కందిమళ్ళ సాంబశివరావు

**కందిమళ్ళ సాంబశివరావు** (ఏప్రిల్ 5, 1960) రంగస్థల నటుడు, రచయిత, పరిశోధకుడు, అధ్యాపకుడు. నాటకరంగ పరిశోధనకు భారతీయ నాటకరంగ చరిత్రలో తొలి డి.లిట్ అందుకున్నాడు.
## జననం
సాంబశివరావు 1960, ఏప్రిల్ 5న బలరామయ్య, తిరుపతమ్మ దంపతులకు ప్రకాశం జిల్లా, కొలలపూడిలో జన్మించాడు.
## ఉద్యోగం
గుంటూరు జిల్లా, చిలకలూరిపేట కళాశాలలో అధ్యాపకుడిగా పనిచేస్తున్నాడు.
## నాటకరంగ ప్రస్థానం
చిన్నతనం నుండే నాటకరంగంపై ఆసక్తి పెంచుకున్న సాంబశివరావు, వివిధ కార్యక్రమాలలో పాల్గొనేవాడు. నాటక సాహిత్యంపై అవగాహన ఏర్పరచుకున్న ఈయన తెలుగు నాటకరంగం - నూతన ధోరణలు, ప్రయోగాలు అనే అంశంపై పరిశోధన చేసి నాగార్జున విశ్వవిద్యాలయం నుండి పిహెచ్.డి పొందాడు. వివిధ సదస్సుల్లో, పత్రికలలో నాటకరంగానికి సంబంధించిన అనేక వ్యాసాలు రాశాడు. కళా సంస్థలకు కార్యదర్శిగా, గౌరవ సలహాదారునిగా, న్యాయనిర్ణేతగా సేవలందిస్తున్నాడు.

**నటించినవి**

# రాజీనామా
# ధర్మ సంరక్షణార్థం
# కల్పాంతం
# వాళ్ళిద్దరితో వీళ్ళు ముగ్గురు
# కుందేటి కొమ్ము
# దండమయా విశ్వంభర
# జగన్నాథ రథచక్రాలు
# సారా సంహారం
# ముద్రారాక్షసం
# నల్ల సముద్రం
# ప్రార్థన
# ఖడ్గసృష్టి

**రచించినవి**
# ఉప్పుకప్పురంబు
# సారాసంహారం
# భూమిక
# ముద్రారాక్షసం
# నల్లసముద్రం
# వఱడు
# చైతన్యరథం
# ఖడ్గసృష్టి
# సహాయ నిరాకరణోద్యమం - చీరాల, పేరాల సత్యాగ్రహం (రూపకం) 
# న‌ల్లజ‌ర్ల‌రోడ్డు (నాటకీకరణ) 
# ఆకుపచ్చసూరీడు (నాటిక) 

## ఇతర రచనలు
# అభినయ భరతాచార్య చాట్ల శ్రీరాములు (చాట్ల శ్రీరాములు థియేటర్ ట్రస్ట్, హైదరాబాద్, 2010)
# గుంటూరు జిల్లా నాటకరంగ చరిత్ర (కందిమళ్ల రాధ, చిలకలూరిపేట, 2009)
# తెలుగు నాటక రంగం నూతన ధోరణులు-ప్రయోగాలు (కాకతీయ ప్రచురణ, చిలకలూరిపేట, 1995)
# సాక్షి గంగోత్రి పెదకాకాని పదిహేడళ్ళ ప్రత్యేక సంచిక (గంగోత్రి ప్రచురణలు, పెదకాకాని, 2007)
# భూమిక తెలుగునాట నాటకం (ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ భాషా, సాంస్కృతికశాఖ, 2016)
## అలనాటి నాటక ప్రస్థానం
కందిమళ్ళ సాంబశివరావు వందేళ్ళ నాటి అపూర్వ కళాప్రతిభను ‘*అలనాటి నాటక ప్రస్థానం*’ పేరుతో మన కళ్ళ ముందు ఆవిష్కరించారు. ఈ రూపకం 8 భాగాలుగా, పది గంటల నిడివితో రూపొందించారు.   బళ్ళారి రాఘవ, బలిజేపల్లి లక్ష్మీకాంతం, యడవల్లి సూర్యనారాయణ, వేమూరి గగ్గయ్య, స్థానం నరసింహారావు, మాధవపెద్ది వెంకట్రామయ్య, తుంగల చలపతిరావు, బందా కనకలింగేశ్వరరావు, అద్దంకి శ్రీరామమూర్తి, దాసరి కోటిరత్నం లాంటి 1920 – 30ల తరం ఈ రూపకంలో కనిపిస్తారు. అలాగే, ఆధునికులైన గరికపాటి రాజారావు, కె. వెంకటేశ్వరరావు, ఎ.ఆర్. కృష్ణ, చాట్ల శ్రీరాములు, బుర్రా సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి మొదలు జమునా రాయలు వరకు పలువురి పాటలు, పద్యాలు, నటన నిండిన వీడియోలు కూడా ఇందులో ఉన్నారు. ఎంతో శ్రమ, ఖర్చుతో కూడిన ఈ బృహత్తర యజ్ఞానికి ‘అజో- విభొ- కందాళం ఫౌండేషన్’ పక్షాన ఆచార్య అప్పాజోస్యుల సత్యనారాయణ ఆర్థికంగానూ, అన్ని విధాల గానూ అండగా నిలిచారు. ఈ పదిగంటల రూపకాన్ని పూర్తిగా ఉచితంగా, అందరికీ అందుబాటులో ఉంచారు. 'యూట్యూబ్' వేదిక కావడం ఈ శ్రవ్య – దృశ్య కళారూపకానికి ఉన్న ప్రధానమైన వెసులుబాటు. ఎందుకో తెలియని పరుగుపందేలతో, ఎప్పుడూ తీరిక దొరకని ఈ ఆధునిక కాలంలో… ఎవరి వీలును అనుసరించి వారు ఎక్కడైనా, ఎప్పుడైనా ఈ భాగాలను చూసే సౌకర్యం లభిస్తుంది. దేశ విదేశాలలోని నాటక రంగ ప్రియులకూ, పరిశోధకులకూ అలా ఇది ఓ అయాచిత వరం. నాటి మేటి కళాకారుల ప్రతిభను కొత్త తరానికి పరిచయం చేయడానికి ఇది ఒక అద్భుతమైన చారిత్రక నిధి.

## బహుమతులు - పురస్కారాలు
# ఉత్తమ నాటక రచన పురస్కారం - ముద్రారాక్షసం (1997), అనగనగా ఆరు నాటికలు (2008) తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం
# ఉత్తమ నాటక రచన పురస్కారం - ఎన్.జి. రంగ ఫౌండేషన్ (1998)
# ఉత్తమ నాటక రచన పురస్కారం - ప్రజానాట్యమండలి
# ఉగాది పురస్కారం (ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం, హైదరాబాదు, 11 ఏప్రిల్ 2013)
# సరిలేరు నీకెవ్వరు విశిష్ట నాటక రచనా పురస్కారం - అప్పాజోస్యుల-విష్ణుభొట్ల-కందాళం ఫౌండేషన్ (2014)
# కందుకూరి రంగస్థల పురస్కారం (ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం, 2025 ఏప్రిల్ 16)

## మూలాలు

వర్గం:తెలుగు రంగస్థల నటులు
వర్గం:1960 జననాలు
వర్గం:తెలుగు రంగస్థల దర్శకులు
వర్గం:తెలుగువారు
వర్గం:ప్రకాశం జిల్లా కథా రచయితలు
వర్గం:ప్రకాశం జిల్లా రచయితలు
వర్గం:ప్రకాశం జిల్లా రంగస్థల నటులు
వర్గం:ఆచార్య నాగార్జున విశ్వవిద్యాలయం పూర్వ విద్యార్థులు