open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಆಕಾಸೊ

**ಆಕಾಸೊ**ನ್, **ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದ ಗುಮ್ಮಟ** ಪಂಡ್‍ದ್  ನಂಕ್ ಪರಿಚಯೊ ಉಪ್ಪುನ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್, ವಾತಾವರಣ ಬುಕ್ಕೊ ಒರಿನ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶನ್ ಸೇರೊನುನಂಚನೆ, ಭೂಮಿದ ಮೇಲ್ಮೈತ ಮಿತ್ತ್ ಒಂಜಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದೂರೊಡು ಸ್ಥಿತವಾಯಿನ ಮಾತೆನ್‍ಲಾ ನಿರ್ದೇಶಿಸುಂಡು. ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರದ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು, ಆಕಾಸೊನು **ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಗೋಳ** ಪಂಡ್‍ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಉಂದು ಸೂರ್ಯ, ನಕ್ಷತ್ರೊಲು, ಗ್ರಹೊಕುಲು ಬುಕ್ಕೊ ಚಂದ್ರೆ ಪೋವೊಂದು ಇತ್ತಿಲೆಕ ತೋಜುನ ಒಂಜಿ ಕಾಲ್ಪನಿಕವಾಯಿನ ಗುಮ್ಮಟ.

## ಖಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರೊಡು
ಭೂಮಿದ ಮಿತ್ತ್ ಕಂಕನೆ ಪಾಡಿಲೆಕೊ ತೋಜುನ ನೀಲವರ್ಣದ ಅರ್ಧಗೋಳ; ಗಗನ, ಬಾನು, ವ್ಯೋಮ, ಖಗೋಳ- ಉಂದು ಪೂರ ಪರ್ಯಾಯವಾಯಿನ ಪದೊಕುಲು (ಸ್ಕೈ, ಹೆವೆನ್, ಫರ್ಮಮೆಂಟ್, ಸೆಲೆಸ್ಟಿಯಲ್ ಸ್ಪಿಯರ್). ಪ್ರತಿಯೊರಿ ನರಮಾನಿಲಾ ಓಲ್ಪನೇ ಓವ್ವೇ ಫೊರ್ತುಡು ಉಂತ್‍ದ್ ತೂಂಡಲಾ ಯಾನೇ ಈ ಗೋಳದ ಕೇಂದ್ರ ಪನ್ಪುನ ಭಾವನೆ ಮೂಡುಂಡು. ಆಕಾಸೊದ ಆಳ ಊಹೆಗ್ ತಿಕ್ಕಂದ್‍ವು. ವಸ್ತುಲೆನ ದೂರೊಲು ಒಂಜಿ ಮಿತಿಟ್ಟ್ ಉಪ್ಪುನಡೆ ಮುಟ್ಟ ಅಂತರೊನು ಕಣ್ಣ್ ಗುರುತಿಸುನ ಸಾಮರ್ತ್ಯೊ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಅಲ್ಪರ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮಾತ ವಸ್ತುಲು ಅತಿ ದೂರದ ಒಂಜಿ ಪರದೆದ ಮಿತ್ತ್ ಪ್ರಕ್ಷೇಪಿತವಾಯಿನಂಚ ತೋಜುಂಡು. ಚಂದ್ರೆ, ಗ್ರಹೊಕುಲು, ಸೂರ್ಯೆ, ನಕ್ಷತ್ರೊಲು ಇತ್ಯಾದಿ (ಒಟ್ಟಾದ್ ಆಕಾಶಕಾಯೊಲು) ಆಕಾಸೊದ ಮೇಲ್‍ಗ್ ಅಂಟ್‍ದ್ ಉಪ್ಪುನಂಚ ತೋಜುನೆನೆ ಈ ಕಾರಣೊರ್ದು. ಸರಿಸುಮಾರ್ ಗೋಳಾಕಾರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಭೂಮಿನ್ ಆವರಿಸಾದ್ ವಾಯುಮಂಡಲ ಉಂಡು. ಉಂದೆಟ್ಟ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಎತ್ತರೊಲೆಡ್ ಮುಗಲ್‍ಲ್ ತೇಲೊಂದು ಉಪ್ಪುಂಡು; ಅಸಂಖ್ಯಾತವಾಯಿನ ದೂಳುದ ಕಣಕುಲು, ನೀರ್ ದ ತೇವ, ಗಾಳಿದ ಅಣುಕುಲು ಲೀನ ಆದ್ ನಿರಂತರ ಕ್ಷೋಭೆಡ್ ಉಂಡು. ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಆಕಾಸೊಕಾಯದ ಬೊಲ್ಪು ವಾಯುಮಂಡಲದ ಕವಚೊನು ಕಡತ್‍ದ್ ವೀಕ್ಷಕನಡೆಗ್ ಬರೊಡಪುಂಡು. ಸೂರ್ಯಕಿರಣೊಲು ಇಂಚ ಬನ್ನಗ ಅಯಿಕ್‍ಲಾ ಗಾಳಿದಕಣಕ್‍ಲಾ ಭೌತಿಕದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಉಂಡಾದ್ ಕಣೊಕುಲು  ನೀಲ ಬಣ್ಣನ್ ಚದರಿಸಾವುನೆರ್ದ್ ವಾಯುಮಂಡಲಗ್ (ಅಯಿರ್ದ್ ಆದ್ ಆಕಾಸೊಗು) ಈ ಬಣ್ಣ ಬತ್ತ್ ದ್ಂಡ್. ಗಾಳಿದಮಂಡಲದ ಮೂಲಕ ಆಕಾಸೊಕಾಯೊಲೆನ್ ನಮ ತೂಪುನೆರ್ದ್ ಅವು ಪೂರ ನೀಲಗೋಳದ ಮೆಲ್‍ಗ್ ಅಂಟೊಂದು ಉಪ್ಪುನಲೆಕೊ ಭಾಸ ಆಪುಂಡು. ಇಂಚ ಆಕಾಸೊ ಪನ್ಪುನ ವಸ್ತು ಅತ್ತ್ಂಡ ಪದಾರ್ಥ ಇಜ್ಜಿಂಡಲಾ ಭೂಮಿ ಗಾಳಿಮಂಡಲಲೊಲೆನ ಅಸ್ತಿತ್ವರ್ದ್ ಬೊಲ್ಲು ಬುಕ್ಕೊ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣ್ ಲೆನ ರಚನೆರ್ದ್ ಲಾ ಅವೊಂಜಿ ನೀಲ ಅರ್ಧಗೋಳವಾದ್ ನಂಕ್ ಭಾಸ ಅಪುಂಡು.
ಆಕಾಸೊ, ಭೂಮಿ ಬಾರಿ ದೂರೊಡು ಒಂಜಿ ಮಹಾವೃತ್ತೊಡು ಸಂಧಿಸಿಯಿನಂಚ ಭಾಸ ಅಪುಂಡು. ಉಂದತ್ತ ಕೇಂದ್ರ ವೀಕ್ಷಕೆ. ಈ ವೃತ್ತೊರ್ದು ತಿರ್ತ್ ಅಯಗ್ ದಾಲಾ ತೋಜುಜಿ. ವೃತ್ತದ ಪುದರ್ ಕ್ಷಿತಿಜ (ದಿಗಂತ). ವೀಕ್ಷಕನ ಸ್ಥಾನನ್ ಅನುಸರಿಸಾದ್ ಕ್ಷಿತಿಜ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಅಪುಂಡು. ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಆಕಾಸೊಕಾಯೊ ಕ್ಷಿತಿಜದ ಪೂರ್ವವಲಯಡ್ ಮೂಡ್‍ದ್, ಮಿತ್ತ್ ಏರ್ ದ್, ಪಶ್ಚಿಮ ವಲಯೊಡು ಮುರುಂಗುನಂಚ ನಂಕ್ ಭಾಸ ಆಪುಂಡು. ಆಕಾಸೊಕಾಯಲು ಒಂಜೊಂಜಿ ಕಾಯದ ಸಾದಿ ಒಂಜೊಂಜಿ ವೃತ್ತ. ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿದ ಕಡೆಕ್ಕ್  ಪೋಯಿನಂಚನೆ ಅಲ್ಪ ಉಪ್ಪುನ ನಕ್ಷತ್ರ ಪಥೊಕುಲು ಕ್ರಮೇಣ ಸಂಕೋಚ ಆದ್ ಒಂಜಿ ಸ್ಥಾನೊಡು ಉಪ್ಪುನ ನಕ್ಷತ್ರ ಪೂರ್ಣ ನಿಶ್ಚಲವಾದ್ ಉಪ್ಪುನಂಚ ತೋಜುಂಡು. ಉಂದು ಧ್ರುವನಕ್ಷತ್ರ. ಆಕಾಸೊಡು ಪ್ರತಿ ಕಾಯದ ದಿನೊತ್ತ ಪಥ ಧ್ರುವನಕ್ಷತ್ರ ಕೇಂದ್ರವಾದ್ ಆಯಾ ನಕ್ಷತ್ರದ ದೂರ ತ್ರಿಜ್ಯವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ವೃತ್ತ. ಉತ್ತರೊಡು ಉಪ್ಪುನಂಚನೇ ದಕ್ಷಿಣೊಡು ಉಪ್ಪುನ (ಭೂಮಿದ ಉತ್ತರಾರ್ಧವಲಯಡ್ ಉಪ್ಪುನ ನಂಕ್ ತೋಜಂದಿನ) ಒಂಜಿ ನಿಶ್ಚಲ ಬಿಂದು ಉಂಡು. ಅವು ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವ. ಆಕಾಶಗೋಳ ಈ ರಡ್ಡ್ ಧ್ರುವಬಿಂದುಲೆನ್ ಜೋಡಿಸುನ ವ್ಯಾಸದ (ಉಂದೆತ್ತ ಕೇಂದ್ರ ವೀಕ್ಷಕೆ) ಸುತ್ತು ದಿನಕೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಸುತ್ತು ಬರ್ಪುನೆ. ಭೂಮಿ ಪಶ್ವಿಮೊರ್ದು ಪೂರ್ವಗ್ ದಿನಕ್ಕೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಸುತ್ತು ಬತ್ತ್ ನಂಚ ನಮಕ್ಕ್ ಬಾಸ ಅಪುಂಡು.

## ಮುಗಲ್‍ದ ಚಿತ್ರೊಲು

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
*Why is the sky blue?

ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನ
ಕುಡ್ಲದ ಕೋರಿ ಸುಕ್ಕ

**ಕೋರಿ ಸುಕ್ಕ** ಕುಡ್ಲ (ಮಂಗಳೂರು) ಬುಕ್ಕೊ ಉಡುಪಿ ಬಾಗೊಲೆಡ್ ಮನ್ಪುನ ಒಂಜಿ ವಿಧತ್ತೊ ಕೋರಿ ಕಜಿಪು. "ಕೋರಿ ಸುಕ್ಕ" ನ್ ಕನ್ನಡಡ್ ಕೋಳಿ ಸುಕ್ಕ ಇಂಗ್ಲಿಷ‍್ ಢ್  "ಚಿಕನ್ ಸುಕ್ಕ" ಪಂಡ್‍ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಉಂದೆನ್ ಸುಕ್ಕ ಬುಕ್ಕೊ ಸೆಮಿ ಗ್ರೇವಿ ಪನ್ಪುನ ರಡ್ಡ್ ಬಗೆಟ್‌ಲಾ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪೊಲಿ.

## ಕೋರಿ ಸುಕ್ಕಗ್ ಬೋಡಿತ್ತಿನ ಸಾಮಾನುಲು
ಕೋರಿ ಸುಕ್ಕ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೋಡಾಯಿನ ಸಾಮಾನುಲು:

* ೧ ೧/೨ ಕೆಜಿ ಕೋರಿ
* ೧೦ ನುಂಗೆಲ್ ಕೆಂಪು ಮುಂಚಿ (ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ)
* ೧ ಕಪ್ ಪೆರೆಯಿನ ತಾರಾಯಿ (ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ)
* ೨ ಚಮಚ ಕೊತ್ತಂಬರಿ
* ೧೦-೧೨ ಎಡ್ಡೆಮುಂಚಿ (ಕರಿಮೆಣಸು)
* ೧/೨ ಚಮಚ ಜೀರ್ದೆರಿ ಜೀರಿಗೆ
* ೧/೨ ಚಮಚ ಮೆಂತೆ 
* ೨ ಇಂಚ್ ದಾಲ್ಚಿನ್ನಿ
* ೬ ಲವಂಗ
* ೧/೪ ಚಮಚ ಮಂಜಲ್ (ಅರಿಶಿನ)ದ ಪುಡಿ
* ಬೊಳ್ಳುಳ್ಳಿದ ೫-೬ ಎಸಲ್ 
* ೨ ನೀರುಳ್ಳಿ
* ೨-೩ ಟೊಮೆಟೊ
* ೫-೬ ಬೇವುರೆದ ಇರೆ
* ೧ ಲಿಂಬೆಪುಳಿ
* ರುಚಿಗ್ ಬೋಡಾಪಿನಾತ್ ಉಪ್ಪು
* ೧ ಚಮಚ ನೈಯಿ + ೧ ಚಮಚ ತಾರಾಯಿದ ಎಣ್ಣೆ

## ಮಲ್ಪುನ ವಿಧಾನೊ
ಕೋರಿ ಸುಕ್ಕನ್ ಮಲ್ಪುನ್ ವಿಧಾನೊ

* ಕೋರಿನ್ ಎಲ್ಯ ತುಂಡು ಮಲ್ತ್‌ದ್, ದೆಕ್ಕ್‌ಲೆ. ಬುಕ್ಕೊ ಐಕ್ ಮಂಜಲ್, ಉಪ್ಪು, ಬುಕ್ಕೊ ನಿಂಬೆ ರಸ ಪಾಡ್ದ್ ಬೈಪಾವೊಡು ಬುಕ್ಕೊ ಬರೀಟ್ ದೀವೊಡು.
* ಮಸಾಲಾ ಪುಡಿ: ಪೊದ್‍ತ್‍ನ ನುಂಗೆಲ್ ಕೆಂಪು ಮುಂಚಿ, ಕೊತ್ತಂಬರಿ, ಮೆಂತೆ, ಜೀರಿಗೆ, ದಾಲ್ಚಿನ್ನಿ ಬುಕ್ಕೊ ಲವಂಗ ಒಟ್ಟುಗ್ ಪಾಡ್ದ್ ಪೊಡಿ ಮಲ್ಪೊಡು.
* ಮಸಾಲಾ ಪೇಸ್ಟ್: ೧ ನೀರುಳ್ಳಿ ಬುಕ್ಕೊ ಬೊಳ್ಳುಳ್ಳಿನ್ ಪೇಸ್ಟ್ ಮಲ್ಪೊಡು. ಪೆರೆಯಿನ ತಾರಾಯಿ ಸೇರಾದ್ ಚೂರು ಪೊರ್ತು ಪೊಡಿ ಮಲ್ಪೊಡು.
* ನೈ ಬುಕ್ಕೊ ಎಣ್ಣೆನ್ ಬೆಚ್ಚ ಮಲ್ತ್ ದ್ ತುಂಡು ಮಲ್ತಿನ ನೀರುಳ್ಳಿನ್ ಬಂಗಾರ್ (ಗೋಲ್ಡನ್ ಬ್ರೌನ್)ದ ಬಣ್ಣಗ್ ಬರ್ಪುನಡೆ ಮುಟ್ಟ ಪೊದುಪೊಡು, ತುಂಡು ಮಲ್ತಿನ ಟೊಮ್ಯಾಟೊನು ಸೇರಾವೊಡು ಬುಕ್ಕೊ ಪೊದುಪೊಡು.
* ಬೇವುದ ಇರೆನ್ ಸೇರಾದ್ ಚೂರ್ ಪೊರ್ತು ಪೊದುಪೊಡು. ಅಯಿರ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೆಯಿಪಾದಿನ ಕೋರಿನ್ ಸೇರಾವೊಡು, ಬುಕ್ಕೊ ಮಾತೆನ್‍ಲಾ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತ್ ದ್ ಚೂರ್ ಪೊರ್ತು ಬೈಪಾವೊಡು.
* ಇತ್ತೆ ಮಸಾಲಾ ಪೇಸ್ಟ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮಸಾಲ ಪೊಡಿನ್ ಸೇರಾವೊಡು, ಬುಕ್ಕೊ ಕೊತ್ತಂಬರಿದ ಸಪ್ಪು ಪಾಡ್ಂಡ ಕೋರಿ ಸುಕ್ಕ ತಯಾರ್ ಆಪುಂಡು.

## ತೂಲೆ
ಕೋರಿ

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತೆನಸ್
ವರ್ಗೊ:ಕಜಿಪು
ವರ್ಗೊ:ತುಳುವೆರೆ ತೆನಸ್
ಕೈಕುರ್ವೆ

ಉಂದು ಸಾಮಾನ್‌ಲೆನ್ ದಿಂಜಾತ್ ಒರಿಯೆನೆ ಕೈಟ್ ಪತೊಂದು ಪೋಯೆರೆ ಆಪುನಂಚಿನ ಕುರ್ವೆ.

## ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುನ ವಿದಾನೊ
ಬೆತ್ತ ಅಂತ್ಂಡ ಕಾಡಬಲ್ಲ್ ನ್ ಕೊನತ್‍ದ್ ತೆಲುಪುದು ಮೂರ್‌ದ್ ಬಲ್ಲ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆ ಬಲ್ಲ್‌ಡ್ ಕೈಕುರ್ವೆ ಮೊಡೆಪೆರ್.

## ಗಲಸುನೆ
ಅರಿ, ಬಾರ್, ಬಜ್ಜೆಯಿ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಸಾಮಾನ್‍ಲೆನ್ ದಿಂಜದ್ ದೀಯೆರೆ, ಕೊನೊಯೆರೆ ಉಂದೆನ್ ಗಲಸುವೆರ್.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು
ಖರ್ಜೂರ

ಖರ್ಜೂರೊಗ್ ತುಳುಟ್ **ಗಜಿರ ಪಂರ್ದ್** ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಉಂದು ಮರುಬೂಮಿಡ್ ಬುಲೆಪುನಂಚಿತ್ತಿನ ಒಂಜಿ ಜಾತಿದ ಪಂರ್ದ್. ಪ್ರಕೃತಿಡ್ ತಿಕ್ಕುನಂಚಿತ್ತಿನ ಸುಮಾರು ಪಂರ್ದ್‌ಲೆಗ್ ಆರೋಗ್ಯವರ್ದಕ ಗುಣ ಉಂಡು.
ಅಂಚೆನೆ ಖರ್ಜೂರೊಗ್ ಇಂಚಿನ ಒಂಜಿ ಗುಣ ಉಂಡು.

## ದೈತ ರೂಪ

## ಖರ್ಜೂರ ವಿದೊಕ್ಕುಲು
 
### ಸೌದಿದ ಖರ್ಜೂರೊಲು
ಮಬ್ರೂನ್: ತೀಪೆ  ಕಡಿಮೆ ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ ಮಸ್ತ್ ಬೇಡಿಕೆದ ಖರ್ಜೂರ .
ಖುದ್ರಿ ಸಾಫ್ಟ್: ಸಿಲೆಂಡರ್ ಆಕಾರದ   ಖರ್ಜೂರದ ಬೇತೆ ನಮೂನೆದ ರುಚಿ
ಸುಕ್ಕರಿ: ಎಲ್ಯ ಆಕಾರದ ತೆಳು ಬೊನ್ಯ ಬಣ್ಣ ಉಂಡು 
ಸಗೈ: ಬಾರಿ ರುಚಿ
ಖಲಾಸ್: ಮಸ್ತ್ ತೀಪೆ
ಅಂಬರ: ಎಡ್ಡೆ ಖರ್ಜೂರ ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ 
ಮುಕ್ತೋಮಿ, ನಬ್‌ತಲಾತ್, ಸೀಫ್, ರುಜೀಜ್, ಶೇಬೇಬಿ, ಸುಫ್ರೀ, ಬರ್ನಿ, ಸಫಾವಿ, ಅಲ್ ಮುನೇಫಿ ಇಂಚ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ನಮೂನೆದ ಖರ್ಜೂರ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಡ್ ಬಳಕೆಡ್ ಉಂಡು.
 
### ಇರಾನ್ದ ಖರ್ಜೂರೊಲು
ಮರಿಯಂ: ಬಾರಿ ಪರಿಮಳ, ತೀಪೆ ಕಡಮೆ 
ಮಜಾಫತಿ: ರುಚಿತ್ತವು ಬಾರಿ ಪಿರಿಯ

### ಜೋರ್ಡಾನ್‌ದ ಖರ್ಜೂರೊಲು
ಮೆದ್ಜೌಲ್: ಈ ಖರ್ಜೂರೊನು ಒಣಸ್ ದ ಲೆಕ್ಕ ತಿನೊಲಿ

### ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ (ಯುಎಇ) ಖರ್ಜೂರೊಲು
ಮುಲ್ತ ಸರಕಾರ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಕೊರ್ದ್ ಖರ್ಜೂರ ಬುಲೆಪಾಯೆರೆ ಉಮೇದ್ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಮುಲ್ಪ ಪುದರ್ ಪೊಯಿ ಖರ್ಜೂರ ದಬ್ಬಾಸ್, ಲುಲು, ಅಲ್ ಸಫಾ, ಬುಮನ್ ಬುಕ್ಕೊ ಫಾರ್ದಾ

### ಇರಾಕ್ ಖರ್ಜೂರೊಲು
ಝಹೀದ್, ಉಂದು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಬುಕ್ಕೊ ಶ್ರೀಲಂಕೊಡು ಎಚ್ಚ ಬಳಕೆಡ್ ಉಂಡು.
 
## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಪರ್ಂದ್‍
ಸುಂದರ್ ರಾಜ್

**ಸುಂದರ್ ರಾಜ್** ಭಾರತದ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟೆ. ಸುಂದರ್ ರಾಜ್ ನಟನೆ ಮಲ್ದಿನ ಕೆಲವು ಚಿತ್ರೊಲು **ಕುರಿಗಳು ಸಾರ್ ಕುರಿಗಳು(೨೦೦೧)**, **ಮತದಾನ(೨೦೦೧)**, **ಆಕಸ್ಮಿಕ(೧೯೯೩)**.

## ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ಸುಂದರ್ ರಾಜ್ ಮೇರ್ ಪ್ರಮೀಳಾ ಜೋಷಾಯಿನ್ ಮದಿಮೆ ಆತೆರ್. ಮುಕ್ಲೆಗ್ ಒರ್ತಿ ಮಗಳ್ ಉಲ್ಲಲ್. ಅಲೆನ ಪುದರ್ **ಮೇಘನಾ ರಾಜ್**. ಪ್ರಮೀಳಾ ಜೋಷಾಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ಮೇಘನಾ ರಾಜ್ ರಡ್ಡ್ ಜನಲಾ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ರಂಗೊದ ನಟಿನಕುಲು ಆತೆರ್. ಮೇಘನಾ ಮೇರ್ ನನಾತ್ ಮಲಯಾಳಂ ಬುಕ್ಕೊ ಕೆಲವು ತೆಲುಗು ಬುಕ್ಕೊ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರೋಡ್ಲಾ ನಟನೆ ಮಲ್ದೆರ್.

## ಬೇಲೆ
ಸುಂದರ್ ರಾಜ್ ಕನ್ನಡೊಡು ಸುಮಾರು ೧೮೦ರ್ದುಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಚಲನಚಿತ್ರಡು ನಟನೆ ಮಲ್ದೆರ್. ಫೋಷಕ ಪಾತ್ರೋನ್ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿನ ಮೇರ್ ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಡ್ ಖಳನಾಯಕನಾದ್ ಅಭಿನಯ ಮಲ್ದೆರ್. ಮೇರ್ ಕನ್ನಡ ಸಿನೆಮಾ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ಡ್ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್.

## ಚಲನಚಿತ್ರೊಲು
* ಸ್ಟೈಲ್ ಕಿಂಗ್(೨೦೧೬)
* ಆಟಗಾರ(೨೦೧೫)
* ರಾವಣ(೨೦೦೯)
* ಸಮರಸಿಂಹ ನಾಯ್ಕ(೨೦೦೫)
* ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಸವಾಲ್(೧೯೯೪)
* ವಿಜಯ ಕ್ರಾಂತಿ(೧೯೯೩)
* ಮನ ಗೆದ್ದ ಮಗ(೧೯೯೨)
* ಗಗನ(೧೯೮೯)
* ಬದ್ರಕಾಳಿ(೧೯೮೭)
* ಸಂಸಾರದ ಗುಟ್ಟು(೧೯೮೬)
* ಒಂದೇ ರಕ್ತ(೧೯೮೪)
* ನನ್ನ ದೇವರು(೧೯೮೨)
* ಇಮ್ಮಡಿ ಪುಲಿಕೇಶಿ(೧೯೬೭)

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ಚಂದಾ ಜೋಗ್

**ಚಂದಾ ಜಯಂತ್ ಜೋಗ್** ಮೇರ್(೭ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೫೪) ಭಾರತದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆ. ಮೇರ್ ಪ್ರಸ್ತುತವಾದ್ ಬೆಂಗಳೂರುದ ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ ಡ್ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಮೆರೆನ ಅಧ್ಯಯನ ಗ್ಯಾಲಕ್ಟಿಕ್ ಡೈನಮಿಕ್ಸ್, ಇಂಟರ್ಯಾಕ್ಟಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ಸ್ಟಾರ್ ಬರ್ಸ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸೀಸ್ ಬುಕ್ಕೊ ಇಂಟರ್ ಸ್ಟೆಲ್ಲರ್ ಮಾಲಿಕ್ಯುಲರ್ ಕ್ಲೌಡ್ಸ್ ಡ್ ಪರಿಣಿತಿ ನ್ ಪಡೆದುಂಡು. ಗ್ಯಾಲಕ್ಟಿಕ್ ಡೈನಮಿಕ್ಸ್ ಬುಕ್ಕೊ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸೀಸ್ ದ ಬಗ್ಗೆ ಮೇರ್ ಸುಮಾರು ೮೫ ಲೇಖನನ್ ಪ್ರಕಟನೆ ಮಲ್ದೆರ್.

## ಪುಟ್ಟುದಿನಿ
ಚಂದಾ ಮೇರ್ ೭ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೫೪ ದಾನಿ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್.

## ದುಂಬುದ ಜೀವನ
ಚಂದಾ ಮೇರ್ ಮೆರ್ನ ಬಾಲ್ಯ ಜೀವನನ್ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಕಲ್ವಾಡ್ ಕಳೆಯೆರ್. ಮೆರೆನ ಅಮ್ಮೆರ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಆದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್.

## ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ
ಸ್ಟೋನಿ ಬ್ರೂಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಡ್ ಡಾಕ್ಟೋರಲ್ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸೊದ ಬುಕ್ಕೊ ಪ್ರಿನ್ಸ್ಟನ್ ಡ್ ಮೆರೆನ ಪೋಸ್ಟ್ ಡಾಕ್ಟೋರಲ್ ಸಹವರ್ತಿಯಾದ್ ಬುಕ್ಕೊ ವರ್ಜೀನಿಯೋತ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಆದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ದೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ೧೯೮೭ ಡ್ ಭಾರತಗ್ ಬತ್ತ್ ದ್ ಮೇರ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ ಡ್ ಮೆರೆನ ಬೇಲೆನ್ ಮುಂದುವರಿಸಾಯೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ನಕ್ಷತ್ರ ಅನಿಲ ದ ಅಸ್ಥಿರತೆಳು ಬುಕ್ಕೊ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜ ದ ಬಗ್ಗೆ ಆರ್ನ ಅಭ್ಯಾಸನ್ ಮುಂದುವರಿಸಾಯೆರ್.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಳು
*ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ ರ್ದ್ ಪ್ರೊ.ಎಸ್.ಕೆ.ಚಟರ್ಜಿ ಅವಾರ್ಡ್ - ೨೦೧೨.
*ಹೋಮಿ.ಜೆ.ಬಾಬಾ ಮೆಡಲ್, ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೈನ್ಸ್‌ ಅಕಾಡಮಿ - ೨೦೧೭.
*ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಬಾಂಬೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ೧೯೭೪.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ಸ್ವಪ್ನಾ ಬರ್ಮನ್

**ಸ್ವಪ್ನಾ ಬರ್ಮನ್** (ಪುಟ್ಟುದಿನಿ ೨೯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೯೬) ಒರ್ತಿ ಭಾರತೀಯ ಹೆಪ್ಟಾಥ್ಲೀಟ್(೭ ಬಗೆತ್ತ ಗೊಬ್ಬುನು ಗೊಬ್ಬುನಕ್ಲು). ಮೇರ್ ೨೦೧೮ತ ಏಷ್ಯನ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಡ್ ಬಂಗಾರ್‌ದ ಪದಕೊನು ಗೆಂದ್‍ದೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ ೨೦೧೭ತ  ಏಷ್ಯನ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಷಿಪ್ ದ ಹೆಪ್ಟಾಥ್ಲಾನ್‍ಡ್ ದುಂಬುದ ಸ್ಥಾನನ್ ಪಡೆದೆರ್. ಗೋಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಮೆರೆಗ್ ರಾಹುಲ್ ದ್ರಾವಿಡ್ ಕ್ರೀಡಾಪಟು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಮೂಲಕ ಬೆಂಬಲನ್ ಕೊರ್ರ್ತೆರ್. ಭಾರತದ ಸ್ವಪ್ನಾ ಬರ್ಮನ್ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾಡ್ ನಡತಿನ ೨೦೧೮ತ ಏಷ್ಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್‌ಡ್ ವಿಮೆನ್ಸ್ ಹೆಪ್ಟಾಥ್ಲಾನ್ ಬಂಗಾರ್‌ದ ಪದಕನ್ ಗೆಂದ್‌ದೆರ್.

## ಪುಟ್ಟು
ಸ್ಪಪ್ನಾ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಜಲಪೈಗುರಿತ ಕೈತಲ್ದ ಗೊಶ್ಪಾರ ಹಳ್ಳಿಡ್ ೨೯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೯೬ನೇ ಇಸಾವಿಡ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್.

## ಜೀವನೊ
ಮೆರೆನ ಅಮ್ಮೆರ್ ಪಂಚನನ್ ಬರ್ಮನ್ ಒರಿ ರಿಕ್ಷಾ ಚಾಲಕೆ ಬುಕ್ಕೊ ಮೆರೆನ ಅಪ್ಪೆ ಬಸಾನಾ ಮೇರ್ ಚಹಾದ ಎಸ್ಟೇಟ್‌ಡ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಸ್ಟ್ರೋಕ್‌ರ್ದ್ ಬಳಳೊಂದಿತ್ತಿನ ಮೆರೆನ ಅಮ್ಮೆರ್ ಒಂತೆ ದಿನರ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಹಾಸಿಗೆ ಪತ್ತಿಯೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ನಾಲ್ ಜೋಕುಲೆನ್ ಸಾಂಕೆರೆ ಆರೆರ್ದ್ ಆಯಿಜಿ. ಸ್ಪಪ್ನಾನ ರಡ್ಡ್ ಕಾರ್‌ಡ್ಲಾ ಆಜಿ ಬಿರೆಲ್ ಇತ್ತಿನೇಡ್ದ್ ಮೇರ್ ಮಸ್ತ್ ಬೇನೆ ಅನುಭವಿಸಿಯೆರ್. ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್‌ಡ್ ಮೆರೆನ ಯಶಸ್ಸ್‌ನ್ ಗುರುತಿಸಾದ್ ೨೦೧೬ಟ್ ಮೇರ್ ಸರಕಾರಡ್ದ್ ೧,೫೦,೦೦೦ ರೂಪಾಯಿನ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನವಾದ್ ಪಡೆಯೆರ್. ಇತ್ತೆ(ಪ್ರಸ್ತುತ) ಮೇರ್ ಕೊಲ್ಕತ್ತಾದ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಅಥೋರಿಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಡ್ ತರಬೇತಿ ಕೊರೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಮೇರ್ ೨೦೧೮ಟ್ ಏಷ್ಯನ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಡ್ ಬಂಗಾರ್‌ದ ಪದಕನ್ ಗೆಂದ್‍ದೆರ್.

## ಸಾಧನೆಲು

**೨೦೧೭ ಏಷ್ಯನ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ಷಿಪ್ಸ್**

**ಪಟಿಯಾಲ ಫೆಡರೇಷನ್ ಕಪ್**

**ಏಷ್ಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್**

೨೦೧೮ ದ ಏಷ್ಯನ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಡ್ ಬಂಗಾರ್‌ದ ಪದಕ ಗೆಂದಿನೆಕ್ ಬಹುಮಾನೊಲು
* ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಸರಕಾರಡ್ದ್ ಪತ್ತ್ ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ(US $ 14,000).

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಗೊಬ್ಬುದಕುಲು
ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಭವನ

ಭಾರತೊದ **ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಭವನ** ದೆಹಲಿಡ್ ಉಂಡು.ಭಾರತದ ಮಾಮಲ್ಲ ನಾಯಕೆ, ಭಾರತದ ಗಣತಂತ್ರದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರೆನ ಇಲ್ಲಗ್ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಭವನಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.ಮುಲ್ಪ ನಮ್ಮದೇಶದ ೩ ಸೇನಾಪಡೆತ ದಂಡನಾಯಕೆರ್ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಲು ವಾಸ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಈ ಮಾಮಲ್ಲ ಕಟ್ಟಡೊನು ಅದಗದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್ ಆಫ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಿಯದಾರೆನ ವಾಸಗು ಬೋಡಾದ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ನಮಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ತಿಕ್ಕಿ ಬುಕ್ಕೊ ಕಡೆತ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್  ಪಂದ್ ಲೆತ್ತೊಂದಿತ್ತಿನ ಬಿರ್ದ್ಡ್ ಈ ಭಾರಿ ಮಲ್ಲ ಬಂಗಲೆಡ್ ಉಂತಿನ ಕೀರ್ತಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ರಾಜಗೊಪಾಲಾಚಾರ್ಯೆರೆಗ್ ಸಲ್ಲುಂಡು. ಒಟ್ಟಾರೆ ೩೪೦ ಕೋಣೆಲುಪ್ಪುನ ಈ ಪ್ರಮುಖ ಕಟ್ಟಡೊನೆ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ  ಭವನ.ಉಂದು ಒಟ್ಟು ೧೩೦ ಹೆಕ್ಟೇರ್ (೩೨೦ ಎಕರೆ)ಡ್ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿನ ಆಡಳಿತೊಗು ಅರೆನ ಘನತೆಗೆ ಸರಿಯಾದ್  ಮಲ್ಲ ಹಾಲ್ ಗಳು, ಅತಿಧಿಗೃಹಕುಲು, ಆಫೀಸ್ ರೂಮುಲು ಬುಕ್ಕೊ ವಿಶೇಷ ರೀತಿಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತಿನ ಮುಘಲ್ ಗಾರ್ಡನ್ಸ್  ಅತ್ತಂದೆ  ಮೈದಾನೊಲು ತೂಯೆರೆ ಭಾರಿ ಪೊರ್ಲು, ಅರೆನ ಅಂಗರಕ್ಷಕೆರೆನ, ಬೇತೆ ಬೇಲೆದಕುಲೆನ ಇಲ್ಲ್‌ಲು, ಕುದುರೆ ಲಾಯೊಲು ಬೇತೆ ಕಾರ್ಯಾಲಯೊಲು ಮಾತ ಭವನದ ಉಲಯಿ ಉಂಡು.

## ಮಸ್ತ್ ವಿಸ್ತಾರವಾಯಿನ ಭವನೊ
ರಾಷ್ತ್ರಪತಿನ ಈ ಭವ್ಯ ಭವನೊನು ಅಮೆರಿಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರೆನ ನಿವಾಸೊ 'ವೈಟ್ ಹೌಸ್' ನ್ ಭವನೊಗು ಹೋಲಿಕೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ ಅಯಿತ ವಿಸ್ತಾರ ಖಾಲಿ ೧೮ ಎಕ್ರೆ ಮಾತ್ರ. ಈತ್ ಜಾಗೆಡ್ ನಮ್ಮ ಗಾರ್ಡನ್ ಪೂತ, ತೋಟ, ಬುಕ್ಕೊ  ಅಂಚನೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿಗ್ ಬುಡ್ನ ಮೈದಾನೊಲು ಸೇರ್ದುಂಡು.ಭಾರತೊದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಭವನೊ ದೆಹಲಿ ಉಂಡು. ಎಡ್ವಿನ್ ಲ್ಯೂಟಿನ್ಸ್ ಉಂದೆತ ವಾಸ್ತು ಶಿಲ್ಪಿ ಆದುಲ್ಲೆರ್.ಉಂದುತ ನಿರ್ಮಾಣ  ೧೯೧೨ಡ್ ಸುರುವಾದ್  ೧೯೨೯ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಮುಗಿತ್ಂಡ್

## ಇತಿಹಾಸ
೨೦ ನೆ ಶತಮಾನದ ಸುರುಟು ಅಪಗದ  ಕಲ್ಕತ್ತಾ ನಗರೊಡ್ದು ದೆಹಲಿಗ್ ರಾಜಧಾನಿನ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಭಾರಿ ಯೋಜನೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಮನಸ್ಸ್‌ಡ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಪರ ದೆಹಲಿಯದ ಮುಟ್ಟಡ್ ಪೊಸದೆಹಲಿನ್  ಕಟ್ಟುನ ಮಲ್ಲ  ಯೋಜನೆದ 'ನಕ್ಷೆ' ತಯಾರಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಭವನೊನು ಕಟ್ಟುನ ಮಾಮಲ್ಲ  ಯೋಜನೆನ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರಕಾರ ಮಲ್ತ್‌ದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಭಾರತದೇಶದ ಸರ್ವೋಚ್ಚನಾಯಕ, ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್ ವಾಸ ಮಲ್ಪುನ ಭವನ ಸೌಕರ್ಯ ಮಾತ ಇತ್ತ್‌ದ್ ಪೊರ್ಲಾದ್ ಬುಕ್ಕೊ  ಮಾದರಿಯಾದ್ ಉಪ್ಪೊಡು ಪನ್ಪಿನ ಇರಾದೆಡ್ ಭಾರಿ ಜಾಗ್ರತೆಡ ಸುಮಾರು ೪,೦೦೦ ಎಕ್ರೆ ಜಾಗೆಡ್ ಸೆಂಟ್ರೆಲ್ ಸೆಕ್ರೆಟೇರಿಯೆಟ್ ಭವನೊನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪುನ ಏರ್ಪಾಡಾಂಡ್. ಸುಮಾರ್. ೧೯೧೧ ಬುಕ್ಕೊ ೧೯೧೬ ತ ಮಧ್ಯೊಡು, ನಿರ್ಮಾಣಕಾರ್ಯ ಸುರುವಾಂಡ್. 'ರೈಸಿನಾ' ಬುಕ್ಕೊ ಮಾಲ್ಚಾ' ಗ್ರಾಮೊಲು ಸುರುಟೆ ಈ ಜಾಗೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್  '೧೮೯೪ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅಕ್ವಿಸಿಶನ್ ಆಕ್ಟ್ ಪ್ರಕಾರ', ಆ ಗ್ರಾಮೊದ ಸುಮಾರು ೩೦೦ ಕುಟುಂಬೊದಕುಲೆಗ್ ದೆಹಲಿದ ಬೇತೆ ಪ್ರದೇಸೊಡು ಇಲ್ಲ್ ಕಟ್ಟೆರೆ ಪೊಸ  ಜಾಗೊಲೆನ್ ಕೊರಿಯೆರ್....
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕೊ
*ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಭವನ.
* ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗ್

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಸಂಸ್ಥೆಲು
ಕೊಮ್ಮೆ

ಅರಿಬಾರ್‌ನ್ ದಾಸ್ತಾನ್ ದೀಯೆರೆ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಪಾತ್ರೊ. ಉಂದು ಅಲಪುನ ಮಾನೊ. ದುಂಬು ಅರಿ /ಬಾರ್‌ನ್/ತೌಡುನು ದಿಂಜಾದ್ ದೀಪುನ ಬೆತ್ತ/ಕಾಡಬಲ್ಲ್/ಬೆದ್ರ್‌ಡ್ ಮಲ್ಪುನ ಸಾದನೊ.
ಉಂದೆಟ್ಟ್ ಏಲ್ ಕಲಸೆ ಪಾಡಿಯೆರೆ ಅಪುಂಡು..

## ಮಲ್ಪುನ ವಿದಾನೊ
ಕೊಮ್ಮೆನ್ ಬೆದ್ರ್

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ಮೂಕಾಂಬಿಕಾ ಆಭಯಾರಣ್ಯ

ಮೂಕಾ೦ಬಿಕ ಅಭಯಾರಣ್ಯ, ಕಾಡ್‍ಮೃಗೊಕುಲೆನ್ ಕಾಪುನ೦ಚಿನ ಜಾಗೆ, ಉ೦ದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಡಕಾಯಿ ದಿಕ್ಕ್‌‍ಡು೦ಡು. ಮೂಕಾ೦ಬಿಕೆ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ಕೊಲ್ಲೂರು ದೇವಸ್ಥಾನಡ್ತ್ ಬೈದ್೦ಡ್. ಉ೦ದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಘಟ್ಟಡ್ಡುಪ್ಪುನ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಡು೦ಡು. ಈ ಸ೦ರಕ್ಷನಾಲಯ 274 km2 (106 sq mi)ಅಗೆಲ ಜಾಗೆಡು೦ಡು ,ಉ೦ದು  17 June 1974 ದಾನಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರದ ಆಡಳಿತದ ಅಡಿಕ್ ಬೈದ್೦ಡ್.

## ಭೌಗೋಳಿಕ ಮಾಹಿತಿಲು
ಅಬ್ಬಿಗುಡ್ಡೆ, ಬಾರೆಗು೦ಡಿ, ಚಕ್ರ, ಚಿಟ್ಟೊರ್, ಗುನ್ಡುಬೆರು, ಹರ್ಮನ್ನುಪರೆ, ಹುಲಿಕಲ್, ಹುಲಿಮುರ್ಡಿಬರೆ, ಜನ್ನಲನೆ, ಕಿಲನ್ದುರ್, ಕೊಡಚಾದ್ರಿ, ಕೊರಕೊಪ್ಪಡಹೊಲ, ಕೊರತಿಕಲ್ಬರೆ, ಮಡಿಬರೆ, ಉ೦ದು ಪೂರ ಇತ್ತೆ ಮೂಕಾ೦ಬಿಕ ಕಾಡುಮೃಗ ಸ೦ರಕ್ಷನಾಲಯದ ಅಡಿಕ್ಕ್ ಬರ್ಪುನ್ಡು.
ಪೆರೆನ್ಯ್ನಿಲ್ ಚಕ್ರ ಬುಕ್ಕೊ ಸೌಪರ್ನಿಕ ತುದೆ ಈ ಸ೦ರಕ್ಷನಾಲಯದ ಉಲಯಿಡ್ತ್ ಪರಿಪ್ಪು೦ಡು. ಕೊಡಚಾದ್ರಿ ಪರ್ವತ ಬುಕ್ಕೊ ಕೊಲ್ಲೂರು ಮೂಕಾ೦ಬಿಕೆ ದೇವಸ್ಥಾನ ಈ ಸ೦ರಕ್ಷನಾಲಯದ ಉಲಯಿ ಬರ್ಪುನ್ಡು.

## ಮಾರ್ಗೊಲು
ಈ ಜಾಗೆಗ್ ಕುನ್ದಾಪುರಡ್ದ್(೩೫ ಕಿಮೀ), ಬೈನ್ದೂರ್ ಡ್ದ್(೨೫ ಕಿಮೀ), ಶಿವಮೊಗ್ಗಡ್ದ್(೧೩೦ ಕಿಮೀ), ಮಾರ್ಗದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಉ೦ಡು.ಅನ್ಚನೆ ಇಡೆ ಉಪ್ಪುನ ಕೈತಲ್ದ ರೈಲ್ವೆ ಸ್ಟೇಶನ್ ಮೂಕಾ೦ಬಿಕ ರೈಲ್ವೆ ಸ್ಟೇಶನ್, ಉನ್ದು ಬೈ೦ದೂರ್ ಡ್ ಉನ್ಡು.ಅನ್ಚನೆ ವಿಮಾನಡ್ ಬರ್ಪುನ್ದ ಕೈತಲ್ ಉಪ್ಪುನ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾನ ಮ೦ಗಳೂರ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾನ.

ಅಂಚನೆ ಮೂಲು ಪಿಲಿ,ಚಿರತೆ,ಕಾಡ್ ನಾಯಿ,ಮುಳ್ಳು ಪನ್ಜಿ,ಜಿನ್ಕೆ ಅನ್ಛನೆ ಮಸ್ತ್ ಕಾಡ್ ಪ್ರಾಣಿಲ್ ತೂಯರ ತಿಕುನ್ಡು.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಪರಿಸರ
ಮಂಡಗದ್ದೆ

**ಮಂಡಗದ್ದೆ** ಒಂಜಿ ಹಳ್ಳಿ. ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆದ ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ ತಾಲೂಕುಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಹಳ್ಳಿ. ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆದ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿರ್ದ್ ತೆನ್ಕಾಯಿಡ್ ೨೮ ಕೀ. ಮೀ. ದೂರೊಡು ಉಂಡು. ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಮೂಲಸ್ಥಾನೊ ಬೆಂಗಳೂರು‌ರ್ದು ೨೮೭ ಕೀ.ಮೀ.ದೂರಡ್ ಆಪುಂಡು. ಮಂಡಗದ್ದೆ ಟಪ್ಪಾಲ್‌ ಕೇಂದ್ರೊದ ಪಿನ್‌ಕೋಡ್ ೫೭೭೨೨೦.

## ಊ‌ರುದ ಪುದರುಲು
ಮಂಡಗದ್ದೆರ್ದ್ ೧೨ ಕೀ.ಮೀ.ದೂರ ಕನ್ನಾನ್‌ಗಿ, ೧೫ ಕೀ.ಮೀ. ದೂರೊಡು ಹೆದ್ದೂರು, ೧೬ ಕೀ.ಮೀ. ದೂರ ಹನಗೆರೆ, ೧೭ ಕೀ.ಮೀ. ಡ್ ಬೆಜ್ಜವಳ್ಳಿ. ಪಡ್ಡಾಯಿಡ್ ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ ತಾಲೂಕು, ಈ ಬಡಕಾಯಿ ದಿಕ್ಕ್‌ಡ್ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ತಾಲೂಕು, ತೆನ್‌ಕಾಯಿಡ್ ಕೊಪ್ಪ ತಾಲೂಕು ಬುಕ್ಕೊ ಮೂಡಾಯಿಡ್ ಭದ್ರಾವತಿ ತಾಲೂಕು ಸುತ್ತುದುಂಡು.
ಕೈತಲ್‌ದ ಊರುಲು ಶಿಮೊಗ್ಗ, ತರಿಕೆರೆ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು, ಶಿಕಾರಿಪುರ.

## ಬಾಸೆ
ಕನ್ನಡ ಊರುದ ಬಾಸೆ ಆದುಂಡು.

## ಮಂಡಗದ್ದೆ ಊರುಗು ಪೋಯೆರೆ ಸಾದಿ

### ರೈಲ್
ಶಿಮೊಗ್ಗ ಪೇಂಟೆದ ರೈಲ್‌ವೇ ಸ್ಟೇಶನ್‌ರ್ದ್ ೧೦ ಕಿ. ಮೀ. ಮಾಲೂರ್ ರೈಲ್‌ವೇ ಸ್ಟೇಶನ್ ೧೧ ಕಿ. ಮೀ. ದೂರೊಡು ಉಂಡು.

### ಮಾರ್ಗ
ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ, ಶೃಂಗೇರಿ, ಶಿಮೊಗ್ಗರ್ದ್ ಈ ಊರುಗು ಪೋಪುನ ಮಾರ್ಗೊಲು ಉಂಡು. ಖಾಸಗಿಯಾದ್ ಕ್ಯಾಬ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಬಂಡಿದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಲು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಬುಕ್ಕೊ ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿರ್ಡ್ದ್ ಉಂಡು.

## ವಿಮಾನ ಮಾರ್ಗವಾದ್
ಕುಡ್ಲದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಮಂಡಗದ್ದೆಗ್ ಕೈತಲ್.

## ಸುತ್ತ ಉಪ್ಪುನ ಶಾಲಾ ಕಾಲೇಜುಲು
* ಶರಾವತಿ ಫಸ್ಟ್ ಗ್ರೇಡ್ ಕಾಲೇಜ್, ಕೊನಂದೂರು ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ.
* ಸರಕಾರಿ ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜ್, ಮೇಗರವಳ್ಳಿ.

### ಶಾಲೆಲು
* ಸರಕಾರಿ ಹೈಯರ್ ಪ್ರೈಮರಿ ಸ್ಕೂಲ್, ಮಂಡಗದ್ದೆ.

## ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಲು
* ಮಲುರ್, ಪ್ರೈಮರಿ ಹೆಲ್ತ್ ಸೆಂಟರ್, ಮಲುರ್.
* ಕಟಗರ್, ಪ್ರೈಮರಿ ಹೆಲ್ತ್ ಸೆಂಟರ್, ಕಟಗರು.

## ಉಪ ಗ್ರಾಮೊಲು
* ಚಿನ್ನಯ್ಯನಸರ
* ದಿಂಡಿನ ಕೊಪ್ಪ

## ಮಂಡಗದ್ದೆ, ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿದ ದೇವಸ್ಥಾನಲು
* ಶ್ರೀ ಹರಿಹರೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ
* ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಬೆಗುವಳ್ಳಿ
* ಶ್ರೀ ಗಂಗಾದ್ರೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ
* ಶ್ರೀ ದಾಸರ ಚೌಡಮ್ಮ ದೇವಸ್ಥಾನ

## ಮಂಡಗದ್ದೆ, ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿದ ಪಲ್ಲಿಲು
* ಜಮಿಯಾ ಮಸೀದಿ, ಮಲೂರು
* ಹನಿಗೆರೆಕಟ್ಟೆ ಜುಮಾ ಮಸೀದಿ
* ಹಜ಼್ರತ್ ಸೈಯದ್ ಸಾದತ್ ಸುಫಿ ದರ್ಗಾ

## ಮಂಡಗದ್ದೆ ಪಕ್ಷಿಧಾಮ
ತುಂಗಾ ಸುಧೆತ ಮಧ್ಯೋಡು ಒಂಜಿ ಕುದುರು (ದ್ವೀಪ) ಉಂಡು. ಇಂದು ೧.೧೪ ಎಕರೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣಡ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಜಾತಿದ ಪಕ್ಕಿಲು, ಪರ ಊರೂರ್ದು ವಲಸೆ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಉಪ್ಪುನ ಕುದುರು (ದ್ವೀಪ). ಈ ಪಕ್ಷಿಧಾಮ ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಇರ್ವನೇ ಸ್ಥಾನೊಡು ಉಂಡು. ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಜಾತಿದ ಪಕ್ಕಿಲು ಈ ಕುದ್ರುಡು ತೆತ್ತಿ ದೀಪ, ಅಧಿಕವಾದ್ ಆಗಸ್ಟ್‌ಡ್. ಮಂಡಗದ್ದೆಗ್ ಪೋಪುನ ಸಾದಿಡ್ ಸಕ್ರೆಬೈಲ್ ಆನೆಶಿಬಿರ ಬುಕ್ಕೊ ಗಾಜನೂರು ಡ್ಯಾಂ ತೂಯೆರೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಪಕ್ಷಿಧಾಮೊದ ಉಲಾಯಿಡು ಉಪ್ಪುನ ಗೋಪುರೊರ್ದ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪಕ್ಷಿಲೆನ್ ತೂವೊಲಿ. ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆರ್ದ್ ದೋಣಿ ವಿಹಾರದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಲಾ ಉಂಡು. ದೋಣಿಡ್ ಕುದ್ರುದ ಕೈತಲ್ ಪೋದ್ ತೂಪುನ ಅವಕಾಶೊಲಾ ಉಂಡು.
ಪಕ್ಕಿಲು ವಲಸೆ ಬರ್ಪುನ ಸಮಯೊ ಜುಲೈರ್ಡ್ದು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ತಿಂಗೊಲುಡ್. ಬರ್ಸದಪಗ ಈ ಸುಧೆ ಭಾರಿ ದಪ್ಪೊಡು ಪರಪುಂಡು, ಅಪಗ ಈ ಕುದ್ರುದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗೊ ಮುರ್ಕುಂಡು. ಈ ಕಾರಣೊಗಾದ್ ಪಕ್ಕಿಲು ಮರತ ಕೊಡಿತ ಗೆಲ್ಲ್‌ಲೆಡ್ ಗೂಡು ಕಟ್ಟೊಂದು ಉಪ್ಪುವ. ಪಕ್ಕಿಲು ಬರ್ಪುನ ಸಮಯೊಡು ಸುಮಾರು ೫ ಸಾವಿರ ಪಕ್ಕಿಲು ಬರ್ಪ. ಕೆಲವು ಜಾತಿದ ಪಕ್ಕಿಲು ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರೊದ ಕೊಕ್ಕರೆ (Maiden Egret), ನೀರ್‌ಡ್ ಮುರ್ಕುನ ಮಿಂಚುಳ್ಳಿ (Pied Kingfisher), ಕೆಕ್ಕಿಲ್‌ಡ್ ಹೆಚ್ಚ ರೋಮ ಇತ್ತಿನ ಕೊಕ್ಕರೆ (Wooly Neck Stalk), ನೈಟ್ ಹೆರಾನ್ (Night Herons), ಮಲ್ಲ ಕೊಕ್ಕುದ ಕೊಕ್ಕರೆ (Open-billed storks) ಇತ್ಯಾದಿಲು. ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ (ಎಲ್ಯ ಜಾತಿದ ಕೊಕ್ಕರೆ)ಲು ಡಿಸೆಂಬರ್ ಮುಟ್ಟಲಾ ಉಪ್ಪುಂಡು.

## ಚಿತ್ರ ಗ್ಯಾಲರಿ

Birds at Mandagadde.jpg
Mandagadde 1.jpg
Mandagadde Bird Sanctuary.jpg
Mandagadde Island Birds.jpg
Mandagaddhe Bird Sanctuary.jpg
Panoramic view of Mandagadde Bird Sanctuary.jpg
The great egret, Mandagadde Bird Sanctuary.jpg


## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಊರುಲು
ವರ್ಗೊ:ಪ್ರೋಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್-೨
ಅಜಿತ್ ಕೆಂಭಾವಿ

**ಅಜಿತ್ ಕೆಂಭಾವಿ** (ಪುಟ್ಟುದಿನಿ ೧೬ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೫೦) ಮೇರ್ ಭಾರತೀಯ ಖಗೋಳ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ. ಮೇರ್ ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತದ ಪುಣೆದ ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನ ಬುಕ್ಕೊ ಖಗೋಳ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಂತರ-ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಕೇಂದ್ರ‌ಡ್ (ಐಯುಸಿಎಎ) ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಎಮೆರಿಟಸ್ ಆತೆರ್, ಐಟಿ ಮೇರ್ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯೆಲಾ ಆದಿತ್ತೆರ್. ಮೇರ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖಗೋಳ ಒಕ್ಕೂಟದ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾದ್‌ಲಾ ಸೇವೆ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್.

## ಪುಟ್ಟುದಿನಿ ಬುಕ್ಕೊ ಜೀವನ
ಅಜಿತ್ ಕೆಂಭಾವಿ ಮೇರ್ ೧೬ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೫೦ ಡ್ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ಡ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್. ಮೇರ್ ಬಯೋ - ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಸ್ಟ್ ಆಶಾ ಕೆಂಭಾವಿ ಮೆರೆನ್ ಮದಿಮೆ ಆಯೆರ್. ಮೆರೆಗ್ ಅಲೆನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟಿಫಿಶಿಯಲ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್‌ಡ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪುನ ಅನಿರುಧ್ ಕೆಂಭಾವಿ ಪನ್ಪಿನ ಮಗೆ ಉಲ್ಲೆ.

## ಗೌರವೊಳು, ಪ್ರಶಸ್ತಿಳು ಬುಕ್ಕೊ ಸದಸ್ಯತ್ವಳು
* ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ದ ಫೇಲೋ.
* ಇಂಡಿಯನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ದ ಫೆಲೋ.
* ಆಸ್ಟ್ರೋನಾಮಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ದ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ.
* ಭಾರತೀಯ ಸಾಪೇಕ್ಷತಾ ಬುಕ್ಕೊ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆದ ಸಂಘದ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ.
* ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನ ಒಕ್ಕೂಟದ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ (೨೦೧೬ - ಇನಿಮುಟ್ಟ).
* ೨೦೦೪ ಡ್ ಯುಜಿಸಿ ಹರಿ ಓಮ್ ವ್ಯಾಟ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
* ರಾಜಾ ರಮಣ ಫೆಲೋಶಿಪ್ - ೨೦೧೭.
* ನವದೆಹಲಿದ ಕನ್ಸೋರ್ಟಿಯಂ ಫಾರ್ ಎಜುಕೇಷನಲ್ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ (ಸಿಇಸಿ)ದ  ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿದ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ.
* ಬೆಂಗಳೂರುದ ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆದ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ ಬುಕ್ಕೊ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಸದಸ್ಯ.
* ಬೆಂಗಳೂರುದ ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಆಸ್ಟ್ರೋಫಿಸಿಕ್ಸ್ ದ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ.
* ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಆಯೋಗದ ಸದಸ್ಯ.

## ಭಾರತೀಯ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಗ್ ಕೆಂಭಾವಿ ಮೆರ್ನ ಕೊಡುಗೆಳು
ಭಾರತದಡ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಕ್ಷೇತ್ರವಾದ್ ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಡ್ ಕೆಂಭಾವಿ ಮೇರ್ ಮಸ್ತ್ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸ್‌ದೆರ್. ಐಯುಸಿಎಎಡ್ ವಿಸಿಟರ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂದ ಡೀನ್ ಆದ್, ಖಗೋಳ ಸಂಶೋಧನೆದ ಉತ್ತೇಜನಕ್ಕಾದ್ ಐಯುಸಿಎಎ ಬುಕ್ಕೊ ಇಡೀ ಭಾರತೊಡ್ ನಡೆತಿನ ನನಾತ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗ್ ಬುಕ್ಕೊ ಪೋಷಣೆಗ್ ಮೇರ್ ಕಾರಣರಾದಿತ್ತೆರ್. ಐಯುಸಿಎಎ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ್, ಸಧರ್ನ್ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಲಾರ್ಜ್ ಟೆಲಿಸ್ಕೋಪ್ (ಎಸ್ಎಎಲ್ಟಿ), ಥರ್ಟಿ ಮೀಟರ್ ಟೆಲಿಸ್ಕೋಪ್ (ಟಿ.ಎಮ್.ಟಿ), ಬುಕ್ಕೊ ಲೇಸರ್ ಇಂಟರ್ಫೆರೋಮೀಟರ್ ಗ್ರಾವಿಟೇಶನಲ್ - ವೇವ್ ಅಬ್ಸರ್ವೇಟರಿ (ಎಲ್ಐಜಿಒ) ಸೇರ್ ದ್ ನನಾತ್ 
ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯೋಜನೆಡ್ ಭಾರತದ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆನ್ ಗಟ್ಟಿಮಲ್ಪುನಲ್ಪ ಮೇರ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರನ್ ವಹಿಸೊಂದೆರ್. ಮೇರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಕಾಸ್ ಸಹಾಯ ಆಯೋಗದ (ಭಾರತ) ಅಡಿಟ್ ಇನ್ಫೋನೆಟ್ ಯೋಜನೆನ್  ಕಲ್ಪಿಸಾದ್  ಕಾರ್ಯಾಗತ ಮಲ್ತೆರ್, ಇಂದು ಮಾಹಿತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಸಂವಹನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಯೋಜನನ್ ಭಾರತದ ಮಾತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗ್ ಕನಾಂಡ್. ಕೆಂಭಾವಿ ಮೇರ್ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ್ ಡ್ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರದ ಮಾಹಿತಿನ್ ಉತ್ತೇಜನ ಮಲ್ಪೆರೆ ನನಾತ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪಾತೆರ ಬುಕ್ಕೊ ಪ್ರಸ್ತುತಿನ್ ಕೊರ್ತೆರ್. ಜಯಂತ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮಂಗಳಾ ನರ್ಲಿಕರ್ ಲಾ-ಲೇಖನದ 'ನಭಾತ್ ಹಸ್ರೆ ತಾರೆ' ಪನ್ಪಿನ ಮರಾಠಿ ಪುಸ್ತಕನ್ ಕೆಂಭಾವಿ ಮೇರ್ ಬರೆತೆರ್.

## ಸಂಶೋಧನಾ ಕ್ಷೇತ್ರೋಲು
ಕೆಂಭಾವಿ ಮೇರ್ ಪರಿಣತಿದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಡ್ ಜಾಸ್ತಿ ಗುರುತ್ವದ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಎಕ್ಸ್‌ಟ್ರಾಗ್ಯಾಲಾಕ್ಟಿಕ್ ಆಸ್ಟ್ರೋನಮಿ ಬುಕ್ಕೊ ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನದ ದತ್ತಸಂಚಯ ನಿವರ್ಹಣೆ ಸೇರ್ದ್ಂಡ್.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ದ್ರೋಣ

ಮಹಾಭಾರತಡ್ **ದ್ರೋಣ** (ಸಂಸ್ಕೃತ ಬಾಸೆ: द्रोण) ಅಥವಾ **ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯ** (ಸಂಸ್ಕೃತ ಬಾಸೆ: द्रोणाचार्य) ಒಂಜಿ ಮುಕ್ಯೊ ಪಾತ್ರೊ. ದ್ರೋಣೆ ಪುಟ್‍ದಿನ ಕರಟಾಂಡಲಾ ಅಯಿತ ಬಗೆಟ್ ಸರಿಯಾಯಿನ ಮಾಹಿತಿ ಇದ್ದಿ. ಸಂಸ್ಕೃತೊಡು ದ್ರೋಣಗ್ **ಕುಂಬೋದ್ಭವ** ಪಂಡ್‍ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.

## ಪುಟ್ಟು
* ಭರದ್ವಾಜ ರುಸಿ ಆಯನ ಜತೆತಕ್ಲೆನೊಟ್ಟುಗೆ ಗಂಗಾ ಸುದೆಕ್ ಪೋಪೆ. ಅಲ್ಪ ಮೀಯೆರೆ ಬತ್ತ್‌ನ ಘೃತಾಚಿ ಪನ್ಪುನ ಪೊರ್ಲುದ ಅಪ್ಸರೆಲಾ ಅವ್ವೇ ಸುದೆಟ್ ಮೀದ್ ಬರ್ಪುನ ಆಲೆನ ಪೊರ್ಲುನು ಆಯೆ ತೂಯೆ. ರುಸಿನ ಕಾಮೋದ್ರೇಕಡ್ದ್ ಆಲೆನ ಪೊರ್ಲುಡ್ದು ಕಾಮೊ ಪಿದಯಿ ಬರ್ಪುಂಡು.  ಭರದ್ವಾಜ ರುಸಿ ಈ ಕಾಮೊನು ದ್ರೋಣ (ದ್ರೋಣ ಪಂಡ ಸಂಸ್ಕೃತೊಡು ಸೊನ್ನೆ) ಪನ್ಪುನ ದೊನ್ನೆಡ್ ದೆತ್ತ್‌ದೀಡೊಂಡೆ. ಬುಕ್ಕೊ ಅಯಿನ್ ಕರಟ್ ದೀಡಿಯೆ.  ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯೆ ಇಂಚ ಸೊಂತ ದೆತ್ತ್ ‌ದೀಡ್‌ನ ಕಾಮೊಡ್ದು ಪುಟ್‌ದ್ ಬತ್ತೆ.

## ದ್ರೋಣ ದ್ರುಪದೆರೆ ಜೋಸ್ತಿ
ದ್ರೋಣ - ದ್ರುಪದನ ಜೋಸ್ತಿ - ಕೋಪೊದ ಕತೆ ಆಯಿನವು ವಿಸೇಸೊ ಆದುಂಡು. ಎಲ್ಯೆಡ್ದ್ ಜತೆಯಾದ್ ಬುಲೆಯಿನ ಇರ್ವೆರ್ ಜೂವೊದ ಜೋಸ್ತಿಲು ಮುಕುಲು. ಅಪಗ ಯುವರಾಜೆ ಆದಿತ್ತಿನ ದ್ರುಪದೆ, ಬಡಪತ್ತ್‌ದ ದ್ರೋಣಗ್ ತಾನ್ ದುಂಬು ರಾಜೆ ಆಂಡ ನಿಕ್ಕ್‌ಲಾ ಅರ್ದೊ ರಾಜ್ಯೊನು ಕೊರ್ಪೆಂದ್ ಬಾಸೆ ಕೊರ್ದಿಪ್ಪುವೆ. ಅಂಚನೆ ಕಾಲೊ ಕರಿನಗ ದ್ರುಪದೆ ರಾಜೆ ಆಪೆ. ದ್ರೋಣಗ್ ಕೃಪಾಚಾರ್ಯನ ತಂಗಡಿ ಕೃಪಿನೊಟ್ಟುಗೆ ಮದಿಮೆಯಾದ್ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮ ಪುದರ್‍ದ ಮಗೆ ಪುಟ್ಟುಬೆ. ಅಪಗ ದಿಂಜ ಬಡಪತ್ತ್‌ದ ಕಾರಣೊ ಇಲ್ಲಡೆಡ್ ಬಾಲೆಗ್ ಕೊರಿಯರ ಪೇರ್ ಇದ್ಯಾಂತೆ ಕೃಪಿ ಮಗಕ್ಕ್ ಅರಿತ ಪೊಡಿನ್ ನೀರ್‍ಡ್ ಕಲಡದ್ ಅಯಿನೆ ಪೇರ್ಂದ್ ಕೊರ್ಪಲ್. ಒಂಜಿ ದಿನೊ ನಿರೆಕರೆತ ಜೋಕ್ಲು ಇಂದೆನ್ ತೂದು ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನ್ ಮಸ್ಕಿರಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆಪಗ ಬೇಜಾರೊ ಆಯಿನ ದ್ರೋಣೆ, ದ್ರುಪದನ ಕೈತಲ್ ಪೋದ್ ದುಂಬು ಕೊರ್‍ನ ಬಾಸೆನು ನೆಂಪು ಮಲ್ಪುವೆ. ಆಂಡ ಅದಿಕಾರೊದ ಆಂಕಾರೊಡು ದ್ರುಪದೆ, ಜೋಸ್ತಿನ ನೆಂಪುನು ಮರತ್‌ದ್ ದ್ರೋಣನ್ ಡೋಂಗಿ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಮರ್ಯಾದಿ ದೆಪ್ಪುವೆ. ಆ ಕೋಪೊಡು ದ್ರೋನೆ ನಾನೊಂಜಿ ದಿನೊ ನಿನ್ನ ತರೆ ಎನ್ನ ಕಾರ ಬರಿಟ್ ಬೂರುನಂಚ ಮಲ್ಪುವೆಂದ್ ಶಪಥ ಮಲ್ಪುವೆ. ದುಂಬುಗು ಆಯನ ಮೋಕೆದ ಶಿಷ್ಯೆ ಅರ್ಜುನಡ್ದ್ ಆಯನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆನ್ ಕೈಕೊನುವೆ.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಪುರಾಣ
ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು/ರಾಜೇರ್
ಮಹಾಭಾರತ

**ಮಹಾಭಾರತ** ಭಾರತದ  ಧಾರ್ಮಿಕ, ತಾತ್ವಿಕ ಬುಕ್ಕೊ ಪೌರಾಣಿಕ ಮಹಾಕಾವ್ಯೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಉಂದು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಒಂಜಿ ಮುಕ್ಯೊ ಪಟ್ಯೊಲಾ ಅಂದ್. ವಿಶ್ವ ಸಾಹಿತ್ಯೊದ ಸಾಧನೆಲೆಡ್ ಒಂಜಿಂದ್ ತೆರಿನ ಮಹಾಭಾರತ ಭಾರತೊದ ಜನೊಕ್ಲೆ ಮನಸ್‌ದ ಉಲಾಯಿಡ್ ನೂರುದಂಡು. ಪೂರ್ತಿ ಮಹಾಭಾರತ ಒಂಜಿ ಲಕ್ಷೊಗು ಎಚ್ಚ ಶ್ಲೋಕೊಲೆನ ಉಲಾಯಿಡ್ ಗ್ರೀಕ್ ದ ಜನಪದ ಮಹಾಕಾವ್ಯೊಲಾಯಿನ ಇಲಿಯಡ್ ಬುಕ್ಕೊ ಒಡಿಸ್ಸಿ - ರಡ್ಡೆನ್‍ಲಾ ಸೇರಂಡಲಾ ಮಹಾಭಾರತೊಡದ ಏಳನೇದ ಒಂಜಿ ಭಾಗೊದಾತ್ ಮಾತ್ರೊ ಆಪುಂಡು.

## ಇತಿಹಾಸೊ/ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಮಹಾಭಾರತ ಜಯ ಪನ್ಪುನ ಬೂಕುಡ್ದು ಪುಟ್‍ಂಡ್‌ಂದ್ ಕೆಲವೆರ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಇಂದೆಟ್ ಉಲ್ಲೇಕಿಸಯಿನ ಘಟನೆಲೆ ನಿಜವಾಯಿನ ಕಾಲೊ ಸರಿಯಾದ್ ತೆರಿದ್‌ಜಿ. ಮಹಾಭಾರತೊಡು ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುನ ಘಟನೆಲು ನಿಜವಾಯಿನ ಘಟನೆಲೆನ್ ಆದರ್ತ್‌ದ್ ಬರೆಯಿನ ಅತ್ತ್ಂದ್ ಕೆಲವೆರೆಡ ಚರ್ಚೆದ ಇಸಯೊ. ಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ಮುಲ್ಲರ್ ಪ್ರಕಾರೊ ಈ ಘಟನೆಲು ನಡತಿನ ಸಂದರ್ಬೊ ಸುಮಾರ್ ಕ್ರಿ.ಪೂ. 1400. ಮಹಾಭಾರತೊದ ಘಟನೆಲೆನ್ ಅವಲೋಕಿಸದ್ ಭಾರತೀಯ ಪಂಚಾಂಗೊ ರೀತಿದ ಕಾಲನಿರ್ಣಯೊ ಮಾಲ್ತಿನ ದಿಂಜ ವಿದ್ವಾಂಸೆರೆ ಪ್ರಕಾರೊ ಅಯಿಟ್ ಉಲ್ಲೇಕೊ ಮಲ್ತಿನ ಅಂತರಿಕ್ಷ ಚಟುವಟಿಕೆಲು (ಗ್ರಾಣೊ ಇಂಚಿತ್ತಿನವು) ಸುಮಾರ್ ಕ್ರಿ.ಪೂ. 3100ಗ್ ಹೋಲುಂಡು.

## ಕತಾವಸ್ತು
thumb|ಗೀತೋಪದೇಸೊ
ಮಹಾಭಾರತೊದ ಮುಕ್ಯವಾಯಿನ ಚಂದ್ರವಂಸೊದ ರಾಜೆರೆ ಕತೆ. ಹಸ್ತಿನಾಪುರೊದ ಸಿಂಹಾಸನೊಗಾದ್ ಕುರುವಂಶ (ಚಂದ್ರ ವಂಶದ ಸದಸ್ಯೆರೆ ನಡುಟು ನಡಪುನ ಪೊರಂಬಾಟೊನು ತೆರಿಪಾವುನವುಂದು ಹಲವೆರೆ ಅಬಿಪ್ರಾಯೊ ಆಂಡಲಾ ಈ ಪೊರ್ಂಬಾಟೊದ ಕತೆ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರೊಂದ್ ಅನ್ನಿಸುಂಡು. ಹಸ್ತಿನಾಪುರೊದ ಸಿಂಹಾಸನೊಗಾದ್ ಪಾಂಡವೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಕೌರವೆರೆ ನಡುಟು ನಡಪುನ ಈ ಪೊರ್ಂಬಾಟೊ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ನಡಪುನ ಪದಿನೆನ್ಮೊ ದಿನೊತ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧೊಡು ನಿರ್ಧಾರೊ ಅಪುಂಡು. ಮಹಾಭಾರತೊದ ಕತೆ ಶಂತನು ಮಹಾರಾಜನ ಕತೆಡ್ದ್ ಸುರುವಾದ್, ಕೃಷ್ಣನ ಅವಸಾನೊ, ಪಾಂಡವೆರೆ ಸ್ವರ್ಗಾರೋಹಣದೊಟ್ಟುಗು ಅಕೇರಿಯಾಪುಂಡು. ಮಹಾಭಾರತೊದ ಉದ್ದೊಗು ಬರ್ಪುನ ಪಾತ್ರೊಲು ಭಾರತೊದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಡ್ ಅಚ್ಚಾಯಿನ ಪಾತ್ರೊಲು. ಮುಕ್ಯವಾದ್ ಕತೆ ಅತ್ತಂದಿನ, ಮಹಾಭಾರತೊಡು ಅನೇಕೊ ಉಪಕತೆಲುಂಡು. ಅಂಚನೆ ಭಗವದ್ಗೀತೆದಂಚಿನ ಸ್ವಸೊಂತ್ರೊಡು ಉಂತುನಂಚಿನ ಬೂಕುಲು ಮಹಾಭಾರತೊದ ಭಾಗೊ ಆದ್ ಭೀಷ್ಮ ಪರ್ವಡ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ವ್ಯವಸ್ತೆದ ದಿಟ್ಟಿಡ್, ಮಹಾಭಾರತೊಡು ಪದಿನೆನ್ಮೊ ಪರ್ವೊಲು ಉಂಡು.

## ಪರ್ವೊಲು
ಮಹಾಭಾರತೊದ ಪದಿನೆನ್ಮೊ ಪರ್ವೊಲೆ ಎಲ್ಯ ಚಿತ್ರೊ:
# ಆದಿಪರ್ವ:- ಪರಿಚಯೊ, ವಿಶ್ವಸೃಷ್ಟಿದ ವಿವರೊ( ಸೃಷ್ಟಿ ಬುಕ್ಕೊ ಮಹಾಭಾರತ),  ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಪಾಂಡವ ಬುಕ್ಕೊ ಕೌರವೆರೆ ಪುಟ್ಟು ಬುಕ್ಕೊ ಬುಲೆಚಿಲ್
# ಸಭಾಪರ್ವ:- ಆಸ್ತಾನೊದ ಜೀವನೊ, ಪಗಡೆಯಾಟೊ, ಇಂದ್ರಪ್ರಸ್ಥ, ಪಾಂಡವೆರೆ ವನವಾಸ ಸುರು
# ಅರಣ್ಯಕಪರ್ವ: -ಪದ್ರಾಡ್ ವರ್ಸೊದ ವನವಾಸೊ
# ವಿರಾಟಪರ್ವ: -ವಿರಾಟನ ಆಸ್ಥಾನೊಡು ಒಂಜಿ ವರ್ಸೊದ ಅಜ್ಞಾತವಾಸ
# ಉದ್ಯೋಗಪರ್ವ: -ಯುದ್ಧೊದ ತಯಾರಿ
# ಭೀಷ್ಮಪರ್ವ:- ಯುದ್ಧೊ ಸುರು, ಭೀಷ್ಮ ಕೌರವರ ಸೇನಾನಿ - ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣಡ್ದ್ ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಉಪದೇಸೊ
# ದ್ರೋಣಪರ್ವ: -ಯುದ್ಧದ ದುಂಬರಿಕೆ, ದ್ರೋಣನ ಸೇನಾಧಿಪತ್ಯೊಡು
# ಕರ್ಣ ಪರ್ವ:- ದ್ರೋಣನ ಸಾವುಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ, ಕರ್ಣನ ನೇತೃತ್ವೊಡು ಯುದ್ಧೊದ ದುಂಬರಿಕೆ
# ಶಲ್ಯಪರ್ವ:- ಶಲ್ಯನ ಸೇನಾಧಿಪತ್ಯೊ
# ಸೌಪ್ತಿಕಪರ್ವ:- ಅಶ್ವತ್ತಾಮೆ ಪಾಂಡವೆರೆ ಜೋಕ್ಲೆನ್ ಕೆರ್ಪೆ
# ಸ್ತ್ರೀಪರ್ವ:- ಗಾಂಧಾರಿನ ವಿಲಾಪ
# ಶಾಂತಿಪರ್ವ:- ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ, ಭೀಷ್ಮಡ್ದ್ ಸಲಹೆ
# ಅನುಶಾಸನಪರ್ವ:- ಭೀಷ್ಮನ ಅಕೇರಿದ ಬಾಸೆ
# ಅಶ್ವಮೇಧಿಕಪರ್ವ:- ಯುಧಿಷ್ಠಿರಡ್ದ್ ಅಶ್ವಮೇಧಯಾಗ/ಯಜ್ಞ
# ಆಶ್ರಮವಾಸಿಕಪರ್ವ:-ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ, ಗಾಂಧಾರಿ, ಕುಂತಿ ಮೆಕ್ಲೆನ ಆಶ್ರಮವಾಸೊ, ಅಕೇರಿಗ್ ಸಾವು
# ಮೌಸಲಪರ್ವ:- ಯಾದವವೆರೆಡ ಕಲಹ ("ಯಾದವೀ ಕಲಹ")
# ಮಹಾಪ್ರಸ್ತಾನಿಕಪರ್ವ:- ಪಾಂಡವೆರೆ ಸಾವುದ ಸುರುತ ಬಾಗೊ
# ಸ್ವರ್ಗಾರೋಹಣಪರ್ವ:- ಪಾಂಡವೆರೆ ಸ್ವರ್ಗಾರೋಹಣ

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕೊಲು
* ಸಂಸ್ಕೃತ ಮಹಾಭಾರತದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಠ್ಯ:
** https://web.archive.org/web/20040628234527/http://www.hindunet.org/mahabharata/
** https://web.archive.org/web/20060301110412/http://bombay.oriental.cam.ac.uk/john/mahabharata/statement.html

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಪುರಾಣ
ವರ್ಗೊ:ಕರಾವಳಿ ವಿಕಿಮೀಡಿಯನ್ಸ್
ರಾಣಿಬೆನ್ನೂರು ಬ್ಲಕ್ಬಕ್ ಅಭಯಾರಣ್ಯ

ರಾಣಿಬೆನ್ನೂರು ಬ್ಲಾಕ್ಬಕ್ ಅಭಯಾರಣ್ಯ
* ರಾಣಿಬೆನ್ನೂರು ಬ್ಲಾಕ್ಬಕ್ ಅಭಯಾರಣ್ಯನ್ ಸುರು ಮoದಿನಿ ಬ್ಲಾಕ್ಬಕ್ಲೆನ್ ಕಾಪೆರೆ.
* ಐಟ್ ರಡ್ದ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರನ್ದಿನ ಪೂರ್ವ ಬುಕ್ಕೊ ಪಸ್ಛಿಮದ ಜಾಗೊಲು ಉಲ್ಲ.
* 14.87&nbsp;km sq ಜಾಗದ ಕೊರ್ ವಲಯ ಬುಕ್ಕೊ 104.13&nbsp;km sq ಜಾಗದ ಪ್ರವಾಸಿ ವಲಯ ಐಟ್ ಉಲ್ಲ.
* ೨೦೦೫ ನೆದ ಸರ್ವೆದ ಪ್ರಕಾರ ಮೂಲು ಸುಮಾರ್ ೬೦೦೦ ಬ್ಲಕ್ಬಕ್ ತೂವೆರೆ ಸಿಕ್ಕುವ.
* ಅವೆನ್ ತೂವೆರೆ ಅಕ್ಟೂಬರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮಾರ್ಚ್ ಸರಿಯಾಯಿನ ಪೊರ್ತು.
* ಈ ಜಾಗದ ಸುತ್ತ ಸುಮಾರ್ ಕ್ರಿಷಿತ ಭೂಮಿಲು ಉಲ್ಲ.

## ಇತಿಹಾಸ
* ರಾಣಿಬೆನ್ನೂರು ಬ್ಲಾಕ್ಬಕ್ ಅಭಯಾರಣ್ಯನ್ ಜೂನ್ ೧೭ ೧೯೭೪ಗ್ ಬ್ಲಕ್ಬಕ್ಲೆನ್ ಉಳಿಸೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ಥೆರ್.

## ಉಪ್ಪುನ ಜಾಗ
* ಈ ಜಾಗ ಬೆಂಗಳೂರುದ್ದ್ ೩೦೧ ಕಿಲೊ ಮೀಟರ್ ದೂರೊದ ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಉಂಡು.
* ರಾಣಿಬೆನ್ನೂರು ಪಟ್ಟಣಡ್ದ್ ೮ ಕಿಲೊ ಮೀಟರ್ ದೂರ ಉಂಡು.
* ಉಂದೆನ್ ಹುಲತಿ,ಹುನಸಿಕಟ್ಟಿ,ಬುಕ್ಕೊ ಅಲಗೆರಿ ಪನ್ಪಿನ ೩ ಭಾಗಲೆನಾದ್ ಆಡಳಿತಗೊಸ್ಕರ ಮಲ್ದೆರ್

## ದೈಕುಲು
* ೧೯೫೬ ಮುಟ ಮೂಲು ಕಾಲಿ ಅಕೇಶಿಯ ದOಚಿನ ದೈಕುಲು ಮಾತ್ರ ಇತ್ತೆಂಡ್.
* ಅವೆನ್ ನನ ಆತ್ ವಿಸ್ಥಾರ ಮಲ್ಪೆರೆ ನೀಲಗಿರಿ,ಅಮರ ದಂಚಿನ ಸಸಿಕುಲು ಸುರು ಆಂಡ್.
* ಬೇವು,ಬಿದಿರ್ ನ್ ತಾಜಿಡ್ ನಡಿಯೆರ್.ಇತ್ತೆ ನೆತ್ತ ಮೇಲ್ ಚಾವಡಿನ್ ತೂನ್ದ ಪೂರ ಕಡೆಲ ಪಚ್ಛ.

## ಪ್ರಾಣಿಲು
* ಈ ಜಾಗ ಬ್ಲಾಕ್ಬಕ್ ಬುಕ್ಕೊ ತೋಳಗ್ ಪುದರಾತಿನ ಜಾಗ.
* ಉದೆತ ಒಟ್ಟುಗ್ ಕಾಡ ಪಂಜಿ, ಮುಳ್ಳು ಪಂಜಿ, ಮುಯೆರ್/ಮುಗೆರ್, ಕುದಿಕೆ ಇಂಚ ಮಸ್ತ್ ಜಾತಿದ ಪ್ರಾಣಿಲು ಉಲ್ಲ.

## ಪ್ರವಾಸ್ಯೋದ್ಯಮ
* ಇಡೆಗ್ ಅಕ್ಟೋಬರ ಬುಕ್ಕೊ ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗೊಲುಡು ಪೊವೊಲಿ. ಮುಲ್ಪದ ಗಂಗಾಜಲಟ್ ಉಂತುನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಉಂಡು.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಪರಿಸರ
ವಾಸುಕಿ ವೈಭವ್

**ವಾಸುಕಿ ವೈಭವ್‌**(ಪುಟ್ಟುದಿನಿ:೭ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೯೧) ಮೇರ್ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗಡ್ ಸಕ್ರಿಯವಾದಿಪ್ಪುನ ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದೆ, ಗೀತ ರಚನಕಾರ, ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಬುಕ್ಕೊ ಗಾಯಕ. ಕಾಗದದ ದೋಣಿಯಲಿ ಪದ್ಯಡ್ದ್ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆಯಿನ ಮೇರ್ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದ ಪ್ರಮುಖ ಗಾಯಕಡ್ ಒರಿ. ೨೦೧೬ ಡ್*ರಾಮಾ ರಾಮಾ ರೇ* ಚಿತ್ರದ ಸಂಗೀತಡ್ದ್ ಮೇರ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆಯೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ *ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಕಾಸರಗೋಡು* ಚಿತ್ರದ ಸಂಗೀತ ಮೆರೆಗ್ ನನಾತ್ ಕೀರ್ತಿ ಕನದ್ ಕೊರ್ನ್ಡ್.

## ಪುಟ್ಟುದಿನಿ ಬುಕ್ಕೊ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ವಾಸುಕಿ ಮೇರ್ ೭ ನೇ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೯೧ ಡ್ ಮೈಸೂರುಡ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್. ಮೆರೆನ ಅಮ್ಮೆರ್ ಕೆ. ಜಯರಾಮ್‌.

### ಶಿಕ್ಷಣ
ವಾಸುಕಿ ಮೇರ್ ಪುಟ್ಟುದಿನಿ ಮೈಸೂರುಡ್, ಬೆಳೆಯಿನಿ ಬೆಂಗಳೂರುಡ್. ಮೇರ್ ಈಸ್ಟ್‌ ವೆಸ್ಟ್ ಶಾಲೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೆಂಗಳೂರುದ ಜನ ಸೇವಾ ವಿದ್ಯಾ ಕೇಂದ್ರಡ್ದ್ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣನ್ ಪಡೆಯೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ಮೇರ್ ಸುರಾನ ಕಾಲೇಜ್‌ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಸೈನ್ಸ್, ವಾಣಿಜ್ಯ ಬುಕ್ಕೊ ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾಲೇಜು ಬೆಂಗಳೂರುಡ್ ಬಿ.ಕಾಂ ಡ್ ಪದವಿ ಪಡೆಯೆರ್.
ವೈಭವ್ ಮೇರ್ ಮಾಸ್‌ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್‌‌ ಪನ್ಪಿನ ವಿಷಯಡ್ ದಯಾನಂದ ಸಾಗರ್ ಸಂಸ್ಥೆಡ್ದ್ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿನ್ ಪಡೆಯೆರ್.

## ಬೇಲೆ
ಮೇರ್ ಮೆರ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನನ್ ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದನಾದ್ ಪ್ರಾರಂಭ ಮಲ್ತೆರ್ ಅಂಚನೆ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗಡ್ ಸಕ್ರಿಯವಾಯಿನ ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದೆ, ಗೀತ ರಚನಕಾರ, ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಬುಕ್ಕೊ ಗಾಯಕ. ನಾಟಕ ಮಲ್ಪುನ ಅಪಾರ ಮರ್ಲ್ ಇತ್ತಿನ ಮೇರ್ ಗೀತರಚನೆದ ಒಟ್ಟುಗು ಐಕ್ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಪದ್ಯ ಪನೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಮೇರ್ ಒರಿ ಉತ್ತಮ ನಟ. ಮೇರ್ ೨೦೧೬ ಡ್ ತೆರೆಗ್ ಬತ್ತಿನ *ಉರ್ವಿ* ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಮೆರ್ನ ನಟನೆನ್ ಪ್ರಾರಂಭ ಮಲ್ತೆರ್. ಉಂದು ಅತ್ತಂದೆ, ಮೇರ್ *ದಡ್ಡ* ಪನ್ಪಿನ ಪದ್ಯ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತಡ್ ಮಸ್ತ್ ಜನಪ್ರಿಯವಾತ್ಂಡ್.
ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ಬುಕ್ಕೊ ಸಂಗೀತೋದ್ಯಮದ ಒಟ್ಟುಗು ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿನ ಮೇರ್  ವಸುಂಧರಾ (೨೦೧೪), ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ (೨೦೧೫) , ರಾಮ ರಾಮ ರೇ (೨೦೧೬), ಹ್ಯಾಪಿ ನ್ಯೂ ಇಯರ್ (೨೦೧೭)‌, ವಿಸ್ಮಯ (೨೦೧೭) , ಕಾಲೇಜು ಕುಮಾರ್ (೨೦೧೭) ನಂಚ್ಚಿತ್ತಿನ ಚಿತ್ರಗ್ ಆರ್ ಆರ್ನ ಧ್ವನಿನ್ ಸೇರಾದೆರ್. ಚೂರಿಕಟ್ಟೆ (೨೦೧೮), ಕಾನೂರಾಯಣ (೨೦೧೮), ಒಂದಲ್ಲಾ ಎರಡಲ್ಲಾ (೨೦೧೮) ಬುಕ್ಕೊ ಸರ್ಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಕಾಸರಗೋಡು (೨೦೧೮) ಮೆರೆನ ಸಂಯೋಜದ ಸಾಲುಡ್ ಸೇರ್ದ್ಂಡ್. 

## ಡಿಸ್ಕೋಗ್ರಾಫಿ
### ಸಂಯೋಜಕರಾದ್

### ನಟನಾದ್
* ಉರ್ವಿ (೨೦೧೬)
*ಶುದ್ಧಿ (೨೦೧೭)

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಳು
* **ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಯೋಜಕೆ** -ಚಿತ್ರವಾಣಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೧೮) - ಸರಕಾರಿ ಹಿ.ಪ್ರಾ.ಶಾಲೆ, ಕಾಸರಗೋಡು, ಕೊಡುಗೆ : ರಾಮಣ್ಣ ರೈ

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ಅಭಿಜಿತ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ

thumb|ಅಭಿಜಿತ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ (2011)
**ಅಭಿಜಿತ್ ವಿನಾಯಕ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ** (೨೧ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೬೧)ಮೇರ್ ಒರಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆರ್. ಅಂಚನೇ ಮೆಸಾಚುಸೆಟ್ಸ್‌ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಡ್ ಫೋರ್ಡ್ ಫೌಂಡೇಷನ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್‍ದ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್ ಪ್ರೊಫೆಸರ್. ಮೇರ್ ೨೦೧೯ಟ್ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಡ್ ನೊಬೆಲ್ ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಎಸ್ತರ್ ಡುಫ್ಲೋ ಬುಕ್ಕೊ ಮೈಕೆಲ್ ಕ್ರೆಮರ್ ಆರ್ನ್ಒಟ್ಟುಗು ಜಾಗತಿಕ ಬಡತನನ್ ನಿವಾರನೆ ಮಲ್ಪುನ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವಿಧಾನಕ್ಕಾದ್ ಪಟ್ಟಿಯೆರ್.

ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಮೇರ್ ಅಬ್ದುಲ್ ಲತೀಫ್ ಜಮೀಲ್ ಪಾವರ್ಟಿ ಆಕ್ಷನ್ ಲ್ಯಾಬ್‌ನ ಸಹ-ಸಂಸ್ಥಾಪಕೆ (ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾಯಿನ ಎಸ್ತರ್ ಡುಫ್ಲೋ ಬುಕ್ಕೊ ಸೆಂಧಿಲ್ ಮುಲೈನಾಥನ್ ನೊಟ್ಟುಗು). ಮೇರ್ ಇನೋವೇಷನ್ಸ್‌ ಫಾರ್‌ ಪೊವರ್ಟಿ ಆಕ್ಷನ್, ಕಾಸ್‌ದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಲು ಬುಕ್ಕೊ ಬಡತನದ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸದಸ್ಯರಾತೆರ್. ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬ್ಯೂರೋ ಆಫ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್ ರಿಸರ್ಚ್‌ದ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಹವರ್ತಿಯಾಯಿನ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಬ್ಯೂರೋ ಫಾರ್ ದಿ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್ ದಿ ಎಕನಾಮಿಕ್ ಅನಾಲಿಸಿಸ್ ಆಫ್ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್‌ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದಿತ್ತೆರ್. ಮೇರ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ ಪಾಲಿಸಿ ರಿಸರ್ಚ್ ಡ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿ, ಕೀಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿ, ಅಮೇರಿಕನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಸೈನ್ಸ್ ದ ಸಹವರ್ತಿ, ಬುಕ್ಕೊ ಎಕೋನೊಮೆಟ್ರಿಕ್ ಸೊಸೈಟಿಡ್ ಸಹವರ್ತಿ.

## ದುಂಬುದ ಜೀವನ
ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಭಾರತದ ಮುಂಬೈಡ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್. ಮೆರೆನ ಅಮ್ಮೆರ್ ದೀಪಕ್‌ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಬುಕ್ಕೊ ಅಪ್ಪೆ ನಿರ್ಮಲಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ. ಮೇರ್ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಯಿನ ಸೌತ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ಪ್ರೌಢ  ಸಾಲೆಡ್ ಸಾಲೆದ ಶಿಕ್ಷಣನ್ ಪಡೆಯೆರ್.

## ಬೇಲೆ
ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಮೇರ್ ಪ್ರಸ್ತುತವಾದ್ ಮೆಸಾಚುಸೆಟ್ಸ್‌ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಡ್ ಫೋರ್ಡ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಆಫ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್ ಆದ್ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸೊಂದುಲ್ಲೆರ್;  ಮೇರ್ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಬುಕ್ಕೊ ಪ್ರಿನ್ಸ್ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಡ್ ಲಾ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿಸೊಂದೆರ್.

## ಪ್ರಕಟಣೆಲು
### ಪುಸ್ತಕೊಲು
* ವೊಲಟಿಲಿಟಿ ಅಂಡ್‌ ಗ್ರೋತ್‌ (ಚಂಚಲತೆ ಬುಕ್ಕೊ ಬೆಳವಣಿಗೆ).
* ಅಂಡರ್ಸ್ಟ್ಯಾಂಡಿಗ್ ಪೊವರ್ಟಿ.
*‌ ಮೇಕಿಂಗ್‌ ಅಂಡ್‌ ವರ್ಕ್‌. 
* ಪೂವರ್‌ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್‌: ಎ  ರ‍್ಯಾಡಿಕಲ್ ರಿಥಿಂಕಿಂಗ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ವೇ ಟು ಫೈಟ್‌ ಗ್ಲೋಬಲ್‌ ಪೊವರ್ಟಿ.
* ಹ್ಯಾಂಡ್ ಬುಕ್‌ ಆಫ್‌ ಫೀಲ್ಡ್‌ ಎಕ್ಸ್ಪರಿಮೆಂಟ್ಸ್, ಸಂಪುಟ ೧.
* ಹ್ಯಾಂಡ್ ಬುಕ್‌ ಆಫ್‌ ಫೀಲ್ಡ್‌ ಎಕ್ಸ್ಪರಿಮೆಂಟ್ಸ್, ಸಂಪುಟ ೨.
* ಎ ಶೋರ್ಟ್‌ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್‌ ಪೊವರ್ಟಿ ಮೆಷರ್ಮೆಂಟ್ಸ್‌.
* ಗುಡ್‌ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್‌ ಫಾರ್‌ ಹಾರ್ಡ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು
### ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಡ್ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
ಅಭಿಜಿತ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಮೇರ್ನೊಟ್ಟುಗು ೨೦೧೯ ಡ್ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಡ್, ಮೆರ್ನ ರಡ್ಡ್ ಜನ ಸಹ-ಸಂಶೋಧಕರಾಯಿನ ಎಸ್ತರ್ ಡುಫ್ಲೋ ಬುಕ್ಕೊ ಮೈಕೆಲ್ ಕ್ರೆಮರ್ ಆರ್ನೊಟ್ಟುಗು ಜಾಗತಿಕ ಬಡತನನ್ ನಿವಾರನೆ ಮಲ್ಪುನ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವಿಧಾನಕ್ ನೊಬೆಲ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಕೊರಲಾಂಡ್.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ
ಪ್ರಿನ್ಸ್ ನರೂಲಾ

**ಪ್ರಿನ್ಸ್ ನರೂಲಾ**ಮೇರ್ (ಪುಟ್ಟುದಿನಿ ː೨೪ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೯೦) ಭಾರತೀಯ ಮಾಡೆಲ್ ಬುಕ್ಕೊ ನಟ. ಮೇರ್  ರೋಡೀಸ್ ಎಕ್ಸ್ ೨, ಸ್ಪ್ಲಿಟ್ಸ್ವಿಲ್ಲಾ ೮, ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ೯ ಬುಕ್ಕೊ್ ನಚ್ ಬಲಿಯೆ ೯ ಡ್ ಭಾಗವಹಿಸ್ ದ್ ಗೆಂದ್ ದೆರ್.

## ದುಂಬುದ ಜೀವನ
ನರೂಲಾ ಮೇರ್ ಭಾರತದ ಚಂಡೀಗಡ ಮೂಲದಾರ್. ಮೇರ್ ಎಂಟಿವಿ ರೋಡೀಸ್ ಎಕ್ಸ್ ೨ ಡ್ ಭಾಗವಹಿಸುನ ದುಂಬು ನನಾತ್ ವರ್ಷಡ್ ಮಾಡೆಲಿಂಗ್‌ ಡ್ ಅರೆನ್ ತೋಡೊಂದೆರ್.

## ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ೯ ಡ್ ನರೂಲಾ ಮೇರ್ ಯುವಿಕಾ ಚೌದ್ರಿನ್ ಭೇಟಿಯಾಯೆರ್. ಮುಕುಲು ರಡ್ಡ್ ಜನಲಾ ೧೨ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೮ ಡ್ ಮುಂಬೈ ಡ್ ಮದಿಮೆಆಯೆರ್.

## ಬೇಲೆ
ಪಿಟಿಸಿ ಪಂಜಾಬಿ ಪನ್ಪಿನ ಚಾನೆಲ್‌ ಡ್ ಪ್ರಸಾರ ಆವೊಂದಿತ್ತಿನ ಮಿಸ್ಟರ್ ಪಂಜಾಬ್‌‌ ಪನ್ಪಿನ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋ ಡ್ ಭಾಗವಹಿಸುನ ಮೂಲಕ ನರೂಲಾ ಮೇರ್ ೨೦೧೪ ಡ್ ಅರೆನ ವೃತ್ತಿಜೀವನನ್  ಪ್ರಾರಂಭ ಮಲ್ತೆರ್, ಅವುಲು ಆರ್ ರಡ್ಡನೇ ರನ್ನರ್ ಅಪ್ ಸ್ಥಾನನ್ ಪಡೆದೆರ್. ೨೦೧೫ ಡ್, ಮೇರ್ ಎಂಟಿವಿ ಇಂಡಿಯಾದ ರೋಡೀಸ್ ಎಕ್ಸ್ ೨ ಡ್ ಭಾಗವಹಿಸಿಯೆರ್, ಅವುಲು ಲಾ ಆರ್ ಗೆಂದಿಯೆರ್.

ಬುಕ್ಕೊ, ಆರ್ ಸ್ಪ್ಲಿಟ್ಸ್ವಿಲ್ಲಾ ೮ ಡ್ ಭಾಗವಹಿಸಿಯೆರ್, ಅವುಲು ಅರೆನ್ ಗೆಂದಿಯೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಘೋಷನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೫ ಡ್, ನರೂಲಾ ಮೇರ್ ಕಲರ್ಸ್ ಟಿವಿದ ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ೯ ಡ್ ಭಾಗವಹಿಸ್ ದ್ ಗೆಂದಿಯೆರ್. ೨೦೧೬ ಡ್ದ್ ೨೦೧೮ ಮುಟ್ಟ ಮೇರ್ ಲಖನ್ "ಲಕ್ಕಿ" ಸಿಂಗ್ ಅಹ್ಲಾವತ್ ಪನ್ಪಿನ ಪಾತ್ರನ್ ವಹಿಸೊಂದು &ಟಿವಿದ ಬಡೋ ಬಹು ಪನ್ಪಿನ ಧಾರವಾಹಿಡ್ ನಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್.  ೨೦೧೬ ಡ್ದ್, ನರೂಲಾ ಮೇರ್ ಎಂಟಿವಿ ದ ರೋಡೀಸ್‌ಡ್ ಗ್ಯಾಂಗ್ ಲೀಡರ್ ಆತೆರ್. 
೨೦೧೮ ಡ್, ಮೇರ್ ಲಾಲ್ ಇಷ್ಕ್ ಪನ್ಪಿನ ಧಾರವಾಹಿಡ್ ಆರ್ಯನ್ ಪನ್ಪಿನ ಪಾತ್ರಡ್ ಅಭಿನಯ ಮಲ್ದೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ, ಮೇರ್ ಕಲರ್ಸ್ ಟಿವಿದ ನಾಗಿನ್ ೩ ಡ್ ಶಹನವಾಜ್ ಪನ್ಪಿನ ಪಾತ್ರನ್ ವಹಿಸೊಂದು ನಟನೆ ಮಲ್ದೆರ್.

## ಫಿಲ್ಮೋಗ್ರಾಫಿ
### ದೂರದರ್ಶನ

### ವೆಬ್

### ವಿಸೇಸ ಪಾತ್ರ

## ಡಿಸ್ಕೋಗ್ರಾಫಿ
### ಸಿಂಗಲ್ಸ್

### ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು

## ಗ್ಯಾಲರಿ

File:Prince Narula &amp; Yuvika Choudhary at Gold Awards 2017.jpg|ಗೋಲ್ಡ್‌ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್‌ ೨೦೧೭ ಡ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ ನರೂಲಾ ಬುಕ್ಕೊ ಯುವಿಕಾ ಚೌದ್ರಿ
File:Prince Narula with Bigg Boss 9 Trophy.jpg|ಬಿಗ್‌ ಬಾಸ್‌ ೯ ದ ವಿಜೇತ ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ ನರೂಲಾ ಅರೆನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಒಟ್ಟುಗು ಇಂಚ ತೋಜಿಯೆರ್
File:Darshan Raval.jpg|ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ ನರೂಲಾ ಬುಕ್ಕೊ ದರ್ಶನ್‌ ರಾವಲ್


## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ಪಿಸ್ತೂಲ್

**ಪಿಸ್ತೂಲ್** ಒಂಜಿ ನಮೂನೆದ ಕೈ ಬೆಡಿ. 
ಗನ್ ಬ್ಯಾರೆಲ್‌ನ್ ಒಂಜಿ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಚೇಂಬರ್‌ಡ್ದ್ ಗುರುತಿಸವೊಲಿ. "ಪಿಸ್ತೂಲ್" ಪನ್ಪಿನ ಶಬ್ದ ಮದ್ಯೊ ಪ್ರೆಂಚ್ ಪಿಸ್ತೂಲೆಟ್ /*pistolet* ()ಡ್ದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್.  ಇಂದೆತ ಅರ್ತೊ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಬೆಡಿ ಅತ್ತ್ಂಡ ಬೀಸತ್ತಿದ ಲೆಕೊಂದ್‌ನ ಸೊತ್ತು.  ಬುಕ್ಕೊ ಯುರೋಪ್‌ಡ್ ಸುರುತ ಕೈಬೆಡಿಕ್ಲೆನ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪ್‌ನವು ಇಂಗ್ಲಿಸೆರೆಡ್  ಸುರುಕು ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಅಕ್ಲೆನ ಪಾತೆರೊಡು, "ಪಿಸ್ತೂಲ್" ಪನ್ಪುನ ಶಬ್ದೊನು *ಒವ್ವೇ* ರೀತಿದ ಕೈಬೆಡಿಕ್ ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಒಂಜಿ ಸಾಮಾನ್ಯೊ ಪದೊ ಆದ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೆರ್.  ಇಂದೆಟ್ ರಿವಾಲ್ವರ್‌ಲು (ಒಂಜಿ ಬ್ಯಾರೆಲ್ ಬುಕ್ಕೊ ಒಂಜಿ ಬೇತೆನೆ ಸಿಲಿಂಡರ್‌ನ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್.  ಇಂದೆಟ್ ದಿಂಜ ಕೋಣೆಲುಇಪ್ಪುಂಡು.) ಬುಕ್ಕೊ ಕಿಸೆ ಬೆಡಿ ಇತ್ತ್ಂಡ್. (ಅಪಾಪಗ ದೆಪ್ಪಿಯರ ಬಹು-ಬ್ಯಾರೆಲ್ ಇಪ್ಪುಂಡು). ಪಿಸ್ತೂಲ್ 16ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಪುಟ್ಟುಂಡ್. ಸುರುಟ್ ಕೈಬೆಡಿಲೆನ್ ಯೂರೋಪ್‍ಟ್ 16ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ತಯಾರ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಇತ್ತೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಗೆತ್ತ ಪಿಸ್ತೂಲ್ ಪಂಡ್ಂಡ ಒರ ಗುಂಡು ಪಾಡುನೆ ಬುಕ್ಕೊ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಪಿಸ್ತೂಲ್. ಕಾನೂನ್‍ಡ್ತಾದ್ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಪಿಸ್ತೂಲ್‍ಲ್ ಕಡಿಮೆ ಆತಂಡ್.

ಇತ್ತೆದ ಕಾಲೊಡು ಬಳಕೆ ಆಪುನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪಿಸ್ತೂಲ್ ಪಂಡ ಅರೆ-ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಪಿಸ್ತೂಲ್. ಪಿರಾಕ್‌ದ ಸಿಂಗಲ್-ಶಾಟ್ ಬುಕ್ಕೊ ಲೀವರ್-ಆಕ್ಷನ್ ಪಿಸ್ತೂಲ್‌ಲೆನ್ ಇತ್ತೆ ಅಪರೂಪೊಡು ತೂವೊಲಿ.  ಮುಕ್ಯವಾದ್ ಬೋಂಟೆ ಬುಕ್ಕೊ  ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪುನರಾವರ್ತನೆಗ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಪೂರ್ತಿ-ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಯಂತ್ರ ಪಿಸ್ತೂಲ್‌ಲು ನಾಗರಿಕೆರೆ ಬಳಕೆಡ್ ಬೋಡಿತ್ತ್‌ನಾತ್ ಉಂಡು.  ದಾಯೆ ಪಂಡ ಅಯಿನ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಕಳಪೆ ರಿಕಾಯಿಲ್-ನಿಯಂತ್ರಣೊ (ಒಂಜಿ ಬಟ್ಸ್ಟಾಕ್ದ ಕೊರತೆಡ್ದ್) ಬುಕ್ಕೊ ಕಟ್ಟ‍್‌ನಿಟ್ಟ್‌ದ ಕಾನೂನುಲು ಬುಕ್ಕೊ ನಿಯಮೊಲು ಬೆಡಿತ ತಯಾರಿಕೆ ಬುಕ್ಕೊ ಮಾರಾಟೊನು ನಿಯಂತ್ರಣೊ ಮಲ್ಪುಂಡು. (ಅಲ್ಪ ಅವು ಯಂತ್ರಗನ್ ಲೆನ್ ಸಮಾನವಾದ್ ಲೆಕ್ಕೊಗು ದೆತೊನುಂಡು).

## ಪದಶಾಸ್ತ್ರೊ
ತಾಂತ್ರಿಕವಾದ್ ಪನ್ಪುಂಡ, "ಪಿಸ್ತೂಲ್" ಪನ್ಪುನ ಪದೊ ಹೈಪರ್ನಿಮ್ದ  ಉಲ್ಲೇಕೊಡು ಕೈಬೆಡಿ ಪಂಡ್‌ದ್ ಸೂಚಿಸವುಂಡು.  ಇತ್ತೆ ಒಂಜಿ ನಿರ್ದಿಸ್ಟೊ ಪದೊ ಆದ್, ಮಾಂತ ಬೆಡಿಕ್ಲೆನ ಅನ್ವಯಿಸವುನ ಪದೊ ಆದ್ ಉಂಡು.  ಅಂಚ ಪಂಡ, ಬಾಸೆದ ಬಳಕೆಡ್ ಉಂದು ಒಂಜಿ ಕೈಬೆಡಿನ್ ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ನಿರ್ದಿಸ್ಟವಾದ್ ಬಳಕೆ ಆಪುಂಡು.  ಇಂದೆತ ಬ್ಯಾರೆಲ್ ಉಲಾಯಿ ಒಂಜಿ ಚೇಂಬರ್ ಉಂಡು.  *[[Webster's Dictionary|ವೆಬ್ಸ್ಟರ್ಸ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ]]* ಇಂದೆನ್ "ಒಂಜಿ ಕೈಬೆಡಿ, ಇಂದೆತ ಕೋಣೆ ಬ್ಯಾರೆಲ್‍ಗ್ ಸೇರ್‌ದುಂಡು" ಪಂಡ್ದ್ ವ್ಯಾಕ್ಯಾನಿಸವುಂಡು.

## ಕ್ರಿಯೆ
### ಒಂಜಿ-ಶಾಟ್

ಒರ ಗುಂಡು ಪಾಡುನ ಕೈಬೆಡಿಲೆನ್ ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಮಸ್ಕಿಟ್ ಆಯುಧೊಲೆನ ಕಾಲೊಟ್ ತೂಯೆರೆ ತಿಕ್ಕುಂಡ್. ಆ ಕಾಲೊಟ್ ಪಿಸ್ತೂಲೆಗ್ ಸೀಸದೊ ಗುಂಡುನ್ ಪಾಡ್‍ದ್ ಅಯಿನ್ ಪೊತ್ತಾವೊಂದ್ ಇತ್ತೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಎಡ್ಡೆ ಆವೊಂದಿತ್ತಿ ಲೆಕ್ಕೊ, ಒರ ಗುಂಡು ಪಾಡುನೆ ಪಿಸ್ತೂಲ್‍ಲಾ ಎಡ್ಡೆ ಆಂಡ್. ಪೊಸ ಪೊಸ ನಮೂನೆದ ಪಿಸ್ತೂಲೆನ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಇನಿಲಾ ಪಿಸ್ತೂಲೆನ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್.

## ಇಂಚಲಾ ತೂಲೆ
* ಫೈರ್ ಆರ್ಮ್ಸ್ ಪದೊಕುಲೆನ ಪದಕೋಶ
* ಪಿಸ್ತೂಲ್ಲೆನ ಪಟ್ಟಿ
* ಪಿಸ್ತೂಲ್ ಗ್ರಿಪ್

## ಉಲ್ಲೇಕೊ

ವರ್ಗೊ:ಸೊತ್ತುಲು
ವರ್ಗೊ:ಬೆಡಿ
ಅಶೋಕ್ ಪೊಳಲಿ

ಅಶೋಕ್ ಪೊಳಲಿ
ಮೇರ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ನೃತ್ಯ ಕಲಾವಿದೆರ್

ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ಕೆದಿಕಂಡೆಗುತ್ತು

thumb|ಕೆದಿಕಂಡೆಗುತ್ತು

ತುಳುನಾಡ್ ಪರಸುರಾಮ ಸೃಷ್ಟಿದ ಬೂಡು ಪನ್ಪೆರ್. ಈ ನಾಡ್ ಜನಪದ ಕಲೆಕ್ಲೆಗ್ ಪುದರ್ ಪಡೆತಿನ ನಾಡ್. ಅಂಚನೆ ತುಳುನಾಡ್ಡ್ ಮಸ್ತ್ ಜನಕ್ಲ್ ವಾಸ ಮಲ್ತೋಂದುಲ್ಲೆರ್ ಐಟ್ ಬಂಟ ಸಮುದಾಯಲ ಒಂಜಿ, ಬಂಟೆರೆಗ್ ಗುತ್ತುದ ಇಲ್ಲ್ ಪನ್ಪುನವು ಒಂಜಿ ಗತ್ತ್. ಕೆದಿಕಂಡೆಗುತ್ತು ಅಂಚಿನ ಮಸ್ತ್ ಗುತ್ತುದ ಇಲ್ಲಡ್ ಒಂಜಿ.

ಕೆದಿಕಂಡೆ ಗುತ್ತು ಪುತ್ತೂರು ಅಂಚನೆ ಉಬಾರ್ ತಾದಿದ ನಡುಟು ತಿಕುಂಡು. ಪುತ್ತೂರುಡ್ತ್ ಸದಾರ್ಣ ಪತ್ತ್ ಕಿಲೋ ಮೀಟರರ್ ಅಂಚಿ ಪನೋಲಿ. ಮಠಂತಬೆಟ್ಟು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕೈತಲ್. ವರ್ಷಂಪ್ರತಿ ಮೂಲು ದೈವ ನೇಮೊಲು ಬಾರಿ ಗೌಜಿಡ್ ನಡಪುಂಡು. ತುಳುನಾಡ್ದ ವಿಷೇಶತೆಲಾಯಿನ ಪುದ್ವಾರ್ದ ವನಸ್, ಭೂತ ಕೋಲ, ಕುಲೆಕ್ಲೆಗ್ ಬಲಸುನ ಉಂದು ಪೂರ ನಮ್ಮೀ ಗುತ್ತುದ ಇಲ್ಲಡ್ ತೂಯರೆ ತಿಕುಂಡು.
 
## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡ್‌ತ ಗುತ್ತುತ ಇಲ್ಲ್
ಕೆ.ಪರಶರನ್

**ಕೆ.ಪರಶರನ್** (ಪುಟ್ಟುದಿನಿ ೯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೨೭) ಮೇರ್ ಭಾರತದ ವಕೀಲೆರ್. ಮೇರ್ ೧೯೭೬ ಡ್ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಆಳ್ವಿಕೆಡ್ ತಮಿಳುನಾಡುದ ಅಡ್ವೊಕೇಟ್ ಜನರಲ್ ಆದಿತ್ತೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ೧೯೮೩ ಬುಕ್ಕೊ ೧೯೮೯ ದ ನಡುಟ್ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಬುಕ್ಕೊ ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿನ ಅಡಿಟ್ ಭಾರತದ ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್ ಆದಿತ್ತೆರ್. ಮೆರೆಗ್ ೨೦೦೩ ಡ್ ಪದ್ಮಭೂಷಣ್ ಬುಕ್ಕೊ ೨೦೧೧ ಡ್ ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕೊರ್ತೆರ್. ಜೂನ್ ೨೦೧೨ ಡ್ ಮೇರ್ ಭಾರತದ ಸಂಸತ್ತು ದ ಮೇಲ್ಮನೆತ ರಾಜ್ಯಸಭೆದ ಆಜಿ ವರ್ಷದ ಅವಧಿಗ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನನ್ ಪಡೆಯೆರ್.

ಅಯೋಧ್ಯೆದ ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು ಡ್, ವಕೀಲ ಪರಾಶರನ್, ರಾಮ್ ಲಲ್ಲಾ ವಿರಾಜ್ಮಾನ್ ಪರವಾದ್ ತೀರ್ಪು ಪಡೆಯೆರೆ ಪ್ರಮುಖವಾಯಿನ ಪಾತ್ರೋನ್ ವಹಿಸ್ದೆರ್.

## ದುಂಬುದ ಜೀವನ ಬುಕ್ಕೊ ಶಿಕ್ಷಣ
ತಮಿಳುನಾಡು ದ ಶ್ರೀರಂಗಮ್ ಡ್ ಪುಟ್ಟುದಿನ ಪರಶರನ್, ಮೇರ್ ವಕೀಲ ಕೇಶವ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಮೆರ್ನ ಮಗೆ. ಮೇರ್ ಬಿ.ಎಲ್ ( ಬಿಎ. ಎಲ್ ಎಲ್ ಬಿ ) ನ್ ಕಲ್ತೊಂದಿಪ್ಪುನಗ, ಮೆರೆಗ್ ಶ್ರೀ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸಿ.ವಿ. ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪದಕ ಬುಕ್ಕೊ ಹಿಂದೂ ಕಾನೂನ್ ಡ್ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಶ್ರೀ ವಿ.ಭಶ್ಯಂ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಬಂಗಾರ್ ದ ಪದಕ ತಿಕ್ಕ್ಂಡ್. ಬಾರ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಪರೀಕ್ಷೆದ ಸಮಯಡ್ ಮೇರ್ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಶ್ರೀ ಕೆ.ಎಸ್. ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಪದಕ ಪಡೆಯೆರ್.

## ಬೇಲೆ
ಪರಶರನ್ ಆರ್ನ ಕಾನೂನು ಅಭ್ಯಾಸನ್ ೧೯೫೮ ಡ್ ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ಎದುರು ಪ್ರಾರಂಭ ಮಲ್ತೆರ್.

ಮೇರ್ ೨೦೧೪ ಡ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ನೇಮಕಾತಿ ಆಯೋಗನ್ ರಾಜ್ಯಸಭೆತ ಸದಸ್ಯರಾದ್ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡೆರ್.

ಆಜಿ ದಶಕಮುಟ್ಟ ವೃತ್ತಿಜೀವನಡ್, ಪರಶರನ್ ಈ ತಿರ್ತ್ ದ ಪ್ರಕರಣಡ್ ನೀಡಿನ ಕೊಡುಗೆಗ್ ಪುದರ್ ಪಡೆದೆರ್:
*ಶಬರಿಮಲೆ ಪ್ರಕರಣ
*ಅಯೋಧ್ಯೆ ಪ್ರಕರಣ

## ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
೧೯೪೯ ಡ್, ಮೇರ್ ಸರೋಜಾ ಅರೆನ್ ಮದಿಮೆ ಆಯೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮೆರೆಗ್ ಮೋಹನ್ ಪರಶರನ್, ಬಾಲಾಜಿ ಪರಶರನ್ ಬುಕ್ಕೊ ಸತೀಶ್ ಪರಶರನ್ ಬುಕ್ಕೊ ರಡ್ಡ್ ಪೊಂಜೋಕುಲ್ ಉಲ್ಲೆರ್.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ಅಂಬಿ

**ಅಂಬಿ** ಕೈಕಂಜಿಲು (ಜಾನುವರೊ)ಲು ತಿಂದ್‌ದ್ ಪಿದಾಯಿ ಪಾಡುನ ಪೀಯಿ.

## ಅಂಬಿದ ಬಗೆಕುಲು
### ಕಂದಂಬಿ
ಕಂಜಿಲೆನ ಅಂಬಿ, ಉಂದು ಮಾಂತ ಸುದ್ದೊತ ಕೆಲಸೊಗು ಅಪುಜಿ.
### ಪಚ್ಚಂಬಿ
ಪಜಿ ಅಂಜಬಿ, ನೆನ್ನ್ ಮಣ್ಣ್‌ದ ನೆಲಕ್ಕ್ ಅಂಬಿ ಕೆರೆಪಿಯರ ಬೋಡಪುಂಡು.
### ಬಜಂಟ್
ದೊಂಬುಟ್ ಉಲುಂಗುನ ಅಂಬಿ

## ನಂಬೊಲಿಕೆಲು
* ಅಂಬಿಗ್ ಉಬ್ಬಿಯೆರೆ ಬಲ್ಲಿ
* ಅಂಬಿ ಪಾಡ್ಂಡ ಸುದ್ದ ಅಪುಂಡು

## ಪಾತೆರೊ
* ಅಂಬಿಡ್ ಒರಸಾರಿ ಮಳ್ಪುನಿ.
* ಕಂಜಿದ ಅಂಬಿ ಸುದ್ದೊಗುಲಾ ಅತ್ತ್ ಮರ್ದ್‌ಗ್ಲ ಅತ್ತ್.
* ಪರ ಕಾಂಟ್ಯಗ್ ಅಂಬಿದ ಬಲೊ ಪರ ಸರ್ರೊಗು ಗಂಜಿದ ಬಲೊ.
* ಅಂಬಿಗ್ ಬಜಂಟ್ ಸಾಕ್ಷಿ.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಗೋ ಉತ್ಪನ್ನೊಲು
ಕೊಮೊಡೋ ಡ್ರಾಗನ್

**ಪ್ರಪಂಚದ ಮಲ್ಲ ಪಲ್ಲಿ(ಕೊಮೋಡೋ ಡ್ರಾಗನ್)**
thumb|ಕೊಮೊಡೋ ಡ್ರಾಗನ್

## ಪೊಲಬು
ಕೊಮೋಡೋ ಡ್ರಾಗನ್ ಪ್ರಪಂಚದ ಮಲ್ಲ ಪಲ್ಲಿ. ಅವೆನ್ ಕೊಮೋಡೋ ಮೋನೀಟರ್ಂದ್‌ಲ ಪನ್ಪೆರ್. ಉಂದು ಇಂಡೋನೇಶಿಯಡ್ ತೂಯರ ತಿಕುಂಡು.ಉಂದು 3ಮೀಟರ್ (1೦ ಫ಼ೀಟ್) ಉದ್ದ ಉಂಡು. ಸದಾರ್ನ 70 ಕಿಲೋ ಉಪ್ಪುಂಡು.

## ತೆನಸ್
ಈ ಪಲ್ಲಿ ತೂಯೆರೆ ಮಸ್ತ್ ಮಲ್ಲೆ ಉಪ್ಪುನೈಡ್ದ್, ಉಂದು ಉಪ್ಪುನ ಪರಿಸರಡ್ ಮೇಲುಗೈ ಸಾದಿಸವುಂಡು. ಉಂದು ಮಲ್ಲ ಮಲ್ಲ ಜೀವಿಲೆನ್ಲಾ ತಿನ್ಪುಂಡು, ಸಸ್ತನಿ, ಪಕ್ಕಿಲು, ಅಕಶೇರುಕಲೆನ್ ಪೂರ ಬೇಟೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ತಿನ್ಪುಂಡು. ನೆನ್ನ ಬಾಯಿಡ್ ವಿಶಕಾರಿ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಉಪ್ಪುಂಡುಗೆ, ಅವೆಡ್ದ್ ಐಕ್ ಜೀವಿಲೆನ್ ಕೆರ್ಯರ ಸುಲಬ ಆಪುಂಡು. ಈ ಪ್ರೊಟೀನ್ ನೆತ್ತೆರ್ ಕಟ್ಟನ್ದ್ಲೆಕ ತೂವೊನುಂಡು ಅನ್ಚ ಪ್ರಾನಿ ಬೇಗ ಸೈಪುಂಡು.

## ಬದ್‍ಕ್
ಉಂದು ಸದಾರ್ನ ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ಡ್ ತೆತ್ತಿ ದೀಪುನ್ಡು, 20 ತೆತ್ತಿಲೆನ್ ಒಟ್ಟಿಗೆ ದೀಪುಂಡು. ಪಲ್ಲಿ ಅವೆನ ತೆತ್ತಿಗ್ ಸದಾರ್ನ ಏಳೆಡ್ದ್ ಎನ್ಮ ತಿಂಗೊಲು ಕಾವು ಕೊರ್ಪುನ್ಡು, ಎಪ್ರಿಲ್ಡ್‍ ತೆತ್ತಿ ಪುಡದ್ ಕಿನ್ನಿ ಪಿದಯಿ ಬರ್ಪುಂಡು. ಉಂದು ಬುಲೆಯರ 8 ವರ್ಸೊ ದೆತೊನ್ಡು ಅನ್ಚನೆ 30 ವರ್ಸೊ ಬದುಕುಂಡು.
thumb|ಕೊಮೋಡೋ ಡ್ರಾಗನ್

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಪ್ರಾಣಿಲು
ಸುಧಾ ಮೂರ್ತಿ

ಸುಧಾಮೂರ್ತಿ ಕನ್ನಡ ಬುಕ್ಕೊ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ದ ಬರಹಗಾರ್ತಿ. ಅಂಚನೆ ಆರ್ ಇನ್ಫೋಸಿಸ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಗೇಟ್ಸ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಉಪಕ್ರಮದ ಸದಸ್ಯರಾದುಲ್ಲೆರ್. ಅನಾಥ ಆಶ್ರಮೊಲೆನ್ ಕಟ್ಟಾದೆರ್. ಹಳ್ಳಿಲೆನ್ ಉದ್ಧಾರ ಮಲ್ಪೆರೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರಕಾರೊದ ಶಾಲೆಲೆಗ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೂಕುಲೆನ ಕರಜಾನೊಗ್ ಕೊರ್ತೆರ್. ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯೊಡು 'ದಿ ಮೂರ್ತಿ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಲೈಬ್ರರಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ'ನ್ ಕಟ್ಟಾದೆರ್.
## ಜನನ
ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆದ 'ಶಿಗ್ಗಾಂವ್‌'ಡ್ (ಇತ್ತೆ ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಡುಂಡು). ಡಾ.ಆರ್.ಎಚ್. ​​ಕುಲಕರ್ಣಿ ಬುಕ್ಕೊ ವಿಮಲಾ ಕುಲಕರ್ಣಿ ಮೊಕ್‌ಲೆನ ಮಗಳ್.
## ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿದ ಬಿ.ವಿ.ಬಿ. ಕಾಲೇಜಿಡ್ದ್ ಎಂಜನಿಯರಿಂಗ್‌ ಬಿ.ಇ.(ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್‌),ಅಂಚನೇ ಬೆಂಗಳೂರುದ ಟಾಟಾ ವಿಜ್ಞಾನ ಮಂದಿರಡ್ದ್  (Indian Institute of Science) ಎಂ.ಇ. ಪದವಿ (೧೯೭೪)ನ್ ಪಡೆತ್ತೆರ್. ಬಿ.ಇ. ಬುಕ್ಕೊ ಎಮ್. ಇ. ಟ್ ಬಂಗಾರ ಪದಕ ಪಡೆತೆರ್.

## ಬೇಲೆ
ಭಾರತೊದ  ಟಾಟಾ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಬುಕ್ಕೊ ಲೋಕೋಮೋಟಿವ್ ಕಂಪನಿಡ್ (TELCO) ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತೆರ್. 
ಬೆಂಗಳೂರಿನದ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಕಾಲೇಜಿಡ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶೇಷ ಉಪನ್ಯಾಸಕಿಯಾದ್ ಬೆಂದೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರೊಡು ಬುಕ್ಕೊ ಪಿತ್ರೂರೂನ್ ಮರಾಠಿ ಚಿತ್ರೊಡು ನಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್.

## ಸಾಧನೆಲು
ಸುಧಾಮೂರ್ತಿ ಬುಕ್ಕೊ ನಾರಾಯಣಮೂರ್ತಿ, ೬ದೋಸ್ತಿಲ್ನೊಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರ್ದ್ ೧೯೮೧ ಡ್ ಇನ್ಫೋಸಿಸ್ ಕಂಪೆನಿನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಇನ್‌ಫೋಸಿಸ್‌ ಫೌಂಡೇಷನ್‌’ದ ವತಿಡ್ದ್ ವರ್ಲ್ಡ್‌ಸ್ಪೇಸ್‌ ಸೆಟಲೈಟ್‌ ರೇಡಿಯೋಡ್ ಕನ್ನಡದ ‘ಸ್ಪರ್ಶ’ ವಾಹಿನಿದ ಮೂಲಕ ಗ್ರಾಮಾಂತರ ವಲಯಡ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಮಸ್ತ್ ಮಾಹಿತಿ ತಿಕ್ಯರ ಸಹಾಯ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್.
## ಬರೆಯಿನ ಪುಸ್ತಕೊಲು
*ಅವ್ಯಕ್ತೆ
*ಅತಿರಿಕ್ತೆ
*ಮಹಾಶ್ವೇತ
*ಡಾಲರ್ ಸೊಸೆ 
೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ ಝಿ ಟಿ.ವಿ. ದಕುಲು ಈ ಧಾರವಾಹಿ ಮಲ್ತೆರ್.
*ಪರಿಧಿ
*ಯಶಸ್ವಿ
*ತುಮಲ
*ಋಣ.

## ಸಾಹಿತ್ಯೊ
* *ಹಕ್ಕಿಯ ತೆರದಲಿ*          
* *ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್*
* *ಕಾವೇರಿಯಿಂದ ಮೇಕಾಂಗಿಗೆ*
* *ಡಾಲರ್ ಸೊಸೆ*
* *ಮಹಾಶ್ವೇತೆ*
* *ಅತಿರಿಕ್ತೆ*
* *ಪರಿಧಿ*
* *ಮನದ ಮಾತು*  *(ಅಂಕಣ ಬರಹಗಳ ಸಂಗ್ರಹ)*
* *ಗುಟ್ಟೊಂದು ಹೇಳುವೆ*   
* *ಸಾಮಾನ್ಯರಲ್ಲಿ ಅಸಾಮಾನ್ಯರು*                                                
* *ದಿ ಸರ್ಪೆಂಟ್ಸ್ ರಿವೇಂಜ್*      
* *ತುಮುಲ*                   
* *ಋಣ*                   
* *ಯಶಸ್ವಿ*                  
* *ಸಾಫ್ಟ್ ಮನ*             
* *ಏರಿಳಿತದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ*       
* *ನೂನಿಯ ಸಾಹಸಗಳು*

ಇಂಗ್ಲೀಷಿಟ್ ಸುಮಾರ್ ೧೭ ಬೂಕುಲೆನ್ ಬರೆತೆರ್ (ಜೂನ್ ೨೦೧೯ರ ವರೆಗೆ)
**The Serpent's Revenge*
**How I Taught My Grandmother to Read*.
**Something Happened on the Way to Heaven*
**The Old Man and His God: Discovering the Spirit of India*
**The Day I Stopped Drinking Milk*
**Wise and Otherwise*
**Gently Falls the Bakula*
**The Accolades Galore*
**The Bird with Golden Wings: Stories of Wit and Magic*
**Dollar Bahu*
**Grandma's Bag of Stories* (children's fiction)
**The Magic Drum And Other Favourite Stories* (children's stories)
**House of Cards*
**The Mother I Never Knew* (two novellas)
**Three thousand stitches*
**The Man from the Egg*
**Here, There, Everywhere*
* *Magic of the lost Temple*

## ಉಲ್ಲೇಕೋ

ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ಕೋಟೆಕೇರಿ

ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆದ ಉಡುಪಿ ತಾಲೂಕು‌ದ ಉತ್ತರೊಗು ೧೬ ಕಿ. ಮೀ. ದೂರೊಡುಪ್ಪುನ ಗ್ರಾಮ ಬಾರಕೂರು. ೧೯೭೧ ಜನಗಣತಿಡ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೨,೧೪೦. ೧೦ನೇ ಶತಮಾನ ಬುಕ್ಕೊ ಹೊಯ್ಸಳ ಕಾಲದ ಶಾಸನಡ್ ಊರುದ ಪುದರ್ ಬಾರಕನೂರು ಬಾರಹ ಕನ್ಯಾಪುರ ಪಂಡ್‌ದ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಆತುಂಡ್. ೧೦ - ೧೩ ಶತಮಾನೊಡು ಅಳುಪೆರ್, ಹೊಯ್ಸಳೆರ್, ಕೆಳದಿ ವಂಶದಕ್‌ಲೆಗ್ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ್ ವ್ಯಾಪಾರೊಗ್‌ಲಾ ಕೇಂದ್ರವಾದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಟಂಕಸಾಲೆ ಇತ್ತ್‌ದ್ ನಾಣ್ಯ ಅಚ್ಚಾದ್ ಆ ನಾಣ್ಯಗ್ ಬಾರಕೂರು ಗದ್ಯಾಣ ಪಂಡ್‌ದೇ ಪುದರ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಯಿನ ಈ ಬಾರಕೂರು‌ಡು ೮-೧೫ ನೇ ಶತಮಾನದ ನಡುಟ್ ಕಟ್ಟಿನ **ಕೋಟೆಕೇರಿ ಪಂಚಲಿಂಗೇಶ್ವರ** ಬುಕ್ಕೊ **ಶ್ರೀ ಬಟ್ಟೆ ವಿನಾಯಕ ದೇವಸ್ಥಾನ**ದ ಕೈತಲ್ ಒಂಜಿ ಕೆದು/ಕೆರೆ ಉಂಡು. ಶ್ರೀ ಪಂಚಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ೭ ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಕಟ್‌ದೆರ್ ಅಪಗನೇ ಕೆದುಲಾ ಕಟ್‌ದೆರ್ ಪಂಡ್‌ದ್ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಉಂಡು.

## ವಾಸ್ತು ಶಿಲ್ಪ

ಕೋಟೆಕೇರಿ ಪಂಚಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯೊಡ್ ಚಾಳುಕ್ಯ, ಹೊಯ್ಸಳ ವಿಜಯನಗರ ಕಾಲೊದ ವಾಸ್ತು ಶಿಲ್ಪದ ಮೂಜಿ ಘಟ್ಟಲು ತೋಜುಂಡು. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನಲೆಡ್ ಇತಿಹಾಸಗ್ ಮುಖ್ಯವಾಯಿನ ಶಾಸನಲ್ ಉಂಡು.

## ಕೆದುತ ವಿಶೇಷ
ಅಳುಪೆರ್, ಪಾಂಡ್ಯೆರ್, ಜೈನೆರ್, ವಿಜಯನಗರ ಅರಸೆರ್, ಸಾಮಂತ ಅರಸನಕುಲು ತೂವೊಂದಿತ್ತಿನ ಈ ತುಳುನಾಡ್‌ದ ರಾಜಧಾನಿ ಯಾದಿತ್ತಿನ ಬಾರಕೂರ್‌ಡ್ ದಿನೊಲಾ ಉತ್ಸವೊಲು ನಡತ್ತೊಂದಿಪ್ಪೊಡು ಪನ್ಪಿನ ಉದ್ದೇಶೊಡು ೩೬೫ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕಟ್ಟ್‌ದಿತ್ತೆರ್. ಕೃಷಿಕ್, ನೀರಾವರಿಗ್ ಪಂಡ್‌ದ್ ಬೊಡಿತಿನಾತ್ತ್ ಕೆದು ಕಟ್ಟ್‌ದಿತ್ತೆರ್. ಕೋಟೆಕೇರಿ ಶ್ರೀ ಪಂಚಲೀಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕೆದುತ್ತಲೆಕ್ಕ ಮೂಡುಕೇರಿ, ಚೌಳಿಕೇರಿಡ್‌ಲಾ ಮಲ್ಲ ಕೆದು ಉಂಡು. ಈ ಕೆದುಕುಲೆಡ್ ಬೋಡಾಯಿನಾತ್ ನೀರ್ ಇತ್ತೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ನೀರ್‌ನ್ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಗ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ತೋಂದಿತ್ತೆರ್.

## ಪ್ರವಾಸಿ ಜಾಗೆ
ಕೋಟೆಕೆರೆಟ್ ಏಳನೇ ಶತಮಾನದ ಶಾಸನೊಲು, ಮಲ್ಲ ಕೆದುಕುಲು ಪ್ರವಾಸಿಲೆಗ್ ತೂಯೆರೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಪುನ ಜಾಗೆ. ಆಳುಪೆರೆ ಕಾಲದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಡ್ ಪತ್ತ್ ಕೇದುಕುಲು ಅವ್ವೆ ಪುದರ್‌ಡ್ ತೂಯೆರೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಎರಡುಕೇರಿ, ಮೂ(ರು)ಡುಕೇರಿ, ಭಂಡಾರಕೇರಿ, ಚೌಳಿಕೇರಿ, ರಂಗನಗರಕೇರಿ, ಕೋಟೆಕೇರಿ, ಮಣಿಗಾರಕೇರಿ, ಹೊಸಕೇರಿ, ಬಾಳೆಗಾರಕೇರಿ, ಪಾಠಶಾಲಕೇರಿ.

## ಬೇತೆ ಕೋಟೆಕೇರಿಲು
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೊದ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಕುಮುಟಾ ತಾಲೂಕ್‌ಡ್ ಕೋಟೆಕೆರಿ ಹಳ್ಳಿ ಉಂಡು. ಮೈಸೂರು ಭಾಗೊಡ್ ಚಾಮರಾಜ ನಗರ ಜಿಲ್ಲೆದ ಗುಂಡ್ಲುಪೇಟೆ ತಾಲೂಕುಡ್ ಕೋಟೆಕೆರೆ ಒಂಜಿ ಹಳ್ಳಿ ಉಂಡು.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಊರುಲು
ವರ್ಗೊ:ಪ್ರೋಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್-೨
ಬಟಾಟೆ

**ಬಟಾಟೆ** ಸೊಲ್ಯಾನೇಸೀ ಕುಟುಂಬೊದ ಬಹುವಾರ್ಷಿಕ ದಯಿ *ಸಲೇನಮ್ ಟ್ಯೂಬರೋಸಮ್*‌ನ ಒಂಜಿ ಪಿಷ್ಟ ಉಪ್ಪುನ, ಕಂಡೆದ ಬುಳೆ. ಬಟಾಟೆ, ಅರಿ, ಗೋಧಿ, ಬುಕ್ಕೊ ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳೊಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ, ವಿಶ್ವದ ನಾಲ್‌ನೆ ಮಾಮಲ್ಲ  ತೆನಸ್‌ದ ಬುಲೆಯಾದುಂಡು.

## ಸಸ್ಯಮೂಲ-ಪೊಲಬು
ಬಡವರೆಗ್‌ಲ, ಕಾಸುದಕುಲೆಗ್‌ಲ ಬಟಾಟೆ ರುಚಿಕ್ ಅಂಟ್‌ದುಲ್ಲೆರ್. ಅಂಚಾದ್ ಬಿ.ಜಿ.ಎಲ್.ಸ್ವಾಮಿಲು ಉಂದೆಕ್ *ಕಲ್ಪಕಂದ* ಪಂದ್ ದೀತೆರ್. ಈ ಕಲ್ಪಕಂದ ವಿದೇಶದಕುಲೆನ ಪ್ರತಿದಿನತ ತೆನಸ್ಸ್‌ಡ್ ಜಾಗ ಪಡೆತ್ಂಡ್. ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಬಟಾಟೆ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುನ ಈ ಪುದರ್ ಮೂಲದ ಪೊಟಾಟೋಡ್ದೆ ಬತ್ತಿನವು. ನಮ ಅರಿನ್, ಉತ್ತರ ಭಾರತದಕುಲು ಗೋಧಿನ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುನಲೆಕ್ಕ, ಬೇಯಿಪಾಯಿನ, ಬಾಡಿದಿನ,  ಬಟಾಟೆ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯೆರೆಗ್ ನುಪ್ಪುದಲೆಕ್ಕ. ಸುರುತ, ಮಿತ್ತ್‌ದ ಚೋಲಿ, ರಡನೆ ಚೋಲಿದ ಮಿತ್ತ್‌ಡುಪ್ಪುನ ತೆಳುವಾಯಿನ ಪೊರೆ, ಮೂಜಿನೆದ ಉಲಯಿದ ಪಿಷ್ಟ ಭಾಗ.

## ಮರ್ದ್‌ದ ಗುಣ
*ಈ ಪೋಷಕಾಂಶೊಲು ಅತ್ತಂದೆ ಅವಶ್ಯಕ ಅಮೈನೋ ಆಮ್ಲೊಲು ಕೂಡ ಉಪ್ಪುನೆಡ್ದಾತ್ರ ರುಚಿ ಎಡ್ಡೆ ಇತ್ತ್‌ದ್ ಮಾತ ತಿಂಡಿ  ತೆನಸ್ಸ್‌ಲೆಡ್ ಉಪಯೋಗ ಮಾಲ್ಪುನಂಚಿನ, ಸುಲಭವಾದ್ ತಿಕ್ಕುನ, ಲೋಕೋ ಇಡಿಯ ತರಕಾರಿಯಾದ್ ಉಪಯೋಗೊ ಮಲ್ಪುನ ಖಂಡೆ. 
*ಬಟಾಟೆನ್ ೩ ಭಾಗೊಳಾದ್ ವಿಂಗಡಿಣೆ ಮಲ್ಪೊಲಿ.
* ಬಟಾಟೆದ ಸುರುತ ಭಾಗೊಡು ಖನಿಜಾಂಶಾ ಬುಕ್ಕೊ ಜೀವಸತ್ವೊಲುಪ್ಪುಂಡು.
*ರಡನೆ ಪದರೊಡು ಸಸಾರಜನಕ ಬುಕ್ಕೊ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯ ಉಪ್ಪುಂಡು.
*ಈ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯ ಬಟಾಟೆನ್ ಮೂರ್ನಗ ಗಾಳಿದ ಸಂಪರ್ಕೊಗು ತಿಕ್ಕ್‌ದ್ ಬಟಾಟೆದ  ಬಣ್ಣ ಬದಲಾಪುಂಡು.
*ಮೂಜಿನೆ ಭಾಗೊಡು ಪಿಷ್ಟ ಬುಕ್ಕೊ ನೀರ್ ಉಪ್ಪುಂಡು.
* ಅಂಚಾದ್ ಬಟಾಟೆದ ಚೋಲಿ ದೆತ್ತ್ಂಡ ಅತ್ತ್ಂಡ ದೆಕ್ಕ್ಂಡ  ಪೋಷಕಾಂಶೊಲು ನಷ್ಟವಾದ್ ಖಾಲಿ ಪಿಷ್ಟ ಪದಾರ್ಥ ಮಾತ್ರ ಒರಿಪುಂಡು

## ತೆನಸ್ಸ್‌ಲ್
*ಆಲೂ ಪಾಯಸ:ಬೆಯಿಪಾಯಿನ ಬಟಾಟೆನ್ ಕಡೆದ್ ಪೇರ್ ಸೇರದ್ ಕುದಿಪಾದ್, ರುಚಿಕ್ ಸರಿಯಾದ್ ಸಕ್ಕರೆ ಸೇರ್ಸಾವೊಡು. ಗೋಡಂಬಿ ಬುಕ್ಕೊ ದ್ರಾಕ್ಷೆ ಸೇರ್ಸಾವೊಡು. ಜಾಸ್ತಿದ ರುಚಿಕ್ ಬೋಡಾಂಡ ಪೇರ್‌ದೊಟ್ಟುಗು ಖೋವಾ ಸೇರ್ಸಾಂಡ ವಿಶೇಷ ರುಚಿ ಬರ್ಪುಂಡು. 
*ಆಲೂ ಹಲ್ವ: ಬಟಾಟೆನ್ ದೆಕ್ಕ್‌‌ದ್ ಬೆಯಿಪಾದ್ ಪೊರ್ಲುಡೆ ಪುರ್ಂಚಿದ್ ಸಕ್ಕರೆ ಬೆರೆಸದ್ ಬಾಣಲೆಡ್ ಪಾಡ್ದ್ ದಿಕ್ಕೆಲ್‌ಡ್ ದೀದ್  ಮಗತ್‌ದ್ ನೈ ಸೇರಾದ್ ಎಡ್ಡೆ ಪರಿಮಳ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಬಾಜನೊಡ್ದು ಅಡಿ ಬುಡ್ನಗ ನೈ ಪೂಜಿನ ಪ್ಲೇಟ್‌ಡ್ ಪದ್‌ರೊಡು ಚೌಲಿ ಆಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ಮೇಲೆ ಬೋಡಾಯಿನ ಆಕಾರೊಡು ತುಂಡು ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪೊಲಿ.
## ಬಿತ್ತ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬಿತ್ತುನೆ
ಈ ಬುಳೆ ಬುಳೆಯೆರೆ ಕಂಡೆದ ಮುಖಾಂತರ ಸಸ್ಯಾಭಿವ್ರದ್ಧಿ ಮಲ್ಪೊಡಾಪುಂಡು. ಅಯಿಕಾತ್ರ ಇಡೀ ಕಂಡೆ ಅತ್ತ್ಂಡ ಕಂಡೆಡ್ ಕೊಡಿಪು ಇತ್ತಿನ ಒಂಜಿ ಭಾಗೊನು ಬಿತ್ತ್‌ದ್ ದಯಿ ಬಳಪಾವೆರ್. ಬಟಾಟೆಗ್ ಮಾರಕವಾಯಿನ ರೋಗೊಲು ಬರ್ಪುನೆ ಕಂಡೆದ ಮುಖಾಂತರ ಅಂಚಾದ್ ರೋಗ ಇಜ್ಜಾಂದಿನ ಕಂಡೆಲೆನ್ ತೂದು ಮಾತ್ರ ನಡೊಡು.

## ನೀರ್ ಪಾಡುನೆ
ನಡ್‌ದ್ ಆಯಿ ಕೂಡ್ಲೆ ತೆಲ್‌ಪುಗು ನೀರ್ ಪಾರಾವೊಡು.ಬುಕ್ಕೊದ ಸರ್ತಿ ನೀರ್ ಕೊರ್ನಗ ಮಣ್ಣು ಬುಕ್ಕೊ ಹವಾಗುಣೊಕ್ಕು ಸರಿಯಾದ್ ೫-೭ ದಿನೊತ ಅಂತರ ದೀದ್ ಕೊರೊಡು ಬುಕ್ಕೊ ಎಡೆಟ್ ಪಜಿರ್ ಬರಂದಿಲೆಕ್ಕ ತೂವೊನೊಡು.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ದಾದಾ ಭಾಯಿ ನೌರೋಜಿ

**ದಾದಾ ಭಾಯಿ ನವರೋಜಿ**(೪ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೮೨೫–೩೦ ಜೂನ್ ೧೯೧೭) ಒರಿ ಪ್ರಕ್ಯಾತ ಪಾರ್ಸಿ ವಿದ್ವಾಂಸೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರ್, ಅಪ್ರತಿಮ ದೇಶಭಕ್ತೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರಾದಿತ್ತೆರ್. ೧೮೯೨ ಬುಕ್ಕೊ ೧೮೯೫ಗ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್‌ದ ಸದಸ್ಯರಾದಿತ್ತೆರ್. ಭಾರತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ದ ಸ್ಥಾಪಕರೆಡ್ ಒರಿಯಾದಿತ್ತೆರ್. ಇಂಬೆರ್ **ಸಂಪತ್ತಿನ ಸೋರಿಕೆ** ಪನ್ಪುನ ಸಿದ್ದಾಂತೊನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಯೆರ್.

ವರ್ಗೊ: ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಪಟ್ಯೊಪುಸ್ತಕ ಲೇಕನೊಲು
ಎರ್ಮೆ

ಎರ್ಮೆಲು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ, ಬುಕ್ಕೊ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕಾ, ದಕ್ಷಿಣ ಯೂರೋಪ್, ಉತ್ತರ ಆಫ಼್ರಿಕಾ ಅಂಚನೆ ಬೇತೆ ಕಡೆಟ್ ಕಯಿಕಂಜಿಯಾದ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುನ ಪೆತ್ತ ಕಂಜಿದ ಜಾತಿಗ್ ಸೇರ್‌ದಿನ ಪ್ರಾಣಿಯಾದುಂಡು. ಉಂದು ಕಾಯಿ ಕಡೆಪುನಂಚಿನ  ಸಸ್ತನಿ ಆದಿತ್ತ್‌ದ್ ಆರ್ಟಿಯೊಡ್ಯಾಕ್ಟೈಲ ವರ್ಗೊಗು ಸೇರ್‌ದುಂಡು. ಏಷ್ಯಾದ ಎರ್ಮೆದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುದರ್ ಬ್ಯುಬೇಲಸ್ ಬ್ಯುಬಾಲಿಸ್. ಉಂದೆತ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಈಜಿಪ್ಟ್‌ಡ್‌ದ್ ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್ ಮುಟ್ಟ ಉಂಡು. ಎರ್ಮೆದ ಮೂಲ ವಾಸಸ್ಥಾನ ಭಾರತ ಬುಕ್ಕೊ ಆಫ್ರಿಕದ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶೊಲು. ಕ್ರಿ. ಶ. ೬೦೦ ತ ಪೊರ್ತುಡು ಎರ್ಮೆಲೆನ್ ಇಟಲಿಗ್ ಸುರುತ ಸರ್ತಿ ರವಾನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಇತ್ತೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಹಂಗೆರಿ, ಸ್ಪೇನ್ ದೇಶೊಡುಲ ಎರ್ಮೆಲು ಉಲ್ಲ. ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟೊಲು, ಕೇರಳ, ಬಂಗಾಳ, ಅಸ್ಸಾಂ, ಒರಿಸ್ಸ, ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ, ನೇಪಾಳಡ್ ಪಜಿರ್ ಎತ್ತರವಾದ್ ಬುಳೆಪುನ ಕಾಡ್‌ಲೆಡ್ ಎರ್ಮೆಲು ಉಪ್ಪುವ. ಸಿಂಹಳ ದ್ವೀಪಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಎರ್ಮೆಲು ಕಾಡ್‌ಗ್ ಬತ್ತಿನ ಕಾರಣ ಐಕ್‌ಲೆನು ಕಾಡೆರ್ಮೆಲು ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಮಸ್ತ್ ವರ್ಷಲೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಎರ್ಮೆಲು ನರಮಾನಿಯನ ಸಾಕು ಪ್ರಾಣಿ ಆದ್‌ ಉಂಡು.

## ಶರೀರ
ಎರ್ಮೆದ ಶರೀರ ಮಸ್ತ್ ಮಲ್ಲ, ಸುಮಾರ್ ೨.೫ ಡ್ದ್ ೩ ಮೀಟರ್ ಉದ್ದ ಉಪ್ಪುಂಡ್. ೧.೫ ಡ್ದ್ ೧.೮ ಮೀ. ಎತ್ತರ. ದಿನ್ನ ೭೦೦ ಡ್ದ್ ೮೦೦ ಕಿ. ಗ್ರಾಂ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಚರ್ಮ ದಪ್ಪ ಇತ್ತ್‌ದ್. ರೋಮ ಕಮ್ಮಿ. ಮೈತ ಬಣ್ಣ ಬೂದು ಇಜ್ಜಿಡ ಕಪ್ಪು. ೦.೫ ಡ್ದ್ ೧ ಮೀ ಮುಟ ಉದ್ದದ ಬೀಲ ಇತ್ತ್‌ದ್ ಅಯಿತ ಕೊಡಿಟ್ ಗೊಂಡೆದಲೆಕ್ಕ ಉಪ್ಪುಂಡು. ತರೆತ ಕೊಂಬುದ ಮುದೆಲ್ ಅಗೆಲ ಇತ್ತ್‌ದ್ ಕೊಡಿ ಚೂಪಾದಿತ್ತ್‌ದ್ ಉಲಯಿ ಬಗ್ಗ್‌ದ್ ಉಪ್ಪುಂಡ್. ಕೆಸರ್‌ಡ್ ಪುಡೆರುನೆ ಎರ್ಮೆಲೆಗ್ ಮಸ್ತ್ ಇಷ್ಟ ಎರ್ಮೆಲು ಜಾಸ್ತಿ ಕೆಸರ್‌ಡ್ ಬೂರೊಂದೆ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಮೈಟ್ ಕೆಸರ್ ಇತ್ತ್ಂಡ ಕೆಲೆಂಜಿ ಕುಲ್ಲುನೆ ಕಮ್ಮಿಯಾಪುಂಡು.
 
## ಬದ್‍ಕ್
ಎರ್ಮೆದ ಮುಖ್ಯ ತೆನಸ್ಸ್- ಬೈ ಅತ್ತ್ಂಡ ಪಜಿರ್, ಇರೆಕುಲುನ್, ತಪ್ಪುಲೆನ್‌ಲ ತಿನ್ಪುಂಡು. ಎರ್ಮೆಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಪಂತಿ, ಬೈನ್ ಬೊಲ್ಪುಗು, ಬಯ್ಯಗ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ರಾತ್ರೆ ಮೇತ್ ಪಗೆಲ್‌ಡ್ ಜಾಸ್ತಿ ಕಾಯಿ ಕಡೆವೊಂದು  ಅತ್ತ್ಂಡ ನಿದೆರ್ದೆ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಋತು ಕಾಲೊಡು ಗೋಣದುಟ್ಟುಗು ಜೋಡಿಯಾದ್ ಸುಮಾರು ಪತ್ತ್ ತಿಂಗೊಳು ಕರಿ ಬುಕ್ಕೊ ಕಂಜಿ ಪಾಡುಂಡು. ಪುಟ್ಟಿನ ಕಂಜಿ ಒಂತೆ ಪೊರ್ತುಡೆ ಲಕ್ಕ್‌ದ್ ಅಪ್ಪೆನ ಮಿರೆ ಅಗಿದ್ ಬಂಜಿ ದಿಂಜಾಪುಂಡು. ಎರ್ಮೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ೧೮ ವರ್ಷ ಮುಟ್ಟ ಬದುಕುದುಪ್ಪುವ.

## ಉಪಯೋಗ
ಎರ್ಮೆಲೆನ್ ದಿನ್ನದ ಸಾಮಾನ್‌ಲೆನು ಸಾಗ್‌ಸಾಯೆರೆ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಕೆಲವು ಕಡೆಟ್ ಬೆನ್ನಿದ ಬೇಲೆಗ್‌ಲ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಇಂಡೊನೇಷ್ಯ, ಮಲಯ, ಚೀನ ದೇಶೊಡು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಎರ್ಮೆಲೆನ್ ಕಂಡ‌ದ(ಗದ್ದೆ) ಬೇಲೆಗ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಎರ್ಮೆನ್ ಪೇರ್‌ಗ್ ಬೋಡಾದ್ ಸಾಂಕುವೆರ್. ಎರ್ಮೆದ ಮಾಸ, ಚರ್ಮೊ, ಕೊಂಬು ಮಾತ ಉಪಯೋಗ ಆಪುಂಡು.

## ಎರ್ಮೆಲು ಉಪ್ಪುನ ದೇಶಲು

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಪ್ರಾಣಿಲು
ಕೊಂತಿ ಪೂಜೆ

ಕೊಂತಿಪೂಜೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಜಾನಪದ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಡು ಒಂಜಿ. ಕೊಂತಿಪೂಜೆನ್ ಮಂಡ್ಯ, ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಲೆಡ್ ಎಚ್ಚಾದ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. 
## ಕೊಂತಿ ಬುಕ್ಕ ಪೂಜೆ
ಕೊಂತಿ ಪೂಜೆ ಮಹಾಭಾರತದ ಕುಂತಿದೇವಿನ ಪೂಜೆ. ಕುಂತಿ ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ ಕ್ರಮೇಣ ಕೊಂತಿ ಪಂಡ್‌ದ್ ಆತುಂಡು. ಕೊಂತಿ ಸತ್ಸಂತಾನ ಪಡೆಯಿನ ಆದರ್ಶ ನಾರೀಮಣಿ. ಕೊಂತಿ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಪೊಣ್ಣನಲೆಕ್ಕ ಸಂತಾನಪ್ರಾಪ್ತಿಯಾದ್, ಕೀರ್ತಿ ಆವೊಡ್ ಪನ್ಪಿನ ಮಹಾದಾಸೆಡ್ ಹಳ್ಳಿದ ಜನಕುಲ್ ಕೊಂತಿನ್ ಇಷ್ಟದೇವತೆ ಪಂಡ್‌ದ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಬತ್ತ್‌ದೆರ್.  ವರ್ಷೊಲಾ ಕಾರ್ತಿಕ ಪುಣ್ಣಮೆದ ಸುರುತ ರಾತ್ರಿರ್ದ್ ಪದಿನಾಜಿ ದಿನ ಮುಟ್ಟ ಪೂಜೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಉಪ್ಪುವೆರ್.
ಪೊಣ್ಣು ಪೊಂಜೊವ್ ಕರಿ ನೀರ್ ಮೈಪುನ ಶಾಸ್ತ್ರಗ್‌ಲಾ ಕೊಂತಿ ಪೂಜೆಗ್‌ಲಾ ಸಂಬಂಧ ಉಂಡು. ಈ ಪೂಜೆದ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶ ಸಂತಾನ ಭಾಗ್ಯೊದ ಅಭಿಲಾಷೆ.

## ಪೂಜೆದ ಪದ್ಧತಿ
ಇಲ್ಲ್‌ದ ಕೆಲಸ ಆಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ರಾತ್ರಿ ಪೊಂಜೊವುಲ್ ಪೂರ ಒಂಜಿ ಇಲ್ಲಾಡ್ ಸೇರುವೆರ್. ಇಲ್ಲಾದ ಎದುರು ಬಾಕಿಲ್‌ದ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಗೋಡೆನ್ ಅಂಬಿ ಪೂಜಿದ್ ನೆಲರ್ದ್ ಒಂಜಿ ಮರಂಗೆ ಎತ್ತರೊಡು ಮಣ್ಣ್‌ಡ್ ಇಜ್ಜಾಂಡ ಅಂಬಿಡ್ ಕುದುರೆ ಲಾಲದ ಆಕೃತಿಡ್ '1' ಬರೆಪೆರ್. ಮೈ ನೆರೆಯೆನ ಇಜ್ಜಾಂಡ ಪೊಂಜೊವ್ ಆಯಿನ ಕೊಂತಿನ್ ಕುಲ್ಲಾವುನ ಕುಡ್ಚಿಲ್. ಆಯಿರ್ ಉಲಾಯಿ ಪೊಣ್ಣನ ಮೂರ್ತಿನ್ ಕುಲ್ಲಾವೆರ್. ಉಂದುವೇ ಕೊಂತಿ. ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುನ ಮೂರ್ತಿನ್ ಎಳ್ಳುದ ಪೂ ಇಜ್ಜಾಂಡ ಇರೆಟ್ಟ್ ಶೃಂಗಾರ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಪೂಜೆದ ಸಾಮಾನ್, ತೆನಸ್, ವನಸ್ ದೀದ್ ಕೊಂತಿನ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
## ಪೂಜೆದ ಪದ್ಯೊಲು
ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಪಾಡ್ದನದಲೆಕ್ಕ, ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದ ದಕ್ಕೆಬಲಿತ ಪದಕ್ಕ್‌ಲೆಕ್ಕ, ಬಯಲುಸೀಮೆದ ತಿಂಗಳಮಾವನ ಪದಕ್ಕ್‌ಲೆಕ್ಕ ಜಾನಪದ ಪೊಂಜೊವುನಕ್‌ಲೆನ ಪದಕುಲೆನ್ ಕೊಂತಿ ಪದ ಪಂಡ್‌ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಮಾತಾ ಪೊಂಜೊವ್‌ನಕ್‌ಲ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರ್‌ದ್ ಈ ಪದೊಕುಲೆನ್ ಪೂಜೆದ ಸಮಯೊಡ್ ಪನ್ಪೆರ್.
::ಒನ್ಕೊಂತಿ ಪೂಜೆ, ಒನ್ನೆಲ್ವ ತಾರ್ಸಿ
::ಇಂಬಿಗೆ ಹೋದಣ್ಣ, ಏನೇನು ತಂದಾನು
::ಇಂಬಾಳೆ ತಂದಾನು, ಮುಂಬಾಳೆ ತಂದಾನು 
::ಇಷ್ಟೆಲ್ಲನೂ ತಂದೋನೂ„„
::ನಮ್ಕೊಂತಿಗೆ ಹೂವೇಕೆ ತರಲಿಲ್ಲವೋ„„

ಇಂದು ಕುಂತಿಪೂಜೆದ ಪೀಠಿಕೆ ಪದ. ಕೊಂತಿಪದೊಟು ಕೊಂತಿನ್ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊಡ್ ದೀದ್ ಪಾಂಡವರಿಗ್ ಪನ್ಪಿನ ಪದಕುಲೇ ಹೆಚ್ಚಿನವು.

::ಮಲ್ಲಿಗೆ ಹೂವ ತಂದ ಕೊಂತಮ್ಮ, ಚಿಲಕ ಬಟ್ಟಲ ನೀಡೋ; 
::ಶಿವರಾಯ ದಂಡೆತ್ತಿ ಕೇಳಿಬಂದಾ, ಸಾಲುಮಲ್ಲಿಗೆ ಕೊಂತಮ್ಮನ ಮಡಿಗೆರಡು ಮುತ್ತಿನ ಕುಚ್ಚು; 
::ತಣ್ಣೀರು ತನುವಾಯಿತೋ, ಕೊಂತಮ್ಮ ತಾವರೆ ಕೊಳವಾಯಿತೋ; 
::ಓಕುಳೋಕುಳಿಯೋ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿರುವ ನೆಲ್ಲಿಮರಕ್ಕೆ ಚೆಲ್ಲಿದರೋಕುಳಿಯೋ; 
::ಅಚ್ಚೆಚ್ಚಳ ಬೆಳುದಿಂಗಳೋ ಕೊಂತಮ್ಮನಿಗೆ ನಿತ್ಯವೈಭೋಗವೋ; 
::ದುಂಡಿ ನಿನಗಂಡ ದಂಡೆತ್ತಿ ಹೋಗುತಾನೆ, ಹೋಗೋಗೆ ಕೊಂತೀ ಗಂಡಾನ ಮನೆಗೆ'
ಇಂಚಿನ ಪೀಠಿಕೆ ಪದಕುಲು ಗೆಲ್ಮೆನೆ ಆಪುಂಡು. ಕೊಂತಿಪೂಜೆದ ಮುಕ್ತಾಯದ ಪದ ಇಂಚ ಉಪ್ಪುಂಡು:

ಬಾಲೆಸ್ತ್ರೀ ಶಿವನ ಪಾದಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿದಳಾರತಿಯ
ಶ್ರೀ ದ್ರೌಪದೀ ದೇವಿ ಬೆಳಗದಳಾರತಿಯ.
ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಕೊಂತಿಪೂಜೆ ಬಾಳಿಗೆ 
ಸಾಂಕೇತಿಕವಾದ್ ಬಯಲ್‌ಡ್ ಮುಕ್ತಾಯ ಆಪುಂಡು. ಇಂದು ಹಳ್ಳಿಡ್ ನಡಪುನ ಸರಳವಾಯಿನ ಒಂಜಿ ಕಟ್ಟಳೆ.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಭೂತಾರಾಧನೆ