మాస్కీ

**మాస్కి** భారతదేశంలోని కర్ణాటక రాష్ట్రంలోని రాయచూరు జిల్లాలో ఉన్న ఒక పట్టణం, పురావస్తు ప్రదేశం. ఇది తుంగభద్ర ఉపనది అయిన మాస్కి నది ఒడ్డున ఉంది. మాస్కి అనే పేరు మహాసంఘ లేదా మసంగిపుర నుండి ఉద్భవించింది. 1915లో సి. బీడన్ అశోక చక్రవర్తికి చెందిన ఒక చిన్న రాతి శాసనాన్ని కనుగొనడంతో ఈ ప్రదేశం ప్రాముఖ్యత సంతరించుకుంది. ఇది అశోక చక్రవర్తికి చెందిన మొదటి శాసనం. అంతకుముందు దొరికిన శాసనాలలో ఆయనను *దేవానాంప్రియ* అని సంబోధించగా, ఇందులో ఆయన పేరు *అశోక* అని ఉంది. గతంలో భారత ఉపఖండంలో దొరికిన *దేవానాంపియ పియదసి* పేరుతో ఉన్న అనేక శాసనాలన్నీ అశోక చక్రవర్తివేనని నిర్ధారించడానికి ఈ శాసనం ఎంతగానో ఉపయోగపడింది. ఈ శాసనం ఈ ప్రదేశంలో ఉన్న నైసిక్ శిలలలో ఒకటైన *దుర్గద-గుడ్డ* అనే రాతి ముఖంపై చెక్కబడి ఉంది.

మాస్కి రాయచూర్ దోయాబ్‌లో ఉన్న ప్రదేశం. ఇది సామ్రాజ్య చోళ సామ్రాజ్యాధిపత్యం కింద కూడా ఉండేది. క్రీ.శ. 1019-1020లో జరిగిన యుద్ధంలో మొదటి రాజేంద్ర చోళుడు పశ్చిమ చాళుక్య పాలకుడైన రెండవ జయసింహుని ఓడించింది ఇక్కడే.

## తవ్వకాల చరిత్ర
మాస్కిని ప్రారంభంలో 1870, 1888లో రాబర్ట్ బ్రూస్ ఫూట్ అధ్యయనం చేశారు. 1915లో మైనింగ్ ఇంజనీర్ అయిన సి. బీడన్ ఇక్కడ అశోకుడి రాతి శాసనాన్ని కనుగొన్నాడు. 1935–37లో, హైదరాబాద్ రాష్ట్ర పురావస్తు శాఖ ఈ ప్రాంతాన్ని అన్వేషించింది, 1954లో, అమలానంద ఘోష్ భారతదేశ పురావస్తు శాఖ తరపున ఈ ప్రదేశంలో తవ్వకాలు జరిపాడు.

### అశోకుడి చిన్న రాతి శాసనం
మాస్కిలో దొరికిన మైనర్ రాక్ ఎడిక్ట్ (చిన్న రాతి శాసనం) నెం.1 చారిత్రక పరంగా చాలా ముఖ్యమైనది ఎందుకంటే ఇది "దేవానాంప్రియ" ("దేవతలకు ప్రియమైనవాడు") అనే బిరుదుకు అశోకుడితో ఉన్న సంబంధాన్ని నిర్ధారించింది:


Way to edict.JPG|శాసనం ఉన్న ప్రదేశం
Venue of edict.JPG|ప్రవేశ మార్గం
File:The Ashoka edict.JPG|మాస్కి చిన్న రాతి శాసనం "దేవానాంప్రియ" బిరుదుకు అశోకుడితో ఉన్న సంబంధాన్ని నిర్ధారించింది
File:Maski Edict Grafix.jpg|మాస్కిలోని రాతి శాసనంపై అశోక చక్రవర్తి శాసనం ప్రతిలేఖనం
File:Ashoka in Brahmi script.jpg|మాస్కి చిన్న రాతి శాసనం, సుమారు క్రీ.పూ. 259, బ్రాహ్మీ లిపిలో *అశోక* అనే పేరు
Maski inscription Buddha.jpg|మాస్కి శాసనంలో "బుద్ధ" అనే పదం. బ్రాహ్మీ లిపి


### చోళుల కాలం నాటి శాసనం

2013లో, చరిత్రకారుడు డాక్టర్ చన్నబసప్ప మల్కండిన్ని మాస్కిలో చోళుల కాలం నాటి శాసనాన్ని కనుగొన్నట్లు నివేదించారు. తమిళ లిపిలో కొన్ని భాగాలు సంస్కృతంలో వ్రాయబడిన ఈ శాసనం క్రీ.శ. 1020లో పశ్చిమ చాళుక్య పాలకుడైన రెండవ జయసింహునికి వ్యతిరేకంగా చోళులు, చేరలు, పాండ్యులు పాల్గొన్న సైనిక పోరాటాన్ని నమోదు చేస్తుంది. ఈ పోరాటం తర్వాత మొదటి రాజేంద్ర చోళుడు "పరకేసరి వర్మన్" అనే బిరుదును స్వీకరించినట్లు కూడా ఇది సూచిస్తుంది. ఈ ఆవిష్కరణ ప్రాంతీయ మీడియాలో నివేదించబడింది, ఆ తర్వాత తమిళనాడు ప్రభుత్వం ఈ శాసనంపై తదుపరి అధ్యయనం కోసం నిధులను మంజూరు చేసింది.
### ఇతర ఆవిష్కరణలు
తవ్వకాలు ఈ ప్రాంతం నాలుగు వేర్వేరు సాంస్కృతిక కాలాలలో ఆక్రమించబడిందని సూచించాయి; కాలం I: నవీన శిలాయుగం-తామ్రశిలాయుగం, కాలం II: బృహత్‌శిలాయుగం, కాలం III: ప్రారంభ చారిత్రక కాలం, కాలం IV: మధ్యయుగం. కాలం I లో, ఏగేట్, చెర్ట్, కార్నెలియన్, ఓపల్ లాంటి ఖనిజాలతో చేసిన సూక్ష్మ రాతి పనిముట్లు (మైక్రోలిత్‌లు), బ్లేడ్‌లు దొరికాయి. ఏగేట్, పగడాలు, గవ్వలు, ఇతర వస్తువులతో చేసిన అలంకార పూసలు కూడా దొరికాయి. నిస్తేజమైన-బూడిద రంగు కుండలు, పెయింటెడ్-బఫ్ కలర్ కుండలు దొరికాయి, వాటిలో కొన్ని రేఖీయ ఆకృతులతో పెయింట్ చేయబడ్డాయి. పశువులు, గేదెలు, గొర్రెలు, మేకల జంతు అవశేషాలు కూడా దొరికాయి. కాలం II ఇనుము పరిచయాన్ని చూసింది, ఐదు విభిన్న రకాల సమాధులు కనుగొనబడ్డాయి. బంగారం, టెర్రకోట వస్తువులతో చేసిన పూసలతో పాటు బల్లేలు, ఫెర్రుల్స్, బాకులు, బాణపు ములుకులు దొరికాయి. కాలం II కుండలు బృహత్‌శిలాయుగపు ఎరుపు-నలుపు కుండలు, పూర్తిగా నలుపు కుండలు, ఎరుపు రంగు స్లిప్డ్ కుండలను కలిగి ఉన్నాయి, వీటిలో కొన్నింటిపై గ్రాఫిటీ ఉంది. కాలం III లో నాణేలు కనుగొనబడ్డాయి, ఇందులో రస్సెట్-పూత పూసిన పెయింటెడ్ వస్తువుల వాడకం కూడా కనిపించింది. మాస్కిలో పురాతనమైన భారతీయ గాజు నమూనాలు కూడా కనుగొనబడ్డాయి. ఇక్కడ స్థూపాకారపు ముద్ర కూడా దొరికింది.

## రవాణా
మాస్కికి మంచి రోడ్డు సదుపాయం ఉంది. ఇది బెంగళూరు-కలబురగి రోడ్డులో ఉంది. మాస్కి బెంగళూరు నుండి సుమారు 425 కి.మీ, రాయచూరు నుండి 80 కి.మీ, సింధనూరు నుండి 24 కి.మీ దూరంలో ఉంది. కర్ణాటకలోని అన్ని ప్రధాన పట్టణాలు, నగరాల నుండి KSRTC బస్సుల ద్వారా మాస్కి చేరుకోవచ్చు. 80 కి.మీ దూరంలో ఉన్న రాయచూరు జంక్షన్ సమీప రైల్వే స్టేషన్. గంగావతి, మాస్కి మధ్య డ్రైవింగ్ దూరం సుమారు 74 కి.మీ లేదా 46 మైళ్లు.

## ఛాయాచిత్ర మాలిక

File:Maski government college.jpg|మాస్కిలోని దేవానాంప్రియ అశోక ప్రభుత్వ ఫస్ట్ గ్రేడ్ కళాశాల, పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేషన్ స్టడీ సెంటర్
File:Maski Sunset.jpg|మాస్కి సూర్యాస్తమయ దృశ్యం
File:Maski Malllikarjun Temple.jpg|మాస్కి మల్లికార్జున దేవాలయం
File:Maski.jpg|రాత్రిపూట మాస్కి
File:Maski in monsoon.jpg|రుతుపవనాల సమయంలో మాస్కి
File:Maski Canal view at night.jpg|రాత్రిపూట మాస్కి కాలువ దృశ్యం
Maski Panorama view.jpg|మాస్కి విశాల దృశ్యం


## ఇవి కూడా చూడండి
* హట్టి బంగారు గనులు
* ముద్గల్
* రాయచూరు
* హంపి

## మూలాలు

 

* 
* 
* 
* 
* 
* 

వర్గం:కర్ణాటక
వర్గం:కర్ణాటక చారిత్రిక ప్రదేశాలు