బుద్ధమిత్ర

**బుద్ధమిత్ర** (జననం సుమారు 60) కుషాణ సామ్రాజ్య కాలంలో భారతదేశం కు చెందిన ఒక బౌద్ధ సన్యాసిని. గంగా నది కి సమీపంలో ఉన్న మూడు నగరాల్లో ఆమె స్థాపించిన బోధిసత్వులు, బుద్ధుని విగ్రహాలపై ఉన్న తేదీలతో కూడిన శాసనాల వల్ల ఆమె గుర్తుంచుకోబడింది. ఆమె తాను చెందిన బౌద్ధమత శాఖ అయిన సర్వాస్తివాదానికి డబ్బు, ప్రోత్సాహాన్ని ఆకర్షించడంలో ఆమె సాధించిన విజయానికి అవి ప్రతీకలుగా నిలిచాయి.
## జీవితం, కృషి
బుద్ధమిత్ర సుమారు 60వ సంవత్సరంలో మథుర లో జన్మించింది. ఆమె తల్లిదండ్రులు సంపన్న బౌద్ధులు. ఆమె సంఘంలో ప్రవేశించి బౌద్ధ భిక్షుణిగా మారింది. ఆమె గురువు బౌద్ధమత ప్రారంభ శాఖ అయిన సర్వాస్తివాద కు చెందిన బాల అనే సన్యాసి. గురువు, శిష్యురాలు ఇద్దరూ బౌద్ధమతానికి చెందిన మొత్తం మూడు విధాలైన జ్ఞానంలో (త్రిపీటకాలు) విద్యాభ్యాసం చేశారు, వారి కృషికి ప్రసిద్ధి చెందారు.

మొదట పుష్యవుద్ధి అనే సన్యాసితో కలిసి, సుమారు 117 నుండి బుద్ధమిత్ర, బాల ఇద్దరూ శ్రావస్తి, సారనాథ్ వద్ద స్మారక కట్టడాలను నిర్మించారు. వీరికి ఆ ప్రాంతానికి చెందిన ఇద్దరు సాత్రప్‌లు లేదా గవర్నర్లు, వనస్పర, ఖరపల్లానల ("గ్రేట్ సాత్రప్") సహాయం లభించింది. తర్వాత ఆరు సంవత్సరాలు, లేదా సుమారు 123 వరకు బుద్ధమిత్ర కౌశాంబికి వెళ్ళింది, అక్కడ ఆమె అనేక స్మారక కట్టడాలను నిర్మించింది.

ఉదాహరణకు, కౌశాంబిలోని విగ్రహాలలో ఒకటి నిలబడి ఉన్న రాతి బోధిసత్వుని విగ్రహం, ఇది ఈరోజు అలహాబాద్ మ్యూజియంలో చూడవచ్చు. సత్య శ్రవ మొదట బ్రాహ్మీ లిపిలో సంస్కృతం, ప్రాకృత భాషల మిశ్రమంతో వ్రాయబడిన శాసనం అనువాదాన్ని అందించారు. అది ఇలా చెబుతుంది, "మహారాజు కనిష్కుని 2వ సంవత్సరంలో, హేమంత (అంటే శీతాకాలం) 2వ నెలలో, 8వ రోజున, భగవాన్ బుద్ధుని నడక ప్రదేశంలో త్రిపిటకాలలో ప్రావీణ్యం ఉన్న సన్యాసిని బుద్ధమిత్ర బోధిసత్వుని విగ్రహాన్ని ప్రతిష్ఠించారు."

బుద్ధమిత్ర, బాల ఇతరులను తమ మతంలోకి మార్చడానికి మాత్రమే ఆసక్తి చూపలేదు. 'ఎ రఫ్ గైడ్ టు కుషాన్ హిస్టరీ' ని ఉటంకిస్తూ, "[పి]ఆట్రనేజ్, మార్పిడి కాదు బుద్ధమిత్ర లక్ష్యం." ఆమె బౌద్ధమతాన్ని, ముఖ్యంగా సర్వాస్తివాద పాఠశాల అనుచరుల కోసం ప్రోత్సహించడానికి సంపన్నులు, శక్తివంతులైన వ్యక్తుల నుండి డబ్బును విజయవంతంగా కోరింది. ప్రతి పోషకుడి ప్రతిష్ట సర్వాస్తివాద చట్టబద్ధతను పెంచింది. కుషాణ సామ్రాజ్య నాయకులను చేరుకోవాలన్నది ఆమె కోరిక.

బుద్ధమిత్ర నాల్గవ బౌద్ధమత మండలి సమయంలో నివసించింది, ఆమె రాజకీయ సంబంధాలు, అభ్యాసాన్ని బట్టి ఆమెకు ఇందులో ప్రమేయం ఉండే అవకాశం ఉంది. పితృస్వామ్య సమాజంలో జీవించినప్పటికీ ఆమె ఒక అద్భుతమైన వ్యక్తి. ఎందుకంటే చరిత్రలో చాలా మంది మగ రాజులు పూర్తిగా మర్చిపోబడిన సమయంలో కూడా ఆమె తనదైన ముద్ర వేసింది.

ఆమె మేనకోడలు సన్యాసిని ధనవతి (లేదా ధనదేవి) 148లో తాను జన్మించిన నగరంలో బుద్ధమిత్ర గౌరవార్థం ఒక స్మారకాన్ని నిర్మించింది. ఆ శాసనానికి సత్య శ్రవ అందించిన అనువాదం:

## రికార్డ్
బుద్ధమిత్ర అనే పేరున్న వ్యక్తి స్త్రీ అనే విషయం కనీసం 1960లు లేదా 1970ల నుండి తెలిసింది. 'ఎ రఫ్ గైడ్ టు కుషాన్ హిస్టరీ' ఇలా చెబుతోంది, "బుద్ధమిత్ర గురించిన ఆధారాలు పూర్తిగా శాసనాల నుండే లభిస్తున్నాయి." ఇతర పండితుల మాదిరిగానే, థియో డ్యామ్‌స్టీగ్ట్ కూడా ఈ శాసనాలను జాబితా చేశాడు, ముఖ్యంగా 1978లో రాసిన తన డాక్టోరల్ థీసిస్ 'ఎపిగ్రాఫికల్ హైబ్రిడ్ సంస్కృతం'లో బుద్ధమిత్రను సన్యాసినిగా గుర్తించాడు. బుద్ధమిత్ర రాసిన, ఆమె గురించిన తెలిసిన రచనలన్నింటినీ కలుపుతూ, 1993లో సత్య శ్రవ భారతదేశ కుషాణ సామ్రాజ్య పాలకుల తేదీలతో కూడిన శాసనాల పుస్తకాన్ని, ప్రతి ఒక్కదాని ఛాయాచిత్రంతో సహా ప్రచురించారు. పీటర్ స్కిల్లింగ్ 2001లో "నన్స్, లేఉమెన్, డోనర్స్, గాడెస్సెస్: ఫిమేల్ రోల్స్ ఇన్ ఎర్లీ ఇండియన్ బుద్ధిజం" అనే పుస్తకంలో ఈ చారిత్రక రికార్డును, బుద్ధమిత్ర అనే పేరున్న మహిళను ప్రస్తావించారు. థియా మోర్, జంపా త్సోడ్రెన్ తమ 'డిగ్నిటీ & డిసిప్లిన్: రివైవింగ్ ఫుల్ ఆర్డినేషన్ ఫర్ బుద్ధిస్ట్ నన్స్' (2010) పుస్తకంలోని ఫుట్‌నోట్‌లో బుద్ధమిత్ర అనే పేరున్న వ్యక్తి స్త్రీ అని పేర్కొన్నారు, బుద్ధమిత్రను సన్యాసినిగా గుర్తించారు, ఆమె మొత్తం *త్రిపిటకాన్ని* కంఠస్థం చేసింది.

## అదనపు పఠనం
* మరియు 

## నోట్స్

వర్గం:బౌద్ధ తత్వవేత్తలు
వర్గం:బౌద్ధ మతము