లాంప్రే

**లాంప్రేలు** ఒక రకమైన దవడలేని చేపలు. లాంప్రే అనగా రాతి అంటుబిళ్ళ (Stone lickers). ఈ జాతి జీవులన్నింటికి దంతాలున్న గరాటు ఆకారంలోని అంటుబిళ్ళ ఉంటుంది. (*[[:wikt:lambere#Latin|lambere]]*: to lick, and *[[:wikt:petra#Latin|petra]]*: stone). ఇవి జలగ మాదిరిగా ఇతర జాతుల దేహంలోకి చొచ్చుకొనిపోయి వాటి రక్తాన్ని పీలుస్తాయి. అయితే ఎక్కువ జీవులు ఇతర చేపలమీద దాడిచేయవని తెలియాలి. జంతుశాస్త్రం ప్రకారం కొంతమంది వీటిని నిజమైన చేపలుగా పరిగణించరు. 

## ఆహారంగా
మానవులు దీర్ఘకాలంగా లాంప్రేలను ఆహారంగా ఉపయోగిస్తున్నారు.**** ప్రాచీనరోమన్లు​​ వీటిని ఎంతో ఇష్టపడేవారు. మధ్య యుగాల్లో ఉన్నత తరగతి ప్రజలు వీటిని ఎక్కువగా తినేవారు. ముఖ్యంగా క్రైస్తవాచారాల ప్రకారం మాంసం తినకూడని సమయాల్లో వీటిని విస్తృతంగా తినేవారు. ఇంగ్లాండ్ రాజు హెన్రీ-1 వీటిని బాగా ఇష్టపడేవాడు. వృద్ధాప్యం మీదపడ్డాక కూడా, వైద్యులు వారించినప్పటికీ పట్టించుకోకుండా, చాలా ఎక్కువగా తినేవాడు. అతను పొట్టపగిలేలా లెంప్రేలు తిని మరణించాడని అంటారు -మరణానికి కారణం ఇదేనా అనేది స్పష్టంగా తెలీనప్పటికీ. 1953 మార్చి 4 న  యునైటెడ్ కింగ్డమ్ రాణి ఎలిజబెత్ II పట్టాభిషేకం నాటి విందులో లాంప్రే పై తయారుచేయించారు. 60 యేళ్ళ తరువాత, సెవర్న్ నదిలో లాంప్రేలు దొరకనందున, పట్టాభిషేక వజ్రోత్సవానికి లాంప్రేలను ఉత్తర అమెరికా నుండి తెప్పించాల్సి వచ్చింది. 

ముఖ్యంగా నైరుతి ఐరోపా (పోర్చుగల్, స్పెయిన్, ఫ్రాన్స్) లో, పెద్ద లాంప్రేలు ఇప్పటికీ అత్యంత బహుమతిగా రుచికరమైన. అధికంగా జరిగే చేపల వేట మూలంగా ఆ ప్రాంతాల్లో వారి సంఖ్య తగ్గించింది. లాంప్రేలను స్వీడన్, ఫిన్లాండ్, రష్యా, బాల్టిక్ దేశాలు, దక్షిణ కొరియా దేశాలలో వినియోగించబడ్డాయి. బ్రిటన్ లో సాధారణంగా ఫిషింగ్ కోసం ఎర, సాధారణంగా చనిపోయిన ఎరగా ఉపయోగిస్తారు.

## వర్గీకరణ
ఫిష్ బేస్ (FishBase, February 2011) ఆధారంగా లాంప్రే కుటుంబంలో సుమారు 43 జాతుల జీవాలు 8 ప్రజాతులలోను, మూడు ఉపకుటుంబాలలోను వర్గీకరించబడ్డాయి:

* Subfamily Geotriinae
** Genus *Geotria* J. E. Gray,1851
*** *[[Geotria australis]]* (J. E. Gray,1851) (Pouched lamprey)
* Subfamily Mordaciinae
** Genus *[[Mordacia]]* J. E. Gray,1851
*** *[[Mordacia lapicida]]* (J. E. Gray, 1851) (Chilean lamprey)
*** *[[Mordacia mordax]]* (J. Richardson, 1846) (Australian lamprey)
*** *[[Mordacia praecox]]* (Potter, 1968) (Non-parasitic lamprey)
* Subfamily Petromyzontinae
** Genus *[[Caspiomyzon]]* Berg, 1906
*** *[[Caspiomyzon graecus]]* (Renaud & Economidis, 2010) -validity doubtful, may be junior synonym of *C. hellenicus*-
*** *[[Caspiomyzon hellenicus]]* (Vladykov, Renaud, Kott & Economidis, 1982) (Greek brook lamprey)
*** *[[Caspiomyzon wagneri]]* (Kessler, 1870) (Caspian lamprey)
** Genus *[[Eudontomyzon]]* Regan, 1911
*** *[[Eudontomyzon danfordi]]* Regan, 1911 (Carpathian lamprey)
*** *[[Eudontomyzon lanceolata]]* (Kux & Steiner, 1972) (Turkish brook lamprey)
*** *[[Eudontomyzon mariae]]* (Berg, 1931) (Ukrainian brook lamprey)
*** *[[Eudontomyzon stankokaramani]]* M. Karaman, 1974 (Drin brook lamprey)
*** *[[Eudontomyzon vladykovi]]* Oliva & Zanandrea, 1959 (Danubian brook lamprey)
** Genus *[[Ichthyomyzon]]* Girard, 1858
*** *[[Ichthyomyzon bdellium]]* (D. S. Jordan, 1885) (Ohio lamprey)
*** *[[Ichthyomyzon castaneus]]* Girard, 1858 (Chestnut lamprey)
*** *[[Ichthyomyzon fossor]]* Reighard & Cummins, 1916 (Northern brook lamprey)
*** *[[Ichthyomyzon gagei]]* Hubbs & Trautman, 1937 (Southern brook lamprey)
*** *[[Ichthyomyzon greeleyi]]* Hubbs & Trautman, 1937 (Mountain brook lamprey)
*** *[[Ichthyomyzon unicuspis]]* Hubbs & Trautman, 1937 (Silver lamprey)
** Genus *[[Lampetra]]* Bonnaterre, 1788
*** *[[Lampetra aepyptera]]* (Abbott, 1860) (Least brook lamprey)
*** *[[Lampetra alaskensis]]* (Vladykov & Kott, 1978) (Alaskan brook lamprey)
*** *[[Lampetra appendix]]* (DeKay, 1842) (American brook lamprey)
*** *[[Lampetra ayresii]]* (Günther, 1870)
*** *[[Lampetra fluviatilis]]* (Linnaeus, 1758) (River lamprey)
*** *[[Lampetra folletti]]* (Vladykov & Kott, 1976) (Modoc Brook lamprey)
*** *[[Lampetra geminis]]* (Alvarez, 1964) (Mexican brook lamprey)
*** *[[Lampetra hubbsi]]* (Vladykov & Kott, 1976) (Kern brook lamprey)
*** *[[Lampetra lamottei]]* (Lesueur, 1827) (Brook lamprey)
*** *[[Lampetra lethophaga]]* (Hubbs, 1971) (Pit-Klamath brook lamprey)
*** *[[Lampetra macrostoma]]* (Beamish, 1982) (Vancouver lamprey)
*** *[[Lampetra minima]]* (C. E. Bond & Kan, 1973) (Miller Lake lamprey)
*** *[[Lampetra morii]]* Berg, 1931 (Korean Lamprey)
*** *[[Lampetra planeri]]* (Bloch, 1784) (European brook lamprey)
*** *[[Lampetra richardsoni]]* (Vladykov & Follett, 1965) (Western brook lamprey)
*** *[[Lampetra similis]]* (Vladykov & Kott, 1979) (Klamath river lamprey)
*** *[[Lampetra spadiceus]]* (Bean, 1887) (Mexican lamprey)
*** *[[Lampetra tridentata]]* (J. Richardson , 1836) (Pacific lamprey)
*** *[[Lampetra zanandreai]]* (Vladykov, 1955) (Po brook lamprey)
** Genus *[[Lethenteron]]* Creaser & Hubbs, 1922
*** *[[Lethenteron camtschaticum]]* (Tilesius, 1811) (Arctic lamprey)
*** *[[Lethenteron kessleri]]* (Anikin, 1905) (Siberian brook lamprey)
*** *[[Lethenteron matsubarai]]* (Vladykov & Kott, 1978)
*** *[[Lethenteron ninae]]* Naseka, Tuniyev & Renaud, 2009
*** *[[Lethenteron reissneri]]* (Dybowski, 1869) (Far Eastern brook lamprey)
** Genus *Petromyzon* Linnaeus, 1758
*** *[[Petromyzon marinus]]* Linnaeus, 1758 (Sea lamprey)

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

* ITIS report on the lampreys, itis.usda.gov
* "Lamprey conservation", cfb.ie
* A Tree of Life diagram showing the relation of Lampreys to other organisms , tellapallet.com
* Lamprey skeletons, scienceblogs.com
* "Scientists from South Africa discover world's oldest fish fossil", News report on 27 October 2006 *Nature* article, Pravda. (English)
* Alok Jha, Perfect lampreys show little change in 125 m years ''The Guardian'' (22 June 2006), guardian.co.uk
* Scientists find lamprey a 'living fossil', uchospitals.edu

వర్గం:చేపలు