open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಅನನ್ಯ ಪಾಂಡೆ

**ಅನನ್ಯ ಪಾಂಡೆ **(ಪುಟ್ಪುದಿನಿ 30 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1998) ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರೊಡು  ಕೆಲಸ ಮನ್ಪುನ  ಭಾರತೊದ ನಟಿ. ಪುದರ್ ಪೋತಿನ  ನಟೆ ಚಂಕಿ ಪಾಂಡೆ ಅರೆನ  ಮಗಳಾಯಿನ ಮೇರ್   2019ತ  ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರೊ ಸ್ಟೂಡೆಂಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್ 2ದ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರರಂಗೊಕ್  ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಂತೆರ್. ಅವತ್ತಂದೆ, ಅವ್ವೇ ವರ್ಷ ತೆರೆಗ್ ಬತ್ತಿನ ಪತಿ ಪತ್ನಿ ಔರ್ ವೋಹ್ ಚಿತ್ರೊಡುಲಾ  ಆರ್  ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರೊಡು ನಟಿನೆ ಮಂದೆರ್.

## ಆರಂಭಿಕೊ ಜೀವನ
ಅನನ್ಯ ಪಾಂಡೆ, 2017ಟ್  ಧೀರೂಭಾಯಿ ಅಂಬಾನಿ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಮುಲ್ತು  ಪದವಿ ಪಡೆಯೆರ್. ಅವ್ವೇ ವರ್ಷೊ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ದ  ಲಾ ವಿಲ್ಲೆ ಲುಮಿಯೆರ್‌ಡ್  ನಡೆತಿನ  ವ್ಯಾನಿಟಿ ಫೇರ್‌ನ ಲೆ ಬಾಲ್ ಡೆಸ್ ಡೆಬುಟಾಂಟೆಸ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊಡು  ಭಾಗವಹಿಸರೆ  ಅರೆಗ್  ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಂಡು ಬುಕ್ಕೊ  ಆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊದ ಸದಸ್ಯರಾದ್ ಭಾಗವಹಿಸಾದ್ ಇತ್ತೆರ್.
## ವೃತ್ತಿ ಜೀವನೊ
2019ಟ್, ಧರ್ಮ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್- ನಿರ್ಮಾಣ  ಆಯಿನ ಸ್ಟುಡೆಂಟ್ ಆಫ್ ದ ಇಯರ್ 2 ಚಿತ್ರೊದ ಮೂಲಕ ಅನನ್ಯ ಪಾಂಡೆ ಚಿತ್ರರಂಗೊಕ್  ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಂತೆರ್. ಗೊಬ್ಬುಲು ಬುಕ್ಕೊ  ಗಮ್ಮತ್ ಉಪ್ಪಂದಿನ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಅನನ್ಯ  ಪಾಂಡೆ ಅಲೆನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯೊನು  ತೋಜಾಪಾದೇರ್ ಪಂದ್  ನಂದಿನಿ ರಾಮನಾಥ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಮಂದೆರ್. ₹ 9781 ಮಿಲಿಯನ್ ಪಣವು  ಬೆನ್ತುಂಡಲಾ, ಈ ಚಿತ್ರೊ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಡ್  ವಿಫಲ ಆಂಡ್. ಅನನ್ಯ ದುಂಬು ಗ್ 1978 ಡ್  ದ ಸಾಮೆ ನೇಮ್ ಚಿತ್ರೊದ ರೀಮೇಕ್ ಪತಿ, ಪತ್ನಿ ಔರ್ ವೋಹ್ ಚಿತ್ರೊಡು ತೋಜುದು ಬತ್ತೆರ್. ಉಂದೆಟ್ ಕಾರ್ತಿಕ್ ಆರ್ಯನ್ ಬುಕ್ಕೊ ಭೂಮಿ ಪೆಡ್ನೇಕರ್ ಕಂಡನೀ ಬೊಡೆದಿ   ಪಾತ್ರೊಡು ನಟಿಸಾದೆರ್. ಮೂಲ ಚಿತ್ರೊಡು  ರಂಜೀತಾ ಕೌರ್ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದಿನ ಪಾತ್ರೊನು  ಅನನ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದೆರ್.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2019 ಟ್, ಅನನ್ಯ ಪಾಂಡೆ ಅಲೌಕಿಕ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಖಾಲಿ ಪೀಲಿಗ್ ಆದ್  ಪ್ರಧಾನ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣೊನು ಪ್ರಾರಂಭ ಮಂತೆರ್. ಉಂದು 2018 ದ  ತೆಲುಗು ಬಾಸೆದ  ಭಯಾನಕ ಚಿತ್ರ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿವಾಲಾ ಚಿತ್ರೊದ ರಿಮೇಕ್ ಆತುಂಡು.

## ಇತರೇ ಕೆಲಸೊಲು
2019 ಟ್, ಸಾಮಾಜಿಕೊ ಮಾಧ್ಯಮ ಪೋಡಿಗೆ ಕಟ್ಟಾವುನ ಬಗ್ಗೆ  ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸರೆ, ನಕಾರಾತ್ಮಕತೆ ಪಂಡ ನೆಗೆಟೀವ್ ಯೋಚನೆ ಲೆನ್ ಪೂರಾ ತಡೆಯರೆ  ಬುಕ್ಕೊ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಸಮುದಾಯನು  ನಿರ್ಮಿಸರೆ ಅನನ್ಯ  ಪಾಂಡೆ ಸೋ ಪಾಸಿಟಿವ್ ಪನ್ಪಿನ  ಉಪಕ್ರಮೊನು  ಪ್ರಾರಂಭ ಮಂತೆರ್.
ಅರೆನ ಈ  ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ, ವೋಗ್ ಇಂಡಿಯಾ ಅರೆಗ್  2019ದ   ವೋಗ್ ವುಮೆನ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಡ್  ವರ್ಷೊದ ಯುವ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿನು ಕೊರ್ದು ಮಾನದಿಗೆ ಮಂದೆರ್.

2019 ದ  ಎಕನಾಮಿಕ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಡು, ಈ ಯೋಜನೆಗ್  ವರ್ಷೊದ ಇನಿಶಿಯೇಟಿವ್ ಪಂದ್ ಪುದರ್ ದೀಯೆರ್.

## ಅನನ್ಯಾ ಪಾಂಡೆ ಬುಕ್ಕೊ ಆದಿತ್ಯ

ಈ ಶುಕ್ರವಾರ, ಅನನ್ಯಾ ಪಾಂಡೆ ಬುಕ್ಕೊ ಆದಿತ್ಯ ಸ್ಕಾಟ್ ಐವೇರ್‌ಗಾದ್ ಅಕಲೆನ  ಇತ್ತೆದ  ಚಿತ್ರೀಕರಣೊದ ಫೋಟೋಲೆನ್ ಪೂರಾ ಪೊರೆರ್ಡಾಲಾ  ಪಟ್ಟೊಂಧದೆರ್. ಕರಿನ ರಡ್ಡ್  ವರ್ಷೊಡ್ದು ಬ್ರಾಂಡ್‌ದ  ಪ್ರಚಾರೊಡು  ಅನನ್ಯಾ ಪಾಂಡೆನ  ಒಟ್ಟುಗು ಇತ್ತುದು ತೊಜೋಂದು ಇತ್ತಿನ  ಪೊರ್ಲುದ  ನಟೆ ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ್ ಮಲ್ಹೋತ್ರಾ ಅರೆನ್  ಆದಿತ್ಯ ಬದಲಾವಣೆ ಮಂದೆರ್. ಅನನ್ಯಾ ಪಾಂಡೆ ಬುಕ್ಕೊ  ಆದಿತ್ಯ ಸ್ಕಾಟ್ ಐವೇರ್‌ದ ಇತ್ತೀಚೆದ  ಸಂಗ್ರಹೊನು  ಪ್ರದರ್ಶಿಸುನ ಅಕಲ ಸುರುತ  ಫೋಟೋಡು  ನೇರಳೆ ನೋಟೊಡು  ಬುಕ್ಕೊ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಸ್ಟೇಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಸನ್‌ಗ್ಲಾಸ್‌ಡ್  ತೋಜುದು ಬೈದೆರ್.

## ಚಿತ್ರೊಲು

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಸ್ತ್ರೀವಾದೊ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾನಪದೊ 2024
ವರ್ಗೊ:ಪೊಂಜೊವುಲು
ಕುಕ್ಕುದ ಪಚ್ಚೊಡಿ

**ಕುಕ್ಕುದ ಪಚ್ಚೊಡಿ** ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಪರ್ಂದ್ದಿನ ಕಾಟ್ ಕುಕ್ಕುನು ಗಲಸ್ ದ್ ಮಲ್ಪಿನ ಕಜಿಪು. ಉಂದೆಕ್ಕ್ ಕುಕ್ಕುದ ಚಂಡುರ್ಲಿ ಪಂಡ್ದ್ಲಾ ಪುದರುಂಡು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಉಂದು ತುಲುನಾಡ್ ದ ಇಲ್ಲ ಇಲ್ಲಡ್ ಕುಕ್ಕು ಪರುಂದುನ ಸಮಯೊಡು ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಪರ್ಂದ್ ಕುಕ್ಕುನು ಕಡೆಯಿನ ಅರೆಪ್ಪುಗು ಬೆರಸ್‍ದ್ ಸುಲಬೊಡು ಮಲ್ಪುನ ಕಜಿಪು ಉಂದು. ಚಂಡುರ್ಲಿ ಮಲ್ಪರೆ ಕಾಯಿ ಕುಕ್ಕುನು ಗಲಸುಜೆರ್. 
## ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆಡ್ ಕುರ್ಲುಪಚ್ಚೊಡಿ
* ಇಂಗ್ಲಿಸ್ ಡ್ - ಮ್ಯಾಂಗೊ ಚಂಡುರ್ಲಿ, ಮ್ಯಾಂಗೊ ಕರಿ.

## ಬೋಡಾಯ್ನ ಸಾಮಾನುಲು
* ಪರ್ಂದ್ ಕುಕ್ಕು.
* 1 ನೀರುಳ್ಳಿ, ಹದೊತ್ತ(ಸನ್ನ ಮೂರೊಡು)
* ನಾಲ್ ಗರಿ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ.
* ಬೇವಿರೆ
* ಒಂಜಿ ಕಪ್ ತಾರಾಯಿ.
* ಉಪ್ಪು (ರುಚಿಗ್ ಬೊಡಾಯ್ನಾತ್)
* ಒಗ್ಗರನೆಗ್ ಬೋಡಾದ್ ದಾಸಿಮಿ (ಕಾಲ್ ಚಮ್ಚ)
## ಮಲ್ಪುನ ವಿದಾನೊ
ಸುರುಕಾದ್ ಪರ್ಂದ್ ದಿನ ಕುಕ್ಕುನು ದೆಕ್ಕ್ ದ್ ಅವೆತ್ತ ಚೂಲಿನ್ ದೆತ್ ದ್ ಒಣಜಿ ಬಾಜನಡ್ ಪಾರ್ದ್ ಕುಕ್ಕುದ ಚೋಲಿ ಅಂಚನೆ ಕುಕ್ಕುದ ಕೊರಂಟ್ ನ್ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಪೊಜೆಂಕೊಡು. ಕೊರಂಟ್ ಡ್ ಪತಿದಿನ ಮಸ ಬುಡ್ಪುಮಡು. ಅವೆರ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ತಾರಾಯಿಗ್ ನಾಲ್ ಅರಿ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ, ಕಾಲ್ ಚಮ್ಚ ಪಜ್ಜಿ ದಾಸಿಮಿ, ಬೇವಿರೆ ಪಾರ್ದ್ ಅರೆಪ್ಪು ಕಡೆವೊಡು. ಕಡೆಯಿನ ಅರೆಪ್ಪುನು ಕುಕ್ಕುಗ್ ಪಾರ್ದ್ ಬೆರಸೊಡು. ಅವೆರ್ದ್ ಬುಕ್ಕ ರುಚಿಗ್ ಬೋಡಾಯಿನಾತ್ ಉಪ್ಪು ಪಾರ್ದ್ ಒಂಜಿ ನೀರುಳ್ಳಿ ನ್ ಸನ್ನನೆ ಮುರ್ದ್ ಪಾರ್ದ್ ಬೆರಸೊಡು. ಅವೆರ್ದ್ ಬುಕ್ಕ ಬೇವಿರೆ, ದಾಸೆಮಿ, ರಡ್ಡ್ ಅರಿ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಪಾರ್ದ್ ಒಗ್ಗರಣೆ ಕೊರೊಡು. ಈತ್ ಮಿಶ್ರಣೊನು ಕೊದಿಪಾವಂದೆ ಅಂಚನೆ ನುಪ್ಪುದೊಟ್ಟುಗೆ ತಿನೊಲಿ ಅತ್ತ್ಂಡ ಕೊದಿಪಾದ್ಲಾ ಒಣಸ್ ಮಲ್ಪೊಲಿ.
## ಗಾದೆ
* "ಬೂತೊಡ್ದು ಮಿತ್ತ್ ಬೋತೊ ಪಂಜುರ್ಲಿ:ಕೈಪುಡ್ದು ಮಿತ್ತ್ ಕೈಪ್ಪು ಚಂಡುರ್ಲಿ"

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತೆನಸ್
ಅದಿತಿ ಶರ್ಮಾ (ನಟಿ)

**ಅದಿತಿ ಶರ್ಮಾ** ಅದಿತಿ ಶರ್ಮಾ ಒರ್ತಿ ಭಾರತದ ದೂರದರ್ಶೊನ ಬುಕ್ಕೊ ಚಲನಚಿತ್ರೊದ ನಟಿ. ಇಂಬೆರ್ ಅಂಡ್ ಟಿವಿದ ಗಂಗಾ ಧಾರವಾಹಿಡ್ ಗಂಗಾ ಶುಕ್ಲಾ  ಬುಕ್ಕೊ ಕಲರ್ಸ್ ಟಿವಿದ ಸಿಲ್ಸಿಲಾ ಬದಲ್ತೇ ರಿಶ್ತೋಂದ  ಧಾರವಾಹಿಡ್ ಮೌಲಿ ಪಾತ್ರವಹಿಸಾದ್ ಆ ನಟನೆಗ್ ಆರ್ ಹೆಸರುವಾಸಿ ಆತೆರ್.

## ವೃತ್ತಿ ಜೀವನೊ
2004ಟ್ ಝೀ ಟಿವಿಡ್ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನೊ ಆಯಿನ ಇಂಡಿಯಾಸ್ ಬೆಸ್ಟ್ ಸಿನೆಸ್ಟಾರ್ಸ್ ಕಿ ಖೋಜ್ ಪನ್ಪಿನ ಪ್ರತಿಭೊ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊದ ವಿಜೇತರಾದ್ ಇತ್ತೆರ್. ಟಾಟಾ ಸ್ಕೈ, ಡೊಮಿನೊಸ್ ಪಿಜ್ಜಾ, ಕೋಲ್ಗೇಟ್, ಫೇರ್ ಅಂಡ್ ಲವ್ಲಿ, ಪ್ಯಾರಾಚೂಟ್ ಆಯಿಲ್, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ, ಸ್ಟೇಫ್ರೀ, ತನೀಶ್ಕ್, ಮೂವ್, ಡಾಬರ್ ಹನಿ, ತಾಜಾ ಟೀ, ಬ್ರಿಟಾನಿಯಾ, ರಿಲಯನ್ಸ್ ಬುಕ್ಕೊ  ಟಾಟಾ ವೆಂಚರ್
ಅವೆತೋ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಬ್ರಾಂಡ್‌ದ ಜಾಹೀರಾತುಡು ಆರ್  ರೂಪದರ್ಶಿ ಆದ್ ತೋಜುದು ಬೈದೆರ್. 2015 ಡ್ದ್  2017 ಮುಟ್ಟ ಶರ್ಮಾ, ಅಂಡ್ ಟಿವಿದ ಗಂಗಾ ಶುಕ್ಲಾ ಪಾತ್ರೊನು ನಿರ್ಮಹಿಸಿದು ಇತ್ತೆರ್. 2018 ಡ್ದ್ 2019 ದ ಮುಟ್ಟ, ಆರ್  ಕಲರ್ಸ್ ಟಿವಿದ ಸಿಲ್ಸಿಲಾ ಬದಲ್ತೇ ರಿಶ್ತೋನ್ ಕಾ ಧಾರವಾಹಿಡ್ ಶಕ್ತಿ ಅರೋರಾ ಬುಕ್ಕೊ ದೃಷ್ಟಿ ಧಾಮಿನ ಜೊತೆಯಾದ್ ಮೌಲಿ ಪಾತ್ರೊಡು ನಟಿಸಾದೆರ್.

## ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನೊ
ಅದಿತಿ ಶರ್ಮಾ 1983 ಆಗಸ್ಟ್ 24  ತಾನಿ, ಲಕ್ನೌಡು  ಡಾ.ದೇವಿಂದರ್ ದೇವ್ ಶರ್ಮಾ ಬುಕ್ಕೊ ಅನಿಲಾ ಶರ್ಮಾ ದಂಪತಿಗ್ ಪೊಣ್ಣು ಬಾಲೆ ಆದ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್. ಅರೆಗ್  ಒರ್ತಿ ಒಪ್ಪ ಪುಟ್ಟು ದಿನ  ತಂಗಡಿ, ಶ್ವೇತಾ ಶರ್ಮಾ ಬುಕ್ಕೊ  ಒರಿ ಒಪ್ಪ. ಪುಟ್ಟುದಿನ ತಗೆ  ಭಾವ್ಯಾ ಶರ್ಮಾ ಉಲ್ಲೆರ್.
ಇಂಬೆರ್ ದೆಹಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊದ ಲಕ್ನೌದ ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ಕಾಲೇಜುಡು ಬಿ.ಕಾಂ ಅಧ್ಯಯೊನ ಮುಗಿಸಾದೆರ್. ಸರ್ವಾರ್ ಅಹುಜಾ ಆರೆನ್ 30 ನವೆಂಬರ್ 2014 ದಾನೀ ಮದಿಮೆ ಆಯೇರ್.ಅಕಲೆನ ಸುಶ್ರುತ ಭೇಟಿ 2004 ಝೀ ಸಿನಿ ಸ್ಟಾರ್ಸ್ ಕಿ ಖೋಜ್ ಪ್ರದರ್ಶೊನ 2004ಟ್ ಆದು ಇತ್ತುಂಡು. ಬುಕ್ಕೊ ಅಕುಲು ರಡ್ಡ್ ಜನೊಲ ಒಟ್ಟಾದ್  ಪ್ರದರ್ಶೊನನ್ ಗೆಂದುದಿತ್ತೆರ್.

## ಸಿನೆಮೊಲು

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಸ್ತ್ರೀವಾದೊ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾನಪದೊ 2024
ವರ್ಗೊ:ಪೊಂಜೊವುಲು
ಮುಗ್ದಾ ಚಾಪೇಕರ್ (ನಟಿ)

**ಮುಗ್ದಾ ಚಾಪೇಕರ್** ಮೇರ್ ಒರ್ತಿ ಭಾರತೀಯ ನಟಿ. ಮೇರ್ ಎಚ್ಚಾದ್ ಹಿಂದಿ ದಾರವಾಹಿಲೆಡ್ ಬುಕ್ಕ ಮರಾಠಿ ದಾರವಾಹಿ - ಸಿನಿಮೊಲೆಡ್ ನಟನೆ ಮಲ್ತ್ ದೆರ್. ಸ್ಟಾರ್ ಪ್ಲಸ್ ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾರವಾಹಿ ಆಯಿನ *ಧಾರ್ತಿ ಕಾ ವೀರ್ ಯೋಧಾ ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಚೌಹಾನ್* ಡ್ ರಾಜಕುಮಾರಿ ಸಂಯೋಗಿತಾನ ಪಾತ್ರೊಗ್ ಬುಕ್ಕ ಕುಮ್ ಕುಮ್ ಭಾಗ್ಯ ದಾರವಾಹಿಡ್ ಪ್ರಾಚಿ ಅರೋರಾ ಪಾತ್ರೊಗಾದ್  ಪುಗಾಋfಮೆನ್ ಪಡೆತೆರ್.
ಮೇರ್ 2006 ನೇ ಇಸವಿಡ್ "ಕ್ಯಾ ಮುಜ್ಸೆ ದೋಸ್ತಿ ಕರೋಗೆ" ಸಿನಿಮೊದ ಮೂಲಕ ಸಿನಿಮೊರಂಗೊಗ್ ಕಾರ್ ದೀಯೆರ್. ಅಂಚನೆ ಮೇರ್ *ದಿ ಸೈಲೆನ್ಸ್* ಚಿತ್ರೊಡ್ಲಾ ಬೇಲೆ ಮಲ್ದೆರ್.
## ವೃತ್ತಿ ಜೀವನೊ
ಮುಗ್ದಾ ಚಾಪೇಕರ್ ಮೇರ್ ಸುರೂತ ಸರ್ತಿ ಬಾಲ ಕಲಾವಿದೆಯಾದ್ *ಆಜ್ಮಾಯಿಶ್*ಸಿನಿಮೊಡ್ ನಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅವೆರ್ದ್ ಬುಕ್ಕ 2001 ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಮೇರ್  *ಜೂನಿಯರ್ ಜಿ* ದಾರವಾಹಿಡ್ ಶೆಲ್ಲಿ ಪನ್ಪಿನ ಪಾತ್ರೊಡ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್.ಚಾಪೇಕರ್ 2006 ನೇ ಇಸವಿಡ್ "ಕ್ಯಾ ಮುಜ್ಸೆ ದೋಸ್ತಿ ಕರೋಗೆ" ಸಿನಿಮೊದ ಮೂಲಕ ಸಿನಿಮೊಲೆಡ್ಲಾ ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಮೇರ್ ತನ್ನ ಸುರೂತ ಪ್ರಮುಕ ಪಾತ್ರೊನ್ ಸ್ಟಾರ್ ಪ್ಲಸ್ ದ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸರಣಿ *ಧಾರ್ತಿ ಕಾ ವೀರ್ ಯೋಧಾ ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಚೌಹಾನ್* ಡ್ ರಾಜಕುಮಾರಿ ಸಂಯೋಗಿತಾ ನ ಪಾತ್ರೊನ್ ಮಲ್ತೆರ್.

## ಮದಿಮೆ
ಮುಗ್ದಾ ಮೇರ್ 14 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2016 ನೇ ತಾರೀಕ್ ಗ್ ತನ್ನ *ಸತ್ರಂಗಿ ಸಸುರಾಲ್* ದಾರವಾಹಿದ ಸಹ ನಟೆ ರವೀಶ್ ದೇಸಾಯಿನ್ ಮದಿಮೆ ಆಯೆರ್.

## ಸಿನಿಮೊಲು

### ದಾರವಾಹಿಲು

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಪೊಂಜೊವುಲು
ವರ್ಗೊ:ಸ್ತ್ರೀವಾದೊ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾನಪದೊ 2024
ಮುಂಚಿದ ಗಟ್ಟಿ

**ಮುಂಚಿದ ಗಟ್ಟಿ** ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ತುಡರ್ ಪರ್ಬೊದಪಗ ಮಲ್ಪಿನ ತೆನಸ್. ಮುಂಚಿದ ಗಟ್ಟಿ ಪಂಡ್ಂಡ ಕೆಂಪುದ ಪರ್ಂದ್ ಮುಂಚಿ ಬುಕ್ಕ ಬೆಲ್ಲನ್ ಗಲಸ್‍ದ್ ಮಲ್ಪಿನ ತೆನಸ್. ಉಂದೆನ್ ಎಚ್ಚಾದ್ ಜೈನೆರೆನ ಇಲ್ಲಡ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
## ಬೋಡಾಯ್ನ ಸಾಮಾನುಲು
* ಬ್ಯಾಡ್ಗಿ ಮುಂಚಿ(ಕೆಂಪು ಉದ್ದದ ಮುಂಚಿ) - 40 ಗ್ರಾಂ
* ಕುದ್ಯದ ಮುಂಚಿ - 10 ಗ್ರಾಂ
* ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ - 25 ಗ್ರಾಂ
* ಬೆಲ್ಲ - 75ಜಿರಾಂ
* ಪುನ್ಕೆ ಪುಲಿ - 20 Gms
* ಉಪ್ಪು - ರುಚಿಗ್ ಬೋಡಾಯ್ನಾತ್
* ತಾರಾಯಿದ ಎಣ್ಣೆ - 25ML
* ನೀರ್ - ೧/೨ ಕಪ್
## ಬೆತೆ ಪುದರುಲು
* ಮೆಣಸಿನ ಗಟ್ಟಿ (ಕನ್ನಡೊಡ್)
* ರೆಡ್ ಚಿಲ್ಲಿ ಡಿಪ್(ಇಂಗ್ಲಿಸ್ ಡ್)

## ಮಲ್ಪುನ ವಿದಾನೊ
ಒಂಜಿ ಬಾಣಲೆಡ್ ಮುಂಚಿನ್ ಎಣ್ಣೆ ಪಾರ್ದ್ ಪೊದ್ಪೊಡು. ಮುಂಚಿ ಚಪ್ಪೆ ಆಯ್ ಬುಕ್ಕೊ ಚೋಲಿ ಗಯದಿನ ಐನಾಜಿ ಅರಿ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ, ಚೀಪೆಗ್ ಬೋಡಾಯ್ನಾತ್ ಬೆಲ್ಲ, ಪುಲಿ ಬೋಡಾಯ್ನಾತ್ ಪುನ್ಕೆದ ಪುಲಿ, ರುಚಿಗ್ ಬೋಡಾಯ್ನಾತ್ ಉಪ್ಪು ಪಾರ್ದ್ ಸುರುಕು ನೀರ್ ಪಾಡಂದೆ ಕಡೆವೊಡು. ಅವೆರ್ದ್ ಬುಕ್ಕ ಕುಡೊರ ಅರ್ದ ಕಪ್ ನೀರ್ ಪಾರ್ದ್ ಕುಡೊರ ಕಡೆವೊಡು. ಕಡೆಯಿನ ಮಿಶ್ರಣೊನು ಬೊಗೊನಿಡ್ ಪಾರ್ದ್ ಅರ್ದ ಚಮ್ಚದಾತ್ ತಾರೆದೆಣ್ಣೆ ಪಾರ್ದ್ ಮಗುಪ್ಪೊಡು. ಈ ಮಿಶ್ರಣೊಗು ಮುಂಚಿದ ಗಟ್ಟಿಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತೆನಸ್
ವರ್ಗೊ:ತುಳುವೆರೆ ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲು
ದೋಸೆ

ದೋಸೆ ದಕ್ಶಿಣ ಕನ್ನಡದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ತೆನಸ್ಸ್ ಉಂದೆಟ್ಟ್ ಮಸ್ತ್ ವಿದೊಕುಲು ಉಂಡು
# ತುಪ್ಪ ದೋಸೆ 
# ನೀರ್ ದೋಸೆ 
  
#  ರವೆ ದೋಸೆ 

# ರಾಗಿ ದೋಸೆ 
# ಗೋಧಿ ದೋಸೆ 
# ಪಾಲಾಕ್  ದೋಸೆ 
# ಓಪನ್ ದೋಸೆ 
# ಅಡೆ ದೋಸೆ 
# ಮೈದಾ ಮಸಾಲ ದೋಸೆ   
# ಪನ್ನೀರ್ ದೋಸೆ

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ಗಾಲವ

**ಗಾಲವ** ಮಹರ್ಷಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರೆರೆನ ಪ್ರಿಯ ಶಿಷ್ಯೆ. ಗುರುಕುಲೊಟ್ಟು ಗುರು ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರೆರೆನ ಸೇವೆ ಮಲ್ತೊಂದು ವೇದ ವಿದ್ಯೆದ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆ. ವಿದ್ಯೆ ಕಲ್ತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಆಶ್ರಮ ಬುಡ್ಪುನ ಪೊರ್ತುಡು ಗುರುಕ್ಲೆಡ ಇರೆಗ್ ಗುರುದಕ್ಷಿಣೆ ದಾಯ್ತ ಕೊರೊಡು ಕೇನ್ನಗ, ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರೆರ್ ಪಂಡಿನ ವಿಚಿತ್ರವಾಯಿನ ಗುರುದಕ್ಷಿಣೆನ್ ಕೊರ್ರಗಾದ್ ಲೋಕೊರ್ಮೆ ಸುತ್ತುದು ಕಡೆಕ್ ಗುರುದಕ್ಷಿಣೆ ಕೊರ್ನ ಒರಿ ಮಹಾತ್ಮೆ ಗಾಲವೆ.
## ಕತೆ
ಗಾಲವನ ಕತೆ ಮಹಾಭಾರತದ ಉದ್ಯೋಗ ಪರ್ವದ ೧೦೪-೧೨೧ನೇ ಅದ್ಯಾಯೊಡು ಬರ್ಪುಂಡು. ವರ, ಮುನಿ ಧರ್ಮೆ ಮಹರ್ಷಿ ವಸಿಷ್ಟೆರೆನ ರೂಪೊಡು ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ಆಶ್ರಮೊಗು ಬರ್ಪೆ.
ಶ್ರೀ

**ಶ್ರೀ** ಒಂಜಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪದೊ. ಉಂದು ಐಶ್ವರ್ಯ ಆರೋಗ್ಯ ಸೂಚಕ ಪದೊ. ಪುದರ್‌ದ ಎದುರುಡ್ ಗಳಸುವರ್.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವಂಶವೃಕ್ಷ(ಕಾದಂಬರಿ)

**ವಂಶವೃಕ್ಷ** ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆದ ಬರಹಗಾರೆ, ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ, ಚಿಂತಕೆರ್ ಎಸ್.ಎಲ್.ಭೈರಪ್ಪೆರ್ 1965ಡ್ ಬರೆತಿನ ಒಂಜಿ ಕಾದಂಬರಿ. ಈ ಕಾದಂಬರಿ 1966ಡ್ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಗೆಂದಿಂಡ್. ಉಂದುವೇ ಕಾದಂಬರಿನ್ ಆಧರಿಸಾದ್ ಬಿವಿ ಕಾರಂತೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡೆರ್ ಕಾದಂಬರಿದ ಪುದರ್‌ಡೆ ಒಂಜಿ ಸಿನಿಮಾ ಮಲ್ತೆರ್. ಆ ಸಿನೆಮಾಗ್ಲಾ ೧೯ನೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲೇಸ್‌ಡ್ ಎಡ್ಡೆಂತಿನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಚಿತ್ರ ಬುಕ್ಕೊ ಎಡ್ಡೆ ನಿರ್ದೇಶನೊಗು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ  ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಿಕ್ಕಿಂಡ್. ಈ ಕಾದಂಬರಿ ಮೋಕೆ ಬುಕ್ಕೊ ಅಯಿತ ನಷ್ಟ, ದುರಂತ ಬುಕ್ಕೊ ಗೆಲುವುದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅನ್ವೇಷಣೆ, ಬುಕ್ಕೊ ಉಂದು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬುಕ್ಕೊ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಒಳನೋಟೊಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರಾದ್ ಉಂಡು.
## ಕಾದಂಬರಿತ ಕತೆ
ಜೀವನದ ಮೂಲೊನು ಅನ್ವೇಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಕಾದಂಬರಿ ವಂಸ ವೃಕ್ಷ. ಜೀವನದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಬುಕ್ಕೊ ಸಂಕೀರ್ಣ ಆಧಾರೊಲೆಗ್ ಆಳವಾದ್ ಪೋದು ಬಲವಾದ್ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ, ತಾತ್ವಿಕ ಬುಕ್ಕೊ ಮಾನವೀಯ ಅಂಶೊಲೆನ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ್ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಕಾದಂಬರಿ ವಂಶಾವಳಿ. ಈ ಕಾದಂಬರಿಡ್ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆ, ವಿಧವೆ ಪುನರ್ವಿವಾಹ, ಪುನರ್ವಿವಾಹ, ಪ್ರೀತಿ, ಬಾಧ್ಯತೆ ಇಂಚ ಪೂರಾ ಕಾದಂಬರಿಕಾರೆರ್ ಮುಲ್ಪ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೬೫ ಭಾರತೊಡು ವಿಧವೆಲೆನ ಪುನರ್ವಿವಾಹ ಮೂಂಕು ಮುರಿಪುನ ಕಾಲೊಡು ಈ ಕಾದಂಬರಿನ್ ಬರೆಯೆರ್. ಮುಲ್ಪ ಬರ್ಪಿನ ಪಾತ್ರೊಲು ಸಮಾಜೊದ ಬಂಧೊನು ಮುರಿದ್ ಪೊಸ ಜೀವನೊನು ಸುರು ಮಲ್ಪುವೆರ್. [೫]
## ಅನುವಾದ
ವಂಶವೃಕ್ಷ ಕಾದಂಬರಿ ತೆಲುಗು, ಮರಾಠಿ, ಹಿಂದಿ, ಉರ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬಾಸೆಲೆಗ್ ಅನುವಾದ ಆತ್ಂಡ್.
## ಬೊಮ್ಮನ
೧೯೬೬ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಈ ಕಾದಂಬರಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಬೊಮ್ಮನೊನು ಗೆಂದಿಂಡ್.
## ಸಿನೆಮಾ
ವಂಶವೃಕ್ಷ ಕಾದಂಬರಿನ್ ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆಡ್ ವಂಶವೃಕ್ಷ ಪುದರ್‍ಡೆ ರಡ್ಡ್ ಸಿನಿಮಾ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಸಿನೆಮಾ ೧೯೭೧ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಬುಡ್ಕಡೆ ಆಂಡ್. ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡ್ ಬುಕ್ಕ ಬಿ ವಿ ಕಾರಂತೆರ್ ಈ ಸಿನೆಮಾಗ್ ನಿರ್ದೇಸಕೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಕನ್ನಡ ಸಿನೆಮದ ಪುಗರ್ತೆದ ನಟೆ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ್ ಈ ಸಿನಿಮದ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ಸಿನೆಮ ಜಗತ್ತ್‌ಡ್ ಕಾರ್ ದಿಯೆರ್. ಅಂಚನೆ, ತೆಲುಗು ಬಾಸೆಡ್ ವಂಶವೃಕ್ಷಮ್ ಪುದರ್‌ಡ್ ಸಿನೆಮ ೧೯೭೨ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಬುಡ್ಕಡೆ ಆಂಡ್. ಸಟ್ಟಿರಾಜ ಲಕ್ಷ್ಮಿನಾರಾಯಣ(ಬಾಪು) ಈ ಸಿನೆಮನ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಾದೆರ್. ಇಂದೆಟ್ ಹಿಂದಿ ಸಿನೆಮದ ಪುಗರ್ತೆದ ನಟೆ ಅನಿಲ್ ಕಪೂರ್ ನಟಿಸಾದ್ ಇತ್ತೆರ್. ಈ ಚಿತ್ರೊನು ಹಿಂದಿ ಬಾಸೆಗ್ ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ೧೯೮೬ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಪ್ಯಾರ್ ಕಾ ಸಿಂದೂರ್ ಪುದರ್‌ಡ್ ಬುಡ್ಕಡೆ ಮಲ್ತೆರ್.
## ಉಲ್ಲೇಕ
ಪಣಂಬೂರು ಕಡಲಬರಿ

**ಪಣಂಬೂರು ಕಡಲಬರಿ** ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಕುಡ್ಲದ ಪಂಟೇಡ್ ಉಂಡು.

## ಉಲ್ಲೆಕೋಲು
ಕಜಿಪು

**ಕಜಿಪು** ಪಂಡ ವನಸ್ಸ್ ಉನ್ನಗ ನುಪ್ಪುಗು ಬೆರಸದ್ ತಿನಿಯೆರೆ ಬೋಡಾದ್ ಮಲ್ಪುನಂಚಿನ ಒಂಜಿ ರೀತಿದ ತೆನಸ್ಸ್.ನುಪ್ಪುಲ ಕಜಿಪುಲ ಇತ್ತ್ಂಡನೇ ಅವೆನ್ ವನಸ್ಸ್ ಪನ್ಪೆರ್.ಬಜಿ ನುಪ್ಪು ಮಾತ್ರ ತಿನಿಯೆರೆ ಆಪುಜಿ ಒವ್ವಾಂಡಲ ಒಂಜಿ ಬಗೆತ ಕಜಿಪು ಉಪ್ಪೊಡು.ಕಜಿಪುಲೆಡ್ ಮಸ್ತ್ ವಿಧೊಕುಲು ಉಂಡು.
## ಸಾರ್
ಸಾರ್ ಪಂಡ ಒಂತೆ  ನೀರಾದ್ ಉಪ್ಪುನ  ಕಜಿಪು. ಪದೆಂಗಿದ ನೀರ್,ಪುನರ್ಪುಳಿತ ಚೋಳಿದ ನೀರ್,ತೊಗರಿ ಬೇಳೆ ಬೆಯಿಪಾಯಿನ ನೀರ್‌ಗ್ ಕಾಯಿ ಮುಣ್ಚಿ ನೀರುಳ್ಳಿ ಪಾಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ಒಗ್ಗರಣೆ ಪಾಡ್ದ್ ಮಲ್ಪುನಂಚಿನ ಒಂಜಿ ರೀತಿದ ಕಜಿಪು
## ಸಾಂಬಾರ್
ಸಾಂಬಾರ್ ಮಲ್ಪುನೆಂಚ  ಪಂಡ, ಮಾತ ನಮೂನೆದ ತರಕಾರಿ ಅಂಚನೆ ತೊಗರಿ ಬೇಳೆಲ ಪಾಡ್ದ್ ಬೆಯಿಪಾದ್  ಅವೆಕ್ ಮಸಾಲೆ ವಸ್ತುಲಾಯಿನ ಮುಣ್ಚಿ,ಎಡ್ಡೆ ಮುಣ್ಚಿ ಜೀರಿಗೆ,ಮೆಂತೆ,ಪುಳಿ ಮಾತೆನ್ಲ ಕಡೆದ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಪೊಡಿ ಮಲ್ತ್ ಪಾಡ್ಡ್ ಕೊದಿಪಾದ್ ಬೇಸೊಪ್ಪುದ ಒಗ್ಗರಣೆ ಕೊರೊಡು.ಬೋಡಿತ್ತ್ಂಡ ಕಡೆನಗ ತಾರಾಯಿದ ಪೂಲ ಪಾಡೊಲಿ,ಇಜ್ಜಿಂಡ ತೊಗರಿ ಬೇಳೆನೆ ಜಾಸ್ತಿ ಪಾಡ್ದ್ ಮನ್ಪೊಲಿ 
## ಕೊದ್ದೆಲ್
ಕೊದ್ದೆಲ್‌ಗ್ ಒವ್ವಾಂಡಲ ಒಂಜಿ ಬಗೆತ ತರಕಾರಿ ದೆತ್ತೊಂದು ಅವೆನ್ ಮೂರ್ದು ಬೆಯಿಪಾದ್ ಅಯಿಕ್ ಮುಣ್ಚಿ ಜೀರಿಗೆ,ಮೆಂತೆ,ಪುಳಿ,ತಾರಾಯಿದ ಪೂ ಮಾತೆನ್ಲ ಕಡೆದ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಪೊಡಿ ಮಲ್ತ್ ಪಾಡ್ಡ್ ಕೊದಿಪಾದ್ ಬೇಸೊಪ್ಪುದ ಒಗ್ಗರಣೆ ಕೊರೊಡು
## ಬೋಲು ಕೊದ್ದೆಲ್
ಬೋಲು ಕೊದ್ದೆಲ್ ಪಂಡ ಒವ್ವಾಂಡಲ ಒಂಜಿ ತರಕಾರಿನ್ ಕಾಯಿ ಮುಂಚಿನ್ ಮೂರ್ದ್ ಪಾಡ್ದ್ ಬೇಯಿಪಾದ್ ಅಯಿಕ್ ಪುಳಿತ ನೀರ್,ಉಪ್ಪು ಪಾಡ್ಡ್ ಪಿರಲ ಚೂರು ಕೊದಿಯದ್ ಬೇಸೊಪ್ಪುದ ಒಗ್ಗರಣೆ ಕೊರೊಡು
## ಪುಳಿ ಕಜಿಪು
ಒವ್ವಾಂಡಲ ಒಂಜಿ ಬಗೆತ ತರಕಾರಿ ದೆತ್ತೊಂದು ಅವೆನ್ ಮೂರ್ದು ಅವೆತ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕಾಯಿ ಮುಣ್ಚಿಲ ಮೂರ್ದು ಪಾಡ್ದ್  ಬೆಯಿಪಾದ್ ಉಪ್ಪು ಪಾಡ್ದ್ ಎಡ್ಡೆ ಬೆಯಿಪಾದ್ ಕಡೆಕ್ (ಒಂತೆ ) ಬೋಡಾಪಿನಾತ್ ಅಳೆ ಕೂಟುದ್ ಬೇಸೊಪ್ಪುದ ಒಗ್ಗರಣೆ ಕೊರೊಡು
## ಉಪ್ಪುಕರಿ
ಉಪ್ಪುಕರಿ ಮಲ್ಪುನ ಕ್ರಮ ತರಕಾರಿನ್ ಸಣ್ಣ ಕೊಚ್ಚಿದ್ ಉಪ್ಪು ಪಾಡ್ದ್ ಬೆಯಿಪಾದ್, ಬೇಸೊಪ್ಪುದ ಒಗ್ಗರಣೆ ಕೊರ್ದು ಮೇಲ್‌ಡ್ದ್ ಚೂರು ತಾರಾಯಿದ ಪೂ ಬಿರ್ಕೊಡು
## ಆಜದಿನ
ತರಕಾರಿನ್ ಸಣ್ಣ ಕೊಚ್ಚಿದ್ ಚೂರು ನೀರ್ ಪಾಡ್ಡ್, ಉಪ್ಪುಲ ಪಾಡ್ದ್ ಬೆಯಿಯೆರೆ ದೀವೊಡು,ಅವೆಕ್ ಮಸಾಲೆ ವಸ್ತುಲಾಯಿನ ಮುಣ್ಚಿ, ಜೀರಿಗೆ,ಬೆಳ್ಳುಲ್ಲಿ,ಪುಳಿ,ತಾರಾಯಿದ ಪೂ ಮಾತೆನ್ಲ ಕಡೆದ್ ಪಾಡ್ದ್  ಎಡ್ಡೆ ಕೊದಿಯನಗ ನೀರ್ ಮಾತ ಆಜಿದ್ ಆಜದಿನ ಕಜಿಪು ತಯಾರಾಪುಂಡು
## ಮೆಣಸ್ಸ್ ಕಾಯಿ
ಮೇನಸ್ಕಾಯಿ ಮಲ್ಪುನಾಂಚಿನ ತರಕಾರಿ ಪಂಡ ಕುಕ್ಕು, ಪರಂಗೆಳಕಾಯಿ, ಕಂಚೋಳ್, ಅವೆನ್ ಬೇಯಿಪಾದ್ ಐಕೆ ವಂತೆ ಬೆಲ್ಲ, ಪುಳಿತ ನೀರ್ ಸೇರದ್, ಮುಂಚಿ, ಮೆತ್ತೆ, ಉರ್ದುದ ಬೇಳೆ, ಕೊತ್ತಂಬರಿ, ಜೀರಿಗೆ, ಬೇಸೊಪ್ಪು, ಪುರೆನ್ಲ ಎಣ್ಣೆಡ್ ಪೊತುದು ಐನ್ ಕಡೆದ್ 
ಪಾಡ್ದ್ ಐಕ್ ಒಗ್ಗರಣೆ ಕೊರೊಡು ಮುಂಚಿ, ಸಾಸೆಮಿ, ಬೇಸೊಪ್ಪು ದ 
## ಅವಿಲ್

ವರ್ಗೊ:ತೆನಸ್
ಪಾಜೇವು

**ಪಾಜೇವು** ಒಂಜಿ ಜಾತಿದ ಕಾಟ್ ದಯ್ಯಿ.ಉಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ, ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ,ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಲೆಡ್, ಮಲೆನಾಡ್‌ದ ಪ್ರದೇಶಲೆಡ್ ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಕಾಡ್ದ ಬದಿಟ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ದೆತ್ತ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನಾಮ ಟ್ರೀಮ ಓರಿಯಂಟ್ಯಾಲಿಸ್. ಇದೆನ್ ಕೆಲವು ಮರ್ದ್ ಲೆಡ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುಬೆರ್.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಸಸ್ಯೊಲು
ಪಾಂಡೇಲು

**ಪಾಂಡೇಲು** ಪನ್ಪಿನ ದಯ್ಯಿ ***ಗ್ಲೈಕೊಸ್ಮಿಸ್ ಪೆಂಟಾಫಿಲ್ಲಾ*** ಪನ್ಪಿನ ರುಟೇಸಿಯ ಕುಟುಂಬದ ಪೂ ಬುಡ್ಪಿ ದಯ್ಯಿ, ಇಂದೆನ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾತ್  **ಆರೆಂಜ್‌ಬೆರಿ** ಬುಕ್ಕೊ **ಜಿನ್ ಬೆರ್ರಿ** ಪಂಡ್‍ದ್
ಪನ್ಪೆರ್. ಉಂದು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ ಬುಕ್ಕೊ ಉತ್ತರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾಡ್ ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು.ನಮನ ಊರುದ ಘಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಡ್ಲಾ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಇಂದೆನ್ ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆಡ್ **ಗುರುಪಾಡೆ** ಪಂಡ್‍ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.

## ಚಿತ್ರೊಲು

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಸಸ್ಯೊಲು
ಮೆತ್ತೆ ಗಂಜಿ

**ಮೆತ್ತೆ ಗಂಜಿ** ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಒಂದು ತೆನಸ್. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಆಟಿ (ಆಷಾಢ) ತಿಂಗೊಳ್ದ ಅಮಾಸೆದಾನಿ ಮೆತ್ತೆ ಗಂಜಿ ಮಾಲ್ತ್‌ದ್ ತಿನ್ಪುನ ಕ್ರಮೊ ಉಂಡು. ಮರ್ದಾದ್ ಪರ್ಪುನ  ಆಟಿ ಅಮಾಸೆದ ಕಸಾಯೊ ಸರ್ರೊಗ್ ಉಸ್ಣೊ ಮಾಲ್ಪುಂಡು.  ಇಂದೆನ್ ತಡೆಯರ ಮೆತ್ತೆ ಗಂಜಿನ್ ಪಾಳೆದ ಮರ್ದ್ ಪರ್ದಾದ್ ತಿನ್ಪೆರ್.  ಆಟಿ ಅಮಾಸೆ ಮಾತ್ರೊ ಅತ್ತಂದೆ ಬೇತೆ ದಿನೊಲ ಮೆತ್ತೆ ಗಂಜಿ ತಿನ್ಪೆರ್.  ಉಂದೊಂಜಿ ಜುವೊಗು ಪುಸ್ಟಿ ಕೊರ್ಪುನ ತೆನಸ್.

## ಬೇತೆ ಬಾಸೆಡ್ ಮೆತ್ತೆ ಪದೊ
*ತುಳು - ಮೆತ್ತೆ ಗಂಜಿ
* ಕನ್ನಡ - ಮೆಂತೆ ಗಂಜಿ
* ಇಂಗ್ಲಿಸ್ - ಫೆನುಗ್ರೀಕ್ ಪೋರಿಡ್ಜ್ 
* ಮಲಯಾಳಂಡು - ಉಲುವ ಕಂಜಿ/ಕರ್ಕಿಡಕ ಕಂಜಿ 
*ಕೊಂಕಣಿ - ಅಟ್ವಲ್
* ಅರೆಬಾಸೆ - ಮೆಂತೆಗೆಂಜಿ

## ಮೆತ್ತೆ ಗಂಜಿ ಮಾಲ್ಪುನ ಕ್ರಮೊ
ಒಂತೆ ಅರಿತೊಟ್ಟುಗೆ ಒಂಜಿ ಚವುಂಟುದಾತ್ ಮೆತ್ತೆದರಿನ್ ಬೆಯ್ಪದ್, ಕಡೆದ್ ತಾರಾಯಿದೊಟ್ಟುಗು ಬಿರಾವೊಡು.  ಉಪ್ಪು ಸೇರಾವೊನೊಲಿ.  ಕೆಲವು ಕಡೆಟ್ ಬೆಲ್ಲೊನ್ಲಾ ಸೇರಾವೊನ್ನ ಕ್ರಮೊ ಉಂಡು.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಆಟಿ ತಿಂಗೊಳು
ಆಟಿಕುಲ್ಲುನೆ

**ಆಟಿದ ಕುಲ್ಲುನೆ** ಸೌರಮಾನೊದ ನಾಲೆನೆ ತಿಂಗೊಲು ಆಟಿಡ್ ಈ ಕ್ರಮ ಆಚರಣೆಡ್ ಉಂಡು.  ಉತ್ತರಾಯನೊ ಕರಿದ್ ದಕ್ಷಿಣಾಯನೊದ ಈ ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲುಡು ಕೀರಿಕುಟ್ಟ್‌ದ ಬರ್ಪುಂಡು.  ಈ ಬರ್ಸೊಗು ಭೂಮಿ ಪೂರಾ ಪರ್ಂದ್‌ದ್ ಪೋಪುಂಡು.  ಆಟಿಡ್ ಭೂಮಿ ಸೀತೊ ಏರ್ದಿಪ್ಪುಂಡು.  ಇಂದೆಕಾತ್ರೊ ಒಂಜಾತ್ ನಿಸೇದೊ, ಆಟಿಕುಲ್ಲುನೆದ ಪುದರ್ಡ್ ಆಟಿಡ್ ಇಸೇಸೊಡ್ ಆಪುಂಡು.

### ಆಟಿ ಕುಲ್ಯರ ಲೆತೊಂದು ಪೋಪುನೆ
ಪೊಸ ಮದಿಮ್ಮಾಲೆ ಸುರತ್ತ ಆಟಿಗ್ ಅಪ್ಪೆ ಇಲ್ಲಡೆಗ್ ಅಪ್ಪೆ ಇಲ್ಲ್ದಕ್ಲ್ ಪೋದು ಲೆತ್ತೊಂದು ಬರ್ಪುನ ಕ್ರಮ.   ಮದಿಮ್ಮಾಲೆನ್ ದಾಯೆ ಇಲ್ಲಡೆ ಲೆತೊಂದು ಬರ್ಪುನೆ?   ಆಟಿಕುಲ್ಲುನೆಂದ್ ದಾಯೆ ಪನ್ಪೆರ್?  ಇಂಚಪೂರ ಪ್ರಶ‍್ನೆಲು ಲಕ್ಕುವೊ.

## ಆಟಿ ಸಮ್ಮನೊ
ಆಟಿ ಕುಲ್ಯರ ಬತ್ತ್‌ನ ಮಗಳೆನ್ ಕಂಡಾನಿ ಇಲ್ಲಡೆ ಲೆತೊಂದ್ ಪೋಪುನ ಕ್ರಮೊ ಉಂಡು.  ಅಪಗ ಕೊರಾಂದಿ ಸಮ್ಮನೊ ಕೊರೊಡುಂದು ಪನ್ಪೆರ್.  ಕಬಿತಡ್ ಇಂಚೊಂಜಿ ಪಾತೆರೊ ಉಂಡು, **ಬರಾಂದಿ ಬಿನ್ನೆರ್ ಬತ್ತೆರ್ ಮಗ ಸೇಸೊ ಕೊರಾಂದಿ ಸಮ್ಮನೊ ಕೊರೊಡಾಂಡೆ**.

### ಆಟಿದ ನಂಬಿಕೆಲು
ಆಟಿಡ್ ಪೊಣ್ಣು ಬಾಲೆ ಮದಿಮಾಲ್ ಆಂಡ ಅನಿಷ್ಠ ಪನ್ಪಿ ನಂಬೊಲಿಕೆ ಉಂಡು.  ಆಟಿಡ್ ಮದಿಮಲಾಯಿನ ಪೊಣ್ಣಗ್, ಸೀಕ್‌ದ ಜೋಕುಲೆಗ್, ಗೊಡ್ಡು ಪೆತ್ತಗ್, ಫಲಕೊರಂದಿ ತಾರೆಗ್ ಬುಕ್ಕೊ ಸಂತತಿ ಆವಂದಿ ಪೊಂಜೋವುಲೆಗ್ ಆಟಿ ಕಳೆಂಜಡ ತರೆಕ್ಕ್ ನೀರ್ ಮೈಪದ್ ಕಳೆಂಜಗ್ ದಾನೊ ಕೊರ್ಂಡ ಆ ಅನಿಷ್ಠ ಕಳೆಯುಂಡು, ಜೋಕುಲಾಪುಂಡು ಪಲ ದಿಂಜಿದ್ ಉರ್ಕರುಂಡು ಪನ್ಪಿ ನಂಬಿಕೆಲ ತುಳುನಾಡ್‌ಡ್ ಆಟಿಕಳೆಂಜ ಪಾಡ್ದಾನೊಡು ಬರ್ಪುಂಡು.

### ಆಟಿದ ಗಾದೆಲು
# ಆಟಿಡ್ ಪೆದ್ದುನ ಬಾಲೆ ಪೊಣ್ಣು  
# ಆಟಿಡ್ ಕಂಡನಿ ಬುಡೆದಿ ಒಟ್ಟೂಗೆ ಇಪ್ಪರೆ ಆವಂದ್

### ಆಟಿದ ಕತ್ತಲೆ
ಆಟಿದ ಸಮಯೊಡು ಮಿನ್ಪುರಿ ಬರ್ಪುಂಡು.  ಕರೆಂಟ್ ಇದ್ಯಾಂದಿ ಇಲ್ಲ್ದ ಸುತ್ತುಡೆ ಮಿನ್ಪರಿದ ಬೊಲ್ಪು ಅಪಾಪಗ ಮಿಂಚುಂಡು.  ಅಯಿತ ನಡುಟ್ ಕರ್ಗುಡ ಕತ್ತಲೆ ಬರ್ಪುಂಡು.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ
ವರ್ಗೊ:ತುಳು ತಿಂಗೊಲು
ಆಟಿದ ಅಗೆಲ್

**ಆಟಿ** ತುಳುತ ೧೨ ತಿಂಗೊಲುಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಉಂದು ತುಳುತ ನಾಲನೆ ತಿಂಗೊಲು. ಪಗ್ಗುದ ದೊಂಬು, ಬೇಸ್ಯದ ಬೆಪ್ಪು, ಕಾರ್ತ್ಯೊಲುದ ಬರ್ಸನ್ ಮುಗಿತ್‌ದ್ ಕಾರ್ ದೀಪುನ ತಿಂಗೊಲು ಬರ್ಸ ದೊಂಬುದ ಬೆರಕೆಡ್ ಬತ್ತಿ ಸೀಕ್ ಸಂಕಟೊಲೆಗ್ ಜನೊಕುಲು ತನ್ಕುಲೆ ಸರ‍್ರೊನು ಒಡ್ಡುನ ತಿಂಗೊಲು. ಅವ್ವೇ ಆಟಿ.

## ಅಗೆಲ್‌ದ ಅರ್ತೊ
ದೈವೊಲೆ ಅಂಚನೆ ಗುರುಕಾರ್ನೇರೆನ ಪ್ರೀತಿಗಾದ್ ಉನ್ಪು, ಮೇಲೋಗರೊ ಕೆಲವು ಸರ್ತಿ ಮಾಸೊ ಇಂಚಿತ್ತಿನೆನ್ ಬಾರೆದ ಇರೆಟ್ ಬಲಸ್ದ್ ಮಲ್ಪುನ ಆಚರಣೆ.   ತುಳುಟು ಅಗೆಲ್ ಬಲಸುನೆಕ್ ಇಡೆ ಬಲಸುನೆ, ಪಸಾರ್ನೆ/ಪಸರ್ನೆ ಬಲಸುನೆ ಪನ್ಪೆರ್.

## ಅಗೆಲ್ದ ವಿದೊ
* ಆಟಿ ಅಗೆಲ್ 
* ಜೈನ ಅಗೆಲ್ 
* ಪದಿನಾಜಿ ಅಗೆಲ್

## ಅಗೆಲ್ದ ಬಗೆಟ್ ಗಾದೆ
* ಆಟಿದ ಅಗೆಲ್ ಸೋಣದ ಕೋಲ. (ಕರ್ಕಟ ಮಾಸದ ಅಗೆಲು ಸಿಂಹ ಮಾಸದ ಕೋಲ)

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಆಟಿ ತಿಂಗೊಳು
ಅಲೆತ್ತ ಮಂತ್

**ಅಲೆತ್ತ ಮಂತ್** ಅವ್ವೊಂಜಿ ಮರಟ್ ಮಲ್ತಿನ ವಸ್ತ್. ಉಂದೆನ್ ಅಲೆ ತುಳಿಪ್ಪೆರೆ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುನೆಡ್ದಾತ್ರ ಅಯಿಕ್ ಅಲೆತ್ತ್ ಮಂತ್ ಪಂದ್ ಪುದರ್ ಆಂಡ್.

## ಸ್ವರೂಪ
ಒಂಜಿ ಮರತ್ ತುಂಡುನು ಉರುಟು ಚಟ್ಟೆಗ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಚೆಂಡ್‌ದ ಲೆಕ್ಕೊನೆ  ಕೊಯಿದ್ ಮಿತ್ತ್ ಭಾಗೊ ಬುಕ್ಕೊ ಅಡಿ ಬಾಗೊನು ಚಟ್ಟೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.ಆಂಚ ಕೊಯಿದ್ ಆಯಿಬುಕ್ಕೊ ಅವೆತ್ ಮಿತ್ತ್ ತಜಪ್ಪು ಕೆತ್ತ್‌ವೆರ್ ಪಂಡ ಅಲೆ ತುಳಿಪುನಗ ಆ ತಜಪ್ಪುಲು ಅಲೆನ್ ಸರಿಯಾದ್ ಹಾಕ್‌ದ್ ಕೊರ್ಪ. ಮಿತ್ತ್ ಪುಡೆಟ್ ಒಂಜಿ ಒಟ್ಟೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಅವೆಕ್ ಒಂಜಿ ಉರುಟುಗು ಕೊಯಿನ ಒಂಜಿ ಫೀಟ್ ಉದ್ದದ ಕೋಲು ತಿಕ್ಕವೆರ್

## ಅಲೆತ್ತ ಮಂತ್‌ದ್ ಉಪಯೋಗ
* ಅಲೆ ತುಳಿಪೆರೆ: ಪೇರ್‌ಗ್ ಪೆರ್ಪು ಪಾಡ್ದ್ ಕೊಜಪು ಆಪುಂಡು.ಆ ಕೊಜಪು ಅಲೆ ಆವೊಡಾಂಡ ಅಯಿಕ್ ಮಂತ್‌ಡ್ ತುಳಿಪೊಡು ಅಪಗ ಅಯಿಟ್ ಇತ್ತಿನ ನೈತ ಅಂಶ ಮಾತ ಮಿತ್ತ್ ಒಂದುಂಡು ಅವೆನ್ ಮೇಲ್‌ಡ್ದ್ ದೆತ್ತ್ಂಡ ಅಲೆ ಒರಿದ್ ತಿಕ್ಕ್ಂಡು
* ಬಾಲೆದ ನುಪ್ಪು ನೊಲೆಪೆರೆ: ಬಾಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪಿನ ನುಪ್ಪು ಗಟ್ಟಿ ಉಪ್ಪೆರೆ ಬಲ್ಲಿ ಅಯಿನ್ ಮೆದು ಮಲ್ಪೆರೆ ಮಂತ್‌ದ ಸಹಾಯೋಡು ನೊಲೆಪುವೆರ್
* ಬೇಳೆ ತುಳಿಪೆರೆ; ತೊಗರಿ ಬೇಳೆದ ತೊವ್ವೆ ಮಲ್ಪುನಗ ಬೆಯಿಪಾಯಿನ ಬೇಳೇನ್ ಒಗ್ಗರಣೆ ಪಾಡುನೆಕ್ ದುಂಬು ಚೂರು ನೊಲೆಪೊಡಾಪುಂಡು.ನೊಲೆಪೆರೆ ಪಾತ್ರೊಡಿತ್ತಿನ ಬೇಳೆಗ್ ಈ ಮಂತ್‌ನ್ ಪಾಡ್ದ್ ಎಡ್ಡೆ ರಡ್ಡ್ ಸರ್ತಿ ತಿರ್ಗಾಂಡ ಬೇಳೆ ಪೊಡಿ ಆಪುಂಡು

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ಆಜಾದಿನ ಗುಜ್ಜೆ ಕಡ್ಲೆ

**[[ಗುಜ್ಜೆ]]** ಪಂಡ ಪೆಲಕಾಯಿದ ಮರಟ್ಟ್ ಆಪಿನ ಲತ್ತ್ ಕಾಯಿಗ್ ಗುಜ್ಜೆ ಪನ್ಪೆರ್‌. ಪರ್ಂದ್ ಪೆಲಕಾಯಿ ತಿನಿಯೆರೆ ಭಾರಿ ರುಚಿ ಅಂಚನೆ ಅವೆಟ್ ಅರೋಗ್ಯೊ ಬೋಡಾಪಿನ ಎಡ್ಡೆ ಸತ್ವಲ ಉಂಡು. ಪೆಲತ್ತ ಮರಟ್ಟ್ ಅಪಿನಾ ಕಾಯಿನ್ ಕಲ್ಲಿ, ಕಲ್ಲಿಗೆ, ಗುಜ್ಜೆ, ಪೆಲಕಾಯಿ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಕಲ್ಲಿಗೆಡ್ದ್ ಚೂರು ಮಲ್ಲ ಆಯಿನ ಕಾಯಿನ್ ಗುಜ್ಜೆ ಪನ್ಪೆರ್'ಅವೆತ್ ಕಜಿಪುಗು ಗುಜ್ಜೆದ ಕಜಿಪು ಪನ್ಪೆರ್.ಅವೆಕ್ ಕಡ್ಲೆ ಬಿರದ್ ಮಲ್ತ್ಂಡ ಅಜಾದಿನ ಗುಜ್ಜೆ ಕಡ್ಲೆ ಕಜಿಪು  ಆಪುಂಡು

## ಗುಜ್ಜೆ ಆಜಾಯೆರೆ ಬೋಡಾಯಿನ ವಸ್ತುಲು
ಗುಜ್ಜೆ ಸರೀರೊಗು ಎಡ್ಡೆ ಗುಜ್ಜೆ ಅಜಾಯೆರೆ ಗಳಸುನ ಮಸಾಲೆ ವಸ್ತುಲು ಸರೀರೊಗು ಎಡ್ದೆ ಸತ್ವ ಕೊರ್ಪುಂಡು
ಕುಮ್ಟೆ ಮುಣ್ಚಿ
ಜೀರಿಗೆ
ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ
ಪುಳಿ
ತಾರಾಯಿ
ಮೆಂತೆ
ಕೊತ್ತಂಬರಿ
ಬೇಸೊಪ್ಪು

## ಗುಜ್ಜೆ ಆಜಾದಿನ ಮಲ್ಪುನ ವಿಧಾನೊ
ಪೆಲಕಾಯಿದ ಗುಜ್ಜೆನ್ ಚೋಲಿ ದೆತ್ತ್‌ದ್ ಮೂರ್ದ್ ಚೂರು ನೀರ್ ಸೇರ್ಸಾದ್ ಬೆಯಿಪಾವವೊಡು. ಬೆಯಿತಿ ಚೂರು ಪೊರ್ತು ಚವುಲಿ ಆಯೆರೆ ಬುಡೊಡು ಬುಕ್ಕೊ ಅವೆನ್ ಚೂರು ಕಡೆಪಿನ ಕಲ್ಲ್‌ಡ್ ಪಾಡ್ದ್ ಗುದ್ದುದ್ ಪೊಡಿ ಮಲ್ಪೊಡು. ಬುಕ್ಕೊ ದಿಕ್ಕೆಲ್‌ಡ್ ಒಂಜಿ ಬಣಲೆ ದೀದ್ ಚೂರು ಎಣ್ಣೆ ಪಾಡ್ದ್ ಒಗ್ಗರಣೆಗ್ ದಾಸೆಮಿ ಪಾಡೊಡು ದಾಸೆಮಿ ಪಟ ಪಟ ಪುಡನಗ ಒಂಜಿ ರಡ್ಡ್ ಕುಮ್ಟೆ ಮುಣ್ಚಿ ಕಿನ್ಕ್‌ದ್ ಪಾಡೊಡು ಪಿರ ಪೊಡಿ ಮಲ್ತ್ ದೀನ ಗುಜ್ಜೆನ್ ಪಾಡ್ದ್ ಚೂರು ನೀರ್ ಪಾಡ್ದ್  ಕಡೆಯಿನ ಅರೆಪುನು ಪಂಡ ಜೀರಿಗೆ, ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ, ಮೆಂತೆ, ಕೊತ್ತಂಬರಿ, ಬೇಸೊಪ್ಪು, ಕುಮ್ಟೆ ಮುಂಚಿ, ಉಂದೆನ್ ಮಾತ ಬಣಲೆಡ್ ಚೂರು ಎಣ್ಣೆ ಪಾಡ್ದ್  ಪೊವೊಪೊಡು ಅವೆನ್ ಮಾತ ಚೂರು ಪುಳಿ ಸೇರಾದ್ ಸಣ್ಣ ಪೊಡಿ ಮಲ್ಪೊಡು ಬುಕ್ಕೊ ಪಿರೆಯಿನ ತಾರಾಯಿ ಪಾಡ್ದ್ ಚೂರು ತಿರ್ಗಾದ್  ಅರೆಪು ಮಲ್ಪೊಡು. ಉಂದೆನ್  ಬಿರದ್ ನೀರ್ದ ಪಸೆ ಆಜಿನೆ ಮುಟ್ಟ ಕೈಲ್‌ಡ್ ತಿರ್ಗಾವೊಂದು ಉಪ್ಪೊಡು. ಎಡ್ಡೆ ಕುದಿದ್ ಆಜಿದಾನಗ ಜಾದ್ ದೀವೊಡು

## ಗುಜ್ಜೆ ಕಡ್ಲೆ ಅಜಾದಿನ
ಪೆಲಕಾಯಿದ ಗುಜ್ಜೆನ್ ಚೋಲಿ ದೆತ್ತ್‌ದ್ ಸಣ್ಣ ಕೊಚ್ಚಿದ್ ಬೊದೆಲೆರೆ ಪಾಡಿನ ಕಪ್ಪು ಕಡ್ಲೆನ ಸೇರ್ಸಾದ್ ಪಾಡ್ದ್ ಚೂರು ನೀರ್ ಪಾಡ್ದ್  ಪೊರ್ಲು ಬೈಪಾವೊಡು ಅವೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಜೀರಿಗೆ, ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ, ಮೆಂತೆ, ಕೊತ್ತಂಬರಿ ಬೇಸೊಪ್ಪು, ಕುಮ್ಟೆ ಮುಣ್ಚಿ, ಉಂದೆನ್ ಮಾತ ಬಣಲೆಡ್ ಚೂರು ಎಣ್ಣೆ ಪಾಡ್ದ್  ಪೊವೊಪೊಡು ಅವೆನ್ ಮಾತ ಚೂರು ಪುಳಿ ಸೇರಾದ್ ಸಣ್ಣ ಪೊಡಿ ಮಲ್ಪೊಡು ಬುಕ್ಕೊ ಪಿರೆಯಿನ ತಾರಾಯಿ ಪಾಡ್ದ್ ಚೂರು ತಿರ್ಗಾದ್ ಪೊಡಿ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಅವೆನ್ ಬೆಯಿಪಾಯಿನ ಕಡ್ಡೆ ಗುಜ್ಜೆಗ್ ಪಾಡ್ದ್ ದಿಕ್ಕೆಲ್ ದೀದ್ ಎಡ್ಡೆ ಮಗ್ತ್‌ದ್ ಬೆಯಿಪಾದ್ ಬೇಸೊಪ್ಪುದ ಒಗ್ಗರಣೆ ಕೊರ್ಂಡ ಗುಜ್ಜೆ ಕಡ್ಲೆ ಅಜಾದಿನ ತಿನರ ತಯಾರ್ ಆಪುಂಡು.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ಕಣಿಲೆ ಕಡ್ಲೆ

**ಕಣಿಲೆ ಕಡ್ಲೆ** ಪಂಡ ಕಣಿಲೆಲ ಕಡ್ಲೆಲ ಪಾಡ್ದ್ ಮಲ್ತಿನ ಕಜಿಪು. ಕಣಿಲೆ ಪಂಡ ಬೆದ್ರ್‌ದ ತೆಗ್ರ್.ಬೆದ್ರ್‌ದ ಪುಂಡೆಲ್‌ದ ಮುದೆಲ್ಡ್ ಮರಿಯಲೊಗು ದಯಿಕ್ಕುಲು ಪುಟ್ಯರೆ ಮುಂಗೆದಲೆಕ್ಕ ಬರ್ಪುಂಡು ಐಕ್ ಕಣಿಲೆ ಪಂಡ್ದ್  ಪನ್ಪೆರ್. (ಲತ್ತ್ ಬೆದ್‍ರ್). ಕಣಿಲೆನ್ ಕನ್ನಡೊಡು ಕಳಲೆ ಪನ್ಪೆರ್, ಇಂಗ್ಲಿಷ್‍ಡ್ *Bamboo shoot*, ಕನಿಲೆದ ತೆಗ್‌ರ್ ಪನ್ಪರ್. ಬೆದ್ರ್ದ ತೆಗ್‍ರ್ ಕೊಯಿದ್ ಅಟಿಲ್‍ಡ್ ಉಪಯೋಗ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಕಣಿಲೆಡ್ ಮರ್ದ್‌ದ ಸತ್ವ ಉಪ್ಪುನೆರ್ದಾತ್ರ ಆಟಿ ತಿಂಗೊಳುಡು ಜಾಸ್ತಿಯಾದ್ ಅಟಿಲ್‍ಡ್ ಉಂದೆನ್ ಗಳಸುವೆರ್. ಬೆದ್ರ್ದ ಪುಂಡೆಲ್‍ಡ್ ಇತ್ತಿನ ಅಯಿನ ತೆಗ್‍ರ್ ಕಿನ್ಯ ಉಪ್ಪುನಗನೆ ಕೊಯ್ಯೊಡು ಜಾಸ್ತಿ ಉದ್ದ ಆನಗ ಕಣಿಲೆ ಬುಲೆದ್ ತಿನರೆಗ್ ಆಪುಜಿ. ಜಾಸ್ತಿ ಪಂಡ ಒಂಜಿ ಒಂಜರೆ ಫೀಟ್ ದಾತ್ ಉದ್ದ ಆಪುನೆಗ್ ದುಂಬೆ ಕೊಯಿಂಡ ಎಡ್ಡೆ.

## ಕಣಿಲೆ ಕಡ್ಲೆ ಮಲ್ಪುನ ಕ್ರಮ
ಕಣಿಲೆ ಮಿತ್ತ್ದ ಚೋಲಿನ್ ದೆತ್ತ್ದ್ ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ  ತುಂಡು ತುಂಡು ಮೂರ್ದ್ ಮೂಜಿ ದಿನ ಮುಟ್ಟ ನೀರ್ಡ್ ಪಾಡ್ದ್ ದೀವೊಡು.ದಿನಾಲ ತುಂಡುನು ದೆಕ್ದ್ ಐತಾ ನೀರ್ನ್ ಬದಲ್ಪೊಡು. ಅಪಗ  ಐಟ್ ಇತ್ತಿನ ಕೈಪೆ  ಅಂಶ  ಬುಡ್ಪುಂಡು. ಆಜಾವು ನೆರ್ದ್  ೬-೭ ಗಂಟೆರ್ದ್ ದುಂಬು ಪದೆಂಗಿ ಆತಂಡ ಕಡ್ಲೆನ್ ನೀರ್ಡ್ ಪಾಡ್ದ್ ದೀವೊಡು. ಬುಕ್ಕೊ  ಬಾಣಲೆ ದೆತೊನ್ದ್ ಐಕ್ ಎಣ್ಣೆ ಪಾಡ್ದ್ ಉರ್ದುದ    ಬೇಳೆ, ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ, ಸಾಸೆಮಿ, ಬೇವು ಸೊಪ್ಪು, ನೀರುಳ್ಳಿ ಪಾಡ್ದ್  ಒಗ್ಗರಣೆ ದೀವೊಡು.ಐಕ್  ಕಣಿಲೆ, ಕಡ್ಲೆ, ದೆಕ್ದ್ ಪಾಡ್ದ್ ಐನ್ ಅಡಿಮೆಲ್ ಮಗ್ರತ್ದ್,ಚೂರು ನೀರ್ ಪಾಡ್ದ್  ರುಚಿಕ್ ಉಪ್ಪುಲ ಪಾಡ್ದ್ ೨೦ ನಿಮಿಷ ಬೇಯೆರೆ ದೀವೊಡು.
ಕಣಿಲೆ ಪಂಡ ಮಾತೆರೆಗ್ಲಾ,ಐಟ್ಲಾ  ಮಲ್ನಾಡು ಬುಕ್ಕೊ ಕರಾವಳಿ ದಕುಲೆಗ್  ಬಾಯ್ಡ್  ನೀರ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಕಣಿಲೆ ಪಂಡ ಬೆದ್ರ್ದ ತೆಗ್ರ್.ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲುಡು ಜನೊಕುಲು ಕಣಿಲೆನ್ ನಾಡೊಂದ್ ಕಾಡ್ಡೆ ಪುರಾ ತಿರ್ಗುವೆರ್.ಕಣಿಲೆ ತಿಕ್ನ್ಡ   ಐತ ಬಗೆ ಬಗೆತ ತೆನಸ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
## ಬೊಡಾಯಿನ ಎಚ್ಚರೊ
ಕಣಿಲೆ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುನಗ ಜಾಗ್ರತೆ ಬೊಡು. ಉಂದೆಟ್ ಸಯಾನೋಜೆನಿಕ್ ಗ್ಲೈಕೋಸೈಡ್ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಸ ಇಪ್ಪುಂಡು, ಕಣಿಲೆದ ಪಿದಾಯಿತ ಚೊಲಿ ದೆತ್ತ್‌ದ್ ತೆಲುಪುಟು ಕೊಯಿತ್ ನೀರ್ಗ್ ಪಾಡೊಡು. ಪರಪುನ ನೀರ್‌ಡ್ ಅವೆನ್ ರಡ್ಡ್ ದಿನ. ಇಲ್ಲಡ್ ಬೇತೆ ಪಾತ್ರೊಲೆಟ್ ದೀಂಡ ನಾಲ್ ದಿನ ನೀರ್‌ಡ್ ದಿಡೊಡು. ನೀರ್ ನ್ ದಿನೊಲ ಬದಲಾಪೊವೊಡು.

## ಪೋಷಾಕಾಂಸೊ
ಉಂದು ಸಕ್ಕರೆ ಕಾಯಿಲೆ ರೋಗಿಲೆಗ್ ಎಡ್ಡೆ ತೆನಸ್. ಉಂದೆಟ್ ಪ್ರೋಟೀನ್, ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್, ಖನಿಜೊಲು, ನಾರ್ ಜಾಸ್ತಿ ಉಪ್ಪುಂಡು ಬುಕ್ಕೊ ಚರ್ಬಿ, ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಕಮ್ಮಿ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಕರುಳು ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಮಸ್ಯೆಲೆಗ್ ಉಂದು ಒಂಜಿ ಮರ್ದ್.

## ಮರ್ದ್
*ಸಕ್ಕರೆ ಕಾಯಿಲೆಗ್ ಬಾರಿ ಎಡ್ಡೆ.
*ಕನಿಲೆದ ಉಪ್ಪಡ್ ಜೀರ್ಣೊಗು ಎಡ್ಡೆ; ಬಡವು ಉಂಡು ಮಲ್ಪುಂಡು

## ಪಾತೆರೊ
ಕಣಿಲೆ ಪೋಳ್ಲೆಕ್ಕೊ ರಾವಣನ್ ಪೋಳ್ತಡಕ್ತಾಳೆನ್ ಪೆರಪ ಕೊಂಡ್ರುನೇಟಲ.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತೆನಸ್
ವರ್ಗೊ:ತುಳುವೆರೆ ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲು
ಪುರ್ನಪುಲಿ

**ಪುರ್ನಪುಲಿ** ನ್ ಕನ್ನಡೊಡು  **ಮುರುಗಲ ಹಣ್ಣು,** ಇಂಗ್ಲೀಶ್ ಡ್ **ಕೋಕಮ್** ಪಂದ್ ಲ ಪನ್ಪೇರ್.  ಉಂದೆತ ಬುಳೆ ಭಾರತೊದ ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶೊದ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಕಾಡುಲೆಡ್ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾದ್ ಬುಳೆಯಂದು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಉಂದೆತ ಉಗಮ ಸ್ಥಾನೊ ನಮ್ಮ ಭಾರತೊನೇ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾದ್  ಉಂದೆನ್  *ಗಾರ್ಸಿನಿಯಾ ಇಂಡಿಕ* ಪಂದ್ ಪುದರ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ಸಸ್ಯ ಲೋಕೊದ **ಗಟ್ಟಿಫೆರೆ** ಕುಟುಂಬೊಗ್ ಸೇರಿದುಂಡು. ಉಂದು ಆಯಿನಾತ್ ಬೇಗೋ ೧೦-೧೫ ಮೀ. ಎತ್ತರೊಗ್  ಬುಳೆಯುನ ಗಡಸು ಮರ ಆದುಂಡು.

## ಉಲ್ಲೆಕೋಲು

ವರ್ಗೊ:ಪರ್ಂದ್‍
ತಜಂಕ್ ವಡೆ

ತಜಂಕ್‌ದ ವಡೆ ಉಂದು ಒಂಜಿ ಆಟಿದ ತೆನಸ್. ತಜಂಕ್‌ದ ತಪ್ಪು ಪಾಡ್ದ್ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಬಗೆತ ತೆನಸ್‌ಗ್ **ತಜಂಕ್ ವಡೆ** ಪನ್ಪೆರ್.ತಜಂಕ್ ಪಂಡ ಒಂಜಿ ಬಗೆತ ದಯಿ. **ತೊಜಂಕ್‌** ಉಂದೆನ್ ಕೆಲವೆರ್ **[[ತಜಂಕ್ ತಪ್ಪು|ತಜಂಕ್]]**, ಸಜಂಕ್, ಅಜಂಕ್, ಪನ್ಪೆರ್. ತಜಂಕ್ ಒಂಜಿ ದಯಿ. ಉಂದು ಬರ್ಸ ಬರ್ಪಿನ ಕಾಲೊಡು ತನ್ನಾತೆಗೆ ಪಡಿಲ್ ಇತ್ತಿನ ಜಾಗೊಡು ಕೊಡಿದ್ ಬುಲೆವುಂಡು.. ಈ ತಪ್ಪುನು ಪಾಡ್ದ್ ವಡೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.ಉಂದು
ತಗತೆ ಸೊಪ್ಪು ಪನ್ಪಿನವು  ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌‌ಡ್ Cassia Tora ಅಥವಾ Senna Tora ಪನ್ಪೆರ್. ಉಂದು ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಮರಿಯಲೊಡು  ಮೈದಾನ್‌ಡ್  ಅತ್ತ್ಂಡ ಮಾರ್ಗದ ಬರಿಟ್ ಕಾಟ್ ದಯಿತಂಚ  ಬಳಪುಂಡು. ಉಂದು ಭಾರಿ ಉಪಯೋಗ ಇತ್ತಿನ  ದಯಿ ಉಂದೆನ್ ಸಸಾರ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಆಂಡ ಉಂದೆಟ್ ಮರ್ದ್‌ದ ಸತ್ವ ಜಾಸ್ತಿ ಉಂಡು ಉಂದೆತ ಇರೆ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತಂದೆ ಬಿತ್ತ್‌ಲ ಆಯುರ್ವೇದಡ್ ಜಾಸ್ತಿಯಾದ್ ಗಳಸುವೆರ್.
## ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪುದರುಲು
# ಕನ್ನಡ: ಚಗ್ತೆ ಸೊಪ್ಪು
# ಕೊಂಕಣಿ: ತೈಕುಳೊ
# ಬ್ಯಾರಿ ಬಾಸೆ: ತಗಲೆ
# ಹಿಂದಿ: ಚಾಕ್ ವಾಡ್

## ತಜಂಕ್ ದಯಿತ ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್

ಉಂದು ಒಂಜಿ ನಮುನೆದ ಪಚ್ಚೆ ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ ತಪ್ಪುದ ದಯಿ.ಉಂದು ಬಿತ್ತ್ ಬೂರ್ದು ತನ್ನಾತೆಗೆ ಕೊಡಿತ್‌ದ್ ದಯಿ ಆಪುಂಡು. ಸಾದಿ ಬರಿಟ್, ಜಾಲ ಬರಿಟ್, ಇಂಚ ಪೂರಾ ಕಡೆಟ್‍ಲ ಜಾಸ್ತಿ ಬುಲೆಪುಂಡು. ಉಂದೆತ ಉದ್ದ ೧-೫ ಅಡಿಕೋಲು ಮುಟ್ಟ ಎತ್ತರೊ ಬುಲೆಪ್ಪುಂಡು. ಮರ್ಯಯಲಡ್ ಮಂಜೊಲ್ ಪೂ ಬುಡ್ಪುಂಡು. ಉಂದೆಟ್ ಒಂತೆ ಮರ್ದುದ ಗುನೊ ಉಂಡು.ಉಂದೆನ್ ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲುಡು ಜಾಸ್ತಿ ಕಜಿಪು ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಸೇವನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್

## [[ತಜಂಕ್]] ವಡೆ
ತಜಂಕ್ ಇರೆಟ್ ಮಸ್ತ್ ನಮೂನೆದ ತೆನಸ್ಸ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ತಜಂಕ್ ಆಜಾಯಿನ, ತಜಂಕ್ ಪತ್ರೊಡೆ, ತಜಂಕ್ ವಡೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೋಡಾಯಿನ ವಸ್ತುಲು
ತಜಂಕ್‌ದ ತಪ್ಪು
ದೋಸೆದ (ಬೊಳಂತೆ) ಅರಿ 
ಕಡ್ಲೆ ಬೇಳೆ - 
ಕುಮ್ಟೆ ಮುಣ್ಚಿ- 
ಉಪ್ಪು
ಹಿಂಗ್ 
ಪುಳಿ - 
ತಾರಾಯಿದ ಪಿರೆ -
ಈರುಳ್ಳಿ -

## ಮಲ್ಪುನವಿಧಾನ
ಅರಿ ಬುಕ್ಕೊ  ಬೇಳೆನ್ ದೆಕ್ಕ್‌ದ್ 3 ಗಂಟೆಗಳ ಬೊದ್‌ಲೆರೆ ದೀವೊಡು.ಬೊದ್‌ಲಿ ಬುಕ್ಕೊ ಚೂರು ನೀರು ಸೇರಾದ್ ಸಣ್ಣ ರವಾತ ಲೆಕ್ಕ ತರಿತರಿ ಕಡೆವೊಡು. ಕಡೆನಗ ಕುಮ್ಟೆ ಮುಣ್ಚಿ,ತಾರಾಯಿದ ಪಿರೆ, ಪುಳಿ,ಹಿಂಗ್ ಮಾತ ಸೇರಾದ್ ಚೂರು ಗಟ್ಟಿ ಕಡೆದ್ ದೀವೊಡು ಅಯಿಕ್ ತಜಂಕ್‌ದ ತೆಗ್‌ರ್ ಇರೆನ್ ದೆಕ್ಕ್‌ದ್ ಸಣ್ಣ ಮೂರುದು ಪಾಡೊಡು, ನೀರುಳ್ಳಿ, ಕಾಯಿ ಮುಣ್ಚಿ ಮಾತ ಮೂರ್ದ್ ಪಾಡ್ದ್ ಪೊರ್ಲು ಬೆರೆಕೆ ಮಲ್ಪೊಡು
ಎಲ್ಯ ಬಣಲೆ ದಿಕ್ಕೆಲ್ ದೀದ್ ಎಣ್ಣೆ ಪಾಡ್ದ್ ಎಣ್ಣೆ ಬೆಚ್ಚ ಆನಗ ಬೆರಕೆ ಮಲ್ತ್ ದೀನ ಬಂದೊನು ದೆತ್ತೊಂದು ಉಂಡೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಆ ಉಂಡೆನ್  ಅಂಗೈಡ್ ಚೂರು  ತಟ್ಟ್‌ದ್  ಡೀಪ್ ಫ್ರೈ ಮಲ್ಪೊಡು.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ಕುಕ್ಕುದ ಉಪ್ಪಡ್

ಕುಕ್ಕುನು ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಮಲ್ಪುನ ಉಪ್ಪಡ್‌ನ್ **ಕುಕ್ಕುದ ಉಪ್ಪಡ್** ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೇರ್. ಉಂದು ಯೇತ್ ಸಮಯೋಗ್ಲಾ ದೀಯೊಲಿ. ಗಂಜಿದ ಒಟ್ಟುಗು ಉನಿಯೆರೆ ಉಂದು ಬಾರಿ ಲಾಯ್ಕ್ ಆಪುಂಡು. ಕುಕ್ಕುದ ಉಪ್ಪಡ್‌ಡ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ವಿಧಾನ ಉಂಡು.
*ಕುಕ್ಕುದ ಉಪ್ಪಡ್*' ][ಕುಕ್ಕು] ನ್  ಉಪಯೋಗಿಸಾದ್ ಮಸ್ತ್  ಬಗೆತ ಉಪ್ಪಡ್ ಮನ್ಪುವೇರ್. ಉಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಬುಕ್ಕೊ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾಡ್ ಲಾ ಮಸ್ತ್  ಜನಪ್ರಿಯವಾದುಂಡು.

## ಇತಿಹಾಸೊ
ಕುಕ್ಕುದ  ಉಪ್ಪಡ್‌ಗ್ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಸೊದ ಇತಿಹಾಸ ಉಂಡು. ಕ್ರಿಸ್ತಶಕ ೧೬೦೦ ಕನ್ನಡದ ಕವಿ ಅಣ್ಣಾಜಿಯು ಅರೆನ ಸೌಂದರ್ಯ ವಿಲಾಸೊಡು  ಕುಕ್ಕುದ ಮುಡಿಟ್  ಮಂದಿನ ಉಪ್ಪಡ್ ದ ಉಲ್ಲೇಕೊ ಉಂಡು.

## ವಿಧೊಲು
ಭಾರತೊಡು ಉಪ್ಪಡ್ ಮನ್ಪುನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಬೇತೆ ಪ್ರದೇಶೊದಕಲೆನ ಲೆಕ್ಕ ಅತ್ತ್. ಕುಕ್ಕುನ್ ತುಂಡು ತುಂಡು ಮಂತುದು  ಅಥಾವೊ ಕುಕ್ಕುದ ಮುಡಿಲೆನ್  ಉಪ್ಪುದ ಒಟ್ಟುಗು ಗಾಳಿ ಪೋವಂದಿನ  ಭರಣಿಡ್ ಮಸ್ತ್ ಸಮಯ ದೀದ್, ಬುಕ್ಕೊ ಮಸಾಲೆ ಪಾಡುದು ಉಪ್ಪಡ್ ಮನ್ಪುನು. ಉಪ್ಪಡ್  ಭಾರತೊಡು ಒಂಜಿ ವಿಶೇಷವಾಯಿನ ಪದಾರ್ಥ ಆದು, ಉಂದೆನ್ ವಿವಿಧ ಬಗೆತೊ ತರಕಾರಿಲೆನ್  ಉಪಯೋಗ ಮಂತುದು ಮನ್ಪುವೇರ್. ಅಯಿಟುಲಾ ಕುಕ್ಕುದ ಮುಡಿತ ಉಪ್ಪಡ್ ಮಸ್ತ್    ಜನಪ್ರಿಯ ಆದುಂಡು. ವಿವಿಧೊ ಪ್ರದೇಶೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಮಸಾಲೆ ವಿಧಾನಕು ಅನುಗುಣವಾದ್  ಅವೇತೊ ಅತ್ತ್ ಬಗೆ ಬಗೆತ ಕುಕ್ಕುದ ಉಪ್ಪಡ್ ಲು ಉಂಡು. ಅಯಿಟ್ ರಡ್ಡ್ ಬಗೆತ ಮಸ್ತ್ ಜನಪ್ರೀಯವಾಯಿನವು.
*ಕುಕ್ಕುದ ಮುಡಿತ ಉಪ್ಪಡ್. 
*ತುಂಡು ತುಂಡು  ಮಂತುದು ಮನ್ಪುನ ಉಪ್ಪಡ್.
ಉಂದೇಟ್ ಕುಕ್ಕುದ ಮುಡಿತ ಉಪ್ಪಡ್  ಇಡೀ  ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊಡು ಜನಪ್ರಿಯ ಆದುಂಡು. ಉಪ್ಪಡ್ ಮನ್ಪರೆನೇ ಪಂದ್ ಕೆಲವು  ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಯಿನ ವಿಶೇಷಾಯಿನ ಬಗೆ ಬಗೆತ ಕುಕ್ಕುಲು ಉಲ್ಲಾ. ಉಪ್ಪಡ್ ನ್  ಉಪ್ಪು, ಎಣ್ಣೆ ಬುಕ್ಕೊ  ಮಸಾಲೆದ ಮಿಶ್ರಣೊನು  ಗಳಿಸಾದ್  ಒಂಜಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಯಿನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆದ ಮೂಲಕ, ಅವೇತೋ ವರ್ಷ ಹಾಳ್ ಆವಂದಿ ಲೆಕ್ಕ ಉಪ್ಪಡ್ ನ್ ತಯಾರು ಮನ್ಪುವೆರ್.

### ಕುಕ್ಕುದ ಮುಡಿತ (ಅಪ್ಪೆ ಮಿಡಿ) ಉಪ್ಪಡ್
ಕಿನ್ಯ ಕಿನ್ಯ ಕುಕ್ಕುದ ಮುಡಿಲೆನ್ ಸಂಗ್ರಹ ಮಂತುದು ಮನ್ಪುನ ಉಪ್ಪಡ್ ನ್ ಕುಕ್ಕುದ ಮುಡಿತ (ಅಪ್ಪೆ ಮಿಡಿ) ಉಪ್ಪಡ್ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೇರ್. ಅಪ್ಪೆ ಮಿಡಿ ಪಂದೇ  ಜನಪ್ರಿಯವಾದುಪ್ಪುನ, ಉಪ್ಪಡ್ ಪಂದೇ ಉಪಯೋಗ ಮನ್ಪುನ ಕುಕ್ಕುಲು ಉಲ್ಲ.   ಉಂದು ಬಾರೀ ಪರಿಮಳ ಬುಕ್ಕೊ ಮಸ್ತ್ ರುಚಿಲಾ. ಅಂಚಾದ್ ಉಪ್ಪಡ್ ಗ್ ಬಾರೀ ಎಡ್ಡೆ.

### ತುಂಡು ತುಂಡು  ಮಂತುದು ಮನ್ಪುನ ಉಪ್ಪಡ್
ಉಂದೆನ್ ಕಸಿ ಕುಕ್ಕುಡ್ ಹೆಚ್ಚಾದು ಮನ್ಪುವೇರ್. ಮಲ್ಲ ಮಲ್ಲ ಕುಕ್ಕುಲೆನ್ ತುಂಡು ಮಂತುದು ಮನ್ಪುನ ಉಪ್ಪಡ್‌ಗ್ ಉಪಯೋಗಿಸುವೆರ್.
ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊಡು, ಉಪ್ಪಡ್ ಉಪ್ಪಂದಿನ ಇಲ್ಲ್ ಉಪ್ಪಂದ್. ಅಂಚನೇ ಒವ್ವೇ ಒಂಜಿ ಸಮಾರಂಭೊಲು ಆವಾಡ್ ಅನ್ನದಾನದಲ್ಪ ಸುರುಕಾದ್ ಇರೆತ ಕೊಡಿಗ್ ಬಲಸುನೇ ಉಪ್ಪಡ್.

## ಪಿದಾಯಿದ ಕೊಂಡಿ
# https://h2g2.com/edited_entry/A3100168

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡ್
ವರ್ಗೊ:ತಿನಿಸುಲು
ವರ್ಗೊ:ತುಳುವೆರೆ ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲು
ಆಟಿದ ಗೊಬ್ಬುಲು

ತುಳುನಾಡ್ಆಟಿಆಟಿ ತಿಂಗೊಲು ಪಂಡ ಬಾರೀ ಬರ್ಸದ ಪೊರ್ತು. ಅಪಗ ಪಿದಾಯಿ ಪೋದು ದಾಲ ಬೇಳೆ ಮಲ್ಪೆರೆ, ಬುಕ್ಕೊ ಗೊಬ್ಬೆರೆ ಅಂಚ ದಾಲ ಆವೊಂದಿಜ್ಜನ್ಡ್. ಅಪಗ ಇಲ್ಲ್ದ ಉಳಾಯಿಡ್ ಗೊಬ್ಬೊದಿತ್ತೆರ್.
ಆಟಿದ ಗೊಬ್ಬುಲು
### ಚೆನ್ನೆಮಣೆ

**ಚೆನ್ನೆಮಣೆ** ತುಳುನಾಡ್‌ಡ್ ಗೊಬ್ಬುನಂಚಿನ ಒಂಜಿ ಗೊಬ್ಬು. ಉಂದು ರಡ್ಡ್ ಜನ ಗೊಬ್ಬುನ ಗೊಬ್ಬು. ಚಿನ್ನೆಮಣೆಟ್ ಚೆನ್ನೆಮಣೆಎಣ್ಮ (ಎಂಟು) ಗುಂಡಿಲು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಒಂಜಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಯಿನ ಕ್ರಮೊಟ್ಟು ಚೆನ್ನೆದ ಕಾಯಿನ್ಚೆನ್ನೆಕಾಯಿ ಆ ಗುಂಡಿಲೆಡ್ ಪಾಡುವೆರ್. ದುಂಬು ಚೆನ್ನೆ ಗೊಬ್ಬೆರೆ ಪೊಂಗರೆದಪೊಂಗರೆದ ಮರ ಮರತ್ತ ಕಾಯಿನ್ ಗಳಸೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಇತ್ತೆ ಪೊಂಗರೆದ ಮರ ಕಮ್ಮಿ ಆವೊಂದು ಇತ್ತಿನೆಟ್ಟ್ ಗುರುಗುಂಜಿ, ಮಂಜೊಟ್ಟಿಮಂಜೊಟ್ಟಿ ಕಾಯಿ, ಪುಲ್ಕಟ್ಟೆಪುಲ್ಕಟೆ ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಕಾಯಿಲೆನ್ ಗಲಸ್‍ದ್ ಗೊಬ್ಬುವೆರ್. ಜೋಡುಪೆರ್ಗೆ, ಅರಸು ಪೆರದಾನಿ ಗೊಬ್ಬುಲು ಪಂಥೊಡು ಗೊಬ್ಬುನಕ್ ಲೆನ್ ಕಣಕ್ ಜಪ್ಪಾವ. ಉಂದು ಚದುರಂಗ ಗೊಬ್ಬುನು ನೆನಪುಗು ಬರ್ಪಿಲೆಕ್ಕ ಮಲ್ಪುಂಡು.

## ಗೊಬ್ಬುದ ಬಗ್ಗೆ
ಜನಪದೊ ಗೊಬ್ಬುಲೆಗ್ ಒಂಜಿ ವಿಸೇಸವಾಯಿನ ಸ್ಥಾನ ಉಂಡು. ಅವೆಟ್ಲಾ ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ಇಂಚಿನ ಸುಮಾರ್ ಗೊಬ್ಬುಲುಲ್ಲ. ನೆಟ್ಟ್ ಚೆನ್ನೆಮಣೆಲಾ ಒಂಜಿ. ಚೆನ್ನೆಮಣೆ ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಒಂಜಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿನ ಗೊಬ್ಬು. ಉಂದು ತುಳುನಾಡ್‌ಡ್ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತಂದೇ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಫಿಲಿಫೈನ್ಸ್ ಮುಟ್ಟ ಈ ಗೊಬ್ಬು ಏಷ್ಯಾಖಂಡೊಡು ಜನಪ್ರಿಯವಾತ್ಂಡ್. ಉಂದು ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಸೊದ ಉಲಗೊಬ್ಬು ಆತ್ಂಡ್. ತುಳುವನಾಡ್‍ದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಜೀವನೊದ ವಿವರೊ ಈ ಗೊಬ್ಬುಡುಂಡು. ಚೆನ್ನೆ ಪನ್ಪಿನವು ಒಂಜಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಯಿನ ಶಬ್ದೊ. ಕನ್ನಡಡೊಡು ಚೆನ್ನೆ ಪಂಡ್ಂಡ ಸುಂದರ, ಮನೋಹರ ಪಂಡ್ದ್ ಅರ್ಥೊ.

### ಗಾದೆ[[ಗಾದೆಲು]] ಪನ್ಪುನೆ
ಗಾದೆ ಪಂಡ ಜೀವನೊದ ಅನುಭವೊನು ಎಲ್ಯೆಡ್ ಪನ್ಪುನ ಪಾತೆರೊ. ಅವು ಬೇತೆ ಬೇತೆಕ್ಲೆನ ಅನ್ಬೋಗೊದ ಒಟ್ಟು ವಿವೇಕೊ. ಗಾದೆ ಪತ್ತ್ ನಾಲಾಯಿದ ಪರಿಪ್ಪುದ ನಾಣ್ಯೊ. ಬಾಯಿಡ್ ಪಾತೆರಾದ ಗಾಳಿಡ್ ರಾದ್ ಪೋಪುನವೇ ಗಾದೆ ಪಂಡ. ಗಾದೆನ್ ಓದುನೆ ಅತ್ತ್; ಪನ್ಪುನೆ. ಅಂಚಾದ್ ಗಾದೆ ಒಂಜಿ ಚಣೊದ ಎದುರುತ್ತರೊಂದ್ ಪನೊಲಿ. ಒಂಜಿ ಎಡ್ಡೆ ಪದೊಲಾ ಗಾದೆ ಆಪುಂಡು. ಹೋಲಿಕೆ ಇಪ್ಪುನ, ನೀತಿಪರವಾಯಿನ ಪಾತೆರೊಲು ಗಾದೆ. ಗಾದೆಡ್ ಪಾತೆರೊದ ರಸವತ್ತಾಯಿನ ರೂಪೊ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಬದ್ಕ್ ದ ಸಂಕೇತೊಲೆನ ಜೂವೊದ ಶಕ್ತಿ ಕೊರ್ದ್ ಬಲ ಮನ್ಪುಂಡು.

### ಒಗಟು ಕೇನುನೆ
## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕ
* https://tcy.wikipedia.org/s/ff
* https://kn.wikipedia.org/s/38er

### ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತುಳುವೆರೆ ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲು
ಗೆಂಡೊದಡ್ಯೆ

**ಗೆಂಡೊದಡ್ಯೆ**
ಗೆಂಡೊದಡ್ಯೆಲ ಆಟಿ ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲುಡು ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ತೆನಸ್. ಗೆಂಡೊದಡ್ಯೆನ್ ದುಂಬುದ ಕಾಲಡ್ ಜಾಸ್ತಿ
ಮಳ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್.ಬಯ್ಯದ ಪೊರ್ತುಡ್ ತಿನೇರ್ಲ ಲಾಯ್ಕ್ ಆಪುಂಡು. ಗೆಂಡೊದಡ್ಯೆನ್ ಅರತ್ ನೆರ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ತಿನೆರೆ ಲಾಯ್ಕ್ ಆಪುಂಡು. ನೆನ್ ಬಯ್ಯಡ್ ಮಲ್ತ್ ದೀದ್ ಕಾಂಡೆದ ತೆನಸ್ ಆದ್ ತಿನ್ಪೆರ್. ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲುಡು ಜೋರು ಬರ್ಸ ಬನ್ನಗ ದಾಲ ತಿನೆರೆ ಇಜ್ಜಂದಿನ ಅಪಗ ಪುರ ಜಾಸ್ತಿ ಮಳ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಇತ್ತೆಲಾ ಕೇರಳಡ್ ಪುರ ಬಾರಿ ಒಂಜಿ ಪುದರ್ದ ಅಡ್ಯೆ.ಈ ಅಡ್ಯೆನ್ ಕಲ್ತಪ್ಪ ಪನ್ದ್ಲ ಪನ್ಪೆರ್.
## ಗೆಂಡೊದಡ್ಯೆಗ್ ಬೋಡಾಪುನ ಸಾಮಾನ್
ಅರಿ, ಬೆಲ್ಲ,ತಾರಾಯಿದ ಎಣ್ಣೆ,ನೈಯಿ,ಜೀರಿಗೆ,ಏಲಕ್ಕಿದ ಪೊಡಿ,ಅಡಿಗೆ ಸೋಡಾ,ನೀರುಳ್ಳಿ ಮಲ್ಲ,ತಾರಾಯಿದ ಪೂಲ್,ತಾರಾಯಿ ಪಿರೆಯಿನ 
ಗೆಂಡೊದಡ್ಯೆ ಅರಿತ ಪೊಡಿ, ಬೆಲ್ಲದ, ಸಕ್ಕರೆ, ಪುದ್ತ್‌ನ ನೀರುಳ್ಳಿ ಪಾಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ  ತಾರಾಯಿದ ತೆಪ್ಪುಡು ಮಲ್ಪುನ ಮಲಬಾರ್ (ಭಾರತೀಯ / ಕೇರಳ / ಕಣ್ಣೂರು)ಆ ಕಡೆಟ್ ಪುರ ಮಲ್ಪುನ ತೆನಸ್. ಉಂದು ಕಣ್ಣೂರ್ಡ್ ಪುರಾ ಬಾರಿ ಪುದರ್ ಪೊಯ್ನ ಅಡ್ಯೆ

## ಗೆಂಡೊದಡ್ಯೆ ಮಲ್ಪುನ ವಿಧಾನ
ಬೊಳಂತೆಅರಿನ್ ೪,೫ ಗಂಟೆರ್ದ್ ದುಂಬು ನೀರ್ಡ್ ಪಾಡ್ದ್ ದೀವೊಡು.ಅರಿನ್  ನೀರ್, ಪಿರೆಯಿನ ತಾರಾಯಿತಾರಾಯಿ, ಜೀರಿಗೆಜೀರಿಗೆ ಪಾಡ್ದ್  ಸಣ್ಣ ಕಡೆವೊಡು.ಒಂಜಿ ಬಣಲೆ ದೆತೊನ್ದ್ ಐಕ್ ಒಂತೆ ನೈಯಿಲನೆಯಿ ಎಣ್ಣೆಲಾ ಪಾಡ್ದ್ ಬೆಚ್ಚ ಆನಗ ತುಂಡು ಮಲ್ತ್ ದೀನ ನೀರುಳ್ಳಿನ್ ಐಕ್ ಪಾಡ್ದ್  ಪಾಡೊಡು. ಕೆಂಪಾನಟ ಎಡ್ಡೆ ಪೊತ್ತುದು, ಐಕ್ ಕಡೆಯಿನ ಬಂದೊನು ಮೈತ್ದ್ ಮುಚ್ಚಳ ದೀವೊಡು ಎಲ್ಯಡ್ ತೂ ಪೊತ್ತಾದ್ ಬೈಪಾವೊಡು.
## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತೆನಸ್
ಕುಕ್ಕುದ ಉಪ್ಪುಂಚಿ

**ಕುಕ್ಕುದ ಉಪ್ಪುಂಚಿ** ಉಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಪರ್ಂದ್ದಿನ ಕುಕ್ಕುನ್ ಗಲಸ್ ದ್ ಮಲ್ಪಿನ ದ್ರವ ರೂಪದ ಕಜಿಪುದ ಬಗೆ. ಪಿರಾಕ್ ಡ್ ನಮ್ಮ ಪಿರಿಯೆರೆನ ಕಾಲೊಡ್ ಬಂಜಿದ ಬಡವುಗಾತ್ರ ಇಂಚಿನ ಉಪ್ಪುಂಚಿಲೆನ್ ನುಪ್ಪುದೊಟ್ಟುಗ್ ತಿನರೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಅವೆಟ್ಟ್ ಕುಕ್ಕುದ ಉಪ್ಪುಂಚಿಲಾ ಒಂಜಿ ಬಗೆ. ಉಂದು ದುಂಬುದಕುಲು ಸುಲಬೊಡ್ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿನ ಒಂಜಿ ದ್ರವೊ ರೂಪದ ಕಜಿಪು. ನೆನ್ನ್ ಕಾಲಿ ಉಪ್ಪು, ಉಲಿಂಗೆಲ್ ಮುಂಚಿ, ಪರ್ಂದ್ದಿನ ಕುಕ್ಕು ನ್ ಗಲಸ್ ದ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
## ಉಪ್ಪುಂಚಿದ ಬಗೆಕುಲು
* ಕುಕ್ಕುದ ಉಪ್ಪುಂಚಿ.
* ತೆಲಿತ್ತ ಉಪ್ಪುಂಚಿ.
## ಬೋಡಾಯ್ನ ಸಾಮಾನುಲು
* ಪರ್ಂದ್ದಿನ ಕುಕ್ಕು.
* ಪರ್ಂದ್ ಮುಂಚಿ ರಡ್ಡ್.
* ತೆಲಿ.
* ಉಪ್ಪು.
## ಮಲ್ಪುನ ವಿದಾನೊ
ಒಂಜಿ ತಪಲೆ ಡ್ ಅರ್ದ ತಪಲೆ ತೆಲಿ ಗೆತೊಂದ್ ಅವೆಕ್ ರುಚಿಕ್ಕ್ ಬೋಡಾಯ್ನಾತ್ ಉಪ್ಪು ಬುಕ್ಕೊ ಪರ್ಂದ್ ಮುಂಚಿನ್ ದಿಕ್ಕೆಲ್ಡ್ ಕಯ್ತ್ ದ್ ಅವೆನ್ ತೆಲಿಕ್ಕ್ ಪಾರ್ದ್, ರಡ್ಡ್ ಇಜ್ಜಾಂಡ ಒಂಜಿ ಕುಕ್ಕುನ್ ದೆಕ್ಕ್ ದ್ ತೆಲಿತ್ತ ಮಿಶ್ರಣೊಗ್ ಪಾರ್ದ್ ಪೊಜೆಂಕೊಡ್. ಈತ್ ಮಲ್ತ್ಂಡ ಕುಕ್ಕುದ ಉಪ್ಪುಂಚಿ ತಯಾರಾಪುಂಡು. ಪರ್ಂದ್ ಮುಂಚಿದ ಬದಲ್ ಗ್ ಇತ್ತೆ ಜನಕುಲು ಕಾಯ್ಮುಂಚಿನ್ಲಾ ಗಲಸುವೆರ್.

## ತೆಲಿತ್ತ ಉಪ್ಪುಂಚಿ
ಪಾತ್ರಡ್ ತೆಲಿ ದೆತೊಂದ್ ಐಕ್ ಸೂಟ್ ಪಾಡ್ನ ಉಲಿಂಗೆಲ್ ಮುಂಚಿ ನ್ ನುರ್ತುದ್, ಉಪ್ಪುಳ ಪಾಡ್ದ್ ಓಟೆ ಪುಳಿನ್ ಪುರಿಂಚೊಡು.ಅಪಗ ಉಪ್ಪುಂಚಿ ರೆಡಿ ಆಪುಂಡು.
## ಗಳಸುನ
*ಜೀರ್ಣ ಸಕ್ತಿಗ್ ಎಡ್ಡೆ.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ಉಪ್ಪಡಚ್ಚಿಲ್

**ಉಪ್ಪಡಚ್ಚಿಲ್** ಪೆಲಕಾಯಿದ ಪಚ್ಚಿಲ್‌ನ್ ಉಪ್ಪುಡು ಮೊರೆಕಾದ್ ಭರಣಿಡ್ ಪಾಡ್ದ್ ದೀಪುನು. ಇಜ್ಜಂಡ ಮಣ್ಣ್‌ದ  ಮಂಡೆಡ್ ಪಾಡ್ದ್ ದೀಪುನೆಕ್ ಉಪ್ಪಡಚ್ಚಿಲ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಮರಿಯಲದ ತೆನಸ್‌ಗ್ ಉಪಯೋಗಿಸಯೆರೆ ಪಚ್ಚಿಲ್ ಹಾಳಾವಂದಿಲೆಕ ಉಪ್ಪುಡು ಪಾಡ್ದ್ ದೀವೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಪೆಲಕಾಯಿದ ಪಚ್ಚಿಲ್ ದೆತ್ದ್ ಐತ ಪೆಲತರಿ, ಕನ್ನಿ ಪಚ್ಚಿಲ್, ಕಾವು, ಪುರ ದೆತ್ದ್ ಅಜಾತ್ದ್ ಉಪ್ಪುಡು ಪಾಡ್ದ್ ದೀವೊಂದಿತ್ತೆರ್.

## ಉಪ್ಪಡ್ ಪಚ್ಚಿಲ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುನೆ
# ಕಾಯಿ ಪೆಲಕಾಯಿನ್ ತಜತ್ತ್‌ದ್, ಅಯಿತ ಗಡಿತ ರೆಚ್ಚೆಡ್ದ್ ಪಚ್ಚಿಲ್ ಬೇತೆ, ಪೆಲತ್ತರಿ ಬೇತೆ,  ಬೇತೆ ಮಾಲ್ಪುವೆರ್. ಬೇತೆ ಮಲ್ತ್‌ನ ಪಚ್ಚಿಲ್‍ನ ಮಲ್ಲ ಮಣ್ಣ್‌ದ ಮಂಡೆಗ್ ಪಾಡುವೆರ್.
# ಮಂಡೆದ ಉಲಾಯಿ ಸುರೂಕ್ ಷಜ್ಜಿ ಮಲ್ತ್‌ನ ಪಚ್ಚಿಲ್, ಅಯಿತ ಮೇಲ್‍ಗ್ ತಾರೆದ ಚೆಪ್ಪರಿಂಗೆ, ಕೂಡ ಪಚ್ಚಿಲ್, ಕೂಡ ಚೆಪ್ಪರಿಂಗೆ ಇಂಚ ಮೇಲ್‌ಮೇಲ್ ಅಟ್ಟಿ ಪಾಡುವೆರ್. ಆ ಅಟ್ಟಿದ ಮೇಲ್‍ಗ್ ಉಪ್ಪು ಪಾಡುವೆರ್.
# ಪಚ್ಚಿಲ್, ಚೆಪ್ಪರಿಂಗೆ, ಉಪ್ಪು ಅಟ್ಟಿ ಪಾಡ್‍ನ ಮಂಡೆನ್ ಬಾಯಿ ಗಡಿಪ್ಪ ಮುಚ್ಚುವೆರ್. ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಕುಂಟುಡು ಬಾಯಿ ಕಟ್ಟುವೆರ್. ಇಂಚ ಕಟ್ಟುನೆ ದಾಯೆ ಪಂಡ ಇಂದೆಕ್ಕ್ ಉಮಿಲಿ ಬರಂದಿಲೆಕೊ, ಪುರಿ ಆವಂದಿ ಲೆಕೊ ತೂವೊನುವೆರ್.

## ಉಪ್ಪಡ್ ಪಚ್ಚಿಲ್‍ದ ಉಪಯೋಗೊ

### ಕಜಿಪು
#ಮರಿಯಾಲೊಡು ಏನೆಲ್‍ದ ಬೆನ್ನಿದಪಗಬೆನ್ನಿ, ನೇಚಿದಪಗನೇಜಿ, ತೋಟೊಗು ಸಪ್ಪು ಕಡ್ಪುನಗ ಉಪ್ಪಡ್ ಪಚ್ಚಿಲ್‍ನ್ ದೆತ್ತ್‌ದ್ ಕಜಿಪುಕಜಿಪು ಮಲ್ಪೆದೆರ್. ಆ ಸಮಯೊಡು ದುಂಬುದ ಕಾಲೊಡು ಬೇತೆ ತರಕಾರಿ ಇಪ್ಪೆದ್‍ಜಿ.ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲುಡ್ ಮಾತಾ ಬಾರಿ ಕಷ್ಟ. ಅಪಗ ಪುರ ಈ ಉಪ್ಪಡಚ್ಚಿಲ್ ಕಜಿಪು, ಆಜಾವುನೆ, ಉಪ್ಪುಕರಿ, ಇಂಚ ಪುರ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಬಗೆತ ತೆನಸ್ ಗ್ಲೆನ್  ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್.

### ತಿಂಡಿ
# ಉಂಡ್ಲುಗೊ - ಉಪ್ಪಡ್ ಪಚ್ಚಿಲ್‍ನ್ ಸನ್ನೊ ಮೂರ್ದ್ ಅಯಿನ್ ಅರಿಅರಿತೊಟ್ಟುಗೆ ಕಡೆದ್ ಎಲ್ಯ ಉಂಡೆ ಮಾಲ್ತ್‌ದ್ ಎಣ್ಣೆಡ್ ಕಾಯಿತ್‍ಂಡ ಉಂಡ್ಲುಗೊ ಆಪುಡು.ಉಪ್ಪಡಚ್ಚಿಲ್ ನ್ ಉದ್ದೋಗೆ ತುಂಡು ಮಲ್ತ್ ಎಣ್ಣೆ ಡ್ ಕಾಯ್ತೊಂದ್ ಇತ್ತೆರ್.
# ಉಪ್ಪಡ್ ಪಚ್ಚಿಲ್‍ದ ದೋಸೆದೋಸೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತೆನಸ್
ತಜಂಕ್ ಆಜಾಯಿನ

**ತೊಜಂಕ್‌** ಉಂದೆನ್ ಕೆಲವೆರ್ **[[ತಜಂಕ್ ತಪ್ಪು|ತಜಂಕ್]]**, ಸಜಂಕ್, ಅಜಂಕ್, ಪನ್ಪೆರ್. ತಜಂಕ್ ಒಂಜಿ ದಯಿ. ಉಂದು ಬರ್ಸ ಬರ್ಪಿನ ಕಾಲಡ್ ತನ್ನಾತೆಗೆ ಪಡ್ಲ್ ಇತ್ತಿನ ಜಾಗೊಡು ಪುಟ್ಟುಂಡು. ಈ ತಪ್ಪುನು ಆಜಾಯಿನ ಕಜಿಪು ಮಲ್ತ್‌ದ್ ತಿನ್ಪೆರ್

## ದಯಿತ ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್
ಉಂದು ಒಂಜಿ ನಮುನೆದ ಪಚ್ಚೆ ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ ತಪ್ಪುದ ದಯಿ.ಉಂದು ಬಿತ್ತ್ ಬೂರ್ದು ತನ್ನಾತೆಗೆ ಕೊಡಿತ್‌ದ್ ದಯಿ ಆಪುಂಡು. ಸಾದಿ ಬರಿಟ್, ಜಾಲ ಬರಿಟ್, ಇಂಚ ಪೂರಾ ಕಡೆಟ್‍ಲ ಜಾಸ್ತಿ ಬುಲೆಪುಂಡು. ಉಂದೆತ ಉದ್ದ ೧-೫ ಅಡಿಕೋಲು ಮುಟ್ಟ ಎತ್ತರೊ ಬುಲೆಪ್ಪುಂಡು. ಮರ್ಯಯಲಡ್ ಮಂಜೊಲ್ ಪೂ ಬುಡ್ಪುಂಡು. ಉಂದೆಟ್ ಒಂತೆ ಮರ್ದುದ ಗುನೊ ಉಂಡು.ಉಂದೆನ್ ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲುಡು ಜಾಸ್ತಿ ಕಜಿಪು ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಸೇವನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್

## ದಯಿತ ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್
ಉಂದು ಒಂಜಿ ನಮುನೆದ ಪಚ್ಚೆ ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ ತಪ್ಪುದ ದಯಿ.ಉಂದು ಬಿತ್ತ್ ಬೂರ್ದು ತನ್ನಾತೆಗೆ ಕೊಡಿತ್‌ದ್ ದಯಿ ಆಪುಂಡು. ಸಾದಿ ಬರಿಟ್, ಜಾಲ ಬರಿಟ್, ಇಂಚ ಪೂರಾ ಕಡೆಟ್‍ಲ ಜಾಸ್ತಿ ಬುಲೆಪುಂಡು. ಉಂದೆತ ಉದ್ದ ೧-೫ ಅಡಿಕೋಲು ಮುಟ್ಟ ಎತ್ತರೊ ಬುಲೆಪ್ಪುಂಡು. ಮರ್ಯಯಲಡ್ ಮಂಜೊಲ್ ಪೂ ಬುಡ್ಪುಂಡು. ಉಂದೆಟ್ ಒಂತೆ ಮರ್ದುದ ಗುನೊ ಉಂಡು.ಉಂದೆನ್ ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲುಡು ಜಾಸ್ತಿ ಕಜಿಪು ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಸೇವನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್

## [[ತಜಂಕ್]] ಆಜಾಯಿನ
ತಜಂಕ್ ದಯಿತ ಎಲ್ಯ ತೆಗ್‌ರ್ನ್ ಕಿನ್ಕೊಂದು ಬತ್ತ್‌ದ್ ಪೊರ್ಲು ದೆಕ್ಕ್‌ದ್ ಸಣ್ಣ ಮೂರೊಡು ಅವೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಎಲ್ಯ್ ಬಣಲೆ ದಿಕ್ಕೆಲ್ ದೀದ್ ಎಣ್ಣೆ ಪಾಡ್ದ್  ಎಣ್ಣೆ ಬೆಚ್ಚ ಆನಗ ದಾಸೆಮಿ ಪಾಡ್ದ್ ಪುಡದಾನಗ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ರಡ್ಡ್ ಎಸಲ್ ಗುದ್ದ್‌ದ್ ಪಾಡೊದು ಅವ್ವ್ ಕಾಯಿನಗ ರಡ್ಡ್ ಕುಮ್ಟೆ ಮುಣ್ಚಿ ಕಿನ್ಕ್‌ದ್ ಪಾಡ್ದ್ ಮುಣ್ಚಿ ಕಾಯಿದಾನಗ ಬೇಸೊಪ್ಪು ಪಾಡೊಡು ಅವೆಡ್ಡ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮೂರ್‌ದ್ ದೀನ ತಜಂಕ್‌ದ್ ತಪ್ಪುನು ಪಾಡೊಡು ಬೋಡಿತ್ತ್ಂಡ ಮುಣ್ಚಿದ ಪೊಡಿ ಚೂರು ಪಾಡ್ದ್ ಬೋಡಾಯಿನಾತ್ ಉಪ್ಪುಲ ಪಾಡೊಡು ಕಡೆಕ್ ಅರಿಪೊಗ್ತ್‌ದ್ ಪೊಡಿ ಮಲ್ತ್‌ನೆನ್ ಪಾಡೊಡು.

## [[ತಜಂಕ್]] ಪೆಲತ್ತರಿ ಆಜಾಯಿನ
ತಜಂಕ್ ದಯಿತ ಎಲ್ಯ ತೆಗ್‌ರ್ನ್ ಕಿನ್ಕೊಂದು ಬತ್ತ್‌ದ್ ಪೊರ್ಲು ದೆಕ್ಕ್‌ದ್ ಸಣ್ಣ ಮೂರುದು ದೀವೊಡು.ಅವೆಡ್ಡ್ ಬುಕ್ಕೊ ಜೀರಿಗೆ, ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ, ಮೆಂತೆ,ಕೊತ್ತಂಬರಿ ಬೇಸೊಪ್ಪು,ಕುಮ್ಟೆ ಮುಣ್ಚಿ, ಉಂದೆನ್ ಮಾತ ಬಣಲೆಡ್ ಚೂರು ಎಣ್ಣೆ ಪಾಡ್ದ್ ಪೊವೊಪೊಡು ಅವೆನ್ ಮಾತ ಚೂರು ಪುಳಿ ಸೇರಾದ್ ಸಣ್ಣ ಪೊಡಿ ಮಲ್ಪೊಡು ಬುಕ್ಕೊ ಪಿರೆಯಿನ ತಾರಾಯಿ ಪಾಡ್ದ್ ಚೂರು ತಿರ್ಗಾದ್ ಅರೆಪು ಮಲ್ತ್ ದಿವೊನೊಡು, ಬುಕ್ಕೊ ಚೂರು ಪೆಲತ್ತರಿ ಗುದ್ದುದು ಚೋಲಿ ದೆತ್ತ್‌ದ್ ದೆಕ್ಕ್‌ದ್ ಚೂರು ನೀರ್‌ಡ್ ಬೈಯೆರೆ ದೀವೊಡು ಚೂರು ಬೈದಾನಗ ಉಪ್ಪು ಪಾಡ್ದ್ ಮೂರುದು ದೀನ ತಜಂಕ್‌ದ್ ತಪ್ಪು ಪಾಡೊಡು ಚೂರು ಸೆಕೆ ಬತ್ತಿ ಬುಕ್ಕೊ  ಕಡೆದ್ ದೀನ ಅರೆಪು ಪಾಡ್ದ್ ನೀರ್‌ದ ಪಸೆ ಆಜಿನೆ ಮುಟ್ಟ ಮಗ್ಪೊಡು ಬುಕ್ಕೊ ದಾಸೆಮಿ ಬೇಸೊಪ್ಪುದ ಒಗ್ಗರಣೆ ಕೊರೊಡು'

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ಚಗ್ತೆ

ವರ್ಗೊ:ತೆನಸ್
ತೇಟ್ಲದ ಗಸಿ

**ತೇಟ್ಲದ ಗಸಿ** ಪಂಡ ಒಂಜಿ ಬಗೆತ ಕಜಿಪು ಈ ಕಜಿಪು ಮಲ್ಪೆರೆ ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಚೇವುದ ಇರೆ ಬೋಡಾಪುಂಡು. ಚೇವುದ ಇರೆ ಆರೋಗ್ಯೊಗು ಭಾರಿ ಎಡ್ಡೆ.ಉಂದು ಬರ್ಸದ ಪೊರ್ತುಡು ಉಪ್ಪುಂಡು.ಆಟಿ ತಿಂಗೊಳುದ ವಿಶೇಷ ತೆನಸ್ಸ್ ಚೇವುದ ಇರೆ
ತೇವುದ ಕಜಿಪು ಆರೋಗ್ಯಗ್ ಭಾರಿ ಎಡ್ಡೆ. 
## ಬೋಡಾಪಿನ ಸಾಮಾನುಲು
* ತೇವು
* ತಾರಾಯಿ
* ಮುಂಚಿ
* ಜೀರಿಗೆ
* ಕೊತ್ತೊಂಬರಿ
* ದಾಸೆಮಿ
* ಓಮ
* ಉಪ್ಪು
* ಮಂಜೊಲ್ ದ ಪೋಡಿ
* ಬೊಳ್ಳೊಳ್ಳಿ
* ನೀರುಳ್ಳಿ
* ಫುಳಿ
## ಮಲ್ಪುನ ವಿಧಾನೊ

ಚೇವುದ ಇರೆನ್ ಒಂಜಿ ದಿನೊಕು ದುಂಬು ಕಿನ್ಕೊಂದು ಬತ್ತ್‌ದ್  ನೆಲಟ್ ಪದ್‌ರೊಡು.ಅವ್ವ್ ಮಾತ ಬಾಡಿ ಬುಕ್ಕೊ್ ಮನದಾನಿ ಒಂಜಿ ಇರೆನ್ ದೆತೊಂದು ಒಂಜಿ ಕೋಡಿಡ್ದ್ ಗಟ್ಟಿಡೆ ಬತ್ತಿದ ಲೆಕ್ಕ ಸುತ್ತೊಂದು ಬರೊಡು  ಸುತ್ತುದಾದ್ ನಮಕ್ ತೆರಿಪುಲೆಕ್ಕ್ ಅಯಿನ್ ಒಂಜಿ ಅರ್ಕಟ್ ಪಾಡೊಡು.ಅಂಚ ಮಾತೆನ್ಲ ಮಲ್ತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಅಯಿಕ್ ಒಂತೆ ಪೆಲತ್ತರಿ ತೊಲ್ಲ್‌ದ್ ಪಾಡ್ದ್ ಬೆಯಿಯೆರೆ ದೀವೊಡು,ಪೆಲತ್ತರಿ ದುಂಬು ಬೆಯಿರೆ ದೀವೊಡು ಬುಕ್ಕೊ ಅರೆಪ್ಪು ಪಾಡಿ ಬುಕ್ಕೊ ತೇಟ್ಲ ಪಾಡುನೆ.ಬೆಯಿದಾನಗ ಜೀರಿಗೆ, ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ, ಮೆಂತೆ,ಕೊತ್ತಂಬರಿ ಬೇಸೊಪ್ಪು,ಕುಮ್ಟೆ ಮುಣ್ಚಿ, ಉಂದೆನ್ ಮಾತ ಬಣಲೆಡ್ ಚೂರು ಎಣ್ಣೆ ಪಾಡ್ದ್  ಪೊವೊಪೊಡು ಅವೆಕ್ ಚೂರು ಪುಳಿ ಸೇರಾದ್  ಬುಕ್ಕೊ ಪಿರೆಯಿನ ತಾರಾಯಿ ಪಾಡ್ದ್ ಸಣ್ಣ ಕಡೆದ್ ಅರೆಪ್ಪು ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಅವೆನ್ ಬೆಯಿಪಾಯಿನ ತೇಟ್ಲ,ಪೆಲತ್ತರಿಗ್ ಪಾಡ್ದ್ ಎಡ್ಡೆ ಕೊದಿಪಾವೊಡು 
## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ಕುಕ್ಕು ಅಡ್ಂಗಾಯಿ

**ಕುಕ್ಕು ಅಡ್ಂಗಾಯಿ** ಪಂಡ (ಗಡಿ ಉಪ್ಪಡ್ /ಮಾವಿನ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ) ಪನ್ಪೆರ್. ಉಂದು ಕಾಯಿ ಕುಕ್ಕುಡ್ ಮಲ್ಪುನು. ಉಂದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಲ್ನಾಡ್ ಕಡೆಟ್ ಪುರ ಜಾಸ್ತಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಈ ಕುಕ್ಕು ಅಡ್ಂಗಾಯಿ ಅತಂಡ ಉಪ್ಪಡ್ ಗ್ ಕುಕ್ಕುಕುಕ್ಕುದ ಗಡಿ, ಬುಕ್ಕೊ ಕೆಂಪು ಮುಂಚಿ, ಉಪ್ಪು, ಸಾಸೆಮಿ, ಜೀರಿಗೆ, ಮೆತ್ತೆ  ಬುಕ್ಕೊ ಇಂಗ್ ಪಾಡ್ದ್  ಮಲ್ಪುವೆರ್.ಈ ಅಡ್ಂಗಾಯಿ ಪಾಡ್ನವು  ಜಾಸ್ತಿ ದಿನ ಬಾಳಿಕೆ ಬರ್ಪುಜಿ. ೧ತಿಂಗೊಲು ಅತಂಡ ೨ ತಿಂಗೊಲು ಮುಟ್ಟ ದೀವೊಲಿ. ದುಂಬು ಮಾತಾ ಈ ಅಡ್ಂಗಾಯಿಡೆ ವನಸ್ ಮಳ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಗಂಜಿದ ಒಟ್ಟುಗ್ ಬಾರಿ ಲಾಯ್ಕ್ ಆಪುಂಡು ಉನೆರೆ.ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲುಡು ಈ ಜಾಸ್ತಿ ಗಳಸುವೆರ್.

## ಕುಕ್ಕು ಅಡ್ಂಗಾಯಿ ಬೋಡಾಪುನ ಸಾಮಾನ್
*ಕುಕ್ಕು ಮಲ್ಲ 
*ಬೆಚ್ಚ ನೀರ್ 
*ಮಂಜೊಲ್
*ಉಪ್ಪು

## ಮಸಾಲೆದ ಸಾಮಾನ್
*ಕೆಂಪು ಮುಂಚಿ
*ಸಾಸಿವೆ
*ಜೀರಿಗೆ
*ಮೆತ್ತೆ 
*ಇಂಗ್
*ಎಣ್ಮೆ ದ ಎಣ್ಣೆ

## ಮಲ್ಪುನ ವಿಧಾನ
ಕುಕ್ಕುನ್ ದೆಕ್ಕ್ ದ್ ಒರೆಸ್ ದ್ ದೀವೊಡು. ಮೆತ್ತೆ, ಸಾಸೆಮಿ, ಜೀರಿಗೆ ಬುಕ್ಕೊ ಎಡ್ಡೆ ಮುಂಚಿನ್ ಬೇತೆನೆ ಕಡೆದ್ ಪೊಡಿ ಮಲ್ತ್ ದೀವೊಡು. ಕುಕ್ಕುನ್ ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ ತುಂಡು ಮಲ್ಪೊಡು. ಭರಣಿಡ್ ಕುಕ್ಕುದ ತುಂಡುನ್ ಪಾಡ್ದ್ ಐತಾ ಮಿತ್ತ್ ಉಪ್ಪು ಬಿರ್ಕೊಡು, ಐತಾ ಮುಚ್ಚೆಲ್ ಗಟ್ಟಿ ಪಾಡ್ದ್ ದೀವೊಡು.೨,೩ದಿನ ಕರೀದ್ ಐಕ್ ಮಸಾಲೆ ನ್ ಮಾತಾ ಕಡೆವೊಡು. ಒಂಜಿ ಬಣಲೆಡ್ ಎಣ್ಮೆದ ಎಣ್ಣೆ ಪಾಡ್ದ್ ಬೆಚ್ಚ ಆಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ಸಾಸೆಮಿ, ಬೇವುಸೊಪ್ಪು, ಇಂಗ್, ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ, ಬುಕ್ಕೊ ಕುಕ್ಕುದ ತುಂಡುನು ಐಕ್ ಪಾಡ್ದ್ ಚೂರು ಬೆಚ್ಚ ಆನಗ ಕೈಲ್ಡ್ ಮಗ್ ಪೊಡು. ಅವು ಅರತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಕಡೆಯಿನ ಮಸಾಲೆನ್, ಮಾತಾ ಪಾಡ್ದ್ ಪೊರ್ಲುಡೆ ಕೈಲ್ಡ್ ಮೊರೆಪ್ಪೊಡು. ಬುಕ್ಕೊ ಭರಣಿಡ್ ಪಾಡ್ದ್  ದೀವೊಡು.
 
೨ದಿನ ಕರಿ ಬುಕ್ಕೊ ಐಕ್ ಮಸಾಲೆ ಪುರ ಸರಿಟ್ ಒಯಿತ್ ದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು.
## ಗಳಸುನ
*ಜೀರ್ಣ ಸಕ್ತಿಗ್ ಎಡ್ಡೆ.

## ಉಲ್ಲೇಕೊ

ವರ್ಗೊ:ತೆನಸ್
ಪಾಲೆ ಮರತ್ತ ಕೆತ್ತೆದ ಕಸಾಯೊ

ತುಳುವೆರೆ ನ ಆಟಿ ತಿಂಗೊಳುಡು, ನಮ್ಮ ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್  ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ದ ಜುಲೈ‌ ಬುಕ್ಕೊ  ಅಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗೊಳು ನಮ‌ ತುಳುವೆರೆ ನ  ಆಷಾಢ ಅಥಾವೋ ಆಟಿ ತಿಂಗೊಳುಡು ಬರ್ಪಿನ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ನ್ ಆಟಿದ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.  ತುಳುನಾಡುದ ತುಳು ಜನಕುಲೆಗ್  ಆಟಿ ಅಮವಾಸ್ಯೆ ಮಸ್ತ್  ವಿಶೇಷ.

## ಪಾಲೆ ಮರತ್ತ ಕೆತ್ತೆದ ಕಸಾಯೊ
ಆಟಿ ಅಮವಾಸ್ಯೆದಾನಿ  ಪಾಲೆ ಮರತ್ತ ಕೆತ್ತೆದ ಕಸಾಯೊ ಪರ್ಪಿನ  ಒಂಜಿ  ಪದ್ಧತಿ ಮುಲ್ಪ  ಅವು ಏತೋ ವರ್ಷೊಲೆಡ್ದು  ನಡತ್  ಬಯಿದುಂಡು. ಪಾಲೆ ಮರೊನು ಕನ್ನಡೊಡು ಹಾಲೆ ಮರ ಪಂದ್,  ಸಂಸ್ಕೃತೊಡು  ಸಪ್ತಪರ್ಣಿ ಮರ ಪಂದ್  ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.
ಈ ಪಾಲೆ ಮರತ್ತ ಕೆತ್ತೆ ದ ಕಸಾಯೊ  ಪೂರಾ ರೋಗೊಲೆಗ್ ರಾಮಬಾಣ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಆಟಿ ತಿಂಗಳೊಡು  ಈ ಮರೊಟು  ಪೂರಾ  ಬಗೆತೊ  ದಿವ್ಯ ಔಷಧಿಲು  ಸೇರುದುಪ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾ ಆಟಿದ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ದ  ದಿನೊ ಪಾಲೆ ಮರತ್ತ  ಕಸಾಯೊನ್  ತುಳುನಾಡುದ ಜನೊಕುಲು ಪರ್ಪೇರ್.
ಆಟಿದ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆದ  ದಿನ ಬೊಲ್ಪು ದೇವೆರ್  ಮೂಡೂನ ದುಂಬುಗು, ಪಾಲೆ ಮರೊತ್ತ  ಕೆತ್ತೆ ದೆತ್ತು ಕನೊಡು. ಪಾಲೆದ  ಮರಕ್  ಬರೀ ಕಲ್ಲುಡೇ ಕುಟ್ಟುದು ಕುಟ್ಟುದು ಕೆತ್ತೆನ್ ಲಕ್ಕಾದ್  ಕನೊಡು.  ಇಂಚಾ  ಕೆತ್ತುದು ಕಂದಿನ  ಕೆತ್ತೆದ ಮಿತ್ತು ಭಾಗೊಡು ಇತ್ತಿನ ಕಪ್ಪುದ ಚೋಲಿಲೆನ್ ಪೂರಾ ದೆತ್ತುದು, ಉಲಾಯಿದ ಬೊಲ್ದು ದ ಭಾಗೊನು ಕಲ್ಲುಡೇ  ಜಜ್ಜುದು ಆಯಿತ ರಸೊ ದೆತ್ತುದು ಒಂಜಿ ಬಾಜನೊಡು ಪಾಡುದು ದೀವೊಡು.
ಉಂದೆಕ್ ಎಡ್ಡೆ ಮುಂಚಿ, ಓಮ ಬುಕ್ಕೊ ಬೊಳ್ಳೋಳ್ಳಿ ಜಜ್ಜುದು ಪಾಡೊಡು‌. ಉಂದೇಕ್ ಬೊಳ್ಳಿ ಕಲ್ಲುನ್ ಬೆಚ್ಚ ಬೆಚ್ಚ ಕೆಂಡೊಡು ಕಾಯಾದು ಕಸಾಯೊಗು ಪಾಡೋಡು. ಇತ್ತೆ ಪಾಲೆದ ಮರತ್ತ ಕೆತ್ತೆದ ಕಸಾಯೋ ಪರ್ರೆ ತಯಾರಾದುಂಡು.

## ಪಾಲೆ ಮರತ್ತ ಕಸಾಯೊನ್ ಪರ್ಪಿನ ವಿಧಾನೊ
ಉಂದು ಕಸಾಯೊನು ಖಾಲಿ ಬಂಜಿಗ್ ಪುಲ್ಯನ ಕಾಂಡೇ ಲಕ್ಕಿ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಪರೊಡು. ಉಂದು ಮಸ್ತ್ ಪಂಡ ಮಸ್ತ್ ಕೈಪೆ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಅತ್ತಂದೆ ಉಂದು ಉಷ್ಣ ಲಾ.

## ಉಷ್ಣ ಆಯಿನೊ ದೇಹೊಗು ಸಂಪು ಮನ್ಪುನು
ಉಷ್ಣ ಆಯಿನ ದೇಹೋನು ಸಂಪು ಎಂಚಾ ಮನ್ಪುನು ಪಂದ್ ಲಾ ದುಂಬುದ ಹಿರಿಯೆರ್ ನಮಕ್ ಪಂದ್ ಕೊರ್ ತೆರ್. ಅಂಚಾ ನಮ್ಮೊ ದೇಹೋನು ಸಂಪು ಮನ್ಪರೆ ಕಸಾಯೊ ಪರಿ ಬುಕ್ಕೊ ಮೆತ್ತೆದ ಗಂಜಿಲಾ  ತಿನೊಡು.

## Gallery

File:IndianDevilTree2.JPG|ಪಾಲೆ ಮರ
File:ಆಟಿಯ ಮದ್ದು ಕುಡಿದ ದಿನ ತಿನ್ನುವ ಮೆತ್ತೆಯ ಗಂಜಿ ತುಪ್ಪದೊಂದಿಗೆ.jpg|**ಮೆತ್ತೆಯ ಗಂಜಿ** ಪೆತ್ತದ ನೈತ ಒಟ್ಟುಗು
File:Bark of the Nestonia scholaris (4).jpg|ಪಾಲೆ ಮರತ್ತ ಕೆತ್ತೆ
File:ತೊಗಟೆ ಸುಲಿದ ಹಾಳೆಯ ಮರ-ಕೆತ್ತೆ ದೆಯಿದಿನ ಪಾಲೆದ ಮರ.jpg|ಕೆತ್ತೆ ದೆಯಿದಿನ ಪಾಲೆದ ಮರ


## ಉಲ್ಲೋಕೊ

ವರ್ಗೊ:ತುಳುವೆರೆ ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲು
ಪೆಲಕಾಯಿ ಗಟ್ಟಿ

ತುಳುವೆರೆ ತಿಂಗೊಳುಡು ಬರ್ಪಿನ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ನ್ ಆಟಿದ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ತುಳುನಾಡುದ ತುಳು ಜನಕುಲೆಗ್ ಆಟಿ ಅಮವಾಸ್ಯೆ ಮಸ್ತ್ ವಿಶೇಷ. ಆಟಿದ ಅಪಗ ಕೀರ್ ಕಟ್ಟ್ ದ್ ಬರ್ಸ ಬನ್ನಗ, ಆಟಿಡ್ ಇಲ್ಲಡೇ ರಾಶಿ ಬುರುದು ಉಪ್ಪುನ ಪೆಲಕಾಯಿಡ್ ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಸುಲಭಡ್ ಮನ್ಪರೆ ಆಪಿನ ಅಡ್ಡೆ ಪಂಡಾ ಅವು ಪೆಲಕಾಯಿದ ಗಟ್ಟಿ.

## ಪೆಲಕಾಯಿದ ಗಟ್ಟಿ ಮನ್ಪರೆ ಬೋಡಾಪಿನ   ಸಾಮಾಗ್ರಿಲು
ಒಂಜಿ ನಾಲ್ ಬೊಗೋಣಿ ಡು ಜತ್ತುದು,ಬೋಲೆ ದೆಯಿದಿನ ಪರ್ಂದ್ ಪೆಲಕಾಯಿದ ಪಚ್ಚೀರ್,  ಒಂಜಿ ಬೋಗೋಣಿ ಬೊಲಂತೆ ಅರಿ, ಒಂಜಿ ಅರ್ಧ ಬೊಗೋಣಿ ಪೆರಿದಿನ ತಾರಾಯಿ,  ಒಂಜಿ ಕಾಲ್ ಬೋಗೋಣಿ 
ಊರುದ  ಬೆಲ್ಲ. ಬುಕ್ಕೊ  ರುಚಿಗ್  ತಕ್ಕೊ  ಉಪ್ಪು. ಬುಕ್ಕೊ ತೆಕ್ಕಿದ ಮರತ ಮಲ್ಲ ಮಲ್ಲ  ಇರೆಕುಲು.

## ಪೆಲಕಾಯಿದ ಗಟ್ಟಿ ಮಲ್ಪುನ ವಿಧಾನ
ಬೊಲಂತೆ ಅರಿನ್ ನೀರುಡು ರಡ್ಡ್ ಮೂಜಿ ಸಲ ದೆಕ್ಕುದು, ಒಂಜಿ ಅರ್ಧ ಗಂಟೆ ಬೊದುಲರೆ ದೀವೋಡು.
ಪರ್ಂದ್ ಪೆಲಕಾಯಿದ ಪಚ್ಚೀರ್ ನ್ ಕಿನ್ಯ ತುಂಡು ತುಂಡು ಮಂತುದು ದೀವೋಡು.
ಕಡೆಪಿ ಕಲ್ಲುಗ್  ಬೊದುಲ್ದಿನ ಅರಿ ಬುಕ್ಕೊ, ಪರ್ಂದ್ ಪೆಲಕಾಯಿದ ಪಚ್ಚೀರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಉಪ್ಪು ಸೇರಾದ್ ಗರಿ ಗರಿ ಆಪಿಲೆಕ್ಕ ಕಡೆಯೊಡು, ಕಡೆನಗ ನೀರ್ ಪಾಡೊಡು ಪಂದ್ ಇಜ್ಜಿ. ಗಟ್ಟಿ ಗಟ್ಟಿ ಉಪ್ಪುನ ಈ ಬಂದೊನು ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಬಾಜನೊಗು ಪಾಡೊಡು. ಬುಕ್ಕೊ ತಾರಾಯಿದ ಕಿನ್ಯ ಕಿನ್ಯ ತುಂಡು ಮಂತುದು ಬಂದೊಗು ಪಾಡುದು ಬಂದೊನು ಒರ ತಿರುಗಾದ್ ದೀವೋಡು.
ಬುಕ್ಕೊ ತೆಕ್ಕಿದ ಮಲ್ಲ ಇರೆನು ದೆತ್ತೊಂದು ಅಯಿಟ್ ಪೊರ್ಲುಡು ಒಂತೆ ಬಂದೊನು ದೆತ್ತೊಂದು ಶೋಕುಡು ಇರೆಟ್ ಬಂದ್ ಮನ್ಪೊಡು. ಅಂಚೆನೆ ಒಂಜೊಂಜಿ ತೆಕ್ಕಿದ ಇರೆ ದೆತ್ತೊಂದು ಬಂದೊನು ಆಯಿತ ಮಿತ್ತು ದಪ್ಪೊಡು ಪಾಡುದು ಪೊರ್ಲುಡು ಬಂದ್ ಮನ್ಪೊಡು.
ಬುಕ್ಕೊ ಮಲ್ಲ ತೊಂದುರುಡು ನೀರು ಪಾಡುದು ದಿಕ್ಕೇಲುಡು ಬೆಚ್ಚ ಆವಾರೆ ದೀವೊಡು.
ನೀರು ಕೊದಿದ್ ಶಿಕೆ ಬನ್ನಗಾ, ಬಂದ್ ಮಂದಿನ ತೆಕ್ಕಿದ ಇರೆಟ್ ಕಟ್ಟುದಿನ ಪೂರಾ ಗಟ್ಟಿಲೆನ್ ಶಿಕೆಟ್ ಬೈಪಾರೆ ದೀದ್ ಒಂಜಿ ಅರ್ಧ ಗಂಟೆ ಬೇಯರೆ ದೀವೊಡು. 
ಅರ್ಧ ಗಂಟೆ ಬೇಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ನಮ್ಮ ಪೆಲಕಾಯಿದ ಗಟ್ಟಿ ತಿನರೆ ತಯಾರಾದುಪ್ಪುಂಡು.

## ಪೆಲಕಾಯಿದ ಗಟ್ಟಿ ನ್ ತಿನ್ಪಿನ ವಿಧಾನ
ಈ ಪೆಲಕಾಯಿದ ಗಟ್ಟಿ ನ್ ಅಂಚೇನೇ ತಿನೊಲಿ, ಇಜ್ಜಿಂಡಾ  ತಾರಾಯಿದ ಚಟ್ನಿ, ಕೋರಿದ ರೆಸೊಟು ತೀನರೆ ಲಾ ಬಾರೀ ಎಡ್ಡೆ ಆಪುಂಡು.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತುಳುವೆರೆ ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲು
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೈದ್ಯೆರೆ ದಿನೊ

ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಜುಲೈ 1 ಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೈದ್ಯರ ದಿನೊನು ಆಚರಣೆ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲ. ನರಮಾನಿಯ ಬದ್ಕ್‌ಡ್ ಆರೋಗ್ಯನೇ ಭಾಗ್ಯ ಪನ್ಪಿನವು ಸರ್ವಕಾಲಿಕ ಸತ್ಯದ ಬಾಸೆ.  ಆರೋಗ್ಯದ ರಕ್ಷಣೆ, ಸೀಕ್ ಸಂಕಡೊಗು ಮರ್ದ್ ಕೊರ್ದು  ಗುಣ ಮಲ್ಪುನ ವೈದ್ಯೆರೆ ಬೇಲೆ. ವೈದ್ಯೋ ನಾರಾಯಾಣ ಹರಿ ಪನ್ಪಿ ಪಾರೆರೊದಂಚ  ವೈದ್ಯೆರೆನ್ ದೇವೆರೆಗ್  ಹೊಲಿಕೆ ಮಲ್ಪುನವು  ಅನಾದಿ ಕಾಲೊಡ್ದೆ ಬತ್ತಿನವು.ಸೀಕ್ ಸಂಕಡೊ ಬತ್ತಿನ ಪ್ರತಿರೊರಿಯಗ್ಲ್  ಸರಿಯಾದ ಮರ್ದ್ ಕೊರ್ಪಿನ ಮುಖಾಂತರ ಗುಣ ಮಲ್ತ್‌ದ್, ಆಯಗ್  ಪುನರ್ಜನ್ಮ ಪನ್ಪಿನೆನ್ ಕೊರ್ಪಿನ  ವೈದ್ಯೆರೆ ಬೇಲೆ ಆಂಡ ಅಂಚಿನ ವೈದ್ಯೆರೆಗ್ ಮಾನಾದಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸವುನ ನಮ  ಪ್ರತಿಯೊರಿಯನಲ ಕರ್ತವ್ಯವಾದುಂಡು. ಇಂಚಿನ ಪುನರ್ಜನ್ಮ ಕೊರ್ಪಿನ ವೈದ್ಯೆರೆಗ್ ವಿಶೇಷ ಮಾನಾದಿಗೆ ಕೊರ್ಪಿನ ಸಲುವಾದ್ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಜುಲೈ 1 ಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೈದ್ಯರ ದಿನೊನು ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವ.
## ಬೇತೆ ಬೇತೆ ದೇಶೊಡು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೈದ್ಯೆರೆ ದಿನೊ
ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಭಾರತೀಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಘ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೈದ್ಯರ ದಿನಾಚರಣೆನ್ ಮಲ್ತೊಂದು  ಉಂದೆತ ಮುಖೇನ ವೈದ್ಯೆರ್ನಕುಲೆನ್ ಬುಕ್ಕೊ ಆರೋಗ್ಯ ವೃತ್ತಿಪರೆರೆಗ್ ವಿಶೇಷ ಮಾನಾದಿಗೆ ಸಂದೈತ ಮಲ್ಪುವೆರ್.ಭಾರತೊಡು  ಮಾತ್ರ ವೈದ್ಯೆರೆ ದಿನ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುನತ್ತಂದೆ. ಲೋಕೊರ್ಮೆಲ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ರಾಷ್ಟ್ರೊಲೆಡ್, ಬೇತೆ ಬೇತೆ ತೇದಿಡ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೈದ್ಯೆರೆ ದಿನೊನು ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಭಾರತೊಡು ಜುಲೈ 1 ಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೈದ್ಯೆರೆ ದಿನೊನು  ಆಚರಣೆ  ಮಲ್ತ್ಂಡ. ಅಂಚನೆ ಅಮೆರಿಕೊಡು ಮಾರ್ಚ್ 30 ಕ್, ಕ್ಯೂಬಾಡ್  ಡಿಸೆಂಬರ್ 3ಕ್, ಇರಾನ್‌‌ಡ್ ಆಗಸ್ಟ್ 23ಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೈದ್ಯೆರೆ ದಿನೊನು ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಅಮೆರಿಕೊಡು 1933 ಮಾರ್ಚ್‌ ತಿಂಗೊಳುಡು ಸುರುತ ಸರ್ತಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೈದ್ಯೆರೆ ದಿನಾಚರಣೆನ್ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಸೇವೆ ಸಂದೈತ ಮಲ್ತಿನ  ವೈದ್ಯೆರೆಗ್ ಎಡ್ಡೆಪ್ಪುನ ಬಯಕ್‌ದ್  ಶುಭಾಸಯ  ಕಾರ್ಡ್‌ ಕಡಪುಡುನೆ ಅಂಚನೆ ತೀರ್ ಪೋಯಿನ ವೈದ್ಯೆರೆ ಸಮಾಧಿಗೆ ಪುಪ್ಪಾರ್ಪಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಮುಖಾಂತರ ವೈದ್ಯೆರೆ ದಿನಾಚರಣೆದ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
## ಭಾರತೊಡು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೈದ್ಯೆರೆ ದಿನೊ
ಭಾರತೊಡು 1991 ಡ್ ಸುರುತ ಸರ್ತಿ ವೈದ್ಯರ ದಿನೊನು  ಆಚರಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ರಡ್ಡನೇ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಅಂಚನೆ  ಪುಗರ್ತೆದ ವೈದ್ಯೆ ಬಿಧನ್ ಚಂದ್ರ ರಾಯ್, ಮೆರೆನ ನೆಂಪುಗಾದ್ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಜುಲೈ ಒಂಜೆ್ನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೈದ್ಯ ದಿನವಾದ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ತೀರ್ಮಾನ ಆಂಡ್. ಬಿಧನ್ ಚಂದ್ರ ರಾಯ್ ಮೆರ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್‌ ಇಂಡಿಯಾ ಅಂಚನೆ ಇಂಡಿಯನ್ ಮೆಡಿಕಲ್‌ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ತಾಪನೆದ ರೂವಾರಿಯಾದುಲ್ಲೆರ್. ಅಂಚಾದ್  ಅರೆನ ಪುಟ್ಟಿ ದಿನ ಬುಕ್ಕೊ ಪುಣ್ಯಸ್ಮರಣೆ(ತಯಿತಿ) ದಿನೊನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ದಿನ ಪಂದ್ ಲೆತ್ತೆರ್.
## ಡಾ. ಬಿಧನ್ ಚಂದ್ರ ರಾಯ್
ಡಾ. ಬಿಧನ್ ಚಂದ್ರ ರಾಯ್ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯ ಮಂತ್ರಿ, ಅಂಚನೆ ಪುಗರ್ತೆದ ವೈದ್ಯೆರೆ. ಡಾ. ಬಿಧನ್ ಚಂದ್ರ ರಾಯ್ ಜುಲೈ 1, 1882 ಡ್ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳೊಡು ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್. ಮೆರ್ ಜುಲೈ 1,1962 ಡ್ ತೀರ್ ಪೋಯೆರ್. ಆರ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತೊಗು ಮಾಮಲ್ಲ ಕೋಡುಗೆ ಕೊರ್ನಾರ್. ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರೊಗು ಮೆರ್ ಕೊರ್ನ ಕೊಡುಗೆಗಾದ್ ಮೆರೆಗ್ ಫೆಬ್ರವರಿ 4, 1961ಡ್ ಭಾರತ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿದ ಮಾನಾದಿಗೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ೧೯೪೨ ಡ್ ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಚಳುವಳಿದ ಪೊರ್ತುಡು ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಗ್ ಅರೈಕೆ ಮಲ್ತಿನ ವೈದೆರ್ ಬಿದನ್ ಚಂದ್ರ ರಾಯ್ ಮೆರ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟ ಗಾರೆರಾದಿತ್ತೆರ್ ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞೆರ್ ಅವ್ವತ್ತಂದೆ ರಾಜಕಾರಣಿಲ ಆದಿತ್ತೆರ್. ಡಾ. ಬಿಧನ್ ಚಂದ್ರ ರಾಯ್ ಮೆರೆನ ಪುಟ್ಟು ಬುಕ್ಕೊ  ತಯಿತಿನ ದಿನ ಜುಲೈ 1, ಅಂಚಾದ್ ಈ ದಿನೊನು, ಅರೆನ ಗೌರವಾರ್ಥ ವೈದ್ಯರ ದಿನವಾದ್  ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೈದ್ಯರ ದಿನತಾನಿ, ವೈದ್ಯೆರೆನ ಮಹತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಜನೊಕುಲೆಡ ತೆರಿಪು ಪುಟ್ಟಾಪಿನದೊಟ್ಟುಗು  ನಮ್ಮ ಜೀವನೊಗು ವೈದ್ಯೆರೆನಕುಲು ಕೊರ್ಪಿನ ಮಾಮಲ್ಲ ಬಳುವಳಿನ್ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೆನೆತೊಂದು ಈ ವಿಶೇಷ ದಿನೊತಾನಿ ಜನೊಕುಲೆನ ಸೇವೆಗಾತ್ರ ತಂಕುಲೆನ್ ತೊಡಗಿಸಾವೊಂದಿನ ವೈದ್ಯೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ  ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆರೆಗ್ ಸಮರ್ಪಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೈದ್ಯೆರೆ ದಿನಾಚರಣೆದ ವಿಷಯ ದಾದಪಂಡ "ಗುಣ ಮಲ್ಪುನ ಕೈಕುಲೆಗ್ ಸೊಲ್ಮೆ ಸಂದೈತ"
ಕುಡುದ ಚಟ್ನಿ

**ಕುಡುದ ಚಟ್ನಿ** ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲುಡ್ ಜಾಸ್ತಿ ಆದ್ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಕಜಿಪುಕಜಿಪು. ವನಸ್ಗ್ ಮರ್ಯಾಲಡ್ ಈ ಚಟ್ನಿ ಮಲ್ತೊನ್ದ್ ಇತ್ತೆರ್.ಆಟಿಆಟಿ ತಿಂಗೊಲುಡು ಶರೀರದ ತಂಪು ಪೋದ್ ಶರೀರ ಬೆಚ್ಚ ಆಯೆರೆ ಈ ಚಟ್ನಿ ಎಡ್ಡೆ ಆಪುಂಡು. ಉಂದು ಶರೀರನ್ ಬೆಚ್ಚ ದೀಪುಂಡು. ನೆಟ್ ಕರ್ಬದ ಅಂಶ ಜಾಸ್ತಿ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಬಂಜಿ ನಕುಲೆಗ್ ಮಾತಾ ಬಾರಿ ಎಡ್ಡೆ. ನೆತ್ತೆರ್ಡ್ ಇತ್ತಿನ ಸಕ್ಕರೆದ ಅಂಶನ್ ಕಡಿಮೆ ಮಲ್ಪುಂಡು.ಸಕ್ಕರೆ ದ ಸೀಕ್ ಇತ್ತಿನಕುಲೆಗ್ ಕುಡುತ ಚಟ್ನಿ ಪುರ ಮಲ್ತ್ ತಿಂಡ ಸಕ್ಕರೆದ ಅಂಶ ಕಮ್ಮಿ ಆಪುಂಡು.

## ವೈಜ‍್ನಾನಿಕವಾದ್ ಕುಡು
**''ಮ್ಯಾಕ್ರೋಟೈಲೋಮಾ ಯೂನಿಫ್ಲೋರಮ್**'ಪಂದ್  ವೈಜ‍್ನಾನಿಕವಾದ್ ಕುಡು ಅಥವೊ ಹುರುಳಿ ಅಥವೊ ಹೊರ್ಸ ಗ್ರಾಮ್‌ನ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.)

## ಕುಡುದ ಚಟ್ನಿ  ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೋಡಾಪುನ ಸಾಮಾನ್
* ಕುಡುಕುಡುತ್ತ ಸಾರ್ 
* ನೀರುಳ್ಳಿನೀರುಳ್ಳಿ 
* ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ 
* ಬೇವುಸೊಪ್ಪು 
* ಉಳಿನ್ಗೆಲ್ ಮುಂಚಿ 
* ಜೀರಿಗೆ 
* ಕೊತ್ತಂಬರಿ 
* ಪಿರೆಯಿನ ತಾರಾಯಿ 
* ಪುಳಿ 
* ಇಂಗ್ 
* ಎಣ್ಣೆ 
* ರುಚಿಕ್ ಉಪ್ಪುಉಪ್ಪು 
ಒಗ್ಗರಣೆಗ್ - ಸಾಸೆಮಿ, ಉರ್ದುದ ಬೇಳೆ

## ಕುಡುದ ಚಟ್ನಿ ಮಲ್ಪುನ ವಿಧಾನ
ಕುಡುಕುಡುತ್ತ ಸಾರ್ದ ಚಟ್ನಿ ಆಟಿ ಅಟಿ ತಿಂಗೊಲುಡ್ ಜಾಸ್ತಿ ಆದ್ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಕಜಿಪು.ವನಸ್ಗ್ ಮರ್ಯಾಲಡ್ ಈ ಚಟ್ನಿ ಮಲ್ತೊನ್ದ್ ಇತ್ತೆರ್.ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲುಡು ಶರೀರದ ತಂಪು ಪೋದ್ ಶರೀರ ಬೆಚ್ಚ ಆಯೆರೆ ಈ ಚಟ್ನಿ ಎಡ್ಡೆ ಆಪುಂಡು. ಈ ಚಟ್ನಿ ಗ್ ಕನ್ನಡಡ್ (ಹುರುಳಿ ಚಟ್ನಿ)[೧] ಪನ್ಪೆರ್. ಉಂದು ಶರೀರನ್ ಬೆಚ್ಚ ದೀಪುಂಡು. ನೆಟ್ ಕರ್ಬದ ಅಂಶ ಜಾಸ್ತಿ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಬಂಜಿ ನಕುಲೆಗ್ ಮಾತಾ ಬಾರಿ ಎಡ್ಡೆ. ನೆತ್ತೆರ್ಡ್ ಇತ್ತಿನ ಸಕ್ಕರೆದ ಅಂಶನ್ ಕಡಿಮೆ ಮಲ್ಪುಂಡು ಒಂಜಿ ಬಣಲೆ ದೆತೊಂದು ಚೂರು ಎಣ್ಣೆ ಪಾಡ್ದ್ ಬೆಚ್ಚ ಆನಗ ಐಕ್ ಜೀರಿಗೆ, ಬೇವುಸೊಪ್ಪು, ಮುಂಚಿ, ಬುಕ್ಕೊ ಕೊತ್ತಂಬರಿ ಪಾಡ್ದ್ ಪೊತ್ತುದು, ಐಕ್ ನೀರುಳ್ಳಿ, ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ, ಸೇರ್ಸದ್ ಕೆಂಪಾನಟ ಪೊತ್ತುದು ದೀವೊಡು. ಬುಕ್ಕೊ ಕುಡುನ್ಲ ಪೊರ್ಲುಡೆ ಕಮ್ಮೆನ ಬನ್ನಾಟ ಪೊತ್ತುದು, ಅರಪೆರೆ ದೀವೊಡು. ಬುಕ್ಕೊ ಪೊತ್ತು ದೀತಿನ ಮಸಾಲೆನ್ ಬುಕ್ಕೊ ತಾರಾಯಿ, ಪುಳಿ ಪಾಡ್ದ್ ಕಡೆವೊಡು. ಐನ್ ಒಂಜಿ ತಪಲೆಗ್ ಪಾಡ್ದ್, ಐಕ್ ಒಗ್ಗರಣೆ ದೀದ್, ಐಕ್ ಎಣ್ಣೆ, ಸಾಸೆಮಿ, ಉರ್ದುದ ಬೇಳೆ, ಪಾಡ್ದ್ ಅವ್ ಕೆಂಪಾನಟ ಮುಟ್ಟ ಕಾಯಿತ್ ದ್, ಐಕ್ ಬೇವುಸೊಪ್ಪು, ಒಂಜಿ ಮುಂಚಿಲ ಪೊಲಿತ್ ಪಾಡ್ದ್ ಚೂರು ಇಂಗ್ ಲ ಪಾಡ್ದ್ ಐಕ್ ಕಡೆಯಿನ ಚಟ್ನಿ ನ್ ಪಾಡೊಡು. ಈ ಚಟ್ನಿ ದೋಸೆ, ಇಡ್ಲಿ, ಗಂಜಿ ಗ್ ಮಾತಾ ಲಾಯ್ಕ್ ಆಪುಂಡು.

## ಆಯುರ್ವೇದಡ್ ಕುಡುದ  ಉಪಯೋಗ
ಕುಡುನು (ಬೊಟಾನಿಕಲ್ ಪುದರ್ – ಮ್ಯಾಕ್ರೊಟಿಲೋಮಾ ಯೂನಿಫ್ಲೋರಮ್) ನೆನ್ ನಮ್ಮ ಭಾರತಡ್ ಇಡೀ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೇರ್. ನೆತ್ತ ಸಾರು, ಉಸ್ಲಿ, ಚಟ್ನಿ ಪೊಡಿ, ಹಪ್ಪಳ,ಇಂಚಿನ ಮಾತಾ ಬಗೆ ಬಗೆತ ತೆನಸ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆಯುರ್ವೇದ ಪಾಠೋಡು ಕುಡುನು ಕುಲತ್ಥ ಪಂದ್ ಉಲ್ಲೇಕೊ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಈ ಕುಡುದ ತೆನಸ್ ನ್ ಪಂಚ ಕರ್ಮ  ಮರ್ದ್‌ದ ಬುಕ್ಕೊ ತೆನಸ್‌ಡ್ ಪೂರ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್.

## ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದೊ ಮಾಹಿತಿಲು
* ಜನತ ಲೆಕ್ಕ - 4 ಜನ
* ಬಲ - 27 ಕೆಜಿ 
* ಕೊಬ್ಬು - 1.3 ಗ್ರಾಂ 
* ಪ್ರೋಟೀನ್ - 1.1 ಗ್ರಾಂ 
* ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್ಗಳು - 2.8 ಗ್ರಾಂ 
* ಫೈಬರ್ - 0.4 ಗ್ರಾಂ

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡ್
ವರ್ಗೊ:ತಿನಿಸುಲು
ವರ್ಗೊ:ತುಳುವೆರೆ ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲು
ವರ್ಗೊ:ತೆನಸ್
ಅಮ್ಮೆ ಅಪ್ಪೆ ಜೋಕುಲಾಟ

**ಅಮ್ಮೆ [[ಅಪ್ಪೆ]] ಜೋಕುಲಾಟ** ಪನ್ಪಿನವು ಒಂಜಿ ರೀತಿದ ಗೊಬ್ಬು. ಈ ಗೊಬ್ಬುನು ಜೋಕುಲು ಕಿನ್ಯ ಇಪ್ಪುನಗ ಸಮಯೊನು ಕಳೆವರೆ ಗೊಬ್ಬೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಇತ್ತೆ ಮಾತ್ರ ಉಂದು ತುವರೆ ತಿಕ್ಕುನವು ಕಮ್ಮಿ. ಈ ಗೊಬ್ಬುಗು ಇಲ್ಲಾಟ ಪಂಡ್‍ದ್ಲಾ ಪುದರ್ ಉಂಡು.

## ಗೊಬ್ಬುಡಿಪ್ಪುನ ಪಾತ್ರೊಲು
* ಅಪ್ಪೆ 
* ಅಮ್ಮೆ
* ಜೋಕುಲು (ಬಾಲೆ ಒಂಜಿ ಇಜ್ಜಾಂಡ ರಡ್ಡ್, ಮಸ್ತ್ ಜೋಕುಲು ಇತ್ತ್ಂಡ ಅಕುಲು ಬಾಲೆದ ಪಾತ್ರೊನು ನಿರ್ವಹಿಸಾವೆರ್)

## ಬೇತೆ ಪುದರುಲು
* ಇಲ್ಲಾಟ

## ಗೊಬ್ಬು ಗೊಬ್ಬುನೆ ಎಂಚ ?
ಈ ಗೊಬ್ಬುಡು ಅಪ್ಪೆ, ಅಮ್ಮೆ ಬುಕ್ಕ ಬಾಲೆದ ಪಾತ್ರ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಜೋಕುಲು ಒಟ್ಟಾದ್ ತನ್ನ ಗುಂಪುದುಲಾಯಿ ಒರಿ ಅಮ್ಮೆಯಾದ್ ಒರ್ತಿ ಅಪ್ಪೆಯಾದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಒರಿದಿನಕುಲು ಜೋಕುಲೆನ ಪಾತ್ರೊಡು ಗೊಬ್ಬುವೆರ್. ಗೊಬ್ಬುನಗ ತನ್ನ ತನ್ನ ಪಾತ್ರೊನು ಮಲ್ಲಕುಲು ಎಂಚ ನಿರ್ವಹಿಸಾವೆರಾ ಅಂಚನೆ ಅಪ್ಪೆ ಅಟಿಲ್ ಮಲ್ಪುನಾವಡ್, ಪೊಪ್ಪ ಜೋಕುಲೆಗ್ ಜೋರು ಮಲ್ಪುನಾವಡ್ ಅತ್ತ್ಮಡ ಮೊಕೆ ಮಲ್ಪುನಾವಡ್ ಅಂಚನೆ ಜೋಕುಲು ಹಟ ಮಲ್ಪಿನ ಪಾತ್ರೊ ಇಂಚ ಜೋಕುಲುಲಾ ಮಲ್ಲಕ್ಲೆನ ಪಾತ್ರೊನು ನಿರ್ವಹಿಸಾವೊಂದು ತನ್ನ ಗೊಬ್ಬುನು ಗೊಬ್ಬುವೆರ್.

## ಬೇತೆ ಬಾಸೆಡ್ ಗೊಬ್ಬುದ ಪುದರ್
* ಮನೆಯಾಟ (ಕನ್ನಡಡ್)

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಗೊಬ್ಬುಲು
ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡ್ದ ಗೊಬ್ಬುಲು
ವರ್ಗೊ:ತುಳುವೆರೆ ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲು
ಆಟಿತಪ್ಪು

ಆಟಿ ಸೊಪ್ಪು ಪಂಡ ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲುಡು ಉಪಯೋಗಿಸವುನ ತಪ್ಪು. ನೆಟ್ಟ್ ಸುಮಾರ್ ಬಗೆತ  ಮರ್ದ್ದ ಅಂಶಲು ಇಪ್ಪುಂಡು ಪನ್ಪೇರ್ ಹಿರಿಯಕುಲು. ಈ ತಪ್ಪು ಕೊಡಗು ಅಂಚಿದ ಕಡೆಟೆ ಜಾಸ್ತಿ  ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಉಂದು *ಅಕ್ಯಾಂತೆಸಿಯೆ* ಕುಟುಮೊಗು ಸೇರ್ದಿನ ಒಂಜಿ ದೈ. ಇಂದೆತ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪುದರ್ *ಜೆಸ್ಟಿಸಿಯಾ ವಯನಾಡೆನ್ಸಿಸ್*. ಮಾತಾ ಇಲ್ಲಡ್ಲ ಆಟಿದ  ಪೊರ್ತುಡ್  ಆಟಿ ತಪ್ಪುದ  ಪಾಯಸದ ಘಮ ಬರ್ಪುಂಡು.   ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲುದ  ೧೮ನೇ ದಿನ ಆಟಿ ತಪ್ಪುಡು ಮರ್ದ್ದ ಅಂಶಲು ಉಂಡು ಪನ್ಪೇರ್. ಈ ದೈತ ತಪ್ಪುನು ನೀರ್ಡ್ ಪಾಡ್ದ್ ಕೊದ್ಯಂಡ ಆ ನೀರು ಕಡು ನೀಲಿ ಬಣ್ಣ ಆಪುಂಡು.
ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲುದ ಸುರುತ ದಿನರ್ದ್ ಒಂಜೊಂಜಿ  ಬಗೆತ ಮರ್ದ್‌ದ ಅಂಶ ಈ ತಪ್ಪುಗು ಸೇರೊಂದು ಪೋಪುಂಡು, ೧೮ನೇ ದಿನಕ್ ೧೮ ಬಗೆತ ಮರ್ದ್ ಈ ತಪ್ಪುಗು ಸೇರುಂಡು ಪಂದ್ ಪನ್ಪೇರ್. ಆಟಿ ೧೮ನೇ ದಿನಕ್ ಈ ತಪ್ಪುನು ಪುರಿಂಚಿಂಡ  ಕಮ್ಮೆನ ಬರ್ಪುಂಡು, ಬಾಕಿದ ದಿನೊಟು ಈ  ತಪ್ಪುಗು ದಾಲ ಕಮ್ಮೆನ  ಉಪ್ಪುಜಿ ಪನ್ಪೇರ್. ಬೇತೆ ದಿನಟ್ ಈ ತಪ್ಪುನು ನೀರ್ಡ್ ಬೈಪಂಡ ಆ ನೀರ್ ಕಡುನೀಲಿ ಬಣ್ಣಗ್ ಬರ್ಪುಜಿ ಪನ್ಪೇರ್. ಕಕ್ಕಡ ಪಂಡ ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲು ಇಜ್ಜಂಡಾ ಘಟ್ಟಡ್  ಕರ್ಕಾಟಕ ಮಾಸ ಪಂದ್ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಆ ಕಡೆಟ್ ಪುರ ಈ ತಪ್ಪುದ ತೆನಸ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
## ಆಟಿ ತಪ್ಪುದ ಪೊಲಬು
ಮೂಜಡಿತಾತ್  ಎತ್ತರ ಬಳಪುನ  ಈ ದೈಕ್ ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲುದ ಸುರುತ  ದಿನರ್ದ್ ಬಗೆ  
ಬಗೆತ  ಮರ್ದ್‌ದ ಅಂಶಲು  ಸೇರುಂಡುಗೆ. ಕೊಡಗುಡು ಬೋಡಾಪುನಾತ್ ಮರ್ದ್ದ  ಅಂಶಲು 
ಉಪ್ಪುನ  ದೈಕುಲೆದ  ಪ್ರಭೇದ ಉಂಡುಗೆ.ಆಂಡ ಐಟ್  ಆಟಿ ತಪ್ಪು ಮುಖ್ಯವಾಯಿನ, ನನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾದ್  'ಜಸ್ಟೀಸಿಯ ವೈನಾಡೆನ್ನಿಸ್' ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುನ  ಈ  ದೈ ಜಿಲ್ಲೆದ ಕಾಡ್ಡ್ ಅತಂದೆ,  ಕಾಫಿದ ತೋಟಡ್ಲ ಜಾಸ್ತಿ ತಿಕ್ಕುಂಡ್.೧೮ ದಿನ ಮುಟ್ಟ ದಿನಕ್ಕೊಂಜಿ ಮರ್ದ್‌ದ ಅಂಶಲು ಸೇರ್ದ್    ೧೮ನೇ ದಿನ ಕಮ್ಮೆನ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್   ಆನಿ  ಆ  ದೈನ್   ಬೇಯಿಪಾದ್  ರಸ ದೆತೊಂಡ ಸರ್ರೋಡು  ವಾ ರೋಗಲ ಇತ್ತ್ನ್ದ ಅವು ದೂರ ಆಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನ ನಂಬಿಕೆ ಹಿರಿಯೆರ್ಡ ಉಂಡು. ಅವು ಇತ್ತೆಲಾ ಅಂಚನೆ ಮುಂದುವರಿದ್ ಬೈದ್ಂಡ್. ಕೆಂಪುದ ಈ ರಸಟ್  ಪಾಯಸ ಬುಕ್ಕೊ ನಾನಾ ಬಗೆತ ತೆನಸ್ಲಾ  ರೆಡಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
## ಆಟಿ ತಪ್ಪುದ ಮರ್ದ್‌ದ ಗುಣ
ಆಟಿ ತಪ್ಪುದ ರಸ ಪರ್ ನ್ಡ ಶೀತ ಜ್ವರ ಪೂರಾ ಕಮ್ಮಿ ಆಪುಂಡುಗೆ. ಐಕ್ಲಾ ಒಂಜಿ ಕಾರಣ ಉಂಡು. ಕೊಡಗುಡು ಮಲೆನಾಡ್ ಡ್ ಪುರಾ ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲುಡು ಜೋರು  ಬರ್ಸ ಬರ್ಪುನೇರ್ದ್  ಜನಕುಲೆಗ್  ಜಾಸ್ತಿ ಸರ್ರೋಡು ಶೀತ ಪುರಾ ಆವೊಂದಿಪ್ಪುಂಡು. ಒಟ್ಟಿಗೆ ರಡ್ಡ್  ತಿಂಗೊಲು ಮಾತ ಬೆನ್ನಿ ಮಳ್ತೊಂದುಪ್ಪುನೆರ್ದಾತ್ರ, ಸರ್ರಡ್  ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಲು ಕಮ್ಮಿ ಆದುಪ್ಪುಂಡು. ಅಪಗ  ಈ ತಪ್ಪುದ ರಸೊನು  ಪರ್ನ್ಡ  ಸರ್ರಡ್  ಉಷ್ಣಾಂಶ ಎಚ್ಚಾದ್ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಲು ಎಚ್ಚಾಪುಂಡು. ಅತಂದೆ ಕಂಡೊಡು ಬೆನ್ನಿ ಮಲ್ತಿ ಬುಕ್ಕೊ, ಸರ್ರ ಬೆಚ್ಚ ಆಯೆರೆ  ಈ ತಪ್ಪುದ ಪಾಯಸನ್ ಮಲ್ತ್ ಪರ್ಪೆರ್.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ
ವರ್ಗೊ:ತುಳು ತಿಂಗೊಲು
ಆಟಿಪಾಯ್ಸೊ

ಕೊಡಗುಜಿಲ್ಲೆದ ಕಡೆಟ್ ಮಾತಾ ಇಲ್ಲಡ್ಲ ಆಟಿ ತಪ್ಪುದ ಪಾಯ್ಸ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮಾತಾ ಇಲ್ಲದಲ ಅಟಿಲ್ಡ್ ಆಟಿ ಪಾಯ್ಸದನೆ ಕಮ್ಮೆನ, ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲುದ ೧೮ನೇ ದಿನ ಆಟಿ ತಪ್ಪುಂದು ಪನ್ಪುನ ಮರ್ದ್ದ ಅಂಶ ಇತ್ತಿನ ದೈತ ತಪ್ಪುನು ನೀರ್ಡ್ ಕೊದ್ಯಾನಗ ಆ ನೀರ್ ಕಡು ನೀಲಿ ಬಣ್ಣಗ್ ಮಾಜುಂಡು.ಆಟಿ ತಪ್ಪುರ್ದ್ ಮಲ್ತ್‌ನ ಈ ಪಾಯ್ಸಗ್  ಕಕ್ಕಡ ಪದಿನೆಟ್ಟ್ ಪಾಯ್ಸ  ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಕಕ್ಕಡ ಪಂಡ ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲು ಆತಂಡ ಕರ್ಕಾಟಕ ಮಾಸ ಪಂದ್ಲಾ ಅರ್ಥ ಉಂಡು.ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲುಡು ಮಾತ್ರ ಈ ತಪ್ಪುನು ಗಳಸುವೆರ್. ಪುಷ್ಯ ಬರ್ಸ ಬನ್ನಗ ಈ ತಪ್ಪುಗು ಮರ್ದ್‌ದ ಅಂಶ ಸೇರುಂಡುಗೆ. ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲುದ ಸುರುರ್ದ್ ೧೮ನೇ ದಿನ ಮುಟ್ಟ ಒಂಜೊಂಜಿ ಬಗೆತ ಮರ್ದ್‌ದ ಅಂಶಲು ಈ ತಪ್ಪುಗು ಸೇರುಂಡುಗೆ. ಅಂಚಾದ್ ೧೮ನೇ ದಿನತಾನಿ ಈ ತಪ್ಪುನು ಪುರಿಂಚಿನಗ  ಕಮ್ಮೆನ ಬರೆರೆ ಸುರು ಅಪುಂಡುಗೆ. ಅಪಗ ಈ ತಪ್ಪುದ ಪಾಯ್ಸ, ಹಲ್ವಾ, ಐತ ರಸೊನ್ಲ  ಪರ್ಪೆರ್. ಈ ತಪ್ಪುದ ರಸಟ್ ಶರೀರೊಗು ಬೋಡಾಪಿನ ತಾಕತ್ತ್ ತಿಕ್ಕುಂಡುಗೆ. ಬುಕ್ಕೊ ಶೀತ ಜ್ವರಜ್ವರ ಐಕ್ ಪುರಾ ಈ ತಪ್ಪುದ ರಸ ಎಡ್ಡೆ ಮರ್ದ್.

## ಆಟಿ ಪಾಯ್ಸಗ್ ಬೋಡಾಪುನ ವಸ್ತುಲು
* ಆಟಿ ತಪ್ಪುಆಟಿತಪ್ಪು
* ನೀರ್
* ಬೊಳಂತೆ ಅರಿ
* ಬೆಲ್ಲಬೆಲ್ಲ
* ನೈಯಿನೆಯಿ
* ಬೀಜದ ಬೀಜದ ಮರಬೊಂಡು
* ಏಲಕ್ಕಿ
ಏಲಕ್ಕಿ

## ಆಟಿ ತಪ್ಪುದ ಪಾಯ್ಸ ಮಲ್ಪುನ ವಿಧಾನ

ಸುರುಕು ತಪ್ಪುಗು ಅರ್ಧ ಕರ ನೀರು ಪಾಡ್ದ್ ಬೇಯೆರೆ ದೀದ್, ತಪ್ಪು ಬೇಯಿತ್ ದಾನಗ ನೀರು ಕಡುನೀಲಿ ಬಣ್ಣಗ್ ತಿರುಗುಂಡು. ಆ ನೀರ್ನ್ ಅರಿತ್ದ್, ಆ ನೀರ್ಗ್ ಅರಿನ್ ದೆಕ್ದ್ ಪಾಡೊಡು,ರುಚಿಕ್ ನಸೇ ಉಪ್ಪು ಪಾಡ್ದ್, ಐಕ್ ಬೆಲ್ಲ ಪಾಡೊಡು. ಬುಕ್ಕೊ ಬೇಯಿಪಾದ್ ಅರಿ ಎಡ್ಡೆ ಬೆಯ್ತ್ ದಾಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ಐಕ್, ಒಗ್ಗರಣೆದ ಕೈಲ್ ದೆತೊಂದು ಐಕ್ ೨ ಚಂಚ ನೈಯಿ ಪಾಡ್ದ್ ಐಕ್ ಬೀಜದ ಬೊಂಡು ಪಾಡ್ದ್ ಪೊತ್ತುದು ಪಾಯ್ಸಗ್ ಪಾಡ್ದ್ ತಿನೊಡು.ಐತ ಮಿತ್ಗ್ ತಾರಾಯಿದ ಪೂಲ್ ಲಕ್ಕದ್ ಪಾಡ್ಂಡ ಲಾಯ್ಕ್ ಆಪುಂಡು. ಆಟಿ ದೈತ ರಸರ್ದ್ ಪಾಯ್ಸ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅರಿರ್ದ್ ಮಲ್ಪುನ ಈ ಪಾಯ್ಸಗ್ ಆಟಿ ತಪ್ಪುದ ರಸ, ಬುಕ್ಕೊ ಐಕ್ ತಾರಾಯಿತಾರಾಯಿ ಪಿರೇದ್ ಪಾಡ್ದ್, ನೈಯಿ, ಸಿಗತ್ ನೈಯಿ ಪಾಡ್‌ದ್‌ಲ ತಿನ್ಪೆರ್.

## ಅಟಿ ಪಾಯ್ಸ ಮಾಲ್ಪುನ ಪ್ರದೇಶ
* ಸುಳ್ಯ
* ಪುತ್ತೂರು
* ಉಬರ್
* ಮಡಿಕೇರಿ
* ಸೋಮವಾರಪೇಟೆ
* ಕುಶಾಲನಗರ

## ನಂಬೊಲಿಗೆ
ಅಟಿ ಪಾಯ್ಸ ಪರ್ತ್ಂಡಾ ವಾ ಕಾಯಿಲೆ ಬರ್ಪುಜ್ಜಿ, ಅಂಚನೆ ೧೮ ಬಗೆತ ಮರ್ದ್ ಅಟಿ ೧೮ ನಾನಿ ಇಪ್ಪುಂಡುಗೆ.

## ಬಾಹ್ಯ ಉಲ್ಲೇಕೊ
* ಆಟಿ ಪಾಯಸ

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತೆನಸ್