వైకోమ్ శ్రీ మహాదేవ ఆలయం

**వైకోమ్ శ్రీ మహాదేవ దేవాలయం** భారతదేశం, కేరళ రాష్ట్రం, కొట్టాయం జిల్లాలోని వైకోమ్ వద్ద హిందూ దేవుడు శివుడికి అంకితం చేయబడిన ఒక దేవాలయం.

ఈ దేవాలయం, ఎట్టుమనూర్ శివాలయం, కడుతురుత్తి శివాలయాలతో పాటు శివుని శక్తివంతమైన ప్రదేశంగా పరిగణించబడింది. ఒక భక్తుడు 'ఉచ్చ పూజ'కు ముందు ఈ మూడు దేవాలయాలను దర్శిస్తే వారి కోరికలన్నీ నెరవేరుతాయని నమ్మకం. ఇది కేరళలోని అత్యంత పురాతన దేవాలయాలలో ఒకటి, వైకోమ్ అష్టమి పండుగకు ప్రసిద్ధి చెందింది.

శివుని అనుచరులైన శైవులు, విష్ణువు అనుచరులైన వైష్ణవులు ఇద్దరూ భక్తితో పూజించే కొద్ది దేవాలయాలలో ఇది ఒకటి. వైకోమ్‌లో శివుడిని ప్రేమగా వైకత్తప్పన్ (వైకోమ్ ప్రభువు) అని పిలుస్తారు. ఇక్కడి లింగం హిందూమత రెండవ యుగమైన *[[త్రేతాయుగం]]* నాటిదని నమ్ముతారు, ఆవిర్భావం నుండి పూజలకు అంతరాయం కలగని కేరళలోని పురాతన దేవాలయాలలో ఇది ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది.

ఎట్టుమనూర్, కడుతురుత్తి, వళప్పల్లి, చెంగన్నూర్, ఎర్నాకుళం, వడక్కునాథన్, శ్రీకంఠేశ్వరం మహాదేవ దేవాలయం, పున్నాయం మహాదేవ దేవాలయం, తిరునక్కర దేవాలయాలతో పాటు కేరళలో భక్తితో కొలిచే ప్రధాన శివాలయాలలో ఇది ఒకటి.

## మూలం
ఖరుడు అనే రాక్షసుడు మాల్యవంతుని నుండి శైవ విద్యా ఉపదేశం (శైవమత జ్ఞానం) పొందిన తరువాత ప్రస్తుత తమిళనాడులోని పవిత్ర నగరమైన చిదంబరం వెళ్లి *[[మోక్షం]]* లేదా విముక్తి పొందడానికి కఠినమైన తపస్సు, ధ్యానం చేశాడు. అతని తపస్సుకు మెచ్చి, శివుడు ప్రత్యక్షమై అతను అడిగిన వరాలన్నీ ప్రసాదించాడు, తన నుండి తీసిన మూడు గొప్ప లింగాలను అతనికి బహుకరించాడు. తాను ఎల్లప్పుడూ వాటిలో ఉంటానని హామీ ఇస్తూ, మోక్షం పొందడానికి ఆ లింగాలను పూజించమని ఖరుడికి చెప్పి శివుడు అదృశ్యమయ్యాడు. ఖరుడు మూడు లింగాలతో (కుడి చేతిలో ఒకటి, ఎడమ చేతిలో ఒకటి, మెడకు మరొకటి) హిమాలయాల నుండి దక్షిణానికి తిరిగి వస్తున్నప్పుడు, అలసిపోయి కొద్దిసేపు విశ్రాంతి తీసుకున్నాడు. విశ్రాంతి తర్వాత అతను ఆ లింగాలను ఎత్తడానికి ప్రయత్నించినప్పుడు, అవి కదలలేదు. ఇది శివుని మాయ అని అతను గ్రహించాడు. ఆకాశం వంక చూసి పిలవగా "నన్ను ఆశ్రయించిన వారికి మోక్షం (విముక్తి) ప్రసాదిస్తూ నేను ఇక్కడే ఉంటాను!" అని అశరీరవాణి పలికింది. విముక్తి పొందిన ఖరుడు, అదృశ్యంగా తనను వెంబడించిన వ్యాఘ్రపాద మహర్షికి ఆ లింగాలను అప్పగించి, వాటిని రక్షించి పూజించమని కోరాడు.

## పురాణాలు, విశ్వాసాలు

వృశ్చిక అష్టమి (మలయాళ క్యాలెండర్ ప్రకారం) రోజున, శివుడు, అతని భార్య పార్వతీదేవి వ్యాఘ్రపాదుని ముందు ప్రత్యక్షమయ్యారు. "ఈ ప్రదేశం వ్యాఘ్రపాదపురంగా పిలువబడుతుంది" అని భగవానుడు ప్రకటించి అదృశ్యమయ్యాడు. ప్రపంచ ప్రఖ్యాతి గాంచిన వైకత్తష్టమి పండుగ, దానికి సంబంధించిన అన్ని పవిత్ర ఉత్సవాలు నేటికీ అదే వృశ్చిక అష్టమి రోజున ఇక్కడ జరుపుకుంటారు.

వ్యాఘ్రపాదుడు కొంతకాలం పూర్తి భక్తితో పూజలు కొనసాగించి తీర్థయాత్రకు వెళ్ళాడు. నెలలు, సంవత్సరాలు గడిచాయి. ఒకరోజు పరశురాముడు ఆ ప్రదేశం గుండా వెళ్ళాడు. శుభ శకునాలను చూసి, అతను కిందకు దిగి స్వర్గపు కిరణాలను వెదజల్లుతూ నీటిలో మునిగి ఉన్న ఒక లింగాన్ని చూశాడు. అది ఖరుడు ప్రతిష్టించిన లింగమని అతను అర్థం చేసుకోగలిగాడు. 
విముక్తి పొందాలనుకునే భక్తులకు భూమిపై అత్యంత పవిత్రమైన ప్రదేశమైన వ్యాఘ్రపాదపురం గొప్ప ఆశ్రయంగా ఉంటుందని పరశురాముడు భావించాడు. అతను తన ప్రార్థనలతో ఇక్కడ లింగాన్ని ప్రతిష్టించి పవిత్ర మంత్రాలను పఠించాడు.

అతని భక్తికి మెచ్చి, శివుడు తన భార్య పార్వతితో కలిసి పరశురాముని ముందు ప్రత్యక్షమయ్యాడు. తన పరమ భక్తుడైన పరశురామునిచే ఆచారాలు, క్రతువులతో లింగం ప్రతిష్టించబడటం చూసి శివుడు ఎంతో సంతోషించాడు.

ఆనందం, కృతజ్ఞతతో పరశురాముడు అక్కడ కొన్ని రోజులు పూజలు చేశాడు. ఆ తరువాత ఇక్కడ ఒక దేవాలయాన్ని నిర్మించి తరుణ గ్రామానికి చెందిన ఒక గొప్ప బ్రాహ్మణుడికి దానిని అప్పగించాడు. శివుడికి పూజ చేయడానికి అవసరమైన పవిత్ర మంత్రాలు, విధానాలు, శ్లోకాలను ఆ బ్రాహ్మణుడికి నేర్పించి అతనిని దేవాలయ ప్రధాన అర్చకుడిగా నియమించాడు. పరశురాముడు మొత్తం దేవాలయాన్ని బ్రాహ్మణుడికి దానం చేసి అదృశ్యమయ్యాడు. దేవాలయం, దానికి సంబంధించిన ఆచారాలు, క్రతువులను స్వయంగా పరశురాముడే ప్రణాళిక చేసి నిర్ణయించాడని నమ్మకం.

ఇక్కడ వ్యాఘ్రాలయ్యేశ (వ్యాఘ్రపాదపురం ప్రభువు) గా పిలువబడే శివుడు, భక్తులకు మూడు అవతారాలలో ఆశీర్వాదాలు ఇస్తాడని నమ్ముతారు, ఉదయం దక్షిణామూర్తిగా, మధ్యాహ్నం కిరాతమూర్తిగా, సాయంత్రం శక్తి పంచాక్షరిగా దర్శనమిస్తాడు.

## మూసి ఉన్న పశ్చిమ ద్వారం

పాత రోజుల్లో ఈ దేవాలయం 108 కుటుంబాల యాజమాన్యంలో ఉండేది. యజమానులు రెండు వర్గాలుగా విడిపోయారు, ఒక వర్గం రాజు పక్షాన చేరింది. వారి మధ్య వివాదాలు, గొడవలు రోజురోజుకూ పెరిగిపోయాయి. ఒకరోజు మధ్యాహ్నం విడిపోయిన వర్గంలోని ఒక భాగం దేవాలయానికి వచ్చింది. ఆ వర్గాలలో ఒకదానికి నాయకుడైన ంజల్లల్ నంబూతిరి పూజను ఆపడానికి దేవాలయంలోకి చొరబడ్డాడు. ఆ సమయంలో దేవతకు సమర్పించే నైవేద్యం నమస్కార మండప హాలు పశ్చిమ భాగంలో ఉంచబడేది. ంజల్లల్ నంబూతిరి పశ్చిమ ద్వారం గుండా చొరబడి, తన కండువాను పశ్చిమ ద్వారం పైన ఉంచి, తాను తింటున్న తాంబూలం (పాన్) అవశేషాలను నైవేద్యంపై ఉమ్మివేశాడు. ఈ విధంగా పూజకు అంతరాయం కలిగింది. తిరిగి వచ్చేటప్పుడు, అతను తలుపు పైభాగం నుండి తన కండువాను తీసుకుంటుండగా, ఒక అత్యంత విషపూరితమైన పాము అతనిని కాటు వేసింది. అతను పశ్చిమ ద్వారం వెలుపలికి ప్రాక్కుంటూ వెళ్లి మరణించాడు. ఆ తలుపు దానంతటదే మూసుకుపోయింది, గర్భగుడి లోపల నుండి ఒక అశరీరవాణి వినిపించి "ఈ తలుపును ఇకపై తెరవకూడదు!" అని పలికింది. తన ఆరాధనకు అంతరాయం కలిగించినందుకు శివుని ఆగ్రహాన్ని చూపించడానికి ఆ తలుపు నేటికీ మూసివేసి ఉంటుంది.

## వాస్తుశిల్పం

కేరళలోని అతిపెద్ద దేవాలయాలలో ఒకటైన ఈ దేవాలయం సుమారు ఎనిమిది ఎకరాల ప్రాంగణాన్ని కలిగి ఉంది. నది ఇసుకతో చదును చేయబడిన ఈ ప్రాంగణం నలువైపులా నాలుగు గోపురాలు లేదా ప్రవేశ ద్వారాలతో కూడిన ప్రహరీ గోడలచే రక్షించబడింది. సాధారణంగా దేవాలయాలు కచ్చితమైన తూర్పు-పడమర దిశలో నిర్మించబడినప్పటికీ (ఉదాహరణకు, ఎట్టుమనూర్, కడుతురుత్తి దేవాలయాలు), వైకోమ్ దేవాలయం ఉత్తర-దక్షిణ దిశలో ఐదు డిగ్రీల వంపుతో నిర్మించబడింది. గర్భగుడి గుండ్రని ఆకారంలో ఉండి, రాగి రేకులతో కప్పబడిన పైకప్పుతో రెండు గదులను కలిగి ఉంటుంది. వాస్తవానికి, బయట నుండి గుండ్రని దేవాలయంలా కనిపించినప్పటికీ, అండాకారపు గర్భగుడి ఉన్న కేరళలోని ఏకైక దేవాలయం ఇదే. అంతరాళం వెడల్పును కొలిచినప్పుడు ఈ అండాకారం స్పష్టమవుతుంది. అసాధారణ నైపుణ్యం ఉన్న నిర్మాతలు మాత్రమే ఇలాంటి అద్భుతమైన నిర్మాణాలను చేపట్టగలరు. చెంగన్నూర్ దేవాలయంలోని అసలు గర్భగుడి నేలమాళిగ అవశేషాలు కూడా ఇది దీర్ఘవృత్తాకారంలో ఉన్నట్లు వెల్లడిస్తున్నాయి. ఈ రెండు నిర్మాణాలను తన కాలంలో అసాధారణ వాస్తుశిల్పి అయిన పెరుంతచ్చన్ నిర్మించాడని నమ్ముతారు. మొదటి స్తంభాల హాలు, గది అయిన ముఖ మండపం ఆకృతి చేసిన రాయి, ఒకే చెక్క ముక్కలతో నిర్మించబడింది. గోడలు, స్తంభాలు చాలా బలంగా ఉన్నాయి. గర్భగుడి - రెండవ గది చతురస్రాకారంలో ఉన్న పైకప్పుతో సహా పూర్తిగా రాతితో నిర్మించబడింది. ప్రవేశద్వారం లేదా గర్భగుడి నుండి ఆరు మెట్లు ఉన్న మెట్ల గుండా వెళ్ళకుండా గర్భగుడిలోని లింగ దర్శనం పొందలేకపోవడం చాలా ఆసక్తికరమైన, విచిత్రమైన వాస్తవం. ఇది కామం (కోరిక), క్రోధం (కోపం), లోభం (అత్యాశ), మోహం (వ్యామోహం), మదం (అహంకారం), మాత్సర్యం (అసూయ) అనే ఆరు వికారాలను (అశుద్ధాలను) సూచిస్తుంది. ఈ మెట్లను దాటడం అనగా భక్తుడు ఈ ఆరు అశుద్ధాలను వదిలిపెట్టి విముక్తి లేదా మోక్షం పొందడాన్ని సూచిస్తుంది. ఈ దేవాలయ దైవం గురించి రాసిన ప్రసిద్ధ మలయాళ గీతం నరనైంగనే జనిచు భూమియిల్ లో ఇది చక్కగా వర్ణించబడింది.

## వైకత్తష్టమి

వైకోమ్ దేవాలయం నవంబర్-డిసెంబర్ నెలలలో జరిగే దాని ప్రధాన పండుగలలో ఒకటైన వైకోమ్ అష్టమి (వైకత్తష్టమి) కి ప్రసిద్ధి చెందింది. పండుగ కచ్చితమైన తేదీ మలయాళ క్యాలెండర్ ద్వారా నిర్ణయించబడుతుంది. మలయాళ నెల వృశ్చికంలో కృష్ణ అష్టమి రోజున వైకత్తష్టమి జరుపుకుంటారు. ఇది వ్యాఘ్రపాదుని ముందు శివుడు ప్రత్యక్షమవడానికి గుర్తుగా జరుపుకుంటారు.

## చిత్రమాలిక

Vaikom Rishabhavahanam decorated.jpg|అలంకరించబడిన వృషభవాహనం
Vaikom Temple Pond.jpg|దేవాలయ కోనేరు (పుష్కరిణి)
Vaikom Vyaghrapada Sanketham.jpg|వ్యాఘ్రపాద సంకేతం
VT West Gate.JPG|పడింజరే నాడ (పశ్చిమ ద్వారం)
Vaikom Temple Mural 14.jpg|దేవాలయంలోని కుడ్యచిత్రాలు


## మూలాలు

http://www.vaikomtemple.org/Default.aspx 
https://www.templespedia.com/vaikathastami-myth/ 

## బయటి లింకులు

*అధికారిక వెబ్‌సైట్
*దేవాలయ చరిత్ర

వర్గం:శైవం