సైబర్ క్రైం

హానికరమైన సైబర్ కార్యకలాపాలు ప్రజల భద్రతకు, మన జాతీయ, ఆర్థిక భద్రతకు ముప్పు కలిగిస్తాయి. , లేదా **కంప్యూటర్-ఆధారిత నేరం**, ఇది కంప్యూటర్, నెట్‌వర్క్‌తో కూడిన నేరం. కంప్యూటర్ నేరం వ్యవహారంలో ఉపయోగించబడి ఉండవచ్చు లేదా అది లక్ష్యంగా ఉండవచ్చు ఇంటర్నెట్ ఆధారంగా జరిగే వ్యక్తిగత, ఆర్థిక, భద్రత పరమైన నేరాలను సైబర్ నేరాలు (Cyber Crimes) అంటారు . సైబర్ క్రైమ్ ఒక వ్యక్తి, సంస్థ లేదా దేశం భద్రత, ఆర్థిక ఆరోగ్యాన్ని దెబ్బతీయవచ్చు ..రహస్య సమాచారాన్ని అడ్డగించినప్పుడు, బహిర్గతం చేసినప్పుడు దానిని సైబర్ నేరాలుగా చెబుతున్నాం . చట్టబద్ధంగా లేకపోతే, సైబర్ క్రైమ్ చుట్టూ అనేక గోప్యతా సమస్యలు ఉన్నాయి సాంప్రదాయ నేరాలు, దొంగతనం, ఫోర్జరీ, మోసం, పరువు నష్టం వంటివి తరచుగా కంప్యూటర్ లేదా కంప్యూటర్ నెట్‌వర్క్‌తో సంబంధం కలిగి ఉంటాయి. మొబైల్ ఫోన్లు, కెమెరాలు మొదలైన ఎలక్ట్రానిక్ పరికరాలకు సంబంధించిన నేరాలను కూడా ఇది వర్తిస్తుంది. అటువంటి వ్యవస్థల ద్వారా వ్యక్తుల గోప్యతను ఉల్లంఘించే నేరాలను సైబర్ ట్రోట్స్ అంటారు.. డెభారతి హాల్డర్, కె. జైశంకర్ సైబర్ క్రైమ్‌ను లింగ కోణం నుండి మరింత నిర్వచించారు, 'మహిళలపై సైబర్ క్రైమ్' అని నిర్వచించారు, "బాధితుడిని మానసికంగా , శారీరకంగా హాని కలిగించే ఉద్దేశ్యంతో మహిళలపై లక్ష్యంగా చేసుకున్న నేరాలు, ఇంటర్నెట్ , మొబైల్ ఫోన్‌ల వంటి ఆధునిక టెలికమ్యూనికేషన్ నెట్‌వర్క్‌లను ఉపయోగించి" . అంతర్జాతీయంగా, ప్రభుత్వ, రాష్ట్రేతర గూడచర్యం, ఆర్థిక దొంగతనం, ఇతర సరిహద్దు నేరాలతో సహా సైబర్ నేరాలకు పాల్పడతారు. కొన్ని సార్లు సైబర్‌క్రైమ్‌లు అంతర్జాతీయ సరిహద్దులను దాటడం, కనీసం ఒక దేశ-రాష్ట్ర చర్యలను కలిగి ఉండటం కొన్నిసార్లు సైబర్‌వార్ఫేర్ అని పిలుస్తారు..

## వర్గీకరణలు
కంప్యూటర్ నేరాలు విస్తృతమైన కార్యకలాపాలను కలిగి ఉంటాయి.

### ఆర్దిక మోసాలు
కంప్యూటర్ మోసం అనేది మరొకరిని చేయటానికి లేదా నష్టానికి కారణమయ్యే పనిని చేయకుండా ఉండటానికి ఉద్దేశించిన ఏదైనా నిజాయితీ లేని తప్పుగా వర్ణించడం. ఈ సందర్భంలో, మోసం ద్వారా ప్రయోజనాన్ని పొందుతుంది:

* అనధికార మార్గంలో మార్చడం. దీనికి తక్కువ సాంకేతిక నైపుణ్యం అవసరం, ఉద్యోగులు ఎంట్రీకి ముందు డేటాను మార్చడం లేదా తప్పుడు డేటాను నమోదు చేయడం లేదా అనధికార సూచనలను నమోదు చేయడం లేదా అనధికార ప్రక్రియలను ఉపయోగించడం ద్వారా దొంగతనం యొక్క సాధారణ రూపం;
* సాధారణంగా అనధికార లావాదేవీలను దాచడానికి ఉత్పత్తిని మార్చడం, నాశనం చేయడం, అణచివేయడం లేదా దొంగిలించడం. ఇది గుర్తించడం కష్టం;
* నిల్వ చేసిన డేటాను మార్చడం లేదా తొలగించడం;

బ్యాంక్ మోసం, కార్డింగ్, గుర్తింపు దొంగతనం, దోపిడీ, వర్గీకృత సమాచారం దొంగతనం వంటి కంప్యూటర్ వ్యవస్థలను ఉపయోగించి ఇతర రకాల మోసాలను సులభతరం చేయవచ్చు. ఈ రకమైన నేరాలు తరచుగా ప్రైవేట్ సమాచారం లేదా ద్రవ్య సమాచారం కోల్పోతాయి.

### సైబర్ టెర్రరిజం
ప్రభుత్వ అధికారులు, సమాచార సాంకేతిక భద్రతా నిపుణులు 2001 ఆరంభం నుండి ఇంటర్నెట్ సమస్యలు, సర్వర్ స్కాన్లలో గణనీయమైన పెరుగుదలను నమోదు చేశారు. ఫెడరల్ బ్యూరో ఆఫ్ ఇన్వెస్టిగేషన్ (ఎఫ్బిఐ), సెంట్రల్ ఇంటెలిజెన్స్ ఏజెన్సీ (సిఐఐ) వంటి ప్రభుత్వ సంస్థలలో ఇటువంటి చొరబాట్లు సైబర్ టెర్రరిస్ట్ విదేశీ ఇంటెలిజెన్స్ సర్వీసెస్ లేదా ఇతర సమూహాల వ్యవస్థీకృత ప్రయత్నంలో భాగమని భద్రతా రంధ్రాలను గుర్తించడానికి ఆందోళన చెందుతున్నాయి. క్లిష్టమైన వ్యవస్థలు. సైబర్‌టెర్రరిస్ట్ అంటే కంప్యూటర్లు, నెట్‌వర్క్‌లు లేదా వాటిపై నిల్వ చేసిన సమాచారానికి వ్యతిరేకంగా కంప్యూటర్ ఆధారిత దాడిని ప్రారంభించడం ద్వారా తన రాజకీయ లేదా సామాజిక లక్ష్యాలను ముందుకు తీసుకురావడానికి ఒక ప్రభుత్వాన్ని లేదా సంస్థను బెదిరించే లేదా బలవంతం చేసే వ్యక్తి.

సైబర్‌టెర్రరిజం, సాధారణంగా, సైబర్‌స్పేస్ లేదా కంప్యూటర్ వనరులను ఉపయోగించడం ద్వారా చేసిన ఉగ్రవాద చర్యగా నిర్వచించవచ్చు (పార్కర్ 1983). అందుకని, సెలవుల్లో బాంబు దాడులు జరుగుతాయని ఇంటర్నెట్‌లో ఒక సాధారణ ప్రచార భాగాన్ని సైబర్‌టెర్రరిజంగా పరిగణించవచ్చు. వ్యక్తులు, కుటుంబాలు, నెట్‌వర్క్‌లలోని సమూహాలచే నిర్వహించబడుతున్న హ్యాకింగ్ కార్యకలాపాలు కూడా ఉన్నాయి, ప్రజలలో భయాన్ని కలిగించడానికి, శక్తిని ప్రదర్శించడానికి, ప్రజల జీవితాలను నాశనం చేయడానికి, దొంగతనాలు, బ్లాక్ మెయిలింగ్ మొదలైన వాటికి సంబంధించిన సమాచారాన్ని సేకరించడం.

## సైబరెక్స్టార్షన్
ఒక వెబ్‌సైట్, ఇ-మెయిల్ సర్వర్ లేదా కంప్యూటర్ సిస్టమ్ పదేపదే సేవను తిరస్కరించడం లేదా హానికరమైన హ్యాకర్ల ఇతర దాడులతో బెదిరింపులకు గురైనప్పుడు సైబర్‌క్స్టోర్షన్ జరుగుతుంది. ఈ హ్యాకర్లు దాడులను ఆపేస్తారని, "రక్షణ" ఇస్తానని హామీ ఇచ్చినందుకు బదులుగా డబ్బును డిమాండ్ చేస్తారు. ఫెడరల్ బ్యూరో ఆఫ్ ఇన్వెస్టిగేషన్ ప్రకారం, సైబర్ క్రైమ్ దోపిడీదారులు కార్పొరేట్ వెబ్‌సైట్‌లు, నెట్‌వర్క్‌లపై ఎక్కువగా దాడి చేస్తున్నారు, వారి ఆపరేటింగ్ సామర్థ్యాన్ని నిర్వీర్యం చేస్తున్నారు, వారి సేవలను పునరుద్ధరించడానికి చెల్లింపులను కోరుతారు. ప్రతి నెలా 20 కి పైగా కేసులు ఎఫ్‌బిఐకి నివేదించబడుతున్నాయి, బాధితుడి పేరును పబ్లిక్ డొమైన్ నుండి దూరంగా ఉంచడానికి చాలా మంది కేసులు నివేదించబడలేదు. అపరాధులు సాధారణంగా పంపిణీ చేయబడిన సేవ యొక్క దాడిని ఉపయోగిస్తారు . అయినప్పటికీ, డాక్సింగ్ దోపిడీ, బగ్ పోచింగ్ వంటి ఇతర సైబర్‌టెక్స్టార్షన్ పద్ధతులు ఉన్నాయి.సైబర్‌క్స్టార్షన్‌కు ఉదాహరణ 2014 సోనీ పిక్చర్స్‌పై దాడి .

## సైబర్‌సెక్స్ అక్రమ రవాణా
సైబర్‌సెక్స్ అక్రమ రవాణా అనేది బాధితుల రవాణా, తరువాత బలవంతపు లైంగిక చర్యల యొక్క ప్రత్యక్ష ప్రసారం, వెబ్‌క్యామ్‌లో అత్యాచారం . బాధితులను అపహరించడం, బెదిరించడం లేదా మోసగించడం, 'సైబర్‌సెక్స్ డెన్స్‌'కు బదిలీ చేస్తారు. సైబర్‌సెక్స్ అక్రమ రవాణాదారులకు కంప్యూటర్, టాబ్లెట్ లేదా ఇంటర్నెట్ కనెక్షన్ ఉన్న ఫోన్ ఉన్న ఏ ప్రదేశంలోనైనా డెన్స్‌ ఉండవచ్చు. నేరస్థులు సోషల్ మీడియా నెట్‌వర్క్‌లు, వీడియోకాన్ఫరెన్స్‌లు, డేటింగ్ పేజీలు, ఆన్‌లైన్ చాట్ రూములు, అనువర్తనాలు, చీకటి వెబ్ సైట్లు,, ఇతర ప్లాట్‌ఫారమ్‌లను ఉపయోగిస్తారు. వారు తమ గుర్తింపులను దాచడానికి ఆన్‌లైన్ చెల్లింపు వ్యవస్థలు, క్రిప్టోకరెన్సీలను ఉపయోగిస్తారు. ఇది సంభవించిన మిలియన్ల నివేదికలను ఏటా అధికారులకు పంపుతారు. ఈ రకమైన సైబర్ నేరాలను ఎదుర్కోవడానికి కొత్త చట్టం, పోలీసు విధానాలు అవసరం.

## వర్గీకరణ
కంప్యూటర్ నేరాలు అనేక రూపాల్లో, రూపాల్లో వస్తాయి. కంప్యూటర్ నేరాలను వివిధ రకాలుగా విభజించవచ్చు. ఉదాహరణకు నేరస్థులు, నేరస్థులు, బాధితులు ఉపయోగించే సాధనాలు మొదలైనవి. ఈ క్రిందివి నేరాలను ఎలా నిరోధించాలో అన్న దానిమీద ఆధారపడి ఉంటాయి.  :

# భౌతిక భద్రతా ఉల్లంఘన
# వ్యక్తిగత భద్రతా ఉల్లంఘన
# కమ్యూనికేషన్, డేటా భద్రత ఉల్లంఘన
# కార్యాచరణ భద్రతా ఉల్లంఘన

## కంప్యూటర్ ను  ఒక లక్ష్యం గా చేసుకోవటం
ఈ నేరాలు ఎంచుకున్న నేరస్థులచే చేయబడతాయి. కంప్యూటర్‌ను సాధనంగా ఉపయోగించే నేరాలకు భిన్నంగా, ఈ నేరాలకు నేరస్థుల సాంకేతిక పరిజ్ఞానం అవసరం. సాంకేతిక పరిజ్ఞానం అభివృద్ధి చెందుతున్నప్పుడు, నేరం యొక్క స్వభావం కూడా ఉంటుంది. ఈ నేరాలు సాపేక్షంగా క్రొత్తవి, కంప్యూటర్లు ఉన్నంత కాలం మాత్రమే ఉనికిలో ఉన్నాయి-ఇది సిద్ధపడని సమాజం, ప్రపంచం, సాధారణంగా, ఈ నేరాలను ఎదుర్కోవటానికి ఎలా ఉందో వివరిస్తుంది. ఈ స్వభావం యొక్క అనేక నేరాలు ఇంటర్నెట్‌లో ప్రతిరోజూ జరుగుతున్నాయి. ఇది చాలా అరుదుగా ఒంటరిగా ఉంటుంది, బదులుగా ఇది పెద్ద సిండికేట్ సమూహాలను కలిగి ఉంటుంది.

కంప్యూటర్ నెట్‌వర్క్‌లు లేదా పరికరాలను ప్రధానంగా లక్ష్యంగా చేసుకునే నేరాలు:

* కంప్యూటర్ వైరస్లు
* సేవ యొక్క నిరాకరణ దాడులు
* మాల్వేర్ (హానికరమైన కోడ్)

## కంప్యూటర్ వనరులను సాధనంగా ఉపయోగించే నేరాలు
సైబర్ క్రైమ్ ప్రధాన లక్ష్యం వ్యక్తి అయినప్పుడు, కంప్యూటర్‌ను లక్ష్యంగా కాకుండా సాధనంగా పరిగణించవచ్చు. ఈ నేరాలు సాధారణంగా తక్కువ సాంకేతిక నైపుణ్యాన్ని కలిగి ఉంటాయి. మానవ బలహీనతలు సాధారణంగా దోపిడీకి గురవుతాయి. వ్యవహరించిన నష్టం చాలావరకు మానసిక, అసంపూర్తిగా ఉంటుంది, ఇది వేరియంట్‌లపై చట్టపరమైన చర్యలను మరింత కష్టతరం చేస్తుంది. ఆఫ్‌లైన్ ప్రపంచంలో శతాబ్దాలుగా ఉన్న నేరాలు ఇవి. హైటెక్ పరికరాల అభివృద్ధికి ముందే మోసాలు, దొంగతనం, ఇష్టాలు ఉన్నాయి. అదే నేరస్థుడికి కేవలం ఒక సాధనం ఇవ్వబడింది, ఇది వారి బాధితుల సంభావ్య సమూహాన్ని పెంచుతుంది, వారిని గుర్తించడం, పట్టుకోవడం కష్టతరం చేస్తుంది.
* మోసం, గుర్తింపు దొంగతనం (ఇది మాల్వేర్, హ్యాకింగ్ లేదా ఫిషింగ్‌ను ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తున్నప్పటికీ, ఇది "కంప్యూటర్ లక్ష్యంగా", "కంప్యూటర్ సాధనంగా" నేరం రెండింటికి ఉదాహరణగా మారుతుంది) 
* ఫిషింగ్ మోసాలు :సైబర్ మోసం: ఉదాహరణకు, డబ్బు వినియోగదారులను మోసం చేయడానికి తప్పుడు వెబ్‌సైట్‌లను ఏర్పాటు చేయడం లేదా వినియోగదారుల క్రెడిట్ కార్డ్ సమాచారాన్ని మోసం చేయడానికి 'ఫిషింగ్' ఉపయోగించడం
* వేధింపులు, బెదిరింపులతో సహా అక్రమ అశ్లీల లేదా అప్రియమైన కంటెంట్ యొక్క ప్రచారం
*వైరస్ వ్యాప్తి - సైబర్ నేరస్థులు వైరస్లు, పురుగులు, టార్జాన్ గుర్రాలు, లాజిక్ హార్స్ వంటి వైరస్లను కలిగి ఉన్న కొన్ని సాఫ్ట్‌వేర్‌లను మీ కంప్యూటర్‌కు పంపుతారు. 
*సాఫ్ట్‌వేర్ పైరసీ - సాఫ్ట్‌వేర్‌ను కాపీ చేసి తక్కువ ధరకు అమ్మడం కూడా సైబర్ క్రైమ్ పరిధిలోకి వస్తుంది, ఇది సాఫ్ట్‌వేర్ కంపెనీలకు భారీ నష్టాన్ని కలిగిస్తుంది, మీ విలువైన పరికరాలు సరిగా పనిచేయవు. 
*నకిలీ బ్యాంక్ కాల్ - మీ బ్యాంక్ లాగా కనిపించే నకిలీ ఇమెయిల్, సందేశం లేదా ఫోన్ కాల్ మీకు అందుతుంది, దీనిలో మీ ఎటిఎం నంబర్, పాస్వర్డ్ అవసరం అని అడిగారు, మీరు ఈ సమాచారాన్ని అందించకపోతే, మీరు ఖాతా మూసివేయబడతారు లేదా ఇది దయచేసి లింక్‌పై సమాచారాన్ని అందించండి. అటువంటి సమాచారం ఏ బ్యాంకు అయినా ఈ విధంగా అడగదని గుర్తుంచుకోండి, ఇంటర్నెట్ లేదా ఫోన్ కాల్ లేదా సందేశం ద్వారా ఈ రకమైన సమాచారాన్ని చెప్పడం మర్చిపోవద్దు. 
*సోషల్ నెట్‌వర్కింగ్ సైట్లలో పుకార్లను వ్యాప్తి చేయడం - చాలా మంది సోషల్ నెట్‌వర్కింగ్ సైట్లలో సామాజిక, సైద్ధాంతిక, మత, రాజకీయ పుకార్లుగా వ్యవహరిస్తారు, కాని వినియోగదారులు వారి ఉద్దేశాలను అర్థం చేసుకోరు, తెలిసి అలాంటి లింక్‌లను పంచుకుంటారు, కానీ ఇది సైబర్ క్రైమ్, సైబర్-టెర్రరిజం వర్గంలోకి వస్తుంది. 
*సైబర్ బెదిరింపు - ఫేస్‌బుక్ వంటి సోషల్ నెట్‌వర్కింగ్‌పై అసభ్యకరమైన వ్యాఖ్యలు చేయడం, ఇంటర్నెట్‌లో బెదిరింపులు చేయడం, ఎవరైనా బెదిరింపులకు గురిచేసే స్థాయికి ఎగతాళి చేయడం, ఇంటర్నెట్ ముందు ఇతరులను ఇబ్బంది పెట్టడం, దీనిని సైబర్ బెదిరింపు అంటారు. తరచుగా పిల్లలు దీనికి బలైపోతారు. ఇది వారి ఆరోగ్యాన్ని కూడా ప్రభావితం చేస్తుంది.

వాణిజ్య ప్రయోజనాల కోసం ( స్పామ్ ) భారీగా ఇమెయిల్ పంపడం కొన్ని అధికార పరిధిలో చట్టవిరుద్ధం.ఫిషింగ్ ఎక్కువగా ఇమెయిల్ ద్వారా ప్రచారం చేయబడుతుంది. ఫిషింగ్ ఇమెయిల్‌లు మాల్వేర్ ద్వారా ప్రభావితమైన ఇతర వెబ్‌సైట్‌లకు లింక్‌లను కలిగి ఉండవచ్చు. లేదా, అవి నకిలీ ఆన్‌లైన్ బ్యాంకింగ్ లేదా ప్రైవేట్ ఖాతా సమాచారాన్ని దొంగిలించడానికి ఉపయోగించే ఇతర వెబ్‌సైట్‌లకు లింక్‌లను కలిగి ఉండవచ్చు.

# చట్టవిరుద్ధమైన, నిషేధించబడిన, నియంత్రిత వస్తువుల అమ్మకం: అనామక, ట్రాక్ చేయలేని కష్టమైన లక్షణాల ద్వారా అనేక అక్రమ వస్తువులు ఇంటర్నెట్‌లో అమ్ముడవుతాయి.ఈ వస్తువులలో తుపాకులు, మాదకద్రవ్యాలు, దొంగిలించబడిన వస్తువులు ఉన్నాయి, ఇవి సామాజిక భద్రతా సమస్యలకు కూడా కారణమవుతాయి.
# ఆన్‌లైన్ జూదం యొక్క సమస్య: చాలా దేశాలు జూదాన్ని నిషేధించాయి, కాని జూదం వెబ్‌సైట్లు తరచుగా జూదం నిషేధించని దేశాల ద్వారా జూదం వెబ్‌సైట్‌లను ఏర్పాటు చేస్తాయి. జూదం నిషేధించబడిన చాలా దేశాలలో, ఆన్‌లైన్ జూదం చాలా డబ్బు సంపాదించడానికి ఉపయోగించబడుతుంది.
# ప్రతిష్ఠను దెబ్బతీసే సమస్య: గోప్యత, తప్పుడు, అపవాదు, ఇతరుల దుర్వినియోగ వ్యాఖ్యలు లేదా ఇంటర్నెట్ యొక్క వేగంగా వ్యాపించే, విస్తృత లక్షణాల ద్వారా ప్రత్యర్థి తయారీదారుల ప్రతిష్ఠను తప్పుగా దాడి చేయాలనుకునే చాలా మంది వ్యక్తులు, ఇది చాలా సమాజాలకు కూడా కారణం అవుతుంది., చట్టపరమైన సమస్యలు.
# ప్రకటనల మోసం: వివిధ ఆన్‌లైన్ ప్రకటనదారులు మార్పిడిలో పెట్టుబడులు పెట్టాలని కోరుకునే సూచికలను నకిలీ చేయడం ద్వారా రివార్డులను పొందడం అంటే, అప్లికేషన్ డౌన్‌లోడ్‌లు, ప్రకటనల క్లిక్‌లు, ఎక్స్‌పోజర్, మార్పిడి రేటు మొదలైనవి. ఈ చర్య ప్రజలను ఉల్లంఘన వ్యాజ్యాలకి గురి చేస్తుంది .
# మోసం క్లిక్ చేయండి: క్లిక్‌ల సంఖ్యను, వెబ్‌సైట్ ర్యాంకింగ్‌లను ప్రభావితం చేయడానికి మోసపూరిత ప్రవర్తనలను సూచిస్తుంది.
# పైరసీ అమ్మకాలు: డౌన్‌లోడ్లను అందించడానికి పైరేటెడ్ సిడిలు, సాఫ్ట్‌వేర్ లేదా ఎమ్‌పి 3 టెక్నాలజీని విక్రయించడానికి ఇంటర్నెట్‌ను ఉపయోగించటం

## అశ్లీల లేదా అప్రియమైన కంటెంట్
వెబ్‌సైట్‌లు, ఇతర ఎలక్ట్రానిక్ కమ్యూనికేషన్ల యొక్క కంటెంట్ వివిధ కారణాల వల్ల అసహ్యంగా, అశ్లీలంగా లేదా అప్రియంగా ఉండవచ్చు. కొన్ని సందర్భాల్లో, ఈ కమ్యూనికేషన్లు చట్టవిరుద్ధం కావచ్చు.ఈ సమాచార ప్రసారాలు చట్టవిరుద్ధమైనవి, దేశాల మధ్య, దేశాల మధ్య కూడా చాలా తేడా ఉంటుంది. ఇది ఒక సున్నితమైన ప్రాంతం, దీనిలో న్యాయస్థానాలు బలమైన నమ్మకాలతో సమూహాల మధ్య మధ్యవర్తిత్వం వహించగలవు.చైల్డ్ అశ్లీలత, ఇది ప్రపంచంలోని చాలా అధికార పరిధిలో చట్టవిరుద్ధం

## భారతీయ చట్టాలు

### [https://www.meity.gov.in/content/information-technology-act-2000 ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ యాక్ట్, 2000] కింద సైబర్‌స్పేస్‌లో అధికార పరిధిలోని నిబంధనలు
మానవ సమాజం యొక్క అభివృద్ధి కోణం నుండి, సమాచారం, కమ్యూనికేషన్ పద్ధతుల యొక్క ఆవిష్కరణ ఇరవయ్యవ శతాబ్దపు అతి ముఖ్యమైన ఆవిష్కరణగా పరిగణించబడుతుంది. సాంఘిక అభివృద్ధి యొక్క వివిధ రంగాలలో, ముఖ్యంగా న్యాయ ప్రక్రియలో, దాని ఉపయోగం యొక్క ప్రాముఖ్యతను తక్కువ అంచనా వేయలేము, ఎందుకంటే దాని యొక్క వేగవంతమైన వేగం, అనేక చిన్న శక్తుల నుండి బయటపడటం, మానవ తప్పిదాలు లేకపోవడం, తక్కువ ఖర్చు. ఇది నమ్మదగినదిగా చేయడంలో ముఖ్యమైన పాత్ర పోషిస్తుంది. ఇది మాత్రమే కాదు, సంబంధిత వారందరి భౌతిక ఉనికి తప్పనిసరి కానప్పుడు కేసుల అమలులో ఇది ఉత్తమ ఎంపిక అని నిరూపించవచ్చు. ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ చట్టం క్రింద పేర్కొన్న ఛార్జీల జాబితా క్రింది ఉంది:

* కంప్యూటర్ వనరులను దెబ్బతీసే ప్రయత్నం - సెక్షన్ 65
* కంప్యూటర్‌లో నిల్వ చేసిన డేటాను హ్యాక్ చేసి హ్యాక్ చేయడానికి ప్రయత్నిస్తున్నారు - సెక్షన్ 66
* కమ్యూనికేషన్ సేవల ద్వారా పరిమితం చేయబడిన నోటిఫికేషన్లను పంపినందుకు జరిమానా విధించడం - సెక్షన్ 66 ఎ
* కంప్యూటర్ లేదా ఇతర ఎలక్ట్రానిక్ గాడ్జెట్ నుండి దొంగిలించబడిన సమాచారాన్ని తప్పుగా పొందటానికి జరిమానా విధించడం - సెక్షన్ 66 బి
* ఒకరి గుర్తింపును దొంగిలించినందుకు జరిమానా విధించడం - సెక్షన్ 66 సి
* తన గుర్తింపును దాచడం ద్వారా కంప్యూటర్ సహాయంతో ఒకరి వ్యక్తిగత డేటాను యాక్సెస్ చేసినందుకు శిక్షను అందించడం - సెక్షన్ 66 డి
* ఎవరి గోప్యతను ఉల్లంఘించినందుకు జరిమానా విధించడం - సెక్షన్ 66 ఇ
* సైబర్ ఉగ్రవాదానికి జరిమానా విధించడం - సెక్షన్ 66 ఎఫ్
* అభ్యంతరకరమైన సమాచారం ప్రచురించడానికి సంబంధించిన నిబంధనలు - సెక్షన్ 67
* ఎలక్ట్రానిక్ మార్గాల ద్వారా సెక్స్ లేదా అశ్లీల సమాచారాన్ని ప్రచురించడానికి లేదా ప్రసారం చేయడానికి జరిమానా కల్పించడం - సెక్షన్ 67 ఎ
* పిల్లలను అశ్లీల స్థితిలో చూపించే ఎలక్ట్రానిక్ మార్గాల ద్వారా అటువంటి అభ్యంతరకరమైన పదార్థాన్ని ప్రచురించడం లేదా ప్రసారం చేయడం - సెక్షన్ 67 బి
* మధ్యవర్తుల ద్వారా సమాచారాన్ని అడ్డుకోవడం లేదా నిలిపివేయడం కోసం జరిమానా విధించడం - సెక్షన్ 67 సి
* రక్షిత కంప్యూటర్లకు అనధికార ప్రాప్యతకు సంబంధించిన నిబంధనలు - సెక్షన్ 70
* డేటా లేదా గణాంకాలను తప్పుగా సూచించడం - సెక్షన్ 71
* పరస్పర విశ్వాసం, గోప్యత ఉల్లంఘనకు సంబంధించిన నిబంధనలు - సెక్షన్ 72 ఎ
* ఒప్పందం యొక్క నిబంధనలను ఉల్లంఘిస్తూ సమాచారాన్ని బహిరంగపరచడానికి నిబంధన - సెక్షన్ 72 ఎ
* నకిలీ డిజిటల్ సంతకం యొక్క ప్రచురణ - సెక్షన్ 73
* ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ చట్టంలోని సెక్షన్ 78 లో, ఇన్స్పెక్టర్ స్థాయి పోలీసు అధికారికి ఈ విషయాలపై దర్యాప్తు చేసే హక్కు ఉంది.

### 66-ఎఫ్: సైబర్ ఉగ్రవాదానికి శిక్షను అందించడం
సైబర్ టెర్రరిజం కేసులలో శిక్షా చట్టం కోసం సెక్షన్ 66-ఎఫ్ ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ యాక్ట్ 2000 లో ప్రవేశపెట్టబడింది.

* (1) ఏదైనా ఉంటే-

: (ఎ) భారతదేశం యొక్క ఐక్యత, సమగ్రత, భద్రత లేదా సార్వభౌమత్వాన్ని భంగపరచడం లేదా దాని నివాసులను భయపెట్టడం-
:: (క). అధీకృత వ్యక్తి కంప్యూటర్‌ను ఉపయోగించడాన్ని నిరోధిస్తుంది లేదా కలిగిస్తుంది.
:: (బి) అధికారం లేకుండా లేదా దాని అధికారాన్ని ఉల్లంఘిస్తూ కంప్యూటర్‌ను బలవంతంగా ఉపయోగించడానికి ప్రయత్నిస్తుంది.
:: (సి) కంప్యూటర్‌లో వైరస్ వంటి వాటిని చొప్పించడానికి లేదా చొప్పించడానికి ప్రయత్నిస్తుంది, ఇది ప్రజల ప్రాణాలకు ముప్పు కలిగిస్తుంది లేదా ఆస్తి నష్టాన్ని బెదిరిస్తుంది లేదా జీవితానికి అవసరమైన సేవలను ఉద్దేశపూర్వకంగా దెబ్బతీస్తుంది. లేదా సెక్షన్ 70 కింద సున్నితమైన సమాచారం ద్వారా ప్రభావితమయ్యే అవకాశం ఉంది.

: (బి) ఉద్దేశపూర్వకంగా హక్కులు లేదా ఆక్రమణలను ఉల్లంఘించడం ద్వారా, దేశ భద్రత లేదా ఇతర దేశాలతో దాని సంబంధానికి సున్నితమైన కంప్యూటర్ నుండి సమాచారాన్ని పొందడం తెలిసి నిర్వహిస్తుంది లేదా ఉద్దేశ్యంతో పొందిన ఏదైనా రహస్య సమాచారం అలా చేస్తే, భారతదేశం యొక్క భద్రత, ఐక్యత, సమగ్రత, సార్వభౌమాధికారం, ఇతర దేశాలతో దాని సంబంధాలు, ప్రజా జీవితం లేదా నైతికతపై చెడు ప్రభావం చూపుతుంది లేదా జరుగుతుందని భావిస్తున్నారు, ఇది దేశ న్యాయస్థానాలను ధిక్కరించడం లేదా పరువు తీయడం లేదా అలా చేయడం ఒక నేరానికి భయం, ప్రోత్సాహం లేదా భయం ఉంటే, ఏదైనా విదేశీ దేశం లేదా వ్యక్తుల సమూహం లేదా అటువంటి సమాచారం నుండి లబ్ది పొందే ఇతర వ్యక్తి ఉంటే, అతన్ని సైబర్ ఉగ్రవాద నిందితుడిగా పరిగణించవచ్చు.

* (2) ఒక వ్యక్తి సైబర్ ఉగ్రవాదాన్ని వ్యాప్తి చేస్తే లేదా అలా చేయడానికి ఏదైనా కుట్రకు పాల్పడితే, అతనికి జీవిత ఖైదు విధించవచ్చు.

2005 లో ప్రచురించబడిన అడ్వాన్స్‌డ్ లా లెక్సికాన్ యొక్క మూడవ ఎడిషన్‌లో, సైబర్‌స్పేస్ అనే పదాన్ని కూడా అదే తరహాలో నిర్వచించారు. ఎలక్ట్రానిక్ మార్గాల్లో తేలియాడే పదానికి చాలా ప్రాధాన్యత ఉంది, ఎందుకంటే దీనిని ప్రపంచంలోని ఏ ప్రాంతం నుండి అయినా యాక్సెస్ చేయవచ్చు. ఆన్‌లైన్ కంప్యూటర్ సేవలను ఉపయోగించిన సందర్భంలో రచయిత సైబర్ దొంగతనం (సైబర్ దొంగతనం) అనే పదాన్ని మరింత నిర్వచించారు. ఈ నిఘంటువులో, సైబర్ చట్టం కంప్యూటర్లు, ఇంటర్నెట్‌తో వ్యవహరించే చట్టం యొక్క ప్రాంతం,, దాని పరిధిలో మేధో సంపత్తి హక్కులు, భావ ప్రకటనా స్వేచ్ఛ, సమాచారానికి నిరంతరాయంగా ప్రాప్యత ఉన్నాయి.

ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ చట్టం ఈ క్రింది విధంగా కొన్ని ఇతర విషయాలను నిర్వచిస్తుంది: కంప్యూటర్ అంటే ఏదైనా ఎలక్ట్రానిక్, మాగ్నెటిక్, ఆప్టికల్ లేదా వేరే సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని ఉపయోగించి వేగంగా డేటాను మార్పిడి చేయగల ఏదైనా ఇతర పరికరం గణిత, తార్కిక లేదా సేకరించదగిన పనిని సహాయంతో చేయగల సామర్థ్యం. ఇది కంప్యూటర్ సిస్టమ్‌కు అనుసంధానించబడిన లేదా సంబంధించిన ప్రతి ప్రోగ్రామ్, సాఫ్ట్‌వేర్‌లను కలిగి ఉంటుంది.

ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ యాక్ట్, 2000 లోని సెక్షన్ 1 (2) ప్రకారం, ఈ చట్టం యొక్క నిబంధనలు పేర్కొన్న మినహాయింపులు మినహా దేశవ్యాప్తంగా ప్రభావవంతంగా ఉంటాయి. అలాగే, పైన పేర్కొన్న నిబంధనల ప్రకారం దేశ సరిహద్దు వెలుపల ఏదైనా నేరం జరిగితే, చెప్పిన నిబంధనలు కూడా ప్రభావవంతంగా ఉంటాయి.

## ఇండియన్ పీనల్ కోడ్ (ఐపిసి) లో సైబర్ నేరాలకు సంబంధించిన నిబంధనలు

* ఇమెయిల్ ద్వారా బెదిరింపు సందేశాలను పంపుతోంది - ఐపిసి సెక్షన్ 503
* పరువు నష్టం కలిగించే ఇమెయిల్ ద్వారా ఇటువంటి సందేశాలను పంపడం - ఐపిసి సెక్షన్ 499
* నకిలీ ఎలక్ట్రానిక్ రికార్డుల వాడకం - ఐపిసి సెక్షన్ 463
* నకిలీ వెబ్‌సైట్లు లేదా ఐపిసిలోని సైబర్ మోసం-సెక్షన్ 420
* ఒకరి ఇమెయిల్‌ను రహస్యంగా ట్రాక్ చేయడం - ఐపిసి సెక్షన్ 463
* వెబ్ జాకింగ్- ipc యొక్క సెక్షన్ 383
* ఇమెయిల్ యొక్క తప్పు ఉపయోగం - ఐపిసి యొక్క సెక్షన్ 500
* డ్రగ్స్ ఆన్‌లైన్-ఎన్‌డిపిఎస్ చట్టం అమ్మకం
* ఆన్‌లైన్ ఆయుధాల అమ్మకం, ఆయుధాల చట్టం 423

## మూలాలు

వర్గం:కంప్యూటరు శాస్త్రం
వర్గం:కంప్యూటరు నిర్వాహక వ్యవస్థలు
వర్గం:భారతీయ చట్టాలు