జయశ్రీ సత్పుటే

"ప్రపంచంలోని టాప్ 100 స్ఫూర్తిదాయక మహిళలలో" ఒకరిగా ది గార్డియన్ (యుకె) చే గుర్తించబడింది ,  **జయశ్రీ సత్పుటే** మానవ హక్కుల న్యాయవాది,  నజ్‌దీక్ సహ వ్యవస్థాపకురాలు.  మురికివాడల నివాసితులు, శరణార్థులు, మహిళా కార్మికులు, అనాథ పిల్లలు, బాలల సంరక్షణ, సమాచార హక్కు (ఆర్.టి.ఐ),  సంబంధిత సమస్యలకు సంబంధించిన సుప్రీంకోర్టు,  భారతదేశంలోని హైకోర్టులలో కేసులను కొనసాగిస్తున్న మానవ హక్కులలో సత్పుటే ఒక చట్టపరమైన న్యాయవాది.

భారతదేశంలోని అణగారిన వర్గాలకు న్యాయం చేకూర్చే, అస్సాంలోని తేయాకు తోటలలో పనిచేసే,  ఢిల్లీలోని మురికివాడలలో నివసించే మహిళలకు చట్టపరమైన మద్దతు,  చట్టపరమైన సాధికారత శిక్షణలను అందించే ఎన్.జి.ఓ అయిన నజ్‌దీక్ ( ఉర్దూలో "దగ్గరగా ఉండటం") సహ వ్యవస్థాపకులలో సత్పుటే ఒకరు . 2015లో, నజ్‌దీక్ "ప్రభావం,  స్థిరత్వానికి ఒక ప్రకాశవంతమైన ఉదాహరణ"గా పనిచేసినందుకు నమతి జస్టిస్ బహుమతిని అందుకున్నారు.

"సోషల్ అండ్ ఎకనామిక్ రైట్స్ ఇన్ థియరీ అండ్ ప్రాక్టీస్" అనే పుస్తకంతో సహా అనేక గ్రంథాలను సాట్పుట్ సహ రచయితగా రాశారు, *రౌట్లెడ్జ్ ప్రెస్ యుకె 2014.* [  పుస్తకంలో, ఆమె జాతీయ,  అంతర్జాతీయ సందర్భాలలో, శరణార్థులకు సంబంధించిన చట్టం గురించి చర్చించారు, తద్వారా న్యాయవాదులు మానవతా సమస్యలను పరిష్కరించడానికి ఒక చట్రాన్ని ఏర్పాటు చేయడానికి చర్య తీసుకోవచ్చు. ఆమె *బార్ అండ్ బెంచ్‌లో "క్లినికల్ లీగల్ ఎడ్యుకేషన్: ఎ వే టువార్డ్స్ అప్‌స్కేలింగ్ యాక్సెస్ టు జస్టిస్ ఇన్ ఇండియా" అనే పుస్తకాన్ని కూడా రాశారు, "రైట్ టు ఇన్ఫర్మేషన్ లా", హెచ్‌ఆర్‌ఎల్‌ఎన్ పబ్లికేషన్‌ను* సహ రచయితగా రాశారు,  "రెఫ్యూజీ అండ్ లా 2వ ఎడిషన్," *హెచ్‌ఆర్‌ఎల్‌ఎన్ 2011* పుస్తకాన్ని సహ-సంపాదించారు .

## జీవితచరిత్ర
సత్పుటే భారతదేశంలోని చంద్రపూర్‌లో పెరిగారు.  ఆమె నాగ్‌పూర్‌లోని బాబాసాహెబ్ అంబేద్కర్ యూనివర్సిటీ కాలేజ్ ఆఫ్ లాలో విశ్వవిద్యాలయంలో చేరడానికి ముందు విద్యా నికేతన్‌లో చదువుకుంది . సత్పుటే లండన్‌లోని సిటీ యూనివర్సిటీ నుండి న్యాయశాస్త్రంలో పోస్ట్‌గ్రాడ్యుయేట్ డిగ్రీని పొందారు . గ్రాడ్యుయేషన్ తర్వాత, ఆమె న్యూఢిల్లీకి వెళ్లే ముందు హేగ్‌లోని కోయలిషన్ ఫర్ ది ఇంటర్నేషనల్ క్రిమినల్ కోర్ట్‌లో ఇంటర్న్ అయింది. ఆ తర్వాత దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాలలోని ఉన్నత న్యాయస్థానాలలో ప్రజా ప్రయోజన వ్యాజ్యాలు (పిల్ లు ) దాఖలు చేయడం ద్వారా భారత న్యాయ వ్యవస్థలో నిరుపేదలకు సాధికారత కల్పించే లక్ష్యంతో ఆమె న్యాయవాద వృత్తిని ప్రారంభించింది.

ఢిల్లీ హైకోర్టులో సత్పుట్ హైలైట్ చేసిన ఒక సమస్య ఏమిటంటే, *లక్ష్మీ మండల్ వర్సెస్ దీన్ దయాళ్ హరినగర్ హాస్పిటల్ & ఓఆర్ఎస్, డబ్ల్యుపి(సి) 8853/2008* కేసులో సహాయం లేకుండా ప్రసవించి, నాలుగు రోజులు వైద్య సహాయం లేకుండా వీధిలో వదిలివేయబడిన నిరాశ్రయులైన తల్లి మరణం. ఢిల్లీలోని హైకోర్టు తల్లి మానవ హక్కులను ఉల్లంఘించిందని తీర్పునిచ్చింది,  ఈ కేసు ప్రసూతి మరణాలను మానవ హక్కుల ఉల్లంఘనగా గుర్తించి, రాజ్యాంగ నష్టపరిహారం ఇవ్వాలని ప్రపంచంలోనే మొట్టమొదటి నిర్ణయం తీసుకుంది. ఈ కేసు "భారతదేశంలో అట్టడుగున ఉన్న మహిళలు, ప్రసవ సమయంలో చనిపోయే ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉంది" అనే దుస్థితికి జాతీయ,  అంతర్జాతీయ దృష్టిని ఆకర్షించింది.  సత్పుట్ యొక్క ఇతర మైలురాయి చట్టపరమైన విజయాలలో *కోర్ట్ ఆఫ్ ఇట్స్ ఓన్ మోషన్ వర్సెస్ యుఓఐ, డబ్ల్యుపి(సి) 5913/2010* ఉన్నాయి , దీనిలో ఢిల్లీ ప్రభుత్వం నిరాశ్రయులైన గర్భిణీ,  పాలిచ్చే మహిళల కోసం మూడు ప్రత్యేకమైన ఆశ్రయ గృహాలను నిర్మించాలని ఆదేశించింది, *రోజ్మేరీ డ్జువిచు & అనదర్ వర్సెస్.* మహిళలకు రిజర్వేషన్లు కల్పించేలా ఎన్నికలు నిర్వహించాలని నాగాలాండ్ ప్రభుత్వానికి ఆదేశించబడిన *నాగాలాండ్ రాష్ట్రం ,,  ముకండి లాల్ వర్సెస్ ఢిల్లీ మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ డబ్ల్యుపి 8904/2009 కేసులో* ప్రభుత్వం తగిన ప్రక్రియను అనుసరించడంలో,  బాధితులకు పునరావాస సేవలను అందించడంలో విఫలమైందని కోర్టు కనుగొంది, రాజ్యాంగ,  అంతర్జాతీయ మానవ హక్కుల బాధ్యతలను ఉల్లంఘించి పునరావాసం కల్పించాలని ఆదేశించింది,  తొలగింపుకు ముందు అనుసరించాల్సిన విధానాన్ని ఏర్పాటు చేసింది.

అస్సాంలోని తేయాకు తోట కార్మికుల హక్కులను ప్రోత్సహించడానికి,  వారి జీవన పరిస్థితులను మెరుగుపరచడానికి చట్టపరమైన సాధికారత నమూనాను ఉపయోగించి సాట్పుటే 2012లో నజ్‌దీక్‌ను స్థాపించారు. నజ్‌దీక్ ప్రమోషన్ అండ్ అడ్వాన్స్‌మెంట్ ఆఫ్ జస్టిస్, హార్మనీ అండ్ రైట్స్ ఆఫ్ ఆదివాసీస్ (PAJHRA), పీపుల్స్ యాక్షన్ ఫర్ డెవలప్‌మెంట్ (PAD),  అస్సాంలోని విద్యార్థి సంస్థలతో కలిసి పనిచేస్తుంది,  ప్రస్తుతం న్యాయ విద్యార్థులకు క్లినికల్ లీగల్ విద్యను అందించడానికి తేజ్‌పూర్ లా కాలేజీతో సహకరిస్తోంది. అప్పటి నుండి, నజ్‌దీక్ ఢిల్లీలో గృహ హక్కులు,  అనధికారిక పట్టణ గృహాలలో నివసించే మహిళలకు సురక్షితమైన మాతృత్వ హక్కుపై పనిచేయడం ప్రారంభించింది.

## మూలాలు

వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు