open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಪಗೆಲ್

right|thumb| ಪಗೆಲ್ದ ಬೊಲ್ಪು ಬೂಮಿನ್ ಸುಮಾರ್ ೧೩:೦೦ UTC ಸಮಯೊಡು ಬೊಳಗುಂಡು
ಭೂಮಿತ ಮಿತ್ತ್ ಪಗೆಲ್ ಪಂಡ, ಬೂಮಿ ಒವ್ವೇ ಒಂಜಿ ಬಾಗೊತ ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣೊಡ್ದ್ ಪ್ರಾಕೃತಿಕವಾತ್ ಬೊಳಗ್‍ನ ಅತ್ತಂದೆ ಪ್ರಕಾಸೊ ಕೊರ್ಪುನ ಸಮಯೊ.
ಬೇತೆ ಗ್ರಹೊ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಲ್ಪುನ ನಕ್ಷತ್ರತ ಬೊಳ್ಪು ಬೊಳಗುನೆಡ್ದಾರೊ, ಅಯಿಡ್ತ್‌ "ಪಗೆಲ್" ಉಂಡಾಪುಂಡು.

## ಗುಣ ಲಕ್ಷಣೊಲು
ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಭೂಗ್ರಹತ ಅರ್ದೊದಾತ್ ಪ್ರದೇಸೊ ಸೂರ್ಯನ ಪ್ರಕಾಶಮಾನೊಡ್ದ್ ಎಪೊಲಾ ಬೊಳ್ಪು ಇಪ್ಪುಜ್ಜಿ. ಸೂರ್ಯಗ್ ಎದುರಾತ್, ನೇರವಾತ್ ಬೊಳ್ಪು ಅಪುನ ಭೂಭಾಗ ಸುಮಾರಾತ್ ಭೂಮಿತಾ ಅರ್ಧದಷ್ಟ್ ಇತ್ತಂಡಾ, ಭೂಮಿಯ ವಾತಾವರಣ ಬೊಳ್ಪುನ್ ಚದುರಾತ್ ಇತ್ತುತತು ಬುಕ್ಕ ವಾಯು ಮಂಡಲ ಇನ್ನಿತರ ವಿದ್ಯಮಾನಟ್ ಇನ್ನೂ ಸೂರ್ಯೋದಯ ಬುಕ್ಕ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತವಾಪುನ ಭೂಭಾಗಳೂ ಕೊಂಚ ಬೊಳ್ಪು ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಅಂಚಾತ್ ಒವೇ ಒಂಜಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಯಟ್ ಸೂರ್ಯನ ಬೊಳ್ಪು ಇಪ್ಪುನಗ ಭೂಮಿ ಒಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶವು ಭೂಮಿ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಕೊಂಚ ಹೆಚ್ಚೇ ಆತ್‍ ಇಪ್ಪುಂಡು.

ಭೂಮಿ ಅಯಿನ ಅಕ್ಷತ ಮಿತ್ತ್ ತಿರುಗುನೆರ್ದಾತ್ರ, ಇಂಚನೆ ಬೊಳ್ಪು ಅಪುನ ಭೂಪ್ರದೇಶ (ಖಗೋಳಾರ್ಧ) ಪ್ರತಿಕ್ಷಣ ಬದಲಾತೊಂದು ಇಪ್ಪುಂಡು. ಈ ಅಕ್ಷರೇಖೆ ಸೂರ್ಯನ ಸುತ್ತ ಚಲಿಸುನ ಭೂಮಿ ಕಕ್ಷೆ ಸಮಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕ್ ನಿಖರವಾದ್ ಲಂಬವಾದ್ ಇಪ್ಪುಜ್ಜಿ ಒಂಜಿ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ದ್ ನಾನೊಂಜಿ ಪ್ರದೇಶೊಗು ಪಗೆಲ್ ಪೊರ್ತುದ ಸಮಯೊಡು ವ್ಯತ್ಯಾಸ ತೊಜಾದ್ ಬರ್ಪುಂಡು.

## ಪಿದಯಿದ ಕೊಂಡಿಲು
*Royal Institution of Chartered Surveyors - Rights to Light Determination Homepage
*Daylight Chart shows sunrise and sunset times in a chart, for any location in the world.
* https://web.archive.org/web/20171005230133/http://www.gandraxa.com/length_of_day.xml Deriving the formulas to calculate the length of day.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಭೂಗೋಲೊ
ರಾಮನಾಥ ಕೋವಿಂದ್

**ರಾಮ್ ನಾಥ್ ಕೋವಿಂದ್ **(ಜನನೊ 1 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1945) ಭಾರತೋಧ ದುಂಬುದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ. ಜುಲೈ 25, 2017ನೇ ದಿನೊ ಆರ್ ಭಾರತೊ ದೇಸೊದ 14ನೇ ಭಾರತೊದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯಾದ್ ಪ್ರಮಾನೊವಚನೊ ದೆತೊನುವೆರ್. ಆರ್ ಬಿಹಾರೊದ ಗವರ್ನರ್ ಆದಿತ್ತೆರ್, ಅತ್ತಂದೆ 2017ನೆ ಇಸವಿದ ಜುಲೈ 20ದಾನಿ ಬಾರತೊದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯಾದ್ ಆಯ್ಕೆ ಆಯೆರ್ ಪಂಡ್‍ದ್ ಎನ್‌ಡಿಎ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ದೆರ್ . ಕೋವಿಂದ್ ಆರ್ ದಲಿತ ನಾಯಕೆ, ಅತ್ತಂದೆ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ-ಬಿಜೆಪಿದ ರಾಜಕಾರಣಿ. ಆರ್ ದೆಹಲಿಡ್ ವಕೀಲೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಸುರುಮಲ್ತೆರ್.

## ಜೀವನೊ
ಕೋವಿಂದ್ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಸೊದ **ಕಾನ್ಪುರ್ ದೆಹತ್ **ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1, 1945ನೆ ಇಸವಿಡ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್. ಆರೆನ ಅಮ್ಮೆರ್ ಬೆನ್ನಿ ಬೆನ್ಪುನ ರೈತರಾದಿತ್ತೆರ್.

## ಶಿಕ್ಷಣೊ
ಕೋವಿಂದ್ ಕಾನ್ಪುರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಡ್ದು ವಾಣಿಜ್ಯ ಬುಕ್ಕೊ ಎಲ್.ಎಲ್.ಬಿ. ಪದವಿನ್ ದೆತೊಂದೆರ್. 

## ವೃತ್ತಿ ಜೀವನೊ
ಕಾನ್ಪುರ್ ಕಾಲೇಜಿಡ್ದ್ ಕಾನೂನುಡು ಪದವಿ ದೆತೊನ್‌ನ ಬುಕ್ಕೊ, ಕೋವಿಂದ್ ಸಿವಿಲ್ ಸರ್ವೀಸಸ್ ಪರೀಕ್ಷೆಗಾದ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ದೆಹಲಿಗ್ ಪೋಪೆರ್.  ಅಲ್ಪ ಆರ್ ಈ ಪರೀಕ್ಷೆನ್ ಮೂಜನೆ ಪ್ರಯತ್ನೊಡು ಪಾಸ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್.  ಅಂಚಾಂಡಲಾ ಆರ್ ಐಎಎಸ್ ಬದಲಿಗ್ ಮೈತ್ರಿ ಸೇವೆಗಾದ್ ಆಯ್ಕೆಯಾಯಿನ ಕಾರಣೊ ಸೇರೊನಿಯೆರೆ ಆಯಿಜಿ.  ಅಯಿಡ್ದಾದ್ ಆರ್ ಕಾನೂನು ಅಬ್ಯಾಸೊ ಮಲ್ಪೆರ್ ಸುರುಮಲ್ತೆರ್.
*ಕೋವಿಂದ್ ಆರ್ 1977 ಡ್ದ್ 1979ಗ್ ಮುಟ್ಟೊ ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟುಡು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರೊದ ವಕೀಲರಾದಿತ್ತೆರ್.
*1980 ಡ್ದ್ 1993ಗ್  ಮುಟ್ಟೊ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ಡ್ ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರೊದ ಸ್ಥಾಯಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆದಿತ್ತೆರ್.   
*ಆರ್ 1978ಡ್ ಬಾರತೊದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯೊಡು ಅಡ್ವೊಕೇಟ್ ಆನ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಆದಿತ್ತೆರ್.   
*ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಬುಕ್ಕೊ ಸುಪ್ರೀಂ  ಕೋರ್ಟ್‍ಡ್ 16 ಒರ್ಸೊ ಅಬ್ಯಾಸೊ ಮಲ್ತೆರ್.  
*ಆರ್ 1971ಡ್ ದೆಹಲಿ ಬಾರ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‍ಡ್ ವಕೀಲರಾದ್ ಸೇರೊಂಡೆರ್.  
*1994-2000 ಬುಕ್ಕೊ 2000-2006ರ ರಡ್ಡ್ ಅವದಿಡ್ ಉತ್ತರಪ್ರದೇಸೊ ರಾಜ್ಯೊಡ್ದ್ ರಾಜ್ಯಸಭೆಗ್ ಆಯ್ಕೆಯಾದಿತ್ತೆರ್.
*ಬಿಜೆಪಿ ದಲಿತ್ ಮೋರ್ಚಾ (1998-2002) ಬುಕ್ಕೊ ಆಲ್-ಇಂಡಿಯಾ ಕೋಲಿ ಸಮಾಜೊದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರಾದ್ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದಿತ್ತೆರ್. 
*ಆರ್ ಪಕ್ಷೊದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಕ್ತಾರರಾದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತ್‌ದೆರ್. 
*ಆಗಸ್ಟ್ 8, 2015ಗ್ ಬಿಹಾರೊ ರಾಜ್ಯೊದ ಗವರ್ನರ್  ಆದ್ ಆಯ್ಕೆ.
*ಜುಲೈ 20, 2017ಗ್ ದೇಸೊದ 14ನೆ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯಾದ್ ಆಯ್ಕೆ.

## ಬಾಹ್ಯೊ ಸಂಪರ್ಕೊಲು
* ಭಾರತೊದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್ (ಅಧಿಕೃತ ತಾಣೊ
* ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರೊ: ದುಂಬುದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ರಾಮನಾಥ್ ಕೋವಿಂದ್

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಲು
ಭಾರತೊದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ

**ಭಾರತೊದ ಗುರ್ಕಾರ್ರ್** ಅತ್ತಂಡ **ಭಾರತೊದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಲು** ಸಾಂವಿಧಾನಿಕವಾದ್ ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಜೆ, ಬುಕ್ಕೊ ಭಾರತೀಯ ಸೈನ್ಯದ ದಂಡನಾಯಕೆರ್.

ಭಾರತೊದ ಇತ್ತೆದ ಗುರ್ಕಾರ್ರ್ ಆದ್ ಆಯ್ಕೆ ಆಯಿನಾರ್ ದ್ರೌಪದಿ ಮುರ್ಮು.

## ಚರಿತ್ರೆ
ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೪೭ಡ್ ಭಾರತೊ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತೊಡ್ದ್ ಸ್ವಸಂತ್ರೊ ಆಂಡ್. ಅಪಗ ನಾನಲಾ ಗುರ್ಕಾರ್ರೆ ಪಟ್ಟೊ ಇಜಿಂಡ್. ಭಾರತ ಸ್ವಸಂತ್ರೊ ಆದಿತ್ತ್ಂಡಲಾ, ಅಧಿಕೃತವಾದ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿನ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾದ್ ಭಾರತೊಡ್ದ್ ನೇಮಕೆರಾದ್ "ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್" ಪದವಿಡ್ ಒರಿ ಇಪ್ಪೊಡಾತಿತ್ತ್ಂಡ್. ಸ್ವಸಂತ್ರೊ ರಾಷ್ಟ್ರೊಗು ಉಂದು ಒಪ್ಪುನವತ್ತ್ಂದ್ ಪನ್ಪಿ ಅಬಿಪ್ರಾಯೊ ಅನೇಕೆರೆಡ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಜನವರಿ ೧೯೪೯ದಾನಿ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಆರೆನ ಸರ್ಕಾರೊ ಬಾರತೊದ ಸಂವಿದಾನೊಗು ಸರಿಯಾಯಿನ ಬದಲಾವಣೆನ್ ಕೊನತ್ತ್‌ದ್ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್ ಪದವಿನ್ ರದ್ದ್‌ ಮಲ್ತೆರ್. ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್‍ರೆ ಬದಲ್‍ಗ್ ಚುನಾಯೊತೊ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ ಪದವಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಂಡ್. ಭಾರತೊದ ಸುರೂತ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್ ಶ್ರೀ ಬಾಬು ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್.

## ಸಾಂವಿದಾನಿಕ ಪಾತ್ರೊ
ಬಾರತೊದ ಸಂವಿದಾನೊದ ೫೨ನೇ ಪರಿಚ್ಛೇದೊದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರೆ ಪದವಿದ ಸ್ರಿಸ್ಟಿನ್ ತೋಜಾವುಂಡು. ಸಂವಿದಾನೊದ ಪ್ರಕಾರೊ, ಬಾರತೊದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್:
* ಬಾರತೊದ ಪ್ರಜೆಯಾದಿಪ್ಪೊಡು.
* ಬಾರತೊಡೇ ಪುಟ್ಟ್‌ದಿಪ್ಪೊಡು ಪನ್ಪಿನ ನಿಯಮೊ ಇದ್ದಿ.
* ಏತ್ ಸರ್ತಿಲಾ ಚುನಾಯಿತರಾವೊಲಿ
ಅದಿಕೃತವಾದ್ ಕಾರ್ಯಾಂಗದ ಮುಕ್ಯಸ್ತೆರಾಂಡಲಾ ಬಾರತೊದ ಸರ್ಕಾರೊಡು ದಿಂಜ ಅಧಿಕಾರೊ ಇಪ್ಪುನ ಸ್ತಾನೊ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಲೆನವು (ಸಂವಿಧಾನೊದ ೭೪ ನೆದ ಪರಿಚ್ಛೇದದಂಚ). ಭಾರತೊದ ಸಂವಿಧಾನೊದ ೫೩ ನೆದ ಪರಿಚ್ಛೇದದಂಚ ಸಂಸತ್ತ್‌ಗ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರೆ ಅಧಿಕಾರೊನು ಬೇತೊಂಜಿ ಪದವಿಡ್ ಇಪ್ಪುನ ವ್ಯಕ್ತಿಗ್ ವರ್ಗೊ ಮಲ್ಲಪು ಸಕ್ತಿ ಉಂಡು.

ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರೆ ಬೇಲೆಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಬುಕ್ಕೊ ಇತರೊ ಮಂತ್ರಿಲೆ ಪ್ರಮಾಣವಚನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊನು ನಡಪಾದ್ ಕೊರ್ಪುನೆ.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ರಾಜಕೀಯ
ವರ್ಗೊ:ಆದಳಿತ ವಿಭಾಗೊಲು
ವಿ. ವಿ. ಎಸ್. ಲಕ್ಷ್ಮಣ್

**ವಿ. ವಿ. ಎಸ್. ಲಕ್ಷ್ಮಣ್** ಎರ್ನ ಪೂರ್ತಿ ಪುದರ್ವಾಂಗಿಪುರಪು ವೆಂಕಟ ಸಾಯಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣ್. ಆರ್, ನವಂಬರ್ ೧ ೧೯೭೪ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್. ಆರೆನ್ ಮಾತೆರ್ಲ ವಿ. ವಿ. ಎಸ್ ಲಕ್ಷ್ಮಣ್ ಪಂದೆ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಆರ್ ಭಾರತ ದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡೊಡು ಸುಮಾರ್ ವರ್ಷ ಗೊಬ್ಬುದೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಸದ್ಯೊಗ್ ಆರ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪಂದ್ಯೊಡು ಪಾತೆರಿಟಿಕೆ ಮಂದೆರ್. ಭಾರತ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ಮಿಂಚುನ ಹೊಡೆತಗಾರಡ್ ವಿ. ವಿ. ಎಸ್. ಲಕ್ಷ್ಮಣ್ ಲ ಒರಿ. ಆರೆನ್ ಎಪಲ ಗೊಬ್ಬುನ ಆಟಗಾರೆ ಪಂದೆ ಮಸ್ತ್ ಜನ ಲೆತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಆರ್ ಮಸ್ತ್ ಪಂದ್ಯೊನ್ ಗೊಬ್ಬುದೆರ್ ಅಯ್ಕೆ ಮಾತ ಆಟಗಾರೆರ್ ಆರೆನ್ ತುಂಡ ಗೌರವ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಆರ್ ಗೊಬ್ಬುನ ಸಮಯದ ಎಡ್ಡೆ ತಂಡ ಪಂದೆ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಆತಿನ ಆಸ್ತ್ರೇಲಿಯ ತಂಡದ ಎದುರು ಇಡನ್ ಗಾರ್ಡನ್ಡ್, ೨೦೦೧ ವರ್ಷೊಡ್ ಆತಿನ ಪಂದ್ಯೊಡ್ ಆರ್ ೨೮೧ ರನ್ ಆಕ್ದ್ ಪಂದ್ಯೊದ ಬೆರಿತ ಎಲುಬದ್ ಉಂತಿಯೆರ್. ಆರ್ ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಲೊವರ್ ಅರ್ಡಡ್ ಗೊಬ್ಬೊಂದ್ದಿತ್ತೆರ್. ೨೦೧೧ ವರ್ಷೊಡ್ ಭಾರತದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿಡ್ ಒಂಜಿ ಆತಿನ ಪದ್ಮಶ್ರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಆರೆಗ್ ತಿಕ್ಂಡ್. ಭಾರತದ ತಂಡೊಡು ೧೦೦ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯ ಗೊಬ್ಬುದಿನ ಆಟಗಾರೆಡ್ ಮೆರ್ಲ ಒಂಜಿ ಜನ. ವಿಶ್ವಕಪ್ ಸರಣಿಡ್ ವಿ. ವಿ. ಎಸ್. ಲಕ್ಷ್ಮಣೆರ್ ಒಂಜಿ ಪಂದ್ಯೊನ್ಲ ಗೊಬ್ಬುದಿಜೆರ್. ಆರ್ ಬಲ್ಪುನೆಟ್ ಒಂತೆ ನಿಧಾನ ಆಂಡಲ ಆರ್ನ ಮಿಂಚ್ದ್ ಆಟೊಡ್ದ್ ಪಂದ್ಯೊನ್ ಗೆಲ್ಪಾದ್ ಕೊರ್ಪೆರ್.ವಿ. ವಿ. ಎಸ್. ಲಕ್ಷ್ಮಣೆರ್ ಆರ್ನ ತವರು ಊರು, ಹೈದರಬಾದ್ ನ್ ರಣಜಿ ಟ್ರೋಫಿಡ್ ಗುರುತಿಸಿದೆರ್. ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ಡ್ ಆರ್ ಡೆಕ್ಕನ್ ಚಾರ್ಜಸ್ ತಂಡದ ಗುರಿಕಾರೆರ್ ಆದಿತ್ತೇರ್.

## ಆರೆನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿಷಯೊಲು
ಲಕ್ಷ್ಮಣೆರ್ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ (ಇತ್ತೇದ ತೆಲಂಗಾಣ) ಹೈದರಬಾದ್ಡ್ ಪುಟ್ಟ್ದಿನಿ. ಆರೆನ ಪೊಪ್ಪನ ಪುದರ್ ಡಾ. ಶಾಂತರಾಮ್,ಅಮ್ಮನ ಪುದರ್ ಡಾ. ಸತ್ಯಭಾಮ. ಆರೆನ ಪೊಪ್ಪ ಬುಕ್ಕೊ ಅಮ್ಮ ರಡ್ ಜನಕ್ಲಾ ವಿಜಯವಾಡದಕ್ಲ್. ಲಕ್ಷ್ಮಣೆರ್ ಲಿಟ್ಟ್ಲ್ ಫ್ಲವರ್ ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್ಡ್ ಅರೆನ ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್ ಮುಗಿಪಯೆರ್, ಬುಕ್ಕೊ ಮೆಡಿಕಲ್ ಓದೊಡ್ ಪಂದ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಫಿಲ್ಡ್ ಪೊವರೆ ನಿರ್ಧಾರ ಮಂತೇರ್ ಆಂಡ ಒಂತೆ ಸಮಯದ ಬುಕ್ಕೊ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಾಗರ ಆವೊಡ್ ಪಂಡ್ದ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ಗ್ ಸೇರ್ದ್ ಎಡ್ಡೆ ಆಟಗಾರ ಆಯೆರ್. ಇತ್ತೆ ಆರ್ ಒಂಜಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಟಗಾರ ಆದ್ ಉಂತೊಂದೇರ್. ನ್ಯೂ ಡೆಲ್ಲಿ ದ ತೇರಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಆರೆಗ್ ಡಾಕ್ಟರೆಟ್ ಕೊರ್ದ್ ಗೌರವಿಸಿಯೆರ್. ಗುಂಟುರುದ ಜಿ. ಆರ್. ಶೈಲಜ ಪಂಪುನ ಪೊಣ್ಣ ನೊಟ್ಟುಗು ೧೬ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೦೪ಡ್ ಆರೆಗ್ ಮದಿಮೆ ಆಂಡ್. ಆರೆಗ್ ಸರ್ವಜಿತ್ ಪಂಪಿನ ಮಗೆ ಬುಕ್ಕೊ ಅಚಿಂತ್ಯಾ ಪಂಪಿನ ಮಗಳ್ ಉಲ್ಲೆರ್. ಭಾರತದ ರಡ್ನೆ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಡಾ. ಸರ್ವಪಲ್ಲಿ ರಾಧಕೃಷ್ಣನ್ ಮೇರ್ನ ಸಂಬಂಧ ಆವೊಡ್

## ಆರ್ ಗೊಬ್ಬುದಿನ ಪಂದ್ಯೊಲು
### ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಬುಕ್ಕೊ ಫಿಲ್ಡಿಂಗ್ ಸರಾಸರಿಲು
;ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯೊಲು
ಪಂದ್ಯೊಲು:೧೩೪
ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್:೨೨೫
ನಾಟ್ಔಟ್:೩೪
ರನ್:೮೭೮೧
ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್ದ ಹೆಚ್ಚ ರನ್:೨೮೧
;ಒಂಡೆ ಪಂದ್ಯೊಲು
ಪಂದ್ಯೊಲು:೮೬
ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್:೮೩
ನಾಟ್ಔಟ್:೭
ರನ್:೨೩೩೮
ಇನ್ನಿಂದ್ಸ್ದ ಹೆಚ್ಚ ರನ್:೧೩೧
;ಟಿ೨೦ ಪಂದ್ಯೊಲು
ಪಂದ್ಯೊಲು:೨೫
ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್:೨೫
ನಾಟ್ಔಟ್:೩
ರನ್:೪೯೧
ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್ದ ಹೆಚ್ಚ ರನ್:೭೮

## ಫಿಲಂತ್ರೊಫಿ
ಸಮಂತ ರುತ್ ಪ್ರಭು ಬುಕ್ಕೊ ಪುಲೆಲ ಗೋಪಿಚಂದ್ ನೊಟ್ಟುಗು ಫೂಡ್ ಫಾರ್ ಚೇಂಜ್ (೨ ಲಕ್ಷ ಜೊಕ್ಲೆಗ್ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಕೊರ್ಪುನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ)ಗ್ ಪೋದಿತ್ತೆ

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

* ವಿ. ವಿ. ಎಸ್.ಲಕ್ಷ್ಮಣ್

ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ವಿ. ವಿ. ಎಸ್. ಲಕ್ಷ್ಮಣ

## ಪುಟ್ಟು
ವಿ.ವಿ.ಎಸ್. ಲಕ್ಷ್ಮಣೆರ್ನ ಪೂರ ಪುದರ್ ವಾಂಗಿಪುರಪು ವೆಂಕಟ ಸಾಯಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣ್ ಆರ್, ನವಂಬರ್ ೧ ೧೯೭೪ಗ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್. ಆರೆನ್ ಮಾತೆರ್ಲ ವಿ.ವಿ.ಎಸ್. ಲಕ್ಷ್ಮಣ್ ಪಂದೆ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.

### ಆರೆನ ಸೊಂತೊ ವಿಸಯೊ
ಲಕ್ಷ್ಮಣೆರ್ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ(ಇತ್ತೇದ ತೆಲಂಗಾಣ) ಹೈದರಬಾದ್ಡ್ ಪುಟ್ಟ್‌ದ್‍ನೆ. ಆರೆನ ಪೊಪ್ಪನ ಪುದರ್ ಡಾ.ಶಾಂತರಾಮ್, ಅಪ್ಪೆನ ಪುದರ್ ಡಾ.ಸತ್ಯಭಾಮ. ಆರೆನ ಪೊಪ್ಪ ಬುಕ್ಕೊ ಅಪ್ಪೆ/ಅಮ್ಮ ರಡ್ಡ್ ಜನಕ್‌ಲ್‍ಲಾ ವಿಜಯವಾಡದಕ್ಲ್.

## ಕಲ್ಪಾಟಿಗೆ
ಲಕ್ಷ್ಮಣೆರ್ ಲಿಟ್ಟ್‌ಲ್ ಫ್ಲವರ್ ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್ಡ್ ಅರೆನ ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್ ಮುಗಿಪಯೆರ್, ಬುಕ್ಕೊ ಮೆಡಿಕಲ್ ಓದೊಡ್ ಪಂದ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಫಿಲ್ಡ್ ಪೊವರೆ ನಿರ್ಧಾರ ಮಂತೇರ್ ಆಂಡ ಒಂತೆ ಸಮಯದ ಬುಕ್ಕೊ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಾಗರ ಆವೊಡ್ ಪಂಡ್ದ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ಗ್ ಸೇರ್ದ್ ಎಡ್ಡೆ ಆಟಗಾರ ಆಯೆರ್. ಇತ್ತೆ ಆರ್ ಒಂಜಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಟಗಾರ ಆದ್ ಉಂತೊಂದೇರ್.ನ್ಯೂ ಡೆಲ್ಲಿ ದ ತೇರಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಆರೆಗ್ ಡಾಕ್ಟರೆಟ್ ಕೊರ್ದ್ ಗೌರವಿಸಿಯೆರ್.

### ಮದಿಮೆ
ಗುಂಟುರುದ ಜಿ. ಆರ್. ಶೈಲಜ ಪಣ್ಣ್‌ಪುನ ಪೊಣ್ಣ ನೊಟ್ಟುಗು ೧೬ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೦೪ಡ್ ಆರೆಗ್ ಮದಿಮೆ ಆಂಡ್. ಆರೆಗ್ ಸರ್ವಜಿತ್ ಪಣ್ಣ್‌ಪುನ ಮಗೆ ಬುಕ್ಕೊ ಅಚಿಂತ್ಯಾ ಪಣ್ಣ್‌ಪುನ ಮಗಳ್ ಉಲ್ಲೆರ್. 
*ಅರೆಗ್ ಭಾರತೊದ ರಡ್ಡನೇ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಆದ್ ಇತ್ತ್‌ನ  ಡಾ| ಸರ್ವಪಲ್ಲಿ ರಾಧಕೃಷ್ಣನ್ ಮೇರ್ ಸಂಬಂಧ ಆವೊಡ್

### ಗೊಬ್ಬು
ಆರ್ ಭಾರತೊದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡೊಡು ಸುಮಾರ್ ವರ್ಷ ಗೊಬ್ಬುದೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಸದ್ಯೊಗ್ ಆರ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪಂದ್ಯೊಡು ಪಾತೆರಟಿಕೆ ಮಂದೆರ್. ಭಾರತ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ಮಿಂಚುನ ಹೊಡೆತಗಾರೆರೆಡ್ ವಿ.ವಿ.ಎಸ್. ಲಕ್ಷ್ಮಣ್‌ಲಾ ಒರಿ. ಆರೆನ್ ಏಪಲ ಗೊಬ್ಬುನ ಆಟಗಾರೆ ಪಂದೆ ಮಸ್ತ್ ಜನ ಲೆತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಆರ್ ಮಸ್ತ್ ಗೊಬ್ಬುನು ಗೊಬ್ಬುದೆರ್.  ಅಯ್ಕೆ ಮಾತ ಆಟಗಾರೆರ್ ಆರೆನ್ ತುಂಡ ಗೌರವ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಆರ್ ಗೊಬ್ಬುನ ಸಮಯದ ಎಡ್ಡೆ ತಂಡ ಪಂದೆ ಪುದರ್ ಆತಿನ ಆಸ್ತ್ರೇಲಿಯ ತಂಡೊದ ಎದುರ್ ಇಡನ್ ಗಾರ್ಡನ್ಡ್, ೨೦೦೧ ವರ್ಷೊಡ್ ಆತಿನ ಗೊಬ್ಬುಡು ಆರ್ ೨೮೧ ರನ್ ಆಕ್ದ್ ಗೊಬ್ಬುದ ಬೆರಿತ ಎಲುವಾದ್ ಉಂತಿಯೆರ್. ಆರ್ ಎಚ್ಚಾದ್ ಲೊವರ್ ಅರ್ಡಡ್ ಗೊಬ್ಬೊಂದ್ದಿತ್ತೆರ್. ೨೦೧೧ ವರ್ಸೊಡ್ ಭಾರತೊದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿಡ್ ಒಂಜಿ ಆತಿನ ಪದ್ಮಶ್ರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಆರೆಗ್ ತಿಕ್ಂಡ್.

ಭಾರತೊದ ತಂಡೊಡು ೧೦೦ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯ ಗೊಬ್ಬುದಿನ ಆಟಗಾರೆರೆಡ್ ಮೇರ್‌ಲಾ ಒಂಜಿ ಜನ. ವಿಶ್ವಕಪ್ ಸರಣಿಡ್ ವಿ. ವಿ. ಎಸ್. ಲಕ್ಷ್ಮಣೆರ್ ಒಂಜಿ ಪಂದ್ಯೊನ್‍ಲಾ ಗೊಬ್ಬುದಿಜೆರ್. ಆರ್ ಬಲ್ಪುನೆಟ್ ಒಂತೆ ನಿಧಾನ ಆಂಡಲ ಆರೆನ ಮಿಂಚ್‍ದ ಗೊಬ್ಬುಡು ಆರ್ ಪಂದ್ಯೊನ್ ಗೆಲ್ಪಾದ್ ಕೊರ್ಪೆರ್.

ವಿ.ವಿ.ಎಸ್. ಲಕ್ಷ್ಮಣೆರ್ ಆರೆನ ತವರು ಊರು, ಹೈದರಬಾದ್‍ನ್ ರಣಜಿ ಟ್ರೋಫಿಡ್ ಗುರುತಿಸದೆರ್. ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್(IPL)ಡ್ ಆರ್ ಡೆಕ್ಕನ್ ಚಾರ್ಜಸ್ ತಂಡೊದ ನಾಯಕೆ ಆದ್ ಇತ್ತೆರ್.

## ಆರ್ ಗೊಬ್ಬುದಿನ ಗೊಬ್ಬುಲು

### ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಬುಕ್ಕೊ ಫಿಲ್ಡಿಂಗ್ ಸರಾಸರಿಲು

### ಟೆಸ್ಟ್ ಗೊಬ್ಬುಲು
* ಪಂದ್ಯೊಲು: ೧೩೪
* ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್: ೨೨೫
* ನಾಟ್ಔಟ್: ೩೪
* ರನ್: ೮೭೮೧
* ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್‌ಡ್ ಎಚ್ಚ ರನ್: ೨೮೧

### ಒಂಜಿ ದಿನತ್ತ ಗೊಬ್ಬುಲು
* ಗೊಬ್ಬುಲು: ೮೬
* ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್: ೮೩
* ನಾಟ್ಔಟ್: ೭
* ರನ್: ೨೩೩೮
* ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್‌‍ಡ್ ಎಚ್ಚ ರನ್: ೧೩೧

### ಟಿ೨೦ ಗೊಬ್ಬುಲು
* ಗೊಬ್ಬುಲು: ೨೫
* ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್: ೨೫
* ನಾಟ್ಔಟ್: ೩
* ರನ್: ೪೯೧
* ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್‌ಡ್ ಎಚ್ಚ ರನ್: ೭೮

## ನರಮಾನಿ ಪ್ರೇಮ (ಫಿಲಾಂತ್ರೊಪಿ)
ಸಮಂತ ರುತ್ ಪ್ರಭು ಬುಕ್ಕೊ ಪುಲೆಲ ಗೋಪಿಚಂದ್ ನೊಟ್ಟುಗು ಫೂಡ್ ಫಾರ್ ಚೇಂಜ್(೨ ಲಕ್ಷ ಜೊಕ್ಲೆಗ್ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಕೊರ್ಪುನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ)ಗ್ ಪೋದಿತ್ತೆರ್

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಗೊಬ್ಬುದಕುಲು
ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲು

ಭಾರತೊ ಒಂಜಿ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಜ್ಯೊಲೆದ ಒಕ್ಕೂಟ.ಇಂದೆಟ್ ಇರ್ವತೊರ್ಂಬ ರಾಜ್ಯೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಏಳ್ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲು ಉಂಡು.

## ರಾಜ್ಯೊಲು
ಭಾರತೊ ದೇಸೊಡು ಒಟ್ಟುಗು ೨೮ ರಾಜ್ಯೊಲು ಉಲ್ಲೊ.
#ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ
#ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ
#ಅಸ್ಸಾಮ್
#ಉತ್ತರಾಂಚಲ
#ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ
#ಒರಿಸ್ಸಾ
#ಕರ್ನಾಟಕ
#ಕೇರಳ
#ಗುಜರಾತ್
#ಗೋವಾ
#ಚತ್ತೀಸ್‍ಗಢ
#ಜಾರ್ಖಂಡ್
#ತಮಿಳುನಾಡು
#ತೆಲಂಗಾಣ
#ತ್ರಿಪುರ
#ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್
#ಪಂಜಾಬ್
#ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ
#ಬಿಹಾರ
#ಮಣಿಪುರ
#ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ
#ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ
#ಮೇಘಾಲಯ
#ಮಿಝೋರಾಮ್
#ರಾಜಸ್ಥಾನ
#ಸಿಕ್ಕಿಂ
#ಹರ್ಯಾನ
#ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ

## ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲು

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ರಾಜ್ಯೊಲು
ಭಾರತೊದ ಜಿಲ್ಲೆಲು

**ಜಿಲ್ಲೆ** ಪನ್ಪಿನವು ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯೊಲೆದ ಒಂಜಿ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವಿಭಾಗೊ.

## ಜಿಲ್ಲೆಲೆನ ಪಟ್ಟಿ
ಜಿಲ್ಲೆ (ಜಿಲ್ಲಾ) ಪನ್ಪುನವು ಭಾರತೀಯ ರಾಜ್ಯ ಅತ್ತ್ಂಡ ಪ್ರದೇಶದ ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗವಾದ್ ಉಂಡು. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭೊಲೆಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಲೆನ್ ಬುಕ್ಕಲಾ ಉಪವಿಭಾಗೊಲಾದ್ ವಿಂಗಡಿಸದೆರ್, ಇಂಚಿನವುಲೆಡ್ ನೇರವಾದ್ 'ತಹಸಿಲ್' ಅತ್ತ್ಂಡ 'ತಾಲ್ಲೂಕು'ಲಾದ್ ವಿಂಗಡಿಸದೆರ್. 2020 ತ ಪೊರ್ತುಗು ಒಟ್ಟು 736 ಜಿಲ್ಲೆಲ್ ಆತ್ಂಡ್, 2011 ರ ಭಾರತೊದ ಜನಗಣತಿಡ್ 640 ಬುಕ್ಕೊ 2001 ತ ಭಾರತೊದ ಜನಗಣತಿಡ್ 593 ದಾಖಲಾತ್ಂಡ್.

## ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಜಿಲ್ಲೆಲು- ಅಯಿತ್ತ ಜನಸಂಖ್ಯೆ
;* ಕಡೆತ್ತ 'ಎ' ರ್ದ್ 'ಎಚ್ |' ಮುಟ್ಟ ಕೇಂದ್ರಾಡಲಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲು:

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊ
ವರ್ಗೊ:ಜಿಲ್ಲೆಲು
ಧರಂಸಿಂಗ್

thumb|ಧರಂಸಿಂಗ್
**ಧರಂಸಿಂಗ್** ಭಾರತ ದೇಸೊದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ೧೭ನೆ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಲು, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷತ ಸದಸ್ಯರಾತ್ ಇತ್ತೆರ್. ಗುಲ್ಬರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆತ, ಜೇವರಗಿ ತಾಲೂಕ್ತಾ, ನೇಲೋಗಿ ಗ್ರಾಮಟ್ ೧೯೩೬ ಟ್ ಪುಟ್ಟಿನ ಧರಂಸಿಂಗ್, ಹೈದರಾಬಾದ್  ಓಸ್ಮಾನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಟ್ ಎಂ.ಎ. ಬುಕ್ಕ ಎಲ್.ಎಲ್.ಬಿ. ಪದವಿನ್ ಪಡೆತೆರ್. ವಕೀಲರಾತ್ ಒಂತೆ  ಕಾಲೊ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಲ್ತೆರ್ ಮಿತ್ತ್ ೬೦ ರ ದಶಕಟ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷತ ಸದಸ್ಯರಾತ್. ಗುಲ್ಬರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆತ ಜೇವರಗಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಟ್ ಸತತ ಎಂಟು ಸರ್ತಿ ಚುನಾಯಿತರಾತೆರ್. ೧೯೮೦ ರಟ್ ಗುಲ್ಬರ್ಗ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡ್ತ್ ಲೋಕಸಭೆ ಸಹ ಚುನಾಯಿತರಾತೆರ್.

ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಪುನ ದುಂಬು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರಟ್ ವಿವಿಧ ಖಾತೆನ್  ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಲ್ತೆರ್. ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಎಸ್.ಎಂ.ಕೃಷ್ಣ ಅರ್ ಸರ್ಕಾರಟ್ ಲೋಕೋಪಯೊಗಿ ಖಾತೆನ್ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಲ್ತೆರ್. ಇದೆಕ್ಕ್ ದುಂಬು ಗೃಹ ಖಾತೆ, ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಣಾ ಖಾತೆ, ಅಬಕಾರಿ ಖಾತೆ, ಆದಾಯ ಖಾತೆ ಇಂಚಿಪೊದ ಖಾತೆನ್ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಲ್ತೆರ್. ಕೆಪಿಸಿಸಿ (ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರದೇಶ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಕಮಿಟಿ)ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆನ್ ಸಹ ವಹಿಸಾತೆರ್.

## ರಾಜಕೀಯೊ ಪ್ರವೇಶ
# ಅರೆನಾ 24, 25 ನೇ ವಯಸ್ಸಿಟ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನೊಂಟ್ಟುಗ್ ಅಧಿಕೃತವಾತ್ ಗುರುತಿಸಿ ತಾರ್
# 1968 ಟ್ 1988 ಮುಟ್ಟ ಸಿಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾತ್ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸತೆರ್.
# 1978 ಗ್ ದುಂಬು ಸರ್ತಿ ಜೇವರ್ಗಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಡ್ತ್ ಆಯ್ಕೆಯಾಪುನ ಮೂಲಕ ವಿಧಾನಸಭೆ ಪ್ರವೇಶ 
# 1980 ಗ್ ಕಲ್ಬುರ್ಗಿ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಡ್ತ್ ದುಂಬು ಬಾರಿ ಲೋಕಸಭೆ ಪ್ರವೇಶ.
# 1983,1985,1989,1994,1999,2004, ಗ್ ಜೇವರ್ಗಿ ಕ್ಷೇತ್ರಡ್ತ್  ಶಾಸಕರಾತ್ ಆಯ್ಕೆ
# 2004 ಮೇ 28 ಗ್ ಕರ್ನಾಟಕತ 17 ನೇ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾತ್ ಅಧಿಕಾರ
# 2006 ಜನವರಿ 28 ಗ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸ್ಥಾನಕ್ಕ್ ರಾಜೀನಾಮೆ
# 2008 ಟ್ ಜೇವರ್ಗಿ ಕ್ಷೇತ್ರಡ್ತ್ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ ಎಂಟನೇ ಸಾರಿ ವಿಧಾನಸಭೆ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಲ್ಪುನ ಕನಸಿಗೆ ಭಗ್ನ. ಈ ಸರ್ತಿ ಸೋಲು.
# 2009 ಟ್ ಬೀದರ್ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಡ್ತ್ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ ಗೆಲ್ತೆರ್ 
# 2014 ಡ್ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಡ್ ಸೋಲ್ತೆರ್
# 2006-2007: ಪ್ರತಿಪಕ್ಷ ನಾಯಕ, ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭೆ
# 2009 ಡ್ತ್: ಸಂಸತ್ತ್ ಸದಸ್ಯ 

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ವರ್ಗೊ:ರಾಜಕಾರಣಿಲು
ವರ್ಗೊ:ಕರ್ನಾಟಕೊದ ಮುಕ್ಯಮಂತ್ರಿಲು
ಸೆಕೆ ಎಂಜಿನ್

thumb|ಥಾಮಸ್ ನ್ಯೂಕೊಮೆನ್ ರನ ವಾಯುಮಂಡಲದ (ಯಂತ್ರ)ಇಂಜಿನ್
**ಸೆಕೆ ಇಂಜಿನ್** ಒಂಜಿ ಉಷ್ಣ ಎಂಜಿನ್ ಆತ್ಂಡ್, ಅವು ಸೆಕೆನ್ ಯನ್ನ ವಾ ಬಳಕೆ ಯಾಪುಂಡು ಯಾಂತ್ರಿಕ ಬೆಲೆನ್ಲ  ಮಾಲ್ಪುಂಡು.

೨೦೦೦ ವರುಷತ ಪಿರಾ ಕೊದಿಪ್ಪುನ ನೀರ್‌ಡ್  ಸಾದ್ಯವುಂದು ತೆರಿಯೊಂಡೆರ್. ಆರ್ ಈ ಸಾಧನೊನ್ ಪ್ರಾಯೊಗಿಕವಾತ್ ಬಲಕೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಅಪಗ ಅರೆಗ್ ಸಾಧ್ಯೊ ಇಜ್ಜಿಂದ್ ಅಂಡ್. ೧೬೦೬ಟ್ ಸ್ಪೇನ್ತ ಅನ್ವೇಷಕರಾಯಿನ ಜಿರೋಮ್ ಅಯಾಂಝ್ ಬಿಯೋ ಮಾವುಂಟ್ ಅರ್ ದುಂಬು ಸೆಕೆ ಇಂಜಿನ್ ತಾ ಹಕ್ಕು ಸ್ವಾಮ್ಯೊನ್ ಪಡೆತೆರ್. ೧೬೯೮ ಟ್ ಥಾಮಸ್ ಸಾವೇರಿ ನೀರಿತಾ ನೇರ ಸಂಪರ್ಕಪಡೆಯಿನಾ ಸೆಕೆನ್ ಬಳಕೆ ಮಾಲ್ಪುನ ಸೆಕೆ ಪಂಪ್ತಾ ಹಕ್ಕು ಸ್ವಾಮ್ಯೊನ್ ಪಡೆತೆರ್. ಸಾವೇರಿ ಈ ಪಂಪು,ಸಂಕುಚಿತ ಅಪುನ ಸೆಕೆನ್ ನಿರ್ವಾತದೊಟ್ಟಗ್ ಮಲ್ತ್ ತನ್ಮೂಲಕ ನೀರನ್ ಒಯಿತೊಂದ್ ಇತ್ತಂಡ್  ರ ವಾಯುಮಂಡಲತ (ಯಂತ್ರ)ಇಂಜಿನ್ ಉಂದು ಸುರ್ಗಗ್ ವಾಣಿಜ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಅತ್ತತಂದೆ  ಬೆಣೆಯನ್ ಪಡೆಯಿನಾ ೧೭೧೨ ರಟ್ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಟ್ ಬಲಕೆ ಮಾಲ್ಪೆರ್.

## ೧೭೮೧ಡ್ ಜೇಮ್ಸ್ ವ್ಯಾಟ್

ಆರ್ ನಿರಂತರ ರೋಟರಿ ಚಲನೆ ಪಡೆಯಿನ ಸೆಕೆ ಇಂಜಿನ್ ತ ಹಕ್ಕು ಸ್ವಾಮ್ಯೊನ್ ಪಡೆತೆರ್. ೧೦  ಪಡೆಯಿನ ವಾಟ್‍ದ  ಇಂಜಿನ್ ನ್ ವಿಶಾಲಶ್ರೇಣಿ ಯಂತ್ರದ ತಯಾರಿಕೆಗ್ ಸಹಾಯಕಾರಿಯಾತ್ಂಡ್. ಈ ಇಂಜಿನ್ ನ್ ನೀರ್ ಬುಕ್ಕ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಅತ್ತಂದೆ ಕನಕ್ಕ್ ಲೆನ ಇಂಧನೊ ತಿಕ್ಕುನ ಅಲ್ಪಾ ಕಡೆಕ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಲ್ಪೊಲಿ. ೧೮೮೩ ಟ್ ಅಪಗ ೧೦,೦೦೦ಅಶಸಾ(ಹೆಚ್ ಪಿ)ಇಪ್ಪುನ ಇಂಜಿನ್ ಲು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಾಯರಾ ಸುರು ಅತ್ಂಡ್. ಸೆಕೆ ಇಂಜಿನ್ ನ್ ರೈಲುಗ್ ಬಲಕೆ ಮಾಲ್ಪೊಲಿ. ಸ್ಥಿರ ಸೆಕೆ ಇಂಜಿನ್ ಲು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿತಾ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶ ಅತ್ ಇತ್ತಂಡ್. ಇದೆಂಡ್ತ್ ನೀರ್ ಇಜ್ಜಿಯಾಂತಿನ ಕಡೆಟ್ ಕಾರಖಾನೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆಗ್ ಸಹಾಯ ಅತ್ಂಡ್.

ಸೆಕೆ ಇಂಜಿನ್ ಲು ಬಹಿರ್ದಹನ ಇಂಜಿನ್ ಅದ್‍ಲಾ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾ ದ್ರವತ ದಹನವಸ್ತ್ಡ್ ಬೇತೆಯಾದ್. ಈ ಇಂಜಿನ್ ಡ್ ಸೌರಶಕ್ತಿ, ಬೈಜಿಕ ಶಕ್ತಿ ಅತ್ತಂದೆ ಭೂಉಷ್ಣಶಕ್ತಿ ನ್ ಬಲಕೆ ಮಾಲ್ಪೊಲಿ. ಈ ಇಂಜಿನ್ ಡ್ ನೀರನ್ ಕಾಯ್ಪುನ ಬುಕ್ಕ ಅತಿ ಒತ್ತಡಡ್ ಸೆಕೆಯಾದ್ ಬದಲ್ ಮಲ್ತ್ ದ್, ಈ ಸೆಕೆನ್ ಬೆಣೆಯ ಅತ್ತಂದೆ ಟರ್ಬೈನ್ ತ ಮೂಲಕೊ ವಿಕಸನ ಮಾಲ್ಪುನಗ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರ್ಯ ಅಪುಂಡು.ಬುಕ್ಕ ಸೆಕೆನ್ ತಂಪು ಮಾಲ್ತ್ ಬಾಯ್ಲರಿಗ್ ಮರಳಿಸಾತ್. ಸೆಕೆ ಇಂಜಿನ್ ತ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾತ್ ತಿರ್ತಾ ಅಂಶೊನ್ ವೀಕ್ಷಿಸಣೆ ಮಾಲ್ಪೊಲಿ..

## ಇತಿಹಾಸೊ

## ಸೆಕೆ ಇಂಜಿನ್ ತಾ ಭಾಗೊಲು

## ಇಂಜಿನ್ ತ ಸಂರಚನೆ

## ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮೊಲು

## ಇಂಜಿನ್ ತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನ
ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ತುಳು ಯೋಜನೆ/ವಿಜ್ಞಾನ ಪಟ್ಯೊ ಲೇಕನೊಲು
ಆದಿ ಶಂಕರ

**ಆದಿ ಶಂಕರ** ಮೆರೆನ್ **ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ** ಪನ್‌ದ್ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರು. ಹಿಂದೂ ದರ್ಮೊನು ಉದ್ಧಾರೊ ಮಲ್ತಿನ ಮೂಜಿ ಆಚಾರ್ಯೆಲೆಡ್ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯೆರ್ ಸುರುತ್ತಾರ್. ಮೇರ್ ಬಾರತೊ ಬೂಮಿದ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಗ್ ಸಂಚಾರೊ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಅದ್ವೈತ ವೇದಾಂತೊನು ಪ್ರಚಾರೊ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಹಿಂದೂ ದರ್ಮೊನು ಪುನರುತ್ತಾನೊ ಮಲ್ತೆರ್. "ಅದ್ವೈತ" ಪಂಡ 'ರಡ್ಡ್ ಅತ್ತಾಂದಿನವು' ಪನ್ಪಿ ಅರ್ತೊ ಬರ್ಪುಂಡು. ಈ ಸಿದ್ದಾಂತೊದ ಪ್ರಕಾರೊ "ಆತ್ಮ" ಬುಕ್ಕೊ "ಪರಮಾತ್ಮ" ರಡ್ಡ್‌ಲಾ ಒಂಜೇ, ಬೇತೆ ಅತ್ತ್ ಪಂದ್ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಮೇರ್ ಬ್ರಹ್ಮಸೂತ್ರ, ಉಪನಿಷತ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬಗವದ್ಗೀತೆಲೆಗ್ ಬಾಸ್ಯೊ ಬರೆತ್ತೆರ್. ಮೆರೆನ್ ಜನೊಕುಲು ಸಿವನ ಅವತಾರ ಪಂದ್‌ಲಾ ನಂಬುವೆರ್. ಮೇರ್ ಕೇವಲ ೩೨ ವರ್ಸೊ ಕಾಲ ಬದ್‌ಕ್‌ದಿತ್ತೆರ್.

## ಪುಟ್ಟು
ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯೆರ್ ಇತ್ತಿನ ಕಾಲೊದ ಬಗೆಟ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯೊ ಉಂಡು. ಒಂಜಿ ವಾದೊದ ಪ್ರಕಾರ ಕ್ರಿ.ಶ. ೭೮೮-೮೨೦ ನಡುಟು ಪುಟ್ಟೊದುಪ್ಪೊಡು ಪಂದ್ ನಂಬುದೆರ್. ಮೇರ್ ಇತ್ತೆದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಕಾಲಡಿ ಪನ್ಪಿನ ಗ್ರಾಮೊಡು ಒಂಜಿ ಬ್ರಾಣೆರೆ ಕುಟೊಂಬೊಡು ಪುಟ್ಟುದೆರ್. ಮೆರೆನ ಅಮ್ಮೆರ್ ಶಿವಗುರು, ಅಪ್ಪೆ ಆರ್ಯಾಂಬೆ.

## ಸನ್ಯಾಸತ್ವ ಸ್ವೀಕಾರೊ

ಶಂಕರೆರ್ ಎಲ್ಯ ಉಪ್ಪುನಗ ಅರೆನ ಅಮ್ಮೆರ್ ತೀರ್ ಪೋಯೆರ್. ಮೇರ್ ಎಲ್ಯಡೆ ವೇದವಿದ್ಯೆನ್ ಅಬ್ಯಾಸ ಮಲ್ದೆರ್. ಸನ್ಯಾಸಿ ಆಯೆರೆ ಉಮೇದ್ ತೋಜಾನಗ ಅಪ್ಪೆ ಆರ್ಯಾಂಬೆ ಸುರುಕ್ಕು ವಿರೋಧ ಮಲ್ತೆರ್. ಒಂಜಿ ದಿನ ಶಂಕರೆರ್ ತುದೆಟ್ ಮೀಯೊಂದುಪ್ಪುನಗ ಒಂಜಿ ಮುದಲೆ ಅರೆನ್ ಪತ್ತುಂಡು. ಅಪಗ ಶಂಕರೆರ್ ಯಾನ್ ಸೈನಗಾಂಡಲ ಸನ್ಯಾಸಿ ಆದ್ ಸೈಪೆ, ಯಾನ್ ಸನ್ಯಾಸತ್ವೊನು ದೆತೊನೆರೆ ಒತ್ತೊನ್ಲೆ ಪಂದ್ ಅಪ್ಪೆಡ ಕೇನುವೆರ್. ಐಕ್ ಅಪ್ಪೆ ಒತ್ತೊನುವೆರ್. ಅಪಗ ಮುದಲೆ ಅರೆನ್ ಬುಡ್ಪುಂಡು. ಇಂಚ ಶಂಕರೆರ್ ಅಪ್ಪೆಡ ಅರೆನ ಕಡೆಗಾಲೊಡು ಓಲಿತ್ತ್ಂಡಲ ಬರ್ಪೆ ಪಂದ್ ಪಾತೆರ ಕೊರ್ದು ಗುರುನು ನಾಡೊಂದು ಬಡಕಯಿ ಭಾರತೊಗು ಪ್ರಯಾಣ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಲ್ಪ ನರ್ಮದಾ ಸುದೆ ಬರಿಟ್ ಗೋವಿಂದ ಭಗವತ್ಪಾದೆರೆನ್ ಭೇಟಿ ಆದ್ ಅರೆನ ಶಿಷ್ಯೆರಾಪೆರ್. ಅರೆಡ್ದ್  ಯೋಗ, ವೇದ, ಉಪನಿಷತ್, ವೇದಾಂತಲೆನ್ ಕಲ್ತೊಂದು ಬುಕ್ಕೊ ಕಾಶಿಗ್ ಪೋದು ಅಲ್ಪ ಕೆಲವೆರೆನ್ ತನ್ನ ಶಿಷ್ಯೆರಾದ್ ದೆತೊಂದು ಅಕ್ಲೆಗ್ ವೇದ ಪಾಟೊಲೆನ್ ಕಲ್ಪಾವೆರ್.

## ದಿಗ್ವಿಜಯ ಯಾತ್ರೆ

ಭಾರತ ದೇಶದ ನಾಲ್ ಮೂಲೆಗ್ಲಾ ಸಂಚಾರ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಅದ್ವೈತ ಸಿದ್ದಾಂತೊನು ಪ್ರಚಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪಂಡಿತೆರೆಡ ವಾದ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಸೋಪಾದ್ ಅಕ್ಲೆನ್ ಅದ್ವೈತ ಸಿದ್ದಾಂತೊನು ಒತ್ತೊನುನಲೆಕ ಮಲ್ತೆರ್. ದೇಶೊದ ನಾಲ್ ದಿಕ್ಕ್‌ಲೆಡ್ ನಾಲ್ ಪೀಠೊಲೆನ್ (ಮಠ) ತಾಪನೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್, ಒಂಜೊಂಜಿ ಪೀಠೊಗ್ಲಾ ತನ್ನ ಒರ್ಯೊರ್ಯೆ ಶಿಷ್ಯೆನ್ ಪೀಠಾಧಿಪತಿಯಾದ್ ಮಲ್ತೆರ್.

ಶ್ರೀ ಶಂಕರಾಚರ್ಯೆರ್ ತಾಪನೆ ಮಲ್ತಿನ ನಾಲ್ ಪೀಠೊಲು:

## ಅದ್ವೈತ ಸಿದ್ಧಾಂತ

ಶಂಕರೆರ್ ಅದ್ವೈತ ಸಿದ್ಧಾಂತೊನು ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಸಂಸ್ಕೃತ ಬಾಸೆಡ್ "ಅದ್ವೈತ" ಪಂಡ 'ರಡ್ಡ್ ಅತ್ತಾಂದಿನವು ಪಂದ್ ಅರ್ಥ. 'ಆತ್ಮ' ಬುಕ್ಕೊ 'ಪರಮಾತ್ಮ' ರಡ್ಡ್‌ಲಾ ಒಂಜೇ, ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಅತ್ತ ಪನ್ಪಿನವು ಈ ಸಿದ್ದಾಂತದ ಮೂಲ ತತ್ವ.

ಬ್ರಹ್ಮ ಸತ್ಯಂ ಜಗನ್ಮಿಥ್ಯಾ ಜೀವೊ ಬ್ರಹ್ಮೈವ ನಾಪರಃ

ಬ್ರಹ್ಮನೇ ಸತ್ಯ. ಜಗತ್ತ್ ಮಿಥ್ಯ. ಈ ಜೀವನೇ ಬ್ರಹ್ಮ. ಜೀವ ಬುಕ್ಕೊ ಬ್ರಹ್ಮ ಬೇತೆ ಅತ್ತ್.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ವರ್ಗೊ:ಕಾರ್ನಿಕೊದ ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ಪಾರಿಜಾತ

**ಪಾರಿಜಾತ** ಪಂಡ ಒಂಜಿ ಬಗೆತ ಪೂ. ಪಾರಿಜಾತ ಪೂತ ಬಗೆಟ್ ಪುರಾಣೊ ಕಥೆ, ಕಾವ್ಯೊಲೆಡ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಉಂಡು. ಅಂಡ ಇತ್ತೆ ಭೂಮಿದ ಮಿತ್ತ್ ಉಪ್ಪುನ ಪಾರಿಜಾತನೆ ಪುರಾಣ ಕಾಲದ ಪಾರಿಜಾತ ಪನ್ಪಿನೆಗ್ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾಹಿತಿ ಇಜ್ಜಿ. ಪಾರಿಜಾತ ಮಸ್ತ್ ಪರಿಮಳ ಇತ್ತಿನ ಪೂ.

## ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪುದರುಲು
* ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುದರ್             - Nyctanthes arbor-tristis
* ಕನ್ನಡದ ಬೇತೆ ಪುದರ್          - ಸಂಜೆಪಾರಿಜಾತ, ಹರಸಿಂಗಾರ್, ಶೇಫಾಲಿಕಾ
* ಸಂಸ್ಕೃತ    - ಶೇಫಾಲಿಕ, ಪಾರಿಜಾತ
* ಹಿಂದಿ                     - ಪಾವಲ ಮಲ್ಲಿಗೈ
* ತೆಲುಗು                    - ಕೃಷ್ಣವೇಣು, ಶೇಫಾಲಿ
* ಇಂಗ್ಲಿಸ್                   - ಕೊರಲ್ ಜಾಸ್ಮಿನ್, ನೈಟ್ ಜಾಸ್ಮಿನ್

## ದಯಿತ ರೂಪ
ಪಾರಿಜಾತ ಕಿನ್ಯ ಮರತ ಲೆಕ್ಕ ಬಳಪುಂಡು. ಮಸ್ತ್ ಗೆಲ್ಲ್‌ಲೆನ್ ಬುಡುಪುಂಡು. ಅಂಡಾಕಾರಾದ ಒರಟಾಯಿನ ಇರೆಕುಲುಪ್ಪುಂಡು. ಗೆಲ್ಲ್‌ಲೆನ್ ಕೊಡಿಟ್ ಗೊಂಚಲಾದ್ ಪೂ ಬುಕ್ಕೊ ಮುಕ್ಕೆಲ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಬೊಲ್ದು ಪೂತ ತೊಟ್ಟು ಕೆಂಪಾದುಪ್ಪುಂಡು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಈ ಪೂಕುಲು ರಾತ್ರೆ ಅರಳುಂಡು. ಉಂದು ಮಸ್ತ್ ಪರಿಮಳ ಇತ್ತಿನ ಪೂ.

## ಮರ್ದ್‌ದ ಉಪಯೋಗ
* ಪಾರಿಜಾತದ ಇರೆ ಬುಕ್ಕೊ ಚೆಕ್ಕೆದ ಚೂರ್ಣೊನು ಒಂಜೊಂಜಿ ಗುಂಜಿದಾತ್ ಬಚ್ಚಿರೆದ ರಸೊಟು ಸೇವನೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ ದಮ್ಮು, ತೆಮ್ಮ ಪೂರಾ ಕಡಿಮೆ ಆಪುಂಡು.
* ಪಾರಿಜಾತದ ಇರೆ ಬುಕ್ಕೊ ಚೆಕ್ಕೆನ್ ಅರೆತ್‌ದ್ ಪೂಜಿಂಡ ಚರ್ಮ ರೋಗ ಕಡಿಮೆ ಆಪುಂಡು. 
* ಪಾರಿಜಾತ ಇರೆತ ರಸೊನು ಉಚ್ಚು ತುಚ್ಚಿನಕುಲೆಗ್ ಮರ್ದ್‌ದ ರೂಪೊಡು ಕೊರ್ಪೆರ್.
* ಪಾರಿಜಾತ ಇರೆತ ರಸ ಸೇವನೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ ಅಜೀರ್ಣ, ಪಿತ್ತಕೋಶದ ತೊಂದರೆ ಬುಕ್ಕೊ ಮೂಲವ್ಯಾಧಿ ಗುಣ ಆಪುಂಡು.
* ಪಾರಿಜಾತ ಇರೆತ ರಸ ಅತ್ತ್ಂಡ ಕಷಾಯ ಪರ್ಂಡ ಜ್ವರ ಕಡಿಮೆ ಆಪುಂಡು.
* ಪಾರಿಜಾತದ ಬಿತ್ತ್‌ದ ಚೂರ್ಣೊನು ತರೆಕ್ ಪೂಜಿಂಡ ತರೆತ ಪುರಿಕಜ್ಜಿ ಕಡಿಮೆ ಆಪುಂಡು.
* ಪಾರಿಜಾತದ ಬಿತ್ತ್‌ದ ಚೂರ್ಣೊನು ತರೆಕ್ ಪೂಜಿಂಡ ಕುಜಲ್ ತಾಳುನ ಕಡಿಮೆ ಆಪುಂಡು.
## ಚಿತ್ರೊಲು

File:JASMINE CORAL FLOWER.jpg|thumb|ಪಾರಿಜಾತ ಪೂ
File:Nyctanthes Arbortristis.jpg|thumb|ಪಾರಿಜಾತ
File:Parijaatha Tree.jpg|thumb|ಪಾರಿಜಾತ ಪೂತ ಮರ
File:Parijaatha Poo.jpg|thumb|ಪಾರಿಜಾತ ಪೂ
File:Parijaatha Poo2.jpg|thumb|ಪಾರಿಜಾತ ಪೂ
File:Final Parijatha.webm|thumb|Parijatha


## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಪೂ
ಇಜಿನ್‌ದ ಮರ

**ಇಜಿನ್‌ದ ಮರ**ತ ಚೆಕ್ಕೆ/ಕೆತ್ತೆ ಬುಕ್ಕೊ ಇರೆ ಕಜಿಪುಗು ಉಪಯೋಗ ಆಪುಂಡು. ಈ ಮರತ ಮೂಲ ಕೇರಳದ ಮಲಬಾರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಶ್ರೀಲಂಕಾ.

## ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪುದರುಲು
* ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುದರ್ - ಸಿನ್ನಮೊಮಂ ಜೈಲಾನಿಕಮ್
* ಕನ್ನಡ        - ಸಾಂಬಾರಚೆಕ್ಕೆ, ಸಾಂಬಾರಪತ್ರೆ
* ಸಂಸ್ಕೃತ      - ತಮಾಲಪತ್ರ, ಗುಡತ್ವಕ್, ವರಂಗಂ
* ಹಿಂದಿ        - ದಾಲ್ಚಿನ್ನಿ
* ತಮಿಳು       - ಪಟ್ಟೆ, ಲವಂಗಪಟ್ಟೆ
* ತೆಲುಗು       - ಲವಂಗಪಟ್ಟೆ,ಚಕ್ಕ, ದಾಲ್ಚಿನ್ನಿ
* ಇಂಗ್ಲಿಸ್      - ಚೈನೀಸ್ ಕ್ಯಾಸಿಯ, ಸಿನ್ನಮೋನ್

## ಮರತ ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್
ಇಜಿನ್‌ದ ಮರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ೩೦-೪೦ ಫೀಟ್ ಎತ್ತರೊಗು ಬಳಪುಂಡು. ಈ ಮರತ ಲತ್ತ್ ಇರೆಕುಲು ಕೆಂಪಾದ್ ಕೊಡಿ ಕೆಂಪಾದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಇರೆ ಬುಳೆಯಿಲೆಕ್ಕ ಪಚ್ಚೆ ಬಣ್ಣೊ ಆಪುಂಡು. ಇಜಿನ್‌ದ ಇರೆಕುಲು ೫-೬ ಇಂಚಿದಾತ್ ಉದ್ದ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಇರೆತ ಮಿತ್ತ್‌ಡ್ ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಮೂಜಿ ಪತ್ರ ನರಂಬುಲು ತೋಜುಂಡು. ಇರೆತ ಮಿತ್ತ್‌ದ ಭಾಗ ನಯವಾದ್ ಇತ್ತ್‌ದ್ ಅಡಿಭಾಗ ದೊರಗ್ಗ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಬುಳೆಯಿನ ಇರೆ ಎಡ್ಡೆ ಪರಿಮಳ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಇಜಿನ್‌ದ ಕಾಯಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ೧ ಇಂಚಿದಾತ್ ಉದ್ದ ಇತ್ತ್‌ದ್, ಪರ್ಂದಿ ಬುಕ್ಕೊ ಕಪ್ಪು-ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣ ಆಪುಂಡು. ಈ ಮರತ ಚೆಕ್ಕೆಲ ಪರಿಮಳ ಇತ್ತ್‌ದ್ ಕಜಿಪುಗು ಬುಕ್ಕೊ ಮರ್ದ್‌ಗ್ ಉಪಯೋಗ ಆಪುಂಡು.

## ಮರ್ದ್‌ದ ಉಪಯೋಗ
* ಇಜಿನ್‌ದ ಚೆಕ್ಕೆನ್ ಬೆಚ್ಚ ನೀರ್‌ಡ್ ಅರೆತ್‌ದ್ ಬೇನೆ ಇತ್ತ್‌ನಾಡೆ ಪೂಜಿಂಡ ಬೇನೆ ಬುಕ್ಕೊ ಬಾಪು ಕಡಿಮೆ ಆಪುಂಡು.
* ಇಜಿನ್‌ದ ಚೆಕ್ಕೆನ್ ಬಾಯಿಡ್ ಪಾಡ್‍ದ್ ಅಗಿಂಡ ಬಾಯಿದ ವಾಸನೆ ಕಡಿಮೆ ಆದ್ ಕೂಳಿ ಗಟ್ಟಿ ಆಪುಂಡು.
* ಇಜಿನ್‌ದ ಚೆಕ್ಕೆನ್ ಅಗಿದ್ ತಿಂದ್ಂಡ ವಾಂಕತೆ ಬುಕ್ಕೊ ಕಕ್ಕುನ ಕಡಿಮೆ ಆಪುಂಡು.
* ಇಜಿನ್‌ದ ಚೆಕ್ಕೆದ ಎಣ್ಣೆನ್ ನಿಜಿಕ್ಕ್ ಪೂಜಿಂಡ ಕೂಳಿ ಬೇನೆ ಕಡಿಮೆ ಆಪುಂಡು.
* ಇಜಿನ್‌ದ ಚೆಕ್ಕೆನ್ ಮರ್ದ್‌ದ ರೂಪೊಡು ತಿಂದ್ಂಡ ಅಜೀರ್ಣ, ಜ್ವರ, ಮೂಲವ್ಯಾಧಿ, ಉರಿಮೂತ್ರ, ಬಂಜಿಬೇನೆ ಮಾತ ಕಡಿಮೆ ಆಪುಂಡು.
* ಪೊಂಜೊಲೆನ ಪಿದಯಿ ಆಪಿನ ಪೊರ್ತು ಇಜಿನ್‌ದ ಚೆಕ್ಕೆನ್ ತಿಂದ್ಂಡ ಋತುಸ್ರಾವ ಸರಿಯಾದ್ ಆಪುಂಡು.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಮರೊಕುಲ್
ಕಕ್ಷಾವೇಗೊ

right|thumb|ಭೂಸ್ಥಾಯೀಯ 3ಡಿ ಚಿತ್ರ
ವಸ್ತುಲು ಒಂಜಿ ರೀತಿಟ್ ವೃತ್ತಾಕಾರಟ್ಲ್  ಭೂಮಿ ಸುತ್ತ ಒಂಜಿ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ದೂರಟ್ ಸುತ್ತಿದರೆ ಆ ವಸ್ತುಲು ಕಕ್ಷೆ(Orbit)ಂದು ಲೆಪ್ಪುವೇರ್. ಆ ಕಕ್ಷೆಟ್ ಸುತ್ತುನ ವಸ್ತುಗ್ ಬೇಕಾದ ವೇಗವು, ಭೂಮಿಯುಡ್ತ್ ಇಪ್ಪುನ ದೂರತ ಮಿತ್ತ್ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸರಿಯಾತ್ ವೇಗಟ್ ಇಪ್ಪುನಗ ಮಾತ್ರ ಆ ವಸ್ತು ಭೂಮಿಯಿಡ್ತ್ ಇಪ್ಪುನ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ದೂರೊನ್ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ವೇಗವನ್ನು ಕಕ್ಷಾವೇಗ ಉಂದು ಲೆಪ್ಪುವೇರ್, ಬುಕ್ಕ ಇದರ ಗಣಿತ ಸೂತ್ರತ ವಿಶ್ವ ಗುರುತ್ವ ಸ್ತಿರ ಸಂಖ್ಯೆ (Universal Gravitational Constant) *G* ಅನ್ನು ಸೇರಾತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು.
## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಭೂಗೋಲೊ
ಬ್ಲೂ ವೇಲ್ ಗೇಮ್

**ಬ್ಲೂ ವೇಲ್ ಗೇಮ್** ಉಂದು ಒಂಜಿ ನಮೂನೆದ ಗೊಬ್ಬು. "ಬ್ಲೂ ವೇಲ್ ಚಾಲೆಂಜ್" ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ಲಾ ಉಂಡು. ಮಸ್ತ್ ದೇಶಟ್ ಅಸ್ತಿತ್ವಟ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್ ಅಧಾರಿತವಾಯಿನ ಒಂಜಿ ಗೊಬ್ಬು ಆತ್ಂಡ್. ಗೊಬ್ಬು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗ್ ಸೇರುನ ಅಂತಿಮ ಸವಾಲ್‍ದೊಟ್ಟುಗು, ೫೦-ದಿನತಾ ಅವಧಿಟ್ ನಿರ್ವಾಹಕೆರ್ ಗೊಬ್ಬುನಕ್ಲೆಗ್ ಕೊರ್ನಾ ಗೊಬ್ಬು ಕಾರ್ಯತಾ ಸರಣಿನ್ ಸೇರ್ತ್ ಉಪ್ಪುಂಢೂ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣೊಟ್ ತಂಡವೊಂಜಿ ಹದಿಹರೆಯದರೆನ್ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆತಾ ಕೃತ್ಯಕ್ಕ್ ಪ್ರಚೋದನೆ ಕೊರ್ಪುನಾ ಗೊಬ್ಬುವೇ ‘ಬ್ಲೂ ವೇಲ್ ಸುಸೈಡ್ ಚಾಲೆಂಜ್’. ಗೊಬ್ಬುಟ್ ಗೆಲ್ಲುಪುನಾ ಸಲುವಾತ್ ಪ್ರಾಣೊನ್ ಲೆಕ್ಕ ಕೊರೊಡ್ ಸವಾಲುನ್ ಎದುರಸಾತ್ ಯುವ ಸಮುದಾಯ ದುಂಬು ಬರ್ಪುಂಡುಂದು ಪನೋಲಿ.

## ಗೊಬ್ಬುದ ರಚನೆ
ಇಂದೆಟ್ಟ್, ಗುಂಪುದ ನಿರ್ವಾಹಕೆರ್ ಸದಸ್ಯೆರೆಗ್ ಲಾ ಪ್ರತಿ ದಿನ ಒಂಜೊಂಜಿ ಸವಾಲ್ತಾ ಟಾಸ್ಕ್ (ಬೇಲೆ) ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಲ್ಪಾಯಾರ ಸೂಚನೆ ಕೊರ್ಪೆರ್. 50 ದಿನೊತಾ ಕಾಲ ಟಾಸ್ಕ್ ಸೂಚನೆ ಕೊರ್ನಲೆಕ್ಕೊ. ಪ್ರಾಣಕ್ಕ್ ಹಾನಿ ಬರ್ಪುಂಡು ಅಂಚನೆ ಮಸ್ತ್ ಟಾಸ್ಕ್‌ನ್ ಮಾಲ್ಪುವೇರ್ ಸೂಚನೆ ಕೊರ್ಪೇರ್. ಇಂಚನೆ ದಿನ ಕರಿನೆಲೆಕ್ಕೊ ಟಾಸ್ಕ್ಲ್  ಕಠಿಣವಾತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು ಅಂಚನೆ. 50ನೇ ದಿನ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗ್ ಪ್ರಚೋದನೆ ಕೊರ್ಪೇರ್.

## 50 ದಿನಟ್ ಪೂರ್ಣಾ ಅಪುನಾ ಕಾರ್ಯತಾ ಪಟ್ಟಿ
* ಬೊಳ್ಪುಗ್ ೪:೩೦ ಕ್ಕ್ ಎಚ್ಚರ ಅವೊಡು,  
* ಕ್ರೇನ್ನ್ ಬಡ್ತೊಡ್
* ವ್ಯಕ್ತಿತಾ ಸ್ವಂತ ಕೈಟ್ ಅತ್ತಂದೆ ತೋಳಿತ ಮಿತ್ತ್ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಯಿನ ಪದಗುಚ್ಛೊನು ಕೆತ್ತೊಡ್, 
* ರಹಸ್ಯ ಕಾರ್ಯೊನ್ ಮಾಲ್ಪೊಡು,
* ಕೈ(ತೋಳು) ಅತ್ತಂದೆ ಕಾರ್‌ಗ್ ಸೂಜಿ ಪಾಡೊಡ್.
* ಸೇತುವೆ ಬುಕ್ಕ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿತ ಮಿತ್ತ್ ಉಂತೋಡು, 
* ಸಂಗೀತೊನ್ ಕೇಣೊಡ್ ಬುಕ್ಕ
* ನಿರ್ವಾಹಕೆರ್ ಚಾಲೆಂಜ್‌ಲೆಗ್ ಕಡ್ಪುನಾ ವೀಡಿಯೋನ್ ವೀಕ್ಷಣೆ ಮಾಲ್ಪೊಡ್.

## ಬ್ಲೂ ವೇಲ್ ಗೇಮ್ ಗ್ ಬಲಿ ಅಯಿನ ದೇಶೊಲು
# ಅರ್ಜಂಟಿನಾ
# ಬ್ರೇಜಿಲ್
# ಚಿಲಿ
# ಚೀನಾ
# ಕೊಲಂಬಿಯಾ
# ಜಾರ್ಜಿಯಾ
# ಭಾರತ
# ಇಟಲಿ
# ಕೀನ್ಯಾ
# ಪೇರ್ಗ್ವೆ
# ಪೋರ್ಚುಗಲ್
# ರಷ್ಯಾ
# ಸೌದಿ ಅರೇಬಯಾ
# ಸರ್ಬೀಯಾ
# ಸ್ಪೇನ್
# ಅಮೇರಿಕಾ

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

## ಪಿದಯಿದ ಕೊಂಡಿಲು
* Core concern: ‘Blue Whale’ & the social norms research
* Pink Whale Movement (*Movimento Baleia Rosa*, in Portuguese)
* Blue Whale in Italia

ವರ್ಗೊ:ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧೊ
ಕಣ್ಣಪ್ಪ

thumb|Kannappa Nayanar
**ಕಣ್ಣಪ್ಪ** :ವೀರಶೈವರ್ ಆರಾಧನೆ ಮಾಲ್ಪುನ 63 ಪುರಾತನರೆಟ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿನ. ಅಯೆನ ಮುಗ್ಧ ಭಕ್ತಿಯಿಂಡ್ತ್ ಶಿವಗ್ ಎನ್ನ ಕಣ್ಣುನ್ ಅರ್ಪಿಸಿ ಶಿವಸಾನ್ನಿಧ್ಯೊನ್ ಪಡೆದ ಶರಣ.ತಮಿಳಿನ ಪೆರಿಯಪುರಾಣಟ್ಲಾ ಕನ್ನಡೊಡ್ ಹರಿಹರನ ರಗಳೆಡ್ ಷಡಕ್ಷರಿತ ವೃಷಭೇಂದ್ರ ವಿಜಯಡ್ ಇಂಬೆರ್ನಾ ಕಥೆ ಬರರ್ಪುಂಡು. ಈ ಕಥೆನ್ ಆದರಿಸಾತ್ ಚಲನಚಿತ್ರೊ ಸಿದ್ಧವಾತ್ಂಡ್. ಕಣ್ಣಪ್ಪ ಬೇಡ ಜಾತಿತಾಯೆ ಬೇಡರ ಕಣ್ಣಪ್ಪ ಉಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿನ್ ಪಡೆತ್ತೆ.

## ಕಥೆ
thumb|ಕಣ್ಣಪ್ಪ  ರಡ್ಡನೆ ಕಣ್ಣನ್ ದೆಪ್ಪಲೆಕ್ಕೊ ತಡೆಪ್ಪಿನ ಶಿವ.
ಜನಜನಿತವಾಯಿನ ಈ ಕಥೆ ಇಂಚ ಉಂಡು:ಚೋಳಮಂಡಲತ ತಿರುಕಾಲತ್ತಿ (ಶ್ರೀಕಾಳಹಸ್ತಿ) ಒಂಜಿ ಶೈವಕ್ಷೇತ್ರ. ಆ ಬೆಟ್ಟ ಮಿತ್ತ್ ತಪ್ಪಲಲ್ಲಿ ಕಿರಾತರ ಗುಂಪೊಂಜಿ ಇತ್ತಂಡ್. ಅಯಿನ ಒಡೆಯ ಕಣ್ಣಪ್ಪ. ಒಂಜಿ ಸಂಜೆ ಮರದಡಿಟ್ ಮಲಗಿ ಇಪ್ಪುನಗ ಕಣ್ಣಪ್ಪನ ಕನಸಿಡ್ ಶಿವ ಬತ್ತ್ ತ್ ಆ ಕಾಡಿಟ್ ಶಿವಲಿಂಗ ಪ್ಪುನ ವಿಷ ಪಣತ್ತೆ  ಅಯಿನ್ ಅನುನಯಡ್ತ್ ಪುಜಿಸೊಡ್ ಪನ್ಪೇರ್. ಕನಸು ನಿಜ ಇಪ್ಪುನಲೇಕ್ಕೊ ದೂರಡ್ ಶಿವಲಿಂಗ ತೊಜುಂಡು. ಅಯಿನ್ ತೂಯಿನ ಕಣ್ಣಪ್ಪಗ್ ಕುಷಿಯಾತ್ ಮುಗ್ಧಮನಸ್ಸ್ ಡ್ತ್ ಶಿವಲಿಂಗೊನ್ ಅಪ್ಪಿ ಎಲ್ಯ ಜೋಕುಲೆಕ್ಕೊ ಲಾಲಿಯಾರ ಪಾತೆರಿಯಾರ ಪುಜಾಕೈಂಕರ್ಯೊನ್. ಶಿವಗ್ ಆಹಾರವಾತ್ ಜಿಂಕೆ ಮಾಂಸೊನ್ ಬೇಯಿಸಿ ದೆತೊಂತು ಬತ್ತೆ, ತೂಯೆ, ರುಚಿಯಾಯಿನ ಭಾಗೊನ್ ಶಿವನ ಪಾದದಡಿಟ್ ದಿಯೇ ಯಾನ್ ಕೊಂಡ್ತ್  ಬತ್ತಿನಕ್ಕ್ ದುಂಬು ದಿನಾ ಪೂನ್ ದೆತ್ತ್ ಪೊಸ ಪೂನ್ ದೀತ್ ಪೂಜೆ ಮಾಲ್ಪಯಾರ ಸುರ್ ಮಾಲ್ತೆ. ಅಪಗ ಅಯರಗ್ಉ ಸಿಟ್ಟ್ ಬತ್ತ್. ಆ ದುಂಬೆ ವಿಧ್ಯುಕ್ತವಾತ್ ಪೂಜೆ ಅಯಿನ ಲಿಂಗಗ್ ತರೆನ್ಯ ಮಿತ್ತ್ ಪೂನ್ನುಎನ್ನ ಕೆರದ ಕಾಲಿಂಡ್ತ್ ಅಂಚಿಗ್ ನೂಕಿ ಎನ್ನ ಬಾಯಡ್ ನೀರನ್ ತುಂಬಿ ಉಂದು ಲಿಂಗಕ್ಕ್ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಲ್ತೆ ಯಾನ್ ಮುಡಿದಿದ್ದ ಪೂನೆ ಸೂಡಿ ಮಾಂಸೊನ್ ನೈವೇದ್ಯ ಮಾಲ್ತೆ. ಅಕಳಂಕ ನಿಸ್ಸ್ವಾರ್ಥ ಭಕ್ತಿಯಿಡ್ತ್ ಮಾಲ್ತಿನ ಈ ಪೂಜೆಯೆಡ್ತ್ ಶಿವ ಸಂಪ್ರೀತ ಅತೆ. ಇಂಚನೆ ಪೂಜಾವಿಧಾನ ಎಪೊಲಾ ನಡೆತ್ತ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಶಿವದೇವಾಲಯಟ್ ನಿತ್ಯೊ ಮಾಂಸ ಮೂಳೆನ್ ತೂತ್ ಪೂಜಾರಿ ಭಯ ಬತ್ತ್ ಪಾತಕಿನ್ ಪತ್ತೆಮಾಲ್ಪಯಾರ ಒಂಜಿ ದಿನ ಲಿಂಗತ ಪಿರಾ ಅಡಂಗಾತ್ ಕುಳಳಿಯೆ ಕಣ್ಣಪ್ಪ ಮಾಲ್ಪುನ ವಿಚಿತ್ರ ಲಿಂಗಪೂಜೆನ್ ತೂತ್ ಕೆಂಡವಾತ್. ಕಣ್ಣಪ್ಪನ ಪೂಜಾನಿಷ್ಠೆನ್ ಪೂಜಾರಿಗ್ ಆ ಮೂಲಕ ಲೋಕಕ್ಕ್ ಪ್ರಕಟ ಮಾಲ್ಪೊಡ್ ಈ ಬಗೆಟ್ ಶಿವ ಎನ್ನ ಕಣ್ಣಿಡ್ತ್ ನೀರು (ಬೇರೆ ಕಥೆಲೆಕ್ಕೊ ರಕ್ತ) ಬರ್ಪುಂಡು. ಶಿವ ದುಃಖಕ್ಕ್ ಕಾರಣೊನ್ ತೆರಿದ್ ಕಣ್ಣಪ್ಪ ಮಸ್ತ್ ಪೇಚಾಡಿ ಉಂದ್ ದಾನೋ ಕಣ್ಣಿ ರೋಗ ಇಪ್ಪೊಡ್ ಪಂಡೆ ಎನ್ನ ನಿರ್ಮಲವಾಯಿನ ಕಣ್ಣನ್ ಬಾಣತ ಮೊನೆಡತ್ತ್ ದೆತ್ತೆ ನೀರೊಸರುತ್ತಿದ್ದ ಶಿವನ ಕಣ್ಣಿದ್ದ ಕಡೆಗ್ ತೂಪೆ ಆ. ಕ್ಷಣಟ್ ಕಣ್ಣು ಬರ್ಪುನ ಣಿರ್ ಉಂತುಂಡು. ಆಂಚನೆ ಶಿವನ ಬುಕ್ಕೊಂಜಿ ಕಣ್ಣು ಜಿನುಗಲು ಪ್ರಾರಂಭ ಅಪುಂಡು. ಆಪಗ ಕಣ್ಣಪ್ಪ ಎನ್ನ ಕಾಲ್ನ ಉಂಗುಷ್ಠೊನ್ ಗುರುತಿಸಾತ್ ಶಿವನ ಕಣ್ಣಿಗ್ ಕೊರ್ಯಿಯೆ ಎನ್ನ ಬುಕ್ಕೊಂಜಿ ಕಣ್ಣನ್ ದೇತ್ತ್ ದಕ್ಕಿಯೆ. ಮುಗ್ಧ ಭಕ್ತನ ಅದ್ವಿತೀಯ ತ್ಯಾಗಗ್ ಶಿವ ಪ್ರಸನ್ನ ಅಪೆ. ಕಣ್ಣಪ್ಪ ದೆತ್ತನಾ ಕಣ್ಣುನ್ ಪಡೆಪ್ಪೆ. ಲಿಂಗತ ಪಿರಾ ಕುಳ್ಳಿನಾ ಪೂಜಾರಿ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಡ್ತ್ ದುಂಬು ಬತ್ತ್  ಕಣ್ಣಪ್ಪನ ಹೃದಯ ತುಂಬಿ ಬತ್ತ್ಪ್ರೀತಿ ಮಾಲ್ಪೇ ಅಯಿಡತ್ ಬುಕ್ಕ ಕಣ್ಣಪ್ಪನ ಕಥೆ ಲೋಕಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಪುಂಡು.

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕೊ

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ಸಿಕ್ಕಿಂ

**ಸಿಕ್ಕಿಂ** ಭಾರತ ದೇಶದ ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತ ಸಾಲ್‌ದ ಮುದೆಲ್‌ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ರಾಜ್ಯೊ. ೧೯೭೫ನೇ ಇಸವಿ ಮುಟ್ಟ ಸಿಕ್ಕಿಂ *ಚೊಗ್ಯಾಲ್* ರಾಜವಂಶಸ್ಥೆರ್ ಆಡಳಿತ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿನ ಒಂಜಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ದೇಶ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೭೫ನೆ ಇಸವಿಡ್ ನಡತಿನ ಜನಾದೇಶೊ (ರೆಫರೆಂಡಮ್) ಪ್ರಕಾರ, ಸಿಕ್ಕಿಂ ಭಾರತ ದೇಶೊಡು ೨೨ನೇ ರಾಜ್ಯವಾದ್ ಸೇರ್ಂಡ್ .

ಈ ರಾಜ್ಯದ ಬಡಕಾಯಿಡ್ ಚೀನಾ ದೇಶ, ಪಡ್ಡಾಯಿಡ್ ನೇಪಾಲ ದೇಶ, ಮೂಡಾಯಿಡ್ ಭೂತಾನ್ ದೇಶ ಬುಕ್ಕೊ ತೆಂಕಾಯಿಡ್ ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಲ ರಾಜ್ಯ ಉಂಡು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ನೇಪಾಲಿ, ಸಿಕ್ಕಿಮೀಸ್, ಲೆಪ್ಚಾ, ತಮಂಗ್, ಲಿಂಬು, ನೇವಾರಿ, ರಾಯ್, ಗುರುಂಗ್, ಮಗರ್, ಸುನ್ವರ್ ಈ ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕೃತ ಬಾಸೆಲು. ಹಿಂದು ಬುಕ್ಕೊ ವಜ್ರಯಾನ ಭೌದ್ಧ ಧರ್ಮ ಮುಲ್ತ ಪ್ರಮುಖ ಧರ್ಮೊಲು. ಗ್ಯಾಂಗ್‌ಟಾಕ್ ಈ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಬುಕ್ಕೊ ಮಾತೆರ್‌ದ್ಲಾ ಮಲ್ಲ ನಗರ. ಪ್ರಪಂಚಡ್ ೩ನೇ ಎತ್ತರವಾಯಿನ ಪರ್ವತ ಕಾಂಚನಜುಂಗಾ ಪರ್ವತ ಸಿಕ್ಕಿಂ ರಾಜ್ಯ ಬುಕ್ಕೊ ನೇಪಾಲಡ್ ಪರಡ್‌ದುಂಡು.

ಸಿಕ್ಕಿಂ ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ ಲಿಂಬು ಬಾಸೆದ ಪದ 'ಸು' (ಪಂಡ ಪೊಸತ್ತ್) ಬುಕ್ಕೊ 'ಖ್ಯಮ್' (ಪಂಡ ಅರಮನೆ ಅತ್ತ್‌ಡ ಇಲ್ಲ್) ನೆಡ್ದ್ ಬೈದ್ಂಡ್ ಪಂದ್ ಪಣ್ಪೆರ್. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಸುರುತ್ತ ರಾಜೆ ಪಂಚೇಲ್ ನಾಂಗ್ಯಾಲ್ ಕಟ್ಟಿನ ಅರಮನೆಡ್ದಾತ್ರ ಈ ಪುದರ್ ಬತ್ತ್‌ದುಪ್ಪು. ಟಿಬೆಟ್ ಬಾಸೆಡ್ ಉಂದೆನ್ 'ಡ್ರೆಂಜಾಂಗ್' ಪಂಡ 'ಅರಿತ ಘಾಟಿ' ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.

## ಭೂಗೋಲೊ

## ಬುಲೆ

## ವಾಣಿಜ್ಯೊ

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ರಾಜ್ಯೊಲು
ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯೊಲು
ಗೋವಾ

ಗೋವಾ ಭಾರತ ದೇಸೊದ ಪಡ್ಡಯಿ ಕಡಲ ಬರಿಟುಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ರಾಜ್ಯೊ. ಈ ರಾಜ್ಯದ ಬಡಕಯಿಡ್ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ತೆಂಕಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ಮೂಡಯಿಡ್ ಕರ್ನಾಟಕ, ಪಡ್ಡಯಿಡ್ ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರ ಉಂಡು. ಗೋವಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಪಣಜಿ ಬುಕ್ಕೊ ವಾಸ್ಕೊ ಡ ಗಾಮ ಮಾಮಲ್ಲ ನಗರೊಲು. ಭಾರತೊಗು ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆಡ್ದ್ ಸ್ವತಂತ್ರ ತಿಕ್ಕಿ ಬುಕ್ಕೊಲಾ ಗೋವಾ ಪೋರ್ಚುಗೀಸೆರ್ನ ವಶೊಟಿತ್ತ್‌ಂಡ್. ೧೯೬೧ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ಡ್ ಗೋವಾ ಭಾರತ ದೇಶೊದ ಒಂಜಿ ರಾಜ್ಯವಾದ್ ಸೇರ್ಂಡ್ . ಗೋವಾದ ಭಾರಿ ಶೋಕುದ ಕಡಲ ಬರಿಕುಲು (ಬೀಚ್‌ಲು), ವಿಶಿಷ್ಟವಾಯಿನ ಕಟ್ಟೊಣೊಲು ಇಡೀ ಲೋಕೊಡು ಪುದರ್ ಪೋದು ಗೋವಾ ಮಾಮಲ್ಲ ಪ್ರವಾಸಿ ಕೇಂದ್ರ ಆತ್‌ಂಡ್.

ಗೋವಾಡ್ ಸುಮಾರ್ ೪೫೦ ವರ್ಸೊ ಮುಟ್ಟ ಪೋರ್ಚುಗೀಸೆರ್ ಆಡಲಿತ ಮಲ್ತೆರ್.ಅಂಚಾದ್ ಮುಲ್ತ ಜನೊಕ್ಲೆನ ಮಿತ್ತ್ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಪ್ರಭಾವ ಮಸ್ತ್ ಉಂಡು. ಗೋವಾಡ್ ೬೬% ಹಿಂದುಲು ಬುಕ್ಕೊ ೨೫% ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮೊದಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್ . ಮುಲ್ತ ಆಡಲಿತ ಬಾಸೆ ಕೊಂಕಣಿ.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ರಾಜ್ಯೊಲು
ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯೊಲು
ಇಸ್ಪೀಕ್

ಇಸ್ಪೀಕ್  ಉಂದು ಒಂಜಿ ಮುಕ್ತ ಆಕರದ ಟಿ.ಟಿ.ಎಸ್ (Text-to-speech) ತಂತ್ರಾಂಶ. ಉಂದು  ಗಣಕಯಂತ್ರೊಡುಪ್ಪುನ  ಪಠ್ಯೊನು  ಧ್ವನಿಕ್ಕ್ ಪರಿವರ್ತ‌ನೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಓದ್‌ದ್ ಪನ್ಪುಂಡು. ಈ  ಇಸ್ಪೀಕ್ ಧ್ವನಿ ಪರಿವರ್ತನಾ  ಸೌಲಭ್ಯ  ಕನ್ನಡ  ಸೇರ್ದ್ ಮಸ್ತ್  ಬಾಸೆಲೆಗ್ ಲಭ್ಯ ಉಂಡು.

## ಇತಿಹಾಸ
೧೯೯೫ ಡ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ದೇಶದ ಜೋನಾಥನ್ ಡಡ್ಡಿಂಗ್ಟನ್ ()  ಪನ್ಪಿನಾರ್ ಸ್ಪೀಕ್ (Speak) ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್‌ಡ್  ರಿಸ್ಕ್ ಓಎಸ್ ಗಣಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗ್ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಇಂಗ್ಲಿಸ್ ಬಾಸೆಗ್ ಬೆಂಬಲ ಕೊರಿಯೆರೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಯೆರೆ.
೨೦೦೬ ನೆ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೭ ಕ್ಕ್ ಸ್ಪೀಕ್ ೧.೦ ಆವೃತ್ತಿನ್ ಲೈನೆಕ್ಸ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗ್ ಬುಕ್ಕೊ  ೨೦೦೭ ಜನವರಿಡ್ ವಿಂಡೋಸ್ ಜಿಪಿಎಲ್ವಿ ೨ ನ ಅಡಿಟ್ ಬುಡುಗಡೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.

ಸ್ಪೀಕ್ ೧.೧೪ ಆವೃತ್ತಿದ ಬುಕ್ಕೊ  ಉಂದೆನ್ ಇಸ್ಪೀಕ್ ಪಂದ್ ಮರು ನಾಮಕರಣ  ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಬುಕ್ಕೊ ಇಸ್ಪೀಕ್ ೧.೧೬ ಆವೃತ್ತಿನ್ ಬುಡುಗಡೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.

೨೦೧೦  ಜನವರಿ ೨೫ ಕ್ಕ್ ರೀಸ್ ಡನ್ ಪನ್ಪಿನಾರ್ ಇಸ್ಪೀಕ್ ಎನ್ಜಿ (eSpeak-NG) ಪನ್ಪಿ
ಕವಲನ್ (Fork) ಸುರುಮಲ್ತೆರ್.

## ಗುಣ ಲಕ್ಷಣ
ಇಸ್ಪೀಕ್ ಇನ್ನಗ ಪಠ್ಯದ ರೂಪೊಡು ಇತ್ತಿನ ಗಣಕದ ಕಡತೊಲೆನ್ ಸ್ವರರೂಪೊಗು ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಧ್ವನಿ-ಸಂಯೋಜಕ. ಉಂದು  ಒಂಜಿ  ಮುಕ್ತ(ಉಚಿತ)  ತಂತ್ರಾಂಶ.

## ಬೆಂಬಲಿತ ಬಾಸೆಲು
ಇಸ್ಪೀಕ್ ಸುಮಾರು ೮೨ ಬಾಸೆಲೆನ್ ಬೆಂಬಲಿಸವುಂಡು.

## ಸಂಯೋಜನೆದ (ಸಿಂಥಿಸಿಸ್) ವಿಧಾನ
ಫಾರ್ಮೆಂಟ್ ವಿಧಾನೊನು ಉಪಯೋಗಿಸದ್  ಗಣಕ ಯಂತ್ರ  ಧ್ವನಿನ್ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನವಾದ್ ರಚನೆ ಮಲ್ಪುಂಡು.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
೪.https://en.wikipedia.org/wiki/ESpeakNG

ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನ
ವರ್ಗೊ:ತಂತ್ರಜ್ಞಾನೊ
ಗೌರಿ ಲಂಕೇಶ್

**ಗೌರಿ ಲಂಕೇಶ್**(1962 - 5 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2017)ಇಂಬೆರ್ ಭಾರತೀಯ ಪತ್ರಕರ್ತೆ - ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆ, ಇಂಬೆರ್ ಬೆಂಗಳೂರು, ಕರ್ನಾಟಕೊಡು ನೆಲೆಯಾದಿತ್ತೆರ್. ಇಂಬೆರ್  ಕನ್ನಡೊಡು  ಲಂಕೇಶ್ ಪತ್ರಿಕೆ ಬುಕ್ಕೊ ವಾರೊಗೊರ "ಗೌರಿ ಲಂಕೇಶ್ ಪತ್ರಿಕೆ" ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್‌ದ ಪತ್ರಿಕೆನ್ ನಡಪಾವೊಂದಿತ್ತೆರ್.
## ಸುರುತ ಜೀವನ ಬುಕ್ಕೊ ಕೆಲಸ
* 1962 ಡ್ ಪುಟ್ಟಿನ  ಗೌರಿ ಲಂಕೇಶ್, ಕವಿ ಬುಕ್ಕೊ ಪತ್ರಕರ್ತೆ ಪಿ.ಲಂಕೇಶ್ ಬುಕ್ಕೊ ಇಂದಿರಾ ಮುಕುಲೆನ್ ಮಲ್ಲ  ಮಗಳ್. ಪಿ.ಲಂಕೇಶ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತಿನ ವಾರೊಗೊರ ಪ್ರಕಟ ಆಪಿನ ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆ ಟ್ಯಾಬ್ಲಾಯ್ಡ್  ಲಂಕೇಶ್ ಪತ್ರಿಕೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅರೆನ ಮಗಳ್ ಗೌರಿ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿನ್ ಬೆಂಗಳೂರುಡು ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿಯಾಗಿ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್.
* ಬುಕ್ಕೊ, ಅರೆನ  ಪತಿ ಚಿದಾನಂದ ರಾಜ್ ಘಟ್ಟನ ಒಟ್ಟಿಗೆ  ದೆಹಲಿಗ್ ಪೊಯೆರ್. ಒಂತೆ ಸಮಯೊಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ, ಪಿರ ಬೆಂಗಳೂರುಗು ಬತ್ತೆರ್, ಅಲ್ಪ ಆರ್ ಒರ್ಂಬ ವರ್ಷೊಡ್ದಿಂಚಿ ಸಂಡೇ ಪತ್ರಿಕೆದ ವರದಿಗಾರ್ತಿಯಾದ್ ಕೆಲಸ ಮಲ್ತೆರ್. 2000 ಡು ಅರೆನ ಪೊಪ್ಪ ಸಯಿಪುನ ಪೊರ್ತುಡು, ಇಂಬೆರ್  ದೆಹಲಿದ ‘ಈನಾಡು’ ತೆಲುಗು ದೂರದರ್ಶನ ಚಾನಲ್ ಡ್ ಕೆಲಸ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಅಪಗ ಆರ್ ಪತ್ರಕರ್ತೆರಾದ್ 16 ವರ್ಷ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್

## ಲಂಕೇಶ್ ಪತ್ರಿಕೆ ಬುಕ್ಕ ವಿವಾದ
*  ಅರೆನ ಪೊಪ್ಪ ಪಿ. ಲಂಕೇಶ್ ಸಯಿತಿ ಬುಕ್ಕೊ, ಗೌರಿ ಬುಕ್ಕೊ ಅರೆನ ಸಹೋದರೆ ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಮುಕುಲು ಲಂಕೇಶ್ ಪತ್ರಿಕೆದ ಪ್ರಕಾಶಕೆ ಮಣಿನ್ ಭೇಟಿ ಆಯೆರ್. ಪ್ರಕಟಣೆನ್ ಉಂತಯೆರೆ ಪಂಡೆರ್.ಈ ಆಲೋಚನೆದ  ವಿರುದ್ಧ ಮಣಿ ಅಕುಲೆಗ್ ಮನವರಿಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ಗೌರಿ ಲಂಕೇಶ್ ಪತ್ರಿಕೆದ ಸಂಪಾದಕೆರಾಯೆರ್.  ಅರೆನ ಸಹೋದರೆ ಇಂದ್ರಜಿತ್  ಪ್ರಕಟಣೆದ  ವ್ಯವಹಾರೊಲೆನ್ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. 
* 2001ಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ, ಪತ್ರಿಕೆದ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಬಗೆಟ್ ಗೌರಿ ಬುಕ್ಕೊ ಇಂದ್ರಜಿತ್‌ನ್  ನಡುಟು ಭಿನ್ನತೆಲು ಬರಿಯೆರೆ ಸುರು ಆಂಡ್.  ಫೆಬ್ರವರಿ 2005 ಟ್ ಗೌರಿ ಅನುಮೋದಿಸಯಿನ ಪೊಲೀಸೆರೆನ ಮಿತ್ತ್  ನಕ್ಸಲ್ ದಾಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂಜಿ ವರದಿಯನ್ ಪತ್ರಿಕೆಡ್ ಪ್ರಕಟಿಸನಗ ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸೊಲು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾದ್ ಪಿದಯಿ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಫೆಬ್ರವರಿ 13 ನಾನಿ, ಇಂದ್ರಜಿತ್ (ಪತ್ರಿಕೆಯ ಮಾಲೀಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶಕರು) ವರದಿನ್ ಪಿರ ದೆತ್ತೊಂಡೆರ್.
* ಉಂದು ನಕ್ಸಲರೆಗ್ ಒಲವು ತೋಜಾವುಂಡು ಪಂದ್  ಆರೋಪ ಮಲ್ತೆರ್. ಫೆಬ್ರವರಿ 14 ಕ್ಕ್, ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಗೌರಿನ ವಿರುದ್ಧ ಪೊಲೀಸ್ ಗ್ ದೂರು ದಾಖಲೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಅರ್ ಪ್ರಕಟಣೆದ ಕಛೇರಿಡ್ದ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್, ಪ್ರಿಂಟರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಸ್ಕ್ಯಾನರ್‌ಲೆನ್ ಕಳ್ಳತನದ ಆರೋಪ ಹೊರಿಸಿಯೆರ್. ಗೌರಿ ಅಯಿಕ್ ಪ್ರತಿದೂರನು ಸಲ್ಲಿಸಯೆರ್, ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಎನನ್ ರಿವಾಲ್ವರ್‌ಡ್ದ್ ಬೆದರಿಕೆ ಪಾಡಿಯೆರ್ ಪಂದ್ ಆರೋಪ ಮಲ್ತೆರ್. ಫೆಬ್ರವರಿ 15 ಕ್ಕ್ ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿನ್ ಏರ್ಪಡ ಮಲ್ತೆರ್. 
* ಅಲ್ಪ ಅರ್ ಪತ್ರಿಕೆದ ಮುಖಾಂತರ ನಕ್ಸಲಿಸಮ್ ಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ಕೊರ್ಪುನಾರ್ ಪಂದ್ ಆರೋಪ ಮಲ್ತೆರ್. ಗೌರಿ  ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿನ್ ಏರ್ಪಡ ಮಲ್ತೆರ್, ಅಲ್ಪ ಆರ್ ಆಪಾದನೆನ್  ನಿರಾಕರಣೆ ಮಲ್ತೆರ್,ಬುಕ್ಕೊ ಅರೆನ ಸಹೋದರೆರ್ ಅರೆನ  ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಲೆಗ್ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತ ಮಲ್ತೆರ್. ಗೌರಿ ಅಯಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ತನ್ನನೆ ಆಯಿನ ಕನ್ನಡ ವಾರ ಪತ್ರಿಕೆ, ‘ಗೌರಿ ಲಂಕೇಶ್ ಪತ್ರಿಕೆ’ ಪಂದ್ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್.

ಹಂತಕರು ಹಾರಿಸಿದ್ದು 14 ಗುಂಡುಗಳು!;7 Sep, 2017

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ಓ

**ಓ** ಉಂದು  ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಡ್ ಪದಿಮೂಜನೆತವು, ದೀರ್ಘಸ್ವರಾಕ್ಷರ, ಲಿಪಿತ್ತ ದೃಷ್ಟಿರ್ದ್ ಒ ಬುಕ್ಕೊ ಓ ಕಾರೊಲೆಡ್ ಪ್ರಾಚೀನಕಾಲದ ಶಾಸನೊಲೆಡ್ ಅತಾದ್ ವ್ಯತ್ಯಾಸೊಲು ತೋಜಿದ್ ಪರ್ಪುಜಿ. ಬಹುಶಃ ಉಂದು ರಡ್ಡೆಕ್‌ಲಾ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ತೋಜಾವುನ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ವಿಜಯನಗರ ಕಾಲಾಂತರ ಬುಲೆದ್‌ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಉಪ್ಪೆರೆ ಯಾವು. ಆಂಡ ಬರವಣಿಗೆಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಖಚಿತವಾದ್ ಏಪ ಸುರು ಆಂಡ್ ಪಂದ್ ಪನ್ಪುನವು ಕಷ್ಟ. ಪ್ರ.ಶ. 18ನೆತ ಶತಮಾನದ ಶಾಸನೊಲೆಡ್ ಈ ಅಕ್ಷರದ ಹ್ರಸ್ವ ಬುಕ್ಕೊ ದೀರ್ಘೊಲೆಗ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರೂಪೊಲು ಉಪ್ಪುನವು ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು.
:ಅಶೋಕನ ಕಾಲೊಡು ಅಕ್ಷರದ ಮಿತ್ತ್‌ದ ಭಾಗೊಡು ಎಡಬಲೊಟ್ಟು ಅಡ್ಡ ಗೀಟ್‍ಲು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಕದಂಬೆರೆ ಕಾಲೊಡು ಮಿತ್ತ್‌ದ ಅಡ್ಡಗೀಟುಲು ಡೊಂಕಾಂಡ್‍. ಗಂಗೆರೆನ ಕಾಲೊಗು ಬಲಭಾಗದ ರೇಖೆ ನನಲಾ ತಿರ್ತ್‌ಗ್ ಬಗ್ಗ್ಂಡ್. ಉಂದು ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟೆನ ಕಾಲೊಡು ನನಲಾ ಸ್ಪಷ್ಟ. ಚಾಲುಕ್ಯೆರೆ ಕಾಲೊಗು ಎಡತ್ತ್ ರೇಖೆದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಪೋದ್ ಬಲತ್ತ್ ರೇಖೆ ನನಲಾ ಖಚಿತವಾಂಡ್. ಮದಕರಿನಾಯಕನ ಕಾಲೊಗು ಆನಗ ಅಕ್ಷರೊಡು ಓತ್ವ ಬುಕ್ಕೊ ದೀರ್ಘೊಲು ಇತ್ತೆದಂಚನೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ್ ಗೋಚರೊಗು ಬತ್ತ್ಂಡ್.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಅಕ್ಷರಮಾಲೆ
ಋ

**ಋ** ' ತುಳು ಅಕ್ಷರಮಾಲೆದ ಎನ್ಮನೇನೇ ಅಕ್ಷರೊ.  ಉಂದು ಒಂಜಿ ಸ್ವರಾಕ್ಷರೊ.

## ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ತುಳು ಅಕ್ಷರಮಾಲೆದ ಏಳನೆದ ಅಕ್ಷರೊ. ಇಂದೆತ ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಲಿಪಿದ ಸ್ವರೂಪೊ ತಿಕಿಜಿ.   ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ತುಳುಟು ಋ ಅಕ್ಷರೊನು ಗಳಸುನೆ ಕಡಮೆ.  ಕನ್ನಡೊ, ಸಂಸ್ಕೃತೊಡು ಗಳಸುನ ಋಷಿ, ಋಣ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಪದೊಕುಲೆನ್ ರುಸಿ, ರುನೊ ಇಂಚ.   ಸಂಸ್ಕೃತೊದ ತದ್ಬವೊ ರೂಪೊಡು ಪನ್ಪೆರ್.   ವ್ಯಂಜನದೊಟ್ಟುಗು ಸೇರ್ದ್ ಬನ್ನಗ ಮಾತೃ, ಪಿತೃ, ಗೃಹೊ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಸಬ್ದೊಲೆಡ್ ಇಂದೆತ ಉಪಯೋಗ ಆಪುಂಡು.  ಅಕ್ಷರೊಮಾಲೆಡ್ ಋಕಾರಒನು ಗಳಸುನವು ತುಳುಟು ಇದ್ದಿ.  ಸಂಸ್ಕೃತೊಡುಲಾ ಋ ಅಕ್ಷರೊಡ್ದು ಸುರಾಪುನ ಪದೊಕುಲು ಮಸ್ತ್ ಕಮ್ಮಿ.  ಕ್ರಿ.ಶ. ಆಜನೆ ಶತಮಾನೊದ ಕದಂಬರಾಜೆ ಇಮ್ಮಡಿ ಕೃಷ್ಣವರ್ಮನ ಶಾಸನೊಡು ತಿಕಿನ ಋ ಕಾರೊದ ರೂಪೊನೇ ದಿಂಜ ಪ್ರಾಚೀನವಾಯಿನವುಂದು ಚರಿತ್ರೆಕಾರೆರ್ ಪನ್ಪೆರ್.  ಕದಂಬ ಕಾಲೊದ ಈ ಅಕ್ಷರೊದ ಸ್ವರೂಪೊ, ಅವ್ವೇ ಕಾಲೊದ ಮ ಅಕ್ಷರೊನು ದಿಂಜ ಹೋಲುಂಡು.  ಕ್ರಿ.ಶ. ಪದ್ರಾಡನೆ ಶತಮಾನೊದ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಚಾಲುಕ್ಯರೆ ಶಾಸನಲೆಡ್, ಈ ಅಕ್ಷರೊ **ಭು** ದಂಚ ದಿಂಜ ಹೋಲುಂಡು. ಉಂದುವೇ ರೂಪೊ ದುಂಬರಿದ್ ಕ್ರಿ.ಶ. ಪದಿನೆನ್ಮನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಇತ್ತೆ ಇಪ್ಪುನ ರೂಪೊಗು ದಿಂಜ ಕೈತಲಾದ ತೋಜಿಂಡಲಾ ಒಂಜಿ ಕೊಂಡಿ ಎಚ್ಚಾಯಿನೆನ್ ಗುಮನೊಗು ದೆತೊನೊಡು.

## ಭಾಷಾವಿಜ್ಞಾನೊದ ವಿವರೊ
ತುಳು ಅಕ್ಷರಮಾಲೆಡ್ ಏಳ್ ಎನ್ಮೊನೆ ಅಕ್ಷರೊಲಾಯಿ ಹ್ರಸ್ವ ದೀರ್ಘ ಋ,Iೂ,  ವ್ಯಂಜನೊ ಅಂಚನೆ ಅರ್ದೊ ಸ್ವರೊತ  ಲಕ್ಷನೊಡು ತೋಜುನ ಒಂಜಿಇ ಮೃದು ಧ್ವನಿನ್ ಸೂಚಿಸವುಂಡು.	

## '''ಋ''' ತುಳು ಅಕ್ಷಕರೊನು ಬರೆಪುನ ಬುಕ್ಕೊ ಪನ್ಪುನ ವಿದಾನೊ

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಅಕ್ಷರಮಾಲೆ
ಊ

**ಊ** ತುಳು ಅಕ್ಷರಮಾಲೆದ ಆಜನೇ ಅಕ್ಷರೊ.  ಉಂದು ಒಂಜಿ ಸ್ವರಾಕ್ಷರೊ.

## ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ತುಳು ಅಕ್ಷರಮಾಲೆಡ್ ಆಜನೇ ಅಕ್ಷರೊ ಆಯಿನ ಊ ಒಂಜಿ ದೀರ್ಘಸ್ವರೊ.  ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ್ ಪಿರಾಕ್ದ ಶಾಸನೊಲೆಡ್ ತಿಕುನವು ಅಪೂರ್ಪೊ.  ಅಂಚಾದ್ ಈ ಅಕ್ಷರೊದ ವಿಕಾಸೊನು ಗುಮನೊಗು ದೆತುನವು ಕಸ್ಟೊ.  ವ್ಯಂಜನೊಲೆ ಜತೆಟ್ ಸೇರೊನುನಗ ರಡ್ಡ್ ಕಿನ್ಯ ರೇಕೆಲೆನ್ ವ್ಯಂಜನೊದ ತಿರ್ತ್ ಅತ್ತಂಡ ಪಕ್ಕೊಡು ಬರೆಪುನೆಡ್ದಾವರೊ ಉಂದು ಅಕ್ಷರೊ ಆದ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು.    ಅಶೋಕನ ಕಾಲಒದ ಬ್ರಾಹ್ಮೀಲಿಪಿಡ್ ಇಂದೆನ್ ತೂವೊಲಿ.  ಕಾಲಾದಿ ಕ್ರಮೊಟು ರಡ್ಡ್ ಕೊಲಿಕೆಲೆನ್ ಅಕ್ಷರೊದ ಪಕ್ಕೊಡು ಬರೆಪುನಂಚ ರೂಡಿಸವೊಂಡೆರ್.

## ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಿವರೊ
ಈ ಅಕ್ಷರೊ ಪಶ್ಚಸಂವೃತ ಗೋಲ ದೀರ್ಘಸ್ವರಧ್ವನಿನ್ ಸೂಚಿಸವುಂಡು.

## ಸ್ವರಾಕ್ಷರೊ ಪಂಡ ಎಂಚಿನ?
# ಸ್ವಯಂ ರಂಜತೇ ಇತಿಃ ಸ್ವರಃ - ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ್ ಉಚ್ಚರಿಸಯೆರೆ ಬರ್ಪುನ ಅಕ್ಷರೊಲೇ ಸ್ವರೊಕುಲು.
# ಅಕಾರಂ ಮೊದಲಾಗಿರೆ ಪದಿನಾಲ್ಕು ಸ್ವರಂಗಳ್.  ಅಕಾರೊಡ್ದ್ ಸುರುವಾದ್ ಪದಿನಾಲ್ ಸ್ವರೊಕುಲು
ಸಂಸ್ಕೃತೊಡು (ದೇವನಾಗರಿ) ಸ್ವರಾಕ್ಷರಒಲು ‘’’ಅ’’’ ಕಾರಡ್ದ್ ‘’’ಔ’’’ ಕಾರೊ ಮುಟ್ಟೊ ೧೪ ಅಕ್ಷರೊಲು ಉಂಡು.  ಅವೆಕುಲು, 
*ಅ,ಆ, ಇ, ಈ, ಉ, ಊ, ಋ, ಋೂ, ಲುೃ, ಲೂೃ, ಏ, ಐ, ಓ, ಔ.

## ದೀರ್ಘಸ್ವರೊ
ರಡ್ಡ್ ಮಾತ್ರೆದ ಕಾಲಾವಧಿಡ್ ಉಚ್ಚರಿಸಯೆರೆ ಆಪುನ ಅಕ್ಷರೊಲು ೫ : ಆ, ಈ, ಊ, ಋೂ, ಲೂೃ.  ಈ ಅಕ್ಷರೊಲೆನ್ ಛಂದಸ್ಸ್ದ ಪ್ರಕಾರೊ ಗುರು ಪಂಡ್ದ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.  ಇಂದೆಟ್ **ಊ** ಅಕ್ಷರಒಲಾ ಒಂಜಾದುಂಡು.

## ತುಳುತ ನಾಮಿ ಸ್ವರೊಲು
ಈ ನಾಮಿ ಸ್ವರೊಲೆನ್ ಸವರ್ಣಲುಂದು ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.

## '''ಊ''' ತುಳು ಅಕ್ಷಕರೊನು ಬರೆಪುನ ಬುಕ್ಕೊ ಪನ್ಪುನ ವಿದಾನೊ

### '''ಊ''' ಅಕ್ಷರೊಡ್ದ್ ಸುರುವಾಪುನ [[ನಾಮಪದೊ]]ಲು
*ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಬಂಧಿ ಪದೊ : ಊವಪ್ಪ ಪೂವಪ್ಪ
*ಮನುಷ್ಯ ಸಂಬಂಧಿ ಪದೊ : ಊರ್ಮಿಳ
*ಸಸ್ಯ ಸಂಬಂಧಿ ಪದೊ : ಊಸರವಳ್ಳಿ

### '''ಊ''' ಅಕ್ಷರೊಡ್ದ್ ಸುರುವಾಪುನ [[ಕ್ರಿಯಾಪದೊ]]ಲು
* ಊಪುನೆ : ತೂಪುನೆ
* ಊಜುನೆ : ತೋರುನೆ

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಅಕ್ಷರಮಾಲೆ
ವರ್ಗೊ:ಬಾಸೆ
ಉ

**ಉ** ತುಳು ಅಕ್ಷರಮಾಲೆದ ಐನನೇ ಸ್ವರಾಕ್ಷರ. **ಉ** ತುಳುತ ಹೃಸ್ವ ಸ್ವರ ಅಕ್ಷರ. ತುಳು ನಾಮಿಸ್ವರೊಲೆಡ್ ಉ ಬುಕ್ಕೊ ಊ ಜತೆ ಅಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ವ್ಯಾಕರಣ ಶಾಸ್ತ್ರೊಡು ಸಂಧಿಲೆಡ್ ಉ ಅಕ್ಷರೊದ ಪಾತ್ರೊ ಉಂಡು.

ಲಿಪಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಲಿಪಿಡ್ದ್ ಅಕ್ಷರ ತಿರ್ತ್ ತೋಜ್ಪಾಯಿನಂಚನೆ ಬುಲೆದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್.

## '''ಉ''' ತುಳು ಅಕ್ಷರೊನು ಬರೆಪುನೆ ಬುಕ್ಕೊ ಪನ್ಪುನ ಕ್ರಮೊ

### ಐಪಿಎಡ್ ತುಳುತ ಅಕ್ಷರೊ ಮಾಲೆ

## ತುಲುತ ನಾವಮಿ ಸ್ವರೊಕುಲು
ಈ ನಾಮಿ ಸ್ವರೊಕುಲೆನ್ ಸವರ್ಣೊಲುಂದು ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.

**ಹೃಸ್ವಸ್ವರೊ ಬುಕ್ಕೊ ದೀರ್ಘಸ್ವರೊ ರಡ್ಡಲ ಒಂಜೇ ರೂಪೊಡುಂಡು ಉಚ್ಚಾರೊ ಆಪುನ ಸ್ವರೊಕುಲು**

## '''ಉ''' ಅಕ್ಷರೊಡ್ದ್ ಸುರುವಾದ್ ಉಂಡಾಪುನ ತುಳುತ ನಾಮಪದೊಲು
* ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಬಂಧಿ ಪದೊ : ಉರೆ
* ಮನುಷ್ಯ ಸಂಬಂಧಿ ಪದೊ : ಉಮೇಸೆ
* ಸಸ್ಯ ಸಂಬಂಧಿ ಪದೊ : ಉರ್ದು
* ಊರು ಸಂಬಂಧಿ ಪದೊ : ಉದನೆ

## ಪಿದಯಿದ ಕೊಲಿಕ್ಕೆಲು
# ತುಳು ಅಕ್ಷರಮಾಲೆ

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಅಕ್ಷರಮಾಲೆ
ಜಲಪಾತ

ಪರಪುನ ನೀರು ಎತ್ತರೊಡುದು ತಗ್ಗುಗು ಬೂರುನೆನ್ **ಜಲಪಾತ** ಪಂಡ್‌ದ್ಪಣ್ಪೆರ್.ಪರಪುನ ಸುದೆಕುಲೆನ ಸಾದಿಡು ಭೂಮಿಡು,ನೆಲೊಟು, ಸ್ತರಭಂಗ ಆಯಿನ ಪರಿಣಮವಾದ್ ಶಿಲಾಪದರೊಲು ತಿರ್ತ್ ಮಿತ್ತ್ ಅದ್ ಪರಪುನ ನೀರು ಎತ್ತರೊಡುದು ತಗ್ಗುಗು ಬೂರುನ ಪರಿಸಥಿತಿ ಆಪಿನೆನ್ ಜಲಪಾತ ಪಂಡ್‌ದ್ಪಣ್ಪೆರು.
## ಪ್ರಪಂಚದ ಪ್ರಸಿಧ್ಧ ಜಲಪಾತೊಲು
alt=ನಯಾಗರ ಜಲಪಾತ, ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ (ಕೆನಡಾಡುದು ತೋಜಿನವು)|thumb|ನಯಾಗರ ಜಲಪಾತ, ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ (ಕೆನಡಾಡುದು ತೋಜಿನವು)

* ನಯಾಗರ ಜಲಪಾತ,ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ
* ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಜಲಪಾತ

## ಭಾರತದ ಪ್ರಸಿಧ್ಧ  ಜಲಪಾತೊಲು

## ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಲಪಾತೊಲು

* ಜೋಗ ಜಲಪಾತ (ಸಾಗರ ತಾಲೂಕು,ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ)
* ಉಂಚಳ್ಳಿ ಜಲಪಾತ ( ಎಲ್ಲಾಪುರ ತಾಲೂಕು, ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ)
* ಮಾಗೋಡು ಜಲಪಾತ (ಎಲ್ಲಾಪುರ ತಾಲೂಕು, ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ)
* ಇರುಪ್ಪು ಜಲಪಾತ
* ಸುತನಬ್ಬಿ  (ಹನುಮನ ಗುಂಡಿ) ಜಲಪಾತ
* ಹಿಡ್ಲುಮನೆ (ಹಿತ್ಲುಮನೆ) ಜಲಪಾತ
* ಗಗನಚುಕ್ಕಿ ಜಲಪಾತ (ಶಿವನ ಸಮುದ್ರ,)
* ಭರಚುಕ್ಕಿ ಜಲಪಾತ (ಶಿವನ ಸಮುದ್ರ)
* ಹೆಬ್ಬೆ ಜಲಪಾತ
* ಅಬ್ಬೆ ಜಲಪಾತ
* ಸಿರಿಮನೆ ಜಲಪಾತ

## ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದ ಜಲಪಾತೊಲು

* ಆನಡ್ಕ ಜಲಪಾತ (ಮಲವಂತಿಗೆ ಗ್ರಾಮ, ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು, ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ)

## ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆದ ಜಲಪಾತೊಲು

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಭೂವಿಜ್ಞಾನ
ವರ್ಗೊ:ಪ್ರವಾಸಿ ತಾನೊಲು
ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನ ಸಾಹಿತ್ಯ
ವರ್ಗೊ:ಭೂಗೋಳ
ಮೇರಿ ಕ್ಯೂರಿ

thumb|ಮೇರಿ ಕ್ಯೂರಿ
## ಪುಟ್ಟು
**ಮೇರಿ ಕ್ಯೂರಿ** (Maria Salomea Skłodowska-Curie) ಯುರೇನಿಯಂ ಅದಿರ್‌ನ್ ಪ್ರಪಂಚೊಗ್ ಪರಿಚಯ ಮಲ್ತಿನ ಮಹಾನ್ ವಿಜ್ಞಾನಿ. ಆರ್ ಪೋಲ್ಯಾಂಡ್‍ದ ಖ್ಯಾತ ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿ. ೧೮೬೭ಟ್ ಪೋಲ್ಯಾಂಡ್ ವಾರ್ಸಾಟ್ ಆರ್ ಪುಟ್ಟ್‌ಯೆರ್. ಮೇರಿ ಕ್ಯೂರಿನ ದುಂಬುದ ಪುದಾರ್ ಮೇರಿಸ್ಲೋ ಡೋವ್ಸಾ. ಪಿಯರೆ ಕ್ಯೂರಿ ಒಟ್ಟುಗ್ ಮದ್ಮೆ ಆಯೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಅರೆನ ಪುದಾರ್ ಮೇರಿ ಕ್ಯೂರಿ ಪಂದ್ ಮಲ್ತೆರ್.

ಎಲ್ಯಡತ್ತ್ ಚತುರೆಯಾತ್ ಆರ್, ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಟ್ ಚಿನ್ನತ ಪದಕೊನ್ ಪಡೆತ್ತೆರ್. ೧೮೯೧ರಲ್ಲಿ ಅರ್ ಉನ್ನತ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾತ್ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಪೊತೆರ್. ಸೌಖನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಟ್ ಬಿ.ಎಸ್.ಸಿ ಪದವಿನ್ ಪಡೆತ್ತೆರ್. ಅಲ್ಪ ಅರೆಗ್ ಪಿಯರಿ ಕ್ಯೂರಿನ ಪರಿಚಯವಾತ್. ಮದ್ಮೆಡ್ತ್ ಬುಕ್ಕೊ ರಡ್ಡ್ ಜನ ಜತೆಸೇರಾತ್ ಸಂಶೋಧನೆನ್ ಮಾಲ್ತೆರ್.

## ಸಾಧನೆ
ಸಾಮಾನ್ಯ ರೂಪಟ್ ತಿಕ್ಕುನ ಯುರೇನಿಯಂ ಅದಿರ್ನು ಬುಕ್ಕೊಂಜಿ ವಿಕಿರಣ ಧಾತು ಇಪ್ಪೊಡು ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಲ್ತೆರ್. ಅರ್ ರೇಡಿಯಂ ಅಂಚನೆ ಪೊಲೋನಿಯಂ ಪನ್ಪಿನ ರಡ್ಡ್ ಮೂಲಧಾತುನ್ ಕಂಡುಪತ್ತಿಯಿರ್. ೧೯೦೩ಟ್ ರೇಡಿಯಂನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮಾಲ್ತ್ ಕ್ಯೂರಿ ದಂಪತಿಲು ಬುಕ್ಕೊ ಫ್ರೆಂಚ್ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ ಬೇಕೆರಲ್ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನತನೋಬಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಪಡೆತ್ತೆರ್. ೧೯೧೧ಟ್ ಮೇರಿ ಕ್ಯೂರಿ ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗಟ್ ನೋಬಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆತೆರ್. ನೋಬಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. ದುಂಬುತ  ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಪಣ್ಪಿನ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಅರೆನವು. ಅರ್ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯತ ಪ್ರಥಮ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕಿ.

೧೯೩೪ ತ ಜುಲೈ ೪ ಟ್ ಫ್ರಾನ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ವಿಕಿರಣತ ರಕ್ತ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‍ಡ್ತ್ ಸೈತೆರ್.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು
* ೧೯೦೩ಟ್ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನತ ನೋಬಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
* ೧೯೧೧ರಲ್ಲಿ ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗತ ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕೊ
* Out of the Shadows – A study of women physicists
* The official web page of Maria Curie Skłodowska University in Lublin, Poland in English.
* Detailed Biography at Science in Poland website; with quotes, photographs, links etc.
* European Marie Curie Fellowships
* Marie Curie Fellowship Association
* ''Marie Sklodowska Curie: Her Life as a Media Compendium''
* Marie and Pierre Curie and the Discovery of Polonium and Radium Chronology from nobelprize.org
* Annotated bibliography of Marie Curie from the Alsos Digital Library
* Obituary, New York Times, 5 July 1934 ''Mme. Curie Is Dead; Martyr to Science''
* Some places and memories related to Marie Curie
* Marie Curie on the 500 French Franc and 20000 old Polish zloty banknotes.
* IMDb title|id=0956189|title=Marie Curieಅಂತರಜಾಲ ಸಿನೆಮಾ ದತ್ತಸಂಚಯಟ್&nbsp;– Animated biography of Marie Curie on DVD from an animated series of world and American history&nbsp;– Animated Hero Classics distributed by Nest Learning.
* IMDb title|id=0281993|title=Marie Curie&nbsp;– More than Meets the Eyeಅಂತರಜಾಲ ಸಿನೆಮಾ ದತ್ತಸಂಚಯಟ್&nbsp;– Live Action portrayal of Marie Curie on DVD from the Inventors Series produced by Devine Entertainment.
* IMDb title|id=0075534|title=Marie Curieಅಂತರಜಾಲ ಸಿನೆಮಾ ದತ್ತಸಂಚಯಟ್&nbsp;– Portrayal of Marie Curie in a television mini series produced by the BBC
* "Marie Curie and the Study of Radioactivity" at American Institute of Physics website.* (Site also has a short version for kids entitled [https://web.archive.org/web/20150909131154/https://www.aip.org/history/curie/brief/index.html "Her story in brief!"].)*
* Cite web|url=http://www.hypatiamaze.org/m_curie/curie_walk.html|title=Marie Curie Walking Tour of Paris|accessdate=7 November 2011|publisher=Hypatia.
* Works by Marie Curie at Gallica

ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನಿಲು
ನೈಸ್ ಶಿಲೆ

ರೂಪಾಂತರ ಶಿಲೆಕುಲೆಡು ಒಂಜಿ ಸಾಮಾನ್ಯೊ ಬಗೆತ ಶಿಲೆಕ್ ನೈಸ್ (gneiss) ಪಂಡ್‌ದ್ಪಣ್ಪೆರ್.ಭೂಮಿದ ಉಲಾಯಿ ಎಚ್ಚ ಉಷ್ಣಮಾನ ಬುಕ್ಕೊ ಒತ್ತಡ ಪರಿಸ್ತಿತಿ ಉಂಡಾಯಿನ ಶಿಲಾವರ್ಗ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಎಚ್ಚಿನ ಬಾಗೊಲೆಡು ಈ ನೈಸ್ ಪಣ್ಪಿನ ಶಿಲೆ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಬಗೆಕುಲೆಡು ತಿಕ್ಕುವಾ.

## ಪೆನಿನ್ಸುಲಾರ್ ನೈಸ್
ಭಾರತದ ದಖ್ಖಣ ಪೀಠ ಭೂಮಿ ದ ಪ್ರದೇಶೊಡು ತಿಕ್ಕುನ ನೈಸ್ ಶಿಲೆಗು ಭೂವಿಜ್ಞಾನಿಲು ಪೆನಿನ್ಸುಲಾರ್ ನೈಸ್(Peninsular Gneiss) ಪನ್ಪುನ ಪುದರ್ ಕೊರ್ತೆರು. ಈ ಬಗೆತ ನೈಸ್ ಶಿಲೆ ಅಂದಾಜಿ ೩೦೦೦ ಮಿಲಿಯನ್ (೩೦೦ ಕೋಟಿ) ವರ್ಷೊಲೆನ ಪಿರಾವು ಉಂಡಾತಿನವು ಪಂಡ್‌ದ್ವಿಕಿರಣ-ಶೀಲ (ರೇಡಿಯೋಆಕ್ತಿವ್) ಕಾಲಗಣನೆ ವಿಧಾನೊಲೆಡು ತೋಜಿದ್ ಬೈದುಂಡು.

## ಗೋರೂರು ನೈಸ್
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ  ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆದ ಗೋರೂರು ಪನ್ಪುನ ಊರುಡು ತಿಕ್ಕುನ ನೈಸ್ ಶಿಲೆನು ಕಾಲಮಾನ ಗಣನೆ ಮಲ್ಪುನಗ ಅವು ೩೩೦೦ ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷದ ಪಿರವು ಉಂಡಾತಿನವು ಪಂಡ್‌ದ್ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್.
## ಅನ್ಮೋಡ್ ಘಾಟ್ ನೈಸ್
ಗೋವಾ ರಾಜ್ಯದ ಆನ್ಮೋಡ್ ಘಾಟ್ ಪನ್ಪುನ ಪ್ರದೇಶೊದ ನೈಸ್ ಶಿಲೆಕುಲು ಗೋರೂರು ನೈಸ್ ಶಿಲೆಕುಲೆಡುದಲಾ ಪಿರಾವುದ ಇನ್ನಗ ೩೪೦೦ ಮಿಲಿಯನ್ (೩೪೦ ಕೋಟಿ) ವರ್ಷದವು ಪಂಡ್‌ದ್ತೆರಿದ್ ಬೈದಿಂಡು.
## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಭೂವಿಜ್ಞಾನ
ವರ್ಗೊ:ಕರ್ನಾಟಕ
ವರ್ಗೊ:ಶಿಲೆಕುಲು
ತುಳು ಕಾಗುಣಿತ

**ತುಳು ಕಾಗುಣಿತ** ವ್ಯಂಜನ ಅಕ್ಷರೊ ತುಳು ಅಕ್ಷರಮಾಲೆದ ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ವ್ಯಂಜನೊಲೆಗ್ ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಸ್ವರೊನು ಸೇರವುನೆ ಎಂಚ ಪಂಡ್‍ದ್ ತೆರಿಪಾವುನ ತುಳು ವ್ಯಾಕರಣೊದ ಕ್ರಮೊ.  ಉದಾರ್ಮೆಗ್ ***ಕ್*** ವ್ಯಂಜನೊಗು ***ಅ***  ಸ್ವರೊನು ಸೇರಾನಗ, **ಕ** ಬರ್ಪುಂಡು.

**ಕ್** ವ್ಯಂಜನೊಗು  **ಓ** ಸ್ವರೊನು ಸೇರಾನಗ **ಕೋ** ಬರ್ಪುಂಡು.

ಒಂಜಿ ವ್ಯಂಜನೊದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಾಗುಣಿತ, ಆ ವ್ಯಂಜನೊದ ಮಾತ ಸ್ವರೊತೊಟ್ಟುಗು ಸಮ್ಮಂದೊ ತೋಜಾವುಂಡು.

## ಕಾಗುಣಿತ ಗಳಸುನೆ ದಾಯೆ?
ಬಾಸೆಡ್ ಹೃಸ್ವೊ ಬುಕ್ಕೊ ದೀರ್ಗೊ ಅಕ್ಷರೊಲೆನ್ ಗಳಸ್‍ನಗ ಮಸ್ತ್ ಅರ್ತೊಲು ಬದಲುಂಡು.  ಅಂಚಾದ್ ಕಾಗುಣಿತೊ ಗಳಸ್‌ನಗ ಮಸ್ತ್ ಎಚ್ಚರಿಕೆಡ್ ಉಪ್ಪೊಡು.  ಉದಾರ್ಮೆಗ್ ಆಯಗ್ ಪುರಿ ಕೊರ್ಲೆ.  ಆಯಗ್ ಪೂರಿ ಕೊರ್ಲೆ.  ಬಿಡಿ ಕಾಸ್ ತಿಕ್ಂಡ ಬೀಡಿ ಕಾಸ್ ತಿಕ್ಕ್‌ಂಡ,

## ಕಾಗುಣಿತ ಪಟ್ಟಿ

## ತುಳುತ ಕಾಗುಣಿತಾಕ್ಷರೊಲೆ ಪೂರ್ತಿ ಪಟ್ಟಿ

## ತುಳು ಕಾಗುಣಿತ ಅಕ್ಷರೊ ಚಿತ್ರೊ ಗ್ಯಾಲರಿ

File:Kannada Spelling Rules ka ಕನ್ನಡ ಕಾಗುಣಿತ ಬರೆಹ ಕ.png|thumb|ತುಳು ಕಾಗುಣಿತ ಬರೆಹ ಕ
File:Kannada Spelling Rules kaa ಕನ್ನಡ ಕಾಗುಣಿತ ಬರೆಹ ಕಾ.png|thumb|ತುಳು ಕಾಗುಣಿತ ಬರೆಹ ಕಾ
File:Kannada Spelling Rules ki ಕನ್ನಡ ಕಾಗುಣಿತ ಬರೆಹ ಕಿ.png|thumb|ತುಳು ಕಾಗುಣಿತ ಬರೆಹ ಕಿ
File:Kannada Spelling Rules kee ಕನ್ನಡ ಕಾಗುಣಿತ ಬರೆಹ ಕೀ.png|thumb|ತುಳು ಕಾಗುಣಿತ ಬರೆಹ ಕೀ
File:Kannada Spelling Rules ku ಕನ್ನಡ ಕಾಗುಣಿತ ಬರೆಹ ಕು.png|thumb|ತುಳು ಕಾಗುಣಿತ ಬರೆಹ ಕು
File:Kannada Spelling Rules kuu ಕನ್ನಡ ಕಾಗುಣಿತ ಬರೆಹ ಕೂ.png|thumb|ತುಳು ಕಾಗುಣಿತ ಬರೆಹ ಕೂ
File:Kannada Spelling Rules kru ಕನ್ನಡ ಕಾಗುಣಿತ ಬರೆಹ ಕೃ.png|thumb|ತುಳು ಕಾಗುಣಿತ ಬರೆಹ ಕೃ
File:Kannada Spelling Rules ke ಕನ್ನಡ ಕಾಗುಣಿತ ಬರೆಹ ಕೆ.png|thumb|ತುಳು ಕಾಗುಣಿತ ಬರೆಹ ಕೆ
File:Kannada Spelling Rules kee ಕನ್ನಡ ಕಾಗುಣಿತ ಬರೆಹ ಕೇ.png|thumb|ತುಳು ಕಾಗುಣಿತ ಬರೆಹ ಕೇ
File:Kannada Spelling Rules kai ಕನ್ನಡ ಕಾಗುಣಿತ ಬರೆಹ ಕೈ.png|thumb|ತುಳು ಕಾಗುಣಿತ ಬರೆಹ ಕೈ
File:Kannada Spelling Rules ko ಕನ್ನಡ ಕಾಗುಣಿತ ಬರೆಹ ಕೊ.png|thumb|ತುಳು ಕಾಗುಣಿತ ಬರೆಹ ಕೊ
File:Kannada Spelling Rules koo ಕನ್ನಡ ಕಾಗುಣಿತ ಬರೆಹ ಕೋ.png|thumb|ತುಳು ಕಾಗುಣಿತ ಬರೆಹ ಕೋ
File:Kannada Spelling Rules kaha ಕನ್ನಡ ಕಾಗುಣಿತ ಬರೆಹ ಕಃ.png|thumb|ತುಳು ಕಾಗುಣಿತ ಬರೆಹ ಕಃ
File:Kannada Spelling Rules kam ಕನ್ನಡ ಕಾಗುಣಿತ ಬರೆಹ ಕಂ.png|thumb|ತುಳು ಕಾಗುಣಿತ ಬರೆಹ ಕಂ
File:Kannada Spelling Rules kau ಕನ್ನಡ ಕಾಗುಣಿತ ಬರೆಹ ಕೌ.png|thumb|ತುಳು ಕಾಗುಣಿತ ಬರೆಹ ಕೌ


## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಅಕ್ಷರಮಾಲೆ
ಕ

ತುಳು ಅಕ್ಷರಮಾಲೆದ ವರ್ಗೀಯ ವ್ಯಂಜನೊಲೆ ಸಾಲ್ಡ್ ಸುರೂತವು ಕ ಅಕ್ಷರ.  ಕ್ ಬುಕ್ಕೊ ಅ ಸೇರ್ದ್ ಕ ಆತ್ಂಡ್.

## ಕ್ ಅಕ್ಷರೊದ ಇತಿಹಾಸೊ
ಲಂಬರೇಖೆ ಬುಕ್ಕೊ ಸಮತಲ ರೇಖೆಡ್ದ್ ಕೂಡ್ದಿನ ಅಕ್ಷರೊದ ಬ್ರಾಹ್ಮೀಸ್ವರೂಪ ಶಾತವಾಹನೆರೆ ಕಾಲೊಡು ಕೆಲವು ಬದಲಾವಣೆಲೆನ್ ಹೊಂದ್‌ದುಂಡು.  ಲಂಬರೇಖೆ ಎಡಭಾಗೊಗ್ ಒಂತೆ ಬಾಗೊಗು ಬುಕ್ಕೊ ಸಮತಲರೇಖೆ ಎಲ್ಯೆ ಆಪುಂಡು.  ತ್ರಿಕೋಣ ಕೃತಿದ ತಲೆಕಟ್ಟ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು.  ಕದಂಬರೆ ಕಾಲೊಡು ಚೌಕ ತಲೆತ ತಲೆಕಟ್ಟ್‌ದ ಜೊತೆಟ್ ಲಂಬರೇಖೆ ನಾನೊಲಾ ಬಗ್ಗುಂಡು.  ಪ್ರ.ಶ. 9ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಲಂಬರೇಖೆದ ತಿರ್ತ ಬಾಗೊಟು ವೃತ್ತ ಆಪುಣ ಪ್ರವೃತ್ತಿನ್ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸವುಂಡು ಅತ್ತಂದೆ ತರೆಕಟ್ಟ್ ಸ್ವಸ್ಟೊ ಆಪುಂಡು.  ಪ್ರ. ಶ. 13ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಅಕ್ಷರೊದ ಆಕಾರೊ ಉರುಂಟಾದ್ ಅವೇ ರೂಪ ದುಂಬುದ ಶತಮಾನೊಲೆಡ್ ದುಂಬರಿಪುಮಡು.

## ಶಾಸ್ತ್ರೊ ವಿವರೊ
**ಕ** ಪನ್ಪಿ ವ್ಯಂಜನ ಅಕ್ಷರೊ ಕಂಠ್ಯ ಅಘೋಷ ಸ್ಪರ್ಶ ವ್ಯಂಜನ ಧ್ವನಿನ್ ಸೂಚಿಸವುಂಡು.

## ವರ್ಗೀಯ ವ್ಯಂಜನಾಕ್ಷರೊಲು

## '''ಕ''' ತುಳು ಅಕ್ಷರೊನು ಬರೆಪುನೆ ಬುಕ್ಕೊ ಪನ್ಪುನ ಕ್ರಮೊ

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಅಕ್ಷರಮಾಲೆ
ವರ್ಗೊ:ಬಾಸೆ
ವರ್ಗೊ:ಬಾಸೆಲು
ಡ್ರ್ಯಾಗನ್ ಪರ್‌ಂದ್

ಅಮೇರಿಕಾ ಮೂಲವಾದುಪ್ಪುನ , ಕಳ್ಳಿ ಜಾತಿಗ್ ಸೇರ್ದುಂಡು. ಪಿಟಾಯಾ ಅತ್ತ್ಂಡ ಪಿಟಾಹಯಾ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುನ ಉಂದು ಹೈಲೋಸೀರಿಯಸ್ ಪರ್ಂದ್‌ದ ಕುಲೊಕ್ಕು ಸೇರ್ದುಂಡು.. 

## ಡ್ರ್ಯಾಗನ್ ಪರ್ಂದ್‌ದ ವಿದೊಕುಲು
* ಕೆಂಪು ಡ್ರ್ಯಾಗನ್ ಪರ್ಂದ್‌
ಉಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಜಾಸ್ತಿ ತೂಯೆರೆ ತಿಕ್ಕುನ ಡ್ರ್ಯಾಗನ್ ಪರ್ಂದ್‌. ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣದ ಚೂಲಿ ಇತ್ತ್‌ದ್ ಬೊಲ್ದು ತಿರುಳ್ ಉಪ್ಪುಂಡು.
* ಬೊಲ್ದು ಡ್ರ್ಯಾಗನ್ ಪರ್ಂದ್‌
ಈ ಪರ್ಂದ್‌ ಚೂಲಿ ಬೊಲ್ದು ಉಪ್ಪುಂಡು ಅಚಂನೆ ಬೊಂಡುಲ ಬೊಲ್ದು ಉಪ್ಪುಂಡು 
* ಮಂಜಲ್ ಡ್ರ್ಯಾಗನ್ ಪರ್ಂದ್‌
ಈ ಪರ್ಂದ್‌ ಚೂಲಿ ಮಂಜಲ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೊಂಡು ಬೊಲ್ದು ಉಪ್ಪುಂಡು.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಈ ಪರ್ಂದ್‌ ೧೫೦ ಡ್ದ್ ೬೦೦ ಗ್ರಾಂ ತೂಕ ಉಪ್ಪುಂಡೂ.

## ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್‌ದ ಕ್ರಮೊಕುಲು

### ದಯಿತ ಕೊಡಿಪು
ಎಡ್ಡೆ ಬುಳೆಯಿನ ಪರ್ಂದ್‌ದ ಬಿತ್ತ್‌ನ್ ದೆತ್ತೆ‌ದ್ ಸ್ವಚ್ಛ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಲುಂಗಾದ್ ದೆತ್ತ್ ದೀದ್ ಬೋಡಾನಗ ದಯಿ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ಗೊಬ್ಬರ ಮಿಸ್ರ ಮಲ್ತ್‌ನ ಮಣ್ಣ್‌ಡ್ ಬಿತ್ತ್ ಪಾಡ್ಂಡ ೧೧ ಡ್ದ್ ೧೪ ದಿನೊಟು ಕೊಡಿಪು ಪುಟ್ಟುಂಡು. ಉಂದು ಕ್ಯಾಕ್ಟಸ್ ಜಾತಿದ ದಯಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡಲ ಬಲ್ಲ್‌ದ ಲೆಕ್ಕ ಪದ್‌ರ ಪೆರಡುಂಡು ಆಧಾರ ಕೊರೊಡಾಪುಂಡು. ಆರೋಗ್ಯವಂತವಾಯಿನ ದಂಡ್‌ಡ್ದ್ ದಯಿತ ಕೊಡಿಪು ಮನ್ಪೊಲಿ.

### ಹವಾಮಾನ
ಮಧ್ಯಮ ಪ್ರಮಾಣದ ಬರ್ಸ ಬರ್ಪುನ ಹವಮಾನ ಇತ್ತಿನ ಪ್ರದೇಶ ಈ ದಯಿತ ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್‌ಗ್ ಸೂಕ್ತವಾದುಂಡು. ಈ ದಯಿ ೪೦`c ಉಷ್ಣಾಂಶಡುಲ ಬುಳೆಪುಂಡು.

## ರೋಗೊಲು
ಜಾಸ್ತಿ ಬರ್ಸ ಈ ದಯಿಕ್ ತೊಂದರೆ ಉಂದು ಪೂ ಉದುರ್ದ್ ಪರ್ಂದ್‌ ಕುರಿಯೆರೆ ಕಾರಣ ಆಪುಂಡು. ಪಕ್ಕಿಲು ಈ ಪರ್ಂದ್‌ನ್ ತಿಂದ್‌ದ್ ಹಾಳ್ ಮನ್ಪುವ. ಅತ್ತಂದೆ ಕ್ಸಂಥೋಮೊನಾಸ್ ಕಾಮ್ಮೆಸ್ಟ್ರಿಸ್ ಪನ್ಪಿ ಬ್ಯಾಕ್ಟಿರಿಯಾ ದಂಡ್‍ದ ರೊಗೊಗು ಕಾರಣವಾದುಂಡು. ಡೋತಿಯೋರೆಲ್ಲಾ ಪನ್ಪಿ ಶಿಲೀಂದ್ರ  ಪರ್ಂದ್‌ದ ಮಿತ್ತ್ ಕಪ್ಪು ಚುಕ್ಕೆ ಬುರಿಯೆರೆ ಕಾರಣವಾದುಂಡು.

## ಉಪಯೋಗೊಲು
* ತಿನಿಯೆರೆ ರುಚಿಕರವಾಯಿನ ಈ ಪರ್ಂದ್‌ದ ಬೊಂಡು ಚೀಪೆ ಆದಿಪ್ಪುಂಡು. 
* ಈ ಪರ್ಂದ್‌ದ ರಸ ಕೂಡಾ ಉಪಯೋಗ ಆಪುಂಡು. ಉಂದೆತ ರಸೊನು ವೈನ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಪಾನೀಯೊಲೆಡ್ ಪರಿಮಳೊಗು ಬೋಡಾದ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್. 
* ಉಂದೆತ ಪೂ ತಿನಿಯೆರೆ ಆಪುಂಡು. 
* ಅತ್ತಂದೆ ಚಹಾ ಮಲ್ಪೆರೆ ಉಪಯೋಗ ಆಪುಂಡು.
*ಉಂದೆಟ್ ಉಪ್ಪುನ  ನಾರ್‌ದ ಅಂಶ ಕರ್ಲ್‌ದ ಕ್ರಿಯೆಗ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುಂಡು ಬುಕ್ಕೊ ಮಲಬದ್ಧತೆದಂಚಿನ ತೊಂದರೆನ್ ಕಡಿಮೆ ಮಲ್ಪುಂಡು ಜೀರ್ಣಾಂಗದ ಆರೋಗ್ಯೊಗು  ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುಂಡು
* ಡ್ರ್ಯಾಗನ್ ಫ್ರೂಟ್‌ಡ್ ವಿಟಮಿನ್ ಸಿ ಜಾಸ್ತಿ ಇತ್ತ್‌ದ್  ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿನ್ ಜಾಸ್ತಿ ಮಲ್ಪುಂಡು.
* ಡ್ರ್ಯಾಗನ್ ಫ್ರೂಟ್‌ಡ್ ವಿಟಮಿನ್ ಸಿ ಜಾಸ್ತಿ ಇತ್ತ್‌ದ್ ಚರ್ಮದ ಆರೋಗ್ಯ ಸರಿ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಉಂದು ಕೊಲಾಜೆನ್ ಉತ್ಪಾದನೆನ್ ಜಾಸ್ತಿ ಮಲ್ತ್‌ದ್, ನೆರಿಕಟ್ಟುನೆನ್  ಕಡಿಮೆ ಮಲ್ಪುಂಡು ಬುಕ್ಕೊ ಚರ್ಮೊನು ಯಾಪಲ ಹೈಡ್ರೇಟ್ ಆಪುಲೆಕ್ಕ ಮಲ್ಪುಂಡು. 
* ಉಂದೆಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅಂಶ ಕುಜಲ್ದ ಬೇರ್‌ಗ್ ಆಮ್ಲಜನಕ ಪೂರೈಕೆ ಮಲ್ಪುನೆಡ್ದಾತ್ರ ಕುಜಲ್ದ ಆರೋಗ್ಯ ಎಡ್ಡೆ ಉಪ್ಪುಂಡು
* ಉಂದೆಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಫೈಬರ್ ಅಂಶ ಕೊಲೆಸ್ಟ್ರಾಲ್‌ನ್  ಕಡಿಮೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಹಾಯ ಆಪುಂಡು ಹೃದಯದ ಆರೋಗ್ಯ ಎಡ್ಡೆ ಉಪ್ಪುಂಡು. 
* ಉಂದೆಟ್ಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಮೆಗ್ನೀಸಿಯಮ್ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ(ಬಿ.ಪಿ) ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ನೆತ್ತೆರ್ದ ಪರಿಚಲನೆಗ್ ಸಹಾಯ ಆಪುಂಡು
* ಡ್ರ್ಯಾಗನ್ ಫ್ರೂಟ್‌‌ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಬುಕ್ಕೊ ಮೆಗ್ನೀಸಿಯಮ್  ಎಲುಕ್ಕು ಬುಕ್ಕೊ ಕೂಲಿಗ್ ಎಡ್ಡೆ.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಪರ್ಂದ್
ಅಂ

**ಅಂ** ತುಳು ಅಕ್ಷರಮಾಲೆದ ಅನುಸ್ವಾರ ಅಕ್ಷರೊ.  ಭಾಷಾವಿಜ್ಞಾನೊದ ಪ್ರಕಾರೊ **ಅಂ** ತುಳುತ ಯೋಗವಾಹ ಅಕ್ಷರೊಲೆಡ್ ಸುರುತವುಂದು ಪನ್ಪೆರ್.  ಇಂದೆತ ಉಚ್ಚಾರಣೆ ಇಂದೆತ ಬುಕ್ಕೊ ಬರ್ಪುನ ವ್ಯಂಜನಾಕ್ಷರೊದ ಮಿತ್ತ್ ಅವಲಂಬಿಸದುಂಡು.
 
## ಯೋಗವಾಹ ಅಕ್ಷರೊಲು
ತುಳುಟು ಸಂಸ್ಕೃತೊ ಮೂಲೊದ ಅಕ್ಷರೊಲೆನ್ ಗಳಸುನವು ಮಸ್ತ್ ಉಂಡು.

## ಅಂ ಅಕ್ಷರೊ ಬರ್ಪುನ ಪದಕುಲೆ ಧ್ವನಿಮಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಅಕ್ಷರಮಾಲೆ
ತುಳು ಸ್ವರಾಕ್ಷರ

**ಸ್ವಯಂ ರಂಜತೇ ಇತಿಃ ಸ್ವರಃ** - ಸ್ವಸಂತ್ರವಾದ್ ಉಚ್ಚಾರಿಸಯೆರೆ ಬರ್ಪುನ ಅಕ್ಷರೊಲೆಗ್ ಸ್ವರೊ ಪನ್ಪುನೆ.

**ಅ** ತುಳುತ ಸುರುತ ಅಕ್ಷರ ಆತ್ಂಡ್. **ಅ** ತುಳುತ ಸ್ವರಾಕ್ಷರ. ಕನ್ನಡೊದ ನಾಮಿ ಸ್ವರೊಕುಲೆಡ್ **ಅ** ಬುಕ್ಕೊ **ಆ** ಸೇರುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಸಂಸ್ಕೃತೊದ ಸವರ್ಣದೀರ್ಘ ಸಂಧಿಡ್ **ಅ** ಅಕ್ಷರೊದ ಪಾತ್ರೊಲಾ ಉಂಡು. ಸಂಧಿಕಾರ್ಯದ ಲೋಪಸಂಧಿಡ್ **ಅ**ಕಾರೊದ ಲೋಪ ಸಂಧಿ ಬರ್ಪುಂಡು. ಉದಾರ್ಮೆಗ್ ಅಯನ+ಊರು=ಅಯನೂರು ಆಪುಂಡು. ಪಂಡ ಸಂಧಿ ಕಾರ್ಯೊಡು ಅ+ಊ=ಊ ಆಪುಂಡು.

**ಅಕಾರಂ ಮೊದಲಾಗಿರೆ ಪದಿನಾಲ್ಕು ಸ್ವರಂಗಳ್**. ಸಂಸ್ಕೃತೊಡು(ದೇವನಾಗರಿ) ಸ್ವರಾಕ್ಷರೊಲು ‘ಅ’ ಕಾರೊಡ್ದು ‘ಔ’ ಕಾರೊಗ್ ಮುಟ್ಟ ೧೪ ಅಕ್ಷರೊಲು ಉಲ್ಲೊ. ಅವೆಕುಲು,
*ಅ, ಆ, ಇ, ಈ, ಉ, ಊ, ಋ, ಋೂ, ಲುೃ, ಲೂೃ, ಏ, ಐ, ಓ, ಔ .

## ಇತಿಹಾಸೊ ಬುಕ್ಕೊ ಅಕ್ಷರೊ ರಚನೆ
ತುಳು ವರ್ಣಮಾಲೆದ ಸುರೂತ ಅಕ್ಷರೊ ಆಯಿನ ಅಕಾರೊದ ಪಿರಾಕ್‌ದ ರೂಪೊನು ಪ್ರ. ಶ.ಪೂ. 3 ನೆದ ಶತಮಾನೊದ ಅಶೋಕನ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಲಿಪಿದ ಶಾಸನೊಲೆಡ್ ತೂವೊಲಿ. ಆ ಕಾಲೊದ ಬ್ರಾಹ್ಮೀಲಿಪಿಡ್ದ್ **ಅ**ಕಾರೊ ವಿಕಾಸೊ ಆದ್ ಇನಿತ ರೂಪೊನು ತಾಲ್ದ್‌ಂಡ್ಂದ್ ಗುಮನೊಗು ದೆತೊನೊಡು. ಅಶೋಕನ ಬ್ರಾಹ್ಮೀಲಿಪಿಡ್ ಉಂದು ಮೂಜಿ ರೇಖೆಡ್ದ್ ಕೂಡ್ದ್, ಈಗಿನ ರೂಪೊಡ್ದ್ ಬೇತೆನೆ ತೋಜುಂಡು. ಪ್ರ. ಶ. 2ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಸಾತವಾಹನೆಎರ ಬ್ರಾಹ್ಮೀಲಿಪಿಡ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುನ ಕೆಲವು ಬದಲಾವಣೆಲು ಗಮನಾರ್ಹೊ. ಅಕ್ಷರೊದ ತಿರ್ತಮೆಯಿಟ್ ಕೊಡಿಕುಲು ಬಗ್ಗುಂಡು. ಮಿತ್ತ ಮೆಯಿಟ್ ಕದಂಬ ತ್ರಿಕೋನಾಕಾರೊದ ಕೊಡಿಕುಲು ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. 5ನೆಯ ಶತಮಾನೊ ಪ್ರ. ಶ. 5ನೆದ ಶತಮಾನೊದ ಕದಂಬೆರೆ ಲಿಪಿಡ್ ಚೌಕಾಕಾರೊದ ತರೆಕಟ್ಟೊನು ಗುಮನೊಗು ದೆಪ್ಪೊಲಿ. ದುಂಬುದ ಶತಮಾನೊದ ಬಾದಾಮಿಚಾಳುಕ್ಯೆರ 6ನೆದ ಶತಮಾನೊದ ಶಾಸನೊಡು ಉಂದು ಅಗೆಲೊ ಆದ್ ಇತ್ತೆದ ರೂಪೊಗು ಸಾದಿ ಮಲ್ತ್‌ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ಪ್ರ. ಶ.9ನೆದ ಶತಮಾನೊದ ರಾಷ್ರ್ಟಕೂಟೆರ ಶಾಸನೊಡು ಪ್ರತ್ಯೇಕೊ ರೇಕೆಲು ಮಾಯಕ್ಕಾದ್ ತೊಡಿಡ್ದ್ ಅಕೇರಿ ಮುಟ್ಟೊ ಚಕ್ರಾಕಾರೊಡು ಒಂಜೇ ರೇಕೆ ಉಂಡಾಪುಂಡು. ಉಂದು ಇತ್ತದೆ ರೂಪೊಗು ದಿಂಜ ಕೈತಲಾದ್ ತೋಜುಂಡು. ಉಂದೇ ರೂಪೊ ಸ್ತಿರೊ ಆದ್ದೆ ದುಂಬುದ ಶತಮಾನೊಲೆಡ್ ನಾನಲಾ ಉರುಂಟಾದ್ ಇತ್ತೆದ ರೂಪೊನು ಪ್ರ.ಶ. 18ನೆದ ಶತಮಾನೊಡು ಆಪುಂಡು.

ಲಿಪಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಲಿಪಿಡ್ದ್ ಅಕ್ಷರ ತಿರ್ತ್ ತೋಜ್ಪಾಯಿನಂಚನೆ ಬುಲೆದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್.

### ಹ್ರಸ್ವಸ್ವರೊ
ಒಂಜಿ ಮಾತ್ರೆದ ಕಾಲಾವಧಿಡ್ ಉಚ್ಚಾರ ಆಪುನಂಚಿನ ಅಕ್ಷರೊಲು ೫ - ಅ, ಇ, ಉ, ಋ, ಲುೃ. ಎ, ಒ - ಈ ಅಕ್ಷರೊಲೆನ್ ವ್ಯಾಕರಣಕಾರೆರ್ **ಲಘು** ಅಕ್ಷರೊಂದು ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಇಂದೆಟ್ **ಇ** ಅಕ್ಷರೊಲಾ ಒಂಜಾದುಂಡು.

## ತುಳುತ ಸವರ್ಣ ಸ್ವರೊಕುಲು
ಈ ಅಕ್ಷರೊಲೆನ್ ನಾಮಿ ಸ್ವರೊಂದುಲಾ ಪನ್ಪೆರ್.

## ತುಲುತ ನಾಮಿ ಸ್ವರೊಲು
ಈ ನಾಮಿ ಸ್ವರೊಲೆನ್ ಸವರ್ಣೊಲುಂದು ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತುಳು
ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಬಾಸೆ
ವರ್ಗೊ:ಅಕ್ಷರೊಲು
ಪೊಂಜೊ ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ಯಕ್ಷೆರೆನ ಪಟ್ಟಿ

ಉಂದು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಪಟ್ಟೊಗು ನೇಮಕ ಆಯಿನ ಪೊಂಜೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿ. ಈ ಪಟ್ಟಿಡ್ ದೇಸೊಲೆನ್ ಆಳ್‍ನ ರಾಣಿನಕುಲು ಅತ್ತ್ಂಡ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರ್ಕಾರದ ಪೊಂಜೊ ಪ್ರಧಾನಿಲು ಸೇರ್ದ್‌ಜೆರ್. 

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕೊಲು
* ಪೊಂಜೊ ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ಯಕ್ಷೆರ್
* ಪೊಂಜೊ  ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಲು
* ಪೊಂಜೊ ವಿಶ್ವಮುಖಂಡೆರ್
* ಪೊಂಜೊ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಲು

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಪೊಂಜೊ ರಾಜಕಾರಣಿಲು
ವರ್ಗೊ:ಪೊಂಜೊ ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ಯಕ್ಷೆರ್
ವರ್ಗೊ:ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ್
ವರ್ಗೊ:ಮಹಿಳಾ ರಾಜಕಾರಣಿಲು