తెలంగాణ ప్రభుత్వం

తెలంగాణ ప్రభుత్వం, ఇది తెలంగాణ రాష్ట్రానికి పాలక అధికారం నిర్వహించే వ్యవస్థ. ప్రభుత్వంలో భాగంగా కార్యనిర్వాహక వ్యవస్థ, న్యాయవ్యవస్థ, శాసనవ్యవస్థ ఉంటాయి. రాష్ట్రానికి అధిపతిగా భారత రాష్ట్రపతి నియమించే గవర్నరు ఉంటారు. గవర్నరు పదవి సాధారణంగా నామమాత్రపు అధిపతిగా ఉంటాడు. గవర్నరు పదవీకాలం ప్రజాస్వామ్యబద్ధంగా ఎన్నికైన ముఖ్యమంత్రి కార్యనిర్వాహక వ్యవస్థకు వాస్తవ అధిపతిగా వ్యవహరిస్తారు.

ఐదేళ్లపాటు నియమితులైన గవర్నరు, ముఖ్యమంత్రిని, అతని మంత్రిమండలిని నియమిస్తాడు. ప్రభుత్వ రోజువారీ నిర్వహణను ముఖ్యమంత్రి, అతని మంత్రి మండలి చూసుకుంటుంది, ముఖ్యమంత్రికి చాలా శాసన అధికారాలు ఉంటాయి. ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014లో భాగంగా ఆంధ్రప్రదేశ్ విభజన తర్వాత 2014 జూన్ 2న తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఏర్పడింది. రాష్ట్ర ప్రభుత్వ కార్యకలాపాలు రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాద్‌లో నిర్వహిస్తుంది. ప్రభుత్వ సెక్రటేరియట్ లేదా సచివాలయం హైదరాబాద్‌లో ఉంది.

ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014లో భాగంగా ఆంధ్రప్రదేశ్ విభజన తర్వాత 2014 జూన్ 2న తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఏర్పడింది. విభజన తరువాత 2014, జూన్ 2న కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖరరావు ముఖ్యమంత్రిగా **తెలంగాణ మొదటి రాష్ట ప్రభుత్వం** ఏర్పడింది.

## ప్రభుత్వం, పరిపాలన

### వ్యవస్థ
గవర్నర్ రాజ్యాంగ అధిపతి కాగా, ముఖ్యమంత్రి ప్రభుత్వానికి అధిపతి. ముఖ్యమంత్రి మంత్రిమండలికి కూడా నాయకత్వం వహిస్తాడు. హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి న్యాయవ్యవస్థకు అధిపతిగా ఉంటాడు.

### గవర్నరు

గవర్నర్‌ను రాష్ట్రపతి చేత ఐదేళ్ళ కాలానికి నియమించబడుతాడు. ఎగ్జిక్యూటివ్, లెజిస్లేటివ్ అధికారాలు ముఖ్యమంత్రి, ఆయన మంత్రిమండలి వద్ద ఉంటాయి. వీరిని గవర్నర్ నియమిస్తాడు. దేశస్థాయిలో భారత రాష్ట్రపతికి ఉండే అధికారాలు, విధులూ, రాష్ట్రస్థాయిలో భారతదేశంలోని రాష్ట్రాలు, భూభాగాల గవర్నర్లకు ఉంటాయి. 36 ఏళ్ళు పైబడిన భారతీయ పౌరులు మాత్రమే గవర్నర్ నియామకానికి అర్హులు. ముఖ్యమంత్రి నియామకం, రాష్ట్రంలో రాజ్యాంగ యంత్రాంగం వైఫల్యం గురించి రాష్ట్రపతికి నివేదికలు పంపడం లేదా శాసనసభ ఆమోదించిన బిల్లుకు ఆమోదం పొందడం వంటి అన్ని రాజ్యాంగ విధులను గవర్నర్లు నిర్వర్తిస్తారు.

2014, జూన్ 2 నుండి 2019 సెప్టెంబరు 1 వరకు ఈ. ఎస్. ఎల్. నరసింహన్ రాష్ట్ర గవర్నర్‌గా ఉన్నాడు. 2019, సెప్టెంబరు 1 నుండి 2024 మార్చి 18 వరకు తమిళిసై సౌందరరాజన్ గవర్నర్‌గా పనిచేసింది. ప్రస్తుత గవర్నరుగా సి.పి. రాధాకృష్ణన్ 2024 మార్చి 19 నుండి విధులులో ఉన్నాడు

గవర్నరుకు అనేక రకాల అధికారాలు ఉంటాయి:

# పరిపాలన, నియామకాలు, తొలగింపులకు సంబంధించిన **కార్యనిర్వాహక అధికారాలు.**
# **చట్టాన్ని రూపొందించడం,** రాష్ట్ర శాసనసభకు సంబంధించిన శాసన అధికారాలు.
# **క్రమశిక్షణ అధికారాలు** గవర్నర్ క్రమశిక్షణ ప్రకారం నిర్వహించబడతాయి.

## పరిపాలనా నిర్వహణలో ముఖ్యులు


## మంత్రి మండలి

### శాసనసభ
 శాసనసభ, రాష్ట్రంలో అత్యున్నత రాజకీయ అంగం. శాసనసభ సభ్యులందరినీ నేరుగా ఎన్నుకుంటారు.

ప్రస్తుత శాసనసభలో 119 మంది ఎన్నుకోబడిన సభ్యులు, గవర్నర్ నామినేట్ చేసిన ఒక సభ్యుడు ఉన్నాడు. ఏదేని పరిస్థితులలో ముందుగా శాసనసభను రద్దుచేయకపోతే శాసనసభ సాధారణ పదవీకాలం దాని మొదటి సమావేశానికి నియమించబడిన తేదీ నుండి ఐదు సంవత్సరాలు కొనసాగింది.

### న్యాయవ్యవస్థ
రాష్ట్రానికి అత్యున్నత న్యాయస్థానం హైకోర్టు. ఇది కోర్టు ఆఫ్ రికార్డు, కోర్టు ధిక్కారం కోసం ఒక వ్యక్తిని శిక్షించే అధికారంతో సహా అన్ని అధికారాలు ఉంటాయి.

### కార్యనిర్వాహక
ఇతర భారతీయ రాష్ట్రాలలో వలె, రాష్ట్ర కార్యనిర్వాహక విభాగం రాష్ట్ర రోజువారీ నిర్వహణకు బాధ్యత వహిస్తుంది. ఇందులో గవర్నరు, ముఖ్యమంత్రి, మంత్రి మండలి సభ్యులుగా ఉంటారు.

గవర్నరు కార్యదర్శి నేతృత్వంలోని సచివాలయం మంత్రి మండలికి సహాయం చేస్తుంది. ముఖ్యమంత్రికి అడ్మినిస్ట్రేటివ్ సర్వీసెస్ హెడ్ అయిన ప్రధాన కార్యదర్శి సహాయం చేస్తారు.

#### ముఖ్యమంత్రి
 thumb|305x305px|తెలంగాణ రాష్ట్ర సెక్రటేరియట్ కార్యనిర్వాహక అధికారానికి తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రి నాయకత్వం వహిస్తారు, ఆయన రాష్ట్రానికి వాస్తవ అధిపతి. ముఖ్యమంత్రికి చాలా కార్యనిర్వాహక అధికారాలు ఉంటాయి; శాసనసభ మెజారిటీ పార్టీ నాయకుడిని ఈ పదవికి గవర్నర్ నియమిస్తారు. ప్రస్తుత ముఖ్యమంత్రి అనుముల రేవంత్ రెడ్డి, 2023 డిసెంబరు 7న పదవీ బాధ్యతలు స్వీకరించారు. సాధారణంగా, 119లో 60 సీట్లు అంటే సగం కంటే ఎక్కువ సీట్లు సాధించిన పార్టీ ముఖ్యమంత్రిని నిర్ణయిస్తుంది.

#### మంత్రుల మండలి
 
ముఖ్యమంత్రి మంత్రుల జాబితాను గవర్నర్ ఆమోదం కోసం సమర్పిస్తారు. దాని ఆధారంగా శాసనసభకు సమాధానమిచ్చే మంత్రిమండలి సభ్యులను గవర్నరు నియమిస్తారు. వారు రాష్ట్ర శాసనసభకు సమష్టిగా బాధ్యత వహిస్తారు.

#### పరిపాలన విభాగాలు
తెలంగాణ రాష్ట్రం 33 జిల్లాలుగా విభజించబడింది. రాష్ట్ర ప్రభుత్వ వ్యాపార నియమాల ఆధారంగా వివిధ సెక్రటేరియట్ విభాగాల ద్వారా లావాదేవీలు నిర్వహిస్తుంది. ప్రతి డిపార్ట్‌మెంట్‌లో ప్రభుత్వ కార్యదర్శి, శాఖకు అధికారిక అధిపతి, ఇతర అండర్ సెక్రటరీలు, జూనియర్ సెక్రటరీలు, అధికారులు, సిబ్బంది ఉంటారు. మొత్తం సచివాలయం మంత్రులకు అనుబంధంగా ఉన్న సిబ్బందిపై *చీఫ్ సెక్రటరీ* సూపరింటెండింగ్ నియంత్రణలో ఉంటుంది.

## ఇవీ చూడండి
*2023 తెలంగాణ శాసనసభ ఎన్నికలు

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

వర్గం:తెలంగాణ
వర్గం:తెలంగాణ ప్రభుత్వం
వర్గం:భారతదేశ రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు
వర్గం:తరచూ నవీకరించవలసిన వ్యాసాలు