ಶ್ರೀ ರಾಮಾಯಣ ದರ್ಶನಂ

ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡೊ ಸಾಹಿತ್ಯೊದ ಮಹೋನ್ನತ ಬೂಕು **ಶ್ರೀ ರಾಮಾಯಣ ದರ್ಶನಂ**. ಈ ಬೂಕುನು ಬರೆತಿನಾರ್ ಕುವೆಂಪು.ಮಹಾಕಾವ್ಯೊದ ರಚನೆದ ಯುಗೊ ಮುಗಿದೇ ಪೋಂಡ್ ಪಂಡೊಂದಿಪ್ಪುನಗ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯಿನ ಆಧುನಿಕ ಮಹಾಕಾವ್ಯೊ ಶ್ರೀ ರಾಮಾಯಣ ದರ್ಶನಂ. ವಾಲ್ಮೀಕಿನ ಕಥಾ ಹಂದರೊದ ಮಿತ್ತ್ ಸರ್ವೋದಯ ಸಮನ್ವಯ ತತ್ವೊಲೆನ್ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಾದ್ ರಚಿನೆಯಾಯಿನ ಈ ಬೂಕು ’ಕುವೆಂಪು ಸಿಟ್ಟಿಸಾಯಿನ’ ಮಹಾಬೂಕುಲಾ ಅಂದ್. 'ಬಹಿರ್ಘಟನೆನ್ ಪ್ರತಿಕೃತಿಸಾವುನ ಲೌಕಿಕೊ ಚರಿತ್ರೆ ಮಾಂತ್ರತ್ತಂದೆ, ಅಲೌಕಿಕೊ ನಿತ್ಯೊ ಸತ್ಯಂಗಳೊನು ಪ್ರತಿಮಿಸವುನ ಸತ್ಯಸ್ಯೊ ಸತ್ಯೊ ಕಥನೊ’ಲಾ ಅಂದ್. ಸುಮಾರ್ ಒರ್‌ಂಬೊ ವರ್ಷೊದ ಸುದೀರ್ಘೊ ಕಾಲಾವಧಿಡ್ ಈ ಕಾವ್ಯೊ ರಚಿತವಾತ್ಂಡ್. ಕನ್ನಡೊಗ್ ಸುರುತ ಜ್ಞಾನಪೀಠೊ ಪುರಸ್ಕಾರೊನುಲಾ ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯೊ ಅಕಾಡೆಮಿದ ಸಾಹಿತ್ಯೊ ಪುರಸ್ಕಾರೊನುಲಾ ಒದಗಾದ್ ಕೊರ್‍ನ ಬೂಕು ಇಂದಾತ್ಂಡ್. ಮಹಾಕಾವ್ಯೊದ ನಡೆಕ್ ಅನ್ವಯವಾಪುನಂಚನೆ ಪುನರ್ ರೂಪೊದ ಮಹಾಛಂದಸ್ಸ್ ಸರಳರಗಳೆಡ್ ಈ ಬೂಕು ರಚಿನೆಯಾತ್ಂಡ್. ಕಾವ್ಯೊದ ನಡೆಕ್ ದಿಂಜ ಮಹೋಪಮೆಗ್‍ಲೆನ್ ಕವಿ ಸೇರಾವೊಂದೆರ್. ಇಂಚ ಪ್ರಸ್ತುತಿ, ಛಂದಸ್ಸು, ಅಲಂಕಾರೊ, ಯುಗಧರ್ಮೊ ಮಾಂತ ವಿಷಯೊಡ್‍ಲಾ ಇಂದೊಂಜಿ ಆಚಾರ್ಯ ಬೂಕುಂದು ಪುದರ್ ಪಡೆವೊಂದ್ಂಡ್.

## ಬೂಕುನು ಅರ್ಪಣೆ
ಬೂಕುದ ಆರಂಭೊಡೆ, ಕವಿ ತನ್ನ ಮೆಚ್ಚ್‌ದ ಗುರುಕುಲಾಯಿನ ಶ್ರೀ ವೆಂಕಣ್ಣಯ್ಯೆರೆಗ್ ಕಾವ್ಯೊನು ಅರ್ಪಣೆ ಮಾಲ್ಪುನ ಬುಕ್ಕೊ ಆ ಮೂಲಕೊ ನಿತ್ಯ ಸತ್ಯೊನು ಸಾರುನ ಕಾವ್ಯೋದ್ದೇಸೊನು ಇಂಚ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಾದೆರ್.

**ಶ್ರೀ ವೆಂಕಣ್ಣಯ್ಯನವರಿಗೆ**

ಇದೊ ಮುಗಿಸಿ ತಂದಿಹೆನ್ ಈ ಬೃಹದ್ ಗಾನಮಂ
ನಿಮ್ಮ ಸಿರಿಯಡಿಗೊಪ್ಪಿಸಲ್ಕೆ, ಓ ಪ್ರಿಯ ಗುರುವೆ.

ಕರುಣಿಸಿಂ ನಿಮ್ಮ ಹರಕೆಯ ಬಲದ ಶಿಷ್ಯನಂ,
ಕಾವ್ಯಮಂ ಕೇಳ್ವೊಂದು ಕೃಪೆಗೆ ಕೃತ ಕೃತ್ಯನಂ
ಧನ್ಯನಂ ಮಾಡಿ. ನೀಮುದಯರವಿಗೈತಂದು
ಕೇಳಲೆಳಸಿದಿರಂದು. ಕಿರುಗವನಗಳನೋದಿ
ಮೆಚ್ಚಿಸಿದೆನನಿತರೊಳೆ ಬೈಗಾಯ್ತು. “ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ

ಬರುವೆ. ದಿನವೆಲ್ಲಮುಂ ಕೇಳ್ವೆನೋದುವೆಯಂತೆ ;
ರಾಮಾಯಣಂ ಅದು ವಿರಾಮಾಯಣಂ ಕಣಾ !”
ಎಂದು ಮನೆಗೈದಿದಿರಿ. ಮನೆಗೈದಿದಿರಿ ದಿಟಂ ; &nbsp; ೧೦
ದಿಟದ ಮನೆಗೈದಿದಿರಿ !
ಇದೊ ಬಂದಿರುವೆನಿಂದು
ಮುಗಿಸಿ ತಂದಿಹೆನಾ ಮಹಾಗಾನಮಂ. ಪಿಂತೆ
ವಾಲ್ಮೀಕಿಯುಲಿದ ಕಥೆಯಾದೊಡಂ, ಕನ್ನಡದಿ
ಬೇರೆ ಕಥೆಯೆಂಬಂತೆ, ಬೇರೆ ಮೈಯಾಂತಂತೆ,
ಮರುವುಟ್ಟುವಡೆದಂತೆ ಮೂಡಿದೀ ಕಾವ್ಯಮಂ
ವಿಶ್ವವಾಣಿಗೆ ಮುಡಿಯ ಮಣಿ ಮಾಡಿಹೆನ್, ನಿಮ್ಮ
ಕೃಪೆಯಿಂದೆ.- ಪೂರ್ವದ ಮಹಾಕವಿಗಳೆಲ್ಲರುಂ
ನೆರೆದ ಸಗ್ಗದ ಸಭೆಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿರೆನ್ನನುಂ :
ಸಂಘಕೆ ಮಹಾಧ್ಯಕ್ಷರಲ್ತೆ ನೀಂ ? ಕಿರಿಯನಾಂ
ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಹಾಡುವೆನ್, ಕೇಳ್ವುದಾಶೀರ್ವಾದಂ ! &nbsp; ೨೦
ನುಡಿಯುತಿಹುದಾ ದಿವ್ಯ ಕವಿಸಭೆಗೆ ಗುರುವಾಣಿ, ಕೇಳ್
ಆಲಿಸಾ ಗುರುಕೃಪೆಯ ಶಿಷ್ಯ ಕೃತಿ ಸಂಕೀರ್ತಿಯಂ :
“ಬಹಿರ್ಘಟನೆಯಂ ಪ್ರತಿಕೃತಿಸುವಾ ಲೌಕಿಕ
ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ತಿದು, ಅಲೌಕಿಕ ನಿತ್ಯ ಸತ್ಯಂಗಳಂ
ಪ್ರತಿಮಿಸುವ ಸತ್ಯಸ್ಯ ಸತ್ಯ ಕಥನಂ ಕಣಾ,
ಶ್ರೀ ಕುವೆಂಪುವ ಸೃಜಿಸಿದೀ ಮಹಾಛಂದಸಿನ
ಮೇರುಕೃತಿ, ಮೇಣ್ ಜಗದ್ಭವ್ಯ ರಾಮಾಯಣಂ !
ಬನ್ನಿಮಾಶೀರ್ವಾದಮಂ ತನ್ನಿಮಾವಿರ್ಭವಿಸಿ
ಅವತರಿಸಿಮೀ ಪುಣ್ಯಕೃತಿಯ ರಸಕೋಶಕ್ಕೆ,
ನಿತ್ಯ ರಾಮಾಯಣದ ಹೇ ದಿವ್ಯ ಚೇತನಗಳಿರ ! &nbsp; ೩೦
ವಾಗರ್ಥ ರಥವೇರಿ, ಭಾವದಗ್ನಿಯ ಪಥಂ
ಬಿಡಿದು ಬನ್ನಿಂ, ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ ಪೂಜೆಯಂ
ಸಹೃದಯ ಹೃದಯ ಭಕ್ತಿ ನೈವೇದ್ಯಮಂ ಕೊಂಡು
ಓದುವರ್ಗಾಲಿಪರ್ಗೊಲಿದೀಯೆ ಚಿತ್ಕಾಂತಿಯಂ !
ನಿತ್ಯಶಕ್ತಿಗಳಿಂತು ನೀಂ ಕಥೆಯ ಲೀಲೆಗೆ ನೋಂತು
ರಸರೂಪದಿಂದಿಳಿಯುತೆಮ್ಮೀ ಮನೋಮಯಕೆ,
ಪ್ರಾಣಮಯದೊಳ್ ಚರಿಸುತನ್ನಮಯಕವತರಿಸೆ ;-
ಶ್ರೀ ರಾಮನಾ ಲೋಕದಿಂದವತರಿಸಿ ಬಂದು
ಈ ಲೋಕಸಂಭವೆಯನೆಮ್ಮ ಭೂಜಾತೆಯಂ
ಸೀತೆಯಂ ವರಿಸುತಾಕೆಯ ನೆವದಿ ಮೃಚ್ಛಕ್ತಿಯಂ &nbsp; ೪೦
ಮರ್ದಿಸುತೆ, ಸಂವರ್ಧಿಸಿರ್ಪವೋಲ್ ಚಿಚ್ಛಕ್ತಿಯಂ;-
ರಾವಣಾವಿದ್ಯೆಯೀ ನಮ್ಮ ಮರ್ತ್ಯಪ್ರಜ್ಞೆ ತಾಂ
ತನ್ನ ತಮದಿಂ ಮುಕ್ತಮಪ್ಪುದು, ದಿಟಂ, ನಿಮ್ಮ
ದೀಪ್ಯ ದೈವೀ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಮೃತ ಗೋಪುರಕೇರ್ವವೋಲ್ !
ಓ ಬನ್ನಿಮವತರಿಸಿಮೀ ಮೃತ್ಕಲಾ ಪ್ರತಿಮೆಯೊಳ್
ಚಿತ್ಕಲಾ ಪ್ರಾಣಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಂ ತಾನಪ್ಪವೋಲ್ !


## ಸಂಪುಟೊಲು
ನಾಲ್ ಸಂಪುಟೊ ಅಡಿಟ್ ವಿಸ್ತರಿಸಾದಿಪ್ಪುನ ಐವೊ ಸಂಚಿಕೆಡ್ ಒಟ್ಟು ೨೨೨೯೧ ಸಾಲುಲು ದಿಂಜಿದುಂಡು.

### ಅಯೋಧ್ಯಾ ಸಂಪುಟಂ
# ಕವಿಕೃತು ದರ್ಶನಂ (೭೧೪)
# ಶಿಲಾ ತಪಸ್ವಿನಿ (೬೮೭)
# ಮಮತೆಯ ಸುಳಿ ಮಂಥರೆ (೬೨೯)
# ಊರ್ಮಿಳಾ (೫೯೩)
# ಭರತಮಾತೆ (೩೦೮)
# ಅಗ್ನಿಯಾತ್ರೆ (೩೪೨)
# ಚಿತ್ರಕೂಟಕೆ (೪೪೦)
# ಕುಣಿದಳುರಿಯ ಊರ್ವಶಿ (೨೫೦)
# ಪಾದುಕಾ ಕಿರೀಟಿ (೬೪೦)
# ಅತ್ರಿಯಿಂದಗಸ್ತ್ಯಂಗೆ (೪೭೯)
# ಪಂಚವಟಿಯ ಪರ್ಣಕುಟಿ (೪೧೧)

### ಕಿಷ್ಕಿಂಧಾ ಸಂಪುಟಂ
# ಲಂಕೇಶನೊಲಿಸಿದನು ಮಾರೀಚನಂ (೪೩೮)
# ಓ ಲಕ್ಷ್ಮಣಾ! (೯೦೭)
# ಶಬರಿಗಾದನು ಅತಿಥಿ ದಾಶರಥಿ (೩೮೫)
# ಅತ್ತಲಾ ಕಿಷ್ಕಿಂಧೆಯೊಳ್ (೧೮೮)
# ಪೂಣ್ದೆನಗ್ನಿಯೆ ಸಾಕ್ಷಿ! (೪೧೬)
# ನೀಂ ಸತ್ಯವ್ರತನೆ ದಿಟಂ! (೪೬೫)
# ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಲಂಕಾ (೩೧೧)
# ನಾನಕ್ಕನೆನ್ ನಿನಗೆ, ತಂಗೆ! (೨೧೨)
# ಸುಗ್ರೀವಾಜ್ಞೆ (೫೮೩)
# ಇರ್ದುದು ಮಹೇಂದ್ರಾಚಲಂ (೧೦೯೮)
# ಸಾಗರೋಲ್ಲಂಘನಂ (೪೪೧)
# ೩ದಶಶಿರ ಕನಕಲಕ್ಷ್ಮಿ (೩೪೮)

### ಲಂಕಾ ಸಂಪುಟಂ
# ಕನಕಲಂಕಾನ್ವೇಷಣಂ (೭೫೨)
# ವನಮಂ ಪೊಕ್ಕನಶೋಕಮಂ (೨೯೪)
# ಕಂಡನಾ ಹದಿಬದೆಯರಧಿದೇವಿಯಂ (೩೫೩)
# ಅಶ್ರುಗಂಗೋತ್ರಿ (೭೧೭)
# ಕಿವಿಗೊಟ್ಟನವನಿಜಾ ರಮಣಂ (೨೯೪)
# ರಣವ್ರತರ್ ವಹ್ನಿರಂಹರ್ (೨೯೭)
# ಅತ್ತಲಾ ದೈತ್ಯ ಸಭೆಯೊಳ್ (೬೧೮)
# ನಿನ್ನಮಗಳಲ್ತೆನ್ನವಳ್ ಅನಲೆ! (೨೩೨)
# ಮರಣಮಥವಾ ಶರಧಿತರಣಂ! (೪೫೪)
# ಶುಕಂ ಸಾರಣಂವೆರಸಿ (೨೩೪)
# ಸಫಲಮಾಯ್ತಾ ರಾಯಭಾರಂ (೧೬೬)
# ಸೈನ್ಯ ಗುಪ್ತಿ (೩೦೫)
# ಸ್ವಪ್ನದೇವಿಗೆ ತಪೋಲಕ್ಷ್ಮಿ (೩೨೨)
# ಅದ್ವಿತೀಯಮಾ ದ್ವಿತೀಯಂ ದಿನಂ (೪೭೦)

### ಶ್ರೀ ಸಂಪುಟಂ
#ಕುಂಭಕರ್ಣನನೆಬ್ಬಿಸಿಮ! (೪೩೩)
#ರಸಮಲ್ತೆ ರುದ್ರದೃಷ್ಟಿಗೆ ರೌದ್ರಮುಂ! (೫೨೨)
#ದೂರಮಿರದಿನ್ ಸುಗತಿ! (೨೬೮)
#ಮಡಿದನಿಂದ್ರಜಿತು ಐಂದ್ರಾಸ್ತ್ರದಿಂ (೬೬೧)
#ನೀಂ ಮಹಚ್ಛಿಲ್ಪಿ ದಿಟಂ! (೩೭೨)
#ಶ್ರೀರಾಮ ರಾವಣ ಚಿತ್‌ತಪಸ್‌ಶ್ರೀ (೪೬೧)
#ದಶಾನನ ಸ್ವಪ್ನಸಿದ್ಧಿ (೩೩೦)
#ಅರಾವಣಂ ವಾ ಅರಾಮಂ ದಿಟಂ! (೫೦೦)
#ಸೆರೆ ಸಿಲ್ಕಿದನೊ ವೈರಿ! (೨೬೨)
#ದೈತ್ಯನೇರ್ದನ್ ಚೈತ್ಯಮಂಚಮಂ (೩೮೫)
#ರಯ್‌ಗೆ ಕರೆದೊಯ್, ಓ ಅಗ್ನಿ! (೬೦೮)
#ತಪಸ್ಸಿದ್ಧಿ (೪೫೮)
#ಅಭಿಷೇಕ ವಿರಾಟ್ ದರ್ಶನಂ (೨೩೮)

## ಪಿದಯಿದ ಕೊಂಡಿಲು
*http://kannadadeevige-literature.blogspot.in/2013/08/blog-post_30.html www.kannadadeevige.blogspot.in

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಬೂಕುಲು
ವರ್ಗೊ:ಜ್ಞಾನಪೀಠೊ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು