నికోలాస్ కోపర్నికస్

**నికోలాస్ కోపర్నికస్** (ఆంగ్లం Nicolaus Copernicus) (ఫిబ్రవరి 19, 1473 – మే 24, 1543) మధ్యయుగానికి చెందిన ప్రముఖ ఖగోళ శాస్త్రవేత్త. శాస్త్రీయంగా సూర్యకేంద్ర సిధ్ధాంతాన్ని నిరూపిస్తూ సిద్ధాంతీకరించాడు. 
## బాల్యం-విద్యాభ్యాసం
సూర్య కేంద్రక సిద్ధాంతాన్ని తొలిసారిగా ధ్రువ పరిచినవాడు. 1473 లో ధార్న్ అనే పట్టణంలో జన్మించాడు. తండ్రి వర్తక వాణిజ్య పరిజ్ఞానము, పినతండ్రి మత సంబంధమైన వ్యవహార జ్ఞానము కోపర్నికస్ పై బాగా ప్రభావాన్ని చూపాయి. 1492 లో ఈయన క్రాకోవ్ విశ్వ విద్యాలయంలో చేరాడు. ఆల్బెర్ట్ బ్రుడ్జ్ విస్కీ దగ్గర శిష్యరిక నెరిపాడు. ఇటలీలో బొలోగ్నా విశ్వవిద్యాలయంలో న్యాయ శాస్త్రం,గణిత శాస్త్రము, ఖగోళ శాస్త్రము అభ్యసించాడు. గ్రీకు భాష నేర్చుకుని ఎన్నో గ్రంథాలను కంఠస్థం చేశాడు.
## ప్రతిపాదనలు
రోమ్ విశ్వవిద్యాలయంలో 29 ఏళ్ళ వయస్సులో 1502 లో ఖగోళ శాస్త్ర నిపుణుడిగా చేరాడు. విశ్వానికి కేంద్రం భూమి,సూర్యుడు, ఈ రెంటిలో ఏది? అనే అనుమానం పట్టుకుంది. అరిస్టాటిల్, టోలెమీకు భూ కేంద్రక సిద్ధాంతం బలపరిచారు. పైథాగరస్ సూర్య కేంద్రక సిద్ధాంతమే సరి అయిందని నమ్మాడు. ఏది నమ్మాలో,ఏది నమ్మకూడదో కోపర్నికస్ కు అర్థం కాలేదు. ఈ విషయం పై ఆలోచిస్తూ రాజీనామా చేసి ప్రోవెన్ బర్గ్ లో కానన్ అనే మతాధికారిగా చేరాడు.
పైద్యునిగా ఎంతో పతిష్ట నార్జించాడు. న్యాయమూర్తిగా రాణించాడు.క్లిష్ట సమయాలలో సలహాలనిచ్చి పోలెండ్ ఆర్థిక దుస్థితిని తొలగించాడు.పోప్ అభ్యర్థన మేరకు పంచాంగాన్ని సరి చేసి ఖగోళ శాస్త్రజ్ఞునిగా తిరుగులేదనిపించుకున్నాడు.తరువాత గణిత శాస్త్రజ్ఞులు లెక్కలు వేసి కోపర్నికస్ కట్టిన లెక్కలు కచ్చితమైనవని సంవత్సర కాలంలో 28 సెకన్లు మాత్రమే తేడా వస్తుందని చెప్పారు.సా.శ. 1520 లో అల్లెన్ స్టెయిన్ కాసిల్ కు గవర్నర్ గా కూడా పనిచేసి ట్యూటానిక్ వీరులను ఎదుర్కొన్నాడు.ఈ విధంగా ప్రజా సేవ, మత సేవ చేస్తున్నప్పటికీ శాస్త్ర సేవ మాత్రం మానలేదు.
## సూర్య కేంద్రక సిద్ధాంతము
సూర్యకేంద్ర సిద్ధాంతాల నమూనాలను, సిద్ధాంతాలను, ఇతని కంటే ఎన్నో వందల ఏండ్లకు మునుపే ఆర్యభట్టు, ఒమర్ ఖయ్యాం లు, ప్రతిపాదించారు, కాని, గ్రహాల కదలికలు ఆధారముగా గ్రహాలు సూర్యుని చుట్టూ తిరుగుతున్నాయని మొట్టమొదట నిరూపించింది ఇతనే.భూమి తన అక్షము పైనే తిరుగుతుందని అందువాల్లే రాత్రి పగలూ యేర్పడుతున్నాయని తెలిపాడు.భూబ్రమణ,పరిభ్రమణాల వల్లే శీతోష్ణ స్థితులు, ఋతువులు మారుతున్నాయని గ్రహించాడు. ఈ విషయాలన్నీ వాస్తవాలే అయినా వాటిని బయట పెట్టడానికి కోపర్నికస్ కు ధైర్యం చాలలేదు.ఎందువలననగా అప్పట్లో ఎవరూ ఇతన్ని నమ్మలేదు. మత గ్రంథాలు, జ్యోతిష గ్రంథాలలో సూర్యుడే భూమి చుట్టూ తిరుగుతున్నాడని వ్రాసి ఉంది.
"ఖగోళ శాస్త్రాన్నే తలక్రిందులుగా చేస్తున్న మూర్ఖుడు కోపర్నికస్" అని మార్టిన్ లూథర్ దూషించాడు కూడా.అయినప్పటికీ కోపర్నికస్ అంతిమ దశలో తాను సేకరించిన,తెలుసుకున్న వివరాలన్నింటిని గ్రంథంగా అచ్చు వేయించి పోప్ గా ఉన్న మూడవ పాల్ కు అంకితం చేశాడు. ఇది జర్మనీలో ఉన్న న్యూవెంబర్గ్ లో ప్రచురితమయినది. ఈ పుస్తకంలోని అంశాలు సంఘ విద్రోహాన్ని సూచిస్తాయేమోనన్న భయంతో ప్రచురన కర్తలు "దీనిని విజ్ఞాన గ్రంధంగా పరిగణించగూడదు" అని ముందుగానే చెప్పుకున్నాయి. కాని ఈ విషయం తెలియకుండానే 1543 మే 21 లో కోపర్నికస్ కన్ను మూశాడు.
## ముగింపు
కోపర్నికస్ కంటే కొన్ని శతాబ్దాల ముందు ఎంతోమంది భారతీయ, గ్రీకు, ముస్లిం శాస్త్రవేత్తలు సూర్యకేంద్రక సిద్ధాంతాన్ని గురించి ప్రస్తావించినా ఇతని రచనల్లో సూర్యకేంద్రక సిద్ధాంతాన్ని, సైద్ధాంతికంగా నిరూపించడంతో ప్రాధాన్యం సంతరించుకున్నాడు. దీంతో ఆధునిక సైన్సులో కోపర్నికస్ విప్లవం ఆరంభమైంది. కోపర్నికస్ అందించిన ఈ వివరాలె తరువాత రంగంలోకి దిగిన టైకో బాహ్రి, కెప్లర్, గెలీలియో, న్యూటన్, ఐన్ స్టైన్ వంటి మహామహులకు పునాది రాళ్ళుగా నిలిచాయి.

## ఇవీ చూడండి

* సూర్యకేంద్రక సిద్ధాంతం

## మూలాలు

* 
* 
* Dobrzycki, Jerzy, and Leszek Hajdukiewicz, "Kopernik, Mikołaj," *[[Polski słownik biograficzny]]* (Polish Biographical Dictionary), vol. XIV, Wrocław, Polish Academy of Sciences, 1969, pp.&nbsp;3–16.
*  (Extracts from Finocchiaro (1989))
* 
* 
* 
* David C. Goodman and Colin A. Russell, eds. (1991). *The Rise of Scientific Europe, 1500-1800*. Dunton Green, Sevenoaks, Kent: Hodder & Stoughton: The Open University. ISBN 0-340-55861-X.
* 
*  Original edition published by Hutchinson (1959, London).
* 
* 
*  - Paper originally published in *Church History* (Vol. 55, No. 3, Sept. 1986).
* 
* 
* 
* 


## ఇతర పఠనాలు
* 
* 
* *[[Nicolaus Copernicus Gesamtausgabe]]* (*Nicolaus Copernicus Complete Edition*) (1974-2004), 9 vols., various editors (in German and Latin). Berlin: Akademie Verlag. A large collection of writings by and about Copernicus.
* De Revolutionibus, autograph manuscript — Full digital facsimile, Jagiellonian University

;General
* Copernicus in Torun
* Nicolaus Copernicus Museum in Frombork
* Portraits of Copernicus: Copernicus' face reconstructed ; Portrait ; Nicolaus Copernicus
* Copernicus and Astrology  — Cambridge University: Copernicus had – of course – teachers with astrological activities and his tables were later used by astrologers.
* Stanford Encyclopedia of Philosophy entry
* Find-A-Grave profile for Nicolaus Copernicus
* 'Body of Copernicus' identified — BBC article including image of Copernicus using facial reconstruction based on located skull
* Copernicus and Astrology
* Nicolaus Copernicus on the 1000 Polish Zloty banknote. 
* Parallax and the Earth's orbit http://csep10.phys.utk.edu/astr161/lect/retrograpde/parallax.gif
* Copernicus's model for Mars http://www.mhhe.com/physsci/astronomy/fix/student/images/04f08.jpg
* Retrograde Motion http://www.mhhe.com/physsci/astronomy/fix/student/images/02f27.jpg
* Copernicus's explanation for retrograde motion http://www.mhhe.com/physsci/astronomy/fix/student/images/04f04.jpg
* Geometry of Maximum Elongation http://www.mhhe.com/physsci/astronomy/fix/student/images/04f07.jpg
* Copernican Model http://csep10.phys.utk.edu/astr161/lect/retrograde/copernican.html

;About *De Revolutionibus*
* The Copernican Universe from the De Revolutionibus
* De Revolutionibus, 1543 first edition  — Full digital facsimile, Lehigh University
* The front page of the De Revolutionibus
* The text of the De Revolutionibus 
* A java applet about Retrograde Motion
* The Antikythera Calculator (Italian and English versions)
* Pastore Giovanni, ''ANTIKYTHERA E I REGOLI CALCOLATORI'', Rome, 2006, privately published

;Legacy
* Chasing Copernicus: The Book Nobody Read — Was One of the Greatest Scientific Works Really Ignored? All Things Considered. NPR
* Copernicus and his Revolutions — A detailed critique of the rhetoric of De Revolutionibus
* Article which discusses Copernicus's debt to the Arabic tradition

(DFG website ) (FNP website)

వర్గం:సిద్ధాంత కర్తలు
వర్గం:1473 జననాలు
వర్గం:1543 మరణాలు
వర్గం:శాస్త్రవేత్తలు
వర్గం:ప్రపంచ ప్రసిద్ధులు
వర్గం:ఖగోళ శాస్త్రవేత్తలు