దక్షిణ కెనరా

**దక్షిణ కెనరా** (దక్షిణ కన్నడ) బ్రిటిష్ రాజ్ కాలంలో మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీలో ఒక జిల్లా. ఇది  అక్షాంశ రేఖాంశాల వద్ద ఉంది. ఇందులో కాసరగోడ్, ఉడిపి పట్టణాలు, వాటికి ఆనుకుని ఉన్న గ్రామాలు ఉండేవి. మంగళూరు నగరం పరిపాలనా కేంద్రంగా ఉండేది. దక్షిణ కెనరా మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీలోని అత్యంత భిన్న జనాభా గల ప్రాంతాలలో ఒకటి. ఇక్కడ తుళు, మలయాళం, కన్నడ, కొంకణి, మరాఠీ, హిందుస్తానీ, బేరి భాషలు మాట్లాడేవారు. అయితే ఇంగ్లీష్, తమిళం, హిందుస్తానీ అధికారిక భాషలుగా కొనసాగాయి. దీని తరువాత 1956 సంవత్సరంలో దక్షిణ కన్నడ జిల్లాలోని తుళు మాట్లాడే ప్రాంతాలు,కాసరగోడ్ జిల్లాలోని మలయాళం మాట్లాడే ప్రాంతం, లక్కదీవుల అమిండివి దీవుల ఉప-విభాగం,ఏర్పడ్డాయి.

## భౌగోళికం
మంగళూరు ఈ జిల్లాకు పరిపాలనా కేంద్రంగా ఉండేది. ఈ జిల్లా 10,410 చ. కి. (4,021 చ. మై.) విస్తీర్ణంలో విస్తరించి ఉంది.

దక్షిణ కెనరా జిల్లాకు ఉత్తరాన ఉత్తర కెనరా, తూర్పున మైసూరు సంస్థానం, ఆగ్నేయాన కూర్గ్ సంస్థానం, దక్షిణాన మలబార్ జిల్లా, పశ్చిమాన అరేబియా సముద్రం సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి. మలబార్ జిల్లా (మలయాళం జిల్లా అని కూడా పిలుస్తారు)తో పాటు, మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీ పశ్చిమ తీరంలో (మలబార్ తీరం) ఉన్న రెండు జిల్లాలలో దక్షిణ కెనరా ఒకటి.

## చరిత్ర
1799లో జరిగిన నాల్గవ మైసూరు యుద్ధంలో టిప్పు సుల్తాన్ ఓటమి తర్వాత, దక్షిణ కెనరాను బ్రిటిష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ స్వాధీనం చేసుకుంది. ఇది ఉత్తర కెనరాతో కలిసి మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీలో కెనరా జిల్లాగా ఏర్పడింది. 1859లో, కెనరాను ఉత్తర కన్నడ జిల్లా, దక్షిణ కన్నడ జిల్లా అనే రెండు జిల్లాలుగా విభజించారు. ఉత్తర కెనరాను బొంబాయి ప్రెసిడెన్సీకి బదిలీ చేయగా, దక్షిణ కెనరాను మద్రాస్ ప్రెసెడెన్సీలో ఉంది. 

## పరిపాలనా విభాగాలు
thumb|432x432px|ఆలయ స్తంభం, దక్షిణ కెనరా

### తాలూకాలు
జిల్లాను ఆరు తాలూకాలుగా విభజించారు: 

* అమిండివి దీవులు (లక్కదీవులు): విస్తీర్ణం: 7.8 చ. కి. (3 చ. మై.
* కూండపూర్ -విస్తీర్ణం: 1,600 చ. కి. (619 చ. మై).- ప్రధాన కార్యాలయం: కూండపూర్
* కాసరగోడ్ -విస్తీర్ణం: 1,970 చ. కి. (762 చ. మై).- ప్రధాన కార్యాలయం: కాసరగోడ్
* మంగళూరు -విస్తీర్ణం: 1,760 చ. కి. (679 చ. మై).- ప్రధాన కార్యాలయం: మంగళూరు
* ఉడిపి విస్తీర్ణం: 1,860 చ. కి. (719 చ. మై).- ప్రధాన కార్యాలయం: ఉడిపి
* ఉప్పినంగడి విస్తీర్ణం: 3,210 చ. కి. (1,239 చ. మై).- ప్రధాన కార్యాలయం: పుత్తూరు

### ఉప విభాగాలు
జిల్లాను జిల్లా కలెక్టర్ పరిపాలించారు. సౌలభ్యం కోసం, జిల్లా మూడు ఉపవిభాగాలుగా విభజించబడింది:

* కూండపూర్ సబ్ డివిజన్: కొండపూర్, ఉడిపి తాలూకాలు
* మంగళూరు సబ్-డివిజన్: మంగళూరు, అమిండివి దీవులు
* పుత్తూరు సబ్ డివిజన్: ఉప్పినంగడి, కాసరగోడ్ తాలూకాలు.
* జిల్లాలో రెండు మున్సిపాలిటీలు ఉన్నాయి, అవి మంగళూరు, ఉడిపి.

## జనాభా గణాంకాలు

1951లో దక్షిణ కనరా మొత్తం జనాభా 1,748,991, వీరిలో 66.58% హిందువులు, 24.31% ముస్లింలు, 8.85% క్రైస్తవులు.అత్యధికంగా మాట్లాడే భాష తుళు, ఇది 40% జనాభా మాతృభాషలో మాట్లాడేవారు, ఆ తర్వాత 24% మలయాళం, 17% కన్నడ, 13% కొంకణి భాషలు మాట్లాడేవారు. 1901లో, దక్షిణ కెనరాలో ప్రతి చ. కి. కు 109 మంది నివాసుల (282/చదరపు మైలు) జనసాంద్రత ఉండేది.

1908 ఇంపీరియల్ గెజెటియర్ ఆఫ్ ఇండియా, మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీలోని మూడు జిల్లాలలో దక్షిణ కనరాను, తంజావూరు, గంజాం జిల్లాలతో పాటుగా జాబితా చేసింది, ఇక్కడ హిందూ మతంలోని నాలుగు ప్రధాన కులాలలో ఒకటైన బ్రాహ్మణులు అత్యధిక సంఖ్యలో ఉన్నారు.

ప్రజలలో బిల్వాలు, కులాల, బంట్లు అధిక శాతం ఉన్నారు. మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీలోని ఇతర జిల్లాల కంటే దక్షిణ కన్నడలో బ్రాహ్మణులు (జనాభాలో 12%) ఎక్కువగా ఉండేవారు. దీనితో తంజావూరు, గంజాంలతో పాటు దక్షిణ కన్నడలో ప్రావిన్స్‌లో కూడా బ్రాహ్మణులు అత్యధిక సంఖ్యలో ఉన్న మూడు జిల్లాలలో ఒకటిగా నిలిచింది.

ఈ ప్రాంతంలోని అసలైన ఆదిమవాసులు తులువాలు (బంట్లు, కులాలు, బిల్వాలు, మొగవీరులు, తులుగౌడ, దేవడిగలు, బేరీలు, జోగులు), కాసరగోడ్ తాలూకాలోని మలయాళీలు (నంబూదిరీలు, నాయర్లు, తియ్యలు, మాప్పిలలు మొదలైనవారు). మొదట స్థిరపడిన బ్రాహ్మణులు ప్రధానంగా స్థానిక తెగకు చెందినవారు, అందువల్ల వారిని తులు బ్రాహ్మణులు అని పిలిచేవారు. ఇతరులలో శివల్లి, సరస్వత్, హవ్యక, కోటహ ఉప-విభాగాలు, మహార్లు, కొండ జాతులు (కోరగాలు) ఉన్నారు.

## ఇవి కూడా చూడండి

* దక్షిణ కన్నడ
* కాసరగోడ్ జిల్లా
* మంగళూరు 
* ఉడిపి
* కాసర్‌గోడ్
* అమినిదీవి
* పుత్తూరు

## మూలాలు

వర్గం:మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ జిల్లాలు
వర్గం:Coordinates on Wikidata
వర్గం:Pages using gadget WikiMiniAtlas