open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಜಪಾನಿ ಭಾಷೆ

**ಜಪಾನ್ ಬಾಸೆ** (日本語 / にほんご - ನಿಹೊಂಗೊ) ಪ್ರಮುಕವಾದ್ ಜಪಾನ್ ದೇಸೊಡು ಪಾತೆರುನ ಒಂಜಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಯಿನ ಬಾಸೆ. ಪ್ರಪಂಚೊದ ಪ್ರಮುಕೊ ಬಾಸೆಲೆಡ್ ಒಂಜಾಯಿನ ಇಂದೆನ್ ಸುಮಾರ್ ೧೩೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಜನೊ ಗಳಸುವೆರ್.  ಉಂದು ಪ್ರಪಂಚೊದ ೯ನೇ ಮಲ್ಲ ಪ್ರಚಲಿತವಾದಿಪ್ಪುನ ಬಾಸೆ. ಉಂದು ಜಪಾನ್ ದೇಸೊದ ಅದಿಕೃತ ಬಾಸೆಯಾದುಂಡು.

## ಬೂಗೋಲೊ
ಜಪಾನ್ ದೇಸೊಡು ಎಚ್ಚಾದ್ ಜಪಾನ್ ಬಾಸೆನ್ ಪಾತೆರುವೆರ್.  ಅತ್ತಂದೆ ಇಂದೆನ್ ಜಪಾನ್ ದೇಸೊದ ಪಿದಯಿಲಾ ಪಾತೆರುವೆರ್.  ರಡ್ಡನೇ ಪ್ರಪಂಚೊ ಮಹಾಯುದ್ಧೊದ ಸಮಯೊಡು ಜಪಾನ್ ವಸೊಕು ದೆತುನ್‌ನ ತೈವಾನ್ ಬುಕ್ಕೊ   ದೇಸೊದ ಬಾಗೊಡು,  ಚೀನಾ, ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ದ್ವೀಪೊಲೆಡ್ ಜಪಾನ್ ಬಾಸೆನ್ ರಾಜ್ಯಬಾಸೆಯಾದ್ ಕಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್.  ಇಂದೆತ ಪರಿಣಾಮೊಡ್ದ್ ಈ ದೇಸೊಲೆನ ಮಸ್ತ್ ಹಿರಿಯೆರ್ ಇತ್ತೆಲಾ ಜಪಾನಿ ಬಾಸೆನ್ ಪಾತೆರುವೆರ್.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ದೇಶೊಲು
ಅಂಡಾಶಯದ ಕಂಡೆಲು

**ಅಂಡಾಶಯದ ಕಂಡೆಲು** ಅಂಡಾಶಯೊಗ್ ಬರ್ಪಿನ ಕಂಡೆ. ನೆಟ್ಟ್ ರಡ್ಡ್ ರೀತಿದ ಕಂಡೆಲ್ ಉಂಡು ಅಮಾರಕ ಕಂಡೆಲ್, ಮಾರಕ ಕಂಡೆಲ್

## ಅಮಾರಕ ಕಂಡೆಲ್
ಇ ಕಂಡೆಲ್ ಇರ್ವೊರ್ದು ನಲ್ಪ ವರ್ಷೊದ ಪೊಣ್ಜೋಲೆಡ್ ತೊಜ್‌ದ್ ಬರ್‌ಪುಂಡು. ಐನ್ ಸೆಂ.ಮೀ. ರ್‌ದ್ ದಂಟುನ ಚೆಂಡ್‌ದಾತ್ ಮಲ್ಲೆ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಐನ್ ಸೆಂ. ಮೀ. ರ್‌ದ್ ಎಲ್ಯ ಇತ್ತಿನ ಕಂಡೆಲ್ ಐತಾತಿಗೆ ಕರವುಂಡು. ಮಲ್ಲೆ ಇತ್ತಿ ಕಂಡೆಲೆನ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಲ್ತೇ ದೆಪ್ಪೊಡು, ಇಜ್ಜಿಂಡಾ ಆಯಿಟ್ ನೆತ್ತೆರ್ ಬರು, ಆವು ಪೀಂಟ್‌ದ್ ಬೇನೇ ಜೋರಾವು, ಅಂಚೆನೆ ಬುಡುಂಡಾ ಅವು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ ಕಂಡೆಲ್ ಆಪುನ ಸಂಭವ ಉಂಡು.

## ಮಾರಕ ಕಂಡೆಲ್/ಆಂಡೊದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಕಂಡೆಲ್
ಈ ಕಂಡೆಲ್ ನಲ್ಪ ವರ್ಷ ಕರಿಬುಕ್ಕೊ ಬುಕ್ಕೊ ಪೇರ್‌ನ್ ಎಚ್ಚ ಉಪಯೋಗ,ಟಾಲ್ಕ್‌ಮ್ ಪೊಡಿ ಪೆದ್ದುನ ಜಾಗೆಡ್ ಎಚ್ಚ ಎಚ್ಚ ಪಾಡ್ಂಡ ಕಲ್ನಾರು ಅಂಡೊದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಬುಲೆಯೆರೆ ಅವಕಾಶ ಉಂಡಾಪುಂಡು. ಈ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಒಂಜಿ ಲಕ್ಷೊಡ್ ಐನೆರ್ದ್ ಪದಿನೈನ್ ಪೊಂಜೊವ್ಲೆ‌ಡ್ ತೊಜ್‌ದ್ ಬರ್ಪುಂಡ್. ಜೊಕುಲು ಅವಂದಿನಕ್ಲೆಗ್ ಬುಕ್ಕೊ ಕಡಿಮೆ ಜೊಕುಲು ಇತ್ತಿನಕ್‌ಲೆಗ್ ಬರ್ಪುನ ಸಾಧ್ಯತೆ ಉಂಡು.

## ರೋಗದ ಸೂಚನೆಲು
ಬಂಜಿಬೇನೆ, ಅಜೀರ್ಣ, ವಜನ್ ಕಮ್ಮಿ ಆಪುನಿ, ಕಾರ್ ಭಾಪುನಿ ಇಂಚಿನ ತೊಂದರೆಲು ಬರ್ಪುಂಡು.

## ಚಿಕಿತ್ಸೆ
ಕ್ಷ ಕಿರಣ-ಚಿತ್ರ, ಎನ್‌ಡೊಸ್ಕೋಪ್ ಮುಖಾಂತರ ತೂದ್ ಅಪರೇಷನ್ ಮಲ್ತ್ ಮಲ್ಲೆ ಇತ್ತ್‌ಂಡ ಗರ್ಭಕೋಶ, ಗರ್ಭನಾಳ ಅಸ್ಥಿ ರಜ್ಜು ಸಮೇತ ದೆತ್‌ದ್ ಪಾಡುವೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ರೋಗಿಗ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಬರಂದಿಲೆಕ್ಕ ತಿಂಗೊಳ್ ಗೊಂಜಿ ಸರ್ತಿದ ಲೆಕ್ಕ ಆಕ್ಟಿನೊಮೈಸಿನ್-ಡಿ, ೫-ಪ್ಲೋರೊಯುರಸಿಲ್, ಸೈಕ್ಲೋಫಾಸ್ಪಮೈಡ್, ಬ್ಲಿಯೊಮೈಸಿನ್, ವಿನ್‌ಕ್ರಿಸ್ಟಿನ್ ಕೊರ್ಪೆರು.
## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ಬೆಂಚಿ

thumb|ಶಾಲೆದ ಬೆಂಚಿ
**ಬೆಂಚಿ** ಪಂಡ ಮರ, ಬೂರು ಅತ್ತ್ಂಡ ಕರ್ಬನ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ತ್ ದ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಬೆಂಚಿಡ್ ಮೂರ್ಜೆರ್ದ್ ಐನ್ ಜನ ಕುಲ್ಲಿಯೆರೆ ಅವುಂಡು. ಬೆಂಚಿಲೆನ್ ಶಾಲೆ, ಕಾಲೇಜಿಲೆಡ್ ಜೋಕುಲೆಗ್ ಕುಲ್ಲಿಯೆರೆ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಬೆಂಚಿಲೆಡ್ ಬೇತೆ ಓವ್ವೆ ವಿಧತ್ತ್ ಬತ್ತ್ಂಡಲಾ ಮರತ್ತ ಬೆಂಚಿದಾತ್ ಎಡ್ಡೆ ಆರೋಗ್ಯದ ನಿಲೆಟ್ಟ್ ಬೇತೆ ಅತ್ತ್.

## ಮರತ್ತ ಬೆಂಚಿ

## ಬೂರುದ ಬೆಂಚಿ

## ಕರ್ಬದ ಬೆಂಚಿ

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ಜ್ಯೂರಿಕ್

ಜ್ಯೂರಿಕ್ (Zürich or Zurich, ಜರ್ಮನ್ ಬಾಸೆಡ್ ಉಚ್ಚಾರ - "ಸ್ಯೂರಿಶ್") ನಗರ  ಸ್ವಿಟ್ಜರ್'ಲ್ಯಾಂಡ್ (ಸ್ವಿಸರ್'ಲ್ಯಾಂಡ್; Switzerland)  ದೇಶದ ಮಾತೆರ್ದ್ ಮಲ್ಲ ವಾಣಿಜ್ಯ ನಗರ ಅಂಚನೆ ಜ್ಯೂರಿಕ್  ಕೇಂಟೋನು(ರಾಜ್ಯ)ದ ರಾಜಧಾನಿ. ಉಂದು ಸ್ವಿಸರ್'ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶದ ಉತ್ತರನಡು ಭಾಗೊಡು, ಜ್ಯೂರಿಕ್ ಕೆದುತ ವಾಯುವ್ಯ ಕೊಡಿತಲ್ಪ ಉಂಡು. ಜ್ಯೂರಿಕ್ ಮುನಿಸಿಪಾಲಿಟಿಡ್ ಅಂದಾಜಿ 400,028 ನಿವಾಸಿಲು, ನಗರ ಸಮುಚ್ಚಯೊಡು ಅಂದಾಜಿ 1.315 ಮಿಲಿಯನ್  ಬುಕ್ಕೊ ಜ್ಯೂರಿಕ್ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು  1.83 ಮಿಲಿಯನ್.  ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಉಂಡು.ಜ್ಯೂರಿಕ್ ನಗರ ರೈಲ್ವೇ, ರಸ್ತೆ ಬುಕ್ಕೊ ವಾಯು ಸಾರಿಗೆಲೆನ ಮುಖ್ಯಬಿಂದು ಆದುಂಡು. ಜ್ಯೂರಿಕ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಬುಕ್ಕೊ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ ಸ್ವಿಸರ್'ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶೊಡೆ ಅತಿನಿಬಿಡ, ಓಡಿದಾಂತಿನ ನಿಲ್ದಾಣೊಲಾದುಲ್ಲಾ.

ಸುಮಾರಾದ್  2,000  ವರ್ಷದ ಪಿರಾವುಡು ರೋಮನೆರ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತಿನ ಊರು ಜ್ಯೂರಿಕ್. ರೋಮನೆರ್ ಈ ಊರುಗು, ಕ್ರಿಸ್ತಪೂರ್ವ 15 ಇಸವಿಡು, "ಟೂರಿಕಂ" (Turicum)  ಇಂದ್ ಪಣೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಆಂಡಾ ದಿಂಜ ಪ್ರಾಚೀನ ಮಾನವರೆನ **ನಿವಾಸೊಲು** ಈ ಭೂಭಾಗೊಡು ಅಂದಾಜಿ 6,400 ವರ್ಷೊಲೆನ ಪಿರಾವುಡೇ ಇತ್ತಾ ಇಂದ್ ಪಣ್ಪೆರ್.  ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಯುಗೊಟು ಜ್ಯೂರಿಕ್  ಒಂಜಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಅರಸೊತ್ತಿಗೆದ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆವೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್.  1519 ಇಸವಿಡ್  ಜ್ಯೂರಿಕ್ ನಗರ  *ಹುಲ್ಡ್'ರಿಕ್  ಝ್ವಿಂಗ್ಲಿ*   ( Huldrych Zwingli.  ). ಪನ್ಪುನರೆನ ಮುತಾಲಿಕೆಡ್  ಯುರೋಪ್ ಖಂಡೊಡು  ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಂಟ್ ಕ್ರಿಸ್ತಧರ್ಮ ಪರಿವರ್ತನೆದ ಮೂಲ ಕೇಂದ್ರವಾದ್  ಬುಳೆದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್.

ಜ್ಯೂರಿಕ್'ದ ಅಧಿಕೃತ ಬಾಸೆ ಜರ್ಮನ್ (German) ಆಂಡ ದಿಂಜ ಜನ ಪಾತೆರುನಿ  ಜ್ಯೂರಿಕ್ ಜರ್ಮನ್ ಪನ್ಪುನ  ಅಲೆಮನ್ನಿಕ್  ರೂಪದ ಸ್ವಿಸ್-ಜರ್ಮನ್ ಪಾತೆರ. ಫ್ರೆಂಚ್ ಬುಕ್ಕೊ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಬಾಸೆ ಬಾಸೆ ಪಾತೆರುನಕುಲಾ ಉಲ್ಲೆರ್. ಜ್ಯೂರಿಕ್ ನಗರೊಡು ದಿಂಜ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಕಲಾನಿಕೇತನೊಲೆನ್ ತೂವೊಲಿ. ಉಂದೆಟ್, ಸ್ವಿಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಬುಕ್ಕೊ ಕುಂಸ್ಟ್'ಹೌಸ್ ( Kunsthaus. ) ಸೇರುಂಡು. ಶಾಸ್ಪಿಯೆಲ್'ಹೌಸ್ ಜ್ಯೂರಿಕ್ (Schauspielhaus Zürich ) ಪನ್ಪುನವು ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷಾಜಗತ್ತ್'ದ ಒಂಜಿ  ಅತಿ ಪ್ರಮುಖ ನಾಟ್ಯಮಂದಿರ ಆದುಂಡು.

## ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ನಗರಿ
ಜ್ಯೂರಿಕ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ವಿಶ್ವಮಟ್ಟದ ನಗರಿ ಅತ್ತಾಂದೆ, ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಮೆ ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ  ಲೋಕೊದ ಒಂಜಿ ಮಾಮಲ್ಲ ಆರ್ಥಿಕ ಕೇಂದ್ರೊದ ಸ್ಥಾನೊಡು ಉಂಡು..  ಈ ನಗರ  ದಿಂಜ ಸಂಖ್ಯೆದ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಲು ಬುಕ್ಕೊ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕಂಪೆನಿಲೆಗ್ ಮೂಲಸ್ಥಾನವಾದುಂಡು.ಸ್ವಿಸರ್'ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆ ಬುಕ್ಕೊ ಬುಲೆವಣಿಗೆದ ಕೇಂದ್ರೋಲು  ಜ್ಯೂರಿಕ್'ಡ್ ನಿಲೆಯಾತಾ. ಕಡಮೆ ತೆರಿಗೆ ಉಪ್ಪುನ ಕಾರಣ ವಿದೇಶಿ ಕಂಪೆನಿಲು ಮುಲ್ಪ ಮುಖ್ಯಕಾರ್ಯಕೇಂದ್ರೊಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೊಂದಾ. ಮೋನಾಕಲ್ ಸಂಸ್ಥೆ (Monocle's 2012 ) ಮಲ್ತಿನ ಜೀವನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸಮೀಕ್ಷೆಡ್ ("Quality of Life Survey") ಜ್ಯೂರಿಕ್ ನಗರ  ಮೂಲಸ್ಥಾಪನೆಗ್ ವಿಶ್ವದ ಅಗ್ರ 25 ನಗರೊಲೆಡ್ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದ್ಂಡ್.

2006-2008 ವರ್ಷಲೆನ ನಡುಟು ಆಯಿನ ಮಸ್ತ್ ಸಮೀಕ್ಷೆಲೆಡ್ ಜ್ಯೂರಿಕ್ ನಗರ ವಿಶ್ವೊಡು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಜೀವನ ಗುಣಮಟ್ಟದ ನಗರ ಅತ್ತಂದೆ, ಸಮಗ್ರ ಸ್ವದೇಶಿ ಉತ್ಪಾದನೆ (ಜಿ.ಡಿ.ಪಿ)ದ ದೃಷ್ಟಿ ಕೋನೊಡ್ ಯುರೋಪ್ ಖಂಡದ ಮಾಮಲ್ಲ ಶ್ರೀಮಂತ ನಗರ ಪನ್ಪುನ ಬಿರ್ದಪಡೆವೊಂದು ಉಂಡು.. ಆರ್ಥಿಕ ಗುಪ್ತಮಾಹಿತಿ ದಳ ( Economist Intelligence Unit ) ನಡಪಾಯಿನ ವಿಶ್ವ ಬದುಕುದ ಗುಣತ ಕ್ರಮಾಂಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಡು (Global Live-ability Ranking ) ಜ್ಯೂರಿಕ್ ವಿಶ್ವದ  ಬದುಕೆರೆ ಅತಿ ಯೋಗ್ಯ  ಪತ್ತ್ (10) ನಗರೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಜಾಗ ಪಡೆವೊಂದುಂಡು.

## ಪುದರ್
 ಸ್ವಿಸ್ ಜರ್ಮನ್ ಬಾಸೆಡ್ ನಗರದ ಪುದರ್'ನ್  ಜ್ಯೂರಿಕ್ (Zürich)  ಪಂಡ್‌ದ್ಬರೆಪೆರ್. ಉಚ್ಚಾರಣೆ  "ಸ್ಯೂರಿಶ್" ಇಂದ್. [ˈtsyːrɪç]&nbsp;(&nbsp;ಕೇಣುಲೆ&nbsp;). ಸ್ಥಳೀಯ ಜ್ಯೂರಿಕ್ ಜರ್ಮನ್ ಬಾಸೆಡ್  ಬರೆನಗ ಜ್ಯೂರಿಕರ್(ರಿನ್) (Zürcher(in)) ಇಂದ್ ಬರೆಂಡಲಾ ಉಚ್ಚಾರ ಮಲ್ಪುನಗ  ಕಡೆತ "ಕ್" ವ್ಯಂಜನ  ದಾಂತೆ "ಜ್ಯೂರಿ" (Züri) ಪಂಡ್‌ದ್ಪಣ್ಪಿನ ರೂಡಿ. ಅಂಚನೆ, ಫ್ರೆಂಚ್ ಬಾಸೆಡ್ 'ಜ್ಯೂರಿಕ್', ಇಟಾಲಿಯನ್ ಬಾಸೆಡ್ 'ಜ್ಯೂರಿಗೊ', ರೋಮಾಂಶ್ ಬಾಸೆಡ್ 'ಟ್ಯೂರಿತ್ಗ್' ಪನ್ಪುನ ರೂಡಿ ಉಂಡು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬಾಸೆಡ್ ಜ್ಯೂರಿಕ್ (Zurich ; Zuerich) ಪಂಡ್‌ದ್ತರೆಬೊಟ್ಟುಲು (umlaut) ದಾಂತೆ ಬರೆಪಿನ ಉಂಡು.

## ಟಿಪ್ಪಣಿಲು ಬುಕ್ಕೊ ಉಲ್ಲೇಕೊ

ವರ್ಗೊ:ನಗರರೊಲು
ವರ್ಗೊ:ಭೂಗೋಳ
ವರ್ಗೊ:ದೇಶೊಲು
ವರ್ಗೊ:ಯುರೋಪ್ ಖಂಡ
ವರ್ಗೊ:ಯುರೋಪ್
ಕುರ್ಸು

thumb|ವನಸ್‌ಗ್ ಕುಲ್ಲುನ ಕುರ್ಸು ೧೯೩೯
thumb|ಒಣಸ್ ಮಲ್ಪುನಗ ಕುಲ್ಲರೆ ಗಲಸುನ ಮರತ್ತ ಕುರ್ಸು
thumb|250px|ರಾಕಿಂಗ್ ಚೇರ್(ಕುರ್ಸು)
thumb|ಪೊಂಜೊವ್ ನೀಲಿಂಗ್ ಚೇರ್ ಡ್ ಕುಲ್ದಿನ ದೃಶ್ಯೊ
thumb|ಆಫಿಸ್‍ಲೆಡ್ ಗಲಸುನ ಕುರ್ಸು
**ಕುರ್ಸು** ಪಂಡ  ಕುಲ್ಲಿಯೆರೆ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಲುಪುನವು. ಉಂದೆನ್ ಕುಲ್ಲರೆ ಗಲಸುನ ಆಸನ ಪಂಡ್‍ದ್ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್. ಕುರ್ಸುಲೆಗ್ ನಾಲ್ ಕಾರ್ ಇಪ್ಪುಂಡು.  ಕುರ್ಸುದ ಕಾರ್ ಏತ್ ಎತ್ತರೊಗ್ ಇಪ್ಪುಂಡು ಪಂಡ್ಂಡಾ ಅವೆಟ್ಟ್ ಕುಲ್ಲುನ ವ್ಯಕ್ತಿನ ತುಡೆ ಬುಕ್ಕೊ ಮೊರಂಪು 90° ಇಜ್ಜಾಂಡ ಅವೆರ್ದ್ ಕಮ್ಮಿ ಕೋನೊನ್ಲಾ ರಚನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಇಲ್ಲ್ ದ ಸುಮಾರ್ ಕೋಣೆಲೆಡ್(ಉದಹಾರಣೆಗ್ ಚಾವಡಿ, ಒಣಸ್ ಮಲ್ಪಿನ ಕೋಣೆ) ಸಾಲೆ ಬುಕ್ಕೊ ಕಛೇರಿಲೆಡ್(ಮೇಜ್ ದೊಟ್ಟುಗು) ಇಂಚ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಜಾಗೆಲೆಡ್ ಕುರ್ಸುಲೆನ್ ಮರ, ಕರ್ಬೊನ್ ಗಲಸ್‍ದ್ ತರೊತರೊತ್ತ ಬಣ್ಣೊನ್ ಕೊರ್ದು ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ರಾಕಿಂಗ್ ಚೇರ್, ವೀಲ್ ಚೇರ್, ರೆಕ್ಲೈನರ್, ಆರ್ಮ್‍ಚೇರ್ ಇಂಚ ಕುರ್ಸುಲೆಡ್ ಸುಮಾರ್ ನಮುನೆದ ಕುರ್ಸುಲುಲ್ಲ.

## ಕುರ್ಸು ಪಂಡ
ಮರತ್ತ, ಬೆತ್ತದ, ಕರ್ಬದ ಅತ್ತ್ಂಡ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಡ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತ್ ನ ವಸ್ತ್. ಸುರುಕು ಉಂದೆನ್ ಮರ ಬುಕ್ಕೊ ಬೆತ್ತೊರ್ದು ಮಲ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಇತ್ತೆ ಅವು ಕರ್ಬ ಬುಕ್ಕೊ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ನ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ತ್ ದ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್.

## ನಮುನಮುನೆದ ಕುರ್ಸುಲು
### ಒಣಸ್‍ಗ್ ಕುಲ್ಲುನ ಕುರ್ಸುಲು
ಈ ಕುರ್ಸುಲೆಡ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಬೆರಿಕ್ಕ್ ಮಾತ್ರ ಸಪೋರ್ಟ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಉಂದೆನ್ ಒಣಸ್ ಮಲ್ಪಿನ ಟೇಬುಲ್‍ಗ್ ಕುಲ್ಲರೆ ದೀದುಪ್ಪುವೆರ್.

### ರಾಕಿಂಗ್ ಚೇರ್(ಕುರ್ಸು)
ರಾಕಿಂಗ್ ಚೇರ್/ಕುರ್ಸುನ್ ರಾಕಿಂಗ್ ಚೇರ್ ಇಜ್ಜಾಂಡ ರಾಕರ್ ಪಂಡ್‍ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಉಂದೆನ್ ರಾಕರ್ ಪಂಡ್‍ದ್ ಲೆಪ್ಪರೆ ಕಾರಣೊ ಅವೆತ್ತ ಕೈ ಸಿ ಆಕಾರೊಡು ಇಪ್ಪುನೈರ್ದಾವರ ಅವೆನ್ ರಾಕರ್ ಪಂಡ್‍ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಈ ಕುರ್ಸುನ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಮರರ್ದ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ನೆಟ್ಟ್ ಕುಲೋಂದು ಎದುರು ಪಿರ ಆಡಾವರೆ ಆಪುಂಡು. ಕೆಲವು ರಾಕಿಂಗ್ ಕುರ್ಸುಲೆನ್ ಮಡಿಪರೆಲಾ ಆಪುಂಡು.

### ನೀಲಿಂಗ್ ಚೇರ್(ಕುರ್ಸು)
ನೀಲಿಂಗ್ ಚೇರ್/ ಕುರ್ಸು ಎಂಚ ತಯಾರ್ ಮಲ್ದೆರ್ ಪಂಡ್ಂಡ ಮೊರಂಪುನ್ ಕುರ್ಸುದ ಸೀಟ್‍ಗದ ಊರುದು ರಡ್ಡ್ ಕಾರ್ ನ್ಲಾ ಪಿರ ಪಾಡ್ದ್ ಕುಲ್ಲುಲೆಕ. ಇಂಚ ಈ ಕುರ್ಸುನ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪರೆ ಕಾರಣೊ ಬೆರಿ ಬೇನೆ ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ಪುನ ಉದ್ದೇಸೊಡು.

### ಕಛೇರಿಡ್ ಗಲಸುನ ಕುರ್ಸು
ಕಛೇರಿಡ್ ಗಲಸುನ ಕುರ್ಸುಲ್ ಎತ್ತರವಾದ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಅಂಚನೆ ಅವೆಕ್ಕ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಒಂಜೇ ಕಾರ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ದಾಯೆ ಪಂಡ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್‍ದ ಲೆಕೊ ಇಪ್ಪುನ ಕಾರ್ ಡ್ ೫ ಚಕ್ರೊಲು ಇಪ್ಪುವ. ಇಂಚ ಇಪ್ಪುನೈರ್ದಾವರ ಕುರ್ಸುಡ್ ಕುಲ್ಲೋಂದು ಎದುರು ಪಿರ ಪೋವೊಲಿ.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

## ಪಿದಯಿದ ಕೊಲಿಕ್ಕೆಲು
ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್
ಮೇಜಿ

**ಮೇಜಿ** ಪಂಡ್ಂಡ ಎತ್ತರವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಮರತ್ತ, ಕರ್ಬದ ಅಂತ್ಂಡ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‍ದ ಒಂಜಿ ವಸ್ತ್. ಉಂದೆನ್ ಓದಿಯೆರೆ, ಬರೆಯೆರೆ, ಉಣಿಯೆರೆ, ಬೇತೆ ಬೇತೆ ವಸ್ತ್ ಲೆನ್ ದೀಯೆರೆ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉಂದೆಟ್ಟ್ ಓದ್‍ನಗ ಕುಲ್ಯೆರೆ ಕುರ್ಸುನು ಗಲಸುವೆರ್.
## ಮೇಜಿ
ನಾಲ್ ಕಾರ್ ಉಪ್ಪುನ ಎತ್ತರವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ವಸ್ತ್.

## ಮೇಜಿದ ವಿದೊಕುಲು
*ಓದುನ ಮೇಜಿ
*ಉಣುಪುನ ಮೇಜಿ
*ಸಭೆ ಸಮಾರಂಭದಪಗ ಗಲಸುನ ಮೇಜಿ
*ಉಂತೊಂದು ತಿನಿಯೆರೆ ಗಲಸುನ ಮೇಜಿ
*ವೈದ್ಯೆರ್ ನಕುಲು ರೋಗಿನ್ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಲ್ಪರೆ ಗಲಸುನ ಮೇಜಿ
*ಹೋಟೆಲ್‍ದ ಮೇಜಿ
*ಜೋಕುಲು ಓದುನ ಕಲ್ಪುನ ಮೇಜಿ
*ಸಾಲೆ, ಕಾಲೇಜಿಡ್ ಗಲಸುನ ಮೇಜಿ
*ಪ್ರಾಯೋಗ ಸಾಲೆದ ಮೇಜಿ

## ಮೇಜಿದ ಉಪಯೋಗೊಲು

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ರೂಪೇಶ್ ಶೆಟ್ಟಿ

**ರೂಪೇಶ್ ಶೆಟ್ಟಿ** ಕನ್ನಡ ಬುಕ್ಕೊ ತುಳು ಚಿತ್ರರಂಗದ ನಟೆ. ಮೇರ್ ಕುಡ್ಲದ ರೇಡಿಯೋ ಜಾಕಿ‌ ಬುಕ್ಕೊ ಮಾಡೆಲ್. ಮೇರ್ ಕನ್ನಡ, ತುಳು ಬುಕ್ಕೊ ಕೊಂಕಣಿ ಮೂಜಿ ಬಾಸೆದ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್‍ಲಾ ಅಭಿನಯ ಮಲ್ತ್ ದೆರ್.

## ಪುಟ್ಟು ಬುಕ್ಕೊ ಬೇಲೆ
ರೂಪೇಶ್ ಶೆಟ್ಟಿ ಮೇರ್ ೧೯೯೧, ಆಗಸ್ಟ್ ೧೫ ತಾರೀಕ್‍ಗ್ ಕಾಸರಗೋಡುದ‌ ಉಪ್ಪಳಡ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್. ಮೇರ್ ನಮ್ಮ ಟಿ.ವಿ.ಡ್ ಪ್ರಸಾರ ಆವೊಂದಿತ್ತ್ ನ ಬಲೆ ತೆಲಿಪಾಲೆ ಪನ್ಪಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಡ್ ನಿರೂಪಕೆ ಆದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಕುಡ್ಲದ ಆರ್.ಜೆ ಆದ್ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಪಡೆಯೆರ್. ಅಂಚನೆ ಆರೆನ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನೊನು ದಿಬ್ಬಣ ಚಲನಚಿತ್ರಡ್ ಎಲ್ಯ ಪಾತ್ರೊಡ್ ನಟನೆ ಮಲ್ಪುನ ಮೂಲಕ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್.

## ವೃತ್ತಿ
### ನಾಯಕ ನಟೆಯಾದ್

### ಕಿರುತೆರೆಡ್
* ನಮ್ಮ ಟಿ.ವಿ. ಡ್ ಪ್ರಸಾರ ಆವೊಂದಿತ್ತಿನಂಚಿತ್‍ನ ಬಲೆತೆಲಿಪಾಲೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊಡ್ ನಿರೂಪಕೆ ಆದ್ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹನೆ ಮಲ್ತೆರ್.

### ಗಾಯಕೆರಾದ್
* 'ಈ ಸಲ ಕಪ್ ನಮ್ಮದೇ' - ರಾಯಲ್ ಚಾಲೆಂಜರ್ಸ್ ಬೆಂಗಳೂರು ತಂಡೊದ ಪರವಾದ್ ಪನ್ತಿನ ಪದ್ಯ.
### ಸ್ಪರ್ದಿಯಾದ್
* ರೂಪೇಶ್ ಶೆಟ್ಟಿ ಮೇರ್ ಪ್ರಸ್ತುತ ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ ಒಟಿಟಿಡ್ ಸ್ಪರ್ಧಿಯಾದ್ ಇತ್ತೆರ್ ಅಂಚನೆ ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಸೀಸನ್ ೯ ಡ್ ಗೆಂದಿನಾರ್.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಸಿನೆಮೊ ನಟೆರ್
ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜನಕುಲು
ಬಲಿಪ ನಾರಾಯಣ ಭಾಗವತ

**ಬಲಿಪ ನಾರಾಯಣ** ಭಾಗವತೆರ್ ಇಂಬೆರ್ ಯಕ್ಷಗಾನೊತ ಭಾಗವತೆರ್.  ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಪಡ್ರೆ ಗ್ರಾಮೊದಾರ್.  ಪ್ರಸ್ತುತಮಲ್ಲ ಪುದರ್ ಪಡೆಯಿನ ಹಿರಿಯ ಭಾಗವತೆರ್. ಕಟೀಲು ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ಮೇಳಡ್ ಸುಮಾರ್ ಕಾಲ ಭಾಗವತೆರಾದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತದೆರ್. ಇಂಬೆರ್ ಯಕ್ಷಗಾನೊದ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರಸಂಗಲೆನ್ ಸ್ವತಃ ಬರೆತೆರ್ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪದ್ಯೊದ ಪುಸ್ತಕೊಲೆನ್ ಬರೆತ್ತೆರ್.

## ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನೊ
ಬಲಿಪೆರ್ ಕಾಸರಗೋಡುದ ಪಡ್ರೆ ಗ್ರಾಮೊಡು ಮಾರ್ಚ್ ೧೩, ೧೯೩೮ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಪುಟ್ಯೆರ್. ಇಂಬೆರ್ನ ಅಮ್ಮೆರ್ನ ಪುದರ್ ಬಲಿಪ ಮಾಧವ ಭಟ್ ಬುಕ್ಕೊ ಅಪ್ಪೆ ಸರಸ್ವತಿ. ಇಂಬೆರ್ ೭ನೇ ತರಗತಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಪಡೆತ್ತೆರ್. ಬಲಿಪೆರ್ ಆರ್ನ ಅಜ್ಜೆರಾಯಿನ  ದಿ.ಬಲಿಪ ನಾರಾಯಣ ಭಾಗವತೆರಡ್ದ್ ಭಾಗವತಿಕೆನ್ ಕಲ್ತ್ದ್ ೧೩ನೇ ವರ್ಷಡ್ ರಂಗ ಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ತೆರ್. ಇಂಬೆರ್ನ ಬುಡೆತಿ ಶ್ರೀಮತಿ ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ. ಇಂಬೆರೆಗ್ ನಾಲ್ ಜನ ಜೋಕುಲು.

## ಯಕ್ಷಗಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದೊ ಕೊಡುಗೆ
ಬಲಿಪ ನಾರಾಯಣ ಭಾಗವತೆರ್ ೬೦ ವರ್ಷದ ಕಾಲ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾ ಸೇವೆ ಮಲ್ತ್ದೆರ್.  ಪಡ್ರೆ ಜಠಾಧಾರಿ ಮೇಳನ್ ಸುರುಟ್ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಯಕ್ಷಗಾನೊದ ಸುಮಾರ್ ೫೦ ಪ್ರಸಂಗೊಲು ಬಲಿಪೆರೆಗ್ ಕಂಠಪಾಠ ಉಂಡು. ೩೦ ಪ್ರಕಟಿತ ಬುಕ್ಕೊ ೧೫ ಅಪ್ರಕಟಿತ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಸಂಗೊಲೆನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತದೆರ್. ಇಂಬೆರೆನ್ ತೆಂಕು ತಿಟ್ಟು ಯಕ್ಷ ರಂಗೊದ ಭೀಷ್ಮೆ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಇಂಬೆರೆನ ಯಕ್ಷಗಾನೊದ ಸುದೀರ್ಘ ಸೇವೆಗಾದ್ ಯಕ್ಷಾಭಿಮಾನಿಲು ಬಲಿಪ ಅಮೃತ ಭವನೊನು ಕಟ್ಟಾದ್ ಕೊರ್ತೆರ್.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು
*ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ೨೦೧೦
*ಸಾಮಗ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ೨೦೧೨
*ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ಯಕ್ಷಗಾನ ಅಕಾಡೆಮಿದ `ಜ್ಞಾನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ' ೨೦೦೩
*ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಪರಿಷತ್ತು ದೊಡ್ಡಮನೆ ಲಿಂಗೇಗೌಡ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ೨೦೦೨
*71ನೇ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನೊದ `ಕರ್ನಾಟಕ ಶ್ರೀ 'ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೦೩
*ಪದವೀಧರ ಯಕ್ಷಗಾನ ಮಂಡಳಿ ಮುಂಬಯಿ `ಅಗರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ' ೨೦೦೨
*ಶೇಣಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೦೨
*ಕವಿ ಮುದ್ದಣ ಪುರಸ್ಕಾರ, ೨೦೦೩
*ಕೂಡ್ಲು ಸುಬ್ರಾಯ ಶ್ಯಾನುಭೋಗ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೦೩
*ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಮೈಸೂರುದ ಬೆಂಗಳೂರು ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟೊದ ಸನ್ಮಾನ,೨೦೦೩
*ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘ ದುಬೈಡ್ ಸನ್ಮಾನ, ೨೦೦೩
*ಪಾರ್ತಿಸುಬ್ಬ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
*ಆಳ್ವಾಸ್ ನುಡಿಸಿರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಯಕ್ಷಗಾನ
ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ಆನೆಮುಂಗು

ಆನೆಮುಂಗು ಓರೊಕ್ಸಿಲಮ್ ಕುಟುಂಬೊದ ಬಿಗ್ನೊನೇಸಿಯೆ ಪನ್ಪುನ ಜಾತಿಗ್ ಸೇರ್ನ ಒಂಜಿ, ಪೂ ಕೊರ್ಪಿನ ದಯಿ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ನಡುರಾತ್ರೆ(ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ) ಭಯಾನಕ, ಓರೊಕ್ಸಿಲಮ್, ಕಹಳೆ ಪೂ, ಕ್ಯಾಪರ್, ಬುಕ್ಕೊ ಡ್ಯಾಮೊಕ್ಲಿಸ್ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಇಂದೆತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುದರ್ ಒರೊಕ್ಸಿಲಮ್ ಇಂಡಿಕಮ್. ಆನೆಮುಂಗು ದೈ ೧೮ ಮೀಟರ್(೫೯ಅಡಿ) ಎತ್ತರೊಗ್ ಬುಲೆಪುಂಡು. ಇಂದೆನ್ ಆಯುರ್ವೇದ ಮರ್ದ್‌ಡ್ ಗಲಸುವೆರ್.

## ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಬಾಸೆದ ಪುದರುಲು
* ಹಿಂದಿ: ಬುಟ್-ವಿಕ್ಷಾ
* ಮಣಿಪುರಿ: ಶಂಪಾ ಶಂಬಾ
* ಮರಾಠಿ: ತೈಯಿಟು
* ತಮಿಳು: ಸೊರಿಕೋನ್ರೆಕೋರಿ- ಕೊನ್ನೆ
* ಮಲೆಯಾಳಂ: ಪಾಲ್ಕಪಯನಿ, ವಶ್ರಪತಿರಿ
* ತೆಲುಗು: ಮಂದೂಕಪರ್ಣಮು
* ಅಸ್ಸಾಮಿ: ಟೋಗುನ
* ಸಂಸ್ಕೃತ: ಅರುಲು
* ಓರಿಯಾ: ಟ್ಯಾಟೀಲೊ

## ದಯಿತ ಪೊಲಬು
ಇಂದೆತ ಇರೆ ಸುಮಾರ್ ೧ಮೀಟರ್ ಉದ್ದ ಇಪ್ಪುಂಡು ಬುಕ್ಕೊ ದ್ವಿದಳೊ ದಯಿತ ಇರೆಡ್ದ್ ಮಲ್ಲ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಈ ದಯಿತ ಪೂ ರಾತ್ರೆದ ಪೊರ್ತು ಅರಳುನೆ. ಉಂದೆತ ಪಂರ್ದ್ ೧.೫ಮೀ ದಾತ್ ಉದ್ದ ಬುಲೆಪುಂಡು.

## ಬುಳೆಪುನ ಪ್ರದೇಸೊಲು
ಈ ದಯಿ ಭೂತಾನ್, ದಕ್ಷಿಣ ಚೀನಾ, ಇಂಡೋಚೈನಾ, ಮಲೇಶಿಯಾ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಬುಕ್ಕೊ ಭಾರತೊದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ ವಿಸ್ತರಿಸ್ನ ಹಿಮಾಲಯೊಡು ಬುಲೆಪುಂಡು. ವಿಯೆಟ್ನಾಂಡ್ ಈ ಮರೊನು ನೂಕ್ ನಾಕ್ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಈ ದಯಿತ ಮಾದರಿ ಕ್ಯಾಟ್ ಟೈನ್ ರಾಷ್ಠ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನೊಡು ಉಂಡು. ಭಾರತೊದ ಅಸ್ಸಾಂದ ಮನಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನೊದ ಕಾಡಾಯಿನ ಬಯೋಮ್ನಡ್ ಉಂದು ತೋಜುದು ಬರ್ಪುಂಡ್. ಉಂದೆನ್ ಭಾರತೊದ ರಾಜಸ್ಥಾನ್ ರಾಜ್ಯೊದ ಬನ್ಸ್ವಾರಾ ಜಿಲ್ಲೆದ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಬುಲೆಪಾವೆರ್.

## ಉಪಯೋಗೊ
ಈ ದಯಿನ್ ಪೊರ್ಲುಗು (ಅಲಂಕಾರಿಕ)ಬೋಡಾದ್ ನಡ್ಪೆರ್. ಈ ದಯಿನ್ ಕಿರಾತ್, ಸುನವಾರ್, ರಾಯ್, ಲಿಂಬು, ನೇಪಾಳ, ಯಖಾ, ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್, ಥಾಯ್ ಬುಕ್ಕೊ ಲಾವೊಸ್ನನ ಮದಿಮೆಡ್ ಗಳಸುವೆರ್. ಆನೆಮುಂಗುದ ಬೀಜೊಲೆನ್ ಭಾರತೀಯ ಆಯುರ್ವೇದ ಬುಕ್ಕೊ ಚೀನೀ ಔಷಧಿಡ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ದೈಯಿ
ವರ್ಗೊ:ದಯಿಕುಲು
ವರ್ಗೊ:ಸಸ್ಯೊಲು
ಅರ್ಜುನ್ ಕಾಪಿಕಾಡ್

**ಅರ್ಜುನ್ ಕಾಪಿಕಾಡ್** ಮೇರ್ ತುಳು ರಂಗಭೂಮಿದ ಸಿನೆಮಾ ನಟೆ.
=ಜನನ=
ಅರ್ಜುನ್ ಕಾಪಿಕಾಡ್ ಮೇರ್ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨ ೧೯೯೦ ಗ್ ಕುಡ್ಲಡ್ ಪುಟ್ಯೆರ್.

=ಕುಟುಂಬ ಬುಕ್ಕೊ ಶಿಕ್ಷಣ=
ಮೇರ್ನ ಅಮ್ಮೆರ್ ದೇವದಾಸ್ ಕಾಪಿಕಾಡ್, ತುಳು ರಂಗಭೂಮಿದ ನಟೆ, ನಾಟಕಕಾರೆ, ನಿರ್ದೇಶಕೆರ್, ಸಂಭಾಶನೆಕಾರೆರ್; ಬುಕ್ಕೊ ಅಪ್ಪೆ ಶರ್ಮಿಳಾ ಕಾಪಿಕಾಡ್. ಅರ್ಜುನ್ ಕಾಪಿಕಾಡ್ ಮೇರ್ ಕುಡ್ಲದ ಎಸ್.ಡಿ.ಎಂ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ಡ್ ಎಂಬಿಎ ಪದವಿ ಪಡೆಯೆರ್. ಕಾವ್ಯ ಕಾಪಿಕಾಡ್ ಮೇರ್ನ ಬೊಡೆದಿ.

=ಸಿನೆಮೊ=

=ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು=
*ರೆಡ್ ಎಫ್ಎಂ ತುಳು ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೧೪ - ತೆಲಿಕೆದ ಬೊಳ್ಳಿ ಸಿನೆಮೊಗ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
*ತುಳು ಸಿನಿಮೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ,೨೦೧೫ - ರಂಗ್ ಪಿಚ್ಚರ್ ಗ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಯ್ಕೆ).
*ತುಳು ಸಿನಿಮೋತ್ಸಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೧೫ - ಬೆಸ್ಟ್ ಎಮರ್ಜಿಂಗ್ ಆಕ್ಟರ್.

=ಉಲ್ಲೇಕೊಲು=

ವರ್ಗೊ:ತುಳುವೆರ್
ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಸಿನೆಮೊ ನಟೆರ್
ತೆಲಿಕೆದ ಬೊಳ್ಳಿ

**ತೆಲಿಕೆದ ಬೊಳ್ಳಿ** ಉಂದು ೨೦೧೨ನೇ ವರ್ಷೊಡು ಬತ್ತಿನ ಪಿಚ್ಚರ್. ಪಿ.ಹೆಚ್.ವಿಶ್ವನಾಥ್ ನೆತ್ತ ನಿರ್ದೇಶಕೆ. ಉಂದೆಟ್ಟ್ ದೇವದಾಸ್ ಕಾಪಿಕಾಡ್ ಅರ್ಜುನ್ ಕಾಪಿಕಾಡ್, ನವೀನ್ ಡಿ ಪಡೀಲ್,ಅರವಿಂದ್ ಬೋಳಾರ್, ಗೋಪಿನಾಥ್ ಭಟ್, ಭೋಜರಾಜ್ ವಾಮಂಜೂರ್,ಸಂದೀಪ್ ಶಟ್ಟಿ ಬುಕ್ಕೊ ಮೋಹನ್ ರೈ ಮೊಕುಲು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರೊಡುಲ್ಲೆರ್. ಸುಧೀರ್ ಕಾಮತ್ ಬುಕ್ಕೊ ಶರ್ಮಿಳಾ ಕಾಪಿಕಾಡ್ ಈ ಚಿತ್ರೊದ ನಿರ್ಮಾಣೆಕೆರ್.
## ಪಾತ್ರೊಲು
*ದೇವದಾಸ್ ಕಾಪಿಕಾಡ್.
*ಅರ್ಜುನ್ ಕಾಪಿಕಾಡ್.
*ನವೀನ್ ಡಿ ಪಡೀಲ್.
*ಅರವಿಂದ್ ಬೋಳಾರ್.
*ಗೋಪಿನಾಥ್ ಭಟ್.
*ಭೋಜರಾಜ್ ವಾಮಂಜೂರ್.
*ಸಂದೀಪ್ ಶಟ್ಟಿ.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ಚಾಮುಂಡಿ ಬೆಟ್ಟ

ಮೈಸೂರುಡು ಉಪ್ಪುನ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ಬೆಟ್ಟೊ. ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ ದೇವಿನ ದೇವಸ್ಥಾನ ಈ ಬೆಟ್ಟದ ಮಿತ್ತ್ ಉಂಡು. ಈ ಬೆಟ್ಟ ಒಂಜಿ ಪ್ರವಾಸಿ ಕೇಂದ್ರ ಆದ್ ಉಂಡು.

ಮೈಸೂರು ನಗರೊಗು ತಾಗೊಂದು ಇತ್ತಿನಲೆಕನೇ ಅಯಿತ್ತ ಅಗ್ನೇಯಗ್ ಪೂರ್ವಮಶ್ಚಿಮವಾದ್ ಹಬ್ಬ್‌ದ್ ಉಂತ್‍ನ ಬೆಟ್ಟೊ. ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟೊರ್ದು ೧೦೬೩ ಮೀ. ಎತ್ತರೊಡು ಉಂಡು. ಬೆಟ್ಟದ ಮಿತ್ತ್ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿನ ದೇವಾಲಯ ಉಪ್ಪುನೆರ್ದ್ ಈ ಬೆಟ್ಟೊಗು ಆ ದೇವತೆನ ಪುದರೇ ಬತ್ತ್‌ದ್ಂಡ್. ಸುತ್ತಲಾ ಬಯಲ್ ಪ್ರದೇಸೊ ಇತ್ತ್‌ದ್, ಒಂಟಿಯಾದ್ ಉಂತ್‍ದ್ ಉಪ್ಪುನ ಕಡಿದಾಯಿನ ಈ ಬೆಟ್ಟೊ ಮಸ್ತ್ ದೂರ ಮುಟ್ಟ್ಗ ತೋಜುಂಡು ಅತ್ತಂದೆ, ಬೆಟ್ಟೊದ ಮಿತ್ತ್ ಉಂತ್‌ದ್ ತೂನಗ ಮೈಸೂರುದ ಹರವು ಬುಕ್ಕೊ ಸುತ್ತುದ ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯ ರಮ್ಯವಾದ್ ತೋಜುಂಡು. ಮೈಸೂರುಗು ಬರ್ಪುನ ಪ್ರವಾಸಿಲೆನ ಆಕರ್ಷಣೆಲೆಡ್ ಉಂದುಲಾ ಒಂಜಿ ಮುಖ್ಯವಾಯಿನವು. ಬೆಟ್ಟೊದ ಮೇಲ್ಭಾಗನ್ ಪತ್ತ್‌ನೇ ಶತಮಾನದ ಪೊರ್ತುಗೆ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಶೇತ್ರೊ ಪಂಡ್‍ದ್ ಪರಿಗಣಿಸಾದ್ ಇತ್ಂಡ್. ಮುಲು ಉಪ್ಪುನ ಆ ಕಾಲದ ಶಾಸನೊಲೆಡ್ ಉಂದೆನ್ ಮಬ್ಬೆಲದ ತೀರ್ಥ ಅತ್ತ್ಂಡ ಮರ್ಬ್ಬಳದ ತೀರ್ಥ ಪಂಡ್‍ದ್ ಲೆತ್ತ್‌ದೆರ್. ಮುಲ್ಪ ಹಲವರ್ ಸಿದ್ಡಿ ಪಡೆಯಿನಕುಲು ಇತ್ತೆರ್ ಪಂಡ್‍ದ್ ಶಾಸನೊಲು ತೆರಿಪಾವೊಂಡು. ಇತ್ತೆ ಮುಲ್ಪ ಉಪ್ಪುನ ಮಹಾಬಲೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಹೊಯ್ಸಳ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನನ ಕಾಲೊರ್ದು ದುಂವೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಆದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಪನ್ಪುನ ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ಉಂಡು. ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನನ ಕಾಲೊಡು ೧೧೨೮ಟ್ ಈ ಮರ್ಬ್ಬಳದ ತೀರ್ಥೊಗು ದತ್ತಿ ಬುಡ್‍ದ್ ಇತ್ತ್‌ನ ಬಗೆಟ್ಟ ಶಾಸನ ಉಂಡು.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ಅಪ್ಪೊತಡ್ಯೆ

ಉಂದು ಅರಿಟ್ ಮಾನ್ಪುನ ಒಂಜಿ ನಮುನೆತ ಪುಳಿ ಅಡ್ಯೆ.

## ಪುದರ್
ನೆನ್ನ್ ಪೊಕ್ಕುಲೊ ತಂಚ ಗುಂಡಿ ಉಪ್ಪುನ ಕಾವೊಲಿಡ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಪುಳಿ ಬತ್ತಿ ಅಡ್ಯೆ ಅಯಿನೆತ್ತವರ ಉಂದು ಪೊಕ್ಕುಲೊತಲೆಕ ಕಾವೊಲಿತ್ ಮಿತ್ತ್ ಬರುಪುಂಡು. ಉಂದೆತ್ತ ಕಾವೊಲಿಡ್ ಎಣ್ಮ ಗುರಿಕುಲು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಆ ಗುರಿಕುಲೆಗ್ ಬಂದೊನು ಮೈತ್ಂಡ ಅವು ಅಪ್ಪೊದ ಅಡ್ಯೆ ಅಪುಂಡು.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತೆನಸ್
ತೆಕ್ಕರೆದ ಅಡ್ಯೆ

ಉಂದು ತೆಕ್ಕರ ಪಾಡ್ದ್ ಮಲ್ಪುನ ಅಡ್ಯೆ. ಅರಿನ್ ಕಡೆದ್ ಅಯಿಕ್ ಬೇತೆಬೇತೆ ರೂಪೊ ಕೊರ್ದು  ಬೈಪಾದ್ ತಿನೊಲಿ. ಅರಿನ್ ಕಡೆದಾಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ಅವೆನ್ ಬಂದ ಪನ್ಪೆರ್ ನೀರ್ ಬಂದೊನು ಕಾವೆಲಿಡ್ ಉರುಟುಗು ಮಯಿತ್‌ದ್ ಬೈಪಾಂಡ ದೋಸೆ ಆಪುಂಡು. ಗಟ್ಟಿ ಬಂದೊನು ಉಂಡೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ತಂದೊರುಡು ದೀದ್ ಬೈಪಾಂಡ ಪುಂಡಿ ಆಪೊಂಡು. ಅರಿ ಕಡೆಯಿನೆದೊಟ್ಟುಗು ತೆಕ್ಕರೆನ್ ಸೇರಾದ್ ಅಡ್ಯೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ ಅವೆನ್ ತೆಕ್ಕರೆದ ಅಡ್ಯೆ ಪನ್ಪೆರ್.

## ಬೋಡಾಪುನ ವಸ್ತುಲು
* ತೆಕ್ಕರೆ
* ಬೊಳಂತೆ ಅರಿ 
* ಉಪ್ಪು ರುಚಿಕ್
* ಬೆಲ್ಲ 
* ತಾರಾಯಿ

## ಮಲ್ಪುನ ವಿಧಾನೊ
ಬೊಳಂತೆರಿನ್ ನೀರ್‌ಡ್ ಬೊದೆಲೆರ್ ಪಾಡೊಡು ೫,೬ ಗಂಟೆ ಬೊದ್‌ಲ್ಂಡ ಎಡ್ಡೆ. ಅವೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಅರಿನ್ ದೆಕ್ಕ್‌ದ್ ಅಯಿಕ್ ತಾರಾಯಿ ಪಿರೆದ್ ಪಾಡ್ದ್ ಉಪ್ಪು ಬುಕ್ಕೊ ಬೆಲ್ಲ ಸೇರಾದ್ ಕಡೆವೊಡು. ಕಡೆದಾಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ಆ ಬಂದೊಗು ತೆಕ್ಕರೆನ್ ಸಣ್ಣ ಕೊಚ್ಚಿದ್ ಪಾಡೊಡು. ತೆಕ್ಕರೆನ್ ಅರಿ ಕಡೆಗನ ಪಾಡೆರೆಲಾ ಆಪುಂಡು. ಕಡೆದಿನ ಬಂದೊನು ಬಾರೆದ ಇರೆಟ್ಟ್ ಪಾಡ್ದ್ ಮಡಿತ್‌ದ್ ತೊಂದೊರುಡು(ಅಡ್ಯೆತ ಕರ) ದೀದ್ ಬೈಪಾವೊಡು.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಅಡ್ಯೆ
ವರ್ಗೊ:ತೆನಸ್
ತುರೆತ ಅಡ್ಯೆ

**ತುರೆತ ಅಡ್ಯೆ** ಅರಿನ್ ಕಡೆದ್ ಅಯಿಕ್ ಬೇತೆಬೇತೆ ಆಕಾರ ಕೊರ್ದು ಬೈಪಾದ್ ತಿನೊಲಿ. ಅರಿನ್ ಕಡೆದಾಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ಅವೆನ್ ಬಂದ ಪನ್ಪೆರ್. ನೀರ್ ಬಂದೊನು ಕಾವೆಲಿಡ್ ಉರುಟುಗು ಮಯಿತ್‌ದ್ ಬೈಪಾಂಡ ದೋಸೆ ಆಪುಂಡು. ಗಟ್ಟಿ ಬಂದೊನು ಉಂಡೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ತಂದೊರುಡು ದೀದ್ ಬೈಪಾಂಡ ಪುಂಡಿ ಆಪೊಂಡು. ಅರಿ ಕಡೆಯಿನೆದೊಟ್ಟುಗು ತುರೆನ್ ಸೇರಾದ್ ಅಡ್ಯೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ ಅವೆನ್ ತುರೆತ ಅಡ್ಯೆ ಪನ್ಪೆರ್.

## ಬೋಡಾಪುನ ವಸ್ತುಲು
* ತುರೆ
* ಬೊಳಂತೆ ಅರಿ
* ಉಪ್ಪು
* ತಾರಾಯಿ
* ಬೆಲ್ಲ

## ಮಲ್ಪುನ ವಿಧಾನೊ
ಬೊಳಂತೆರಿನ್ ನೀರ್ಡ್ ಬೊದೆಲೆರ್ ಪಾಡೊಡು ೫,೬ ಗಂಟೆ ಬೊದ್‌ಲ್ಂಡ್ ಎಡ್ಡೆ ಅವೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಅರಿನ್ ದೆಕ್ಕ್‌ದ್ ಅಯಿಕ್ ತಾರಾಯಿ ಪಿರೆದ್ ಪಾಡ್ದ್ ಉಪ್ಪು ಬುಕ್ಕೊ ಬೆಲ್ಲ ಸೇರಾದ್ ಕಡೆವೊಡು. ಕಡೆದಾಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ಆ ಬಂದೊಗು ತುರೆನ್ ಸಣ್ಣ ಕೊಚ್ಚಿದ್ ಪಾಡ್ದ್ ಬಾರೆದ ಇರೆಟ್ ಬಂದೊನು ಪಾಡ್ದ್ ಮಡಿತ್‌ದ್ ತಂದೊರುಡು ದೀದ್ ಬೈಪಾವೊಡು.

ವರ್ಗೊ:ಅಡ್ಯೆ
ವರ್ಗೊ:ತೆನಸ್
ಚೆರಿಯ

ಉಂದು ಚಕ್ರೊತಲೆಕೊ ಉರುಂಟು ಇಪ್ಪುನವು. ನೆನ್ನ್ ಚೆರಿಯೆ, ತೆರಿಯೆ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಕನ್ನಡೊಟು ಸಿಂಬಿಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.

## ರೂಪೊ
ನೆನ್ನ್ ಬೈಯಿಟ್, ಬೂರುಟ್, ಕುಂಟುಡು ಅತ್ತ್ಂಡ ಚೀಲೊನ್ ಲಾಯಿಕ್ ಕಟ್ಟ್‌ತ್ ಉರುಂಟು ಮನ್ತ್‌ದ್ ಮಾನ್ಪುವೆರ್. ಇತ್ತೆ ಸ್ಟೀಲ್, ಅಲೂಮೀನಿಯಂದಲಾ ತಿಕ್ಕುಂಡು

## ಗಳಸುನ
* ಕಜಿಪು, ನುಪ್ಪು ದಿಕ್ಕೆಲ್‌ತ್ ಜಾತ್ ಚೆರಿಯತ ಮಿತ್ತ್ ದಿಪುನ. ನೆಲಟ್ಟ್ ದೀಪುನ ಬದಲ್ ತೆರಿಯಡ್ ದೀಪೆರ್. ದುಂಬು ದಿಕ್ಕೆಲ್ ಇತ್ತಿನೆತ್ತವರ ಕರ ಅತ್ತಂಡ ಬಾಜನೊತ ಕರಿ ನೆಲ್ಲಟ್ ಪತ್ತುನೆಕ್ಲ ಬುಕ್ಕ ಬೆಚ್ಚ ಬೆಚ್ಚನ್ ನೆಲಟ್ ದಿಪುನೆಗ್ ಬೊಡತ್ ಉಂಡು ಮಾಂತಿನವು.  ಇನಿ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಚೆರಿಯದ ಬದಲ್ ಇತ್ತೆ ಸ್ಟೀಲ್‍ತ ತೆರಿಯಲಾ ಬೈದುಂಡು,
* ಪುರು ಬಾಲೆತ ತರೆ ಎತ್ತರೊಡು ಇಪ್ಪುನಂಚ ಮಾನ್ಪಿಯರ ಬಾಲೆತ ತರೆತ್ತ ಅಡಿಕ್ಕ್ ಕುಂಟುತ್ತ ಚೆರಿಯ ದೀಪೆರ್. 
* ರಾಗಿ ದಿಂಜಾದ್ ಮಲ್ತಿನ ತೆರಿಯೆನ್ ಬಾಲೆದ ತರೆತ ರೂಪೊ ಸರಿ ಆಯೆರೆ ದೀಪೆರ್.
* ದಿನ್ನೊತ್ತ ಸೊತ್ತುಲೆನ್, ಸಾಮಾನ್‌ನ್ ತುಂಬುನಾಗ ತರೆತ್ತ ಅಡಿಕ್ಕ್ ಒತ್ತಿಯರ ಬಲ್ಲಿಂದ್ ಉರುಂಟು ಇಪ್ಪುನ ಕುಂಟೊ, ಚೀಲೊತ್ ಮಾಂತಿನವು.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು
ಕೂಂಟಗೆ

ಉಂದು ಕಾಡ್‌ತ ಬಲ್ಲ್ ಮಾದೆರ್ ಬಲ್ಲ್‌ಡ್ ಮುಡೆತ್ ಮಾನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಬೂರುದ ಮಲ್ಲ ಬುಟ್ಟಿ. ಉಂದು ತೂಯರ ಅರ್ದೊ ಚೆಂಡ್‌ತಲೆಕೊ ಇಪ್ಪುಂಡು. ನೆನ್ನ್ ಕುತ್ತರಿಂದ್ಲ ಪನ್ಪೆರ್
## ರಚನೆ
ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಉಂದೆನ್ ಕಾಡ್‍ದ್ ಬೂರುಡ್ದು ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಉಂದೆನ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುನಕುಲು ಅಡ್ಡ ಬೋಕ್ಕ ನೀಟೊಗು ಬಲ್ಲ್‌ನ್ ದೀದ್ ಒಂಜಿ ಬಲ್ಲ್ ಮೇಲ್‌ಗ್ ಬುಕ್ಕೊೊಂಜಿ ಅಡಿಕ್ ಪಾಡ್‌ದ್ ನೆಯೊಂದು ಪೋಪೆರ್. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಕಾಡ್‌ದ ಕೊರಗ ಸಮುದಾಯದಕುಲು ಉಂದೆನ್ ಮುಡೆಪೆರ್.

## ಗಳಸುನ
ನೆನ್ನ್ ಕೋರಿಲೆನ್ ಮುಚ್ಚಿ ದಿಯಾರ, ದಾಯಿತೆನ್ಲ ಅಡೆಂಗ ದಿಯಾರ, ಕುಂಙೀ ದಿಡುನ ಪೆರಡೆ ಬುಕ್ಕೊ ಕಿನ್ನಿಲೆನ್ ಪತ್ತುರ್ದ್ ಪಾಡಿಯರ, ಭೂತದಪಗ ಕೊರಿಲೆನ್ ಕಾರ್ ಕಟ್ಟುದ್ ಪಾಡುನವು.
## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು
ಪದಿಮುಖ

**ಪದಿಮುಖ** ಪಂಡ ಒಂಜಿ ಮರ್ದ್‌ದ ಮರ. ಉಂದೆನ್ ಕೇರಳದಕುಲು ಮರ್ದ್‌ಗ್ ಬೋಡಾದ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕೇರಳೊಡು ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೊಟೇಲ್‌ಳೆಡ್ ಪದಿಮುಖ ಪಾಡಿನ ನೀರ್ ಪರಿಯೆರೆ ಕೊರ್ಪೆರ್. ದಾಯೆಪಂಡ ಪದಿಮುಖ ಪಾಡ್ಂಡ ನೀರ್ ಶುದ್ಧ ಆಪುಂಡು. ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯೊಲಾಯಿನ ಕರ್ನಾಟಕ, ತಮಿಳ್‌ನಾಡ್, ಆಂದ್ರಪ್ರದೇಶೊ, ಕೇರಳ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಮುಲ್ಪ ಮಾತ ಈ ಮರ ತೂಯೆರೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು.

## ಮರತ ಪೊಲಬು
ನೆಕ್ಕ್ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾದ್ *Biancaea sappan* ಲೆಪ್ಪುಪೆರ್. ಇ ಮರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ವಾ ರೀತಿದ ಮಣ್ಣ್‌ಡ್ಲ ಬಳಪುನಂಚಿನ ಮರ. ೫,೬ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಗೊ ಬಳಪುಂಡು ಜಾಸ್ತಿ ಪಂಡ ೧೦ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಗು ಬಳಪುನಂಚಿನ ಮರ. ಒಂಜಿ ದಪ್ಪದ ಎಗೆಟ್ ಕಿನ್ಯ ಕಿನ್ಯ ಅಂಚಿಂಚಿ ಎಗ್ಗೆಲ್ ಉಪ್ಪುವ ಅವೆಟ್ ಕಿನ್ಯ ಕಿನ್ಯ ಉದ್ದ ಉರುಂಟುದ ಇರೆಕುಲು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಮಂಜಲ್ ಪೂ, ಮರತ ಸುತ್ತಲ್ ಮುಳ್ಳು ಉಪ್ಪುಂಡು.ಈ ಮರತ ತಿರ್ಲ್ ಮಂಜಲ್ ಮಿಸ್ರ್ ಕೇಸರಿ ಬಣ್ಣೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು

## ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪುದರುಲು
* ಇಂಗ್ಲಿಸ್‌ಡ್ - ಸಪ್ಪನ್ ವುಡ್,ಬ್ರೆಜಿಲ್ ವುಡ್
* ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುದರ್ - ಸೆಸಲ್ಪಿನಿಯಾ ಸಪ್ಪನ್
* ಕನ್ನಡ     - ಸಪ್ಪಂಗೆ
* ಹಿಂದಿ      - ಬಕಮ್
* ಮಲಯಾಳಂ  - ಸಪ್ಪನಮ್,ಚಪ್ಪನಮ್
* ತಮಿಳು - ಸಪ್ಪಂಗು,ಪತಂಗಂ
* ಮರಾಠಿ - ಪತಂಗ್
* ಸಂಸ್ಕೃತ - ಪತ್ರಂಗಹ್,ಪತಂಗಹ್

## ಉಪಯೋಗ
ಪದಿಮುಖ ದಯಿತ ಪೂ, ಚೆಕ್ಕೆ, ತಿರ್ಲ್, ಇರೆ ಇಂಚ ಮಾತ ಅಂಗೊಲು ಉಪಯೋಗ ಆಪುಂಡು. ಪದಿಮುಖದ ಚೆಕ್ಕೆನ್ ನೀರ್‌ಗ್ ಪಾಡ್‌ದ್ ಎಡ್ಡೆ ಕೊದಿಪಾವೊಡು ಅದಗ ನೀರ್ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣ ಆಪುಂಡು ಅವೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ  ಅರಿತ್‌ದ್ ಪರ್ಂಡ ನಮ್ಮ ನೆತ್ತೆರ್ ಶುದ್ಧ ಆಪುಂಡು.

## ಮರ್ದ್‌ದ ಉಪಯೋಗ
* ಪದಿಮುಖ ಪಾಡಿನ ನೀರ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ತ್ಂಡ ನಮ್ಮ ಸರೀರೊದ ನೆತ್ತೆರ್ ಶುದ್ದ ಆದ್ ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಸಕ್ತಿ ಜಾಸ್ತಿಯಾಪುಂಡು.ನಮ್ಮ ಚರ್ಮದ ಆರೋಗ್ಯಲ ಎಡ್ಡೆ ಉಪ್ಪುಂಡು 
* ಪದಿಮುಖ ಪಾಡಿನ ನೀರ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ತ್ಂಡ ನಮ್ಮ ಹೃದಯದ ಆರೋಗ್ಯ ಎಡ್ಡೆ ಉಪ್ಪುಂಡು
* ಪದಿಮುಖ ಪಾಡಿನ ನೀರ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ತ್ಂಡ ನಮ್ಮ ಅಜೀರ್ಣದ ಸಮಸ್ಯೆ ಸರಿಯಾಪುಂಡು
* ಪದಿಮುಖ ಪಾಡಿನ ನೀರ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ತ್ಂಡ ನಮ್ಮ ಸರೀರೊದ ಹಾಳ್ ಚರ್ಬಿನ್ ಕಡಿಮೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಎಡ್ಡೆ ಚರ್ಬಿನ್ ಜಾಸ್ತಿ ಮಲ್ಪುಂಡು
* ಪದಿಮುಖ ಪಾಡಿನ ನೀರ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ತ್ಂಡ ನಮ್ಮ ಉದ್ವೇಗೊ ಖಿನ್ನತೆ ಕಡಿಮೆ ಆದ್ ಸರಿ ನಿದ್ರೆ ಬರ್ಪುಂಡು
* ಪದಿಮುಖ ಪಾಡಿನ ನೀರ್  ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ತ್ಂಡ ನಮ್ಮ ಸರೀರೊಡು ಅಂಟಿಓಕ್ಸಿಡೆಂಟ್ ಜಾಸ್ತಿ ಆದ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ದಂಚಿನ ಮಾರಕ ರೋಗೊಲು ಬರಂದಿಲೆಕ್ಕ ಆಪುಂಡು
* ಪದಿಮುಖ ಪಾಡಿನ ನೀರ್  ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ತ್ಂಡ ಸಕ್ಕರೆ ಖಾಯಿಲೆದಕುಲೆನ ನೆತ್ತೆರ್‌ಡಿತ್ತಿನ ಸಕ್ಕರೆದ ಮಟ್ಟ ಕಡಿಮೆ ಆಪುಂಡು ಸಕ್ಕರೆದ ಮಟ್ಟ ಸರಿ ಉಪ್ಪುಂಡು

## ಜಾಗ್ರತೆ ಕ್ರಮ
* ಈ ಮರ್ದ್‌ದ ಪೊಡಿ ಅತ್ತ್ಂಡ ಚೆಕ್ಕೆನ್ ಅಂಗಡಿಲೆಡ್ ದೆತೊನುನಕುಲು ಜಾಗ್ರತೆ ಮಲ್ಪೊಡು ಮಾರಾಟ ಮಲ್ಪುನಕುಲು ಕಲ್ವ ಪೊಡಿ, ಚೆಕ್ಕೆನ್ ಮಾರಾಟ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಧ್ಯತೆ ಉಂಡು. 
* ನೆತ್ತೆರ್‌ದ ಕೊರತೆ ಉಪ್ಪುನಕುಲು ಪದಿಮುಖ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬಲ್ಲಿ. ಅಂಚನೆ ಬಂಜಿನ ಪೊಂಜೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಬಾಲೆಗ್ ಮಿರೆ ಕೊರೊಂದುಪ್ಪುನ ಪೊಂಜೊಲು  ಪದಿಮುಖದ ಮರ್ದ್ ಉಪಯೊಗ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬಲ್ಲಿ 

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ದೈಯಿ
ವರ್ಗೊ:ಮರ್ದ್‌ದ ದಯಿ
ಹರೆಕಳ ಹಾಜಬ್ಬ

ಹರೇಕಳ ಹಾಜಬ್ಬೆರ್ ಒರಿ ಸಮಾಜ ಸೇವಕೆ. ಚಿತ್ತ್ ಪುಲಿ ಮಾರ್ ದ್ ಕುಡ್ಲದ ಪೊಸ ಪಡ್ಪು ಪನ್ಪುನವುಲು ಸಾಲೆ ಮಾಂತ್‍ನಾರ್. ಅರೆನ ಬೇಲೆ ತೂದ್ ೨೦೨೦ದ ಪದ್ಮಶ‍್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರೊ ಕೊರ್ತುಂಡು..

## ಪುಟ್ಟು
ಮಂಗಳೂರು ತಾಲೂಕುದ ಕೊಣಾಜೆದ ಕೈತಲ್ ಉಪ್ಪುನ ಹರೇಕಳ ನ್ಯೂಪಡು.

## ಕುಟುಂಬೊ
ಹಾಜಬ್ಬ ಅರೆಗ್ ಬುಡೆದಿ, ರಡ್ಡ್ ಪೊಂಜೊಕುಲು, ಒಂಜಿ ಅಣ್ ಮಗೆ ಉಲ್ಲೆರ್

## ಸಾಧನೆ
ಕುಡ್ಲದ ಬಸ್ ಸ್ಟಾಂಡ್‌ಡ್ ಚಿತ್ತ್‌ಪುಲಿ ಮಾರ್‌ದ್ ಬತ್ತ್‌ನ ದುಡ್ಡುಡು ಸಾಲೆ ಕಟ್ಟಯೆರ್.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು
# ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 
# 2004 ರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಪ್ರಭ ಪತ್ರಿಕೆ ಹಾಜಬ್ಬೆರೆನ್ “ವರ್ಷದ ವ್ಯಕ್ತಿ”  ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
# ಸಿ.ಎನ್ಎನ್-ಐ.ಬಿ.ಎನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
# ೨೦೨೦ದ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಬೊಮ್ಮನ

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ಅಜಮರ

**ಅಜಮರ** ನೆನ್ನ್ ಅಜಮ್ಮರ, ತಜಮರ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಉಂದು ಒಂಜಿ ಅಜಪಿಯರ ಬೊಡಾತ್ ಮರತ್ತ್ ಮಾಂತಿನ ಅಯಾತೊ ಅಕಾರೊ ಅತ್ತಂಡ ಉರುಂಡು ಉದ್ದ ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಮರತ ತುಂಡು. ಅಂದಾಜಿ ೧೫-೨೦ ಸೆಮಿ ಅಗೆಲ ವ್ಯಾಸೊ ಉಪ್ಪೊಡು. ಒಂಜಿ ಪೀಟ್ ಉದ್ದ ಇಪ್ಪುಂಡು.

## ಮಾನ್ಪುನ ಮರಕುಲು
ಅಜಮರ ಮಲ್ಪುನಗ ಮರೊಕ್ಲೆನ್ ಅಯ್ಕೆ ಮಲ್ಪುನವುಲಾ ಅಗತ್ಯದವು ದಾಯೆಪಂಡ ಐಟ್ ತುಂಟು ಮಲ್ತಿನ ಕೋರಿ, ಮಾಸ ಇಂಚಿತ್ತಿನೆನ್ ನಮ ತಿನ್ಪ. ಅಂಚಾದ್  ಪುಳಿತ್ತಮರ, ಇಜಿನ್‌ತ ಮರ, ಬೊವುದ ಮರ. ಇಂಚಿತ್ತಿ ಮರೊಕ್ಲೆನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಇಂಚಿತ್ತಿ ಮರೊಕ್ಕುಲು ದಾಯೆಪಂಡ ಈ ಮರೊಕ್ಕುಲು ಗಟ್ಟಿ ಬುಕ್ಕೊ ನಾರ್. ಪಕ್ಕ ತುಂಡು ಇಜ್ಜಾಂಡ ಹಾಳ್ ಅಪುಜಿ.  ಹೆಚ್ಚಿನಕುಲು ಇಜಿನ್ದ  ಮರೊನೆ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ದಾಯೆಪಂಡ ಇಜಿನ್ ಮರತ್ತ ಕೆತ್ತೆನೇ ದಾಲ್ಚೀನಿ ಕೆತ್ತೆ. ದಾಲ್ಚಿನ್ ಕೆತ್ತೆನ್ ಸಂಬರದೊಟ್ಟುಗು ಮಾಸದ ಕಜಿಪುಗು ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಐಕಾದ್ ಇಜಿನ್ ತಪ್ಪುದ ಮರನೇ ಹೆಚ್ಚಾದೆ ಬಳಕೆಮಲ್ಪುವೆರ್.

## ಗಳಸುನ
ಮಾಸ ಅಜಕಲಗು, ಸರಿಯಾತ್ ಕೊಚ್ಚಿಯರ, ತಜಪರ ಗಳಸುನ

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು
ದೆಂಗ

**ದೆಂಗ** ಅತ್ತಂಡ ಜೆಂಗದ್‌ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್. ನೆನ್ನ್ ಅರೆಬಾಸೆಟ್ ಬೆಸಗೆಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ದಿಕ್ಕೆಲ್ ಇತ್ತಿ ಇಲ್ಲಲ್ ದಿಕ್ಕೆಲ್‌ತ ಮಿತ್ತ್ ಮರತ್ತೊ, ತಲಾಕೆನೊ, ಅತ್ತಂಡ ಮಣ್ಣ್‌ಡ್, ಕಾಂಕ್ರೆಟ್‌ಡ್ ಅಡ್ಡೊಲಿಗೆದ ಲೆಕೊ ಉಪ್ಪುನೆನ್ ದೆಂಗ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.

## ಗಳಸುನ
ತುಳುನಾಡ್ದ ಪಿರಾಕುದ ಇಲ್ಲಡ್ ದಿಕ್ಕೆಲ್ ದ ಮಿತ್ತ್ ದೆಂಗನ್ ತೂವೊಲಿ. ಬಿತ್ತ್‌ದ ಮುಡಿ, ಬಿತ್ತ್‌ದ ನಟ್ಟಿದ ಬೀಜ, ಬಜ್ಜೆಯಿ ಇಂಚಿತ್ತಿ ವಸ್ತ್‌ಲೆನ್ ಬೆಚ್ಚಗ್ ದೀಪುನ ಜಾಗ್ ದೆಂಗ.
ಇತ್ತೆ ತಾರಸ್‌ದ ಇಲ್ಲ್‌ಲ್ ಬರಿಯೆರೆ ಸುರು ಆಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ದೆಂಗದ ಕಲ್ಪನೆ ಬುಡ್‌ದ್ ಪೋಂಡ್. ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಕ್ರತಿದ ಅಂಗೊಲಾಯಿನ ದೆಂಗೊದಂಚಿನ ಅಂಗೊಲು ನಮನ್ ಬುಡುದ್ ದೂರ ಪೊಂಡ್.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು
ವರ್ಗೊ:ವಸ್ತುಲು
ಕೂರಿ

ಉಂದು ಬೆದರೊ, ಕಾಡ್‌ತ ಬೂರುತೊ ಮುಡೆಯಿನವು. ಉಂದು ಮೀನ್ ಪತ್ತಿಯರ ಗಳಸುವೆರ್. ನೆನ್ ಕೂಂಜೊಲ್ಂದ್ಲ ಪನುವೆರ್ 
## ಪದೊತ್ಪತಿ
ಕೊರು - ಮೀನ್‍ನ್ ಕೊರುನ
## ರೂಪೊ
ತೂಯರ ಉಂದು ಶಂಖತ ಲೆಕೊ ಅತ್ತಂಡ ತ್ರಿಕೋನತಲೆಕೊ ಇಪ್ಪುಂಡು
## ಗಳಸುನ
*ಮೀನ್‌ತ ಶಿಕಾರಿಗ್ 
*ಉಜಿರಿ ಕನಿತ್ತ ಕಿನ್ಯ ಕಿನ್ಯ ಮೀನ್ ಪತ್ಯಾರ

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ
ವರ್ಗೊ:ವಸ್ತುಲು
ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು
ಬೊಂಕ

ಉಂದು ಬೆದ್‌ರ್‌ತ್ ಮಾನ್ಪುನೊಂಜಿ ಸಬ್ದ ಬರ್ಪಿ ಗಂಟೆತ ಲೆಕೊ ನೆಲುನವು.

## ಮಾನ್ಪುನಾ
ಬೆದ್‍ರ್‍ತ ಎಲ್ಯ ಗಂಟ್ ಇಪ್ಪುನ ತುಂಡು ದೆತೊಂತ್ ಅಯಿನ ನಡುಟ್ ಇಪ್ಪಿ ಬೆದ್‍ರ್ ಕಜವುನ್ ದೆತ್ತ್‍. ಲಾಯಿಕ್ ಪಿದಯಿ ಪೆರೆಸ್‌‍ತ್ ಅಯಿನ ಒಲಾಯಿಗ್ ಬುಕ್ಕ ಪಿದಾಯಿಡ್ ಒಂಜೊಂಜಿ ಆಡುನಾಂಚಿನವು ಕಟ್ಟೊಡು. ಅವು ಬೆದರ್ತ ಉಂಡೆಲ ಅವುಂಡು.

## ಗಳಸುನ
ಪೆತ್ತಲ್‍ನ ಕೆಕ್ಕಿಲ್‌ಗ್ ಕಟ್ಟುವೆರ್

## ಬಾಸೆ
ಬೊಂಕೊ ಕಟ್ಟಿ ಪೆತ್ತನ್ ನಾಡ್ಯರ ಸುಲಬೊ

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು
ವರ್ಗೊ:ವಸ್ತುಲು
ಅಜಕೊಲು

**ಅಜಕೊಲು** ಒಂಜಿ ಕುಂಟು ಅಜಿಡಿಯರ ಬೊಡಾತ್ ಮಾಂತಿನ ಮರತ್ತೊ ಒಂಜಿ ಸೊತ್ತು.

## ಸಬ್ದೊ ಅರ್ತೋ
ಅಜಿಡುನ ಕೋಲು - ಅಜಕೋಲು, ಅಜಕೊಲು. ಉಡುಪಿದಂಜಿ ನೆಕ್ಕ್ ಮಂಕ್ ಡಿ ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್. ಅಜಿ ಪಂಡ ಉಲುಂಗುನ ಪಂದ್ ಅರ್ತೊ.

## ಅಜಕೊಲುತ ರೂಪೊ
ಉಂದು ರಡ್ಡ್ ಪುಡೆಟ್ಟ್ ಮರಟ್ ಮಾನ್ತಿ ಸಮೊ ಸಮೊ ಅತ್ ಒಟ್ಟೆ ಮಾಂತಿನ ತುಂಡುಲು. ನೆಕ್ಕ್ ಪೊರ್ಲುಡೆ ಗೀಸ್‌ದ್ ಬೊಂಡು ದೆತ್ತ್‌ನ ಕಂಗ್‌ತ ಸಲಾಕೆ ಅತ್ತಂಡ ಮರತ್ತ ಕೋಲುನು ಅಂತರಂತರ ಪಾಡೊಡು, ಅವು ನೆಲ್ಲಟ್ ದಿಪುನಂಚಿನವು ಉಂದೆಕ್ ಆಧಾರೊಗು ಕಾರ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಅತ್ತಂಡ ಮಾಡ್‍ತ ಪಾಕಾಸ್‍ಗ್ ಅಕುಡುನಂಚಿನ ಅಜಕೋಲುಲ ಇಪ್ಪುಂಡು.

## ಗಳಸುನ
* ಉಲ್ಂಗ್‌ನ ಕುಂಟು ಪಾಡಿಯರ ಗಳಸುವೆರ್ 
* ಕುಂಟುನ್ ನೇಲ್ಪಾಡಿರ
* ಇಲ್ನ ಮದೆ ದಿತ್ ರಡ್ಡ್ ಮಾನ್ಪಿಯರ
* ಚಂಡಿ ಕುಂಟು ಲುಂಗಾಯೆರೆ

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು
ಸೂಪು

ಬೀಡಿ ಕಟ್ಯೆರೆ ಬೊಡಾಯಿನ ಒಂಜಿ ಸೊತ್ತು, ನೆಟ್ಟ್ ಬೀಡಿ ಕಟ್ಯಾರ ಬೊಡಾಯಿ ಬೀಡಿದ ಇರೆ, ಸೂಪು, ಅಚ್ಚಿ, ಬೀಡಿದ ನೂಲು, ಪುಗ್ಗೆರೆ ಪಾಡಿಯರ ಬೊಡಾಪುನವು.

## ಸೂಪು ಮನ್ಪುನ ವಿಧಾನೊ
ಉಂದು ತುವೆರೆ ಒಂಜಿ ಚಿಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟುನ ಲೆಕೊ, ಒಂಜಿ ಪುಡೆ ಬುಡುದ್ ಮೂಜಿ ಪುಡೆ ಕಟ್‍ದ್ ಉಪ್ಪುನವು. ನೆನ್ನ್ ಬೂರು, ಬೆದ್‌ರ್, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌‍ಡ್ ಮನ್ಪುವೆರ್.

## ಸಬ್ದೊ ಅರ್ತೋ
ಸೂಪು -

## ಗಳಸುನ
* ಬೀಡಿ ಕಟ್ಟುನಗ ಗಳಸುವೆರ್
* ಕೊರುತ್ ಕೊರಿಯರ

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು
ಉಪ್ಪುದ ಮರಾಯಿ

**ಉಪ್ಪುದ ಮರಾಯಿ** ಪಂಡ ಉಪ್ಪು ಪಾಡ್‌ದ್ ದೀಪುನ ತಾರಿದ ಕಂಡೆನ್ ಕೆತ್ತ್‌ದ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಮರಟ್ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಪಾತ್ರೊ. ತುಲುನಾಡ್‌ಡ್ ದುಂಬುದ ಕಾಲೊಡು ಮರತ ಬಾಜನೊಲೆನ್ ಜಾಸ್ತಿ ಗಳಸೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಬೇತೆ ಬೇತೆ ನಮೂನೆದ ಮರಾಯಿಲು ದುಂಬುದ ಕಾಲೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್.

## ಮರಾಯಿದ ಬಗೆಕುಲು
* ಸಂಬರೊದ ಮರಾಯಿ
* ಗಂಜಿ ಕಬಿಡುನ ಮರಾಯಿ
* ಉಪ್ಪುದ ಮರಾಯಿ
* ನಾಯಿಗ್ ಗಂಜಿ ಪಾಡುನ ಮರಾಯಿ
* ಕೈ ಮರಾಯಿ
* ಕೈಕಂಜಿಲೆಗ್ ಅರ್ಕಂಜಿ ದೀಪುನ ಮರಾಯಿ
* ನೀರ್‌ದ ಮರಾಯಿ

## ಮರಾಯಿದ ರಚನೆ
ಮರಾಯಿ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಆಕಾರೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಮರಾಯಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಬೋಡಾಪಿನ ವಸ್ತ್ ಮರ. ಮರನ್ ಬೋಡಾಯಿನ ಆಕಾರೊಡು ಕೊಯಿದ್ ನೈಸ್ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಮರಾಯಿ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್

## ಸಂಬರೊದ ಮರಾಯಿ
ಉಂದು ಉರುಟು ಆಕಾರೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು.ಅವೆನ ಉಲಯಿ ೬, ೭ ಗುಂಡಿಲು ಉಪ್ಪುಂಡು. ನಡುಟು ಒಂಜಿ ಇತ್ತ್‌ದ್ ಸುತ್ತಲ ಆಜಿ ಗುಂಡಿಲು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಅವೆಟ್ ಮಾತ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ನಮುನೆದ ಸಂಬರೊಲೆನ್ ದಿಂಜಾದ್ ದೀವೊಲಿ. ಉಂದೆಕ್ ಒಂಜಿ ಕೀಲಿ ಇತ್ತ್‌ನ ಮುಚ್ಚೆಲ್ ಉಪ್ಪುಂಡು.

## ಗಂಜಿ ಕಬಿಡುನ ಮರಾಯಿ
ಈ ಮರಾಯಿ ಚೂರು ಉದ್ದ ಇತ್ತ್‌ದ್ ತೊಟ್ಟಿದ ಆಕಾರೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಅವೆಟ್ ತೆಲಿ ಸಂಗ್ರಹ ಅಪಿಲೆಕ್ಕ ಗುಂಡಿ ಉಪ್ಪುಂಡು.

## ಉಪ್ಪುದ ಮರಾಯಿ
ಉಂದು ಉರುಂಟು ಆಕಾರೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಉಪ್ಪು ದಿಂಜಾದ್ ಮುಚ್ಚಿದ್ ದೀಪುಲೆಕ್ಕ ಮುಚ್ಚೆಲ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಕೆಲವು ಮರಾಯಿಲ್ ಏಳ್ ಎಣ್ಮ ಗೋಣಿ ಉಪ್ಪು ಉಂತುನಾತ್ ಮಲ್ಲೆಲಾ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಯಿನ ಮರಾಯಿ ಪಂಡ ನಾಲ್ ಗೋಣಿ ಉಪ್ಪು ಉಂತುನಾತ್ ಮಲ್ಲೆ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಇತ್ತೆ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬತ್ತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಾಯಿ ಮಲ್ಪುನಕುಲು ಇಜ್ಜೆರ್.


ಫೈಲ್:Late 1800s wooden bowl Solberga parish Kungaelv municipality Sweden.jpg|thumb|Late 1800s wooden bowl from Solberga parish, Kungälv municipality, Sweden
File:Wooden vessel - Ulster Museum.JPG|thumb|Wooden vessel - Ulster Museum
File:Wooden Pot from 20th Century.jpg|thumb|Wooden pot from the 20th century, unearthed in the Jawali region, Kangra, Himachal Pradesh
File:Wooden Pot with Lid, 20th Century.jpg|thumb|Wooden pot with lid from the 20th century, unearthed in the Jawali region, Kangra, Himachal Pradesh
ಫೈಲ್:Wooden Pot 2014-02-11 09-42.jpg|thumb|Wooden Pot 
File:Edo period chamber pot 2.jpg|thumb|Japanese chamber pot from the Edo period


## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ವಸ್ತುಲು
ಗಾಳ ಕುರ್ವೆ

**ಗಾಳ ಕುರ್ವೆ** ಪಂಡ  ಕಾಡ್‌ದ ಬೂರುಡು ಮುಡೆದ್ ಮಲ್ತಿನ ಬಟ್ಟಿ.
## ಪೊಲಬು
ಉಂದೆನ್ ಕಾಡ್‌ದ ಬೂರುಡು ಮುಡೆದ್ ಮಲ್ತ್‌ದುಪ್ಪುವೆರ್. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಮಲ್ಲ ತಪಲೆದ ಆಕಾರೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಬಾಲ್ದಿಗ್ ಕೈ ಇತ್ತಿಲೆಕ್ಕೊನೆ ಉಂದೆನ್ ಪತೊನಿಯೆರೆ ಬೂರುದ ದಪ್ಪದ ಕೈ ಮಲ್ತ್‌ದುಪ್ಪುವೆರ್.

## ಗಳಸುನ
* ಗೋಂಕು ಪೆಜಿಯೆರೆ
* ಬಜ್ಜೆಯಿ ಪೆಜಿಯೆರೆ

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು
ತಟ್ಟಿ

ಉಂದು ಉಲುಂಗೆಲ್, ನೀರ್‌ಡ್ ಪಾಡಿನ ಅತ್ತಂಡ ಪಜಿ, ತಾರೆತ ಮಡಲ್‌ಟ್ ಮುಡೆಪುನವು.

## ಪೊಲಬು
ತಾರೆತ ಲಾಯಿಕ್ ಇತ್ತಿ ಮಡಲ್‌ ಪೆಜಿತ್ ಅಯಿನ್ ಕೆರೆಟ್ಟ್ ಮಿನಿ ನೀರ್‌ಟ್ ಪಾಡುತ್. ಅವು ಬೊದುಲಿ ಬುಕ್ಕ, ಕಡೆತ್ ಕೊಡಿ ಮುಟ್ಟ ಅಡ್ಡ ನೀಟೊ ಮುಡೆವೊಂತು ಪೊಪುನಾ. ತೂಯರ ಉಂದು ಪಜೆತ್ತಲೆಕೊ ತೊಜುಂಡು.

## ಗಳಸುನ
* ಇಲ್ಲದ ಮದೆ ಅತ್
* ಮಾಡ್‌ಗ್ ಪಾಡಿಯರ
* ಕೊಡಿಯಡಿತ್ತ ಬರಿಯಾತ್
* ದೊಂಪೊಗು 
* ಅಪ್ಪಲೊ ಉಲುಂಗಯರೆ

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು
ವೊಚ್ಚಿದ ಮರ

ಉಂದು ಕತ್ತಿ, ಬಾಜಿಲೆನ್ ಪರಿ ಮನ್ಪಿಯರ ಬೊಡಾತ್ ಮರತ್ತ್ ಮಾಂತಿನವು.
## ಪದೊತ್ಪತಿ

ವೊಚ್ಚುನ(whetting, ಮಸೆ) ಪಂಡ ಎದುರು ಪಿರವು ಪೊಪುನ ಅಂಚನೆ ಪರಿ ಮಾನ್ಪೊಡಯಿನ ಹತ್ಯಾರೊಲೆನ್ ಎದುರು ಪಿರವು ಮರಕ್ಕ್ ಒತ್ತುತ್ ಕೂಟುನೆತ್ತವರ ಬತ್ತುಪ್ಪು.

## ಮಾನ್ಪುನ
ನೆಕ್ಕ್ ಗಟ್ಟಿತ ಮರಕುಲೆನ್ ಗಳಸುವೆರ್, ಎಚ್ಚಾತ್ ಕಾಯರ್ ಮರ ಗಳಸುವೆರ್.  ನರಮಾನ್ಯನ ಕಾರ ಸುಡೆತಾತ್ ತೊರದ ಒಂಜಿ ಕಾಲ್ ಕೋಲು ಉದ್ದದ ಕುಂಟೆದ ಮೇಲುದ ಒಂಜಿ ಭಾಗನ್ ಮರ ಕೆತ್ತುನ ಬಾಜಿಡ್ ಕೆತ್ತುದ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಯಿನ್ ಬುಕ್ಕ ಸಾಪಾಯಿ ನೈಸ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ನೆಕ್ಕ್ ಬೊಲ್ಗತ್ತ ಪೊಡಿ ಬೊಡು ನೆನ್ನ್ ವೊಚ್ಚಿತ ಪೊಡಿ ಪನ್ಪೆರ್.  ಅಯಿಟ್ ಉರ್ದುತಾನಾಗ ಹತ್ಯಾರ್‌ತ ಬಾಯಿ ಅತ್ತಂಡ ಅರು ಪರಿ ಅಪುಂಡು.

## ಬಾಸೆ
ಒಚ್ಚಿಗ್ ಪಾಡ್Oಡನೆ ಕತ್ತಿ ಬೀಸತ್ತಿ ಪರ್ತೆ ಆಪುನ
## ಗಳಸುನ
ಕತ್ತಿ, ಬಿಸತ್ತಿ, ಮಡು, ಕುಡರಿ, ಬಾಜಿ ಪರಿ ಮಾನ್ಪುಯರ ಗಳಸುವೆರ್. ಇನಿ ಸಾಣೆ ಕಲ್ಲ್ ಬತ್ತಿನೆತ್ ಬುಕ್ಕ ಒಚ್ಚಿ ಗಳಸುನ ಕಮ್ಮಿ ಅತುಂಡು.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು
ವರ್ಗೊ:ವಸ್ತುಲು
ಮನೋಹರ್ ಪರಿಕ್ಕರ್

thumb
**ಮನೋಹರ್ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಪ್ರಭು ಪರಿಕ್ಕರ್** (೧೩ ಡಿಸೆಂಬರ್  ೧೯೫೫ - ೧೭ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೯ ) ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ (ಬಿಜೆಪಿ), ಭಾರತೊದ ಸ್ಥಾನಿಕ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವೆರೆಡ್ದ್ ಭಾರತೊದ ರಾಜಕಾರಣಿ ಆದಿತ್ತೆರ್.

## ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನೊ
೯ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೪ಡ್ದ್ ಕೇಂದ್ರಸರ್ಕಾರೊಡು ಮಂತ್ರಿಮಂಡಲೊಡ್ ಪುದರ್‌ದ ಪೆರ್ಮೆ ತಿಕ್ಕುನೆಡ್ದ್‌ ದುಂಬು ಆರ್ 2000 ಡ್ದ್ 2005ಗ್ ಗೋವಾದ ಕಡೀರ್‌ದ ಬಿಜೆಪಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಅಂಚನೆ ಬುಕ್ಕೊ ಮಾರ್ಚ್ 2012 ಡ್ದ್ ನವೆಂಬರ್ 2014 ಮುಟ್ಟ ಇಂಬೆರ್ ಗೋವಾದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಆದ್ ಲಕ್ಷ್ಮಿಕಾಂತ್ ಪಾರ್ಸೆಕರ್‌ನ ಜಾಗೆನ್ ಸೇರಿಯೇರ್.

## ತೀರ್ನೆ
**ಮನೋಹರ್ ಪರಿಕ್ಕರ್**‌ ಆರೆನ ಸೊಂತ ಊರಾಯಿನ ಗೋವಾಡ್ ೧೭, ಮಾರ್ಚ್, ೨೦೧೯ ದಾನಿ ತೀರಿಯೆರ್. ಆರ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ರೋಗೊಡ್ದಾದ್ ದಿಂಜ ವರ್ಷಡ್ದ್ ಬಂಙಡ್‌‍ ಇತ್ತೆರ್.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು


ವರ್ಗೊ:ರಾಜಕಾರಣಿಲು
ಕುತ್ತಿ

ಎಣ್ಣೆ, ಪೇರ್ ಅಲಪುನ ಮಾನೊ. ಒರ್ಬೊ ಕುಡ್ತೆಗ್ ಒಂಜಿ ಕುತ್ತಿ ಪನ್ಪೆರ್. ಒಂಜಿ ಪುದೆಲ್‌ನ್ ಕಡ್ತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಅಡಿಟ್ ಒರಿದಿನೆನ್ ಕುತ್ತಿ ಪನ್ಪೆರ್..

## ರೂಪೊ
ಮರತ್ತ್ ನೆನ್ನ್ ಮಾನ್ಪುವೆರ್.

## ಪಾತೆರೊ

ಪಾಡದ ಎಣ್ಣೆ ಕುತ್ತಿದ ನೆಯಿ
ಕಾರ್‌ಗ್ ಕುತ್ತಿ ಕಂತ್‌ದ್ ನಡೆಪೆರೆ ಆಪುಜಿ

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಸೊತ್ತುಲು
ವರಂಕ

ಚಿಪ್ಪಿಡ್/ತಿಪ್ಪಿಡ್ ಮಲ್ತ್ ನ ಬಗ್ಗ್‌ದ್ ಉಪ್ಪುನ ಕೈಲ್, ಉಂದು ಅಲಪುನ ಮಾನೊ. ನೆನ್ನ್ ರಂಕ, ರಂಕೊ, ರೊಂಕ ಪಂಡ್‍ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ರಂಕ ಪಂಡ ನೀರ್ ದೆಪ್ಪುನ ಮಲ್ಲ ಚಿಪ್ಪಿ ಅದ್ ಉಂಡು..

## ರೂಪೊ
ಉಂದು ಬಗ್ಗ್‌ನ ಕೈಲ್‌ದಂಚ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಕೈಲ್‌ದ ಕಡೆ ಮರೊನೊ, ಬೆದರೊ, ಸಲಾಕೆದವು ಅದುಪುಂಡು. ಚಿಪ್ಪಿ ತಾರಾಯಿದವು ಅತುಂಡು. ಇನಿ ಇಂಚಿನ ಸ್ಟೀಲ್‍ತ ಕೈಲ್ ತಿಕುಂಡು.

## ಗಳಸುನ
*ಪೇರ್‌ದ/ತ ಮಾಪು ಅದ್ ಗಳಸುವೆರ್.
* ಬೆಚ್ಚ ಪೇರ್‌ನ್ ದಿಕ್ಕೆಲ್‍ರ್ದ್ ಚಾಯ ಮಾನ್ಪುನಗ ಸೀದಾ ಪಾಡುವೆರ್.
* ಬೇಂದ್ರ್‍ದ ಮಂಡೆರ್ದ್ ನೀರ್ ದೆಪ್ಪಿಯರ ಗಳಸುವೆರ್
* ಅವೆನ್ ಲೇಸ್ ದ ಸಮಯೊಡು ಮಲ್ಲ ಕಡಾಯಿದ ಕೊದ್ದೆಲ್, ಸಾರ್, ಪಾಯಸಲೆನ್ ತೋಡಿಯೆರೆ ಗಳಸುವೆರ್ 
* ಪಾಯಸ ಮಗ್ಪರೆ, 
* ಮಲ್ಲ ಕಡಾಯಿಡ್ದ್ ದೆತ್ತ್ ದ್ ಎಲ್ಯ ಪಾತ್ರೊಗು ಕೂಟೆರೆ.
* ಕಿದೆಟ್ಟ್ ಕಪ್ಪಲ್‍ದ ಆರ್ಕಂಜಿ ಕಲಡವರೆ  ಗಲಸುವೆರ್.

### ಉದಾರ್ಮೆ
ಯಾನ್ ಒಂಜಿ ವರಂಕ (ರೊಂಕ) ಮೀದ್ ಬರ್ಪೆ.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
How many Ounces in 1/3 Cup?

ವರ್ಗೊ:ಸೊತ್ತುಲು
ಕಾಡ್ಯನಾಟೊ

ನಾಗಾರಾಧನೆದ ಮೂಲ ರೂಪ ಕಾಡ್ಯನಾಟ. ಕಾಡ್ಯನಾಟ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಉಪ್ಪುನ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆದ ಬಡೆಕಾಯಿ ಭಾಗೊದ ಮೇರಜನಾಂಗದಕುಲು. 
ಅಕ್ಲೆನ ಆಚರಣೆಡ್ "ಕಾಡ್ಯ" ಪಂಡ "ಕಾಳಿಂಗ ಸರ್ಪೆ". ಅವೆನ್ ಸಂಕಪಾಲೆಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಏಳ್ ಜಿಡೆತ ಸಂಕಪಾಲೆ, ಐನ್ ಜಿಡೆತ ಕಾಲಿಂಗೆ, ಮೂಜಿ ಜಿಡೆತ ಕಾಲಿಂಗೆ- ಇಂಚ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ವಿಧ ಉಂಡು.

## ಪದೊ ಅರ್ತೊ
ಕಾಡ್ಯ  ಪಂಡ ಕಾಲಿನ್ಗೆಂದ್ ಲೆತ್ತ್‌ನ್ಡಲ  ಕಾಡ್ದಕ್ಲುನ್ದು, ಕಾಡ್ ದಕ್ಲು ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಆರಾಧನೆಂದ್ ಅರ್ಥ ಮಲ್ತೊನೋಲಿ. ಕಾಡ್ಯ, ಕಡ್ಯ, ಕಡ್ಯರ ಪಂಡ ಮಣ್ಣ್ ದ ಪಾತ್ರೆಂದ್ ನೆನಪೊಲಿ. ಅಂಚನೆ ಕಾಡ್ಯ ನಾಟ ಪಂಡ ಮಣ್ಣ್ ದ ತೂರಿನೆ ಅವ್ಲು ಆರಾಧನೆಗ್ ದೀಪೆರ್. "ನಾಟ " ಪಂಡ ನಾಟ್ಯನ್ದ್   ಎನ್ನೊಲಿ.

## ಆರಾಧನೆ
ಕಾಡ್ಯ ನಾಟ್ಯ ಅವು ಪ್ರಾಕೃತಿಕ, ಆರಾಧನೆದ ಮಣ್ಣ್‌ದ ಜೀವ ಸತ್ವಂದೆ ತೂವೊಲಿ. ದಾಯೆ ಪಂಡ ಕಾಡ್ಯ ನಾಟೊಡು  ಬರೆಪಿನ ಮಂಡಲೊಗು  ಐನ್  ಬಗೆತ ಮಣ್ಣ ಉಪಯೋಗ  ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಂಚನೆ ಆ ಮಂಡಲೊಗು ಮಣ್ಣ್‌ಡ್‌ದ ತೂರಿದ ನಾಗನ ರೂಪ ಮಲ್ತ್ ದ್ ನಾಟ್ಯ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡ ಅವೆಟ್ ನಮ್ಮ ಮಣ್ಣ್ದ ಜೀವ ಸತ್ವ ಉಂಡುಂದೆ ಪನೊಲಿ.ಅಲ್ತ ಮೇರೆರ್ ಕರಿನಾಗನ್ ಕಾಡ್ಯ ನ್ದ್, ನಾಟ್ಯ ನಡ ಪುನ ಜಾಗೆನ್ ಕಾಡ್ಯನ  ಮನೆಂದ್ ಲೆಪ್ವೆರ್.ಕಾಡ್ಯನ  ಇಲ್ಲಲ್ ಪುಂಚ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಸ್ವಾಮಿ, ಬ್ರಹ್ಮ, ಯಕ್ಷಿ, ಉಮ್ಮಲ್ತಿ, ಬೊಬ್ಬರ್ಯ, ಗಾಮ, ಜಟ್ಟಿಗ, ಪಂಜುರ್ಲಿ, ಕಲ್ಕುಡ, ಹಾಯ್ಗುಲಿ ದೈವದ ಕಲ್ಲುಲುಪ್ಪುವ. ಕಾಡ್ಯನ್ ಅಮ್ಮ ಕಾಳಿಕಾಂಬನ್ದ್ ಲ ಲೆಪ್ವೆರ್. ನಾಲ್ ದಿನ ಮುಟ್ಟ  ನಡ ಪುನ ಆಚರನೆಡ್  ಬೈದ್ಯೆರ್ ಡೋಲು ಬೊಟ್ಟೊಂದು ಕಾಡ್ಯನ   ಪುಟ್ಟು,ಕಳಸೆ ಪದ,ಪೊಂಜೋಕ್ಲೆ ಪುಟ್ನ ಪದ ಕಲ ಮಗ್ ರ್ಥೆ ಪದ,ಮಂಡಲ ಬರೆಪುನ ಪದ ಪನ್ಪೆರ್. ಮೂಲತ ನಾಗಮಂಡಲೊಡು  ಮೀನ,ಕಕ್ಕೆ,ಸರ್ಪ,ಗುರ್ಬಿ,ಬಸವೇ,ತಡ್ಪೆ,ಉಜ್ಜೆರ್ದ ಚಿತ್ರ ಬರೆಪೆರ್.

## ಕಾಡ್ಯನಾಟಡ್ ಮಾಲ್ಪುನ ನಲಿಕೆತ ಬಗೆಕುಲು
ಕಾಡ್ಯ ನಾಟದ ಪರವಾಯಿ  ಬಿರನೆರೆ ಕೋಲ,ಕೊರಗೆರೆ ಕೋಲ,ತಗುಲೆ ಕೋಲ,ಕುದುರೆ ಕೋಲ,ಪಿಲಿ -ಪಂಜಿ ಕೋಲ,ದಾಸರೇ ಕೋಲ,ಕೆಮ್ಮಣ ಕೋಲ,ಜ್ವರ ಕೋಲ  ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕಡೇಕ್ ಮಾತಾ ಒಟ್ಟಾದ್ ಉನ್ಪೆರ್. ಕಾಸರಗೋಡುದ ಬಾಕುಡೆರ್,ಕುಂದಾಪುರದ ಪಾನಾರ ಜನಾನ್ಗದಕ್ಲ್ ಆದಿಡ್ದೇ ನಾಗಾರಾಧನೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಬೈದೆರ್.ಮೊಕ್ಲು ದಲಿತೆರ್.ಪಾನಾರೆರ್ಣ ಪಾನಾರಾಟ ಬಾರೀ ಪುದರ್ದವು. ಭಾಕುಡೆರ್ ಸರ್ಪ ಭೂತ ಕೋಲ  ಕಟ್ವೆರ್. ನಲಿಕೆದಕ್ಲು, ಕೋಪಾಲೆರ್ ಭೂತ ಕೋಲ ಕಟ್ವೆರ್

## ನಾಗರಾಧನೆದ ದ್ವಂದ್ವ
ವೈದಿಕ ನಾಗಮಂಡಲೋಡು ಜನಪದ ನೃತ್ಯೊಗು ದೈವತ್ವದ ಲೇಪ ಕೊರ್ದು ಜನೊಕ್ಲೆಡ ಭಕ್ತಿ ಮೂಡುಲೆಕ ಮಲ್ದೆರ್. ನಾಗಮಂಡಲೊಡು  ಚತುಷ್ಪವಿತ್ರ,ಅಷ್ಟ ಪವಿತ್ರ,ನಾಗಮಂಡಲ, ಡಕ್ಕೆ ಬಲಿ,ಬ್ರಹ್ಮ ಮಂಡಲ,ಆಶ್ಲೇಷ ಬಲಿ ಇಂಚ ಪೂರ ತೂವೆರೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು.ಇತ್ತೆ ಕಾಳಸರ್ಪ ದೋಷಂದ್ ಪೊಸತೊಂಜಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾತುಂಡು.  ನಾಗನ್ ಪಂಡ ಉಚ್ಚುನು ವೈದಿಕ ನೆಲೆಡ್ ದೇವೆರಾದ್  ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪಾಯೆರ್ಡಲ ತುಲುವೆರ್ ನಾಗನ್ ಭೂತ ಆದ್ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ತ್ ನತ್ತಂದೆ ಅವೆಕ್ ಕೋಲ ಕೊರ್ನಕ್ಲು. ಸರ್ಪಕೋಲ,ಕಾಡ್ಯ ನಾಟೊಡು ಅವೈದಿಕ ನಾಗಾರಾಧನೆ ಇನಿಲಾ ತುಳುನಾಡ್‌ಡ್ ಒರಿದ್ ಬೈದ್ನ್‌ಡ್. ನಾಗದರ್ಶನ ಪನ್ನಗ ನಿಜವಾದ್ ನೂಲು ಪಾಡಿ ನಾಗ ಪಾತ್ರಿಗ್ ಖಂಡಿತ  ದರ್ಶನ ಬರ್ಪುಜಿ, ಪರಪುನ ಉಚ್ಚುಗ್ಲಾ ವಸಾಯ ಇಜ್ಜಿಂದ್ ತೆರಿಪುಂಡು. ದೈವೊಗು, ಭೂತೊಗು ದರ್ಶನ, ವಸಾಯ  ಬರ್ಪುಂಡು. ಆಂಡ ದೇವೆರಾದ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುನ ನಾಗಗ್ ದರ್ಶನ ಬರ್ಪುಜಿ. ಒವ್ವೆ ಭಯ ಮಲ್ಪುನ, ಸಾವು ಕನಪುನ ಪ್ರಾಣಿ, ಉಚ್ಚುನು ತುಲುವೆರವ ಅಯಿಟ ಗೆಲ್ಪೆರಾವಂದೆ ರಾಜಿ ಮಲ್ ತೊಂದು ದೈವ ಆದ್ ತೂಪೆರ್. ದೈವದೊಟ್ಟುಗೆ ನಾಗನ್ ಸೇರ್ಸಾದ್ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ತತುಲ್ಲೆರ್. ಅಂಚನೆ ಉಚ್ಚು ತುಚ್ಚಿನ್ದ ಸೈಪ ಪನ್ಪಿ ಪೋಡಿಗೆಡ್  ಉಚ್ಚುನು ದೈವ ಆದಿತ್ತ್‌ನೆನ್ ವೈದಿಕ ಪ್ರಭಾವೊರ್ದಾದ್ ನಾಗದೇವೇರಾದ್ ತೂಪೆರ್.

## ಪದೊ
ಆ.. ಯೇ.. ಲೆಲೆಲೆಲೆ... ಲೇ...
ಕಾಡ್ಯನ ಕಡ್ಡಯ್ ಪುಗ್ಗೇಲ್ ಗೇರ್ದ್.. 
ಕರಿಯನ ಕಂರ್ಡೆ ಬೆರೆಟೇ ರಂಡ್ಡ್..
ಕೊರಲುದ ಕೊಂರ್ಗೆ ರಂಗುದ ರಾಗೊಡು..
ದುಂಬುದಾಂಟೆ ಪಿಡದ್ ಗಿಡೆ.. 
ದುಂಬುದಾಂಟೆ ಪಿಡದ್ ಗಿಡೆ..


## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡ್ದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಗಗನದೀಪ್ ಕಾಂಗ್

**ಗಗನ್‌ದೀಪ್ ಕಾಂಗ್** ೧೬೬೦ಕ್ ತಾಪನೆ ಆಯಿನ ಲಂಡನ್ ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿಗ್ ನೇಮಕ ಆಯಿನ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾದುಲ್ಲೆರ್. ಮೆರನ ಈ ಸಾಧನೆ ಒಂಜಿ ಇತಿಹಾಸವಾದುಂಡು ದಾಯೆ ಪಂಡ ರೋಯಲ್ ಸೊಸೈಟ್‌ಗ್ ನೇಮಕ ಆಯಿನ ಭಾರತೊದ ಸುರುತ ಪೊಂಜೊವು ವಿಜ್ಞಾನಿ ಪನ್ಪಿ ಪುಗರ್ತೆ ಮೆರೆನವಾದುಂಡು. ೨೦೧೯ಡ್ ನೇಮಕ್ ಆಯಿನ ಪ್ರಪಂಚೊದ ೫೧ ವಿಜ್ಞಾನಿಲೆಡ್ 'ಗಗನ್‌ದೀಪ್ ಕಾಂಗ್‌ಲ(೫೬ವರ್ಷ) ಒರ್ತಿಯಾದುಲ್ಲೆರ್.

## ಪೊಲಬು
ಗಗನ್‌ದಿಪ್ ಕಾಂಗ್ ಫರಿದಾಬಾದ್‌ಡುಪ್ಪುನ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಲೇಶನ್ ಹೆಲ್ತ್ ಸಯನ್ಸ್ ಎಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ಡ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಬೆಂದೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಇತ್ತೆ ೩೫೯ ವರ್ಷ ಪಿರಾಕ್‌ದ ಸೈಂಟಿಪಿಕ್ ಆಕಾಡೆಮಿಯಾಯಿನ  ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಲಂಡನ್‌ದ ಫೆಲೊ ಆದ್ ನೇಮಕ ಆಯಿನ ಮೆರೆನ ಮಹತ್ ಸಾಧನೆ

## ಸಾಧನೆ
* ತಮಿಳುನಾಡ್ದ ವೆಲ್ಲೂರು ಮೂಲದ ಗಗನದೀಪ್‌ ಕಾಂಗ್‌  ವೆಲ್ಲೂರುದ  ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್‌ ಮೆಡಿಕಲ್‌ ಕಾಲೇಜ್‌ಡ್ ಜಠರ-ಕರುಳು ಸಂಬಂಧಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಲೆನ ವಿಭಾಗೊದ ಪ್ರೊಫೆಸರ್‌ ಆದಿತ್ತೆರ್. ಪ್ರಸಕ್ತ ಭಾರತೊ ಸರಕಾರದ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಇಲಾಖೆದ ಪರಿವರ್ತನೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಬುಕ್ಕೊ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆದ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದುಲ್ಲೆರ್.
* ಜೊಕುಲೆಡ ಹೆಚ್ಚೊಂದುಪ್ಪುನ ವೈರಲ್‌ ಸೋಂಕು ಬುಕ್ಕೊ ಅವೆತ ತಡೆಕ್ ಬೋಡಾತಿನ ರೋಟಾ ವೈರಲ್‌ ಲಸಿಕೆದ ಪರೀಕ್ಷೆಡ್ ದುಂಬಾದ್ ಉಪ್ಪುನಾರ್ ಗಗನದೀಪ್‌. ಜೋಕುಲೆಗ್ ಕಿನ್ಯ ಪ್ರಾಯೊಡೆ ಕರ್ಲ್ ಸೋಂಕಾಪಿನಿ  ಆವೆತ ತೊಂದರೆಲು,  ಹಾಳ್ ನೀರ್‌ದ ಪರಿಣಾಮೊಲೆನ ಬಗ್ಗೆ  ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ಪುನೆದೊಟ್ಟುಗು, ತಂಕುಲೆನ ಜ್ಞಾನೊನು ಪೂರಾ ಕಾಯಿಲೆ ನಿವಾರಣೆ ಮಲ್ಪುನೆದ ಬಗ್ಗೆಕ್ ಉಪುಯೋಗ ಮಲ್ತೆರ್
* ಗಗನದೀಪ್‌ ಅರೆನ ಸಾಧನೆದ ಕಾಲಘಟ್ಟ ಮುಖ್ಯವಾದುಂಡು. 1987ಡ್ ಎಂಬಿಬಿಎಸ್‌, 1991ಡ್ ಎಂ.ಡಿ ಮಲ್ತಿನ ಆರ್ ರಾಯಲ್‌ ಕಾಲೇಜು ಬುಕ್ಕೊ ಹ್ಯೂಸ್ಟನ್‌ನ ಬೇಯ್ಲರ್‌ ಕಾಲೇಜ್‌ಡ್ ಉನ್ನತ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತೆರ್ ಆಂಡಲ ಕುಡ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಸೇರಿನಿ  ಆರ್ ಕಲ್ತಿನ ವೆಲ್ಲೂರುದ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್‌ ಮೆಡಿಕಲ್‌ ಕಾಲೇಜ್‌ಗ್.
* 1990ನ ಅವಧಿಡ್ ಭಾರತೊದ ಮಾಮಲ್ಲ ರೋಗವಾದಿತ್ತಿನ ವಾಂತಿ-ಭೇದಿ ಅರೆನ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಮುಖ ವಸ್ತುವಾದಿತ್ತ್ಂಡ್ ಅವೆಟ್‌ಲ ಕರುಳು ಸಂಬಂಧಿ ರೋಗೊಲು, ಜೋಕುಲೆಡ ಪೋಷಕಾಂಶದ ಕೊರತೆ, ಕರುಳು ಸಂಬಂಧಿ ರೋಗೊಲೆಗ್ ಲಸಿಕೆ ನಾಡುನ ಪ್ರಯತ್ನದ ಒಟ್ಟುಗು ಉಂದೊಂಜಿ  ದೇಶದ ನೀತಿ ಆವೊಡು ಪಂದ್ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸದೆರ್
* ಕಕ್ಕುನ ಉರ್ಚುನ ಕಾರಣ ಆಪಿನ ರೋಟಾ ವೈರಸ್‌ದ ವಂಶವಾಹಿ ಭಿನ್ನತೆಲು, ಅವೆಡ್ದ್ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಪಿನ ಬಗ್ಗೆ 300ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಸಂಶೋಧನಾತ್ಮಕ ಪ್ರಬಂಧೊಲೆನ್ ಪ್ರಕಟಿಸದೆರ್. ಉಂದೆ  ಕಾರಣೊಗು ಆರೆಗ್ ಲಸಿಕೆ ಪಾಡುನೆಗ್  ಸಂಬಂಧಿಸಯಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿಗ್ ಪ್ರವೇಶ ತಿಕ್ಕ್ಂಡ್. ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಲ ಅರೆನ ಜ್ಞಾನೊನು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟೊಗು ಅನ್ವಯ ಆಪಿಲೆಕ್ಕ ಮಲ್ಪೊಡು ಪನ್ಪುನ ನಿರ್ಧಾರ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಇತ್ತೆ ಆರ್ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಲಸಿಕಾ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಲಹಾ ತಂಡದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ.

## ಸಾಧನೆ ಬುಕ್ಕೊ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು
* ೨೦೦೬ಡ್  ವುಮೆನ್ ಬಯೊಸೈಂಟಿಸ್ಟ್
* ೨೦೦೮ಡ್  ಫೆಲೊ, ರಾಯಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಪೆತೋಲೋಜಿಸ್ಟ್,ಲಂಡನ್
* ೨೦೦೯ಡ್  ಅಬೋಟ್ ಒರೇಶನ್ ಅವಾರ್ಡ್, ಇಂಡಿಯನ್ ಸೊಸೈಟ್ ಫಾರ್ ಗ್ಯಾಸ್ಟೊಇನ್ಟ್ರೋಲಜಿ
* ೨೦೧೦ಡ್  ಫೆಲೊ,ಅಮೇರಿಕನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಮೈಕ್ರೊ ಬಯೋಲಜಿ
* ೨೦೧೧ಡ್  ಫೆಲೊ,ಇಂಡಿಯನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸಯನ್ಸ್
* ೨೦೧೧ಡ್  ಡಾ.ವೈ ಯಸ್ ನಾರಾಯಾಣ ರಾವ್ ಒರೇಶನ್ ಅವಾರ್ಡ್, ಇಂಡಿಯನ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ರಿಸರ್ಚ್
* ೨೦೧೩ಡ್  ಫೆಲೊ,ನ್ಯಾಶನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸಯನ್ಸ್
* ೨೦೧೪ಡ್  ರಾನ್‌ಬಾಕ್ಸಿ ರಿಸರ್ಚ್ ಅವಾರ್ಡ್ ೨೦೧೩ ಫಾರ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ರಿಸರ್ಚ್
* ೨೦೧೫ಡ್  ಡಾ. ಯಸ್ ಸಿ ಪರಿಜ  ಒರೇಶನ್ ಅವಾರ್ಡ್, ಇಂಡಿಯನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಟ್ರೋಫಿಕಲ್ ಪ್ಯಾರಸಿಟೊಲೊಜಿ
* ೨೦೧೬ಡ್  ಫೆಲೊ,ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಶನಲ್  ಸಯನ್ಸ್  ಅಕಾಡೆಮಿ

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನಿಲು
ಕಲಸೆ

**ಕಲಸೆ** ಉಂದು ತುಲುವೆರೆನ ಅಲತೆ ಮಾನೊ. ಉಂದು ದಿನ್ನೊನ್ ಅಲಪುನವು..

## ಅಲತೆ
ಪದಿನಾಲ್ ಸೇರ್‌ಗ್ ಒಂಜಿ ಕಲಸೆ ಪನ್ಪೆರ್. ತೂಕ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸ್ಕೇಲ್, ತ್ರಾಸ್, ಸಿಂಥಲ್ ಉಂಡು. ದುಂಬು ಉಂದು ಮಲ್ಲಕುಲೆನವುಲು ಮಾತ್ರ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಬೇರದಕುಲೆಡ ಬುಕ್ಕೊ ಕೃಷಿಕೆರೆಡ ಪಾವು, ಸೇರ್, ಕಲಸೆ, ಕದಿಕೆ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಅಲತೆ ಸಾದನೊಲು ಇತ್ತ್ಂಡ್.

## ಅಲಪುನವು
ಅರಿ, ಬಾರ್

## ಕಲಸೆ - ಚಿತ್ರ ದರ್ಶಿನಿ

File:Kalase.jpg|thumb|Kalase
File:Kalase(Betta).jpg|thumb|ಬೆತ್ತದ ಕಲಸೆ
File:Kalase1.jpg|thumb|ಮರತ್ತ ಕಲಸೆ
File:Kalase 1.jpg|thumb|Kalase 1


## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು
ಪೆರದಣೆ

**ಪೆರದಣೆ** ಪನ್ಪುನವು ಒಂಜಿ ಪಿರೆಪುನ ಮಣೆ. ನೆನ್ನ್ ಪೆರದನೆ, ಪೆರತನೆ, ಪೆರುಪುನ ಮಣೆ, ಪೆರೆ ಮನೆ ಇಂಚ ಪನ್ಪೆರ್. ಕನ್ನಡೊಡು ಹೆರೆಮಣೆ ಅತ್ತಂಡ ತುರಿಮಣೆ, ಇಂಗ್ಲೀಸ್‌ಟ್ grate ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.

## ರೂಪೊ
ಇರೆತ ಆಕಾರೊದ ಕರ್ಬೊದ ತುಂಡುದ ಸುತ್ತುಲ ಕೆತ್ತ್‌ದ್ ಕೂಲಿದ ಲೆಕ್ಕ ಚೂಪು ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಅಯಿಕ್ ಒಂಜಿ ಇರೆತ ತೊಟ್ಟುದ ಲೆಕ್ಕ ಇತ್ತಿನ ದಂಡ್ ದೀಪೆರ್ ಅಯಿತ ಕೊಡಿ ಬಗ್ಗಾದ್ ದೂಂಚಿ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಈ ದೂಂಚಿ ಇತ್ತಿನೆನ್ ಮರತ ಮಣೆಕ್ ಕಂತಾದ್ ಹಾಕ್‌ದ್ ಗಟ್ಟಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ನೆಟ್ಟ್ ಬೋಲ್ಟ್ ಪಾಡ್‌ದ್ ಗಟ್ಟಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಪೆರದಣೆದ ಮಣೆಕ್ಕ್ ರಡ್ಡ್ ಕಾರ್ ಇತ್ತ್‌ದ್ ಎತ್ತರವಾದ್ ಕುಳ್ಳ್‌ದ್ ತಾರಾಯಿ ಪಿರೆಯೆರೆ ಅನುಕೂಲವಾದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು.
## ಗಳಸುನ
* ತಾರಾಯಿ ಪಿರೆಯರ ಅಪುಂಡು.
* ತೌತೆ ಪೆರೆಯೆರೆ
* ಕುಂಬುಡ ಪೆರೆಯೆರೆ
* ಕೆಲವು ತರಕಾರಿಲೆನ್ ಪೆರೆಯೆರೆ

## ಬಾಸೆ
ಪೆರದನೆಟ್ ತರೆ ಬರ್ಚರಾವೋ.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ವಸ್ತುಲು
ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು
ಕುದ್ಪೆ

ಕಿನ್ಯ ಬಾಜನೊಗು **ಕುದ್ಪೆ** ಪನ್ಪೆರ್. ಕುದ್ಪೆ ಪಂಡ ಅಟಿಲ್‌ಗ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪಿನ ಬಾಜನೊ. ಜಾಸ್ತಿ ಮಲ್ಲ ಬಾಜನೊಗು ಕರ ಪನ್ಪೆರ್. ಕಿನ್ಯ ಅಟಿಲ್ ಪಂಡ ಚಾ ಮಲ್ಪೆರ್, ಪೇರ್ ಕೊದಿಪಾಯೆರ್, ಚೂರು ನುಪ್ಪು ಮಲ್ಪೆರೆ ಕುದ್ಪೆನ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕುದ್ಪೆಡ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ನಮೂನೆದ ಕುದ್ಪೆಲು ಉಂಡು.

## ಕುದ್ಪೆದ ನಮೊನೆಲು
* **ಚಾತ್ತ ಕುದ್ಪೆ** ಉಂದೆನ್ ಚಾ ಮಲ್ಪೆರೆ ಮಾತ್ರ ಗಳಸುವೆರ್.
* **ಪೇರ್‌ದ ಕುದ್ಪೆ** ಉಂದೆನ್ ಪೇರ್ ಕೊದಿಪಾಯರೆ ಮಾತ್ರ ಗಳಸುವೆರ್
* **ಅಳೆತ ಕುದ್ಪೆ** ಉಂದೆನ್ ಅಳೆ ಬೆಂಜನೊಗು ಮಾತ್ರ ಗಳಸುವೆರ್

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ
ವರ್ಗೊ:ವಸ್ತುಲು
ಕೊಂಡೆ

thumb|ಕೊಂಡೆ
**ಕೊಂಡೆ** ಅತ್ತಂಡ ಕನ್ನಡೊಡು **ಕುಡ್ತೆ** ಪನ್ಪೆರ್. ನೀರ್, ಪೇರ್, ನೇಯಿನ್ ಅಲಪುನವು..thumb|ಕೊಂಡೆ

## ಅಲತೆ
ಒಂಜಿ ಸೇರ್‌ತ ಅಜನೆ ಒಂಜಿ ಪಾಲ್ ಅತ್‌ಂಡ್.

## ಗಳಸುನ
ಕೊಂಡೆ ಉಂತುನೆ ಬಳ್ಳದ ಉಳಾಯಿ.

## ಪಾತೆರೊ
* ಎಂಕ್ ಒಂಜಿ ಕೊಂಡೆ ಪೇರ್ ಪೊರ್ಪರೊ?
* ಗಣಪತಿಗ್ ದೀವೆರೆ/ದೀಯೆರೆ ಐನ್ ಕೊಂಡೆ ಅರಿ ಬೋಡು.
* ಆಜಿ ಕೊಂಡೆಗ್ ಒಂಜಿ ಲೀಟರ್

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ವಸ್ತುಲು
ಅಂಗಿಲೊ

**ಅಂಗಿಲೊ** ಉಂದು ಉದ್ದೊನ್ ಅಲಪುನವು.. 

## ಅಲತೆ
ರಡ್ಡ್ ಬಿರೆಲ್‌ದಾತ್

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ಗೇನ್

. ಉದ್ದೊ ಅಲಪುನ ಮಾನೊ.

ಕೊಂಬಿರೆಲ್ ಬುಕ್ಕೊ ಕಿನ್ನಿ ಬಿರೆಲ್‌ನ್ ಅಗೆಲ್ತ್‌ದ್ ಪತ್ತ್‌ನಗ ಈ ರಡ್ಡ್ ಬಿರೆಲ್‌ದ ಕೊಡಿ- ಕೊಡಿ ನಡುತ ಉದ್ದ. ಈ ಅಲತೆಗ್ ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆಡ್ *ಗೇಣು* ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ವಸ್ತುಲು
ಮಾರ್ಪು

ಉಂದು ಉದ್ದೊನ್ ಅಲತೆ ಮಾನ್ಪುನವು. .
## ಅಲತೆ
ರಡ್ಡ್ ಕೈನ್ ರಡ್ಡ್ ಬರಿಕ್ ನೀರ್‌ದ್ ಉಂತ್‌ನಗ ಆ ರಡ್ಡ್ ಕೈಕ್‌ಲೆನ ಕೊಡಿ - ಕೊಡಿತ ನಡುತ ಒಟ್ಟು ಉದ್ದೊ.
## ಅಲಪುನ
ಪೂವುನು, ಬಲ್ಲ್
## ವಾಕ್ಯೊಡು ಗಲಸುನ
ಗೂವೆಲ್‌ಗ್ ಒಂಜಿ ೧೦ ಮಾರ್ಪು ಬಲ್ಲ್ ಕೊರ್ಲೆ.
## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ವಸ್ತುಲು
ಕೋಲು

ಉದ್ದೊನ್ ಅಲಪುನವು.

## ಅಲತೆ
ಮರತ ಅಳತೆ ಕೋಲು 28 ಇಂಚ್. ಮಣ್ಣ್‌ತ ಕೋಲು 30 ಇಂಚ್ ಬರುಪುಂಡು.
## ಅಲಪುನ
ಮಣ್ಣ್‌ತ ಗೋಡೆ, ಮರನ್ ಆಲಪುನಾ
## ಗಾದೆ
*ವಾಲಿ ಎಂದ್ತ್ ಲೆಗಿತ್ ಬುಡುಂಟ ಆ ಕೋಲು ನಿಕ್ಕವು ಕೊಂಡ್ನೆಂದಟ.
*ಜಾಗ್ ತೂಯೆರ್ ಸಿಂಗಂದ ರಾಸಿಡ್ ನೆಕ್ಕಿದ ಕೋಲೂಂದು ಊರಿಯೆರ್. 
*ಕೋಲು ಕಡ್ತ್Oಡ ರಡ್ಡಾವು ನೀರ್ ಕಡ್ತ್Oಡ ರಡ್ಡಾವೋ. *ಕೋಲನ್ನು ಕಡಿದರೆ ಎರಡಾದೀತು ನೀರನ್ನು ಕಡಿದರೆ ಎರಡಾದೀತೇ?
*ಕೋಲುಡು ಪೇರ್ ಪೇರ್ಡ್ ಕಲ್ಲ್ ಪೊಯ್ಯೆ. 
## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ವಸ್ತುಲು
ತೊಟ್ಟು

ಊಂದು ಉದ್ದೊನ್ ಅಲಪುನ ಕಿನ್ಯವು

## ಅಲತೆ
ತೊಜಾವುನ ಬೆರೆಲ್‌ತ ಕೊಡಿತಾತ್

## ಬಾಸೆ
* ಒಂಜಿ ತೊಟ್ಟು ಎಣ್ಣೆ ಪಾಡುವರಾ?
* ಕಾಯಿದ ತೊಟ್ಟು ಕೊಯಿತೆರೊ?
* ತೌತೆದ ತೊಟ್ಟು ಕುರಿದ್ಂಡ ದಾನ್ನೊ?

## ಅಲಪುನ
ಪುಗ್ಗೆರೆ, ಪೇರಂಗಾಯಿತ ಕೊಡಿ

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ವಸ್ತುಲು
ಬಳ್ಳ

**ಬಳ್ಳ** ಪಂಡ ಅರಿ ಬಾರ್, ದಾನ್ಯೊಲೆನ್ ಅಲಪುನ ಒಂಜಿ ಸಾದನೊ..

## ಅಲತೆ
ಎಣ್ಮ ಕೊಂಡೆ

## ಅಲಪುನ
ಅರಿ, ಬಾರ್‌ನ್ ಅಲಪುನ/ಲಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಸಾದನೊ ಬಳ್ಳ.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ವಸ್ತುಲು
ಪರ್ಲಾಂಗ್

ಉಂದು ಉದ್ದೊ ಅಲಪುನ ಪರಂಗಿತಕುಲೆನ ಮಾನೊ.
## ಅಲತೆ
201.168ಮೀ ಉದ್ದೊ ಇಪ್ಪಿನೆಗ್ ಒಂಜಿ *Furlong* ಪನ್ಪೆರ್. ಉಂದು ಸುಮಾರ್ ೬೬ಪೀಟ್ ಅಪುಂಡು.
## ಗಲಸುನ

ಸಾದಿ ಪನ್ನಗ
## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ವಸ್ತುಲು
ಅರ್ಕೆಲ್

ಉಂದು ಒಂಜಿ ಅಲಪುನ ಮಾನೊ.
## ಅಲತೆ
ರಡ್ಡ್ ಕೈಟ್ ಬಂರ್ಬುದು ದೆರ್ಪುನಾತ್
## ಗಲಸುನ
ಬಜಕರೆ ಕನರನಗ, ಪಂತಿ ಕನರನಗ
## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ವಸ್ತುಲು
ಕವುಲೆ

ಉಂದು ಒಂಜಿ ಲೆಕ್ಕ ಮಾನ್ಪುನವು.
## ಲೆಕ್ಕೊ
25 ಇರೆತ ಲಕ್ಕೊ
## ಗಳಸುನ
ಬಚ್ಚಿರೆ ಲೆಕ್ಕ ಮಾನ್ಪುನ.
## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ವಸ್ತುಲು
ಸೂಡಿ

ಉಂದು ಲೆಕ್ಕ ದಿಪುನವು.
## ಲೆಕ್ಕೊ
ನಾಲ್ ಕವುಲೆ, ಒಟ್ಟು ನೂದ್‌ತ ಕಟ್ಟ್. 
## ಗಲಸುನ
ಬಚ್ಚಿರೆ ಕಟ್ಟ್‌, ಬೈಯಿ, ಕೈಯಿತ ಕಟ್ಟ್, ಮಾಯಿಪು ಸೂಡಿ ನೆತ್ತ ಮಾಂತ ಕಟ್ಟ್.
## ಬಾಸೆ
ಮದಿಮೆಗ್ ನಾಲ್ ಸೂಡಿ ಬಚ್ಚಿರೆ ಬೊಡು. 
## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ವಸ್ತುಲು
ಆಳ್

ಎತ್ತರೊ ಅತ್ತಂಡ ಗುಂಡಿನ್ ಗೆನಿಪುನ.
## ಅಲತೆ
ಒರಿ ನರಮಾನಿನ ಸಾಧಾರನೊ ಎತ್ತರತ ಅಲತೆ ಅಂದಾಜಿ ಐನ್ ಪೀಟ್ ಇಪ್ಪು.
## ಗಳಸುನ
ಗುವೆಲ್, ಕೆದು, ತಾರೆತ್ತ ಗುಂಡಿ, ಇಲ್ಲತ ಪಾಯ 
## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ವಸ್ತುಲು
ನೂಲು

**ನೂಲು** ದಪ್ಪ, ಒರೆ, ಕೊರೆ ಅಲಪುನವುವು.

## ಅಲತೆ
ಒಂಜಿ ನೂಲುದ ದಪ್ಪದಾತ್

## ಗಳಸುನ
ಮರತ್ತ ಬೇಲೆ, ಇಲ್ಲತ ಗೊಡೆ

## ಬಾಸೆ
ಒಂಜಿ ನೂಲ್‌ತತ್ತ್ ಎಡತ್ತ್‌ಗ್ ಬರೊಡಂಡ್.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ವಸ್ತುಲು
ಮುಡ್ಕನೆ

ಉಂಂದು ಒಂಜಿ ಪಕ್ಕಿನ್ ಪತ್ತುನ ಬೆದರ್‌ಟ್ ಮಾಂತಿನ ಸಾದನೊ.

## ಅರ್ಥೊ
ಮುಡ್ಕ - ಬಗ್ಗುನ ಕನೆ- ಕೋಲು, ಬಗ್ಗುನ ಕೋಲು

## ರಚನೆ
ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಉಂದೆನ್ ಬೆದರ್‌ಟ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಅತ್ತಂಡ ಕಬರ್ ಕೋಲುಟ್ಲ ಮಾನ್ಪುವೆರ್.

## ಬಗೆಕುಲು
*ಕಬರ್ ಮುಡ್ಕನೆ
*ನಿಲ ಮುಡ್ಕನೆ

## ಗಳಸುನ
ನಟ್ಟಿ/ಕಂಡ ಮಾಲ್ತಿನವುಲು ಪಕ್ಕಿಲೆನ ಉಪದ್ರಗಾತ್ ಪಕ್ಕಿ ಕಾನೆ ದೀತ್ ಪತ್ತವೆರ್.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು
ಅಡೆಂಚಿಲ್

ಕುಡೆಟ್ಟುಪ್ಪುನಾ ಕಾಡ ಮುರ್ಗೊಲೆನ್ ಪತ್ತಿಯ್ಯಾರ ಮರತ್ತೊ, ಬೆದ್‌ರ್‌ತ ಪಡಿತ್ತಂಚಿನೆತ್ ಮಾನ್ತಿನ ಒಂಜಿ ಸಾಧನೊ. ಅಂಚನೆ ಜಾನುವಾರುಲು ಅಂಚಿ ಇಂಚಿ ಪೋವಂತಿನಲೆಕೊ ಉಂತಾವುನ. ಇಕ್ಕಟ್ಟ್‌ತ ಜಾಗೆಗ್ ಅಡಂಚಿಲ್ ಪನ್ಪೆರ್. ನೆನ್ನ್ ಅಡೆಂಕಿಲ್ಂದ್ಲ ಪನ್ಪೆರ್.

## ಸೂರ್ಪೊ
ತೂವರ ಪಡಿತಂಚ ಇಪ್ಪುಂಡು.

## ಗಳಸುನ
* ಕಾಡ ಮುರ್ಗೊಲೆನ್ ಪತ್ತಿಯರ, 
* ಕೆರೆಂಗ್, ಕೇನೆ ತಿನ್ಪಿ ಪೆರ್ಗುಡೆ ಪತ್ಯರ
* ಬೇನೆ ಅತಿನ ಪೆತ್ತ, ಏರುಲೆನ್ ಒಂಜೆ ಕಡೆ ಉಂತಾಯರ ಬೊಡತ್ ಕಟ್ಟು ಪಾಡ್ಯರ.

## ಪಾತೆರೊ
ಏರಾಂಡಲ ಕಷ್ಟೊಡ್ ತಿಕ್‌ದ್ ಬೂರ್ಂಡ ಅಡಂಚಿಲ್ ಬೂರ್‌ನಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು
ಉರ್ಲ್

ಬಲ್ಲ್‌ನ್, ಉರುಲ್ ಪಾಡುತ್ ಕಾಡ ಮುರುಗೆಲೆನ್, ಪಕ್ಕಿಲೆನ್ ಪತ್ತುನ

## ರೂಪೊ
ಸೆರಿಗೆ, ಗಾಡಿಲೆನಾ ಗೇರ್ ಸೆರಿಗೆ, ಅತ್ತಂಡ ಗಟ್ಟಿ ಬಲ್ಲ್‌ನ್ ಉರುಲ್ ಮಾಂತ್‌ದ್ ಕಾಡ ಮುರುಗೊಲು ಬರ್ಪುನವುಲು ದೀತ್ ರಡ್ಡ್ ಪುಡೆಟ್ಲಾ ಗಟ್ಟಿತ ಮರಕ್ಕ್ ಕಟ್ಟ್‌ದ್ ದೀಪುನಾ.

## ಗಳಸುನ
* ಕಾಡ ಮುರುಗೊಲೆನ್ ಪತ್ತಿಯರ
* ಪಕ್ಕಿಲೆನ್ ಪತ್ತಿಯರ

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು
ಕಡ್ಯ

ನೀರ್‌ತಂಚಿನೆನ್ ದೀಯಾರ ಮಣ್ಣ್‌ತ್ ಮಾಂತಿನವು.
## ರೂಪೊ
ತೂವರ ಉರುಂಟುತಾತ್ ಒಂಜಿ ಪುಡೆಟ್ ಬಾಯಿ ಇಪ್ಪುಂಡು.
## ಪಾತೆರೊ
ಎಣ್ಣೆದ ಕಡ್ಯ ಪಾಡಿನಾಯೆ ಬುಲಿಪುವೇಂದ್ದ್ ಪುಂಡಿದ ಗೋಣಿ ಪಾಡಿನಾಯೆಲಾ ಬುಲ್ಪುನ್ನಾ
## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ
ವರ್ಗೊ:ವಸ್ತುಲು
ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು
ಕೆಡೆಂಜೊಲು

ಉಂದ್ ಬರ್ಸೊಗ್ ಚಂಡಿ ಅವಾಂತಿನಲೆಕೊ ನರಮಾನಿಲು ಪಾಡುನ ತಾರೆದ ಅತ್ತ್ಂಡ ತಾರಿದ ಒಲಿಟ್ ಮಾಂತಿನ ಸೊತ್ತು.

## ಮಾನ್ಪುನ
ಉಂದು ಪನೊಲಿದ ಒಲಿಟ್ಟ್ ಮಲ್ತಿನವು. ಪನೊಲಿದ ಒಲಿಕ್ ಬೋಡಾದೇ ಪನೊಲಿ ಮರ ಉಂಡು. ಈ ಮರ ತೂವೆರೆ ತಾರಿದ ಲೆಕೊ ಉಂಡು. ಪನೊಲಿಗ್ ಕೊರ್‌ಂಬು ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್‌ಲಾ ಉಂಡು.  ಪನೊಲಿದ ಒಲಿ ಅತ್ತಂದೆ ಮಲ್ಲ ಜಾತಿದ ಇರೆನ್ ಮುಡೆದ್‌ಲಾ ಪನೊಲಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್.

## ಗಳಸುನ
ಕಂಡೊಡು, ತೋಟೊಡು ಬೆನ್ಪುನಕ್ಲೆಗ್ ಮರಿಯಾಲಡ್ ಬೊಡು.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು
ಅಂಡೆ

ಒಂಜಿ ಮೈಟ್ ಮಾತ್ರ ಮುಚ್ಚಿದಿತ್ತ್ ದ್ ಉಪ್ಪುನ ಬೆದುರುದ ಸಾಧನೊಗು ಅಂಡೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಇತ್ತೆ ಅಂಡೆದ ಬದಲ್ ಕುಪ್ಪಿಲೆನ್ ಮರ್ದ್, ಗಂಜಿದ ತೆಲಿನ್ ಕಂಜಿಲೆಗ್ ಕೊರಿಯೆರೆ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್.

## ಗಲಸುನ
ಕಂಜಿಲೆಗ್ ಬಾಯಿಗ್ ಮರ್ದ್, ತೆಲಿ ಇತ್ಯಾದಿಲೆನ್ ಮೈಪೆರೆ ಉಂದೆನ್ ಗಲಸುವೆರ್.

## ಗಾದೆ
* ಅಂಡೆದ ಬಾಯಿನ್ ಅಂಡಲಾ ಮುಚ್ಚೊಲಿ ದೊಂಡೆದ ಬಾಯಿನ್ ಮುಚ್ಚೆರೆ ಬಲ್ಲಿ

ಕನ್ನಡಡು ಅಂಡೆನ್ ಅಗಲ ಬಾಯಿಯಿರುವ, ಸ್ತಂಭಾಕೃತಿಯ ತಾಮ್ರದದೊಡ್ಡ ಪಾತ್ರೆ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು
ಮರಂಗೆ

ಉಂದು ಉದ್ದೊ ಅಲಪುನವು ಕ್ರಮ. ನೆನ್ನ್ ಮೊರಂಗೆಂದ್‌ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್. ಕನ್ನಡೊದೊ ಮೊಲ/ಒಂದು ಮೊಲ ಉದ್ದ ಪಂಡ್‍ದ್ ಪನ್ಪೆರ್..

## ಅಲತೆ
ಮುಂಗೈಡ್ದ್ ನಡು ಬಿರೆಲ್‌ದ ಕೊಡಿ ಮುಟ್ಟದಾತ್ ಉದ್ದೊನು ಒಂಜಿ ಮರಂಗೆ ಪಂಡ್‌ದ್ ಪನ್ಪೆರ್.

## ಅಲಪುನ
ಪಟ್ಟೆ ನೂಲು ಅತ್ತಂಡ ಒಕ್ಕ ನೂಲು, ಪೂ

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ವಸ್ತುಲು
ದಾವನೆ

ದಾನೆ ಅತ್ಂಡ **ದಾವನೆ** ಪಂಡ್‍ದ್‍ ಲೆಪ್ಪುನ ಉಂದೆನ್ ಲೇಸ್‌ದ ಅಟಿಲ್‌ದವುಲು ಉನುಪ್ಪು/ನುಪ್ಪು, ಕಜಿಪುನು ಅಡಿಪತ್ತಂತಿಲೆಕ ಮಗ್‌ರ್‌ಪಿಯರೆ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ನಮೂನೆದ ಕೈಲ್.

## ರೂಪೊ
ನೆಕ್ಕ್ ಉದ್ದ ಕೈ ಇತ್ತ್‌ದ್ ಒಂಜಿ ಪುಡೆಟ್ಟ್ ಉರುಂಟು ಅತ್ತ್ಂಡ ಚೌಕುಲಿತಲೆಕೊ ಇಪ್ಪುಂಡು. ನೆನ್ನ್ ಕಂಗ್‌ದ ಸಲಕೆ,ತಾರಿ,ತಾರೆದ ತಲಕೆಡ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್.

## ಗಲಸುನ
* ಸಾರ್ ಮಗ್‍ರ್‍ಪಿಯೆರೆ
* ಸಂಬಾರ್ ಮಗ್‍ರ್‍ಪಿಯೆರೆ
* ಗಂಜಿ/ನುಪ್ಪು ಮಗ್‍ರ್‍ಪಿಯೆರೆ
* ಪಲ್ಯ ಮಗ್‌ರ್‌ಪಿಯರ
* ಕಜಿಪು ಮಗ್‌‍ರ್‌ಪಿಯರ

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು
ವರ್ಗೊ:ವಸ್ತುಲು
ಮಡು

ಉಂದು ಮರನ್ ಕಡ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಸಾಧನೊ. ಉಂದೆನ್ ಕನ್ನಡೊಡು ಕೊಡಲಿ, ಕೊಡರಿ,ಕುಡರಿ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.

## ರೂಪೊ
ಕರಗಬೊತ್ತ್ ಮಾಂತಿನ ಬಾಯಿ ಇತ್ತಿನವು

## ಗಲಸುನ
* ಮಡುಟ್ ಕಡ್ಪೊಡಾತೆ

## ಗಾದೆಲು
* ಪುಗೆಲ್‌ಡ್ ಮಡು ದೀವೊಂದು ಊರು ಇಡಿಕ್ಕ ನಾಡಿಲೆಕೊ
* ಮುಲ್ಲಡು ದೆಪ್ಪುನೆನ್ ಮಡುಟ್ಟು ದೆಪ್ಪುಲೆಕೊ ಮಲ್ತೊನುನೆ

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು
ವರ್ಗೊ:ವಸ್ತುಲು
ಪೊಲಿಮಣೆ

ಮಣ್ಣ್‌ತ ನೆಲನ್ ಗಟ್ಟಿ ಮಾನ್ಪಿಯರ ಬೊಡತ್ ಮರತ್ತ್ ಮಾಂತಿನವು. ಉಂಡು ಮುಟ್ಟಿತ್ ಮಲ್ಲವು.

## ರೂಪೊ
ಮರತ್ತ V ಅಕಾರ ಇತ್ತ್‌ತ್  Vತಾ ಬಾಯಿತವುಲು ಪಾತೊನುನ ಕಡೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ತೂಯರ ಬ್ಯಾಟ್‌ತಂಚ ಇಪ್ಪುಂಡು.  ಎದುರು ತೆಲ್ಪು, ಕಡೆ ದಪ್ಪೊ, ಕೈತಲ್ಪ ಎತ್ತರೊ.

## ಗಲಸುನ
ನೆಲ್ಲನ್ ಗಟ್ಟಿ ಮಾನ್ಪಿಯರ. ಪಜಿ ಜಾಲ್, ಗೋಡೆ, ನೆಲ ಹಾಕ್ಯರ ಗಳಸುವೆರ್. ಪೊಲಿಮಾಣೆಡ್ ಹಾಕುವೆರ್, ಮುಟ್ಟಿಡ್ ಗುದ್ದುವೆರ್.

## ಪಿದಾಯಿಕೊಂಡಿ
ಮುಟ್ಟಿ

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು
ವರ್ಗೊ:ವಸ್ತುಲು
ಕಾಂಗೊ

ಉಂದೊಂಜಿ ಪಾತ್ರೊ. **ಕಾಂಗೊ** ಅತ್ತ್ಂಡ ಕಾವಂಗ/ಕವಂಗ ಪಂಡ್‍ದ್ ಲೆಪ್ಪುನ ಪಾತ್ರೊ ಒಂಜಿ ನಮೂನೆದ ಸಭೆ ಸಮಾರಂಭ ನಡಪುನವುಲು ಸಾರ್, ಕಜಿಪು, ಪಾಯಿಸ ಬಲಸಿಯೆರೆ ಗಲಸುನ ಪಾತ್ರೊ. 
ಉಂದೆನ್ ಚೆಂಬು, ಸ್ಟೀಲ್, ಅಲೂಮೀನಿಯಂ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಲೋಹೊಲೆರ್ದ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್.

## ರೂಪೊ
ಸಾಧಾರಣವಾದ್ ಅಗೆಲ ಬಾಯಿ ಅದ್ ಸಪೂರೊದ ಕೈ ಇತ್ತಿನ ಸ್ಟೀಲ್, ಚೆಂಬು, ಅಲೂಮೀನಿಯಂದ ಪಾತ್ರೊ

## ಗಲಸುನ
* ಸಾರ್, ಕಜಿಪು, ಪಲ್ಯೊ, ಗಸಿ, ಪಾಯಿಸ ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಬಲಸಿಯೆರೆ
* ನೀರ್ ದಿಂಜದ್ ದಾದೆನ್ಲ ದೆಕ್ಕಿಯರ

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು
ವರ್ಗೊ:ವಸ್ತುಲು
ಮುಟ್ಟಿ

ಮಣ್ಣ್‌ತ ನೆಲನ್ ಗಟ್ಟಿ ಮಾನ್ಪಿಯರ ಬೊಡತ್ ಮರತ್ತ್ ಮಾಂತಿನವು
## ರೂಪೊ
ಮುಟ್ಟಿ ಒಂಜಿ ಆಚಾರಿ ಸುತ್ಯೆದಂಚ. ಸುತ್ಯೆ ಎಲ್ಯೆ. ಮುಟ್ಟಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಪತ್ತ್ ಅಂಗಿಲೊದಾತ್ ಅಗೆಲೊ, ಆತೇ ಎತ್ತರೊ ಇಪ್ಪುಂಡು.

## ಗಲಸುನ
*ನೆಲ್ಲನ್ ಗಟ್ಟಿ ಮಾನ್ಪಿಯರ
*ಗಟ್ಟಿ ಜಾಲ್ ಗುದ್ಯರ ಮುಟ್ಟಿನ್ ಗಳಸುವೆರ್. ಪೊಲಿಮಾಣೆಡ್ ಹಾಕುವೆರ್, ಮುಟ್ಟಿಡ್ ಗುದ್ದುವೆರ್.
## ಪಿದಾಯಿಕೊಂಡಿ
ಪೊಲಿಮಣೆ
## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು
ವರ್ಗೊ:ವಸ್ತುಲು
ತರ್ಕತ್ತಿ

ಉಂದು ಒಂಜಿ ನಮೂನೆತ ಕತ್ತಿ. ತಾರೆ, ತಾರಿ, ಪನೆ, ಪಂಡ್‌ದ್ಮೂರ್‌ದ್ ಕಲಿ ದೆಪ್ಪೆರೆ ಗಳಸುನ ಇಸೇಸ ಅಯಿನ ಕತ್ತಿ.

## ಅರ್ಥೊ
ತಾರಿದ ಕೊಂಬುನು ಮೂರುನ ಕತ್ತಿ

## ರೂಪೊ
ಉಂದು ವಕ್ರ ಅದ್ ಇಪ್ಪುನ ಕತ್ತಿ. ತಾರೆತ ಕೊಂಬುಗ್ ಬೊಡಾಯಿನಲೆಕೊ ಉಂದು ಓಂಬುಂಡು.

## ಗಾದೆಲು
ತರ್ಕತ್ತಿದಾಯಡ ತರ್ಕೊಗು ಪೋವಡ.

## ನಂಬೊಲಿಕೆ
ಈ ಕತ್ತಿಟ್ ಬಜ್ಜೆಯಿ ಪೆರೆಸರ ಬಲ್ಲಿ

## ಬಾಸೆ
ತರ್ಕತ್ತಿ ತಾರಿಗ್ ಪರ್ಕತ್ತಿ ಕೆಯಿಕ್.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು
ಕನ್ನಾಜೆ

**ಕನ್ನಾಜೆ** ಪಂಡ್ಂಡ ಕತ್ತಿಲೆನ್ ದೀಪಿನ ಒಂಜಿ ಸಾಧನ. ಎಚ್ಚಾದ್ ಬೆನ್ನಿ ಬೇಸಾಯೊದ ಇಲ್ಲಲೆಡ್ ಕತ್ತಿ, ತರ್ಕತ್ತಿ, ಮಂಡೆ ಕತ್ತಿ, ಪರ್ಕತ್ತಿ, ಬೀಸತ್ತಿ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಬೇತೆ ಬೇತ ನಮೂನೆದ ಕತ್ತಿಲು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಅವೆನ್ ಅಲ್ಪಲ್ಪ ದಕ್ಕ್‌ದ್ ದೀಪುಜೆರ್. ಅವನ್ ಮಾತೆನ್ ಒಂಜೇ ಕೋಡಿಡ್ ಅಕ್‌ಡ್ದ್, ಅತ್ತಂಡ ನೆಲಾದ್ ದೀಪೆರ್. ಅಂಚ ಅಲ್ಪಲ್ಪ ದಕ್ಕೆರೆ ಬಲ್ಲಿ ಒಂಜೇ ತಿಕ್ಕ್‌ಡ್ ಕತ್ತಿಲ್ ಪೂರಾ ತಿಕ್ಕೊಡು ಪಂದ್ ಮರತ್ತ ಇಜ್ಜಾಂಡ ಬೆದುರುಡು ಈ ಸಾಧನೊನು ಮಲ್ಪುವೆರ್.

## ತೂವರೆ

ಉಂದೆನ್ ಇಲ್ಲದ ಪಿರಾವುದ ಕೋಣೆಡ್, ಅಡ್ಪಿಲ್ಲ್‌ಡ್ ಅತ್ತಂಡ ಕೊಟ್ಯದ ಗೋಡೆಡ್ ನೇಲಾವೆರ್. ಇಜ್ಜಾಂಡ ಪಕ್ಕಾಸ್‌ಗ್ ಅಕ್ಕುಡುವೆರ್. ಉದ್ದ ಉಪ್ಪುನ ಉಂದು ನಡುಟ್ಟು ಕಡ್‌ತ್‌ದ್ ಇಪ್ಪುನವು. ಬೆದ್‌ರ್‌ನ್ ಅಡ್ಡ ಅತ್ ನೆಲುಪುಡುನವು.

## ಗಳಸುನ
ಪರ್ಕತ್ತಿ, ಪಂತಿತ ಕತ್ತಿ, ಕಡ್ಪತ್ತಿ ಮಾಂತ ನೆಲವುನವು

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು
ಪಡುಬಿದ್ರಿ

**ಪಡುಬಿದ್ರಿ** ಪನ್ಪುನ ಎಲ್ಯ ಪೇಂಟೆ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆದ ಕರಾವಳಿ ತೀರೊಡು ಉಂಡು. ಪಡುಬಿದ್ರಿ ಉಡುಪಿಡ್ದ್ ಕುಡ್ಲಗ್ ಪೋಪುನ ಸಾದಿಡ್ ತಿಕ್ಕುಂಡು.
thumb|ಪಡುಬಿದ್ರಿ ಬೀಚ್

## ಪುದರ್ ಪಿನ್ನೆಲೆ
ಪಡ್ಡೊಯಿತ ಬೆದ್ರ ಪಡುಬಿದಿರೆ ಅತುಂಡು. ಮೂಡಾಯಿತ ಬೆದ್ರಗ್ ಮೂಡುಬಿದಿರೆ ಪನ್ಪೆರ್.

## ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಬಾಸೆ
ಪಡುಬಿದ್ರಿದ ಜನಕುಲು ತುಳು, ಕನ್ನಡ, ಕೊಂಕಣಿ, ಬ್ಯಾರಿ ಬಾಸೆ ಪಾತೆರ್ವೆರ್.

## ಸಾರಿಗೆ
ಕುಡ್ಲರ್ದ್ ಉಡುಪಿಗ್ ಅಂಚನೇ ಉಡುಪಿರ್ದ್ ಕುಡ್ಲಗ್ ೨ನಿಮಿಸೊಗೊರ ಬಸ್ಸ್ ಲ್ ಈ ಸಾದಿಯಾದ್ ಪೋವೊಂದು ಉಪ್ಪುವ. ಬಜ್ಪೆ ಕೈತ್ತಲ್ದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ. ಪಡುಬಿದ್ರಿಡ್ ಕೊಂಕನ್ ರೈಲ್ವೇ ಮಾರ್ಗೊಡ್ ರೈಲ್ವೇ ಸ್ಟೇಷನ್ ಉಂಡು.

## ವಿಸೇಸೊ
ಪಡುಬಿದ್ರಿಡ್ ಢಕ್ಕೆಬಲಿ ಪನ್ಪುನ ಆಚರಣೆ ಪುಗರ್ತೆನ್ ಪಡೆದ್ಂಡ್. ಈ ಆಚರಣೆನ್ ರಡ್ಡ್ ವರ್ಷೊಗೊರ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉಂದು ನಾಗಾರಾಧನೆಗ್ ಸಂಬಂಧ ಪಡೆಯಿನ ಒಂಜಿ ತುಳುವೆರೆನಾ ಆರಾಧನೆ.

## ಪುದರ್ ಪಡೆಯಿನ ಜಾಗೆಲು
* ಪಡುಬಿದ್ರಿ ಬ್ರಹ್ಮಸ್ಥಾನ
* ಪಡುಬಿದ್ರಿ ಬಾಲ ಗಣಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ
* ಶ‍್ರೀ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನ,ಸಂತೂರು
* ಕಾಪು ಬೀಚ್
* ಪಡುಬಿದ್ರಿ ಬೀಚ್
* ಪಡುಬಿದ್ರಿ ಕಡೆತ್ತ ಹಂತ
* ಪಡುಬಿದ್ರಿ ಉಷ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರ
* ಸಂತೂರ್ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನ

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಜಾಗೆಲು
ಐಶಾನಿ ಶೆಟ್ಟಿ

**ಐಶಾನಿ ಶೆಟ್ಟಿ** (ಪುಟ್ಟುದಿನಿ ೧೫ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೯೫) ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿ ಬುಕ್ಕೊ ನಿರ್ದೇಶಕಿ, ಮೇರ್ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರರಂಗಡ್ ಪ್ರಧಾನವಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ದೆರ್. ಮೆರೆನ ನಟನಾ ಬೇಲೆದ ಜೀವನ ಜ್ಯೋತಿ ರಾಜ್ ಅಲಿಯಾಸ್ ಕೋತಿ ರಾಜಾ (೨೦೧೪) ಚಿತ್ರದೊಟ್ಟುಗ್ ಸುರು ಆಂಡಲಾ, ವಾಸ್ತು ಪ್ರಕಾರಾ (೨೦೧೫) ಚಿತ್ರಡ್ ನಟನೆ ಮಲ್ತಿಬುಕ್ಕೊನೇ ಮೇರ್ ಪುಗರ್ತೆ ಪಡೆಯೆರ್.

## ದುಂಬುದ ಜೀವನ ಬುಕ್ಕೊ ಶಿಕ್ಷಣ
ಐಶಾನಿ ಶೆಟ್ಟಿ ೧೫ ಏಪ್ರೀಲ್ ೧೯೯೫ ಡ್ ಕುಡ್ಲಡ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೆಂಗಳೂರು ಡ್ ಬುಳೆತೆರ್. ಮೇರ್ ಬಿಷಪ್ ಕಾಟನ್ ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲೆನ ಶಾಲೆಡ್ ಶಾಲೆದ ಶಿಕ್ಷಣನ್ ಮುಗಿತೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೆಂಗಳೂರುದ ಜ್ಯೋತಿ ನಿವಾಸ್ ಕಾಲೇಜ್ ಡ್ ಪದವಿ ಪಡೆಯೆರ್. ಐಶಾನಿ ಬೆಂಗಳೂರಿದ ಸೇಂಟ್ ಜೋಸೆಫ್ ಕಾಲೇಜ್ ಡ್ದ್ ಮಾಸ್ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ ಬುಕ್ಕೊ ಜರ್ನಲಿಸಮ್ ಡ್ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿನ್ ಪಡೆತೆರ್.

## ಬೇಲೆ
### ನಟಿಯಾದ್
ಐಶಾನಿ ಶೆಟ್ಟಿ ಐಐಎಫ್ಎ ಉತ್ಸವೊದ ದುಂಬಾಯಿನ ಪಾತ್ರಡ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾದ್ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಆಯಿನ ಕಾರಣ ಮೇರ್ ೨೦೧೫ ಡ್ ವಾಸ್ತು ಪ್ರಕಾರ ಚಿತ್ರದೊಟ್ಟುಗು ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರರಂಗಡ್ ವಿರಾಮ ಪಡೆಯೆರ್. ಮೇರ್ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ ಡ್ ಸತೀಶ್ ನಿನಾಸಮ್ ಎದುರು ರಾಕೆಟ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ) ಡ್ ನಟನೆ ಮಲ್ದೆರ್. ರಾಕೆಟ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ) ಗಾಯಕಿಯಾದ್ ಮೇರ್ 'ತನ್ನಗೆ ಇಡ್ವಿ' ಪದ್ಯಗ್ ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ನ ಎದುರು ಪೊಣ್ಣನ ಸ್ವರನ್ ಸೇರಯೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ಮೇರ್ ನಡುವೆ ಅಂತರವಿರಲಿ ಪನ್ಪಿನ ನಾಟಕಡ್ ನಟನೆ ಮಲ್ದೆರ್.

### ನಿರ್ದೇಶಕಿಯಾದ್
ನಟನೆದ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಒಟ್ಟುಗು ಐಶಾನಿ 'ಕಾಜಿ' ಕಿರುಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ್ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಬೆಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಿರುಚಿತ್ರೋತ್ಸವ, ದಾದಾ ಸಾಹೇಬ್ ಫಾಲ್ಕೆ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವ, ಬೆಂಗಳೂರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಿರುಚಿತ್ರದ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವ, ಬೆಂಗಳೂರು ಕಿರುಚಿತ್ರದ ಉತ್ಸವ, ಪಿಂಕ್ ಸಿಟಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವ, ಮುಂಬೈ ಕಿರುಚಿತ್ರದ ಉತ್ಸವ ಸೇರ್ದ್ ನನಾತ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವಡ್ ಮೇರ್ ನಿರ್ದೇಶನನ್ ಅಧಿಕೃತವಾದ್ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಲ್ತೆರ್. ಕಾಜಿ ಸಿನಿಮಾಡ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚೊಚ್ಚಲ ನಿರ್ದೇಶಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಿಂಕ್ ಸಿಟಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವ ಸೇರ್ದ್ ನನಾತ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಗೆಂದ್ ದೆರ್.

## ಫಿಲ್ಮೊಗ್ರಾಫಿ

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಸಿನೆಮ ನಟೆರ್
ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜನಕುಲು
ತೊಂದುರು

ಉಂದು ಸೆಕ್ಕೆಟ್ಟ್ ಅಡ್ಯೆ ಬೆಯಿಪಾವುನ ಕರ. 
## ರೂಪೊ
ನೆಟ್ಟ್ ರಡ್ಡ್ ಅಂತಸ್ತ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ತಿರ್ತ್ ನೀರ್ ಪಾಡಿಯರ ಇಪ್ಪುಂಡು, ಸುಮಾರ್ ಅರ್ಧೊತಾತ್ ಪಾಡೊಡು. ಮಿತ್ತ್ ಅಡ್ಯೆ ಸೆಕ್ಕೆಕ್ ಬೆಯಿಪಾಯರ ಅಪುಂಡು. ಸ್ಟೀಲ್‌ದ,ಅಲ್ಯುಮಿನಿಯಂ ದ ಅಂಚನೆ ಚೆಂಬುದ ತೊಂದುರುದ ಕರೊಕುಲು ಉಪ್ಪುಂಡು
## ಗಳಸುನ
*ಪುಂಡಿ, ಇಡ್ಲಿ

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ವಸ್ತುಲು
ಮಿಜಾರ್

**ಮಿಜಾರ್** ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋದ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಒಂಜಿ ಊರು. ಈ ಗ್ರಾಮ ಬೆದ್ರ(ಮೂಡುಬಿದಿರೆ) ಪೇಂಟೆ ದ ಕೈತ್ತಲ್ ಡ್ ಉಂಡು.

## ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಮಿಜಾರ್ ಕೃಷಿತ ಹಳ್ಳಿ. ಪೊಂಜೋವುಲು ಜೇನುನೊಣನ್ ಆದಾಯೊತ ಮೂಲವಾದ್ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯೊನು ಅಮೇರಿಕದ ಚಾಕೊಲೇಟ್ ದೈತ್ಯ ಹರ್ಷೆದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಮಿಲ್ಟನ್ ಎಸ್.ಹರ್ಷೆ ಪನ್ಪುನಾರ್ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್, ಆಂಡ ಇತ್ತೆ ಜಾಸ್ತಿ ಜನ ಬೀಜದ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ ಡ್ ಬೇಲೆಡ್ ಉಲ್ಲೆರ್.

## ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಸೆ
ಮಿಜಾರ್ ದ ಜನಕುಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ತುಳು ಬಾಸೆ ಪಾತೆರ್ವೆರ್, ಮಿಜಾರ್ ಡ್ ತುಳು ಬಾಸೆತ ಒಟ್ಟುಗು ಕನ್ನಡ, ಕೊಂಕಣಿ, ಬ್ಯಾರಿ ಬಾಸೆ ಪಾತೆರ್ವೆರ್.

## ಸಾರಿಗೆ
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ೧೬೯(ಪರತ್ ಎನ್ ಎಚ್-೧೩) ಮಿಜಾರ್ ದ ಮೂಲಕ ಪೊಪುಂಡು. ಉಂದು ಕುಡ್ಲಡ್ಡ್ (ಮಂಗಳೂರು) ೩೦ ಕಿ.ಮೀ ಬುಕ್ಕೊ 
ಬೆದ್ರಡ್ದ್ (ಮೂಡುಬಿದಿರೆ) ೫ ಕಿ.ಮೀ ದೂರೊಡುಂಡು.

## ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಲು
* ಆಳ್ವಾಸ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಬುಕ್ಕೊ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ.
* ಸರ್ಕಾರಿ ಮಾದರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಎಡಪದವು, ಬೆಳ್ಳೆಚ್ಚಾರು.

## ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರೊಲು
* ಶ್ರೀ ವಿಷ್ಣುಮೂರ್ತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ.
* ಕಾಂಬೆಟ್ಟುದ ಶ್ರೀ ಸೋಮನಾಥೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ.
* ಶಾಸ್ತಾವುದ ಶ್ರೀ ಭೂತನಾಥೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ.
* ಬೈತಾರಿದ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ.
* ದಡ್ಡಿದ ಶ್ರೀ ಮಾರಿಯಮ್ಮ ದೇವಸ್ಥಾನ.

## ಭೌಗೋಳಿಕತೆ
ನಂದಿನಿ ಸುದೆ, ಮಿಜಾರ್ ದ ಕನಕಬೆಟ್ಟುಡ್ ಪುಟ್ಟುದ್ ಪಡ್ಡಾಯಿಗ್ ಪರಪುಂಡು, ಶ್ರೀ ಕಟೀಲು ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನೊನ್ ಸೇರುಂಡು.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಜಾಗೆಲು
ಅಡ್ಯರ

ಉನುಪ್ಪು/ನುಪ್ಪು ಕಬಿಡಿಯೆರೆ ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಬಾಜನ. ಮಣ್ಣ್, ಎಲಿಮಿನಿ, ಸ್ಟೀಲ್, ಪಿತ್ತಲೆಡ್ ಉಂದೆನ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ನೆನ್ನ್ ಒಡಿಪುಡ್ ಕೋರಾಯಿ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್

## ಪದೊ
ಅಡಿ+ಕರ=ಅಡಿಕರ, ಅಡ್ಯರ, ಅಡ್ಡರ, ಅಡಿಂಕರ

## ರೂಪೊ
ಅಗೆಲ ಬಾಯಿ ಇಪ್ಪುನ ಉಂದೆತ್ತ ಅಡಿಬಾಗೊ ಉಂಗಿಲತ ಲೆಕೊ ಉಂಡು. ನೆನ್ನ್ ಅಡ್ಯರತ ಕಾರ್ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಅಂಚ ಉಪ್ಪುನ ಉಂಗಿಲೊ ಗಂಜಿತ ಕರ ದಿನಾಗ ಅದಾರೊ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ಮಣ್ಣ್‌ದ, ಸ್ಟೀಲ್‌ದ, ಅಲ್ಯುಮಿನಿಯಂ ದ ಅಂಚನೆ ಚೆಂಬುದ, ಕಂಚಿದಅಡ್ಯರೊ ಇಂಚ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಅಡ್ಯರೊಲು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಮಣ್ಣ್‌ದ ಅಡ್ಯರೊ ಬರೊಡ್ದು ದುಂಬು ಮರತ್ತ ನುಪ್ಪು ಕಬಿಡುನ ಬರೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಆಂಡ ಐಕ್ ಅಡ್ಯರ ಪನ್ಪುಜೆರ್. ಐಕ್ ಮರಾಯಿ ಪನ್ಪೆರ್.

## ಬಗೆಕುಲು
* ಅಡ್ಯರ
* ನೀರಡ್ಯರ

## ಗಲಸುನ
* ಗಂಜಿ ದೆತ್ತ್ ದಿಯಾರ
* ನುಪ್ಪು ಕಬಿಡಿಯಾರ
* ನೀರ್ ದಿಂಜ ದಿಯಾರ

## ಪಾತೆರೊ
ಅಡಿಪೋಯಿನ ಅಡ್ಯರದ ಲೆಕ್ಕೊ

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು
ವರ್ಗೊ:ವಸ್ತುಲು