open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
దాగుడుమూత దండాకోర్

**దాగుడుమూత దండాకోర్** 2015, మే 9న విడుదలైన తెలుగు హాస్య చలనచిత్రం. ఉషాకిరణ్ మూవీస్ & ఫస్ట్ ఫ్రేమ్ ఎంటర్టైన్మెంట్స్ పతాకంపై రామోజీరావు నిర్మాణ సారథ్యంలో దర్శకుడు క్రిష్ సమర్పణలో ఆర్.కె. మలినేని దర్శకత్వం వహించాడు. రాజేంద్రప్రసాద్, సారా అర్జున్, రవిప్రకాష్, రవివర్మ, సత్యం రాజేష్, నిత్యాశెట్టి ప్రధాన పాత్రల్లో నటించగా ఇ.ఎస్. మూర్తి సంగీతం అందించాడు. 2014లో తమిళంలో వచ్చిన *[[శైవం (సినిమా)|శైవం]]* సినిమాకి రీమేక్ సినిమా ఇది. దర్శకుడిగా ఆర్.కె. మలినేనికి ఇది తొలిచిత్రం కాగా, సారా అర్జున్ తెలుగు చిత్రంలో కూడా తన పాత్రనే పోషించింది. ఈ చిత్రం బాక్సాఫీస్ వద్ద పరాజయం పొందింది.

## కథా నేపథ్యం
రాజులపాలెంలోని రాజుగారు (రాజేంద్ర ప్రసాద్) తన ముగ్గురు కొడుకుల్లో ఒకడితో వ్యవసాయం చేయించుకొంటూ ఊరికి పెద్ద దిక్కుగా ఉంటాడు. తన గారాల మనవరాలు బంగారం (సారా అర్జున్) అంటే రాజుగారికి అమితమైన ప్రేమ. బంగారం ఇంట్లోని లేగదూడలు, కోళ్ళతో అనుబంధాన్ని పెంచుకుంటుంది. నాని అనే కోడిపుంజు అంటే ఎంతో ఇష్టం. చాలా సంవత్సరాల తర్వాత ఢిల్లీ నుండి రాజుగారి పెద్దకొడుకు, చెన్నై నుండి ఉండే చిన్న కొడుకు, దుబాయ్ నుండి కూతురు వస్తారు. చాలా రోజుల తరువాత తండ్రి దగ్గరకు వచ్చినా వారు ప్రశాంతంగా ఉండలేరు. తమతమ వ్యక్తిగత సమస్యలతో, ఊర్లో తలెత్తే సమస్యలతో ఇబ్బందులు పడుతుంటారు. దీనికంతటికీ కారణం అమ్మవారికి మొక్కు చెల్లించకపోవడమే అని నిర్ణయించుకుంటారు. అమ్మ వారికి కోడిపుంజును బలి ఇస్తామని మొక్కుకొని, బంగారానికి ఇష్టమైన కోడిపుంజు నానిని బలి ఇవ్వాలని అనుకొంటారు. ఇంతలోనే నాని కనిపించకుండా పోతుంది. అది ఎక్కడ ఉందో వెతకడం ప్రారంభిస్తారు. మరి వరండాలో ఉండాల్సిన కోడిపుంజు ఏమయ్యింది, అది ఎక్కడ ఉందో కనుక్కొన్నారా, అమ్మవారికి మొక్కు తీర్చుకోగలిగారా అన్నది మిగత కథ.

## నటవర్గం

* రాజేంద్ర ప్రసాద్ (రాజగారు)
* సారా అర్జున్ (బంగారం)
* రవిప్రకాష్ (హరి)
* రవివర్మ
* ప్రభు (శ్రీధర్‌)
* శ్రీహర్ష (మురళి)
* సత్యం రాజేష్
* రాజా బాబు (సుబ్బరాజు)
* సిద్ధార్థ వర్మ (సిద్దుడు)
* రఘు కారుమంచి (పోలీస్ ఆఫీసర్‌)
* నిత్యాశెట్టి (మధు)
* సంధ్య జనక్ (అన్నపూర్ణ)
* ప్రతిజ్ఞ (సుగుణ)
* సిద్ధు జొన్నలగడ్డ (సిద్ధు)

## సాంకేతికవర్గం

* స్క్రీన్ ప్లే, దర్శకత్వం: ఆర్.కె.మలినేని
* నిర్మాణం: రామోజీ రావు
* సమర్పణ: క్రిష్
* మాటలు: పెద్దింటి అశోక్ కుమార్
* కథ: ఏ.ఎల్. విజయ్
* ఆధారం: శైవం (2014) తమిళ చిత్రం
* సంగీతం: ఇ.ఎస్. మూర్తి
* సినిమాటోగ్రఫీ: వి.ఎస్.జ్ఞానశేఖర్
* కూర్పు: ధర్మేంద్ర కాకరాల
* నిర్మాణసంస్థ: ఉషాకిరణ్ మూవీస్, ఫస్ట్ ఫ్రేమ్ ఎంటర్‌టైన్‌మెంట్స్
* పంపిణీదారు: శ్రీ వెంకటేశ్వర క్రియేషన్స్

## పాటలు

ఇ.ఎస్. మూర్తి ఈ చిత్రానికి సంగీతం అందించడంతోపాటు పాటలు కూడా  రాశాడు. ఆదిత్యా మ్యూజిక్ కంపెనీ ద్వారా పాటలు విడుదల చేయబడ్డాయి. 2015, జనవరి 30న హైదరాబాదులోని రామోజీ ఫిల్మ్ సిటీలో జరిగిన పాటల విడుదల కార్యక్రమంలో రామోజీరావు, తమిళ సినిమా దర్శకుడు ఏ.ఎల్. విజయ్ పాల్గొన్నారు.

## మూలాలు

## ఇతర లంకెలు
*

వర్గం:2015 తెలుగు సినిమాలు
వర్గం:తెలుగు కుటుంబకథా సినిమాలు
వర్గం:రాజేంద్ర ప్రసాద్ నటించిన సినిమాలు
వర్గం:కాకరాల నటించిన సినిమాలు
లీపా లోయ

**లీపా లోయ'' ([[ఆంగ్లం]]: Leepa Valley)**''  పాకిస్తాన్ పరిపాలనలో ఉన్న ఆజాద్ కాశ్మీర్‌లోని హట్టియన్ బాలా జిల్లాలో 83 కి.మీ. ముజఫరాబాద్ నుండి  ఈ లోయను రేషియాన్, దావో ఖాన్, లీపా చానానియన్ విభాగాలుగా విభజించారు .

## చరిత్ర
లీపా లోయ గతంలో జమ్మూ కాశ్మీర్‌లోని కుప్వారా జిల్లాకు చెందిన కర్నా తహసీల్‌లో భాగం. ఈ లోయ ఇప్పుడు పాకిస్తాన్‌లోని ఆజాద్ కాశ్మీర్‌లోని జీలం లోయ జిల్లాలో భాగం. ఇది రెండు పొరుగు దేశాలలో కలహాలకు దారితీసింది. లీపా లోయ జనాభా 80,000.

## భౌగోళికం
లీపా లోయ 3,000 మీ. సముద్ర మట్టానికి పైన. ఏడాది పొడవునా హిమపాతం క్రమం తప్పకుండా సంభవిస్తుంది.

మొత్తం లోయలో వరి పంట, ఆపిల్ పొలాలు ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి. తూర్పు నుండి పడమర వరకు లోయలో నిలబడి ఉన్నప్పుడు జమ్మూ కాశ్మీర్ నుండి వేరుచేసే నియంత్రణ రేఖ అక్కడి నుండి చూడవచ్చు. వేసవిలో దాని పచ్చని నదీ క్షేత్రాలు సాధారణ చెక్క కాశ్మీరీ ఇళ్ళు పర్యాటకులకు అద్భుతమైన దృశ్యాన్ని అందిస్తాయి. లోయలో మాట్లాడే ప్రధాన భాష కాశ్మీరీ, తరువాత హింద్కో, పహారీ-పోత్వారీ గోజారి. 
## వివిధ రకాల లోయలు
లోయ ఏర్పడిన విధానాన్ని బట్టి వీటిలో అనేక రకాలున్నాయి. వాటిలో కొన్ని:

* నది ప్రవహించే లోయ
* వెడల్పైన చదునైన లోయ. అందులో నది ప్రవహిస్తూంటుంది
* కొండలు గుట్టల మధ్య ఉండే చిన్నపాటి లోయ
* లోతైన, సన్నటి, చదునైన అడుగుతో ఉండే లోయ.
* కోత వల్ల ఏర్పడే లోయ
* భూగర్భంలో ఏర్పడే పరిమాణాల వల్ల ఏర్పడే లోయలు
* పొడి లోయ - నీటి కోత వల్ల ఏర్పడని లోయలు
* రెండూ సమాంతర పర్వత శ్రేణుల మధ్య ఏర్పడే పొడవాటి లోయ.
* కాన్యన్లు, గండ్లు, చీలికలు మొదలైనవాటిని లోయలుగా పరిగణించరు.

## ప్రపంచంలో ప్రముఖ లోయలు

* కాలిఫోర్నియా మధ్య లోయ, అమెరికా
* రాగి కాన్యన్
* డెన్యుబ్ లోయ, యురపు,
* మృత్యు లోయ, అమెరికా
* గ్రాండ్ కాన్యన్, అమెరికా
* గొప్ప గ్లెన్ స్కాట్లాండ్
* గొప్ప రిఫ్ట్ లోయ
* ఇండస్ లోయ, ఇండియా-పాకిస్థాన్
* లోయిర్ లోయ, ఫ్రాన్స్
* నాపా కౌంటీ, అమెరికా
* నైలు లోయ ఈజిప్టు
* ఒకనాగన్ లోయ కెనడా
* ఒవెన్స్ లోయ కాలిఫోర్నియా
* పన్షీర్ లోయ
* రైన్ లోయ, ఫ్రాన్స్
* రోన్ లోయ, ఫ్రాన్స్
* రియో గ్రాండ్ లోయ, అమెరికా
* షెనన్డో లోయ అమెరికా
* సొనొమా లోయ, కాలిఫోర్నియా, అమెరికా
* రాజుల లోయ ఈజిప్టు
* సూర్య లోయ అమెరికా
* సాన్ ఫెర్నాండొ లోయ అమెరికా
* సాంతా క్లారా లోయ లేదా సిలికాన్ లోయ అమెరికా
* దక్షిణ వేల్స్ లోయలు వేల్స్
* మెక్సికో లోయ మెక్సికో.

## పాకిస్తానులోని ప్రముఖ లోయలు

* హన్జా రాష్ట్రం (మాజీ) హుంజా-నగర్ జిల్లా
* బాగ్రోట్ లోయ
* నల్తార్ లోయ
* హుంజాలో షమానిజం
* ఉత్తర ప్రాంతాలు (పూర్వ)
* బౌద్ధమతం సిల్క్ రోడ్ ప్రసారం
* కరాకోరం హైవే
* కరాకోరం పర్వతాలు
* నీలం లోయ
* కలాషా లోయ
* కాఘన్ లోయ
* నగర్ లోయ

## మూలాలు

వర్గం:భూగోళశాస్త్రం
వర్గం:లోయలు
సీలేరు నది

**సిలేరు నది** ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో, ఒడిశాలలో ప్రవహించే నది. ఇది ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఉద్భవించి, శబరి నదిలో విలీనం కావడానికి ముందు ఒడిశా గుండా ప్రవహిస్తుంది. సీలేరు నది (దాని ఎగువ ప్రాంతాలలో మాచ్కండ్ అని పిలుస్తారు) ఆంధ్రప్రదేశ్, ఒడిశాలోని ఛత్తీస్‌గడ్ మూడు కలయికల సరిహద్దు బిందువులో శబరి నది కలుస్తుంది.

## జలశక్తి సామర్థ్యం
సిలేరు నదిలో జల విద్యుత్ ఉత్పత్తికి భారీ సామర్థ్యం ఉంది, ఇది మాచ్కుండ్ (120 మెగావాట్లు), బలిమెల (510 మెగావాట్లు), ఎగువ సిలేరు (240 మెగావాట్లు), డొంకరాయ్ (25 మెగావాట్లు), దిగువ సిలేరు (460 మెగావాట్లు) ల జలాశయాల వద్ద జలవిద్యుత్ ప్రాజెక్టులను నిర్మించడం ద్వారా సీలేరు నది గణనీయంగా ఉపయోగపడింది. బలిమెల మట్టి ఆనకట్ట భాగం వద్ద అందుబాటులో ఉన్న ప్రధాన భాగం అంతా ఉపయోగించుకునేలా చిత్రకొండ (60 మెగావాట్ల) జల పథకం ప్రణాళిక చేయబడింది.

## నీటిపారుదల సంభావ్యత
బలిమెల విద్యుత్ కేంద్రం నుండి విడుదలయ్యే నీటిని ఒడిశాలోని శబరి నదికి, ఉపనదిగా ఉన్న పోటేరు ఉపనది పల్లపు ప్రాంతానికి నీటిపారుదల కొరకు ఉపయోగిస్తారు.గోదావరి డెల్టా అవసరాల కోసం, ప్రధాన గోదావరి నది సన్నగా ప్రవాహంచే కాలంలో ఇతర విద్యుత్ కేంద్రాల నుండి విడుదలయ్యే నీరు నీటిపారుదల అవసరాలకు సరిపోదు.సీలేరు నదీ పరీవాహక ప్రాంతంనందు అందుబాటులో ఉన్న నీటి నిల్వల నుండి శాశ్వత నీటి సరఫరాతో ఉత్తరాంధ్ర ప్రాంతంలో భారీ నీటిపారుదల సామర్థ్యం ఉంది.

తూర్పు గోదావరి జిల్లాలోని మధ్య భూములు డొంకరాయ్ రిజర్వాయర్ (310 మీ. ఎంఎస్‌ఎల్) నుండి సీలేరు నది నీటిని, 35 కి.మీ. పొడవైన సొరంగం నిర్మించడం ద్వారా, తూర్పు కనుమల వైపుకు నీటిని మళ్లించడం ద్వారా మెరుగైన విద్యుత్ సామర్థ్యం ఏర్పడింది. అదేవిధంగా సీలేరు నది నీటిని గుంటవాడ అడ్డుకట్ట (ఎగువ సీలేరు విద్యుత్ కేంద్రం హెడ్ వర్క్స్) నుండి 410 మీటర్ల ఎంఎస్‌ఎల్ వద్ద తూర్పు వైపుకు 30 కి.మీ సొరంగమార్గం ద్వారా నీటి మళ్లించడం ద్వారా, విశాఖపట్నం జిల్లా, విజయనగరం జిల్లా, శ్రీకాకుళం జిల్లాలోని మధ్య భూములుకు మెరుగైన నీటి సరఫరాను పొందవచ్చు. పోలవరం జలాశయంలో నీటి మట్టం తగినంతగా లేనప్పుడు, సీలేరు నదిద్వారా మళ్లించిన నీరు తూర్పున పోలవరం ఎడమ ఒడ్డు కాలువకు, వర్షాకాలం కాని కాలంలో విశాఖపట్నం నగరానికి నిరంతరం తాగునీటి అవసరాలకు నీటిని సరఫరా చేయడానికి కూడా ఉపయోగపడుతుంది.తూర్పు గోదావరి జిల్లాలో అదనపు నీటిపారుదల సృష్టించడానికి దిగువ సిలేరు విద్యుత్ కేంద్రం నుండి విడుదలయ్యే నీటిని గురుత్వాకర్షణ ద్వారా యెలేరు రిజర్వాయర్‌కు 70 కి.మీ. పొడవైన సొరంగం ద్వారా మళ్లించవచ్చు. దిగువ సిలేరు విద్యుత్ కేంద్రం విడుదల చేసిన నీటిలో కొంత భాగాన్ని శబరి నదీ పరీవాహక ప్రాంతంలో ఉన్నదిగువ సీలేరు నీటిపారుదల పథకానికి కూడా ఉపయోగించవచ్చు.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:భారతదేశ నదులు
వర్గం:ఒడిశా నదులు
సూర్యకాంతం (2019 సినిమా)

**సూర్యకాంతం** 2019, మార్చి 29న విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. నిర్వాణ సినిమాస్ పతాకంపై సందీప్ ఎర్రంరెడ్డి, సృజన్ ఎరబోలు నిర్మాణ సారథ్యంలో ప్రణీత్ బ్ర‌హ్మాండ‌ప‌ల్లి దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో నీహారిక కొణిదెల, రాహుల్ విజయ్, పెర్లీన్ భేసానియా, శివాజీ రాజా, సుహాసిని తదితరులు నటించగా, మార్క్ కె రాబిన్ సంగీతం అందించాడు.

## కథ
సూర్యకాంతం (నిహారిక) పేరుకు తగ్గట్టే ఎవరికీ అర్ధం కాని ఓ వింత పాత్ర. తనకు నచ్చింది మాత్రమే చేస్తుంది. ఎవ్వరి కోసం తను మారదు. ఎవరూ తనకోసం మారాలని అనుకోదు. తనకు తానే ముద్దు.. తన తరువాతే ఎవరైనా. ఇలాంటి ఇంట్రస్ట్రింగ్ క్యారెక్టర్‌ని తొలిచూపులోనే చూసి ప్రేమిస్తాడు అమాయకపు అభి (రాహుల్ విజయ్). లవ్, కమిట్మెంట్, ఎమోషన్స్ ఇలాంటి వాటికి దూరంగా ఉండే సూర్యకాంతం.. అభి ప్రేమను వద్దంటూనే అట్రాక్ట్ అవుతుంది. అదే సందర్భంలో అభి లవ్ ప్రపోజ్‌కి ఎలా స్పందించాలా తెలియని కన్ఫ్యూజన్‌లో ఎవరికీ చెప్పకుండా దూరంగా వెళిపోతుంది. దీంతో అభి చిన్ననాటి స్నేహితురాలు పూజతో (పెర్లిన్ భెసానియా)తో పెళ్లి ఫిక్స్ అవుతుంది. వీరి కథ పెళ్లితో సుఖాంతం అవుతుందనుకుంటున్న సందర్భంలో సూర్యకాంతం కథలోకి రీ ఎంట్రీ ఇస్తుంది. ఆ తరువాత ఏం జరిగిందనేది మిగతా కథ.

## నటవర్గం

* నీహారిక కొణిదెల (సూర్యకాంతం)
* రాహుల్ విజయ్ (అభి)
* పెర్లిన్ భేసానియా (పూజ)
* సుహాసిని మణిరత్నం (సుప్రియ - సూర్యకాంతం తల్లి)
* సత్య (సన్నీ)
* శివాజీ రాజా (అభి తండ్రి)
* మధుమణి (అభి తల్లి)
* నయాని పావని (మీరా - సూర్యకాంతం స్నేహితురాలు) 
* కోటేశ్వర్ రావు (పూజ తండ్రి)
* రూప లక్ష్మి (పూజ తల్లి)
* అక్షర కిషోర్ (చిన్న సూర్యకాంతం)

## సాంకేతికవర్గం

* దర్శకత్వం: ప్రణీత్ బ్ర‌హ్మాండ‌ప‌ల్లి
* నిర్మాణం: సందీప్ ఎర్రంరెడ్డి, సృజన్ ఎరబోలు
* సంగీతం: మార్క్ కె రాబిన్ సంగీతం
* సినిమాటోగ్రఫీ: హరి జస్తి
* కూర్పు: రవితేజ గిరిజల
* నిర్మాణ సంస్థ: నిర్వాణ సినిమాస్

## పాటలు

ఈ చిత్రానికి మార్క్ కె రాబిన్ సంగీతం అందించాడు.

## స్పందన
టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా పత్రిక ఈ చిత్రానికి 2.5/5 రేటింగ్ ఇచ్చింది. "సూర్యకాంతం పాత్ర ఆడపిల్లల బాధల నుండి రిఫ్రెష్ చేసేలా ఉంది" అని రాసింది. "సినిమా ఇతివృత్తం కొత్తగా లేదు, చిత్రం పూర్తయ్యేసరికి మరొక వెబ్ సిరీస్ ని వెండితెరపై చూసినట్టు అనిపిస్తుంది" అని ది హిందూ పత్రికలో రాశారు. న్యూ ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ పత్రిక ఈ చిత్రానికి 2/5 రేటింగ్ ఇచ్చింది. "బలహీనమైన కథ, ఎక్కువ నిడివి ఉన్న సన్నివేశాలు ఈ చిత్రానికి మైనస్ పాయింట్స్ గా ఉన్నప్నటికి ఒక్కసారి చూడదగ్గ మంచి చిత్రమిది" అని ది హన్స్ ఇండియా పత్రిక రాసింది.

## మూలాలు

## ఇతర లంకెలు
*

వర్గం:2019 తెలుగు సినిమాలు
వర్గం:తెలుగు ప్రేమకథా సినిమాలు
వర్గం:సుహాసిని నటించిన సినిమాలు
వర్గం:శివాజీ రాజా నటించిన సినిమాలు
ఫిరోజ్‌పూర్ జిల్లా

**ఫిరోజ్‌పూర్ జిల్లా,** పంజాబ్ రాష్ట్రం లోని ఇరవై రెండు జిల్లాల్లో ఒకటి. దీని విస్తీర్ణం 2,190 చ.కి.మీ.   .

జిల్లా ముఖ్య పట్టణం ఫిరోజ్‌పూర్. అమృత్సరీ గేట్, వాన్సీ గేట్, మాఖూ గేట్, జీరా గేట్, బాగ్దాదీ గేట్, మోరీ గేట్, ఢిల్లీ గేట్, మగ్జానీ గేట్, ముల్తానీ గేట్, కసూరీ గేట్ అనే పది గేట్ల మధ్య ఈ నగరం ఉంది.

## పరిపాలన
జిల్లాలో క్రింది తహసీళ్ళున్నాయి: 

* ఫిరోజ్‌పూర్
* జిరా
* గురు హర్ సహై

ఉప-తహసీళ్ళు

* మఖు
* తల్వాండి భాయ్
* మామ్‌దోట్

బ్లాక్‌లు

* ఫిరోజ్‌పూర్
* ఘల్ ఖుర్ద్
* గురు హర్ సహై
* మఖు
* మామ్‌దోట్
* జిరా

ఫిరోజ్‌పూర్‌లో విధానసభ సీట్లు

* ఫిరోజ్‌పూర్
* ఫిరోజ్‌పూర్ గ్రామీణ
* గురు హర్ సహాయ్
* జిరా

## జనాభా వివరాలు

2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం అవిభక్త ఫిరోజ్‌పూర్ జిల్లాలో 20,29,074 జనాభా ఉంది.  ఇది భారతదేశ జిల్లాల్లో 230 వ స్థానంలో ఉంది. జిల్లా జనసాంద్రత 380 . 2001–2011 దశాబ్దంలో దాని జనాభా వృద్ధి రేటు 16.08%. ఫిరోజ్‌పూర్ జిల్లాలో లింగనిష్పత్తి 893/1000. అక్షరాస్యత రేటు 69.8%. (ఈ డేటా అంతా ఫాజిల్కా జిల్లా ఏర్పాటుకు ముందుది). 2011 లో ఈ జిల్లా నుండి కొంతభాగాన్ని వేరుచేసి ఫాజిల్కా జిల్లాను ఏర్పాటు చేసారు . 

## మూలాలు

వర్గం:పంజాబ్ జిల్లాలు
వర్షిణి

**షామిలి సుందరరాజన్** (వ‌ర్షిణి) భారతీయ చలనచిత్ర నటి, ప్రచారకర్త. ఆమె ఎక్కువగా తెలుగు చలన చిత్రాలలో నటించింది. ఆమె 2014లో జాతీయ పురస్కారం లభించిన చందమామ కథలు ద్వారా నటనా జీవితాన్ని ప్రారంభించింది.

## జీవితం తొలిదశలో, వృత్తి
వ‌ర్షిణి హైదరాబాదులో స్థిరపడిన తమిళ కుటుంబంలో రెండో కూతురుగా జన్మించింది. ఆమె ఎలక్ట్రానిక్స్‌లో తన బాచిలర్ డిగ్రీని పూర్తిచేసింది. మోడల్‌గా కెరీర్‌ను ప్రారంభించింది, శంభో శివ శంభో చిత్రంలో చిన్న పాత్ర చేసిన తరువాత ఆమె జాతీయ పురస్కారం గెలుచుకున్న చందమామ కథలు సినిమాలో కూడా నటించింది. ఆమె లవర్స్ , కాయ్ రాజా కాయ్ , బెస్ట్ యాక్టర్స్ వంటి చిత్రాలలో నటనకుగాను పేరు తెచ్చుకుంది. ఆమె అన్నపూర్ణా స్టుడియొస్ సమర్పించిన పెళ్ళి గొల అనే వెబ్ సిరీస్‌లో నటించి మంచిపేరు తెచ్చుకుంది. ఆ వెబ్ సిరీస్‌కు లభించిన ఆదరణకు గాను రెండొవ సీసన్ పెళ్ళి గొల 2 విడుదల చేసారు. ఆమె టీవీ షో ఢీలో టీం లీడర్‌గా కూడా ప్రసిద్ది చెందింది. ఇప్పుడు ఆమె పటాస్ 2 అనే టీవీ షోలో నటిస్తుంది.

## నటించిన చిత్రాలు

## మూలాలు

వర్గం:టెలివిజన్ వ్యాఖ్యాతలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు
భటిండా జిల్లా

**భటిండా జిల్లా,** పంజాబ్ లోని మాళ్వా ప్రాంతంలో ఉంది. జిల్లా విస్తీర్ణం 3,385 చదరపు కిలోమీటర్లు. విస్తీర్ణంలో భటిండా జిల్లా, లుధియానా, సంగ్రూర్ జిల్లాల తరువాత పంజాబ్‌లో మూడవ స్థానంలో ఉంది. దీనికి ఉత్తరాన ఫరీద్‌కోట్, మోగా జిల్లాలు, పశ్చిమాన ముక్తసార్ జిల్లా, తూర్పున బర్నాలా, మన్సా జిల్లాలు, దక్షిణాన హర్యానా రాష్ట్రం ఉన్నాయి. భటిండా, పంజాబ్‌లో పత్తి పండించే ప్రాంతం. జిల్లా కేంద్రం భటిండా

## చరిత్ర
1948 లో పటియాలా అండ్ ఈస్ట్ పంజాబ్ స్టేట్స్ యూనియన్ (పెప్సు) ఏర్పడటంతో భటిండా జిల్లా ఉనికిలోకి వచ్చింది. ఫరీద్‌కోట్‌ దీనికి ముఖ్యపట్టణంగా ఉండేది. 1952 లో ముఖ్యపట్టణాన్ని భటిండాకు మార్చారు.

## జనాభా వివరాలు
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం భటిండా జిల్లా జనాభా 1,388,525.  ఇది స్వాజీలాండ్ దేశానికి  లేదా యుఎస్ రాష్ట్రం హవాయికి సమానం.  జానాభా పరంగా ఇది భారతదేశం లోని 640 జిల్లాల్లో 352 వ స్థానంలో ఉంది.  జిల్లాలో జనాభా సాంద్రత  414 మంది/చ.కి.మీ.  2001–2011 దశాబ్దంలో దాని జనాభా వృద్ధి రేటు 17.37%.  జిల్లాలో ప్రతి 1000 పురుషులకు 865 మంది స్త్రీలున్నారు.  అక్షరాస్యత 69.6%. 

## పరిపాలన
భటిండాను భటిండా, రాంపురా ఫుల్, మౌర్, తల్వాండి సాబో అనే 4 తహసిళ్ళు గా విభజించారు. మళ్ళీ ఈ తహసీళ్ళను భటిండా, సంగత్, నాథనా, రాంపురా, ఫుల్, మౌర్, బలియన్వాలి, భగతా భాయ్ కా, తల్వాండి సాబో అనే తొమ్మిది బ్లాక్‌లుగా విభజించారు. 

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:భారతదేశంలో 1948 స్థాపనలు
వర్గం:పంజాబ్ జిల్లాలు
వర్గం:Coordinates on Wikidata
రఘునందన్ రావు

**మాధవేని రఘునందన్ రావు** (జననం 23 మార్చి 1965)తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన భారతీయ రాజకీయ నాయకుడు. తెలంగాణ రాష్ట్రం దుబ్బకా కు చెందిన ఎమ్మెల్యే (ఉప ఎన్నిక 2020 లో గెలిచాడు). తెలంగాణ రాష్ట్ర భావజాలానికి ఆయన బలమైన మద్దతుదారుగా పేరుపొందాడు. వృత్తిరీత్యా న్యాయవాది. ఆయన మెదక్ జిల్లా వాసి. భారతీయ జనతా పార్టీ తెలంగాణ అధికార ప్రతినిధి.ప్రస్తుతం మెదక్ లోక్ సభ సభ్యుడు.

## ప్రారంభ జీవితం - విద్య
రఘునందన్ రావు సిద్దిపేటలో ఎం.భగవంతరావు, భారతి దంపతులకు జన్మించాడు. సిద్దిపేట డిగ్రీ కళాశాలలో B.Sc, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం నుంచి ఎల్ ఎల్ బీ, హైదరాబాద్ నుంచి బి.ఎడ్, కర్ణాటక విశ్వవిద్యాలయం నుంచి హైదరాబాద్ సెంట్రల్ యూనివర్సిటీ నుంచి  మానవ హక్కులలో  పీజీ, డిప్లొమా పూర్తి చేశారు.

విద్యాభ్యాసం తరువాత సిద్ధిపేట నుండి  ఒక పారిశ్రామిక ప్రాంతం అయిన పటాన్ చెరువుకు  1991 లో నివాసం మార్చాడు , అక్కడ ఒక ప్రముఖ తెలుగు దినపత్రిక వార్తా పత్రిక ఈనాడు లో అక్కడ 5 సంవత్సరాల కాలానికి న్యూస్ కంట్రిబ్యూటర్‌గా పనిచేశాడు . అనంతరం ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు బార్ అసోసియేషన్ లో అడ్వకేట్ గా చేరాడు. 

## వృత్తి జీవితం
న్యాయవాదిగా కెరీర్ ను ప్రారంభించాడు. హైదరాబాద్ ఎంపీ అసదుద్దీన్ ఒవైసీ బెయిల్ పిటిషన్ ను హ్యాండిల్ చేయడంలో ఆయనకు  పేరు వచ్చినది.

## రాజకీయ జీవితం
రఘునందన్ రావు మొదట  తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితికి చెందినవాడు.  అతను ఏప్రిల్ 27, 2001 నుండి తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితితో ఉన్నాడు .  అతను పొలిట్‌బ్యూరో సభ్యుడు, మెదక్ జిల్లా కన్వీనర్.  14 మే 2013 న తెలుగు దేశ పార్టీ పార్టీ అధ్యక్షుడు ఎన్. చంద్రబాబు నాయుడుతో భేటీ అయ్యారనే ఆరోపణలపై ఆయనను తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి పార్టీ  నుండి సస్పెండ్ చేశారు.  తదనంతరం ఆయన కాంగ్రెస్ లో చేరారు కానీ ఆ పార్టీ విధానాలు నచ్చకపోవడంతో కొద్ది రోజులకు బీజేపీ లో చేరారు, 2014 సంవత్సరంలో తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని dubbak నియోజకవర్గం నుండి శాసనసభ ఎన్నికల్లో పోటీ చేశారు 2014, 2018లో జరిగిన ఎన్నికల్లో రఘునందన్ రావు బీజేపీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి ఓడిపోయారు. ఆయన తెలంగాణలోని భారతీయ జనతా పార్టీ అధికారిక ప్రతినిధి.  పస్తుతం 2020 నవంబరు ఏడో తేదీన జరిగే దుబ్బాక శాసనసభ నియోజకవర్గ ఉప ఎన్నికలో  బీజేపీ అభ్యర్థి గా పోటీచేసారు.తెలంగాణ రాష్ట్రం దుబ్బకాకు చెందిన ఎమ్మెల్యేగా (ఉప ఎన్నిక 2020 లో) 1068 ఓట్ల మెజారిటీతో విజయం సాదించారు.

రఘునందన్ రావు 2024లో మెదక్ నియోజకవర్గం నుండి భారతీయ జనతా పార్టీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి కాంగ్రెస్ అభ్యర్థి నీలం మధుపై 39,139 ఓట్ల మెజార్టీతో లోక్‌సభ సభ్యుడిగా గెలుపొందాడు. 

రఘునందన్ రావును లోక్‌సభ సబార్డినేట్‌ లేజిస్లేషన్‌ కమిటీలో సభ్యుడిగా నియమిస్తూ  స్పీకర్‌ ఓం బిర్లా 2025 మే 14న ఉత్తర్వులు జారీ చేశాడు.

## మూలాలు

వర్గం:1968 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:భారతీయ జనతా పార్టీ రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:తెలంగాణ శాసన సభ్యులు (2018)
వర్గం:18వ లోక్‌సభ సభ్యులు
బర్నాలా జిల్లా

పంజాబ్ రాష్ట్రం లోని జిల్లాల్లో **బర్నాలా** ఒకటి. బర్నాలా పట్టణం ఈ జిల్లాకు కేంద్రం. 2006 కి ముందు బర్నాలా జిల్లా, సంగ్రూర్ జిల్లాలో భాగంగా ఉండేది.

బర్నాలా జిల్లాకు ఉత్తరాన లుధియానా జిల్లా, వాయవ్య దిశలో మోగా జిల్లా, పశ్చిమాన భటిండా జిల్లా, మిగతా అన్ని వైపులా సంగ్రూర్ జిల్లాలు సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి. జిల్లాలో 2 తహసీళ్ళు, 3 బ్లాకులూ ఉన్నాయి.

2011 జనగణన నాటికి రాష్ట్రంలోకెల్లా అతి తక్కువ జనాభా కలిగిన జిల్లా ఇదే. 

## జిల్లా పరిపాలన
* **డిప్యూటీ కమిషనర్ (డిసి)**, అయ్యేయెస్ అధికారి. జిల్లాలో పరిపాలన మొత్తం ఈ అధికారి చేతిలో ఉంటుంది.
* జిల్లా శాంతిభద్రతలు, తత్సంబంధిత సమస్యలను నిర్వహించే బాధ్యత **సీనియర్ పోలీసు సూపరింటెండెంట్ (ఎస్‌ఎస్‌పి)** కు ఉంటుంది. 
* **జిల్లా ప్రజా సంబంధాల అధికారి (డిపిఆర్‌ఓ)** . రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ప్రజా సంబంధాల బాధ్యత ఈ అధికారి నిర్వహిస్తారు. 
* **డివిజనల్ ఫారెస్ట్ ఆఫీసర్ (డిఎఫ్‌ఓ)**, భారత అటవీ **సేవకు** చెందిన అధికారి, జిల్లాలోని అడవులు, పర్యావరణం, వన్యప్రాణుల సంబంధిత వ్యవహారాలను నిర్వహిస్తాడు

## మౌలిక వసతులు

### విద్య
జిల్లాలో కింది ప్రభుత్వ కళాశాలలున్నాయి

* గురు గోబింద్ కాలేజి, బర్నాలా
* ఎల్‌బిఎస్ కాలేజి, బర్నాలా
* ఎస్.డి. కాలేజి, బర్నాలా
* యూనివర్సిటీ కాలేజి, ధిల్వాన్

### వైద్యం
కింది ప్రభుత్వ వైద్యశాలలున్నాయి

* ప్రజా వైద్యశాల, బర్నాలా
* ప్రజా వైద్యశాల, తాపా

పిడబ్ల్యుడి, వ్యవసాయం, ఆరోగ్యం, విద్య, పశుసంవర్ధక వంటి ప్రతి అభివృద్ధి శాఖ వ్యవహారాలను ఆ శాఖ జిల్లా అధిపతి చూసుకుంటారు. ఈ అధికారులు వివిధ రాష్ట్ర సేవలకు చెందినవారు.
## జనాభా వివరాలు
2011 జనగణన ప్రకారం బర్నాలా జిల్లా జనాభా 5,95,527,  సాలమన్ దీవుల దేశానికి  లేదా యుఎస్ రాష్ట్రమైన వ్యోమింగ్‌కు ఇది సమానం.  జనాభా పరంగా ఇది భారతదేశ జిల్లాల్లో 527 వ స్థానంలో ఉంది.  జిల్లాలో జనాభా సాంద్రత 419.  2001-2011 దశాబ్దంలో జనాభా జనాభా వృద్ధి రేటు 13.16%.  బర్నాలా జిల్లా లింగ నిష్పత్తి 876.  అక్షరాస్యత రేటు 68,9%. 

ఏరియా టెలిఫోన్ కోడ్: 01679 పోస్టల్ కోడ్: 148101

వాహన రిజిస్ట్రేషను కోడ్: పిబి 19
## ప్రముఖ వ్యక్తులు
thumb| సుర్జిత్ సింగ్ బర్నాలా|ఎడమ|172x172px
* రామ్ సరూప్ ఆంఖి - పంజాబీ నవలా రచయిత, కవి
* సుర్జీత్ సింగ్ బర్నాలా - పంజాబ్ రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రిగా, కేంద్రమంత్రిగా, తమిళనాడు గవర్నరుగా పనిచేసిన రాజకీయ నాయకుడు
* కరం సింగ్ - పరమ వీర చక్ర ను జీవించి ఉండగా పొందిన మొదటి వ్యక్తి

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:పంజాబ్ జిల్లాలు
వర్గం:బర్నాలా జిల్లా
మాన్సా

**మాన్సా** పంజాబ్, మాన్సా జిల్లాలోని పట్టణం, ఈ జిల్లాకు ముఖ్య పట్టణం కూడా. ఇది 1952 నుండి పట్టణం క్లాస్ 'ఎ' మునిసిపాలిటీగా ఉంది.  మునిసిపల్ కౌన్సిల్ పట్టణ పరిపాలనను చూసుకుంటుంది. ఈ పట్టణం భటిండా - జింద్ - ఢిల్లీ రైలు మార్గంలోను, బర్నాలా - సర్దుల్‌గఢ్ - సిర్సా రాష్ట్ర రహదారిపైనా ఉంది.

జనాభాలో ఎక్కువమంది పంజాబీ మాట్లాడుతారు. పట్టణ ప్రజలు మాల్వా సంస్కృతికి వారసులు.

## భౌగోళికం
మాన్సా, పంజాబు కాటన్ బెల్ట్ లో ఉంది. వ్యవసాయం జిల్లా ఆర్థిక వ్యవస్థకు వెన్నెముకగా నిలిచింది. నవంబరు, డిసెంబరు నెలలలో ఈ ప్రాంతమంతా పత్తి యొక్క పాల లాంటి తెల్లటి రంగుతో ముచ్చట గొలుపుతుంది. మాన్సా పట్టణానికి ఆగ్నేయంలో బాబా భాయ్ గురుదాస్ జీ ఆలయం ఉంది. ఈ ఆలయంలో, ప్రతి సంవత్సరం మార్చి-ఏప్రిల్ సీజన్లలో ఒక ఉత్సవం జరుగుతుంది.

## చరిత్ర
మాన్సా గతంలో ఫుల్కియన్ సిక్కు రాజవంశం (1722-1948) పాలనలో ఉండేది. ఆ తరువాత కైతాల్ సిక్కు రాజ్యం (1762–1857) లో భాగమైంది.

మాన్సా జిల్లాలోని ధింగర్ నుండి వచ్చిన భాయ్ గురుదాస్ ఈ నగరాన్ని స్థాపించినట్లు ప్రతీతి. అతను ఈ ప్రదేశంలో ధలివాల్ జాట్ సిక్కులలో పెళ్ళి చేసుకున్నడు. ఒకసారి అతను తన భార్యను తనతో పాటు తీసుకెళ్లడానికి తన అత్తమామల వద్దకు వెళ్ళాడు. కాని వాళ్ళు ఆమెను పంపించడానికి నిరాకరించారు. అప్పుడు, భాయ్ గురుదాస్ తన అత్తగారి ఇంటి ముందు ధ్యానంలో కూర్చున్నాడు. కొంత సమయం తరువాత, బాలిక తల్లిదండ్రులు తమ కుమార్తెను భాయ్ గురుదాస్‌తో పంపించడానికి అంగీకరించారు. కానీ ఇప్పుడతడు ఆమెను తనతో తీసుకెళ్లడానికి నిరాకరించాడు. తానిపుడు ఐహిక సుఖాలను త్యజించానని చెప్పాడు. అతని జ్ఞాపకార్థం, అతని సమాధి వద్ద ఏటా మార్చి-ఏప్రిల్‌లో ఒక ఉత్సవం జరుగుతుంది. పెద్ద సంఖ్యలో ప్రజలు ఈ ఉత్సవానికి హాజరవుతారు. సమాధి వద్ద లడ్డూలు, బెల్లాన్ని సమర్పిస్తారు.

## రవాణా
మాన్సా పట్టణానికి సమీప విమానాశ్రయాలు న్యూ ఢిల్లీ (248&nbsp;కి.మీ.), చండీగఢ్ (180&nbsp;కి.మీ.) లలో ఉన్నాయి. భటిండాలోని అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం, లుధియానా లోని కొత్త విమానాశ్రయాలు త్వరలో పని చేయనున్నాయి. 

మాన్సా నుండి ఇతర నగరాలకు, ముఖ్యంగా జాతీయ రాజధాని ఢిల్లీకి చక్కటి  రైలు, రోడ్డు రవాణా సౌకర్యాలున్నాయి. ఢిల్లీ - భటిండా ఇంటర్‌సిటీ ఎక్స్‌ప్రెస్, ఫిరోజ్‌పూర్ ముంబై జనతా ఎక్స్‌ప్రెస్, బికనీర్ గువహాటి (అవధ్ అస్సాం ఎక్స్‌ప్రెస్), పంజాబ్ మెయిల్ వంటి అనేక రైళ్లు మాన్సా రైల్వే స్టేషన్‌ గుండా వెళ్తాయి. అంతేకాకుండా, న్యూ ఢిల్లీ, మాన్సా మధ్య రోజూ అనేక ప్రయాణీకుల రైళ్లు నడుస్తున్నాయి. మాన్సా నుండి పంజాబ్ లోని అన్ని నగరాలకు బస్సులు నడుస్తున్నాయి

## పట్టణ ప్రముఖులు

* హర్భజన్ సింగ్ మన్షాహియా - మాజీ క్యాబినెట్ మంత్రి (ఎక్సైజ్, టాక్సేషన్) ఎస్.లచ్మాన్ సింగ్ (పంజాబ్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి (1967)
* డాక్టర్ ముఖ్దీప్ సింగ్ మన్షాహియా - విశ్వవిద్యాలయ ప్రొఫెసర్, ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ నిపుణుడు
* సావర్న్ సింగ్ - ఒలింపియన్ అర్జున అవార్డు గ్రహీత. మహారాజా రంజిత్ సింగ్ రాష్ట్ర అవార్డు. విల్. దలేల్వాలా
* సుఖ్మీత్ సింగ్ - ఆసియా గేమ్స్ 2018 బంగారు పతక విజేత
* గేవీ చాహల్ - నటుడు
* దీప్ ధిల్లాన్ - సింగర్

## జనాభా
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, మాన్సా జనాభా 82,956. అక్షరాస్యత 58.08%: పురుషుల అక్షరాస్యత 63.70%, స్త్రీ అక్షరాస్యత 51.74%. మాన్సా జనాభాలో 11.02% మంది 6 సంవత్సరాల కంటే తక్కువ వయస్సు గలవారు.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:Coordinates on Wikidata
ఓ పిట్ట కథ (2020 సినిమా)

***ఓ పిట్ట కథ*** 2020, మార్చి 6న విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. భవ్య క్రియేషన్స్ పతాకంపై ఆనంద్ ప్రసాద్ నిర్మాణ సారథ్యంలో చెందు ముద్దు దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో విశ్వంత్, సంజయ్ రావు, నిత్యా శెట్టి ప్రధాన పాత్రల్లో నటించగా, ప్రవీణ్ లక్కరాజు సంగీతం అందించాడు. ఈ చిత్రంతో బ్రహ్మాజీ కుమారుడు సంజయ్ రావు సినిమారంగంలోకి ప్రవేశించాడు. దర్శకుడు చెందు ముద్దు 2015లో *ఈ సినిమా సూపర్ హిట్ గ్యారెంటీ* అనే సినిమాను రూపొందించాడు.

## కథా నేపథ్యం
వీర్రాజు కాకినాడలో ఉంటుంటాడు. అతని దగ్గరకు విశ్వంత్ చైనా నుండి వచ్చి తన మేనల్లుడిని అని, వీర్రాజు కుమార్తె వెంకట లక్ష్మి (నిత్య శెట్టి) ని ప్రేమిస్తున్నానని చెప్పగా వీర్రాజు కూడా వీళ్ళిద్దరి పెళ్ళికి ఓకే అంటాడు. స్నేహితులతో అరకు టూర్ బయలుదేరిన వెంకటలక్ష్మి కిడ్నాప్ అవుతుంది. ఈ విషయంపై పోలీసులకు కంప్లైంట్ ఇవ్వడానికి విశ్వంత్, వీర్రాజు స్టేషనుకు వస్తారు. ఎస్సై (బ్రహ్మాజీ) అశోక్ కుమార్‌కు వీర్రాజు దగ్గర పనిచేసే ప్రభు (సంజయ్ రావ్)  మీద అనుమానం ఉందని విశ్వంత్ చెప్తాడు. అసలు ఏం జరిగిందో తెలుసుకునే క్రమంలో విశ్వంత్ – వెంకటలక్ష్మిల ప్రేమకథ ఎస్సైకి తెలుస్తుంది. ఎస్సై ప్రభును విచారించడం మొదలుపెట్టాక వెంకటలక్ష్మితో తనకు కూడా ప్రేమ కథ ఉందని తెలుసుకుంటాడు.  ఆ దిశగా ఎంక్వైరీ మొదలు పెట్టిన ఎస్సైకి ఈ కేసుకు సంబంధించిన వీడియో దొరకుతుంది. ఆ వీడియోలో ఏం ఉంది, అసలు వెంకటలక్ష్మీని ఎవరు కిడ్నాప్ చేశారు, వెంకటలక్ష్మి దొరికిందా లేదా అన్నది మిగతా కథ.

## నటవర్గం
* విశ్వంత్ దుడ్డుంపూడి (క్రిష్)
* సంజయ్ రావు (ప్రభు)
* నిత్యాశెట్టి (వెంకట లక్ష్మి)
* బాలరాజు (పాండు)
* బ్రహ్మాజీ (అజయ్ కుమార్)

## సాంకేతికవర్గం
* దర్శకత్వం: చెందు ముద్దు
* నిర్మాత: ఆనంద్ ప్రసాద్
* సంగీతం: ప్రవీణ్ లక్కరాజు
* ఛాయాగ్రహణం: సునీల్ కుమార్ ఎన్
* కూర్పు: డి. వెంకట ప్రభు
* నిర్మాణ సంస్థ: భవ్య క్రియేషన్స్

## నిర్మాణం
తన కొడుకు తొలి చిత్రంలో బ్రహ్మాజీ కూడా నటించాలనుకున్నాడు. దర్శకుడు సాగర్ చంద్ర అతన్ని చెందు ముద్దుకు పరిచయం చేశాడు.

## పాటలు
ప్రవీణ్ లక్కరాజు ఈ చిత్రానికి సంగీతం అందించాడు.

## మూలాలు

## ఇతర లంకెలు
*

వర్గం:2020 తెలుగు సినిమాలు
వర్గం:తెలుగు ప్రేమకథా సినిమాలు
రూప్‌నగర్

**రూప్‌నగర్** పంజాబ్ రాష్ట్రంలోని పట్టణం. ఇది రూప్‌నగర్ జిల్లాకు ముఖ్య పట్టణం. గతంలో దీన్ని *రోపార్* అని పిలిచేవారు. రూప్‌నగర్ పంజాబ్లో కొత్తగా సృష్టించిన ఐదవ డివిజనుకు ప్రధాన కార్యాలయం. ఈ డివిజన్లో రూప్‌నగర్, మొహాలి దాని పరిసర జిల్లాలు భాగంగా ఉన్నాయి. సింధు లోయ నాగరికతకు చెందిన పెద్ద స్థలాల్లో ఇది కూడా ఒకటి. రూప్‌నగర్ చండీగఢ్ నుండి వాయవ్య దిశలో 43 కి.మీ దూరంలో ఉంది. పట్టణం పురపాలక మండలి పాలనలో ఉంది.రూప్‌నగర్‌లో గురుద్వారా భత్తా సాహిబ్, గురుద్వారా టిబ్బి సాహిబ్ వంటి అనేక చారిత్రక, మతపరమైన ప్రదేశాలు ఉన్నాయి.

## చరిత్ర
### సింధు లోయ నాగరికత
ఎడమ|thumb|సింధు నాగరికత స్థలం రూప్‌నగర్ (రోపర్), పంజాబ్, ఇండియా
11 వ శతాబ్దంలో రూప్‌నగర్‌ను పాలించిన రోకేషర్ అనే గుజ్జర్ రాజా తన కుమారుడు రూప్ సేన్ పేరిట ఈ పట్టానికి పేరు పెట్టాడు.

ఘగ్గర్-హక్రా నది ఉన్న సింధు లోయ ప్రదేశాలలో రూప్‌నగర్ ఒకటి. స్వతంత్ర భారతంలోని మొట్టమొదటి హరప్పన్ ప్రదేశం ఈ పట్టణంలో ఉంది. నగరంలో ఒక పురావస్తు మ్యూజియం ఉంది, ఇది 1998 లో ప్రజల కోసం తెరచారు. పట్టణం లోని పురావస్తు ప్రదేశంలో సేకరించిన వస్తువులను ఇక్కడ ప్రదర్శనకు ఉంచారు.

ఈ త్రవ్వకాల్లో హరప్పన్ నుండి మధ్యయుగ కాలం వరకు సాంస్కృతిక క్రమం తెలుస్తుంది. కొన్ని ముఖ్యమైన వస్తువులలో హరప్పా కాలపు పురాతన వస్తువులు, చంద్రగుప్తుని బంగారు నాణేలు, రాగి, కాంస్య వస్తువులూ ఉన్నాయి. సియాల్బాకు చెందిన ఎస్.హరి సింగ్ రయిస్ సా.శ. 1763 లో రోపార్‌ను జయించి, తన రాజ్యాన్ని స్థాపించాడు. ఎస్.హరి సింగ్ కుమారుడు చరత్ సింగ్ రోపార్ ను రాజ్య రాజధానిగా చేసుకున్నాడు.thumb|పురావస్తు మ్యూజియం, రూప్‌నగర్, పంజాబ్, ఇండియా|ఎడమ

### షేఖియన్ మొహల్లా
చౌక్ అబ్బాసియా అనే షేకియాన్ మొహల్లా రోపార్ నగరంలోని కేంద్ర భాగం. దేశ విభజనకు ముందు, ముస్లిం కక్కే షేక్‌లు (కక్కే అబ్బాసి అని పిలుస్తారు) రోపర్‌లో నివసించేవారు. ఇప్పుడు, ఇది రోపర్ నగరం లోని వాణిజ్య కేంద్రం. షేక్ అబ్బాసియా మసీదు షేకియన్ మొహల్లాలో ఉంది. ఇప్పుడు దీనిని వక్ఫ్ బోర్డు కార్యాలయంగా ఉపయోగిస్తున్నారు.

## భౌగోళికం
రూప్నగర్  నిర్దేశాంకాలవద్ద  సముద్ర మట్టం నుండి 260 మీటర్ల ఎత్తున ఉంది. ఈ పట్టణం సత్లజ్ నది ఒడ్డున ఉంది. నదికి ఆవలి ఒడ్డున శివాలిక్ పర్వత శ్రేణి విస్తరించి ఉంది.

## రవాణా

### రైలు
రూప్‌నగర్ రైల్వే స్టేషన్ భారత రైల్వేల ఉత్తర రైల్వే జోన్ లో వస్తుంది. ఇక్కడి నుండి చండీగఢ్‌కు సింగిల్ లైన్ రైలుమార్గం ఉంది. ఇది జలంధర్, లూధియానా, మొరిండా, నంగల్ ఆనకట్ట ద్వారా అమృత్‌సర్‌కు వెళ్తుంది.

### రోడ్డు
రూప్‌నగర్ నగరం నుండి జిల్లాలోని పట్ట్టణాలు గ్రామాలకు రోడ్లున్నాయి. అలాగే బద్దీ, లుధియానా, జలంధర్, చండీగఢ్, ఢిల్లీ వఖ్టి నగరాలకు కూడా రోడ్డు మార్గాలున్నాయి. జాతీయ రహదారి వ్యవస్థ లోని క్రింది రహదారులు రూప్‌నగర్ గుండా వెళ్తాయి.జాతీయరహదారి 205 చండీగఢ్, కురాలీ నుండి రూప్‌నగర్ గుండా హిమాచల్ ప్రదేశ్ లోని కిరాత్‌పూర్ సాహిబ్^కు

* ఎన్‌హెచ్‌ 103 ఎ రూప్‌నగర్ నుండి హోషియార్‌పూర్‌కు.
*ఎన్‌హెచ్‌ 344A రూప్‌నగర్ నుండి నవాన్‌షహర్, బాలాచౌర్, బంగా ద్వారా ఫగ్వారా, జలంధర్

## జనాభా
2001 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, రూప్‌నగర్ జనాభా 48,165. జనాభాలో పురుషులు 53%, స్త్రీలు 47%. రూప్‌నగర్ అక్షరాస్యత 75%, జాతీయ సగటు 59.5% కంటే ఇది ఎక్కువ. పురుషుల అక్షరాస్యత 78%, స్త్రీల అక్షరాస్యత 82%. రూప్‌నగర్ జనాభాలో 11% మంది 6 సంవత్సరాల లోపు పిల్లలు

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:Coordinates on Wikidata
ఫాజిల్కా

**ఫాజిల్కా** పంజాబ్‌లోని పట్టణం. దీన్ని **బంగ్లా** అని కూడా పిలుస్తారు. 2011 లో కొత్తగా సృష్టించిన ఫాజిల్కా జిల్లాకు ఇది ముఖ్య పట్టణమైంది. పట్టణ పరిపలనను మునిసిపల్ కౌన్సిల్ చూస్తుంది. ప్రతిపాదిత ట్రాన్స్-ఆఫ్ఘనిస్తాన్ పైప్‌లైన్ (టాపి) ప్రాజెక్టు లోని చివరి స్టేషన్ ఫాజిల్కాలో ఉంటుంది.

## చరిత్ర
ఫాజిల్కా మునిసిపాలిటీని పంజాబ్ ప్రభుత్వ నోటిఫికేషన్ నంబర్ 486 కు అనుగుణంగా 1885 డిసెంబర్ 10 న ఏర్పాటైంది. ఈ పట్టణం 1884 లో ఫిరోజ్‌పూర్ జిల్లా లోకి చేర్చారు. 2011 జూలై 27 న, ఫాజిల్కాను పంజాబ్ ప్రభుత్వం గెజిట్ నోటిఫికేషన్ నంబర్ 1/1 / 2011-RE-II (I) / 14554 ప్రకారం జిల్లాగా ప్రకటించింది.

ఇండో-పాకిస్తాన్ సరిహద్దులోని అనేక ఇతర పట్టణాల మాదిరిగానే ఫాజిల్కా, కూడా 1947 లో భారత విభజన సమయంలొ సమస్యలను ఎదుర్కొంది. బ్రిటిష్ వలస అధికారులు సిఫార్సు చేయబడిన సరిహద్దు రేఖ, రాడ్క్లిఫ్ రేఖ సహజ వనరులను, ఇళ్ళనూ, ప్రజలనూ విభజించింది. నీటి వనరుగా ఉన్న సత్లజ్ నది ఇరు దేశాలకూ సరిహద్దైంది.

విభజనకు ముందు, ఫాజిల్కా జనాభాలో 50% ముస్లింలు. వీరంతా 1947 లో భారతదేశం నుంచి పాకిస్తాన్‌కు వెళ్ళారు. ఫాజిల్కా చుట్టుపక్కల ఉన్న చాలా గ్రామాలలో ముస్లిం కుటుంబాలు - ప్రధానంగా బోడ్లా, వాట్టో, సాహూ రాజ్‌పూత్, కల్యా రాజ్‌పూత్, చిస్టిస్ వంశాలు - ఉన్నాయి.

ఫజిల్కా లోని చాలా మంది ప్రజలు ఏటా, సాధారణంగా ఆగస్టులో, పాకిస్తాన్లోని హిందూ పవిత్ర నగరమైన కటాస్‌రాజ్ ను సందర్శిస్తారు. 

## జనాభా వివరాలు
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం,  ఫాజిల్కా జనాభా 76,492. జనాభాలో పురుషులు 52%, స్త్రీలు 48% ఉన్నారు. ఫాజిల్కా సగటు అక్షరాస్యత 70.7%: పురుషుల అక్షరాస్యత 74.6%, స్త్రీ అక్షరాస్యత 66.4%. జనాభాలో ఆరేళ్ళ లోపు పిల్లలు 11% ఉన్నారు.

## స్థానిక నృత్యరీతి
బాబా పోఖర్ సింగ్ (1916-2002) ప్రాచుర్యం కల్పించిన ఝూమర్ నృత్య శైలికి ఫాజిల్కా ప్రసిద్ది చెందింది. పోఖర్ సింగ్ కుటుంబం పశ్చిమ పంజాబ్‌లోని మోంట్‌గోమరీ జిల్లా నుండి వలస వచ్చింది. వారు *రావి* శైలి ఝూమర్‌కు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్నట్లు పేర్కొన్నారు. అయితే, ఫాజిల్కాలో దాని స్వంత శైలి ఝూమర్ ఉంది. దీనిని *సత్లజ్* శైలి ఝూమర్ అంటారు.  అంటే, రోజువారీ జీవితంలో కనీసం రెండు నృత్యరీతులు కలిసిపోయాయి. 

## రవాణా

### రైల్వే
విక్టోరియా రాణి సింహాసనం అధిరోహించిన డైమండ్ జూబ్లీ సందర్భంగా 1898 లో పట్టణం గుండా మొదటి రైల్వే మార్గాన్ని నిర్మించారు. ఫాజిల్కా నుండి రైలు మార్గం ప్రస్తుత పాకిస్తాన్ లోని బహావల్ నగర్, బహావల్ పూర్ కు పోతుంది. మరొకటి పాక్‌లోని అంరూకాకు పోతుంది. ఈ మార్గాలు ఇప్పుడు మూతబడ్డాయి. బహుశా పట్టాలను తొలగించి ఉంటారు.

ఫాజిల్కా జంక్షన్ రైల్వే స్టేషను, నగరాన్ని ఉత్తర రైల్వేలోని ఫిరోజ్‌పూర్, భటిండా జంక్షన్లకు కలుపుతుంది. కొత్తగా దక్షిణాన అబోహర్‌కు వేసిన 43&nbsp;కిలోమీటర్ల పొడవైన రైల్వే మార్గం వలన, బికనీర్‌కు దూరం 100 కి.మీ. కు పైగా తగ్గిపోయింది. ఈ కొత్త రైల్వే మార్గంలో రైళ్లు జూలై 2012 లో ప్రారంభమయ్యాయి.  

జాతీయ రహదారి 7 ఫాజిల్కా గుండా వెళుతుంది. NH 7 మలాట్ వద్ద NH 9 తో కలుస్తుంది. ఇది హిస్సార్, రోహ్తక్ ద్వారా ఢిల్లీకి వెళుతుంది. రాష్ట్ర రహదారి ఫాజిల్కా నుండి ఫిరోజ్‌పూర్ వరకు, ఫాజిల్కా నుండి మాలౌట్ వరకూ నడుస్తుంది. 

అమృత్‌సర్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం, భటిండా దేశీయ విమానాశ్రయం, పట్టణానికి సమీపం లోని విమానాశ్రయాలు.

## పట్టణ ప్రముఖులు

* కపిల్ దేవ్, భారత క్రికెటర్
* మందిరా బేడి, నటి, ఫ్యాషన్ డిజైనర్
* గుర్నామ్ భుల్లార్, ప్రసిద్ధ పంజాబీ గాయకుడు, నటుడు

## మూలాలు

వర్గం:Coordinates on Wikidata
ఫతేగఢ్ సాహిబ్

**ఫతేగఢ్ సాహిబ్** పంజాబ్ లోని పట్టణం. ఇది సిక్కు మతస్థులకు పవిత్ర తీర్థయాత్రా స్థలం, ఫతేగఢ్ సాహిబ్ జిల్లాకు ముఖ్యపట్టణం. గురు గోవింద్ సింగ్ యొక్క 7 సంవత్సరాల కుమారుడు ఫతే సింగ్ పేరు మీద పట్టణానికి ఈ పేరు పెట్టారు. 18 వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో జరిగిన ముస్లిం-సిక్కు యుద్ధంలో ఫతే సింగ్‌ను అతని 9 ఏళ్ల సోదరుడు జొరావర్ సింగ్తో పాటు మొఘల్ సైబికులు పట్టుకుని, సేనాధిపతి వజీర్ ఖాన్ ఆదేశాల మేరకు సజీవంగా సమాధి చేసారు.   వాళ్ళు అమరవీరులైన తరువాత 1705 లో ఈ పట్టణం అనేక చారిత్రిక సంఘటనలను చూసింది. పట్టణంపై ఆధిపత్యం సిక్కు, ముస్లిం పాలకుల మధ్య పదేపదే మారుతూ వచ్చింది.  

ఈ పట్టణంలో చారిత్రిక గురుద్వారాలు ఉన్నాయి. భూగర్భంలో ఉన్న భోరా సాహిబ్ వీటిలో ఒకటి. ఇస్లాం మతంలోకి మారడానికి నిరాకరించి నిర్భయంగా ఎదురు తిరిగినపుడు ఆ ఇద్దరు బాలురనూ సజీవంగా సమాధి చేసిన స్థలం ఇదే.   

ఎస్.జి.పి.సి నడుపుతున్న గురు గ్రంథ్ సాహిబ్ విశ్వవిద్యాలయం, బాబా బందా సింగ్ బహదూర్ ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు పట్తణంలో ఉన్నాయి. 

## తోడరమల్లు హవేలి
అత్యంత గురు గోబింద్ సింగ్ ఇద్దరు పిల్లలు, అతని తల్లి బలిదానమైన తరువాత, మొగలులను ధిక్కరించి  వారి అంత్య క్రియలను జరిపించాడు. అప్పటి హవేలీ ఇప్పటికీ ఉంది. దాన్ని తోడరమల్లు హవేలీ అంటారు.

## ఇవి కూడా చూడండి

* హర్మందిర్ సాహిబ్

## మూలాలు

వర్గం:Coordinates on Wikidata
ఉత్తర మధ్య అండమాన్ జిల్లా

**ఉత్తర మధ్య అండమాన్ జిల్లా**, బంగాళాఖాతంలోని భారతదేశ కేంద్రపాలిత ప్రాంతమైన అండమాన్ నికోబార్ దీవులకు చెందిన మూడు జిల్లాలలో ఇది ఒకటి. దీని జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయం మాయాబందర్ పట్టణంలో ఉంది. ఈ జిల్లా 3251.85 చ.కి.మీ.విస్తీర్ణంలో విస్తరించి ఉంది.

## చరిత్ర
పూర్వపు అండమాన్ జిల్లాను విభజించడం ద్వారా 2006 ఆగస్టు 18న ఈ జిల్లా సృష్టించబడింది. ఇందులో పూర్వ జిల్లాలోని మాయాబందర్ ఉపవిభాగానికి చెందిన మూడు తాలూకాలు ఉన్నాయి.

## భౌగోళికం
ఉత్తర మధ్య అండమాన్ జిల్లా విస్తీర్నం 3,227 చ.కి.మీ 1,246 (చ.మైళ్లుకు సమానం).

## జనాభా
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం ఉత్తర మధ్య అండమాన్ జిల్లాలో 105,597 జనాభా ఉంది,  ఇది సమారుగా టోంగా దేశానికి సమానం. ఇది భారతదేశంలో 640 ర్యాంకులలో 614 వ ర్యాంకును కలిగిఉంది. జిల్లాలో జనాభా సాంద్రత చ.కి.మీ.కు 32 మంది (83 / చ. మై). 2001-2011 దశాబ్దంలో దాని జనాభా వృద్ధి రేటు -0.07%. ఉత్తర మధ్య అండమాన్ జిల్లాలో ప్రతి 1000 మంది పురుషులకు లింగ నిష్పత్తి 925గా ఉంది. అక్షరాస్యత రేటు 84.25%గా ఉంది. జిల్లా జనాభాలో ఎక్కువ శాతం బెంగాలీలు .

## చారిత్రక జనాభా వివరాలు

భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం ఉత్తర మధ్య అండమాన్ జిల్లాలో 1901 నుండి 2011 వరకు జనాభా పెరుగదల, తరుగుదల వివరాలు ఈ దిగువ పట్టికలో వివరించిన ప్రకారం ఉన్నాయి.
## మాట్లాడే భాషలు
నికోబార్ దీవులలో ఎక్కువగా మాట్లాడే భాష బెంగాలీ. 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, జిల్లా జనాభాలో 53.79 శాతం బెంగాలీ మొదటి భాషగా మాట్లాడతారు. తరువాత హిందీ (17.06%), తమిళం (6.46%), కురుఖ్ (6.17%), తెలుగు (5.94%), మలయాళం (3.5%) ), నికోబారీస్ (0.57%), ఇతరులు 4.97% శాతం ఇతర భాషలను మాట్లాడుతారు.

మయన్మార్‌లోని కైన్ స్టేట్ నుండి వచ్చిన సినో-టిబెటన్ జాతి సమూహానికి చెందిన కరెన్ ప్రజలు, మాయాబందర్, డిగ్లిపూర్ తహసిల్స్‌లోని ఎనిమిది గ్రామాల్లో సుమారు 2000 మంది ఉన్నారు.

## రెవెన్యూ విభాగాలు
ఈ జిల్లా 2006 ఆగస్టు 18న పూర్వపు అండమాన్ జిల్లాను విభజించడం ద్వారా సృష్టించబడింది. wఇందులో ఈ పూర్వ జిల్లాలోని మాయాబందర్ సబ్-డివిజన్‌లోని 3 తహసీల్స్, డిగ్లిపూర్, మాయాబందర్, రంగత్ ఉన్నాయి.

### మాయాబందర్ తహసీల్
* వెబ్, 
* డియోపూర్, 
* లాటావ్, 
* లక్నో (బర్మాడెరా), 
* కర్మతాంగ్ -9 
* కర్మతాంగ్ -10

### డిగ్లిపూర్ తహసీల్
* బోరాంగ్
* చిపోన్

### రంగత్  తహసీల్
ఈ తహసీల్లో 79 గ్రామాలు, బకుల్తాలా అనే జనగణన పట్టణం ఉన్నాయి.

## ఆర్థిక వ్యవస్థ
2010 నాటికి, జిల్లా ప్రధాన వ్యవసాయ ఉత్పత్తులు బియ్యం (సుమారు 6500 హెక్టార్లు), కొబ్బరికాయలు (3600 హెక్టార్లు), రబీ పప్పులు (2900 హెక్టార్లు), అరేకా గింజలు (1300 హెక్టార్లు), అరటిపండ్లు (650 హెక్టార్లు).

## ఇవి కూడా చూడండి
* అండమాన్ నికోబార్ దీవులు
* నికోబార్ జిల్లా
* సౌత్ అండమాన్ జిల్లా

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:అండమాన్ నికోబార్ దీవుల జిల్లాలు
వర్గం:అండమాన్ నికోబార్ దీవులు
వర్గం:ఉత్తర మధ్య అండమాన్ జిల్లా
వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
మంగల్‌దాయి

**మంగల్‌దాయి**, అస్సాం రాష్ట్రంలోని దర్రాంగ్ జిల్లా ముఖ్య పట్టణం. దరాంగ్ రాజా కుమార్తె సుసేంగ్‌ఫా (1603-1641) ను వివాహం చేసుకున్న అహోం రాజ్య పాలకుడు మంగల్దాహి పేరుమీద ఈ పట్టణం పేరు వచ్చింది. ఇది దర్రాంగ్ జిల్లా పరిపాలనకు ప్రధాన కార్యాలయంగా పనిచేస్తోంది. ఈ పట్టణం అస్సాం రాజధాని నగరం గువహాటికి 70 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది.

## భౌగోళికం
 అంక్షాంక్షరేఖాంశాల మధ్య ఈ మంగల్‌దాయి పట్టణం ఉంది. సముద్రమట్టానికి ఇది ఎత్తు 34 మీటర్లు (112 అడుగులు) ఎత్తులో ఉంది.

బ్రహ్మపుత్రా నదికి ఉత్తర ఒడ్డున ఉన్న ఈ నగరం, గువహాటి నుండి సుమారు 68 కి.మీ. దూరంలో తేజ్పూర్ నుండి 94.1 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.

## జనాభా
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, మంగల్డోయి జనాభా 36,993 (గెరిమారితో సహా) గా ఉంది. ఈ మొత్తం జనాభాలో పురుషులు 52%, స్త్రీలు 48% ఉన్నారు. మంగల్‌దాయి సగటు అక్షరాస్యత 92.57%, జాతీయ సగటు 74.04% కంటే ఎక్కువగా ఉంది. పురుషుల అక్షరాస్యత 94.95%, స్త్రీ అక్షరాస్యత 90.09%. మంగల్‌దాయి జనాభాలో 11% 6 సంవత్సరాల కంటే తక్కువ వయస్సు గలవారు ఉన్నారు. జనాభాలో ఎక్కువగా అస్సామీ, బెంగాలీ, మార్వాడి, బిహారీ, పంజాబీ వర్గాలకు చెందినవారు ఉన్నారు. పట్టణంలో హిందూ మెజారిటీ ఉంది.

## పాఠశాలలు, కళాశాలలు
మంగల్‌దాయిలో శంకర్ దేవ్ శిశునికేతన్, డాన్ బాస్కో హైస్కూల్, నార్త్ ఈస్ట్ అకాడమీ, మహర్షి విద్యామందిర్, కేంద్రీయ విద్యాలయ మంగల్‌దాయి, మంగల్‌దాయి ప్రభుత్వ ఉన్నత పారశాల, మంగల్‌దాయి కళాశాల, మంగల్‌దాయి బి.ఎడ్ కళాశాలలోపాటు ఇతర పాఠశాలలు, కళాశాలలు ఉన్నాయి. మంగల్‌దాయి కామర్స్ కళాశాల. గురుకుల్ ఆఫ్ ఎడ్యుకేషనల్ వింగ్, జాక్ అండ్ జిల్ ఇంగ్లీష్ స్కూల్, జ్ఞాన్ సాగర్ అకాడమీ, రంజిత్ శర్మ అకాడమీ, బ్రిలియంట్ అకాడమీ కొత్తగా స్థాపించబడిన ఇతర పాఠశాలలు కూడా ఉన్నాయి.

## పరిపాలన
ఈ ప్రాంతం మంగల్‌దాయి లోక్‌సభ నియోజకవర్గంలో భాగంగా ఉంది. బిజెపికి చెందిన గురుజ్యోతి దాస్ మంగల్‌దాయి ప్రస్తుత ఎమ్మెల్యేగా, బిజెపికి చెందిన దిలీప్ సైకియా మంగల్‌దాయి ప్రస్తుత ఎంపిగా ఉన్నారు.

## మూలాలు

## ఇతర లంకెలు
* అధికారిక జాలగూడు 

వర్గం:అసోం
వర్గం:భారతదేశం లోని ప్రాంతాలు
వర్గం:అసోం నగరాలు, పట్టణాలు
నికోబార్ జిల్లా

**నికోబార్ జిల్లా**, భారతదేశ కేంద్ర భూభాగం అండమాన్, నికోబార్ దీవులలోని మూడు జిల్లాలలో నికోబార్ జిల్లా ఒకటి. ఈ జిల్లా పరిపాలనా భూభాగం హిందూ మహాసముద్రంలో ఉన్నబంగాళాఖాతంలో**ని** అండమాన్ సముద్రం మధ్య దీవులుగా కలిగి ఉంది.దీని జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయం కార్ నికోబార్ ద్వీపంలో ఉన్న మలక్కా గ్రామం.జిల్లా పరిపాలన డిప్యూటీ కమిషనర్ నేతృత్వంలో సాగుతుంది. అతను అండమాన్, నికోబార్ దీవుల లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్‌గా నివేదిస్తాడు.ఇది దేశంలోని 640 జిల్లాలలో ఐదవ అతి తక్కువ జనాభా కలిగిన జిల్లాగా నమోదైంది.[

## పేరు వెనుక చరిత్ర
దక్షిణ భారతదేశం / శ్రీలంక ఆగ్నేయాసియా మధ్య సముద్ర మార్గంలో ప్రయాణించిన సముద్ర ప్రయాణికులు దీనిని "నగ్న భూమి" అని పిలిచేవారు, అనగా ప్రత్యక్ష పూర్వగామి నక్కవర్.అయితే ప్రస్తుత పేరు "నికోబార్" గా స్థిరపడింది.మధ్యయుగంలో అరబిక్ పేరు ‘లంకహాబాటస్’.  “నంకకర్ లేదా నక్కవర్” అని తప్పుగా అర్ధం చేసుకోవడంవలన ఉచ్చరించబడింది,.

## చరిత్ర, భౌగోళికం
thumb|270x270px|నికోబార్ ప్రజలు నృత్యం చేస్తున్న దృశ్య చిత్రం
ఈ జిల్లా 1974, ఆగస్టు 1 న అండమాన్ జిల్లా నుండి విభజింపబడింది. మారిషస్‌తో పోల్చితే,  నికోబార్ జిల్లా 1,648 చదరపు కిలోమీటర్ల (636 చదరపు మైళ్ళు) విస్తీర్ణంలో ఉంది.

## జనాభా
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం నికోబార్ జిల్లా జనాభా 36,842గా ఉంది. ఇది సుమారుగా లిచ్టెన్‌స్టెయిన్ దేశానికి సమానం.భారతదేశ మొత్తం జనాభా ర్యాంకులు 640 లో ఇది 636 వ ర్యాంకుగా నమోదైంది.[2] జిల్లాలో చ.కి.మీ.కు 20 మంది జనాభా సాంద్రత ఉంది.[2] 2001-2011 దశాబ్దంలో జనాభా వృద్ధి రేటు -12.48%. [2] నికోబార్ జిల్లా ప్రతి 1000 మంది పురుషులకు లింగ నిష్పత్తి 778గా ఉంది.అక్షరాస్యత రేటు 77.5%గా ఉంది.

## భాషలు
ఆస్ట్రోయాసియాటిక్ భాషా కుటుంబానికి చెందిన నికోబారీస్ నికోబార్ దీవులలో ఎక్కువ మంది మాట్లాడే భాష. 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, జిల్లా జనాభాలో నికోబరీస్ మొదటి భాషగా 65.98 శాతం మంది మాట్లాడతారు. తరువాత హిందీ (9.83%), తమిళం (6.10%), తెలుగు (4.05%), బెంగాలీ (3.90%), కురుఖ్ (3.31%) ), మలయాళం (1.79%) ఇతర భాషలు మాట్లడేవారు (5.01%) శాతం మంది ఉన్నారు.

ఈ జిల్లాను గిరిజన జిల్లాగా ప్రకటించబడింది.గణనీయమైన సంఖ్యలో స్వదేశీ ప్రజలు (నికోబరీస్, షాంపెన్, జాతులను భారత రాజ్యాంగం ప్రకారం షెడ్యూల్డ్ తెగలుగా వర్గీకరించబడ్డారు) నివాసంగా ఉన్నారు. వీరు జిల్లా జనాభాలో ఎక్కువ భాగం ఉన్నారు. గిరిజన ప్రాంతంగా ఉన్నందున, జిల్లాకు ప్రయాణించడం భారతీయ పౌరులకు మాత్రమే పరిమితం చేయబడింది.ఇతరులకు ప్రత్యేక అనుమతి పరిమితులు వర్తిస్తాయి.

2004 హిందూ మహాసముద్రం భూకంపం వల్ల సంభవించిన సునామీ కారణంగా జిల్లా తీవ్రంగా ప్రభావితమైంది.దాని ఫలితంగా ఇది అనేక మరణాలకు దారితీసింది.మౌలిక సదుపాయాలను దెబ్బతీసింది.

## చారిత్రక జనాభా వివరాలు
భారత లెక్కల ప్రకారం నికోబార్ దీవుల జిల్లాలో 1901 నుండి 2011 వరకు జనాభా పెరుగదల, తరుగుదల వివరాలు ఈ దిగువ పట్టికలో వివరించిన ప్రకారం ఉన్నాయి.
## పరిపాలనా విభాగాలు
2016 నాటికి నికోబార్ జిల్లాను 3 ఉప విభాగాలు, 7 తాలూకాలు (తహసిల్స్) గా విభజించారు.

### కార్ నికోబార్ విభాగం

* కార్ నికోబార్ తాలూకా - ప్రధాన కార్యాలయం

### నాన్కోరి విభాగం

* నాన్‌కౌరీ తాలూకా
* కమోర్తా తాలూకా
* తెరెసా - చౌరా తాలూకా
* కచ్చల్ తాలూకా

### గ్రేట్ నికోబార్ విభాగం

* కాంప్‌బెల్ బే తాలూకా
* చిన్న నికోబార్ తాలూకా

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:అండమాన్ నికోబార్ దీవుల జిల్లాలు
వర్గం:అండమాన్ నికోబార్ దీవులు
వర్గం:నికోబార్ జిల్లా
వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు
పాల్-వి

పాల్-వి  (PAL-V) (పర్సనల్ ఎయిర్ అండ్ ల్యాండ్ వెహికల్) అనేది ఒక డచ్ కంపెనీ, ఇది మొదటి వాణిజ్య ఎగిరే కారు,పాల్-వి లిబర్టీ అభివృద్ధిలో నిమగ్నమైంది. ఇది పబ్లిక్ రోడ్లపై ప్రయాణించగల కాంపాక్ట్ టూ పర్సన్ ఎయిర్ క్రాఫ్ట్.. ఇది రెండు సీట్లు, మూడు చక్రాలతో పొడవైన మోటారుసైకిల్ లాగా కనిపిస్తుంది .ది నిర్మాణం వెనుక భాగంలో ఉన్న చిన్న ప్రొపెల్లర్‌తో ముందుకు కదులుతుంది.ఒక సాధారణ గైరోప్లేన్ నుండి వేరుచేసే కొన్ని లక్షణాలను కలిగి ఉంది - ఇది చిన్నది,  సమర్థవంతంగా ఎగురుతుంది. ఇది విమాన పద్ధతికి దగ్గరి సంబంధం కలిగి ఉంది, అలాగే చిన్న రన్‌వే నుండి బయలుదేరే అవకాశం, చాలా తక్కువ ల్యాండింగ్ రన్ - కేవలం 60 మీ.PALV 1,500 మీటర్ల వరకు ఎగురుతుంది ఇది ఎగురుతున్నపుడు శబ్దం  70 డెసిబెల్స్ కంటే తక్కువ ఎగురుతుంది , ఇది డ్రైవ్ మోడ్ గరిష్ట వేగం గంటకు 160 km/h , ఫ్లైట్ మోడ్ లో ఎకనామిక్ క్రూయిజ్ వేగం గంటకు 140 కి.మీ. హై క్రూజ్ స్పీడ్ (90% రేంజ్) 160 km/h గరిష్ట వేగం 180 కిమీ/గాలిలో  కనిష్ట వేగం గంటకు 50 కిమీ. ఇంధన వినియోగం26 l/h  కంటే తక్కువ, ట్యాంక్ లో ఇంధనం  600 km లేదా 550 km కి సరిపోతుంది.

2012 లో విడుదలైన మొదటి పాల్-వి **వన్** (పర్సనల్ ఎయిర్ అండ్ ల్యాండ్ వెహికల్ వన్) మోడల్ ఎప్పుడూ మార్కెట్ చేయబడలేదు.

కార్బన్ ఫైబర్ బాడీ కలిగిన **లిబర్టీ పయనీర్** మోడల్ 2017 నుండి అభివృద్ధి చేయబడింది, 2021 లో మార్కెటింగ్ కోసం 2018 లో జెనీవా మోటార్ షోలో ప్రదర్శించబడింది, ఇది **లిబర్టీ స్పోర్ట్** అనే ఉత్పత్తి మోడల్‌కు ముందు విక్రయించబడే ప్రత్యేకమైన మోడల్ .

## పాల్-వి లిబర్టీ
thumb|253x253px|పాల్-వి ల్యాండింగ్
పాల్-వి లిబర్టీ అనేది కారు , ఆటోజైరో లేదా గైరోప్లేన్ కలయిక. అందువల్ల, PAL-V లిబర్టీని ఆపరేట్ చేయడానికి డ్రైవింగ్ లైసెన్స్ ఇంకా  ఆటోజైరో పైలట్ లైసెన్స్ రెండూ అవసరం.లిబర్టీ ఒక గైరోకాప్టర్, అంటే పైన ఉన్న రోటర్లుకారును పైకి లేపుతాయి.  ఇందుకు కారు వెనుక భాగంలో ఒక ప్రత్యేక ప్రొపెల్లర్ ఇంజిన్ ఉంటుంది.  హెలికాప్టర్ లాగా కదిలినా,   నిలువుగా  టేకాఫ్  అవ్వలేదు.  టేకాఫ్‌కు కనీసం 590 అడుగుల పొడవు, ల్యాండింగ్‌కు 100 అడుగుల పొడవు రన్‌వే అవసరం ఇది EASA (ఐరోపా), FAA (యునైటెడ్ స్టేట్స్) ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా పాల్-వి లిబర్టీలో డబుల్ కంట్రోల్ కాక్‌పిట్, ఎలక్ట్రానిక్ ఫ్లైట్ ఇన్స్ట్రుమెంట్ సిస్టమ్ ఉన్నాయి.ఇది గాలిలో, భూమిపై 500 కిలోమీటర్ల పరిధిని కలిగి ఉంటుంది.PAL-V లిబర్టీ అమ్మకానికి ప్రపంచంలో మొట్టమొదటి ఉత్పత్తి చట్టపరమైన ఎగిరే కార్.మార్కెట్లో మొదటి PAL-V లిబర్టీ మోడల్స్ లిమిటెడ్ ఎడిషన్ గా ఉంటుంది. పరిమిత ఎడిషన్ ఫ్లయింగ్ కార్ శకం యొక్క ప్రారంభానికి గుర్తుగా ఉంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఈ ఎడిషన్ కు చెందిన 90 వాహనాలు మాత్రమే విక్రయించనున్నారు. పరిమిత ఎడిషన్ మోడళ్ల డెలివరీ తరువాత, PAL-V లిబర్టీ స్పోర్ట్స్ మోడల్స్ డెలివరీని ప్రారంభిస్తుంది.డ్రైవింగ్ మోడ్‌లో గంటకు 99 మైళ్లు,  ఫ్లైట్ మోడ్‌లో దీని గరిష్టంగా గంటకు 112 మైళ్లు వేగాన్ని అందుకుంటుంది.

## బాహ్య లింకులు

* pal-v.com అధికారిక వెబ్‌సైట్

## మూలాలు


వర్గం:విమానయాన సంస్థలు
మోగా

**మోగా, ** భారత పంజాబ్ రాష్ట్రం లోని పట్టణం. గిల్ సమాజానికి చెందిన ప్రముఖ వ్యక్తి, మోగా సింగ్ గిల్ పేరు మీద పట్టణానికి ఈ పేరు పెట్టారు.

ఇది 1995 నవంబరు 24 న పంజాబ్ రాష్ట్రంలోని 17 వ జిల్లాగా మోగా, మోగా ముఖ్యపట్టణంగా ఏర్పడింది. అప్పటివరకు మోగా, ఫరీద్‌కోట్ జిల్లాలో భాగంగా ఉండేది.. మోగా పట్టణం జాతీయ రహదారి 95 (NH-95 ఫిరోజ్‌పూర్ - లుధియానా రహదారి) పై ఉంది. రోజ్‌పూర్ డివిజన్ పరిధిలోకి వచ్చే 150 గ్రామాల ధరమ్‌కోట్ బ్లాక్‌ను మోగా జిల్లాలో విలీనం చేసారు. NH5 రహదారి, మోగాను చండీగఢ్, సిమ్లా, ఫిరోజ్‌పూర్ లను కలుపుతుంది.

## జనాభా
2011 తాత్కాలిక జనాభా లెక్కల ప్రకారం మోగా పట్టణ సముదాయంలో 1,59,897 జనాభా ఉంది. వీరిలో పురుషులు 84,808, ఆడవారు 75,089. అక్షరాస్యత రేటు 81.42%.

2001 జనగణనలో, మోగా పట్టణంలో 1,24,624 జనాభా ఉంది. పురుషులు 54%, స్త్రీలు 46%. మోగా అక్షరాస్యత 68%, జాతీయ సగటు 59.5% కంటే ఎక్కువ: పురుషుల అక్షరాస్యత 71%, స్త్రీ అక్షరాస్యత 66%. జనాభాలో 11% మంది 6 సంవత్సరాల కంటే తక్కువ వయస్సు గలవారు.

## విద్య
మోగా లోని ప్రముఖ విద్యా సంస్థల జాబితా ఇది.

* కిచ్లు పబ్లిక్ స్కూల్
* మౌంట్ లిటెరా జీ స్కూల్, మోగా
* బాబా కుందన్ సింగ్ మెమోరియల్ లా కాలేజ్, మోగా

## ప్రముఖ వ్యక్తులు

* నరీందర్ సింగ్ కపనీ, ఫైబర్ ఆప్టిక్స్లో చేసిన రచనలకు ప్రసిద్ధి చెందిన భారతీయ సంతతి అమెరికన్ భౌతిక శాస్త్రవేత్త.
* సిక్కు తీవ్రవాది జర్నైల్ సింగ్ భింద్రన్‌వాలే 
* లాలా లజపత్ రాయ్, భారత స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు
* సోను సూద్, భారతీయ చిత్రం నటుడు
* జోగిందర్ సింగ్ సాహ్నాన్, సైనికుడు భారత చైనా యుద్ధంలో చూపిన పరాక్రమానికి పరమవీరచక్ర గ్రహీత.

## మూలాలు

వర్గం:Coordinates on Wikidata
గూగుల్ డాక్స్ ఎడిటర్లు

గూగుల్ డాక్స్ ఎడిటర్లు అనేది గూగుల్ డ్రైవ్ సర్వీసు లో గూగుల్ చే అందించబడిన ఒక వెబ్ ఆధారితంగా రూపొందించబడిన ఆఫీస్ సూట్. ఈ సూట్ లో గూగుల్ డాక్స్, గూగుల్ షీట్లు,  గూగుల్ స్లైడ్స్, ఇంకా గూగుల్ ఫార్మ్స్ చేర్చబడ్డాయి.

గూగుల్ డాక్స్ ఎడిటర్ల సూట్, వెబ్ అప్లికేషన్ ద్వారా అందుబాటులో ఉంది, ఆండ్రాయిడ్, ఐఓఎస్ లకు కొన్ని మొబైల్ యాప్స్, గూగుల్ క్రోమ్ ఓఎస్ కు ఒక డెస్క్ టాప్ అప్లికేషన్ ఉన్నాయి.

మైక్రోసాఫ్ట్ ఆఫీస్, ఐవర్క్ సాఫ్ట్ వేర్ సూట్స్ తో ముఖ్యముగా ఆఫీస్ సూట్ పోటీపడుతుంది.

## సాక్ష్యాలు
**External sites**

Google docs
హోషియార్‌పూర్

**హోషియార్‌పూర్** పంజాబ్ రాష్ట్రం, దోఆబా ప్రాంతంలోని నగరం. ఇదిహోషియార్‌పూర్ జిల్లాకు ముఖ్య పట్టణం. ఇది మునిసిపల్ కార్పొరేషన్ పాలనలో ఉంది. దీన్ని పద్నాలుగో శతాబ్దం ప్రారంభంలో స్థాపించారు. 1809 లో దీనిని మహారాజా కరణ్‌వీర్ సింగ్ దళాలు ఆక్రమించాయి. 1849 లో పంజాబ్ రాష్ట్రంలో ఐక్యమైంది.

సముద్ర మట్టం నుండి హోషియార్‌పూర్ సగటు ఎత్తు 296 మీటర్లు . హోషియార్‌పూర్ జిల్లా పంజాబ్ ఈశాన్య భాగంలో ఉంది. ఇది జలంధర్ రెవెన్యూ విభాగంలో ఉంది. ఇది దోఆబా ప్రాంతంలోని బిస్ట్ దోఆబ్ భాగంలో ఉంది. హోషియార్‌పూర్ ఈశాన్యంలో హిమాచల్ ప్రదేశ్ లోని కాంగ్రా, ఊనా జిల్లాలు సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి. నైరుతిలో, షహీద్ భగత్ సింగ్ నగర్, జలంధర్, కపుర్తాలా జిల్లాలు, వాయవ్యంలో గురుదాస్పూర్ జిల్లా సరిహద్దుగా ఉన్నాయి.

## జనాభా
2011 తాత్కాలిక జనాభా లెక్కల ప్రకారం, హోషియార్‌పూర్ నగరంలో 1,68,443 జనాభా ఉంది, అందులో 88,290 మంది పురుషులు, 80,153 మంది మహిళలు ఉన్నారు. అక్షరాస్యత 89.11 శాతం.

2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం,  హోషియార్‌పూర్ జనాభా 1,89,371. జనాభాలో పురుషులు 50.9%, ఆడవారు 49.1%. హోషియార్‌పూర్ సగటు అక్షరాస్యత రేటు 85.40%, 2001 లో 81.00%తో పోలిస్తే. పురుషుల అక్షరాస్యత 89.90%, స్త్రీ అక్షరాస్యత 80.80%. హోషియార్‌పూర్లో, జనాభాలో 10% 11 సంవత్సరాల కంటే తక్కువ వయస్సు గలవారు.

* 1,000 మగవారికి ఆడవారు: 962
* జనాభా సాంద్రత (కిమీకి 2. ) : 396
* జనాభా పెరుగుదల శాతం (2001–2011) : 7.1%
* పిల్లల లింగ నిష్పత్తి (0–6 వయస్సు) : 859

ఈ జిల్లాలో షెడ్యూల్డ్ కుల జనాభా 34.3% 

## రవాణా
[కుడి|thumb|భగవాన్ [వాల్మీకి ISBT]]
హోషియార్‌పూర్ లోని భగవాన్ వాల్మీకి అంతర్రాష్ట్ర బస్ టెర్మినల్ నుండి పంజాబ్ రోడ్ వేస్, హిమాచల్ రోడ్ వేస్, ఢిల్లీ, హర్యానా రోడ్ వేస్, పిఆర్టిసి,  చండీగఢ్ ట్రాన్స్పోర్ట్ అండర్టేకింగ్, జమ్మూ & కాశ్మీర్ రోడ్ వేస్, రాజస్థాన్ స్టేట్ రోడ్‌వేస్ వంటి ప్రభుత్వ సంస్థలతో పాటు అనేకమంది ప్రైవేట్ సంస్థలు కూడా వివిధ ప్రదేశాలకు బస్సులను నడుపుతున్నాయి..

హోషియార్‌పూర్ రైల్వే స్టేషన్ కోడ్ HSX. ఈ స్టేషన్లో ఒకే ప్లాట్‌ఫారము ఉంది. ఈ స్టేషన్ను 1905 లో నిర్మించారు. ఇక్కడి నుండి ఢిల్లీ, అమృత్‌సర్, జలంధర్, ఫిరోజ్‌పూర్ లకు నేరుగా రైళ్ళున్నాయి

హోషియార్‌పూర్‌కు సమీప విమానాశ్రయం ఆదంపూర్ విమానాశ్రయం. ఇది నగరానికి నైరుతిలో 25 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. స్పైస్జెట్ ఇక్కడి నుండి ఢిల్లీ విమానాశ్రయానికి రోజువారీ విమాన సర్వీసును నడుపుతోంది. సమీప అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం అమృత్‌సర్ లోని శ్రీ గురు రామ్ దాస్ జీ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం. ఇది125 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.

## మూలాలు

వర్గం:Articles with hAudio microformats
వర్గం:Coordinates on Wikidata
సంగ్రూర్

**సంగ్రూర్** పంజాబ్ రాష్ట్రం లోని పట్టణం. ఇది సంగ్రూర్ జిల్లాకు ముఖ్య పట్టణం. సంగ్రూర్ శాసనసభ స్థానానికి, సంగ్రూర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గానికీ కూడా సంగ్రూర్ పట్టణమే కేంద్రం.

## భౌగోళికం
సంగ్రూర్  వద్ద ఉంది.  ఇది సముద్రమట్టం నుండి సగటున 232&nbsp;మీటర్ల ఎత్తున ఉంది.

## శీతోష్ణస్థితి

## ఆరోగ్య సేవలు
పౌరులకు వైద్య సదుపాయాలు కల్పించడానికి నగరంలో పిజిఐఎంఆర్ అనుబంధ కేంద్రం ఉంది .  టాటా మెమోరియల్ సెంటర్ వారు పంజాబ్ ప్రభుత్వంతో కలిసి సంయుక్తంగా హోమి భాభా క్యాన్సర్ ఆసుపత్రిని సంగ్రాూర్‌లో ఏర్పాటు చేసింది. 

## జనాభా
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం సంగ్రూర్ మునిసిపాలిటీ జనాభా 88,043. ఇందులో 46,931 మంది పురుషులు, 41,112 మంది మహిళలు. లింగ నిష్పత్తి 876 గా ఉంది. 0–6 సంవత్సరాల వయస్సు గల పిల్లలు 9,027. మొత్తం అక్షరాస్యత రేటు 83.54% - పురుషులలో అక్షరాస్యులు 87.92% ఆడవారిలో 78.56%. 

## పర్యాటక ఆకర్షణలు

### బానసార్ బాగ్
సంగ్రూర్ నగరంలోని బానసార్ ఉద్యానవనం, నగరం లోని అత్యంత ప్రసిద్ధ పిక్నిక్ ప్రదేశం. ఇది పాలరాయి బారాదరీతో, 12 తలుపులతో కూడిన భవనం. ఒక చెరువు మధ్యలో ఉంది. ఓ చిన్న వంతెన ద్వారా అక్కడికి చేరుకోవచ్చు. ఈ వంతెన, తోటల పడమటి వైపున ఉన్న పాలరాతి గేటు వద్దకు దారి తీస్తుంది. దీని పరిసరాలలో నాలుగు టవర్లు, అనేక నడక మార్గాలు, అనేక మొక్కలు, చెట్లు, ఒక చిన్న జంతుప్రదర్శన శాల ఉన్నాయి. పూర్వం, జింద్ రాజ్య పాలకులు వేసవిలో ఈ తోటల వద్ద ఉన్న భవనాలలో గడిపేవారు. 

### జింద్ రాజ్య స్మారక ప్రదర్శనశాల
బానాసర్ బాగ్ కాంప్లెక్స్ ‌లోనే 1865 ప్రాంతాల్లో నిర్మించిన దర్బార్ హాల్ఉంది. పంజాబ్ ప్రభుత్వపు సాంస్కృతిక శాఖ ప్రస్తుతం దీన్ని మ్యూజియంగా మార్చింది, ఇందులో జింద్ రాజ్య పాలకులు వాడిన వస్తువులను సేకరించి ప్రదర్శనకు ఉంచారు. వారు వాడిన ఆయుధాలు కవచాలు కూడా ఇక్కడ ఉన్నాయి. 

### షాహి సమాధన్
'షాహి సమాధన్' వద్ద పూర్వపు జింద్ రాజ్య పాలకుల సమాధులున్నాయి. ఇక్కడున్న 16 సమాధులలో పద్నాలుగింటిని 125 సంవత్సరాల క్రితం ఇటుకలు, సున్నం-సుర్కి (ఇటుక పొడి) తో నిర్మించారు. మిగతా రెండిటిని 60-65 సంవత్సరాల క్రితం పాలరాయి మొదలైన వాటితో నిర్మించారు. వీటిలో మహారాజా రంజిత్ సింగ్ మాతామహుడు మహారాజా గజపత్ సింగ్, మేనమామ మహారాజా భాగ్ సింగ్, మహారాజా ఫతే సింగ్, మహారాజా సంగత్ సింగ్, మహారాజా సరూప్ సింగ్, మహారాజా రణబీర్ సింగ్, మహారాజా రాజ్‌బీర్ సింగ్ ల సమాధులు ఉన్నాయి. ఈ సమాధులన్నీ నాభా గేట్ బయట ఉన్న ఒక సముదాయంలో ఉన్నాయి. 

### గడియార స్థంభం
1885 లో నిర్మించిన గడియార స్థంభం, న్యాయస్థానాల సముదాయం దగ్గర దగ్గర ఉంది. దీన్ని రూర్కీ లోని కెనాల్ ఫౌండ్రీ నుండి మహారాజా రఘుబీర్ సింగ్ తెప్పించాడు. 

### గురుద్వారా నంకియానా సాహిబ్
ఈ చారిత్రిక స్థలాన్ని సిక్కు గురువులు, గురు నానక్ సాహిబ్, గురు హర్గోబింద్ సాహిబ్‌లు సందర్శించారు. ఈ గురుద్వారా సముదాయంలో సరోవర్, రెండు దర్బార్ హాళ్ళు, లంగర్ హాల్, ఒక తోట, నివాస భవనం ఉన్నాయి. గురుద్వారాలో గుర్జా / జాపత్రి, కరీర్ చెట్టు ఉన్నాయి . ఈ జాపత్రిని రామ, తలోక సోదరులకు గురు గోవింద్ సింగ్ బహుమతిగా ఇచ్చాడు. గురు హర్గోవింద్ సాహిబ్ తన గుర్రాన్ని ఈ చెట్టుకే కట్టాడు.

### మహాకాళి దేవి అలయం
పటియాలా గేట్ మార్కెట్ రహదారిపై ఉన్న చారిత్రిక మహాకాళీదేవి ఆలయాన్ని 1867 లో నిర్మించారు. ఈ ఆలయ సముదాయంలో హిందూ దేవతల మందిరాలు ఉన్నాయి. 

## ప్రముఖ వ్యక్తులు
* జెట్ ఎయిర్‌వేస్ వ్యవస్థాపకుడు నరేష్ గోయల్
*భగవంత్ మాన్ - సంగ్రూర్ లోక్‌సభ సభ్యుడు

## మూలాలు

వర్గం:Coordinates on Wikidata