అణుపరీక్ష

thumb|భూగర్భ అణుపరీక్ష కొరకు తయారీ, 1980లో 'నెవాడా పరీక్షా ప్రదేశం' వద్ద. పరీక్ష నిర్వహణా పరికరాలు, క్రిత పరీక్షలవలన ఏర్పడిన గుంతలు (క్రేటర్లు).|250x250px
**అణ్వాయుధ పరీక్షలు** (ఆంగ్లం: **Nuclear weapons tests**), అణ్వాయుధాలను పరిశోధించడానికి, చేపట్టే పరీక్షలే, ఈ అణ్వాయుధ పరీక్షలు లేదా అణుపరీక్షలు. ఇరవై శతాబ్దంలో, అనేక దేశాలు పోటా పోటీగా ఈ పరీక్షలు జరిపి, పరోక్షంగా యుద్ధరంగాలను సిద్ధం చేసాయి.

ప్రప్రథమ అణుపరీక్ష అమెరికా 1945 జూలై 16 న "ట్రినిటీ సైట్" అనే చోట, చేపట్టింది. దీని వలన 20 కిలోటన్నుల శక్తికి సమానంగా శక్తి వెలువడింది. అమెరికా చే 1952 నవంబరు 1 న మార్షల్ దీవులలో 'ఎనెవెటాక్' వద్ద మొదటి హైడ్రోజన్ బాంబు ఇవీ మైక్ పరీక్షించబడింది. అతిపెద్ద అణుబాంబు సోవియట్ యూనియన్కు చెందిన త్సార్ బోంబా, 1961 అక్టోబరు 30 న 'నొవాయా జెమ్ల్యా' వద్ద పరీక్షింపబడింది. దీని శక్తి విలువ 50 మెగాటన్నులు.

అణువరీక్షల వల్ల జరిగే అనార్ధాలను సభ్యదేశాలకు అవగాహన కలిగించి, అణుపరీక్షలను నిలిపివేసేలా చేసేందుకు ఈ దినోత్సవం జరుపుకుంటారు. మానవ మనుగడపై ఈ వినాశకర పరిణామాలను నివారించేందుకు అణుపరీక్షల తొలగింపును ప్రోత్సహిస్తూ ఐక్యరాజ్యసమితి అంతర్జాతీయ అణుపరీక్షల వ్యతిరేక దినోత్సవం ఈ దినోత్సవాన్ని ప్రవేశపెట్టింది. ఈ దినోత్సవం ప్రతి సంవత్సరం ఆగస్టు 29న ప్రపంచవ్యాప్తంగా నిర్వహించబడుతోంది. 

## అణుపరీక్షల రకాలు
253x253px|thumb|నాలుగు మేజర్ అణుపరీక్షలు : 1. వాతావరణ, 2. భూగర్భ 3. ఆవలి-వాతావరణ, 4. సముద్రగర్భ.
left|thumb|కాసెల్ బ్రేవో విస్ఫోటనం, 1954లో, సముద్రంలో 100 మైళ్ళ ప్రభావాన్ని కలుగజేసింది. చుట్టూ వున్న మానవసహిత దీవులపై కూడా తీవ్ర ప్రభావాన్ని చూపింది.
అణుపరీక్షలను చారిత్రకంగా ఈ విధంగా వర్గీకరించవచ్చును.: వాతావరణ, సముద్రగర్భ,, భూగర్భ పరీక్షలు.
* **వాతావరణ** పరీక్షలు భూవాతావణంలో చేపడతారు. దీనిలో కుక్కగొడుగు మేఘం (మష్రూమ్ క్లౌడ్) యేర్పడుతుంది.
* **సముద్రగర్భ** పరీక్షలు, నీటి లోపల చేపడతారు. సాధారణంగా ఒక ఓడను గాని ఒక బార్జ్ను గాని అణ్వాయుధాన్ని అనుసంధానించి పేల్చివేస్తారు. ఈ పరీక్షల వలన, రేడియోధార్మిక నీరు, చుట్టు ప్రక్కల నీటి ప్రాంతాలను విపరీతంగా కాలుష్యపరుస్తుంది.
* **భూగర్భ** పరీక్షలు, భూమి లోపల సొరంగాలను త్రవ్వి అందులో అణ్వాయుధాలను అమర్చి పేల్చుతారు. దీని వల్ల భూమిపై పెద్ద పెద్ద గుంతలు (క్రేటర్లు) ఏర్పడుతాయి. 1974 లో భారతదేశం ఇలాంటి పరీక్షలే చేపట్టింది.

## చరిత్ర
thumb|మొదటి అణుపరీక్ష 'ట్రినిటి' 1945 జూలై 16 న జరిగింది. (అమెరికా).|287x287px
thumb|ప్రపంచంలోని డజనుకు పైగా ప్రదేశాలలో 2,000 కు పైగా అణుపరీక్షలు జరిగాయి.|250x250px
భూమిపై మొట్టమొదటి అణుపరీక్ష జూలై 16, 1945 న అమెరికా చేపట్టింది. ఇది మాన్‌హట్టన్ కార్యక్రమంలో భాగంగా జరిగింది. దీనికి "ట్రినిటి" అని పేరు పెట్టారు. న్యూమెక్సికో లోని "అలమగోడ్రో" ప్రాంతంలో చేపట్టారు. ఈ పరీక్షా ఫలితంగా, జపాన్ పై ఆణుబాంబు ప్రయోగం జరిగింది.

## దేశాల వారీగా అణుపరీక్షలు

అణు బలాలు గల దేశాలు, ఇప్పటివరకు 2,000 అణుపరీక్షలు జరిపాయి. ఈ విస్ఫోటనాలవలన, ధరిత్రికి ఏలాంటి హాని జరిగింటుందో ఊహించవచ్చు.
*  **[[అమెరికా]]**: అధికారికంగా 1,054 పరీక్షలు జరిపింది. (కనీసం 1,151 అణ్వాయుధాలు, 331 వాతావరణ పరీక్షలు), ఎక్కువగా నెవాడా పరీక్షా స్థలం వద్ద, మార్షల్ దీవులలో, అలాస్కా, కొలరాడో, మిసిసిపీ, న్యూ మెక్సికో వద్ద. (వివరాలకొరకు http://nuclearweaponarchive.org/Usa/Tests/index.html)
*  **[[సోవియట్ యూనియన్]]**: 715 పరీక్షలు (969 అణ్వాయుధాలు) అధికారికంగా.http://nuclearweaponarchive.org/Russia/Sovtestsum.html, చాలా మటుకు, సెమీపలాటిన్స్క్, నొవాయ జెమ్ల్యా వద్ద, ఇంకొన్ని రష్యా, కజకస్తాన్, తుర్క్‌మేనిస్తాన్, ఉక్రెయిన్ లలో.
*  **[[ఫ్రాన్స్]]**: 210 అధికారికంగా పరీక్షలు. (50 వాతావరణ, 160 భూగర్భ http://www.assemblee-nationale.fr/rap-oecst/essais_nucleaires/i3571.asp), 4 అణ్వ వాతావరణ పరీక్షలు సి.ఇ.ఎస్.ఎమ్. 'రెగ్గానె' వద్ద, 13 భూగర్భ పరీక్షలు సి.ఇ.ఎమ్.ఓ. ఇన్ ఎక్కెర్, అప్పటి అల్జీరియన్ సహారా,, ఫ్రెంచ్ పాలినేషియా, మొరురో, ఫంగతౌఫఅ వద్ద. 
*  **[[యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్]]**: 45 పరీక్షలు (21 పరీక్షలు ఆస్ట్రేలియా భూభాగంలో,, అనేకం అమెరికా లో.
*  **[[చైనా]]**: 45 పరీక్షలు (23 వాతావరణ,, 22 భూగర్భ, లోప్‌నూర్ వద్ద, మాలన్,, జింజియాంగ్ వద్ద.
*  **[[భారతదేశం]]**: 6 భూగర్భ పరీక్షలు (1974 లో మొదటిది), పోఖ్రాన్ వద్ద.
*  **[[పాకిస్తాన్]]**: 6 భూగర్భ పరీక్షలు, రాస్-కోహ్ కొండలు, చగాయి జిల్లా, ఖరన్ ఎడారి, ఖరన్ జిల్లా, బలూచిస్తాన్ రాష్ట్రం లో.
*  **[[ఉత్తర కొరియా]]**: మొదటి పరీక్ష 2006 హ్వదేరి వద్ద.

## ఇవీ చూడండి
* పోఖ్రాన్ 
* అణువిస్ఫోటనాల ప్రభావాలు
* అణ్వాయుధాల చరిత్ర
* అణుపరీక్షల జాబితా
* అణుధార్మికత

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

* Gusterson, Hugh. *Nuclear Rites: A Weapons Laboratory at the End of the Cold War.* Berkeley, CA: University of California Press, 1996.
* Hacker, Barton C. *Elements of Controversy: The Atomic Energy Commission and Radiation Safety in Nuclear Weapons Testing, 1947-1974.* Berkeley, CA: University of California Press, 1994.
* Schwartz, Stephen I. *Atomic Audit: The Costs and Consequences of U.S. Nuclear Weapons.* Washington, D.C.: Brookings Institution Press, 1998.
* Weart, Spencer R. *Nuclear Fear: A History of Images.* Cambridge, MA: Harvard University Press, 1985.

* Video archive of US, Soviet, UK, Chines and French Nuclear Testing  at sonicbomb.com
* Maps of sites tested 
* "We're all Downwinders Now"
* Atomic Veterans History Project (United States)
* Australian government database of nuclear explosions and tests Australian
* Australian Nuclear Fallout Strontium 90 survey 1957-58 Child bones Australian
* Australia's program of testing for Strontium 90, between 1957 and 1978, samples of childrens bones taken at autopsy Australian
* The Bombing of the Monte Bello Islands Western Australia
* Silent Storm - Film about CSIRO scientist Hedley Marston's top-secret fallout experimentsAustralian
* Ionising Radiation and Health Australian
* Oklahoma Geological Survey Nuclear Explosion Catalog lists 2,199 explosions by date, country, location, yield etc.
* Table of Known Nuclear Tests Worldwide, from NRDC
* Gallery of U.S. nuclear tests (with detailed descriptions of each test series)
* Gallery and short descriptions of UK nuclear tests
* Account of fallout from Nevada Test Site in 1955 (PDF)
* Soviet Nuclear Test Summary
* Marshall Islands Nuclear Claims Tribunal
* Nuclear Testing  at Nuclear Files.org
* Film footage of nuclear artillery test
* What About Radiation on Bikini Atoll?
* Western States Legal Foundation
* The Nuclear Weapon Archive
* United Nations Leadup to Comprehensive Nuclear Test Ban Treaty 22nd September 1995 General Conference

వర్గం:అణ్వాయుధాలు
వర్గం:అణుపరీక్షలు
వర్గం:అణ్యాయుధ పరీక్షలు