తిరునవాయ నవముకుంద దేవాలయం

**తిరునవాయ ఆలయం** (పూర్తి పేరు: **తిరునవాయ నవముకుంద ఆలయం**) అనేది భారతదేశంలోని కేరళ రాష్ట్రం మధ్య భాగంలో ఉన్న తిరునవాయలో, భరతపుఝ (పొన్నాని నది) ఉత్తర తీరంలో ఉన్న ఒక ప్రాచీన హిందూ ఆలయం. ఈ ఆలయం నారాయణ–విష్ణు స్వరూపమైన **నవముకుందునికి** అంకితం చేయబడింది. ఈ ఆలయం వైష్ణవ ఆళ్వారులు రచించిన ప్రాచీన తమిళ భక్తి గీతాల సంకలనం అయిన *[[దివ్య ప్రబంధం]]*లో ప్రశంసించబడింది. ఇది విష్ణువుకు అంకితమైన 108 దివ్యదేశాలలో ఒకటిగా గుర్తింపు పొందింది. తిరునవాయలో విష్ణువు **నవముకుంద పెరుమాళ్**గా పూజింపబడతాడు.

ఈ ఆలయానికి ప్రత్యేకంగా పుష్కరిణి లేదా బావి లేదు. ఆలయ ఆచారాలన్నీ భరతపుఝ నదినీటితోనే నిర్వహించబడతాయి. నది అవతల తవనూర్ లో  ఉన్న చెరుతిరునవాయ బ్రహ్మ–శివ ఆలయాల సమీపం వల్ల ఈ ప్రాంతం **త్రిమూర్తి సంగమం**గా భావించబడుతుంది. ఆలయం వద్ద ఉన్న నదీ తీరం కాశీతో సమానంగా పవిత్రమైనదిగా భావించబడుతుంది. ఇక్కడ నిర్వహించే పితృకర్మలు (బలి తర్పణం / శ్రాద్ధం) కాశీలో చేసే విధానాలతో సమానంగా ఉంటాయి. ఈ ఆలయంలో గణపతి (ఆది గణేశుడు / గజేంద్రుడు), లక్ష్మీ దేవి (మలర్మంగై నాచియార్), అయ్యప్ప స్వామి ఉపదేవతలుగా ప్రతిష్ఠింపబడ్డారు. ఇతర నారాయణ–లక్ష్మీ ఆలయాలకు భిన్నంగా, ఇక్కడ లక్ష్మీ దేవికి ప్రత్యేకమైన **శ్రీ కోవిల్** ఉంది. ఈ ఆలయం కనీసం క్రీస్తుశకం 8వ శతాబ్దం నుండి ప్రతి 12 సంవత్సరాలకు ఒకసారి నిర్వహించబడే ప్రసిద్ధ **[[మామాంకం ఉత్సవం]]**కు వేదికగా ఉండేది. 18వ శతాబ్దంలో మైసూరు సుల్తాన్ టిప్పు సుల్తాన్ దండయాత్రలో ఈ ఆలయం ధ్వంసం చేయబడింది. తరువాత 1921లో జరిగిన మప్పిళ్ళ తిరుగుబాటు సమయంలో కూడా ఆలయం దాడులకు గురైంది. ప్రస్తుతం కనిపించే ఆలయ నిర్మాణం సంప్రదాయ కేరళ ఆలయ వాస్తుశైలిలో పునర్నిర్మించబడింది.

ప్రస్తుతం తిరునవాయ ఆలయం (మలప్పురం విభాగం, గ్రేడ్: ప్రత్యేకం) నిర్వహణ బాధ్యత కోజికోడ్ సముతిరి (జామోరిన్ ఆఫ్ కాలికట్) వద్ద ఉంది. ఇది మలబార్ దేవస్వం బోర్డు, కేరళ ప్రభుత్వం ఆధ్వర్యంలో నిర్వహించబడుతుంది. ఆలయం ప్రతిరోజూ ఉదయం 5:00 నుండి 10:00 వరకు, సాయంత్రం 4:00 నుండి 7:00 వరకు భక్తులకు తెరిచి ఉంటుంది (పండుగ రోజుల్లో ప్రత్యేక సమయాలు ఉంటాయి).
## పురాణ కథనాలు
ఈ ఆలయంలోని విష్ణువును **నవముకుంద పెరుమాళ్ / దేవర్** అని పిలుస్తారు. ఎందుకంటే తొమ్మిది మంది హిందూ యోగులు అయిన **నవయోగులు** ఈ ఆలయంలో తొమ్మిదవ విగ్రహాన్ని ప్రతిష్ఠించారని నమ్మకం. మొదటి ఎనిమిది విగ్రహాలు ప్రతిష్ఠించగానే భూమిలోకి మునిగిపోయాయని కథనం. తొమ్మిదవ విగ్రహం మోకాళ్ల వరకు మునిగిపోయి, బలవంతంగా ఆపబడిందని విశ్వసిస్తారు. మునిగిపోయిన విగ్రహాల స్థానం తెలియకపోవడంతో భక్తులు మోకాళ్లపై ప్రదక్షిణ చేయడం ఆనవాయితీగా ఉండేది. ఈ ఆచారం నుండి ఆల్వాంచేరి తంపరక్కల్, తిరునవాయ వాధ్యన్లు కూడా మినహాయింపును పొందలేదని చెబుతారు. ఇందువల్ల తిరునవాయను **నవయోగిస్థలం** అని కూడా పిలుస్తారు. 

పురాణాల ప్రకారం దేవి లక్ష్మీ దేవి, ఏనుగుల రాజు గజేంద్రుడు ఈ స్థలంలో సమీప సరస్సులోని కమల పుష్పాలతో విష్ణువును పూజించారు. ఇద్దరూ ఒకే సరస్సు నుండి పుష్పాలు తీసుకోవడంతో పుష్పాల సరఫరా తగ్గిపోయింది. అప్పుడు గజేంద్రుడు విష్ణువును ప్రార్థించగా, విష్ణువు లక్ష్మీ దేవిని తన పక్కన అదే సింహాసనంపై కూర్చోబెట్టుకొని గజేంద్రుడు సమర్పించిన పూజను స్వీకరించాడని చెబుతారు.

## వాస్తుశిల్పం
ప్రస్తుత ఆలయం కేరళలోని అనేక దేవాలయాలలో కనిపించే సంప్రదాయ **కేరళ ఆలయ వాస్తుశిల్ప శైలిలో** నిర్మించబడింది. 

ఆలయాన్ని చుట్టుముట్టే దీర్ఘచతురస్రాకార గోడను *క్షేత్ర మతిళ్లు* అని పిలుస్తారు. ఇందులో ప్రవేశద్వారాలుగా గేట్లు ఉంటాయి. లోహంతో కప్పబడిన ధ్వజస్తంభం (*[[ధ్వజస్తంభం|ద్వజ స్థంభం]]*) ఆలయ గోపురానికి సమాంతరంగా గర్భగృహానికి ఎదురుగా ఉంటుంది. అలాగే దీపస్తంభం కూడా ఉంటుంది. ఆలయ గోడల లోపల ఉన్న బాహ్య మండపాన్ని *చుట్టాంబలం* అంటారు. ప్రధాన ఆలయం, సంబంధించిన మండపాలు *నాలంబలం* అనే దీర్ఘచతురస్ర నిర్మాణంలో ఉంటాయి. ఇందులో స్తంభాల హాళ్లు, మార్గాలు ఉన్నాయి. *నాలంబలం* ప్రవేశం, గర్భగృహం మధ్య *నమస్కార మండపం* అనే ఎత్తైన చతురస్ర వేదిక ఉంటుంది. దీనికి పిరమిడ్ ఆకారపు పైకప్పు ఉంటుంది. నవముకుందునికి నైవేద్యాలు తయారుచేసే వంటశాల *థేవ్రపుర* గా పిలవబడుతుంది. ఇది నమస్కార మండపం ఎడమవైపున ఉంటుంది. *బలితర* అనేది ఉపదేవతలకు, ఉత్సవ మూర్తులకు ఆచార సమర్పణలు చేసే బలిపీఠం.

ప్రధాన దేవాలయాన్ని *శ్రీ కోవిల్* అంటారు. ఇందులో నవముకుందుని విగ్రహం స్థాపించబడింది. ఇది ఎత్తైన వేదికపై ఉంటుంది. ఐదు మెట్ల సోపానం ద్వారా ఒక్క ద్వారంతో గర్భగృహంలోకి ప్రవేశిస్తారు. ద్వారాల పక్కన ద్వారపాలకుల శిల్పాలు ఉంటాయి. కేరళ ఆచారాల ప్రకారం ప్రధాన పూజారి అయిన తంత్రి, రెండవ పూజారి మెల్షాంతి మాత్రమే శ్రీ కోవిల్‌లో ప్రవేశించగలరు. ప్రధాన ఆలయానికి చదరపు ప్రణాళిక ఉంటుంది. పునాది గ్రానైట్ రాయితో, పై నిర్మాణం లాటరైట్‌తో, శిఖరం టెర్రకోట టైల్స్‌తో నిర్మించబడింది. లోపల చెక్క మద్దతు నిర్మాణం ఉంటుంది. మాన్సూన్ వర్షాల నుండి రక్షణ కోసం పైకప్పు రెండు స్థాయిలుగా బయటకు విస్తరించి ఉంటుంది. ఆలయ పైకప్పు, స్తంభాలలో అద్భుతమైన చెక్క, స్టక్కో శిల్పాలు ఉన్నాయి. ఇవి *[[రామాయణం]]*, *[[మహాభారతం]]* వంటి ఇతిహాస కథలను ప్రతిబింబిస్తాయి. గర్భగృహం బయటి గోడలపై దీపాలను ఉంచే చెక్క చట్రాలు వరుసగా ఉంటాయి. పండుగ సందర్భాల్లో వీటిని వెలిగిస్తారు. 

నవముకుందుని విగ్రహం మోకాలి పైభాగం వరకు మాత్రమే స్పష్టంగా దర్శనమిస్తుంది. మిగిలిన భాగం నేలలోపల దాచబడి ఉన్నట్లు భావిస్తారు. గర్భగృహంలో విగ్రహం వెనుక భాగంలో అడుగులేని, ఇప్పటివరకు పరిశీలించబడని గొయ్యి ఉందని కూడా నమ్మకం ఉంది. నవముకుందుని విగ్రహం  ఎత్తు కలిగి ఉంటుంది. ఇది రాతితో తయారు చేయబడి, పంచలోహంతో కప్పబడి ఉంటుంది. విగ్రహం నిల్చున్న భంగిమలో నాలుగు చేతులతో పంచజన్య శంఖం, కమలం, కౌమోదకీ గద, భయంకరమైన సుదర్శన చక్రాన్ని పట్టుకొని ఉంటుంది. ఈ విగ్రహం తూర్పు దిశగా ముఖం పెట్టి ఉంటుంది. తిరునవాయ ఆలయంలో దేవి లక్ష్మీ దేవికి ప్రత్యేకమైన *శ్రీ కోవిల్* ఉంది. ఈ శ్రీ కోవిల్ *నాలంబలం* వాయవ్య మూలలో, నవముకుందునికి ఎడమవైపున ఉంటుంది. ఇది కూడా తూర్పు ముఖంగా ఉంటుంది. లక్ష్మీ దేవి విగ్రహానికి రెండు చేతులు మాత్రమే ఉండి, *వరదాభయ ముద్ర*లో దర్శనమిస్తుంది.

## పితృ తర్పణం లేదా తిధి లేదా పిండ ప్రదానం
ఈ ఆలయం పితృ తర్పణానికి చాలా ప్రసిద్ధి చెందింది. కేరళలోని అనేక ఆలయాల మాదిరిగా, ఇక్కడ కూడా టికెట్ కౌంటర్ వద్ద రుసుము చెల్లించాలి (సాధారణంగా 100 రూపాయల కంటే తక్కువ కాదు). ఆ తరువాత భక్తులు భరతపుఝ నదిలో స్నానం చేసి (పురుషులు తప్పనిసరిగా ముండు / ధోతి / వేస్తి ధరించాలి), తడి వస్త్రాలతోనే తర్పణం సమర్పించాలి. అవసరమైన పూజా సామగ్రి అంతా ఆలయం నుంచే అందించబడుతుంది. తర్పణం పూర్తయిన తరువాత తడి వస్త్రాలను మార్చుకోవాలి. ఆలయంలో ప్యాంట్లు లేదా భారతీయేతర దుస్తులను కఠినంగా నిషేధిస్తారు. పురుషులు తప్పనిసరిగా ధోతి ధరించి, పైచొక్కా తొలగించాలి.

## వసతి
ఆలయ పరిపాలన ఆధ్వర్యంలో భక్తులకు వసతి సౌకర్యం కల్పించబడుతుంది. ఇక్కడ అందుబాటు ధరలతో గదులు, సాధారణ డార్మిటరీలు లభిస్తాయి. ముందస్తు బుకింగ్ కోసం ఆలయ కార్యాలయాన్ని సంప్రదించవచ్చు.

## పండుగలు
* మామాంకం ఉత్సవం ఈ ఆలయంలో జరుపబడే అత్యంత ప్రసిద్ధ ఉత్సవం. ఇది మధ్యయుగ కాలంలో కేరళలో అత్యంత ప్రాముఖ్యమైన పండుగగా ఉండేది.
* భక్తులు భరతపుఝ నది తీరంలో తమ పితృదేవతల కోసం ప్రార్థనలు, తర్పణాలు నిర్వహిస్తారు.
* ప్రధాన ధార్మిక ఆచారాలలో నైవిలక్కు, తామర మాల, పాల్పాయసం, మలర్ పారా, తాళి చార్తల్ ముఖ్యమైనవి.

## సూచనలు

## బాహ్య లింకులు

* 
* వైరంకోడ్ వేల

వర్గం:వైష్ణవ దివ్యదేశాలు

వర్గం:కేరళ పుణ్యక్షేత్రాలు