open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
సాత్త్వికాభినయం

[thumb|సాత్వికాభినయంలో[నాయని కృష్ణకుమారి]]
*సాత్త్వికాభినయం* చతుర్విధ అభినయాలులో నాలుగవ అభినయం. నాలుగు అభినయాలలో ఈ సాత్త్వికాభినయానికి ప్రత్యేకస్థానం ఉంది.

## రకాలు
సత్త్వమనగా హృదయంలో ఆవిర్భవించిన భావం. ఇది మానవుల హృదయాలలో అవ్యక్తంగా ఉంటుంది. దీనిని ఉపయోగించి నటించడమే **సాత్త్వికాభినయం**. భావ ప్రకటన అనేది ఈ సాత్త్వికాభినమే.

ఇది రెండు విధాలుగా ఉంటుంది.
# అంతరం: మనసును ఆశ్రయించుకొని ఉంటుంది.
# బాహ్యం: దేహాన్ని ఆశ్రయించుకొని ఉంటుంది.

విభావానుభావ వ్యభిచారి సంయోగాద్రస నిష్పత్తి: అని భరతుడు చెప్పడం వల్ల ప్రేక్షకులలో అణిగివున్న రసాలను విభావానుభావ వ్యభిచారీ భావాల సంయోగం వల్ల నటుడు రసానుభూతి పొందగలుగుతాడు. ఇలా ప్రేక్షకులలో రసానుభూతిని కలిగించడమే సాత్త్వికాభినయం.

## ఇతర వివరాలు
# పి.ఎస్.ఆర్. అప్పారావు రాసిన *సాత్త్వికాభినయం* పుస్తకాన్ని 1993లో తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం ప్రచురించింది.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
* పి.ఎస్.ఆర్. అప్పారావు రాసిన సాత్త్వికాభినయం పుస్తక ప్రతి

వర్గం:తెలుగు నాటకరంగం
వర్గం:నటన
సముద్రాల వేణుగోపాలాచారి

**సముద్రాల వేణుగోపాలాచారి** గారు తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. తెలుగుదేశం పార్టీ తరపున ఆదిలాబాదు లోక్‌సభ నియోజకవర్గం ఎం.పి.గా 1996 నుండి 2004 వరకి మూడుసార్లు ఎన్నికయ్యాడు. తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి పార్టీలో కీలక నాయకుడిగా ఉన్నాడు. సముద్రాల వేణుగోపాలాచారి 2022 డిసెంబరు 29న తెలంగాణ రాష్ట్ర నీటిపారుదల అభివృద్ధి సంస్థ (ఐడీసీ) చైర్మన్‌గా నియమితుడై, 2023 జనవరి 5న బాధ్యతలు చేపట్టాడు.

సముద్రాల వేణుగోపాలాచారి 2024 ఏప్రిల్‌ 16న బీఆర్ఎస్ పార్టీని వీడి ముఖ్యమంత్రి రేవంత్‌రెడ్డి సమక్షంలో కాంగ్రెస్‌ పార్టీలో చేరాడు.
## చదువు
ఈయన 1959, మే 10న లక్ష్మణాచారి, వెంకటరత్నమ్మ దంపతులకు నిర్మల్లో జన్మించాడు. ఎం.ఏ (సైకాలజీ), ఏం.ఏ (ఆర్కాలజీ) ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం లోనూ, D.H.M.S డా. జయసూర్య ప్రభుత్వ హోమియో వైద్య కళాశాలలో చదివాడు.

## వివాహం
1988, మే 20న రేవతితో వివాహం జరిగింది. వీరికి ఒక కుమారుడు, ఒక కుమార్తె.

## వృత్తి
వైద్యం, వ్యవసాయం, సమాజ సేవకుడు

## పదవులు
* 1996లో 11వ లోక్‌సభకు, 1998లో 12వ లోక్‌సభకు, 1999 లో 13వ లోక్‌సభకు ఆదిలాబాదు లోక్‌సభ నియోజకవర్గం లోక్‌సభ సభ్యులు.
* సభ్యులు, ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభ (1985-967)
* 1987-88 సభ్యులు, ప్రజా పద్దుల సంఘం
* 1989-90 సభ్యులు, అధీన శాసన సమితి
* 1992-93 సభ్యులు, ప్రజా సంస్థలు సంఘం
* 1995-96  సమాచార, ప్రజా సంబంధాలు, పర్యాటక, ఆంధ్రప్రదేశ్
* 1996-97 కేంద్ర మంత్రి, విద్యుత్, సంప్రదాయేతర శక్తి
* 1996-98 కేంద్ర మంత్రి, వ్యవసాయ
* 1998-99 డిప్యూటీ ఛైర్మన్, అధికార భాషా సంఘం
* సభ్యులు, నిబంధనలు కమిటీ
* సభ్యులు, ప్రజా సంస్థలు కమిటీ
* సభ్యులు, ఆర్థికమంత్రిత్వశాఖ కమిటీ
* సభ్యులు, పార్లమెంటు సభ్యులు కమిటీ స్థానిక ప్రాంత అభివృద్ధి స్కీమ్
* సభ్యులు, సంప్రదింపుల కమిటీ, పవర్ మంత్రిత్వ శాఖ
* 1999-2000 ఛైర్మన్, ప్రభుత్వం హామీ కమిటీ
* సభ్యులు, అంచనాలు కమిటీ
* సభ్యులు, హోం అఫైర్స్ కమిటీ
* సభ్యులు, జనరల్ పర్పసెస్ కమిటీ

## సందర్శన
thumb|304x304px|హైదరాబాదులోని శిల్పకళా వేదికలో జరిగిన కేరళ భవన్ శంకుస్థాపన కార్యక్రమంలో పాల్గొన్న సముద్రాల వేణుగోపాలచారి
హరారే, పెరు, రష్యా, స్వీడన్, యు.ఎస్.ఏ (విద్యుత్, సంప్రదాయేతర శక్తి వనరుల యూనియన్ మంత్రి; సభ్యుడు, భారతీయ పార్లమెంటరీ ప్రతినిధి, 100 వ IPU కాన్ఫరెన్స్, మాస్కో, 1998) 

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగుదేశం పార్టీ రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:11వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:12వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:13వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:1959 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:నిర్మల్ జిల్లా రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:ఆదిలాబాదు జిల్లా (సంయుక్త ఆంధ్రప్రదేశ్) నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:నిర్మల్ జిల్లాకు చెందిన ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర మంత్రులు
వర్గం:ఆదిలాబాదు జిల్లా (సంయుక్త ఆంధ్రప్రదేశ్) కు చెందిన కేంద్ర మంత్రులు
వర్గం:నిర్మల్ జిల్లా నుండి ఎన్నికైన ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు
గాంధీ జ్ఞాన మందిర్

[thumb|[ఖాన్ అబ్దుల్ గఫర్ ఖాన్ గాంధీ జ్ఞాన మందిర్ స్థాపకుడు ]]
**గాంధీ జ్ఞాన మందిర్** హైదరాబాదు నగరంలోని సుల్తాన్ బజారు ప్రాంతంలోని ధ్యాన మందిరం. సమాజంలో తరిగిపోతున్న నైతిక విలువల్ని పెంచడం, జాతీయ సంస్కృతీ సంరక్షణ దీని లక్ష్యాలు.

దీనిని జంటనగరాలకు చెందిన కొందరు సాంఘిక కార్యకర్తలు, నాయకులు కలిసి తిలక్ పార్కులో కొంత భూమిని హైదరాబాద్ పురపాలక సంఘం దగ్గర పొంది 1969 డిసెంబరు 27 వ తేదీన ఖాన్ అబ్దుల్ గఫర్ ఖాన్ గారి చేత శంకుస్థాపన చేయించారు. టోకర్సీలాల్జీ కాపడియా భవన నిర్మాణానికి నడుంకట్టి పి.ఎల్.భండారీ, రామకృష్ణ ధూత్, సత్యనారాయణ గుప్త, బిరధీచంద్ చౌదరి, ఉత్తం చంద్, కమల్ నారాయణ అగ్రవాల్ మొదలగు పెద్దలతోబాటు విరాళాలుగా కొంత ధనం పోగుచేశారు. ఇదికాక బాలాజీ శివనారాయణ అండ్ కంపెనీ ద్వారా పెద్ద మొత్తం విరాళంగా లభించింది. భవన నిర్మాణం పూర్తిచేసి 1974 అక్టోబరు 2వ తేదీన కేంద్రీయ గాంధీ స్మారక నిధి అధ్యక్షులు శ్రీమన్నారాయణ్ గారు ప్రారంభోత్సవం చేశారు.

మందిర్ కార్యక్రమాల నిర్వహణకు ఒక సహాయోగీ సంఘం ఏర్పాటు చేయబడింది. ఇక్కడ మహాత్మా గాంధీ చిత్ర ప్రదర్శనం ఏర్పాటు చేయబడింది. ఇక్కడ గాంధీ, వినోబాభావేలకు సంబంధించిన చిత్రాలు ప్రదర్శిస్తుంటారు. ఒక పుస్తక కేంద్రం కూడా ఏర్పాటుచేయబడింది. గాంధీజీ సిద్ధాంతాలు, పలు అధ్యాత్మిక విషయాలపై సభలు, ఉపన్యాసాలు ఇక్కడ జరుగుతుంటాయి.

వర్గం:హైదరాబాదు
నిర్భయ్ క్షిపణి

**నిర్భయ్‌** ఒక దూర పరిధి సబ్‌సోనిక్ క్రూయిజ్ క్షిపణి. దీనిని భారత రక్షణ పరిశోధన అభివృద్ధి సంస్థ అభివృద్ధి చేసింది.

## వివరణ
నిర్బయ్ తక్కువ ఖర్చుతో, అన్నికాలాలలో, రహస్యంగా, కచ్చితత్వంతో లక్ష్యాన్ని ఛేదించ గల సబ్‌సోనిక్ క్రూయిజ్ క్షిపణి. దీని పరిధి 1000 కి.మీ. బరువు ఒక టన్ను (1000 కి.గ్రా.), పొడవు 6 మీ. కచ్చితమైన గమనం కోసం రింగ్ లేజర్ గైరోస్కోప్, కచ్చితమైన ఎత్తును కొలిచేందుకు రేడియో ఆల్టిమీటర్ ను ఈ క్షిపణిలో అమర్చారు.

## ప్రయోగాలు
ఇప్పటి వరకు ఆరు నిర్భయ్ పరీక్షలు జరపగా మూడు విఫలమయ్యాయి. మూడు విజయవంతమయ్యాయి. ఆ వివరాలివి:
* మొదటి పరీక్ష– 2013 మార్చి 12– విఫలం– ప్రయాణంలో ఉండగా క్షిపణి కూలిపోయింది
* రెండవ పరీక్ష – 2014 అక్టోబరు 17– విజయవంతం – 100% పనితనం
* మూడవ పరీక్ష– 2015 అక్టోబరు 16 – విఫలం - క్షిపణి కూలిపోయింది
* నాలుగవ పరీక్ష - 2016 డిసెంబరు 21 - విఫలం - క్షిపణి కూలిపోయింది
* 2017 నవంబరు 7 న నిర్వహించిన ఐదవ పరీక్ష విజయవంతమైంది. ఈ పరీక్షలో నిర్భయ్ క్షిపణి 50 నిముషాల పాటు ప్రయాణించి, 647 కి.మీ. దూరాన్ని అధిగమించింది.
* 2019 ఏప్రిల్ 15 న జరిగిన ఆరవ పరీక్షలో నిర్భయ్ క్షిపణి 650 కి.మీ. దూరం ప్రయాణించింది. పరీక్ష స్ంపూర్ణంగా విజయవంతమైనట్లు డిఆర్‌డివో ప్రకటించింది. నేలను హత్తుకుంటూను, నీటిపై రాసుకుంటూనూ ప్రయాణించ గల సామర్థ్యాలను కూడా ఈ ప్రయోగంలో విజయవంతంగా పరీక్షించారు.  దీనితో నిర్భయ్ క్షిపణి అభివృద్ధి పరీక్షలు పూర్తయ్యాయి. తరువాతి పరీక్షలు భారత రక్షణ దళాల అవసరాల మేరకు నిర్వహిస్తారు.

## మోహరింపు
2020 సెప్టెంబరులో చైనాతో సరిహద్దు ఉద్రిక్తతలు నెలకొన్న నేపథ్యంలో భారతదేశం, తూర్పు లడఖ్‌లో వాస్తవాధీన రేఖ వెంబడి నిర్భయ్ క్షిపణులను పరిమిత స్థాయిలో మోహరించింది. దీనితో పాటు బ్రహ్మోస్, ఆకాశ్ క్షిపణులను కూడా మోహరించింది. 

## ఇవి కూడా చూడండి
* బ్రహ్మోస్-1
* త్రిశూల్

## మూలాలు

వర్గం:భారతీయ క్రూయిజ్ క్షిపణులు
రంజని కుందుర్తి అవార్డు

రంజని తెలుగు సాహితీ సమితి, ప్రసిద్ధ వచన కవితా పితామహుడు కుందుర్తి ఆంజనేయులు పేరిట 1984 నుంచి వచన కవితల పోటీలు నిర్వహిస్తోంది. బహుమతులు అందుకున్న వచన కవితలను సంకలనాలుగా ప్రచురించి యువకవులను ప్రోత్సహిస్తోంది.

## రంజని కుందుర్తి అవార్డు వివరాలు
రంజని కుందుర్తి అవార్డులు అందుకున్న విజేతలు, న్యాయనిర్ణేతలు, అవార్డు ప్రదానం చేసిన ప్రముఖుల వివరాలుః

## రంజని కుందుర్తి అవార్డు కవితల సంకలనాలు

బహుమతులు అందుకున్న కవితలను ప్రతి రెండు మూడు సంవత్సరాలకు ఒకసారి సంకలనాలుగా ప్రచురిస్తోంది. ఆ సంకలనాలు ఇవి.
# **వెన్నెలదుఃఖం** (2009-13 లో రంజని కుందుర్తి అవార్డు అందుకున్న కవితల సంకలనం)
# **వెండి వెలుగులు** (2008 లో రంజని కుందుర్తి అవార్డు అందుకున్న కవితల సంకలనం, రంజని కుందుర్తి అవార్డుకు పాతికేళ్లు నిండిన సందర్భంగా ప్రత్యేక వ్యాసాల సంకలనం)
# **ఒక నులి వెచ్చని స్పర్శ** (2004-07 సంవత్సరాల్లో రంజని - కుందుర్తి అవార్డు అందుకున్న కవితల సంకలనం)
# **స్పృహ** (2001-03 సంవత్సరాల్లో రంజని కుందుర్తి అవార్డు అందుకున్న కవితల సంకలనం)
# **కిరణం** (1997-2000 సంవత్సరాల్లో రంజని కుందుర్తి అవార్డు అందుకున్న కవితల సంకలనం)
# **ఆకాంక్ష** (1994-96 సంవత్సరాల్లో రంజని కుందుర్తి అవార్డు అందుకున్న కవితల సంకలనం)
# **గమనం** (1991-93 సంవత్సరాల్లో రంజని కుందుర్తి అవార్డు అందుకున్న కవితల సంకలనం)
# **ముప్పయ్ కవితలు** (1989-90 సంవత్సరాల్లో రంజని కుందుర్తి అవార్డు అందుకున్న కవితల సంకలనం)
# **గొంతులు చిగిర్చాయి** (1984-88 సంవత్సరాల్లో రంజని కుందుర్తి అవార్డు అందుకున్న కవితల సంకలనం)

## మూలాలు

వర్గం:సాహిత్య పురస్కారాలు
అధికారి (అయోమయనివృత్తి)

అధికారం కలిగియున్న వ్యక్తి **అధికారి**.

* అధికారి హితోపదేశము - అనేది వడ్డూరి అచ్యుతరామ కవి రచించిన ఒక విశేషమైన పుస్తకం. 
* గ్రామ రెవెన్యూ అధికారి - ప్రభుత్వ రెవెన్యూ శాఖలో ఒక ఉద్యోగి.
వినాయకరావు కొరాట్కర్

**వినాయకరావు కొరాట్కర్** ( 1895 ఫిబ్రవరి 3 – 1962 సెప్టెంబరు 3) హైదరాబాదు రాష్ట్ర రాజకీయ నాయకుడు, పార్లమెంటు సభ్యుడు. ఈయన హైదరాబాదులో కేశవ్ మెమోరియల్ స్కూల్, హిందీ మహావిద్యాలయను స్థాపించాడు.

వినాయకరావు, హైదరాబాదు రాజ్యంలో ప్రముఖ సాంఘిక సంస్కర్త, కేశవరావు కొరాట్కర్, గీతాబాయి దంపతులకు, ఉస్మానాబాదు జిల్లాలోని కళంబ్‌లో 1895 ఫిబ్రవరి 3న జన్మించాడు. ఈయన విద్యాభ్యాసం హరిద్వారలోని గురుకుల్ కాంగ్రీ విశ్వవిద్యాలయంలో సాగింది. అక్కడ విద్యాలంకార్ పట్టభద్రుడయ్యాడు. ఆ తర్వాత ఉన్నత చదువు పూణే వ్యవసాయ కళాశాలలో సాగింది. 1919 న్యాయవాద విద్య అభ్యసించడానికి ఇంగ్లాండుకు వెళ్ళాడు. ఈయన 1922లో లండన్లోని మిడిల్ టెంపుల్ నుండి బారిష్టర్-ఎట్-లా పట్టభద్రుడయ్యాడు.

భారతదేశం తిరిగివచ్చిన తర్వాత 1922లో హైదరాబాదులో లా ప్రాక్టీసు ప్రారంభించి 1950 వరకు కొనసాగించాడు. హైదరాబాదు నుండి వెలువడిన డెక్కన్ లా రిపోర్టుకు సంపాదకునిగా పనిచేశాడు. ఈయన 1924లో లక్ష్మీబాయి కొరాట్కర్ ను వివాహం చేసుకున్నాడు. వీరికి ఇద్దరు కుమారులు, ఒక కుమార్తె

వినాయకరావు 1930 నుండి 1950 వరకు 29 సంవత్సరాల పాటు హైదరాబాదులోని ఆర్య ప్రతినిధి సభకు అధ్యక్షత వహించాడు. ఈయన ఆర్య సమాజ కార్యక్రమాల్లో చురుకుగా పాల్గొని ఆర్యన్ ఎడ్యుకేషనల్ సొసైటీ, హిందీ ప్రచారసభ, ఎడ్యుకేషనల్ కాన్స్ఫరెన్స్ ఆఫ్ హైదరాబాదు మొదలైన సంఘాలకు అధ్యక్షత వహించాడు. ఐదు సంవత్సరాల పాటు *ఆర్య భాను* అనే హిందీ వారపత్రికను స్థాపించి, నడిపించాడు.

వినాయకరావు 1950 నుండి 1956 వరకు హైదరాబాదు రాజ్యంలో మంత్రిగా అనేక హోదాల్లో పనిచేశాడు. 1952 నుండి 1956 వరకు హైదరాబాదు శాసనసభలో సభ్యుడిగా ఉంటూ బూర్గుల రామకృష్ణరావు మంత్రివర్గంలో ఆర్థికశాఖామంత్రిగా పనిచేశాడు. 1956 నుండి 1957 వరకు బొంబాయి రాష్ట్ర శాసనసభలో సభ్యుడిగా ఉన్నాడు. 1957లో హైదరాబాదు లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుండి భారత జాతీయ కాంగ్రేసు అభ్యర్థిగా రెండవ లోక్‌సభకు ఎన్నికయ్యాడు.

వినాయకరావు 1962, సెప్టెంబరు 3న హైదరాబాదులో మరణించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:2వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:1895 జననాలు
వర్గం:1962 మరణాలు
వర్గం:హైదరాబాదు రాష్ట్ర శాసన సభ్యులు
వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లా న్యాయవాదులు
వర్గం:హైదరాబాదు రాష్ట్ర మంత్రులు
వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లా (సంయుక్త ఆంధ్రప్రదేశ్) నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు
అష్టశతరాగములు

thumb|316x316px|శంకరభరణం
* 1. శ్రీరాగము 
* 2. ఆందోళి 
* 3. సిత్రాంగి 
* 4. లలిత 
* 5. సౌర 
* 6. గౌళ 
* 7. శంకరాభరణము 
* 8. గాంధారి
* 9. మధ్యమగాంధారి 
* 10. రక్తగాంధారి 
* 11. పంచమగాంధారి 
* 12. దేవగుప్త 
* 13. శ్రీకాళిక గుప్త 
* 14. గాంధారి గుప్త 
* 15. సాధారణగుప్త 
* 16. కన్నడిక 
* 17. దేశి 
* 18. కుంభకము 
* 19. ఛిన్నాసి 
* 20. కాంబోది 
* 21. దేశాక్షి 
* 22. మధుకరి 
* 23. దివిమేఘరంజి 
* 24. రంగవరాళి 
* 25. తరంగిణి 
* 26. బముళి 
* 27. బంగాళ 
* 28. మాహురి 
* 29. బ్రహ్మాణి 
* 30. శుద్ధవాహిని 
* 31. బృహతి 
* 32. దేవప్రియ 
* 33. రూప 
* 34. సోమరి 
* 35. సైంధవి 
* 36. శుద్ధవరాళి 
* 37. సౌరాష్ట్ర సైంధవి 
* 38. పౌరాణి 
* 39. భిన్న పౌరాణి 
* 40. ఉత్పలి 
* 41. పదపంజరము 
* 42. నాగవరాళి 
* 43. కర్ణాటవరాళి 
* 44. నాగదివికురంజ 
* 45. నాట 
* 46. ద్వినేత్రి 
* 47. మాళవగౌళ 
* 48. రామక్రియ 
* 49. సాయగౌళ 
* 50. ద్రావిడగౌళ 
* 51. కర్ణాటగౌళ 
* 52. సౌరాష్ట్రగౌళ 
* 53. దేసాళగౌళ 
* 54. భైరవి 
* 55. సారంగభైరవి 
* 56. నందయంతి 
* 57. నాదోత్తరి 
* 58. అన్యసైంధవి 
* 59. వసంత 
* 60. మేఘచ్ఛవి 
* 61. సౌందరి 
* 62. ఠక్క 
* 63. చౌహారి 
* 64. రక్కసి 
* 65. సోమరాగము 
* 66. మసారవరాళి 
* 67. భల్లాతకాళింది 
* 68. దైవతి 
* 69. ఘంటారవము 
* 70. వ్యాళింది 
* 71. దేశాళీ 
* 72. అభ్రపంచమము 
* 73. గంధికామోది 
* 74. శ్రీకంఠ 
* 75. కాంభోజి 
* 76. సింధువరాళి 
* 77. కౌశికి 
* 78. పూర్ణ 
* 79. నాట 
* 80. గుజ్జరి 
* 81. సౌరాష్ట్ర గుజ్జరి 
* 82. ద్రవిళ గుజ్జరి 
* 83. మలహరి 
* 84. కోలాహలము 
* 85. మాళవి 
* 86. గౌళిక 
* 87. మధ్య 
* 88. విభిన్న 
* 89. సౌళగనాట 
* 90. భూపాళము 
* 91. సాయ 
* 92. తోడి 
* 93. సౌవీరము 
* 94. హిందోళము 
* 95. తురకకోడి 
* 96. దివ్యావతి 
* 97. తుందక్రియ 
* 98. నటనారాయణి 
* 99. రిషభ 
* 100. నర్తకి 
* 101. శుద్ధహీర 
* 102. కైతకి 
* 103. వ్యభిచారి 
* 104. కర్మారి 
* 105. వేళావుళి 
* 106. చిత్రవేళావుళి 
* 107. మాళవ 
* 108. శ్రీమధుమావతి. 
* 

[పండితారాధ్యచరిత్ర-పండితప్రకరణము]

వర్గం:భారతీయ సంగీతం
వర్గం:సంగీతం
వర్గం:సంఖ్యానుగుణ వ్యాసములు
వర్గం:రాగాలు
ఆంధ్రప్రదేశ్ నుండి ఎన్నికైన 8వ లోక్‌సభ సభ్యుల జాబితా

ఆంధ్రప్రదేశ్ నుండి ఎన్నికైన 8వ లోక్‌సభ సభ్యులు.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:8వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:లోక్‌సభ
వర్గం:లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు సంబంధించిన జాబితాలు
వర్గం:జాబితాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు
ఆంధ్రప్రదేశ్ నుండి ఎన్నికైన 7వ లోక్‌సభ సభ్యుల జాబితా

ఆంధ్రప్రదేశ్ నుండి ఎన్నికైన **7వ లోక్‌సభ సభ్యులు**.

## మూలాలు

వర్గం:7వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:జాబితాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు సంబంధించిన జాబితాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు
3 వ లోకసభ సభ్యుల జాబితా

ఇది భారతదేశంలోని ప్రాతినిధ్యం వహించిన రాష్ట్రం లేదా భూభాగం ద్వారా ఏర్పాటు చేయబడిన 3 వ లోక్‌సభ సభ్యుల జాబితా.భారత పార్లమెంటు దిగువ సభలోని ఈ సభ్యులు 1962 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికల్లో 3 వ లోక్‌సభకు ఎన్నికయ్యారు. అయితే ఈ జాబితాలో కేవలం పూర్వపు ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన అప్పటి 42 లోక్‌సభ నియోజకవర్గాల సభ్యులు వివరాల మాత్రమే నమోదు చేయబడ్డాయి. భారత ప్రభుత్వం నిర్వహిస్తున్న సైట్లో హోస్ట్ చేయబడిన సభ్యుల అధికారిక జాబితా.

## ఆంధ్రప్రదేశ్

## అసోం

## బీహార్

## చండీగఢ్

## ఢిల్లీ

## గోవా, డామన్, డయ్యు

## గుజరాత్

## హర్యానా

## హిమాచల్ ప్రదేశ్

## జమ్మూ కాశ్మీర్

## కర్ణాటక

## కేరళ

## మధ్య ప్రదేశ్

## మద్రాస్ రాష్ట్రం

## మహారాష్ట్ర

## మణిపూర్

## మేఘాలయ

## మైసూరు రాష్ట్రం

## నాగాలాండ్

## ఒడిశా

## పుదుచ్చేరి

## పంజాబ్

## రాజస్థాన్

## తమిళనాడు

## త్రిపుర

## ఉత్తర ప్రదేశ్

## పశ్చిమ బెంగాల్

## మూలాలు


## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:లోక్‌సభ
వర్గం:పదవీకాలం వారీగా లోక్‌సభ సభ్యుల జాబితాలు
కుంకుమపువ్వు కుటుంబము

;alt=premium saffron|thumb|కుంకుమవువ్వుthumb|కుంకుమపువ్వు క్రోకస్, క్రోకస్ సాటివస్, దాని స్పష్టమైన క్రిమ్సన్ స్టిగ్‌మాస్, స్టైల్స్thumb|కుంకుమపువ్వు "థ్రెడ్లు", బెండ పువ్వుల నుండి తీసి ఎండబెట్టికుంకుమవువ్వు కుటుంబము:

ఈ కుటుంబము మొక్కలు శీతల దేసములో గాని పెరుగ లేవు. ఇవి మనదేశములో అంతగా లేవు. వీనిలోనన్నియు గుల్మములే గాని పెద్ద చెటేలు లేవు. పుష్ప నిచోళములో ఆరురేకులుండును. కింజల్కములు మూడును పుష్స్ప నిచోళ ములైనను అండాశయము నైనను అంటి యుండును. అండాశయము ఉచ్చము. మూడు గదులు గలవు. కీలము ఒకటి కీలాగ్రములు మూడు.

మనదేశములో ఈ కుటుంబము లోని మొక్కలలో నుపయోగమైనది కుంకుమ పువ్వు మొక్కయె. ఇది చిరకలము నుండి మనదేశమున ఉంది. దీనిని ఔషధములో వాడుచున్నారు గాని కొందరంతగా బనిచేయదందురు.దీని దుంపలను ముక్కలు గోసి వానిని నాటి పైరు చేసెదరు. వీనిని మళ్లో నాటక పూర్వము చేలలో నీరు బోయక ఎండ గట్టుదురు. మొక్కలు పెరిగిన తరువాత అప్పుడప్పుడు నీరు పెట్టుట తప్ప వానికై అంతగా పాటు పడ నక్కరలేదు. ఇది పదునాలుగేండ్ల వరకు బ్రతుకును. వీని పుష్పములు మిక్కిలి అందముగాను పరిమెళముగాను నుండును. వీని నుండియే కుంకుమ పువ్వు చేసెదరు.
పువ్వులను గోసి ఎండ బెట్టి పువ్వులలో నుండు మధ్య కాడలను (కీలములను) త్రుంపి వేరు చేసెదరు. ఇదియే మేలైన కుంకుమ పువ్వు. దీని వెల తులము రూపాయిన్నర... రెండు రూపాయలవరకు వుండును. ఈ కాడలపై నున్న తలలు వీని కంటే కొంచెము తక్కువరకము తరువాత పువ్వులను చిన్న కర్రతో గొట్టి నీళ్ళలో వేసెదరు. రేకులు పైకి తేలును. అడుగునకు దిగు వానిని పోగు చేసి మరల బాది నీళ్ళలో వేయుదురు. ఈ ప్రకారము మూడు మాట్లు చేయుదురు గాని అంతకంతకు తక్కువ రకము వచ్చును. దీని సువాసనకై తాంబూలమునందు పిండి వంటల యందు వాడు చున్నాము. దీనిని ఔషధములలో కూడా వాడుదురు. రాజులును మిక్కిలి ధనవంతులు దీనితో బొట్టు పెట్టు కొనుదురు. బహుశ దీని బట్టియే సాధారణముగా బొట్టు పెట్టుకొను దానికి కుంకుమ అని పేరు వచ్చి యుండును గాని కుంకుమ పువ్వు దీనియందణు మాత్రము లేదు. ఒక్కొక్కప్పుడు కుంకుమ పువ్వులో కుసుంబ పువ్వును గలిపి దగాచేయుదురు. కాని కుసుంబ పువ్వునకు కూడా మంచి వాసన గలదు.
## మూలం
https://te.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B0%AA%E0%B1%81%E0%B0%9F:VrukshaSastramu.djvu/429&action=edit

వర్గం:వృక్ష కుటుంబాలు
కౌలం

1. వామాచార మార్గాలు ఐదింటిలోనూ కౌలం(ళం) ఒకటి. పంచ మకారాలను ఆశ్రయించి చేసే తాంత్రిక సాధన. ఇందులో పశు, వీర, దివ్య భావాలు ఉంటాయి. పశు భావన దశలో ఇంద్రియ సుఖాలను అనుభవిస్తారు. మద్యం, మగువలను ఉపయోగించిన తరువాత వీరోపాసన చేస్తారు. చివరిదైన దివ్యభావన చేరితే సాధకుడు గమ్యం చేరినట్లే. కాని, అలా చేరిన వారు అరుదు. సృష్టి, స్థితి, లయాలలో చివరిదైన సంహార క్రమానికి **కౌలం**లో ప్రాముఖ్యం ఉన్నదని ఒక వాదం ఉంది. కాని తగిన ఆధారాలు లేవు. ఇంద్రియ సుఖాలను అనుభవిస్తూ అందులో నుంచి బయటపడటం కష్టసాధ్యం. కనుక చాలా మంది అందులోనే కూరుకుపోతారు. పశుభావన దశలో ఇంద్రియ సుఖాలను అనుభవించి బయట పడగలిగినవారు గురువు సహాయాన్ని పొంది, ‘‘సోహం’’ భావనతో దివ్య భావన దశ చేరుతారని కౌలాన్ని పాటించేవారి విశ్వాసం. పంచ మకారాలను వీరు సమర్థిస్తారు. మద్యం అంటే అర్థం కల్లు సారాయిలో, తత్తుల్యాలో కావనీ, కుండలినీ సాధనలో సహస్ర దళ పద్మం నుంచి అంటే సహస్రారం నుంచి స్రవించే (సుధ) అమృతమేననీ అంటారు. మనస్సును అదుపు చేసి, వాక్‌, తదితర ఇంద్రియాలను నియంత్రించి, పాప, పుణ్యాలను జ్ఞాన ఖడ్గంతో ఛేదించడమే ‘‘మాంసం’’. మత్స్యం అంటే తినే వంటలోకి ఉపయోగించే చేప కాదు. నిరంతరం అటూ ఇటూ కదలాడుతూ ఉండే ఇడా పింగళ నాడుల మధ్య శ్వాసే మత్స్యం. ముద్రా భక్షణం అంటే అటుకులు తినడం కాదు. కుండలినీ శక్తిని సహస్రారం చేర్చి, బలమైన కోర్కెలకు కళ్ళెం వేయడం. మైథునం అంటే స్త్రీ సంగమం కాదు. జీవాత్మ, పరమాత్మల కలయికే మైథునం. ఇదే దివ్య భావన అని వివరిస్తారు కౌలం పాటించేవారు. కౌల(ళ)ము శబ్దం ‘కులం’ నుంచి వచ్చిందనీ, కొన్ని కులాచారాలు ఇలా కౌలంగా పరిణ మించాయనీ కొందరి అభిప్రాయం.
2. కౌళాచారాన్ని తెలియజేసే గ్రంథం.

వర్గం:యోగా
దశ-అవస్థలు

thumb|266x266px|దశవిధ అవస్థలలో భాగంగా మానవ జీవన దశలు
#(అ.) 1. దీప్తి, 2. శాంతి, 3. మోదము, 4. స్వాస్థ్యము, 5. శక్తి, 6. పీడ, 7. దైన్యము, 8. వైకల్యము, 9. ఖలత్వము, 10. భీతి [ఇవి గ్రహముల అవస్థలు].
#"దీప్తః శాంతో ముదితః స్వస్థః శక్తోః ప్రపీడితో దీనః, వికలః ఖలశ్చ భీతః ఏవం దశ గ్రహావస్థాః"
#(ఆ.) 1. ఇచ్ఛ, 2. ఉత్కంఠ, 3. అభిలాష, 4. చింత, 5. స్మృతి, 6. గుణ స్తుతి, 7. ఉద్వేగము, 8. ప్రలాపము, 9. ఉన్మాదము, 10. వ్యాధి.
#(ఇ.) 1. దృష్టిసంగము, 2. మనస్సంగము, 3. సంకల్పము, 4. జాగరము, 5. కృశత్వము, 6. అరతి, 7. హ్రీత్యాగము, 8. ఉన్మాదము, 9. మూర్ఛ, 10. మరణోద్యోగము [ఇవి మన్మథావస్థలు].
"దృఙ్మనస్సంగసంకల్పా జాగరః కృశతారతిః, హ్రీత్యాగోన్మాద మూర్ఛాంతా ఇత్యనంగదశా దశ"
#(ఈ.) 1. గర్భవాసము, 2. జన్మము, 3. బాల్యము, 4. కౌమారము, 5. పౌగండము, 6. యౌవనము, 7. స్థవిరత్వము, 8. జర, 9. ప్రాణరోధము, 10. నాశము [ఇవి జీవుని దశలు].
#(ఉ.) 1. అపస్మారము, 2. ప్రేత సంభాషణము, 3. చిత్తభ్రమ, 4. శ్వాసమూర్ఛ, 5. ఊర్ధ్వదృష్టి, 6. రతికామన, 7. అంగదాహము, 8. నాలుక లోనికేగుట, 9. చెమట పట్టుట, 10. మరణము [ఇవి జ్వరావస్థలు].

వర్గం:సంఖ్యానుగుణ వ్యాసములు
పెండలము కుటుంబము

;పెండలము కుటుంబము:

ఇది యొక మిక్కిలి చిన్న కుటుంబము. దీనిలో నన్నియు గ్తుల్మములే. అవియు తీగెలు. దీనికి కాకర, పొట్ల గెలయందున్నట్లు నులి తీగెలు లేవు. ఆకులు ఒంటరి చేరిక లఘు పత్రములు. సమాంచలము. వీని ఈనెలు, సాధారణముగ నన్ని ఏక దళ బీజకపు మొక్కల ఆకులందున్నట్లుండక, తమలపాకులో వలె నున్నవి. పుష్పములు ఏక లింగములు. కొన్నిటిలో, ఏక లింగ పుష్పములు వేరు వేరు మొక్కల మీదనే యున్నవి. పుష్పములకు ఆరు తమ్మెలతో, రంగుగలిగిన పుష్పనిచోళము గలదు. అండాశయము నీచము. మూడుగదులున్నవి.

పెండలమును పెద్ద దుంపల ముక్కలను గోసి వానిని బాతి పైరు చేయుటయే వాడుకయై ఉంది. దుంపలూరుటకు నేల గట్టిగా నుండ రాదు. అందులకు కొంచెమిసుక నేలలు మంచివి. పొలమును లోతుగ ద్రవ్వి నిండ యెరువువేసి దున్నుదురు. తరువాత మూడు నాలుగు అడుగుల వెడల్పున పొలము పొడుగున మళ్ళు గట్టి మళ్ళోఅగట్లు మీద అడుగున్నర దూరమున ఈ ముక్కలను పాతుదురు. కొన్నిచోట్ల దుంప ముక్కలను మొదటనే పొలములో పాతక చిన్న మొక్కలుగ నెదుగు వరకు వేరే మడులలో పెంచు చున్నారెఉ. తీగెలు ప్రాకుటకు ప్రతి దాని వద్ద నొక గడ కర్రను పాతవలయును. అట్టి పాతిన గెడ కర్రలను నాలుగైదు గలిసి వాని చివర నొక కట్టు కట్టు చున్నారు. కొన్ని చోట్లలో గెడ కర్రలకు బదులుగా చెట్లనే పెంచు చున్నారు. కొన్ని చోట్లనేమియు పాత దీగెను భూమి మీదనే ప్రాకనిచ్చు చున్నారు. దుంపలు బాగుగ నేడెనిమిది నెలలకు ఊరును. నేలను బట్టియు, రకమును బట్టియు ఎకరమునకు అరువది మణుగుల మొదలు రెండు వందల మణుగుల వరకు వచ్చును. బంగాళ దుంపల కంటే నివియే బలమగు నాహార పదార్థము.
అవతంగ తీగె మెట్ట నేలలందు మొలచు చున్నది. ఇదియు దుంపలు బారును.
## మూలము
https://te.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B0%AA%E0%B1%81%E0%B0%9F:VrukshaSastramu.djvu/455&action=edit

వర్గం:వృక్ష కుటుంబాలు
10వ లోక్‌సభ

**10వ [[లోక్ సభ]]**, (1991 జూన్ 20 – 1996 మే 10) 1991 లో జరిగిన సాథారణ ఎన్నికల ద్వారా ఏర్పాటు చేయబడింది. నలుగురు రాజ్యసభ సిట్టింగ్ సభ్యులు ఈ లోక్‌సభకు ఎన్నికైనారు.

1991 జూన్ 21 నుండి 1996 మే 16 వరకు భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ పార్టీ నాయకుడు పి.వి.నరసింహారావు ప్రధానిగా ఉన్నాడు. ఈ ఎన్నికలలో భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ 244 సీట్లను గెలుచుకుంది. అంతకు ముందు 9వ లోక్‌సభ కన్నా కాంగ్రెస్ పార్టీ 47 సీట్లు అధికంగా పొందింది.

1996 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికల తరువాత 1996 మే 15 నుండి 11వ లోక్‌సభ ప్రారంభమైంది.

## ముఖ్యమైన సభ్యులు

***స్పీకర్:**
**శివరాజ్ పాటిల్ : 1991 జూలై 10 - 1996 మే 22
***డిప్యూటీ స్పీకర్ :**
**ఎస్. మల్లికార్జునయ్య : 1991 ఆగస్టు 13 - 1996 మే 10
***సెక్రటరీ జనరల్ :**
**కె. సి. రస్తోగి : 1991 జూన్ 20 - 1991 డిసెంబరు 31
**సి. కె. జైన్ : 1992 జనవరి 1 - 1994 మే 31
**ఆర్. సి. భరద్వాజ్ : 1994 మే 31 - 1995 డిసెంబరు 31
**ఎస్. ఎన్. మిశ్రా : 1996 జనవరి 1 - 1996 మే 10

## ఎన్నికైన వివిధ పార్టీల సభ్యుల సంఖ్య

## 10వ  లోక్‌సభ సభ్యులు
* ఆంధ్రప్రదేశ్ నుండి ఎన్నికైన 10వ లోక్‌సభ సభ్యులు.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

* Lok Sabha website

వర్గం:10వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:లోక్‌సభ
9వ లోక్‌సభ

**9వ [[లోక్ సభ]]**, ( 1989 డిసెంబరు 2 - 1991 మార్చి 13) 1989 లో జరిగిన సాధారణ ఎన్నికల ద్వారా ఏర్పాటుచేయబడింది. రాజ్యసభ నుండి 12 సిట్టింగ్ సభ్యులు 9వ లోక్‌సభకు ఎన్నికైనాడు.

1989 డిసెంబరు 2 నుండి 1990 నవంబరు 10 వరకు భారతీయ జనతా పార్టీ, వామపక్షాల మద్దతుతో విశ్వనాథ ప్రతాప్ సింగ్ ప్రధాని అయ్యాడు. భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ 207 సీట్లను కోల్పోయింది.

1990 నవంబరు 10 నుండి 1991 జూన్ 21 వరకు రాజీవ్ గాంధీ సారథ్యంలోని భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ పార్టీ బయటి నుండి మద్దతు యివ్వడం వలన చంద్రశేఖర్ ప్రధానమంత్రి అయ్యాడు.

తరువాత 10వ లోక్‌సభ 1991 జూన్ 20 న ప్రారంభమైంది. 
## ముఖ్యమైన సభ్యులు
* **స్పీకరు:**
**రబీ రే : 1989 డిసెంబరు 19 - 1991 జూలై 9 
* **డిప్యూటీ స్పీకరు:**
**శివరాజ్ పాటిల్ 1990 మార్చి 19 - 1991 మార్చి 13 
***Secretary General:**
**సుభాష్ సి. కష్యప్ : 1983 డిసెంబరు 31 - 1990 ఆగస్టు 20 
**కె. సి. రస్తోగి : 1990 సెప్టెంబరు 10 - 1991 డిసెంబరు 31

## ఎన్నికైన వివిధ పార్టీల సభ్యులు

## 9వ  లోక్‌సభ సభ్యులు
* ఆంధ్రప్రదేశ్ నుండి ఎన్నికైన 9వ లోక్‌సభ సభ్యులు.
## మూలాలు

## బయటి లింకులు

* Lok Sabha website

వర్గం:9వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:లోక్‌సభ
7వ లోక్‌సభ

**7వ [[లోక్ సభ]]**, (1980 జనవరి 18 – 1984 డిసెంబరు 31) 1980 లో జరిగిన సాధారణ ఎన్నికల ద్వారా ఏర్పడింది. ఈ ఎన్నికలలో రాజ్యసభ నుండి 9 మంది సిట్టింగ్ సభ్యులు లోక్‌సభ సభ్యులుగా ఎన్నికైనారు. 1980 జనవరి 14న భారత ప్రధానమంత్రిగా ఇందిరా గాంధీ ప్రమాణ స్వీకారం చేసింది. ఈ ఎన్నికలలో భారత కాంగ్రెస్ తో పాటు దాని మిత్ర పక్షాలకు మొత్తం 373 సీట్లు వచ్చాయి. ఈలోక్‌సభలో 6వ లోక్‌సభలో కన్నా 286 సీట్లు అధికంగా వచ్చాయి. 1984 అక్టోబరు 31 న ఇందిరా గాంధీ హత్య తరువాత ఆమె కుమారుడు రాజీవ్ గాంధీ ప్రధానిగా బాధ్యతలు స్వీకరించాడు. 8వ లోక్‌సభ 1984 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికల తరువాత 1984 డిసెంబరు 31న ఏర్పడింది. ఈ సభలో సుమారు 9.3% సభ్యులు ముస్లింలు. భారత దేశ చరిత్రలో 7వ లోక్‌సభలో అత్యధికంగా ముస్లిం పార్లమెంటు సభ్యులు ఎన్నికైనారు.

## ముఖ్యమైన సభ్యులు

***స్పీకర్:**
**బలరామ్ జాఖర్ - 1980 జనవరి 22 - 1985 జనవరి 15 
***డిప్యుటీ స్పీకర్:**
**జి. లక్ష్మణన్ - 1980 డిసెంబరు 1 - 1984 డిసెంబరు 31 
***సెక్రెటరీ జనరల్:**
**అవతార్ సింగ్ రికీ - 1980 జనవరి 10 - 1983 డిసెంబరు 31
**సుభాష్ సి. కశ్యప్ - 1983 డిసెంబరు 31 -1984 డిసెంబరు 31

## ఎన్నికైన వివిధ పార్టీల సభ్యులు

## 7వ  లోక్‌సభ సభ్యులు
* ఆంధ్రప్రదేశ్ నుండి ఎన్నికైన 7వ లోక్‌సభ సభ్యులు.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

* 7th Lok Sabha Members Official listings 
* Lok Sabha website

వర్గం:7వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:లోక్‌సభ
8వ లోక్‌సభ

**8వ [[లోక్ సభ]]** (1984 డిసెంబరు 31 - 1989 నవంబరు 27) 1984 లో జరిగిన సాధారణ ఎన్నికల ద్వారా ఏర్పడినది. 1984 లో భారత సార్వత్రిక ఎన్నికల తరువాత రాజ్యసభ నుండి 9 మంది సిట్టింగ్ సభ్యులు 8 వ లోక్‌సభకు ఎన్నికయ్యారు.

భారత జాతీయ కాంగ్రెస్‌కు చెందిన రాజీవ్ గాంధీ 1989 డిసెంబరు 2 వరకు ప్రధానిగా కొనసాగారు. ఈ 8 వ లోక్‌సభలో, భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ పార్టీకి మునుపటి 7 వ లోక్‌సభ కంటే 30 సీట్లు ఎక్కువగా సంపాదించింది.

తదుపరి 9 వ లోక్సభ 1989 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికల తరువాత 1989 డిసెంబరు 2 న ఏర్పడింది.

1989 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికల తరువాత 1989 డిసెంబరు 2 న 9వ లోక్‌సభ ప్రారంభమైంది.

## ముఖ్యమైన సభ్యులు

* **స్పీకర్:**
**బలరాం జఖర్ : 1985 జనవరి 16 - 1989 డిసెంబరు 18 
* **డిప్యూటీ స్పీకర్ :**
**ఎం. తంబు దురై : 1985 జనవరి 22 - 1989 నవంబరు 27 
***సెక్రటరీ జనరల్:**
**సుభాష్ సి. కశ్యప్ : 1983 డిసెంబరు 31 - 1990 ఆగస్టు 20

## ఎన్నికైన వివిధ పార్టీల సభ్యులు

## 8వ  లోక్‌సభ సభ్యులు
* ఆంధ్రప్రదేశ్ నుండి ఎన్నికైన 8వ లోక్‌సభ సభ్యులు

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

* Lok Sabha website

వర్గం:8వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:లోక్‌సభ
మాయా మతం

మాయా మతం. మెక్సికో, గ్వాటెమాలా మొదలైన సెంట్రల్‌ అమెరికా దేశాలలో క్రీస్తు శకం 200 నుంచి 900 సంవత్సరాల వరకు వర్ధిల్లిన ప్రాచీన మతాలలో ఒకటి ‘మాయా’. విగ్రహ పూజలు, బహుదేవతారాధన, దేవతలకు బలులు ఇవ్వడం తదితర ఆచారాలు అనేకం ఉన్నాయి. మంచి భవనాలను కట్టడంలో ఈ జాతికి అద్భుతమైన అనుభవం ఉన్నట్లు కనిపిస్తుంది. ఖగోళ విజ్ఞానం ఉన్నందు వల్ల తమ సంవత్సరాలూ, నెలలు, రోజుల లెక్కలను తమదైన పద్ధతిలో రూపొందించు కొన్నారు. 260 రోజుల కాల చక్రాన్ని ఏర్పరచుకొని, తమ పండుగలు పబ్బాలను అందుకు అనుగుణంగా నిర్ణయించుకొన్నారు. స్పెయిన్‌ ఆక్రమణకు పూర్వం అక్కడ వర్ధిల్లిన మతాలను, కొత్తగా వచ్చిన క్రైస్తవంతో కలుపుకొని, కలగాపులగం సంస్కృతిని పెంపొందించు కొన్నారు. ఉదాహరణకు కొండ గుహలలోనే నాగరికత మొదలైనదని విశ్వసించే అక్కడి ప్రజలు క్రైస్తవ పండుగలను కూడా గుహలలోనే జరుపుకోవడం కనిపిస్తుంది. అనేక దేవతల పేర్లు ఉన్నాయి. కాని తాము బహుదేవతా రాధకులమని వారు ఒప్పుకోరు. అన్ని దేవతా రూపాలు ఒక్క సర్వేశ్వరుడి రూపాలే అంటారు. ఒకప్పుడు మాయా మత సంప్రదాయంలో నర బలులు ఉండేవని, అందుకు సాక్ష్యాధారాలు ఉన్నాయనీ అంటారు. ఇప్పుడు అవి లేక పోవచ్చునుగానీ, బలులు అనేవి ఉన్నాయి.

## మూలాలు

వర్గం:మతాలు
వర్గం:ప్రపంచ మతాలు
5వ లోక్‌సభ

**5వ [[లోక్ సభ]]**, ( 1971 మార్చి 15- 1977 జనవరి 18 ) 1971 లో జరిగిన సాథారణ ఎన్నికల ద్వారా ఏర్పడినది. భారత దేశ పార్లమెంటులో ఇది దిగువ సభ. 1971 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికల తరువాత రాజ్యసభ నుండి నలుగురు సిట్టింగ్ సభ్యులు 5 వ లోక్‌సభకు ఎన్నికయ్యారు.

మునుపటి 4 వ లోక్‌సభలో ఈ లోక్‌సభకు కూడా ఇందిరా గాంధీ ప్రధాని. ఏదేమైనా 1977 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికల తరువాత ఏర్పడిన తదుపరి 6 వ లోక్‌సభలో భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ 217 సీట్లను కోల్పోయింది.

## ముఖ్యమైన సభ్యులు
* **స్పీకరు:**
**గుర్‌దయాల్ సింగ్ ధిల్లాన్ 1971 మార్చి 22 నుండి 1975 డిసెంబరు 1 వరకు
**బలి రాం భగత్ 1976 జనవరి 5 నుండి 1977 మార్చి 25 వరకు 
* **డిప్యూటీ స్పీకరు:**
**జి.జి.స్వెల్ 1971 మార్చి 27 నుండి 1977 జనవరి 18 వరకు 
***సెక్రటరీ జనరల్:**
**ఎస్.ఎల్.షక్ధర్ 1964 సెప్టెంబరు 2 నుండి 1977 జూన్ 18 వరకు

## ఎన్నికైన వివిధ పార్టీల బలాబలాలు
5వ లోక్‌సభకు ఎన్నికైన వివిధ పార్టీల బలాబలాలు ఈ క్రింది విధంగా ఉన్నాయి. 

## 5వ  లోక్‌సభ సభ్యులు
* ఆంధ్రప్రదేశ్ నుండి ఎన్నికైన 5వ లోక్‌సభ సభ్యులు.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

* 5th Lok Sabha Members Official listings
* Lok Sabha website

వర్గం:5వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:లోక్‌సభ
4వ లోక్‌సభ

thumb|279x279px|నీలం సంజీవరెడ్డి
**4వ [[లోక్ సభ]]**, ( 1967 మార్చి 4 – 1970 డిసెంబరు 27) 1967 లో జరిగిన సాధారణ ఎన్నికల ద్వారా ఏర్పడింది. భారత పార్లమెంటులో దిగువ సభ అయిన లోక్‌సభలో రాజ్యసభ నుండి 13 మంది సిట్టింగ్ సభ్యులు 4వ లోక్‌సభకు ఎన్నికయ్యారు. మునుపటి 3 వ లోక్‌సభలో, 1971 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికల తరువాత ఏర్పడిన తదుపరి 5 వ లోక్‌సభలో ప్రధానమంత్రిగా ఇందిరా గాంధీ ఉంది.

## ముఖ్యమైన సభ్యులు
* **స్పీకరు :**
**నీలం సంజీవ రెడ్డి 1967 మార్చి 17 నుండి 1969 జూలై 19 వరకు 
**గుర్‌దయాల్ సింగ్ ధిల్లాన్ 1969 ఆగస్టు 8 నుండి 1971 మార్చి 19 వరకు 
* **డిప్యూటీ స్పీకరు:**
**ఆర్.కె. ఖదిల్కర్ 1967 మార్చి 28 నుండి 1969 జనవరి 11 వరకు 
**జి.జి.స్వెల్ 1969 డిసెబరు 9 నుండి 1970 డిసెంబరు 27 వరకు 
***సెక్రటరీ జనరల్:**
**ఎస్.ఎల్. షక్ధర్ 1964 సెప్టెంబరు 2 నుండి 1977 జూన్ 18 వరకు 

## వివిధ పార్టీలలో సభ్యుల వివరాలు

## 4వ  లోక్‌సభ సభ్యులు
* ఆంధ్రప్రదేశ్ నుండి ఎన్నికైన 4వ లోక్‌సభ సభ్యులు.

## మూలాలు


## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:4వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:లోక్‌సభ
6వ లోక్‌సభ

**6వ [[లోక్ సభ]]** (1977 మార్చి 23 - 1979 ఆగస్టు 22 ) 1977 లో జరిగిన సాథారణ ఎన్నికల ద్వారా ఏర్పడినది. 1971 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికల తరువాత రాజ్యసభ నుండి 11 మంది సిట్టింగ్ సభ్యులు 6 వ లోక్‌సభకు ఎన్నికయ్యారు.

మునుపటి 5 వ లోక్‌సభ కంటే 233 సీట్లు ఎక్కువగా జనతా కూటమి 345 సీట్లను గెలుచుకున్న తరువాత 1977 మార్చి 24 న మొరార్జీ దేశాయ్ ప్రధాని అయ్యాడు.

చరణ్ సింగ్ 1979 జూలై 28 న ప్రధాని పీఠాన్ని అధిష్టించి 1980 జనవరి 14 వరకు, 1980 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికల తరువాత ఏర్పడిన 7 వ లోక్‌సభ వరకు ప్రధానిగా ఉన్నాడు.thumb|నీలం సంజీవరెడ్డి

## ముఖ్యమైన సభ్యులు
* **స్పీకర్:**
**నీలం సంజీవ రెడ్డి 1977 మార్చి 26 - 1977 జూలై 13 
**కె. ఎస్. హెగ్డే 1977 జూలై 21 - 1980 జనవరి 21 
* **డిప్యుటీ స్పీకర్:**
**గోడే మురహరి 1977 ఏప్రిల్ 1 - 1979 ఆగస్టు 22 
***సెక్రెటరీ జనరల్:**
**అవతార్ సింగ్ రికీ 1977 జూన్ 18 - 1983 డిసెంబరు 31

## వివిధ పార్టీల వారీగా ఎన్నికైన సభ్యులు
6వ లోక్‌సభలో ఎన్నికైన వివిధపార్టీల బలాబలాలు ఈ క్రింది విధంగా ఉన్నాయి.

## 6వ  లోక్‌సభ సభ్యులు
* ఆంధ్రప్రదేశ్ నుండి ఎన్నికైన 6వ లోక్‌సభ సభ్యులు.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

* 6th Lok Sabha Members Official listings
* Lok Sabha website

వర్గం:6వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:లోక్‌సభ
బండారు దత్తాత్రేయ

భారతీయ జనతా పార్టీకి చెందిన ప్రముఖ రాజకీయ నాయకుడైన **బండారు దత్తాత్రేయ** 1947 జూన్ 12న జన్మించారు. ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం నుంచి బీఎస్సీ పట్టా పొందారు. భారతీయ జనతా పార్టీ రాష్ట్ర అధ్యక్షులుగా పనిచేశారు.

సికింద్రాబాదు లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుంచి పార్లమెంటుకు 3 సార్లు ఎన్నికైనారు. అటల్ బిహారీ వాజపేయి హయంలో కేంద్ర రైల్వేశాఖ సహాయమంత్రిగా పనిచేశారు. నరేంద్ర మోడీ మంత్రివర్గంలో కేంద్ర కార్మికశాఖ మంత్రిగా పనిచేశారు.

దత్తాత్రేయ 2021 జూలై 18న, హర్యానా 18వ గవర్నర్‌గా నియమితులయ్యారు.

## జననం
బండారు దత్తాత్రేయ 1947 జూన్ 12 వ తేదీన హైదరాబాద్‌, గౌలిగూడ, మహారాజ్‌గంజ్‌లోని గుడంబ బస్తీలో జన్మించాడు. ఆయన తండ్రి బండారు అంజయ్య, తల్లి బండారు ఈశ్వరమ్మ. హైద‌రాబాద్‌లోని ఉస్మానియా విశ్వ‌విద్యాల‌యం నుంచి ఆయ‌న డిగ్రీ పూర్తి చేశారు. బండారు దత్తాత్రేయ 1989 లో వసంతతో వివాహం జరిగింది. వారికీ ఇద్దరు పిల్లలు బండారు విజయలక్ష్మి, బండారు వైష్ణవ్.

## రాజకీయ ప్రస్థానం
1980లో భారతీయ జనతా పార్టీ రాష్ట్ర కార్యదర్శిగా నియమితులైనారు. 1981-89 కాలంలో భారతీయ జనతా పార్టీ రాష్ట్ర ప్రధాన కార్యదర్శి పదవిలో ఉన్నారు. బండారు దత్తాత్రేయ తొలిసారిగా 1991లో సికింద్రాబాదు స్థానం నుంచి భారతీయ జనతా పార్టీ తరఫున లోక్‌సభకు ఎన్నికైనారు.

1996-98 కాలంలో రాష్ట్ర భారతీయ జనతా పార్టీ అధ్యక్షుడిగా వ్యవహరించారు. 1998, 1999లలో కూడా ఇదే స్థానం నుంచి భారతీయ జనతా పార్టీ తరఫున విజయం సాధించడమే కాకుండా రెండు సార్లు కేంద్ర మంత్రిమండలిలో స్థానం పొందారు. కేంద్రంలో పలు పార్లమెంటరీ కమిటీలలో పనిచేశారు. తిరిగి..2014 ఎన్నికల్లోనూ ఆయన సికింద్రాబాద్ స్థానం నుంచే పార్లమెంట్కు ఎన్నికయ్యారు. ఎడమ|thumb|హైదరాబాద్ మహంకాళి బోనాల సందర్భంగా పూజా కార్యక్రమంలో పాల్గొన్న బండారు దత్తాత్రేయ తదితరులుబండారు దత్తాత్రేయ అటల్ బిహారీ వాజ్‌పేయి హయాంలో రైల్వే మంత్రిగా, మోదీ ప్రభుత్వంలో కేంద్ర కార్మిక శాఖ మంత్రిగా పనిచేశాడు.2019 సార్వత్రిక ఎన్నికల్లో సికింద్రాబాద్‌ పార్లమెంట్‌ స్థానం నుంచి టికెట్ దక్కలేదు. 2019 లో కేంద్ర ప్రభుత్వం బండారు దత్తాత్రేయను హిమాచల్‌ప్రదేశ్‌ గవర్నర్‌గా నియమించారు.

## గవర్నర్‌
బండారు దత్తాత్రేయను 2019 సెప్టెంబరు 1న హిమాచల్ ప్రదేశ్ గవర్నర్‌గా కేంద్రప్రభుత్వం నియమించింది. ఆయన 2019 సెప్టెంబరు 11న హిమాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్ర 27వ గవర్నర్‌గా ప్రమాణస్వీకారం చేశాడు. హిమాచ‌ల్ ప్రదేశ్ గవర్నర్‌గా ఉన్న బండారు దత్తాత్రేయను హ‌రియాణా గవర్నర్‌గా నియమిస్తూ 2021 జూన్ 6న రాష్ట్రపతి కార్యాలయం ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది. ఆయన హర్యానా 18వ గవర్నర్‌గా 2021 జూలై 15న ప్రమాణ స్వీకారం చేశాడు.

## ఇతర విశేషాలు
thumb|శ్రీ దుర్ముఖి నామ ఉగాది పండగ వేడుకలలో పాల్గొన్న బండారు దత్తాత్రేయ
దసరా పండుగ సందర్భంగా తెలంగాణ సాంప్రదాయిక పద్ధతిలో నాంపల్లి ఎగ్జిబిషన్ గ్రౌండ్‌లో అలయ్ బలయ్ కార్యక్రమాన్ని నిర్వహిస్తూంటారు. ఈ సందర్భంగా రాజకీయ సామాజిక ప్రముఖులను ఆహ్వానించి, తెలంగాణ సాంప్రదాయిక వంటకాలతో విందు ఇస్తారు. కరోనా కారణంగా 2020లో అలయ్ బలయ్ కార్యక్రమాన్ని నిర్వహించడం లేదని ఆయన ప్రకటించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లా (సంయుక్త ఆంధ్రప్రదేశ్) కు చెందిన కేంద్ర మంత్రులు
వర్గం:తెలంగాణ రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లా (సంయుక్త ఆంధ్రప్రదేశ్) నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లా రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లా నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:భారతీయ జనతా పార్టీ రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లాకు చెందిన కేంద్ర మంత్రులు
వర్గం:1947 జననాలు
వర్గం:10వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:12వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:13వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:16వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన భారతీయ జనతా పార్టీ రాజకీయ నాయకులు
3వ లోక్‌సభ

thumb|ప్రధాని ఇందిరాగాంధీ
**3వ లోక్‌సభ**, (1962 ఏప్రిల్ 2 - 1967 మార్చి 3) 1962 లో జరిగిన సాధారణ ఎన్నికల ద్వారా ఏర్పడింది. భారత పార్లమెంటులో దిగువ సభ అయిన ఈ లోక్ సభలో 494 సీట్లకు ఎన్నికలు జరిగాయి. అందులో భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ 361 సీట్లు గెలుచుకుంది. 1962 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికల తరువాత రాజ్యసభ నుండి 14 మంది సిట్టింగ్ సభ్యులు 2 వ లోక్‌సబకు ఎన్నికయ్యారు.

జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ తాను 1964 మే 27 న మరణించే వరకు 1 వ లోక్‌సభ, 2 వ లోక్‌సభలో ప్రధానమంత్రిగా ఉన్నాడు. లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి 1964 జూన్ 9 న ప్రధాని కావడానికి ముందు గుల్జారిలాల్ నందా 13 రోజుల పాటు ప్రధానమంత్రి అయ్యాడు. 1966 జనవరి 11 న లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి మరణించిన తరువాత నందా 13 రోజుల పాటు మళ్లీ ప్రధానమంత్రి అయ్యాడు. తరువాత ఉత్తర ప్రదేశ్ నుండి రాజ్యసభ సభ్యురాలైన ఇందిరా గాంధీ 1966 జనవరి 24 న ప్రధాని అయింది.

తరువాతి 4 వ లోక్‌సభ 1967 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికల తరువాత 1967 మార్చి 4 న ఏర్పడింది.

## ముఖ్యమైన సభ్యులు
* **స్పీకర్:**
**సర్దార్ హుకం సింగ్ - 1962 ఏప్రిల్ 17 నుండి 1967 మార్చి 16
* **డిప్యుటీ స్పీకర్:**
**ఎస్. వి. కృష్ణమూర్తిరావు - 1962 ఏప్రిల్ 23 నుండి 1967 మార్చి 3
* **సెక్రటరీ జనరల్:**
**ఎం. ఎన్. కౌల్ - 1947 జూలై 27 నుండి 1964 సెప్టెంబరు 1
**ఎస్. ఎల్. షిక్ధర్ - 1964 సెప్టెంబరు 2 నుండి 1977 జూన్ 18 

## ఎన్నికైన వివిధ పార్టీల సభ్యులు

## ఆంధ్రప్రదేశ్ 3వ  లోక్‌సభ సభ్యులు
ఆంధ్రప్రదేశ్ నుండి ఎన్నికైన 3వ లోక్‌సభ సభ్యులు ఈ జాబితాలో చూడవచ్చు 

* 3 వ లోకసభ సభ్యుల జాబితా

## మూలాలు


## బాహ్య లంకెలు

వర్గం:3వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:లోక్‌సభ
దుర్వాయుగ్మం

thumb|right|దుర్వాయుగ్మం
దుర్వాయుగ్మం  శాస్త్రీయ నామం సైనోడన్ డక్టైలన్. దీనిని బెర్ముడా గ్రాస్, ఎతన గ్రాస్, డుబో, డాగ్స్ టీత్ గ్రాస్,  బహామా గ్రాస్, డెవిల్స్ గ్రాస్, కాచ్ గ్రాస్, ఇండియన్ డోబ్, అరుగంపుల్, గ్రామా, వైర్ గ్రాస్ వంటి నామాలతో వివిధ ప్రాంతాలలో పిలుస్తారు. ఇది ప్రపంచ వ్యాప్తంగా లభ్యమవుతుంది. ఇది ఐరోపా, ఆఫ్రికా, ఆస్ట్రేలియా తో పాటు ఆసియాలో బాగా లభ్యమవుతుంది. ఇది అమెరికాకు పరిచయం చేయబడింది ఇది బెర్ముడాకు చెందినది కానప్పటికీ, ఇది అక్కడ విస్తారంగా ఆక్రమించే  జాతి. బెర్ముడాలో దీనిని క్రాబ్ గ్రాస్ అని పిలుస్తారు 

ఈ పత్రి  వినాయక చవితి రోజున వినాయకునికి పూజచేసుకునే   ఏకవింశతి పత్రపూజ క్రమంలో మూడవది. 

## భౌతిక లక్షణాలు
రెండు కొనలు కలిగి ఉన్న జంట గరిక. ఇది ఎక్కడపడితే అక్కడ పెరుగుతుంది. సులభంగా లభ్యమవుతుంది. ఈ ఆకు పచ్చ రంగులో ఉంటుంది. ఆకారం అస్తవ్యస్తంగా ఉంటుంది. పరిమాణం చిన్నది. ఈ చెట్టు చిన్న మొక్క గా పెరుగుతుంది. 
## ఔషధ గుణాలు
ఈ పత్రి యొక్క ఔషధ గుణాలు :
#డయేరియాను తగ్గిస్తుంది.
#మూత్ర సంబంధ వ్యాధులు నయమవుతాయి
#మగవారికి సంతాన నిరోధకంగా కూడా పనిచేస్తుంది.
## సువాసన గుణం
ఈ పత్రి దుర్వాసనతో కూడి ఉంటుంది.
## ఆయుర్వేదంలో
ఈ పత్రి ఉల్లేఖన ఆయుర్వేదంలో ఉంది. 
## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:ఆకులు
బృహతీ పత్రం

ఈ పత్రి బృహతీ వృక్షానికి చెందినది. వినాయక చవితి రోజు చేసుకునే వరసిద్ధి వినాయక ఏకవింశతి పత్రపూజ క్రమములో ఈ ఆకు 21వది. 
thumbnail|బృహతీ పత్రం
## భౌతిక లక్షణాలు
ఈ ఆకుపచ్చ రంగులో ఉంటుంది. ఆకారం తెల్లని చారలుం డే గుండ్రని పళ్లతో ఉంటుంది. పరిమాణం మధ్యస్థం. ఈ చెట్టు గుబురుచెట్టుగా పెరుగుతుంది.దీనిలో తెలుపు, నీలిరంగు పువ్వులు పూసే రెండు రకాలుంటాయి.దీనిని ములక అంటారు. దీనిలో చిన్న ములక, పెద్ద ములక అని రెండు రకాలున్నాయి. పత్రాలు వంగ ఆకులు మాదిరి. తెల్లని చారలుండే గుండ్రని పండ్లతో వుంటాయి.
## శాస్త్రీయ నామం
ఈ పత్రి చెట్టు యొక్క శాస్త్రీయ నామం solanum surattense.
## ఔషధ గుణాలు
ఈ పత్రి యొక్క ఔషధ గుణాలు :
#దీనిని నీళ్ళలో కాచి, ఆకులను ఉప్పుతో కలిపి నూరి ఒక గుడ్డలో తీసుకొని కీళ్ళనొప్పులు ఉన్న చోట కట్టుకడితే.. ఉపశమనం కలుగుతుంది.
# బృహతీపత్రం చూర్ణం దురదలకు, నొప్పులకు పనిచేస్తుంది.
#బృహతీ పత్రం యొక్క కషాయంతో నోటిని శుభరపరచుకుంటే నోటి దుర్వాసన తొలగిపోతుంది. రక్తశుద్ధి చేయగల శక్తి బృహతీపత్రానికి ఉంది.
## సువాసన గుణం
ఈ పత్రి దుర్వాసనతో కూడి ఉంటుంది.
## ఇతర ఉపయోగాలు
ఈ పత్రితో ఉన్న ఇతర ఉపయోగాలు:
* 1.ఇది కంఠరోగాలను, శరీర నొప్పులను నయం చేస్తుంది
* 2.ఈ ప‌త్రాలు లేదా కాయలు శ్వాస‌కోశ వ్యాధుల‌కు విరుగుడుగా ప‌ని చే్స్తాయి.
* 3.గుండె పనితీరును మెరుగుపరుస్తుంది.

## ఆయుర్వేదంలో
ఈ పత్రి ఉల్లేఖన ఆయుర్వేదంలో ఉంది. ఇది దీనిని నీళ్ళలో కాచి, ఆకులను ఉప్పుతో కలిపి నూరి ఒక గుడ్డలో తీసుకొని కీళ్ళనొప్పులు ఉన్న చోట కట్టుకడితే.. ఉపశమనం కలుగుతుంది. అంతేకాకుండా వేడి గడ్డలపెై ఈ మిశ్రమాన్ని కట్టుకడితే.. త్వరగా తగ్గిపోతాయి, దగ్గు, ఉబ్బసం వంటివి తగ్గుముఖం పడతాయి. హృదయానికి చాలా మంచిది. వీర్యవృద్ధిని కలుగజేస్తుంది. మూత్రం సాఫీగా కావడానికి, తాప నివారణకు, హృద్రోగ శాంతికి నేల మునగాకు సహకరిస్తుంది, రోగాల నివారణకు ఉపయోగపడుతుంది.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:ఆకులు
గండకీ పత్రి

thumbnail|గండకీ పత్రి
గండకీ పత్రి: ఇది అరణ్యాలలో మాత్రమే అరుదుగా లభిస్తుంది. గండకీ వృక్షపు ఆకు మొండి దీర్ఘ వ్యాధులకు కూడా దివ్యౌషధంగా పనిచేస్తుంది
## పత్రి
ఈ పత్రి ఈ వృక్షానికి చెందింది. వినాయక చవితి రోజు చేసుకునే వరసిద్ధివినాయక ఏకవింశతి పత్రి పూజా క్రమంలో ఈ ఆకు 17 వది. 
## భౌతిక లక్షణాలు
ఈ ఆకు ముదురు పచ్చ రంగులో ఉంటుంది. ఆకారం గుండ్రంగా ఉంటుంది. పరిమాణం మధ్యస్థం. ఈ చెట్టుగుబురుచెట్టు. 

## శాస్త్రీయ నామం
బౌహినిఅ వరిఎగత ఈ పత్రి చెట్టు యొక్క శాస్త్రీయ నామం.
## సువాసన గుణం
ఈ పత్రి సుగంధభరితంగా ఉంటుంది.
## ఆయుర్వేదంలో
ఈ పత్రి ఉల్లేఖన ఆయుర్వేదంలో ఉంది. ఇది రోగాల నివారణకు ఉపయోగపడుతుంది.అస్థమా నీ తగిస్తుంది

## మూలాలు

వర్గం:ఆకులు
వర్గం:వినాయక చవితి పత్ర పూజ పత్రి


## వెలుపలి లంకెలు
జిఎస్ఎన్ శాస్త్రి

thumb|జిఎస్ఎన్ శాస్త్రి
ప్రముఖ రంగప్థల నటులు, దర్శకులు, నట శిక్షకులు, రచయిత అయిన **జిఎస్ఎన్ శాస్త్రి** గారి పూర్తిపేరు గరికపాటి సుబ్బ నరసింహశాస్త్రి. 1934లో గుంటూరులో జన్మించారు. ఈయన తల్లిదండ్రులు అంజమ్మ, గరికపాటి లక్ష్మీనరసింహశాస్త్రి. ఈయన 9వ ఏట నాటకాలు మొదలుపెట్టి కొన్ని వేల పౌరాణిక నాటక ప్రదర్శనలు ఇచ్చారు. రఘురామయ్య, పీసపాటి, అద్దంకి శ్రీరామ్మూర్తి, బందా కనకలింగేశ్వరరావు వంటి మహానటులు, జనస్వామి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రిలాంటి అలంకార శాస్త్రవేత్తలతో కలిసి పనిచేసారు.

1968లో రాష్ట్రప్రభుత్వ ఉద్యోగిగా బదిలీపైన హైదరాబాద్ కు వచ్చి, కొత్త నటులకు తర్ఫీదు ఇవ్వడంతోపాటు రాయబారం, గయోపాఖ్యానం లాంటి అనేక పౌరాణిక నాటకాలు ప్రదర్శించారు. 1981లో డైరెక్టరేట్ ఆఫ్ కల్చరల్ అఫెయిర్స్ ఏర్పడినపుడు దానికి తొలి డైరెక్టర్ జెవి సోమయాజులు గారు. ఆయన కోరిక మేరకు అసిస్టెంట్ డైరెక్టర్‌గా అక్కడ చేరారు. నటనను మానుకుని ఔత్సాహిక నటులకు శిక్షణ ఇవ్వడం, ఉస్మానియా యూనివర్సిటీ, తెలుగు యూనివర్సిటీలలో ఉపన్యాసాలు ఇవ్వడం చేసేవారు. 1992లో పదవీ విరమణ చేశారు.

## రచనలు
దాదాపు 150 సంవత్సరాల చరిత్ర ఉన్న తెలుగు పద్య నాటకానికి ఆంగిక, వాచికాభినయంలో ప్రత్యేక శాస్త్ర గ్రంథాలు లేని లోటును తీర్చారు. రెండు గ్రంథాలు రచించారు.

1. **అభినయ కౌముది** (పద్యనాటక ప్రయోగ సిద్ధాంతం)
2. **అభినయ సంగ్రహము** (శ్రీకృష్ణ తులాభారం, సత్యహరిశ్చంద్రీయం, గయోపాఖ్యానం, పాండవ నాటకాలు, చింతామణి నాటకాల మీద విశ్లేషణ, పాత్రల విశ్లేషణ…ఏ పాత్ర ఎలా అభినయించాలి..ఏ పద్యానికి ఏ రాగం ఉండాలి.. వంటి అభినయానికి సంబంధించిన అన్ని అంశాలు ఇందులో ఉంటాయి. రస నిర్వచనం, సాత్త్విక భావాలు, సంచారీ భావాలు, స్థాయీ భావాలను ఇందులో వివరించడం జరిగింది)

1993లో పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయము, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం కలసి పద్యనాటక పోటీలు నిర్వహించాయి. అందుకోసం ఒక 40 మంది నటులను ఎంపిక చేసి వర్క్‌షాప్ నిర్వహించి వారిని పద్యనాటకంలో తీర్చిదిద్దాలి. మనం ఇస్తున్న ఈ శిక్షణ మాటల్లో కాక అక్షరరూపంలో ఉంటే బాగుంటుందన్న ఆలోచనతో ‘అభినయ కౌముది’ రాయడానికి పూనుకున్నారు. అప్పటి దాకా పౌరాణిక పద్యనాటకానికి గ్రంథరూపమేదీ లేదు. అభినయం, ఆంగికాభినయం, వాచికాభినయం, పద్యం ఎలాగుండాలి, ఏ రాగంలో ఉంటే ఆ రసానుభూతి వస్తుంది. పద్యాన్ని ఎక్కడ విరవాలి…ఇవన్నీ ఎవరికీ తెలియదు. రెండేళ్లు కష్టపడి రాశారు. 

తెలుగు వర్సిటీ విసిగా ఉన్న జివి సుబ్రహ్మణ్యం గారికి తెలుగు పద్యనాటకంపై ఒక డిప్లొమా కోర్సు పెట్టాలన్న ఆలోచన ఉండేది. ఆయన కోర్కె మేరకు నేను అక్కడి విద్యార్థులకు పాఠాలు చెబుతూ.. సిలబస్ కూడా తయారు చేశారు. పద్య నాటకం కోర్సు థియరీ, ప్రాక్టికల్స్ చెప్పడంతోపాటు ప్రతి ఏడాది ఒక సంస్కృత నాటకాన్ని వారి చేత ఆడించేవారు. అలా ఐదేళ్లు తెలుగు వర్సిటీ పనిచేశారు. కొన్ని కారణాల వల్ల తెలుగు యూనివర్సిటీ ద్వారా ‘అభినయ కౌముదిని’ ప్రచురించలేకపోయింది. ఇచ్చిన ప్రతి కూడా అభించకపోవడంతో చేసేదేమీ లేక మళ్లీ ఏడాది పాటు కష్టపడి మొత్తం రాసి అభినయ కౌముదిని టిటిడి ఆర్థిక సహాయంతో ప్రచురించారు.

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు
* నటరాజులు ఏరీ..? (వసంతం బ్లాగ్)

వర్గం:తెలుగు నాటక రచయితలు
వర్గం:తెలుగు నాటకరంగం
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల దర్శకులు
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల నటులు
వర్గం:1934 జననాలు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా రంగస్థల నటులు
వర్గం:గుంటూరు జిల్లా రచయితలు
2వ లోక్‌సభ

**2వ [[లోక్ సభ]]** (1957 ఏప్రిల్ 5 - 1962 మార్చి 31) 1957 లో సాథారణ ఎన్నికల ద్వారా ఏర్పడినది. ఈ లోక్‌సబ 5 సంవత్సరాల పూర్తి కాలం ఉంది. 1962 వరకు కొనసాగింది. 1957 లో జరిగిన భారత సార్వత్రిక ఎన్నికల తరువాత రాజ్యసభ నుండి 15 మంది సిట్టింగ్ సభ్యులు 2 వ లోక్‌సభకు ఎన్నికయ్యారు.

## సభ్యులు
thumb|200x200px|ఎం.అనంతశయనం అయ్యంగార్, స్పీకర్

ఈ దిగువవారు 2వ లోక్‌సభ సభ్యులుగా పనిచేసారు. 

### వివిధ రాజకీయ పార్టీల సభ్యులు

## 2వ  లోక్‌సభ సభ్యులు

*ఆంధ్రప్రదేశ్ నుండి ఎన్నికైన 2వ లోక్‌సభ సభ్యులు.

## మూలాలు


## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:2వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:లోక్‌సభ
టి.జీవన్ రెడ్డి

**తాటిపర్తి [[జీవన్]] రెడ్డి** కాంగ్రెస్ పార్టీకి తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. 2019లో తెలంగాణ శాసనమండలికి జరిగిన ఎన్నికల్లో కరీంనగర్-ఆదిలాబాద్-నిజామాబాద్-మెదక్ పట్టభద్రుల నియోజకవర్గం నుండి పోటీ చేసి ఎమ్మెల్సీగా ఎన్నికయ్యాడు.

## బాల్యం, విద్యాభ్యాసం
తాటిపర్తి జీవన్ రెడ్డి కరీంనగర్ జిల్లా పెగడపల్లి మండలం బత్కేపల్లిలో 1952 మే 1న జన్మించారు. ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం నుంచి బీఏ, ఎల్‌ఎల్‌బి పూర్తిచేశారు.

## కుటుంబం
జీవన్ రెడ్డి అహల్య దేవిని వివాహం చేసుకున్నాడు. ఈ దంపతులకు రామచంద్రారెడ్డి, బాలకృష్ణారెడ్డి, చంద్ర కృష్ణారెడ్డి అనే ముగ్గురు కుమారులు ఉన్నారు.

## రాజకీయ జీవితం
జీవన్ రెడ్డి జగిత్యాల శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి ఆరుసార్లు శాసనసభకు ఎన్నికై మూడుసార్లు ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో మంత్రిగా పనిచేశాడు. ఆయన 1983లో టీడీపీలో చేరి జగిత్యాల శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి ఎమ్మెల్యేగా తొలిసారి శాసనసభలో అడుగుపెట్టి ఎన్టీఆర్ మంత్రివర్గంలో ఎక్సైజ్ శాఖ మంత్రిగా, నాదెండ్ల భాస్కరరావు మంత్రివర్గంలో పంచాయతీ రాజ్ శాఖ మంత్రిగా బాధ్యతలు నిర్వహించాడు. ఎన్‌టీ రామారావు 1985లో ప్రభుత్వం రద్దు చేయడంతో తిరిగి జరిగిన ఎన్నికల్లో ఆయన కాంగ్రెస్ పార్టీలో చేరి 1985లో కాంగ్రెస్ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి టీడీపీ అభ్యర్థి గొడిశెల రాజేశం గౌడ్ చేతిలో ఓడిపోయాడు.

జీవన్ రెడ్డి 1989లో రెండోసారి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికై, 1994లో ఓడిపోయి 1996 ఉప ఎన్నికలో గెలిచి 1999, 2004లో జరిగిన ఎన్నికల్లో గెలిచి హ్యాట్రిక్ విజయం సాధించాడు. ఆయన 2004 మే 14 నుండి 2009 మార్చి 2 వరకు వై.యస్. రాజశేఖరరెడ్డి మంత్రివర్గంలో రోడ్లు భవనాల శాఖ మంత్రిగా బాధ్యతలు నిర్వహించాడు. ఆయన 2006, 2009లో కరీంనగర్ లోక్‌సభ స్థానం నుండి పోటీ చేసి ఓడిపోయాడు. జీవన్ రెడ్డి 2009లో జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో ఓడిపోయి తెలంగాణ ప్రత్యేక రాష్ట్రం ఏర్పడిన తర్వాత  2014లో జరిగిన తెలంగాణ శాసనసభ ఎన్నికల్లో జగిత్యాల శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి పోటీ చేసి గెలిచి ఉమ్మడి కరీంనగర్ జిల్లా నుంచి గెలిచిన ఏకైక ఎమ్మెల్యేగా ఉన్నాడు. ఆయన 2018లో జరిగిన ముందస్తు అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో ఓడిపోయి 2019లో తెలంగాణ శాసనమండలికి జరిగిన ఎన్నికల్లో కరీంనగర్-ఆదిలాబాద్-నిజామాబాద్-మెదక్ పట్టభద్రుల నియోజకవర్గం నుండి పోటీ చేసి ఎమ్మెల్సీగా ఎన్నికయ్యాడు. టీ జీవన్‌రెడ్డికి 56,698 ఓట్లు రాగా, బీఆర్‌ఎస్‌ బలపరిచిన మామిండ్ల చంద్రశేఖర్‌ గౌడ్‌కు 17,268 ఓట్లు , సుగుణాకర్ రావుకు 15,077 ఓట్లు రాగా, నవ తెలంగాణ పార్టీకి చెందిన రాణి రుద్రమకు 5,192 ఓట్లు వచ్చాయి.

2018లో జరిగిన తెలంగాణ ముందస్తు ఎన్నికలో కాంగ్రెస్ పార్టీ తరపున పోటీ చేసి తన ప్రత్యర్థి తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి పార్టీ తరపున పోటీ చేసిన ఎమ్. సంజయ్ కుమార్ పై 61,185 ఓట్ల మెజార్టీతో ఓడిపోయారు. 

జీవన్ రెడ్డి 2023లో శాసనసభ, 2024లో జరిగిన లోక్‌సభ ఎన్నికల్లో నిజామాబాద్ నుండి పోటీ చేసి ఓడిపోయాడు.

కాంగ్రెస్ పార్టీలో తనకు సరైన గుర్తింపు ఇవ్వకుండా అణగదొక్కే ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయని ఆరోపిస్తూ జీవన్ రెడ్డి 2026 మార్చి 25న కాంగ్రెస్ పార్టీకి రాజీనామా చేశాడు.  ఆయనను మంత్రులు అడ్లూరి లక్ష్మణ్, శ్రీధర్ బాబు, పీసీసీ చీఫ్ మహేష్ కుమార్ గౌడ్ సహా పలువురు నేతలు బుజ్జగించే ప్రయత్నం చేసినప్పటికీ, ఆయన తన నిర్ణయంలో మార్పు చేయలేదు.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:1952 జననాలు
వర్గం:భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ నాయకులు
వర్గం:జగిత్యాల జిల్లా రాజకీయ నాయకులు
వర్గం:జగిత్యాల జిల్లా నుండి ఎన్నికైన ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభ్యులు
వర్గం:జగిత్యాల జిల్లాకు చెందిన ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర మంత్రులు
వర్గం:జగిత్యాల జిల్లాకు చెందిన శాసనమండలి సభ్యులు
వర్గం:జగిత్యాల జిల్లా నుండి ఎన్నికైన శాసన సభ్యులు
వర్గం:తెలంగాణ శాసన సభ్యులు (2014)
వర్గం:తెలంగాణ శాసనమండలి సభ్యులు
వేమవరం (భట్టిప్రోలు)

**వేమవరం,** బాపట్ల జిల్లా, భట్టిప్రోలు మండలానికి చెందిన గ్రామం.

## గ్రామంలో విద్యా సౌకర్యాలు
మండల పరిషత్తు ప్రాథమిక పాఠశాల.
## గ్రామ పంచాయతీ
2013 జూలైలో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి నిర్వహించిన ఎన్నికలలో ప్రసాదరావు, సర్పంచిగా ఎన్నికైనారు.
## దర్శనీయ ప్రదేశాలు/దేవాలయాలు
### శ్రీ రుక్మాబాయి సమేత పాండురంగస్వామివారి ఆలయం
#ఈ గ్రామంలోని శ్రీ రుక్మాబాయి సమేత పాండురంగస్వామి విగ్రహ ప్రతిష్ఠ, దేవాలయ పునహ్ ప్రతిష్ఠ, పండితుల వేదమంత్రోశ్ఛారణల మధ్య, 2024,ఫిబ్రవరి-6న, వైభవంగా జరిగింది.
#ఈ ఆలయంలో, 2014, నవంబరు-3, కార్తీక సోమవారం నాడు, ఏకాదశిని పురస్కరించుకొని, ప్రత్యేకపూజలు నిర్వహించెదరు. పంచామృతాభిషేకం, సామూహిల సత్యనారాయణస్వామి వ్రతాలు నిర్వహించెదరు. భక్తులు అధికసంఖ్యలో పాల్గొని స్వామివారిని దర్శించుకొని తీర్ధ ప్రసాదాలు స్వీకరించెదరు. 
### గ్రామదేవత పోలేరమ్మ తల్లి ఆలయం
వేమవరం గ్రామదేవత పోలేరమ్మ తల్లి సంబరాలు 2014,మే-18 ఆదివారం నాడు వైభవంగా జరిగినవి. ఉదయం అమ్మవారికి ప్రత్యేక పూజలు చేసి పొంగళ్ళు సమర్పించారు. మేళతాళాలతో గ్రామోత్సవం చేసి, భక్తుల నుండి హారతులు స్వీకరించారు. భక్తుల కోర్కెలు తీర్చే తల్లిగా పేరుగాంచడంతో సూరేపల్లి, తాతవారిపాలెం, కోనేటిపురం తదితర గ్రామాలలోని భక్తులు పెద్ద సంఖ్యలో ఈ ఉత్సవాలలో పాల్గొన్నారు.

ఈ గ్రామంలో రామమందిరానికి ఎదుట నిర్మించిన ముఖద్వారంపై, శ్రీ హనుమత్సమేత సీతా, రామ, లక్ష్మణ విగ్రహాలను, 2015,మార్చి-8వ తేదీ, ఆదివారం నాడు, తొలుత గ్రామంలో ఊరేగించి భక్తులనుండి హారతులు స్వీకరించి, అనంతరం, శాస్త్రోక్తంగా పూజా కార్యక్రమాలు నిర్వహించి, ఆవిష్కరించారు. 
## గ్రామ ప్రముఖులు
* డాక్టర్ బెజ్జంకి జగన్నాధాచార్యులు, రచయిత, కవి. పల్నాడు ప్రాంతంలో ఉపాధ్యాయులుగా పనిచేయుచూ, ప్రస్తుతం మాచర్లలో స్థిరపడినారు. ఇటీవల మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయంలో 24 గంటల పాటు ఏకథాటిగా జరిగిన కవిసమ్మేళనంలో తన కవితలు, రచనలద్వారా తన సత్తా చాటి "లింకా బుక్ ఆఫ్ రికార్డ్స్"లో స్థానం సంపాదించుకున్నాడు. పల్నాటి కవుల చరిత్ర., పల్నాటి గేయకవిత, ప్రహ్లాదుడు బాలలబొమ్మల కథ, కాసుబ్రహ్మానందరెడ్డి, ఎత్తుకు పైయెత్తు వంటి రచనలు చేసాడు.
## మూలాలు


వర్గం:భట్టిప్రోలు మండలం లోని రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు
భావనారాయణ

**భావనారాయణ** తెలుగువారిలో కొందరి పేరు.

* భావనారాయణ స్వామి - ఇది భావనారాయణ స్వామి దేవాలయం లోని దేవతామూర్తి.
* ద్వారం భావనారాయణ రావు - ప్రముఖ వయొలిన్ విద్వాంసుడు, ద్వారం వెంకటస్వామి నాయుడు కుమారుడు.
* కాకరపర్తి భావనారాయణ - కాకరపర్తి భావనారాయణ కళాశాల, విజయవాడ వ్యవస్థాపకులు.
* చిల్లర భావనారాయణరావు - సుప్రసిద్ధ కవి, నాటక, నాటిక, సినీ రచయిత.
తుంగ కుటుంబము

;తుంగ కుటుంబము:

వూరిగడ్డి ఇసుక నేలలో పెరుగును. దీని అడుగున భూమిలో నున్న దుంపలు ఉల్లి గడ్డల నంటి సశునములు. కాని పైన చార చారలుగ బొరలు గలవు. ఇవి ఉల్లి పాయలో వల్లెనే ఆకులు మూలమున ఏర్పడినవి. వీనిలోపల తెల్లని పదార్థమున్నది. అది తినుటకు బాగుండును.

;ప్రకాండము: నిడువుగానె బెరుగును. దాని అడుగున మాత్రము ఆకులు గలవు. ఇది కొంచెము గుండ్రముగా నుండును.

;ఆకులు: విస్తారము లేవు. లఘు పత్రములు. పాద పీఠమునందు గొట్టము వలె నున్నది. సమ రేఖ పత్రము. సమాంచలము. కొన సన్నము.

;పుష్ప మంజరి.: గుత్తులు ఆరు ఒదలు పది వరకు కంకులు గలవు. ఈ కంకుల మీద చిన్న చిన్న పుష్పముల వలె నుండునవి పువ్వులు కావు. అవియు కంకులే. వానికి అల్పకణిశములని పేరు.

పుష్పములలో పుష్ప కోశముగాని, దళ వలయము గాని లేదు. కింజల్కములు, అండ కోశము మాత్రము గలవు. వానిని గప్పుచు పెరుగు పత్రము చేటికలే. ఈ చేటికలకు తుషములని పేరు. అల్ప కణకము మీద మొదట నున్న రెండు తుషములలోనే ఏమియు లేదు. పైవానిలో కింజల్కములు అండకోశము గలదు.
 
2. కాయ. అల్ప కణిశము, తుషము పెద్దవిగా చూప బడినవి. కింజల్కములు. 3. పుప్పొడి తిత్తులు రెండు గదులు. సన్నముగా నుండును.

అండకోశను ఉచ్చము. ఒక గది. ఒక అండము. కీలము గుండ్రము చివర రెండు చీలికలుగ నున్నది. గింజ కొంచము గుండ్రముగా నుండును.

ఈ కుటుంబములోని మొక్కలు చిన్న గుల్మములు. అన్నియు గడ్డి వలె నుండును. వీని ఆకుల పాద పీఠము పూర్తిగా గొట్టము వలె నుండును. పుష్పములలో పుష్ప కోశము, దళ వలయము లేదు. తుషములు గలవు. వాని లోపల కింజల్కములు అండ కోశము విడివిడిగా నైనను కలిసి యైనను వుండును. సాధారణంగా కింజల్కములు, మూడు, మూడు లోవుగా నుండును. అండాశయపు గది యొకటి. అందొకటియే అండ ముండును. కీలము చివర రెండో మూడో చీలికలు గలవు. 

పూరిగడ్డి దుంపలు కరవు కాలమునంది పోగు చేసి, చెరిగి, ఉడక బెట్టి తిందురు. కొందరు వాని నెండ బెట్టి పిండి గొట్టి రొట్టెలుగా చేసి కొందురు. వీని కొక విధమగు పరిమెళము గలదు.

(మస్తుకము) చెక్కతుంగ పలు చోట్ల పెరుగు చున్నది. దాని వేళ్ళు లావుగను, గింజలు మూడు పలకలుగ నుండును. దీని వేళ్ళు అడవి పందులు తినును. వీనికిని సువాసన గలదు. ఈ వేళ్ళను పొడుము చేసి నూనెలో వేసి కొందుము. అగరు వత్తులు చేయుటలో కూడా నీ పొడుమును ఉపయోగించు చున్నారు. 

గొడ్డు తుంగ చిన్న మొక్క. ఆకులు మూడో నాలుగో మాత్రమున్నవి. పసువులు దీనిని దినవు. గేదెలు మాత్రముకొంచము కొంచము తినును.

తెగడ తుంగ నీడ తడి యున్న చోట్ల పెరుగును. పువ్వుల కంకులు తెల్లగా నుండును. పశువులు దీనిని తినును.

చలి తుంగ నీటి వార పెరుగు చున్నది. వేళ్ళు నార వేళ్ళ వలె సన్నముగా నుండును. దీనికి ఆకులు చాల గలవు.

జల్లెడ తుంగ నిలుకడగ నున్న మంచి నీటి గుంటల్లో పెరుగు చున్నది. అది ఆరడుగుల వరకు పెరుగును. ప్రకాండము మూడు పలకలు. పలకలయంచులు వాడిగ నున్నవి.

కఱ్ఱ తుంగ చెరువులలోను కాలువల లోను రెండు మొదలు అయిదడుగుల ఎత్తు వరకు పెరుగు చున్నది. దీని కాడ గట్టిగాను, ఆకులు గరకుగాను నుండుట చే పశువులు దీనిని తినవు.

రక్కిస తుంగ తుంగలలో నెల్ల పెద్దది. అది చెరువులోను, నిలకడగ నున్న నీళ్ళలోను ఇరువది అడుగులెత్తు వరకు పెరుగును. ఆకులు కూడా అంత పొడుగు గానుండును. దీని పుప్పొడి తిత్తుల పైన కాడ యొకటి గలదు.

కుషతుంగ చిన్నది. సార వంతమగు చోట్ల గాని మొలవదు. పువ్వుల కంకులలో నొక దానికి కాడ లేదు గాని రెండింటికి గలదు.

గుఱ్ఱపు చెక్క తుంగ ఉప్పు నీళ్ళలో మొలవ లేదు. వేళ్ళు దుంపలుగా నుండును. ఆకులును చాల గలవు.

లొట్టి పిట్ట అల్లి మంచి నీళ్ళ చెరువులలో నుండును. కాడ పొడుగుగానే యుండును. కాని ఆకులు చిన్నవి. గింజలు తెల్లగానుండును.

అల్లిక వేళ్ళు దుంపల వలె నుండును. ఆకులు గుండ్రము గాను నున్నగాను నుండును. దీని దుంపలను కూర వండుకొని తిందురు.

వర్గం:వృక్ష కుటుంబాలు