బెర్టా డి మెనెజెస్ బ్రగాన్కా

మరియా బెర్టా డి మెనెజెస్ బ్రగాన్సా [17 డిసెంబర్ 1911 - 1993) భారత స్వాతంత్ర్య సమరయోధురాలు, ఉపాధ్యాయురాలు, రచయిత, పాత్రికేయురాలు.

## తొలినాళ్ళ, వ్యక్తిగత జీవితం
మరియా బెర్టా డి మెనెజెస్ బ్రగాన్సా  1911 డిసెంబరు 17 న మోర్ముగావ్ తాలూకాలోని క్యూలిమ్ గ్రామంలో జన్మించింది. ఆమె, ఆమె సోదరి బీట్రిస్ లుయిస్ డి మెనెజెస్ బ్రగానా కుమార్తెలు. ఆమె టి.బి.కున్హా మేనకోడలు. ఆమె ఉపాధ్యాయురాలు కూడా. ఆమె 1947 లో ఆంటోనియో ఫుర్టాడో అనే న్యాయవాదిని వివాహం చేసుకుంది. అతను 1988 లో మరణించాడు.

## గోవా విముక్తి ఉద్యమం
1929 నుండి, మెనెజెస్ బ్రగానా గోవా కాంగ్రెస్ కమిటీ (జిసిసి) గోవా కమిటీలో భాగంగా ఉన్నారు, ఇది కొంతకాలం భారత జాతీయ కాంగ్రెస్కు అనుబంధంగా ఉంది, సభ్యులను నమోదు చేయడానికి చురుకుగా పనిచేసింది. తరువాత ఆమె తన మామ టి.బి.కున్హా గోవా యూత్ లీగ్ (జి.వై.ఎల్) లో చేరింది, 1945 లో, ఆమె దాని గోవా యూనిట్ కార్యదర్శిగా ఎన్నికైంది. దక్షిణ గోవాలో నిరసనలు, ప్రసంగాలలో ఆమె తరచుగా కున్హా పక్కన కనిపించేది. వారి కొన్ని సమావేశాలు చందోర్ లోని మెనెజెస్ బ్రగాంజా హౌస్ లో జరుగుతాయి. ఆమె, ఆమె సోదరి బీట్రిస్ ఖాదీ చీరలను ధరించారు, ఖాదీ వస్త్రాన్ని స్వీకరించడాన్ని ప్రోత్సహించారు.

1940, 1943 మధ్య, ఆమె పంజిమ్ ఆధారిత ప్రచురణ, ఓ అకాడెమికోకు సహకారం అందించింది.

గోవా విప్లవ దినోత్సవం నాడు రామ్ మనోహర్ లోహియా స్వాతంత్ర్యానికి ఇచ్చిన పిలుపుకు ప్రతిస్పందనగా, జివైఎల్ కార్యదర్శి హోదాలో, ఆమె, కున్హా 1946 జూన్ 30 న మార్గోవాలో సత్యాగ్రహం చేయడానికి ప్రయత్నించారు. అయితే పోర్చుగీసు పోలీసులు వారిని అడ్డుకుని ఆమెను చితకబాదారు, తరువాత పోలీసులు వారిని చందోర్ లో రోడ్డు పక్కన వదిలేశారు.

1946, 1950 మధ్య, ఆమె గోవాలో జాతీయవాద కరపత్రాలు, భారతీయ వార్తాపత్రికల పంపిణీని కొనసాగించింది. ఏదేమైనా, 1950 ఏప్రిల్ 16 న, ఆమె, ఆమె భర్త ఆంటోనియో ఫుర్టాడో ఆఫ్రికాకు బహిష్కరించబడతారని బెదిరించడంతో బెల్గాంకు పారిపోవలసి వచ్చింది. గోవా భారతదేశంలో భాగమని, దానిని తిరిగి అప్పగించాలని అప్పటి భారత ప్రధాని జవహర్లాల్ నెహ్రూ చేసిన ప్రకటనను ఖండించే అధికారిక ప్రకటనపై సంతకం చేయడానికి వారిద్దరూ నిరాకరించారు.

బెల్గాం నుండి మెనెజెస్ బ్రగాన్సా తన జాతీయవాద ప్రచార పంపిణీని కొనసాగించింది. 1952లో నేషనల్ కాంగ్రెస్ (గోవా) బెల్గాం శాఖ అధ్యక్షురాలిగా ఎన్నికయ్యారు. తరువాత, 1953 లో, ఆమె, ఫుర్టాడో ఫ్రీ గోవా అనే పక్షం రోజుల వామపక్ష ప్రచురణను స్థాపించారు. "ఆర్గాన్ ఆఫ్ పోర్చుగీస్ ఇండియాస్ లిబరేషన్" అనే ఉపశీర్షికతో ఉన్న ఫుర్టాడో దాని మొదటి సంపాదకుడు. 1956 లో కున్హా బొంబాయికి పారిపోవడంతో, ఆమె, ఫుర్టాడో అక్కడికి వెళ్లారు, అక్కడి నుండి ప్రచురణను కొనసాగించారు. కున్హా ఫ్రీ గోవాకు కూడా తన వంతు సహకారం అందించారు. కున్హా మరణానంతరం 1958లో మెనెజెస్ బ్రగానా దాని సంపాదకుడయ్యారు. 1962 లో ప్రచురణను నిలిపివేసే వరకు ఆమె దాని సంకలనాన్ని కొనసాగించింది.

1955లో గెరాల్డ్ పెరీరా, గోవా విమోచన్ సహాయక్ సమితి (జివిఎస్ఎస్) నిర్వహించిన పాత్రాదేవిలో జరిగిన సామూహిక సత్యాగ్రహంలో ఆమె పాల్గొన్నారు. బొంబాయిలో ఉన్నప్పుడు, ఆమె గోవా పీపుల్స్ పార్టీ (జిపిపి) లో చేరింది.

కైరోలో జరిగిన ఆఫ్రో-ఆసియా మహిళా సదస్సులో భారతదేశానికి ప్రాతినిధ్యం వహించడానికి ఆమెను ఎంపిక చేశారు, ఈ సమయంలో గోవా స్వాతంత్ర్య సమస్య గురించి వివరంగా చర్చించారు. గోవా విమోచన ఉద్యమంతో పాటు ఇదే అంశంపై దృష్టిని ఆకర్షించడానికి మాస్కోకు వెళ్లిన ప్రతినిధి బృందంలో ఆమె కూడా ఉన్నారు. 1959లో ఆఫ్రో-ఏషియన్ సాలిడారిటీ, ఆల్ ఇండియా పీస్ కౌన్సిల్ లో గోవా పొలిటికల్ కన్వెన్షన్ లో సభ్యురాలిగా ఉన్నారు. ఆమె ఆఫ్రో-ఆసియన్ బులెటిన్కు క్రమం తప్పకుండా కంట్రిబ్యూటర్గా కూడా ఉంది.

1960 డిసెంబరులో బొంబాయిలో ఆఫ్రో-ఆసియా సంఘీభావం కోసం మూడవ జాతీయ సదస్సు జరిగింది, గోవా, డామన్, డయ్యూలను తక్షణమే స్వాతంత్ర్యం చేయాలని పిలుపునిచ్చింది, ఈ ప్రయోజనం కోసం ఒక జాతీయ ప్రచార కమిటీని ఏర్పాటు చేసింది. 1961 లో, మెనెజెస్ బ్రగానా జార్జ్ వాజ్ నేతృత్వంలోని ఈ కమిటీలో చేరారు. ఈ హోదాలో ఆమె భారతదేశం అంతటా పర్యటించి, బొంబాయి, అహ్మదాబాద్, కలకత్తా, ఢిల్లీ వంటి ప్రధాన నగరాలలో జరిగిన సమావేశాలలో పాల్గొని, గోవా స్వాతంత్ర్యం కోసం సైనిక చర్యను డిమాండ్ చేసింది.

## మరణం
మెనెజెస్ బ్రగానా 1993 లో మరణించారు. ఆమె దహన సంస్కారాలు జరిగినప్పుడు, ఆమె చితాభస్మాన్ని చందోర్ శ్మశానవాటికలో ఖననం చేస్తారు.

## రచనలు

* *టేల్స్ ఆఫ్ గోవా* (1990)
* *ల్యాండ్‌మార్క్‌లు ఇన్ మై టైమ్: సెలెక్టెడ్ రైటింగ్స్* (1992)

## మూలాలు

వర్గం:20వ శతాబ్దపు భారతీయ రచయిత్రులు
వర్గం:1993 మరణాలు
వర్గం:1911 జననాలు