నీదోనుయో అంగామి

నీడోనువో అంగామి (జననం 1 అక్టోబర్ 1950) ఒక భారతీయ సామాజిక కార్యకర్త,  నాగాలాండ్, భారతదేశంలో సామాజిక సమస్యలను పరిష్కరించడానికి పనిచేస్తున్న ప్రభుత్వేతర సంస్థ **నాగా మదర్స్ అసోసియేషన్** వ్యవస్థాపకులలో ఒకరు. 2005 సంవత్సరానికి నోబెల్ శాంతి బహుమతి ఎంపికైన 1000 మంది మహిళలలో ఆమె ఒకరిగా ఎంపికైనట్లు సమాచారం. 2000లో భారత ప్రభుత్వం ఆమెను నాలుగో అత్యున్నత భారతీయ పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీ సత్కరించింది.

## జీవితచరిత్ర
మాదకద్రవ్యాల దుర్వినియోగం,  మద్యపానాన్ని నిర్మూలించడంలో మహిళల్లో అవగాహన కల్పించడం నా అతిపెద్ద విజయమని నేను భావిస్తున్నాను. అట్టడుగు స్థాయికి చేరుకోవడానికి సమయం పట్టింది. నాగాలాండ్లో మనకు అనేక తెగలు ఉన్నందున, గిరిజన మహిళా సంస్థలు మనకు వెన్నెముక అని అంగామి చెప్పారు..అని అంజిమి చెప్పారు.

నైడోనువో అంగామి 1950 అక్టోబరు 1న ఈశాన్య భారత రాష్ట్రమైన నాగాలాండ్ రాజధాని కోహిమా జన్మించారు. ఆమె ఆరేళ్ల వయసులో నాగా తిరుగుబాటుదారులచే చంపబడిన ప్రభుత్వ అధికారి అయిన తన తండ్రిని కోల్పోయింది  ,  ఆమె తల్లి పెంచింది.  ఆర్థిక ఇబ్బందుల కారణంగా, అంగామి తన ఎనిమిదేళ్ల వయసులో మెజుర్ హయ్యర్ సెకండరీ స్కూల్‌లో , గతంలో కేంబ్రిడ్జ్ స్కూల్‌లో చదువుకుంది,  తరువాత కోహిమాలోని మరో రెండు పాఠశాలలు, బాప్టిస్ట్ ఇంగ్లీష్ స్కూల్,  గవర్నమెంట్ హై స్కూల్  లలో కొనసాగింది,  1968లో మెట్రిక్యులేషన్ ఉత్తీర్ణత సాధించింది.  ఆమె కళాశాల విద్య కోహిమా కళాశాలలో ఉంది, అక్కడ ఆమె ప్రీ యూనివర్శిటీ కోర్సును పూర్తి చేసింది,  కోహిమా పోలీస్ ఫోర్స్‌లో సబ్ ఇన్‌స్పెక్టర్‌గా తన కెరీర్‌ను ప్రారంభించింది.  అయితే, ఆమె ఎక్కువ కాలం ఆ ఉద్యోగంలో కొనసాగలేదు. 1972 లో, ఆమె ఉపాధ్యాయురాలిగా పనిచేయడం ప్రారంభించింది,  నాగాలాండ్ వీవర్స్ అసోసియేషన్‌ను స్థాపించడం ద్వారా సామాజిక సేవలో చురుకుగా మారింది.

1984లో, అంగామి, మరికొన్ని నాగా మహిళలతో కలిసి, మాదకద్రవ్య వ్యసనం,  మద్యపానం వంటి సామాజిక సమస్యలకు వ్యతిరేకంగా పనిచేయడానికి నాగా మదర్స్ అసోసియేషన్ (ఎన్. ఎం. ఏ.) ను ఏర్పాటు చేశారు. ఈ సంస్థను వివిధ నాగా జాతి సమూహాల మహిళలు సామాజిక కార్యకలాపాల కోసం ఒక వేదికగా ప్రణాళిక చేశారు,  అంగామి దాని మొదటి ప్రధాన కార్యదర్శిగా ఎన్నికయ్యారు.  ఆమె రెండు పర్యాయాలు దాని అధ్యక్షురాలిగా కూడా పనిచేశారు.

1986లో ఎన్. ఎం. ఏ. యూత్ అండ్ ఉమెన్ వెల్ఫేర్ ఆర్గనైజేషన్, 1989లో *మౌంట్ గిలియడ్ హోమ్*, మాదకద్రవ్యాల బానిసలు, మద్యపాన సేవకులకు ఆశ్రయం, పునరావాస కేంద్రం, 2001లో ఎన్. ఎమ్. ఏ. హెచ్. ఐ. వి/ఎయిడ్స్ కేర్ ధర్మశాల, కాగితం రీసైక్లింగ్ కోసం ఆశ్రయ గృహానికి అనుబంధ ప్రాజెక్ట్ వంటి ఎన్. ఎం ఆమె షెడ్ నో మోర్ బ్లడ్ అనే సామాజిక ఉద్యమాన్ని కూడా ప్రారంభించినట్లు తెలుస్తుంది, ఈ ప్రచారం తిరుగుబాటుదారులకు ప్రధాన స్రవంతి రాజకీయాలతో సంభాషించే అవకాశాన్ని కల్పించింది. *నాగా హోహో*, *[[నాగా స్టూడెంట్స్ ఫెడరేషన్]]*, *నాగా పీపుల్స్ మూవ్మెంట్ ఫర్ హ్యూమన్ రైట్స్* వంటి ఇతర సామాజిక, గిరిజన సంస్థల సహాయం కోరుతూ, తిరుగుబాటుదారులకు, ప్రభుత్వానికి మధ్యవర్తిత్వం వహించడంలో ఎన్ఎంఏ విజయవంతమైంది. పోరాటంలో మరణించిన వారికి సరైన అంత్యక్రియలు ఇవ్వడంలో కూడా ఈ సంస్థ సహాయపడింది. థాయిలాండ్, న్యూ ఢిల్లీ,  నాగాలాండ్లలో జరిగిన అనేక శాంతి చర్చలలో కూడా ఆమె ఎన్ఎంఎకు ప్రాతినిధ్యం వహించారు. దాని కృషిని గౌరవిస్తూ, ఈ సంస్థకు 2013లో టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా సోషల్ ఇంపాక్ట్ అవార్డు లభించింది.

2000లో, ఎన్. ఎం. ఏ. ఆధ్వర్యంలో అంగామి, *జర్నీ ఆఫ్ కాన్సైన్స్* అనే కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించింది, ఇక్కడ సంస్థ నాయకులు ఇతర పౌర,  సామాజిక సమూహాలు, మీడియా, విద్యార్థి సంస్థలు, విద్యావేత్తలు,  రాజకీయ నాయకులతో సమావేశమై అభిప్రాయాలను పంచుకున్నారు.  అంగామి,  సంస్థ దాని సభ్యులు శిక్షణా సెషన్‌లు, వర్క్‌షాప్‌లు,  సెమినార్‌ల ద్వారా నైపుణ్యాలను సంపాదించడానికి కూడా ఏర్పాట్లు చేసింది. ఆమె భారతదేశం,  విదేశాలలో ఇటువంటి అనేక కార్యక్రమాలకు హాజరయ్యారు.

నీడోనువో అంగామికి వివాహం జరిగింది, ముగ్గురు కుమార్తెలు ఉన్నారు. 2000లో భారత ప్రభుత్వం పద్మశ్రీ అవార్డు కోసం రిపబ్లిక్ డే గౌరవ జాబితాలో ఆమెను చేర్చడం ద్వారా అంగమిని సత్కరించింది. తరువాత 2005, నోబెల్ శాంతి బహుమతి ఎంపికైన 1000 మంది మహిళలలో ఒకరిగా ఆమె ఎంపికైనట్లు సమాచారం.

## మూలాలు

వర్గం:1950 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు