ಮಲಪ್ರಭಾ

**ಮಲಪ್ರಭಾ ತುದೆ** ಕೃಷ್ಣಾ ತುದೆತ್ತ ಉಪನದಿ ಆದುಂಡು. ಪಶ್ಚಿಮ ಗಟ್ಟ ಪ್ರದೇಸೊಡು ಪುಟ್ಟುದು, ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೊಡು ಪರಪುನ ಈ ತುದೆ ಬಾಗಲಕೋಟೆದ ಕೂಡಲ ಸಂಗಮೊಡು ಕೃಷ್ಣಾ ತುದೆತೊಟ್ಟುಗು ಸಂಗಮ ಆಪುಂಡು.

## ಮಲಪ್ರಭಾ ಸುದೆ

### ಉಗಮ
ಮಲಪ್ರಭಾ ಸುದೆ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆದ ಖಾನಾಪುರ ತಾಲೂಕುದ ಕನಕುಂಬಿ ಗ್ರಾಮೊರ್ದು ಪಶ್ಚಿಮೊಗು ೧೬ ಕಿಲೊಮೀಟರ್ ದೂರೊಡು, ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟೊರ್ದು ೭೯೨ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡು ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಡ್ ಪುಟ್ಟುಂಡು. ೩೦೪ ಕಿಲೊಮೀಟರ್ ಮುಟ್ಟ ಕಟಗಿನಹಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮದ ಮುಖಾಂತರ ಪರಿತ್‌ದ್ ಕೃಷ್ಣಾ ಸುದೆನ್, ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟೊರ್ದ್ ೪೮೮ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಕೂಡಲ ಸಂಗಮೊಡು ಕೂಡುಂಡು. ಸಂಗಮ ಮುಟ್ಟ ಉಂದೆತ್ತ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ೧೧,೫೪೯ ಚದುರ ಕಿಲೊಮೀಟರ್.

## ಉಪನದಿಕುಲು
"ಹಲಾತ್ರಿ ಬೆಣ್ಣಿಹಳ್ಳ ಹಿರೆಹಳ್ಳ ತುಪರಿಹಳ್ಳ ಬುಕ್ಕೊ ತಾಸಹಳ್ಳ ಬೆಣ್ಣೆ ಹಳ್ಳಲು ಮಲಪ್ರಭಾ ಸುಧೆನ್ ಸಂಗಮಿಸುನ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಹಳ್ಳಲು."

## ರೇಣುಕಾ ಸಾಗರ
ಮಲಪ್ರಭಾ ಸುಧೆಕ್ಕ್ ಅಡ್ಡವಾದ್ ಸವದತ್ತಿ ತಾಲೂಕುದ ಮುನವಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮದ ಕೈತಲ್ ನವಿಲುತೀರ್ಥೊಡು ಕಲ್ಲಿದ ಬಾಂಧಕಾಮಿನ ಆಣೆಕಟ್ಟು ಕಟ್ಟ್‌ದೆರ್. ಈ ಆಣೆಕಟ್ಟು ೧೫೪.೫೩ ಮೀಟರ ಉದ್ದ ೪೦.೨೩ ಮೀಟರ ಎತ್ತರ ಉಂಡು. ಆಣೆಕಟ್ಟ್‌ದ ಸಂಗ್ರಹ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ೩೦.೨೬ ಘನ ಮೀಟರ್‌ದಾತ್ ಉಂಡು. ಆಣೆಕಟ್ಟ್‌ದ ಹಿನ್ನೀರ್‌ಡ್ ೧೩,೫೭೮ ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ದಾತ್ ಪ್ರದೇಶ ಮುರ್ಂಗ್‌ದ್ ಪೋತ್ಂಡ್. ಈ ಜಲಾಶಯೊಗು 'ರೇಣುಕಾ ಜಲಾಶಯ'ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.

## ಕಾಲುವೆಲು
ಮಲಪ್ರಭಾ ಆಣೆಕಟ್ಟ್‌ದ ಎಡದಂಡೆದ ಕಾಲುವೆ ೧೫೦ ಕಿಮೀ ಉದ್ದ ಇತ್ತ್‌ದ್ ಉಂದೆರ್ದ್ ೫೩,೧೩೬ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಜಮೀನಿಗ್ ನೀರಾವರಿ ಆಪುಂಡು. ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಲೆನ ರೂವಾರಿಯಾಯಿನ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಎಸ್.ಜಿ.ಬಾಳೆಕುಂದ್ರಿ ಮೇರೆನ ಗೌರವಾರ್ಥ ಈ ಕಾಲುವೆಗ್ "ಬಾಳೆಕುಂದ್ರಿ ಕಾಲುವೆ" ಪಂದ್ ಪುದರ್ ದೀತೆರ್.

ಬಲದಂಡೆ ೧೪೨ ಕಿಮೀ ಉದ್ದವ ಇತ್ತ್‌ದ್ ೧,೩೯,೯೨೧ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಭೂಮಿಗ್ ನೀರ್‌ನ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು 'ರೇಣುಕಾ ಜಲಾಶಯ' ರ್ದ್ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ಬುಕ್ಕೊ ಧಾರವಾಡ ನಗರೊಲೆಗ್ ನೀರ್‌ದ ಪೂರೈಕೆ ಆಪುಂಡು.

## ಶುದ್ಧೀಕರಣ

* ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆ ರಾಮದುರ್ಗ ಪಟ್ಟಣದ ಜೀವನದಿ ಮಲಪ್ರಭಾ ಒಂಜಾನೊಂಜಿ ಕಾಲೊಡು ನೂದೆಕ್ಕ್‌ಲಾ ಎಚ್ಚ ಮೀಟರ್‌ ಅಗೆಲೊಗು ಮೈಜಿಂಜಿದ್ ಪರತೊಂದು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಆಂಡ ಒತ್ತುವರಿದಾರೆರೆನ ಪಾಶೊಗು ತಿಕ್ಕ್‌ನ ಸುದೆ, ಕೊಳಚೆ ನೀರ್‌ರ್ದ್ ದಿಂಜಿದ್ ಪೋದ್, ಉಂದು ದಾದ ಸುದೆನೋ, ಗಟಾರನೋ ಪನ್ಪುನಂಚಿನ ಸ್ಥಿತಿನ್ ಮುಟ್ಟ್ಂಡ್.

* ‘ಆಪು’ ವಿಷಕಾರಿ ಜೊಂಡುರ್ದು ಆದ್ ನೀರ್ ಅಲ್ಪ ಅಲ್ಪ ಮಡುಗಟ್ಟ್‌ದ್ ಉಂತ್‌ದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದೆಕ್ ತಿರ್ತಸಂಕದ ಕೈತಲ್ ಚರಂಡಿದ ನೀರ್ ಸೇರ್‌ದ್, ಸುದೆತ್ತ ನೀರ್ ವಾಸನೆ ಬರೊಂದು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದೆರ್ದ್ ಆದ್ ಪಂಜಿಲೆನ  ಕಾರ್‌ಬಾರ್ ಜೋರಾದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಸುದೆತ್ತ ನೀರ್ ತಗ್ಗ್‌ನೆರ್ದ್ ಅಂಚಿ ಇಂಚಿದ ಜಮೀನ್‌ದಕುಲು ಸುದೆನೇ ಆಕ್ರಮಿಸವೊಂದು ಕರ್ಂಬು ಬುಲೆದ್ ದುಡ್ಡು ಲೆಕ್ಕ ಮಲ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್! ತಾರೆದ ದಯಿಕುಲೆನ್ ಪಾಡೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಈ ನೀರ್ ಪರಿಯೆರೆ ಯೋಗ್ಯವಾಯಿನವು ಅತ್ತ್ ಪನ್ಪುನ ವರದಿನ್ ಕೆಲವು ವರ್ಸೊರ್ದು ದುಂಬೆ ಗಣಿ ಬುಕ್ಕೊ ಭೂ ವಿಜ್ಞಾನ ಇಲಾಖೆ ಕೊರ್ದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ನೀರ್‌ಡ್ ಕರ್ಬದ ಅಂಶ ವಿಪರೀತ ಉಪ್ಪುನೆರ್ದ್ ಉಂದು ಪರಿಯೆರೆ ಯೋಗ್ಯವಾಯಿನವು ಅತ್ತ್ ಪನ್ಪುನ ಆಘಾತಕಾರಿ ಅಂಶೊನು ಆ ವರದಿ ಒಳಗೊಂಡ್‌ದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಆಂಡಲಾ ಉಂದುವೇ ನೀರ್‌ನ್ ಪರ್ಪುನವು ಆಲ್ಪದ ಜನಕುಲೆಗ್ ಅನಿವಾರ್ಯ ಆದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್.

## ಡಾ. ಪೂರ್ಣಿಮಾ ಗೌರೋಜಿ ಮೇರೆನ ಹೋರಾಟ
೨೩:೫೨, ೯ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೪ (IST)೨೩:೫೨, ೯ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೪ (IST)೨೩:೫೨, ೯ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೪ (IST)೨೩:೫೨, ೯ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೪ (IST)೨೩:೫೨, ೯ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೪ (IST)೨೩:೫೨, ೯ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೪ (IST)
* ಆದರೆ ಈಗ ‘ಆಪು’ ಜೊಂಡನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಿ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ಆರಂಭಿಸಲಾಗಿದ್ದು ನದಿಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಚಿತ್ರಣ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಇಂಥ ಒಂದು ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಕಾರ್ಯದ ಹಿಂದಿರುವ ಶಕ್ತಿ ನದಿಯ ಅಂಚಿನಲ್ಲೇ ಆಯುರ್ವೇದ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಡಾ. ಪೂರ್ಣಿಮಾ ಗೌರೋಜಿ. ಮಲಪ್ರಭಾ ನದಿಗೆ ಜೀವಕಳೆ ನೀಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಡಾ.ಪೂರ್ಣಿಮಾ ಮೇರ್ ಕಚೇರಿಲೆರ್ದ್ ಕಚೇರಿಲೆಗ್ ಅಲೆದಾಡಿಯೆರ್, ಸರ್ಕಾರದ ಮಟ್ಟೊಡು ಹೋರಾಟ ಮಲ್ತೆರ್. ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ ಮೆಟ್ಟಿಲನ್ನೂ ಏರಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಮೊಕದ್ದಮೆಯನ್ನೂ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದರು.
* ಇವರೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವರ ಹೋರಾಟದ ಫಲ ಎನ್ನುವಂತೆ, ರಾಮದುರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮಲಪ್ರಭೆಯ 4ಕಿ.ಮೀ.ನಷ್ಟು ನದಿಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಪುನಶ್ಚೇತನ ನೀಡುವ ಕಾರ್ಯ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ. ಶಾಸಕ ಅಶೋಕ ಪಟ್ಟಣ ಅವರು ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಅನುದಾನ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದು, ಹೂಳು ತೆರವು ಕಾರ್ಯ ಪ್ರಗತಿಡ್ ಉಂಡು.

## ಮಲಪ್ರಭೆ ಬಗೆಟ್ಟ್
* ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆದ ಖಾನಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕುದ ಕಣಕುಂಬಿಡ್ ಪುಟ್ಟುನ ಮಲಪ್ರಭೆ, ಸುಮಾರ್ 160 ಕಿ.ಮೀ. ಪರತ್‌ದ್ ಕೂಡಲಸಂಗಮೊಡು ಕೃಷ್ಣಾ ಸುದೆಟ್ಟ್ ಲೀನವಾಪುಂಡು. 1972ಟ್ ಸವದತ್ತಿ ತಾಲೋಕುದ ನವಿಲುತೀರ್ಥೊದ ಕೈತಲ್ ಅಣೆಕಟ್ಟ್ ಕಟ್ಟ್‌ದ್ 40 ಟಿಎಂಸಿ ಅಡಿ ನೀರ್ ಸಂಗ್ರಹಿಸಯೆರೆ ಶುರು ಮಲ್ತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಕೆಳಹಂತದ ಗ್ರಾಮೊಲೆಡ್ ನೀರ್‌ದ ಕೊರತೆ ಶುರುವಾಂಡ್.

## ನದಿಪಾತ್ರದ ಒತ್ತುವರಿ
* ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ– ಧಾರವಾಡ ಅವಳಿ ನಗರಗಳಿಗೆ ಇದೇ ಅಣೆಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಪೂರೈಸುವ ಯೋಜನೆ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ನದಿಯ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಹರಿವು ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ, ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ನದಿಪಾತ್ರದ ಒತ್ತುವರಿಯೂ ನಡೆಯುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದು, ಹೋರಾಟಗಾರರ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರಪ್ರೇಮಿಗಳ ಆತಂಕಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಆಗ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಶುರು ಮಾಡಿದವರು ಡಾ.ಪೂರ್ಣಿಮಾ ಗೌರೋಜಿ.‌ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರಾಮದುರ್ಗ ಪಟ್ಟಣವು ಮಲಪ್ರಭಾ ನದಿ ದಂಡೆ ಮೇಲಿದೆ. ಈ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಜಕಬಾಳ ಗ್ರಾಮದಿಂದ ಸಂಗಳ ಗ್ರಾಮದವರೆಗೂ ಸುಮಾರು 40 ಕಿ.ಮೀ.ನಷ್ಟು ಮಲಪ್ರಭಾ ನದಿಪಾತ್ರವಿದೆ. ನದಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ರೈತರು ದಿನೇದಿನೇ ಒತ್ತುವರಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ನದಿಪಾತ್ರವೇ ಕಿರಿದಾಗಿ ಹೋಗಿತ್ತು. 1993–1994 ರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿನ ನದಿಯಲ್ಲಿ 24 ಸಾವಿರ ಕ್ಯುಸೆಕ್‌ ನೀರು ಹರಿದಾಗ ಪ್ರವಾಹ ಉಂಟಾಗಿ ಹಾಲೋಳ್ಳಿ, ಸುನ್ನಾಳ, ತುರನೂರ, ರಂಕಲಕೊಪ್ಪ, ರಾಮದುರ್ಗ ಪಟ್ಟಣ, ಕಿಲುಬನೂರು, ಹಲಗತ್ತಿ, ಘಟಕನೂರು, ಕೊಳಚೆ, ಹುಲಿಗೊಪ್ಪ ಮತ್ತು ಗೊಣ್ಣಾಗರ ಮೊದಲಾದ ಗ್ರಾಮಗಳ ಗ್ರಾಮಠಾಣಾ ಹಾಗೂ ಜಮೀನುಗಳಿಗೆ ನೀರು ನುಗ್ಗಿ ಅನೇಕ ಸಮಸ್ಯೆ ತಂದೊಡ್ಡಿದ್ದವು.
* 2005ರಲ್ಲಿ ನವಿಲುತೀರ್ಥದಲ್ಲಿರುವ ಮಲಪ್ರಭಾ ಜಲಾಶಯ ತುಂಬಿ 18 ಸಾವಿರ ಕ್ಯುಸೆಕ್‌ನಷ್ಟು ನೀರನ್ನು ನದಿಗೆ ಬಿಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆಗ, ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಂದ ನೀರು ಹರಿಯಲು ನದಿಯಲ್ಲಿ ಜಾಗವಿಲ್ಲದೇ ಗ್ರಾಮಗಳಿಗೆ ನೀರು ನುಗ್ಗಿ ತೊಂದರೆಯಾಗಿತ್ತು. ಸೇತುವೆ ಮುಳುಗಿದ್ದರಿಂದ ಪಟ್ಟಣದ ಸಂಪರ್ಕ ಕಡಿದು ಹೋಗಿತ್ತು. ಅಸ್ತಿ ಪಾಸ್ತಿ ಹಾನಿ ಕೂಡ ಸಂಭವಿಸಿತ್ತು

## ಶಾಸಕೆರೆನ ಪ್ರಯತ್ನ
* ಒತ್ತುವರಿ ಹಾಗೂ ತ್ಯಾಜ್ಯ ತೆರವುಗೊಳಿಸಿದರೆ, ಪ್ರವಾಹ ಉಂಟಾಗುವುದನ್ನು ಹಾಗೂ ನೀರು ಜನವಸತಿಗೆ ನುಗ್ಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯಬಹುದು ಹಾಗೂ ಎರಡೂ ಬದಿ ಕಟ್ಟೆ ಕಟ್ಟುವುದರಿಂದ (ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಪಿಚ್ಚಿಂಗ್‌ ಕಾಮಗಾರಿ) ನದಿಗೆ ಹೊಸ ರೂಪ ನೀಡಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದುಕೊಂಡ ಸ್ಥಳೀಯ ಶಾಸಕ ಅಶೋಕ ಪಟ್ಟಣ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ನೀರಾವರಿ ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪ್ರಸ್ತಾವ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಇದರ ಫಲವಾಗಿ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಮಹತ್ವದ ಕಾಮಗಾರಿಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದ್ದು, ಕೆಲಸ ಈಗಾಗಲೇ ಆರಂಭಗೊಂಡಿದೆ.
* ‘ಕಾಮಗಾರಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ ನದಿಯಲ್ಲಿ ನೀರು ಸರಾಗವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ನದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ನೀರು ಬಿಟ್ಟರೂ, ರಾಮದುರ್ಗ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಕೆಲ ಹಳ್ಳಿಗಳು ಪ್ರವಾಹಪೀಡಿತವಾಗುವ ಆತಂಕ ಇರುವುದಿಲ್ಲ’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ನೀರಾವರಿ ನಿಗಮದ ಮಲಪ್ರಭಾ ಎಡದಂಡೆ ಕಾಲುವೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಉಪವಿಭಾಗ–6ರ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು. ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಮಗಾರಿ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದು ರಾಮದುರ್ಗ ಪಟ್ಟಣದ ಕೆಳಸೇತುವೆಯಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಕೆಳಕ್ಕೆ ತಲಾ ಎರಡು ಕಿ.ಮೀ.ನಷ್ಟು ನದಿಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೂಳು, ಜೊಂಡು ತೆರವು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆದಿದೆ.
* ‘ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ರೂ.7 ಕೋಟಿ ಅನುದಾನ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಕಾಮಗಾರಿ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಯಾರೂ ಒತ್ತುವರಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದಿರಲೆಂದು ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ‘ಪಿಚ್ಚಿಂಗ್‌’ ಕಾಮಗಾರಿ (ಕಟ್ಟೆ ಕಟ್ಟುವುದು) ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮುಂದಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ 25ರಿಂದ 30 ಕಿ.ಮೀ. ನದಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲೂ ಇಂಥದ್ದೇ ಕಾಮಗಾರಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಶಾಸಕ ಅಶೋಕ ಪಟ್ಟಣ.

## ಗತವೈಭವದ ಮರಳುವಿಕೆಗಾದ್ ಪ್ರಯತ್ನ
* ಸುರುತ ಹಂತದಲ್ಲಿನ ಕಾಮಗಾರಿ ಮುಂಗಾರು ಅರಂಭವಾಗುವವರೆಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲಿದೆ. ರಾಮದುರ್ಗದ ಹಳೆ ಸೇತುವೆಯಿಂದ ಹೊಸ ಸೇತುವೆವರೆಗೆ ಬೋಟಿಂಗ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೂ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ನದಿಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಜಲ ವೃದ್ಧಿಯಾಗಿ ಕೃಷಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವ ವಿಶ್ವಾಸ ಅವರದು. ‘ಪ್ರಸ್ತುತ ಈ ಕಾಮಗಾರಿ ಜೂನ್‌ ವೇಳೆಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ನೀರಾವರಿ ನಿಗಮದ ಮಲಪ್ರಭಾ ಎಡದಂಡೆ ಕಾಲುವೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಉಪವಿಭಾಗ–6ರ ಕಿರಿಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಡಂಬಳಕರ.
* ಮುಂದಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸುನ್ನಾಳದಿಂದ ಕೊಳಚಿ ಗ್ರಾಮದ ಚಿಕ್ಕ ಅಣೆಕಟ್ಟೆಯವರೆಗೂ ಹೂಳು ತೆಗೆಸಿ, ಒತ್ತುವರಿ ತೆರವುಗೊಳಿಸಿ, ಪಿಚ್ಚಿಂಗ್‌ ಕಾಮಗಾರಿ ಮಾಡಿಸಲು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ 10–25 ಮೀಟರ್‌ಗೆ ಕಿರಿದಾಗಿದ್ದ ನದಿಪಾತ್ರವನ್ನು ಸರಾಸರಿ 40–110 ಮೀಟರ್‌ವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕೇವಲ 9ಸಾವಿರ ಕ್ಯುಸೆಕ್‌ನಷ್ಟು ನೀರು ಹರಿಯಬಹುದಾದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದ್ದ ಮಲಪ್ರಭೆಯನ್ನು 18ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕ್ಯುಸೆಕ್‌ ನೀರು ಹರಿಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಹಿಗ್ಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹೂಳೆತ್ತುವ ಸ್ಥಳದಿಂದ ರೈತರು ಫಲವತ್ತಾದ ಕಪ್ಪುಮಣ್ಣನ್ನು ತುಂಬಿಸಿಕೊಂಡು ಹೊಲ–ಜಮೀನುಗಳಿಗೆ ಸುರಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಿಂದ ತೆರವು ಕಾರ್ಯವೂ ಚುರುಕು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು ರೈತರ ಹೊಲಗಳಿಗೂ ಉತ್ತಮ ಮಣ್ಣು ದೊರಕಿದೆ. ರಾಮದುರ್ಗ ತಾಲ್ಲೂಕು ಹಾಗೂ ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹುನಗುಂದ ಜನರಿಗೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಪೂರೈಕೆಗೆ ಸವದತ್ತಿಯ ನವಿಲುತೀರ್ಥ ಅಣೆಕಟ್ಟೆಯ ರೇಣುಕಾ ಜಲಾಶಯದಿಂದ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಹಿಂದೆ ನೀರು ಬಿಡಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ, ಹೂಳೆತ್ತಿರುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಮಲಪ್ರಭಾ ನದಿಯು ಹರಿಯುತ್ತಿರುವ ನೋಟ ಗತವೈಭವವನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತಿದೆ.

## ಒರಿನ ಭಾಗದ ಸಮಸ್ಯೆ
* ರಾಮದುರ್ಗ ಪಟ್ಟಣೊಗು ಹೊಂದ್‍ದ್ ಉಪ್ಪುನಂಚಿನ ಮಲಪ್ರಭಾ ಸುದೆತ್ತ ಪಾತ್ರನ್ ದಾದನ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸವುನ ಕೆಲಸ ಆವುಂಡು. ಸುದೆತ್ತ ಒರಿನ ಭಾಗದ ಚಿತ್ರಣೊನು ಬದಲಾಯಿಸವುನೆ ಏಪ? ಪನ್ಪುನ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇತ್ತೆ ಉಪ್ಪುನೆ!
* 4 ಕಿ.ಮೀ.– ಕಾಮಗಾರಿ ಕೈಗೊಂಡ್‍ದ್ ಉಪ್ಪುನ ಸುದೆತ್ತಪಾತ್ರದ ಮಾರ್ಗ
* ರೂ.7ಕೋಟಿ– ಸರ್ಕಾರೊರ್ದು ತಿಕ್ಕ್‌ನ ಅನುದಾನ
* 9– ರಾಮದುರ್ಗ ತಾಲೊಕುಡು ನಿರ್ಮಿಸಯಿನ ಬ್ರಿಜ್‌ ಕಂ ಬ್ಯಾರೇಜ್‌
* 40 ರ್ದ್ 110 ಮೀಟರ್‌ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯೆರ ಉಪ್ಪುನ ಸುದೆತ್ತಪಾತ್ರದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ
* 18 ಸಾವಿರ  ಕ್ಯುಸೆಕ್‌ – ಸುದೆಟ್ಟ್ ಈತ್ ನೀರ್ ಸರಾಗವಾದ್ ಪರತ್ತ್‌ದ್ ಪೋಯೆರೆ ಸಾದ್ಯ ಉಂಡು

## ಸುದೆತ್ತ ವೈಭವ ಎಂಚ ಇತ್ತ್ಂಡ್
* 1980ನೇ ದಶಕಗ್ ದುಂಬು ಈ ಸುದೆತ್ತ ವೈಭವ ವರ್ಣಾತೀತವಾಯಿನವು. ಈ ಸುದೆ ದಂಡೆದ ಬೊಲ್ದುದ ಪೊಯ್ಯೆಡ್ ಪುರೆಲೊಂದು, ತಿಂಗೊಲುದ ಬೊಲ್ಪುದ ರಾತ್ರೆಡ್ ಪೇರ್‌ ಕುದಿದ್‍ ಬಾವೆ ಕಟ್ಟ್‌ದ್‌ನ ಕೊಜಪ್ಪುದ ಒಟ್ಟುಗು ಬಜಿಲ್ ನೀರುಳ್ಳಿ ಪಜ್ಜಿ ಮುಂಚಿ ಕೊನತ್ತ್‌ದ್ ತಿನ್ಪುನವೇ ಆ ಜಾಗೆದ ಪೊರ್ಲು. (ಕೆನೆ ಮೊಸರಿನೊಂದಿಗೆ ಅವಲಕ್ಕಿಯನ್ನು ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ ಹಸಿರು ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಬೆರೆಸಿ ಹೊಟ್ಟೆ ಬಿರಿಯುವಂತೆ ಉಂಡಿದ್ದು ಈಗಲೂ ಕಣ್ಮುಂದೆ ಕಟ್ಟಿದೆ) ಕೆಲವುದಕುಲು ಮೀಂದಿಯೆರೆ ಕಲ್ತ್‌ನೆನೆ ಈ ಸುದೆಟ್ಟ್‌. 1980ನೇ ದಶಕೊರ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಉಂದೆತ್ತ ರೂಪನೇ ಬದಲಾವೊಂದು ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಸುದೆಕ್ಕ್‌ ಕಾಯಕಲ್ಪ ಕೊರ್ಪುನ ಕಾಳಜಿಗ್ ಸ್ಥಳೀಯ ರಾಜಕಾರಣನೇ ಅಡ್ಡಿ ಆಯೆರೆ ಸುರು ಆಂಡ್ಂದ್ ಪನೊಲಿ.:ಅಶೋಕ ಚಂದರಗಿ, ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಕನ್ನಡ ಸಂಘಟನೆಲೆನ ಕ್ರಿಯಾ ಸಮಿತಿದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರೆನ ಅನುಭವ. 03/21/4780 ಮಲಪ್ರಭಾಗೆ ಹೊಸ ಪ್ರಭೆ;ಎಂ.;ಮಹೇಶ;21 Mar,2017 ಸುದೆನ್ ದುಂಬರಿತೆರ್.

## ಯಾತ್ರಾ ಜಾಗೆಲು
ರೇಣುಕಾ ಜಲಾಶಯರ್ದ್ ಸುಮಾರ್ ೧೫ ಕಿಮೀ ದೂರೊಡು ಪುದರಾಯಿನ 'ಎಲ್ಲಮ್ಮನ ಗುಡಿ' ಉಂಡು. ಕರ್ನಾಟಕ ಬುಕ್ಕೊ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಲಕ್ಷಾಂತರ
ಜನಕುಲು ಎಲ್ಲಮ್ಮ ದೇವಿನ ಭಕ್ತೆರ್ ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ 'ಭಾರತ ಪುಣ್ಣಮೆ'ದ ದಿನ' ಎಲ್ಲಮ್ಮನ ಜಾತ್ರೆ'ನಡಪುಂಡು.

ಕೈತಲ್‌ಡೇ ಸೊಗಲ ಗ್ರಾಮ ಇತ್ತ್‌ದ್‌ ಪುರಾತನವಾಯಿನ 'ಸೋಮೇಶ್ವರ ಗುಡಿ' ರ್ದ್ ಆದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮನೋಹರವಾಯಿನ, ಎಲ್ಯ ಜಲಪಾತ ಉಪ್ಪನೆರ್ದ್‌ ಆಕರ್ಷಕವಾಯಿನ ಯಾತ್ರಾಸ್ಥಳ ಬುಕ್ಕೊ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವಾದ್ ಉಂಡು.

## ತೂಲೆ
* ಕರ್ನಾಟಕ
* ಕರ್ನಾಟಕದ ಸುದೆಕುಲು

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಭಾರತದ ಸುದೆಕುಲು
ವರ್ಗೊ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಸುದೆಕುಲು
ವರ್ಗೊ:ಸುದೆಕುಲು