డేటా కామన్స్

**డేటా కామన్స్**  గూగుల్ రూపొందించిన ఒక స్వేచ్ఛ డేటా వేదిక (ఓపెన్ సోర్స్ ప్లాట్ఫాం). ఇది ఇది ఆర్థిక, శాస్త్రీయ, ఇతర బహిరంగ డేటా సెట్ల వంటి  స్వేచ్ఛ సమాచారం నుంచి ఏకీకృతంగా రేఖా చిత్రాలను (గ్రాఫ్) అందిస్తుంది. ఆర్డిఎఫ్ (Resource Description Framework) , ఆర్ఎస్ఎస్ (RDF Site Summary**)**, స్కీమ వంటి వెబ్ ప్రమాణాల సృష్టికర్త అయిన రామనాథన్ వి.గుహ, ఈ ప్రాజెక్టును స్థాపించారు. ప్రస్తుతం దీనికి ప్రేమ్ రామస్వామి నాయకత్వం వహిస్తున్నారు.

డేటా కామన్స్ వెబ్సైట్ మే 2018లో ప్రారంభించారు. ఇంటర్నేషనల్ ఫాక్ట్-చెకింగ్ నెట్వర్క్ నుండి అనేక మంది ఫాక్ట్ చెకర్లు Schema.org  లో ప్రచురించిన "క్లెయిమ్ రివ్యూ" ఫార్మాట్లో  ఫాక్ట్-చెక్ డేటాతో ప్రారంభించారు. గూగుల్, ఐక్యరాజ్యసమితి (UN) వంటి భాగస్వాములతో కలిసి ఈ కార్యక్రమం నిర్వహించింది. ఇందులో యునైటెడ్ స్టేట్స్ జనాభా గణాంకాలు, ప్రపంచ బ్యాంకు, US బ్యూరో ఆఫ్ లేబర్ స్టాటిస్టిక్స్, వికీపీడియా, నేషనల్ ఓషియానిక్ అండ్ అట్మాస్ఫియరిక్ అడ్మినిస్ట్రేషన్, ఫెడరల్ బ్యూరో ఆఫ్ ఇన్వెస్టిగేషన్ నుండి డేటా ఉంది.

ఈ కార్యక్రమం  2019లో విస్తరించింది, దీని గురించి విస్తృతంగా ప్రకటించారు. ఇందులో ఎక్కువగా బహిరంగ గణాంక డేటాసెట్ల నుండి సేకరించి ఆర్డిఎఫ్-స్టైల్ లో నాలెడ్జ్ గ్రాఫ్ చేర్చారు. 2020 లో ఈ సేవ యుఎస్ యేతర డేటాసెట్లని విస్తరించింది,  మెరుగుపరిచింది, అదే సమయంలో బయోఇన్ఫర్మేటిక్స్, కరోనావైరస్  విషయాలను  కూడా విస్తరించింది. 2023లో, ఈ సేవ పెద్ద భాషా నమూనా (Large language model) ఆధారంగా  సహజ-భాష (ఫ్రంట్ ఎండ్తో) ముఖంగా తిరిగి ప్రారంభించారు. ఇది సుస్థిర అభివృద్ధి లక్ష్యాలు (సస్టైనబుల్ డెవలప్మెంట్ గోల్స్) డేటాతో UN డేటా పోర్టల్ కు నేపధ్యం  (బ్యాక్ ఎండ్)గా ప్రారంభించారు.

## విశేషాంశాలు
డేటా కామన్స్ లింక్డ్ డేటా, నాలెడ్జ్ గ్రాఫ్ లకు సాధారణంగా గణాంక డేటాకు ఎక్కువ ప్రాధాన్యతనిస్తుంది. దీంట్లో  భౌగోళిక, జనాభా, వాతావరణం, స్థిరాస్థులకు సంబంధించిన డేటా, ఇంకా ఇతర వర్గాలతో పాటు  అందుబాటులో ఉంటుంది. ఇది యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లోని రాష్ట్రాలు, జిల్లాలు, నగరాలను అదే విధంగా జీవసంబంధమైన నమూనాలు, విద్యుత్ ప్లాంట్లు,  మానవ జన్యు పరమైన అంశాలను ఎన్‌సైక్లోపీడియా ఆఫ్ DNA ఎలిమెంట్స్ (ENCODE) అనే  ప్రాజెక్ట్ ద్వారా వివరిస్తుంది.ఇది డేటాను సెమాంటిక్ ట్రిపుల్‌ గా సూచిస్తుంది, వీటిలో ప్రతి ఒక్కదానికి స్వంత మూలం ఉంటుంది.ఇది వివిధ రకాల బహిరంగ డేటాసెట్‌ల నుండి సేకరించిన గణాంక పరిశీలనల  (ఎంటిటీ-ఆధారిత) ఏకీకరణపై కేంద్రీకృతమై ఉంటుంది. ఇది W3C SPARQL query language కి  మద్దతు ఇచ్చినప్పటికీ, దాని APIలు డేటా సైన్స్, గణాంకాలు,  డేటా విజువలైజేషన్ కు వినియోగించే  పాండాస్ డేటాఫ్రేమ్ ఇంటర్‌ఫేస్ వంటి సాధనాలు కూడా ఉపయోగిస్తాయి.

డేటా కామన్స్ సమగ్రమైనది, అంటే అర్థం ఇది వేర్వేరు డేటాసెట్ల కోసం వేదికలను  అందించదు, కానీ డేటాసెట్లు అందించిన సమాచారాన్ని ఒకే రేఖాచిత్రం (డేటా గ్రాఫ్)లోకి ఏకీకృతం చేయడానికి వీలవుతుంది.

## సాంకేతికత
డేటా కామన్స్ ఒక గ్రాఫ్ డేటా-నమూనా ఆధారంగా రూపొందిస్తారు. ఈ రేఖాచిత్రాన్ని జాల విహరిణి (బ్రౌజర్ ఇంటర్ఫేస్) వినిమయ సీమ ద్వారా, ఇంకా  అనేక APIల ( Application Programming Interface) ద్వారా అందుకోవచ్చు. డేటాను చేర్చడం (సాధారణంగా CSV  MCF-ఆధారిత టెంప్లేట్ల ద్వారా లోడ్ చేయడం) వలన విస్తరించబడుతుంది.  సహజ భాషా ప్రశ్నలను ఉపయోగించి గూగుల్ యంత్రంలో శోధించి ఈ డేటా కు సంబంధించిన రేఖా చిత్రాలను పొందవచ్చు. datacommons.org రేఖాచిత్రాన్ని నిర్వచించడానికి ఉపయోగించే డేటా పదజాలం Schema.org  అనుసరించి ఉంటుంది. ముఖ్యంగా Schema.org పదాలు - గణాంక జనాభా,  పరిశీలన డేటాకామన్స్ లాంటి కేసులకు మద్దతు ఇవ్వడానికి ఉపయోగపడుతాయి.

ఈ ప్రాజెక్ట్ నుండి సాఫ్ట్వేర్ - అపాచీ 2 లైసెన్స్ క్రింద గిట్ హబ్ లో అందుబాటులో ఉంది.

## మూలాలు

వర్గం:గూగుల్
వర్గం:డేటా కేంద్రాలు