open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಉಪಗ್ರಹ

ಉಪಗ್ರಹ ವಾಹಕ ಪಂಡ ರಾಕೆಟ್/ ಉಡ್ಡಯಣ ವಾಹಕ ಪಂದ್ ಅರ್ಥೊ. ಪ್ರಪಂಚೊಡು ಅಮೇರಿಕ, ರಷ್ಯಾ, ಫ್ರಾನ್ಸ್,ಚೀನಾ,ಜಪಾನ್ ಬುಕ್ಕೊ ಭಾರತ ದೇಶೊಲೆಡ್ ಮಾತ್ರ ಉಪಗ್ರಹ ಉಡ್ಡಯಣ ವಾಹಕೊಲು ಉಪ್ಪುನೆ.  ನಮೊನ ಕರ್ನಾಟಕೊಡು **ಇಸ್ರೊ** (ISRO) ಉಪಗ್ರಹ ತಯಾರಿದ ಮಲ್ಲ ಕೇಂದ್ರೊ.  ಉಂದೆನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚ್-ಕಮ್ಮಿ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಪಂಡ ಕೊನಯರಾಪುನ ಉಪಗ್ರಹದ ತೂಕ ಬುಕ್ಕೊ ಕಕ್ಷೆ.  ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಆಧಾರೊದ ಮಿತ್ತ್ ಉಡ್ಡಯಣ ವಾಹಕೊಲೆನ್ ವಿಂಗಡಿಸವೊಲಿ.

## ಭಾರತೊದ ಉಡ್ಡಯಣ ವಾಹಕೊಲು
* ಎಸ್.ಎಲ್.ವಿ.(SLV-Satellite Lauch Vehicle)
* ಎ.ಎಸ್.ಎಲ್.ವಿ.(ASLV-Augmented Satellite Launch Vehicle)
* ಪಿ.ಎಸ್.ಎಲ್.ವಿ.(PSLV-Polar Satellite Launch Vehicle)
* ಜಿ.ಎಸ್.ಎಲ್.ವಿ.(GSLV-Geosynchronous Satellite Launch Vehicle)
* ಜಿ.ಎಸ್.ಎಲ್.ವಿ ಮಾರ್ಕ್-೩ (GSLV-Mark-3)

ಇತ್ತೆ ಎಸ್.ಎಲ್.ವಿ., ಬುಕ್ಕೊ ಎ.ಎಸ್.ಎಲ್.ವಿ., ಉಡ್ಡಯಣ ವಾಹಕೊಲು ಚಾಲ್ತಿಡ್ ಇಜ್ಜ. ಇಸ್ರೋ ಸಂಸ್ಥೆ ಜಿ.ಎಸ್.ಎಲ್.ವಿ.- ಮಾರ್ಕ್-೩ ಉಡ್ಡಯಣ ವಾಹಕೊನು ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಮನ್ತೊಂದುಂಡು.
ಇಸ್ರೋ ಸಂಸ್ಥೆ ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಮನ್ಪುನ ಉಡ್ಡಯಣ ವಾಹಕೊಲೆಡ್ ಘನ ಬುಕ್ಕೊ ದ್ರವ ಇಂಧನಲೆನ್ ಉಪಯೋಗ ಮನ್ಪುನ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ವಿಧತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನೊಲುಂಡು. ತಾನು ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಮನ್ತ್‌ನ ದ್ರವ ಇಂಧನ ಉಪಯೋಗ ಮನ್ಪುನ ಇಂಜಿನ್ಗೆ (ಯಂತ್ರೊಗು) ವಿಕಾಸ್ ಇಂಜಿನ್ ಪಂದ್ ಪುದರುಂಡು.

## ಉಪಗ್ರಹೊದ ವಿದೊಕುಲು
ಒವ್ವೆ ಒಂಜಿ ಕಾಯಲು ನನೊಂಜಿ ಕಾಯದ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆ ಶಕ್ತಿರ್ದಾತ್ರ ಅಯಿನ ಸುತ್ತ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಬರ್ಪುಂಡೊ  ಆ ಕಾಯೊಗ್ **ಉಪಗ್ರಹ** ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್ ಉಪಗ್ರಹೊಕುಲು ಮುಖ್ಯವಾದ್ ೨ ರೀತಿದವು:
* ಕೃತಕ ಉಪಗ್ರಹಕುಲು
* ನೈಸರ್ಗಿಕ ಉಪಗ್ರಹಕುಲು
ಇಡೀ ಸೌರಮಂಡಲ ಆಕಾಶಗಂಗೆದ ಸುತ್ತ ಸುತ್ತುನೆರ್ದಾತ್ರ ಅಂಚನೆ ಗ್ರಹಕುಲು ಸೂರ್ಯಗ್ ಸುತ್ತುನೆರ್ದಾತ್ರ ಈ ನಿರೂಪಣೆದ ಪ್ರಕಾರ ಸೌರಮಂಡಲದ ಮಾತ ಕಾಯೊಲು ಉಪಗ್ರಹೊಕುಲೆ.

## ಪೊಸ ಉಪಗ್ರಹೊಕುಲು
ಸ್ವದೇಸೊಡು ತಯಾರಾಯಿನ **ಇನ್ಸಾಟ್ 3 ಡಿ ಆರ್** ಬುಕ್ಕೊ **ಸ್ಕ್ಯಾಟ್ ಸ್ಯಾಟ್ 1** ಪನ್ಪಿ ಉಪಗ್ರಹೊಕುಲು ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಶ್ರೀಹರಿ ಕೋಟಾಡುಪ್ಪುನ ಸತೀಶ್ ಧವನ್ ಪನ್ಪಿನ ಉಡಾವಣಾ ಕೇಂದ್ರೊರ್ದ್ ಇಂಚಿಪೊಗು  ಉಡಾವಣೆ ಆಂಡ್.  ಕರಿನ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೮ ನಾನಿ **ಜಿ ಎಸ್ ಎಲ್ ವಿ**  ಉಡ್ಡಯಣ ವಾಹಕದ ಮುಖಾಂತರ **ಇನ್ಸಾಟ್ 3 ಡಿ ಆರ್** ಉಪಗ್ರಹೊನ್  ಉಡ್ಡಯಣ ಮಲ್ತೆರ್.ಅಂಚನೆ  ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೬ಕ್ಕ್  ಪಿ.ಎಸ್.ಎಲ್.ವಿ. ಉಡ್ಡಯಣ ವಾಹಕದ ಮುಖಾಂತರ  ಸ್ಕ್ಯಾಟ್ ಸ್ಯಾಟ್ 1 ಪನ್ಪಿ  ಉಪಗ್ರಹೊನ್  ಉಡ್ಡಯಣ ಮಲ್ತೆರ್.

## ಉಪಯೋಗ
ಹವಾಮಾನೊಗು ಸಂಬಂಧಿಸಯಿನ ಉಪಗ್ರಹೊಕುಲು ಚಂಡಮಾರುತ ಬುಕ್ಕೊ ಬರ್ಸದಂಚಿನ ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಕೋಪಲೆನ ಮಾಹಿತಿನ್ ಫೋಟೊಕುಲೆನ ಮುಖಾಂತರ ತೆರಿಪಾವುಂಡು.ಗಾಳಿದ ವೇಗ ಬುಕ್ಕೊ ಅವೆರ್ದ್ ಅಪುನ ಅಪಾಯ, ಪರಿಣಾಮದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಕೊರ್ಪುಂಡು.

### ವರ್ಧಾ ಚಂಡಮಾರುತ
ಇನ್ಸಾಟ್ 3 ಡಿ ಆರ್ ಬುಕ್ಕೊ   ಸ್ಕ್ಯಾಟ್ ಸ್ಯಾಟ್ ಉಂದು ರಡ್ಡ್‌ಲ  ಹವಾಮಾನೊಗು ಸಂಬಂಧಿಸಯಿನ ಉಪಗ್ರಹೊಕುಲಾದಿತ್ತಿನೆರ್ದಾತ್ರ ವರ್ಧಾಚಂಡಮಾರುತೊಡೂ ಆಪಿನ  ಮಸ್ತ್ ಅಪಾಯೊಲು ತತ್ತ್ಂಡ್. ವರ್ಧಾಚಂಡಮಾರುತೊದ ಚಲನೆನ್ ದುಂಬೆ ತೆರಿದ್ ಸಂಬಂದಪಟ್ಟಿನ ಅಧಿಕಾರಿಲೆಗ್ ಮಾಹಿತಿ ಕೊರ್ದಿತ್ತ್ಂಡ್.ಮಸ್ತ್ ಜನೊಕುಲೆನ್ ಸುರಕ್ಷಿತ ಜಾಗೆಗ್ ಸ್ಥಳಾಂತರ ಮನ್ತ್‌ದ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್.ಆಪಿನ ಭಾರಿ ಮಲ್ಲ ದುರಂತೊನು ತಪ್ಪಯೆರೆ ಉಪಗ್ರಹೊ ಸಹಕಾರಿಯಾಂಡ್

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನ
ಬಿ. ಎಂ. ರೋಹಿಣಿ

thumb|ರೋಹಿಣಿ ಬಿ.ಎಂ. ಕನ್ನಡ ಬುಕ್ಕೊ ತುಳು ಲೇಖಕಿ
**ಬಂಗ್ರ ಮಂಜೇಶ್ವರ ರೋಹಿಣಿ**  ಮೇರ್  ಕನ್ನಡ ಬುಕ್ಕೊ ತುಳು ಬಾಸೆದ ಬರವುಗಾರ್ತಿ. ಮೇರ್ 06.02.2026 ಕೇರಳದ ಮಂಜೇಶ್ವರೊಡು ಪುಟಿಯೆರ್.  ಇಂಬೆರೆ ಅಮ್ಮೆರ್ ಟಿ.ಕೊಗ್ಗಪ್ಪ, ಅಪ್ಪೆ ಬಿ.ಎಂ.ದೇವಕಿ. ರೋಹಿಣಿಯೆರ್ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾದ್ 39 ವರ್ಸೊ ಸೇವೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ 2002ಡ್ ಬೇಲೆಡ್ದ್ ಬುಡುಗಡೆ ಆಯೆರ್. ಇತ್ತೆ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡಜಿಲ್ಲೆದ ಮಂಗಳೂರುಡು ಕುಡುಪು ಗ್ರಾಮೊಡು ವಾಸೊ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್.  ಇಂಬೆರ್ ಕನ್ನಡೊದು ಎಂ.ಎ.ಪದವಿ ಬುಕ್ಕೊ ಹಿಂದಿಡ್ ಪ್ರವೀಣ ಪದವಿನ್ ಪಡೆವೊಂದೆರ್.  ಸಂಶೋದನೆ, ಬರವಣಿಗೆ, ಸಂಗೀತೊ ಬುಕ್ಕೊ ಚಿತ್ರಕಲೆಡ್ ಆಸಕ್ತಿನ್ ಹೊಂದೊಂದು ಪಿಂಚಿನಿದ ಬುಕ್ಕೊ ಸಂಸೋದನೆಡ್ ಆರೆನ್ ಆರ್ ತೊಡಗಿಸವೊಂದೆರ್.

## ಪ್ರಕಟೊ ಮಲ್ತ್‌ನ ಬೂಕುಲು
### ಕತಾ ಸಂಕಲನೊಲು
# ಕರ್ತವ್ಯ(1996)
# ಗರಿಕೆಯ ಕುಡಿಗಳು(2014)
# ಹಿರಿಯರ ಜೀವನ ಕಥನಗಳು(2012)
# ಒಂದು ಹಿಡಿ ಮಣ್ಣು (2019)

### ಲೇಕನೊ ಸಂಕಲನೊಲು
# ಸ್ತ್ರೀ ಸಂವೇದನೆ (1995)
# ಸ್ತ್ರೀ-ಶಿಕ್ಷಣ-ಸಂಸ್ಕ್ರತಿ (2000)
# ಸ್ತ್ರೀ ಭಿನ್ನ ಮುಖಗಳು (2005)
# ಸಾಮಾಜಿಕ ತಲ್ಲಣಗಳು (2007)
# ಆರಾಧನಾರಂಗದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀ(2014)
# ಪ್ರತಿ ಸ್ಪಂದನ(2020)
# ಸಮೀಕ್ಲೆ(2020)

### ಸಂಶೋದನಾ ಬೂಕುಲು
# ಅವಿವಾಹಿತ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾಂಸ್ಕ್ರತಿಕ ಅಧ್ಯಯನ - ಡಾ. ಸಬಿಹಾ ಜೊತೆ (೨೦೦೮)
# ತುಳುನಾಡಿನ ಮಾಸ್ತಿಕಲ್ಲುಗಳು ವೀರಗಲ್ಲುಗಳು - ಶಶಿಲೇಖಾ ಬಿ ಜೊತೆ (೨೦೧೪)
# ದ.ಕ.ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಹಿಳಾ ಹೋರಾಟದ ದಾಖಲೀಕರಣ - ಗುಲಾಬಿ ಬಿಳಿಮಲೆ ಜೊತೆ (೨೦೧೪)
# ತುಳುನಾಡಿನ ಬಿಲ್ಲವರ ಗುತ್ತು ಮನೆಗಳು, ಬಾಬು ಶಿವಪೂಜಾರಿ, ಮುದ್ದು ಮೂಡುಬೆಳ್ಳೆ, ರಮಾನಾಥ ಕೋಟೆಕಾರ್ ಜೊತೆಗೆ(2023)
# ವೇಶ್ಯಾವಟಿಕೆಯ ಕಥೆ-ವ್ಯಥೆ(2022)
# ಕ್ರೈಸ್ತ ಸನ್ಯಾಸಿಯರು, ಮೋಲಿ ಮಿರಾಂಡ ಜೊತೆಗೆ(2023)

### ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ತೊಲು
# ಶ್ರಿಮತಿ ಲಲಿತ ಆರ್.‍ರೈ (2007)
# ವರ್ಣಚಿತ್ರ ಕಲಾವಿದ ಪಾವಂಜೆ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣಯ್ಯ (2009)
# ಸಂಗೀತ ವಿದ್ವಾನ್ ಎನ್. ಕೇಶವ ಭಟ್(2017)
# ಸಮಾಜಸೇವಕಿ ಹಿಲ್ಡಾ ರಾಯಪ್ಪನ್(2018)

### ಅನುಬವ ಕತನೊಲು
# ಅಧ್ಯಾಪಿಕೆಯ ಅಧ್ವಾನಗಳು(2007)
# ನಾಗಂದಿಯೊಳಗಿಂದ (2009)

### ಆಭನಂದನಾ ಗ್ರಂತೊ
# ಆರೋಹಿಣಿ - ಅಭಿನಂದನಾ ಗ್ರಂಥ(2026)

## ಸಾಹಿತ್ಯ ಬೂಕುಗು ತಿಕ್‌ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು
# 'ಸ್ತ್ರೀ ಸಂವೇದನೆ' ಕೃತಿಗ್ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತ್‌ದ ದತ್ತಿನಿಧಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ(1995)
# 'ಸ್ತ್ರೀ ಶಿಕ್ಷಣ-ಸಂಸ್ಕ್ರತಿ' ಕೃತಿಗ್ ದ.ಕ.ಜಿಲ್ಲಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನೊಡು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬೂಕು ಪ್ರಶಸ್ತಿ(2002)
# 'ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'(2016)
# ಗಾಂಧಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ೨೦೧೬ನೇ ಸಾಲ್‌ದ 'ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'
# 'ನಾಗಂದಿಯೊಳಗಿಂದ' ಬೂಕುಗು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮದ ಪುಸ್ತಕ ಬಹುಮಾನ (2020) 
# 'ನಾಗಂದಿಯೊಳಗಿಂದ' ಬೂಕುಗು ಇನ್ಫೋಸಿಸ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನೊದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2023) 
# 'ವೇಶ್ಯಾವಟಿಕೆಯ ಕಥೆ-ವ್ಯಥೆ' ಬೂಕುಗು ಡಾ. ವಿಜಯಾ ದಬ್ಬೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ(2023)

## ಬೇತೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು
# 

## ಪಟೊಕುಲು

File:BM Rohini.jpg|thumb|ಅಭಿನಂದನಾ ಗ್ರಂತೊ ಬುಡುಗಡೆಯಾಯಿನ ದಿನೊ 21.02.2026

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಲೇಖಕೆರ್
ವರ್ಗೊ:ಕರಾವಳಿದ ಲೇಖಕಿ
ಚಂದ್ರಕಲಾ ನಂದಾವರ

**ಚಂದ್ರಕಲಾ ನಂದಾವರ** ಬರಹಗಾರ್ತಿ, ಕವಯತ್ರಿ, ಸ್ರೀವಾದೀ ಚಿಂತಕಿಯಾದ್ ಕನ್ನಡ ಬುಕ್ಕೊ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಪರಿಚಿತೆರ್.  ೧೯೫೦ನೆ ಇಸವಿಡ್ ಕುಡ್ಲದ ಕೈತಲ್ದ ಕೊಂಡಾಣೊಡು ಪುಟ್‍ದೆರ್.

## ಪುಟ್ಟಿನ ಇವರೊ
*೧೯೫೦ ನವೆಂಬರ್ ೨೧ನೆ ತಾರೀಕ್‌ದಾನಿ ಮಂಗಳೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕೊಂಡಾಣೊ ಪನ್ಪಿ ಜಾಗೆಡ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್.  ಇಂಬೆರೆನ ಅಮ್ಮೆರ್ ವಾಮನ ವಿದ್ವಾನ್. ಅಪ್ಪೆ ಸುಂದರಿ.
*ಕುಡ್ಲದ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾಲೇಜ್ ಪಂಡ ಇತ್ತೆದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಕಾಲೇಜು ಹಂಪನಕಟ್ಟೆಡ್ ಪದವಿ ಬುಕ್ಕೊ ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಡ್ ಕನ್ನಡ ಎಂ.ಎ. ಪದವಿ ಪಡೆವೊಂದೆರ್.
*ಆಜನೆ ೨೭ನೇ ವರ್ಸೊಡು ವಾಮನ ನಂದಾವರ ಇಂಬೆರೆನ್ ಮದಿಮೆ ಆಯೆರ್.  ಹೇಮಶ್ರೀ ಬುಕ್ಕೊ ಸುಧಾಂಶು ಪನ್ಪಿ ರಡ್ಡ್ ಜೋಕುಲು.
* ಕುಡ್ಲದ ಗಣಪತಿ ಹೈಸ್ಕೂಲುದ ಕನ್ನಡ ಅಧ್ಯಾಪಕೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲೆರಾದಿತ್ತೆರ.
*ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲಾ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜುಲೆ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲೆರ ಸಂಘೊದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆಯಾದ್ ಆರ್ ಮಸ್ತ್ ವರ್ಸೊ ಕೆಲಸೊ ಮಲ್ತೆರ್..
*ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲಾ  ಶಿಕ್ಷಕೆರ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಸೊಸೈಟಿದ ನಿರ್ದೇಶಕಿಯಾದ್, ಕನ್ನಡ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರೊದ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲಾ ಜಾಗೃತಿ ಸಮಿತಿ ಸದಸ್ಯೆಯಾದ್ ಆರ್ ಸೇವೆ ಸಂದಾದೆರ್.
*ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯೊದ ಕನಕದಾಸ ಅಧ್ಯಯನ ಪೀಠೊದ, ಬುಕ್ಕೊ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲಾ ನಗರ ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿದ ಸದಸ್ಯತ್ವೊದ ಮಾನಾದಿಗೆ ಇಂಬೆರೆಗ್ ಸಂದ್‍ಂಡ್.
         
## ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿ
*ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಎಂ. ಮರಿಯಪ್ಪ ಭಟ್ಟರು

## ಕವನ ಸಂಕಲನೊ
* ನಾವು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕರೇ
* ಮತ್ತೆ ಚಿತ್ತಾರ ಬರೆ ಗೆಳತಿ

## ಕಥಾ ಸಂಕಲನೊ
*ಮುಖಾಮುಖಿ
* ಭೂಮಿ ದುಂಡಗಿದೆ
* ಮನೆಲೆಕ್ಕ

## ಕಾದಂಬರಿ
* ಯಾರಿಗೆ ಯಾರುಂಟು? (ಅನುವಾದ: ಕುದುರುದ ಕೇದಗೆ- ತುಲು ಲೇ: ಜಾನಕಿ ಬ್ರಹ್ಮಾವರ)

## ಪ್ರಬಂಧ ಸಂಕಲನೊ
*ಹೊಸ್ತಿಲಿಂದೀಚೆಗೆ
* ನೆನಪು ನೆನಕೆಗಳ ಯಾನ

## ವಿಮರ್ಸೆದ ಬೂಕು
*ಕಯ್ಯಾರರ ಕಾವ್ಯ

## ಸಮ್ಮಾನೊಲು
*ಕರ್ನಾಟಕ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 
*ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟೊದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 
* ಕೌದೆ ಆಂಡಾಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 
*ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿ 
*ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ  ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟೊದ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

## ಉಲ್ಲೇಖ

ವರ್ಗೊ:ಲೇಖಕರು
ಲಿಪಿ

**ಲಿಪಿ** ಒಂಜಿ ಬಾಸೆಡ್ ಉಪಯೋಗ ಅಪುನ ಸಬ್ದೊಲೆನ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಯೆರೆ ಗಳಸುನ ಚಿಹ್ನೆಲೆ ಸಮೂಹೊ. ಧ್ವನಿಸಂಕೇತೊಲು ಬಾಸೆ ಆಂಡ, ಬಾಸೆಗ್ ಕೊರ್ಪುನ ಬರವಣಿಗೆದ ಸಂಕೇತೊಲು ಲಿಪಿಂದ್ ಅನ್ನಿಸವುಂಡು. ಲಿಪಿ ಧ್ವನಿಸಂಕೇತೊಗು ಸಂಕೇತವಾದ್ ವರ್ತಿಸವುಂಡು. ಲಿಪಿನ್ `ಚಾಕ್ಷುಷ ಬಾಸೆ' (ವಿಸಿಬಲ್ ಸ್ಪೀಚ್) ಪನ್ಪೆರ್. ಬಾಸೆಗ್ ಲಿಪಿ ಅಗತ್ಯೊ ಉಂಡು ಪನ್ಪುನ ಮಾತ್ರೊಗು ಪ್ರತೀ ಬಾಸೆಗ್ ಅಯಿತವೇ ಆಯಿನ ಲಿಪಿ ಇಪ್ಪೊಡುಂದು ಅತ್ತ್. ಉದಾರ್ಮೆಗ್: ಕೊಡವ, ಬ್ಯಾರಿ, ಕೊಂಕಣಿ ಬಾಸೆಲೆಗ್ ಲಿಪಿ ಇದ್ದಿ. ಕರ್ನಾಟಕೊ ರಾಜ್ಯೊಡು ಈ ಬಾಸೆಲೆಗ್ ಕನ್ನಡೊ ಲಿಪಿನ್ ಗಳಸೊಂದುಲ್ಲೆರ್.  ಅಂಚಾದ್ ಬಾಸೆಲೆಗ್ ಅಯಿತವೇ ಆಯಿನ ಲಿಪಿ ಇದ್ದಿ. ಅಂಚನೇ ರಡ್ಡ್ ಬಾಸೆಲೆ ಲಿಪಿ ಒಂಜೇ ಆಯಿ ಮಾತ್ರೊಗು ಆ ರಡ್ಡ್ ಬಾಸೆಲಾ ಒಂಜೇ ಅತ್ತ್. ಉದಾ:ಹಿಂದಿ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಾಠಿ ಬಾಸೆಗ್ ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿನ್ ಗಳಸುವೆರ್. ಅಂಚನೇ ಒಂಜೇ ಬಾಸೆನ್ ಪಾತೆರುನ ಜನೊಕುಲು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಲಿಪಿಲೆನ್ ಗಳಸುವೆರ್. ಉದಾ: ಕೊಂಕಣಿ ಪಾತೆರುನ ಕನ್ನಡಿಗೆರ್ ಕನ್ನಡೊ ಲಿಪಿನ್, ಗೋವಾದಕುಲು ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿನ್ ಗಳಸುವೆರ್. ತುಳು ಬಾಸೆದಕು ಬರೆನಗ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿನ್/ರೋಮನ್ ಲಿಪಿನ್ ಗಲಸೊಂದು ಉಲ್ಲೆರ್. ತುಳುಕ್ಕು ಲಿಪಿ ಉಂಡು, ಅಂಡ ಅಯಿತ್ತ ಬಲಕೆ ಇಜ್ಜಂದೆ ಜನಕುಲೆಗ್ ಅವು ಗಲಸುನೆ ಎಂಚ ಪನ್ಪುನವು ತೆರಿದ್ ಇಜ್ಜಂಡ್. ಇತ್ತೆ ಮಸ್ತ್ ಜನ ತುಳು ಬಾಸೆ ಅಂಚನೆ ತುಳು ಲಿಪಿತಂಚಿ ಮನಸ್ಸ್ ಮಲ್ತೊಂದು ಉಲ್ಲೆರ್.

## ಪ್ರಪಂಚೊದ ಲಿಪಿಲು
* ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಲಿಪಿ  
* ಸಿರಿಲಿಕ್
* ಹಾಂಗುಲ್
* ಅರಬಿಕ್ ಲಿಪಿ 
* ಅಬ್ಜದ್ 
* ದೇವನಾಗರಿ 
* ಅಬುಗಿದ
* Syllabaries 
* Chinese characters  
* logographic

## ಪಿದಯಿದ ಕೊಲಿಕ್ಕೆಲು
* ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ
* ಅಲೆಕ್ಸ್ ಮೆಲ್ವಿಲ್ಲೆ ಬೆಲ್ ಮುಕುಲ್ನ ಗೋಚರ ಭಾಷಣೊದ ವಿಮರ್ಸೆ
* Visible Speech with IPA equivalents (Omniglot.com)
* Visible Speech as a Means of Communicating Articulation to Deaf Mutes (American Memory: Alexander Graham Bell Family Papers)
* Description and Overview of Visible Speech, with fonts
*  Visible Speech, by Alex M. Bell through Google books
* Primer of Phonetics, by Henry Sweet through Google books. A manual on Sweet's revision of Visible Speech, Organic Speech

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತುಳು
ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಬಾಸೆ
ಉಮೊಜ

**ಉಮೊಜ** ಪಂಡ ಕೀನ್ಯಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಬುಡಕಟ್ಟ್ ಜನಾಂಗೊದಕುಲೆನ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಹಳ್ಳಿ.  ಉಂದು ೧೯೯೦ಡ್ ಉಂಡಾಯಿನ ಪೊಸ ಊರು. ಈ ಊರುಡು ಆಂಜೊಲೆಗ್ ನಿಸೇದೊ ಮುಲ್ಪ ಪೊಂಜೊಲು ಮಾತ್ರ ಉಪ್ಪುವೆರ್.  ಉಮೊಜಗ್ ಇತ್ತೆ ೨೫ನೆ ಒರ್ಸೊದ ಸಂಬ್ರಮೊ.  ಈ ಊರುಗ್ ಆಂಜೊಲೆಗ್ ಪ್ರವೇಸೊ ಇಜ್ಜಿ. ಮುಲ್ಪ ಕಿನ್ಯ ಜೋಕುಲು ಬುಕ್ಕೊ ಪೊಂಜೊಲು ಮಾತ್ರ ಉಪ್ಪುವೆರ್.  ಈ ಊರುಡು ಸಾಲೆಲೆ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರೊ ಬುಕ್ಕೊ ತರಬೇತಿ ಸಿಬಿರೊಲು ಮಾತ ಉಂಡು.  ಈ ಊರುನು ಸಂಬೂರುದ ರೆಬೆಕಾ ಲೊಲೊಸೊಲಿ ಪನ್ಪಿ ಪೊಂಜೊವು ಉಂಡು ಮನ್ತೆರ್

## ರೆಬೆಕಾ ಲೊಲೊಸೊಲಿ
**ರೆಬೆಕಾ ಲೊಲೊಸೊಲಿ** ೧೯೬೨ ವಂಬೊ ಪನ್ಪಿ ಊರುಡು ಪುಟ್ಟ್ ಬಲತೆರ್.  ಸಾಲೆಡ್ ವಿದ್ಯಾಬ್ಯಾಸೊ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ತನ್ನೊ ೧೮ನೆ ಒರ್ಸೊಡು ಫೆಬಿಯನೊ ಡೆವಿಡ್ ಲೊಲೊಸೊಲಿ ಪನ್ಪುನಾರೆನ್ ಮದಿಮೆ ಆಯೆರ್.  ರಡ್ಡ್ ಜನಲ ವ್ಯಾಪಾರೊ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ನೆಮ್ಮದಿದ ಜೀವನೊ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್.  ರಾಜಕೀಯಡ್ ಒಂತೆ ಪ್ರಬಾವಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಯಿನ ರೆಬೆಕಾ ೧೯೯೦ನೆ ಇಸವಿಡ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೈನಿಕೆರ್ರ್ದ್ ಅತ್ಯಾಚಾರೊ ಆಯಿನ ಪೊಂಜೊಲೆನ ರಕ್ಷಣೆಗ್ ಸಹಾಯೊ ಮನ್ಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ಪುವೆರ್.  ಈ ವಿಚಾರೊರ್ದಾತ್ರೊ ರೆಬೆಕನ್ ಅರೆನ ಕಂಡನಿ ದೂರ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆ ಊರೂದ ಜನೊಕುಲು ರೆಬೆಕಾನ ಏಳಿಗೆನ್ ಸಹಿಸಾವೆರೆ ಆವಂದೆ ಆರೆಗ್ ಪೆಟ್ಟ್ ಪಾಡುವೆರ್.  ಅಪಗ ಫೆಬಿಯನೊ ಆರೆನ ರಕ್ಷಣೆಗ್ ಬರ್ಪುಜೆರ್ ಅಯಿಕಾತ್ರ ಕಂಡನಿಯನ್ ಬುಡ್ಪೆರ್. ಸಂಬೂರು ಬುಡ್ಡು ಬತ್ತ್‌ದ್ ಉಮೊಜ ಪನ್ಪಿ ಎಲ್ಯ ಪೊಂಜೊಲು ಮಾತ್ರೊ ಉಪ್ಪುನ ಊರುನು ಕಟ್ಯೆರ್.  ಆಂಜೊಲೆಗ್ ಪ್ರವೇಶ  ನಿಸೇದೊ  ಮಲ್ತೆರ್

## ಕಾರಣ
ಪುರುಸೊ ಪ್ರದಾನವಾಯಿನ ಸಂಬೂರುಡ್ ಪೊಂಜೊಲೆನ ಮಿತ್ತ್ ಬಾರಿ ದೌರ್ಜನ್ಯೊ ನಡತ್ತೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್.  ಕಿನ್ಯ ಪ್ರಾಯದ ಪೊಣ್ಣುಲೆನ್ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರಾಯದ ಪರಬೆರೆಗ್  ಬಲವಂತವಾದ್ ಮದಿಮೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್.  ಅತ್ಯಾಚಾರೊ, ಪೊಣ್ಣುಲೆನ್ ಜನನಾಂಗ ತುಂಡು ಮಲ್ಪುನಿ, ಪೆಟ್ಟ್ ಪಾಡುನಿ ಉಂದು ಅಲ್ಪ ನಡಪುನಂಚಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯೊಲು.  ಉಮೊಜದ ಮುಟ್ಟದ ಊರುಡು ಬ್ರಿಟಿಸ್ ಸೈನಿಕೆರೆನ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರೊ ಇತ್ತ್ಂಡ್.  ಪೊಂಜೊಲು ಕುರಿ ಮೆಪಯೆರೆ, ಕನಕ್ ಕನಯೆರೆ ಪೊನಗ ಬ್ರಿಟಿಸ್ ಸೈನಿಕೆರ್ ಅಕುಲೆನ್ ಬಲವಂತಡ್ ಅತ್ಯಾಚಾರೊ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್.  ಬ್ರಿಟಿಸ್ ಸೈನಿಕೆರೆಡ್ದ್ ಅತ್ಯಾಚಾರೊ ಆಯಿನ ಪೊಂಜೊಲೆನ ಅಕುಲೆನ ಕಂಡನಲ್ಲು ಬೇನೆ ಮಲ್ಪುನೆದ ಒಟ್ಟುಗು ಕೆರ್ಪುನ ಪ್ರಯತ್ನಲ ಮನ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್.  ಈ ಮಾತ ಕಸ್ಟೊನು ಎದುರಿಸಯೆರೆ ಬೊಡಾದ್ ಬ್ರಿಟಿಸ್ ಸೈನಿಕೆರೆಡ್ದ್ ಅತ್ಯಾಚಾರೊ ಆಯಿನ ೧೪ ಪೊಂಜೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ರೆಬೆಕಾ ಲೊಲೊಸೊಲಿ ಪೂರಾ ಒಟ್ಟಾದ್ ಉಮೊಜ ಪನ್ಪಿ ಎಲ್ಯ ಹಳ್ಳಿ ಕಟ್ಯೆರ್.  ಸಂಬೂರುದ ಪುರುಸ ಪ್ರದಾನವಾಯಿನ ಪದ್ಧತಿನ್ ವಿರೋದಿಸಯೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್.

## ಜೀವನೊ
ಅಲ್ಪದ ಪೊಂಜೊಲು ಎಲ್ಯ ಗುಡ್ಚಿಲ್ಲ್‌ಡ್ ಜೀವನೊ ಮಲ್ಪುವೆರ್.  ಆ ಗುಡ್ಚಿಲ್ಲ್‌ನ್ ಮಣ್ಣ್ ಬುಕ್ಕೊ ಅಂಬಿನ್ ಬೆರತ್‌ದ್ ಕಟ್ಟ್‌ದುಪ್ಪುವೆರ್.  ಅಕುಲೆನ ಗುಡ್ಚಿಲ್ಲ್ ಸುತ್ತ ಮುಳ್ಳುದ ಬೇಲಿ ಮನ್ತುದುಪ್ಪುವೆರ್.  ಆಂಜೊಲೆಗ್ ಮುಲ್ಪ ನಿಸೇದೊ ಆಂಡಾ ಪೊಂಜೊಲು ಅಕುಲೆನ ಜೀವನೊ ಸಂಗಾತಿಲೆನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಪೊಪುನಂಚಿನ ಅವಕಾಸೊ ಉಂಡು.

## ಜನ ಸಂಕ್ಯೆ
ಅಲ್ಪದ ಜನಸಂಕ್ಯೆ ಮಸ್ತ್ ಕಡಿಮೆ ಸುಮಾರ್.  ೪೫-೫೦ ಪೊಂಜೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ೨೦೦-೨೨೦ ಜೋಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್.

## ಸಂಪೊತ್ತು
ಅಲ್ಪದ ಪೊಂಜೊಲು ಜೀವನೊದ ಸಾದಿಗ್ ಬೋಡಾದ್ ಸಂಬೂರುದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ  ಕರ ಕುಸಲ ವಸ್ತುಲೆನ್ ಮಾರಾಟ ಮಲ್ಪುವೆರ್.  ಮಣಿ ಸರೊಕುಲೆನ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಮಾರಾಟ ಮಲ್ಪುವೆರ್.  ಬೀರ್‌ದ ಲೆಕ್ಕನೆ ಉಪ್ಪುನ ಅಕುಲೆನ ಇಲ್ಲಡೆ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತಿನ  ಕಡಿಮೆ ಅಮಲ್‌ದ ಆಸರ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಮಾರಾಟ ಮಲ್ತೊಂದು ಕಾಸ್ ಸಂಪಾದನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಇಡೆಗ್ ಪ್ರವಾಸಿಲು ಜಾಸ್ತಿ ಬರ್ಪೆರ್.  ಮುಲ್ಪ ಸಂಬೂರುದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕರ ಕುಸಲ ವಸ್ತುಲೆಗ್ ಜಾಸ್ತಿ ಬೇಡಿಕೆ ಉಂಡು.

## ವಿದ್ಯಾಬ್ಯಾಸೊ
ಇತ್ತೆ ಉಮೊಜದ ಜೋಕ್ಲೆಗ್ ಸಾಲೆಡ್ ವಿದ್ಯಾಬ್ಯಾಸೊ ಕಲ್ಪುನ ಅವಕಾಸೊ ಉಂಡು.  ದುಂಬು ಸಂಬೂರುಡು‍ ಜೋಕ್ಲೆಗ್ ೫-೬ ಒರ್ಸೊ ಪ್ರಾಯೊ ಆನಗ ಕುರಿ ಮೆಪವುನ, ಕಯಿಕಂಜಿ ಮೆಪವುನ ಕೆಲಸ ಕೊರೊಂದಿತ್ತೆರ್.  ಇತ್ತೆ ಉಮೊಜಡ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರೊ, ತರಬೇತಿ ಸಿಬಿರೊಲು ಮಾತ ತಾಪನೆ ಆದ್ ಜೋಕುಲು ಓದುನೆಟ್, ಬರೆಪುನೆಟ್, ಕಲೆ, ಗೊಬ್ಬು ಮಾತೆಟ್ಲ್ ಪ್ರತಿಬಾವಂತೆರಾತೆರ್.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಊರುಲು
ವರ್ಗೊ:ದೇಶೊಲು
ಕೊರಗ

ಕರ್ನಾಟಕರಾಜ್ಯೊದ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಆದಿವಾಸಿ ಜನಾಂಗಡು ಕೊರಗ ಒಂಜಿ ಜಾತಿದ ಪುದರ್. ಮೊಕಲೆಗ್ ಕೊರಗೆ, ಕೊರಗೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್.  ಮೊಕ್ಲೆನ ಈ ಜನಾಂಗೊ ಮುಗೇರೆರೆಡ್ದ್ ಕಮ್ಮಿ.  ಆ ದಿನೊಕ್ಲೆಡ್ ಈ ಜನಾಂಗೊ ಪಂಡ ಅಲೆಮಾರಿ ಜೀವನ ಕ್ರಮೊಟ್ಟು ಕಾಡ್‍ಡ್ ವಾಸ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಪಿರಾಕ್ ಡ್ ಮೊಕುಲು ಪಗೆಲ್‍ಡ್ ಬೋಂಟೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಮುಜ್ಜು, ಏಮೆ, ಮುಗ್ಗೆರ್ ಇಂಚಿತ್ರಿ ಪ್ರಾಣಿಲೆನ್  ತಿಂದೊಂದು ಬದ್‍ಕೊಂದಿತ್ತೆರ್.  ಕಾಲೊ ಕರಿನಂಚ ಬುದ್ಧಿ ಬುಲೆದ್ ಊರು ಸೇರ್ಂಡಲಾ ಕಾಡ್‍ದ ನಂಟ್‍ನ್ ಬುಡ್‍ಜೆರ್.  ಮೊಕುಲು ಕಾಡ್‍ಡ್ ತಿಕ್ಕುನ ಬೆದ್‍ರ್ ಬೂರುಲೆಡ್ದ್  ಕುಡುಪು, ತಟ್ಟಿ ಕುಡುಪು, ಪೇರ್ ಅರ್ಪುಕುರುವೆ, ಕುರುವೆ, ಕಾಂಟ್ಯಲೆನ್ ಮುಡೆದ್ ಅಯಿಟ್ ಬತ್ತಿನ ಕಾಸ್‍ಡ್ ಜೀವನ ಸಾಗೊಂದಿತ್ತೆರ್.  ಮೆಕ್ಲೆನ್ ತೋಟಿ ಬೇಲೆಗಾದ್ ಪೇಂಟೆದಕುಲು ಗಳಸೊಂದಿತ್ತೆರ್.  ಕೊರಗ ಜನಾಂಗೊದಕುಲು ಹಳ್ಳಿದ ಸತ್ತೊ ಪೆತ್ತ ಬುಕ್ಕೊ ಎರ್ಮೆದ ಚರ್ಮೊ, ಕೊಂಬು ಬುಕ್ಕೊ ಎಲುನು ಚೋಲಿ ಒಯ್ತ್‌ದ್ ಮಾಪಿಳ್ಳೆನಕ್ಲೆಗ್ ಮಾರೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಕೊರಗ ಜನಾಂಗೊದಕುಲು ಮದುಮೆ, ಪರ್ಬೊದ ಒನಸ್ಡ್ ಬುಡ್ಪುನ ಮಡೆನ್ ತಿನೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಆಂಡ ಇತ್ತೆ  ಕೊರಗ ಜನಾಂಗೊದಕುಲು ಅಜಲ್ ಪದ್ಧತಿಡ್ದ್ ಬುಡುಗಡೆ ಆತೆರ್.

## ಕೊರಗೆರೆ ವೃತ್ತಿ
#ಕೃಷಿ
#ಡೋಲುವಾದನ ಬುಕ್ಕೊ ಡೋಲು ತಯಾರಿ
# ತಾರೆದ ತೆಪ್ಪುಡ್ದು ಬಲ್ಲ್ ತಯಾರಿ
# ಬೆದರ್, ಬೂರುಲೆಡ್ದ್ ಕುರುವೆ, ಕಾಂಟ್ಯ, ಕುಡುಪು ತಯಾರಿ
# ಬಜ್ಜೆಯಿದ ಮರತ್ತ ಪಾಲೆಡ್ದ್ ಮುಟ್ಟಾಲೆ ತಯಾರಿ ಬುಕ್ಕೊ ಬಳಕೆ

## ಕೊರಗೆರೆನ ಪಂಗಡೊಲು
* ತಪ್ಪು ಕೊರಗೆರ್
* ಚಿಪ್ಪಿ ಕೊರಗೆರ್
* ಅಂಡೆ ಕೊರಗೆರ್
* ಮುಂಡು ಕೊರಗೆರ್
* ಬಾಕುಡ ಕೊರಗರ್
## ಆರಾಧನೆ
ಕೊರಗೆರ್ ಕೊರಗ ತನಿಯೆ ಪನ್ಪಿ ಭೂತೊನು ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೊರಗ ತನಿಯ ದೈವಸ್ಥಾನೊಲು ಕೊರಗೆರೆನ ಅಧಿಕಾರೊಡೇ ನಡಪುಂಡು. ಆಂಡ ಕೆಲವು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಜಾತಿದಕುಲು ನಡಪಾವುನ ದೈವಸ್ಥಾನೊಳುಲಾ ಉಂಡು. ಕೆಲವು ಕಡೆ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಜಾತಿದಕಲ್ನ ಕುಟುಂಬದ ದೈವ ಆದ್ ಲಾ ಕೊರಗ ತನಿಯನ ಆರಾಧನೆ ನಡಪುಂಡು. ಕೊರಗ ತನಿಯ, ಕೊರಗಜ್ಜೆ ಆರಾಧನೆ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡೊ ಜಿಲ್ಲೆಡಾಂಡ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆದಂಚಿ ನೀಚ ದೈವ ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ ಡ್ ಈ ಆರಾಧನೆ ನಡಪುಂಡು.  ಕೊರಗೆರ್, ದೇವಸ್ಥಾನೊಳೆಡ್, ದೈವಸ್ಥಾನೊಳೆಡ್, ಸೈತಿನಕಲ್ನ ದಿನತ್ತಾನಿ ದೋಲು ಗುದ್ದೆರೆ ಪೋಪೆರ್. ಅಂಚಾದ್ ತುಳು ನಾಡ್ ದ ಆರಾಧನೆಡ್ ಕೊರಗೆರೆಗ್ ಪ್ರಾಶಸ್ಥ ಉಂಡು.

ದಟ್ಟ ಕಪ್ಪು ಬನ್ನೊದ ಕೊರಗೆರ್ ಗುಂಗುರು ಕೂಜಲ್, ಚಪ್ಪಟೆ ಮೂಂಕು, ಅಗಲವಾಯಿ ಮುಂಡೊ, ಹರಿತ ಕಣ್ಣ್, ದಪ್ಪೊ ಬಿಮ್ಮೊಟಿ, ಗಟ್ಟಿ ಜುವೊ ಇತ್ತಿನಕುಲು.  ದವ್ಡೆ ಒಂತೆ ದೂಂಚಿ.  ಕೆಪ್ಪಟೆದ ಎಲು ಎತ್ತರೊ.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಜಾತಿಲೂ
ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ
ಕಣಿಲೆ

**ಕಣಿಲೆ** ಪಂಡ ಬೆದ್ರ್‌ದ ಮುಂಗೆ. ಬೆದುರುದ ಪುಂಡೆಲ್Fದ ಮುದೆಲ್ಡ್ ಮರಿಯಲೊಗು ಪಿಲ್ಲೆಲು ಪುಟ್ಯರೆ ಮುಂಗೆ ಬರ್ಪುಂಡು. ಐಕ್ ಕಣಿಲೆ ಪಂಡ್ದ್  ಪನ್ಪೆರ್. (ಲತ್ತ್ ಬೆದ್‍ರ್). ಕಣಿಲೆನ್ ಕನ್ನಡೊಡು ಕಳಲೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಇಂಗ್ಲಿಷ್‍ಡ್ *Bamboo shoot* ಪನ್ಪರ್. ಬೆದ್ರ್ದ ತೆಗ್‍ರ್ ಕೊಯಿದ್ ಅಟಿಲ್‍ಡ್ ಉಪಯೋಗ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಕಣಿಲೆಡ್ ಮರ್ದ್‌ದ ಸತ್ವ ಉಪ್ಪುನೆರ್ದಾತ್ರ ಆಟಿ ತಿಂಗೊಳುಡು ಜಾಸ್ತಿಯಾದ್ ಅಟಿಲ್‍ಡ್ ಉಂದೆನ್ ಗಳಸುವೆರ್. ಬೆದ್ರ್ದ ಪುಂಡೆಲ್‍ಡ್ ಇತ್ತಿನ ಅಯಿನ ತೆಗ್‍ರ್ ಕಿನ್ಯ ಉಪ್ಪುನಗನೆ ಕೊಯ್ಯೊಡು ಜಾಸ್ತಿ ಉದ್ದ ಆನಗ ಕಣಿಲೆ ಬುಲೆದ್ ತಿನರೆಗ್ ಆಪುಜಿ. ಜಾಸ್ತಿ ಪಂಡ ಒಂಜಿ ಒಂಜರೆ ಫೀಟ್ ದಾತ್ ಉದ್ದ ಆಪುನೆಗ್ ದುಂಬೆ ಕೊಯಿಂಡ ಎಡ್ಡೆ.

## ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪುದರುಲ್
ಇಂಗ್ಲಿಸ್- ಬ್ಯಾಂಬೊ ಶೋಟ್
ಕನ್ನಡ    -ಕಳಲೆ
ತುಳು    -ಕಣಿಲೆ

## ಕಣಿಲೆದ ಉಪಯೋಗ
ಕಣಿಲೆ ಮಸ್ತ್ ಮೆದುವಾದ್ ಕೊಯಿಯೆರೆ ಸುಲಭ ಉಂಡು.ಉಂದೆನ್ ಉಪ್ಪಡ್ ಪಾಡೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಕಜಿಪುಗ್ ಉಪಯೋಗ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಉಂದೆಟ್ ಮರಕೆರೆಂಗ್ಡ್ ಉಪ್ಪುನಂಚಿನ ವಿಷಪೂರಿತವಾಯಿನ ಒಂಜಿ ಬಗೆತ ಗ್ಲೂಕೊಸೈಡ್(Glucoside) ಉಪ್ಪುನೆರ್ದಾತ್ರ ಉಪಯೋಗ ಮನ್ಪುನಗ ಮಸ್ತ್ ಜಾಗ್ರತೆ ಉಪ್ಪೊಡು. ಉಪಯೋಗ ಮನ್ಪುನೆಗ್ ದುಂಬು ಉಂದೆನ್ ಸಣ್ಣ ಕೊಚ್ಚಿದ್ ನೀರ್‌ಡ್ ಬೊದಲೆರೆ ಪಾಡ್‍ದ್ ೩-೪ ದಿನ ಕರಿದ್ ನೀರ್‍ನ್ ಪೂರ ಚೆಲ್ಲ್‌ದ್, ಬೇತೆ ನೀರ್‍ಡ್ ಕೊದಿಪಾವೊಡು ಬುಕ್ಕೊ ಕನಿಲೆ ಕೊದಿದ್ ಬೆಯಿತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಒರಿನ ನೀರ್‌ನ್ ಪೂರಾ ಚೆಲ್ಲ್‌ದ್ ಅಟಿಲ್‍ಗ್ ಗಳಸೊಲಿ

## ಮರ್ದ್‌ದ ಉಪಯೋಗ
* ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿನ್ ಜಾಸ್ತಿ ಮಲ್ಪುಂಡು.ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಬುಕ್ಕೊ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಡ್ದ್ ಬರ್ಪಿನಂಚಿನ ಸೀಕ್‌ನ್ ತಡೆಪುಂಡು. ಉಂದು ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯಕುಲು ಮರಿಯಳೊಡು ಶೀತ ಬರ್ಸದಪಗ ತಿನೊಂದಿತ್ತಿನ ತೆನಸ್ಸ್
* ಕಣಿಲೆಡ್ ಫೈಟೊಸ್ಟೆರಾಲ್ ಬುಕ್ಕೊ ಫೈಟೊನ್ಯೂಟ್ರಿಯೆಂಟ್‌ಲು ಜಾಸ್ತಿ ಉಪ್ಪುಂಡು.ಉಂದು ಸರೀರೊಗು ಅಗತ್ಯ ಇಜ್ಜಾಂದಿನ ಚರ್ಬಿನ್ (ಕೊಲೆಸ್ಟ್ರಾಲ್) ಕರದ್ ಪಿದಯಿ ಪೋಪಿನಲೆಕ್ಕ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ನಮ್ಮ ಹೃದಯದ ಆರೋಗ್ಯೊನು ಎಡ್ಡೆ ಮಲ್ಪುಂಡು.
* ಕಣಿಲೆಡ್ ಪೊಟಾಶಿಯಮ್ ಬುಕ್ಕೊ ರಂಜಕ ಜಾಸ್ತಿ ಉಪ್ಪುನೆಡ್ಡಾತ್ರ ಎಲುತ ಆರೋಗ್ಯೊಗು ಎಡ್ಡೆ ಸಹಾಯ ಆಪುಂಡು
* ಕಣಿಲೆಡ್ ಜಾಸ್ತಿ ಸಿಲಿಕಾ ಅಂಶ ಉಪ್ಪುನೆಡ್ದಾತ್ರ ಚರ್ಮೊದ ಅರೋಗ್ಯುಗುಲ ಎಡ್ಡೆ

## ಅಟಿಲ್ಡ್
ಉಂದೆನ್ ಭಾರತೊಡು ಮಾತ್ರವತ್ತಂದೆ ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡೊಲೆಡ್ ಪೂರ ಅಟಿಲ್‍ಡ್ ಗಳಸುವೆರ್ 
ಕನಿಲೆದ ಉಪ್ಪಡ್ ಜೀರ್ಣೊಗು ಎಡ್ಡೆ; ಬಡವು ಉಂಡು ಮಲ್ಪುಂಡು
ಕಣಿಲೆನ್ ಉಪ್ಪುಡು ಪಾಡ್‍ದ್ ದೀದ್ ಬೋಡಾಪಿನಪಗ ಉಪಯೋಗ ಮನ್ಪೊಲಿ.

## ಫೋಟೊಕುಲು

File:Bamboo sprouts in basket.jpg|Whole bamboo shoots after being harvested
Image:BambooShoot.JPG|Shoots of bamboo, ಕನಿಲೆದ ತೆಗ್ ರ್
File:Big Bamboo Shoot (Joi Ito).jpg|Bamboo shoot, already too old to be eaten
File:TakenokoBambooSprouts.jpg|Bamboo shoots for sale in a supermarket in Japan
File:Thorny Bamboo.jpg|Growth in Taiwan regional low elevation flat land thorn bamboo shoots.
File:Brotes de bambú enlatados.JPG|Canned bamboo shoots.
File:Yam no mai.jpg|*Yam no mai*, a northern Thai salad ಕನಿಲೆದ ಸಲಾಡ್
File:Bambooshootjf3760.JPG|Philippine *Ginataáng labóng*, bamboo shoots cooked in coconut milk 
File:KANILE.jpg|thumb|Tender Bamboo plant used for dishes in Tulunadu


## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಸಸ್ಯೊಲು
ವರ್ಗೊ:ತೆನಸ್
ಯಶ್ಮಿತಾ ಬೆಳ್ಳೂರು

ಅಂತರಾಷ್ಟೀಯ ಮಟ್ಟೊಡು ಭಾರತದ ಕೀರ್ತಿ ಪತಾಕೆನ್ ರಾಪಾಯಿನ ಕ್ರೀಡಾತಾರೆ **ಯಶ್ಮಿತಾ ಬೆಳ್ಳೂರು**. ಬಂಗಾರ್ದ ಪದಕ ಗೆಂದಿನ ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಪೆರ್ಮೆದ ಪೊಣ್ಣು.

## ಜೀವನ
ಬಡತನದ ಜೀವನೊಡುಲ ಮಿಂಚಿನನಂಚಿನ ಕ್ರೀಡಾತಾರೆ ಯಶ್ಮಿತಾ. ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಬೆಳ್ಳೂರು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ದ ಮಿತ್ತಜಾಲ್ ಪನ್ಪಿ ಎಲ್ಯ ಊರುಡು ಕೃಷಿತ ಬೇಲೆ ಅಂಚನೆ ಕೂಲಿ ಬೇಲೆ ಪೋಪಿನಂಚಿನ ಸುಬ್ಬಣ್ಣ ಬುಕ್ಕೊ ಸುಮತಿ ದಂಪತಿಲೆನ ಮೂಜಿ ಜೋಕುಲೆಡ್ ರಡ್ಡನೆದ ಮಗಳಾದ್ ಯಶ್ಮಿತಾ ಪುಟ್ಯೆರ್. ದಿನ ದಿನ ಬೆಂದಿನವು ದಿನ ದಿನತ ಖರ್ಚಿಗ್ ಸರಿ ಆಪಿನಂಚಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಆಂಡ ಮಲೇಶಿಯಾ ಪಂದ್ಯಾಟಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಪಿನಂಚಿನ ಯಶ್ಮಿತಾನ  ಮಲ್ಲ ಕನೊಕು ಸರಕಾರ ಸಹಾಯ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಮಲೇಶಿಯಾದ ಪ್ರವಾಸದ ಮಲ್ಲ ಮೊತ್ತದ  ಖರ್ಚಿನ್ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ವರ್ಗ ವಿಭಾಗೊರ್ದ್ ಸರಕಾರ ಮಂಜೂರು ಮಲ್ತ್ ದ್  ಮೆರೆನ ಸಾಧನೆಗ್ ಬೆರಿ ಸಹಾಯ ಕೊರ್ಂಡ್.

## ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ಯಶ್ಮಿತಾ ಬೆಳ್ಳೂರು ಮೆರೆನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸನು ಎ. ಎಲ್. ಪಿ. ಶಾಲೆ ಬೆಳಿಂಜ ಬುಕ್ಕೊ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಶ್ರೀ ಅನ್ನಪೂರ್ಣೇಶ್ವರಿ ಶಾಲೆ ಅಗಲ್ಪಾಡಿಡ್ ಮಲ್ತೆರ್. ದೈಹಿಕ  ಶಿಕ್ಷಣ ಶಿಕ್ಷಕೆರಾಯಿನ ಶಶಿಕಾಂತ ಬಲ್ಲಾಲ್ ಯಶ್ಮಿತಾನ ಕ್ರೀಡಾಸಕ್ತಿನ್ ಪೊಲಬು ಮನ್ತ್ ದ್ ತರಬೇತಿ ಕೊರ್ಪುನೆದೊಟ್ಟುಗು ಸಲಹೆ, ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರ್ದು  ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಲ್ತೆರ್.

## ಸಾಧನೆ
ಮಲೇಶಿಯಾಡ್ ನಡತಿನ ಪೊಂಜೊವುಲೆನ ತ್ರೊ ಬಾಲ್ ಪಂಥೊಡು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಕೂಟೊನು ಸೋಪಾದ್ ಭಾರತದ ವಿಜಯ ಪತಾಕೆನ್  ದೆರ್ತ್ ಪತ್ತಿನ ತುಳುವಪ್ಪೆನ ಮಗಳ್ ಗಡಿನಾಡ ಪ್ರತಿಭೆ ಯಶ್ಮಿತಾ ಬೆಳ್ಳೂರು.ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದೊಟ್ಟುಗು ಕ್ರೀಡಾಭ್ಯಾಸನು ಮಲ್ತ್‌ದ್  ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಜೀವನಡೆ ಶಾಲಾ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದ ನಾಯಕಿಯಾದ್ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಪಡೆಯೊಂದು ತನ್ನ ಕಿನ್ಯ ಪ್ರಾಯೊಡೆ ಭಾರತ ಕೂಟೊಡು ಸೇರ್ದ್ ಅಂತರಾಷ್ಟೀಯ ಮಟ್ಟೊಡು ಗೊಬ್ಬುದು ಭಾರತೊಗು ಕೀರ್ತಿ ಕನತಿನಾರ್ ಗಡಿನಾಡ್ ದ ಪೆರ್ಮೆದ ಪೊಣ್ಣು ಮಗಳ್ ಯಶ್ಮಿತಾ 

## ಆಸಕ್ತಿ
ಯಶ್ಮಿತ ಕ್ರೀಡಾಸಕ್ತಿದೊಟ್ಟುಗು ಕಥೆ ಕವಿತೆ ಬರೆಪುನಂಚಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತಿನಂಚಿನ ಬಹುಮುಖ ಪ್ರತಿಭೆ. ಎಸ್. ಎಸ್. ಎಲ್. ಸಿ. ಪರೀಕ್ಷೆಡ್ ಶೇಕಡಾ ೮೫% ಅಂಕ ಪಡೆದ್ ಆಟೊಡು ಮಾತ್ರತ್ತ್ ಪಾಠೊಡುಲ ಪ್ರತಿಭಾವಂತೆ ಪನ್ಪುನೆನ್ ತೋಜ್ಪಾದ್ ಕೊರ್ತೆರ್.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ತುಂಬೆ

**ತುಂಬೆ**ನ್ ರುದ್ರಪುಷ್ಪ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ನೆನ್ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾದ್ *[https://en.wikipedia.org/wiki/Leucas_aspera Leucas aspera]* ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ತುಂಬೆದ ಪೂನು ಸಂಸ್ಕೃತೊಡು ದ್ರೋಣಪುಷ್ಪ ಅತ್ತ್ಂಡ ಚಿತ್ರಕ್ಷುಪ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ತೆಲುಗು ಬಾಸೆಡ್ ತುಮ್ಮಿಚಿಟ್ಟು. ಉಂದು ಶಿವ ದೇವೆರೆಗ್ ಇಷ್ಟವಾಯಿನ ಪೂ ಆಪಿನ ಒಂಜಿ ದಯಿ ತುಂಬೆದಯಿ.

## ದಯಿತ ವಿಸೇಸೊಲು
ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ ಶಿವ ದೇವೆರೆನ ಶರೀರೊಡು ವಿಷ ಸೇರಿನ ಪೊರ್ತುಡು ಅವೆನ್ ತಗ್ಗಯೆರೆ ಬೋಡಾದ್ ತುಂಬೆದ ಪೂನು ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ದೆರ್ ಗೆ ಅಂಚಾದ್ ಇತ್ತೆಲ ಶಿವನ ಪೂಜೆಗ್ ಇಷ್ಟದ ಬೊಲ್ದು ತುಂಬೆದ ಪೂನು ಅರ್ಪಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.ಆಯುರ್ವೇದದ ಮರ್ದ್‌ಡ್  ಬೊಲ್ದು ತುಂಬೆದ ಪೂ ಮಸ್ತ್ ವಿಸೇಸವಾಯಿನವು ಅವೆನ್ ಮರ್ದ್‌ಗ್ ಜಾಸ್ತಿ ಗಳಸುವೆರ್.

## ದಯಿತ ರೂಪ
ತುಂಬೆ ದಯಿ ಸುಮಾರ್ ೪೫-ಡ್ದ್ ೬೦ಸೆ.ಮೀ ಎತ್ತೆರೊಗು ಎಲ್ಯೆಲ್ಯ ಗೆಲ್ಲುಲೆನ್ ಬುಡೊಂದು ಬಳಪುಂಡು. ಸುಮಾರ್ ೧ ಇಂಚಿದಾತ್ ಉದ್ದದ ಎಲ್ಯೆಲ್ಯ ಪಚ್ಚೆ ಇರೆಕುಲು ಮೆದುವಾಯಿನ ದಂಡ್‍ದ ಸುತ್ತಲ ಅಲ್ಪಲ್ಪ ತಿರ್ತ್‌ಡ್ದ್ ಮಿತ್ತ್ ಮುಟ್ಟಲ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಬೊಲ್ದು ಬಣ್ಣದ ಎಲ್ಯೆಲ್ಯ ಪೂಕುಲು ಉಪ್ಪುಂಡು.

## ದಯಿತ ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್
ತುಂಬೆ ದಯಿಕುಲು  ಕಡಿಮೆ ನೀರ್ ದ ಅಶ್ರಯೊಡುಲ  ಅಲ್ಪಲ್ಪ ಬಿತ್ತ್ ಬೂರ್ದ್ ಅಯಿನಾತೆಗೆ ಪುಟ್ಟ್‌ದ್ ಬಳಪಿನಂಚಿನ ದಯಿಕುಲು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಬೊಲ್ದು ಬಣ್ಣದ ಎಲ್ಯೆಲ್ಯ ಪೂಕುಲು ಉಪ್ಪುಂಡು ಅವು ಅತ್ತಂದೆ ಪೂತ ತೋಟೊಲೆಡ್ ಕಾಮನ ಬಿಲ್ಲ್‌ಡ್ ಉಪ್ಪುನಂಚಿನ ಮಾತ ಬಣ್ಣದ ಪೂ ಆಪಿನಂಚಿನ ತುಂಬೆ ದಯಿಕುಲುನ್ ಪೊರ್ಲುಗು ಬೋಡಾದ್ ನಡ್ಪೆರ್.

## ಹವಾಗುಣ
ತುಂಬೆದಯಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಮಾತ ತರತ ಹವಾಗುಣೊಟುಲ ಬುಳೆಪಿನಂಚಿನ ದಯಿ. ಸೂರ್ಯನ ಬೊಲ್ಪು,ಗಾಳಿ,ನೀರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮಣ್ಣ್ ಈ ಮಾತ ಅಂಶೊಲು ಈ ದಯಿತ ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್ ಅಗತ್ಯವಾದ್ ಬೋಡಾಂಪುಂಡು.
## ಬೇತೆ ಬಾಸೆಡ್ ನೆಕ್ಕಿಪ್ಪುನ ಪುದರ್
### ತುಂಬೆ ದೈತ್ತ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪುದರ್
# ಸಂಸ್ಕೃತ - ದ್ರೋಣ ಪುಷ್ಪ, ಚಿತ್ರಪತ್ರಿಕಾ, ಚಿತ್ರ ಕ್ಷುಪ
# ಪಂಜಾಬಿ - ಗುಲ್ಡೋರ್
# ಬೆಂಗಾಲಿ - ದರುಣಫುಲಾ, ಹಲ್ಕಷ್
# ಗುಜರಾತಿ - ಕುಲನ್ ಫೂಲ್
# ಹಿಂದಿ - ಗೋಮ ಮಧುಪತಿ
# ಸಿಂಧಿ - ಕುಬೊ
# ಮರಾಠಿ - ಬಹುಫೂಲ್
# ಮುಂಬಯಿ - ತುಂಬಾ
# ತೆಲುಗು - ತುಮ್ಮಿಚಿಟ್ಟು

## ಮರ್ದ್‌ದ ಉಪುಯೋಗ
* ಜ್ವರ ಬನ್ನಗ ತುಂಬೆದಯಿತ ರಸೊಟ್ಟು ಎಡ್ಡೆ ಮುಣ್ಚಿದ ಪೊಡಿ ಬೆರೆಸದ್ ಪರ್ಂಡ ಜ್ವರ ಕಡಿಮೆ ಆಪುಂಡು.
* ತರೆಬೇನೆ ಆನಗ ತುಂಬೆದಯಿನ್ ಪೂ,ದಂಡ್ ಸಮೇತ ನೀರ್ ಡ್ ಕೊದಿಪಾವೊಡು ನೀರ್ ಎಡ್ಡೆ ಕೊದಿನಗ ನೀರ್ದ ಸೆಕೆನ್ ಮೂಂಕುಡೆ ಉಲಯಿ ಗೆತೊಂಡ ತರೆಬೇನೆ ಕಡಿಮೆ ಆಪುಂಡು.
* ಕಣ್ಣ್ ಉರಿ ಆನಗ ನೀರ್‍ಗ್ ತುಂಬೆದಯಿತ ರಸೊ ಸೇರ್ಸಾದ್ ಮೋನೆ ದೆಕ್ಕೊಡು ಕಣ್ಣ್ ತಂಪಾದ್ ಉರಿ ಕಡಿಮೆ ಆಪುನೆದೊಟ್ಟುಗು ಕಣ್ಣ್ ದ ಸುತ್ತುಲ ಇತ್ತಿನ ಕಪ್ಪು ಕಲೆ ಕಡಿಮೆ ಆಪುಂಡು.
* ಬೇನೆ ಬುಕ್ಕೊ ಬಾಪು ಇತ್ತಿನ ಜಾಗೆಗ್ ತುಂಬೆದಯಿನ್ ನೀರ್‍ಡ್ ಕೊದಿಪಾದ್ ಆ ನೀರ್‌ಡ್ ಕುಂಟು ಚಂಡಿ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಸೇಕೊ ಕೊರ್ಂಡ ಬೇನೆ,ಬಾಪು ಕಡಿಮೆ ಆಪುಂಡು.
* ಜೀರ್ಣಶಕ್ತಿ ಜಾಸ್ತಿ ಆಯೆರೆ ತುಂಬೆದಯಿನ್ ನೀರ್‌ಡ್ ಕೊದಿಪಾದ್ ಉಪ್ಪು ಪಾಡ್‍ದ್ ಪರೊಡು.ತುಂಬೆದಯಿತ ಕಷಾಯ ಪರ್ಂಡ ಜೀರ್ಣಶಕ್ತಿ ಸರಿಯಾದ್ ಬಂಜಿದ ಸಮಸ್ಯೆ ಕಡಿಮೆ ಆಪುಂಡು.
* ವಿಸೊತ್ತ ಉಚ್ಚು ತುಚ್ಚಿನ ಜಾಗೆಗ್ ತುಂಬೆದ ರಸ ಪೂಜಿಂಡ ವಿಷ ನೆತ್ತೆರ್‌ಗ್ ಸೆರುಜಿ ಪನ್ಪೆರ್.
* ಶೀತ ಆದಿಪ್ಪುನಗ  ತುಂಬೆಪೂತ ರಸೊ ದೆತ್ತ್‌ದ್ ಅಯಿಕ್ ತಿಗೆತ ನೈಯಿ ಬೆರೆಸದ್ ವನಸ್ಸ್‌ಗ್ ದುಂಬು ದೆತೊಂಡ ಶೀತ ಕಡಿಮೆ ಆಪುನೆದೊಟ್ಟುಗು ಕಫತ ಸಮಸ್ಯೆಲ ಕಡಿಮೆ ಆಪುಂಡು.
* ಚರ್ಮೊಡು ಕಲೆ ಅತ್ತಂಡ ಚರ್ಮದ ಕಿರ್ಬೆಲ್ ಇತ್ತ್ಂಡ ತುಂಬೆದ ರಸ ಪೂಜೊಡು ಅತ್ತ್ಂಡ ತುಂಬೆದಯಿತ ರಸೊನು ಮೀಪುನ ನೀರ್‍ಗ್ ಸೇರ್ಸಾದ್ ಮೀಂಡ ಚರ್ಮದ ಸಮಸ್ಯೆ ಕಡಿಮೆ ಆಪುಂಡು.
* ತುಂಬೆದ ದಯಿ ಇಲ್ಲ್ ದ ಸುತ್ತು ಮುತ್ತಡ್ ಇತ್ತ್ಂಡ ಉಮಿಲ್ ಬುಕ್ಕೊ ಕ್ರಿಮಿಕೀಟೊಲು ಪೂರಾ ದೂರ ಪೋಪ.
* ತುಂಬೆದ ರಸ ಅತ್ತ್ಂಡ ಕಷಾಯೊನು ವಾರೊಗೊಂಜಿ ಅತ್ತಂಡ ರಡ್ಡ್ ಸರ್ತಿ ದೆತ್ತೊನೊಂದು ಇತ್ತ್ಂಡ ಎಡ್ಡೆ ಸರೀರೊಡು ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಸಕ್ತಿ ಜಾಸ್ತಿಯಾದ್ ಬೇಗನೆ ಸೀಕ್‌ಡ್ ಬೂರುನ ತಪ್ಪುಂಡು.
* ಕೆಪ್ಪಡೆ ಆಂಡ ತುಂಬೆ ರಸೊಕ್ಕು ಸುಣ್ಣ ಸೇರಾದ್ ಪೂಜಿಂಡ ಗುಣ ಆಪುಂಡು.
* ಬಾಲಗ್ರಹ ತೈಲ ಮಲ್ಪನಗ ತುಂಬೆ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ದೈಯಿ
ವರ್ಗೊ:ಪೂ
ವರ್ಗೊ:ತುಳುವೆರೆ ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲು
ತುಳು ನಿಘಂಟು

ಪಂಚ ದ್ರಾವಿಡ ಬಾಸೆಡ್ ತುಳು ಬಾಸೆಲಾ ಒಂಜಾದುಂಡು.  ಅಂಚಾದ್ ತುಳುಬಾಸೆ ಕನ್ನಡ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು, ಮಲೆಯಾಳಂ ಬಾಸೆಡ್ದ್ ರಡ್ಡನೆದ ಅತ್ತ್‌.  ತುಳು ಬಾಸೆಗ್ ತನ್ನವೇ ಆಯಿನ ತುಳು ಲಿಪಿ ಇತ್ತ್‌ಂಡ್.  ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಕಾರಣೊಡ್ದಾವರೊ ತುಳು ಬಾಸೆದ ಲಿಪಿದ ಉಪಯೋಗ ಪಿರ ಬೂರ್ಂಡ್.  ಅಯಿಕ್ ಕಾರಣೊ ಕನ್ನಡೊ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು, ಮಲೆಯಾಳಂ ಬಾಸೆದಕುಲು ಮಲ್ಲ ಪ್ರಮಾನೊಡು ಸಾಹಿತ್ಯೊ ರಚನೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಪೋಯೆರ್.  ತುಳುಟು ಆತ್ ಮಲ್ಲೆಡ್ ಮಸ್ತ್ ಸಾಹಿತ್ಯೊ ಬುಲೆದ್ ಬರಂದಿನೆಡ್ದ್ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿನೇ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ತುಳು ಬರೆಯೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್.  ತುಳುನಾಡ್‍ನ್ ಆಳಿನಂಚಿನ ಚೌಟ, ಬಂಗ, ಅಜಿಲ ಅರಸುಲು ತುಳುವೆರಾಂಡಲಾ ಶಾಸನನೊಲೆನ್ ಕನ್ನಡೊಡೇ ಬರೆಪಾಯೆರ್.  ಅಕ್ಲೆನ ಆಸ್ತಾನೊಡು ಕನ್ನಡೊದ ಕವಿಕ್ಲೆನ್ ಬುಲೆಪಾಯೆರ್.  ಇಂಚಾದ್ ಪಂಚದ್ರಾವಿಡ ಬಾಸೆದ ಸಾಲ್‍ಡ್ದ್ ತುಳು ಬರಿಕ್ಕ್ ಪೋಂಡ್.  ಕುಡೊಂಜಿ ಮರ್ಗಿಲ್ಡ್ ತೂಪಿನಾಂಡ ತುಳುಟು ಮಸ್ತ್ ಮೌಕಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯೊ ಇತ್ತ್ಂಡ್.  ಅಂಚಾದ್ ಜನಪದೆರ್ ಮೌಕಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯೊನು ಬುಲೆಪಾವೊಂದು ಬತ್ತೆರ್.  ತುಳು ಲಿಪಿಟ್ಟ್  ವಿಷ್ಣುತುಂಗನ ತುಳು ಭಾಗವತೊ, ಅರುಣಾಬ್ಜ ಕವಿನ ಮಹಾಭಾರತ, ಕಾವೇರಿ, ಶ್ರೀ ದೇವಿಮಹಾತ್ಮೆ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಬೂಕುಲು ಇಂಚಿಪ ತಿಕ್ಂಡ್.  ತುಳುಟು ಬತ್ತ್‌ನ ಮಸ್ತ್ ನಿಘಂಟುಲು ಸಂಪನ್ನೊ ಆತ್‍ನೆ ಬಾಯಿ ಬಾಸೆಡು.  ಅಂಚಾದ್ ತುಳು ನಿಘಂಟುಗು ಆಯಿತವೇ ಆಯಿನ ಗುರುತು ಉಂಡು.  
## ಪಿನ್ನೆಲೆ
೧೯ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಸುರುತ ಅರ್ದೊಡ್ದು ದುಂಬು(೧೮೩೪) ಭಾರತೊಗು ಬತ್ತಿನ ಜರ್ಮನ್ ಮಿಷನರಿಲು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಬಾಸೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಅದ್ಯಯನೊನು ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ತುಳು ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೊಂದು ತುಳು ಬರೆಪಿನ ರೂಡಿ ಇತ್ತಿನೆಡ್ದೇ ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನರಿನಕುಲು  ತುಳುನು ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಟ್ಟ್ ೧೮೪೧ ಇಸವಿಡ್ದಿಂಚಿ ಅಚ್ಚಿ ಮಲ್ಪರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್.  ಕ್ರೈಸ್ತ ಮಿಶನರಿಲು ಧರ್ಮಗ್ರಂಥೊನು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಬಾಸೆಗ್ ಅನುಮಾದೊ ಮಲ್ತೆರ್.  ತುಳು ಪಾತೆರುನ ಪ್ರದೇಸೊಡು ಇಗರ್ಜಿಲೆಡ್ ತು‍ಳು ಧರ್ಮಬೋಧನೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್.  ಧರ್ಮ ಗ್ರಂಥೊನು ತುಳುಕು ತರ್ಜುಮೆ ಮಲ್ತೆರ್.  ಬಾಸೆ ಮಿಸನ್‍ದಕುಲು ತುಳುತ ಜನಪದೊ ಕಾವ್ಯೊಲೆನ್ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ತೆರ್.  ಅಂಚನೆ ಜೊತೆಟ್ ತುಳು ನಿಘಂಟ್‍ಲಾ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತೆರ್.

## ತುಳು-ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಿಘಂಟು, ೧೮೮೬
೧೮೮೬ನೆ ಇಸವಿಡ್ ತುಳುತ ಸುರೂತ ನಿಘಂಟ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತಿನಾರ್ ರೆ.ಆಗಸ್ಟ್ ಮ್ಯಾನರ್.  ೧೮೫೫ಡ್ ಭಾರತೊಗು ಬತ್ತ್‌ನ ರೆ.ಜ.ಕೇಮರರ್ ಪನ್ಪುನಾರ್ ತುಳು ಶಬ್ದಕೋಶೊದ ರಚನೆಗ್ ಅಡಿಪಾಯೊ ಪಾಡಿಯೆರ್  ಆರ್ ಕ್ರೈಸ್ತ ಮತ ಪ್ರಚಾರೊಗಾದ್ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆ ಬುಕ್ಕೊ ತುಳು ಶಬ್ದೊಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ಪುನ ಹವ್ಯಾಸೊ ದೀಡೊಂಡೆರ್.  ೧೮೫೮ಡ್ ಆರ್ ಒಡಿಪುಡು ಕಾಯಿಲೆಡ್ ತೀರ್ದ್ ಪೋಯೆರ್.  ಅಪಗ ಆರೆನ ಸಂಗ್ರಹೊಡು ೨೦೦೦ ಪದೊಕುಲು ಇತ್ತ್ಂಡ್.  ಅವ್ವೇ ಶಭ್ದೊಲೆನ್ ಬಂಡವಾಳೊ ಮಲ್ತೊಂದು ಪದೊಸಂಗ್ರಹೊ ಬೇಲೆನ್ ದುಂಬರಿತಿನಾರ್ ಎ.ಮ್ಯಾನರ್.  ೧೮೮೬ಗ್ ೨೦,೦೦೦ ಪದೊಕುಲೆ ತುಳು-ಇಂಗ್ಲಿಸ್ ರಡ್ಸ್ ಬಾಸೆದ ಪದೊಕುಲೆ ನಿಘಂಟ್ ಕುಡ್ಲಡ್ ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಸನ್ ಪ್ರೆಸ್ಡ್  ಪ್ರಕಟೊ ಆಂಡ್.  ಈ ನಿಘಂಟ್ ನ್ ಡೆಲ್ಲಿದ ಎಷ್ಯನ್ ಎಜುಕೇಶನ್ ಸರ್ವಿಸ್ ದಕುಲು ಮರು ಮುದ್ರಣ ಮಲ್ತೆರ್

## ಇಂಗ್ಲಿಷ್-ತುಳು ನಿಘಂಟು ೧೮೮೮
ತುಳು ಇಂಗ್ಲಿಸ್ ನಿಘಂಟು ಪ್ರಕಟೊ ಆಯಿನ ರಡ್ಡೇ ವರ್ಸೊಡು ಈ ಬೂಕು ಪ್ರಕಟೊ ಆಂಡ್. ಈ ನಿಘಂಟ್ ನ್ಲಾ ಬರೆತಿನಾರ್ ಅಗಸ್ಥ್ ಮೆನ್ನರ್ ಪನ್ಪಿ ಮಿಶರನರಿ. ಬಾಸೆಲ್ ಡ್ದ್ ಬತ್ತಿ ವಿದೇಶಿ ಮಿಶನರಿಳೆಗ್ ತುಳು ನಾಡ್ ಡ್ ತುಳು ಬಾಸೆಡ್ ವ್ಯವಹಾರ ಮಲ್ಪರೆ ತುಳು ಅಗತ್ಯಾದ್ ಕಲ್ಪೊಡಾಂಡ್. ಅತ್ತಂದೆ ಮಿಷನರಿಲೆಗ್ ಬೈಬಲ್ ಇಂಚಿತಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಬೂಕುಲೆನ್ ಅನುವಾದೊ ಮಲ್ಪೆರೆ ಅನುಕೂಲೊಗಾತ್ರೊ ಈ ಬಗೆತ ನಿಘಂಟ್ ರಚನೆ ಆಂಡ್ ಪನ್ಪುನ ಉದ್ದೇಸೊ ಇತ್ತ್‌ಂಡ್.

## ತುಳು ನಿಘಂಟು
೧೯೬೭ಡ್ ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯೊಡ್ದು ಪ್ರೊ.ಮರಿಯಪ್ಪ ಬಟ್ರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಪ್ರೊ. ಕೆದಿಲಾಯೆರೆ ಮುತಾಲಿಕೆಡ್ ಈ ತುಳು ನಿಘಂಟು ರಚನೆ ಆಂಡ್.  ಉಂದು ಮೆನ್ನರ್‌ನ ನಿಘಂಟುದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪೊ ಅತ್ತ್.  ಸುಮಾರ್ ೮,೦೦೦ ಪದಕುಲೆನ ಈ ನಿಘಂಟ್‍ಡ್ ತುಳುನಾಡ್‍ದ ತೆನ್ಕಾಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ಉಳ ನಾಡ್‍ದ ಬಾಸೆಲೆ ಪದೊಕುಲೆಗ್ ಸ್ತಾನೊ ತಿಕ್‍ದ್ಂಡ್.

## ತುಳು ನಿಘಂಟು : ತುಳುತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪದಕೋಶ(೧೯೭೬-೯೭)
ಯು.ಪಿ.ಉಪಾಧ್ಯಾಯೆರೆ ಮುತಾಲಿಕೆಡ್ ಪದಿನೆನ್ಮೊ ವರ್ಸೊದ ಬೇಲೆದ ಪಲವಾದ್ ತುಳು ನಿಘಂಟು ರಚನೆ ಆಂಡ್.  ಉಂದು ತುಳು-ಕನ್ನಡ-ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮೂಜಿ ಬಾಸೆಲೆಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಪದೊಕುಲೆ ಕೋಶ.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತುಳು
ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಬಾಸೆ
ವರ್ಗೊ:ತುಳು ವ್ಯಾಕರಣ
ನಾಚಿಕೆ ಮುಳ್ಳು

**ನಾಚಿಕೆ ಮುಳ್ಳು** ನಾಚಿಕೆ ತೋಜಾಪಿ ದಯಿ, ಮುಟ್ಟಿನ ಕೂಡ್ಲೆ ಮುದುಡುಂಡು ಉಂದೆತ ಈ ಸ್ಪರ್ಶ ಗುಣೊರ್ತಾತ್ರ  ನಾಚಿಕೆ ಮುಳ್ಳುಂದು ಪುದರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದೆತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುದರ್ *[https://en.wikipedia.org/wiki/Mimosa_pudica Mimosa pudica]*  ಒಂಜಿ ಮರ್ದ್‌ಗ್ ಆಪಿನಂಚಿನ ದಯಿ. ಈ ದಯಿನ್ ಕನ್ನಡೊಡು ಮುಟ್ಟಿದರೆ ಮುನಿ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಈ ದಯಿನ್ ಮುಟ್ಟಿ ಕೂಡ್ಲೆ ಬಾಡಿ ಲೆಕ್ಕ ಮುದ್ದೆ ಆಪುಂಡು. ನಾಚಿಕೆ ಮುಳ್ಳುಗು ಕಾಸರಗೋಡುದಂಚಿ ಹಳ್ಳಿದಕುಲು ತೊಟ್ಟಂಬಾಡಿ ಪನ್ಪೆರ್ ಬಹುಶ ಮಲಯಾಳಂ ದ ತೊಟ್ಟಂ(ಪತ್ತುನಿ) ಬುಕ್ಕೊ ತುಳುತ ಬಾಡಿ(ಬಾಡುನೆ) ಪನ್ಪಿನ ರಡ್ಡ್ ಶಬ್ದೊ ಸೇರ್ದ್ ತೊಟ್ಟಂಬಾಡಿ ಶಬ್ಧೊ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದುಪ್ಪೊಡು. ಕಾಸರಗೋಡುದಂಚಿದ ಮಲಯಾಳಂದಕುಲು ಬುಕ್ಕೊ ತುಳುತಕುಲುನ ರಡ್ಡ್ ಬಾಸೆಲ ಸೇರ್ದ್ ಈ ಪುದರ್ ಬತ್ತುದುಪ್ಪೊಡು.

## ದಯಿತ ರೂಪ
ನಾಚಿಕೆ ಮುಳ್ಳುದ ದಯಿ ನೆಲಟೆ ಪದ್‍ರಾ ಪರಡುನ ದಯಿ ಉಂದು ಎತ್ತರೊಗು ಬಳಪುಜಿ. ಒಂಜೆ ಮುದೆಲ್ ಡ್ದ್ ಎಗ್ಗೆಲೆನ್ ಬುಡುದು ಪದ್‌ರಾ ಪರಡುಂಡು.ಉರುಟುದ ಗೋಳಿಕಾಯಿದಂಚನೆ ಕಡ್ಡಿದಂಚಿನ ತೊಟ್ಟು ಇತ್ತಿನ್ ತೆಳು ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣದ ಪೂ ಬುಡುಪುಂಡು.
## ದಯಿತ ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್
ನಾಚಿಕೆ ಮುಳ್ಳುದ ದಯಿನ್ ರಕ್ತ ಬೀಜಾಸುರನ ಸಂತತಿ ಪಂದ್ ತೆಗಳುವೆರ್ ಈ ದಯಿನ್ ಕಡ್ತ್ ದಕ್ಕ್ಂಡ ಕುಡ ಬೇರ್‌ಡ್ ತೆಗ್‌ರ್ ಪುಟ್ಟ್‌ದ್ ಸೊಂಪಾದ್ ಬಳಪುಂಡು. ಈ ದಯಿಟ್ ಸಾರೊರ್ದ್ ಹೆಚ್ಚ ಬಿತ್ತ್ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಪುಂಡು ಅವು ಲುಂಗ್‍ದ್ ಬೂರ್ಂಡ ಅಲ್ಪ ಪೂರಾ ದಯಿ ಕೊಡಿಪುಂಡು.

## ದಯಿತ ವಿಸೇಸೊ
ನಾಚಿಕೆ ಮುಳ್ಳು ನಾಚಿಕೆ ತೋಜಾಪಿ ದಯಿ,ಮುಟ್ಟಿನ ಕೂಡ್ಲೆ ಮುದುಡುಂಡು ಉಂದೆತ ಈ ಸ್ಪರ್ಶ ಗುಣೊರ್ದಾತ್ರ  ನಾಚಿಕೆ ಮುಳ್ಳುಂದು  ಪುದರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ದಯಿತ ಇರೆಕುಲು ಮುಟ್ಟಿ ಕೂಡ್ಲೆ ಮುದ್ದೆ ಆಪುಂಡು.  ಮುದ್ದೆ ಆಯೆರೆ ಕಾರಣ ನಾಚಿಕೆ ಮುಳ್ಳುದ ಇರೆಕುಲು ಮಸ್ತ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಯಿನ ಇರೆಕುಲು ಅವು ಕ್ರೀಮಿ ಕೀಟೊಲೆರ್ದ್ ರಕ್ಷಣೆಗೋಸ್ಕರ ಮುಟ್ಟಿ ಕೂಡ್ಲೆ  ಮುದ್ದೆ ಆಪುಂಡು(ಬಾಡುಂಡು). ಈ ದಯಿಟ್ ಮಸ್ತ್ ಮುಳ್ಳು ಉಪ್ಪುಂಡು ಆ ಮುಳ್ಳುಲು ನಮ್ಮ ಮೈಕ್ ತಾಗ್ಂಡ ಮಸ್ತ್ ಬೇನೆ ಬುಕ್ಕೊ ನಂಜಿ ಆಪುಂಡು ಪನ್ಪೆರ್. ಆಂಡ ಆಯುರ್ವೇದಿಕ್‌ಡ್ ಈ ದಯಿಕ್ ಮಸ್ತ್ ಮಹತ್ವ ಉಂಡು

## ಹವಾಗುಣ
ನಾಚಿಕೆ ಮುಳ್ಳುದ ದಯಿತ ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್‍ಗ್ ಗಾಳಿ,ನೀರ್,ಸೂರ್ಯನ ಬೊಲ್ಪು ಅಗತ್ಯ ಬೋಡಾಪುಂಡು.ಈ ದಯಿ ಕಡಿಮೆ ನೀರ್ದ್ ಆಶ್ರಯ ಇತ್ತಿನಲ್ಪಲ ಬದುಕುಂಡು.
## ಮರ್ದ್‌ದ ಉಪಯೋಗ
* ಮೂಲವ್ಯಾಧಿದ ಸಮಸ್ಯೆ ಇತ್ತ್ಂಡ ನಾಚಿಕೆ ಮುಳ್ಳುದ ದಯಿನ್ ಅರೆತ್‌ದ್ ರಸ ದೆತ್ತ್‌ದ್ ಪರ್ಂಡ ಕಡಿಮೆ ಆಪುಂಡು. ಅತ್ತ್ಂಡ ನಾಚಿಕೆ ಮುಳ್ಳುದ ದಯಿನ್ ಲುಂಗಾದ್ ಪೂಡಿ ಮಲ್ತ್ ದೀದ್ ಪ್ರತಿ ದಿನ ಒಂಜಿ ಲೋಟೆ ನೀರ್‍ಗ್ ಒಂಜಿ ಚಮಚ ಪೂಡಿ ಪಾಡ್‌ದ್ ಪರ್ಂಡ ಮೂಲವ್ಯಾಧಿದ ಸಮಸ್ಯೆ ಕಡಿಮೆ ಆಪುಂಡು.
* ಗಾಯ ಆದ್ ನೆತ್ತೆರ್ ಪೋವೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ ನಾಚಿಕೆ ಮುಳ್ಳುದ ದಯಿನ್ ಗುದ್ದ್‌ದ್ ರಸೊ ದೆತ್ತ್‌ದ್ ಗಾಯ ಆಯಿನ ಜಾಗೆಗ್ ಪೂಜಿಂಡ ನೆತ್ತೆರ್ ಬರ್ಪುನ ಕಡಿಮೆ ಆಪುಂಡು.
* ಚರ್ಮರೋಗೊಗು ಬುಕ್ಕೊ ಮೋನೆಡ್ ಕಲೆ ಇತ್ತಿನಾಡೆ ನಾಚಿಕೆ ಮುಳ್ಳುದ ದಯಿತ ರಸ ಪೂಜಿಂಡ ಕಡಿಮೆ ಆಪುಂಡು
* ಬೇನೆ, ಬಾಪು ಇತ್ತ್ಂಡ ನಾಚಿಕೆ ಮುಳ್ಳುದ ದಯಿನ್ ಪೂ ಸಮೇತ ಅರೆತ್‍ದ್ ಅತ್ತ್ಂಡ  ಗುದ್ದದ್ ಒಂಜಿ ಕುಂಟುಡು ಬೇನೆ ಇತ್ತಿನ ಜಾಗೆಗ್ ಸುತ್ತ್‌ದ್ ಕಟ್ಟ್ಂಡ ಬೇನೆ, ಬಾಪು ಪೂರ ಕಡಿಮೆ ಆಪುಂಡು.
* ಪೆದ್ಮೆತಿ ಪೊಂಜೊಲೆನ ಬಂಜಿ ಮಲ್ಲೆ ಉಪ್ಪುನವು ಸರ್ವೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಯಿಕ್ ನಾಚಿಕೆ ಮುಳ್ಳುದ ದಯಿತ ಇರೆನ್ ಅರೆತ್‍ದ್  ರಸೊನು ಬಂಜಿಗ್  ಪೂಜಿದ್ ೧-೨ ನಿಮಿಷ ಮಸಾಜ್ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ ಕ್ರಮೇಣ ಬಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಆಪುಂಡು.
* ನಾಲ್,ಐನ್ ದಿನೊರ್ದಿಂಚಿ ಬಂಜಿ ಸ್ವಚ್ಚವಾದಿತ್ತಿಜ್ಜಿಂಡ ನಾಚಿಕೆ ಮುಳ್ಳುದ ದಯಿತ ಬೇರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಇರೆನ್  ಅರೆತ್‌ದ್ ೨-೩ ಚಮಚ ರಸೊನು ಒಂಜಿ ಲೋಟೆ ನೀರ್‍ಗ್ ಬೆರೆಸದ್ ಬೊಲ್ಪುಗು ಖಾಲಿ ಬಂಜಿಗ್ ಪರ್ಂಡ ಬಂಜಿ
ಸ್ವಚ್ಚವಾದ್ ಬಂಜಿದ ಉಬ್ಬರದ ಸಮಸ್ಯೆ ಕಡಿಮೆ ಆಪುಂಡು.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ದೈಯಿ
ಹರ್ಷವರ್ದನ್ ಜಾಲಾ

**ಹರ್ಷವರ್ದನ್ ಜಾಲಾ** ಪಂಡ ಎಲ್ಯ ಪ್ರಾಯೋಡೆ ಮಲ್ಲ ಸಾಧನೆ ಮಲ್ತಿನ ಪುಟ್ಟಾಣಿ. ಗುಜರಾತ್ದ ಅಹಮದಬಾದ್‌ಡ್ ಪುಟ್ಟ್‌ದ ಇತ್ತೆ ಸರ್ವೋದಯ ವಿದ್ಯಾಮಂದಿರೊಡು ೧೦ ನೆ ಕ್ಲಾಸ್ ಕಲ್ಪುನ ಪುಟ್ಟಾಣಿ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಬುಕ್ಕೊ  ವಿಜ್ಞಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಮಸ್ತ್ ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತಿನ ೧೪ ವರ್ಸೊದ ಹರ್ಷವರ್ದನ್ ನೆಲಬಾಂಬ್ ಪತ್ತೆ ಮಲ್ಪುನ ಡ್ರೋನ್‍ನ್ ತಯಾರಿ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ತನ್ನ ಸಾಧನೆ ತೋಜ್ಪಾದ್ ಕೊರ್ತೆ. ಹರ್ಷವರ್ದನ್ ಜಾಲಾನ ಪೊಪ್ಪ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ ಸಿನ್ಹ ಜಾಲಾ ವಿಶಾಲ್ ಪ್ಲಾಸ್ಟ್ ಪನ್ಪಿನ ಕಂಪೆನಿಡ್ ಅಕೌಟೆಂಟ್ ಬೇಲೆ ಬೆಂದೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಅಂಚನೆ ಅಪ್ಪೆ ನಿಶಬಾ ಜಾಲಾ ಗೃಹಿಣಿ. ಅವೆತ ಒಟ್ಟುಗು ಸೀರೆ ಕಾಜಿದ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಲ್ತೊಂದು ಮಗನ ಸಾದನೆಗ್ ಬೆರಿ ಸಾಯೊಡು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರ್ಪುನೆದೊಟ್ಟುಗು ಸುರುಕು ಡ್ರೋನ್ ತಯಾರಿಕೆಗ್ ೨ ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಅವೆರ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಆಯನ ಸಾಧನೆನ್ ಮೆಚ್ಚಿದ್ ಆಯಗ್ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರ್ದ್ ೩ ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿನ್ ಗುಜರಾತ್ ಸರಕಾರ ಕೊರ್ಪುಂಡು.

## ಸಾಧನೆ
೧೪ ವರ್ಷದ ಹರ್ಷವರ್ದನ್ ಆಯನ ವಿದ್ಯಾಬ್ಯಾಸದೊಟ್ಟುಗು ನೆಲಬಾಂಬ್ ಪತ್ತೆ ಮಲ್ಪುನ ಡ್ರೋನ್‍ನ್ ತಯಾರಿ ಮಲ್ತ್‌ದೆ ಸಂಶೋಧನೆದ ದುಂಬುದ ಹಂತೊಗು ಗುಜರಾತ್ ಸರಕಾರದೊಟ್ಟುಗು ೫ ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ಒಪ್ಪಂದೊಗು ಸಹಿ ಪಾಡ್‍ದ್ ಸಾಧನೆ ಮೊಟ್ಟಿಕಲ್ಲ್ ಏರೊಂದುಲ್ಲೆ. ಅಯಿತ ಒಟ್ಟುಗು ಆಯನೆವೇ ಆಯಿನ ಎರೋ ಬೋಟಿಕ್ಸ್ 7ಟೆಕ್ ಸೊಲ್ಯೂಷ್ಯನ್ಸ್ ಪನ್ಪಿನ ಕಂಪೆನಿ ಸುರು ಮಲ್ತ್ ನಡಪಾವೊಂದುಲ್ಲೆ.

## ಡ್ರೋನ್‍ದ ಉಪಯೋಗ
ಯುದ್ಧ ಭೂಮಿಡ್ ನೆಲತ ಅಡಿಟ್ ದೆಂಗಾದ್ ದೀನ ನೆಲಬಾಂಬ್‍ಲೆನ್‍ ಈ ಡ್ರೋನ್ ಪತ್ತೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಬಾಂಬುಗ್ ಬಲಿಯಾಪಿನಂಚಿನ ಭಾರತೀಯ ಸೈನಿಕೆರೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು.

## ಕಾರ್ಯವೈಖರಿ
ಈ ಡ್ರೋನ್ ಇಫ್ರಾರೆಡ್ ಸೆನ್ಸಾರ್, ಥರ್ಮಲ್ ಮೀಟರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಆರ್ಜಿಬಿ ಸೆನ್ಸಾರ್‍ದ ಮುಖಾಂತರ ಕೆಲಸ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಈ  ಡ್ರೋನ್‍ಡ್ ೨೧ ಮೆಗಾ ಪಿಕ್ಸಲ್‍ದ ಕ್ಯಾಮರ ಉಂಡು. ಉಂದು ಯುದ್ಧ ಭೂಮಿದ ಕಾರ್ಯಚರಣೆಡ್ ನೆಲಬಾಂಬ್‍ನ್ ಪತ್ತೆ ಮಲ್ತ್‍ದ್ ಸೈನಿಕೆರೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು.

## ಪ್ರೇರಣೆ
ಹರ್ಷವರ್ದನ್ ಜಾಲಾಗ್ ಡ್ರೋನ್ ತಯಾರಿಕೆಗ್ ಪ್ರೇರಣೆ ಪಂಡ ಟಿ.ವಿ. ತೂವೋಂದುಪ್ಪುನಗ ಭಾರತದ ಸೈನಿಕೆರ್ ನೆಲಬಾಂಬ್‍ಗ್ ಬಲಿಯಾದ್ ತಯಿಪುನೆನ್, ಗಡಿ ಆಪಿನೆನ್ ತೂದ್ ಉಂದೆಕ್ ಪರಿಹಾರೊ ನಾಡೊಡು ಪಂದ್ ಡ್ರೋನ್ ತಯಾರಿಕೆದ ಆಲೋಚನೆ ಬತ್ತ್ಂಡ್.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ಜಲ್ಲಿಕಟ್ಟು

ಜಲ್ಲಿಕಟ್ಟ್ ಪಂಡ ತಮಿಳುನಾಡ್‍ಡ್ ನಡಪುನ ಒಂಜಿ ದೇಸಿ ಗೊಬ್ಬು. ಉಂದು ತಮಿಳ್‍ದಕುಲೆನ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗೊ. ಜಲ್ಲಿಕಟ್ಟು ಪಂಡ ಪೆರ್ಚಿ ಕಟ್ಟ್‌ದ್ ಬಲಿಪುನ ಎರುನು/ಬೋರಿನ್(ಹೋರಿ) ಪತ್ತ್‌ದ್ ಉಂತಾವುನ ಒಂಜಿ ಪಂತೊ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದ ಕೃಸಿಕನ ಅಂಚನೆ ಎರುತ ಯಜಮಾನಿಯನ ಆರ್ತಿಕ ಮೂಲೊಲ ಆದುಂಡು ಈ ಜಲ್ಲಿಕಟ್ಟ್ ಗೊಬ್ಬು.

## ಇತಿಹಾಸೊ
ತಮಿಳುನಾಡ್‌ಡ್ ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ(ಪೊಂಗಲ್) ಮೂಜಿ ದಿನತ ಆಚರಣೆ ಅಯಿಟ್ ರಡ್ಡನೆ ದಿನತಾನಿ ಜಲ್ಲಿಕಟ್ಟು ಪಂಥೊ ನಡಪುಂಡು.ಜಲ್ಲಿಕಟ್ಟು ಪಂಥೊಗು ಸುಮಾರ್ ೩೫೦೦ ವರ್ಷ ಪಿರಾಕ್‍ದ ಇತಿಹಾಸ ಉಂಡುಂದು ಪನ್ಪೆರ್. ಮಧುರೈ,ನೀಲಗಿರಿಟ್ ತಿಕ್ಕಿನ ಶಿಲಾಶಾಸನೊಡು ಜವ್ವನೆರ್ ಎರುಕುಲೆನ್ ಬಲಿಪಾವುನ ಚಿತ್ರದ ಕೆತ್ತನೆನ್ ತೂವೊಲಿ.

## ಪಂತೊ
ಜಲ್ಲಿಕಟ್ಟು ಪಂಡ ಪೆರ್ಚಿ ಕಟ್ಟ್ ದ್ ಬಲಿಪುನ ಎರುನು ದಾಲ ಅತ್ಯಾರ್ ಗಳಸಂದೆ ಪತ್ತ್‌ದ್ ಉಂತಾವುನ ಪಂಥೊ.ಎರುತ ಕೆಕ್ಕಿಲ್‌ಗ್ ಬಂಗಾರ್‍ದ ಮಾಲೆ ಆತ್ತ್ಂಡ ಅಮೂಲ್ಯವಾಯಿನ ವಸ್ತುಲೆನ್ ಕಟ್ಟುದುಪ್ಪುವೆರ್ ಆ ಪೆರ್ಚಿಡ್ ಬಲಿಪುನ ಎರುನ್ ಉಂತಾದ್ ಕೆಕ್ಕಿಲ್‌ಡ್ಡ್ ಅವೆನ್ ಕೊನತಿನಾಯೆ ಪಂಥೊ ಗೆಂದಿನಾಯೆಂದ್ ಅರ್ಥೊ.ಉಂದು ಜವ್ವನೆರೆನ ಒಂಜಿ ಶಕ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಪಂಥೊ ಆದುಂಡು. ಒಂಜಿ ರೀತಿಡ್ ಸ್ವಯಂವರ ಪರೀಕ್ಷೆ ಪಂಡಲ ತಪ್ಪತ್ತ್. ದಾಯೆ ಪಂಡ ದುಂಬುದ ಕಾಲೊಡು ಜಲ್ಲಿಕಟ್ಟ್ ಪಂತೊಡು ಎರುನು ಪತ್ತ್‌ದ್ ಉಂತಾಯಿನ ಜವ್ವನಗ್ ಪೊಣ್ಣು ಕೊರ್ದು ಮದಿಮೆ ಮಲ್ಪುನ ಕ್ರಮ ಇತ್ತ್ಂಡ್‍ಗೆ
 
## ಬೇರೊ
ಜಲ್ಲಿಕಟ್ಟು ಪಂಥೊ ೫೦ಸಾವಿರೊರ್ದ್ ೨೦ ಲಕ್ಷ ಮುಟ್ಟದ ಮಲ್ಲ ಮಟ್ಟ್‌ದ ಖರ್ಚಿಡ್ ನಡಪಿನ ಪಂಥೊ. ಒಂಜಿ ರೀತಿಡ್ ಕೃಷಿಕಗ್ ಬುಕ್ಕೊ ಎರುತ ಯಜಮಾನಿಯಗ್ ಆದಾಯದ ಮೂಲಂದ್ ಪನೊಲಿ. ೧೫-೨೦ ಸಾವಿರೊಗು ಎರುನ್ ದೆತ್ತೊಂದು ಒಂಜಿ ವರ್ಷ ಪೊರ್ಲುಡೆ ತಾಂಕ್‌ದ್ ೨-೩ ಲಕ್ಷ ಮುಟ್ಟಗ್ ಮಾರುನ ಅವಕಾಸಲಾ ಉಂದೆಟ್ಟ್ ಉಂಡು.

## ನಿಸೇದೊ
ಜಲ್ಲಿಕಟ್ಟು ಪಂತೊಡು ಪೆರ್ಚಿ ಕಟ್ಟ್‌ದ್ ಬಲಿಪುನ ಎರುಕು ಬೇನೆ ಆಪುನ, ಕೆರೆಕ್ ಬೂರುನ, ರೈಲು ಪಟ್ಟಿದ ಮಿತ್ತ್ ಡೆ ಬಲಿತ್ ದ್ ಪ್ರಾಣೊಗು ತೊಂದರೆ ಆಪುನ ಅಪಾಯೊಲು ಜಾಸ್ತಿ. ಅಂಚನೆ ಅಯಿತ ಒಟ್ಟುಗು ಬಲಿಪುನ ನರಮಾನಿಯಗ್ಲ ಅಪಾಯ ಉಂಡು.ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪುದರ್‌ಡ್ ಪ್ರಾಣಿಲೆಗ್  ತೊಂದರೆ ಆಪುಂಡ್ ಪಂದ್ ಪ್ರಾಣಿದಯಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಉಂದೆನ್ ನಿಷೇಧ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್‌ಗು ಅರ್ಜಿಕೊರ್ನೆದ ಫಲವಾದ್ ೨೦೧೪ಟ್ ಜಲ್ಲಿಕಟ್ಟು ನಿಷೇಧ ಆಂಡ್.

## ಜಲ್ಲಿಕಟ್ಟ್‌ದ ಪರ ವಾದೊ
ಜಲ್ಲಿಕಟ್ಟ್‌ ನಿಸೇದೊ ಆಂಡ ಎರುಕುಲೆಗ್ ಬಿಲೆ ಕಮ್ಮಿ ಆಪುಂಡು ಅಪಗ ಎರುಕುಲೆನ್ ತಾಂಕುನಕುಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಮ್ಮಿ ಆಪುಂಡು. ಕ್ರಮೇಣ ಉಂದೆತ ಸಂತತಿ ಕಮ್ಮಿ ಕಮ್ಮಿ ಆದ್ ದೇಸಿ ಸಂತತಿದ ಎರುಕುಲೆನ ಒಟ್ಟುಗು ದೇಸಿ ತಳಿ ಪೆತ್ತಲೆನ ಸಂತತಿಲಾ ಕಡಮೆ ಆದ್ ಪೇರ್‍ದ ಉತ್ಪಾದನೆಲಾ ಕಡಮೆ ಆಪುಂಡು. ದೇಸಿ ತಳಿತ್ತ ಪೆತ್ತದ ಪೇರ್ ಆರೋಗ್ಯೊಗುಲಾ ಎಡ್ಡೆ
## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಗೊಬ್ಬುಲು
ಪ್ಯಾರಡೇನ ನಿಯಮೊಲು

ಮೈಕಲ್ ಫ್ಯಾರಡೇನ ನಿಯಮೊ ವಿದ್ಯುತ್ಪ್ರೇರಕ ಶಕ್ತಿ ಮೂಲ ನಿಯಮ. ಉಂದು ವಿದ್ಯುತ್ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ಪ್ರೇರಕ ಶಕ್ತಿನ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾಲ್ಪಾಯಾರಾ  ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರಗ್ ಎಂಚ ಸಹಾಯ ಅಪುಂಡು ಉಂದು ಗೊತ್ತಿಂಪ್ಪುಂಡು.
## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನ
ನ್ಯೂಕ್ಲೀಯ ಶಕ್ತಿ

ಬೈಜಿಕ ಕ್ರಿಯೆಲೆಡ್ದ್ ಬುಡುಗಡೆ ಆಯಿನ ಸಕ್ತಿಯೇ ಬೈಜಿಕ ಅತ್ತಂಡ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಾ ಸಕ್ತಿ ಆತ್ಂಡ್. ನಮೊನ ಈ ಪೊಸ ಯುಗೊಟು ನ್ಯೂಕ್ಲೀಯ ಸಕ್ತಿದ ಗಳಸೆ ಪರ್ಯಾಯೊ ಸಕ್ತಿದ ಮೂಲೊ ಆದ್ ಆಸೆ ಪುಟ್ಟಾದ್ಂಡ್. ನ್ಯೂಕ್ಲೀಯ ಕಿರಿಯೊಲೆ ಮಲ್ಲ ಅನುಕೂಲೊ ಪಂಡ ವಿಕಿರಣಪಟು ಬುಕ್ಕೊ ವಿಕಿರಣಪಟು ಅತ್ತಂದಿನ ಐಸೋಟೋಪುಲೆನ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತ್‌ದ ನ್ಯೂಕ್ಲೀಯ ಕ್ರಿಯೆನ್ ನಡಪಾದ್, ವಿಕಿರಣಪಟುವಾದ್ ಐಸೋಟೋಪುಲೆನ್ ದೆತೊನುನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಕೃತಕ ವಿಕಿರಣಪಟುಲುಂದು ಪುದರ್. ನ್ಯೂಕ್ಲೀಯ ಕಿರಿಯೆ ಆಕಸ್ಮಿಕ ಸಂಭವನೀಯ ಕ್ರಿಯೆ ಆಯಿನೆಡ್ದಾವರೊ, ಬುಡುಗಡೆಯಾಪುನ ಉತ್ಪನ್ನೊಲು ಕಡಮೆ. ನ್ಯೂಕ್ಲೀಯ ಕ್ರಿಯೆದ ದಿಂಜ ಸವಾಲ್ ಪಂಡ ಅಯಿತ ನಿರಂತರತೆನ್ ಕಾತೊನುನೆ. ಈ ಕ್ರಿಯೆಲು ಆಕಸ್ಮಿಕವಾದ್ ನಡಪುನೆಡ್ದಾರೊ ಅವು ಏಪೊಲಾ ನಡಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ನ್ಯೂಕ್ಲೀಯ ಕ್ರಿಯೆಲು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕವಾದ್ ಪ್ರಾಮುಕ್ಯೊನೇ ಅತ್ತಂದೇ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕವಾದ್ ಸಾದು ಅತ್ತ್ಂದ್ ಬಾವಿಸಯೆರ್. ಆಂಡ ಈ ಆಲೋಚನೆಗ್ ಒರಾನೆ ಪೊಸತೊಂಜಿ ತಿರ್ಗಾಸ್ ತಿಕ್ಂಡ್. ನ್ಯೂಕ್ಲೀಯವಿದಳನ ಕಿರಿಯೆ ಸರಪ್ಪೊಲಿ ಕಿರಿಯೆ ಆದುಂಡು. ಅಯಿನ್ ಏಪೊಲಾ ನಡಪಾವೊಲಿ ಪನ್ಪುನ ಅಂಸೊ ತೆರಿಂಡ್. ನ್ಯೂಕ್ಲೀಯ ವಿದಳನ ಬುಕ್ಕೊ ನ್ಯೂಕ್ಲೀಯ ಸಮ್ಮಿಳನ ಕಿರಿಯೆನ್ ಯಾಪೊಲಾ ನಡಪಾವುನ ಆಲೋಚನೆ ಮೂಡ್ಂಡ್. ಇಂಚ ನ್ಯೂಕ್ಲೀಯ ಕಿರಿಯೆಡ್ದ್ ಮಾಮಲ್ಲಾತ್ ಸಕ್ತಿಲು ಬುಡುಗಡೆ ಆಪುಂಡುಂದ್ ತೆರಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್.

## ಭಾರತ ದೇಸೊತ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ಪವರ್ ಸ್ಟೇಶನುಲು
ಭಾರತ ದೇಸೊಡು 22 ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ಪವರ್ ಸ್ಟೇಸನುಲು ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೊಂಡು ಉಲ್ಲೊ. ಅವೆನ ಒಟ್ಟು ಶಕ್ತಿ 6,780&nbsp;ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಆಪುಂಡು.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನ
ರಾಕೆಟ್

**ರಾಕೆಟ್** (ಉಡ್ಡಯನ ವಾಹನೊ) ಒಂಜಿ ಕ್ಷಿಪಣಿ, ವ್ಯೋಮನೌಕೆ, ವಾಯುನೌಕೆ ಅತ್ತಂಡ ಎಂಜಿನ್‍ಡ್ದ್ ಮಿತ್ತ್ ಮೋರೆ ಮಲ್ತ್ ಒತ್ತಡೊ ಉಂಡಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪುನ ವಾಹನೊ. ರಾಕೆಟ್ ಎಂಜಿನ್‍ದ ಪಿದಯಿ ಪೋಪುನವು ರಾಕೆಟ್‍ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ನೋದನಕಾರಿಡ್ದ್ ಗಳಸೊಂದುಂಡು. ರಾಕೆಟ್ ಎಂಜಿನ್ದ ಕ್ರಿಯೆಗ್ ತಕ್ಕಂದಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆದ ತತ್ವೊದ ಮಿತ್ತ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ರಾಕೆಟ್ ಎಂಜಿನ್‍ಲು ಕ್ಷಿಪ್ರಗತಿದ ಗಾಳಿತ ಮೂಲಕೊ ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕ್‌ಡ್ ಪಿದಯಿ ಪೋಪುನ ರಾಕೆಟ್‍ನ್ ದುಂಬು ಕೊನೊಪುಂಡು.

ರಾಕೆಟ್‍ಲು ಸಾಪೇಕ್ಷವಾದ್ ಕಡಮೆ ತೂಕೊನು ಪೊಂದ್‍ನ ಸಕ್ತಿಸಾಲಿ, ದಿಂಜ ವೇಗೊತ್ಕರ್ಸೊನು ಪಿದಯಿ ಪಾಡುನ ಬುಕ್ಕೊ ಮಸ್ತ್ ಗಾಳಿನ್ ಪೊಂದ್‍ನ ದಿಂಜ ಸಾಮರ್ತ್ಯೊತವು. ರಾಕೆಟ್‍ಲು ಆಕಾಸೊಡು ವಾತಾವರನೊದ ಮಿತ್ತ್ ಅವಲಂಬಿಸವಂದೆ ದಕ್ಷತೆಡ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪು. ಚೀನಾ ದೇಸೊಡು ರಾಕೆಟ್‍ಲೆನ್ ಮಿಲಿಟರಿ ಬುಕ್ಕೊ ಮನರಂಜನೆದ ಉದ್ದೇಸೊಗಾದ್ ೧೩ನೆತ ಸತಮಾನೊಡು ಗಳಸೊಂದಿತ್ತೆರ್.

೨೦ನೇ ಸತಮಾನೊಗು ಮುಟ್ಟೊ ಪಂಡ ಚಂದ್ರನ ಮಿತ್ತ್ ಕಾರ್ ದೀಡುನೇಟ ಮುಟ್ಟೊ ಮಹತ್ವೊದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಂತರಗ್ರಹೀಯ ಬುಕ್ಕೊ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉದ್ದೇಸೊಗಾದ್ ರಾಕೆಟ್‍ಲೆನ್ ಗಳಸಿಯೆರೆ ಸಾದ್ಯೊ ಆಯಿಜಿ.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನ
ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ತುಳು ಯೋಜನೆ/ವಿಜ್ಞಾನ ಪಟ್ಯೊ ಲೇಕನೊಲು
ಬೊಳ್ಳಿ

ಸೂರ್ಯೆಲಾ ಒಂಜಿ ಮದ್ಯಮೊ ಗಾತ್ರೊದ ಮದ್ಯೊ ಪ್ರಾಯೊದ ನಕ್ಷತ್ರೊ. ಆಯನ ಪುಟ್ಟುಲಾ ಮಹಾಸ್ಪೋಟೊಡು ಸುಮಾರು 850ಕೋಟಿ ವರ್ಸೊಲೆ ಬುಕ್ಕೊ ಆತ್ಂಡ್.  ಸೌರವ್ಯೂಹಲಾ ಒಂಜಿ ದೈತ್ಯೊ ಅಂತರೊ ತಾರಾ ಆಣ್ವಿಕ ಮೋಡದ ಗುರುತ್ವೊ ಜರಿನೆಡ್ದ್ 4.6 ಸತಕೋಟಿ ವರ್ಸೊಲೆ ಪಿರಾಕ್‍ಡ್ (4.568 ಸತಕೋಟಿ ವರ್ಸೊಲೆ ಪಿರಾಕ್‍ಡ್) ಜಲ್ಮೊ ಆಂಡ್‍ಂದ್ ಜನಮಾನಿ ತೆರಿತೆರ್(ಇನಿಕ್ ಸುಮಾರ್ 500ಕೋಟಿ).

## ಪೀಟಿಕೆ
ಈ ವಿಶ್ವದ ಸ್ರಿಸ್ಟಿ ಸುಮಾರ್ 12 ಡ್ದ್ 20 ಬಿಲಿಯನ್ ಅತ್ತಂಡ 1200-2000 ಕೋಟಿ ವರ್ಸೊಲೆ ಪಿರಾಕ್‍ಡ್ ಸುರು ಆದಿಪ್ಪೊಡುಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಲು ತರ್ಕಿಸದೆರ್.  ಆಂಡ ಇಂಚಿಪೊದ ಸಂಸೋದನೆಲೆ ಬುಕ್ಕೊ ನಮೊನ ವಿಶ್ವದ ವಿಕಾಸೊದ ಆರಂಬೊ ಸುಮಾರ್ 13.75 ಬಿಲಿಯನ್ ಅತ್ತಂಡ 1375± 0.11% ಕೋಟಿ ವರ್ಸೊಲೆ ಪಿರಾಕ್‍ಡ್ ಸುರು ಆತ್ಂಡ್ಂದ್ ಪನ್ಪರ್.  ದಿಂಜ ವಿಜ್ಞಾನಿಲು ಇಂದೆಕ್ ಎಚ್ಚದ ಸಹಮತೊ ಕೊರ್ತೆರ್.  ಆ ಆರಂಬೊದ ಚನೊನು ಮಹಾಸ್ಪೋಟಪಂಡ್‍ದ್ ಲೆತ್ತೆರ್.  ಅಂಚಾದ್ ಮಹಾಸ್ಪೋಟೊದ ಸಮಯೊಡ್ದ್ ಲೆಕ್ಕೊ ಪಾಡ್ಂಡ ನಮೊನ ವಿಶ್ವೊದ ಪಿರಯೊ ಸುಮಾರ್ 1375 (±11%) ಕೋಟಿ ವರ್ಸೊ ಅತ್ತಂಡ 1378 ವರ್ಸೊಂದ್ ಪನೊಲಿ.  ಆ ಒಂಜಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮೊ ಉಪಕಣ ಪ್ರಭಾಣು, ಫೋಟಾನ್-(ಪ್ರೋಟಾನ್‍ದ ಬಿತ್ತ್‌ಲೆಡ್ ಒಂಜಿ) ಪುಡಾದ್ ಕೆಲವೇ ಸೆಕೆಂಡ್‌ಡ್ ಬಾರೀ ಬೆಚ್ಚೊಡು ಕೊದಿತ್ 30 ನಿಮಿಸೊಡು ಕೊದಿಪುನ ಮಲ್ಲ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾದ ಉಂಡೆಯಾದ್, ಕ್ರಮೇನೊ ಬೆಚ್ಚೊನು ಕಡಮೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಈ ಇಸಾಲ ವಿಶ್ವೊದ ಬುಕ್ಕೊ ಅಯಿಟ್ ದಿಂಜಿದಿ ಕೋಟಿ ಕೋಟಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡೊಲೆ ರಚನೆಗ್ ಕಾರಣೊ ಆಂಡ್.  ಒಂಜೊಂಜಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡೊಡುಟ್ಲಾ ಕೋಟಿ ಕೋಟಿ ನಕ್ಷತ್ರೊಲುಂಡು.  ನಮೊ ಇಪ್ಪುನ ಪಂಡ ನಮೊನ ಸೂರ್ಯೆ ಅತ್ತಂಡ ಸೌರಮಂಡಲೊ ಇಪ್ಪುನ ಈ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡೊಗು ಆಕಾಶಗಂಗೆ ಅತ್ತಂಡ ಕ್ಷೀರಪತೊಪಂಡ್‍ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.  ಈ ನಮೊನ ಕ್ಷೀರಪತೊ ಪನ್ಪಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡೊಡ್ಉ ಸುಮಾರ್ 200ಡ್ದ್ 400 ಸತಕೋಟಿಲೆ ನಡುತ ಸಂಕ್ಯೆದ ನಕ್ಷತ್ರೊಲು ಉಂಡು.  ಬುಕ್ಕೊ ಅವು ಕಮ್ಮಿಯಾಂಡಲಾ 100 ಸತಕೋಟಿ(ಬಿಲಿಯನ್) ಗ್ರಹಲೆನ್ ಪೊಂದ್‍ಂಡ್.  ಇಂದೆನ್ ಇಂಚನೇಂದ್ ಪನ್ಪುನ ಕಸ್ಟೊ, ಇಸೇಸವಾದ್ ದೂರೊಡುಪ್ಪುನ ಕಡಮೆ ದ್ರವ್ಯರಾಸಿದ ನಕ್ಷತ್ರೊಲೆನ್ ಅವಲಂಬಿಸದ್ಂಡ್. ಸೂರ್ಯನ ತಾನೊ.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನ
ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ತುಳು ಯೋಜನೆ/ವಿಜ್ಞಾನ ಪಟ್ಯೊ ಲೇಕನೊಲು
ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ

**ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ** (ಆಂಗ್ಲ: Defence Institute of Advanced Technology) ಉನ್ದು ಭಾರತ ದೇಷದ ರಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆದ ಸಂಶೋಧನೆ ಬುಕ್ಕೊ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯ, ಭಾರತ  ಸರ್ಕಾರದ ಅಡೀಟ್ ಇಪ್ಪುನ ಸ್ವಾಯತ್ತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ. ಉನ್ದು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಪುಣೆ ನಗರದ ಖಡಕ್‍ವಾಸ್ಲ ಅಣೆಕಟ್ಟ್‌ದ ಸಮೀಪದ ನಿಸರ್ಗ ಸೌಂದರ್ಯದ ನಡೂಟ್ ಉಂಡು.
## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಸಂಸ್ಥೆಲು
ಅಂಗಾರಕ

**ಮಂಗಳ** (ಗುರ್ತ: 16px|♂) - ಸೂರ್ಯನ ಸೌರಮಂಡಲದ ನಾಲನೆತ ಗ್ರಹ. ಸೂರ್ಯಗ್ ಭೂಮಿಡ್ದ್ ದೂರೊಡಿತ್ತ್‌ದ್, ಗುರು ಗ್ರಹಡ್ದ್ ಕೈತಲ್‍ಡುಂಡು. ಇಂಗ್ಲಿಸ್ ಬಾಸೆಡ್ 'ಮಾರ್ಸ್'(Mars) ಪಂಡ್‍ದ್ ಈ ಗ್ರಹೊನು ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಸುಮಾರ್ ಭೂಮಿದ ಅರ್ದೊದಾತ್ ವ್ಯಾಸೊ ಉಪ್ಪುನ ಈ ಗ್ರಹೊ ತನ್ನ ಅಕ್ಷೊನು ಸುಮಾರ್ ೨೪ ಗಂಟೆಡ್ ಸುತ್ತುಂಡು. ಆಂಡ ಸೂರ್ಯನ ಸುತ್ತೊ ಒರ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಬರಿಯೆರೆ ೨ ವರ್ಷ(೬೮೬.೯೮ ದಿನೊ)ನೇ ಬೋಡಾಪುಂಡು. ಮಂಗಳ ಗ್ರಹೊಡು ನೀರ್ ಇಪ್ಪುನ ಬಗೆಟ್ ನಾಸಾ ಅಧಿಕೃತವಾದ್ ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ 28, 2015ಡ್ ಗೋಸನೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.

## ಪರಿಚಯ
ಈ ಗ್ರಹೊದ ವ್ಯಾಸೊ ೬,೭೯೦ ಕಿ.ಮೀ.(೪,೨೨೦ ಮೈಲ್). ಸೂರ್ಯಡ್ದ್ ಸುಮಾರ್ ೨೨೮,೦೦೦,೦೦೦ ಕಿ.ಮೀ.(೧೪೨,೦೦೦,೦೦೦ ಮೈಲ್)ದೂರೊಡುಪ್ಪುನ ಮಂಗಳನ ವಾತಾವರನೊಡು ಇಂಗಾಲಾಮ್ಲದೊಟ್ಟುಗೆ ಒಂತೆ ನೀರ್‌ಲಾ ಉಂಡು. ಮಂಗಳ ಗ್ರಹೊದ ಬಣ್ಣೊ ಕೆಂಪು ಆಯಿನೆಡ್ದಾವರೊ ಇಂದೆನ್ 'ಕೆಂಪು ಗ್ರಹೊ' ಅತ್ತಂಡ 'ಅಂಗಾರಕ' (:en:Red Planet|ರೆಡ್ ಪ್ಲಾನೆಟ್) ಪಂಡ್‍ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಮಂಗಳ ಗ್ರಹೊಗು ಫೋಬೋಸ್ (Phobos) ಬುಕ್ಕೊ ಡೀಮೋಸ್ (Deimos) ಪನ್ಪಿ ೨ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಉಪಗ್ರಹ ಉಂಡು. ಎಲ್ಯೆ ಆಯಿನ ವಿಲಕ್ಷಣೊ ರೂಪೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಈ ಉಪಗ್ರಹೊಲು ಮಂಗಳನ ಗುರುತ್ವೊಡ್ದ್ ಪತೊನುನ ದುಂಬು ಆಸ್ಟೆರೊಯ್ಡ್ ಆದಿತ್ತುದು. (asteroid). ಭೂಮಿಡ್ದ್ ಮಂಗಳೊನು ಬಜಿಕಣ‍್ಣ್‌ಡ್ ತೂವೊಲಿ. ಮಂಗಳೊದ ಗೋಚರ ಪ್ರಮಾಣ (apparent magnitude) −೨.೯ಗ್ ಮುಟ್ಟೊ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಭೂಮಿಡ್ದ್ ತೂನಗ ಬಜೀ ಶುಕ್ರ, ಚಂದ್ರ ಬುಕ್ಕೊ ಸೂರ್ಯ ಗ್ರಹೊಕುಲು ಮಂಗಳಡ್ದ್ ದಿಂಜ ಮಿನ್ಕ್‌ದ್ ತೋಜುಂಡು. ಆಂಡ ವರ್ಸೊದ ದಿಂಜ ದಿನೊಲೆಡ್ ಗುರು ಗ್ರಹೊ ಮಂಗಳಡ್ದ್ ದಿಂಜ ಮಿನ್ಕ್‌ದ್ ತೋಜುಂಡು.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನ
ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ತುಳು ಯೋಜನೆ/ವಿಜ್ಞಾನ ಪಟ್ಯೊ ಲೇಕನೊಲು
ಚಲನೆ

## ಚಲನೆ

**ಚಲನೆ** ಒಂಜಿ ವಸ್ತುತಾ ಸ್ಥಾನ ಪಲ್ಲಟೊನ್ ಚಲನೆ ಪಂದು ಪಣೊಲಿ. ಚಲನೆ ಉಂದು ಒಂಜಿ ನಿರಪೇಕ್ಷ ಶಬ್ದವಾದುಪ್ಪಂದೆ ಸಾಪೇಕ್ಷ ಶಬ್ದವಾದುಂಡು. ದಾಯೆಪಂಡ ಒಂಜಿ ವಸ್ತುನ್ ಬುಕ್ಕೊಂಜಿ ವಸ್ತುತಾ ಹೋಲಿಕೆಟ್ ಚಲನೆ ಇತ್ತುಂಟಾಲಾ ಮೂಜನೆ ವಸ್ತುತ ಹೋಲಿಕೆಡ್ ನಿಶ್ಚಲ ವಾದ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಪ್ರಪಂಚೊಡು ಪೂರಾ ವಸ್ತುಲು ಚಲನೆಟ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಭೂಮಿ, ಸೂರ್ಯ, ಪ್ರಪಂಚ ಅತ್ತಂತೆ ಪರಮಾಣುಟುಲಾ ಪ್ರೋಟಾನ್,ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಪೂರಾ ಚಲನೆಟ್ ಇಪ್ಪುಂಡು.

## ಚಲನೆತಾ ನಿಯಮೊಲು
ಚಲನೆತಾ ನಿಯಮೊನ್ ರಡ್ಡ್ ವಿಧಲು ಉಂಡು.
# ಬೃಹದಾಕಾರ ವಸ್ತುಲು(ಉದಾ. ಗ್ರಹ, ಮನುಷ್ಯೆರ್) ಚಲನೆನ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕ್ಸ್(ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಯಂತ್ರಶಾಸ್ತ್ರ) ಉಂದೂ ಬುಕ್ಕ 
# ಕಣಲು(ಉದಾ. ಪರಮಾಣು) ಚಲನೆಟ್ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕ್ಸ್(ಪರಿಮಾಣ ಯಂತ್ರಶಾಸ್ತ್ರ) ಉಂದೂ ಲೆಪ್ಪುವೇರ್.

## ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕ್ಸ್(ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಯಂತ್ರಶಾಸ್ತ್ರ)
ವಿಶ್ವಟ್ ಬೃಹದಾಕಾರ ವಸ್ತು ಅಯಿನಾ ಮಲ್ಲ ಮಲ್ಲ ಯಂತ್ರಲು, ಗ್ರಹಲು, ನಕ್ಷತ್ರಲು, ನಕ್ಷತ್ರ ಕೂಟಲು, ಅಂತರಿಕ್ಷ ವಾಹನಲು ಚಲನೆಟ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕ್ಸ್ ನಿಯಮಟ್ ವಿವರಣೆ ಮಾಲ್ಪುವೆರ್. ವಿಜ್ಞಾನ ಬುಕ್ಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಟ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕ್ಸ್ನ ವಿಷಯ ಮಸ್ತ್ ಪಿರಾಕ್‌ತಾ ಬುಕ್ಕ ಅಗಾದವಾಯಿನಾ.ಈ ನಿಯಮಲು ವಸ್ತುಲು ಮೇಲಿನ ಪ್ರಭಾವ ಬುಕ್ಕ ಅವು ಚಲನೆತಾ ಸಂಬಂಧೊನ್ ವಿವರಣೆ ಮಾಲ್ಪುವೆರ್. 
Sir Isaac Newton ಈ ನಿಯಮತಾ ಬಗ್ಗೆ ೫ ಜುಲೈ೧೯೮೭ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿತವಾಯಿನ 
Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica ಎಂಬ ಪ್ರಬಂದಟ್ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ವಿವರಣೆ ಮಾಲ್ಪವೆರ್.
Sir Isaac Newton ನಿಯಮತಾ ಈ ತಿರ್ತ್‌ತಾ ಲೆಕ್ಕೊ ವಿಂಗಡನೆ ಮಾಲ್ಪುವೆರ್.
# ಒವೇ ವಸ್ತು ಬಾಹ್ಯ ಬಲ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುನ ಅಪಗ ನಿಶ್ಚಲ ಅತ್ತಂದೆ ತಟಸ್ಥ ವೇಗಟ್ ಚಲನೆ ಇಪ್ಪುಂಡು.
# ಒವೇ ವಸ್ತು ಬಾಹ್ಯ ಬಲ ಪ್ರಯೋಗ ಆಪುನೆ ಲೆಕ್ಕೊ ಒಂಜಿ ದಿಕ್ಕ್‌ಟ್ ಚಲನೆ ಇಪ್ಪುಂಡು.
# ಒಂಜಿ ವಸ್ತು ಮತ್ತೊಂದು ವಸ್ತುತಾ ಮಿತ್ತ್‌ ಮಾಲ್ಪುನಾ ಬಲ ಪ್ರಯೋಗ ಪರಸ್ಪರ ಸಮಾನ ಬುಕ್ಕ ವಿರುದ್ದವಾತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಉದಾಹರಣೆಗ್: ಅ ಎಂಬ ವಸ್ತು ಇ ಎಂಬ ವಸ್ತುತ ಮಿತ್ತ್‌ ಬ ಎಂಬ ಬಲ ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಲ್ಪುನಗ, ಇ ಎಂಬ ವಸ್ತು ಅ ಎಂಬ ವಸ್ತುತ ಮಿತ್ತ್‌ತ-ಬ ಎಂಬ ಸಮಾನ ಬಲಟ್ ಪ್ರತಿರೋದ ತೋಜಾತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು.

## ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕ್ಸ್(ಪರಿಮಾಣ ಯಂತ್ರಶಾಸ್ತ್ರ)
ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕ್ಸ್ ಧ್ರವ್ಯತ ಪರಮಾಣು ಬುಕ್ಕ ಉಪ ಪರಮಾಣು  ಭೌತಿಕ ಸ್ತಿತಿನ್ ಅರ್ಥೈಸುನಗ ಸಿದ್ದಾಂತಲಾ ಕಂತೆ. ಈ ಸಿದ್ದಾಂತಗ್ ದ್ರವ್ಯ ಬುಕ್ಕ ವಿಕಿರಣ ಶಕ್ತಿ ಏಕಕಾಲಟ್ ತೋಜಿನಾ ಅಲೆ ಬುಕ್ಕ ಕಣತ ರೂಪಟ್ ನಡೆತೆನ್ ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ,ಇಂದೆನ್  wave–particle duality ಅಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ  Superfluidity, ಅಧಿವಾಹಕತೆ(Superconductivity) ಬುಕ್ಕ ಜೀವ ವಿಜ್ಞಾನದ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಗಳ ರಚನೆ ಇತ್ಯಾದಿ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಕಾರಿಯಾತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕ್ಸ್  ವಸ್ತುತ ನಿಖರವಾಯಿನ ಅಳತೆ ಬುಕ್ಕ ಭವಿಷ್ಯೊನ್ ಲೆಕ್ಕ ಮಾಲ್ಪೊಲಿ, ಉದಾಹರಣೆಗ್ ವಸ್ತುವಿನ ಸ್ತಾನ ಬುಕ್ಕ ವೇಗ. ಆಂಚನೆ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕ್ಸ್   Heisenberg uncertainty ಸಿದ್ದಾಂತ ಪಣುಪುನೆ ಲೆಕ್ಕೊ ಏಕಕಾಲಟ್ ಉಪಪಾರಮಣುವಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ತಿತಿಯನ್ನು (ಸ್ತಾನ,ವೇಗ..) ನಿರ್ದಾರ ಮಾಲ್ಪಯಾರಾ ಅಪುಜ್ಜಿ.

## ಉಲ್ಲೇಕೊ

ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನ
ಸೌರಮಂಡಲ

ಸೌರವ್ಯೂಹ(->Solar System): ಸೂರ್ಯಬುಕ್ಕೊ ಸೂರ್ಯನ ಸುತ್ತೊ ಕಕ್ಷೆಡ್ ಪ್ರದಕ್ಷಿನೆಡುಪ್ಪುನ ಗ್ರಹ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಉಪಗ್ರಹ, ಧೂಮಕೇತು, ಸಣ್ಣ ನಕ್ಷತ್ರಾಕೃತಿಯ ಗ್ರಹ ಅದೇ ಕ್ಷುದ್ರ ಗ್ರಹ (ಎಸ್ಟೆರೊಇಡ್)ಲೆ ಸಮೂಹೊನು ಸೌರವ್ಯೂಹೊ ಅತ್ತಂಡ ಸೌರಮಂಡಲೊಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಭೂಮಿ ಸೌರವ್ಯೂಹೊದ ಮೂಜನೆತ ಗ್ರಹೊ.

## ಸೂರ್ಯನ ಸಂಸಾರೊ
* ಸೌರವ್ಯೂಹೊ ಸೂರ್ಯನ್ ಸೇರ್ದ್ ಗುರುತ್ವೊಬಲೊದ ಸೆಳೆತೊಗು ಸೇರೊನುನ ಕಕ್ಷೆಡ್ ನೇರವಾದ್ ಅತ್ತಂಡ ಪರೋಕ್ಷವಾದ್ ಸುತ್ತೊಂದಿಪ್ಪುನ ಕಾಯೊಲೆನ್ ಅತ್ತಂಡ ವಸ್ತುಲೆನ್ ಸೇರೊನ್‍ನ ಒಂಜಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಸೂರ್ಯೆ ಒಂಜಿ ಮದ್ಯಮೊ ಗಾತ್ರೊದ ನಕ್ಷತ್ರ. ಸೂರ್ಯಡ ಜಲಜನಕ, ಸೌರೇಯo(ಹೀಲಿಯಂ), ಇಂಗಾಲ, ಸಾರಜನಕ ಬುಕ್ಕೊ ಆಮ್ಲಜನಕಬೋಡಿತ್ತಿನಾತ್ ಉಂಡು.  ಇಂಗಾಲೊ ಜಲಜನಕೊದ ಬೀಜೊನು ಹೀರ್‌ದ್ ಸಾರಜನಕವಾದ್, ಅವು ಪೆರ ಪುಡಾದ್ ಇಂಗಾಲ6 ಆದ್, ಅವು ಪೆರ ಜಲಜನಕೊದ ಬೀಜೊನು ತಾಲ್‍ದ್ 14ದ ಭಾರಾಂಕೊದ ಸಾರಜನಕವಾದ್, ಅವು ಪುಡಾದ್ ಸಾರಜನಕವಾದ್ 4ನೆದ ಜಲಜನಕೊನು ಸಂಘಟಿಸದ್ ಸುರೂತ ಇಂಗಾಲೊನೇ ಆಪುಂಡು. ಇಂದೆಕ್ ‘ಇಂಗಾಲ ಸಾರಜನಕ ಬೀಜ ಕ್ರಿಯಾಚಕ್ರ’ ಪಂಡ್‍ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. (carbon-nitrogen nuclear cycle). ಈ ಕ್ರಿಯೆಡ್ದ್ ಸೂರ್ಯಡುಪ್ಪುನ ಒಂತೆ ವಸ್ತು ನಾಶ ಅಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ದಿಂಜ ಶಕ್ತಿಲಾ ಬುಡುಗಡೆ ಆಪುಂಡು. ಈ ವಸ್ತು ಪರಿವರ್ತಿತ ಶಕ್ತಿ ಸೂರ್ಯನ ವಿಸರಣ ಶಕ್ತಿ. ಅಂಚಾದ್ ಭೂಮಿದ ಅಗತ್ಯೊ ಬೆಚ್ಚ ಬುಕ್ಕೊ ಬೊಲ್ಪುನು ದೆತೊನುನೆ. ಭೂಮಿದ ಜೀವಜಾಲಲೆಗ್ ಅವ್ವೇ ಆಧಾರ. ಸೂರ್ಯನ್ ಎಲ್ಯ ಮಲ್ಲ ಗ್ರಹ ಅತ್ತಂದೆ, ಕ್ಷುದ್ರ ಗ್ರಹೊಕುಲು ಧೂಮಕೇತುಲು, ಉಲ್ಕೆಲು ಧೂಳಿನ ಮೇಘಲಾ ಸುತ್ತೊಂದುಲ್ಲೊ.  ಉಂದು ಸೂರ್ಯನ ಮಲ್ಲ ಸಂಸಾರೊ.

### ಗ್ರಹೊಕ್ಲೆ ಇಂಗಡನೆ
ಈ ಗ್ರಹೊಲೆನ್ ರಡ್ಡ್ ಇದೊ ಆದ್ ಇಂಗಡಿಸವೊಲಿ.  
# ಬುಧ,ಶುಕ್ರ, ಭೂಮಿ, ಅಂಗಾರಕ, ಕುಜ ಬುಕ್ಕೊ ಪ್ಲುಟೋ ಗ್ರಹೊಲು ಬೂ-ಸದೃಸೊ ಗ್ರಹೊಲು ಅತ್ತಂಡ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಗ್ರಹೊಲು ಅತ್ತಂಡ ಘನರೂಪೀ ಗ್ರಹೊಲು(Terrestrial planets). ಇಂದು ಗಾತ್ರೊಡುಲಾ ದಿನ್ನೊಡುಲಾ ಎಲ್ಯೆ. ಇಂದೆತ ಸಾಂದ್ರತೆ ದಿಂಜ. 
# ಗುರು, ಶನಿ, ಯುರಾನಸ್ ಬುಕ್ಕೊ ನೆಪ್ಚೂನ್ಲು ಪ್ರಧಾನೊ ಗ್ರಹೊಲು ಅತ್ತಂದೆ ದೈತ್ಯೊ ಗ್ರಹೊಲು (Major planets). ಇಂದು ಕಮ್ಮಿ ಸಾಂದ್ರತೆದ, ದಿಂಜ ಭ್ರಮಣವೇಗೊದ ಭಾರಗ್ರಹೊಲು. ಈ ಮಾಂತ ಗ್ರಹೊಲಾ ಒಂಜೇ ದಿಕ್ಕ್‌ಡ್ ಕ್ರಾಂತಿವೃತ್ತೊದ ತಲೊತ ಕೈತಲ್ಡೆ ಸುತ್ತೊಂದಿಪ್ಪುಂಡು. ಸೂರ್ಯ‍ಗ್ ದಿಂಜ ಕೈತಲ್ದ ಬುಧಗ್ರಹ ಕ್ರಾಂತಿವೃತ್ತಗ್ 7ಡಿಗ್ರಿ ಓರೆಯಾದ್ ದಿಂಜ ದೂರೊದ ಪ್ಲೂಟೋ ಗ್ರಹೊ ಕ್ರಾಂತಿವೃತ್ತೊಗು 17ಡಿಗ್ರಿ ಓರೆಯಾದ್ ಪಥೊಡು ಸುತ್ತು ಪಾಡುಂಡು. ಒರಿನ ಗ್ರಹೊಲೆ ಪಥೊಲು ಕ್ರಾಂತಿವೃತ್ತಗ್ ಮೂಜಿ ನಾಲ್ ಡಿಗ್ರಿದ ಉಲಾಯಿಡೇ ಉಂಡು.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನ
ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ತುಳು ಯೋಜನೆ/ವಿಜ್ಞಾನ ಪಟ್ಯೊ ಲೇಕನೊಲು
ಸೌರ ಸಕ್ತಿ

ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣೊಲೆನ ಶಾಖ ಬುಕ್ಕೊ ಬೊಲ್ಪುಲೆರ್ದ್ ತಿಕ್ಕುನ ಚೈತನ್ಯೊನು(energy) ಬೇತೆ ಬೇತೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನೊಲೆನ್ ಗಳಸೊಂದು ನರಮಾನಿಯನ ಉಪಯೋಗೊಗ್ ಅನುಕೂಲೊಗು ಬೋಡಾಪಿಲೆಕ್ಕ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಪಡೆಪುನ ಶಕ್ತಿಯೆ **ಸೌರಶಕ್ತಿ**.  ಸೌರಶಕ್ತಿ ಪೊಸತ್ ಮನ್ಪೆರೆ ಆಪಿನಂಚಿನ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ದಾಯೆ ಪಂಡ ಅವು ಗಳಸಿನಾತ್  ಕುಡಲ  ಭರ್ತಿಯಾಪುಂಡು.

## ಸೌರ ಶಕ್ತಿನ್ ಗಳಸುನ ವಿಧಾನೊಲು

### ಸೌರ ಶಕ್ತಿ ಮೇಲ್ಚಾವಣಿ
ನರಮಾನಿ ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಆವೊಂದು ಪೊಯಿಲೆಕ್ಕನೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿದ ಅವಲಂಭನೆ ಜಾಸ್ತಿಯಾಪುಂಡು. ಆಂಡ ಗಳಸುನೆಗ್ ಸರಿಯಾದ್  ಉತ್ಪತ್ತಿ ಆವೊಂದಿಜ್ಜಿ. ಅತ್ತಂದೆ ಇತ್ತೆ  ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಲ್ಪುನ ವಿಧಾನೊಲು ನಿಸ‍ರ್ಗ ಸ್ನೇಹಿಯಾದ್ ಇಜ್ಜಿ.ಅಂಚಾದ್ ನಮ ಇತ್ತೆ ಬೇತೆ ಮೂಲೊಲೆನ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನ ಕೊರೊಡಾಪಿನ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವಾದುಂಡು. ಈ ರೀತಿದ ಬೇತೆಇಂಧನಲೆನ ಬ್ಗಗೆ ಗೇಣೊ ಮಲ್ಪುನಗ  ನಮಕ್ಕ್  ನೆನಪಾಪುನಿ ಸೌರ ಶಕ್ತಿ.ಉಂದು ಧಾರಾಳವಾದ್,ಏಪೊಗುಲ ಮುಗಿಯಂದಿನ ನಿಸರ್ಗ ಶಕ್ತಿದ ಮೂಲವಾದುಂಡು ಉಂದೆನ್  ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ್ ಗಳಸುನೆದ ಬಗೆಟ್ ನಿರಂತರ ಸಂಶೋದನೆಲ್ ಆವೊಂದುಂಡು. ಈ ಉದ್ದೇಶೊಡು ಸೌರಶಕ್ತಿನ್ ಉಪ್ಪುನ ಜಾಗೊಡೆ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಗಳಸೊನುನಂಚಿನ ಒಂಜಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆನೆ ಸೌರ ಶಕ್ತಿ ಮೇಲ್ಚಾವಣಿ.

ಪ್ರತಿಯೊರಿಯಗ್ಲ *ಸ್ವಂತ [[ಇಲ್ಲ್]] ಉಪ್ಪೊಡು ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಕನ* ಅಂಚನೆ *ಜೀವಮಾನದ ಸಾಧನೆ* ಅಂಚನೆ ಈ ಮಾತ ಇಲ್ಲ್ ಲೆನ ಮಿತ್ತ ಚಾವಣಿನ್ **ಸೌರಶಕ್ತಿ ವಿದ್ಯುತ್** ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಲ್ಪುನಂಚಿನ ತಾಣೊಲಾದ್ ಪರಿವರ್ತನೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ  ಇತ್ತೆದ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿದ ಅಭಾವೊನು ಕಡಿಮೆ ಮಲ್ಪೊಲಿ.

ಸೌರಶಕ್ತಿ ಮೇಲ್ಚಾವಣಿಗೆ ಸಂಬದಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು  ಪಕ್ಕದ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.

### ಸೌರ ಕುಕ್ಕರ್

ಸೌರ ಶಕ್ತಿನ್ ಗಳಸೊಂದು ಕುಕ್ಕರ್ ಲೆನ ಸಹಾಯೊರ್ದ್ ಅಟಿಲ್ ಮಲ್ಪುನಿ, ಬೆಚ್ಚ ಮಲ್ಪುನಿ ಅಂಚನೆ ಪ್ಯಾಸ್ಚರೀಕರಣ ಮನ್ಪೆರೆ ಸೌರ ಕುಕ್ಕರ್ ಲೆನ್ ಗಳಸೊಲಿ.
ಉಂದೆನ್ ಸೌರ ಒಲೆ ಪಂದ್ ಲ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.ಸಾಮಾನ್ಯ ಸೌರಕುಕ್ಕರ್ ಒಂಜಿ ಪೆಟ್ಟಿಗೆದ ಆಕಾರೊಡಿತ್ತ್ ದ್ ಪೆಟ್ಟಿಗೆದ ಉಲಯಿದ ಭಾಗೊಡು ಇನ್ಸುಲೇಟೆಡ್ ಕವರ್ ಇತ್ತ್ ದ್,ಮಿತ್ತ್ ದ ಭಾಗೊಡು ಪಾರದರ್ಶಕ ಗ್ಲಾಸ್ ದ ಕವರ್  ಉಪ್ಪುಂಡು.
ಸಾಮಾನ್ಯ ಸೌರಕುಕ್ಕರ್ ಲೆಡ್  90-150 ಡಿಗ್ರಿ ಮುಟ್ಟದ ಉಷ್ಣಾಂಶೊನು ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ಪೊಲಿ,ಸೌರಶಕ್ತಿನ್ ಕೇಂದ್ರಿಕರಿಸವುನ ಕನ್ನಡಿದಂಚಿನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಕೊಲೆನ್ ಗಳಸೊಂದು 315ಡಿಗ್ರಿ ಮುಟ್ಟಲ ಪೊವೊಲಿ.
ಸೌರಕುಕ್ಕರ್ ಲೆಡ್  ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಈ ತಿರ್ತ್ ದ ನಿಯಮಲೆನ ಅನ್ವಯ ಉಷ್ಣಾಂಶೊನ್ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ಪೊಲಿ.
# ಸೂರ್ಯನ ಶಕ್ತಿನ್ ಕೇಂದ್ರಿಕರಿಸದ್.
# ಸೂರ್ಯ ಶಕ್ತಿನ್ ಶಾಖ ಶಕ್ತಿಯಾದ್ ಪರಿವರ್ತಿಸದ್.
# ಶಾಖನ್ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ತ್ ದ್.
ಸೌರ ಕುಕ್ಕರ್ ಲೆನ ಉಪಯೋಗೊಲು
* ಬೇತೆ ಇಂಧನೊದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಉಪ್ಪುಜಿ.
* ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪೆರೆ ಮಸ್ತ್ ಸುಲಭ.
* ಜಾಸ್ತಿ ಜಾಸ್ತಿ ಗಳಸ್ಂಡ ಅರಣ್ಯ ನಾಶೊನು ಕಡಿಮೆ ಮನ್ಪೊಲಿ
* ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲೆನ್ ಒರಿಪಾವೊಲಿ.
* ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಡ್ಪಿಲ್ಲ್ ದ ಅಗತ್ಯ ಉಪ್ಪುಜಿ.

### ಸೌರ ವಿದ್ಯುತ್
ಸೂರ್ಯನ ಶಕ್ತಿನ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿಯಾದ್ ಪರಿವರ್ತನೆ ಮಲ್ಪುನೆ.ಪ್ರಪಂಚೊಡು ಜಾಸ್ತಿಯಾಯಿನ  ಶಕ್ತಿದ ಬೇಡಿಕೆಗ್ ಮಲ್ಲಮಟ್ಟ್ ದ ಪರಿಹಾರ ಕೊರ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಮೂಲ ಪಂಡ ಅವು ಸೌರಶಕ್ತಿ.ಕ್ರಿ ಶ 2050 ರ ಪೊರ್ತುಗು ಪ್ರಪಂಚೊಗು  ಜಾಸ್ತಿ ಶಕ್ತಿನ್ ಪೊರೈಕೆ ಮಲ್ಪುನ ಶಕ್ತಿದ ಮೂಲವಾದುಂಡು.ಮುಲ್ಪ ಸೊಲಾರ್ ಪನೆಲ್ ಲೆನ ಮುಖಾಂತರ ಸೌರಶಕ್ತಿನ್  ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿನ್  ಪೋಟೋ ವೋಲ್ಟಾಯಿಕ್ ಕೋಶೊಲೆಡ್  ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ಪುಂಡು.

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕ
*ಗೂಗ್ಲ್ ಪ್ರೋಜೆಕ್ಟ್ ಸನ್‍ರೂಫ‍್

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನ
ಬೈಬಲ್

thumb|300x300px
**ಬೈಬಲ್** Bible ಪಂಡ ಇಂಗ್ಲಿ‍ಷ್ ಪದ Collection of sacred writings of Christian religion ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮದ ಪವಿತ್ರ ಗ್ರಂಥ. ನೆಟ್ಟ್ ಪೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆ ಬುಕ್ಕೊ ಪರ ಒಡಂಬಡಿಕೆ ಪನ್ಪಿ ರಡ್ಡ್ ವಿಭಾಗೊಲು ಉಂಡು. ಪರ ಒಡಂಬಡಿಕೆ ಭೂಲೋಕದ ಸೃಷ್ಷಿ, ಬುಕ್ಕೊ ಯೇಸು ಕ್ರಿಸ್ತನ ಅವತಾರ ಆವೆರೆ ಉಂಡು ಪಂಡ್ದ್ ತೆರಿಪಾವುಂಡು. ಬುಕ್ಕೊ ಪೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆ ಯೇಸುನ್ ಪುಟ್ಟು, ಬೋಧನೆ, ಸಾವು, ಪುನರುತ್ತಾನ, ಬೋಧನೆಲೆನ್ ತೆರಿಪಾವುಂಡು. ಜಗತ್ತ್‌ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಮಾತಾ ಬಾಸೆಲೆಗ್ ತರ್ಜುಮೆ ಆತ್ಂಡ್. ಕನ್ನಡೊಡು ೧೮೨೦ಟ್ ತುಳುಟ್ಟು ೧೮೪೧ ಪ್ರಕಟ ಆತ್ಂಡ್. ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮುದ್ರಣ ಚರಿತ್ರೆ ಪ್ರಾರಂಭ ಆಪಿನೇ ತುಳು ಬೈಬಲ್‍ಡ್. ೧೮೪೭ಟ್ಟ್ ಪ್ರಕಟ ಆಯಿ ತುಳು ಪೊಸ ಒಂಡಂಬಡಿಕೆ ಪನ್ಪಿನವು ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಮುದ್ರಣ ಚರಿತ್ರೆ ಆರಂಭ ಆದ್ ೧೫೦ ವರ್ಷ ಮುಟ್ಟ ಮಾಮಲ್ಲ ಕೃತಿ ಆದುಂಡು.

ಪರ ಒಡಂಬಡಿಕೆಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಬೂಕುಲು (Old Testament)
# ಆದಿಕಾಂಡ
# ವಿಮೋಚನಕಾಂಡ
# ಯಾಜಕಕಾಂಡ
# ಅರಣ್ಯಕಾಂಡ
# ಧರ್ಮೋಪದೇಶಕಾಂಡ
# ಯೆಹೋಶುವೆ
# ನ್ಯಾಯಸ್ಥಾಪಕೆರ್
# ರೂತು
# ೧ನೇ ಸಮುವೇಲೆ
# ೨ನೇ ಸಮುವೇಲೆ
# ೧ನೇ ಅರಸುಲು
# ರಡ್ಟನೇ ಅರಸುಲು
# ೧ನೇ ಪೂರ್ವಕಾಲದ ವೃತ್ತಾಂತೊಲು
# ೨ನೇ ಪೂವ‍ ಕಾಲದ ವೃತ್ತಾಂತೊಲು
# ಎಜ್ರೆ
# ನೆಯೆಮೀಯೆ
# ಎಸ್ತೇರ್
# ಯೋಬೆ
# ಗಾದೆಲು
# ಪ್ರಸಂಗಿ
# ಪರಮಗೀತ
# ಯೇಶಾಯೆ
# ಯೆರೆಮೀಯೆ
# ಪ್ರಲಾಪೊಲು
# ಯೆಹೆಜ್ಕೇಲೆ
# ದಾನಿಯೇಲೆ
# ಹೊಶೇಯೆ
# ಯೋವೇಲೆ
# ಆಮೋಸೆ
# ಓಬದ್ಯೆ
# ಯೋನೆ
# ಮೀಕೆ
# ನಹೂಮೆ
# ಹಬ್ಬಕೂಕೆ
# ಚೆಫನ್ಯೆ
# ಹಗ್ಗಾಯೆ
# ಜೆಕರ್ಯೆ
# ಮಲಾಕೀಯೆ.

## ಪೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆ==  (New Testament)

 ಬೈಬಲ್ ದ ರಡ್ಡೆನೇ ಭಾಗೊಗು =ಪೊಸ=ಒಡಂಬಡಿಕೆ= ಪನ್ಪೆರ್ - ನೆಟ್ಟ್  ೨೭ ಬೂಕುಲು ಉಂಡು. ಈ ಮತಾ ಪುಸ್ತೊಕುಲು ೧೮೪೭ಟ್ಟ್ ತುಳುಕ್ಕು ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನರಿನಕುಲು ತರ್ಜುಮೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಇತ್ತೆಲಾ ಬಳಕೆಡ್ ಉಂಡು. ೨೦೨೨ ಟ್ಟ್  ಪೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆ ಇತ್ತೆದ ತುಳುಕ್ಕು ತರ್ಜುಮೆ ಆದ್ ತುಳು ಕ್ರೈಸ್ತೆರೆಡ ಬಳಕೆಡ್ ಉಂಡು.

## ಪೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆಡ್ ಉಪ್ಪು ಬೂಕುಲು

# ಮತ್ತಾಯೆ ಬರೆತಿ ಸುವಾರ್ತೆ- ಯೇಸುನ ಶಿಷ್ಯೆ ಆದಿತ್ತಿ ಮತ್ತಾಯೆ ಯೇಸುನ ಬಗೆಟ್ಟ್ ಬರೆತಿ ಸುವಾರ್ತೆ.
# ಮಾರ್ಕೆ ಬರೆತಿ ಸುವಾರ್ತೆ- ಉಂದುಲಾ ಶಿಷ್ಯೆರೆಡ್ ಒರಿ ಆದಿತ್ತಿ ಮಾರ್ಕೆ ಬರೆತಿ ಯೇಸುನ ಬಗೆಟ್ಟ್ ತೆರಿಪಾವುನ ಸುವಾರ್ತೆ
# ಲೂಕೆ ಬರೆತಿ ಸುವಾರ್ತೆ- ಲೂಕೆ ಪನ್ಪಿ ಶಿಷ್ಯೆ ಯೇಸುನ ಬಗೆಟ್ ಬರೆತಿ ಸುವಾರ್ತೆ
# ಯೋಹಾನೆ ಬರೆತಿ ಸುವಾರ್ತೆ- ಯೇಸುನ ಪದ್ರಾಡ್ ಶಿಷ್ಯೆರೆಡ್ ಒರಿ ಆದಿತ್ತಿ ಯೋಹಾನೆ ಬರೆತಿ ಯೇಸುನ ಚರಿತ್ರೆ
# ಅಪೋಸ್ತೆಲೆರೆ ಕ್ರೀಯೊಲು
# ರೋಮಾಪುರತ್ತಕಲೆ ಬರೆತಿ ಪತ್ರಿಕೆ
# ಕೊರಿಂಥಕಲೆಗ್ ಬರೆತಿ ಒಂಜನೇ ಪತ್ರಿಕೆ
# ಕೊರಿಂಥದಕಲೆಗ್ ಬರೆತಿ ರಡ್ಡನೇ ಪತ್ರಿಕೆ
# ಗಲಾತ್ಯೆರೆಗ್ ಬರೆತಿ ಪತ್ರಿಕೆ
# ಎಫೆಸದಕಲೆಗ್ ಬರೆತಿ ಪತ್ರಿಕೆ
# ಪಿಲಿಪ್ಪಿಯೆರೆಗ್ ಬರೆತಿ ಪತ್ರಿಕೆ
# ಕೊಲೊಸ್ಯೆರೆಗ್ ಬರೆತಿ ಪತ್ರಿಕೆ
# ಥೆಸಲೋನಿಕದಕಲೆಗ್ ಬರೆತಿ ಸುರುತ್ತ ಪತ್ರಿಕೆ
# ಥೆಸಲೋನಿಕದಕಲೆಗ್ ಬರೆತಿ ರಡ್ಡನೇ ಪತ್ರಿಕೆ
# ತಿಮೋಥಿಗ್ ಬರೆತಿ ಸುರುತ್ತ ಪತ್ರಿಕೆ
# ತಿಮೋಥಿಗ್ ಬರೆತಿ ರಡ್ಡನೇ ಪತ್ರಿಕೆ
# ತೀತಗ್ ಬರೆತಿ ಪತ್ರಿಕೆ
# ಫಿಲೆಮೋನುಗ್ ಬರೆತಿ ಪತ್ರಿಕೆ
# ಇಬ್ರಿಯೆರೆಗ್ ಬರೆತಿ ಪತ್ರಿಕೆ
# ಯಾಕೋಬು ಬರೆತಿ ಪತ್ರಿಕೆ
# ಪೇತ್ರೆ ಬರೆತಿ ಸುರುತ್ತ ಪತ್ರಿಕೆ
# ಪೇತ್ರೆ ಬರೆತಿ ರಡ್ಡನೇ ಪತ್ರಿಕೆ
# ಯೋಹಾನೆ ಬರೆತಿ ಸುರಿತ್ತ ಪತ್ರಿಕೆ
# ಯೋಹಾನೆ ಬರೆತಿ ರಡ್ಡನೇ ಪತ್ರಿಕೆ
# ಯೋಹಾನೆ ಬರೆತಿ ಮೂಜನೇ ಪತ್ರಿಕೆ
# ಯೂದೆ ಬರೆತಿ ಪತ್ರಿಕೆ
# ಪ್ರಕಟಣೆ

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
 https://en.wikipedia.org/wiki/Bible_(disambiguation)

ವರ್ಗೊ:ಧರ್ಮ ಗ್ರಂಥೊ
ಟ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಟರ್

right|thumb|200x200px|ಟ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಟರ್‍
**ಟ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಟರ್** ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಶಾಸ್ತ್ರಟ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಅರೆವಾಹಕ ಸಾಧನೊ. ಇಂದೆನ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಕೇತೊಲೆನ್ ಎಚ್ಚ ಮಲ್ಪರ, ಅತ್ತಂದೆ ಬೋಡಾನಗ ಉಂತಾವರ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಯಿನ ಪುದರ್  "ಪ್ರಸಾರ" ಬುಕ್ಕ "ತಡೆ" ( Trasfer ಮತ್ತು Resist -> Transist) ಉಂದು ಪದಡ್ತ್ ಬಂತ್ತ‍ಡ್. ಎಂಚ Resist ಮಾಡುವುದು Resistor.. ಹಾಗೆ Transist ಮಾಲ್ಪುನ ಟ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಟರ್. ೧೯೨೫ರಲ್ಲಿ ಕೆನಡಾದ ಜೂಲಿಯಸ್ ಲಿಲಿಯನ್ಫೆಲ್ಡ್ ದುಂಬು FET ಬಗೆಟ್ ಟ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಟರ್ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಕಟನೆಗ್ ಪೇಟೆಂಟ್ ಪಡೆತೆರ್. ಟ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಟರ್ನ್ ಶೋಧ ಮಾಲ್ತನಾಯೆ ವಿಲಿಯಮ್ ಶಾಕ್ಲೆ, ಬಾರ್ಡೀನ್ ಬುಕ್ಕ ಬ್ರಾಟೇನ್ ಉಂದು ಮೂಜಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಲು.
ಟ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಟರ್‍ಟ್ ೩ ವಲಯಲು ಉಂಡು, ಅಯಿನ್ ಬೇಸ್, ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಬುಕ್ಕ ಎಮಿಟರ್ ಏಂದು ಲೆಪ್ಪುವೇರ್. ಏಪೋಲಾ ಬೇಸ್ ವಲಯ ಎಲ್ಯ ಬುಕ್ಕ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ವಲಯ ಎಲ್ಯ ಇಪ್ಪುಂಡು.
ಟ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಟರ್‍ಟ್ ೨ ಬಗೆ, ಅವುದಾದ ಪಂಡ PNP ಮತ್ತು NPN, ಜಗತ್ತಿಟ್ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಾತ್ NPN ಟ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಟರ್ ಬಳಕೆಟ್ ಉಂಡು.

## ಕಾರ್ಯ
ಆನ್ ಆತ್ ಇಪ್ಪುನಗ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಕೇತೊನ್ (ಕರೆಂಟ್ ಅತ್ತಂದೆ ವೋಲ್ಟೇಜು) ಒಂಜಿ ಕಡೆಡ್ತ್ ಬುಕ್ಕೊಂಜಿ ಕಡೆಗ್ ಸಾಗಣಿಕೆ ಮಾಲ್ಪುಂಡು (Transfers) ಆಫ್ (off)ಆತ್ ಇಪ್ಪುನಗ ಈ ಸಂದೇಶೊಶನ್ ಸಾಗಣೆಗೆ ತಡೆ  ದಿಪ್ಉಂಡು(resists). ಮೂಲತಃ ಡಿಜಿಟಲ್ {೦ (off) ಬುಕ್ಕ ೧ (on) ಸಂಕೇತಡ್ತ್ ಮಾತ್ರೊ ಬೆಲೆಮಾಲ್ಪುನಗ} ವಸ್ತುವಾತ್ ಈ ಟ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಟರ್ ಅನ್ analog applications ಗ್ ಹೆಚ್ಚಾತ್ ಬಲಕೆ ಮಾಪ್ಲುವೇರ್.

## ಬಗೆಗಳು
ಆನ್ ಆತ್ ಇಪ್ಪುನಗ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಕೇತೊನ್ (ಕರೆಂಟ್ ಅತ್ತಂದೆ ವೋಲ್ಟೇಜು) ಒಂಜಿ ಕಡೆಟ್‍ತ್ ಬುಕ್ಕೊಂಜಿ ಕಡೆಗ್ ಪೊಯಾರ (Transfers) ಆಫ್ offಆತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು ಈ ಸಂದೇಶನ್ ಸಾಗಣೆಗ್ ತಡೆ ಇಪ್ಪುಂಡು(resists). ಮೂಲತಃ ಡಿಜಿಟಲ್ { ೦ (off) ಬುಕ್ಕ ೧ (on) ಸಂಕೇತೊನ್ ಮಾತ್ರ ಕೆಲಸವಾತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು!} ವಸ್ತುವಾತ್ ಈ ಟ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಟರ್‍ನ್ analog applications ಗ್ ಮಸ್ತ್ ಬಲಕೆ ಮಾಲ್ಪೆರ್.

BJT ಲು ಇತ್ತೆತಾ IC (Inegrated Circuit) ಟ್ ಇಪ್ಪುಜಿ ಇತ್ ಕಡಿಮೆ ಬಳಕೆಯಾತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. BJT ಅತ್ತಂದೆ ಇನ್ನೊಂದು ರೀತಿಟ್ ಟ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಟರ್ ಗ್. ಇಮದೆನ್ MOSFET( Metal Oxide Semiconductor Field Effect Transistor) ಪಣ್ಪೆರ್. ಇಂಚಿನ ಎಲ್ಲ IC ಗಳ ಜೀವಾಳ ಈ MOSFET ಲು.

BJTಡ್‍ತ್ ಮಸ್ತ್ ಪಿರಾಕ್‍ದಾ ಕಾಲೋಟ್ FET (೧೯೨೬) ಶೋಧ ಮಾಲ್ತೆರ್  ಮಸ್ತ್ ದಿನ ಇಂದು ಅಜ್ನಾತವಾಸಟ್ ಇತ್ತಂಡು. ಸುಮಾರು ೬೦ನೆ ದಶಕಟ್ ಮಸ್ತ್ ಹೆಚ್ಚಿನ (Inegrated Circuit ಗಳಲ್ಲಿ) ಬಳಕೆಗ್ ಬತ್ತಂಡು. ಇತ್ತೆ ಮಾಸ್ ಫೆಟ್ಗಳು BJTಲು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿ ಒಂಜಿ ಚಿಪ್ ನ ಬಹುತೇಕ ಸ್ಥಳೊನ್ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಲ್ತಂಡ್.

ಇನ್ ಈ ಮಾಸ್ ಫೆಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ರಡ್ಡ್ ರೀತಿ. p-ಮಾಸ್ ಬುಕ್ಕ n-ಮಾಸ್ ಟ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಟರ್‍ಲು.

n-ಮಾಸ್ ಟ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಟರ್ ಲು( n ಪ<ಡ negative ) ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್, ವಿದ್ಯುತ್ ಪೋಯಾರ ಕಾರಣವಾತ್ ಉಂಡು. ( electron are charge carriers).
p-ಮಾಸ್ ಟ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಟರ್ ( p ಅಂದ್ರೆ positive ) ಹೋಲ್  ವಿದ್ಯುತ್ ಪುರ ಕಾರಣವಾತ್ ಉಂಡು. ( holes are charge carriers). ಈ p-ಮಾಸ್ ಟ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಟರ್ಲು n-ಮಾಸ್ ಗ್ ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಲ್ತಂಡಾ ಸ್ವಲ್ಪ ನಿಧಾನ.
ನೆಲ ಸಂಪಿಗೆ

**ನೆಲ ಸಂಪಿಗೆ** ಒಂಜಿ ನಸು ನೇರಳೆ ಬಣ್ಣದ ಪೂ ಆಪಿನ ದಯಿ. ಈ  ದಯಿತ  ವಿಶೇಷ ಪಂಡ ಪೂ ಅಪುನ ಸಮಯೊಡು ಇರೆ ತೋಜುಜಿ. ಭೂಮಿದ ಅಡಿರ್ದ್ ಪೂ ಮಿತ್ತ್  ಬರ್ಪುಂಡು.
ಈ ದಯಿ ಭಾರತ, ಚೀನಾ, ನೇಪಾಳ, ಆಸ್ಸಾಂ, ಬಾಂಗ್ಲಾ ದೇಶೊಲೆಡ್ ಬುಲೆಪುಂಡು. ಈ ಕುಲಕ್ ಸೇರ್ದಿನ ಸುಮಾರ್ ೫೦ ಜಾತಿದ ತಳಿಕುಲು ಉಲ್ಲ.

## ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪುದರುಲು
ಸಂಸ್ಕೃತ - ಭೂಮಿ ಚಂಪಕ.
ಇಂಗ್ಲಿಸ್ -  ಇಂಡಿಯನ್ ಕ್ರೋಕಸ್  ಬುಕ್ಕೊ ಪಿಕಾಕ್ ಜಿಂಜರ್
ವೈಜ್ಞಾನಿಕ  ಪುದರ್- kaempferia  Rotunda.

## ದಯಿತ ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್
ನೆಲ ಸಂಪಿಗೆದ ದಯಿ ಒಂಜಿ ವಿಶೇಷ ರೀತಿದ ದಯಿ.ನೆಟ್ ಪೂ ಆಪಿನ ಸಮಯೊಡು ಇರೆ ತೂಯೆರೆ ತಿಕ್ಕುಜ್ಜಿ ಪೂ ಆದ್ ಮುಗಿ ಬುಕ್ಕೊ ನೆಲತ ಅಡಿಡ್ದ್ ಕಡ್ಡಿದ ಲೆಕ್ಕ ಮುಗ್ಗಾದ್  ಇರೆ ಮಿತ್ತ್ ಬರ್ಪುಂಡು ರಡ್ಡ್ ಮೂಜಿ ದಿನೊರ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಅರಳ್ಡ್ ಇರೆ ಆಪುಂಡು.ನೆಲ ಸಂಪಿಗೆದ ದಯಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಶುಂಠಿ ಬುಕ್ಕೊ ಮಂಜಲ್ದ್ ದಯಿತ ಲೆಕ್ಕ ಉಪ್ಪುಂಡು.ಈ ದಯಿ ನೀರ್ದ್ ಆಶ್ರಯ ಉಪ್ಪುನೆ ಮುಟ್ಟ ಇತ್ತ್ ದ್ ದೊಂಬುಗು ಲುಂಗಿ ಬುಕ್ಕೊ ಅಯಿತ ಕಂಡೆ ಮಾತ್ರ ಭೂಮಿದ ಅಡಿಟ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ನೀರ್‍ದ ಆಶ್ರಯ ತಿಕ್ಕಿ ಬುಕ್ಕೊ ಪಂಡ ಬರ್ಸ ಬತ್ತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಸುರುಕು ಪೂ ನೆಲತ ಮಿತ್ತ್ ಅರಳುಂಡು.

## ಉಪಯೋಗ
# ಈ ದಯಿ ಆಯುರ್ವೇದಿಕ್ ಬುಕ್ಕೊ ಆಲೋಪತಿ ಮರ್ದ್‌ಗ್ ಬ‌ಳ‌ಕೆ ಆಪುಂಡು. ಇಂದೆನ್ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆದ ತೋಟೊಲೆಡ್ ಬುಲೆಪಾವೆರ್.                                   
# ನೆಲ‌ಸಂಪಿಗೆದ‌ ಕಂಡೆನ್ ನುಂಗಾದ್ ಪೊಡಿ ಮ‌ಲ್ತ್‌ದ್ 3ಗ್ರಾಂ ಪೊಡಿನ್ ಕ‌ಷಾಯ ಮ‌ಲ್ತ್‌ದ್ ದಿನೊಕ್ಕು ಮೂಜಿ ಸ‌ರ್ತಿ ಪ‌ರ್ಂಡ‌ ತೆಮ್ಮ‌ ಕ‌ಡಿಮೆ  ಆಪುಂಡು 
# ನೆಲ‌ಸಂಪಿಗೆ ಕಂಡೆದ  ೪ಗ್ರಾಂ ಪೊಡಿನ್  ಕ‌ಷಾಯ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ದಿನೊಕ್ಕು ರಡ್ಡ್ ಸರ್ತಿ ಬಂಜಿಗ್ ಸೇವನೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ ಮೂಲವ್ಯಾಧಿದ ತೊಂದರೆ ಕಡಿಮೆ ಆಪುಂಡು.
# ನೆಲ‌ಸಂಪಿಗೆದ ದಯಿನ್ ಬೇತೆ  ಗಿಡಮೂಲಿಕೆದ ಒಟ್ಟುಗು ಅರೆತ್‍ದ್ ಪೂಜಿಂಡ ತುರಿಕಜ್ಜಿ ಕಡಿಮೆ ಆಪುಂಡು.ತೊಂದರೆ 
# ನೆಲ‌ಸಂಪಿಗೆದ ಬೇರ್ ದಂಟ್‌ನ್ ಅರೆತ್‍ದ್ ಗಾಯೊಗು ಪೂಜಿಂಡ ಗಾಯ ಕಡಿಮೆ ಆದ್ ಬಾಪುಲ ಕಡಿಮೆ ಆಪುಂಡು.
# ನೆಲ‌ಸಂಪಿಗೆದ ಬೇರ್ ದಂಟ್‌ದ ರಸೊನು ಬಂಜಿಗ್ ಸೇವನೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ ವಾಯು(gastric)ದ ತೊಂದರೆ ಕಡಿಮೆ ಆಪುಂಡು ಬುಕ್ಕೊ ಅಲ್ಪಲ್ಪ ನೆತ್ತೆರ್ ಗಟ್ಟಿಯಾಪುನಂಚಿನ ಸಮಸ್ಯೆ ಇತ್ತ್ಂಡ ಅವು ನಿವಾರಣೆ ಆಪುಂಡು.
# ೫೦ಗ್ರಾಂ ನೆಲ‌ಸಂಪಿಗೆದ ಕಂಡೆ‍ನ್ ೧/೨ ಲೀಟರ್‌ಡ್ ಕೊದಿಪಾದ್ ಅರಿತ್‍ದ್ ದಿನೊಟೂ ರಡ್ಡ್ ಸರ್ತಿ ೪ಮಿ.ಲಿ ಪರ್ಂಡ ಮಂಜಲ್ ಕಾಮಲೆ ಕಡಿಮೆ ಆಪುಂಡು.
# ನೆಲ‌ಸಂಪಿಗೆದ ಕಂಡೆದ ಕ‌ಷಾಯ ದಿನೊಟೂ ಒಂಜಿ ಸರ್ತಿ ೨ಮಿ.ಲಿ ಪರ್ಂಡ ಅಜೀರ್ಣದ ಸಮಸ್ಯೆ ಕಡಿಮೆ ಆಪುಂಡು
# ನೆಲ‌ಸಂಪಿಗೆದ‌ ದಯಿನ್ ಪರಿಮಳದ ಎಣ್ಣೆ ತಯಾರಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ಉಪಯೋಗಿಸವೆರ್
# ನೆಲಸಂಪಿಗೆ ದಯಿರ್ದ್ ತಯಾರಿ ಮಲ್ತಿನ ಎಣ್ಣೆನ್ ಪ್ರತಿದಿನ ಒಂಜಿ ಬಿಂದ್ ಮೂಂಕುಗ್ ಪಾಡ್ಂಡ ಮೂಂಕುದ ಬುಕ್ಕೊ ತರೆ ಬೇನೆದ ಸಮಸ್ಯೆ ಕಡಿಮೆ ಆಪುಂಡು.
                                            
## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಪೂ