open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
తంజావూర్ కె.పి.శివానందం

**తంజావూర్ కె.పి.శివానందం**(1917-2003) ఒక కర్ణాటక సంగీత వైణికుడు. 
## విశేషాలు
ఇతడు 1917, మార్చి 1న ఒక సంగీతకారుల కుటుంబంలో జన్మించాడు ఇతడు తంజావూరు సంగీత చతుష్టయంగా పేరుపొందిన చిన్నయ్య, పొన్నయ్య, శివానందం, వడివేలుల ఏడవ తరానికి చెందిన విద్వాంసుడు. ఇతడు తొలుత తన తండ్రి తంజావూర్ పొన్నయ్య పిళ్ళై వద్ద, పందనల్లూర్ మీనాక్షిసుందరం పిళ్ళైల వద్ద సంగీతం, భరతనాట్యం నేర్చుకున్నాడు. తరువాత ఇతడు గోమతి శంకర అయ్యర్, దేశమంగళం సుబ్రహ్మణ్య అయ్యర్‌ల వద్ద వీణావాదనలో  శిక్షణ తీసుకున్నాడు. ఇతడు వీణ గురువుగా అనేక సంగీత కళాశాలలలో పనిచేశాడు. శ్రీలంకలోని ఒక సంగీతకళాశాలకు ప్రిన్సిపాల్‌గా కూడా సేవలను అందించాడు. అన్నామలై విశ్వవిద్యాలయం లలితకళల విభాగానికి డీన్‌గా పనిచేసి 1992లో పదవీ విరమణ చేశాడు.  ఇతడు అనేక పుస్తకాలను ప్రచురించాడు. సి.డి.లను విడుదల చేశాడు. మరుగున పడివున్న అనేక పదాలను, కీర్తనలను, రాగమాలికలను, జావళులను పరిష్కరించి వెలుగులోకి తీసుకువచ్చాడు.

ఇతడు తన రెండవ భార్య శారదా శివానందంతో కలిసి జంటగా అనేక కచేరీలు చేశాడు. 

ఇతడు సంగీతరంగంలో చేసిన కృషికి గుర్తింపుగా అనేక పురస్కారాలు లభించాయి. అన్నామలై విశ్వవిద్యాలయం ఇతనికి వీణలో "సంగీత విభూషణ" బిరుదును ప్రదానం చేసింది. "తమిళనాడు ఐయల్ ఇసై నాటక మన్రమ్" ఇతడిని కళైమామణి పురస్కారంతో సత్కరించింది. కేంద్ర సంగీత నాటక అకాడమీ 1980లో అవార్డును ప్రకటించింది. మద్రాసు సంగీత అకాడమీ ఇతడిని సంగీత కళానిధి పురస్కారంతో గౌరవించింది. శ్రీకృష్ణ గానసభ నుండి "సంగీత చూడామణి" బిరుదును పొందాడు.

ఇతడు 2003, జూలై 30వ తేదీన తన 86వ యేట చెన్నైలో మరణించాడు., ఇతనికి ఒక కుమారుడు, ముగ్గురు కుమార్తెలు ఉన్నారు.

## మూలాలు

వర్గం:1917 జననాలు
వర్గం:వైణికులు
వర్గం:సంగీత గురువులు
వర్గం:సంగీత కళానిధి పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:కళైమామణి పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు
వర్గం:2003 మరణాలు
మనోహర్

**మనోహర్** (Manohar) ఒక భారతీయుల పేరు:

* నాదెండ్ల మనోహర్,‌ ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర శాసనసభా స్పీకరు
* మనోహర్ పెర్షాద్, ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు మాజీ ప్రధానన్యాయమూర్తి. 
* మనోహర్ పారికర్ లేదా మనోహర్ గోపాలకృష్ణ పార్రికర్ 019
* సిలోన్ మనోహర్ ఒక సినిమా నటుడు, పాప్ గాయకుడు.

వర్గం:పుంలింగ పేర్లు
వైఎస్ఆర్ తాడిగడప పురపాలకసంఘం

**వైఎస్ఆర్ తాడిగడప పురపాలకసంఘం,** ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని కృష్ణా జిల్లాకు చెందిన స్థానిక స్వపరిపాలన సంస్థ.
## చరిత్ర
విజయవాడ నగరంలో అంతర్బాగంగా ఉన్న తాడిగడప, కానూరు, యనమలకుదురు, పోరంకి గ్రామాలను కలిపి వైఎస్ఆర్ తాడిగడప పురపాలకసంఘం అనే పేరుతో కొత్త పురపాలకసంఘంగా ప్రభుత్వ ఆర్డినెన్స్ ద్వారా మొదటి తరగతి పురపాలక సంఘంగా 2021 జనవరి 1న ఏర్పడింది. ఇది విజయవాడ రెవెన్యూ డివిజన్ లోని పెనమలూరు మండలంలో ఉంది. ఇది విజయవాడ నగరపాలకసంస్థ ప్రధాన శివారు ప్రాంతం.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:స్థానిక స్వపరిపాలన సంస్థలు
మైసూర్ వి.దొరైస్వామి అయ్యంగార్

**మైసూర్ వెంకటేశ దొరైస్వామి అయ్యంగార్** (1920-1997) ఒక కర్ణాటక సంగీత విద్వాంసుడు, వైణికుడు.
## విశేషాలు
ఇతడు 1920లో ఒక సంగీత విద్వాంసుల కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఇతని తండ్రి వెంకటేశ అయ్యంగార్ గొప్ప వైణికుడు, మైసూరు సంస్థానం ఆస్థాన విద్వాంసుడు. ఇతడు మొదట తన తండ్రి వద్ద తరువాత వీణ వెంకటగిరియప్ప వద్ద వీణావాదన అభ్యసించాడు.
ఇతడు తన 12వ యేట అప్పటి మైసూర్ మహారాజు "నాలుగవ కృష్ణరాజ ఒడయారు" సమక్షంలో తొలి ప్రదర్శన గావించాడు. మహారాజు ఇతని వీణావాదనకు సంతుష్టుడై 50 వెండి నాణాలు బహూకరించాడు.

ఇతడు 1943లో మొదటి బహిరంగ కచేరీ బెంగళూరు గాయన సమాజలో చేశాడు. ఇతడు అనేక సంగీత సదస్సులలో పాల్గొన్నాడు. 1969లో ఇరాన్ దేశం షిరాజ్‌లో జరిగిన సదస్సులో పాల్గొని అక్కడ తన వీణావాదనను ప్రదర్శించాడు. ఇతడికి అనేక పురస్కారాలు వరించాయి. 1983లో భారత ప్రభుత్వం పద్మభూషణ్ పురస్కారంతో ఇతడిని సత్కరించింది.1984లో మద్రాసు సంగీత అకాడమీ సంగీత కళానిధి పురస్కారాన్ని ప్రకటించింది. ది ఇండియన్ ఫైన్ ఆర్ట్స్ సొసైటీ, చెన్నై 1994లో ఇతడికి "సంగీత కళాశిఖామణి" బిరుదు ప్రదానం చేసింది. బెంగళూరు గాయన సమాజ ఇతడికి "సంగీత కళారత్న" అనే బిరుదును ఇచ్చింది. ఇంకా ఇతనికి చౌడయ్య జాతీయ స్మారక పురస్కారం కూడా వచ్చింది.

ఇతడు మైసూరు మహారాజా కళాశాల నుండి బి.ఎ. పట్టా పొందాడు. ఆకాశవాణి బెంగళూరు కేంద్రంలో ప్రొడ్యూసర్‌గా పనిచేశాడు. 1975లో మైసూరు విశ్వవిద్యాలయం ఇతడికి గౌరవ డాక్టరేట్‌ను ప్రదానం చేసింది. 

ఇతడు వీణ వాయించే శైలి విభిన్నంగా ఉండేది. ఈ శైలిని కొన్నిసార్లు "మైసూరు బాణీ"గా పిలిచేవారు.

ఇతడు వాయులీన విద్వాంసుడు మైసూరు చౌడయ్యతో కలిసి చేసిన కచేరీలు జనాదరణ పొందాయి. ఇతడు ఉస్తాద్ అలీ అక్బర్ ఖాన్ వంటి హిందుస్తానీ కళాకారులతో జుగల్‌బందీ కార్యక్రమాలలో పాల్గొన్నాడు. ఇతడు డి.వి.గుండప్ప, ఆర్.ఎస్.ముగలి, పి.టి.నరసింహాచార్ వంటి కన్నడ రచయితల అనేక కన్నడ సంగీత నృత్య రూపకాలకు సంగీతాన్ని సమకూర్చాడు. 1966లో విడుదలైన సుబ్బాశాస్త్రి కన్నడ సినిమాకు సంగీత దర్శకత్వం వహించాడు.
ఇతని శిష్యులలో సి.కృష్ణమూర్తి తదితరులు ఉన్నారు. 

ఇతడు తన 77వ యేట బెంగళూరులో 1997, అక్టోబరు 28వ తేదీన మరణించాడు. ఇతని కుమారుడు డి.బాలకృష్ణ తన తండ్రి వారసత్వాన్ని కొనసాగిస్తూ మైసూరు బాణీలో వైణికుడిగా రాణిస్తున్నాడు.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
*  Listen to Tyagaraja Compositions performed by Sri Doreswamy Iyengar
* http://www.kamat.com/kalranga/people/iyengars/1078.htm Image of Sri Doraiswamy Iyengar
* https://web.archive.org/web/20071213081355/http://www.sangeethapriya.org/Downloads/vd/vd.html his compositions in mp3 format
*A gentle musician: Tribute to Doreswamy Iyengar
*R.K. Narayan on Doreswamy Iyengar

వర్గం:కర్ణాటక సంగీత విద్వాంసులు
వర్గం:మైసూరు వ్యక్తులు
వర్గం:ఆకాశవాణి ఉద్యోగులు
వర్గం:పద్మభూషణ పురస్కారం పొందిన కర్ణాటక వ్యక్తులు
వర్గం:సంగీత కళానిధి పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు
1985 నంది పురస్కారాలు

1985 సంవత్సరానికి నంది పురస్కారాలు పొందినవారి జాబితా. సింగీతం శ్రీనివాసరావు దర్శకత్వంలో రామోజీరావు నిర్మించిన ప్రయోగాత్మక చిత్రం మయూరి ఉత్తమ చిత్రంతో బాటు 14 నంది బహుమతులకు గెలుచుకొని రికార్డు సృష్టించింది.

## గెలిచినవారి జాబితా

## మూలాలు

వర్గం:నంది పురస్కారాలు
రాజేశ్వరీ పద్మనాభన్

**రాజేశ్వరీ పద్మనాభన్** (1939-2008)  కారైక్కుడి వీణ సంప్రదాయానికి సంబంధించిన ఒక వైణిక విద్వాంసురాలు. 

## విశేషాలు
 
ఈమె కారైక్కుడి వీణ సంప్రదాయానికి చెందిన తొమ్మిదవ తరం వైణికురాలు. ఈమె 1939వ సంవత్సరంలో కొల్లూరులో జన్మించింది. ఈమె తల్లి పేరు లక్ష్మీ అమ్మాళ్. ఈమె తాత కారైక్కుడి బ్రదర్స్‌గా పేరుపొందిన వారిలో పెద్దవాడైన కారైక్కుడి సుబ్బరామ అయ్యర్. 

ఈమె తన ఐదవ యేటి నుండే కారైక్కుడి సాంబశివ అయ్యర్ వద్ద గురుకుల పద్ధతిలో 1958లో అతడు మరణించేవరకూ సంగీత శిక్షణ తీసుకుంది. ఆ తర్వాత భారత ప్రభుత్వ ఉపకారవేతనం పొంది మైసూరు వాసుదేవాచార్యవద్ద గాత్ర సంగీతాన్ని అభ్యసించింది. ఈమె చెన్నైలోని "కళాక్షేత్ర" ప్రిన్సిపాల్‌గా పనిచేసి అనేక సంవత్సరాలు సంగీతాన్ని బోధించింది. కొన్ని వర్ణనలకు, తిల్లానలకు స్వరకల్పన చేసింది. "కుంభేశ్వరర్ కురవంజి" అనే నృత్య సంగీత నాటికకు సంగీతం సమకూర్చింది.

ఈమెకు "తమిళనాడు ఐయల్ ఇసై నాటక మన్రమ్" కళైమామణి పురస్కారాన్ని ప్రకటించింది. మద్రాసు సంగీత అకాడమీ సంగీత కళానిధి పురస్కారం అందజేసింది. కేంద్ర సంగీత నాటక అకాడమీ 1986లో అవార్డును ప్రదానం చేసింది. 

ఈమె 2008 ఆగష్టు 15న తన 69వ యేట గుండెపోటుతో చెన్నైలో మరణించింది.

## మూలాలు

వర్గం:1939 జననాలు
వర్గం:వైణికులు
వర్గం:కళైమామణి పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:సంగీత కళానిధి పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు
వర్గం:2008 మరణాలు
షౌకత్ అజ్మీ

**షౌకత్ అజ్మీ (షౌకత్ కైఫీ)** (అక్టోబరు 21, 1926 - నవంబరు 22, 2019), భారతీయ నాటకరంగ, సినిమా నటి. ఈమె భర్త ఉర్దూ కవి, సినీ గీత రచయిత కైఫీ అజ్మీ. ఇద్దరూ ఇండియన్ పీపుల్స్ థియేటర్ అసోసియేషన్ (ఇప్టా), అభ్యుదయ రచయితల సంఘం (ఐడబ్ల్యుఎ) ల ముఖ్య నిర్వాహకులు. ఇవి కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియాకు చెందిన సాంస్కృతిక విభాగాలు.

## జీవితం
షౌకత్ 1926, అక్టోబరు 21న హైదరాబాద్ రాష్ట్రంలోని ఉత్తర ప్రదేశ్ వలస షియా ముస్లిం కుటుంబంలో జన్మించింది. ఈమె తండ్రి య్యాహ్సఖాన్ నిజాం సర్కార్ లో ఎక్సైజ్ అధికారిగా పనిచేసేవాడు. ఔరంగాబాద్‌లో పెరిగింది. అరబిక్, ఉర్దూ, ఆంగ్లం, తెలుగు భాషలను నేర్చుకుంది.

## వ్యక్తిగత జీవితం
చిన్న వయస్సులోనే ఉర్దూ కవి కైఫీ అజ్మీని ప్రేమించి, వివాహం చేసుకుంది. వారికి ఇద్దరు పిల్లలు. కుమారుడు బాబా అజ్మీ కెమెరామెన్, సినీ దర్శకుడు. నటి ఉషా కిరణ్ కుమార్తె తన్వి అజ్మీని వివాహం చేసుకున్నాడు. కుమార్తె షబానా అజ్మీ సినిమా నటి. కవి, చిత్ర గీత రచయిత జావేద్ అక్తర్‌ను వివాహం చేసుకుంది. పెళ్లి తర్వాత ముంబైలో స్థిరపడిన షౌకత్, కైఫీలు తమ జీవితంలో చాలా ఒడిదొడుకులు ఎదుర్కొన్నారు. కమ్యూనిస్ట్ పార్టీలో నిబద్ధత గల సభ్యుడిగా కైఫీ పనిచేశాడు. కైఫీ అభ్యర్థన మేరకు, అతను చనిపోయినప్పుడు పార్టీ సభ్యత్వ కార్డు అతనితో సమాధి చేయబడింది.

## నాటకరంగం
పృథ్వీ, ఇప్టా నాటకసంస్థలు రూపొందించిన గదర్, కిసాన్, కళాకార్, పైసా మొదలైన నాటకాల్లో నటించింది.

## సినిమారంగం
1950ల మధ్యలో కైఫీ సినీ రచయిత, గీత రచయితగా ముంబై సినిమా పరిశ్రమలో ప్రయత్నాలు ప్రారంభించాడు. కొంతకాలం తరువాత అతనికి అవకాశం వచ్చి, మంచి పాటలు రాసి, పాటల రచయితగా పేరు సంపాదించాడు. సినీ పరిశ్రమతో భర్తకు ఉన్న అనుబంధంతో షౌకత్ కి కూడా సినిమాల్లో నటించడానికి అవకాశం వచ్చింది. 1970ల్లో గరమ్ హవా సినిమాలో తొలిసారిగా నటించింది. షౌకత్ దాదాపు 12 సినిమాలలో, 12 నాటకాల్లో నటించింది. 2002లో *సాథియా* సినిమాలో చివరిసారిగా నటించింది. 2002లో కైఫీ అజ్మీ చనిపోయిన తరువాత, *కైఫీ అండ్ ఐ నేను* అనే ఆత్మకథ రాసింది. ఇది *కైఫీ ఔర్ మెయిన్ అనే ఉర్దూ నాటకంగా మార్చబడింది.* 2006లో కైఫీ అజ్మీ 4వ వర్ధంతి సందర్భంగా ముంబైలో ఈ నాటకం ప్రదర్శించబడింది.

## సినిమాలు

## మరణం
షౌకత్ 2019, నవంబరు 22న ముంబై, జుహు ప్రాంతంలోని తన నివాసంలో మరణించింది.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* 

వర్గం:1926 జననాలు
వర్గం:2019 మరణాలు
వర్గం:హిందీ సినిమా నటీమణులు
వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లా సినిమా నటీమణులు
వర్గం:హిందీ రచయితలు
తుర్కయాంజల్ పురపాలకసంఘం

**తుర్కయాంజల్ పురపాలకసంఘం**, తెలంగాణ రాష్ట్రం, రంగారెడ్డి జిల్లాకు చెందిన ఒక పట్టణ స్థానిక స్వపరిపాలన సంస్థ. తుర్కయంజల్ పట్టణం దీని ప్రధాన పరిపాలన కేంద్రం. ఈ పురపాలక సంఘం [భువనగిరి లోక్‌సభ నియోజకవర్గం]] లోని ఇబ్రహీంపట్నం శాసనసభ నియోజకవర్గం పరిధిలో ఉంది.

## చరిత్ర
మేజర్ గ్రామ పంచాయితీగా ఉన్న తుర్కయంజల్, తెలంగాణ ప్రభుత్వం చేసిన పురపాలక సవరణ బిల్లులో భాగంగా 2018, ఆగస్టు 2న పురపాలక సంఘంగా ఏర్పడింది.

## భౌగోళికం
తుర్కయంజల్ 72.8 చదరపు కిలోమీటర్ల విస్తీర్ణంలోఉంది. ఇది  అక్షాంశరేఖాంశాల మధ్య ఉంది. రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాదు నుండి 30 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది.

## జనాభా గణాంకాలు
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, పురపాలక సంఘం పరిధిలో ఉన్న జనాభా మొత్తం 44710 మంది కాగా, అందులో 23245 మంది పురుషులు, 21465 మంది మహిళలు ఉన్నారు. 12572 గృహాలు ఉన్నాయి. ఇది పరిపాలనా పరంగా మునిసిపాలిటీ 5 రెవెన్యూ వార్డులుగా విభజించబడింది.

## పౌర పరిపాలన
పురపాలక సంఘం కౌన్సిల్ కు ప్రతి 5 సంవత్సరాలకు ఒకసారి ఎన్నిక జరుగుతుంది. పురపాలక సంఘం పరిధిలోని జనాభా ప్రాతిపదికననుసరించి దీనిని 24 ఎన్నికల వార్డులుగా విభజించారు. ప్రతి వార్డుకు వార్డు కౌన్సిలర్ ప్రాతినిధ్యం వహిస్తాడు. కౌన్సిల్ బోర్డుకు చైర్‌పర్సన్ నేతృత్వం వహిస్తారు. 2020 పట్టణ స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల్లో చైర్‌పర్సన్‌గా, వైస్ చైర్‌పర్సన్‌గా ఎన్నికైనారు. వీరు ఎన్నికైననాటినుండి ఐదు సంవత్సరాలు పదవిలో కొనసాగుతారు.

### వార్డు కౌన్సిలర్లు

# తాళ్ళపల్లి సంగీత
# కంబాలపల్లి ధనరాజ్
# కడారి శ్రీలత
# జ్యోతి సిద్ధల్ల
# బండారు బాలరాజ్
# కొండ్రు మల్లేషఫ్
# రొక్కం అనిత
# మర్రి మాధవి
# రేపల్లి హరిత
# మేతరి అనురాధ
# గుండ భాగ్యమ్మ
# పుల్లగుర్రం కీర్తనారెడ్డి
# బొక్క శ్రీలతారెడ్డి
# బొక్క రవీందర్ రెడ్డి
# వేముల స్వాతి
# ఎం. అనురాధ
# నక్క శివలింగం గౌడ్
# కాకుమాను సునీల్
# కవిత నారని
# కుంట ఉదయశ్రీ
# కొత్తకుర్మ మంగమ్మ
# కోశికె అయిలయ్య
# కల్యాణ్ నాయక్
# జి. హరిత

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
* తుర్కయంజల్ పురపాలక సంఘ అధికారిక వెబ్సైటు 

వర్గం:రంగారెడ్డి జిల్లా పురపాలక సంఘాలు
వర్గం:2018 స్థాపితాలు
ఎం.కె.కళ్యాణకృష్ణ భాగవతార్

**ఎం.కె.కళ్యాణకృష్ణ భాగవతార్** కేరళకు చెందిన వైణిక విద్వాంసుడు.
## విశేషాలు
ఇతడు 1908లో కేరళ రాష్ట్రం, ఎర్నాకుళం జిల్లా, మంజప్ర గ్రామంలో ఒక వీణ విద్వాంసుల కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఇతడు వీణ వాదనను తన తండ్రి ఎం.కె.కృష్ణభాగవతార్ వద్ద నేర్చుకున్నాడు. చిన్ననాటి నుండే తన తండ్రితో కలిసి కచేరీలలో పాల్గొన్నాడు. ఇతడు తిరువాంకూరు సంస్థానం ఆస్థాన విద్వాంసుడిగా ఉన్నాడు. తిరువాంకూరు రాజకుటుంబానికి వీణ నేర్పించాడు. స్వాతి తిరుణాళ్ సంగీత కళాశాలలో ప్రొఫెసర్‌గా పనిచేశాడు. 1985లో కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ ఇతడిని సత్కరించింది. కేంద్ర సంగీత నాటక అకాడమీ కర్ణాటక సంగీత వాద్య పరికరాల విభాగంలో ఇతడు చేసిన కృషికి గుర్తింపుగా సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డును 1992లో ప్రదానం చేసింది.

## మూలాలు

వర్గం:1908 జననాలు
వర్గం:వైణికులు
వర్గం:సంగీత గురువులు
వర్గం:కేరళ వ్యక్తులు
వర్గం:సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు
ఆర్.పిచ్మణి అయ్యర్

**ఆర్.పిచ్చుమణి అయ్యర్** ఒక కర్ణాటక సంగీత వైణిక విద్వాంసుడు.
## విశేషాలు
ఇతడు 1920, మే 18వ తేదీన ఒక సంగీత విద్వాంసుల కుటుంబంలో తమిళనాడు రాష్ట్రం, నాగపట్నంలో జన్మించాడు. ఇతడు తన 10వ ఏటి నుండి జలర్ గోపాల అయ్యర్ వద్ద గాత్ర సంగీతాన్ని అభ్యసించాడు. తరువాత తిరుచ్చి కుప్పణ్ణ వద్ద వీణావాదనం నేర్చుకున్నాడు. ఇతడు తిరుచిరాపల్లిలోని నేషనల్ కాలేజీలో ఎస్.ఎస్.ఎల్.సి.వరకు చదివాడు. తన 15వ యేట నేషనల్ కాలేజీ నిర్వహించిన కర్ణాటక గాత్ర సంగీత పోటీలలో బహుమతి గెలుచుకున్నాడు. 

తరువాత ఇతడు అన్నామలై విశ్వవిద్యాలయంలో చేరి వీణలో "సంగీత భూషణం" పట్టాను సంపాదించాడు. అన్నామలై విశ్వవిద్యాలయంలో మహామహులైన టైగర్ వరదాచారి, కె.ఎస్.నారాయణస్వామి, వి.ఎస్.గోమతి శంకర అయ్యర్ వంటి విద్వాంసుల వద్ద శిష్యరికం చేశాడు. 1940 నుండి ఇతడు వేలాది కచేరీలు దేశవిదేశాలలో అనేక సభలలో, ఆకాశవాణిలో చేశాడు. 

సినిమా దర్శకుడు కె.సుబ్రమణ్యం ఇతడిని తన సినిమాపాటలలో వీణ వాయించడానికి మద్రాసుకు తీసుకువచ్చాడు. ఇతడు 1941లో జుపిటర్ స్టూడియోలో వీణ కళాకారుడిగా ఉద్యోగంలో చేరాడు. ఆ సమయంలో ఇతడు ఎందరికో వీణలో పాఠాలు చెప్పాడు. వారిలో ఎ.వి.ఎం. స్టూడియో అధినేత ఎ.వి.మొయ్యప్పన్ చెట్టి భార్య రాజేశ్వరి కూడా ఉంది. ఎ.వి.మొయ్యప్పన్ చెట్టి ఇతడి ప్రతిభను గుర్తించి తన స్టూడియోలో పర్మనెంటు ఉద్యోగం ఇచ్చాడు. తరువాత ఇతడు ఎ.వి.ఎం. నిర్మించిన అనేక సినిమాల పాటలలో వీణావాదనను చేశాడు.

ఇతడు స్వరకర్తగా కొన్ని స్వరజతులను, తిల్లానాలను, వర్ణనలను స్వరపరిచాడు. వసంత కైశికి అనే కొత్త రాగాన్ని సృష్టించాడు.

ఇతడు ఆకాశవాణి, దూరదర్శన్‌లలో ఏ గ్రేడు ఆర్టిస్టుగా అనేక జాతీయ కార్యక్రమాలలో, సంగీత సమ్మేళనాలలో పాల్గొన్నాడు.

కొలంబియా గ్రామఫోన్ కంపెనీ 78 ఆర్.పి.ఎం. రికార్డులలో, హెచ్.ఎం.వి.  ఎల్.పి.రికార్డులలో, ఆడియో కేసెట్లలో ఇతని వీణా కచేరీలు అనేకం రికార్డు చేయబడ్డాయి.

## పురస్కారాలు, గుర్తింపులు
* 1970లో "తమిళనాడు ఐయల్ ఇసై నాటక మన్రమ్"‌ ఇతడికి కళైమామణి పురస్కారాన్ని ప్రదానం చేసింది.
* 1988లో సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు లభించింది. 
* కంచి కామకోటి పీఠం ఆస్థాన విద్వాంసునిగా నియమించబడ్డాడు.
* కంచి పరమాచార్య ఇతడిని "వీణా నాదమణి" బిరుదుతో సన్మానించాడు.
* 1980లో తిరువయ్యారు త్యాగబ్రహ్మ మహోత్సవ సభకు కార్యదర్శిగా పనిచేశాడు. తరువాత మరణించే వరకూ ట్రస్టీగా ఉన్నాడు.
* ఇతడు షణ్ముగ వైద్వు అవార్డును రెండుసార్లు గెలుచుకున్నాడు.
* మద్రాసు సంగీత అకాడమీనుండి టి.టి.కె. స్మారక అవార్డును పొందాడు.
* 1991లో మైలాపూర్ ఫైన్ ఆర్ట్స్ సంస్థ "సంగీత కళానిపుణ" బిరుదును ఇచ్చింది.
* ఇంకా ఇతనికి వీణా ప్రవీణ, "వీణ విదగర్", "వీణై ఇసై విదగర్", "నాద కణల్"  మొదలైన బిరుదులు లభించాయి.
## శిష్యులు
ఇతడు అనేక మంది విద్యార్థులకు శిక్షణ ఇచ్చి వారిని మంచి వైణికులుగా తయారు చేశాడు. వీరిలో ఆర్.ఎస్.జయలక్ష్మి, వసంత కృష్ణమూర్తి, వసంతకుమార్, బి.కన్నన్, అయ్యర్ బ్రదర్స్ (రామనాథ్ అయ్యర్, గోపీనాథ్ అయ్యర్), బి.రామన్, ఆర్.విశ్వేశరన్, సురేష్ కృష్ణ మొదలైన వారున్నారు. అయ్యర్ బ్రదర్స్ ఆస్ట్రేలియా దేశం మెల్‌బోర్న్‌లో తమ గురువు పేరుతో "ఆర్.పిచ్చుమణి స్కూల్ ఆఫ్ కర్ణాటిక్ మ్యూజిక్" అనే విద్యాసంస్థను నెలకొల్పి వీణను నేర్పిస్తున్నారు.

## మరణం
ఇతడు 2015, జూన్ 20వ తేదీన తన 95వ యేట చెన్నై నగరంలో మరణించాడు.  ఇతని శతజయంతి ఉత్సవాల సందర్భంగా భారత ప్రభుత్వం తపాలాశాఖ 2020 డిసెంబర్ 24వ తేదీన ఒక ప్రత్యేక పోస్టల్ కవర్‌ను విడుదల చేసింది.

## మూలాలు

వర్గం:1920 జననాలు
వర్గం:వైణికులు
వర్గం:తమిళనాడు సంగీత విద్వాంసులు
వర్గం:కళైమామణి పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు
వర్గం:సంగీత గురువులు
వర్గం:ఆకాశవాణి కళాకారులు
వర్గం:2015 మరణాలు
శంషాబాద్ పురపాలకసంఘం

**శంషాబాద్ పురపాలకసంఘం**, తెలంగాణ రాష్ట్రం, రంగారెడ్డి జిల్లాకు చెందిన ఒక పట్టణ స్థానిక స్వపరిపాలన సంస్థ. శంషాబాద్ పట్టణం దీని ప్రధాన పరిపాలన కేంద్రం. ఈ పురపాలక సంఘం చేవెళ్ళ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం లోని రాజేంద్రనగర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం పరిధిలో ఉంది.

## చరిత్ర
మేజర్ గ్రామ పంచాయితీగా ఉన్న శంషాబాద్, తెలంగాణ ప్రభుత్వం చేసిన పురపాలక సవరణ బిల్లులో భాగంగా 2018, ఆగస్టు 2న పురపాలక సంఘంగా ఏర్పడింది.

## భౌగోళికం
శంషాబాద్ 18 చదరపు కిలోమీటర్ల విస్తీర్ణంలోఉంది. ఇది  అక్షాంశరేఖాంశాల మధ్య ఉంది. రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాదు నుండి 18 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది.

## జనాభా గణాంకాలు
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, పురపాలక సంఘం పరిధిలో ఉన్న జనాభా మొత్తం 44651 మంది కాగా, అందులో 23150 మంది పురుషులు, 21501 మంది మహిళలు ఉన్నారు. 10500 గృహాలు ఉన్నాయి. ఇది పరిపాలనా పరంగా మునిసిపాలిటీ 21 రెవెన్యూ వార్డులుగా విభజించబడింది.

## పౌర పరిపాలన
పురపాలక సంఘం కౌన్సిల్ కు ప్రతి 5 సంవత్సరాలకు ఒకసారి ఎన్నిక జరుగుతుంది. పురపాలక సంఘం పరిధిలోని జనాభా ప్రాతిపదికననుసరించి దీనిని 25 ఎన్నికల వార్డులుగా విభజించారు. ప్రతి వార్డుకు వార్డు కౌన్సిలర్ ప్రాతినిధ్యం వహిస్తాడు. కౌన్సిల్ బోర్డుకు చైర్‌పర్సన్ నేతృత్వం వహిస్తారు. 2020 పట్టణ స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల్లో చైర్‌పర్సన్‌గా, వైస్ చైర్‌పర్సన్‌గా ఎన్నికైనారు. వీరు ఎన్నికైననాటినుండి ఐదు సంవత్సరాలు పదవిలో కొనసాగుతారు.

### వార్డు కౌన్సిలర్లు

# రాచమల్ల గీత
# అంగోతు భద్రు
# పోతుగంటి సునీత
# ఎండి. జహంగెర్ఖాన్
# మస్రత్ జహాన్
# వై. కుమార్
# నాజియా బేగం
# తోకల విజయలక్ష్మి
# చెన్నం అశోక్
# పెదిరిపటి రాణి
# పారేపల్లి లావణ్య
# కొండా ప్రవీణ్ గౌడ్
# బండి భాగలక్ష్మి
# బండి గోపాల్ యాదవ్
# మృత సుధాకర్ రెడ్డి
# పి. లక్ష్మి శ్రీనివాస్
# మేకల వెంకటేష్
# కొలన్ శుష్మా
# పి. సంజయ్ యాదవ్
# ఆర్. రేఖ గణేష్ గుప్తా
# అజయ్
# ఎం. శ్రీకాంత్ యాదవ్
# శ్రవంతి
# కోనమోల్ల భరతమ్మ
# దేవరంపల్లి పుష్పలత

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
* శంషాబాద్ పురపాలక సంఘ అధికారిక వెబ్సైటు

వర్గం:రంగారెడ్డి జిల్లా పురపాలక సంఘాలు
వర్గం:2018 స్థాపితాలు
షాద్‌నగర్ పురపాలకసంఘం

**షాద్‌నగర్ పురపాలకసంఘం**, తెలంగాణ రాష్ట్రం, రంగారెడ్డి జిల్లాకు చెందిన ఒక పట్టణ స్థానిక స్వపరిపాలన సంస్థ. షాద్‌నగర్ పట్టణం దీని ప్రధాన పరిపాలన కేంద్రం. ఈ పురపాలక సంఘం మహబూబ్‌నగర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం లోని షాద్‌నగర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం పరిధిలో ఉంది.

## చరిత్ర
మేజర్ గ్రామ పంచాయితీగా ఉన్న షాద్‌నగర్, 2011, ఆగస్టు 24న పురపాలక సంఘంగా ఏర్పడింది.

## భౌగోళికం
షాద్‌నగర్ 32.19 చదరపు కిలోమీటర్ల విస్తీర్ణంలోఉంది. ఇది  అక్షాంశరేఖాంశాల మధ్య ఉంది. రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాదు నుండి 48 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది.

## జనాభా గణాంకాలు
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, పురపాలక సంఘం పరిధిలో ఉన్న జనాభా మొత్తం 54431 మంది కాగా, అందులో 27713 మంది పురుషులు, 26718 మంది మహిళలు ఉన్నారు. 11366 గృహాలు ఉన్నాయి. ఇది పరిపాలనా పరంగా మునిసిపాలిటీ 14 రెవెన్యూ వార్డులుగా విభజించబడింది.

## పౌర పరిపాలన
పురపాలక సంఘం కౌన్సిల్ కు ప్రతి 5 సంవత్సరాలకు ఒకసారి ఎన్నిక జరుగుతుంది. పురపాలక సంఘం పరిధిలోని జనాభా ప్రాతిపదికననుసరించి దీనిని 28 ఎన్నికల వార్డులుగా విభజించారు. ప్రతి వార్డుకు వార్డు కౌన్సిలర్ ప్రాతినిధ్యం వహిస్తాడు. కౌన్సిల్ బోర్డుకు చైర్‌పర్సన్ నేతృత్వం వహిస్తారు. 2020 పట్టణ స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల్లో నరేందర్ కొండూటి చైర్‌పర్సన్‌గా, ఎం. నటరాజన్ వైస్ చైర్‌పర్సన్‌గా ఎన్నికైనారు. వీరు ఎన్నికైననాటినుండి ఐదు సంవత్సరాలు పదవిలో కొనసాగుతారు.

### వార్డు కౌన్సిలర్లు

# మహ్మద్ గౌస్ 
# చెట్ల పావని 
# శ్రీనివాస్ రాయల్ 
# అల్లోనిపల్లి శ్రీనివాస్ 
# కృష్ణవేణి. ఎస్ 
# లతాశ్రీ పులిమామిడి 
# రాజేశ్వర్ సలేంద్రం 
# శాంతమ్మ 
# ప్రతాప్ రెడ్డి తాండపల్లి 
# కావలి శ్రావణి 
# పిల్ల శారద 
# అకుల చంద్రకళ 
# కనుగు అంతయ్య 
# బి. నర్సింలు 
# ఎం. మానస
# ఎం. నటరాజన్ (వైస్ చైర్మన్) 
# మహ్మద్ సర్వర్ పాషా 
# ఎం. ప్రేమలత 
# అరీఫా బేగం మహ్మద్ 
# మహేశ్వరి కొండూటి 
# శ్రీనివాస్ గోపాలపురం తెలుగు 
# ఎన్. సరిత 
# అగనూర్ విశాల 
# రెటికల్ నందిశ్వర్ 
# జి. మాధురి 
# వెంకట్రామ్ రెడ్డి ఇగా 
# కౌసల్య .కె 
# నరేందర్ కొండూటి (చైర్మన్) 

## కో-ఆప్షన్ సభ్యులు
# ఒగ్గు కిషోర్
# షరాజ్ బేగం
# మహ్మద్ గౌస్ జాని
# ఎం.ఎస్. పద్మ

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
* షాద్‌నగర్ పురపాలక సంఘ అధికారిక వెబ్సైటు 

వర్గం:రంగారెడ్డి జిల్లా పురపాలక సంఘాలు
వర్గం:2011 స్థాపితాలు
కల్పకం స్వామినాథన్

**కల్పకం స్వామినాథన్** (1922 &ndash;2011) ఒక కర్ణాటక శాస్త్రీయ సంగీత వైణికురాలు.

## విశేషాలు
ఈమె తమిళనాడు రాష్ట్రం, తిరువారూర్ జిల్లా సేతలపతి అనే గ్రామంలో 1922, ఆగష్టు 15న జన్మించింది. ఈమె తల్లి అభయాంబాళ్ ఈమె 8వ యేటి నుండే కర్ణాటక సంగీతాన్ని నేర్పించడం ప్రారంభించింది. ఈమె కల్లిదరైకురుచి అనంతకృష్ణ అయ్యర్, టి.ఎల్.వెంకటరామ అయ్యర్, ముసిరి సుబ్రహ్మణ్య అయ్యర్, బడలూర్ కృష్ణమూర్తిశాస్త్రి, టైగర్ వరదాచారి, మైసూరు వాసుదేవాచార్యల వద్ద సంగీతాన్ని అభ్యసించింది.

ఈమె వీణా వాదనలో తంజావూరు బాణీని  అనుసరించింది. ఈమె ముత్తుస్వామి దీక్షితుల కృతులు, అభయాంబ, కమలాంబ, నీలోత్పలాంబ, త్యాగరాజ విభక్తి కృతులు, వర కృతులు, పంచలింగ కృతులు మొదలైన అనేక కీర్తనలను తన వీణా కచేరీలలో ఆలపించింది. గోటువాద్య విద్వాంసుడు బడలూర్ కృష్ణమూర్తిశాస్త్రితో కలిసి పలు సందర్భాలలో జంటగా కచేరీలు చేసింది.

టైగర్ వరదాచారి ఈమెను కళాక్షేత్రలో సంగీత అధ్యాపకురాలిగా చేర్చుకున్నాడు. అక్కడ ఈమె 1940-40 దశకాలలో అనేక సంవత్సరాలు పనిచేసింది. 1964 నుండి ఈమె తమిళనాడు ప్రభుత్వ సంగీత కళాశాలలో విద్యార్థులకు వీణ నేర్పించసాగింది. అక్కడ 1980లో ప్రొఫెసర్‌గా పదవీవిరమణ చేసింది. ఈమె వద్ద వీణ నేర్చుకున్న శిష్యులలో ఎస్.ఆర్.జానకీరామన్, కమలా అశ్వత్థామ (ఇ.గాయత్రి తల్లి), నిర్మలా రాజశేఖర్, సుభద్ర, ఎస్.ఆర్.పద్మావతి, సుజాత, ఎల్.రామకృష్ణన్, వి.హేమలత, విజయలక్ష్మి విశ్వనాథన్, కె.సరస్వతి వాసుదేవ్ మొదలైన వారున్నారు.

## పురస్కారాలు
ఈమెకు "తమిళనాడు ఐయల్ ఇసై నాటక మన్రమ్"‌ కళైమామణి పురస్కారాన్ని, మద్రాసు సంగీత అకాడమీ "సంగీత కళాచార్య" బిరుదును, శ్రీత్యాగరాజ విద్వత్సమాజం "సంగీత సేవానిరత" బిరుదును, శ్రీకృష్ణ గానసభ "ఆచార్య చూడామణి" బిరుదును ప్రదానం చేశాయి. కేంద్ర సంగీత నాటక అకాడమీ  1993లో ఈమెకు అవార్డును ప్రకటించింది.  2010లో ఈమెకు వీణశేషణ్ణ స్మారక పురస్కారం లభించింది.
## మరణం
ఈమె 2011, ఏప్రిల్ 6న తన 88వ యేట చెన్నైలో మరణించింది.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
*Veena exponent passes away, The Hindu, 7 April 2011
*Audio link to the song ''SiddhIshwarAya namastE'', rAga nIlambari, recorded 5 August 2004
*Video link to the song ''hastivadanAya namastubhyam'', rAga navarOj, recorded Sept 15, 2007

వర్గం:వైణికులు
వర్గం:1922 జననాలు
వర్గం:2011 మరణాలు
వర్గం:కళైమామణి పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు
వర్గం:తమిళనాడు సంగీత విద్వాంసులు
విద్యా శంకర్

**విద్యా శంకర్** (1919—2010) ఒక భారతీయ సంగీతజ్ఞురాలు, విద్యావేత్త, వైణికురాలు. 

## వృత్తి
ఈమె 1919, డిసెంబరు 28వ తేదీన చంద్రశేఖర సుబ్రహ్మణ్య అయ్యర్, సీతాలక్ష్మి దంపతులకు మద్రాసులో జన్మించింది.  ఈమె హైస్కూలు వరకు ఇంటిలోనే చదివింది. ఈమెకు గణితశాస్త్రంలో ఆసక్తి ఉండేది. ఈమెకు గణితశాస్త్రంలో డిగ్రీ చదవాలని కోరిక ఉండేది కానీ ఈమె తండ్రి ఆడపిల్లలకు గణితం కష్టమైన సబ్జెక్టు అని భావించి ఈమెకు సంగీతం నేర్పించాడు. కానీ ఈమె టీచర్ ట్రైనింగ్ కోర్సు పూర్తి చేసిన తర్వాత చెన్నై కళాక్షేత్రలోని కళానిలయం పిల్లల స్కూలులో గణితం బోధించింది. తరువాత కేంద్రీయ కర్ణాటక సంగీత కళాశాలలో సంస్కృతం, సంగీత శాస్త్రాలను బోధించింది. 

ఈమె మొదట సంగీతం టి.ఎస్.సబేశ అయ్యర్ వద్ద నేర్చింది. తరువాత మద్రాస్ సభాపతి అయ్యర్, టి.ఎల్.వెంకటరామ అయ్యర్‌ల వద్ద తన సంగీతాన్ని అభివృద్ధి చేసుకుంది. ఈమెకు సంస్కృత ఆంగ్లభాషలలో ప్రావీణ్యం ఉండడం వల్ల వాగ్గేయకారుడు శ్యామశాస్త్రిపై అనేక వ్యాసాలు, పుస్తకాలు రచించింది. 200లో ఈమెకు సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు లభించింది. మద్రాసు సంగీత అకాడమీ ఈమెకు టి.టి.కె. స్మారక అవార్డును ప్రకటించింది. 

## వ్యక్తిగత జీవితం
ఈమె భౌతిక శాస్త్రంలో నోబెల్ పురస్కారాన్ని పొందిన సుబ్రహ్మణ్యన్ చంద్రశేఖర్ చెల్లెలు, మరొక నోబెల్ పురస్కార గ్రహీత సి.వి.రామన్ అన్న కుమార్తె.  ఈమె భర్త వి.ఎస్.అయ్యర్ ప్యారీ & కో సంస్థలో కార్యనిర్వాహకాధికారి. వీరికి వి.ఎస్.శివకుమార్, వి.ఎస్.మహేష్, వి.ఎస్.సుందర్ అనే ముగ్గురు కుమారులున్నారు.  

ఈమె తన 90వ యేట మైలాపూర్‌లోని తన నివాసంలో 2010, జూన్ 29న మరణించింది. 

## మూలాలు

వర్గం:కర్ణాటక సంగీత విద్వాంసులు
వర్గం:వైణికులు
వర్గం:తమిళనాడు సంగీత విద్వాంసులు
వర్గం:సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు
వర్గం:భారతీయ విద్యావేత్తలు
తెల్లవారితే గురువారం

**తెల్లవారితే గురువారం,** 2021 మార్చి 27న విడుదలైన తెలుగు రొమాంటిక్ కామెడీ సినిమా. వారాహి చలన చిత్రం, లౌక్యా ఎంటర్టైన్మెంట్స్ బ్యానర్లలో రజని కొర్రపాటి, రవీంద్ర బెనర్జీ ముప్పనేని నిర్మించిన ఈ సినిమాకు మణికాంత్ జెల్లి దర్శకత్వం వహించాడు. ఇందులో శ్రీ సింహా, చిత్ర శుక్ల, మిషా నారంగ్ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించగా, కాల భైరవ సంగీతం అందించాడు.

## కథా నేపథ్యం
సివిల్ ఇంజనీరైన వీరేంద్ర (శ్రీసింహా), తన తండ్రి వెంకటరత్నం (రవివర్మ) సహాయంతో హైదరాబాదులో కన్ స్ట్రక్షన్ కంపెనీని నిర్వహిస్తూ ఉంటాడు. అతనికి సూర్యనారాయణ (రాజీవ్ కనకాల) కూతురు మధుబాల (మిషా నారంగ్)తో పెళ్ళి కుదురుతుంది. తెల్లవారితే గురువారం నాడు పెళ్ళి. మొగుడు అంటే నరకం చూపించే మనిషి అని చిన్నప్పటి నుండీ టీవీ సీరియల్స్ చూసి మెంటల్ గా ఫిక్స్ అయిపోయిన మధుబాల పెళ్ళి మండపం నుండి పారిపోవాలనుకుంటుంది. లేడీ డాక్టర్ కృష్ణవేణి (చిత్ర శుక్లా)తో పీకల్లోతు ప్రేమలో ఉన్న వీరేంద్ర కృష్ణవేణి నుండి ఫోన్ రావడంతో ఆమె దగ్గరకు వెళ్ళిపోవాలని అనుకుంటాడు. ఎవ‌రికివాళ్లు విడిగా పెళ్లి మంట‌పం నుంచి పారిపోవాల‌ని నిర్ణ‌యించుకున్న ఆ ఇద్ద‌రూ క‌లిసి ప్ర‌యాణం చేయాల్సిన అవ‌స‌రం ఏర్పడుతుంది. ఆ తరువాత ఏం జరిగిందన్నది మిగతా కథ.

## నటవర్గం

* శ్రీ సింహా
* చిత్ర శుక్ల
* మిషా నారంగ్
* రాజీవ్ కనకాల
* సత్య
* అజయ్
*వైవా హర్ష
*శరణ్య ప్రదీప్
* గిరిధ‌ర్‌
* ప్రియ‌
* ర‌వివ‌ర్మ‌
* పార్వ‌తి
* సిరి హనుమంత్
* మౌర్య‌
* ప‌ద్మావ‌తి

## పాటలు
ఈ సినిమాకి కాల భైరవ సంగీతం అందించాడు. కిట్టు విస్సాప్ర‌గ‌డ‌, ర‌ఘురామ్‌, కృష్ణ వ‌ల్లెపు పాటలు రాశారు.

# అరె ఏమైందో ఏమో
# మనసుకి హనికరం అమ్మాయే
# మెల్లగా మెల్లగా

## విడుదల
ఈ సినిమా 2017, మార్చి 27న విడుదలయింది.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* 

వర్గం:2021 తెలుగు సినిమాలు
వర్గం:తెలుగు హాస్య సినిమాలు
వర్గం:రాజీవ్ కనకాల నటించిన సినిమాలు
కళ్యాణదుర్గం పురపాలక సంఘం

**కళ్యాణదుర్గం** **పురపాలకసంఘం**, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, అనంతపురం జిల్లాకు చెందిన ఒక పట్టణ స్థానిక స్వపరిపాలన సంస్థ. దీని ప్రధాన కార్యాలయ కేంద్రస్థానం కళ్యాణదుర్గం పట్టణం. ఇది 3 తరగతికి చెందిన పురపాలకసంఘం. అనంతపురం లోక్‌సభ నియోజకవర్గం లోని, కళ్యాణ దుర్గం శాసనసభ నియోజకవర్గం పరిధిలో నిర్వహించబడుతుంది.

## చరిత్ర
మునిసిపాలిటీ 2012 మార్చిలో గ్రేడ్ -3 మున్సిపాలిటీగా ఏర్పడింది. పురపాలకసంఘంగా స్థాపించుటకు ముందు ఇది జనగణన పట్టణం, నోటిఫైడ్ గ్రామ పంచాయితీగా ఉండేది.

## భౌగోళికం
కళ్యాణదుర్గం  వద్ద ఉంది. దీని సగటు ఎత్తు 591 మీటర్లు (1942 అడుగులు). మునిసిపాలిటీ అధికార పరిధి 34.92 చ.కి.మీ.

## జనాభా గణాంకాలు
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం కళ్యాణదుర్గం పురపాలక సంఘం పరిధిలో మొత్తం 7,220 కుటుంబాలు నివసిస్తున్నాయి.పట్టణ పరిధిలో ఉన్న జనాభా మొత్తం 32,328 మంది కాగా, అందులో 16,036 మంది పురుషులు, 16,292 మంది మహిళలు ఉన్నారు. సగటు లింగ నిష్పత్తి ప్రతి 1000 మంది పురుషులకు 1016 మంది స్త్రీలు ఉన్నాారు. సగటు అక్షరాస్యత రేటు 21,443 మంది అక్షరాస్యతలతో 74.14% వద్ద ఉంది, ఇది రాష్ట్ర సగటు 67.41 కంటే 6.73 %ఎక్కువ ఉంది. పట్టణ జనాభా మొత్తంలో 0-6 సంవత్సరాల వయస్సుగల గల పిల్లల జనాభా 3,404 మంది ఉన్నారు.ఇది మొత్తం జనాభాలో 10.53 శాతంగా ఉంది.0-6 సంవత్సరాల వయస్సు మధ్యగల వారిలో 1,760 మంది మగ పిల్లలుకాగా 1,644 మంది ఆడ పిల్లలు ఉన్నారు. పిల్లల లింగ నిష్పత్తి ప్రతి 1000 మంది మగ పిల్లలకు, 979 మంది ఆడపిల్లలు ఉన్నారు.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:స్థానిక స్వపరిపాలన సంస్థలు
ఆర్.ఎన్.దొరైస్వామి

**ఆర్.ఎన్.దొరైస్వామి** కర్ణాటక సంగీత వైణిక విద్వాంసుడు. 
## విశేషాలు
ఇతడు 1916, డిసెంబరు 12వ తేదీన కర్ణాటక రాష్ట్రం హసన్ జిల్లా రుద్రపట్టణలో నాలా వెంకట్రామయ్య, సావిత్రమ్మ దంపతులకు జన్మించాడు. తండ్రి పాఠశాల ప్రధానోపాధ్యాయుడు. తల్లి సంగీతాభిలాషి.  ఇతడు కర్ణాటక గాత్ర సంగీతాన్ని సేలం దొరైస్వామి అయ్యంగార్‌ వద్ద అభ్యసించాడు. తరువాత  వీణను వీణ వెంకటగిరియప్ప వద్ద నేర్చుకున్నాడు. తన గురువు వెంకటగిరియప్పతో కలిసి అనేక కచేరీలు చేయడానికి ఉత్తర భారతదేశం తిరిగాడు. మైసూరు మహారాణి కళాశాలలో కొంతకాలం సంగీత అధ్యాపకుడిగా పనిచేశాడు. మైసూరు విశ్వవిద్యాలయం లలితకళల విభాగంలో ప్రొఫెసర్‌గా పనిచేశాడు.  మైసూరు ప్రభుత్వం నడిపే సంగీత పరీక్షా మండలి ముఖ్య పరీక్షకుడిగా, సంగీత కళాభివర్ధిని సభ కార్యదర్శిగా సేవలను అందించాడు. వీణావాదనపై  "భారతీయ సంగీత వాద్యాలు" అనే డాక్యుమెంటరీ నిర్మించాడు. తిరుమకూడలు చౌడయ్యతో కలిసి జంటగా అనేక కచేరీలు నిర్వహించాడు. రామనవమి, గణేశోత్సవాలు వంటి సందర్భాలలో అనేక కచేరీలు చేశాడు. ఆకాశవాణి మద్రాసు కేంద్రం నుండి ఇతని వీణాగాన కచేరీలు పలుమార్లు ప్రసారం అయ్యాయి. ఇతడు మైసూర్ ప్యాలెస్‌లో ఆస్థాన విద్వాంసునిగా నియమితుడైనాడు. అనేక సంగీత గ్రంథాలను రచించాడు. స్వయంగా కొన్ని కృతులకు స్వరకల్పన చేశాడు. 
## పురస్కారాలు
ఇతనికి పలు పురస్కారాలు వరించాయి. 
* 1989లో కర్ణాటక రాష్ట్ర ప్రభుత్వం రాజ్యోత్సవ పురస్కారంతో సన్మానించింది. 
* 1983లో కర్ణాటక సంగీత నృత్య అకాడమీ "కర్ణాటక కళాతిలక" బిరుదును ప్రదానం చేసింది.  
* సరస్వతి గాన కళామందిర్, మైసూరు వారు "వైణిక విద్యావారధి" బిరుదును ప్రదానం చేశారు. 
* కళాభివర్ధిని సభ నుండి "గానరత్నాకర" బిరుదు.
* కర్ణాటక సంగీత గాత్రవిద్వాంసుడు బి.దేవేంద్రప్ప చేత "వైణిక ప్రవీణ" బిరుదు.
* గాయన సమాజ, బెంగళూరు వారిచే "సంగీత కళారత్న" బిరుదు.
* చౌడయ్య స్మారక పురస్కారం
* 2001లో కేంద్ర సంగీత నాటక అకాడమీ వారిచే అవార్డు

## మరణం
ఇతడు 2002, ఆగస్టు 17వ తేదీన మరణించాడు.
## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* మహతి సంగీత కళారత్న ప్రొ.ఆర్.ఎన్.దొరైస్వామి అభినందన గ్రంథ (కన్నడ) సంపాదకులు: డా.ప్రణాతార్తి హరన్, ఎన్.ఎస్.శారదా ప్రసాద్

వర్గం:1916 జననాలు
వర్గం:వైణికులు
వర్గం:సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు
వర్గం:2002 మరణాలు
మైసూర్ ఎం.నాగరాజ

**మైసూర్ ఎం.నాగరాజ** ఒక కర్ణాటక సంగీత వాయులీన విద్వాంసుడు.  తన సోదరుడు మైసూర్ మంజునాథ్‌తో కలిసి **మైసూర్ బ్రదర్స్** పేరుతో జంటగా వయోలిన్ కచేరీలు నిర్వహిస్తున్నాడు. 
## విశేషాలు
ఇతడు 1960, మే 9వ తేదీన మైసూరులో జన్మించాడు. ఇతడు తన తండ్రి ఎస్.మహదేవప్ప వద్ద వయోలిన్‌లో శిక్షణ తీసుకున్నాడు. ఇతడు తన 10వ యేటనే తన సోదరునితో కలిసి మొట్టమొదటి కచేరీ చేశాడు. 1980నాటికి అగ్రశ్రేణి వయోలిన్ విద్వాంసులలో ఒకడిగా ఎదిగాడు. ఇతడు ఆకాశవాణి మైసూరు కేంద్రం నిలయ విద్వాంసుడిగా పనిచేశాడు. దేశ విదేశాలలో విస్తృతంగా పర్యటించి అనేక మంది సంగీత విద్వాంసుల కచేరీలలో వాయులీన సహకారం అందించాడు. అనేక సోలో కార్యక్రమాలు చేశాడు. దూరదర్శన్, ఆకాశవాణిలలో అనేక కార్యక్రమాలు చేశాడు. తన సోదరుడు మైసూర్ మంజునాథ్‌తో కలిసి మంగళంపల్లి బాలమురళీకృష్ణ, వై.జి.జోగ్, విశ్వమోహన్ భట్, ఎన్.రాజం, తేజేంద్ర నారాయణ, రోను మజుందార్ వంటి అగ్రశ్రేణి కర్ణాటక, హిందుస్తానీ విద్వాంసుల కచేరీలకు వాయులీన సహకారం అందించాడు. 

ఇతడు సంగీత గురువుగా అనేక మందికి వయోలిన్‌లో శిక్షణ ఇచ్చాడు. ఇతడు కర్ణాటక సంగీతంపై అనేక సెమినార్లు, వర్క్‌షాపుల్లో పాల్గొని పత్రసమర్పణ గావించాడు. ఇతడు అనేక సి.డి.లు, ఆడియో రికార్డులను విడుదల చేశాడు. 
## పురస్కారాలు
సంగీత రంగంలో ఇతడు చేసిన కృషికి ఫలితంగా అనేక పురస్కారాలు ఇతడిని వరించాయి. వాటిలో కొన్ని:
* 1990లో కర్ణాటక ప్రభుత్వం వారి రాజ్యోత్సవ ప్రశస్థి
* 2001లో అమెరికాలోని యూనివర్సిటీ ఆఫ్ సెంట్రల ఒక్లహామా వారి "ది ఎక్సలెన్స్ అవార్డ్"
* 2006లో అమెరికన్ ఆర్ట్స్ కౌన్సిల్ వారి మెరిటోరియస్ అవార్డ్
* 2012లో మద్రాసు సంగీత అకాడమీ వారి చౌడయ్య మెమోరియల్ అవార్డు.
* 2012లో సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు
## మూలాలు

వర్గం:1960 జననాలు
వర్గం:వాయులీన విద్వాంసులు
వర్గం:సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు
సుమ సుధీంద్ర

**సుమ సుధీంద్ర** కర్ణాటక శాస్త్రీయ సంగీత వీణావాద్య కళాకారిణి. ఈమె కళాప్రదర్శకురాలు, గురువు, పరిశోధకురాలు, నిర్వాహకురాలు.

## ప్రారంభ జీవితం, వ్యక్తిగత జీవితం

ఈమె రాజారావు, చిట్టిబాబుల వద్ద సంగీత శిక్షణ పొందింది.

ఈమె బెంగళూరులో నివసిస్తున్నది. ఈమె భర్త దంతవైద్యుడు. ఈమెకు ఇద్ద్రు కుమార్తెలు ఉన్నారు. ఈమెకు బోన్సాయ్‌ చెట్ల పెంపకంలో ఆసక్తి ఉంది.

## వృత్తి

ఈమె అమెరికా, బ్రిటన్, సింగపూర్, మలేసియా దేశాలలో విస్తృతంగా పర్యటించి వీణాగాన కచేరీలు నిర్వహించింది. ఈమె అనేక సంగీత గోష్టులను నిర్వహించింది.

### తరంగిణి వీణ

ఈమె సరస్వతి వీణలో మార్పులు చేసి తరంగిణి వీణ అనే వాద్యాన్ని సృష్టించింది.

### కర్ణాటక జాజ్ సమ్మేళనం
ఈమె డచ్ జాజ్ గ్రూపు సినిఫెక్స్‌తో కలిసి అనేక కర్ణాటక జాజ్ సంగీత సమ్మేళనాలను నిర్వహించింది.

### ఇతర కార్యక్రమాలు

ఈమె సెంటర్ ఫర్ ఇండియన్ మ్యూజిక్ ఎక్స్‌పీరియన్స్ అనే సంస్థకు డైరెక్టర్‌గా పనిచేస్తున్నది. ఈ మ్యూజియమ్‌లో ప్రతి ఒక్కరు సంగీతాన్ని సృశించి, అనుభవించవచ్చు.

ఈమె కూచిపూడి నృత్యకళాకారిణి వీణామూర్తి విజయ్‌తో కలిసి ఆర్టిస్ట్స్ ఇంట్రాస్పెక్టివ్ మూవ్‌మెంట్ (AIM) అనే సంస్థను స్థాపించింది. దీనిద్వారా 2007 నుండి బెంగళూరు ఇంటర్నేషనల్ ఆర్ట్స్ ఫెస్టివల్ (BIAF)ను నిర్వహిస్తున్నది.

## పురస్కారాలు, సత్కారాలు

* స్తి2001లో కర్ణాటక రాజ్యోత్సవ ప్రశస్తి 
* "తమిళనాడు ఐయల్ ఇసై నాటక మన్రమ్"‌చే కళైమామణి పురస్కారం
* కర్ణాటక గానకళాపరిషత్ వారిచే "గానకళా శ్రీ" బిరుదు.
* త్యాగరాజ గానసభ వారిచే "వైణిక విదుషీమణి" బిరుదు.
* 2017లో సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు

## మూలాలు

వర్గం:వైణికులు
వర్గం:కర్ణాటక సంగీత విద్వాంసులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:సంగీత గురువులు
వర్గం:సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు
వర్గం:కళైమామణి పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:జనన సంవత్సరం తప్పిపోయినవి
కుంభకోణం రాజమాణిక్యం పిళ్ళై

**కుంభకోణం రాజమాణిక్యం పిళ్ళై** (, 1898 - 1970 ) తమిళనాడుకు చెందిన వాయులీన విద్వాంసుడు.

## విశేషాలు
ఇతడు 1898, ఆగష్టు 5వ తేదీన తమిళనాడు రాష్ట్రంలోని అలంగుడి అనే కుగ్రామంలో జన్మించాడు. ఇతడు మొదట నాదస్వర విద్వాంసుడు కందస్వామి పిళ్ళై వద్ద గాత్ర సంగీతం అభ్యసించాడు. తరువాత తిరువిసనల్లూర్ "పల్లవి" నారాయణస్వామి అయ్యర్, పందనల్లూర్ చిన్నస్వామి పిళ్ళైల వద్ద సంగీతాన్ని నేర్చుకున్నాడు. తిరుకోడికవల్ రామస్వామి అయ్యర్ వద్ద నాలుగు సంవత్సరాలు వయోలిన్ నేర్చుకున్నాడు.
ఇతడు సోలో ప్రదర్శనలతో పాటు తన సమకాలీన అగ్రశ్రేణి సంగీతవిద్వాంసుల కచేరీలకు వాద్య సహకారం అందించాడు.

## బిరుదులు పురస్కారాలు

*ఇతడు రామనాథపురం, కొచ్చిన్, ఎట్టాయపురం, తిరువాంకూర్, మైసూర్  రాజాస్థానాలలో కచేరీలు చేసి సన్మానాలను అందుకున్నాడు.
*ఇతడు 1940లో తిరువాంకూర్ ఆస్థాన విద్వాంసునిగా, 1942లో ఎట్టాయపురం ఆస్థాన విద్వాంసునిగా నియమితుడైనాడు.
*త్రివేండ్రం మహారాజు చిత్రై తిరునాళ్ ఇతడిని సన్మానించి ఒక ఏనుగును బహుమతిగా ఇచ్చాడు.
* 1948లో మద్రాసు సంగీత అకాడమీ సంగీత కళానిధి పురస్కారాన్ని అందజేసింది.
* 1959లో కేంద్ర సంగీత నాటక అకాడమీ ఇతడికి కర్ణాటక సంగీతం వాద్యం (వయోలిన్) విభాగంలో అవార్డును ప్రకటించింది.
* తమిళ్ ఇసై సంఘం వారిచే 1957లో "ఇసై పెరారిజ్ఞర్" బిరుదు.

## శిష్యులు
ఇతని శిష్యులలో ఎం.ఎం.దండపాణి దేశికర్, మాయవరం వి.ఆర్.గోవిందరాజ పిళ్ళై మొదలైన వారు పేరు గడించారు. తమిళ సినిమా నటుడు "త్యాగు" ఇతని మనుమడు.

## మూలాలు

వర్గం:వాయులీన విద్వాంసులు
వర్గం:తమిళనాడు సంగీత విద్వాంసులు
వర్గం:1898 జననాలు
వర్గం:1970 మరణాలు
వర్గం:సంగీత కళానిధి పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు
రంగ్ దే

***రంగ్ దే***, 2021 మార్చి 26న విడుదలైన తెలుగు రొమాంటిక్ కామెడీ సినిమా. సితార ఎంటర్టైన్మెంట్స్ బ్యానరులో సూర్యదేవర నాగ వంశీ నిర్మించిన ఈ సినిమాకి వెంకీ అట్లూరి  దర్శకత్వం వహించాడు. ఈ సినిమాలో నితిన్, కీర్తి సురేష్, నరేష్, నటించారు. ఈ సినిమాకి దేవి శ్రీ ప్రసాద్ సంగీతం సమకూర్చగా, పిసి శ్రీరామ్ సినిమాటోగ్రఫీ, నవీన్ నూలి ఎడిటింగ్ అందించారు. రొమాన్స్ నేపథ్యంలో తను చేసే చివరి సినిమా అని నితిన్ ప్రకటించాడు.

## నటవర్గం

* నితిన్ (అర్జున్)
* కీర్తి సురేష్ (అనుపమ)
* విజయ నరేష్ (అర్జున్ తండ్రి)
* కౌసల్య (అర్జున్ తల్లి)
* రోహిణి (అను తండ్రి)
* బ్రహ్మాజీ (ట్రావెల్ ఏజెంట్ సర్వేష్)
* వెన్నెల కిశోర్ (బాబీ)
* అభినవ్ గోమఠం (అభి)
* సుహాస్ (సుహాస్)
* వినీత్ (అనుపమ సోదరుడు)
* వైష్ణవి చైతన్య - వినీత్ మాజీ ప్రేయసి
* సత్యం రాజేష్
* గాయత్రి రఘురాం

## పాటలు

ఈ సినిమాకు దేవి శ్రీ ప్రసాద్ సంగీతం సమకూర్చగా, శ్రీమణి పాటలు రాశాడు. 2019, ఆగస్టులో ఈ సినిమా సంగీతం  ప్రారంభించబడింది.  2020, నవంబరు 5న మొదటి పాట "ఎమిటో ఇది" విడుదలకావాల్సివుంది, కొన్ని సాంకేతిక సమస్యల కారణంగా 2020, నవంబరు 12న విడుదలైంది. 2021, ఫిబ్రవరి 27న రెండవ పాట "బస్ స్టాండే బస్ స్టాండే" విడుదలైంది. 2021, మార్చిలో మరో రెండు పాటలు విడుదలయ్యాయి.  2021, మార్చి 19న పాటలు ఆవిష్కరించబడ్డాయి.

## విడుదల
2020, జూలైలో ఈ సినిమా టీజర్ విడుదలయింది. 2021, జనవరి 14న సంక్రాంతికి విడుదల చేయాలనుకున్నారు. 2021, జనవరి 1న జరిగిన సమావేశంలో 2021, మార్చి 26న విడుదల చేస్తున్నామని ప్రకటించారు.

## స్పందన
ఫన్ట్ పోస్టుకు చెందిన హేమంత్ కుమార్ ఈ సినిమాకు 3/5 రేటింగ్ ఇచ్చాడు. "ఈ సినిమాలో కీర్తి సురేష్, నితిన్ మధ్య తెరపై కెమిస్ట్రీ బాగుంది" అని రాశాడు. "ఈ సినిమా హాస్యంతో ఉంది. కీర్తి సురేష్ - నితిన్, దేవి శ్రీ ప్రసాద్ సంగీతం, పి.సి. శ్రీరామ్ సినిమాటోగ్రఫీ బాగుంది" అని *[[ది హిందూ]]* విమర్శకుడు సంగీత దేవి దుండూ రాశాడు. ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ పత్రికకు చెందిన జర్నలిస్ట్ ఆర్. మనోజ్ కుమార్ ఈ సినిమాకు 3/5 రేటింగ్ ఇచ్చాడు. దక్కన్ క్రానికల్ ఈ సినిమాకు 2.5/5 రేటింగ్ ఇచ్చారు.

### బాక్సాఫీస్
ఆంధ్ర ప్రదేశ్, తెలంగాణ ప్రాంతాలలో ఈ సినిమా ప్రారంభం రోజున  6.7 కోట్ల వసూలు చేసింది.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* 

వర్గం:2021 తెలుగు సినిమాలు
వర్గం:తెలుగు ప్రేమకథా సినిమాలు
వర్గం:విజయ నరేష్ నటించిన సినిమాలు
జాలపల్లి పురపాలకసంఘం

**జాలపల్లి పురపాలకసంఘం**, తెలంగాణ రాష్ట్రం, రంగారెడ్డి జిల్లాకు చెందిన ఒక పట్టణ స్థానిక స్వపరిపాలన సంస్థ. జూలపల్లి పట్టణం దీని ప్రధాన పరిపాలన కేంద్రం. ఈ పురపాలక సంఘం మహబూబ్‌నగర్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం లోని కొడంగల్ శాసనసభ నియోజకవర్గం పరిధిలో ఉంది.

## చరిత్ర
మేజర్ గ్రామ పంచాయితీగా ఉన్న జూలపల్లి, 2016, ఏప్రిల్ 11న పురపాలక సంఘంగా ఏర్పడింది.

## భౌగోళికం
షాద్‌నగర్ 30 చదరపు కిలోమీటర్ల విస్తీర్ణంలోఉంది. ఇది  అక్షాంశరేఖాంశాల మధ్య ఉంది. రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాదు నుండి 9 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది.

## జనాభా గణాంకాలు
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, పురపాలక సంఘం పరిధిలో ఉన్న జనాభా మొత్తం 80374 మంది కాగా, అందులో 40179 మంది పురుషులు, 40195 మంది మహిళలు ఉన్నారు. 23961 గృహాలు ఉన్నాయి. ఇది పరిపాలనా పరంగా మునిసిపాలిటీ 40 రెవెన్యూ వార్డులుగా విభజించబడింది.

## పౌర పరిపాలన
పురపాలక సంఘం కౌన్సిల్ కు ప్రతి 5 సంవత్సరాలకు ఒకసారి ఎన్నిక జరుగుతుంది. పురపాలక సంఘం పరిధిలోని జనాభా ప్రాతిపదికననుసరించి దీనిని 20 ఎన్నికల వార్డులుగా విభజించారు. ప్రతి వార్డుకు వార్డు కౌన్సిలర్ ప్రాతినిధ్యం వహిస్తాడు. కౌన్సిల్ బోర్డుకు చైర్‌పర్సన్ నేతృత్వం వహిస్తారు. 2020 పట్టణ స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల్లో చైర్‌పర్సన్‌గా, వైస్ చైర్‌పర్సన్‌గా ఎన్నికైనారు. వీరు ఎన్నికైననాటినుండి ఐదు సంవత్సరాలు పదవిలో కొనసాగుతారు.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
* జాలపల్లి పురపాలక సంఘ అధికారిక వెబ్సైటు 

వర్గం:రంగారెడ్డి జిల్లా పురపాలక సంఘాలు
వర్గం:2016 స్థాపితాలు
అరాజకత్వం

అరాజకత్వం (Anarchism) స్వచ్ఛంద సంస్థల ఆధారంగా స్వపరిపాలన సంఘాలను సూచించే రాజకీయ తత్వశాస్త్రం. అవి తరచూ స్థితిలేని సమాజాలుగా వర్ణించబడతాయి,   అయినప్పటికీ చాలా మంది రచయితలు వాటిని క్రమానుగతంగా ఉచిత సంఘాల ఆధారంగా సంస్థలుగా నిర్వచించారు.   అరాజకత్వం ప్రకారం, రాష్ట్రం అవాంఛనీయమైనది, అనవసరమైనది ,హానికరం. 

అనేక దేశాల స్థాపనకు ముందు చరిత్రపూర్వ యుగంలో, ప్రజలు ఎల్లప్పుడూ పాలకుడు లేని సమాజంలో నివసించారు. వర్గ వ్యవస్థ స్థాపనతో, అధికారం ప్రశ్న కూడా పెరిగింది, కానీ అరాజకవాద స్పృహ ఉన్న రాజకీయ ఉద్యమాలు అధికారికంగా 19 వ శతాబ్దం వరకు కనిపించలేదు. 19 వ శతాబ్దం చివరి నుండి 20 వ శతాబ్దం ప్రారంభం వరకు, అరాజకత్వం ధోరణి ప్రపంచవ్యాప్తంగా వ్యాపించింది ,అనేక మంది కార్మికుల విముక్తి పోరాటాలకు ప్రభావాన్ని తెచ్చిపెట్టింది. 

రాజకీయ శాస్త్రం భావజాలం, దీనిలో రాష్ట్ర ఉనికిని అనవసరంగా భావిస్తారు. ఈ సిద్ధాంతం ప్రకారం, ఏ రకమైన ప్రభుత్వం అయినా అవాంఛనీయమైనది. 

## శబ్దవ్యుత్పత్తి శాస్త్రం
ఆంగ్లంలో "అరాజకత్వం" అనే పదం గ్రీకు పదం "అనార్కియా" నుండి వచ్చింది, అంటే "పాలకుడు లేని ప్రాంతం" అని అర్థం. 

## మూలాలు

వర్గం:రాజకీయ తత్వశాస్త్రం
వర్గం:రాజకీయ సిద్ధాంతాలు
కె.ఎన్.చిన్నస్వామి అయ్యర్

**కె.ఎన్.చిన్నస్వామి అయ్యర్**  ఒక వాయులీన విద్వాంసుడు.
## విశేషాలు
ఇతడు 1888లో ఒక కర్ణాటక సంగీత విద్వాంసుల కుటుంబంలో నరస అయ్యర్, అఖిలాండామ్మాళ్ దంపతులకు జన్మించాడు. ఇతడు వయోలిన్ వాదనను మొదట తన తండ్రి వద్ద, తరువాత తన సోదరుడు దేవుడు అయ్యర్ వద్ద నేర్చుకున్నాడు. ఇతడు సోలో ప్రదర్శనలతో పాటు అగ్రశ్రేణి సంగీత విద్వాంసుల కచేరీలకు ప్రక్క వాద్యం అందించాడు. ఇతడు భారతదేశంలోని అన్ని ముఖ్యపట్టణాలలో, మలయా, సిలోన్, బర్మా దేశాలలో తన కచేరీలను ఇచ్చాడు. 1904లో మైసూరు మహారాజు ఇతడిని సన్మానించాడు. 1950లో మద్రాసు సంగీత అకాడమీ ఇతనికి సంగీత కళానిధి పురస్కారాన్ని ప్రదానం చేసింది. 1964లో కేంద్ర సంగీత నాటక అకాడమీ ఇతడికి సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డును ప్రకటించింది.

## శిష్యులు
* ముసిరి సుబ్రహ్మణ్య అయ్యర్
* జి.ఎన్.బాలసుబ్రమణియం
* పాపా వెంకటరామయ్య
* పాల్గాట్ మణి అయ్యర్
* వరాహుర్ ముత్తుస్వామి అయ్యర్
* పి.కుప్పుస్వామి
* మదురై సుబ్రహ్మణ్య ఆయ్యర్
* పట్టు రాజగోపాలన్
* కరూర్ శీకాంతయ్య
* టి.కె.మూర్తి

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* యూట్యూబులో కరూర్ అయ్యర్స్ గురించి

వర్గం:1882 జననాలు
వర్గం:వాయులీన విద్వాంసులు
వర్గం:సంగీత కళానిధి పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు
వర్గం:1967 మరణాలు
చౌదరి తేజేశ్వరరావు

**చౌదరి తేజేశ్వరరావు** ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని శ్రీకాకుళం జిల్లాకు చెందిన ఉద్యమ పోరాట యోధులు. పార్వతీపురం కుట్ర కేసులో మొదటి ముద్దాయి.

## జీవిత విశేషాలు
చౌదరి తేజేశ్వరరావు ఆంధ్రప్రదేశ్ మాజీ శాసన సభ్యులు, స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు చౌదరి సత్యనారాయణ, సరస్వతమ్మ దంపతులకు ద్వితీయ సంతానంగా జన్మించారు. అతను 
ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర సి.పి.ఐ. (ఎమ్.ఎల్‌.) మొట్టమొదటి కార్యదర్శిగా పనిచేశారు. రాష్ట్రంలో నక్సలైట్ ఉద్యమానికి ఆధ్యులు. 14 సంవత్సరాలు జీవిత ఖైదు శిక్ష అనుభవించారు. జైలు జీవితం అనంతరం సి.పి.ఎమ్ లో కొనసాగుతున్నారు.

శ్రీకాకుళం గిరిజన రైతాంగ పోరాట ఉద్యమంలో వెంపటాపు సత్యం, ఆదిభట్ల కైలాసం, నాగభూషణ పట్నాయక్, తామాడ గణపతి, సుబ్బారావు పాణిగ్రాహి, మామిడి అప్పలసూరి వంటి కమ్యూనిస్టు నాయకులతో పాటు నాయకత్వం వహించారు. ఈ క్రమంలో 1967 అక్టోబరు 31వ తేదీన ప్రస్తుత కురుపాం మండలం మొండెంఖల్‌ గ్రామంలో భూస్వాములకు వ్యతిరేకంగా కమ్యూనిస్టు పార్టీ సభను ఏర్పాటు చేసింది.‌

బెంగాల్ లోని నక్సల్బరీ నాయకుడైన చారు మజుందార్తో పంచాది కృష్ణమూర్తి, చౌదరి తేజేశ్వరరావు లాంటివారు ప్రత్యక్ష సంబంధాలను ఏర్పరచుకున్నారు. కొంతమంది నాయకులు దీనిని వ్యతిరేకించినా శ్రీకాకుళం ఉద్యమ నాయకులు దీనికి మొగ్గు చూపారు.

గిరిజనులు సేకరించిన అటవీ ఉత్పత్తులను వ్యాపారుల దోపిడీకి వ్యతిరేకంగా జరిగిన ఉద్యమంలో పల్లె రాములు, వెంపటాపు సత్యం, ఆదిభట్ల కైలాసం లతో పాటు పోరాటాలు నడిపారు. మొదట వెట్టికి వ్యతిరేకంగా, కూలి కోసం గిరిజన సంఘం పెట్టి పోరాటాలు చేశారు. ఈ పోరాటంలో 385 మంది ప్రభుత్వ తుపాకీ కాల్పుల్లో మరణించారు. వందలాది పోరాట యోధులు జైలుపాలయ్యారు. చౌదరి తేజేశ్వరరావు ఈ క్రమంలో 14 సంవత్సరాల పాటు జైలు శిక్ష అనుభవించారు. ఆయన జీవిత సహచరి చౌదరి సంపూర్ణమ్మ కూడా ఉద్యమంలో పాల్గొని భర్తతో పాటు 6 సంవత్సరాలు జైలు జీవితాన్ని అనుభవిచారు. ఆ పోరాటానికి జడిసి ప్రభుత్వం 1/70 చట్టం చేసింది. ఏజెన్సీ ప్రాంతంలో భూస్వాములు కాజేసిన భూమిని కొన్ని గ్రామాల్లో గిరిజనులకు స్వాధీనం చేసింది.

## మూలాలు

వర్గం:1933 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:శ్రీకాకుళం జిల్లా విప్లవ కమ్యూనిస్టు నాయకులు
వర్గం:కమ్యూనిస్టు నాయకులు
గన్నవరపు నరసింహమూర్తి

**గన్నవరపు నరసింహమూర్తి** తెలుగు రచయిత. ఇతను సుమారు 561 కధలు, 20 నవలలు రాసాడు. అతను రాసిన కథలు అనేక పత్రికలలో ప్రచురితమయ్యాయి. 

## జీవిత విశేషాలు
గన్నవరపు నరసింహమూర్తి  విజయనగరము జిల్లా,  బొబ్బిలి దగ్గర కుసుమూరు అగ్రహారం లో వెంకటరమణ మూర్తి, సీతాలక్ష్మి దంపతులకు 1966 జూలై 1న జన్మించాడు. ఇతను సివిల్ ఇంజినీరింగు లొ బి టెక్, ఎమ్ టెక్  చదివారు. రైల్వేలో  ఎక్జిక్యూటివ్ ఇంజనీయర్, ఈస్ట్ కోస్ట్ రైల్వే, విశాఖపట్నంలో పనిచేసాడు. తరువాత జాయింట్ జనరల్ మెనెజర్ గా పనిచేస్తున్నారు. వీరు విశాఖపట్నం లో స్థిరపడ్డారు.  వీరి భార్య శకుంతల, పిల్లలు శ్రీనివాస్, శ్రీకీర్తన ఇతను ప్రాధమిక విద్యను కుసుమూరులో చదివారు.

## రచనలు

### సంపుటాలు

# గంధం చెట్టు 
# గాలివాన 
# వుడుతా భక్తి 
# వీణా వేదనం 
# తూర్పు పదమర
# గమ్యం 
# అక్షరాభ్యాసం

### నవలలు

# మట్టి మనుషులు ,
# అగ్ని పధం ,
# తూర్పు సంధ్యారాగం,
# అంకురం,
# అరణ్యం,
# మిత్రలాభం ,
# మట్టివాసన ,
# సింధూరం ,
# స్వర్ణమయూరం,
# ధర్మచక్రం ,
# భూమి గుండ్రంగా వుంది 

సుమారు 15 కథలకు బహుమతులు వచ్చాయి. 

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:విజయనగరం జిల్లా వ్యక్తులు
వర్గం:1966 జననాలు
కె.ఎస్.వెంకటరామయ్య

**కె.ఎస్.వెంకటరామయ్య** (1901-1972) వాయులీన విద్వాంసుడు. ఇతడు **పాపా వెంకటరామయ్య**గా సంగీత లోకానికి సుపరిచితుడు.
## విశేషాలు
ఇతడు తమిళనాడు రాష్ట్రం కరూర్ గ్రామంలో 1901 సెప్టెంబరు 1వ తేదీన ములకనాడు తెలుగు బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఇతడు వయోలిన్‌ను మొదట తన తండ్రి కె.ఎన్.శ్రీకాంతయ్య వద్ద నేర్చుకున్నాడు. తరువాత కె.ఎన్.చిన్నస్వామి అయ్యర్ వద్ద నేర్చుకున్నాడు. తరువాత ఇతడు  మాలకోట్టై  గోవిందస్వామి పిళ్ళై వద్ద 13 సంవత్సరాలు గురుకుల వాసం చేసి సంగీతాన్ని అభ్యసించాడు. ఇతడు వీణ ధనమ్మాళ్ వద్ద కూడా కొంతకాలం శిష్యరికం చేశాడు.

ఇతడు నాలుగు దశాబ్దాలకు పైగా కచేరీలు నిర్వహించాడు.  1000కి పైగా సోలో కచేరీలు చేశాడు. అరియకుడి రామానుజ అయ్యంగార్, పల్లడం సంజీవరావు,ముసిరి సుబ్రహ్మణ్య అయ్యర్, చెంబై వైద్యనాథ భాగవతార్, సెమ్మంగుడి శ్రీనివాస అయ్యర్, మహారాజపురం విశ్వనాథ అయ్యర్, టి.ఆర్.మహాలింగం, తిట్టె కృష్ణ అయ్యంగార్, ఉమయల్పురం కె.శివరామన్, పి.ఎస్.నారాయణస్వామి వంటి అగ్రశ్రేణి కళాకారులకు వాద్య సహకారం అందించాడు.

1962లో మద్రాసు సంగీత అకాడమీ ఇతడికి సంగీత కళానిధి పురస్కారాన్ని ప్రదానం చేసింది. 1967లో కేంద్ర సంగీత నాటక అకాడమీ ఇతడికి అవార్డును ప్రదానం చేసింది.

ఇతడు 1972, మార్చి 17వ తేదీన మరణించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:1901 జననాలు
వర్గం:వాయులీన విద్వాంసులు
వర్గం:సంగీత కళానిధి పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు
వర్గం:1972 మరణాలు
మందమర్రి పురపాలకసంఘం

**మందమర్రి పురపాలకసంఘం**, తెలంగాణ రాష్ట్రం, మంచిర్యాల జిల్లాకు చెందిన పురపాలక సంఘం.ఈ పురపాలక సంఘం పెద్దపల్లి లోక్‌సభ నియోజకవర్గంలోని, చెన్నూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం పరిధికి చెందినది.

## చరిత్ర
గ్రామ పంచాయతీగా ఉన్న మందమర్రి కొన్ని రాజకీయ కారణాల వల్ల 1993లో నోటిఫైడ్ ఏరియాగా మారింది.1995 మే 8 న మందమర్రిని గ్రేడ్-3 మున్సిపాలిటీ హోదాను కల్పిస్తూ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది.58 వేల జనాభా ఉన్న మందమర్రి మున్సిపాలిటీలో 32 వేల మంది ఓటర్లు ఉన్నారు. ఈ పురపాలక సంఘాన్ని 24 వార్డులుగా విభజించి 1998 మే 21వ తేదీన రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం ఎన్నికల నిర్వహణకు ఉత్తర్వులు ఇచ్చింది. చైర్మన్ అభ్యర్థి పదవికి ఎస్సీ మహిళకు రిజర్వేషన్ కేటాయించారు. అయితే మందమర్రి ఏజెన్సీ ఏరియాలో ఉండటం వల్ల
గ్రామ పంచాయతీ 7/70 చట్ట పరిధిలో ఉన్న కారణంగా ఇక్కడ ఎన్నికలు నిలిపేయాలని అప్పటి గ్రామ పంచాయతీ సర్పంచ్ మద్ది రాంచందర్ ప్రభుత్వం తీసుకున్న ఎన్నికల నిర్ణయాన్ని వ్యతిరేకిస్తూ హైకోర్టులో రిట్ ఫిటిషన్ దాఖలు చేశారు.ఒక వేళ ఎన్నికలు జరపవలసి వస్తే ఎస్టీలకు మాత్రమే చైర్మన్ పదవి కేటాయించాలని తన పిటిషన్‌లో పేర్కొన్నారు. దీంతో ఎన్నికలు నిలిపేస్తూ 1998 జూన్ 18న హైకోర్టు స్టే జారీ చేసింది. తరువాత ఈ కేసును 2005 ఏప్రిల్ 5 కేసును హైకోర్టు డిస్మిస్ చేసింది. ఈ కోర్టు కేసు వలన 16 ఏళ్లుగా ఈ పురపాలక సంఘానికి ఎన్నికలు లేవు.

## భౌగోళికం
మందమర్రి పురపాలక సంఘం ఉత్తర అక్షాంశానికి 18 0 -51 ', తూర్పు రేఖాంశంలో 72 0 -27' మధ్య ఉంది.రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాదు నుండి 257 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది.''

## జనాభా గణాంకాలు
ఈ పురపాలక సంఘంలో 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం 52,352 మంది జనాభా ఉన్నరు.
ఉండగా అందులో పురుషులు 26,808, మహిళలు25,544 మంది ఉన్నారు. 0-6 సంవత్సరాల వయస్సు గల పిల్లల జనాభా 3939 ఉన్నారు.అక్షరాస్యత రాష్ట్ర సగటు 67.02% కంటే 73.40% ఎక్కువ. పురుషుల అక్షరాస్యత 81.56% కాగా, మహిళా అక్షరాస్యత 64.89%.ఉన్నారు. ఈ పురపాలక సంఘంలో ఎక్కువ మంది హిందూ మతాన్ని ఆచరిస్తున్నారు. మొత్తం 12,864 ఇళ్లకు పైగా పరిపాలన ఉంది. నీరు, మురుగునీటి వంటి ప్రాథమిక సౌకర్యాలను ఉన్నాయి.మున్సిపాలిటీ పరిమితుల్లో రహదారులను నిర్మించడానికి, పురపాలక సంఘ పరిధిలోకి వచ్చే ఆస్తులపై పన్ను విధించడానికి కూడా అధికారం ఉంది.

## పౌర పరిపాలన
పురపాలక సంఘం కౌన్సిల్ కు ప్రతి 5 సంవత్సరాలకు ఒకసారి ఎన్నిక జరుగుతుంది. పురపాలక సంఘం పరిధిలోని జనాభా ప్రాతిపదికననుసరించి స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల ప్రకారం దీనిని 36 ఎన్నికల వార్డులుగా విభజింపబడింది. ప్రతి వార్డుకు వార్డు కౌన్సిలర్ ప్రాతినిధ్యం వహిస్తాడు. కౌన్సిల్ బోర్డుకు చైర్‌పర్సన్ నేతృత్వం వహిస్తారు.

## మూలాలు



## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:తెలంగాణ పురపాలక సంఘాలు
వర్గం:మంచిర్యాల జిల్లా పురపాలక సంఘాలు
మదురై ఎస్.సుబ్రహ్మణ్య అయ్యర్

**మదురై ఎస్.సుబ్రహ్మణ్య అయ్యర్** ఒక వాయులీన విద్వాంసుడు.
## విశేషాలు
ఇతడు 1897వ సంవత్సరం తమిళనాడు రాష్ట్రానికి చెందిన కన్నివాడి గ్రామంలో జన్మించాడు. ఇతడు కర్ణాటక గాత్ర సంగీతాన్ని నైషదం సదాశివయ్య వద్ద నేర్చుకున్నాడు. వయోలిన్ వాద్యాన్ని కరూర్ చిన్నస్వామి అయ్యర్ వద్ద అభ్యసించాడు. ఇతడు వాయులీన విద్వాంసుడిగా పేరుగడించినప్పటికీ స్వరకర్తగా కూడా కొన్ని వర్ణాలను ఇతడు రచించాడు. త్యాగరాజ పరంపరకు చెందిన ఇతడు అరుదైన స్వరాలకు రాగాలను సమకూర్చాడు. ఇతడు అన్నామలై విశ్వవిద్యాలయం, మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయం, మద్రాసులోని కళాక్షేత్రలలో ప్రొఫెసర్‌గా సంగీతం బోధించాడు. ఇతని కుమారుడు ఎం.ఎస్.సదాశివం ఆకాశవాణిలో పనిచేశాడు.  కేంద్ర సంగీత నాటక అకాడమీ ఇతడి కృషిని గుర్తించి 1971లో కర్ణాటక సంగీతం వాద్యం (వయోలిన్) విభాగంలో ఇతనికి అవార్డును ఇచ్చింది.
## మూలాలు

వర్గం:1897 జననాలు
వర్గం:సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు
వర్గం:వాయులీన విద్వాంసులు
వర్గం:మరణ సంవత్సరం తప్పిపోయినవి
మాదాసు నాగయ్య

**వేదం నాగయ్య**గా ప్రేక్షకులకు సుపరిచితుడైన **మాదాసు నాగయ్య** తెలుగు సినిమా నటుడు. అనేక ఆర్ధిక ఇబ్బందులతో ఇండస్ట్రీలోకి అడుగు పెట్టిన నాగయ్య ఆనతి కాలంలోనే పలు చిత్రాల్లో  వివిధ పాత్రలలో నటించాడు. 2021 మార్చి 27న అనారోగ్యంతో మరణించాడు.

## జీవిత విశేషాలు
మాదాసు నాగయ్య గుంటూరు జిల్లా నకరికల్లు మండలం దేచవరం గ్రామానికి చెందినవాడు. మొదట్లో అతను గొడుగులు అమ్ముకుని జీవించేవాడు. అతను ‘వేదం’ చిత్రంతో ఈయన సినీ పరిశ్రమకు పరిచమయ్యారు.  తరువాత 30 చిత్రాలలోనటించాడు. వేదం సినిమాలో అతని నటన మంచు గుర్తింపు పొందింది. ఆ సినిమాలో అతను చెప్పిన సంభాషణ "పద్మ మన పైసలు దొరికాయే..  నీ బిడ్డ సదువుకుంటాడే" ప్రజలకు ఎప్పటికీ గుర్తుండిపోతుంది. ఆ సినిమాలో చిన్నపాటి రోల్ లో కనిపించినా తన వయసుకు తగ్గ పాత్రలో అద్భుతంగా నటించాడు. ఈ సినిమాలోగుర్తింపు పొందిన తరువాత అతను "వేదం" నాగయ్యగా సుపరిచితుడయ్యాడు. అతను కొంత కాలంగా అనారోగ్యంతో బాధపడుతూ గుంటూరు జిల్లా, నకరికల్లు మండలం దేచవరంలో 2021 మార్చి 27న తన 75 సంవత్సరాల వయస్సులో మరణించాడు. అతనికి కుమారుడు, కుమార్తె ఉన్నారు.

## మరణం
వేదం నాగయ్య  భార్య అనారోగ్యంతో కన్నుమూయడంతో మానసికంగా కృంగిపోయిన ఆయన మానసిక బాధతో అనారోగ్యం పాలై గుంటూరు జిల్లా దేచవరంలోని తన నివాసంలో మరణించాడు.

## నటించిన సినిమాలు
* వేదం (సినిమా)
* రామయ్యా వస్తావయ్యా
* స్పైడర్ (సినిమా)
* నాగవల్లి (2010 సినిమా)
* సీమ టపాకాయ్
* ఒక్కడినే
* అయ్యారే
* గమనం (సినిమా)
* బలుపు
* కల్కి (2019 సినిమా)
* నివాసి
* నువ్వు తోపురా
*జీఎస్‌టీ

## పురస్కారాలు
వేదం  సినిమాలో పల్లెటూరిలో వృద్ధుడిగా ఆయన చేసిన ఆ పాత్రకు నంది అవార్డును అందుకున్నాడు.

## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు
* 

వర్గం:2021 మరణాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు
వర్గం:నంది ఉత్తమ సహాయనటులు
టి.కె.జయరామ అయ్యర్

**టి.కె.జయరామ అయ్యర్** కర్ణాటక సంగీత వాయులీన విద్వాంసుడు.
## విశేషాలు
ఇతడు తమిళనాడు రాష్ట్రం, తంజావూరు జిల్లా, కుట్టాలం గ్రామంలో 1894, మే 18వ తేదీన కుప్పుస్వామి అయ్యర్, ధర్మాంబ దంపతులకు జన్మించాడు. ఇతని తండ్రి కుప్పుస్వామి అయ్యర్ వాయులీన విద్వాంసుడు, సంస్కృత పండితుడు, హరికథా కళాకారుడు. ఇతని తమ్ముడు టి.కె.బాలగణేశ అయ్యర్ వేణుగాన కళాకారుడు. ఇతని మేనల్లుడు బి.దక్షిణామూర్తి, మేనకోడలు బి.జ్ఞానాంబాళ్ వాయులీన విద్వాంసులు. 

ఇతడు బాల్యం నుండే తండ్రి వద్ద వయోలిన్ నేర్చుకున్నాడు. అలాగే అనయంపట్టి సుబ్బయ్యర్ వద్ద జలతరంగం నేర్చుకున్నాడు. ఇతడు శీర్కాళిలో 1911లో మెట్రిక్యులేషన్ పూర్తి చేశాడు. తరువాత మనప్పరై, మదురైలలో ప్రభుత్వోద్యోగిగా పనిచేశాడు. మదురైలో పనిచేస్తున్నప్పుడు ఇతడు నాదస్వర విద్వాంసుడు పొన్నుస్వామి పిళ్ళై నుండి ప్రేరణ పొంది సంగీతం పట్ల ఆసక్తిని పెంపొందించుకున్నాడు. క్రమేణా అగ్రశ్రేణి విద్వాంసులకు వాయులీన సహకారం అందించడం ప్రారంభించాడు. 1921లో ఇతడు ఉద్యోగానికి రాజీనామా చేసి పూర్తిస్థాయి సంగీత కళాకారుడిగా జీవితాన్ని ప్రారంభించాడు. 

ఇతడు ఉమయల్పురం స్వామినాథ అయ్యర్, అరియకుడి రామానుజ అయ్యంగార్, సెమ్మంగుడి శ్రీనివాస అయ్యర్, హరికేశనల్లూరు ముత్తయ్య భాగవతార్, కుంభకోణం రాజమాణిక్యం పిళ్ళై వంటి మహామహులతో కలిసి కచేరీలలో పాల్గొన్నాడు. ఇతడు వాయులీనంలో మాలకోట్టై గోవిందస్వామి పిళ్ళై శైలిని అనుసరించేవాడు. క్రమంగా తనకంటూ ఒక కొత్త శైలిని అలవరచుకున్నాడు. 1943లో ఇతడు త్రివేండ్రం స్వాతి తిరునాళ్ సంగీత కళాశాలలో ప్రొఫెసర్‌గా చేరాడు. ఇతనికి తన మాతృభాష తమిళంతో పాటు సంస్కృతం, తెలుగు, మలయాళం, ఇంగ్లీషు భాషలలో ప్రావీణ్యం ఉంది. 1946లో ఆకాశవాణి తిరుచిరాపల్లి కేంద్రంలో  సంగీత విభాగంలో చేరి అనేక కార్యక్రమాలను  నిర్వహించాడు. తరువాత ఇతడు ఢిల్లీ కేంద్రానికి బదిలీ అయ్యి కర్ణాటక సంగీత వాద్యబృందానికి బాధ్యుడిగా వ్యవహరించాడు. ఇతడు మేఘదూతం, ఋతుసంహారం, అభిజ్ఞాన శాకుంతలం వంటి నృత్య రూపకాలకు సంగీతాన్ని సమకూర్చాడు. 1857 సిపాయీల తిరుగుబాటు శతవార్షికోత్సవాల సందర్భంగా "జ్వాలాముఖి" అనే ప్రత్యేక సంగీతకార్యక్రమాన్ని రూపొందించాడు.  ఆకాశావాణి ఉద్యోగం నుండి పదవీ విరమణ పొందాక కూడా దానికి సలహాదారుగా సేవలను అందించాడు. ఇతడు ఢిల్లీలోని త్యాగబ్రహ్మ సభకు, మ్యూజిక్ క్లబ్‌కు వ్యవస్థాపక అధ్యక్షుడిగా ఉన్నాడు. 

ఇతడు మంచి సంగీత గురువు కూడా. ఇతడు అనేక మంది శిష్యులను సంగీత విద్వాంసులుగా తీర్చిదిద్దాడు. ఇతని శిష్యులలో  కోవై బి.దక్షిణామూర్తి, బి.జ్ఞానాంబాళ్, తిరువెల్లూర్ సుబ్రహ్మణ్యం, వి.కె.వెంకటరామానుజన్, చారుబాల, అఖిలా కృష్ణన్, మణి కృష్ణస్వామి మొదలైన వారున్నారు. డి.కె.పట్టమ్మాళ్ కూడా ఇతని వద్ద కొంత కాలం వయోలిన్ నేర్చుకుంది.

1960లో మద్రాసు సంగీత అకాడమీ ఇతడికి సంగీత కళానిధి పురస్కారాన్ని అందజేసింది. 1963లో కేంద్ర సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డును ఇతడు గెలుపొందాడు. 
​
ఇతడు 1971, జూన్ 20 తేదీన మరణించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:1894 జననాలు
వర్గం:వాయులీన విద్వాంసులు
వర్గం:ఆకాశవాణి ఉద్యోగులు
వర్గం:సంగీత కళానిధి పురస్కార గ్రహీతలు
వర్గం:సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు గ్రహీతలు
వర్గం:1971 మరణాలు