ಪಂಡಿತ ರಮಾಬಾಯಿ

ಪಂಡಿತ ರಮಾಬಾಯಿ(೧೮೫೮-೧೯೨೨) ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಕೊಂಕಣ ಬರಿತ್ತ ಊರುಲು ಬುಕ್ಕೊ ಗೋವಾ ಊರುಲೆಡ್ದ್ ಸುಮಾರ್ 500 ವರ್ಷೊಡ್ದು ಪಿರವುಡು ಬತ್ತ್‌ದ್ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕರಾವಳಿ ಆಯಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ, ಉಡುಪಿ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು, ಕಳಸ, ಶೃಂಗೇರಿದ್‌ ಇಂಚಿ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಗಟ್ಟೊಲೆ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ನಿಲೆ ಆಯಿ ಚಿತ್ಪಾವನ ಕೊಂಕಣಿ ಬೆರಣೆರ್ ಒಂಜಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಯಿನ ಬಾಸೆನ್ ಪಾತೆರುವೆರ್. ನೆಕ್ಕ್ ‘ಅಮ್ಚಿ ಬಾಸೆ’ ಇಜ್ಜಾಂಡ ‘ಚಿತ್ಪಾವನೀ ಕೊಂಕಣಿ’ ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಮಹರಾಷ್ಟೊçಡು ಅಕುಲು ಅನುಸಾರ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲು, ಪರ್ಬೊ, ಮದಿಮೆ, ಉಪನಯನ ಇಂಚಿತ್ತಿನವು ಇನಿಕ್ಕ್‌ಲಾ ಅವ್ವೇ ರೀತಿಡ್ ಒರಿದ್ಂಡ್. ಚಿತ್ಪಾವನೆರೆ ನಿಲೆತ್ತ ಬಗೆಟ್ ದಾಕಲೆ ಆಯಿನ ಇತಿಹಾಸೊಲು 18ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಸುರು ಆಪುಂಡು. ಛತ್ರಪತಿ ಶಾಹು ತನ್ನ ಐನನೇ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾದ್ ಚಿತ್ಪಾವನೆರೆಡ್ದ್ ಬಾಲಾಜಿ ವಿಶ್ವನಾಥ ಭಟ್‌ನ್ ನೇಮಕ ಮಲ್ತಿಬುಕ್ಕೊ ಚಿತ್ಪಾವನೆರ್ ಮರಾಠಿ ಪಾತೆರುನ  ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ತನ್ಕುಲೆ ನಿಲೆಕ್ಕುಲೆನ್ ಪಡೆಯೊಂಡೆರ್. ಈ ಕಾಲೊಡು ಕೆಲೆವೆರ್ ಮಲ್ಲಮಲ್ಲ ಹುದ್ದೆಲೆನ್ ಪಡೆದಿತ್ತೆರ್. ಅತ್ತಂದೆ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಊರುಲೆಡ್ಲಾ ನಿಲೆ ಆಯೆರ್. ಇತ್ತೆ ಚಿತ್ಪಾವನೆರ್ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮೂಲದಕುಲಾಂಡಲಾ ಭಾರತೊಡು ಮಾತ್ರ ಅತ್ತಂದೆ ಅಮೆರಿಕ, ಯುರೋಪುಡುಲಾ ಉಲ್ಲೆರ್.  ಕರ್ನಾಟಕದ ಬೆಂಗಳೂರು, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ, ಬೆಳಗಾವಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ, ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಕಾರ್ಕಳ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಊರುಲೆಡ್ ವಾಸ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕೊಡು ಮಾಮಲ್ಲ ಸಾಧನೆ ಮಲ್ತಿನ ದ.ರಾ.ಬೇಂದ್ರೆಲಾ ಚಿತ್ಪಾವನ ಕುಲತ್ತಾರ್. ಚಿತ್ಪಾವನೆರ್ ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊ ಸಂಗ್ರಾಮೊಡುಲಾ ಮಲ್ಲ ಸ್ತಾನೊ ಪಡೆಯಿನಕುಲು. ವಾಸುದೇವ ಬಲವಂತ ಫಡ್ಕೆ, ವಿನಾಯಕ ದಾಮೋದರ ಸಾವರ್ಕರ್, ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಗೋಕಲೆ, ಬಾಲ ಗಂಗಾದರ ತಿಲಕ್ ನೆಟ್ಟ್ ಪ್ರಮುಕೆರ್.

## ಕುಟುಮ್ಮೊ ಬುಕ್ಕೊ ಪುಟ್ಟ್‌ನ ಊರುದ ವಿವರೊ
ಇಂಚಿತ್ತಿ ಕುಟುಂಬದ ಮೂಲೊನು ಪಡೆದಿತ್ತಿನ ಅನಂತ ಶಾಸ್ರ್ರಿ ಡೋಂಗ್ರೆ ಪನ್ಪಿನಾರ್ ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೭೯೬ಟ್ಟ್ ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಕಾರ್ಕಳ ತಾಲೂಕುದ ಮಾಳ ಕೈತಲ್‌ದ ಹೆರಂಜೆಡ್ ಜನ್ಮ ಪಡೆಯೆರ್. ಉಂದು ಕುದುರೆಮುಖದ ಮುದೆಲ್‌ಡ್ ಉಂಡು. “ವಿದ್ಯಾಧನಂ ಸರ್ವಧನಾತ್ ಪ್ರಧಾನಂ” ಪನ್ಪಿನೆನ್ ಮೇರ್ ಎಲ್ಲಿಡೇ ತೆರಿದಿನಾದಿತ್ತ್ದ್ ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯರೆಗಾದ್ ಪುಣೆಗ್` ಪೋದು ಅಲ್ಪ ನಾಲ್ ವರ್ಷ ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಪಗ ಅರೆಗ್ ೨೨ ವರ್ಷ ಪ್ರಾಯ. ಗುರುನ ಎಡ್ಡೆ ಶಿಷ್ಯೆ ಆದ್  ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಪದವಿನ್ ಪಡೆದ್ ಪೊಸ ಶಿಷ್ಯೆರೆನ್ ಒಟ್ಟು ಪಾಡೊಂದು ಸಂಸ್ಕೃತ ಕಲ್ಪಾವುನ ಪಂಡಿತೆ ಆಯೆರ್. ಕಲ್ತಿಬುಕ್ಕೊ ಊರು ಸೇರಿನ  ಶಾಸ್ತ್ರೀಲು ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆಡ್ ಬೇಲೆಗ್ ಸೇರ್ದ್ ಪತ್ತ್ ವರ್ಷ ಕರಿದ್ ಕಾಶ್ಮೀರ ಬುಕ್ಕೊ ನೇಪಾಳೊಗು ಪೋಯೆರ್. ನೇಪಾಳದ ಅರಸು ಮರೆನ ಪಾಂಡಿತ್ಯೊಗು ಆನೆನ್‌ಲಾ ಉಡಿಗೆರೆ ಕರ‍್ದಿತ್ತೆರ್‌ಗೆ.   ಐಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ  ಯುಮುನಾಬಾಯಿನ್ ಮದ್ಮೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಕಾಶಿದಂಚಿ ಪೋಯೆರ್. ಆಂಡ ಅಲ್ಪ ಸಾದಿಡ್ ಯುಮುನಾಬಾಯಿ ದೇವೆರೆ ಪಾದ ಸೇರುವೆರ್. ಪ್ರಯಾಣ ದುಂಬರಿಯುAಡು. ಗೋದಾವರಿಡ್ ಉಪ್ಪುನಗ ಲಕ್ಷ್ಮೀಬಾಯಿ ಪನ್ಪಿನರೆನ್ ಮದ್ಮೆ ಆದ್ ಊರುದ ಸಾದಿ ಪತ್ತ್ದ್ ಕಾರ್ಲಡ್ ವಾಸ ಮಲ್ಪುವೆರ್.  ಅಪಗ ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲು ಏರಾಂಡಲಾ ಶಾಲೆಗ್ ಪೋಪಿನೆನ್ ತೂಂಡ ಅಂಬಿ ದಕ್ಕೊಂದಿತ್ತಿನ ಕಾಲ. ಅಪಗನೇ ಅನಂತ ಶಾಸ್ತ್ರಿಲು ಗಂಗಾಮೂಲದ ಕಾಡ ಬರಿಟ್ಟೇ ಆಶ್ರಮ ಕಟ್ಟ್ದ್ ೫೦ ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲೆಗ್ ಸಂಸ್ಕೃತ ಬುಕ್ಕೊ ವೇದಾಭ್ಯಾಸ ಕಲ್ಪಾವೊಂದಿತ್ತೆರ್. ನೆಟ್ಟ್ ಅರೆ ಬುಡೆದಿಲಾ ಒಂಜಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ. ಸಂಸಾರೊನು ನಡಪಾವೆರೆಗ್ ಉದ್ಯೋಗನೇ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಠ ಮಲ್ಪುನವು. ದೇವಭಾಸೆನ್ ಪೊಣ್ಣುಜೋಕುಲೆಗ್ ಕಲ್ಪಾವುನವು ಧರ್ಮ ಭ್ರಷ್ಟತೆ ಪಂಡ್ದ್ ಮೆರೆನ್ ವಿಚಾರ ಮಲ್ಪೆರೆ ಉಡುಪಿ ಮಠೊಡ್ದು ಲೆಪ್ಪು ಬತ್ತ್ಂಡ್‌ಗೆ.  ಐಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಶಿರೂರು ಮಠೊಟ್ಟು  ೪೦೦ ಮಂದಿ ವಿದ್ವತ್ ಪಂಡಿತೆರೆ ಸಮ್ಮುಖೊಡು ಮೇರ್ ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲೆಗ್ ಸಂಸ್ಕೃತ ಕಲ್ಪಾವುನ ಉದ್ದೇಶ ದಾನೆಂದ್ ತನ್ನ ವಾದೊನು ಮಂಡನೆ ಮಲ್ತೆರ್‌ಗೆ.

## ರಮಾಬಾಯಿನ ಪುಟ್ಟು ಬುಕ್ಕೊ ಬಾಲ್ಯ
ಕಾರ್ಕಳಡೇ ಮೂಜಿ ಜೋಕುಲೆ ಜನನ ಐಟ್ ಕಡೆತ್ತ ಮಗಲೇ ರಮಾಬಾಯಿ. ಮೆರೆನ ಜನನ ೧೮೫೮ ಎಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ ೨೩ನೆ ತಾರೀಕ್‌ಗ್. ಶಾಸ್ತಿçಲೆಗ್ ಆಶ್ರಮ ನಡಪಾವೆರೆ ಆವಂದೆ ದೇಶಾಂತರ ಪಿದಾಡ್ನಗ ರಮಾಬಾಯಿಗ್ ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಪ್ರಾಯಗೆ. ಅಲ್ತ್ಡ್ದ್ ಮೆರೆನ ಪ್ರಯಾಣ ಸುರು ಅಂಡ್. ರಮಾಬಾಯಿನ್ ಒಂಜಿ ಬುಟ್ಟಿಡ್ ದೀದ್ ಪ್ರಯಾಣ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್‌ಗೆ. ಅಕುಲು ಒಂಜೊAಜಿ ಕ್ಷೇತ್ರೊಲೆಡ್ ಕೆಲವು ತಿಂಗೊಲು ಉಂತೊದಿತ್ತೆರ್. ಅಮ್ಮೆರ್ ಅಲ್ಪ ಸಂಸ್ಕೃತ ಬಾಷೆಡ್ ವೇದೊಲೆನ್ ಪಾರಾಯಣ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಅಲ್ಪ ಸರ‍್ದಿತ್ತಿ ಭಕ್ತಾದಿಲು ಕೊರಿ ಕಾಸ್, ತಿನಸ್‌ಲೆಡ್ ಅಗಲ್ನ ಬದ್‌ಕ್ ಸಾಗೊಂದಿತ್ತ್Aಡ್. ಅಮ್ಮೆರೆಡ್ದ್ ಅಪ್ಪೆಲಾ ಜೋಕುಲುಲಾ ಸಂಸ್ಕೃತ ವೇದೊಲೆನ್ ಓದೆರೆ ಕಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಅಮ್ಮೆರ್ ಜೀವೊಡು ನಿತ್ರಾಣ ಆನೇಟ್ಟಲಾ ಅಕಲ್ನ ಬದ್‌ಕ್ ಇಂಚೆನೆ ಸಾಗೊಂದಿತ್ತ್Aಡ್. ೧೮೬೪ಟ್ಟ್ ಸಂಸಾರ ಸಮೇತ ಬೆಂಗಳೂರುಗು, ಅಲ್ತ್ಡ್ದ್ ದ್ವಾರಕೆ ಬುಕ್ಕೊ ಮದ್ರಾಸ್‌ಗ್ ಪ್ರಯಾಣ ಮಲ್ತ್ದ್ ಅಲ್ಪ ಉಂತಿಯೆರ್. ೧೮೭೪ಡ್ ತಿರುಪತಿಗ್ ಪೋಯಿನಪಗ ಕೈಟಿತ್ತಿ ಕಾಸ್ ಮಾತಾ ಕಾಲಿ ಅಂಡ್. ಇತ್ತಿನ ಒಂತೆ ಕಾಸ್‌ಲಾ ಕಲ್ವೆರೆ ಪಾಲ್ ಅಂಡ್. ಊರುರು ತರ‍್ಗೊಂದು ಕಾಡ್‌ಡ್ ತಿಕ್ಕಿನ ಕಂಡೆ ಕಿರೆಂಗ್‌ನ್ ತಿನೊಡಾಂಡ್‌ಗೆ. ಜಾತಿದ ದಿಸೆಡ್ದ್ ಮಾತಾ ಬೇಲೆಲೆನ್ ಮಲ್ಪುಲೆಕ್ಕ ಇಜ್ಜಿ. ನಟ್ಯೆರೆಗಾವಡ್, ತಿಕ್ಕಿನ ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪೆರೆಗಾವಡ್ ಸ್ವಾಭಿಮಾನ ಬುಡ್ಜಿ.  ಉಂದತ್ತAದೆ ವಾ ಬೇಲೆಲಾ ಮಲ್ತ್ದ್ ಗೊತ್ತಿಜ್ಜಿ. ಒಂಜಿ ದಿನ ಉನ್ಯರೆ ತಿನ್ಯರೆ ದಾಲಾ ಇಜ್ಜಂದಿ ದಿನ. ಒಟ್ಟಿಗೆ ಮಾತೆರ್ ಜೀವ ದೆತೊನೊಡು ಪಂಡ್ದ್ ತೀರ್ಮಾನಲಾ ಮಲ್ತೆರ್‌ಗೆ.  ಅಂಡ ದೇವೆರೆ ದಯೊಟ್ಟು ಎಂಚನಾ ಒರಿಯೆರ್. ನಡತ್ ನಡತ್‌ದ್ ಒಂಜಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಸೇರೊಂಡೆರ್ ಆಂಡ ದೇವಸ್ಥಾನದಕುಲು ಅಲ್ಪ ಕುಲ್ಯರೆ ಬುಡ್ಜೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ಒಂಜಿ ಪಾಡಾರಿ ಬರ‍್ದಿನ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ಕುಲ್ಲಿಯೆರ್. ಅವ್ವೇ ಸಮಯೊಡು ಅಪ್ಪೆ ಬುಕ್ಕೊ ಅಕ್ಕೆ ರಡ್ಡ್ ಜನಲಾ ದೇವೆರೆ ಪಾದ ಸೇರಿಯೆರ್. ಜೋಕುಲಾಯಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸೆ, ಕೃಷ್ಣಾಬಾಯಿ, ರಮಾಬಾಯಿ ಅನಾಥೆರಾಯಿರ್. 

## ರಮಾಬಾಯಿ ಬದ್‌ಕ್ ಬುಕ್ಕೊ ಸಾದನೆ
ಬಂಜಿಗ್ ತಿನಿಯೆರೆ ದಾಂತೆ ನೀರೇ ರ‍್ದ್ ಕುಲ್ದಿನಲಾ ಉಂಡು. ಪಂಜಾಬುಡು ಉಪ್ಪುನಗ ಶೀತ ತಡೆಯರಾವಂದೆ ರಮಾಬಾಯಿ ಪೊಯ್ಯೊಡು ಕುಲ್ಲುದು ಮೈಂದ್‌ದ ಪನಿಡ್ದ್ ಚಂಡಿ ಪೊಯೊಡ್ದು ಶೀತ ರ‍್ದ್ ಜೀವಮಾನ ಇಡೀ ರಮಾಬಾಯಿ ಕೆಪ್ಪಿ ಆವೊಡಾಂಡ್. ಆ ಸಮಯೊಡೇ ಅಕ್ಕ ಕೃಷ್ಣಾಬಾಯಿನ ಸಾವು. ಬದ್‌ಕ್‌ದ್ ಒರಿನ ರ‍್ವೆರೇ ಊರೂರು ತರ‍್ಗೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರೊಲೆನ್ ಸಂದರ್ಶನ ಮಲ್ತೊಂದು ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಇಡೀ ಭಾರತೊಡು ಸಂಚಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ನಡತ್‌ದೇ ನಾಲ್ ಸಾರ ಮೈಲ್ ನಡತ್‌ದೇ ಊರಿಡೀ ತರ‍್ಗ್ದ್ ಕಡೆಕ್ ಕಲ್ಕತ್ತೊಗು ಎತ್ತಿಯೆರ್. 
ಕಲ್ಕತ್ತೊಡು ವಿದ್ಯಾವಂತ ಬೆರೆಣೆರೆ ಗುರ್ತ ಮಲ್ತೊಂದು ಪುರಾಣೊಲೆನ್ ಪಠಣ ಮಲ್ತೊಂದು ಕಾಸ್‌ನ್ ಸಂಪಾದನೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಎಂಚಲಾ ಬದುಕೊಂದಿತ್ತೆರ್.  ರಮಾಬಾಯಿ ೧೮ ಸಾರ ಸಂಸ್ಕೃತ ಶ್ಲೋಕೊಲೆನ್ ಬಾಯಿ ಪಾಠ ಪನೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಅಪಗ ರಮಾಬಾಯಿ ಬಿರ್ಸೆದಿ ಆದಿತ್ತೆರ್. ಮಲ್ಲ ಮಲ್ಲ ಪಂಡಿತೆರ್ ಅರೆನ ಬುದ್ದಿವಂತಿಕೆನ್ಲಾ ಭಾರತ ಪೊಂಜೊವುಲೆನ ಕಲ್ಯಾಣೊಗಾದ್ ಬೆನೊಡು ಪನ್ಪಿನ ಅರೆನ ದೃಡ ನಿರ್ಧಾರೊನು ತೂದು ಅಚ್ಚಿರ ಆಯೆರ್. ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲೆನ್ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ಅಗತ್ಯತೆದ ವಿಚಾರೊಡು ಏಪಲಾ ಧೈರ್ಯೊಡು  ಬಾಸೆಂದಿತ್ತೆರ್.  ಕಲ್ಕತ್ತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯೊಡು ಅರೆನ ಭಾಷಣ ಏರ್ಪಾಡ್ ಮಲ್ತ್ದಿತ್ತೆರ್.  ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಊರುಲೆಡ್ ಭಾಷಣೊಗು ಲೆಪ್ಪು ಬರೊಂದಿತ್ತ್Aಡ್. ಆ ಸಂದರ್ಭೊಡು ರಮಾಬಾಯಿನ್  ಪಂಡಿತ ರಮಾಬಾಯಿಂದ್ ಲೆತ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಕಲ್ಕತ್ತೊಡು ಕೆಲವು ಕ್ರೆöÊಸ್ತೆರೆನ್ ರಮಾಬಾಯಿ ಬೇಟಿ ಆಪೆರ್. ಒಂಜಿ ಸಾರಿ ಅಕಲ್ನ ಕೂಟೊಗು ಪೋಪೆರ್. ಅಲ್ಪ ಅಗಲ್ನ ನಡವಳಿ ಮಾತಾ ತೂದು ಆಚ್ಚಿರ ಆಯೆರ್. ಅಕುಲು ಕೊರಿನ ಸಂಸ್ಕೃತ ಸತ್ಯವೇದೊನು ಅಂಚನೇ ದೀವೊಂಡೆರ್. ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತç ಅತ್ತಂದೆ ಬೇತೆ ಧರ್ಮ ಗ್ರಂಥೊಲೆನ್ ಓದುನಗ ಅರೆಗ್ ವಾ ಸಮಾಧಾನಲಾ ಆಯಿಜಿ. ದಾಯೆಪಂಡ ಐಟ್ಟ್ ಪೊಂಜೊವುಲೆ ಬಗೆಟ್ ವಾ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಿರೀಕ್ಷೆಲಾ ಇತ್ತ್ಜಿ. ಮದ್ರಾಸ್‌ಡ್ದ್ ಕಲ್ಕತ್ತೊಗು ಸುಮಾರ್ ೪೦೦೦ ಮೈಲ್ ನಡತೊಂದೇ ಬತ್ತಿನವು ಮಾತ್ರತ್ತಂದೆ ಸರಿತ್ತ ಒಣಸ್ ಇಜ್ಜಾಂದಿನೆಡ್ದ್ ಸೀಕ್‌ಡ್ ಬರ‍್ದು ಅಣ್ಣೆ ಶ್ರೀನಿವಾಸೆಲಾ ಮರಣ. ಎಲ್ಲಿಡೇ ಕಷ್ಟದ ಬದ್‌ಕ್‌ದ ಅನುಭವ ಅಂಡ್. ನೆಡ್ದ್ ಕಷ್ಟೊಡುಪ್ಪುನಕಲೆಗ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುನೆನ್ ಅಪಗೊಡ್ದಿಂಚಿಯೇ ಕಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. 

## ರಮಾಬಾಯಿನ ಸಂಸಾರೊ
೧೮೮೦ ರಮಾಬಾಯಿಗ್ ನ್ಯಾಯವಾದಿ ಮೇದಾವಿ ಬಿಪಿನ್ ಬಿಹಾರಿ ದಾಸ್ ಪನ್ಪಿನರೆನೊಟ್ಟುಗು ಮದ್ಮೆ ಆದ್ ಅಸ್ಸಾಮುಡು ಇತ್ತೆರ್.   ಅಲ್ಪ ಉಪ್ಪುನಗ ಬಂಗಾಳಿ ಬಾಷೆದ ಎಲ್ಯ ಪುಸ್ತಕ ಒಂಜಿ ಅರೆ ಕೈಕ್ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಅವು ಸತ್ಯವೇದ ಪೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆದ ಲೂಕನ ಸುವಾರ್ತೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಅಲ್ಪ ಇತ್ತಿ ಮಿಶನರಿಲೆನ ಬೇಲೆಲೆನ್ ಅಕಲ್ನ ಬದ್‌ಕ್ ಸೇವೆಲೆನ್ ತೂವೊಂದೇ ಇತ್ತೆರ್. ಮೇರ್ ಇಂಚ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮದ ಬಗೆಟ್ ತೆರಿವೊನ್ನವು ಕಂಡನಿಗ್ ಇಷ್ಟ ಇತ್ತ್ಜಿ. ಎಪ್ರಿಲ್ ೧೮೮೧ಟ್ಟ್ ಒಂಜಿ ಪೊಣ್ಣು ಬಾಲೆಲಾ ಆಪುಂಡು. ಆ ಬಾಲೆಗ್ ಮನೋರಮೆ ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ದೀಪೆರ್. ಕುಟುಂಬ ಇಂಚ  ಸಂತೋಷೊಡು ಉಪ್ಪುನಗ ಈ ಸಂತೋಷ ಎಚ್ಚ ದಿನ ನಡತ್‌ಜಿ ಕಾಲರಾ ಸೀಕ್‌ಡ್ ಕಂಡನಿ ದೇವೆರೆ ಪಾದ ಸೇರುವೆರ್. 
ಎಲ್ಯ ಬಾಲೆದೊಟ್ಟುಗು ಪೂನೆಗ್ ಬತ್ತ್ದ್ ೧೮೮೨ಡ್ ಪೊಂಜೊವುಲೆನ ಉದ್ಧಾರೊಗಾದ್ ಆರ್ಯ ಮಹಿಳಾ ಸಮಾಜ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅವ್ವೇ ವರ್ಷ ‘ಸ್ತ್ರೀ ಧರ್ಮ ನೀತಿ’ ಪನ್ಪಿ ಪುಸ್ತಕೊನು ಬರೆದ್ ಪ್ರಕಟ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಸರಕಾರದ ಹಂಟರ್ ಸಮಿತಿಡ್ ಪೊಂಜೊವುಲೆನ ಶಿಕ್ಷಣದ ಬಗೆಟ್ ಸಲಹೆ ಕೊರಿಯೆರೆ ರಮಾಬಾಯಿ ಸದಸ್ಯೆರಾದ್ ನೇಮಕ ಆಪೆರ್. ಸ್ತಿçÃ ವೈದ್ಯೆರೆ ನೇಮಕ, ಪೊಂಜೊವುಲೆಗಾದ್ ಮರ್ದ್ದ ಕ್ಲಿನಿಕ್‌ದ ಏರ್ಪಾಡ್‌ಗ್ ಸಲಹೆ. ಬಾಲ ವಿಧವೆಲೆಗಾದ್ ದಾದಾಂಡಲಾ ಮಲ್ಪೊಡು ಪಂಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ಆಶ್ರಮ ಕಟ್ಟಾವೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ಪುವೆರ್.  
ಭಾರತದ ಪೊಜೊವುಲೇ ಪರವಾದ್ ಹೋರಾಟ ಮಲ್ಪೊಡಾಂಡ ಹೆಚ್ಚದ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಲ್ಪೊಡು. ನೆಕ್ಕಾದ್ ವಿದೇಶೊಗು ಪೋವೊಡಾಂಡ ಕೈಟ್ ಕಾಸಿಜ್ಜಿ. ನೆಕ್ಕ್ ತನ್ನ ಪುಸ್ತಕ ‘ಸ್ರ್ರೀ ಧರ್ಮ ನೀತಿ’ ಮಾರಾಟೊಡು ಒಂತೆ ಸಹಾಯ ಆಂಡ್. 

## ರಮಾಬಾಯಿ ವಿದೇಶ ಯಾತ್ರೆ
ರಮಾಬಾಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ಮಗಲ್ ಮನೋರಮೆ ಕಲ್ಪೆರೆಗಾದ್ ೧೮೮೩ಟ್ಟ್ ಇಂಗ್ಲೆAಡ್‌ಗ್ ಪೋಯೆರ್.  ಅಲ್ಪ ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ಇಂಗ್ಲೆAಡ್‌ದ ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆಯಿನ ಕನ್ಯಾಮಣಿನಕುಲು (ಸಿಸ್ಟರ್) ಮೊಕಲೆನ್ ಸೇರಾವೊಂಡಿನೆಡ್ದ್ ಕ್ರೈಸ್ತ ಬೋಧನೆದ ಪ್ರಭಾವ ಬುಕ್ಕೊಲಾ ರಮಾಬಾಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ಮಗಲೆಡ್ ಅಂಡ್.. ಅಕುಲು ಸಮಾಜೊಡು ಬಹಿಷ್ಕಾರ ಆದಿತ್ತಿನಕಲೆನ, ಪಿದಾಯಿ ಪಾಡ್ದಿನಕಲೆನ ನಡುಟ್ಟು ಸೇವೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿನ ಸೇವೆಲೆನ್ ತೂದು ಹೆಚ್ಚ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರ್‌ಂಡ್. ಕ್ರಿಸ್ತಡ್ದ್ ಈ ಪೊಜೊವುಲೆನ ಬದ್‌ಕ್‌ಡ್ ಉಂಡಾಯಿ ಬದಲಾವಣೆನ್ ತೂದು ಆ ಯೇಸು ಕ್ರಿಸ್ತೆರೇ  ಭಾರತದ ಪೊಂಜೊವುಲೆಡ್ಲಾ ಉಂದೇ ಬದಲಾವಣೆ ಕನವೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ನಂಬಿಯೆರ್.  ಈ ಮಾತ ಪ್ರಭಾವೊಲೆಡ್ ರಮಾಬಾಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ಮಗಲ್ ಇಂಗ್ಲೆಡ್‌ಡ್ ಕ್ರೈಸ್ತ ಮತೊಕ್ಕು ಸೇರಿಯೆರ್. ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ಇಂಗ್ಲೆAಡ್‌ದ ಸದಸ್ಯೆರ್ ಆಯೆರ್. ಆಂಡಲಾ ಯೇಸು ಕ್ರಿಸ್ತೆರೆನ್ ಸ್ವಂತ ರಕ್ಷಕೆ ಆದ್ ಸ್ವಿಕಾರ ಮಲ್ತ್ಜೆರ್.  

## ರಮಾಬಾಯಿ ಪೊಂಜೊವುಲೆ ಉದ್ದಾರೊಗಾದ ಮಲ್ತಿ ಸೇವೆ
೧೮೮೬ಟ್ಡ್ ಅಮೇರಿಕದಕ್ಲೆನ ಸಹಕಾರೊಡು ರಮಾಬಾಯಿ ಎಸೋಸಿಯೇಶನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ. ಅಲ್ಪ ಒಟ್ಟಾಯಿ ಪಣವುದೊಟ್ಟಿಗೆ ಕಲ್ಕತ್ತಗ್ ಪಿರ ಬತ್ತೆರ್. ‘ದ ಹೈ ಕ್ಲಾಸ್ ಹಿಂದು ವುಮೆನ್ ’ ಪುಸ್ತಕ ಬುಡುಗಡೆ. ನೆಟ್ಟ್ ಭಾರತದ ಬಾಲ ವಿದವೆಯರೆನ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ ಬಗೆಟ್ ಹೆಚ್ಚ ಇತ್ತ್ಂಡ್.  ಈ ಬೂಕುನು ಭಾರತದ ಸುರುತ್ತ ಮಹಿಳಾ  ವೈದ್ಯೆ ಅಮೇರಿಕೊಗು ಪೋಯಿ ಸುರುತ್ತ ಪೊಂಜೋವು ಆನಂದಿಬಾಯಿ ಜೋಶಿಗ್ ಅರ್ಪಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಪಗ ಆ ಕೃತಿ ಅಮೇರಿಕೊಡು ಪತ್ತ್ ಸಾರ ಪ್ರತಿಕ್ಕುಲು ಮಾರಾಟ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಆ ಕಾಸ್‌ಡ್ ಭಾರತೊಡು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿ ಕಿಂಡರ್‌ಗಾರ್ಡನ್‌ಗ್ ಬೂಕುಲೆನ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಅವ್ವೇ ಸಮಯೊಡು ಭಾರತೊಡು ಇಂಗ್ಲೆAಡ್‌ದ ರಾಣಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ರಮಾಬಾಯಿನ ಆಶೆದಲೆಕ್ಕ ಪೋಜೋವು ವೈದ್ಯೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಪೊಂಜೊವುಲೆ ಆಸ್ಪತ್ರೆ  ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಏರ್ಪಾಡ್ ಮಲ್ತೆರ್.   ರಮಾಬಾಯಿ ಇಡೀ ಸತ್ಯವೇದ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತ್ದ್ ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತೆರೆನ್ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ರಕ್ಷಕೆ ಪಂಡ್ದ್ ಅಂಗೀಕಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ‘ಜಾನ್‌ಪ್ಯಾಟನ್’ ಬುಕ್ಕೊ ೧೮೮೯  ಕಲ್ಕತ್ತೊಡು ‘ಶಾರದಾ ಸದನ’  ಸ್ಥಾಪನೆ.  ಬುಕ್ಕೊ ಅವು ಪುಣೆದ ಕಟ್ಟಿನ ಸ್ವಂತ ಕಟ್ಟೊಣೆಗು ಸ್ಥಳಾಂತರ ಆಂಡ್. ದಿಕ್ಕ್ ದಾಂತಿನಕುಲು, ಅನಾಥೆರ್, ಕಂಡನಿ ಬುಡ್ದಿನಕುಲು, ಇಲ್ಲಡ್ದ್ ಪಿದಯಿ ಇತ್ತಿನನಕುಲು, ಬಹಿಷ್ಕಾರ ಆತಿನಕುಲು ಇಂಚ ಮಾತಾ ವರ್ಗದ ಪೊಂಜೋವುಲೆಗ್ ಮೂಲು ಜಾಗೆ ಆಂಡ್. ರಮಾಬಾಯಿ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ದೇವದಾಸಿಲಾದ್ ಇತ್ತಿನ ಪೊಣ್ಣುಲೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತ್ದ್ ‘ಶಾರಧ ಸದನೊ’ಗು ಲೆತೊಂದು ಬತ್ತೆರ್. ಒಂಜಿ ಸರಿ ಬಡ ಪ್ರವಾಸಿಲೆಕ್ಕ ಬೃಂದಾವನೊಗು ಪೋದು ಅಲ್ಪ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ಗುಲಾಮೆರೆಲೆಕ್ಕ ಚಾಕ್ರಿ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿ ಕೆಲವು ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲೆನ್‌ಲಾ ಲೆತೊಂದು ಬತ್ತೆರ್.  ಅಕಲೆಗ್ ಬಗೆಬಗೆತ ಕಸುಬುಲೆನ್ ಕಲ್ಪಾವುನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಆಂಡ್. ಇಂಚಾದ್ ಅಕುಲು ಸ್ವಾವಲಂಭಿಲು ಆಯೆರ್. ಅಡೆಗ್ ಸೇರಿನಕಲೆನ್ ಬಲವಂತವಾದ್ ಕ್ರೆöÊಸ್ತ ಮತೊಕ್ಕು ಸೇರಿಯೆರೆ ಒತ್ತಾಯ ಇಜ್ಜಿಡಲಾ ರಮಾಬಾಯಿನ ಬದ್‌ಕ್‌ನ್ ತೂದು ಕೆಲವೆರ್ ಕ್ರೆöÊಸ್ತ ಮತೊಕ್ಕು ಸೇರೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಅರೆನ ಬದ್‌ಕ್‌ಡ್ ಯೇಸು ಕ್ರಿಸ್ತೆರೆ ಬದ್‌ಕ್‌ನ್ ಅಕುಲು ತೂವೊಂದಿತ್ತೆರ್. 
ಬೋರಿದ ಗಾಡಿಡ್ ಹಳ್ಳಿ ಹಳ್ಳಿಲೆಗ್ ಪೋದು ಯೇಸು ಕ್ರಿಸ್ತೆರೆ ಸುವಾರ್ತೆನ್ ಸಾರೊಂದಿತ್ತೆರ್. ರಮಾಬಾಯಿ ಭಾರತೊಡು ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ದೇಶೊಲೆಡ್‌ಲಾ ಪುದರ್ ಪಡೆಯೆರ್. ಭಾರತದ ಪೊಂಜೋವುಲೆ ನಾಯಕೆರಾಯಿನ ಸರೋಜಿನಿ ನಾಯ್ಡು ಇಂಚಿತ್ತಿನಕುಲು ರಮಾಬಾಯಿನ್ ಭಾರತಮಾತೆನ ಮಗಲ್ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆತ್ತೆರ್.  ‘ಶಾರಧ ಸದನೊ’ಗು ಸೇರುನಕುಲು ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಅಲ್ಪ ಜಾಗ ಇಯಾವಂದೆ ಪೋಂಡು. ಅತ್ತಂದೆ ೧೮೯೨ಟ್ಟ್ ಸದನದ ಕರ್ಚಿಗ್ ರಮಾಬಾಯಿ ಎಸೋಸಿಯೇಶನ್‌ದಕುಲು ಕೊರೊಂದಿತ್ತಿ ಕಾಸ್ ಮುಗಿಯೊಂದು ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಐಕಾದ್ ರಮಾಬಾಯಿ ಪುಣೆಡ್ದ್ ೩೪ ಮೈಲ್ ದೂರೊಡಿತ್ತಿ ಖೇದ್‌ಗಾಂವ್  ಪನ್ಪಿ ಪರಿಸರೊಡು ೧೦೦ ಎಕ್ರೆದ ಒಂಜಿ ಜಾಗೆ ದೆತೊಂದು ‘ಮುಕ್ತಿ’ ಪನ್ಪಿ ಆಶ್ರಮೊನು ಕಟ್ಟಾಯೆರ್. ಅಲ್ಪ ಕೃಷಿಲಾ ಮಲ್ಪಾಯೆರ್. ೧೮೯೭ಡ್ ಭಾರತೊಡು ಭಯಂಕರ ಕ್ಷಾಮ ಉಂಡಾಡ್ ಸಾರ ಸಾರ ಜನೊಕ್ಕುಲು ಬಂಜಿಗ್ ದಾಂತೆ ಸೈಪಿಲೆಕ್ಕ ಆಂಡ್. ನೆಕ್ಕಾದ್ ಅರಿ, ಕುಂಟು, ದಾನ್ಯೊಲೆನ್ ಎನ್ಮ ಗಾಡಿಡ್ ದಿಂಜಾದ್ ಅಂಚಿತ್ತಿ ಜಾಗೆಲೆಡ್ ಪಟ್ಟಿಯೆರ್. ಅಕಲ್ನ ಕಷ್ಟೊಲೆನ್ ಕೇಂಡ್ದ್ ಬುಂದೇಲಖAಡ, ಸೋಹಾನಗರ, ಬಬ್ಬಲ್ಪುರ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಊರುಲೆಡ್ ಸಂಚಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ಮನಸ್ಸ್ ಕರಗ್‌ದ್ ಸುಮಾರ್ ೩ ಸಾರ ನಿರಾಶ್ರಿತೆರೆನ್ ‘ಶಾರಧ ಸದನೊ’ಗು ಲೆತೊಂದು ಬತ್ತೆರ್. ಈ ಮಲ್ಲ ಬೇಲೆಗ್ ಸರಕಾರ ಆವಡ್ ಶ್ರೀಮಂತೆರಾವಡ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ತ್ಜೆರ್. ಕೆಲವು ವಿದೇಶಿಯೆರ್ ಒಂತೆ ಸಹಾಯ ಮಲ್ತ್ದಿತ್ತೆರ್.  ಇಂಚ ‘ಶಾರಧ ಸದನ’ ಬುಕ್ಕೊ ‘ಮುಕ್ತಿ’ಗ್ ಸೇರಿನ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ನಮೂನೆದ ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲು, ಪೊಂಜೊವುಲು, ಬೇಲೆ ಕಲ್ತ್ದ್, ವಿದ್ಯೆ ಕಲ್ತ್ದ್ ತನ್ಕುಲೆ ಕಾರ್‌ಡ್ ತನ್ಕುಲು ಉಂತುಲೆಕ್ಕ ಆದ್ ಅಕಲ್ನಕಲ್ನ ಬದ್‌ಕ್‌ನ್ ಅಕುಲಕುಲೆ ಕಟ್ಟೊನ್ರೆ ಸುರು ಮಲ್ತಿನೆಡ್ದ್ ಪೋಪಿ ಜನೊಕುಲೆಡ್ದ್ ಬರ್ಪಿನಕಲೆಗ್‌ಲಾ ಅವಕಾಶ ಆಂಡ್. ‘ಮುಕ್ತಿ’ ಒಂಜಿ ಆಶ್ರಮೊಡೇ ರಡ್ಡ್ ಸಾರೊಡ್ದು ಹೆಚ್ಚ ಪೊಂಜೊವುಲು, ಪೊಣ್ಣುಜೋಕುಲು ಇತ್ತೆರ್. ನೂದು ಪೊಂಜೊವುಲು ರಮಾಬಾಯಿಗ್ ಸಹಾಯಕೆರಿತ್ತೆರ್.  ೧೮೮೯ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರವೇಶ ೮ ಜನೊಕ್ಲೆಡ್ ೪ ಮಂದಿ ಆರ್ಯ ಸಮಾಜದಕುಲು ಐಟ್ ರ‍್ತಿ ರಮಾಬಾಯಿ. 

## ರಮಾಬಾಯಿ ಅಮೇರಿಕ ಪ್ರಯಾಣೊ
*೧೯೦೧ರಮಾಬಾಯಿ ಅಮೇರಿಕೊಗು. ಆತ್‌ನೆಟ್ಟ ವಿದೇಶೊಡು ಕಲ್ತೊದಿತ್ತಿ ಮಗಲ್ ೧೯ ವರ್ಷ ಪ್ರಾಯದಾಲ್ ಖೇಡ್‌ಗಾಂವ್‌ಗ್ ಬತ್ತ್ದ್ ಅಲ್ತ ಸೇವೆನ್ ತೂವೊಂದಿತ್ತೊಲು.  ಕಣ್ಣ್ ತೋಜಂದಿನಕಲೆಗ್ ಶಾಲೆ ಪ್ರಾರಂಭ  ಮಲ್ತೊಲು.  ಉಪನ್ಯಾಸ ಮಲ್ಪೆರೆ ಕಲ್ತ್ದಿತ್ತೊಲು.  
*೧೯೦೩ಟ್ಟ್  ರಮಾಬಾಯಿ ಅಸ್ಟೆçÃಲಿಯಾ, ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ಲೆಡ್ ಬೈಬಲ್ ಉಪದೇಶ ಕೊರಿಯೆರ್. ‘ವಿದವೆಯ ಮಿತ್ರಳು’ ಪನ್ಪಿ ಪುಸ್ತಕ ರಚನೆ. ಗುಲ್ಬರ್ಗಡ್ ‘ಶಾಂತಿ ಸದನ’ ಪನ್ಪಿ ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲೆ ಶಾಲೆ ಸ್ಥಾಪನೆ. ಖೆಡ್‌ಗಾಂವ್‌ಡ್ ವಸತಿಗೃಹ, ಮೂಜಿ ಸಾರ ಕುಲ್ಲುನ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರ, ಹೈಸ್ಕೂಲ್, ಪ್ರೆಸ್, ೧೨ ಗೂವೆಲ್, ಪ್ರಾಯದಕಲೆಗ್, ವಿದವೆಯೆರೆಗ್, ರ‍್ಲಾ ಇಜ್ಜಾಂದಿನಕಲೆಗ್ ಆಶ್ರಯ.  ಮೆರೆನ ಸೇವೆಗ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರಕಾರ “ಕೈಸರ್-ಇ-ಹಿಂದ್” ಬಿರುದು ಕರ‍್ದು ಗೌರವ ಮಲ್ತ್ದ್‌ಂಡ್. 

## ರಮಾಬಾಯಿನ ಮರಣೊ
 ೧೯೨೧ ಮಗಲ್ ಜುಲೈ ೨೧  ನಿಧನ. ನೆಡ್ದ್ ರಮಾಬಾಯಿ ತನ್ಕ್ ರ‍್ಲಾ ಇಜ್ಜೆರ್. ದೇವೆರೇ ಎಂಕ್ ಮಾತಲಾ ಅತ್ತಂದೆ ಪೊಂಜೋವುಲೇ ಎನ್ನ ಕುಟುಂಬ ಪಂಡ್ದ್ ಬದುಕೊಂದಿತ್ತೆರ್.   ೧೯೨೨ ಎಪ್ರಿಲ್ ೫ ತಾರೀಕ್‌ದಾನಿ ರಮಾಬಾಯಿ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿ ಬೈಬಲ್‌ದ ತರ್ಜುಮೆದ ಹಸ್ತ ಪ್ರತಿನ್ ಮುದ್ರಣೊಡು ಕಡಪುಡಿನ ಆರ್ ಆಶ್ರಮದ ಸಮಸ್ತ ಜವಾಬ್ದಾರಿನ್ ಅಲ್ಪ ಇತ್ತಿ ಸುಂದರೀಬಾಯಿಗ್ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಲ್ತ್ದ್ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ದೆತ್ತೊನ್ರೆ ತನ್ನ ಕೋಣೆಗ್ ಪೋಯೆರ್. ದೇವರೆಡ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ತ್ದ್ ಜೆತ್ತಿನ ಪಂಡಿತ ರಮಾಬಾಯಿ ಪುಲ್ಯಕಾಂಡೆ ಜೆತ್ತಿ ಪಜೆಡ್ದ್ ಲಕ್ಕಿನೇ ಇಜ್ಜಿ, ತಾನ್ ಕಟ್ಟಿನ ಪೊಂಜೋವುಲೆ ತಾಣೊನೇ ಬುಡ್ದು ದೇವೆರೆ ಪಾದ ಸೇರಿಯೆರ್.   ಅರೆನ ‘ಮುಕ್ತಿ ಮಿಶನ್’ ಸ್ಥಾಪನೆ ಅದ್ ಭಾರತೊಡೇ ಪುದರ್ ಮಲ್ತ್ದ್‌ಂಡ್. ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಇತ್ತೆಲಾ ಪೊಂಜೊವುಲೆನ್ ಕಣ್ಣ್ ಒರೆಸುನ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೊಂದುಂಡು.  
ರಮಾಬಾಯಿ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮೊನು ಸ್ವೀಕಾರ ಮಲ್ತ್ಂಡಲಾ ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನದ ಸಂಸ್ಕೃತಿನ್ ಬುಡ್ದೇ ಬುಡ್ತುಜೆರ್. ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮೊಡಿತ್ತಿ   ಸಂಸ್ಕೃತಿಲೆ ಒಳಾರ್ಥೊಲೆನ್ ಜನೊಕ್ಲೆಗ್ ತೆರಿಪಾದ್ ಕೊರಿಯೆರ್. ಮದುಮಾಸ ತಿನ್ಪಿನವು, ಅಮಲ್‌ದೆನ್ ದೆತ್ತೊನ್ನೆಕ್ಕ್ಲಾ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮೊಗುಲಾ ಸಂಬAಧ ಇಜ್ಜಿ ಪನ್ಪಿನೆನ್ ತೊಜಾದ್ ಕೊರಿಯೆರ್. ಕ್ರೈಸ್ತೆರಾಯಿನಕುಲು ಪರ ಪುದರ್‌ನ್ ಬದಲ್ ಮಲ್ತೊನ್ನವು ಅಗತ್ಯ ಇಜ್ಜಿ ಪನ್ಪಿನೆನ್ ತೋಜಾವುಲೆಕ್ಕ ತನ್ನ ಪುದರ್‌ನ್ ಬದಲ್ ಮಲ್ತೊನಂದೆ ಕಡೇ ಮುಟ್ಟಲಾ ಪಂಡಿತ ರಮಾಬಾಯಿ ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್‌ಡೇ ಲೋಕಡೊರ್ಮೆ ಪುದರ್ ಪಡೆಯೆರ್. ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತೆರೆನ್ ತನ್ನ ಬದ್‌ಕ್‌ಡ್ ಸೇರಾವೊನ್ನವೇ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ. ಭಕ್ತೆರೆಗ್ ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತೆರೇ ಜೀವ, ಸಂತ ಪೌಲೆ, ಸಂತ ಅಗಸ್ಟಿನ್, ಸಂತ ಪ್ರಾನ್ಸಿಸ್, ಸಂತ ಲಾರೆನ್ಸ್, ಮಾರ್ಟಿನ್ ಲೂಥರ್, ನಾರಾಯಣ ವಾಮನ ತಿಲಕ್, ಸಾಧುಸುಂದರ್ ಸಿಂಗ್ ಇಂಚಿತ್ತಿನಕಲೆಗ್ ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತೆರೇ ಬದ್‌ಕ್.  ಪಂಡಿತ ರಮಾಬಾಯಿಗ್‌ಲಾ ಉಂದುವೇ ಬದ್‌ಕ್. ಯೇಸು ಕ್ರಿಸ್ತೆರೇ ಎನ್ನ ಜೀವ, ಎನ್ನ ಮನಸ್ಸ್, ಎನ್ನ ಸರ್ವಸ್ವಲಾ ಅರೆನವೇ ಪಂಡ್ದ್ ತನನ್ ತಾನ್ ಅರ್ಪಣೆ ಮಲ್ತ್ದಿತ್ತೆರ್. ಉಂದು ಪಂಡಿತ ರಮಾಬಾಯಿನ ಬದ್‌ಕ್‌ದ ಗುಟ್ಟು.

## ಪಂಡಿತ್ ರಮಾಬಾಯಿಗ್ ಸಂದ್‌ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ಬುಕ್ಕೊ ಗೌರವೊಲು
ಬಂಗಾಳೊಡು ಸಂಸ್ಕೃತ ಬಾಸೆದ ಪಾಂಡಿತ್ಯೊಗಾದ್ ‘ಪಂಡಿತ್’ ಬುಕ್ಕೊ ‘ಸರಸ್ವತಿ’  ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೧೯೧೯ಟ್ಟ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರಕಾರ ಸಮುದಾಯ ಸೇವೆಗಾದ್ ‘ಕೈಸರ್-ಇ-ಹಿಂದ್’ ಪದಇಕ, ಎಪ್ರಿಲ್ ೫ಕ್ಕ್ ಎಪಿಸ್ಕೋಪಲ್ ಚರ್ಚ್(ಯು.ಎಸ್.ಎ.) ಬುಕ್ಕೊ ಎಪ್ರಿಲ್ ೩೦ ತಾರೀಕ್‌ದಾನಿ ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ಇಂಗ್ಲೆAಡ್‌ದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರ್ಬದಾನಿ ನೆಂಪು ಮಲ್ಪುನ ದಿನ ಆದುಂಡು., ಮಹಿಳಾ ಪ್ರಗತಿಗ್ ಭಾರತ ಸರಕಾರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೬, ೧೯೮೬ ಅಂಚೆ ಚೀಟಿ ಬುಡುಗಡೆ., ಮುಂಬೈಡ್ ಬುಕ್ಕೊ ಹಮಸ್ ರಸ್ತೆನ್ ನಾನಾ ಚೌಕ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪು ರಸ್ತೆಗ್ ಪಂಡಿತ ರಮಾಬಾಯಿ ರಸ್ತೆ ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್. ಕಾರ್ಕಳಡ್ ಆರ್ ಪುಟ್ಟಿನ ಜಾಗೆದಲ್ಪ ಪಂಡಿತ ರಮಾಬಾಯಿ ರಸ್ತೆ ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್.

ರಮಾಬಾಯಿನ ಸಾಧನೆ ಆರ್ ಅನುಭವ ಮಲ್ತಿನ ಕಷ್ಟ ನಮ್ಮ ಜನೊಕ್ಕುಲೇ ಅರೆಗ್ ಕೊರಿನ ಶಿಕ್ಷೆನ್ ತೆರಿಯೊಂಡ ಅರೆನ ತ್ಯಾಗದ ಬಗೆಟ್ ನಂಕ್ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಆಪುಂಡು. ಅರೆನ ಆಶಯದಲೆಕ್ಕ ಆರ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತಿನ ‘ಶಾರದಸದನ’, ‘ಮುಕ್ತಿಮಿಶನ್’ ಸಂಸ್ಥೆಲು ಇನಿಕ್ಕ್ಲಾ ಎನ್.ಜಿ.ಒ. ಸಂಸ್ಥೆ ಆದ್ ಕಣ್ಣ್ ತೋಜಂದಿ, ವಿಧವೆ ಪೊಂಜೋವುಲೆನ, ಗತಿದಾಂತಿ ಪೊಣ್ಣುಜೋಕುಲೆನ ನಡುಟ್ಟು ಸೇವೆ ಮಲ್ತೊಂದುAಡು. ‘ಪಂಡಿತ ರಮಾಬಾಯಿ ಮುಕ್ತಿ ಮಿಶನ್’ದ ಭಾಗವಾದ್ ‘ಶಾರದಾ ಸದನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ’, ‘ಮನೋರಮ ಸ್ಮಾರಕ ಹೈಸ್ಕೂಲ್’ ಬುಕ್ಕೊ ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜ್, ‘ಮನೋರಮಾ ಸ್ಮಾರಕ ಆಂಗ್ಲ ಮಾದ್ಯಮ ಶಾಲೆ’, ಅತ್ತಂದೆ ಹೈನುಹಾರಿಕೆ, ಕೃಷಿ, ಕೈಕಸುಬುನು ಇಂಚಿತ್ತಿ ಸೇವೆಲು ನಡತೊಂದೇ ಉಂಡು. ಈ ಕೇಂದ್ರೊಲು ನಡಪಾವೆರೆಗಾದ್ ಬೆಂಗಳೂರು, ಚೆನೈ, ಹೈದರಾಬಾದ್, ದೆಹಲ್, ಕೊಚ್ಚಿನ್, ಮುಂಬಯಿ ಮುಲ್ಪ ಐತ ಕೇಂದ್ರೊಲುಲಾ ಉಂಡು. ಅರೆನ ಶಕ್ತಿದ ಸೇವೆ ದುಂಬರಿಯುವನವು ಅರೆ ಸಂಸ್ಥೆಡ್ ಮೂಜಿ ತಿಂಗೊಲುಗೊರ ಪ್ರಕಟ ಆಪಿ ಮುಕ್ತಿ ಕಿರಣ ಪನ್ಪಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪತ್ರಿಕೆಡ್ ತೂವೊಲಿ. ಪಂಡಿತ ರಮಾಬಾಯಿ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮೊನು ಬುಡ್ದು ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮೊಗು ಸೇರ್‌ಂಡಲಾ ಆರ್ ಹಿಂದುತ್ವೊನು ಬುಡ್ತುಜೆರ್ ಪನ್ಪಿನೆಕ್ಕ್ ಶ್ರೀಮತಿ ಸರೋಜಿನಿ ದೇವಿ ಇಂಚ ಪನ್ಪೆರ್ “ಪಂಡಿತ ರಮಾಬಾಯಿ ಹಿಂದೂ ಸಂತೆರೆ ಪರಂಪರೆಡ್ ಶೋಭಿಸುನ ಸುರುತ್ತ ಕ್ರೈಸ್ತ ಪೊಂಜೊವು”.

## ಉಲ್ಲೇಕೊ