open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
గంగారత్నం

thumb|రైతుబిడ్డ సినిమాలో గంగారత్నం, వేదాంతం రాఘవయ్య, సుందరమ్మ
**గంగారత్నం** ప్రముఖ రంగస్థల, సినిమా నటీమణి. ఈమె గయ్యాళి మహిళ పాత్రలు ధరించి ప్రేక్షకులను మెప్పించింది.
## జీవిత విశేషాలు
ఈమె విశ్వబ్రాహ్మణ కుటుంబంలో 1893లో తూర్పు గోదావరి జిల్లా, అంబాజీపేట మండలం, గంగలకుర్రు గ్రామంలో జన్మించింది. బాల్యంలోనే ఈమెకు జవ్వాది వెంకటరత్నంతో వివాహం జరిగింది. ఈమెకు 16 సంవత్సరాల వయసు ఉన్నప్పుడే ఈమె భర్త మరణించాడు. ఫలితంగా ఈమె జీవనోపాధి కోసం 17 సంవత్సరాల పిన్నవయసులోనే నాటకాలలో వేషం వేయడం ప్రారంభించింది. 1936లో సినిమా రంగప్రవేశం చేసింది. ఈమె తొంభై సంవత్సరాల వయసు వరకు నటజీవితాన్ని కొనసాగించింది. ఈమెకు ఒక కుమారుడు, ఇద్దరు కుమార్తెలు ఉన్నారు. ఈమె చివరి దశలో పేదరికాన్ని అనుభవిస్తూ 2001లో తన 108వ యేట మరణించింది. 

## నాటకరంగం
జీవనోపాధి కోసం అతి పిన్నవయసులోనే నాటకాలు వేయడం ప్రారంభించిన గంగారత్నం ముఖ్యంగా హరిశ్చంద్ర నాటకంలో కలహకంఠిగా, చింతామణి నాటకంలో శ్రీహరిగా పాత్రలు ధరించింది. చింతామణి నాటకంలో శ్రీహరి పాత్ర పోషించాలంటే ఒక్క గంగారత్నమే దానికి సమర్థురాలనే పేరు గడించింది. విద్యుత్ దీపాలు లేని ఆ రోజుల్లో, దివిటీల వెలుగులో దీపాల కాంతిలో నాటక ప్రదర్శనలు నిర్వహించే రోజులలో కూడా ఈమె అధ్భుతంగా నటించి పేరు సంపాదించుకుంది. ఆ రోజుల్లో రంగస్థలంపై ఉద్దండులైన యడవల్లి సూర్యనారాయణ, గోవిందరాజుల సుబ్బారావు, స్థానం నరసింహారావు, ఉప్పులూరి సంజీవరావు, నెల్లూరు నాగరాజు మొదలైనవారితో నటించింది. ఈమె 1936- 1985 మధ్యకాలంలో సినిమాలలో నటించింది. సినిమాలలో నటించడం మానివేసిన తరువాత మళ్ళీ నాటకరంగంలో పునఃప్రవేశం చేసి సుమారు 20 సంవత్సరాలు అనేక పౌరాణిక, సాంఘిక నాటకాలలో నటించింది.
## సినిమా రంగం
ఈమె క్రమంగా నాటకాల నుండి చలనచిత్ర రంగంలోనికి ప్రవేశించింది. కాకినాడకు చెందిన కొమ్మారెడ్డి నాగేశ్వరరావు 1936లో నిర్మించిన ప్రేమవిజయం అనే సాంఘిక చలనచిత్రంలో తొలిసారిగా నటించింది. తరువాత ఈమె అనేక ప్రఖ్యాత చలన చిత్రాలలో నటించి మంచి పేరు సంపాదించింది. ఈమె నటించిన చివరి చిత్రం శ్రీవారి శోభనం. ఈమె గయ్యాళి పాత్రలను అతి సహజంగా పోషించి మంచి పేరు సంపాదించుకున్నది. ఈమె పోషించిన గయ్యాళి పాత్రలు తరువాతి తరం నటి సూర్యకాంతానికి ఆదర్శ ప్రాయం అయ్యాయి.

## నటించిన చిత్రాలు
* 1936 ప్రేమవిజయం
* 1936 సతీ తులసి
* 1937 కనకతార
* 1938 మాలపిల్ల 
* 1939 రైతుబిడ్డ
* 1941 తెనాలి రామకృష్ణ 
* 1946 ఇది మా కథ
* 1947 పల్నాటి యుద్ధం 
* 1947 యోగివేమన
* 1949 కీలుగుర్రం
* 1951 మల్లీశ్వరి
* 1952 ప్రియురాలు
* 1953 పక్కింటి అమ్మాయి 
* 1955 అర్ధాంగి
* 1955 శ్రీకృష్ణ తులాభారం
* 1983 నెలవంక ... రహీం తల్లి
* 1985 శ్రీవారి శోభనం
## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు
వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా రంగస్థల నటీమణులు
వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా సినిమా నటీమణులు
కదిలే కాలమా కాసేపు ఆగవమ్మా

**కదిలే కాలమా కాసేపు ఆగవమ్మా** పెదరాయుడు (1995) సినిమాలోని పాట. దీని రచయిత సాయి శ్రీహర్ష. ఈ మంచి గీతాన్ని ఏసుదాస్, కె.ఎస్.చిత్ర పాడగా కోటి సంగీతాన్ని సమకుర్చారు.

## నేపథ్యం
భార్యతో కలిసి ఊరికి దూరంగా ఉంటాడు పెదరాయుడి తమ్ముడు. అతనిది వెలివేయబడ్డ కుటుంబం. మంచిచెడ్డలకు ఎవ్వరూ రారు. ఆ సందర్భంలో భార్యకు సీమంతం చెయ్యాలి. ముత్తయిదువులూ బంధువుల సమక్షంలో జరగాల్సిన వేడుక అది. కానీ, అక్కడ ఎవ్వరూ ఉండరు. ఉన్నది ఒక్క భర్తే. అతడే ఆ వేడుక జరిపించాలి.

## పాట
పల్లవి: కదిలే కాలమా కాసేపు ఆగవమ్మా

జరిగే వేడుకా కళ్లార చూడవమ్మా

పేగే కదలగా సీమంతమాయెలే

ప్రేమ దేవతకు నేడే

## విశ్లేషణ
ఈ పాట "కదిలే కాలమా కాసేపు ఆగవమ్మా" అని మొదలౌతుంది.

భార్యకు భర్త ఏమౌతాడు అన్నది మొదటి చరణం. "లాలించే తల్లి పాలించే తండ్రి నేనేలే నీకన్నీ" అని అంటాడు.

రెండవ చరణంలో "తాతయ్య తేజం పెదనాన్న నైజం కలిసున్న పసిరూపం" అని అంటాడు. ఇక్కడ తాతయ్య అంటే పాపారాయుడు (రజనీకాంత్), పెదనాన్న పెదరాయుడు (మోహన్ బాబు). అలాంటి పుత్రుడితో "వెలిగేనులే మా వంశం" అని కోరుకుంటాడు భర్త.

ఎంతో ఘనంగా జరగాల్సిన సీమంతం అలా జరిగిందేమిటి అన్న లోటు భార్యకి లేకుండా చేస్తాడు. భార్య చివర్లో "ఎన్నో నోములే గతమందు నోచి ఉంటా నీకే భార్యనై ప్రతి జన్మనందు ఉంటా" అని అంటుంది.

## మూలాలు
* కథనూ మదినీ కదిలించింది, పాట కచేరి, ఈనాడు ఆదివారం 2010 సెప్టెంబరు 19 లో ప్రచురించిన వ్యాసం ఆధారంగా

వర్గం:తెలుగు సినిమా పాటలు
చొప్పల్లి సూర్యనారాయణ భాగవతార్

**చొప్పల్లి** గా ప్రసిద్ధిచెందిన **చొప్పల్లి సూర్యనారాయణ భాగవతార్** సుప్రసిద్ధ హరికథా కళాకారుడు, రంగస్థల, సినిమా నటుడు.

ఈయన విజయనగరం జిల్లా లోని చొప్పల్లి గ్రామంలో సెప్టెంబరు 19 1905 తేదీన జన్మించాడు. వైణిక విద్వాంసుడైన చొప్పల్లి నరసింహం, సూరమాంబ ఈయన తల్లిదండ్రులు. ఆనాడు విజయనగరం మహారాజైన ఆనంద గజపతి నాటక సమాజంలో నటించి ప్రజల, ప్రభువుల మన్ననలు పొందినవాడు నరసింహం. తండ్రి ప్రోత్సాహం చొప్పల్లిని నటునిగా తీర్చిదిద్దాయి.

విజయనగరం మహారాజా కళాశాలలో ఎస్.ఎస్.ఎల్.సి. పాసయ్యాడు. తర్వాత శ్రీవాణీ విలాస్ అమెచ్యూర్ కంపెనీలో చేరి అనాసపురపు గోపాలరావు సరసన *రసపుత్ర విజయం* నాటకంలో వీరమాత పాత్ర పోషించి మొదటిసారిగా రంగస్థల ప్రవేశం చేశాడు. తర్వాత *ప్రహ్లాద*లో నారదుడు, *లవకుశ*లో లక్ష్మణుడుగా పాత్రలు పోషించాడు. తర్వాత ప్రసిద్ధ నటులైన యడవల్లి, పారుపల్లి, ఆంజనేయులు మొదలైన వారితో కలిసి *ద్రౌపదీ వస్త్రాపహరణం*, *గయోపాఖ్యానం*, *సక్కుబాయి* మొదలైన నాటకాలలో నటించాడు. ముఖ్యంగా *సక్కుబాయి*లో శివయోగి, *పాండవ* నాటకంలో ధర్మరాజు పాత్రలు ఆయనకు అఖండమైన ప్రఖ్యాతిని చేకూర్చాయి.

చొప్పల్లి తొలినాటి చలనచిత్ర రంగంలో ప్రవేశించి సక్కుబాయి (1935) సినిమాలో శివయోగి పాత్రను, ద్రౌపదీ వస్త్రాపహరణం (1936) లో ధర్మరాజు పాత్రను, కచ దేవయాని (1938) లో శుక్రాచార్యుడుగా, రుక్మిణీ కళ్యాణంలో అగ్నిద్యోతనుడుగాను, మీరా బాయి (1940) లో రూపగోస్వామి మొదలైన పాత్రలు ధరించి కీర్తిని గడించాడు.

1929లో మద్రాసు ఆకాశవాణి కేంద్రంలో హరికథకుడిగా ప్రవేశించి అనేక హరికథ లను గానం చేశాడు. పండితుల చేత "హరికథా కంఠీరవ" అనే బిరుదును పొందాడు.

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల నటులు
వర్గం:1905 జననాలు
వర్గం:విజయనగరం జిల్లా రంగస్థల నటులు
వర్గం:విజయనగరం జిల్లా సినిమా నటులు
వర్గం:విజయనగరం జిల్లా హరికథా కళాకారులు
పదహారు కళలకు ప్రాణాలైన

**పదహారు కళలకు ప్రాణాలైన** అన్నమయ్య (1997) సినిమాలోని పాట. దీనిని జె.కె. భారవి రచించారు. దీనిని మనో గానం చేశారు. ఎం.ఎం.కీరవాణి సంగీతాన్ని సమకూర్చారు.

## నేపథ్యం
అన్నమయ్య ఇద్దరు భామల ప్రేమలో పడ్డాడు. అతని దృష్టిలో భక్తి అంటే ప్రియురాళ్లపైన ఉన్న రక్తి, పూజ అంటే శృంగార పూజ. అర్చన అంటే అంగాంగ వర్ణన. ఈ స్థితిలో ఉన్న అన్నమయ్య తన రసాధిదేవతలకు శృంగారార్చన చేస్తున్నట్లుగా సినిమాలో చిత్రీకరించారు. తిరుమలలో స్వామివారికి షోడశోపచార పూజ (షోడశ అనగా పదహారు) జరుగుతూ ఉంటుంది. ఇక్కడ అన్నమయ్య ప్రియురాళ్లకు ప్రేమ పూజ చేస్తుంటాడు. రెండింటినీ సమంగా పోలుస్తూ నడుస్తుందీ పాట, దాని చిత్రీకరణ.

## పాట
బృందం : ఓం. శ్రీపద్మావతీ భూదేవీ సమేతస్య 

శ్రీమద్వేంకట నాయకస్య నిత్యషోడశోపచార పూజాం చ కరిష్యే ఆవాహయామి.

అతను : పదహారు కళలకు ప్రాణాలైన నా ప్రణవ ప్రణయ దేవతలకు ఆవాహనం

బృందం : ఓం ఆసనం సమర్పయామి.

అతడు : పరువాల హొయలకు పయ్యెదలైన 

నా ఊహల లలనలకు ఊరువుల ఆసనం.

## విశ్లేషణ
ఈ పాట "శ్రీపద్మావతీ భూదేవీ సమేతస్య శ్రీమద్వేంకట నాయకస్య" అని మొదలౌతుంది. వెంటనే అన్నమయ్య ప్రియురాళ్లకి "పదహారు కళలకు ప్రాణాలైన నా ప్రణవ ప్రణయ దేవతలకు ఆవాహనం" అంటూ మొదలుపెడతాడు.

అక్కడ స్వామివారికి "ఆసనం సమర్పయామి" అనగానే... ఇక్కడ "ఊహల లాలనలకు ఊరువుల ఆసనం" వేస్తాడు అన్నమయ్య.

కొండపై స్వామికి "స్నానం సమర్పయామి" అని పూజిస్తే.. ప్రియురాళ్లకు "పన్నీటి స్నానం" చేయిస్తాడు.

తాంబూలమూ నైవేద్యమూ సాష్టాంగ వందనాలతో అక్కడ వేంకటేశ్వరునికి షోడశోపచార పూజ జరుగుతుంటే తన రసాధిదేవతలకు అన్నమయ్య అర్చనలు చేస్తుంటాడు.

## మూలాలు
* ఆ రెండూ చక్కగా కుదిరాయి !, పాట కచేరి, ఈనాడు ఆదివారం, 9 జనవరి 2011 లో ప్రచురించిన వ్యాసం ఆధారంగా.

వర్గం:తెలుగు సినిమా పాటలు
వర్గం: జె.కె.భారవి రచించిన పాటలు
కారుమూరి వెంకట నాగేశ్వరరావు

**కారుమూరి వెంకట నాగేశ్వరరావు** (జ.1964 అక్టోబరు 2) యువజన శ్రామిక రైతు కాంగ్రెస్ పార్టీ చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. అతను తణుకు శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి 2009 ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభ ఎన్నికలలో శాసనసభ్యునిగా ఎన్నికయ్యాడు. 
## జీవిత విశేషాలు
కారుమూరి నాగేశ్వరరావు పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా అత్తిలిలో కారుమూరి రామకృష్ణ, సూర్యకాంతమ్మ దంపతులకు 1964 అక్టోబరు 2న జన్మించాడు. తన 18వ యేట అతను హైదరాబాదు వెళ్ళి వ్యాపారాలు ప్రారంభించాడు. అతనికి ఇద్దరు సోదరీమణులు, ఒక సోదరుడు ఉన్నారు. అతని సోదరుడు తణుకులో రసాయనశాస్త్ర ప్రొఫెసర్ గా పనిచేస్తున్నాడు. నాగేశ్వరరావు 1989లో లక్ష్మీకిరణ్ ను వివాహమాడాడు వారికి ఒక కుమార్తె, కుమారుడు ఉన్నారు.

## రాజకీయ జీవితం
అతను భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ పార్టీలో తన రాజకీయ జీవితాన్ని ప్రారంభించారు, 2009 నుండి 2014 వరకు ఆంధ్రప్రదేశ్ కాంగ్రెస్ కమిటీ ప్రధాన కార్యదర్శిగా ఉన్నాడు. 2009 లో తొలిసారిగా ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యే ముందు పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా పరిషత్ కు ఛైర్మన్ గా మూడు సంవత్సరాలు పనిచేశాడు. 2007 లో యు ఎస్‌ లోని వెస్ట్‌బ్రూక్ విశ్వవిద్యాలయం సామాజిక సేవలో గౌరవ డాక్టరేట్‌ను ప్రదానం చేసింది. 2013 జూన్ 9 న ఆంధ్రప్రదేశ్ కాంగ్రెస్ కమిటీ ప్రధాన కార్యదర్శిగా నియమితులయ్యాడు. వైయస్ఆర్ కాంగ్రెస్‌కు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న 2019 ఎన్నికలలో తనుకు నుండి ఎమ్మెల్యేగా రెండవసారి ఎన్నికయ్యాడు.

2009 ఆంధ్రప్రదేశ్ ఎన్నికలలో తణుకు శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ పార్టీ తరపున పోటీ చేసి సమీప తెలుగుదేశంపార్టీకి చెందిన ప్రత్యర్థి వై.టి రాజా పై 1451 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలుపొందాడు. 2019 ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభ ఎన్నికలలో వై.ఎస్.ఆర్ కాంగ్రెస్ పార్టీ తరపున పోటీ చేసి తెలుగుదేశం పార్టీ అరిమిల్లి రాధాకృష్ణ పై విజయం సాధించాడు. ఆయన 2022 ఏప్రిల్ 11న జరిగిన మంత్రివర్గ పునర్‌ వ్యవస్థీకరణలో భాగంగా వై.ఎస్. జగన్మోహన్ రెడ్డి మంత్రివర్గంలో పౌర సరఫరాలు, వినియోగదారుల శాఖ మంత్రిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేశాడు.

తణుకు లో ముప్పాళ రంగ రామన్, కమ్మ సామాజిక వర్గాల ప్రజల తో వివాదం పెట్టుకున్న కారుమూరి వెంకట నాగేశ్వరావు

## మూలాలు

వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా నుండి ఎన్నికైన శాసన సభ్యులు
వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా పరిషత్ చైర్మన్‌లు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (2009)
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు (2019)
వర్గం:1964 జననాలు
బ్రదర్

ఆంగ్ల భాషలో **బ్రదర్** అనగా తెలుగు భాషలో సోదరుడు. దీనికి బహువచనం **బ్రదర్స్** అనగా సోదరులు.

# బిగ్ బ్రదర్ ఒక రియాలిటీ టెలివిజన్ కార్యక్రమం.
# హలో బ్రదర్ 1994లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా.
క్రిమినల్ (అయోమయ నివృత్తి)

ఆంగ్ల భాషలో **క్రిమినల్** (Criminal) అనగా తెలుగు భాషలో నేరస్థుడు లేదా నేర సంబంధమైన విషయాలు అని అర్ధం.

* క్రిమినల్ (సినిమా) 1994లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా.
* క్రిమినల్ ప్రొసీజర్ కోడ్ 2008లో చేసిన చట్ట సవరణల బిల్లు.
* క్రిమినల్ మైండ్స్ అనేది ఒక అమెరికన్ పోలీసు కార్యరీతి డ్రామా.

వర్గం:ఆంగ్ల పదజాలము
ఈ జీవన తరంగాలలో

**ఈ జీవన తరంగాలలో** జీవన తరంగాలు (1973) సినిమాలోని ఒక పాట. ఈ గీతాన్ని ఆచార్య ఆత్రేయ రచించారు. దీనిని ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు గానం చేయగా జె.వి.రాఘవులు సంగీతాన్ని సమకూర్చారు.

## నేపథ్యం
తల్లిదండ్రుల బరువు బాధ్యతలను పిల్లలు తీర్చడం వారి ప్రథమ కర్తవ్యం అనే సత్యాన్ని తెలియజేసే చిత్రం జీవన తరంగాలు. దీనిలో ఒక తల్లిదండ్రులకు ఒక కొడుకు (కృష్ణంరాజు), ఒక కూతురు (వాణిశ్రీ). కొడుకు చెడు తిరుగుళ్ళతో పాడైపోతే కూతురు ఇంటి బాధ్యతల్ని నిర్వర్తిస్తుంది. జీవితాంతం కష్టాలతో ఇంటిని దిద్దిన తల్లి చనిపోతుంది. భర్త ఆసుపత్రిలో ఉంటాడు. చివరికి పాడెను మొయ్యడానికి కూడా కొడుకు రాడు. అలాంటి నేపథ్యంలో మనసు కవి ఆత్రేయ కలం నుండి జాలువారిన ఆణిముత్యం లాంటి గీతం ఇది. అందువలనే పల్లవికి ముందు ఉపోద్ఘాతం ఇలా మొదలుపెట్టాడు.

పదిమాసాలు మోసావు పిల్లలను

బ్రతుకంతా మోసావు బాధలను

ఇన్ని మోసిన నిన్ను మోసేవాళ్ళు లేక వెళుతున్నావు

## పాట
పల్లవి : ఈ జీవన తరంగాలలో

ఆ దేవుని చదరంగంలో

ఎవరికి ఎవరు సొంతము

ఎంతవరకీ బంధము

చరణం 1 : కడుపు చించుకు పుట్టిందొకరు

కాటికి నిన్ను మోసేదొకరు

తలకు కొరివి పెట్టేదొకరు

ఆపై నీతో వచ్చేదెవరు || ఈ జీవన తరంగాలలో ||

చరణం 2 : మమతే మనిషికి బంధిఖానా

భయపడి తెంచుకు పారిపోయినా

తెలియని పాశం వెంటపడి

ఋణం తీర్చుకోమంటుంది

నీ భుజం మార్చుకోమంటుంది. || ఈ జీవన తరంగాలలో ||

చరణం 3 : తాళి కట్టిన మగడు లేడని

తరలించుకు పోయే మృత్యువాగదు

ఈ కట్టెను కట్టెలు కాల్చక మానవు

ఆ కన్నీళ్ళకు చితిమంటారవు

ఈ మంటలు ఆ గుండెను అంటక మానవు || ఈ జీవన తరంగాలలో ||

## విశ్లేషణ
ఈ గీతం "ఈ జీవన తరంగాలలో - ఆ దేవుని చదరంగంలో" అనే పల్లవి తో మొదలౌతుంది. ఈ జీవితం లో ఎవరు ఎవరికీ ఎంతవరకు సంబంధం అనే విషయాన్ని తెలియజేస్తూ "ఎవరికి ఎవరు సొంతము - ఎంతవరకీ బంధము" అని నడుస్తుంది.

మొదటి చరణంలో తల్లి కడుపున పుట్టిన కొడుకు ఒకరు అని చెప్పి "కడుపు చించుకు పుట్టిందొకరు", చనిపోయిన తర్వాత పాడెను మోసేదొకరు "కాటికి నిన్ను మోసేదొకరు" ఏ సంబంధం లేని వ్యక్తి తలకు కొరివి పెడతాడు "తలకు కొరివి పెట్టేదొకరు" అయినా కూడా చివరికి ఎవ్వరూ కూడా నీతో రారు అని తెలియజేస్తూ "ఆపై నీతో వచ్చేదెవరు" అని తత్వాన్ని చెప్తాడు.

రెండవ చరణంలో చెడి పారిపోయిన కొడుకు కన్న పాశం ఎలా పాడెను మోసేటట్లుగా చేస్తుందో చూపిస్తాడు. "మమతే మనిషికి బంధిఖానా, భయపడి తెంచుకు పారిపోయినా, తెలియని పాశం వెంటపడి, ఋణం తీర్చుకోమంటుంది, నీ భుజం మార్చుకోమంటుంది" అని సందర్భోచితంగా రచిస్తాడు.

మూడవ చరణంలో భర్త లేకపోయినా, కొడుకు లేకపోయినా మృత్యువును ఆపడం ఎవరివల్లా కాదు. "తాళి కట్టిన మగడు లేడని తరలించుకు పోయే మృత్యువాగదు"; అలాగే "ఈ కట్టెను కట్టెలు కాల్చక మానవు, "ఆ కన్నీళ్ళకు చితిమంటారవు" అని చెప్తూ ఈ అనుబంధాలు ఆ కొడుకుని ఎప్పటికైనా మారుస్తాయి అని తెలియజేస్తూ "ఈ మంటలు ఆ గుండెను అంటక మానవు" అని గీతాన్ని ముగిస్తాడు.

## బయటి లింకులు
* ఈ జీవన తరంగాలలో పాట వీడియోను యూ ట్యూబ్ లో చూడండి.

వర్గం:తెలుగు సినిమా పాటలు
వర్గం:ఆత్రేయ రచించిన పాటలు
నేను నా రాక్షసి

**నేను నా రాక్షసి** అనేది దగ్గుబాటి రానా హీరోగా 2011 లో విడుదలయిన చిత్రం. ఈ సినిమాలో  ఇలియానా కథానాయక. ఈ సినిమా షుటింగ్ పూర్తి చేసుకొని 28 ఏప్రిల్ 2011 న విడుదల అయ్యింది. ఈ చలన చిత్రానికి పూరీ జగన్నాథ్ దర్శకత్వం వహించారు. ఈ చిత్రం ఆశించినంతగా విజయం సాధించలేక పోయింది.

## కథ
అభిమన్యు (రాణా) ప్రొఫెషనల్ కిల్లర్.మీనాక్షి (ఇలియానా)ఆత్మహత్యలు చేసుకునే వారి చివరి మాటలను వీడియో తీసి 'ఇట్స్ మై లైఫ్ బాస్'పేరుతో యూ ట్యూబ్ లో అప్ లోడ్ చేస్తూ ఉంటుంది.ఇక అభి,మీనాక్షి ఓ రోజు అనుకోని పరిస్ధితుల్లో కలుస్తారు.వెంటనే ఆమెతో తొలి చూపులోనే ప్రేమలో పడిన అభి ఆమె వెనక రెగ్యులర్ తన పనులన్నీ ప్రక్కన పెట్టి మరీతిరుగుతూంటాడు.మరో ప్రక్క యూ ట్యూబ్ విషయాన్ని సీరియస్ గా తీసుకున్న సి.ఐ విక్రమ్ (సుబ్బరాజు)ఎవరు ఈ పని చేస్తున్నారంటూ ఎంక్వైరీ ప్రారంభిస్తాడు.కధ నడుస్తూండగా అంతవరకూ కోమాలో ఉన్న అభి తల్లి చనిపోతుంది. దాంతో జీవితం మీద విరక్తికలిగి ఆత్మ హత్య చేసుకోవాలని తన వీడియో కూడా తీసి యూట్యూబ్ లో పెట్టమని ఆమెనే పిలుస్తాడు.అప్పుడేం జరిగింది.అభి ఆత్మహత్య చేసుకున్నాడా.?సిఐ విక్రమ్ ఈ కేసుని ఎలా ఛేదించాడు.?అభి ప్రొఫెషనల్ కిల్లర్ గా మారటానికి కారణమేంటి.? అనేది తెలుసుకోవాలని సినిమా చూడాల్సిందే.

## తారాగణం
#రానా దగ్గుబాటి (అభి)
#ఇలియానా (మీనాక్షి)
#ముమైత్ ఖాన్
#అభిమన్యు సింగ్ (గ్యాంగ్ స్టార్ రత్నం)
#సుబ్బరాజు (పోలీస్ విక్రమ్)
#కోట శ్రీనివాసరావు (విశ్వనాథ్)
#కౌశల్
#ఆలీ
#సూర్య 
#నాగినీడు
#జనార్ధన

## పాటలు

## మూలాలు

వర్గం:కోట శ్రీనివాసరావు నటించిన సినిమాలు
ఉప్పులూరి గోపాలకృష్ణ మూర్తి

**ఉప్పులూరి గోపాలకృష్ణ మూర్తి** (జులై 9, 1918 - మార్చి 22, 2007) ఒక సుప్రసిద్ధ తత్త్వవేత్త. *యూజీ*గా సుప్రసిద్ధుడు.

ఆయన జులై 9, 1918 న కోస్తా ఆంధ్ర ప్రాంతానికి చెందిన మచిలీపట్నంలో జన్మించాడు. గుడివాడలో పెరిగాడు. ఆయన తల్లి ఇతనికి జన్మనిచ్చిన ఏడురోజులకే కన్నుమూసింది. అప్పుడు ఆయన అమ్మమ్మ అతన్ని పెంచి పెద్దచేసింది. ఆమె ఒక సంపన్న బ్రాహ్మణ కుటుంబానికి చెందిన పేరొందిన న్యాయవాది. దివ్యజ్ఞాన సమాజం కార్యక్రమాల్లో పాలుపంచుకుంటూ ఉండేది. అలా యూజీకి కూడా బాల్యం లోనే ఆ సమాజంతో పరిచయం కలిగింది.

ఎక్కువకాలము విదేశాలలో గడిపి తనదైన తత్త్వాన్ని ప్రజలకు పంచిన వ్యక్తి యు.జి. మార్చి 22, 2007లో ఆయన మరణించారు. తర్వాతనె తెలుగువారు అటువంటి తత్త్వవేత్త ఒకరున్నారని తెలుసుకున్నారు. యు.జి. తత్త్వం * ఏదీ అసత్యము కాదు.. ఏదీ సత్యము కాదు అంతా మిధ్య అన్నట్టుగా సాగుతుంది. * జ్ఞానోదయం " అనేది లేనే లేదంటారు. దినవారీ కార్యక్రమాల నిర్వహణకు జ్ఞానము అవసరమే. ఐతే ఆ జ్ఞానము రావడమే జ్ఞానోదయమా! అని ప్రశ్నిస్తారు . ఆలోచనల ప్రభావం తాత్కాలికమే తప్పించి శాశ్వత పరిష్కారం చూపించే ఆలోచనలే లేవన్నారు. ఆలోచన అనేది ఏ రూపంలో ఉన్నా అంగీకరించలేదు. ఆలోచనాపరమైన విజ్ఞానము కూడా మిధ్యేనని అన్నారు.

## సూచికలు

## ఇవి చదవండి
* Mukunda Rao, *The Biology Of Enlightenment: Unpublished Conversations Of U. G. Krishnamurti After He Came Into The Natural State* (1967–71), 2011, HarperCollins India.
* Mahesh Bhatt, *U.G. Krishnamurti: A Life*, 1992, Viking. ISBN 0-14-012620-1.
* Shanta Kelker, *The Sage And the Housewife*, 2005, Smriti Books. ISBN 81-87967-74-9.
* Mukunda Rao, *The Other Side of Belief: Interpreting U.G. Krishnamurti*, 2005, Penguin Books. ISBN 0-14-400035-0.
* K. Chandrasekhar, J. S. R. L. Narayana Moorty, *Stopped In Our Tracks: Stories of UG in India*. 2005, Smriti Books. ISBN 81-87967-76-5.

## ఇతర లింకులు

* Krishnamurti, U. G. (Uppaluri Gopala) Books and Interviews Online
* U.G. Krishnamurti.net Most of the published works by, and about, U.G. can be found here and read freely on- or offline in their entirety.
* U.G. Krishnamurti resource site Most of the published works by, and about, U.G. can be found here and read freely on- or offline in their entirety.
* About U.G. Krishnamurti Comments on U.G., published books, selected quotes, audio and videos.
* Mahesh Bhatt's Diary: 30 days with U.G.
* Video: U.G. Krishnamurti's Parting Message
* Thought Knowledge Perception Institute A non-partisan organization exploring and continuing the work of U.G. Krishnamurti and related others.
* Remembering U. G. Krishnamurti: A collection of his Talks, Quotes, Audiobooks, Photos and Videos 

వర్గం:2007 మరణాలు
వర్గం:1918 జననాలు
వర్గం:కృష్ణా జిల్లా తత్వవేత్తలు
వర్గం:ఆధ్యాత్మిక గురువులు
వర్గం:పొట్టిపేరుతో పేరుపొందిన ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యక్తులు
ఇది మంచి సమయము రారా (పాట)

right|thumb|250px|సినిమా పోస్టరు
**ఇది మంచి సమయము రారా** తెలుగు చలనచిత్ర చరిత్రలో ఒక మహిళ ఇతరులకు పాడిన తొలి నేపథ్యగీతం. ఈ పాటను అలనాటి నటి, గాయని అయిన బెజవాడ రాజరత్నం భక్త పోతన (1942) చిత్రంలో రాజనర్తకి భోగిని పాత్రధారిణి అయిన సామ్రాజ్యం అనే నటీమణికి పాడారు. ఈ పాటను అలనాటి ప్రముఖ రచయిత సముద్రాల రాఘవాచార్య రచించారు. దీనికి ప్రముఖ నటుడు, సంగీత దర్శకుడు అయిన చిత్తూరు నాగయ్య సంగీతం అందించారు.

## విశేషాలు
ఇది వాగ్గేయకారుడైన సారంగపాణి పదము. ఈ శృంగారపదమును పల్లవిలో కాస్త మార్పు చేశారు. మూలంలో *రారా సామి నీకు మ్రొక్కేరా* అని మొదలవుతుంది. *చలమేరా ఇంటికి రారా* అన్న పంక్తిని *చలమేల జేసేవౌరా* అని మార్చారు. సారంగపాణి పదములోని 2, 4 చరణాలు తీసుకొన్నారు. *మనసారా ఒక ముద్దీరా మనకిది* అన్న చివరి పంక్తులు, పల్లవి మాత్రమే సముద్రాల కలానివి. మిగతా భాగం సారంగపాణిది. ఈ మార్పిడి పదాన్ని నాగయ్య కల్యాణి రాగంలో జావళిగా మార్చారు. తెరపై సామ్రాజ్యం అనే నటీమణి *భోగిని* పాత్రలో అభినయించారు.

## పాట
సానిసదనీపద మపదప మాపదని

సాసానిసదనీపద మపదప మాపదని

మంచి సమయము రారా

ఇది మంచి సమయము రారా

చలమేల జేసేవౌరా

ఇది మంచి సమయము రారా

చలమేల జేసేవౌరా

నిన్నెకోరి నీకై నిలచితిరా

నిన్నెకోరి నీకై నిలచితిరా

రారా కోరిక తీరా

మనకిది మంచి సమయము రారా

లేదా కనికరమింతైనా లేదా

ఈ మేను నీదే కాదా వాదా

ఓరి! ఎంతో నెమ్మది నిను కోరి

వలచినందుకు ఒకసారి

పలుకవైతివి నను చేరి

ఫలమేమిక నిను దూరీ

రారా సామి రారా నను కౌగిటిని గైకోరా

రారా సామి రారా నను కౌగిటిని గైకోరా

మనసారా ఒక ముద్దీరా

మంచి సమయము రారా

## మూలాలు
*జీవితమే సఫలము - సీనియర్ సముద్రాల సినీగీతాలకు సుమధుర వ్యాఖ్య (మొదటి సంపుటి) - డాక్టర్‌.వి.వి.రామారావు - పుట 132

## లింకులు
*యూట్యూబ్‌లో "ఇది మంచి సమయము రారా" పాట వీడియో

వర్గం:తెలుగు సినిమా పాటలు
వర్గం:సముద్రాల రాఘవాచార్య రచించిన పాటలు
తెల్లవారవచ్చె తెలియక నా సామి (పాట)

**తెల్లవారవచ్చె తెలియక నా సామి** చిరంజీవులు (1956) చిత్రంలోని సుప్రసిద్ధ భక్తగీతం. దీనిని ప్రముఖ గాయని పి.లీల, నటీమణి జమున కోసం ఆలాపించారు. ప్రముఖ రచయిత అయిన బహుభాషావేత్త మల్లాది రామకృష్ణశాస్త్రి దీనికి సాహిత్యం అందించారు. ఈ పాటకు స్వరకర్త ఘంటసాల. ఈ పాట ఒక మేలుకొలుపు గీతం. ఈ పాటను సినీసాహిత్యంలో ఒక మణిహారంగా తెలుగు వెలుగు పత్రిక వ్యాసంలో పేర్కొన్నారు.

భగవంతుని భక్తుడు మేల్కొలుపు పాడుతున్న సందర్భంలో ఈ పాటను రచించారు. పాటలో భక్తుడు భగవంతుడి అమ్మ యశోద స్థానాన్ని తీసుకోవడం, చిన్న మార్పులతో రెండు అర్థాలను సాధించడం, తప్పుపట్టడం లాంటివెన్నో చేశారు కవి. "తెల్లవారెనమ్మ, చల్లనేమందు/నల్లని నా సామి లేరా" అన్న జానపద గీతం దీనికి ఈ పాటకు స్ఫూర్తి అని స్వయంగా కవి మల్లాది రామకృష్ణశాస్త్రి కుమారునికి రాసిన లేఖలో పేర్కొన్నారు.

## పాట పల్లవి
తెల్లవారవచ్చె తెలియక నా సామి

తెల్లవారవచ్చె తెలియక నా సామి

మళ్ళీ పరుండేవులేరా 

మళ్ళీ పరుండేవులేరా

## సాహిత్య విశేషాలు
*తెల్లవారవచ్చె తెలియక నా సామి* అని పాట మొదలౌతుంది. రాత్రి అలా పడుకున్నామో లేదో ఇంతలోనే మనకు తెలియకుండానే తెల్లవారిపోయిందనే అర్ధముంది. అదే భక్తికోణంలో చూస్తే దేవదేవా! పొద్దుకు తెలియదు నీవు నిద్రపోత్తున్నట్లు అందుకే వచ్చేసింది, దాని పరువు కాపాడడానికైనా నిద్రలేవయ్యా అనే అర్ధం కనిపిస్తుంది. *మళ్లీ పరుండేవు లేరా* అనే పదాల్లోనూ రెండు అర్ధాలున్నాయి. కావాలంటే మళ్ళీ పడుకోవచ్చు ఇప్పుడైతే లేవరా అనేది సాధారణ అర్ధం అయితే నేనిటు లేపుతుంటే నువ్వటు పడుకుంటావేమిటనేది అంతరార్ధం. మళ్ళి - మళ్ళీ పదాల మధ్య చిన్నపొల్లు మార్పుతో ఈ అర్ధాలను సాధించారు మల్లాది. *మారాము చాలింక లేరా* ప్రయోగం వెనుక చిన్ని కన్నయ్యను నిద్రలేపుతున్న యశోదమ్మ వాత్సల్యం కనిపిస్తుంది. అలాగే నల్లనయ్య, నను కన్నవాడా, బుల్లితండ్రి, బుజ్జాయి అంటు అమ్మ ప్రేమతో బిడ్డను పిలుస్తుంది. *నాన్నా మీ అమ్మ గోపెమ్మ పిలుస్తోంది రా* అంటూ ఆ మాధవునికి మేలుకొలుపు పాడారు. *కళ్యాణ గుణధామ లేరా* అనే పదానికి జగత్కళ్యాణ కారకుడైన భగవంతుడు బారెడు పొద్దెక్కువరకు పడుకుంటే ఎలా మరి తప్పుకదా అంటున్నారు కవి.

## మూల జానపద గీతం
మల్లాది వారి కలం నుండి పుట్టిన ఈ గీతానికి మూలం శృంగార రసాన్ని ఒలికించే ఒక జానపద జీతం. ఇందులో మొత్తం 8 చరణాలు వుంటాయి. దీనినుండి స్పూర్తిని పొంది రచించినట్లుగా తన కుమారునికి రాసిన లేఖలో మల్లాది పేర్కొన్నారు.

తెల్లవారెనమ్మ, చల్లనేమందు
నల్లని నా సామి లేరా
మరల పడుకునేవు మసలుచున్నావు
మరియాద గాదిక పోరా

కలకలమని పక్షి గణములు కుసెను
కాంతుడ యిక నిద్రలేరా
జలజారి కాంతులు వెలవెల బారెను
తలుపుదీసి చూడు లేరా

తరుణులందరు లేచి దధిచిల్కు వేళాయె
తడవుండ రాదింక లేరా
అరగంటి చూపుతో నట్టిల్లు చూచేవు
నెరజాణవౌదువు లేరా

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
*యూట్యూబ్‌‌లో "తెల్లవార వచ్చె" పాట వీడియో

వర్గం:మల్లాది రామకృష్ణశాస్త్రి రచించిన పాటలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా పాటలు
తెరతీయగరాదా దేవా (పాట)

**తెరతీయగరాదా దేవా** 1947లో విడుదలైన పల్నాటి యుద్ధం (1947) చిత్రంలోని పాట. ఈ పాటను ఘంటసాల, కన్నాంబ ఆలాపించారు. ఈ పాటకు సాహిత్యం అందించింది సముద్రాల రాఘవాచార్య, సంగీతం అందించింది గాలి పెంచల నరసింహారావు.

## విశేషాలు
ఈ పాట పల్నాటి యుద్ధం చిత్రంలో చివరి గీతం. ఈ చిత్రం విషాదాంతం, యుద్ధానికి కారణమైన నాగమ్మ, బ్రహ్మనాయుడు, మలిదేవరాజు మాత్రమే మిగిలిపోతారు. రణరంగంలో రక్తపాతాన్ని చూసిన నాగమ్మ మనసు కరిగిపోతాయి, ఆమె బ్రహ్మనాయుడి కాళ్ళపై పడుతుంది. వారిరువురూ పరివర్తన హృదయాలతో రక్తసిక్తమైన చేతులు జోడించి గుడిలో పశ్చాతాపంతో చెన్నకేశవుని వేడుకొంటారు. *తెరతీయరా* అన్న అన్నమయ్య ధోరణిలో గీతాన్ని రాశారు సముద్రాల. ఘంటసాల గొంతులో శుద్ధ శాస్త్రీయత రవళించిన గీతమిది. ఈ పాటను బ్రహ్మనాయుడైన డా. గోవిందరాజుల సుబ్బారావు, నాగమ్మ అయిన కన్నాంబ మీద చిత్రీకరించారు. ఘంటసాల గోవిందరాజుల సుబ్బారావుకి పాడగా, కన్నాంబ తానే పాడుకున్నారు. ఇది ఒక అరుదైన గీతం, ఎందుకంటే ఇది ఘంటసాల, కన్నాంబ పాడిన ఏకైక యుగళగీతం. గాలి పెంచల నరసింహారావు ఈ పాటకు అద్భుతమైన సంగీతం అందించారు.

## పాట
**బ్రహ్మనాయుడు**:

తెరతీయగరాదా దేవా

తెరతీయగరాదా దేవా

తెరతీయగరాదా దేవా

తెరతీయగరాదా

**నాగమ్మ**:

తనవారూ పెరవారలనీ

తనవారూ పెరవారలనీ

తరతమ భావములు మానీ

తరతమ భావములు మానీ

**బ్రహ్మనాయుడు**:

జగదానందమే పరమార్థముగా

జగదానందమే పరమార్థముగా

నరులు బ్రతుకరాదా కాదా

నరులు బ్రతుకరాదా కాదా

తెరతీయగరాదా

**ఇద్దరు**:

సత్యము శివము సుందరమౌ

సాత్విక రూపము నిత్యముకాదా

మాలో ఇక అనురాగము సమత

మాలో ఇక అనురాగము సమత

శాంతి శాశ్వతము కావా

శాంతీ శాశ్వతమూ కాదా

## మూలాలు
*జీవితమే సఫలము - సీనియర్ సముద్రాల సినీగీతాలకు సుమధుర వ్యాఖ్య (మొదటి సంపుటి) - డాక్టర్‌.వి.వి.రామారావు - పుట 220

## లింకులు
*సఖియా.కామ్ లో "తెరతీయగరాదా" పాట ఆడియో 

వర్గం:తెలుగు సినిమా పాటలు
వర్గం: సముద్రాల రాఘవాచార్య రచించిన పాటలు
గాలి పెంచల నరసింహారావు

**గాలి పెంచల నరసింహారావు (ఇంటిపేరు - గాలి; వ్యక్తి పేరు - పెంచల నరసింహారావు)** (1903 - 1964) తెలుగు చలనచిత్ర సంగీతదర్శకులలో మొదటి తరానికి చెందినవారు. దక్షిణభారతదేశంలో నిర్మితమైన మొట్టమొదటి చిత్రం సీతాకళ్యాణం (1934) ఆయన సంగీతం అందించిన మొదటి చిత్రం. ఆయన చివరి చిత్రం ఎన్.ఏ.టి వారి సీతారామ కల్యాణం (1961), ఆ చిత్రం ఆయన సంగీతం అందించిన చిత్రాలలో అన్నింటికన్నా పెద్ద విజయం సాధించింది. ఈ చిత్రంలో ఆయన స్వరపరచిన *సీతారాముల కళ్యాణం చూతము రారండి* పాట ఎంతో పెద్ద విజయం సాధించింది. ఆ పాట ఇప్పటికి శ్రీరామనవమి నాడు, పెళ్ళి కార్యక్రమాలలో వినిపిస్తూనే ఉంటుంది. ఆయన సంగీతం అందించిన తొలి, చివరి చిత్రాలు ఒకే నేపథ్యం ఉన్న కథతో తయారుకావడం కాకతాళీయం.

1936లో విడుదలైన మాయాబజార్ లేక శశిరేఖా పరిణయం చిత్రంలో ఆయన స్వరపరిచిన *వివాహభోజనంబు* పాటయే ఘంటసాల స్వరపరిచిన 1957లోని మాయాబజార్లోని పాటకు ఆదర్శం.

1943లో వచ్చిన పంతులమ్మ చిత్రంలో కృష్ణవేణి అనే అమ్మాయికి పాడే అవకాశం ఇచ్చారు, ఆమె ఎవరో కాదు మధుర గాయని జిక్కి. ఈ చిత్రంలో ఆమె *ఈ తీరున నిన్నెరిగి పలుకగా నాతరమా* అనే పాట స్వయంగా నటిస్తూ పాడారు. 1945లో వచ్చిన మాయలోకం చిత్రం ద్వారా అలనాటి ప్రముఖ సంగీతదర్శకుడు పెండ్యాల నాగేశ్వరరావును తన బృందంలో హార్మోనిస్టుగా అవకాశం ఇచ్చారు. 1947లో వచ్చిన పల్నాటి యుద్ధం చిత్రానికి ఆయనే సంగీతదర్శకుడు. ఈ చిత్రంలో తనకు సహాయకునిగా పనిచేసిన ఘంటసాలతో కొన్ని పాటలు పాడించారు. ఆ చిత్రంలోని పాటలు చాలా ప్రాధాన్యత ఉన్నవి, ఎందుకంటే అందులో అక్కినేని నాగేశ్వరరావు స్వయంగా పాటలు పాడారు, అక్కినేని నాగేశ్వరరావు, ఘంటసాల కలిసి ఒక పాట పాడారు, ఘంటసాల, కన్నాంబ కలిసి ఒక యుగళగీతం (భక్తిగీతం) - *[[తెరతీయగరాదా దేవా (పాట)|తెరతీయగరాదా దేవా]]* ఆలాపించారు, అక్కినేని నాగేశ్వరరావు, ఎస్.వరలక్ష్మి కలిసి ఒక యుగళగీతం ఆలాపించారు.

1948లో వచ్చిన బాలరాజు చిత్రంలో ఈయన స్వరపరచిన పాటలు ఆ చిత్ర విజయానికి ముఖ్య కారణం. ఘంటసాల పాడిన *చెలియా కనరావా*, ఎస్.వరలక్ష్మి పాడిన *ఎవరినే నేనెవరినే* మొదలైన పాటలు, ఆ చిత్ర విజయానికి దోహదపడ్డాయి. ఆ చిత్రంలో కొన్ని పాటలను ఘంటసాల కూడా స్వరపరిచారు, అందుకు కారణం గాలిపెంచలనే. ఆయనకి *సంగీతోపాధ్యాయ* అని బిరుదు. నరసింహారావుగారు సంగీతం అందించిన చిత్రాలన్నీ సంగీతపరంగా పెద్ద విజయాలను సాధించాయి. మాలపిల్ల (1938) చిత్రంలో కథానాయకునిగా నటించిన గాలి వెంకటేశ్వరరావు ఈయన తమ్ముడు. ఆయన ఇంటిపేరును చాలామంది గాలి పెంచల అనుకుంటారు, కానీ ఆయన ఇంటిపేరు గాలి, అసలు పేరు పెంచల నరసింహారావు. కొన్ని చిత్రాలలో ఆయనపేరును జి.పెంచలయ్యగా, కొన్ని చిత్రాలలో గాలి పెంచలగా, కొన్ని చిత్రాలలో పూర్తి పేరును వేశారు. పెంచల నరసింహారావు 61 ఏళ్ళ వయస్సులో మే 25, 1964న పరమపదించారు.

## చిత్రసమాహారం
*సీతాకళ్యాణం (1934)..........మొదటి చిత్రం
*శ్రీకృష్ణ లీలలు (1935)
*మాయాబజార్ (1936)
*మైరావణ (1940)
*గరుడ గర్వభంగం (1943)
*కృష్ణ ప్రేమ (1943)
*పంతులమ్మ (1943)
*మాయలోకం (1945)
*పల్నాటి యుద్ధం (1947)
*బాలరాజు (1948)
*ధర్మాంగద (1949)
*అగ్నిపరీక్ష (1951)
*సీతారామ కల్యాణం (1961)..........చివరి చిత్రం

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
*యూట్యూబ్‌లో "సీతారాముల కళ్యాణం చూతము రారండి" పాట
*యూట్యూబ్‌లో "ఎవరినే నెనెవరినే" పాట
*యూట్యూబ్‌లో గాలి పెంచల స్వరపరచగా కృష్ణప్రేమలో భానుమతి పాడిన పాట

వర్గం:1903 జననాలు
వర్గం:1964 మరణాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా సంగీత దర్శకులు
వర్గం:జన్మస్థలం తెలియని వ్యక్తులు
శ్రీ పార్వతీదేవి చేకోవె శైలకుమారి (పాట)

**శ్రీ పార్వతీదేవి చేకోవె శైలకుమారి** 1954లో విడుదలైన కాళహస్తి మహాత్యం చిత్రంలోని పేరుపొందిన పాటలలో ఒకటి. ఇది భక్తిగీతం. దీనిని పి.సుశీల అలనాటి నటి కుమారి కోసం ఆలాపించారు. తోలేటి వెంకటరెడ్డి సాహిత్యం అందించగా, ఆర్.సుదర్శనం సంగీతం అందించారు.

## విశేషాలు
ఈ పాట పి.సుశీల మొదటి పాటలలో ఒకటి, నటి కుమారికి చివరి పాట, ఈ చిత్రం ఆవిడ చివరి చిత్రం కూడా.  పార్వతీదేవిని కీర్తిస్తూ తోలేటి ఎంతో అందంగా రాయగా, ఆర్.సుదర్శనం కోమలమైన సంగీతం అందించిన ఈ పాటను సుశీల ఎంతో శ్రావ్యంగా పాడగా, కుమారి అద్భుతంగా అభినయించారు. ఈ పాట చివరిలో నటుడు లింగమూర్తి కూడా వస్తారు. ఈ పాట ద్వారా కుమారి పాత్ర అయిన 'గౌరి' కథలోకి ప్రవేశిస్తుంది. ఈ పాటను వింటుంటే మళ్ళీ మళ్ళీ వినాలన్నంత అద్భుతంగా ఉంటుంది.

## పాట

శ్రీ పార్వతీదేవి చేకోవె శైలకుమారి

మా పూజలే తల్లి గౌరీ శంకరీ

గౌరీ శంకరీ

శ్రీ పార్వతీదేవి చేకోవె శైలకుమారి

మా పూజలే తల్లి గౌరీ శంకరీ

గౌరీ శంకరీ

ప్రాపు నీవె పాపహారి పద్మపత్రనేత్రి

ప్రాపు నీవె పాపహారి పద్మపత్రనేత్రి

కాపాడరావమ్మా కాత్యాయినీ

కాపాడరావమ్మా కాత్యాయినీ

శ్రీ పార్వతీదేవి చేకోవె శైలకుమారి

మా పూజలే తల్లి గౌరీ శంకరీ

గౌరీ శంకరీ

నిన్ను నమ్మినాను తల్లి అన్నపూర్ణదేవీ

నిన్ను నమ్మినాను తల్లి అన్నపూర్ణదేవీ

పాలించరావమ్మా పరమేశ్వరీ

పాలించరావమ్మా పరమేశ్వరీ

శ్రీ పార్వతీదేవి చేకోవె శైలకుమారి

మా పూజలే తల్లి గౌరీ శంకరీ

గౌరీ శంకరీ

## లింకులు
*యూట్యూబ్‌లో "శ్రీ పార్వతీ దేవి" పాట వీడియో

వర్గం: తోలేటి వెంకటరెడ్ది రచించిన పాటలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా పాటలు
వర్గం:హారతి పాటలు
వర్గం:మంగళ హారతులు
నూజిళ్ళ లక్ష్మీనరసింహం

**నూజిళ్ళ లక్ష్మీనరసింహం**, వేదమూర్తులు, సంస్కృతాంధ్ర భాషా ప్రవీణులు, ఉపన్యాస కేసరి. 

## జననం
నూజిళ్ళ లక్ష్మీ నరసింహం 23 ఫిబ్రవరి 1931 న తూర్పు గోదావరి జిల్లా, రాజోలు మండలంలోని పొదలాడ గ్రామంలో సద్భ్రాహణ వంశంలో సుబ్రహ్మణ్యం, సత్యవతి దంపతులకు పెద్ద కుమారునిగా జన్మించారు.

## సాహిత్య ప్రస్థానం
చిన్నాతనం నుండి 'బాలకవి'గా వాసికెక్కి యజుర్వేదాధ్యయనంతో పాటు తెలుగు, సంస్కృత భాషలలో మంచి ప్రావీణ్యం సంపాదించారు. జగ్గంపేట గ్రామంలో తెలుగు భాషా పండితునిగా మొదటగా ఉద్యోగ బాధ్యతను చేపట్టి, ఆ తరువాత ఏలేశ్వరం, కాట్రావులపల్లి గ్రామాలలో పనిచేసి, ఉద్యోగ బాధ్యతు నిర్వర్తించారు. జటావల్లభుల పురుషోత్తం, ప్రభాకర ఉమామహేశ్వర పండితుల ఆశీస్సులతో హిందూ ధర్మ పరిరక్షణార్థం నడుంబిగించారు. 1964 లో విశ్వ హిందూ పరిషత్ ఆవిర్భావంతో నూజిళ్ళ లక్ష్మీనరసింహం ఆశయానికి గట్టి పునాది ఏర్పడినట్లయింది. పల్లెపల్లెలో, వాడవాడలా ప్రజల్ని జాగృతం చేసి తమ గానామృతంతో, దివ్యవాణీతో హిందూ ధర్మ వైశిష్ట్యాన్ని, వైదిక సారాంశాన్ని తమ పురాణ ప్రవచనం ద్వారా వినిపిస్తూ వినువీధిని ఆధ్యాత్మిక కేతనాన్ని ఎగురవేసారు. "ఒక్కటే దేశం మనది - ఒక్కటే జాతి మనది వర్ణములెన్నున్నా మరి కులములు ఏవైనా వనంలోని చెట్లు మనం - వసుధైవ కుటుంబం" అంటూ అన్ని వర్గాల ప్రజల్ని సంఘటిత పరచి, వారిలో దేశభక్తిని, దైవభక్తిని పాదుకొల్పి, నిద్రపోతున్న హిందూ సింహాల మత్తును పోగొట్టి ఏకాత్మతా రథయాత్ర,రామశిలాపూజ, సత్య రథయాత్ర వంటి కార్యక్రమాల ద్వారా ప్రపంచంలో హిందూ ధర్మాన్ని మించిన ధర్మం వేరొకటి లేదు అని తమ వాక్ప్రవాహంతో అపర వేద వ్యాసునిలా, అపర వివేకానందునిలా ఉపన్యాసాలిచ్చి వేనోళ్ళ పొగడబడిన ఆధ్యాత్మిక మూర్తి నూజిళ్ళ వారు. గిరిజన బాలబాలికలలో విద్యాస్ఫూర్తిని కల్పించటానికై స్థాపించబడిన వెదురు నగరం ఆశ్రమ పాఠశాల స్థాపనకు బీజం వేసిన వ్యక్తి. తదనంతరం పాఠశాలను సంస్కారయుతమైన విద్యనందించే పాఠశాలగా కూడా వినుతికెక్కడంలో ఉత్తమ సలహాలనిచ్చిన ఉపాధ్యాయ బంధువు. వారి దివ్యాలోచనల నుండి జాలువారిన ఎన్నో పద్య గద్య నాటకాలు, ఆధ్యాత్మిక, దేశభక్తి గీతాలు, ప్రబోధ గీతాలు భావితరాలకు కూడా ఆదర్శంగా పెట్టుకుని ఎన్నో వేల కార్యక్రమాలకు తమ సుమధురమైన ఉపన్యాసాల ద్వారా వెలుగును పంచిన ధన్యజీవి నూజిళ్ళ వారు. వారి స్ఫూర్తితో విశ్వహిందూ పరిషత్ లో అనేకమంది చేరి, కార్యకర్తలుగా ఎదిగి నేడు దశదిశలా హిందూ ధర్మ ప్రచారాన్ని కొనసాగిస్తున్నారు.

## మూలాలు

వర్గం:1931 జననాలు
వర్గం:ఆధ్యాత్మిక గురువులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా ఉపాధ్యాయులు
వర్గం:తూర్పు గోదావరి జిల్లా ప్రవచనకర్తలు
ఆకులో ఆకునై పూవులో పూవునై (పాట)

**ఆకులో ఆకునై పూవులో పూవునై** 1982లో విడుదలైన మేఘసందేశం చిత్రంలోని సుప్రసిద్ధమైన పాట. ఈ పాట పాడినందుకు పి.సుశీలకు రాష్ట్రస్థాయిలో ఉత్తమ గాయనిగా నంది బహుమతి వచ్చింది. ఈ పాటకు సాహిత్యం అందించింది దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి, ఈ పాట దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి రచించిన కృష్ణ పక్షము లోనిది. సంగీతం అందించింది రమేష్ నాయుడు.

## పాట-వివరణ
**పల్లవి** :

ఆకులో ఆకునై పూవులో పూవునై

కొమ్మలో కొమ్మనై నునులేత రెమ్మనై

ఈ అడవి దాగిపోనా ఎటులైనా ఇచటనే ఆగిపోనా

**వివరణ** : కవి అడవి సౌందర్యానికి ముగ్ధుడై అక్కడి ఆకులు, పువ్వులు, కొమ్మలు, రెమ్మలతో తానూ ఒకడిగా కలసిపోయి అక్కడే ఉండిపోవాలని కోరుకుంటున్నాడు.

**చరణం 1** :

గలగలనీ వీచు చిరుగాలిలో కెరటమై

జలజలనీ పారు సెలపాటలో తేటనై

పగడాల చిగురాకు తెరచాటు తేటినై

పరువంపు విరి చేడే చిన్నరి సిగ్గునై

ఈ అడవి దాగిపోనా ఎటులైనా ఇచటనే ఆగిపోనా

**వివరణ** : తన మనసులోని భావాల్ని మరింత లోతుగా తరుస్తూ చిరుగాలిలో కెరటం లాగా, సెలయేరులో తేటగా, పూలమొగ్గలోని సిగ్గుగా వాటన్నితో కలసిపోవాలని కోరుకుంటాడు.

**చరణం 2** :

తరులెక్కి ఎలనీలి గిరినెక్కి మెలమెల్ల

చదలెక్కి జలదంపు నీలంపు నిగ్గునై

ఆకలా దాహమా చింతలా వంతలా

ఈ కరణి వెర్రినై ఏకతమా తిరుగాడ

ఈ అడవి దాగిపోనా ఎటులైనా ఇచటనే ఆగిపోనా

: 
**వివరణ** : అక్కడ అడవిలోని చెట్లు, ఆ చెట్ల పైనుంచి నీలి కొండలు ఎక్కుతూ మెలమెల్లగా ఆకాశాన్ని చేరుకొని నీలి మబ్బులోకి చేరి దాని నీలిరంగులో కలిసి ప్రకాశిస్తూ ఆకలి - దాహం చీకులు, చింతలూ లేకుండా ఏకాంతంగా విహరిస్తూ వెర్రివాడిలా తిరుగుతూ ఆ అడవిలోనే కలిసిపోయి ఉండిపోనా అంటూ కవి ప్రకృతిలో తానూ మమేకమయిపోవాలని కోరుకుంటున్నాడు.

## విశేషాలు
ఈ పాటను పి.సుశీల నటి జయసుధ కొరకు పాడారు. దర్శకుడు దాసరి నారాయణరావు ఈ పాటను జయసుధ, అక్కినేని నాగేశ్వరరావు మీద చిత్రీకరించారు. ఈ పాట దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి రాసిన అనేక కవితలలో ఒకటి, ఆయన మరణాంతరం ఆయన రాసిన కొన్ని కవితలను ఈ చిత్రంలో పాటలుగా ఉపయోగించారు, వాటిలో ఈ పాట కూడా ఒకటి. రమేష్ నాయుడు సంగీతం ఈ చిత్రానికి ప్రధాన ఆకర్షణ. ఆయనకి ఈ చిత్రం వలన జాతీయస్థాయిలో ఉత్తమ సంగీతదర్శకునిగా బహుమతి లభించింది.

ఈ పాటను కృష్ణశాస్త్రి గారు ఒకసారి విజయవాడ (ఒకప్పటి బెజవాడ) నుండి బళ్ళారికి రైలులో వెళ్లునప్పుడు గిద్దలూరు-నంద్యాల మధ్యనున్న నల్లమల ఆడవి గుండా వెళ్లునప్పుడు, అచ్చటి ఆడవి అందం చూసినప్పుడు ఆయన గుండెలోతుల నుండి అశువుగా గంగా ప్రవహంలా పుట్టిన అందమయిన గేయం అది. కలకాలం సాహిత్య ప్రియుల గుండెలో నిలిచే పాట.

## అవార్డులు
* పి.సుశీలకు ఈ పాట వలన 1982 సంవత్సరానికి రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నుంచి ఉత్తమ నేపథ్య గాయనిగా నంది బహుమతి లభించింది.

## మూలాలు
* ఆకులో ఆకునై, గోరింట - చిత్రాలు, పాటలు, వెండితెర పాటలు, కృష్ణశాస్త్రి సాహిత్యం, విశాలాంధ్ర పబ్లిషింగ్ హౌస్, హైదరాబాద్, 2008, పేజీ: 161.

## లింకులు
*యూట్యూబ్‌లో "ఆకులో ఆకునై" పాట వీడియో

వర్గం:దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి రచించిన పాటలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా పాటలు
వర్గం:రమేష్ నాయుడు సంగీతం కూర్చిన పాటలు
వర్గం:పి.సుశీల పాడిన పాటలు
జనార్ధనపురం

**జనార్ధనపురం** పేరుతో ఈ క్రింది గ్రామాలు ఉన్నాయి:

* జనార్ధనపురం (గురజాల) - పల్నాడు జిల్లా, గురజాల మండల గ్రామం
* జనార్ధనపురం (నందివాడ)
* జనార్ధనపురం (వింజమూరు)
* జనార్ధనపురం (బలిజిపేట)
అమ్మిరెడ్డిగూడెం

**అమ్మిరెడ్డిగూడెం.** కృష్ణా జిల్లా, గంపలగూడెం మండలానికి చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.ఇది సముద్రమట్టానికి 73 మీ.ఎత్తులో ఉంది.

## గ్రామానికి రవాణా సౌకర్యాలు
పెనుగొలను, ఉట్కూర్ నుండి రోడ్డురవాణా సౌకర్యం ఉంది. రైల్వేస్టేషన్: విజయవాడ 60 కి.మీ

## గ్రామంలో విద్యా సౌకర్యాలు
#అమిరెడ్డిగూడెం చాలా మంది విద్యా వంతులను తీర్చి దిద్దిన గ్రామం. 
#ఈ గ్రామంలో 1948 వ సంవసరంలో నిర్మించ బడిన A.B.M పాఠశాల ఉంది. అదే విధంగా S.A.O హాస్టల్ ఉంది. దినిని తెలుగు భాప్తిస్ట్ సంస్థ నిర్వహించేది.

## గ్రామ పంచాయతీ
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి నిర్వహించిన ఎన్నికలలో శ్రీ బి.చంద్రశేఖర్, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు. [1]
## మూలాలు
సువర్ణముఖి నది (చిత్తూరు జిల్లా)

thumb|250x250px|స్వర్ణముఖి నది, శ్రీ కాళహస్తి
**సువర్ణముఖి** (స్వర్ణముఖి, మొగిలేరు) నది దక్షిణ భారతదేశంలో ఉమ్మడి చిత్తూరు జిల్లాలో ప్రవహించే ప్రముఖ నది. తిరుపతి-చంద్రగిరి మధ్య తొండవాడ సమీప కొండప్రాంతం ఈ నది జన్మస్థానం.  ప్రముఖ శైవ క్షేత్రమయిన శ్రీకాళహస్తి ఈ నది ఒడ్డున నెలకొని ఉంది. సాధారణంగా అక్టోబరు నుంచి డిసెంబరు దాకా ప్రవహిస్తుంది. ఈ నదికి ఉపనదులైన భీమ, కల్యాణి నదులలో సంగమించి, తొండవాడలో త్రివేణి సంగమంగా మారి, ఉత్తరవాహినిగా ప్రవహించి తూర్పున బంగాళాఖాతంలో విలీనం అవుతుంది.

## పేరు వ్యుత్పత్తి
ఈ నది ఇసుక వెండిలా తెల్లగానూ అలాగే సువర్ణంలో బంగారం వర్ణంతోనూ ఉంటుంది కావున స్వర్ణముఖి అనే పేరు వచ్చిందని చెపుతారు.  నదీతీరంలో విపరీతంగా మొగలి పొదలు పెరిగిన కారణంగా  " మొగలేరు " అనే మరొకపేరు కూడా వచ్చింది. ఒక కథనం ప్రకారం  శ్రీకాళహస్తీశ్వరాలయాన్ని నిర్మించేటపుడు ఆలయ నిర్మాణంలో సహకరించిన కూలీలు రోజూ సాయంత్రం నదిలో స్నానం చేసి, వారి చేతుల్లోకి  ఇసుక  తీసుకుంటే వారి కష్టానికి తగిన ప్రతిఫలంగా  బంగారంగా మారేది. 
## నది ప్రస్థానం
thumb|250x250px|స్వర్ణముఖి నదిపై వంతెన , శ్రీకాళహస్తి

స్వర్ణముఖి నది పాకాల సమీపంలో ఉన్న పాలకొండ లలో ఆదినాపల్లి వద్ద చిన్నవాగులా పుట్టినది. తరువాత ఈ నది కొంతదూరం ఉత్తరంగా ప్రవహించి మరికొంత దూరం ఈశాన్యంగా ప్రవహిస్తు శేషాచల కొండలను స్పృజించి చంద్రగిరి ఎగువన భీమానదితో,  దిగువన కల్యాణీనదులతో సంగమించి కపిలతీర్ధం, అలివేలుమంగాపురం, శ్రీకాళహస్తి, నెల్లూరు మీదుగా ప్రవహించి నూడుపేట సమీపంలో ఉన్న సిద్ధవరం వద్ద బంగాళాఖాతంలో సంగమిస్తుంది.  ఈ నది మొత్తంగా దాదాపు 100 మైళ్ళు ప్రయాణిస్తుంది.

## నదీ పురాణం
హిమాలయాలలో శివపార్వతుల కల్యాణానికి కదిలి వచ్చిన దేవ, ఋషి, మానవ గణాల భారంతో భూమి ఒక వైపుకు వంగిపోయిన సందర్భంలో శివుడు అగస్త్యమహామునిని పిలిచి  వింధ్యపర్వతాలకు ఆవలివైపు వెళ్ళమని ఆదేశించాడు. అగస్త్యుడు శివుని ఆదేశాన్ని అనుసరించి భారతదేశ దక్షిణప్రాంతానికి తరలి వెళ్ళాడు. పోతూ పోతూ సూర్యగమనానికి అడ్డుతగులుతూ పెరుగుతున్న వింధ్యపర్వతం వద్ద తాను తిరిగి వచ్చే వరకు పెరగకూడదని వరం స్వీకరించాడు. అందువలన వింధ్యపర్వతాల పెరుగుదల ఆగిపోయింది. అగస్త్యుడు తిరిగి ఉత్తరదిశకు వెళ్ళలేదు. ఇలా వింధ్య పర్వత గర్వభంగం చేసాడు. దక్షిణ దిశకు వచ్చిన అగస్త్యుడు కృష్ణానది, జ్యోతి సిద్ధవటం, శ్రీశైలం, ద్రాక్షారామం మొదలైన పుణ్యక్షేత్రాలన్నీ తిరిగి చివరకు కాళహస్తికి చేరుకున్నాడు. అక్కడ స్నానపానాలకు, జపతపాలకు తగిన నీరు లభించని కారణంగా కాళహస్తికి నాలుగు యోజనముల దూరములో పడమరదిశగా ఉన్న పర్వతశ్రేణులలో తపస్సు చేయగా బ్రహ్మాదులు దేవగణములతో శివుని దర్శించుకుని అగస్త్యుని కోరిక తెలిపారు. శివుడు ఆప్రదేశంలో ఒక నదీమతల్లి ఆవిర్భావానికి అనుగ్రహించగా ఆకాశం నుండి గంగాభవాని స్వర్ణ కాంతులతో భూమిమీదకు దిగివచ్చింది. అందువలన ఈ నది స్వర్ణముఖి అని నామధేయురాలైంది.

## నదీ తీరంలో పుణ్య క్షేత్రాలు

ఈ నదికి కల్యాణీ, భీమానదులు ప్రధానమైన ఉపనదులు. కల్యాణీ నదీతీరంలో శ్రీనివాసమంగాపురంలో కల్యాణశ్రీనివాసుడు వెలసి పూజలందుకుంటున్నాడు. తొండవాడ వద్ద  అగస్తేశ్వరాలయం, యోగి మల్లవరం వద్దనున్న పరాశరేశ్వరాలయం,  గుడిమల్లం దగ్గర పరశురామేశ్వరాలయం,  శ్రీకాళహస్తి దగ్గర శ్రీకాళహస్తీశ్వరాలయం  ఉన్నాయి.

## మూలాలు, వనరులు
*శ్రీకాళహస్తి దేవస్థానం వారి శివరాత్రి బ్రహ్మోత్సవాలు ఆహ్వానపత్రిక నుండి సేకరించింది.

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:చిత్తూరు జిల్లా నదులు
వర్గం:తిరుపతి జిల్లా నదులు
డి.హేమలతాదేవి

thumb|భక్త పోతన సినిమాలో డి.హేమలతాదేవి
**డి.హేమలతాదేవి** అలనాటి తెలుగు చలనచిత్ర నటీమణి. ఈవిడ భక్త పోతన (1942) చిత్రంలో నాగయ్య భార్యగా నటించారు,  ఆ చిత్రంలో ఒక పాట కూడా పాడారు.  

## చిత్ర సమాహారం
*తల్లిప్రేమ (1941)
*తారుమారు (1941)
*ధర్మపత్ని (1941)
*భక్త పోతన (1942)
*తాసిల్దార్ (1944)
*త్యాగయ్య (1946)
*గృహప్రవేశం (1946)
*రత్నమాల (1947)
*లైలా మజ్ను (1949)
*మంత్ర దండం (1951)
*శాంతి (1952)
*చండీరాణి (1953)
*పెద్దమనుషులు (1954)
*బంగారు పాప (1954)
*రోజులు మారాయి (1955)
*పెద్దరికాలు (1957)
## మరణం
ఈమె 1957, మే 31న మద్రాసులో గుండెజబ్బుతో మరణించారు.
## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు సినిమా నటీమణులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా గాయకులు
వర్గం:మహిళా గాయకులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:భారతీయ మహిళా గాయకులు
వర్గం:జనన సంవత్సరం తప్పిపోయినవి
తెలుగువీర లేవరా (అయోమయ నివృత్తి)

* తెలుగువీర లేవరా (సినిమా)
* తెలుగువీర లేవరా (పాట)
తెలుగువీర లేవరా (పాట)

**తెలుగువీర లేవరా** 1974లో విడుదలైన అల్లూరి సీతారామరాజు సినిమాలోని దేశభక్తి గీతం. దీనిని ప్రముఖ రచయిత శ్రీరంగం శ్రీనివాసరావు రచించారు. భారత స్వాతంత్ర్య సమరస్పూర్తితో ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు, వి.రామకృష్ణ బృందం ఈ గీతాన్ని చక్కగా ఆలపించారు. దర్శకుడు రామచంద్రరావు ఘట్టమనేని కృష్ణ, ఇతర నటులపై చిత్రీకరించారు.

## నేపథ్యం
అల్లూరి సీతారామరాజు బ్రిటిష్ వారి దొరతనాన్ని ఎదిరిస్తూ చేస్తున్న పోరాటానికి మన్యం ప్రజలను "తెలుగువీర లేవరా దీక్షబూని సాగరా" అని పిలిచి, వారనుభవిస్తున్న కష్టాల్ని తెలియజేస్తాడు. వారినుండి పూజలందుకుంటాడు. అందుకు మన్యం ప్రజలంతా ఏకకంఠంతో సంఘీభావాన్ని తెలియజేస్తున్న సంఘటనను ఈ పాట ప్రతిబింబిస్తుంది. చివరగా వారంతా రాజుకు తోడుగా నిలుస్తామని బాస చేస్తారు.

## పాట
తెలుగువీర లేవరా దీక్షబూని సాగరా

దేశమాత స్వేచ్ఛకోరి తిరుగుబాటు చేయరా  |||  తెలుగువీర లేవరా  |||

దారుణ మారణకాండకు తల్లడిల్లవద్దురా  ||| దారుణ  |||

నీతిలేని శాసనాలు నేటినుంచి రద్దురా  |||  నీతిలేని  |||

నిదురవద్దు బెదరవద్దు నింగి నీకు హద్దురా  |||  నింగి నీకు  |||  |||  తెలుగువీర లేవరా  |||

ఎవడువాడు ఎచటివాడు ఇటువచ్చిన తెల్లవాడు  |||  ఎవడువాడు  |||

కండబలం, కొండఫలం కబళించే దుండగీడు

మానధనం, ప్రాణధనం దోచుకునే దొంగవాడు  |||  ఎవడువాడు  |||

తగినశాస్తి చేయరా తరిమి తరిమి కొట్టరా  |||  తగినశాస్తి  |||  |||  తెలుగువీర లేవరా  |||

ఈ దేశం ఈ రాజ్యం నాదే అని చాటించి  |||  ఈ దేశం  |||

ప్రతి మనిషీ తొడలుగొట్టి, శృంఖలాలు పగులగొట్టి

చురకత్తులు పదునుబట్టి, తుదిసమరం మొదలుపెట్టి

సింహాలై గర్జించాలి సంహారం సాగించాలి వందేమాతరం  |||  తెలుగువీర లేవరా  |||

## అవార్డులు
* ఈ పాటకు గాను శ్రీరంగం శ్రీనివాసరావు కు జాతీయ స్థాయిలో ఉత్తమ పాటల రచయిత అవార్డు లభించింది.

## బయటి లింకులు
* తెలుగువీర లేవరా పాట వీడియో.

వర్గం:శ్రీరంగం శ్రీనివాసరావు రచించిన పాటలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా పాటలు
మాథ్యూ హేడెన్

**మాథ్యూ హేడెన్** (జననం: 1971 అక్టోబరు 29) ఆస్ట్రేలియాకు చెందిన ఒక మాజీ క్రికెట్ ఆటగాడు. ఎడమచేతి వాటంతో బ్యాటింగ్ చేసే హేడెన్ బలమైన స్ట్రోక్ ఆటగాడిగా పేరు తెచ్చుకున్నాడు. ఆస్ట్రేలియా క్రికెట్ జట్టులో ప్రధానమైన ఓపెనర్ గా ఆడాడు.

హేడెన్ *స్టాండింగ్ మై గ్రౌండ్* అనే ఆత్మకథ రాశాడు. ఇవి కాక వంటలంటే కూడా ఆసక్తి గత కొన్ని సంవత్సరాల్లో మూడు వంటల పుస్తకాలు రాశాడు. ఆయనకు సర్ఫింగ్ అంటే కూడా ఇష్టం.ఆయన భార్య పేరు కెల్లీ. వాళ్ళకి ముగ్గురు సంతానం. హేడెన్ తల్లి సంగీత విద్వాంసురాలు. తండ్రి ఒక వ్యవసాయదారుడు. 
## మూలాలు

వర్గం:ఆస్ట్రేలియా క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:1971 జననాలు
వర్గం:ఆస్ట్రేలియా టీ20 క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:ఆస్ట్రేలియా టెస్ట్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:ఆస్ట్రేలియా వన్డే క్రికెట్ క్రీడాకారులు
చింతలమోరి

**చింతలమోరి** గ్రామం తూర్పు గోదావరి జిల్లా రాజోలు నియోజకవర్గం మలికిపురం మండలంలో ఉంది. ఈ గ్రామం చాలా పచ్చగా ఉంటుంది. ఈ గ్రామస్థులు మృదుభాషులు.
## ప్రముఖులు
*రాపాక వరప్రసాదరావు శాసన సభ్యులు
## మూలాలు

వర్గం:మలికిపురం మండలం లోని రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు]
రాలిపోయె పువ్వా నీకు రాగాలెందుకే

**రాలిపోయె పువ్వా నీకు రాగాలెందుకే** మాతృదేవోభవ (1993) సినిమాలోని విషాద గీతం. దీనిని వేటూరి సుందరరామమూర్తి రచించారు. ఈ గేయాన్ని ఎం.ఎం.కీరవాణి హృద్యంగా గానం చేసి సంగీతం కూడా అందించారు.

## నేపథ్యం
శారద (మాధవి), ఒక అనాథాశ్రమంలో పెరిగిన అమ్మాయి. సంగీత అధ్యాపకురాలిగా పనిచేస్తుంటుంది. సత్యం (నాజర్) లారీ డ్రైవర్ శారదను ప్రేమించి పెళ్ళి చేసుకుంటాడు. వీరికి నలుగురు పిల్లలు. శారదకు మెదడు క్యాన్సర్ సోకిందనీ, తను ఇక ఎంతో కాలం బ్రతకదనీ డాక్టర్లు చెబుతారు. అప్పారావు పగబట్టి సత్యాన్ని చంపేస్తాడు. శారద తనలాగే తన పిల్లలు కూడా అనాధాశ్రమంలో పెరగడం ఇష్టం లేక వారిని మంచి మనసున్న కుటుంబాలకు దత్తత ఇచ్చి వేస్తుంది. చివరి సారిగా పిల్లలందర్నీ దీపావళికి తన చేతుల్తో ఆదరించాలని కోరుకొంటున్న నేపథ్యంలో ఈ పాటను మాధవి మీద చిత్రీకరించారు.

## పాట

పల్లవి :

రాలిపోయె పువ్వా నీకు రాగాలెందుకే తోటమాలి నీ తోడులేడులే

వాలిపోయె పొద్దా నీకు వర్ణాలెందుకే లోకమెన్నడో చీకటాయెలే

నీకిది తెలవారని రేయమ్మా కలికీ మా చిలకా పాడకు నిన్నటి నీ రాగం  |||  రాలిపోయె పువ్వా  |||

## అవార్డు
* ఈ పాటకు గాను వేటూరి సుందరరామమూర్తి కి జాతీయ స్థాయిలో ఉత్తమ గేయ రచయితగా అవార్డు లభించినది.

## బయటి లింకులు
* రాలిపోయె పువ్వా నీకు రాగాలెందుకే పాట.

వర్గం:వేటూరి సుందరరామమూర్తి రచించిన పాటలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా పాటలు
యూరో కార్డేటా

**యూరో కార్డేటా** (Urochordata) లేదా **ట్యునికేటా** (Tunicata)కార్డేటాలోని ఉప వర్గము.

## సాధారణ లక్షణాలు
* ఇవి ప్రపంచమంతా సముద్రాలలో విస్తరించాయి.
* అన్ని సముద్రాలలో తీర ప్రాంతము, లోతు జలాలలో జీవిస్తున్నాయి.
* ఇవి ఎక్కువగా స్థానబద్ధ జీవులు, కొన్ని ప్లవక జీవులు.
* ఇవి సరళంగా లేక సహనివేశాలుగా ఉంటాయి.
* ఇవి వివిధ పరిమాణాలలో (0.25 నుండి 250 మి.మీ.), ఆకారము, వర్ణాలలో ఉంటాయి.
* డింభక దశ సంక్లిష్టంగా ఉండి ప్రౌఢదశ సరళంగా ఉంటుంది.
* శరీరాన్ని కప్పుతూ సెల్యులోస్ వంటి పదార్ధమైన ట్యునిసిన్ (Tunicin) రక్షణ కొరకు, కవచము లేక కంచుకముగా ఏర్పడి ఉంటుంది. అందువలన "ట్యునికేటా" అని పేరు వచ్చింది.
* జలశ్వాస, పృష్ట ఆట్రియల్ రంధ్రము ఉంటాయి.
* శరీర కుహరము ఉండదు. కాని బహిస్త్వచముతో చుట్టబడిన ఆట్రియల్ కుహరము వెలుపలికి ఆట్రియల్ రంధ్రము ద్వారా తెరుచుకుంటుంది.
* పృష్టవంశము డింభకదశలో తోక భాగమునకు పరిమితమై ప్రౌఢదశలో లోపించి ఉంటుంది. అందువలన "యూరో కార్డేటా" అను పేరు వచ్చింది.
* జీర్ణనాళములో గ్రసని (జలశ్వాసగోణి) ఎండోస్తైల్ తో కూడి అనేక జతల మొప్ప చీలికలను కలిగివుంటుంది.
* శ్వాసక్రియ కవచము, మొప్పచీలికల వలన జరుగుతుంది.
* రక్తప్రసరణ వ్యవస్థ వివృత పద్ధతిలో ఉంటుంది. గుండె సరళంగా నాళికాయుతంగా ఉండి, రక్తము ముందుకు వెనుకను ప్రవహిస్తుంది.
* రక్తము వెనడోసైట్స్ ను కలిగి, సముద్ర నీటి నుండి వెనిడియమ్ ను గ్రహిస్తాయి.
* విసర్జన క్రియ నాడీ గ్రంధి, జఠర నిర్గమ గ్రంధి, వృక్కకోశము వలన జరుగుతుంది.
* అభివృద్ధి అప్రత్యక్షంగా ఉండి, నీటిలో స్వేచ్ఛగా ఈదే డింభకదశను కలిగివుంటుంది.
* ఈ జీవులు తిరోగామి రూపవిక్రియను ప్రదర్శిస్తాయి.
* ఉభయ లైంగిక జీవులు. ప్రత్యుత్పత్తి లైంగిక, అలైంగిక పద్ధతిలో జరుగుతుంది.

## వర్గీకరణ
ఎస్.ఎమ్.దాస్ (1957) యూరో కార్డేటాను మూడు విభాగాలుగా విభజించెను.
* అసిడియేషియా (Ascidiacea) :
* థాలియేషియా (Thaliacea) :
* లార్వేషియా (Larvacea)

## బయటి లింకులు

*The Tunicate portalis an access point to the main websites and databases dealing with tunicates 
* Ascidians.com has pictures of species around the world
*Aniseed: A model organism database for several ascidians species including Ciona intestinalis and Halocynthia roretzi 
*New breed of Sea squirt found

వర్గం:జంతు శాస్త్రము
ఫిలడెల్ఫియా క్రోమోజోము

thumb|ఫిలడెల్ఫీయా క్రోమోజోము ను గుర్తించుట
**ఫిలడెల్ఫియా క్రోమోజోము** (Philadelphia chromosome) క్రానిక్ మైలోసైటిక్ ల్యుకేమియా (Chronic Myelocytic Leukemia) అను ఒక రక్త కాన్సర్ వ్యాధిని కలిగించే క్రోమోజోముకు సంబంధించిన లోపం.

## చరిత్ర
22వ క్రోమోజోములో పరిత్యాగము (Deletion) జరుగుట వలన ఈ వ్యాధి సంక్రమిస్తుందని మొదటిసారిగా నోవెల్, హంగర్ఫోర్ట్ అను శాస్త్రవేత్తలు ఫిలడెల్ఫియా (Philadelphia) లో ప్రకటించారు. కనుక ఈ లోపాన్ని ఫిలడెల్ఫియా క్రోమోజోము అని పిలుస్తారు. తరువాత జె. రౌలీ (J. Rowley) అను శాస్త్రవేత్త దీనికి సంబంధించిన కచ్ఛితమైన క్రోమోజోము అమరిక గూర్చి తెలియజేసాడు. 22వ క్రోమోజోము తాలూకు పొడవు భుజంలోని కొంతభాగం మరొక క్రోమోజోముకు, సాధారణంగఅ 9వ క్రోమోజోముకు అతుక్కుంటుంది. దీర్ఘకాలిక మైలోజెనస్ లుకేమియా (దీనిని CML లేదా క్రానిక్ గ్రాన్యులోసైటిక్ లుకేమియా అని కూడా పిలుస్తారు) నెమ్మదిగా అభివృద్ధి చెందుతున్న రక్తం , ఎముక మజ్జ వ్యాధి.  ఇది సాధారణంగా మధ్య వయసులో లేదా తరువాత సంభవిస్తుంది, పిల్లలలో చాలా అరుదుగా  రావడం జరుగుతుంది . లుకే మియా ఎర్ర రక్త కణాలు, తెల్ల రక్త కణాలు,ప్లేట్‌లెట్లను ప్రభావితం చేస్తుంది. సాధారణంగా, ఎముక మజ్జ రక్త మూల కణాలను (అపరిపక్వ కణాలు) కాలక్రమేణా పరిపక్వ రక్త కణాలుగా మారుస్తుంది. రక్త మూల కణం మైలోయిడ్ మూలకణంగా లేదా లింఫోయిడ్ మూలకణంగా మారవచ్చు. లింఫోయిడ్ మూలకణం తెల్ల రక్త కణం అవుతుంది.ఒక మైలోయిడ్ మూల కణం మూడు రకాల పరిపక్వ రక్త కణాలలో ఒకటి అవుతుంది.శరీరంలోని అన్ని కణజాలాలకు ఆక్సిజన్, ఇతర పదార్థాలను తీసుకువెళ్ళే ఎర్ర రక్త కణాలు.రక్తస్రావం ఆపడానికి రక్తం గడ్డకట్టే ప్లేట్‌లెట్స్.దీర్ఘకాలిక మైలోజెనస్ లుకేమియా  లక్షణాలు బరువు తగ్గడం,  చాలా అలసిపోయినట్లు అనిపిస్తుంది,  బరువు తగ్గడం, రాత్రి చెమటలు తడిపివేయడం. జ్వరం, ఎడమ వైపు పక్కటెముకల క్రింద నొప్పి, లేదా ఇతర పరిస్థితుల వల్ల  వైద్యుడిని సంప్రదించడం , కొన్నిసార్లు ఎటువంటి లక్షణాలను లేకుండా ఈ వ్యాధి బారిన పడవచ్చును  

### చికిత్స
ఫిలడెల్ఫియా క్రోమోజోము - క్రానిక్ మైలోసైటిక్ ల్యుకేమియా (CMl) కు చికిత్స :    లుకేమియా చికిత్సకు ఉపయోగించే చికిత్సలు కెమోథెరపీ,మోనోక్లోనల్ యాంటీబాడీస్,ఇమ్యునోథెరపీ,స్టెమ్ కణము  లేదా ఎముక మజ్జ మార్పిడి,రేడియేషన్స్  చికిత్సలలో   క్యాన్సర్ కణాలన్నింటినీ చంపడం, రోగిని ఉపశమనం కలిగించడం వంటివి ఉన్నాయి .  క్రానిక్ మైలోసైటిక్ ల్యూకేమియా కు  టైరోసిన్ కినేస్ ఇన్హిబిటర్స్ (టికెఐ ) ప్రామాణిక చికిత్స. టైరోసిన్ కినేస్ ఎంజైమ్ అని పిలువబడే ఒక రకమైన ప్రోటీన్.    క్రానిక్ మైలోసైటిక్ ల్యూకేమియా    అనుబంధించబడిన ఫిలడెల్ఫియా క్రోమోజోమ్ / బిసిఆర్-ఎబిఎల్ జన్యువు టైరోసిన్ కినేస్ను ఉత్పత్తి చేస్తుంది.  టైరోసిన్ కినేస్ యొక్క పనితీరును నిరోధించాయి. ఈ మందులు bcr-abl వ్యక్తీకరించే జన్యువులను చనిపోయేలా చేస్తాయి, దీనిని అపోప్టోసిస్ అంటారు 

**భారతదేశములో క్రానిక్ మైలోసైటిక్ ల్యూకేమియా**రక్త క్యాన్సర్ చికిత్స ముంబై, బెంగళూరు, హైదరాబాద్, చెన్నై న్యూఢిల్లీ, ఆసుపత్రులలో సరసమైన ధరలకు  అందుబాటులో ఉన్నవీ .  కేంద్ర , రాష్ట్ర  ప్రభుత్వాల ప్రోత్సహం  , సహాయం తో  వివిధ రకాలైన నాణ్యత,సరసమైన ధర వైద్య విధానాలు అందుబాటులో ఉన్నందున,  **భారతదేశం వైద్య పర్యాటక** గమ్యస్థానంగా అవతరించింది. భారతదేశం యొక్క ప్రైవేట్ ఆస్పత్రులు వారి అత్యాధునిక సౌకర్యాలు , విశ్లేషణ, అభివృద్ధి చెందిన దేశాలతో సరిసమానముగా సాంకేతికత విధానాలు ఉండటంతో,   అంతర్జాతీయ గుర్తింపును పొందాయి.  **భారతదేశం  ప్రపంచ దేశాలతో సరిసమానంగా  ఆంకాలజీ ఉంటుంది**     

## మూలాలు

వర్గం:జన్యుశాస్త్రం

## మూలాలు
కదిరిదేవరపల్లి

కదిరిదేవర పల్లి, అనంతపురం జిల్లా కంబదూరు మండలంలోని రెవెన్యూయేతర గ్రామం. 

ఈ గ్రామంలో దాదాపు 500 వందలకు పైగా ఇండ్లు ఉన్నాయి.జనాభా 5,000 లకు పైగా ఉంది. ఈ గ్రామంలో 90% వరకు నిరక్షరాస్యులు ఉన్నారు. చుట్టు పక్కల గ్రామాలకు మా గ్రామం 
కేంద్రంగా ఉంది. ఈ గ్రామం కళ్యాణదుర్గం కంబదూరు మధ్య ప్రధాన రహదారిలో ఉంది. ఈ గ్రామంలో ఖాద్రి నరసింహస్వామి ఆలయం ఉంది. రహదారికి పక్కన ఎస్సీ కాలనీ ఉంది. ఈ కాలనీ చాలా విశాలంగా ఉంది. ఈ గ్రామంలో 95% మంది వ్యవసాయం పైనే ఆదారపడి జీవిస్తున్నారు. ఇందులో 90% మంది చేలపై ఆధారపడితే మిగిలిన 5% మంది తోటల పై ఆధారపడి జీవిస్తున్నారు. గ్రామీణ అభివృద్ధి సంస్థ ఎస్సీ లను బాగా ఆదుకొని సహాయం చేస్తున్నది. చదివిన వాళ్ళలో కూడా నిరుద్యోగులు ఉన్నారు. ఈ గ్రామంలో ఒక ప్రాథమిక పాఠశాల ఉంది.
## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:కంబదూరు మండలం లోని రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు
కొమ్మాది

**కొమ్మాది, ** ఇది పూర్తిగా మహా విశాఖపట్నం నగర పాలక సంస్థ పరిధిలోని ప్రాంతం. ఈ గ్రామం విశాఖ నగరం నుండి 20 కి మీ దూరంలో మధురవాడకు సమీపంలో ఉంది. చుట్టూ పచ్చని పొలాలతో తూర్పు కనుమల మధ్య ఈ గ్రామం ప్రకృతి ఒడిలో రమణీయంగా ఉంటుంది. ఈ గ్రామం వద్ద అన్నంరాజు నగర్లో నూతనంగా నిర్మింపబడిన **అష్టలక్ష్మీ సమేత నారాయణ స్వామి** దేవాలయం ఉంది. ఆలయంలో స్పటిక లింగ వైశాఖేశ్వరస్వా**మి** విగ్రహం ఉంది. ఆలయంలో నిత్యపూజలు జరుగుతాయి. కొమ్మాది గ్రామం బంగాళాఖాతం సముద్రానికి సమీపంలో ఉన్నందున వాతావరణంలో తేమ వచ్చే అవకాశం ఉంది.

## ఇతర ప్రాంతాలకు రవాణా సౌకర్యం
thumb|250x250px|'''అష్టలక్ష్మీ సమేత నారాయణ స్వామి''' దేవాలయం
కొమ్మాది నుండి బయలుదేరి వయా మధురవాడ, యండాడ, హనుమంతువాక, మద్దిలపాలెం, ఆర్టీసీ కాంప్లెక్స్, జగదాంబ సెంటర్, టౌన్ కోత్తరోడ్ మీదుగా పాత తపాలాకార్యాలయం వరకు 25 ఇ నెంబరు గల బస్సులు ప్రయాణిస్తాయి.25 ఎం, 25 ఇ, 222,,999,111 సంఖ్య గల బస్సు సర్వీసులు వివిధ ప్రాంతాలనుండి కొమ్మాది గ్రామంగుండా ప్రయాణిస్తాయి.

## సమీప ప్రాంతాలు

* పోతినమల్లయ్య పాలెం, 
* కాపులుప్పాడ, 
* మామిడిలోవ, 
* మధురవాడ,
* మరికావలస .

## లొకేషన్
కొమ్మాది.

## సమీప ఆరోగ్య కేంద్రాలు
రావులమ్మపాలెం, ''మధురవాడ'' ప్రభుత్వ హాస్పటల్

## విశేషాలు

* ఈ గ్రామంలో చైతన్య ఇంజనీరింగ్ కళాశాల నెలకొల్పబడింది.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:విశాఖపట్నంలోని ప్రాంతాలు
గౌరీపతిశాస్త్రి

**గౌరీపతిశాస్త్రి** తెలుగు చలనచిత్ర నటుడు. ఈయన గాయకుడు కూడా. వాహినీ వారి చాలా చిత్రాలలో ఈయన నటీంచాడు. ఈయన వాహినీ వారి గుణసుందరి కథ (1949)లో టి.జి.కమలతో కలిసి *తెలుసుకోండయా* పాట పాడాడు. ఆ పాట తన పాత్రకోసమే పాడినా దానిని నృత్యదర్శకుడు పసుమర్తి కృష్ణమూర్తి మీద చిత్రీకరించారు. కృష్ణమూర్తి ఆ పాటలోనే నటించారు. తేడా తెలియకుండా కె.వి.రెడ్డి ఈ పాటను చిత్రీకరించారు.

## చిత్రసమాహారం
*గృహలక్ష్మి (1938)
*వందేమాతరం (1939)
*సుమంగళి (1940)
*దేవత (1941)
*భాగ్యలక్ష్మి (1943)
*మాయా మచ్ఛీంద్ర (1945)
*గుణసుందరి కథ (1949)
*దొంగ రాముడు (1955)
*హరిశ్చంద్ర (1956)

## మూలాలు

## లింకులు
*యూట్యూబ్‌లో "తెలుసుకోండయా" పాట

వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు
వర్గం:తెలుగు సినిమా గాయకులు