చెకోస్లోవేకియా

**చెకోస్లోవేకియా** చెక్ చెకోస్లోవేకియా, చెక్-స్లోవేకియా) మధ్యఐరోపాలో భూపరివేష్టిత దేశం,  1918లో ఆస్ట్రియా-హంగేరీ నుండి స్వాతంత్ర్యం ప్రకటించినప్పుడు సృష్టించబడింది. 1938 లో కుదిరిన మ్యూనిక్ ఒప్పందం తర్వాత, సుడెటెన్లాండు నాజీ జర్మనీలో భాగమైంది. 1939 - 1945 మధ్య, స్లొవేకియా తన స్వాతంత్ర్యాన్ని ప్రకటించుకోవడంతో, కార్పాతియను రుథేనియా హంగేరిలో భాగమైనందున, జర్మనీ ప్రొటెక్టరేటు ఆఫ్ బోహేమియా, మొరావియా చెక్ భూములలో మిగిలిన ప్రాంతాలలో ప్రకటించబడింది. 1939లో రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం ప్రారంభమైన తర్వాత మాజీ చెకోస్లోవాకు అధ్యక్షుడు ఎడ్వర్డు బెనెసు ఒక ప్రభుత్వ బహిష్కరణను ఏర్పాటు చేసి మిత్రదేశాల నుండి గుర్తింపు పొందాలని కోరారు.

రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత చెకోస్లోవేకియా 1938 పూర్వ సరిహద్దుల కింద తిరిగి స్థాపించబడింది. కార్పాతియను రుథేనియా మినహా ఇది ఉక్రేనియను ఎస్‌ఎస్‌ఆర్ (సోవియట్ యూనియన్ రిపబ్లిక్)లో భాగమైంది. కమ్యూనిస్టు పార్టీ 1948లో జరిగిన 1948 చెకోస్లోవేకియా తిరుగుబాటులో అధికారాన్ని కోమెకాన్ చేజిక్కించుకుంది. 1948 నుండి 1989 వరకు చెకోస్లోవేకియా ప్రణాళికాబద్ధమైన ఆర్థిక వ్యవస్థతో తూర్పు బ్లాకులో భాగంగా ఉంది. 1949 నుండి 1955 వార్సా ఒప్పందంలో దాని ఆర్థిక స్థితిని అధికారికంగా నిర్ధారించారు. 1968లో రాజకీయ సరళీకరణ కాలం ప్రేగు స్ప్రింగు సోవియటు యూనియను, ఇతర వార్సా ఒప్పంద దేశాల సహాయంతో, వార్సా ఒప్పందం చెకోస్లోవేకియా మీద దండయాత్రతో ముగిసింది. 1989లో మార్క్సిస్టు-లెనినిస్టు ప్రభుత్వాలు, కమ్యూనిజం మధ్య, తూర్పు ఐరోపా అంతటా ముగిసింది. చెకోస్లోవేకియాలు వెల్వెటు విప్లవం సమయంలో తమ కమ్యూనిస్టు ప్రభుత్వాన్ని శాంతియుతంగా తొలగించారు. ఇది 1989 నవంబరు 17న ప్రారంభమై 11 రోజుల తర్వాత నవంబరు 28న అగ్ర కమ్యూనిస్టు నాయకులు, కమ్యూనిస్టు పార్టీ స్వయంగా రాజీనామా చేయడంతో ముగిసింది. 1992 డిసెంబరు 31న చెకోస్లోవేకియా శాంతియుతంగా చెక్ రిపబ్లిక్, స్లొవేకియాగా రెండు సార్వభౌమ రాజ్యాలు అయ్యాయి.

## లక్షణాలు
;రాష్ట్ర రూపం
*1918–1937: డెమోక్రటికు రిపబ్లికు టోమసు మసారికు ద్వారా విజేతగా నిలిచింది.
*1938–1939: 1938లో నాజీ జర్మనీ ద్వారా సుడెటెను‌ల్యాండు స్వాధీనం చేసుకున్న తర్వాత ఈ ప్రాంతం క్రమంగా చెకు, స్లోవాకు రుథేనియను భాగాల మధ్య సంబంధాలు సడలించుకున్న రాష్ట్రంగా మారింది. దక్షిణ స్లోవేకియా, కార్పాతియను రుథేనియా ఒక భాగాన్ని హంగేరీ విమోచించింది. ట్రాన్సు-ఓల్జా ప్రాంతం పోలాండు చేత విలీనం చేయబడింది.
*1939–1945: రాజ్యంలోని మిగిలిన భాగం ముక్కలుగా విభజించబడింది; **బొహేమియా, మొరావియా ప్రొటెక్టరేటు**, **స్లోవాకు రిపబ్లిక్కు**గా విభజించబడింది, మిగిలిన కార్పాతియను రుథేనియాను హంగేరీ ఆక్రమించి స్వాధీనం చేసుకుంది. యునైటెడు కింగ్డం, యునైటెడు స్టేట్సు, వారి మిత్రదేశాలు మద్దతుతో లండను‌లో ప్రవాస ప్రభుత్వం కొనసాగింది; సోవియటు యూనియను ‌మీద జర్మనీ దాడి తర్వాత దీనిని సోవియట్ యూనియన్ కూడా గుర్తించింది. చెకోస్లోవేకియా ఐక్యరాజ్యసమితి ప్రకటనకు కట్టుబడి ఉంది. ఐక్యరాజ్యసమితి వ్యవస్థాపక సభ్యదేశంగా ఉంది.
*1946–1948: దేశాన్ని కమ్యూనిస్టు మంత్రులతో కూడిన సంకీర్ణ ప్రభుత్వం పరిపాలించింది. ఇందులో ప్రధాన మంత్రి, అంతర్గత మంత్రి ఉన్నారు. కార్పాతియను రుథేనియా సోవియటు యూనియను‌కు అప్పగించబడింది.
*1948–1989: దేశం కమాండు ఎకానమీతో సోవియటు ఆధిపత్యం కింద మార్క్సిస్టు-లెనినిస్టు రాజ్యంగా మారింది. 1960లో దేశం అధికారికంగా సోషలిస్టు రిపబ్లికు, *చెకోస్లోవేకియా సోషలిస్టు రిపబ్లిక్కు*గా మారింది. ఇది సోవియటు యూనియను డిపెండెంటు రాజ్యంగా ఉంది.
*1989–1990: చెకోస్లోవేకియా అధికారికంగా **చెక్ సోషలిస్టు రిపబ్లిక్కు**, **స్లోవాకు సోషలిస్టు రిపబ్లిక్కు** లను కలిగి ఉన్న ఫెడరలు రిపబ్లిక్కుగా మారింది. 1989 చివరలో, వెల్వెటు విప్లవం సమయంలో కమ్యూనిస్టు పాలన ముగిసింది. ఆ తరువాత ప్రజాస్వామ్య పార్లమెంటరీ రిపబ్లిక్కు పునఃస్థాపన జరిగింది.
*1990–1992: వెల్వెటు విప్లవం తర్వాత కొంతకాలం తర్వాత రాజ్యం *చెక్, స్లోవాకు ఫెడరేటివు రిపబ్లిక్కు*గా పేరు మార్చబడింది. ఇందులో చెక్, స్లోవాకు ఫెడరేటివు రిపబ్లిక్కు* ఉన్నాయి. డిసెంబరు 31న శాంతియుత రద్దు వరకు. 1992.
; పొరుగువారు
*[[ఆస్ట్రియా]] 1918–1938, 1945–1992
*జర్మనీ (పూర్వీకులు, పశ్చిమ జర్మనీ, [[తూర్పు జర్మనీ]] రెండూ 1949, 1990 మధ్య పొరుగు దేశాలు)
*[[హంగేరీ]]
*[[పోలాండ్]]
*[[రొమేనియా]] 1918–1938
*[[సోవియట్ యూనియన్]] 1945–1991
*[[ఉక్రెయిన్]] 1991–1992 (సోవియటు యూనియను సభ్యుడు 1991 వరకు)
;స్థలాకృతి
దేశం సాధారణంగా అసమాన భూభాగంతో ఉండేది. పశ్చిమ ప్రాంతం ఉత్తర-మధ్య యూరోపియను ఎత్తైన ప్రాంతాలలో భాగం. తూర్పు ప్రాంతం కార్పాతియను పర్వతాల ఉత్తర ప్రాంతాలు. డానుబే నది బేసిను భూములతో కూడి ఉండేది.

;వాతావరణం
వాతావరణం తేలికపాటి నుండి చల్లని శీతాకాలాలు, తేలికపాటి నుండి వెచ్చని వేసవికాలాలతో ఉంటుంది, పశ్చిమం నుండి అట్లాంటికు మహాసముద్రం, ఉత్తరం నుండి బాల్టికు సముద్రం, దక్షిణం నుండి మధ్యధరా సముద్రం ప్రభావంతో ఉంటుంది. ఈ దేశం సముద్ర, ఖండాంతర వాతావరణం రకాల మధ్య పరివర్తన మండలంలో ఉంది.

==పేర్లు==
*1918–1938: *'చెకోస్లోవాకు రిపబ్లిక్కు** (సంక్షిప్తంగా సిఎస్‌ఆర్), లేదా చెకోస్లోవేకియా, 1920లో పేరు అధికారికీకరణకు ముందు, దీనిని చెకో-స్లోవేకియా లేదా చెకో-స్లోవేకియా రాష్ట్రం అని కూడా పిలుస్తారు
*1938–1939: ''చెకో-స్లోవాకు రిపబ్లిక్కు**, లేదా చెకో-స్లోవాకియా
*1945–1960: *చెకోస్లోవాకు రిపబ్లిక్కు*' (సిఎస్‌ఆర్), లేదా చెకోస్లోవాకియా
*1960–1990: *చెకోస్లోవాకు సోషలిస్టు రిపబ్లిక్కు*' (సిఎస్‌ఎస్‌ఆర్), లేదా చెకోస్లోవాకియా
*1990: **'చెకోస్లోవాకు ఫెడరేటివు రిపబ్లికు** (సిఎస్‌ఎఫ్‌ఆర్)
*1990–1992: *చెక్, స్లోవాకు ఫెడరేటివు రిపబ్లిక్కు* (సిఎస్‌ఎఫ్‌ఆర్), లేదా చెకోస్లోవేకియా

## చరిత్ర
### మూలాలు

మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం చివరిలో కూలిపోయే వరకు ఈ ప్రాంతం ఆస్ట్రో-హంగేరియను సామ్రాజ్యంలో భాగంగా ఉంది. టోమాసు గారిగు మసారికు దీనిని కొత్త రాజ్యంగా స్థాపించారు. 1918 నవంబరు 14 నుండి 1935 డిసెంబరు 14 వరకు ఆయన దీనికి మొదటి అధ్యక్షుడిగా పనిచేశాడు. ఆయన తర్వాత ఆయన సన్నిహిత మిత్రుడు ఎడ్వర్డు బెనెసు (1884–1948) అధికారంలోకి వచ్చాడు.

చెక్ జాతీయవాదం మూలాలు 19వ శతాబ్దం నాటివి ఆ కాలంలో రొమాంటిసిజం ద్వారా ప్రభావితమైన భాషావేత్తలు, విద్యావేత్తలు చెక్ భాష, చెక్ ప్రజలు ఉన్నతులుగా భావించబడ్డారు. 19వ శతాబ్దం రెండవ భాగంలో జాతీయవాదం ఒక ప్రజా ఉద్యమంగా మారింది. ఆస్ట్రియను పాలనలో రాజకీయ జీవితంలో పాల్గొనడానికి ఉన్న పరిమిత అవకాశాలను సద్వినియోగం చేసుకుంటూ చరిత్రకారుడు ఫ్రాంటిసెకు పలాకీ (1798–1876) వంటి చెక్ నాయకులు వివిధ దేశభక్తి స్వయం సహాయక సంస్థలను స్థాపించారు. ఇవి స్వాతంత్ర్యానికి ముందు వారి స్వదేశీయులలో చాలామందికి సామూహిక జీవితంలో పాల్గొనే అవకాశాన్ని కల్పించాయి. పలాకీ ఆస్ట్రో-స్లావిజానికి మద్దతు ఇచ్చాడు. పునర్వ్యవస్థీకరించబడిన సమాఖ్య ఆస్ట్రియను సామ్రాజ్యం కోసం పనిచేసింది. ఇది మధ్య ఐరోపాలోని స్లావికు మాట్లాడే ప్రజలను రష్యను, జర్మనీ బెదిరింపుల నుండి కాపాడుతుంది.

ఆస్ట్రియా-హంగేరీలో ప్రజాస్వామ్య సంస్కరణ. చెక్ స్వయంప్రతిపత్తికి మద్దతుదారుగా మసారికు 1891 నుండి 1893 వరకు యంగు చెక్ పార్టీ కోసం *రీచు‌స్రాటు* (ఆస్ట్రియను పార్లమెంటు)కి రెండుసార్లు ఎన్నికయ్యారు. 1907 నుండి 1914 వరకు చెక్ రియలిస్టు పార్టీ కోసం ఎన్నికయ్యారు. దీనిని ఆయన 1889లో కారెలు క్రామారు, జోసెఫు కైజ్లుతో కలిసి స్థాపించారు.

మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో అనేక మంది చెక్‌లు, స్లోవాకు‌లు చెకోస్లోవాకు లెజియన్సు, ఫ్రాన్సు, ఇటలీలో మిత్రదేశాలుతో పోరాడారు. అయితే పెద్ద సంఖ్యలో ఆస్ట్రియను సామ్రాజ్యం నుండి చెకోస్లోవేకియా స్వాతంత్ర్యానికి మద్దతు ఇవ్వడానికి రష్యాకు పారిపోయారు. మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం ప్రారంభమైనప్పుడు మసరికు చెక్ ఇన్‌డిపెండ్సు‌తో యూనియను స్కియాలో పని చేయడం ప్రారంభించాడు. ఎడ్వర్డు బెనెసు, మిలను రాస్టిస్లావు స్టెఫానికుతో మసరికు అనేక పాశ్చాత్య దేశాలను సందర్శించారు. ప్రభావవంతమైన పోరాటకర్తల నుండి మద్దతు పొందారు. చెకోస్లోవేకియా నేషనలు కౌన్సిలు అనే ప్రధాన సంస్థ చెకోస్లోవేకియా రాజ్యం కోసం వాదనలను ముందుకు తెచ్చింది .

### మొదటి చెకోస్లోవాకు రిపబ్లిక్కు

#### నిర్మాణం

బోహేమియను రాజ్యం 1918లో చెకోస్లోవేకియాలో విలీనం చేయబడినప్పుడు తన ఉనికిని కోల్పోయింది. మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం ముగింపులో ఆస్ట్రో-హంగేరియను సామ్రాజ్యంలో ఒకటిగా సెయింటు-జర్మైను-ఎన్-లే ఒప్పందంలో భాగంగా 1918 అక్టోబరులో చెకోస్లోవేకియా స్థాపించబడింది. ఇది ప్రస్తుత బొహేమియా, మొరావియా, సిలేసియాలోని కొన్ని ప్రాంతాలను కలిగి ఉంది. ఇందులో ప్రస్తుత చెక్ రిపబ్లిక్, స్లొవేకియా, ప్రస్తుత ఉక్రెయిన్లోని కార్పాతియను రుథేనియా అని పిలువబడే ప్రాంతాలు ఉన్నాయి. దీని భూభాగంలో పూర్వపు ఆస్ట్రియా-హంగేరీలోని అత్యంత పారిశ్రామికీకరణ చెందిన కొన్ని ప్రాంతాలు ఉన్నాయి.

#### జాతి

కొత్త దేశం బహుళ జాతి రాష్ట్రం, చెక్‌లు, స్లోవేకు‌లు *భాగస్వామ్య ప్రజలు*గా ఉన్నారు. జనాభాలో చెక్‌లు (51%), స్లోవాకు‌లు (16%), జర్మన్లు (22%), హంగేరియన్లు (5%), రుసిన్సు (4%) ఉన్నారు. జర్మన్లు, హంగేరియన్లు, రుథేనియన్లు, పోల్సు‌లో చాలా మంది కొంతమంది స్లోవాకు‌లు, రాజకీయ ఉన్నతవర్గం సాధారణంగా మైనారిటీ జాతి సమూహాలకు రాజకీయ స్వయంప్రతిపత్తిని అనుమతించలేదు. ఈ విధానం చెక్ కాని జనాభాలో ముఖ్యంగా జర్మనీ మాట్లాడే సుడెటెను‌ల్యాండులో, స్వీయ-నిర్ణయాధికారం సూత్రానికి అనుగుణంగా జర్మనీ-ఆస్ట్రియా రిపబ్లిక్కులో భాగంగా ప్రకటించుకున్న వారిలో అశాంతికి దారితీసింది.

స్లోవాకు‌లు, ఇతర జాతి సమూహాల అభిప్రాయభేదాలకు విరుద్ధంగా, ప్రత్యేక చెక్, స్లోవాకు దేశాలు లేవని, చెకోస్లోవాకు‌ల ఒకే దేశం (చెకోస్లోవాకిజం చూడండి) అనే అధికారిక భావజాలాన్ని రాజ్యం ప్రకటించింది. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత (యుద్ధ సమయంలో దేశం విభజించబడిన తర్వాత) ఏకీకృత చెకోస్లోవాగా పునరుద్ధరించబడిన తర్వాత చెక్‌లు, స్లోవాకు‌ల మధ్య వివాదం మళ్లీ తలెత్తింది. చెకోస్లోవాకు, ఇతర మధ్య యూరోపియను దేశాల ప్రభుత్వాలు జాతి జర్మన్లను బహిష్కరించాయి. దీనివల్ల దేశంలో మైనారిటీల ఉనికి తగ్గింది. యుద్ధ సమయంలో చాలా మంది యూదులు నాజీలచే చంపబడ్డారు.

*<small>*యూదులు తమను తాము జర్మన్లు ​​లేదా హంగేరియన్లుగా గుర్తించారు ( జాతి ద్వారా కాదు మతం ద్వారా మాత్రమే యూదులు), కాబట్టి మొత్తం 100% కంటే ఎక్కువ.</small>*
### అంతర్యుద్ధ కాలం
రెండు ప్రపంచ యుద్ధాల మధ్య కాలంలో చెకోస్లోవేకియా ఒక ప్రజాస్వామ్య రాజ్యం. జనాభా సాధారణంగా అక్షరాస్యులు, తక్కువ పరాయీకరణ సమూహాలను కలిగి ఉంది. చెకోస్లోవేకియా నాయకుల రాజకీయ విలువలు, వారు అనుసరించిన విధానాల ద్వారా ఈ పరిస్థితుల ప్రభావం పెరిగింది. టోమసు మసారికు కింద, చెక్, స్లోవాకు రాజకీయ నాయకులు అసంతృప్తిని తగ్గించడానికి ఉపయోగపడే ప్రగతిశీల సామాజిక, ఆర్థిక పరిస్థితులను ప్రోత్సహించారు.

కోల్పోయిన ప్రాంతాలను తిరిగి పొందేందుకు హంగేరియను ప్రయత్నాలకు వ్యతిరేకంగా ఉద్దేశించిన చెకోస్లోవేకియా-రొమేనియను-యుగోస్లావు కూటమికి ("లిటిలు ఎంటెంటే", 1921–38) విదేశాంగ మంత్రి బెనెసు రూపకర్త అయ్యాడు. బెనెసు ఫ్రాన్సు‌తో దగ్గరగా పనిచేశాడు. 1933 తర్వాత జర్మనీలోని నాజీలతో పొత్తు పెట్టుకున్న జర్మనీ అంశం చాలా ప్రమాదకరమైనదిగా మారింది.

1930లలో చెకోస్లోవాకు రాజకీయాల్లో చెక్-స్లోవాకు సంబంధాలు కేంద్ర సమస్యగా మారాయి. స్లోవాకు‌లలో పెరుగుతున్న న్యూనతా భావం ఎక్కువ మంది చెక్‌లకు శత్రుత్వం వహించిన వారు 1930ల చివరలో దేశాన్ని బలహీనపరిచారు. 1938 శరదృతువులో స్లోవేకియా స్వయంప్రతిపత్తి పొందింది. 1939 మధ్య నాటికి స్లోవేకియా స్వతంత్రంగా మారింది. మొదటి స్లోవేకియా రిపబ్లిక్కు నాజీ జర్మనీ, ఉపగ్రహ రాజ్యంగా తీవ్ర-కుడి స్లోవేకియా పీపుల్సు పార్టీ అధికారంలో ఉండటంతో.

1933 తర్వాత చెకోస్లోవేకియా మధ్య తూర్పు ఐరోపాలో ఏకైక ప్రజాస్వామ్యంగా మిగిలిపోయింది.

### మ్యూనిచు ఒప్పందం - రెండు-దశల జర్మనీ ఆక్రమణ

1938 సెప్టెంబరులో అడాల్ఫ్ హిట్లర్ సుడెటెను‌ల్యాండు నియంత్రణను డిమాండు చేశారు. 1938 సెప్టెంబరు 29న మ్యూనిచు సమావేశంలో బ్రిటను, ఫ్రాన్సు ప్రశాంతతలో నియంత్రణను వదులుకున్నాయి; ఫ్రాన్సు చెకోస్లోవేకియాతో ఉన్న సైనిక పొత్తును విస్మరించింది. 1938 అక్టోబరులో నాజీ జర్మనీ సుడెటెను‌ల్యాండు సరిహద్దు ప్రాంతాన్ని ఆక్రమించింది. ఇది చెకోస్లోవేకియా రక్షణలను సమర్థవంతంగా దెబ్బతీసింది.

మొదటి వియన్నా అవార్డు దక్షిణ స్లొవేకియా, కార్పాతియను రుథేనియా ఒక భాగాన్ని హంగేరీకి కేటాయించింది. 1938 అక్టోబరు‌లో పోలాండు ఆక్రమిత జావోల్జీ, జనాభాలో ఎక్కువ మంది పోలిషు ప్రజలు ఉన్నారు.

1939 మార్చి 14న చెకోస్లోవేకియాలోని మిగిలిన ("రంప్") స్లోవేకియా రాజ్యం ప్రకటనతో ద్వారా విచ్ఛిన్నమైంది. మరుసటి రోజు మిగిలిన కార్పాతియను రుథేనియాను హంగేరీ ఆక్రమించి విలీనం చేసుకుంది. మరుసటి రోజు జర్మనీ ప్రొటెక్టరేటు ఆఫ్ బోహేమియా, మొరావియాలను ప్రకటించబడింది.

నాజీ నాయకత్వంలో జర్మనీ రాజ్యం చెక్ మేధావులను సమీకరించడం, బహిష్కరించడం, నిర్మూలించడం ద్వారా చెక్ జాతీయతను నిర్మూలించడం అంతిమ లక్ష్యంగా పుట్టుకున్నది; నిర్బంధ శిబిరాల గుండా వెళ్ళిన 2,00,000 మందిలో జర్మనీ ఆక్రమణ సమయంలో మరణించిన 2,50,000 మందిలో మేధావి ఉన్నత వర్గాలు, మధ్యతరగతి వారు గణనీయమైన సంఖ్యలో ఉన్నారు. జనరలు ప్లాను ఒఎస్‌టి కింద చెక్‌లలో దాదాపు 50% మంది జర్మనైజేషనుకు సరిపోతారని భావించారు. చెక్ మేధావి ఉన్నత వర్గాలను చెక్ భూభాగాల నుండి మాత్రమే కాకుండా ఐరోపా నుండి పూర్తిగా తొలగించాలి. జనరలుప్లాను ఒఎస్‌టి రచయితలు విదేశాలకు వలస వెళ్లడం మంచిదని విశ్వసించారు. ఎందుకంటే సైబీరియాలో కూడా వారు జర్మనీ పాలనకు ముప్పుగా పరిగణించబడ్డారు. యూదులు, పోల్సు, సెర్బు‌లు, అనేక ఇతర దేశాల మాదిరిగానే, చెక్‌లను నాజీ రాజ్యం మానవాతీతులుగా పరిగణించింది. 1940లో ప్రొటెక్టరేటు జర్మనీకరణ కోసం ఒక రహస్య నాజీ ప్రణాళికలో బొహేమియా, మొరావియాలో జాతిపరంగా మంగోలాయిడు మూలానికి చెందినవారు చెక్ మేధావులుగా పరిగణించబడే వారిని జర్మనీకి తరలించకూడదని ప్రకటించారు.

రీను‌హార్డు హేడ్రిచు ఆధ్వర్యంలో యూదులను నిర్బంధ శిబిరాలకు తరలించడం జరిగింది. టెరెజిను కోట పట్టణాన్ని యూదు కుటుంబాలకు ఘెట్టో వే స్టేషను‌గా మార్చారు. 1942 జూన్ 4న ఆపరేషను ఆంత్రోపోయిడులో హంతకుడుకారణంగా గాయపడి హేడ్రిచు మరణించాడు. హేడ్రిచు వారసుడు, కల్నలు జనరలు కర్టు దలుగే, సామూహిక అరెస్టులు, ఉరిశిక్షలు, లిడిసు, లెజాకి గ్రామాలను నాశనం చేయాలని ఆదేశించాడు. 1943లో జర్మనీ యుద్ధ ప్రయత్నం వేగవంతమైంది. బోహేమియా, మొరావియాకు జర్మను విదేశాంగ మంత్రి కార్ల్ హెర్మాను ఫ్రాంకు అధికారంలో దాదాపు 3,50,000 మంది చెక్ కార్మికులను రీచు‌కు పంపారు. రక్షిత ప్రాంతంలో యుద్ధానికి సంబంధించిన అన్ని పరిశ్రమలు నిషేధించబడ్డాయి. యుద్ధం ముగిసే ముందు చివరి నెలల వరకు చెక్ జనాభాలో ఎక్కువ మంది ప్రశాంతత పాటించారు. వేలాది మంది ప్రతిఘటన ఉద్యమంలో పాల్గొన్నారు.

ప్రొటెక్టరేటు బోహేమియా, మొరావియాలోని చెక్‌లకు, జర్మనీ ఆక్రమణ క్రూరమైన అణచివేత కాలం. రాజకీయ హింస, నిర్బంధ శిబిరాలలో మరణాల ఫలితంగా చెక్ ప్రాణనష్టాలు మొత్తం 36,000 - 55,000 మధ్య ఉన్నాయి. బొహేమియా, మొరావియా లోని యూదు జనాభా (1930 జనాభా లెక్కల ప్రకారం 1,18,000) వాస్తవంగా నిర్మూలించబడింది. 1939 తర్వాత చాలా మంది యూదులు వలస వచ్చారు; 70,000 మందికి పైగా చంపబడ్డారు; 8,000 మంది టెరెజిను‌లో ప్రాణాలతో బయటపడ్డారు. ఆక్రమణ అంతటా అనేక వేల మంది యూదులు స్వేచ్ఛగా లేదా అజ్ఞాతంలో జీవించగలిగారు.

నాజీ పాలనలో 1,36,000 మంది మరణించినట్లు అంచనా వేయబడినప్పటికీ యుద్ధ సంవత్సరాలలో ప్రొటెక్టరేటు‌లో జనాభా నికరంగా 2,50,000 పెరిగింది. ఇది పెరిగిన జనన రేటుకు అనుగుణంగా ఉంది.

 1945 మే 6న, జనరల్ పాటను మూడవ యుఎస్ సైన్యం నైరుతి నుండి ప్లిజెనులోకి ప్రవేశించింది. 1945 మే 9న, సోవియటు రెడ్ ఆర్మీ దళాలు ప్రేగ్లోకి ప్రవేశించాయి.

### మూడవ - నాల్గవ గణతంత్రాలు

రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత యుద్ధానికి ముందు చెకోస్లోవేకియా తిరిగి స్థాపించబడింది. సబ్ కార్పాతియను రుథేనియా మినహా దీనిని సోవియట్ యూనియన్ స్వాధీనం చేసుకుని ఉక్రేనియను సోవియటు సోషలిస్టు రిపబ్లికులో చేర్చారు. బెనెసు డిక్రీలు జాతి జర్మన్లు ​​ (పోట్సు‌డాం ఒప్పందం చూడండి), జాతి హంగేరియన్ల గురించి ప్రకటించబడ్డాయి. ఈ ఉత్తర్వుల ప్రకారం ఆక్రమణల సమయంలో జర్మనీ లేదా హంగేరియను పౌరసత్వాన్ని అంగీకరించిన జర్మనీ, హంగేరియను జాతి మూలం ప్రజలకు పౌరసత్వం రద్దు చేయబడింది. 1948లో ఈ నిబంధన హంగేరియన్లకు రద్దు చేయబడింది కానీ జర్మన్లకు పాక్షికంగా మాత్రమే. ఆ తర్వాత ప్రభుత్వం జర్మన్ల ఆస్తిని జప్తు చేసి జాతి జర్మనీ జనాభాలో 90% మందిని బహిష్కరించింది. అంటే 2 మిలియన్లకు పైగా ప్రజలు. మ్యూనిచు ఒప్పందం తర్వాత మిగిలి ఉన్నవారు నాజీలకు మద్దతు ఇస్తున్నారని సమష్టిగా ఆరోపించారు. ఎందుకంటే 97.32% సుడెటెను జర్మన్లు ​​1938 డిసెంబరు ఎన్నికలలో ఎన్‌ఎస్‌డిఎపికి ఓటు వేశారు. దాదాపు ప్రతి డిక్రీ ఆంక్షలు యాంటీఫాసిస్టులకు వర్తించవని స్పష్టంగా పేర్కొంది. దాదాపు 2,50,000 మంది జర్మన్లు, చాలామంది చెక్‌లను వివాహం చేసుకున్నారు. కొంతమంది యాంటీఫాసిస్టులు, యుద్ధానంతర దేశ పునర్నిర్మాణానికి అవసరమైన వారు కూడా చెకోస్లోవేకియాలోనే ఉన్నారు. బెనెసు డిక్రీలు ఇప్పటికీ చెక్ రిపబ్లికు, జర్మనీ, ఆస్ట్రియా, హంగేరీలలోని జాతీయవాద సమూహాలలో వివాదానికి కారణమవుతున్నాయి.

చెకోస్లోవేకియా, పూర్వ సుడెటెను‌ల్యాండులోని కొన్ని ప్రాంతాల నుండి, ముఖ్యంగా క్ర్నోవు జెసెనికీ పర్వత ప్రాంతంలోని చుట్టుపక్కల గ్రామాల నుండి (నిజ్కి జెసెనికు హ్రుబీ జెసెనికు) ఈశాన్య చెకోస్లోవేకియాలో, గ్రీకు అంతర్యుద్ధం ఫలితంగా తమ మాతృభూమిని విడిచిపెట్టిన ఉత్తర గ్రీసు నుండి వచ్చిన కమ్యూనిస్టు శరణార్థులు 1949లో స్థిరపడ్డారు. ఈ గ్రీకులు 1980ల చివరి/1990ల ప్రారంభం వరకు పట్టణప్రాంత ప్రజలు జనాభాలో అధిక సంఖ్యలో ఉన్నారు. "గ్రీకులు"గా నిర్వచించబడినప్పటికీ, క్రోనోవు, జెసెనికీ ప్రాంతంలోని గ్రీకు కమ్యూనిస్టు కమ్యూనిటీ వాస్తవానికి గ్రీకు మాసిడోనియన్లు, మాసిడోనియన్లు, వ్లాచు‌లు, పోంటికు గ్రీకులు, టర్కిషు మాట్లాడే ఉరుమ్సు లేదా కాకససు గ్రీకులు వంటి జాతిపరంగా వైవిధ్యభరితమైన జనాభాను కలిగి ఉంది.

కార్పాతియను రుథేనియా (పోడ్కార్పాట్స్కా రస్) సోవియటు యూనియను ఆక్రమించింది ( 1945 జూన్ లో అధికారికంగా అప్పగించబడింది). 1946 పార్లమెంటరీ ఎన్నికలలో చెక్ దేశాలలో కమ్యూనిస్టు పార్టీ ఆఫ్ చెకోస్లోవేకియా విజేతగా నిలిచింది. డెమొక్రాటికు పార్టీ స్లోవేకియాలో గెలిచింది. 1948 ఫిబ్రవరిలో కమ్యూనిస్టులు అధికారాన్ని చేజిక్కించుకున్నారు. 1960ల చివరలో (ప్రేగ్ స్ప్రింగు) స్వల్ప కాలం తప్ప, నేషనలు ఫ్రంటు ఉనికి ద్వారా వారు రాజకీయ బహుత్వవాదం కల్పనను కొనసాగించినప్పటికీ దేశంలో లిబరలు ప్రజాస్వామ్యం లేదు. ప్రభుత్వ విధానాలకు వ్యతిరేకంగా నిరసన నమోదు చేయడానికి పౌరులకు గణనీయమైన ఎన్నికల పద్ధతులు లేకపోవడంతో కాలానుగుణంగా హింసాత్మకంగా మారిన వీధి నిరసనలు జరిగేవి. ఉదాహరణకు 1953లో ప్లెజెను పట్టణంలో 1953లో (31 మే – 1953 జూన్ 2) ఆర్థిక అసంతృప్తిని ప్రతిబింబించే అల్లర్లు జరిగాయి.
పోలీసు, సైనిక విభాగాలు తిరుగుబాటును అణిచివేశాయి. వందలాది మంది గాయపడ్డారు కానీ ఎవరూ చంపబడలేదు. తూర్పు ఐరోపాలోని దాని పొరుగు దేశాల ఆర్థిక వ్యవస్థ కంటే దాని ఆర్థిక వ్యవస్థ మరింత అభివృద్ధి చెందింది. చెకోస్లోవేకియా పశ్చిమ ఐరోపాతో పోలిస్తే ఆర్థికంగా బలహీనపడింది.

1953 జూన్ నాటి కరెన్సీ సంస్కరణచెకోస్లోవేకియాలో అసంతృప్తికి కారణమైంది. వేతన రేటును సమం చేయడానికి, చెకోస్లోవేకియాలు తమ పాత డబ్బును తక్కువ విలువతో కొత్తదానికి ఇవ్వవలసి వచ్చింది. చెలామణిలో ఉన్న డబ్బు మొత్తాన్ని నియంత్రించడానికి బ్యాంకులు పొదుపు, బ్యాంకు డిపాజిట్లను కూడా జప్తు చేశాయి.
1950లలో చెకోస్లోవేకియా అధిక ఆర్థిక వృద్ధిని (సంవత్సరానికి సగటున 7%) సాధించింది. ఇది వేతనాలు, జీవన ప్రమాణాలలో గణనీయమైన పెరుగుదలకు వీలు కల్పించింది. తద్వారా పాలన స్థిరత్వాన్ని ప్రోత్సహించింది.

1968 జనవరి 5న సంస్కర్త అలెగ్జాండరు డబ్చెకు చెకోస్లోవేకియా కమ్యూనిస్టు పార్టీ మొదటి కార్యదర్శి పదవికి నియమించబడ్డాడు. ప్రేగ్ స్ప్రింగు అని పిలువబడే స్వల్పకాలిక సరళీకరణ కాలం ప్రారంభమైంది.
1968 ఆగస్టు 3న, బల్గేరియా, హంగేరి, తూర్పు జర్మనీ, పోలాండ్, యుఎస్‌ఎస్‌ఆర్, చెకోస్లోవేకియా కమ్యూనిస్టు, వర్కర్సు పార్టీల ప్రతినిధులు బ్రాటిస్లావా డిక్లరేషను మీద సంతకం చేశారు. ఆ సమావేశం తర్వాత సోవియటు దళాలు చెకోస్లోవేకియా భూభాగాన్ని విడిచిపెట్టాయి కానీ 1968 ఆగస్టు 21 న తిరిగి వచ్చాయి. బల్గేరియా, పోలాండు హంగేరి దళాలతో కలిసి చెకోస్లోవేకియా మీద దాడి చేసింది.

వారి ట్యాంకులు 1968 ఆగస్టు 20–21 రాత్రి చెకోస్లోవేకియాలోకి దూసుకెళ్లాయి.
సోవియటు కమ్యూనిస్టు పార్టీ జనరలు సెక్రటరీ లియోనిడు బ్రెజ్నెవు ఈ జోక్యాన్ని సోవియటు, సోషలిస్టు వ్యవస్థ పరిరక్షణకు చాలా ముఖ్యమైనదిగా భావించారు. మార్క్సిజం-లెనినిజాన్ని పెట్టుబడిదారీ విధానంతో భర్తీ చేయడానికి ప్రయత్నించే ఏ రాష్ట్రంలోనైనా జోక్యం చేసుకుంటానని ప్రతిజ్ఞ చేశారు.

దండయాత్ర ప్రారంభమైన వారం తర్వాత, ఆక్రమణకు వ్యతిరేకంగా పౌర ప్రతిఘటన ఆకస్మిక పోరాటం జరిగింది. ఈ ప్రతిఘటనలో విస్తృత శ్రేణి సహాయ నిరాకరణ, ధిక్కార చర్యలు ఉన్నాయి: దీని తరువాత కమ్యూనిస్టు పార్టీ ఆఫ్ చెకోస్లోవేకియా (సిపిసి) నాయకత్వం, మాస్కోలో సోవియటు యూనియను‌కు రాయితీలు ఇవ్వవలసి వచ్చింది, క్రమంగా వారి మునుపటి ఉదారవాద విధానాలకు బ్రేకు వేసింది.

ఇంతలో సంస్కరణ కార్యక్రమం ఒక ప్రణాళిక అమలు చేయబడింది: 1968–69లో చెకోస్లోవేకియా చెక్ సోషలిస్టు రిపబ్లిక్కు, స్లోవాకు సోషలిస్టు రిపబ్లిక్కు సమాఖ్యగా మార్చబడింది. సమాఖ్య కింద, రాష్ట్రంలోని చెక్, స్లోవాకు భాగాల మధ్య సామాజిక, ఆర్థిక అసమానతలు ఎక్కువగా తొలగించబడతాయనే సిద్ధాంతం ఉంది. విద్య వంటి అనేక మంత్రిత్వ శాఖలు ఇప్పుడు రెండు అధికారికంగా సమాన గణతంత్రాలలో రెండు అధికారికంగా సమాన సంస్థలుగా మారాయి. అయితే సిపిసి కేంద్రీకృత రాజకీయ నియంత్రణ సమాఖ్యీకరణ ప్రభావాలను తీవ్రంగా పరిమితం చేసింది.

1970లు చెకోస్లోవేకియాలో అసమ్మతివాద ఉద్యమం పెరుగుదలను చూసింది. దీనిని వాక్లావు హావెలు ప్రాతినిధ్యం వహించారు. అధికారిక అసమ్మతి నేపథ్యంలో ఈ ఉద్యమం ఎక్కువ రాజకీయ భాగస్వామ్యం. వ్యక్తీకరణను కోరింది. ఇది పని కార్యకలాపాల మీద పరిమితులలో వ్యక్తమైంది. ఇది వృత్తిపరమైన ఉపాధి మీద నిషేధం, అసమ్మతివాదుల పిల్లలకు ఉన్నత విద్యను నిరాకరించడం, పోలీసు వేధింపులు, జైలు శిక్ష వరకు వెళ్ళింది.

1985 మార్చిలో మిఖాయిల్ గోర్బచేవ్ సోవియటు యూనియను అధ్యక్షుడు అయ్యారు. 1986 నుండి ఆయన ఆయన సలహాదారులు గ్లాస్నోస్టు పెరెస్ట్రోయికాలను ప్రోత్సహించారు. తరువాత వారు సినాట్రా సిద్ధాంతాన్ని అమలు చేశారు. చెకోస్లోవేకియా కమ్యూనిస్టు పార్టీ కరుడుగట్టిన, కమ్యూనిస్టు నాయకుడు (1987 డిసెంబరు 17 నుండి) మిలోసు జాకేసు, సిపిసి మొత్తం ప్రెసిడియంతో పాటు 24 1989 నవంబరున రాజీనామా చేశారు.

### 1989 తర్వాత

1989లో వెల్వెటు విప్లవం ప్రజాస్వామ్యాన్ని పునరుద్ధరించింది. ఇది రొమేనియా, బల్గేరియా, హంగేరి, తూర్పు జర్మనీ, పోలాండు‌లలో కమ్యూనిజం పతనం జరిగిన సమయంలోనే జరిగింది.
"సోషలిస్టు" అనే పదాన్ని 1990 మార్చి 29న దేశం పూర్తి పేరు నుండి తొలగించి "ఫెడరలు"తో భర్తీ చేశారు.
పోప్ జాన్ 2వ పాల్ 1990 ఏప్రిల్ 21న చెకోస్లోవేకియాకు పాపాలు సందర్శన తయారు చేశారు. కొత్తగా ఏర్పడిన కమ్యూనిస్టు అనంతర రాజ్యంలో క్రైస్తవ మతాన్ని పునరుద్ధరించడానికి ఇది ఒక ప్రతీకాత్మక దశ అని ప్రశంసించారు.
యుఎస్ నేతృత్వంలోని సంకీర్ణ నాయకత్వంలో 200 మంది సైనికులతో కూడిన చిన్న దళంతో చెకోస్లోవేకియా గల్ఫు యుద్ధంలో పాల్గొంది.
1992లో ప్రభుత్వంలో పెరుగుతున్న జాతీయవాద ఉద్రిక్తతల కారణంగా చెకోస్లోవేకియాను పార్లమెంటు శాంతియుతంగా రద్దు చేసింది. 1992 డిసెంబరు 31న ఇది అధికారికంగా రెండు స్వతంత్ర దేశాలుగా విడిపోయింది; చెక్ రిపబ్లిక్కు స్లోవాకు రిపబ్లిక్కు.
## ప్రభుత్వం - రాజకీయాలు
రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత, కమ్యూనిస్టు పార్టీ ఆఫ్ చెకోస్లోవేకియా (కీస్‌సి) రాజకీయ గుత్తాధిపత్యాన్ని కలిగి ఉంది. ఈ కాలంలో కెఎస్‌సి నాయకుడు *వాస్తవంగా* దేశంలో అత్యంత శక్తివంతమైన వ్యక్తి. గుస్తావు హుసాకు 1969లో కెఎస్‌సి మొదటి కార్యదర్శిగా ఎన్నికయ్యారు (1971లో ప్రధాన కార్యదర్శిగా మార్చబడ్డారు) 1975లో చెకోస్లోవేకియా అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికయ్యారు. ఇతర పార్టీలు, సంస్థలు ఉనికిలో ఉన్నాయి. కానీ కెఎస్‌సికి అధీన పాత్రల్లో పనిచేశాయి. అన్ని రాజకీయ పార్టీలు, అలాగే అనేక ప్రజా సంస్థలు నేషనలు ఫ్రంటు గొడుగు కింద సమూహం చేయబడ్డాయి. మానవ హక్కుల కార్యకర్తలు, మతపరమైన కార్యకర్తలు తీవ్రంగా అణచివేయబడ్డారు.
### రాజ్యాంగ అభివృద్ధి

చెకోస్లోవేకియా దాని చరిత్రలో (1918–1992) ఈ క్రింది రాజ్యాంగాలను కలిగి ఉంది:
*1918 నవంబరు 14 నాటి తాత్కాలిక రాజ్యాంగం (ప్రజాస్వామ్య): చెకోస్లోవేకియా చరిత్ర (1918–1938) చూడండి
* 1920 రాజ్యాంగం (చెకోస్లోవాకు రిపబ్లిక్కు రాజ్యాంగ పత్రం), ప్రజాస్వామ్యబద్ధమైనది, 1948 వరకు అమలులో ఉంది. అనేక సవరణలు
* కమ్యూనిస్టు 1948 మే తొమ్మిదవ తేదీ రాజ్యాంగం
*1968లో (ఫెడరేషను రాజ్యాంగ చట్టం), 1971, 1975, 1978, 1989లో ప్రధాన సవరణలతో కమ్యూనిస్టు చెకోస్లోవాకు సోషలిస్టు రిపబ్లిక్కు 1960 రాజ్యాంగం (ఆ సమయంలో కమ్యూనిస్టు పార్టీ ప్రముఖ పాత్ర రద్దు చేయబడింది). 1990–1992 కాలంలో దీనిని అనేకసార్లు సవరించారు (ఉదాహరణకు 1990 చెకో-స్లోవేకియాగా పేరు మార్పు. 1991లో మానవ హక్కుల చార్టరు విలీనం)
### దేశాధినేతలు - ప్రభుత్వ అధిపతులు
* చెకోస్లోవేకియా అధ్యక్షుల జాబితా
* చెకోస్లోవేకియా ప్రధాన మంత్రుల జాబితా
### విదేశాంగ విధానం
#### అంతర్జాతీయ ఒప్పందాలు - సభ్యత్వం
1930లలో ఆ దేశం ఫ్రాన్సు‌తో సైనిక కూటమిని ఏర్పాటు చేసుకుంది. ఇది 1938 మ్యూనిచు ఒప్పందంలో కూలిపోయింది. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత కౌన్సిలు ఫర్ మ్యూచువలు ఎకనామికు అసిస్టెన్సు (కామెకాన్), వార్సా ఒప్పందం, ఐక్యరాజ్యసమితి దాని ప్రత్యేక సంస్థలలో చురుకైన భాగస్వామి; ఐరోపా‌లో భద్రత, సహకార సమావేశం మీద సంతకం చేశారు.

#### అంతర్జాతీయ సంబంధాలు
1948 - 1949 మధ్య చెకోస్లోవేకియా 1948 యుద్ధంలో వారి సైనిక మద్దతు ద్వారా ఇజ్రాయెలు‌తో సంబంధాన్ని ఏర్పరచుకుంది. ఇజ్రాయెలు సుమారు US$144 మిలియన్ల విలువైన ఆయుధాలు, మందుగుండు సామగ్రిని కొనుగోలు చేసింది.

### పరిపాలనా విభాగాలు
*1918–1923: పూర్వ హంగేరియను భూభాగంతో (స్లోవేకియా, రుథేనియా): మూడు భూములు (*జెమె*) (జిల్లా యూనిట్లు (*క్రాజే* అని కూడా పిలుస్తారు): బోహేమియా, మొరావియా, సిలేసియా, నేటి స్లోవేకియాలో 21 కౌంటీలు (*జుపి*), నేటి రుథేనియాలో మూడు కౌంటీలు; భూములు, కౌంటీలు రెండూ జిల్లాలుగా (*ఓక్రెసు య్*) విభజించబడ్డాయి.
*1923–1927: పైన పేర్కొన్న విధంగా, స్లోవాకు, రుథేనియను కౌంటీలను స్లోవేకియాలో ఆరు (గ్రాండ్) కౌంటీలు (*(వె)జుపి*), రుథేనియాలో ఒక (గ్రాండ్) కౌంటీతో భర్తీ చేశారు. ఆ రెండు భూభాగాలలో *ఓక్రెస్సీ* సంఖ్యలు, సరిహద్దులు మార్చబడ్డాయి.
*1928–1938: నాలుగు భూములు (చెక్: *země*, స్లోవాకు: *krajiny*): బోహేమియా, మొరావియా-సిలేసియా, స్లోవేకియా, సబ్-కార్పాతియను రుథేనియా, జిల్లాలుగా విభజించబడింది (*okresy*).
*1938 చివరిలో - 1939 మార్చి: పైన చెప్పినట్లుగా, కానీ స్లోవేకియా, రుథేనియా "స్వయంప్రతిపత్తి భూములు" హోదాను పొందాయి. స్లోవేకియాను దాని స్వంత కరెన్సీ, ప్రభుత్వంతో *Slovenský štát* అని పిలిచేవారు.
*1945–1948: 1928–1938లో వలె, రుథేనియా సోవియటు యూనియను‌లో భాగమైంది.
*1949–1960: 19 ప్రాంతాలు (*kraze*) 270 *okresy*గా విభజించబడ్డాయి.
*1960–1992: 10 *క్రాజే*, ప్రేగ్, (1970 నుండి) బ్రాటిస్లావా (స్లోవేకియా రాజధాని); వీటిని 109–114 ఓక్రేసీగా విభజించారు; 1969–1970లో స్లోవేకియాలో, 1991 నుండి చెకోస్లోవేకియాలో అనేక ప్రయోజనాల కోసం క్రాజే తాత్కాలికంగా రద్దు చేయబడింది; అదనంగా, చెక్ సోషలిస్టు రిపబ్లికు, స్లోవాకు సోషలిస్టు రిపబ్లికు 1969లో స్థాపించబడ్డాయి (1990 నుండి *సోషలిస్టు* అనే పదం లేకుండా).

## ఆర్థిక వ్యవస్థ
రెండవ ప్రపంచ యుద్ధానికి ముందు, ఆర్థిక వ్యవస్థ ఐరోపాలోని అన్ని పారిశ్రామిక దేశాలలో నాల్గవ స్థానంలో ఉండేది.
రాష్ట్రం బలమైన ఆర్థిక వ్యవస్థ, కార్ల తయారీ (స్కోడా, టాట్రా), ట్రాం‌లు, విమానాలు (ఏరో, ఏవియా), ఓడలు, ఓడ ఇంజిన్లు (స్కోడా), ఫిరంగులు, బూట్లు (బాటా), టర్బైన్లు, తుపాకులు (జ్బ్రోజోవ్కా బ్ర్నో) మీద ఆధారపడింది. ఆస్ట్రో-హంగేరియను సామ్రాజ్యానికి ఇది పారిశ్రామిక వర్కు షాపు. స్లోవాకు భూములు చెక్ భూముల కంటే వ్యవసాయం మీద ఎక్కువగా ఆధారపడ్డాయి.

రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం తరువాత, ఆర్థిక వ్యవస్థ కేంద్రంగా ప్రణాళిక చేయబడింది. కమ్యూనిస్టు పార్టీ నియంత్రణలో కమాండు లింకులు ఉన్నాయి. సోవియట్ యూనియన్ మాదిరిగానే. పెద్ద మెటలర్జికలు పరిశ్రమ ఇనుము, ఫెర్రసు కాని ఖనిజాల దిగుమతుల మీద ఆధారపడి ఉంది.
*పరిశ్రమ: ఎక్స్‌ట్రాక్టివు పరిశ్రమ తయారీ ఈ రంగాన్ని ఆధిపత్యం చేసింది. వీటిలో యంత్రాలు, రసాయనాలు, ఆహార ప్రాసెసింగు, మెటలర్జీ, వస్త్రాలు ఉన్నాయి. ఈ రంగం శక్తి, పదార్థాలు, శ్రమ వినియోగంలో వృధాగా ఉంది. సాంకేతికతను అప్‌గ్రేడు చేయడంలో నెమ్మదిగా ఉంది. కానీ దేశం ఇతర సోషలిస్టు దేశాలకు అధిక-నాణ్యత యంత్రాలు, పరికరాలు, ఎలక్ట్రానిక్సు, విమానం, విమాన ఇంజిన్లు, ఆయుధాల ప్రధాన సరఫరాదారు.
*వ్యవసాయం: వ్యవసాయం ఒక చిన్న రంగంగా ఉంది. కానీ పెద్ద విస్తీర్ణంలో ఉన్న సమష్టి పొలాలు, సాపేక్షంగా సమర్థవంతమైన ఉత్పత్తి విధానం ఆహార సరఫరాలో దేశం సాపేక్షంగా స్వయం సమృద్ధిగా ఉండటానికి వీలు కల్పించింది. ప్రతికూల వాతావరణం ఉన్న సంవత్సరాలలో దేశం ధాన్యాల దిగుమతులపై (ప్రధానం పశువుల మేత కోసం) ఆధారపడింది. మాంసం ఉత్పత్తికి ఆహారం కొరత ఏర్పడింది. కానీ దేశంలో ఇప్పటికీ తలసరి మాంసం వినియోగం ఎక్కువగా ఉంది.
*విదేశీ వాణిజ్యం: 1985లో ఎగుమతులు యుఎస్$17.8 బిలియన్లుగా అంచనా వేయబడ్డాయి. ఎగుమతులు యంత్రాలు (55%), ఇంధనం మరియు పదార్థాలు (14%), తయారీ వినియోగ వస్తువులు (16%). 1985లో దిగుమతులు యుఎస్$17.9 బిలియన్లుగా అంచనా వేయబడ్డాయి, వీటిలో ఇంధనం, పదార్థాలు (41%), యంత్రాలు (33%), వ్యవసాయ, అటవీ ఉత్పత్తులు (12%) ఉన్నాయి. 1986లో విదేశీ వాణిజ్యంలో దాదాపు 80% ఇతర సోషలిస్టు దేశాలతో ఉంది.
*మార్పిడి రేటు: అధికారిక లేదా వాణిజ్య, రేటు 1987లో యుఎస్$1కి క్రౌను‌లు (Kčs) 5.4. పర్యాటక, లేదా వాణిజ్యేతర, రేటు యుఎస్$1కి Kčs 10.5. ఏ రేటు కూడా కొనుగోలు శక్తిని ప్రతిబింబించలేదు. నల్ల మార్కెట్టులో మారకపు రేటు యుఎస్$1కి కెసిఎస్ 30 చుట్టూ ఉంది. 1990ల ప్రారంభంలో కరెన్సీ మార్చుకోగలిగిన తర్వాత ఇది అధికారిక రేటుగా మారింది.
*ఆర్థిక సంవత్సరం: క్యాలెండరు సంవత్సరం.
*ఆర్థిక విధానం: చాలా సందర్భాలలో ఉత్పత్తి సాధనాలకు రాష్ట్రం ప్రత్యేకమైన యజమాని. రాజ్య సంస్థల నుండి వచ్చే ఆదాయం ఆదాయాలకు ప్రాథమిక వనరు, తరువాత టర్నోవరు పన్ను వచ్చింది. ప్రభుత్వం సామాజిక కార్యక్రమాలు, సబ్సిడీలు, పెట్టుబడుల మీద భారీగా ఖర్చు చేసేది. బడ్జెటు సాధారణంగా సమతుల్యంగా ఉండేది లేదా స్వల్ప మిగులును మిగిల్చింది.

## వనరుల ఆధారం
రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత, దేశం శక్తి కొరతను ఎదుర్కొంది. సోవియటు యూనియను నుండి దిగుమతి చేసుకున్న ముడి చమురు, సహజ వాయువు, దేశీయ గోధుమ బొగ్గు, అణు, జలవిద్యుత్తు మీద ఆధారపడింది. 1980లలో శక్తి పరిమితులు ఒక ప్రధాన కారకంగా ఉన్నాయి.

## రవాణా - సమాచార మార్పిడి
1918లో చెకోస్లోవేకియా స్థాపించబడిన తర్వాత, అనేక ప్రాంతాలలో అవసరమైన మౌలిక సదుపాయాల కొరత ఏర్పడింది - చదును చేయబడిన రోడ్లు, రైల్వేలు, వంతెనలు మొదలైనవి. తరువాతి సంవత్సరాల్లో భారీ మెరుగుదల చెకోస్లోవేకియా తన పరిశ్రమను అభివృద్ధి చేసుకోవడానికి వీలు కల్పించింది. రుజినేలోని ప్రాగ్ పౌర విమానాశ్రయం 1937లో పూర్తయినప్పుడు ప్రపంచంలోని అత్యంత ఆధునిక టెర్మినలు‌లలో ఒకటిగా మారింది. చెక్ వ్యవస్థాపకుడు, దార్శనికుడు టోమాసు బాటా, "బుడుజ్మే స్టాటు ప్రో 40 మిలియను లిడి" ప్రచురణలో తన ఆలోచనలను వివరించాడు. అక్కడ ఆయన భవిష్యత్తు మోటారువే వ్యవస్థను వివరించాడు. చెకోస్లోవేకియాలో మొదటి మోటారు‌వేల నిర్మాణం 1939లో ప్రారంభమైంది. అయినప్పటికీ రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో జర్మనీ ఆక్రమణ తర్వాత అవి ఆగిపోయాయి.

## విద్య
విద్య అన్ని స్థాయిలలో ఉచితం. 6 నుండి 15 సంవత్సరాల వయస్సు వరకు నిర్భందవిద్య అమలులో ఉంది. జనాభాలో అత్యధికులు అక్షరాస్యులు. అప్రెంటిసు‌షిపు శిక్షణ, వృత్తి పాఠశాలల అనుబంధ జనరలు సెకండరీ స్కూలులు, ఉన్నత విద్య సంస్థల అత్యంత అభివృద్ధి చెందిన వ్యవస్థ ఉంది.

## మతం
1991లో జనాభాలో 46% రోమను కాథలిక్కులు, 5.3% ఎవాంజెలికల్ లూథరను, 30% నాస్తికులు, ఇతర మతాలు దేశంలో 17% ఉన్నాయి. కానీ రెండు రాజ్యాంగ గణతంత్రల మధ్య మతపరమైన ఆచారాలలో భారీ తేడాలు ఉన్నాయి; చెక్ రిపబ్లిక్ మరియు స్లొవేకియా చూడండి.

## ఆరోగ్యం, సామాజిక సంక్షేమం - గృహనిర్మాణం
రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత ఉచిత ఆరోగ్య సంరక్షణ అన్ని పౌరులకు అందుబాటులో ఉంది. జాతీయ ఆరోగ్య ప్రణాళిక నివారణ వైద్యాన్ని నొక్కి చెప్పింది; ఫ్యాక్టరీ, స్థానిక ఆరోగ్య సంరక్షణ కేంద్రాలు ఆసుపత్రి ఇతర ఇన్‌పేషెంటు సంస్థలకు అనుబంధంగా ఉన్నాయి. 1960లు - 1970లలో గ్రామీణ ఆరోగ్య సంరక్షణలో గణనీయమైన మెరుగుదల కనిపించింది.

## సామూహిక మీడియా
ప్రపంచ యుద్ధాల మధ్య కాలంలో, చెకోస్లోవేకియా ప్రజాస్వామ్యం, ఉదారవాదం ఉచిత ప్రచురణకు పరిస్థితులను సులభతరం చేశాయి. ఈ కాలంలో అత్యంత ముఖ్యమైన దినపత్రికలు లిడోవే నోవిని, నరోడ్ని లిస్టీ, చెస్కీ డెనికు, చెస్కోస్లోవెన్స్కా రిపబ్లికా.

కమ్యూనిస్టు పాలన సమయంలో చెకోస్లోవేకియాలోని మాసు మీడియా కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ నియంత్రణలో ఉండేది. చర్చిలు, ఇతర సంస్థలు చిన్న పత్రికలు, వార్తాపత్రికలను ప్రచురించినప్పటికీ, మాస్ మీడియా ఏదైనా ప్రచురణ లేదా ఏజెన్సీ ప్రైవేటు యాజమాన్యం సాధారణంగా నిషేధించబడింది. కెఎస్‌సి నియంత్రణలో ఉన్న సంస్థల చేతుల్లో ఈ సమాచార గుత్తాధిపత్యం ఉన్నప్పటికీ అన్ని ప్రచురణలను ప్రభుత్వ ప్రెస్, సమాచార కార్యాలయం సమీక్షించింది.

## క్రీడలు

చెకోస్లోవేకియా జాతీయ ఫుట్‌బాల్ జట్టు అంతర్జాతీయ రంగంలో స్థిరమైన ప్రదర్శన ఇచ్చింది, FIFA ప్రపంచ కప్ ఫైనల్సు‌లో ఎనిమిదిసార్లు ఆడింది, 1934 మరియు 1962లో రెండవ స్థానంలో నిలిచింది. ఈ జట్టు 1976లో యూరోపియను ఫుట్‌బాల్ ఛాంపియన్షిపును కూడా గెలుచుకుంది, 1980లో మూడవ స్థానంలో నిలిచింది. 1980లోలో ఒలింపికు స్వర్ణాన్ని గెలుచుకుంది.

జాన్ కొల్లరు, పావెలు నెడ్వెడు, అంటోనిను పనెంకా, మిలన్ బరోసు, టోమాసు రోసిక్కో, వ్లాడిమిరు స్మిసెరు, పీట్ర్ Čరాడి, పెట్ర్, Čరాడి, వంటి ప్రసిద్ధ ఫుట్‌బాల్ ఆటగాళ్ళు మరియన్ మస్నీ, జాన్ పివార్నికు, జాన్ ముచా, రాబర్టు విట్టెకు, పీటరు పెకారికు, మారెకు హమ్‌సికు అందరూ చెకోస్లోవేకియాలో జన్మించారు.

చెకోస్లోవేకియా కోసం అంతర్జాతీయ ఒలింపికు కమిటీ కోడ్ టిసిహెచ్, ఇది ఇప్పటికీ ఫలితాల చారిత్రక జాబితాలలో ఉపయోగించబడుతుంది.

చెకోస్లోవాకు జాతీయ ఐస్ హాకీ జట్టు ప్రపంచ ఛాంపియన్‌షిప్‌లు, ఒలింపికు క్రీడల నుండి అనేక పతకాలను గెలుచుకుంది. పీటరు స్టాస్టని, జరోమిరు జాగ్రు, డొమినికు హాసెకు, పీటరు బోండ్రా, పీటరు క్లిమా, మరియను గబోరికు, హోస్సా, మరియాను లావు, మియాత్రోసు అన్నీ చెకోస్లోవేకియా నుండి వచ్చాయి.

అథ్లెటిక్స్లో నాలుగు ఒలింపికు బంగారు పతకాలను గెలుచుకున్న ఎమిలు జాటోపెకు, చెకోస్లోవాకు చరిత్రలో అత్యుత్తమ అథ్లెట్లలో ఒకరిగా పరిగణించబడ్డాడు.

వెరా కాస్లవుస్కా జిమ్నాస్టిక్సు‌లో ఒలింపికు బంగారు పతక విజేత, ఏడు బంగారు పతకాలు, నాలుగు రజత పతకాలను గెలుచుకుంది. ఆమె వరుసగా మూడు ఒలింపిక్సు‌లో చెకోస్లోవేకియాకు ప్రాతినిధ్యం వహించింది.

జరోస్లావు డ్రోబ్నీ, ఇవాన్ లెండ్లు, జాన్ కోడెసు, మిలోస్లావు మెసియో, హనా మాండ్లికోవా, మార్టినా హింగిస్, జె నోవానాతో సహా అనేక నిష్ణాతులైన ప్రొఫెషనలు టెన్నిస్ క్రీడాకారులు పెట్రా క్విటోవా, డానియెలా హంతుచోవా, బార్బోరా క్రెజికోవా, మార్కెటా వొండ్రోసోవా, కరోలినా ముచోవా చెకోస్లోవేకియాలో జన్మించారు (లేదా 1993లో చెక్ రిపబ్లిక్కు అయింది).

## మూలాలు

### '''గమనికలు'''