ముహమ్మద్ ఇబ్న్ మూసా అల్ క్వారిజిమి

**అల్ క్వారిజిమి** **ముహమ్మద్ ఇబ్న్ మూసా అల్ క్వారిజిమి**, (ఆంగ్లం : **Al-Khwarizmi** (Mohammad ebne Mūsā Khwārazmī)) (పర్షియన్ భాష :محمد بن موسی خوارزمی) ఒక పర్షియన్  ఇస్లామీయ గణిత శాస్త్రజ్ఞుడు, ఇస్లామీయ ఖగోళశాస్త్రజ్ఞుడు, ఇస్లామీయ జ్యోతిష్యజ్ఞుడు, ఇస్లామీయ భౌగోళ శాస్త్రజ్ఞుడు. ఇతను దాదాపు సా.శ. 780 లో క్వారిజమ్ ,   అప్పటి పర్షియా ప్రాంతంలో జన్మించాడు. ప్రస్తుతం ఈ ప్రాంతం ఖివా ఉజ్బెకిస్తాన్లో గలదు. ఇతను సా.శ. 850 లో మరణించాడు. ఇతను బాగ్దాదు లోని 'విజ్ఞాన భవనము' హౌస్ ఆఫ్ విజ్‌డమ్ లో తన జీవితము పండితునిగా గడిపాడు.

## ఇతని సేవలు
thumb|right|క్వారిజిమి.
150px|thumb|left|ఫ్రెడరి రోసెన్ రచించిన 'ద ఆల్‌జీబ్రా ఆఫ్ ముహమ్మద్ బిన్ మూసా'' (1831) పుస్తకపు ముఖపేజీ.

గణిత శాస్త్రం, ఖగోళ శాస్త్రం, జ్యోతిష్య శాస్త్రము, భూగోళ శాస్త్రం, పటనిర్మాణ శాస్త్రం మొదలగు శాస్త్రాలందు తన విజ్ఞానాన్ని ప్రదర్శించాడు. ఈతని సిద్ధాంతాలనాధారంగానే ఆల్ జీబ్రా, త్రికోణమితి, ఇతర విజ్ఞాన శాస్త్రాలకు రహదారి ఏర్పడింది. ఇతనికి ఆల్-జీబ్రా పితామహునిగా ప్రపంచం గుర్తించింది. ఆల్-జీబ్రా అనే పదానికి మూలం అరబ్బీ భాష పదము 'అల్ జబ్ర్'. ఈ పదాన్ని ఇతను తన 830 సా.శ.లో వ్రాసిన గ్రంథమైన *అల్-కితాబ్ అల్-ముక్తసర్ ఫి హిసాబ్ అల్-జబ్ర్ వల్ ముకాబలా* (అరబ్బీ భాష الكتاب المختصر في حساب الجبر والمقابلة) లేదా: "The Compendious Book on Calculation by Completion and Balancing". ఈ గ్రంథము యొక్క తర్జుమా 12వ శతాబ్దంలోనే లాటిన్ భాషలో జరిగింది.

### అల్ జీబ్రా

150px|thumb|right|క్వారిజిమి రచన అయిన ''అల్-జబ్ర్'' గ్రంథము లోని ఒక పేజీ.

*అల్-కితాబ్ అల్-ముక్తసర్ ఫి హిసాబ్ అల్-జబ్ర్ వల్ ముకాబలా* (అరబ్బీ భాష الكتاب المختصر في حساب الجبر والمقابلة)  ”) ఒక గణిత శాస్త్ర గ్రంథము. దాదాపు సా.శ. 830 లో వ్రాయబడింది. ఇందిలో ఆల్ జీబ్రా విషయాలన్నీ క్రోడీకృతం అయి ఉన్నాయి. ఈ శాస్త్ర జ్ఞానాన్ని ప్రపంచంలోని అన్ని విజ్ఞాన కేంద్రాలు అవలంబించాయి.

### ఖగోళ శాస్త్రము
thumb|left|కార్పస్ క్రిస్టి కాలేజి ఎం.ఎస్. 283

## ఇవీ చూడండి
* అల్ క్వారిజిమి క్రేటర్&nbsp;— చంద్రుని ఆవలి వైపు గల ఒక క్రేటర్ కు *అల్-క్వారిజిమి* అనే పేరు పెట్టారు.
* క్వారిజిమి అంతర్జాతీయ అవార్డు&nbsp;— ఇరాన్ దేశము, ఇతని పేరు మీద ఒక అవార్డు ఇస్తుంది.
* ఇస్లామీయ గణితము
* ఇస్లామీయ ఖగోళ శాస్త్రము
* జిజ్
* డయోఫాంటస్

## మూలాలు

## ఇతర వనరులు

* 
* 
*  
* 
* 
* 
* Barnabas Hughes. *Robert of Chester's Latin translation of al-Khwarizmi's al-Jabr: A new critical edition*. In Latin. F. Steiner Verlag Wiesbaden (1989). ISBN 3-515-04589-9.
* 
*  
*  
* 
* Roshdi Rashed, *The development of Arabic mathematics: between arithmetic and algebra*, London, 1994.
*  
* 
* Fuat Sezgin. *Geschichte des arabischen Schrifttums*. 1974, E. J. Brill, Leiden, the Netherlands.
* Sezgin, F., ed., *Islamic Mathematics and Astronomy*, Frankfurt: Institut für Geschichte der arabisch-islamischen Wissenschaften, 1997–9. 
* Suter, H. [Ed.]: Die astronomischen Tafeln des Muhammed ibn Mûsâ al-Khwârizmî in der Bearbeitung des Maslama ibn Ahmed al-Madjrîtî und der latein. Übersetzung des Athelhard von Bath auf Grund der Vorarbeiten von A. Bjørnbo und R. Besthorn in Kopenhagen. Hrsg. und komm. Kopenhagen 1914. 288 pp. Repr. 1997 (Islamic Mathematics and Astronomy. 7). ISBN 3-8298-4008-X.
* Van Dalen, B. Al-Khwarizmi's Astronomical Tables Revisited: Analysis of the Equation of Time.

వర్గం:శాస్త్రవేత్తలు
వర్గం:గణిత శాస్త్రవేత్తలు
వర్గం:ప్రపంచ ప్రసిద్ధులు
వర్గం:ఖగోళ శాస్త్రవేత్తలు
వర్గం:జ్యోతిష పండితులు
వర్గం:ముస్లిం శాస్త్రవేత్తలు