నవ రాయ్‌పూర్

**నవ రాయ్‌పూర్**, అధికారికంగా **అటల్ నగర్-నవ రాయ్‌పూర్** అని పిలుస్తారు,  ఇది ఛత్తీస్‌గఢ్ రాష్ట్రంలో ఒక ప్రణాళికాబద్ధమైన నగరం. పూర్తిగా గ్రీన్‌ఫీల్డ్ నగరం. ఛత్తీస్‌గఢ్ రాజధాని నగరంగా రాయ్‌పూర్‌ను అభివృద్ధి చేయటానికి ప్రణాళికలు యోచిస్తున్నారు.  ఛత్తీస్‌గఢ్ ప్రభుత్వం రాష్ట్ర పరిపాలనా సంస్థ ఇక్కడే ఉంది.ఈ నగరం జాతీయ రహదారి 53, జాతీయ రహదారి 30 మధ్య రాజధాని నగరం రాయ్‌పూర్‌కు ఆగ్నేయంగా సుమారు 17 కి.మీ దూరంలో ఉంది.స్వామి వివేకానంద విమానాశ్రయం రాయ్‌పూర్,నవ రాయ్‌పూర్‌లను వేరు చేస్తుంది.

## నవ రాయ్‌పూర్ అభివృద్ధి మండలి
2000 నవంబరులో ఛత్తీస్‌గఢ్ కొత్త రాష్ట్రం ఏర్పడిన తర్వాత, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం రాయ్‌పూర్‌కు చక్కటి ప్రణాళికతో కొత్త నగరాన్ని రూపొందించాలని నిర్ణయించింది. అందువల్ల నగర్ తాతా గ్రామ్‌నివేష్ అధినియం 1973 లోని సెక్షన్ 64 కింద ప్రత్యేక ప్రాంతం దీనికోసం కేటాయించబడింది.ఈ విధంగా ఏర్పడిన అధికార రాజధాని ప్రాంత అభివృద్ధి అథారిటీ (సిఎడిఎ), దీనిని ఇప్పుడు నవ రాయ్‌పూర్ అటల్ నగర్ వికాస్ అధికార్ (ఎన్.ఆర్.డి.ఎ) అని పిలుస్తారు.ఎన్.ఆర్.డి.ఎ. ఈ 'గ్రీన్‌ఫీల్డ్' నగరం సమగ్ర అభివృద్ధిని చేపట్టే నోడల్ ఏజెన్సీ ద్వారా అభివృద్ధి పనులు చేపట్టిందిప్రధాన కార్యనిర్వాహక అధికారులను, ప్రభుత్వం ఎన్.ఆర్.డి.ఎ. సంస్థ క్రింద పనిచేసే ఇతర అధికారులను,ఇతర సిబ్బంది నియమించింది.  ఇండియన్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ సర్వీస్ (ఐఎఎస్) అధికారి పి. జాయ్ ఊమెన్ ఎన్.ఆర్.డి.ఎ. ఛైర్మన్‌గా ఉండగా,అమిత్ కటారియా దాని చీఫ్ ఎగ్జిక్యూటివ్‌గా ఉన్నారు. 

## ఆర్థిక పునాది
నవ రాయ్‌పూర్ ప్రధాన కార్యాచరణ స్థావరం ప్రభుత్వం/రాష్ట్ర రాజధాని విధులు.ఏది ఏమైనప్పటికీ,ఆర్థిక వ్యవస్థ వైవిధ్యీకరణ కోరదగినది , ఇది క్రింది కార్యకలాపాల ద్వారా సాధించబడుతుంది: 

* సాఫ్ట్‌వేర్ టెక్నాలజీ పార్క్
* రత్నాలు, ఆభరణాలు, ఇతర సారూప్య పరిశ్రమలు
* వ్యాపార కార్యాలయాలు
* ఆరోగ్యం, విద్య, పరిశోధన సేవలు
* ప్రాంతీయ వినోద కార్యకలాపాలు
* నందన్ వాన్ జూ, సఫారి
* అంతర్జాతీయ క్రికెట్ స్టేడియం
* 5 స్టార్ హోటల్స్
* 18 హోల్ గోల్ఫ్ కోర్స్, గోల్ఫ్ విల్లాస్
* సంగ్రహశాలలు
* ఆర్ట్ గ్యాలరీ, లైబ్రరీ
* తోట
* వృక్షశాస్త్ర ఉద్యానవనం
* సరస్సులు
* ఫిల్మ్ సిటీ 

## ప్రణాళికా పద్దతి
నవ రాయ్‌పూర్ కోసం అభివృద్ధి ప్రణాళికను సిద్ధం చేయడానికి సాహసం చేస్తున్నప్పుడు,చండీగఢ్ (స్వతంత్ర భారతదేశంలో ఒక రాష్ట్రానికి మొదటి ప్రణాళికాబద్ధమైన రాజధాని) అక్కలాగా అతిముఖ్యమైన ప్రాంతంలో మహానగరంగా "సేంద్రీయమైన రాయ్‌పూర్‌పై డేటా ద్వితీయ సర్వేరూపంలో ప్రాథమిక అధ్యయనాలు జరిగాయి." 

క్యాపిటల్ కాంప్లెక్స్ విషయంలో సంబంధిత పరిశ్రమ/వాణిజ్యం/కార్యకలాపం ఆమోదించబడిన థంబ్-రూల్ ద్వారా ప్రతి కార్యాచరణ/పని-కేంద్రానికి వ్యతిరేకంగా స్పేస్ క్వాంటం నిర్ధారించబడింది.ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల ఖచ్చితమైన గణాంకాలు పరిగణనలోకి తీసుకోబడ్డాయి.ఫలితంగా స్పేస్ క్వాంటం నిర్మాణప్రణాళికపై రెండు-డైమెన్షన్‌లో కేటాయించబడింది.తుది క్వాంటం,ఆకారం,స్థానం, ప్రణాళికపై ఖచ్చితమైన సరిహద్దులు/రోడ్ల ద్వారా నిర్వచించబడింది.

పునరావృతాలతో, కేటాయించిన ఉద్యోగ ఖాళీలు భర్తీ చేయబడ్డాయి. 5.6 లక్షల జనాభాతో, నవ రాయ్‌పూర్ నగరం సుమారు 2.2 లక్షల ఉద్యోగాలను సృష్టిస్తుందని అంచనా వేయబడింది.శ్రామిక శక్తి భాగస్వామ్య రేటు 40%. నగరంకోసం స్వీకరించబడిన భౌతిక, సామాజిక మౌలిక సదుపాయాల, ఉన్నత ప్రమాణాలు నగరం గరిష్ట సామర్థ్యాన్ని తట్టుకునేవిధంగా నగరం రూపుదిద్దుకుంది. 

## చదువు
thumb| హిదయతుల్లా నేషనల్ లా యూనివర్సిటీ
రాష్ట్రంలోని విద్యాసంస్థల హబ్‌గా నవ రాయ్‌పూర్‌ను ఏర్పాటు చేయనున్నారు.నగరం రాయ్పూర్ నుండి ప్రధాన విద్యాసంస్థలు మార్చబడ్డాయి. వాటిలో కొన్ని:

* హిదయతుల్లా నేషనల్ లా యూనివర్సిటీ
* నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ, రాయ్‌పూర్
* ఇంటర్నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ  
* ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మేనేజ్‌మెంట్, రాయ్‌పూర్ 

## రవాణా
నవ రాయ్‌పూర్ నగర ప్రాంగణంలో పూర్తిగా ప్రణాళికాబద్ధమైన రహదారుల నెట్‌వర్క్‌ను కలిగి ఉంది. జాతీయ, రాష్ట్ర రహదారుల సహాయంతో రాయ్‌పూర్, రాష్ట్రంలోని మిగిలిన ప్రాంతాలతో మంచి అనుసంధానం కలిగి ఉంది. కొన్ని ప్రధాన రహదారులు రాయ్‌పూర్-నయా రాయ్‌పూర్ ఎక్స్‌ప్రెస్‌వే లేదా *అటల్ పాత్ ఎక్స్‌ప్రెస్‌వే*, ఇది నగరాన్ని నేరుగా రాయ్‌పూర్ రైల్వే స్టేషన్‌తో కలుపింది, జాతీయ రహదారి 30 (ఎన్.ఎచ్-30 రాయ్‌పూర్‌కు ద్వితీయ రహదారిగా, జాతీయ రహదారి 53 (ఎన్.ఎచ్. 53), ఇది నగరానికి ఉత్తరాన వెళుతుంది.

ప్రతిపాదిత దుర్గ్-రాయ్‌పూర్-అరంగ్ ఎక్స్‌ప్రెస్‌వే నగరం దక్షిణ సరిహద్దుల గుండా వెళుతుంది. నిర్మాణంలో ఉన్న రాయ్‌పూర్-విశాఖపట్నం ఎక్స్‌ప్రెస్ వే  కురుద్ నుండి ప్రారంభమవుతుంది. నగరానికి దక్షిణంగా, ఎన్.ఎచ్.-30 సహాయంతో యాక్సెస్ చేయవచ్చు. రెండు ఎక్స్‌ప్రెస్‌  రహదారులు పూర్తయిన తర్వాత, ఇది రాష్ట్రంతో పాటు దేశంలోని ఇతర ప్రాంతాలతో అనుసంధానంతో రాకపోకలను మెరుగుపరచడం ద్వారా నగరానికి సహాయపడుతుంది.

### రైలు
నగరానికి సమీపంలో రెండు చిన్న రైల్వే స్టేషన్లు ఉన్నాయి. ప్రధాన, సమీప రైల్వే స్టేషన్ నవ రాయ్పూర్ రైల్వే స్టేషన్ లేదా *అటల్ నగర్ రైల్వే స్టేషన్*, ఇది  లో ఉంది.నగరానికి ఉత్తరాన, హౌరా-నాగ్‌పూర్-ముంబై మార్గంలో నగరం ఉత్తర సరిహద్దుల గుండా వెళుతుంది. వరుసగా నవ రాయ్పూర్ నుండి ప్రధాన రైల్వే స్టేషన్లు రాయ్పూర్ జంక్షన్ రైల్వే స్టేషన్, ,అరంగ్ మహానది రైల్వే స్టేషన్ అరంగ్,  వద్ద ఉంది. 

విమానాశ్రయానికి తూర్పున, సెంట్రల్ బిజినెస్ డిస్ట్రిక్ట్‌లో, నవ రాయ్‌పూర్ కోసం కొత్త, ప్రధాన రైల్వే స్టేషన్‌ని నిర్మాణంలో ఉంది.దీనికి నగరాన్ని నేరుగా అనుసంధానించటానికి బైపాస్ లైన్ నిర్మించబడింది. దీనికి సిబిడి *రైల్వే స్టేషన్* అని పేరు పెట్టారు.ఇది పూర్తయితే నగరానికి ప్రధాన రైల్వే స్టేషన్‌గా మారుతుంది. 

### బస్సు రవాణా
thumb| రాయ్‌పూర్ నయా రాయ్‌పూర్ బస్ రాపిడ్ ట్రాన్సిట్ సిస్టమ్
నవ రాయ్‌పూర్ బస్ స్టేషన్ ప్రధాన బస్ స్టేషన్ నుండి ప్రభుత్వ, ప్రైవేట్ ఆపరేటర్లు నవ రాయ్‌పూర్ అటల్ నగర్ వికాస్ ప్రాధికారన్ ద్వారా సాధారణ బస్సు సేవలను నిర్వహిస్తుంది. ఈ సేవలతో పాటు, రాయ్‌పూర్, నయా రాయ్‌పూర్ బస్ రాపిడ్ ట్రాన్సిట్ సిస్టమ్ కూడా నగరాన్ని రాయ్‌పూర్‌తో కలుపుతుంది. స్మార్ట్ సిటీ ప్రాజెక్టు మొదటి దశలో భాగంగా బి.ఆర్.టి.ఎస్  ప్రస్తుతం నగరంలో 9 స్టాప్‌లను కలిగి ఉంది. భవిష్యత్తులో దీనిని రాబోయే దశల్లో విస్తరించనున్నారు.

### మెట్రో
తేలికపాటి రైలు, మెట్రోలైట్ లేదా లైట్ మెట్రో నిర్మాణానికి ఛత్తీస్‌గఢ్ ప్రభుత్వం ప్రతిపాదించింది. ఇది నవ రాయ్‌పూర్ నుండి దుర్గ్ వరకు రాయ్‌పూర్, భిలాయ్ మీదుగా ప్రారంభమవుతుంది. 

### గాలి
thumb| స్వామి వివేకానంద విమానాశ్రయం, రాయ్‌పూర్
సమీప విమానాశ్రయం స్వామి వివేకానంద విమానాశ్రయం, ఛత్తీస్‌గఢ్‌లోని ఏకైక ప్రధాన విమానాశ్రయం. ఇది నగర పశ్చిమ శివార్లలో, నగర కేంద్రం నుండి.  దూరంలో బాగా అనుసంధానించబడి ఉంది, ఎయిర్, ఇండిగో, విస్తారా ఎయిర్లైన్స్ సంస్థలకు చెందిన విమానాలు, ముంబై, ఢిల్లీ, విశాఖపట్నం, కోల్‌కతా, బెంగళూరు, పూణే, చెన్నై, గోవా, లక్నో, ఇండోర్, అహ్మదాబాద్, భోపాల్, భువనేశ్వర్, నాగ్‌పూర్, హైదరాబాద్, ప్రయాగ్‌రాజ్, జగదల్‌పూర్‌లకు నేరుగా ప్రయాణించే రోజువారీ  విమానాలు ఉన్నాయి. 

## క్రీడలు
షహీద్ వీర్ నారాయణ్ సింగ్ ఇంటర్నేషనల్ క్రికెట్ మైదానం నగరంలో ఇటీవల నిర్మించిన క్రికెట్ మైదానం.ఇది 2008లో ప్రారంభించబడింది. 65,000 మంది ప్రేక్షకులతో హ్యాండిల్ చేయగల సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉంది. ఇది భారతదేశంలో రెండవ అతిపెద్ద క్రికెట్ స్టేడియం.సీటింగ్ కెపాసిటీ ద్వారా ప్రపంచంలో నాల్గవ అతిపెద్ద క్రికెట్ మైదానం .

2013, 2015, 2016 ఈవెంట్‌ల సమయంలో ఇండియన్ ప్రీమియర్ లీగ్ (ఐపిఎల్) జట్టు, ఢిల్లీ డేర్‌డెవిల్స్‌కు రెండు మ్యాచ్‌లకు ఈ స్టేడియం హోమ్ గ్రౌండ్. 2012 డిసెంబరు 16న విజయ్ దివస్ సందర్భంగా *"లెట్ అస్ రన్"* అనే థీమ్‌తో స్టేడియం హాఫ్ మారథాన్‌ను నిర్వహించింది. 

## మూలాలు

వర్గం:ఛత్తీస్‌గఢ్ నగరాలు పట్టణాలు