open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
కొత్తసత్రం

**కొత్తసత్రం** శ్రీ పొట్టిశ్రీరాములు జిల్లా కావలి మండలానికి చెందిన గ్రామం.

ఈ మత్యకార గ్రామములోని ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలో, 10 సంవత్సరముల క్రితం వరకూ 1 నుండి 7వ తరగతి వరకూ, తరగతి గదులు లేవు. ఉన్న గదులలో విద్యార్థులుండేవారు కాదు. ప్రహరీ గోడ లేదు. అందువలన 2005లో, గ్రామస్థులు చందాలు వేసుకొని, రు. 5 లక్షలతో, ప్రహరీ గోడ నిర్మించుకున్నారు. విద్యాశాఖ అధికారులకు ఎన్నో సార్లు వినతి పత్రాలు ఇచ్చి, అదనపు తరగతి గదులు నిర్మించుకున్నారు. ఇప్పుడు ఈ పాఠశాలలో 9 గదులున్నవి. 10 మంది ఉపాధ్యాయులున్నారు. 220 మంది విద్యార్థులున్నారు. మరుగుదొడ్లు, త్రాగునీటి సౌకర్యం, విద్యుత్తు ఏర్పాటు చేసుకున్నారు. చదువులలోనూ, ఆటపాటలలోనూ రాణించినవారికి ప్రోత్సాహక బహుమతులిస్తున్నారు. ప్రతి సంవత్సరం విద్యార్థులను విహారయాత్రలకు తీసుకొని వెళ్తున్నారు.

## పేరువెనుక చరిత్ర
కొత్తసత్రం గ్రామనామం కొత్త అనే పూర్వపదం, సత్రము అనే ఉత్తరపదాల కలయికలో ఏర్పడింది. కొత్త అనేది పూర్వాపరసూచిగా, సత్రము అనేది జనపదసూచిగానూ గ్రామనామ పరిశోధకులు గుర్తించారు. సత్రము అన్న పదానికి విశ్రాంతి గృహం, అన్నప్రదాన గృహమన్న అర్థాలు వస్తున్నాయి.

## మూలాలు


వర్గం:కావలి మండలంలోని రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు
ఆంధ్రప్రదేశ్ పర్యాటక అభివృద్ధి సంస్థ

**ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర పర్యాటక అభివృద్ధి సంస్థ** (ఆంగ్లం: Andhra Pradesh Tourism Development Corporation) భారత దేశంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర పర్యాటక రంగాన్ని ప్రోత్సహిచే ప్రభుత్వ సంస్థ. ఇది విజయవాడ కేంద్రంగా పనిచేస్తుంది. దీని ఆధ్వర్యంలో హోటళ్లు, రిసార్టులు, బస్సులు లాంటి పర్యటన సౌకర్యాలు అందచేస్తున్నది. దీనితోబాటు సమాచార, రిజర్వేషన్ కేంద్రాలు, ధ్వని, కాంతి ఆకర్షణలు, తీరిక సమయపు పడవ ప్రయాణం, సమావేశాలకొరకు ఓడ ప్రయాణం సేవలు అందచేస్తున్నది. ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం గొప్ప చారిత్రక, సహజ నేపథ్యాన్ని సూచించే వారసత్వ, ప్రకృతిక, సాహస, ఆరోగ్య, గ్రామీణ పర్యటన ప్యాకేజీలను అందిస్తుంది.. తిరుపతి, హార్స్లీ హిల్స్, అరకు, విశాఖపట్నం, శ్రీశైలం వంటి ప్రసిద్ధ పర్యాటక ప్రదేశాలలో రిసార్టులను నిర్వహిస్తుంది. 63 హైటెక్ కోచ్‌లు, 29 వోల్వో కోచ్‌లు, 8 ఎయిర్ కండిషన్డ్ హైటెక్ కోచ్‌లు, 4 సెమీ స్లీపర్స్, 11 మినీ వాహనాలు, 1 వింటేజ్ కోచ్, 10 క్వాలిస్ వంటి పలు వాహనాలను కలిగివుంది. ఇది విశ్రాంతి పర్యటనను కూడా ప్రోత్సహిస్తుంది.

## పర్యాటక శాఖ
ఈ సంస్థ మాత్రశాఖ పర్యాటక శాఖ. ఇది రాష్ట్రంలోని పర్యాటక కేంద్రాల గురించి సమాచారాన్ని అందరికీ అందజేస్తుంది.

## గమ్యస్థానంగా ఆంధ్రప్రదేశ్

భారతీయ రాష్ట్రాలకు పర్యాటకుల సందర్శనల సంఖ్యను భారతదేశంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ మూడవ స్థానంలో ఉంది. 2013లో, 15.21 కోట్ల మంది దేశీయ పర్యాటకులు ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో వివిధ ప్రాంతాలను సందర్శించారు, ఇది దేశీయ పర్యాటక మార్కెట్లో సుమారు 13.3%గా ఉంది. రాష్ట్రంలో చారిత్రక దేవాలయాలు, సుందరమైన ప్రదేశాలు, సముద్రతీరాలు, జలాశయాలు, సహజమైన అటవీ ప్రాంతాలు ఉన్నాయి. కొన్ని కనీస అవసరాలకు అనుగుణంగా ఉన్న అన్ని కొత్త పర్యాటక మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టులకు లగ్జరీ పన్ను 100% మినహాయింపు అధికారులచే అందించబడుతుంది.

## ఇవీ చూడండి

* తెలంగాణ రాష్ట్ర పర్యాటక అభివృద్ధి సంస్థ

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ పర్యాటక ప్రదేశాలు
వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ సంస్థలు
కృష్ణా నగర్

**కృష్ణా నగర్ ** హైదరాబాదు లోని ఒక ముఖ్య ప్ర్రాంతము. ఇక్కడ ఎక్కువగా సినీ కార్మికులు నివాసముంటారు.

వర్గం:హైదరాబాదు జిల్లా
వర్గం:హైదరాబాదులోని ప్రాంతాలు
యర్నాగుల సుధాకర రావు

**యర్నాగుల సుధాకర రావు** ప్రముఖ డిటెక్టివ్ నవలా రచయిత. ఈయన కలం పేరు *శ్రీ భయంకర్*. 1971 వ సంవత్సరం నుండి ఈయన రచనలు ప్రాచుర్యం పొందాయి. ఈయన రాసిన డిటెక్టివ్ నవలలు *శ్రీ భయంకర్* అన్న కలం పేరుతో ప్రచురితమయ్యి సాహిత్య లోకాన్ని కట్టిపడవేసాయి.

యర్నాగుల సుధాకర రావు గారు ఇప్పటి వరకు సుమారుగా డిటెక్టివ్, జానపద, హర్రర్ నవలలు 338 వరకు రాసారు. అందులో చాలా వరకు పునర్ముద్రణకు వచ్చాయి. వివిధ వార మాస పత్రికలకు, వేల సంఖ్యలలో కథలు రాసారు. మూడు నాటికలు కూడా రాసారు. 
 
 
ఈయన రాసిన శవంతోపెళ్ళి అనే నాటిక వందాలాది ప్రేక్షకుల మన్ననలు పొందింది. ఈయన 1974 లో పత్రికా రంగంలో కూడా అడు పెట్టారు. దిన పత్రికల ఆదివారం సంచికలకు నేర గాథలను రాసారు. 1995 లో *మీరు జర్నలిస్టు కావచ్చూ* అనే పుస్తకాన్ని గ్రామీణ విలేఖరుల కోసం రాసారు. ఈయన బి.కాం. వరకు చదువు కున్నారు. ఈయన నవలలే కాక ఇప్పటి వారికి సులభంగా అర్ధమయ్యే విధంగా అక్బర్ - బీర్బల్ కథలు, పరమానందయ్య శిష్యుల కథలు, తెనాలి రామకృష్ణ కథలు; మొదలగు కథలు రాసారు.
 
 
1971 వ సంవత్సరం ఒక సంఘటన ఆధారంగా ఈయన కథలు రాయడం మొదలు పెట్టారు. ఈయనకు తెలిసిన అమ్మాయి ఎవరొ ద్రోహం చేసారని పురుగుల మందు తాగి చనిపోయింది. ఆ సంఘటన ఆధారంగా చేసుకుని ఆయన కథలు రాయటం ప్రారంభించారు.

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు నవలా రచయితలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:తెలుగు రచయితలు
వర్గం:తెలుగు కథా రచయితలు
వర్గం:కలం పేరుతో ప్రసిద్ధులైన ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యక్తులు
ఆడు మగాడ్రా బుజ్జి

**ఆడు మగాడ్రా బుజ్జి ** 2013 డిసెంబరు 7 న విడుదలైన తెలుగు చిత్రం.
## కథ
అల్లరి చిల్లరగా తిరిగే సిద్ధు (సుధీర్‌) తొలిచూపులోనే ఇందు (అస్మితా సూద్‌) ప్రేమలో పడతాడు. ఆమె చదువుతున్న కాలేజ్‌ తెలుసుకుని అక్కడే తను కూడా చేరుతాడు. కానీ ఆమె అన్న చెర్రీ (రణ్‌ధీర్‌) తన చెల్లి జోలికి వచ్చిన వారినల్లా చితగ్గొడుతుంటాడు. చెర్రీని ప్రేమిస్తుంటుంది అంజలి (పూనమ్‌ కౌర్‌). అంజలితో చెర్రీ ప్రేమలో పడేట్టు చేస్తే తన లైన్‌ క్లియర్‌ అవుద్దని అనుకుంటాడు సిద్ధు. కానీ అంజలి మేనమామ శంకర్‌ (అజయ్‌) ఆ ఊళ్లోనే పెద్ద రౌడీ. శంకర్‌ని బోల్తా కొట్టించి చెర్రీ, అంజలి పెళ్ళి చేయడంతో పాటు తన ప్రేమను గెలుచుకోవడం కూడా సిద్ధు లక్ష్యం.
## నటవర్గం
* సుధీర్ బాబు
* అస్మితా సూద్
* అజయ్ 
* రణధీర్ గట్ల
* పూనమ్ కౌర్ 
* సుమన్ తల్వార్
* విజయ నరేష్ 
* బలిరెడ్డి పృధ్వీరాజ్
* కృష్ణ భగవాన్
* సుమన్ శెట్టి
* చంటి
* సాయికుమార్ పంపన
* రచనా మౌర్య—ప్రత్యేక గీతము

## సాంకేతికవర్గం
## మూలాలు
  
## బయటి లంకెలు
*
*''ఆడు మగాడ్రా బుజ్జీ '' చిత్ర సమీక్ష

వర్గం:2013 తెలుగు సినిమాలు
పోసాని సుధీర్ బాబు

**సుధీర్ బాబు ** గా ప్రసిద్ధిచెందిన **పోసాని నాగ సుధీర్‌బాబు** ఒక తెలుగు సినిమా నటుడు. ఇతను ప్రసిద్ధ తెలుగు నటుడు ఘట్టమనేని కృష్ణ చిన్నల్లుడు.

## నటించిన చిత్రాలు

## పురస్కారాలు

* 2012: సైమా ఉత్తమ తొలిచిత్ర నటుడు - శివ మనసులో శృతి

## మూలాలు

## బయటి లంకెలు
*
*
*
*

వర్గం:1977 జననాలు
వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
వర్గం:సినీ వారసత్వం గల తెలుగు సినిమా వ్యక్తులు
ఛాతి ఎత్తు వద్ద వ్యాసం

**ఛాతి ఎత్తు వద్ద అడ్డుకొలత** ను ఇంగ్లీషులో Diameter at breast height, or DBH అంటారు. DBH అత్యంత సాధారణ డెండ్రోమెట్రిక్ కొలతలలో ఒకటి. నిటారుగా ఉన్న చెట్టు యొక్క మాను లేక అడుగుమాను ను కొలచి దాని అడ్డుకొలతను తెలియజేయడంలో ఇది ఒక ప్రామాణిక పద్ధతి. వృక్ష కొలత పట్టిక కొరకు తీసుకొనే కొలతలలో ఈ ఛాతి ఎత్తు వద్ద అడ్డుకొలత (డి.బి.హెచ్) చాలా సాధారణమైనది మరియ ప్రముఖమైనది. ఎలక్ట్రానిక్ కాలిపర్ ఛాతి ఎత్తు (డిబిహెచ్) వద్ద వ్యాసాన్ని కొలవగలదు, కొలిచిన డేటాను బ్లూటూత్ ద్వారా ఫీల్డ్ కంప్యూటర్‌కు పంపగలదు. చాలా దేశాలలో, DBH భూమికి 1.3 మీటర్ల (4.3 అడుగుల) ఎత్తులో కొలుస్తారు. యునైటెడ్ స్టేట్స్లో, DBH సాధారణంగా భూమికి 4.5 అడుగుల (1.37 మీటర్ల) ఎత్తులో కొలుస్తారు. ఆస్ట్రేలియా, న్యూజిలాండ్, బర్మా, ఇండియా, మలేషియా, దక్షిణాఫ్రికా వంటి కొన్ని దేశాలలో, ఛాతి ఎత్తు వద్ద వ్యాసమును చారిత్రాత్మకంగా 1.4 మీటర్ల (4 అడుగుల 7 అంగుళాలు) ఎత్తులో కొలుస్తారు. అలంకార చెట్లను సాధారణంగా భూమి నుండి 1.5 మీటర్ల ఎత్తులో కొలుస్తారు.

కాండం వ్యాసం, చెట్ల ఎత్తు, కలప పరిమాణం మధ్య అలోమెట్రిక్ సహసంబంధాన్ని ఉపయోగించి ఒకే చెట్టులో లేదా వరుస చెట్లలో కలప పరిమాణం మొత్తాన్ని అంచనా వేయడానికి DBH ఉపయోగించబడుతుంది.

## ఛాతి ఎత్తు వద్ద
ఒక మనిషి చక్కగా నిలబడి అతని ఛాతి ఎత్తు వద్ద, చెట్టు యొక్క చుట్టుకొలత లేక అడ్డుకొలతను కొలుస్తాడు. ఈ విధంగా చెట్టును కొలవడాన్ని ఛాతి ఎత్తు వద్ద అంటారు.

## మూలాలు

వర్గం:రేఖా గణితం
రఘునాథపాలెం (అయోమయ నివృత్తి)

* రఘునాథపాలెం - ఖమ్మం జిల్లాలోని ఖమ్మం (అర్బన్) మండలానికి చెందిన ఓ గ్రామం
* రఘునాథపాలెం (మట్టంపల్లి మండలం) - నల్గొండ జిల్లా, మట్టంపల్లి మండలానికి చెందిన గ్రామం
బిజ్జుల తిమ్మభూపాలుడు

**బిజ్జల తిమ్మభూపాలుడు** 17వ శతాబ్దికి చెందిన రాజకవి. మురారి అను సంస్కృత కవి రచించిన "అనర్ఘరాఘవం" అను సంస్కృత నాటక గ్రంథాన్ని అదే పేరుతో తెలుగులో, పద్యరూపంలో అనువదించిన పండితకవి. 1675లో జన్మించిన తిమ్మభూపాలుడు రెడ్డి వంశానికి చెందిన వాడు. ఇతని తాత పెద్దతిమ్మ భూపాలుడు ప్రాగటూరును ఏలిన రెడ్డి వంశీయులలో సుప్రసిద్ధుడు. ఇతని తల్లి జనుంపల్లి(జమపల్లి) వెంకటరాజు కుమారై బచ్చమాంబ. తిమ్మభూపాలుడు కూడా ప్రాగటూరు రాజధానిగా ఆలంపురం సీమను పాలించాడు. వనపర్తి రాజైన జనుంపల్లి బహిరిగోపాలరావు ఇతని మేనమామ. ఐదు ఆశ్వాశాలతో కూడిన అనర్ఘరాఘవీయంను తన ఆస్థానకవి అయిన కృష్ణకవి. సహాయంతో పూర్తిచేశాడు. ఈ గ్రంథం ప్రాగటూరి రామేశ్వరస్వామికి అంకితం ఇవ్వబడింది. తిమ్మభూపాలుడు 1725లో మరణించాడు. * బిజ్జుల తిమ్మభూపాలుడు మురారి విజ్ఞానానికి కొరతరాని విధంగా అనర్ఘరాఘవాన్ని అనువాదం చేశాడు * అని చాగంటి శేషయ్య గారు కీర్తించారు.

## మూలాలు

వర్గం:మహబూబ్ నగర్ జిల్లా కవులు
వర్గం:మహబూబ్ నగర్ జిల్లా ప్రాచీన కవులు
వర్గం:తెలుగు కవులు
వర్గం:మహబూబ్ నగర్ జిల్లా సంస్థానాధీశులు
వర్గం:సంస్థానాధీశులు
కార్తిక్ శివకుమార్

**కార్తీక్ శివకుమార్** ప్రముఖ భారతీయ నటుడు. ఇతను ***కార్తీ*** అని పిలువబడుతుంటాడు. తమిళ సినిమాల్లో నటించిన కార్తీ తెలుగులోనూ ప్రముఖ నటుడే. తను తమిళంలో నటించిన సినిమాలు తెలుగులోకి అనువాదమవ్వటం వల్ల, ఆయా తెలుగు అనువాదాలకు కార్తీ స్వయంగా డబ్బింగ్ చెప్పుకోవటం వల్ల తనకి తెలుగులో మంచి మార్కెట్ ఏర్పడింది. మణిరత్నం దగ్గర అసిస్టంట్ దర్శకుడిగా పనిచేసిన కార్తీ 2007లో పరుత్తివీరన్ సినిమా ద్వారా పరిచయమయ్యాడు. ఆ తర్వాత 2010లో అయరతిల్ ఒరువాన్, పయ్యా, నాన్ మహాన్ అల్లా; 2011లో సిరుతై సినిమాల వరుస విజయాల వల్ల కార్తీ తమిళ సినీపరిశ్రమలో గుర్తింపు పొందాడు.

## ఫిల్మోగ్రఫీ

:* *అన్ని సినిమాలు తమిళమే తప్ప వేరే విధంగా గమనించండి*

### వాయిస్ నటుడిగా

## డిస్కోగ్రఫీ

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు
* 

వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు
వర్గం:తమిళ సినిమా నటులు
వర్గం:1977 జననాలు
వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు
జినవల్లభుడు

**జినవల్లభుడు** తెలుగు భాషకు ప్రాచీన భాష హోదా కట్టబెట్టిన తొలి కందపద్యాలు రాసిన కవి. వేములవాడ చాళుక్యులు సా.శ. 750 నుంచి సా.శ. 973 వరకు.. అంటే సుమారు రెండు శతాబ్దాల పాటు మొదట బోధన్‌ను, తర్వాత వేములవాడను రాజధానిగా చేసుకొని ‘సపాదలక్ష’ రాజ్యాన్ని (నేటి నిజామాబాద్, కరీంనగర్ జిల్లాల ప్రాంతాన్ని) పరిపాలించారు. వీరు రాష్ట్రకూటుల సామంతులు. వీరిలో రాజనీతిజ్ఞుడు, విద్యావిశారదుడు, కవిపండిత పోషకుడిగా గుర్తింపు పొందిన రెండో అరికేసరి, సా.శ.930 నుంచి సా.శ.955 వరకు వేములవాడ రాజధానిగా పాలించాడు. ఈయన ఆస్థానంలోని పంప మహాకవి, కన్నడ కవిత్రయంలో ఒకడు. రెండో అరికేసరిని అర్జునుడితో పోలుస్తూ.. ఆయన రచించిన ‘విక్రమార్జున విజయం’.. ‘పంప మహాభారతం ’గా ప్రసిద్ధిగాంచింది. ఆ పంప మహాకవి తమ్ముడే జినవల్లభుడు . జైనమతాభివృద్ధి కోసం విశేష కృషి చేసిన ఈ జినవల్లభుడే తెలంగాణ కవులను,ఆంధ్ర నన్నయకు అన్నయ్యలను చేశాడు.ఆదికవి నన్నయకు అన్నయ్యలాంటి కవి జినవల్లభుడే. 
కరీంనగర్ జిల్లాలోని గంగాధర మండలం కురిక్యాల గ్రామంలోని వృషభగిరి అనే బొమ్మలమ్మ గుట్ట పై చెక్కబడి ఉన్నాయి.

తెలుగుకు ‘ప్రాచీన హోదా’ కట్టబెట్టిన కందాలు..
ఈ జైనచక్రేశ్వరి, దిగంబర విగ్రహాల కింది భాగాన జినవల్లభుడు చెక్కించిన త్రిభాషా (తెలుగు, కన్నడ, సంస్కృత) శాసనం వలన ఆదికవి నన్నయ (కీ.శ.1051) కు వందేళ్ల ముందే ఇక్కడ తెలుగులో సాహిత్యం వచ్చిందని ఆధారసహితంగా రుజువైంది. సా.శ.945లో వేయించిన ఈ శాసనం చివరన ఉన్నవి తొలి తెలుగు కంద పద్యాలని తేలింది. 1995లో కరీంనగర్ జిల్లాకు చెందిన సుప్రసిద్ధ కవి, డాక్టర్ మలయశ్రీ పరిశోధనతో ఇవి తెలుగుభాషలోనే మొట్టమొదటి కంద పద్యాలు అని ప్రపంచానికి తెలిసింది. అనంతర కాలంలో తమిళంలాగే తెలుగుకూ ప్రాచీనభాష హోదా కల్పించాలనే ఉద్యమం రాష్ట్రవ్యాప్తంగా బయలుదేరింది. ఈమేరకు రాష్ట్ర సర్కారు ఎన్నిసార్లు మొరపెట్టుకున్నా సరైన ఆధారాల్లేక కేంద్రప్రభుత్వం ససేమిరా అంది. ఆ సమయంలో బొమ్మలమ్మ గుట్టపై ఉన్న కందపద్యాలే కీలకమయ్యాయి. చివరికి వీటి ఆధారంగానే కేంద్ర ప్రభుత్వం మన తెలుగుభాషకు ప్రాచీనహోదా కల్పించింది.
బొమ్మలమ్మ గుట్టపై ఉన్న కంద పద్యాలు..
:1. జిన భవనముపూత్తించుట
:జిన పూజల్సేయుచున్కి జిన మునులకు న
:త్తిన యన్న దానం బీవుట
:జినవల్లభు బోలంగలరె జిన ధర్మపరుల్
:2. దినకరుసరి వెల్గుదుమని
:జినవల్లభు నొట్టనెత్తు జితకవినననున్
:మనుజుల్గలరే ధాత్రిం
:వినుతిచ్చెదు ననియవృత్త విబుధ కవీంవూదుల్
:3. ఒక్కొక్క గుణంబ కల్గుదు
:రొక్కొణ్డిగా కొక్కలక్క లేవెవ్వరికిం
:లెక్కింప నొక్కొ లక్కకు
:మిక్కిలి గుణపక్షపాతి గుణమణి గుణముల్
:‘‘జినభవనాలు కట్టించడం, జినసాధువుల పూజలు చేయడం, జినమునులకు నచ్చిన భోజనాలు పెట్టడంలో ఇతర జైనులెవ్వరినీ జినవల్లభునితో సరిపోల్చలేం. సూర్యుడితో సమానంగా వెలుగువారు, జినవల్లభునితో సరితూగు మరే కవులూ లేరు. ఒక్కొక్కరు ఒక్కొక్క సుగుణంతో ఉంటారు. ఆలోచించి చూస్తే జినవల్లభుడే గుణమణి. పైగా ఆయన గుణపక్షపాతి’’ అని ఈ కందాల అర్థం.
## మూలాలు

వర్గం:తెలుగువారు
వర్గం:తెలుగు కవులు
వర్గం:తెలంగాణ చారిత్రిక వ్యక్తులు
నిర్మాణం

ఆర్కిటెక్చర్, సివిల్ ఇంజనీరింగ్ రంగాలలో అవస్థాపన యొక్క నిర్మించే లేదా కూర్చే ఒక ప్రక్రియ **నిర్మాణము**. ఒకే ఒక కార్యాచరణ, భారీ స్థాయి నిర్మాణం అనే సంబంధం లేకుండా మానవ బహువిధి నిర్వహణల యొక్క అద్భుతకృత్యములు ఉన్నాయి. సాధారణంగా, ఈ పని ఒక ప్రాజెక్ట్ మేనేజర్ ద్వారా నిర్వహించబడుతుంది, నిర్మాణ నిర్వాహకుడు, డిజైన్ ఇంజనీర్, నిర్మాణ ఇంజనీర్ లేదా ప్రాజెక్ట్ ఆర్కిటెక్ట్ లచే పర్యవేక్షించబడుతుంది. ఒక ప్రాజెక్ట్ యొక్క విజయవంతమైన అమలు కోసం సమర్థవంతమైన ప్రణాళిక అవసరం. 

మౌలిక సదుపాయాల యొక్క రూపకల్పన, అమలులో పాల్గొనేవారు ఈ పని వల్ల ఏర్పడే పర్యావరణ ప్రభావాలనే ప్రశ్న తప్పక పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి, విజయవంతమైన షెడ్యూల్, బడ్జెట్, నిర్మాణ సైట్ భద్రత, నిర్మాణ వస్తువుల లభ్యత, లాజిస్టిక్స్, నిర్మాణ ఆలస్యం, బిడ్డింగ్ వలన ప్రజలకు కలిగే అసౌకర్యం మొదలైనవి తప్పక పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి.

## నిర్మాణ ప్రాజెక్టు రకాలు
సాధారణంగా, నిర్మాణంలో నాలుగు రకాలు ఉన్నాయి:
# నివాస భవన నిర్మాణం
# పారిశ్రామిక నిర్మాణం
# వాణిజ్య భవన నిర్మాణం
# భారీ పౌర నిర్మాణం

నిర్మాణ ప్రాజెక్టు యొక్క ప్రతి రకం, ప్రణాళిక, రూపకల్పన, ప్రాజెక్ట్ నిర్మాణ, నిర్వహణకు ఒక ప్రత్యేక జట్టు అవసరం.

వర్గం:నిర్మాణాలు
మల్లన మంత్రి

"మల్లన మంత్రి" సా.శ. 1650 పూర్వార్థానికి చెందినవాడు. బోరవెల్లి సీమకు చెందిన కవి. దత్తన్నకు సోదరుడు. బోరవెల్లి నృసింహకవికి తాత. ఇతను ' చంద్రభాను చరిత్ర ' అను ప్రబంధాన్ని రచించాడు. ఇది ఐదు ఆశ్వాసాల గ్రంథం. సత్యాకృష్ణల సంతానమైన చంద్రభానుడు కుండినపురం రాజైన రుక్మబాహు కూతురగు కుముదినిని వివాహమాడుటను ఇతివృత్తంగా చేసుకొని రాసిన గ్రంథమిది. మల్లన దీనిని తన ఇలవేల్పైన శ్రీదత్తాత్రేయస్వామిని మొదటి పద్యమును కీర్తించి గ్రంథాన్ని ఆరంభించాడు. దీని తాళపత్ర ప్రతి హైదరాబాదులోని ప్రాచ్యలిఖిత పుస్తక భాండాగారంలో ఉంది. వీరి నివాస ప్రాంతమే వంశం పేరుగా స్థిరపడిపోయింది, బోరవెల్లి కవులుగా ప్రసిద్ధిచెందారు. వీరు ఆరువేల నియోగుల కుటుంబానికి చెందినవారు. స్వతంత్ర కపి గోత్రం. వీరి ఇలవేల్పు శ్రీ దత్తాత్రేయస్వామి.
## మూలాలు

వర్గం:మహబూబ్ నగర్ జిల్లా ప్రాచీన కవులు
వర్గం:మహబూబ్ నగర్ జిల్లా కవులు
బోరవెల్లి నృసింహకవి

**బోరవెల్లి నరసింహకవి** సా.శ. 1650 ప్రాంతానికి చెందినవాడు. బోరవెల్లి సీమకు చెందిన కవి. దత్తన్న, మల్లన మంత్రి లకు మనుమడు. కృష్ణప్ప కవికి కుమారుడు. గద్వాల సంస్థానంలో అల్లసాని పెద్దనలా భాసిల్లిన కాణాదం పెద్దనకు భావమరిది. *నృసింహ విలాసం* అను కావ్యాన్ని రాసినట్లు తెలుస్తుంది. కాని ఇది అలభ్యం. నృసింహకవి *సౌపర్ణోపాఖ్యానం*ను రచించి ఆలంపూరులోని నరసింహస్వామికి అంకితమిచ్చాడు. ఇతను రాజ సభలకు వెళ్లేటప్పుడు లేఖకులు, పాఠకులు వెంట నడిచేవారట. ఉక్తపదార్థగౌరవాలు అడుగుతూ నడిచేవారట. ఇతను రాజ గురువు కూడా. రాజకవి ఐన పెద పానుగల్లు దుర్గాధిపతి కుమార వేంకటరాయలు నృసింహకవికి శిష్యుడు. నృసింహకవి ప్రోత్సాహంతో *ద్రౌపదీ కల్యాణం* అను ప్రబంధాన్ని రచించాడు. 
## మూలాలు

వర్గం:మహబూబ్ నగర్ జిల్లా ప్రాచీన కవులు
వర్గం:మహబూబ్ నగర్ జిల్లా కవులు
అవిశ్వాస తీర్మానం

ప్రభుత్వాన్ని నియంత్రించే శక్తివంతమైన రాజ్యాంగ పద్ధతుల్లో **అవిశ్వాస తీర్మానం** ఒకటి.

## మండల పరిషత్
అధ్యక్ష, ఉపాధ్యక్షులపై అవిశ్వాస తీర్మానము:
* మండల పరిషత్ ప్రాధేశిక సభ్యులు 50 శాతం మంది సంతకం చేసి వ్రాతమూలకమైన నోటీసు ఇచ్చుట ద్వారా మండల పరిషత్ అధ్యక్షునిపైన అవిశ్వాస తీర్మానం ప్రతిపాదించవచ్చు. 
* పదవిలో చేరిన 2 సంవత్సరాలలోపు ఈ ప్రతిపాదన తీసుకొని రాకూడదు.
* పదవీకాలములో ఒకసారి మాత్రమే ఇట్టి ప్రతిపాదన చేయాలి.
* సమావేశ సమయములో మొత్తం సభ్యులను లెక్కించేటప్పుడు, ఖాళీగా వున్న సభ్యుల స్థానాలను వదిలేసి, అధ్యుక్షుని కలుపుకొని అధ్యక్ష లేదా ఉపాధ్యక్ష పదవికై జరుగు ఎన్నికలలో ఓటు వేయుటకు హక్కు గల సభ్యులనే లెక్కించాలి. సస్పెన్షన్ లో వున్న సభ్యులను కూడా లెక్కలోనికి తీసుకోవాలి.
* మొత్తం సభ్యుల సంఖ్యలో మూడింట రెండు వంతులకు (2/3) తగ్గని సభ్యులు తీర్మానాన్ని సమర్ధిస్తే, ప్రభుత్వం సంబంధిత వ్యక్తిని పదవి నుండి తొలగిస్తూ నోటిషికేషన్లు జారీ చేస్తుంది.

## లోక్‌సభ లేదా శాసనసభ
చెప్పనవసరం లేదు. సాధారణంగా ప్రతిపక్షాలు అవిశ్వాస తీర్మానాన్ని ప్రవేశపెడతాయి. ఈ తీర్మానాన్ని మొత్తం మంత్రిమండలిపై ప్రవేశపెట్టాలి. అవిశ్వాస తీర్మానాన్ని సభ స్వీకరించడానికి కనీసం 50 మంది సభ్యుల మద్ధతు అవసరం. అవిశ్వాస తీర్మానానికి మద్ధతు ఇవ్వాలా? వద్దా? అనే నిర్ణయాధికారం స్పీకర్ కు ఉంటుంది.

వర్గం:ప్రభుత్వం
వర్గం:తీర్మానములు
వర్గం:రాజకీయ పదజాలం
మాదాల నారాయణస్వామి

thumb|మాదాల నారాయణస్వామి
**మాదాల నారాయణస్వామి** (ఫిబ్రవరి 13, 1914 - డిసెంబర్ 9, 2013) సీనియర్ కమ్యూనిస్టు నాయకుడు. ఎంఎన్‌ఎస్‌గా ప్రసిద్ధిగాంచారు.

## జననం
ఈయన ప్రకాశం జిల్లా, సంతనూతలపాడు మండలం మైనంపాడు గ్రామంలో 1914, ఫిబ్రవరి 13 న జన్మించారు. తల్లిదండ్రులు: రాఘవులు, రాఘవమ్మ. 99ఏళ్ల వయస్సు గల ఎంఎన్‌ఎస్ ఉత్తమ కమ్యూనిస్టుగా, నీతి నిజాయితీలకు మారుపేరుగా నిలిచారు. ‘భారత- చైనా మిత్ర మండలి’ వ్యవస్థాపక అధ్యక్షులుగానూ పనిచేశారు. బెనారస్ విశ్వవిద్యాలయంలో ఎం.ఏ డిగ్రీ తీసుకున్నారు. 1936లో భారత కమ్యూనిస్టు పార్టీ సభ్యుడయ్యారు. 1946-1951 తెలంగాణ సాయుధ రైతాంగ పోరాట కాలంలో రహస్య జీవితం గడిపారు.ఆ సమయంలోనే తన సోదరుడు మాదాల కోటయ్య ఎన్‌కౌంటర్‌లో కోల్పోయారు. కమ్యూనిస్టు పార్టీపై నిషేధం తొలగించిన తర్వాత 1952లో జరిగిన సాధారణ ఎన్నికల్లో సీపీఐ అభ్యర్థిగా ఒంగోలు శాసన సభ్యుడిగా ఎన్నికయ్యారు. 1962లో ఒంగోలు పార్లమెంటు నియోజకవర్గం నుంచి పార్లమెంటు సభ్యుడిగా ఎన్నికయ్యారు. శాసనసభ్యుడిగానూ, పార్లమెంటు సభ్యుడిగానూ పార్టీ క్రమశిక్షణకు కట్టుబడి పనిచేశారు. రైతు కూలీల సమస్యలనూ, కార్మిక సమస్యలనూ చట్ట సభల్లో ప్రస్తావించి, వాటి సాధన కోసం పోరాడారు. విశాఖ ఉక్కు ఫ్యాక్టరీ ఉద్యమం సందర్భంగా కొల్లా వెంకయ్యతో కలిసి రాజీనామా చేశారు.

## మరణం
2013, డిసెంబర్ 9 న గుంటూరులో మరణించారు.,  భార్య సులోచన కుమారుడు విద్యాసాగర్ కుమార్తె వీణ ఉన్నారు. 
## మూలాలు

వర్గం:2013 మరణాలు
వర్గం:1914 జననాలు
వర్గం:3వ లోక్‌సభ సభ్యులు
వర్గం:ప్రకాశం జిల్లా కమ్యూనిస్టు నాయకులు
వర్గం:ప్రకాశం జిల్లా నుండి ఎన్నికైన లోక్‌సభ సభ్యులు
క్యారట్ మెంతి పచ్చడి

**క్యారట్ మెంతి పచ్చడి** ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని కొన్ని ప్రాంతాలలో ఒక పేరుపొందిన పచ్చడి. దీనిని ఇప్పుడు విదేశాలకు కూడా ఎగుమతి చేస్తున్నారు.
## కావలసిన పదార్థాలు
*క్యారెట్లు - 2
*మెంతి ఆకు - 1 కప్పు
*మినప్పప్పు, శనగపప్పు - 1 టేబుల్ స్పూను చొప్పున
*జీలకర్ర - 1 టీ స్పూను
*ఆవాలు - అర టీ స్పూను
*ఎండుమిర్చి - 2
*వెల్లుల్లి రేకలు - 5
*పచ్చిమిర్చి - 2
*బెల్లం తురుము - 1 టేబుల్ స్పూను
*ఉప్పు - రుచికి తగినంత
*నిమ్మరసం - 1 టేబుల్ స్పూను
*నూనె - 1 టేబుల్ స్పూను
*తాలింపు దినుసులు - సరిపడినన్ని.
## తయారుచేసే విధానం
#అర టీ స్పూను నూనెలో వెల్లుల్లి, జీలకర్ర, మినప్పప్పు, శనగపప్పు, ఎండుమిర్చి, ఆవాలు దోరగా వేగించి పక్కనుంచాలి.
#అదే కడాయిలో టీ స్పూను నూనెలో పచ్చిమిర్చి, క్యారెట్ ముక్కలు (పచ్చివాసన పోయేవరకు) 4 నిమిషాలు వేగించి తీసెయ్యాలి.
#మరో అర టీ స్పూను నూనెలో మెంతి ఆకులు కూడా వేగించాలి.
#వేగించుకున్న వరసలోనే మిక్సీలో పప్పులు, క్యారెట్ ముక్కలు, మెంతి ఆకులు ఒక్కొక్కటిగా వేస్తూ రుబ్బుకోవాలి.
#తర్వాత తాలింపుతో పాటు నిమ్మరసం కలుపుకోవాలి.
#వేడి వేడి అన్నంతో ఈ పచ్చడి బాగుంటుంది.

వర్గం:వంటలు
వర్గం:భారతీయ వంటలు
వర్గం:శాకాహార వంటలు
వర్గం:రోటి పచ్చళ్ళు
కేర్చిపల్లి

**కేర్చిపల్లి** ,తెలంగాణ రాష్ట్రం, యాదాద్రి భువనగిరి జిల్లా, వలిగొండ మండలంలోని గ్రామం.
ఇది మండల కేంద్రమైన వలిగొండ నుండి 8 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన నల్గొండ నుండి ఉత్తర దిశగా 52 కిమీ దూరంలో ఉంది.

## సమీప గ్రామాలు
దీనికి తూర్పున మొగిలిపాక, పడమరలో పులిగిళ్ళ, ఉత్తరాన రేగుల బావి, దక్షిణాన వెల్వర్తి గ్రామాలు ఉన్నాయి.

## గ్రామం పేరు వెనుక చరిత్ర
ఈ గ్రామం ప్రక్కన పేరుపొందిన కేర్శి బావి కలదు. ఈ బావి పేరు మీదనే ఈ గ్రామానికి ఆ పేరు వచ్చిందని గ్రామస్తుల కథనం.

## విశేషాలు

* కేర్చిపల్లి తాటి, ఈతకల్లు కి ప్రసిద్ధి చెందింది.
* ఉత్తమ గ్రామ పంచాయతిగా గుర్తింపు చెందింది.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
క్యారట్ దోశ

**క్యారట్ దోశ ** దోశలో ఒక ప్రత్యేక రకమైన దోశ. ఇందులో పలు పోషకాలు లభ్యమౌతాయి. దీనిని ఉత్తర భారతదేశంలో విరివిగా చేస్తారు.
## కావలసిన పదార్థాలు
*క్యారెట్ తురుము - 1 కప్పు
*బియ్యం - 1 కప్పు
*పచ్చిమిర్చి - 2
*దనియాలు - 1 టీ స్పూను
*ఉప్పు - రుచికి తగినంత
*పచ్చికొబ్బరి తురుము - పావు కప్పు
*మజ్జిగ - కప్పు
*ఉల్లి తరుగు - అరకప్పు
*కొత్తిమీర తరుగు - పావుకప్పు
*నూనె - కాల్చడానికి సరిపడా
## తయారుచేసే విధానం
#ఒక రాత్రంతా బియ్యం నానబెట్టాలి.
#నీరు వడకట్టిన బియ్యంలో పచ్చిమిర్చి, క్యారెట్ తురుము, ఉల్లి, కొత్తిమీర తరుగు, దనియాలు, ఉప్పు, పచ్చికొబ్బరి వేసి (నీటికి బదులు) మజ్జిగ చిలకరిస్తూ చిక్కగా రుబ్బుకోవాలి. 
#తర్వాత ఈ మిశ్రమాన్ని దోశల్లా పోసుకుని రెండువైపులా కాల్చుకోవాలి.
#ఇందులో రైతా ను కూరగా వాడుకోవచ్చు.

## ఇవి కూడా చూడండి
* నీర్ దోశ
* మసాలా దోసె
* సాదా దోసె

## మూలాలు

వర్గం:వంటలు
వర్గం:భారతీయ వంటలు
వర్గం:శాకాహార వంటలు
వర్గం:దోశలు
ఆవిర్భావం

తత్వశాస్త్రం, వ్యవస్థల సిద్ధాంతం, విజ్ఞాన, కళలలో **ఆవిర్భావం** అనగా సంక్లిష్ట విధానాల, సాపేక్ష సాధారణ పరస్పర చర్యల బహుళత్వము యొక్క బయటకు ఉత్పన్నమయ్యే మాదిరిల మార్గం. ఏకీకృత స్థాయిల యొక్క, క్లిష్టమైన వ్యవస్థల యొక్క సిద్ధాంతాలకు కేంద్రబిందువు ఆవిర్భావం. జీవశాస్త్రంలోని రసాయన శాస్త్రముల యొక్క నియమములలో ఆవిర్భావ లక్షణములు చూడవచ్చు, ఇంకా సూక్ష్మకణ భౌతికశాస్త్రములలోను ఆవిర్భావ లక్షణములు చూడవచ్చు.

అదేవిధంగా, మనస్తత్వశాస్త్రంలో న్యూరోబయలాజికల్ డైనమిక్స్ యొక్క ఆవిర్భావ లక్షణములు అర్ధం చేసుకోవచ్చు, మనస్తత్వశాస్త్రం యొక్క ఆవిర్భావ లక్షణముగా స్వేచ్ఛా మార్కెట్ సిద్ధాంతాల ఆర్థిక వ్యవస్థ అర్థమవుతుంది.

## నిర్వచనములు
ఆవిర్భావమనే ఆలోచన కనీసం అరిస్టాటిల్ కాలం నుండి ఉంది. ఈ భావన వ్రాసిన అనేక చారిత్రిక శాస్త్రవేత్తలలోని ఇద్దరు జాన్ స్టువర్ట్ మిల్, జూలియన్ హుక్స్లే. తత్వవేత్త G. H. ల్యుస్ వ్రాతల ద్వారా ఎమర్జెంట్ (ఆవిర్భావం) పదం వాడుకలోకి వచ్చింది.

సాధారణ వాడుక పదాలలో:
ఆవిర్భావం అంటే ఆవిర్భవించటం, లేదా జనించటం, లేదా ఉద్భవం, లేదా ఉద్భవించటం, లేదా పుట్టుకురావడం

## చిత్రమాలిక

Image:Termite Cathedral DSC03570.jpg|ప్రకృతిలో ఆవిర్భావపు ఒక మచ్చుతునక చెదపురుగులచే నిర్మితమైన చెదలుపుట్ట
Image:Sand dune ripples.jpg|ప్రకృతిలో ఆవిర్భావపు నిర్మాణానికి ఉదాహరణ గాలి లేదా నీటి ద్వారా ఇసుకమేటలో ఏర్పడిన అలల నమూనాలు
Image:Causeway-code poet-4.jpg|ప్రకృతి ప్రక్రియల ద్వారా క్లిష్టమైన ఆవిర్భావపు నిర్మాణానికి ఒక ఉదాహరణ ఉత్తర ఐర్లాండ్ లోని జెయింట్ యొక్క కాజ్వే 
Image:Water Crystals on Mercury 20Feb2010 CU1.jpg|ఉష్ణోగ్రత, తేమ యొక్క సరైన పరిస్థితుల వలన గాజుపై సహజంగా ఆవిర్భవించిన నీటి స్ఫటికాలు 
Image:Garni Gorge3.jpg|సహజ ఆవిర్భావపు నిర్మాణానికి ఒక ఉదాహరణ అర్మేనియాలోని గార్ని జార్జ్ వద్ద గోఘ్ట్ (Goght) నది ద్వారా చెక్కబడిన ఇంపైన రాళ్లు


వర్గం:శాస్త్రీయ పదజాలం
స్టాక్‌హోమ్

స్టాక్‌హోమ్ స్వీడన్ దేశపు రాజధాని నగరం, అతిపెద్ద నగరం. స్వీడన్ లోని జనాభాలో అత్యధికంగా 22 శాతం ప్రజలు ఇక్కడ నివసిస్తున్నారు. స్వీడన్ కు ఆర్థిక, రాజకీయ, సాంస్కృతిక కేంద్రంగా వర్ధిల్లుతోంది. అద్భుతమైన భవన సముదాయాలతో, విస్తారమైన జల నిల్వలతో, అనేక ఉద్యానవనాలతో విలసిల్లే అందమైన నగరంగా పేరు గాంచింది. ఇది అనేక దీవుల సముదాయం.

1252 నుంచే ఇది ఒక పట్టణంగా విలసిల్లింది. ఇందులో చాలా భాగం వరకు బిర్జర్ జార్ల్ నిర్మించినట్లు తెలుస్తోంది.ఆ తరువాత జర్మన్ నగరమైన లుబెక్ తో ఏర్పాటు చేసుకున్న వాణిజ్య ఒప్పందం వల్ల వేగంగా అభివృద్ధి చెందింది.ఈ ఒప్పందం ప్రకారం జర్మన్ వర్తకులు ఇక్కడ స్వేచ్ఛగా వ్యాపారాలు చేసుకోవడమే కాకుండా అక్కడే స్థిర నివాసం ఏర్పాటు చేసుకోవచ్చు.1436 లో ఈ నగరం అధికారికంగా స్వీడన్ రాజధానిగా ప్రకటించబడింది. 
## మూలాలు

వర్గం:ఒలింపిక్ క్రీడలు నిర్వహించిన నగరాలు
సంగెం (అయోమయ నివృత్తి)

* సంగెం (కోరుట్ల) - జగిత్యాల జిల్లా, కోరుట్ల మండలం లోని గ్రామం.
* సంగెం(బోధన్) - నిజామాబాదు జిల్లా బోధన్ మండలం లోని గ్రామం
*సంగెం (వరంగల్) - వరంగల్ జిల్లా, సంగెం మండలం లోని గ్రామం
పూడూరు కృష్ణయామాత్యుడు

"పూడూరు కృష్ణయామాత్యుడు" ఇతను 17 వ శతాబ్ది పూర్వార్థానికి చెందిన కవి. గద్వాల సమీపంలోని పూడూరు గ్రామవాసి. ఇతని తండ్రి కొండయామాత్యుడు. కాండిన్యస గోత్రులు. ఈ కవి తన గురువు యోగానందుడని చెప్పుకున్నాడు. ఈ యోగానందుడే కృష్ణయామాత్యునికి వాసుదేవద్వాదశాక్షరీమంత్రబీజాన్ని ఉపదేశించాడు. కౌసలేయ చరిత్రమును రాసిన లయగ్రాహి గరుడాచల కవి కి ఇతను సమకాలికుడు. కృష్ణయామాత్యుడు ' భగవద్గీతార్థ దర్పణం ' అను గ్రంథాన్ని రచించాడు. 17 అధ్యాయములు కలిగిన ఈ తాళ పత్ర గ్రంథం 62 కమ్మలతో రాయబడి ఉన్నది.
## మూలాలు

వర్గం:మహబూబ్ నగర్ జిల్లా ప్రాచీన కవులు
వర్గం:మహబూబ్ నగర్ జిల్లా కవులు
నా పేరు శివ

**నా పేరు శివ** సుసీంద్రన్ దర్శకత్వంలో 2010లో విడుదలైన తమిళ అనువాద చిత్రం. ఇందులో కార్తిక్, కాజల్ అగర్వాల్ ప్రధాన పాత్రలు పోషించారు. ఈ చిత్రాన్ని కె. ఇ. జ్ఞానవేల్ రాజా నిర్మాణసారథ్యంలో స్టూడియో గ్రీన్ పతాకంపై నిర్మించబడింది. యువన్ శంకర్ రాజా ఈ చిత్రానికి సంగీతం అందించాడు.

## కథ
శివ ఒక మధ్యతరగతి యువకుడు. అతని తండ్రి ఒక టాక్సీ డ్రైవరు. కుటుంబానికంతటికీ ఆయనే జీవనాధారం. శివ తన స్నేహితుడి పెళ్ళిలో ప్రియ అనే ఒక అమ్మాయిని చూసి ప్రేమలో పడతాడు. కానీ ప్రియ తండ్రి శివను ముందుగా ఒక ఉద్యోగం సంపాదించి జీవితంలో స్థిరపడమనీ అప్పుడే తన కూతుర్నిచ్చి పెళ్ళి చేస్తానని చెబుతాడు. శివ వెంటనే ఒక చిన్న ఉద్యోగం సంపాదిస్తాడు కానీ వెంటనే తనని ఆ ఉద్యోగం నుంచి తీసేస్తారు. ఒకసారి శివ తండ్రి ఐదుమంది యువకులు కలిసి ఒక యువతిని అపహరించడం చూస్తాడు. వారిని అడ్డుకోబోగా వాళ్ళు ఆయన మీద దాడి చేస్తారు. ఆయన్ను ఆసుపత్రిలో చేరుస్తారు. అక్కడ కూడా ఆయన మీద వారు దాడి చేయబోగా శివ వచ్చి వారిని అడ్డుకుంటాడు. కుటుంబాన్ని పోషించడం కోసం శివ మళ్ళీ ఉద్యోగం సంపాదించి ఆసరాగా ఉంటాడు. కానీ తండ్రి మీద దాడి చేసిన వాళ్ళ కోసం వెతుకుతూ ఉంటాడు. తండ్రి మరణించిన అమ్మాయి శవాన్ని చూసి హంతకులను గుర్తించడానికి కొన్ని ఆధారాలు పోలీసులకు చెబుతాడు. హంతకులు శివ తండ్రిని చంపేస్తారు. పోలీసులు వచ్చి ఆ కేసును పరిశీలిస్తామని చెప్పగా శివ వద్దని చెబుతాడు కానీ తానే స్వయంగా హంతకులను వేటాడాలని నిర్ణయించుకుంటాడు. పోలీసులకు తెలియకుండా అతను వారిని ఎలా అంతమొందించాడనేది మిగతా కథ.

## తారాగణం
* శివగా కార్తిక్ శివకుమార్
* కాజల్ అగర్వాల్
* జయప్రకాశ్
* సూరి
* లక్ష్మి రామకృష్ణన్
* రవిప్రకాష్
* నీలిమ రాణి
* రామచంద్రన్ దుర''ైరాజ్
* అరుల్ దాస్
* వినోద్ కిషన్
* రాజీవన్

## సంగీతం
ఈ చిత్రానికి యువన్ శంకర్ రాజా సంగీత దర్శకత్వం వహించాడు.

## మూలాలు

వర్గం:తమిళ అనువాద సినిమాలు
వర్గం:కాజల్ అగర్వాల్ నటించిన సినిమాలు
శకుని (సినిమా)

**శకుని**  శంకర్ దయాల్ దర్శకత్వం వహించిన,  ఎస్. ఆర్. ప్రభు 2012 లో  నిర్మించిన భారతీయ తమిళ భాషా రాజకీయ  యాక్షన్ కామెడీ చిత్రం.  ఈ చిత్రంలో కార్తీ, ప్రణిత ప్రధాన పాత్రల్లో నటించగా, సంతానం, ప్రకాష్ రాజ్, కోట శ్రీనివాస రావు, రాధిక, నాజర్  సహాయక పాత్రల్లో నటించారు.  ఈ చిత్రం  డబ్ వెర్షన్లు వరుసగా తెలుగు,  హిందీలలో షకుని (2012),  రౌడీ లీడర్ (2016) గా విడుదలయ్యాయి. ఈ చిత్రం సగటు హిట్‌గా ప్రకటించబడింది.

## తారాగణం

* కార్తీ  : కమలకన్నన్ అలియాస్ కన్నన్ / కమల్, కారైకుడి నుండి వచ్చిన వ్యక్తి, రాజకీయ విశ్లేషకుడిగా మారడం ద్వారా తన పూర్వీకుల ఇంటిని రైల్వే నిర్మాణం నుండి కాపాడటానికి ప్రయత్నిస్తాడు.
* ప్రణీత సుభాష్ :  శ్రీదేవిగా, కమల్ ప్రేమికురాలు,  బంధువు.
* సంతానం : రజిని అప్పదురై అలియాస్ పప్పు కుమారన్, ఆటో డ్రైవర్,  తరువాత మేయర్  పి ఎ.
* ప్రకాష్ రాజ్ ముఖ్యమంత్రి , ఐ.ఎం.కె.  రాజకీయ పార్టీ నాయకుడు, అర్.కె. భూపతిగా.
* కోట శ్రీనివాస రావు  :పెరుమాళ్, 13 సంవత్సరాలు ప్రతిపక్ష నాయకుడు,  విటిఎంకె నాయకుడు. తరువాత సిఎం అవుతాడు.
* రాధిక  : స్థానిక లేడీ డాన్, తరువాత చెన్నై మేయర్,  కమల్‌కు గురువు రమణి ఆచిగా.
* నాజర్ బీడీ సామియార్, తరువాత నెల్లీ సామి అవుతాడు.
* రోజా డాక్టర్ రాణి, శ్రీదేవి తల్లి, 
* కిరణ్ రాథోడ్ - వసుంధర దేవి, బూపతి రెండవ భార్య, మేయర్ అభ్యర్థి, తరువాత డిప్యూటీ సిఎం అభ్యర్థి.
* వి. ఎస్. రాఘవన్  - రామచంద్రన్ / తోటా రాఘవయ్య చౌదరి, కమలకన్నన్ తాత
* మనోబాలా  - రమణి కాపలాదారు ఇంద్రు ఓరు తగవల్ గా
* ఆదుకం నరేన్ - బూపతి సహాయకుడిగా
* చిత్ర లక్ష్మణన్ - బూపతి అనుయాయునిగా
* మీరా కృష్ణన్ -  మొబైల్ కోర్టు న్యాయమూర్తిగా
* నెల్లై శివ  - పోలీసుగా
* చంద్ర మోహన్ సినిమా ప్రారంభంలో (అతిథి పాత్ర)
* ఢిల్లీ గణేష్ -  లాయర్‌గా (అతిధి పాత్ర)
* దేవదర్శిని - సిఎం కుమార్తెగా (అతిధి పాత్ర)
* అనుష్క శెట్టి పోలీస్ ఆఫీసర్ అనుష్క (అతిధి పాత్ర)
* ఆండ్రియా జెరెమియా - ఆండ్రియా (అతిధి పాత్ర)
* శ్రీదేవి స్నేహితుడిగా వాణీ శ్రీ, అప్పదురై ప్రేమ జబ్బు

## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు

* 

వర్గం:2012 తెలుగు సినిమాలు
వర్గం:తమిళ అనువాద సినిమాలు
వర్గం:కోట శ్రీనివాసరావు నటించిన సినిమాలు
వర్గం:చంద్రమోహన్ నటించిన సినిమాలు
రావెళ్ళ వెంకట రామారావు

thumb|రావెళ్ళ వెంకట రామారావు
**రావెళ్ళ వెంకట రామారావు** (జనవరి 31, 1927 - డిసెంబర్ 10, 2013) తెలంగాణ తొలితరం కవి, తెలంగాణ సాయుధ పోరాట యోధుడు. నిజాం నిరంకుశ పాలనకు వ్యతిరేకంగా ఉద్యమించడంతో పాటు, తన రచనలు, పాటల ద్వారా ప్రజలను చైతన్య పరిచాడు.

## జననం
రావెళ్ల ఖమ్మం జిల్లా ముదిగొండ మండలం గోకినేపల్లిలో 1927, జనవరి 31 న రైతు కుంటుంబంలో లక్ష్మయ్య, సుబ్బమ్మ దంపతులకు జన్మించారు. భూమి కోసం, భుక్తి కోసం, నిజాం రాచరిక పాలన అంతం కోసం తుపాకి పట్టి దళకమాండర్‌గా పనిచేశారు.విద్యార్థి దశలోనే కమ్యూనిస్టు పార్టీ పట్ల ఆకర్షితులైన రావెళ్ల 1944 లో ఆంధ్రమహాసభలో చేరారు. 1947 ప్రాంతంలో నవభారత, స్వతంత్రభారత పత్రికలలో నైజాంపాలనను విమర్శిస్తూ అభ్యుదయ జానపదశైలిలో రచనలకు శ్రీకారం చుట్టారు. తెలంగాణ సాయుధ పోరాటం సమయంలో తొలిదశ కమాండర్‌గా పెన్నూ గన్నూ చేతబట్టి బరిలోకి దూకి పీడిత ప్రజల పక్షాన నిలిచి పోరాడారు. రహస్య జీవితం గడుపుతూ పోరాట ఉద్యమం నిర్వహించారు. 1948 అక్టోబర్ నుంచి 1952 డిసెంబర్ వరకు గుల్బర్గా, ఔరంగాబాద్, బీడ్, ఢిల్లీ, ఖమ్మం తదితర జైళ్లలో గడిపి...జైళ్లలో దుస్థితిని మార్చాలని 16 రోజులు నిరాహార దీక్ష చేపట్టడం ద్వారా చదవడం, రాయడం సౌకర్యాన్ని సాధించారు.ఢిల్లీ కేంద్ర కారాగారంలో ప్రముఖ కమ్యూనిస్టు నేత ఇంద్రజిత్ గుప్తా, మణిపూర్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి దశరథదేవ్, కే ఎన్ సింగ్, బర్మా, కెప్టెన్ మహ్మద్ తదితరులు రావెళ్లకు సహచరులుగా ఉన్నారు. 1952 డిసెంబర్ 8వ తేదీన ఆయన జైలు నుంచి విడుదల అయ్యారు.నేలకొండపల్లి మండలం బోదులబండలో క్యాంపు నిర్వహిస్తుండగా ఓ సైనికుడు జరిపిన కాల్పుల్లో ఓ తూటా రావెళ్ల శరీరంలోకి దూసుకెళ్లింది. అయినప్పటికీ శక్తినంతటినీ కూడగట్టుకుని ఆయన కాల్పులు సాగించడంతో సైనికులు పరారయ్యారు. అనంతరం కాలంలో జయశ్రీ అనే కలం పేరుతో 1947లో తన రచనా వ్యాసాంగాన్ని ప్రారంభించారు. పురాతన్‌, క్రిషిక్‌, తెలంగాణ్యుడు, ఆర్‌.వి.ఆర్‌. పేరుతో ఎన్నో రచనలు చేశారు. తన ఇంటినే ఓ కవితా కుటీరంగా మలుచుకున్నారు. ఆతరువాత గోకినేపల్లి కవిత కుటీరంలో నిరాడంబర జీవితం గడుపుతూ రచనలు సాగించారు. రావెళ్ల పద్యరచనతో పాటు అనేక వ చన రచనలు సైతం చేశారు.తెలుగు, ఉర్దూల్లో అద్భుతంగా రాయడంతోపాటు అనర్గళంగా మాట్లాడగలరు.దాశరథి, ఆరుద్ర, శ్రీశ్రీ తదితర ప్రముఖుల సహచరుడు. రావెళ్ల కవితా ఖండికల్లో అనంతల్పం, పల్లెభారతి, రాగజ్యోతుల్లాంటివి ముఖ్యమైనవిగా ఉన్నాయి.మధుర కవి, కర్శక కవి అనే బిరుదులను పొందారు. అలాగే గురజాడ సాహితీ అవార్డు, దాశరథీ సాహితీ పురస్కారం, జాషువా సాహితీ అవార్డులను అందుకున్నారు.
ఆయనకు భార్య సుగుణమ్మ, నలుగురు కుమారులు ఉన్నారు.

## మరణం
గ్రామీణ ప్రాంతంలో జీవించిన ప్రజా కవి. ముదిగొండ మండలం గోకినపల్లి లోని తన స్వగృహంలో 2013, డిసెంబర్ 10 న తనువుచాలించారు.
## రచనలు
*పల్లెభారతి
*జీవనరాగం
*అనలతల్పం
*రాగజ్యోతులు
*చైతన్య స్రవంతి

## భావాలు అనుభవాలు
*:"కదనాన శత్రువుల కుత్తుకలనవలీల 
:నుత్తరించిన బలోన్మత్తులేలిన భూమి.. 
:వీరులకు కాణాచిరా.. తెలంగాణ ధీరులకు మొగసాలరా* 
*"కలుపు మొక్కలు ఏరేస్తేనే చేనుకు బలం.. 
:రజాకార్లను తరిమేస్తే తెలంగాణకు వరం* 
*:"భూగర్భమున నిధులు.. పొంగిపారెడి నదులు
:శృంగార వనతతులు.. బంగారముల పంట
:నా తల్లి తెలంగాణరా.. వెలలేని నందనోద్యానమ్మురా...'

## మూలాలు
 	

వర్గం:తెలుగు కవులు
వర్గం:1927 జననాలు
వర్గం:2013 మరణాలు
వర్గం:ఖమ్మం జిల్లా కవులు
వర్గం:తెలంగాణ సాయుధ పోరాట యోధులు
ముకుందవిలాసము

**ముకుందవిలాసము** ఒక ప్రసిద్ధిచెందిన తెలుగు ప్రబంధం. దీనిని గద్వాల సంస్థానపు ప్రభువుల ఆస్థాన కవి కాణాదం పెద్దన సోమయాజి రచించారు. ఇది మూడాశ్వాసాల ప్రబంధం. ఇది తొలిసారి సా.శ. 1886లో గద్వాల సాహిత్య విద్యా ముకురం ముద్రాక్షరశాలలో ముద్రితమైంది.. తరువాత తెలుగు విజ్ఞానపీఠం వారు ఈ ప్రబంధాన్ని 1985లో ముద్రించారు. ముకుందుడు అనగా శ్రీకృష్ణుడు. కృష్ణుడి అష్టమహిషులలో ఒకరైన భద్రాదేవితో శ్రీకృష్ణునికి జరిగిన వివాహం ఇందులోని ప్రధానమైన ఇతివృత్తం. అందువలన దీనికి **భద్రాపరిణయం**, **భద్రాపరిణయోల్లాసం** అని దీనికి నామాంతరాలు ఉన్నాయి. ఇది గద్వాల సంస్థాన ప్రభువు చినసోమ భూపాలుని ఆస్థానంలో చేరిన తరువాత అతని ప్రేరణచే పెద్దన రచించిన మొదటి ప్రబంధం. ఈ ప్రబంధం గద్వాల లోని కేశవస్వామికి అంకితం చేయబడింది. శ్లేష, శబ్దాలంకారాలు, బంధకవిత మొదలైన చిత్రకవితా విన్యాసాలు ఎన్నో ఈ కావ్యంలో కనిపిస్తాయి.
## ప్రథమాశ్వాసము
శ్రీకృష్ణుడు ద్వారలలో వుంటూ ప్రజలను ఈతిబాధలు లేకుండా పాలిస్తున్నాడు. ఒకనాడు పాండవులను చూడాల్ని ఇంద్రప్రస్థానికి వెళ్ళి అక్కడ కాలక్షేపం చేస్తుంటాడు. ఒకనాడు కృష్ణార్జునులు ముచ్చటలాడుచుండగా వారి వద్దకు అగ్నిదేవుడు వచ్చి ఆకలిగావున్నది కావున ఖాండవవనాన్ని ఆహుతిగా ఇమ్మని వేడుకుంటాడు. కృష్ణార్జునులు అందులకు అంగీకరిస్తారు. అగ్నిదేవుడు ఖాండవ వనాన్ని దహిస్తుండగా ఆ వనంలోనున్న మయుడు అగ్నిదాహాన్ని భరించలేక అర్జునున్ని శరణు వేడుకుంటాడు. అర్జునుడు మయుణ్ణి రక్షిస్తాడు. మయుడు కృతజ్ఞడై అర్జునునికి మయసభను సమర్పిస్తాడు. శ్రీకృష్ణుదు తిరిగి ద్వారకకు తిరిగివస్తాడు.

అర్జునుడు తనను రక్షించింది శ్రీకృష్ణుని మూలంగానే కదా అని మయుడు ఒక చిత్రసభను నిర్మించి దానిని శ్రీకృష్ణునికి సమర్పించాలని ద్వారకకు వెళ్తాడు. శ్రీకృష్ణుని మాయా ప్రభావం వల్ల ఆ సభాభవనమంతా అతనికి పలువింతలతో కనిపిస్తుంది. తనెంత భ్రమలో వున్నది గ్రహించి రైవతక పర్వత సానుతలం మీద ఒక కేళీవనాన్ని నిర్మించి శ్రీకృష్ణునికి సమర్పిస్తాడు. అదే విధంగా కానుకలను సమర్పించడానికి ఇంద్రుడు కూడా ద్వారకకు వచ్చి పశ్చాత్తాపంతో అక్కడొక లతాసంచయాన్ని నాటి స్వర్గలోకానికి వెళ్ళిపోతాడు. శ్రీకృష్ణుడు ఆ కేళీవనంలో విహరిస్తూ సుఖంగా ఉంటాడు.

ఒకనాడు వసుదేవుని వెల్లెలైన శ్రుతకీర్తి యోగక్షేమాలను తెలుసుకొని రావడానికి తన కుమారుడైన గదుణ్ణి పంపుతాడు. గదుడు కేకయపురానికి వెళ్ళి మేనత్త యోగక్షేమాలను తెలుసుకొని వచ్చి తన తండ్రికి తెలియజేస్తాడు. ఏకాంతంగా శ్రీకృష్ణునితో మేనత్త కూతురైన భద్రాదేవి సౌందర్యాతిశయాన్ని గూర్చి చెబుతాడు. శ్రీకృష్ణునికి భద్రపై ప్రేమ అంకురిస్తుంది. వసంతంలో ఒకనాడు శ్రీకృష్ణుడు రైవతక పర్వతానికి వెళ్ళి తదారామశోభను తిలకిస్తూ ఆనందనిమగ్నుడౌతాడు.
## ఇవీ చూడండి
*కాణాదం పెద్దన
*రాజా చిన సోమభూపాలుడు
*గద్వాల సంస్థానం
## మూలాలు

వర్గం:పాలమూరు జిల్లా కవుల పుస్తకాలు
వర్గం:తెలుగు కావ్యములు
వర్గం:మహబూబ్ నగర్ జిల్లాకు సంబంధించిన పుస్తకాలు
కుమ్మరి చక్రం

కుమ్మరి, మట్టి పాత్రలను గుండ్రని చక్రం ఆకారంలో తయారు చేయడానికి ఉపయోగించే యంత్రం **కుమ్మరి చక్రం**. ఈ చక్రంపై మట్టి పాత్రల తయారీ జరుగుతున్నప్పుడు పాత్రకు అవసరమైన దానికన్నా అదనముగా ఉన్న మట్టినీ గీకి వేయవచ్చు. ఇంకా ఈ చక్రంపై ఎండిన మట్టి పాత్రలకు ఉన్న అదనపు భాగాలను గీకెయ్యవచ్చు, ఛేదిత అలంకరణ చేయవచ్చు, రంగు వృత్తాలు వేయవచ్చు. పురాతన ప్రపంచం అంతటా విరివిగా కుమ్మరిచక్రము ఉపయోగించారు, కానీ పూర్వ కొలంబియన్ న్యూ వరల్డ్ లో తెలియదు, ఇక్కడ చుట్టడం, కొట్టడం వంటి పద్ధతుల ద్వారా కుండలను చేతితో చేశారు.

కుమ్మరిచక్రం ఒక్కొసారి కుమ్మరి లేత్ గా సూచింపబడవచ్చు. అయితే ఈ పదం మరొక రకమైన యంత్రానికి బాగా ఉపయోగిస్తారు, అది వేరువేరు ఆకారపు ప్రక్రియల కోసం ఉపయోగిస్తారు, కుమ్మర చక్రం వలె తిరుగు దీనిని లోహ, చెక్క వస్తువులను మలచడం కోసం ఉపయోగిస్తారు.

## పదజాలము
కుమ్మరి చక్రాన్ని కుమ్మరి సారె అని కూడా అంటారు. సంస్కృతాంధ్ర పదము ఘటచక్రము.

వర్గం:యంత్రాలు
యర్రాయి చెరువు

**యర్రాయి చెరువు**, పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, ఇరగవరం మండలానికి చెందిన గ్రామం.. పిన్ కోడ్: 534 217. 
## మూలాలు

వర్గం:ఇరగవరం మండలం లోని రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు
క్వింటన్ డికాక్

**క్వింటన్ డికాక్ ** దక్షిణాఫ్రికా దేశానికి చెందిన క్రికెట్ ఆటగాడు. 2013 లో ఇతడు మనదేశ క్రికెట్ జట్టు పై వరుసగా మూడు శతకాలు సాధించి ఒకే సిరీస్ లో ఈ ఘనత సాధించిన తొలి ఆటగాడిగా చరిత్ర సృష్టించాడు. ఐపిఎల్ పోటీలలో ఇతడు సన్ రైజర్స్ హైదరాబాద్ జట్టుకు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్నాడు.
## నేపధ్యము
దక్షిణాఫ్రికా ఆటగాడు గ్రేమ్ స్మిత్ చదివిన కింగ్ ఎడ్వర్డ్ హైస్కూల్‌లోనే చదివిన డి కాక్ అక్కడే ఆటలో ఓనమాలు నేర్చుకున్నాడు. అదే సమయంలో క్లబ్ క్రికెట్‌లో భారీగా పరుగులు సాధించి అందరి దృష్టినీ ఆకర్షించాడు. ఈ ప్రదర్శనతో పాటు దూకుడైన మనస్తత్వం అతడికి జాతీయ అండర్-19 జట్టు కెప్టెన్‌గా కూడా అవకాశం కల్పించింది. సీఎల్‌టి20 ప్రదర్శన, ఫస్ట్‌క్లాస్ కెరీర్‌లో నిలకడతో పాటు డివిలియర్స్ విశ్రాంతి కోరడంతో ఇతడికి దక్షిణాఫ్రికా జాతీయ క్రికెట్ జట్టు నుంచి పిలుపు వచ్చింది. బ్యాటింగ్‌లో పెద్దగా ఆకట్టుకోలేకపోయినా వికెట్ కీపర్‌గా రాణించడం, చిన్న వయసు కూడా కావడంతో వరుసగా అతడిని కొనసాగించారు.
 
ఈ మధ్యలో సన్ రైజర్స్ హైదరాబాద్ తరఫున ఐపీఎల్‌లో కూడా తన అదృష్టాన్ని పరీక్షించుకున్నాడు. ఎట్టకేలకు తాను ఆడిన తొమ్మిదో వన్డేలో (పాక్‌పై) శతకంతో పోటీలో ఉన్న కీపర్లను వెనక్కి తోసి కాక్ నిలదొక్కుకున్నాడు. ఇక భారత్‌తో సిరీస్‌లో లభించిన అవకాశాన్ని సద్వినియోగం చేసుకున్నాడు. ఎన్నో ఏళ్ల అనుభవం తర్వాతే దిగ్గజాలకు సాధ్యమైన వరుస సెంచరీల రికార్డును చిన్న వయసులోనే అందుకున్నాడు.
## శతకాలు
### వన్డే శతకాలు

### ట్వంటీ20 శతకాలు

## మూలాలు


## బయటి లంకెలు
* 
* 
*South Africa U-19 vs Bangladesh U-19
*South Africa U-19 vs Namibia U-19
*South Africa U-19 vs England U-19
*3rd Place Play-off in U-19 World Cup
*Highveld Lions vs Mumbai Indians
*South Africa hammer woeful New Zealand

వర్గం:1992 జననాలు
వర్గం:దక్షిణాఫ్రికా క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:దక్షిణాఫ్రికా వన్డే క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:దక్షిణాఫ్రికా టీ20 క్రికెట్ క్రీడాకారులు
వర్గం:దక్షిణ ఆఫ్రికా
వర్గం:వికెట్ కీపర్లు
తెలుగు లలితకళాతోరణం

thumb|263x263px|2018 తెలంగాణ రాష్ట్ర ఆవిర్భావ ఉత్సవాల సందర్భంగా, హైదరాబాదులోని లలిత కళాతోరణం నుండి ట్యాంక్ బండ్ వరకు జరిగిన కళాయాత్ర ప్రారంభోత్సవం[thumb|1985లో అప్పటి ముఖ్యమంత్రి [ఎన్.టి.రామారావు జాతీయ అవార్డు|ఎన్‌.టి.రామారావు నాంపల్లి పబ్లిక్ గార్డెన్స్ లో తెలుగు లలిత కళాతోరణం ప్రారంభించారు. ]]

**తెలుగు లలితకళాతోరణం** ఆరుబయట కళావేదిక (ఓపెన్ ఆడిటోరియం). తెలుగుకళాకారులు తమ లలితకళలను ప్రదర్శించడానికి ఏర్పాటుచేసిన ఒక ఉచిత వేదిక. 1985లో ముఖ్యమంత్రి ఎన్‌.టి.రామారావు నాంపల్లి పబ్లిక్ గార్డెన్స్ లో ప్రారంభించారు. చాలాకాలం ఇక్కడ సాయంత్రం సమయంలో సినిమాలు ప్రదర్శించారు. సంగీత కచేరీలు, నాటకాలు, సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు కూడా జరిగేవి. ఇప్పుడు సినిమాల ప్రదర్శన కూడా నిలిపివేసారు. ‘తెలుగు లలితకళా గబ్బిళాల తోరణం’ పేరుతో వార్తలు వస్తే మళ్లీ సినిమాలు చాలా కాలం ప్రదర్శించారు. మళ్ళీ ఆగిపోయాయి. లలిత కళాతోరణం ప్రస్తుతం ధనవంతులకు పెద్ద పెద్ద సాంస్కృతిక సంస్థలకు లక్షల రూపాయలు స్పాన్సర్ తెచ్చుకోగలిగినవారికే పరిమితమైంది. ప్రస్తుతం లలిత కళాతోరణం అద్దె ముప్ఫయి ఎనిమిదివేల రూపాయలు. ఈ అద్దె కేవలం ప్రాంగణానికి మాత్రమే. కుర్చీలు, టేబుళ్లు, అలంకార సామాగ్రి బయట నుంచి తెచ్చుకోవాల్సిందే. బయటకు చాలా అందంగా కనిపిస్తుంది కానీ లోపల కళావిహీనంగా వెలవెలబోతూ ఉంది. ఇకనైనా పేద కళాకారులను ఆహ్వానించి ప్రదర్శనలిప్పించాలి. లలిత కళాతోరణంలో మళ్లీ సినిమాలు ప్రదర్శించాలి. ప్రేక్షకులకు వసతులు కల్పించాలి. సాంస్కృతిక కార్యక్రమాల కోసం అద్దెను బాగా తగ్గించి అందరికీ అందుబాటులో వుంచాలని కళాకారులు ప్రభుత్వాన్ని కోరుతున్నారు. ప్రతి నిత్యం భాగ్యనగరం చూడటానికి ఎంతోమంది టూరిస్టులు వస్తుంటారు. వారి కంటికి లలిత కళాతోరణం ఏదో ఒక కార్యక్రమంతో కళకళలాడుతూ కనిపించాలేకానీ వెలవెలపోకూడదు. అన్ని సదుపాయాలతో కొత్త అందాలతో లలితకళాతోరణం రూపుదిద్దుకోవాలి. అది నిత్యం కళాకారులతో సందడిగా ఉండాలి. తెలుగు లలిత కళామతల్లి ఖ్యాతి నలుదిశలా వ్యాపించాలి.  టి.సుబ్బరామిరెడ్డి కోరికమేరకు గతంలో తెలుగు లలితకళాతోరణం పేరును రాజీవ్‌ తెలుగు లలితకళాతోరణంగా మార్చారు. ప్రజల వ్యతిరేకత దృష్ట్యా మళ్ళీ జారీ చేసిన ఉత్తర్వులను రద్దు చేశారు. తెలుగు లలితకళాతోరణం పేరు మారిస్తే బోర్డు పీకేస్తామని సీపీఐ రాష్ట్ర కార్యదర్శి నారాయణ అన్నారు. కాంగ్రెస్‌ నేత సుబ్బిరామిరెడ్డికి అంతగా దానం చేయాలని ఉంటే మురికివాడల్లో మరుగుదొడ్లు నిర్మించి రాజీవ్‌, ఇందిరల పేర్లు పెట్టుకోవాలని సూచించారు. పేరు మార్చాలనుకుంటే సాహిత్య సేవ చేసిన సుద్దాల హనుమంతు, సురవరం ప్రతాపరెడ్డి పేరు పెట్టాలని సూచించారు 

## చిత్రమాలిక

## మూలాలు

వర్గం:కళలు
వర్గం:తెలుగు నాటకరంగం
జియాన్ రెన్ బ్రిడ్జి

**జియాన్ రెన్ బ్రిడ్జి** (సూక్ష్మంగా: 仙人桥, సాంప్రదాయంగా:仙人橋), అనునది అందమైన బ్రిడ్జి. ఇది ప్రపంచంలోనే అతి పెద్ద సహజ వంతెన. ఈ వంతెన చైనా లోని గువాంగ్జి లో గల "బులియు నది" పై ఉంది. అక్టోబరు 2010 లో సహజ ఆర్చ్, వంతెనల సొసైటీ వారి యాత్ర ద్వారా కనుగొనబడింది. దీని పొడవు 400 అడుగులు (120 మీటర్లు) ఉంటుంది.
thumb|Jiangzhou సహజ వంతెన

## విశేషాలు
* దీని పొడవు 400 అడుగులు, ఎత్తు 200 అడుగులు ఉంటుంది.
* విల్బర్ట్ అనే పరిశోధకుడు ఇలాంటి వంతెనలు గూర్చి పరిశోధనలు చేస్తూ గూగుల్ చిత్రాల కోసం చైనా అడవులలోకి వెళ్ళీనపుడు ఈ వంతెననూ గుర్తించాడు.
* 2010 లో నేషనల్ ఆర్చి అండ్ బ్రిడ్జ్ సొసైటీ వారి సహకారంతో ఈ బ్రిడ్జిని చేరుకోగలిగాడు.
* దీనిపైకి ఎక్కి నడవలేం. దీనిపై చెట్లు, రాళ్ళూ రప్పలు ఉంతాయి.
* ఈ బ్రిడ్జి సున్నపు రాయితో కూడిన కార్ స్ట్ అనే పర్వతం. క్రింద గల నది రాపిదికి సున్నపు రాయి కరగి పోయి వంతెనగా ఏర్పడింది.
* ఇది ప్రపంచంలోనె అతి పెద్ద వంతెనగా చరిత్రకెక్కింది.
## ఇవి కూడా చూడండి
* అతి పొడవైన సహజ ఆర్చిలు

## మూలాలు

వర్గం:సహజ వంతెనలు
వర్గం:చైనా
సురభి పెద్ద బాలశిక్ష

**సురభి పెద్ద బాలశిక్ష** బుడ్డిగ సుబ్బరాయన్ సంకలనం చేసిన పెద్ద బాలశిక్ష. ఇది సాంస్కృతిక సాక్షరాస్యత ప్రాతిపదికగా రూపకల్పన చేయబడిన బాలవివేక కల్పతరువు. దీనిని ఎడ్యుకేషనల్ ప్రోడక్ట్స్ ఆఫ్ ఇండియా వారు 1997 లో మొదటిసారి ప్రచురించారు.

ఈ పుస్తకాన్ని రచయిత తమ నాన్నగారైన శ్రీ బుడ్డిగ వెంకన్న, అమ్మగారైన శ్రీమతి బుడ్డిగ సుబ్బారావు గార్లను స్మరిస్తూ తెలుగు జాతికి సమర్పించారు.

దీనిలోని విషయాలను భాషా పీఠం, సంస్కృతీ సంప్రదాయ పీఠం, బాలసాహిత్య పీఠం, సాహిత్య పీఠం, విజ్ఞాన పీఠం, లోకజ్ఞాన పీఠం అనే ఆరు విభాగాలుగా చేశారు.

## మూలాలు

వర్గం:1997 పుస్తకాలు
వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
ఆక్టేన్

**ఆక్టేన్** అనునది ఒక హైడ్రోకార్బన్. ఇది సంతృప్త హైడ్రోకార్బన్. ఇది C8H18 ఫార్ములా గల అల్కేను. దీని సంఘటిత నిర్మాణ ఫార్ములా CH3 (CH2) 6CH3. ఆక్టేన్ అనేక నిర్మాణాత్మక సాదృశాలు కలిగి ఉంటుంది. ఈ సాదృశాలలో శాఖాయుత శృంఖలాలలో తేడాలు కలిగి ఉంటుంది. దీని సాదృశ్యాలలో 2,2,4-ట్రైమిథైల్ పెంటేన్ (ఐసోఆక్టేన్) అనునది అక్టేన్ రేటింగ్ స్కేల్ లో ప్రామాణిక విలువ గలిగి ఉంది.

అన్ని అల్ప భార హైడ్ర్ఫోకార్బన్లలో ఆక్టేన్, దాని ఐసోమెర్లు (సాదృశ్యాలు) దహన శీలత కలిగినవి, గ్యాసోలీన్ (పెట్రోలు) యొక్క అనుఘటకాలు.

## గ్యాసోలిన్ లో ఈ పదం వాడుక
**ఆక్టేన్** అనునది వ్యవహారికంగా "అక్టేన్ రేటింగ్" (అక్టేన్ యొక్క శాఖాయుత శృంఖలాలు గల సాదృశ్యాల యొక్క సామర్థానికి (ముఖ్యంగా ఐసో అక్టేన్) పేరు) లో సూక్ష్మరూపంగా ఉపయోగపడుతుంది. ప్రత్యేకించి "ఉన్నత ఆక్టేన్" యొక్క వ్యక్తీకరణలో ఉపయోగ పడుతుంది. అయితే గ్యాసోలిన్ లోని ఆక్టేన్ యొక్క సాదృశ్యాలు కాని అనుఘటకాలు కూడా అధిక ఆక్టేన్ రేటింగ్ దోహదం చేస్తాయి. కానీ కొన్ని ఆక్టేన్ యొక్క ఐసోమెర్లు తగ్గిస్తుంది. *n* - ఆక్టేన్ తనకు తాను ఋణ ఆక్టేన్ రేటింగ్ కలిగియుంటుంది.

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు
* 
* 
* Dr. Duke's Phytochemical and Ethnobotanical Databases, Octane,   http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/duke/chemical.pl?OCTANE
క్లైవ్

**క్లైవ్** (Clive) ఒక ఆంగ్లేయుల పేరు.

* లార్డ్ క్లైవ్
* క్లైవ్ లాయిడ్
* క్లైవ్ ఓవెన్
* క్లైవ్ రైస్ - జాతి వివక్ష నుంచి విముక్తి పొందిన తర్వాత దక్షిణాఫ్రికా క్రికెట్ జట్టుకు తొలి కెప్టెన్‌గా వ్యవహరించిన మాజీ ఆల్‌రౌండర్

వర్గం:పేర్లు
చక్రం, ఇరుసు

సాంకేతికతపై గ్రీక్ గ్రంథాలలోని రేఖాచిత్రాల ద్వారా ఆరు సాధారణ యంత్రాలలో ఒకటిగా **చక్రం, ఇరుసు**ను పునరుజ్జీవన శాస్త్రవేత్తలు గుర్తించారు. **చక్రం, ఇరుసు** అనగా సాధారణంగా ఇరుసుకు జోడించబడిన చక్రముగా భావించబడుతుంది, కాబట్టి శక్తి ఒకదాని నుండి మరొక దానికి బదిలీ అయి రెండు భాగాలు కలిసి తిరుగుతాయి. ఈ ఆకృతీకరణలోని కీలు లేదా బేరింగ్ ఇరుసు యొక్క భ్రమణమునకు తోడ్పాటునందిస్తాయి.

హీరో ఆఫ్ అలెగ్జాండ్రియా బరువులను ఎత్తేందుకు ఉపయోగించే ఐదు సాధారణ యంత్రాలలో ఒకటిగా ఇరుసు చక్రమును గుర్తించారు. ఇక్కడ విండ్లాస్ లో జరిగే విధానాన్ని తలచుకోవచ్చు, ఇందులో స్థూపాకార బారెల్ కు తాడు చుట్టబడడం ద్వారా దానితో అనుసంధానమైన క్రాంక్ లేదా కప్పికి యాంత్రిక ప్రయోజనం అందించబడుతుంది,, బరువు ఎత్తబడుతుంది, ఉదాహరణకు బావి నుండి చేద వంటివి.

వర్గం:సరళ యంత్రాలు
వేమన (పుస్తకం)

**వేమన** అనేది వేమన జీవితం గురించి విశేషమైన పరిశోధన చేసి రాళ్లపల్లి అనంతకృష్ణశర్మ రచించిన తెలుగు పుస్తకం. దీనిని ఆంధ్రా యూనివర్సిటీ ప్రెస్సు, వాల్తేరు వారిచే 1929 సంవత్సరంలో మొదటిసారిగా ముద్రించబడింది. తదుపతి ఇది 1945, 1971 సంవత్సరాలలో పునర్ముద్రణ పొందినది. ఈ తొలి ఉపన్యాసంలో వేమన పద్య సంఖ్య, ప్రక్షిప్తాలు పరిహరించే పద్ధతి, వివిధ ప్రతులలోని పాఠభేదాలు, సాధారణ పద్యాలకు వ్యాఖ్యాతలు చేసే చిత్ర వ్యాఖ్యానాలు ప్రస్తావించాడు.

వేమనకు ప్రజలపై వున్న ప్రేమను అతను ఇలా స్థాపించాడు. కవికీ ఇతరులకూ ఇంకో తేడా ఉంది. కవికి ఈ లోకమంటే బ్రహ్మాండమైన అనురాగం. అది లేకపోతే కవి కానే కాడు. ద్వేషం సృష్టించలేడు. ప్రేమ సృష్టిస్తుంది. ఇదీ వేమన కవితాత్మ. తన ఏడు ఉపన్యాసాలలో రాళ్లపల్లి వారు ఈ కవితాత్మని శక్తిమంతంగా ఆవిష్కరించాడు.

## ఉపన్యాసాలు
రాళ్లపల్లి అనంతకృష్ణశర్మ గారు తన ఉపన్యాసాలను రఘుపతి వేంకటరత్నము గారి ఔదార్యమును, ఆంధ్ర విశ్వకళాపరిషత్తు వారి అభిమానమును ప్రధానకారణాలుగా పేర్కొన్నారు.
*1 ఉపోద్ఘాతము
*2 వేమన కాల దేశములు
*3 వేమన సంసార స్థితిగతులు
*4 వేమన కాలమందిలి మతధర్మముల స్థితి
*5 వేమన యోగసిద్ధి మతప్రచారము
*6 వేమన వంటి వారు
*7 వేమన కవిత్వము, హాస్యము, నీతులు

## విమర్శ
రాళ్లపల్లివారి వేమన గ్రంథంపై చాలా విమర్శ ఉంది. రాళ్లపల్లివారు సి.పి.బ్రౌన్ గురించి చెబుతూ, మనవారతనిని (మేమనను) కవిగా దలపకపోయినను, అతని పద్యములనన్నిటిని బహు శ్రమచే సంపాదించి, దిద్దించి, వ్రాయించి, తానే ఇంగ్లీషున టీక వ్రాసి, ప్రకటించి, శాశ్వత కీర్తి సంపాదించిన బ్రౌను దొర కూడా ఇతనిని కవియనలేదని అంటారు.

దీనికి ఆరుద్ర ‘బ్రౌను దొర ఎక్కడా స్పష్టంగా పొయిట్ అనే పదంతో వేమన గారిని పేర్కొనలేదు. నిజమే. అయితే వేమనగారిని *దొరగారు ఆథర్* అనీ *ఎపిగ్రమటిస్ట్* అనీ పేర్కొన్నాడు అంటూ డొంక తిరుగుడుగా వేమనను కవి అని ప్రతిష్ఠించడానికి తంటాలు పడ్డాడు. అని తెలిపాడు

## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు

వర్గం:1929 పుస్తకాలు
వర్గం:తెలుగు పుస్తకాలు
సరళ యంత్రం

**సరళ యంత్రం** అనగా మోటారు లేని పరికరం ఇది దిశతో లేదా ఒక బలం యొక్క తీవ్రతతో మార్పుచెందుతుంది. సాధారణంగా, ఒక సరళ యంత్రమును ఈ విధంగా నిర్వచించవచ్చు, సులభమైన యంత్రాంగాల్లో ఒకటి ఇది యాంత్రిక ప్రయోజనాన్ని అందిస్తుంది.ఇవి అత్యంత ప్రాధమిక యూనిట్ సాధారణ యంత్రాలు , ఇది శక్తిని పెంచడానికి, సమయాన్ని ఆదా చేయడానికి లేదా దిశను మార్చడానికి పరపతిని (యాంత్రిక ప్రయోజనం అని కూడా పిలుస్తారు) ఉపయోగించే సాధనంగా నిర్వచించబడింది . సాధారణ యంత్రాలు ప్రజలు శక్తిని ఉపయోగించే ప్రాథమిక యాంత్రిక మూలకం. మానవజాతి యొక్క మొట్టమొదటి గొప్ప ఆవిష్కరణ ఆవిష్కరణలో, అగ్ని, భాష  సాధనాల నైపుణ్యం మానవాళి చివరకు భూమి యొక్క జీవావరణ శాస్త్రంలోని అనేక జాతుల నుండి నిలబడి ఉండేలా చేసింది. నాగరిక సమాజాన్ని నిర్మించడంలో ప్రజలు ఉపయోగించే సాధనాల జ్ఞానం యొక్క సాధారణ యంత్రాలు, ఇది న్యూటోనియన్ మెకానిక్స్ (వెక్టర్ మెకానిక్స్) పరిశోధన యొక్క ముఖ్యమైన వస్తువులు . 

ఒక సరళ యంత్రం  ఆపరేట్ చేయడానికి దానిపై శక్తిని ప్రయోగించినప్పుడు, స్థిరమైన దూరం కోసం శరీరం యొక్క యాంత్రిక పని లేదా  స్థానభ్రంశం ఉంటుంది. ఒక పనిని నిర్వహించడానికి అవసరమైన పని మొత్తం నిర్ణయించబడ్డాయి, అయితే ఈ తక్కువ శక్తిని ఎక్కువ దూరానికి వర్తింపజేస్తే ఈ పనికి అవసరమైన శక్తిని తగ్గించవచ్చు; అంటే, ఒకే పని చేయడానికి రెండు ఎంపికలు ఉన్నాయి -

* తక్కువ శక్తిని, ఎక్కువ దూరాన్ని లేదా
* ఎక్కువ శక్తిని, తక్కువ దూరాన్ని వర్తించండి.

సాధారణంగా ఈ పదం ఆరు శాస్త్రీయ సాధారణ యంత్రాలను సూచిస్తుంది, ఇవి పునరుజ్జీవన శాస్త్రవేత్తలు వివరించిన వాటిలో ఉన్నాయి: 
*తులాదండము - Lever
*చక్రం, ఇరుసు -Wheel and axle 
*గిలక (పుల్లీ) - Pulley
* వాలుతలం - Inclined plane
* చీలిక Wedge (mechanical device)
* మరచుట్టు  Screw (simple machine)

సాధారణ యంత్రం అనగా ఒక ప్రాథమిక పరికరం, ఇది ఒక నిర్దిష్ట చలనమును (ఎక్కువగా ఒక యంత్రాంగం అంటారు) కలిగి ఉంటుంది, ఇది ఇతర పరికరాలతో కలిసి ఉండి, యంత్ర కదలికలు ఏర్పరుస్తుంది.పారిశ్రామిక విప్లవం సమయంలో ఉద్భవించిన ఆధునిక యంత్రాల యొక్క వైవిధ్యం, సంక్లిష్టత ఈ ఆరు సాధారణ వర్గాలలో పూర్తిగా వివరించబడలేదు. పునరుజ్జీవనోద్యమానంతర వివిధ పుస్తక రచయితలు "సరళ యంత్రాల" యొక్క విస్తరించిన జాబితాను సంకలనం చేశారు, సాధారణంగా వాటిని వేరు చేయడానికి ప్రాథమిక యంత్రాలు, సమ్మేళనం యంత్రాలు లేదా యంత్ర భాగాలు వంటి పదాలను ఉపయోగిస్తారు. 19 వ శతాబ్దం చివరి నాటికి,  వందలాది యంత్ర అంశాలను గుర్తించారు, వాటిని సాధారణ యంత్రాలు అని పిలిచారు. ఆధునిక యంత్రాంగం సిద్ధాంతం వివిధ యంత్రాల నిర్మాణాన్ని విశ్లేషిస్తుంది.  

ప్రతి సాధారణ యంత్రం యొక్క పని విధానం భిన్నంగా ఉన్నప్పటికీ, గణితశాస్త్రపరంగా వాటిని పని చేసే విధానం ఒకటే. గమనించదగ్గ విషయం ఏమిటంటే, ప్రతి యంత్రానికి ఒక శక్తి ఉంటుంది , యంత్రం యొక్క కొన్ని ప్రదేశాలలో వ్యవస్థాపించబడింది, ఈ యంత్రం వేరే ప్రదేశంలో ఉంది , శక్తిని ఉత్పత్తి చేసేటప్పుడు కొంత పని చేస్తుందా? కప్పి మొదలైన కొన్ని యంత్రాలు శక్తి దిశను మార్చడానికి మాత్రమే అనుమతిస్తాయి, కాని ఇతర యంత్రాలు గుణకం ద్వారా అనువర్తిత శక్తి యొక్క పరిమాణాన్ని పెంచడానికి / తగ్గించడానికి పనిచేస్తాయి. సంబంధిత గుణకాన్ని *యాంత్రిక లాభం* అని కూడా పిలుస్తారు, ఇది యంత్రం యొక్క జ్యామితి ద్వారా నిర్ణయించబడుతుంది.

## మూలాలు

వర్గం:సరళ యంత్రాలు
కాకునూరి అప్పకవి

## పరిచయం
కాకునూరి అప్పకవి తెలుగు లాక్షణిక కవిగా సుప్రసిద్ధుడు. ఇతను మహబూబ్ నగర్ జిల్లా కల్వకుర్తి తాలుకాలోని కాకునూరి అగ్రహారానికి చెందినవాడు. అప్పకవి నన్నయభట్టు రచించిన 'ఆంధ్రశబ్ద చింతామణి' ఆధారంగా 'ఆంధ్రశబ్దచింతామణి' అను ఛందో గ్రంథాన్ని రచించాడు. తెలుగుభాషలో లక్షణగ్రంథాలను వాటి రచయితల పేర్లతో పిలిచే రివాజుగా ఈ పుస్తకం తెలుగు సాహితీ లోకంలో 'అప్పకవీయం' గానే స్థిరపడిపోయింది. ఈ గ్రంథాన్ని అప్పకవి ' సారపాదపం 'అని కూడా అన్నాడు. అప్పకవి పూర్వికులది కాకునూరికి సమీపంలోని ' లేమామిడి ' గ్రామం. వీరి తాత గారి తాత అక్కడే ఉండేవాడు. అప్పకవి తాతముత్తాతలంతా పండితులే. వీరి తాత పెద సోమయ్య పండితుడే కాక శ్రీమంతుడు కూడా. అప్పకవి తండ్రి వెంగన్న గొప్ప వేదపండితుడు. అప్పకవి పల్నాడుసీమలోని కామేపల్లిలో తనమేనమామల ఇంట పెరిగాడు. ప్రముఖ ఆధ్యాత్మిక వేత్త కాకునూరి సూర్యనారాయణ మూర్తి వీరి వంశానికి చెందిన వారు.

## జననం
కాకునూరి అప్పకవి మన్మథ నామ సంవత్సరం శ్రావణ బహుళ అష్టమి (1656 ఆగస్టు 03 వ తేది) నాడు జన్మించినట్లు తానే స్పష్టంగా తన అప్పకవీయంలో పేర్కొన్నాడట.

## విద్యాభ్యాసం
అప్పకవి విద్యాభ్యాసం తన మేనమామల ఇంట పల్నాడు సీమలో సాగింది. మూర్తి సర్వన్న దగ్గర యజుర్వేదం, కాండూరి గిరయ్య దగ్గర వ్యాకరణం, సూరభట్టు దగ్గర సకలసిద్ధాంతాలు, కొలిచెలమల్ల సింగన్న గారి దగ్గర స్మార్తకర్మలు, రాజయోగి దగ్గర ఆగమాలు, మంచికంటి ఓబన్న దగ్గర లక్షణగ్రంథాలు చదువుకున్నాడు. అప్పకవిని లక్షణ కవిగా తీర్చిదిద్దినది ఓబన్నగారే. 
## రచనలు
విద్యాభ్యాసం పూర్తయ్యాక అప్పకవి శ్రీశైలం వెళ్ళాడు. అప్పటి ఆ ప్రాంత అధికారి అయిన భోగి విభూషణుడి ఆస్థాన కవిగా కొంతకాలం పనిచేశాడు. అక్కడే స్మార్తకర్మలకు సంబంధించి 'అపస్తంబ షట్కర్మ నిబంధనం' అను సంస్కృత నిబంధన గ్రంథాన్ని రచించాడు. కాలబాలార్ణవ సంహిత అనే జ్యోతిష గ్రంథానికి శ్లోకరూప సంగ్రహాన్ని రాశాడు. స్త్రీలకు పనికి వచ్చే 'సాద్వీజన ధర్మం' అనే ద్విపద కావ్యాన్ని, 'అనంతవ్రత కల్పం' అను కావ్యాన్ని రచించాడు. శ్రీశైల మల్లికార్జుని మీద శ్లేష గర్భితమైన నిందా స్తుతి శతకాన్ని రాశాడు. 'అంబికావాదం' అను యక్షగానాన్ని, 'కవికల్పం' అను లక్షణ గ్రంథాన్ని రచించాడు.
### ఉదాహరణ
క్షితి మ్లేచ్ఛభాష శ్రుతిగ
ర్హిత మగునట్లైన నాధరిత్రిని దానిన్
మతిరోసి విడువగూడదు
సతతము వ్యవహారహాని సంధిలు కతన్

## కాకునూరి కవుల వంశ క్రమం
 కాకునూరి తిమ్మకవి.
 (సా.శ.. 1500)
 ↓ ( కుమారుడు)
 కాకునూరి సోమయ
 (సా.శ.. 1530)
 ↓ (కుమారులు)
 ↓ ———————————————↓————————————↓—————————————↓ 
 అమరేశ్వరుడు కొండలయ్య రంగన్న లక్ష్మణుడు
 (సా.శ.. 1560)
 ↓ (కుమారులు)
 ↓———————————↓———————————↓——————————————↓
 తిరుమలభట్టు గంగన్న పెదసోమన్న చిన్న సోమన్న
 (సా.శ.. 1590)
 ↓ (కుమారులు)
 ↓——————————————↓—————————————————↓
 వెంగన కన్నుభట్టు గంగయ్య
 (సా.శ.. 1620)
 ↓ (కుమారులు)
 ↓———————————————————————↓———————————————————————↓
 కాకునూరి అప్పకవి సోమన (.....)
 (సా.శ.. 1656) 

## మూలాలు

వర్గం:మహబూబ్ నగర్ జిల్లా ప్రాచీన కవులు
వర్గం:మహబూబ్ నగర్ జిల్లా కవులు
వర్గం:తెలుగు కవులు
వర్గం:శతక కవులు
ఇరుసు

**ఇరుసు** అనగా ఒక కేంద్ర షాఫ్ట్, ఇది చక్రం లేదా గేరు భ్రమణం కొరకు అమర్చబడుతుంది. చక్రాలు కలిగిన వాహన చక్రాలకు ఇరుసు బిగించబడి ఉంటుంది, బేరింగ్ వ్యవస్థ లేని ఇరుసు చక్రంతో పాటు తిరుగుతుంది, బేరింగు వ్యవస్థ ఉన్న ఇరుసు చుట్టూ చక్రం భ్రమణం చెందుతుంది. బేరింగు వ్యవస్థ ఉన్న చక్రంలో బేరింగ్లు లేదా బుషింగ్లు ఇరుసుకు అధిక తోడ్పాటునందిస్తాయి. కొన్ని సందర్భాలలో బేరింగ్ లేదా బుషింగ్ చక్రం లోపలి రంధ్రంలో అమర్చబడివుంటుంది, దీని యందు చక్రం లేదా గేర్ ఇరుసు చుట్టూ భ్రమణం చెందుతుంది. కొన్నిసార్లు, ముఖ్యంగా సైకిళ్లలో వాడే మరొక రకపు ఇరుసును స్పిండిల్ గా సూచిస్తారు.

వర్గం:వాహనంలోని భాగాలు