమర్థవంతమైన చర్యలను కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకుంటుంది. ఈ చర్యలు అన్నీ లేదా వాటిలో ఏవైనా విషయాలకు సంబంధించినవి అయి ఉంటున్నాయి.
*ఈ చట్టం కింద వివిధ అధికారులు, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు, ఇతర అధికారులు చర్యలు సమన్వయం, లేదా ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనల అమలుకు సంబంధించి అమలులో ఉన్న సమయములో ఏ ఇతర చట్టం కిందనైనా.
*అంతర్జాతీయ సమావేశాలు కింద బాధ్యతలు.
*నార్కోటిక్ మందులు, సైకోట్రోపిక్ పదార్ధాలలో అక్రమ ట్రాఫిక్ నివారణ, అణచివేత కోసం సమన్వయ, సార్వజనీన చర్యలను ప్రోత్సహించే దృష్టితో విదేశీ దేశాలలో సంబంధిత అధికారులకు, సంబంధిత అంతర్జాతీయ సంస్థలకు సహాయం చేస్తుంది; (డి) గుర్తింపు, చికిత్స, విద్య, శ్రద్ధ, పునరావాసం, బానిసల సామాజిక పునఃసంయోగం తరువాత.
*ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలను సమర్థవంతంగా అమలు చేయడానికి, మాదక ద్రవ్యాలు, సైకోట్రోపిక్ పదార్థాల దుర్వినియోగం, అక్రమ రవాణాకు అడ్డుకోవడం వంటి వాటి కోసం సెంట్రల్ గవర్నమెంట్ అవసరమైనా లేదా తగినదిగా భావిస్తుంది.
*సెంట్రల్ గవర్నమెంట్లో అధికారిక గెజిట్లో ప్రచురించబడే క్రమంలో కూడా కేంద్ర ప్రభుత్వం, కేంద్ర ప్రభుత్వం యొక్క అధికారాలు, విధులు వంటి అమలు చేయడానికి ఉద్దేశించిన విధంగా పేరు లేదా పేర్లతో అధికారం లేదా అధికార అధికారులను కలిగి ఉంటుంది.
*ఈ చట్టం, క్రమంలో పేర్కొన్న విధంగా పైన పేర్కొన్న విషయాల్లో ఇటువంటి చర్యలను చేపట్టడానికి, కేంద్ర ప్రభుత్వం యొక్క పర్యవేక్షణ, నియంత్రణకు, అటువంటి ఆదేశాల నిబంధనలకు సంబంధించి, అటువంటి అధికారం లేదా అధికారులు అధికారాన్ని అమలు చేయవచ్చని అటువంటి అధికారం లేదా అధికారులు ఈ చట్టం ద్వారా ఈ అధికారాలను అమలు చేయడం, అటువంటి చర్యలను చేపట్టడం ద్వారా పేర్కొనబడిన చర్యలను తీసుకుంటారు.
; 5. కేంద్ర ప్రభుత్వం యొక్క అధికారులు
* కేంద్ర (సెంట్రల్) ప్రభుత్వం చట్టం యొక్క ఈ విభాగం కింద ఒక నార్కోటిక్స్ కమిషనరును నియమించారు, ఈ చట్టం యొక్క ప్రయోజనాల కోసం సరిపోయేలా ఆలోచించి ఇటువంటి ఇతర అధికారులను కూడా నియమించవచ్చు.
*నార్కోటిక్స్ కమీషనర్ స్వయంగా లేదా తనకు అధీనంలో ఉన్న అధికారుల ద్వారా, అన్ని అధికారాలు కలిగి ఉంటూ, నల్లమందు గసగసాల పెంపకం, నల్లమందు ఉత్పత్తి యొక్క సాధికారతకు సంబంధించిన అన్ని విధులు నిర్వర్తించవలసి ఉంటుంది. అలాగే ఇతర అధికారాలు, విధులు కూడా కేంద్ర ప్రభుత్వం అతనికి అప్పగిస్తారు. నియమించిన అధికారులు కేంద్ర ప్రభుత్వం యొక్క సాధారణ నియంత్రణ, ఆ ప్రభుత్వం లేదా సెంట్రల్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఎక్సైజ్ అండ్ కస్టమ్స్ లేదా ఏ ఇతర అధికారి లేదా అధికారికి దర్శకత్వం వహించినట్లయితే వారి ఆదేశానికి లోబడి ఉంటారు.

;6. నార్కోటిక్ డ్రగ్స్ అండ్ సైకోట్రోపిక్ సబ్‌స్టాన్సెస్ కన్సల్టేటివ్ కమిటీ
కేంద్ర ప్రభుత్వం, అధికారిక గెజిట్లో నోటిఫికేషన్ ద్వారా, "నార్కోటిక్ డ్రగ్స్ అండ్ సైకోట్రోపిక్ సబ్‌స్టాన్సెస్ కన్సల్టేటివ్ కమిటీ" (ఈ విభాగంలో ఈ కమిటీని 'కమిటీ'గా సూచించబడుతుంది) అని పిలవబడే సలహా కమిటీ ఈ చట్టం యొక్క పరిపాలన ఎప్పటికప్పుడు "ఆ" ప్రభుత్వాన్ని సూచిస్తుంది. కమిటీలో ఛైర్మన్, ఇతర సభ్యులు ఉంటారు, సెంట్రల్ ప్రభుత్వం నియమించిన విధంగా ఇరవై మంది మించకూడదు. సెంట్రల్ గవర్నమెంట్ చేయాల్సిన అవసరం వచ్చినప్పుడు కమిటీ సమావేశమవుతుంది, దాని స్వంత విధానాన్ని నియంత్రించే అధికారం ఇది కలిగి ఉంటుంది. కమిటీ తన కార్యకలాపాల్లో ఏదేని సమర్థవంతమైన డిచ్ఛార్జ్ కోసం, అవసరమైన విధంగా చేయాలని, అవసరమైతే ఒకటి లేదా అంతకన్నా ఎక్కువ సబ్-కమిటీలను నెలకొల్పుతుంది, సాధారణంగా లేదా ఏదైనా ప్రత్యేక అంశంపై పరిగణనలోకి తీసుకున్నట్లయితే, కమిటీలో సభ్యుడిగా లేని వ్యక్తితో (నాన్-అధికారితో) సహా ఏదైనా ఉప-కమిటీని నియమించవచ్చు. కార్యాలయాలలోని కార్యాలయాలు, అనుమతులలో సాధారణ ఖాళీలు నింపే పద్ధతి, ఏవైనా ఉంటే, చెల్లించవలసినవి, కమిటీ యొక్క ఛైర్మన్, ఇతర సభ్యులుతో నియమాలు, ఆంక్షలుతోటి, కేంద్ర ప్రభుత్వం చేసిన నియమాల ప్రకారం కమిటీ సభ్యుడిగా లేని వ్యక్తిని నియమించబడిన వ్యక్తి, దాని (కమిటీ ) ఉప కమిటీలలో ఏదైనా సభ్యుడిగా సూచించబడవచ్చు.

;7. రాష్ట్ర ప్రభుత్వ అధికారులు
ఈ చట్టం యొక్క ప్రయోజనాలకు సరిపోయేలా ఆలోచించినందుకు గానూ రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు అటువంటి అధికారులతో "ఇటువంటి" అధికారులను నియమిస్తాయి. నియమించిన అధికారులు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం యొక్క సాధారణ నియంత్రణ, ఆదేశానికి లేదా ఆ ప్రభుత్వంచే మార్గదర్శకత్వం వహించినట్లయితే, ఇతర అధికారులకు లేదా అధికారికి కూడా లోబడి ఉంటారు.

#### అధ్యాయం II ఎ: మత్తుపదార్థ దుర్వినియోగం యొక్క నియంత్రణ కోసం నేషనల్ ఫండ్
; 7A. మత్తుపదార్థాల దుర్వినియోగ నియంత్రణ కోసం నేషనల్ ఫండ్
అధికారిక గెజిట్లో నోటిఫికేషన్ ద్వారా సెంట్రల్ ప్రభుత్వం, మత్తుపదార్థాల దుర్వినియోగం కోసం నియంత్రించే నేషనల్ ఫండ్ అని పిలవబడే ఒక నిధిని కలిగి ఉంటుంది (ఇకపై ఈ అధ్యాయంలో ఫండ్ అని పిలుస్తారు), అందులో జమ చేయాలి:
* ఈ తరపున పార్లమెంటు ద్వారా, చట్టప్రకారం కేటాయించిన తర్వాత, సెంట్రల్ గవర్నమెంట్ చేయగల మొత్తాన్ని అందించాలి.
* చాప్టర్ Vఎ క్రింద పోగొట్టుకున్న ఏదైనా ఆస్తి యొక్క అమ్మకం.
* ఏ వ్యక్తి లేదా సంస్థచే చేయగల ఏదైనా మంజూరు.
* ఈ నిబంధనల ప్రకారం ఫండ్‌కు చెల్లిస్తున్న మొత్తాల పెట్టుబడి నుండి ఏదైనా ఆదాయం.
అక్రమ రద్దీని ఎదుర్కోడానికి లేదా దుర్వినియోగం, నార్కోటిక్ మందులు, సైకోట్రోపిక్ పదార్ధాలను నియంత్రించడం కోసం చేపట్టిన చర్యలకు సంబంధించిన ఖర్చులకు అనుగుణంగా లేదా చట్టం యొక్క సెక్షన్ 71 లోని సబ్ సెక్షన్ (1) లో పేర్కొన్న ప్రయోజనాల కోసం కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ ఫండ్‌ను ఉపయోగించాలి. ఫండ్ దరఖాస్తుకు సంబంధించి ప్రభుత్వానికి సలహా ఇవ్వడం సరిపోతుందని భావించినందున కేంద్ర ప్రభుత్వం ఒక పరిపాలక సభను ఏర్పరుస్తుంది. పాలక మండలి ఛైర్మన్ (సెంట్రల్ గవర్నమెంట్‌కు అదనపు కార్యదర్శికి కంటే తక్కువగా ఉండకూడదు), కేంద్ర ప్రభుత్వం నియామకాన్ని నియమించే విధంగా ఉన్నందున, ఆరుగురు మించిపోయే విధంగా ఇతర సభ్యులను కలిగి ఉండదు. పరిపాలక సభ దాని స్వంత విధానాన్ని నియంత్రించే శక్తిని కలిగి ఉంటుంది.
; 7b. ఫండ్ క్రింద ఆర్థిక కార్యకలాపాల యొక్క వార్షిక నివేదిక
ప్రతి ఆర్థిక సంవత్సరాంతానికి ముగిసిన తరువాత, కేంద్ర ప్రభుత్వం, ఆర్థిక సంవత్సరంలో మునుపటి విభాగం కింద ఆర్థిక కార్యకలాపాలకు సంబంధించిన నివేదికను, ఒక ప్రకటనతో ఖాతాలతో పాటు, ప్రభుత్వ అధికారిక గెజిట్లో ప్రచురించడానికి ఇది హేతువు అవుతుంది.
## అధ్యాయము III: నిషేధం, నియంత్రణ, క్రమబద్ధీకరణ
;8. కొన్ని కార్యకలాపాల నిషేధం
ఈ విభాగం ఏ కోకో ప్లాంట్‌ను పెంపొందించకుండా లేదా కొకా ప్లాంట్ యొక్క ఏదైనా భాగాన్ని సేకరించకుండా లేదా నల్లమందు గసగసాలు లేదా ఏదైనా గంజాయి ప్లాంట్ పెంపకం; భారతదేశం లోకి ఉత్పత్తి, ఉత్పత్తి, అమ్మకం, కలిగి ఉండటం, కొనుగోలు, రవాణా, సామాను-గృహ వినియోగం, వినియోగం, దిగుమతి, ఇంటర్-రాష్ట్ర ఎగుమతి, ఇంటర్ స్టేట్ దిగుమతి;, భారతదేశం నుండి ఎగుమతి లేదా ఏ మాదక ఔషధం లేదా సైకోట్రోపిక్ పదార్ధం యొక్క రవాణా, వైద్య లేదా శాస్త్రీయ ప్రయోజనాల కోసం తప్ప, ఈ చట్టం లేదా నియమాలు లేదా ఆదేశాల నిబంధనల ద్వారా అందించిన పరిధిలో, అలాంటి నియమం ఏదైనా లైసెన్స్, అనుమతి లేదా అధికారం ద్వారా ఏదైనా అవసరాన్ని విధించినప్పుడు అటువంటి లైసెన్స్, అనుమతి లేదా అధికార నియమ నిబంధనలకు అనుగుణంగా మాత్రమే తప్ప; ఏ వ్యక్తిని అయినా నిషేధించింది.

* ఈ విభాగంలో అలంకార ప్రయోజనాల కోసం గసగసాల గడ్డి (చరస్/గంజాయి) ఏదీ ఎగుమతికి వర్తించదు.

## అధ్యాయము IV: నేరాలు, జరిమానాలు
;25A. విభాగం 9A కింద చేసిన ఆదేశాలు విరుద్ధంగా కోసం శిక్ష
ఏ వ్యక్తి అయినా 9A సెక్షన్ క్రింద చేసిన ఆర్డర్‌కు విరుద్ధంగా ఉంటే, బాధ్యుడిగా వ్యవహరించే ఏ వ్యక్తికి అయినా ఒక కాలానికి పది సంవత్సరాల వరకు శిక్ష విస్తరించడానికి, ఒక లక్ష రూపాయలకు విస్తరించే జరిమానాకి కూడా కఠినంగా జైలు శిక్ష విధించబడతాడు.
;28. నేరాలకు పాల్పడే ప్రయత్నాలకు శిక్ష
ఈ అధ్యాయం కింద శిక్షార్హమైన ఏదైనా నేరాన్ని చేసేందుకు ప్రయత్నించేవారు లేదా అలాంటి నేరానికి పాల్పడినట్లయితే, అలాంటి ప్రయత్నంలో చేసిన నేరం కోసం అందించిన శిక్ష, నేరారోపణకు సంబంధించిన ఏదైనా చర్య శిక్షార్హమైనదిగా ఉంటుంది.

;32. ఎటువంటి శిక్షను ఇవ్వని నేరం కోసం శిక్ష.
ఈ చట్టం లేదా ఏ నియమం లేదా క్రమంలో ఏ నియమాన్ని అయినా విరుద్ధం చేసిన వ్యక్తి, లేదా ఏ లైసెన్స్, అనుమతి లేదా ఆధారం యొక్క ఏ పరిస్థితి ఈ అధ్యాయంలో వేర్వేరు శిక్షలు ఇవ్వబడవు, ఆరు నెలల వరకు, లేదా జరిమానాతో లేదా రెండింటికీ పొడిగించగల ఒక నిబంధన కోసం జైలు శిక్షతో శిక్షింపబడవచ్చు.
;32A. ఈ చట్టం క్రింద ప్రదానం చేసిన ఏదైనా శిక్షలో సస్పెన్షన్, ఉపసంహరణ లేదా మినహాయింపు లేదు
సెక్షన్ 33 లోని నియమావళికి కట్టుబడి ఉన్న నియమావళికి క్రిమినల్ ప్రొసీజరు, 1973 లేదా ఇతర నియమాల కోడ్లో ఉన్న ఏదైనా, ఈ చట్టం (సెక్షన్ 27 కాకుండా) క్రింద ఇవ్వబడిన వాక్యం రద్దు చేయబడదు లేదా రద్దు చేయబడదు లేదా మార్చబడదు.
;33. క్రిమినల్ ప్రొసీజరు కోడ్, 1973 యొక్క సెక్షన్ 360, నేరస్థుల చట్టం, 1958 యొక్క దరఖాస్తు.
క్రిమినల్ ప్రొసీజరు కోడ్, 1973 లేదా ప్రొబ్బిషన్ అఫ్ అపెండర్స్ యాక్ట్, 1958 లోని సెక్షన్ 360 లో ఉన్న ఏదీ ఈ చట్టం కింద పద్దెనిమిదేళ్ల వయస్సులోపు నేరానికి పాల్పడిన వ్యక్తికి వర్తించదు. అలాంటి వ్యక్తి పద్దెనిమిదేళ్ల వయస్సులోపు లేదా సెక్షన్ 26 లేదా సెక్షన్ 27 క్రింద శిక్షించబడతాడు.

;36బి. అప్పీల్, పునర్విమర్శ
క్రిమినల్ ప్రొసీజర్, 1973 యొక్క కోడ్ XXIX, XXX చే ఇవ్వబడిన అన్ని అధికారాలు, హైకోర్టు తనకువర్తించే విధంగా, ప్రవర్తించవచ్చు, ఒక హైకోర్ట్ లో, ఉన్నత న్యాయస్థానం పరిధిలోని స్థానిక పరిమితుల్లో ఒక ప్రత్యేక న్యాయస్థానం హైకోర్టు పరిధిలోని స్థానిక పరిమితుల పరిధిలో సెషన్ కోర్టు కేసులను విచారణ చేస్తుంది.

## శిక్ష
ఎన్‌డిపిఎస్ చట్టం యొక్క విరుద్ధంగా పదార్ధం యొక్క పరిమాణం ఆధారంగా ఎవరైనా శిక్ష ఎదుర్కోవాల్సి ఉంటుంది.
* ఇక్కడ విరుద్ధంగా కలిగి ఉన్న చిన్న పరిమాణం ఉంటుంది (ఉన్నట్లయితే), 1 సంవత్సరానికి పొడిగించవచ్చు లేదా ₹ 10,000 (యుఎస్ $ 160) లేదా రెండింటికి విస్తరించిన జరిమానాతో కఠినమైన ఖైదు.
* ఇక్కడ విరుద్ధంగా వాణిజ్య పరిమాణం కంటే తక్కువ పరిమాణంలో ఉంటుంది కానీ చిన్న పరిమాణం కంటే ఎక్కువగా ఉంటుంది, ఈ ఒక పదం కోసం కఠినమైన ఖైదుతో 10 సంవత్సరాల వరకు పొడిగించవచ్చు, జరిమానాతో ఇది ₹ 1 లక్షకు విస్తరించవచ్చు (యుఎస్ $ 1,600);
* ఇక్కడ విరుద్ధంగా ఒక వాణిజ్య పరిమాణాన్ని కలిగి ఉంటుంది, ఇది 10 సంవత్సరాల కన్నా తక్కువగా ఉండకూడదు కానీ 20 సంవత్సరాల వరకు విస్తరించవచ్చు, 1 లక్ష కన్నా తక్కువ (యుఎస్ $ 1,600) కంటే తక్కువగా ఉండకూడదు, కానీ ఇది ₹ 2 లక్షలకు (యుఎస్ $ 3,100) విస్తరించవచ్చు.

ఈ క్రింద ఇవ్వబడిన పట్టిక కొన్ని ప్రసిద్ధ ఔషధాల కోసం ఒక చిన్న పరిమాణం, వాణిజ్య పరిమాణం యొక్క ప్రస్తుత నిర్వచనాన్ని జాబితా సూచిస్తుంది.

## విమర్శ
పార్లమెంటులో బిల్లు యొక్క చర్చ సమయంలో, పలువురు సభ్యులు కఠినంగా, మృదువైన మందులను చికిత్స చేసేందుకు గాను దీనిని వ్యతిరేకించారు. అయితే, రాజీవ్ గాంధీ పరిపాలన మాత్రం సాఫ్ట్ డ్రగ్స్ మాత్రం గేట్‌వే మాదకద్రవ్యాలు అని వాదించారు.

ఎన్‌డిపిఎస్ చట్టం అనే దానిని ది టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియాలో విమర్శించబడింది. అన్ని మాదకద్రవ్యాలకూ ఒకే విధమైన శిక్షను అందించడం ద్వారా ఈ చట్టం "అనారోగ్యంతో కూడినది", "పేలవమైన ఆలోచనాత్మకమైనది"గా వర్ణించబడింది. అందువల్ల డీలర్లు వారి దృష్టిని కఠిన ఔషధాలకు మార్చారు, ఇక్కడ లాభాలు కూడా చాలా ఎక్కువగా ఉన్నాయి. ఈ చట్టం "వాస్తవంగా మందుల సమస్యను సృష్టించింది" అని కూడా వాదించారు. టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా సిఫారసు చేయబడిన కొన్ని మృదువైన మందులు చట్టబద్ధం చేయాలని సూచించాయి, ఎందుకంటే ఇది హెరాయిన్ వ్యసనం యొక్క స్థాయిని తగ్గిస్తుంది.

2015 లో, లోక్‌సభ సభ్యుడు తథాగత సత్పతీ, కన్నాబిస్‌పై నిషేధాన్ని "ఎలిటిస్ట్"గా విమర్శించారు, పేద ప్రజల "మత్తుపదార్థం" అయిన కానబిస్, నిరుత్సాహ పరుస్తుంది. అతను నిషేధం గురించి "యునైటెడ్ స్టేట్స్ సృష్టించిన బెదిరింపుకు అతిగా ప్రతిస్పందన" అని భావించాడు. సత్పతి కూడా గంజాయి చట్టబద్ధతకు మద్దతునిచ్చారు. 2015 నవంబరు 2 న లోక్‌సభ ఎంపి ధరంవీర్ గాంధీ పార్లమెంట్ నుంచి క్లియరెన్స్‌ను స్వీకరించినట్లు ప్రకటించారు.

## 1988 సవరణ
1988 జనవరి 8 న "'నార్కోటిక్ డ్రగ్స్ అండ్ సైకోట్రోపిక్ సబ్‌స్టాన్సెస్ (సవరణ) చట్టం, 1988"' (1989 యొక్క చట్టం 2) అప్పటి రాష్ట్రపతి రామస్వామి వెంకటరామన్ నుండి అనుమతి పొందింది.

## 2001 సవరణ
2001 మే 9 న నార్కోటిక్ డ్రగ్స్ అండ్ సైకోట్రోపిక్ సబ్‌స్టాన్సెస్ (సవరణ) చట్టం, 2001 (2001 యొక్క చట్టం నం. 9) తరువాత రాష్ట్రపతి కె. ఆర్. నారాయణన్ నుండి అనుమతి పొందింది.
## 2014 సవరణ
నార్కోటిక్ డ్రగ్స్ అండ్ సైకోట్రోపిక్ సబ్‌స్టాన్సెస్ (సవరణ) చట్టం, 2014 (2014 యొక్క చట్టం సంఖ్య 16 ) ఎన్‌డిపిఎస్ చట్టం సవరించబడింది. ఎసెన్షియల్ నార్కోటిక్ డ్రగ్స్ (మోర్ఫిన్, ఫెంటనేల్, మెథడోన్) మీద చట్టం ద్వారా ఉంచబడిన పరిమితులను వెసలుబాటు తీసుకురావడం ద్వారా వాటిని నొప్పి ఉపశమనం, ఉపశమన సంరక్షణలో ఉపయోగించడం కోసం వాటిని మరింత అందుబాటులోకి తీసుకువచ్చారు. ఈ సవరణలో మత్తుపదార్థాలపై ఆధారపడినవారికి చికిత్స, సంరక్షణలను మెరుగుపరచడానికి చర్యలు తీసుకోబడ్డాయి, నల్లమందు ప్రాసెసింగ్ ప్రారంభించడం, ప్రైవేటు రంగానికి గట్టిపడిన (గసగసాల) గడ్డిని ఏర్పాటు చేయడం, మాదకద్రవ్య అక్రమ రవాణా మొదలగు ఆరోపణలపై ఏర్పడిన వ్యక్తుల యొక్క ఆస్తిని, నగదుకు సంబంధించినవి స్వాధీనం చేసుకునేందుకు తగిన బలపరిచిన నిబంధనలు ఉన్నాయి. అధిక పరిమాణంలో మందులు రవాణా చేయాలనే పునరావృత దోషము విషయంలో తప్పనిసరి మరణశిక్షను ఎన్‌డిపిఎస్ చట్టం యొక్క శిక్ష విధించినప్పుడు, ఈ పునరావృత నేరాలకు 30 సంవత్సరాల జైలు శిక్షను ప్రత్యామ్నాయ వాక్యాన్ని కూడా ఉపయోగించడానికి న్యాయస్థానాలు ఈ అభీష్టాన్ని ఇస్తాయి. ఏదేమైనప్పటికీ, "చిన్న పరిమాణం" నేరాలకు గరిష్ఠంగా 6 నెలల నుండి 1 సంవత్సరం జైలు శిక్షను సవరణ పెంచింది.
### ప్రతిపాదన, శాసనం
నార్కోటిక్ డ్రగ్స్ అండ్ సైకోట్రోపిక్ సబ్‌స్టాన్సెస్ (సవరణ) బిల్, 2011, (2011 యొక్క బిల్లు సంఖ్య 78) అనేది 2011 సెప్టెంబరు 8 న లోక్‌సభలో ఆనాటి ఆర్థిక మంత్రి ప్రణబ్ ముఖర్జీ ప్రవేశ పెట్టబడింది. ఈ బిల్లు 13 సెప్టెంబరున యశ్వంత్ సిన్హా అధ్యక్షతన ఫైనాన్స్ స్టాండింగ్ కమిటీకి సూచించబడింది. ఈ కమిటీ తన నివేదికను మూడు నెలలలో సమర్పించాలని నిర్ణయించింది, కాని వాస్తవానికి ఇది 21 మార్చి 2012 న సమర్పించబడింది. ఈ బిల్లును 2014 ఫిబ్రవరి 20 న లోక్ సభ ఆమోదించింది, తదుపరి రోజు రాజ్యసభ ఆమోదించింది. ఇది 2014 మార్చి 7 న నాటి రాష్ట్రపతి ప్రణబ్ ముఖర్జీ యొక్క అనుమతి పొందింది, 10 మార్చిలో భారతదేశ గజెట్ లో ప్రచురించబడింది.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
*NDPS Act, Rules and Amendments - Full text
*NDPS (Amendment) Act, 1988 - Full text (Page 8)

వర్గం:భారతదేశం
వర్గం:భారతదేశపు చట్టాలు