open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್

**ಪುನೀತ್ ರಾಜಕುಮಾರ್** (೧೭ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೭೫ - ೨೯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೧) ಭಾರತೊದ ಸಿನೆಮೊ ನಟೆ, ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕೆ ಬುಕ್ಕೊ ದೂರದರ್ಶನ ನಿರೂಪಕೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾದ್ ಕನ್ನಡ ಸಿನೆಮೊ ರಂಗೊಡು ಕೆಲಸ ಮಾಲ್ಪುವೆರ್.
ಪುನೀತ್ ೨೬ ಸಿನೆಮೊಲೆಡ್ ನಾಯಕ ನಟ ಆದ್ ನಟನೆ ಮಲ್ತ್‌ದೆರ್. ಬಾಲ್ಯೊಡು ಆರೆನ ಅಪ್ಪಾಜಿ ರಾಜಕುಮಾರ್ ಅಭಿನಯೊದ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಬಾಲ ನಟ ಅದ್ ವಸಂತ ಗೀತಾ (೧೯೮೦), ಭಾಗ್ಯದಾತ (೧೯೮೧), ಚಲಿಸುವ ಮೋಡಗಳು (೧೯೮೨), ಎರಡು ನಕ್ಷತ್ರಗಳು (೧೯೮೩) ಬುಕ್ಕೊ ಬೆಟ್ಟದ ಹೂವು  
(೧೯೮೫) ಆರ್ ನಟಿಸಯಿನ ಚಿತ್ರೊಲೆ ನಟನೆಗ್  ಮೆಚ್ಚುಗೆ ದೆತೊಂದೆರ್. ಆರೆನ ಬೆಟ್ಟದ ಹೂವು ಚಿತ್ರೊದ ರಾಮು ಪಾತ್ರೊದ ಬಾಲನಟನೆಗ್ ರಾಷ್ಟ್ರ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗ್ ಪಾತ್ರೆರಾತೆರ್. ಪುನೀತ್ ಸುರುತ ಮುಕ್ಯೊ ಪಾತ್ರೊಡು 2002ಡ್ ಅಪ್ಪು ಚಿತ್ರೊಡು ಅಭಿನಯಿಸಯೆರ್.  ಆರೆನ ಅಭಿ (೨೦೦೩), ಆಕಾಶ್ (೨೦೦೫), ಅರಸು (೨೦೦೭), ಮಿಲನ (೨೦೦೭), ಜಾಕೀ (೨೦೧೦), ಹುಡುಗರು (೨೦೧೧), ಅಣ್ಣಾ ಬಾಂಡ್ (೨೦೧೨) ಬುಕ್ಕೊ ಪವರ್ (೨೦೧೪) ಸೇರಿನಂಚ ಬೇತೆ ಪುಗರ್ತೆದ ಚಲನಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ತೋಜೊಂಡೆರ್. ೨೦೧೨ಡ್ ಆರ್ ಪುಗರ್ತೆದ ಟಿವಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕನ್ನಡೊದ ಕೋಟ್ಯಾಧಿಪತಿ, **ಹೂ ವಾಂಟ್ಸ್ ಟು ಬಿ ಮಿಲಿಯನೇರ್** ಬುಕ್ಕೊ ೨೦೧೭ಡ್ದ್ **ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಪವರ್** ಇಂಚಿತ್ತಿ ಕನ್ನಡ ಆವೃತ್ತಿದ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಶೋ ನಿರೂಪಣೆ ಮಾಲ್ತೆರ್.

## ಸೊಂತೊ ಇಚಾರೊ
ಪುನೀತ್, ರಾಜಕುಮಾರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಪಾರ್ವತಮ್ಮ ರಾಜಕುಮಾರ್ ಮಗೆ ಆದ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್. ಇಂಬೆರ್ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್‌ಗ್ ಕಿನ್ಯ ಮಗೆ. ಇಂಬೆರೆ ಸುರುತ ಪುದರ್ ಮಾ.ಲೋಹಿತ್. ನಟೆರಾಯಿನ ಶಿವರಾಜಕುಮಾರ್ ಬುಕ್ಕೊ ರಾಘವೇಂದ್ರ ರಾಜಕುಮಾರ್ ಅಣ್ಣನಕುಲು. ಪುನೀತ್ ಆಜಿ ವರ್ಸೊ ಆದಿಪ್ಪುನಗ, ಆರೆನ ಕುಟುಮ್ಮೊ ಬೆಂಗಳೂರ್‌ಗ್ ಪೋಂಡ್. ಆರೆನ ಪತ್ತನೆ ವರ್ಸೊಗು ಮುಟ್ಟೊ ಅರೆ ಅಮ್ಮೆರೆ ಆರೆನ್ ಬುಕ್ಕೊ ಸೋದರಿ ಪೂರ್ಣಿಮಾನ್ ಚಲನಚಿತ್ರೊದ ಸೆಟ್ಗೆ ಲೆತೊಂದು ಪೋವೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಪುನೀತ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧,೧೯೯೯ ದಾನಿ ಅಶ್ವಿನಿ ರೇವಂತ್‍ರೆನ್ ಮದಿಮೆ ಆಯೆರ್.  ಪುನೀತೆರ್ಗ್ ಇರ್ವೆರ್ ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕ್ಲು. ದ್ರಿತಿ ಮತ್ತು ವಂದಿತಾ.
ಮೇರ್ ತನ್ನ ಜೀವೊತೊಡು ಮಸ್ತ್  ಸಮಾಜ ಸೇವೆ ಮಲ್ದೆರ್. ಕೋವಿಡ್ ದ ಪೊರ್ತುಡು ೫೦ ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ಉತ್ತರಕರ್ನಾಟಕೊಡ್ ಬಅತ್ತಿನ ಬೊಲ್ಲೊದ ಪೊರ್ತುಡ್ ೫ ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿದ ಚೆಕ್‌ನ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ನಿಧಿಕ್ ಕೊರ್ತೆರ್, ಮಾತ್ರ ಅತ್ತಾವಂದ್ ಪೋಲೀಸ್ ಇಲಾಖೆ ದೊಟ್ಟುಗ್ ಸೇರ್ದ್ ಕೋವಿಡ್ ದ ನಿಯಮೊಲೆದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಡಿಯೊಲಾ ಮಲ್ದೆರ್. ಮೇರ್ ಸುಮಾರ್ ಅನಾಥಾಲಯ, ವೃದ್ಧಾಶ್ರಮ ಬುಕ್ಕೊ ಗೋಶಾಲೆಲೆಗ್ ಬೆಂಬಲವಾದ್ ಇತ್ತೆರ್. ತನ್ನ ಕಣ್ಣ್ ಲೆನ್ ಲಾ ದಾನ ಮಲ್ದೆರ್.

## ಅಭಿನಯೊ ಮಲ್ತಿನ ಚಿತ್ರೊಲು

File:Puneeth Rajkumar.jpg|thumb|Puneeth Rajkumar
File:PUNEETH RAJKUMAR.jpg|thumb|rajakumara movie shooting image
File:Puneeth rajumara.jpg|thumb|ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್



### ಬಾಲ ನಟೆರಾದ್
# ಭಾಗ್ಯವಂತ 
# ಎರಡು ನಕ್ಷತ್ರಗಳು 
# ಬೆಟ್ಟದ ಹೂವು 
# ಚಲಿಸುವ ಮೋಡಗಳು   
# ಶಿವ ಮೆಚ್ಚಿದ ಕಣ್ಣಪ್ಪ 
# ಪರಶುರಾಮ್
# ಯಾರಿವನು
# ಭಕ್ತ ಪ್ರಹ್ಲಾದ

### ನಾಯಕ ನಟೆರಾದ್

## ಕಿರುತೆರೆಡ್
* ಕನ್ನಡದ ಕೊಟ್ಯಾಧಿಪತಿ 
* ಕನ್ನಡದ ಕೊಟ್ಯಾಧಿಪತಿ ಸೀಸನ್ 2
* ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಪವರ್

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಸಿನೆಮಾ
ವರ್ಗೊ:ಕನ್ನಡ ಸಿನೆಮೊ ನಟೆರ್
ಒಂಜಿ

**ಒಂಜಿ** ಸಂಖ್ಯೆ ೧ (1)

ತುಳು ಬಾಸೆಡ್ ಲಿಪಿ ಬುಕ್ಕೊ ಅಂಕಿ ಸಂಖ್ಯೆಲು ಉಂಡು.  ಆಂಡ ಅಯಿನ್ ಬಳಸುನವು ಆತ್‍ಜಿ.  ಅಂಚಾದ್ ಸದ್ಯೊಗು ಕನ್ನಡೊ ಬುಕ್ಕೊ ಇಂಗ್ಲಿಸ್‍ದ ಸಂಖ್ಯೆಲೆನೇ ಬಳಸೊಂದುಲ್ಲೊ.

1 (ಏಕಮಾನೊ, ಏಕತೆ ಬುಕ್ಕೊ (ಗುನ್ಸಾವುನೆ) ಗುರ್ತೊಂದುಲಾ ಲೆಪ್ಪೆರೆ ಆಪುಂಡು) ಸಂಖ್ಯೆ, ಸಂಖ್ಯಾವಾಚಕೊ ಬುಕ್ಕೊ ಗ್ಲಿಫ್ ಆತುಂಡು. ಅಲತೆ ಮಾಲ್ಪುನಗ, ಲೆಕ್ಕೊ ಮಾಲ್ಪುನಗ ಇಂದೆನ್ ಒಂಜಾದೆ ದೆತೊನೊಡು.ಉದಾರ್ಮೆಗ್, ಒಂಜಿ ಘಟಕೊದ  ಉದ್ದೊ ಒಂಜಿ ಸಾಲ್‍ದ ಬಾಗೊ ಉದ್ದೊದ ಒಂಜಿ ಸಾಲ್‍ದ ಬಾಗೊ ಆದುಂಡು. ಉಂದು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಲೆ ದಿಂಜ ಅನುಕ್ರಮೊಡು ಸುರೂತವು, ಇಂದೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ರಡ್ಡ್ ಬರ್ಪುಂಡು.  ಅಂಚಾದ್ ರಡ್ಡ್ ಒಂಜೆದ ರಡ್ಡ್ ಪಾಲ್.

## ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ
ಒಂಜಿ ಈ ಪದೊನು ನಾಮಪದ, ಗುಣವಾಚಕ ಬುಕ್ಕೊ ಸರ್ವನಾಮವಾದ್‍ಲಾ ಗಳಸೊಲಿ.  ಉಂದು ಇಂಗ್ಲಿಸ್‍ದ ಪದೊ **ಎ**ಡ್ದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್.  ಉಂದು ಪ್ರೊಟೊ-ಜರ್ಮನಿಕ್ ರೂಟ್ ಐನಾಝ್‌ಡ್ದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಪ್ರೊಟೊ-ಜರ್ಮನಿಕ್‍ದ ಮೂಲೊ ಆನಿಜ್ ಪ್ರೊಟೊ-ಇಂಡೋ-ಯುರೋಪಿಯನ್ ರೂಟ್‍ದ ಓಯಿ-ನೋ(oi-no)ಡ್ದ್ ಬರ್ಪುಂಡು.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಸಂಖ್ಯೆಲು
ನಾಲಯಿ

ನಾಲಗೆ (ನಾಲಾಯಿ, **ನಾಲಯಿ**, ನಾಲಕೆ, tongue) ಬಾಯಿದ  ಸ್ನಾಯುದ ಅಂಗ. **ನಾಲಗೆ** ತೆನಸ್ಸ್‌ನ್  ಅಗಿಪುನ ಕೆಲಸೊನು ನಿರ್ವಹಿಸವುನ, ಕಶೇರುಕೊಲೆನ ಬಾಯಿದ ತಿರ್ತ ಬರಿಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಮಾಂಸಲ ಜಲಗ್ರಾಹಕ ಉಂದು ರುಚಿತ ಪ್ರಧಾನ ಅಂಗವಾದುಂಡು. ನಾಲಯಿದ ಮಿತ್ತ್ ದ ಭಾಗ ರುಚಿ ಮೊಗ್ಗುಲೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮಸ್ತ್ ಜಿಹ್ವಾ ತೊಟ್ಟುಲೆಡ್ದ್ ಮುಚ್ಚಿದುಪ್ಪುಂಡು.ತೆನಸ್ ತಿನ್ಪುನ ಪೊರ್ತುಡು ನಿಂಗುನ ಕ್ರಿಯೆಡ್  ನಾಲಗೆನ್ ಉಪಯೋಗ ಮನ್ಪುವ.ನರಮಾನಿಯನ ನಾಲಗೆನ್ ರಡ್ಡ್ ಭಾಗವಾದ್ ವಿಂಗಡನೆ ಮಲ್ಪೊಲಿ.ಎದುರುದ ಓರಲ್ ಭಾಗಂದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಪಿರವುದ  ದನಿತ ಭಾಗಂದ್ ವಿಂಗಡನೆ ಮಲ್ಪೊಲಿ

## ನಾಲಗೆ ಪರೀಕ್ಷೆ
* ಹುಷಾರ್ ಇಜ್ಜಂದೆ ಉಪ್ಪುನಗ ಡಾಕ್ಟ್ರ  ನಾಲಗೆ ತೋಜಲೆ ಪನ್ಪೆರ್. ರೋಗಿನ ನಾಲಗೆನ್ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಲ್ಪುನಗ ರೋಗ ಲಕ್ಷಣೊಲು ತೋಜಿದ್,ಎಂಚಿನ ಕಾಯಿಲೆಂದ್ ಸುಲಭೊಡೆ ತೆರಿಯೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಉಂಡು. ಅತ್ತಂದೆ ಸೀಕ್ ವ  ಹಂತೊಡುಂಡು ಪನ್ಪಿನೆನ್ ತೆರಿಯೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಉಂಡು

### ನಾಲಗೆದ ಬಣ್ಣ
*ಆರೋಗ್ಯವಂತ ನಾಲಗೆ ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣೊಡಿತ್ತ್ ದ್, ಕಿನ್ಯಕಿನ್ಯ ಗಂಟುಲು (ಪಾಪಿಲ್ಲೆ) ಉಪ್ಪುಂಡು. ನಾಲಗೆ ಬೇನೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ, ಅಯಿತ ಬಣ್ಣ ಬದಲಾದಿತ್ತ್ಂಡ ಅವು ರೋಗದ ಸೂಚನೆ ಆದಿಪ್ಪುನ ಸಾಧ್ಯತೆ ಉಂಡು.

### ಬೊಲ್ದು ನಾಲಗೆ
* ನಾಲಿಗೆ ಬೊಲ್ದ್ ಬಣ್ಣಡಿತ್ತ್ಂಡ ಬಾಯಿದುಲಯಿಡ್ ಯೀಸ್ಟ್ ಸೋಂಕು ಆತ್ಂಡ್ ಪಂದ್  ಅರ್ಥ. ಸಕ್ಕರೆ ಕಾಯಿಲೆ, ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕಾಯಿಲೆ ಇತ್ತಿನಕುಲೆನ  ನಾಲಗೆ ಬೊಲ್ದು ಬಣ್ಣೊಡುಪ್ಪುಂಡು. ಕೆಲವೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಆ್ಯಂಟಿಬಯಾಟಿಕ್ ಸೇವನೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ ನಾಲಗೆ ಬೊಲ್ದ್ ಬಣ್ಣೊಗು ತಿರ್ಗುಂಡು.

### ಕೆಂಪು ನಾಲಗೆ
* ನಸು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ನಾಲಗೆ ಆರೋಗ್ಯವಂತ ನಾಲಗೆದ ಸೂಚಕ. 
* ನಾಲಗೆ ಜಾಸ್ತಿ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣೊಡಿತ್ತ್ಂಡ  ಫೋಲಿಕ್ ಆ್ಯಸಿಡ್‌, ವಿಟಮಿನ್ ಬಿ–12 ದ ಕೊರತೆ ಉಂಡು ಪಂದ್ ಅರ್ಥ. ಕೆಲವು ಸರ್ತಿ ಜಾಸ್ತಿ ಜ್ವರ ಇತ್ತ್ಂಡ  ನಾಲಗೆ  ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು.

### ನಸು ಕಪ್ಪು ನಾಲಗೆ
* ಬೀಡಿ, ಸಿಗರೇಟ್ ಒಯಿಪುನಕುಲೆನ ಅಂಚನೆ ಬಾಯಿನ್ ನಿರ್ಮಲ ದೀವಂದಿನಕುಲೆನ ನಾಲಗೆ ನಸು ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಉಂದು ಅನಾರೋಗ್ಯಕರ ಸ್ಥಿತಿತ ಲಕ್ಷಣ.

### ಬಾಯಿದ ಆರೋಗ್ಯೊಡು ನಾಲಗೆದ ಪಾತ್ರ
* ಬಾಯಿದ ಆರೋಗ್ಯೊಡು ನಾಲಗೆದ ಪಾತ್ರ ಬಹು ಮುಖ್ಯ.  ಕೂಳಿ, ನಿಜಿನ್ ನಿರ್ಮಲ ದೀಪುನೆದೊಟ್ಟುಗು ನಾಲಗೆನ್  ಸ್ವಚ್ಛ ದೀಪುನ ಮಸ್ತ್  ಅಗತ್ಯ. ನಾಲಯಿ ನಿರ್ಮಲ ದೀಜಿಂಡ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯೊಲು ಪುಟ್ಟ್‌ದ್, ಅವು ಬಾಯಿದ ಮುಖಾಂತರ ಬಂಜಿಗ್ ಪೋದು, ಇಡೀ ಸರಿರೊದ ಆರೋಗ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆನ್ ಹಾಳ್ ಮನ್ಪುನ ಸಾಧ್ಯತೆ ಉಂಡು.

### ನಾಲಗೆದ  ಆರೋಗ್ಯ ಬುಕ್ಕೊ ನಿರ್ಮಲ
* ನಾಲಿಗೆಡ್ ಬೊಲ್ದು ಅಗ್ರ ಇತ್ತ್ಂಡ ನಾಲಗೆನ್  ಸ್ವಚ್ಛ ಮಲ್ಪೆರೆ ‘ಟಂಗ್ ಕ್ಲೀನರ್’ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪೊಡು.ಉಂದು ತೆಳುವಾದ್  ಮೆತ್ತೆನದ ನೂಲುದ ಲೆಕ್ಕ ಇತ್ತ್ಂಡ ಎಡ್ಡೆ. ನಾಲಗದ ಮಿತ್ತ್‌ದ ಮೈಯಿನ ಮೃದುವಾದ್ ಸ್ವಚ್ಚ ಮಲ್ಪುಂಡು. ನಾಲಗೆನ್ ಸ್ವಚ್ ಮಲ್ತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಟಂಗ್ ಕ್ಲೀನರ್‌ನ್ ಬೆಚ್ಚ ನೀರ್‌ಡ್ ದೆಕ್ಕೊಡು.
* ಕಾಂಡೆ ಕೂಳಿ ದೆಕ್ಕಿ ಬುಕ್ಕೊ ನಾಲಗೆನ್ ಸ್ವಚ್ಛ ಮಲ್ಪೊಡು. ಅಂಚನೆ ರಾತ್ರೆ ಜೆಪ್ಪುನೆಗ್ ದುಂಬು ಬಾಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ನಾಲಗೆನ್ ಸ್ವಚ್ಛ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಜೆಪ್ಪುನವು ಆರೋಗ್ಯೊಗು ಎಡ್ಡೆ.  
* ಬಾಯಿದ  ಮುಖಾಂತರ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಸರೀರೊಗು ಸೇರ್ದ್ ಶ್ವಾಸಕೋಶೊಲೆಗ್ ಸೋಂಕು ಉಂಡು ಮಲ್ಪುಂಡು. ಅವೆಡ್ದ್ ಶ್ವಾಸಕೋಶ ಬುಕ್ಕೊ ಉಸಿರಾಟದ ಸಮಸ್ಯೆಲು ಸುರು ಆಪುಂದು. 
* ಕೆಲವೆರೆಗ್ ಬಾಯಿಡ್ ಕಜ್ಜಿ, ಎಲರ್ಜಿ ಆಪುಂಡು.ಅವು ರಡ್ಡ್ ವಾರೊಡ್ದು ಜಾಸ್ತಿ ಕಾಲ ಬೇನೆ ಬುಕ್ಕೊ ಕಜ್ಜಿ ಇತ್ತ್ಂಡ ಅವು ಬಾಯಿ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ದ ಲಕ್ಷಣವಾದಿಪ್ಪುನ ಸಾಧ್ಯತೆ ಉಂಡು
* ಬಾಯಿನ್ ನಿರ್ಮಲ ಮಲ್ತ್‌ಜ್ಜಿಂಡ ಹೃದಯ ಸಂಬಂಧಿ ಕಾಯಿಲೆಲು ಬರ್ಪುನ ಸಾಧ್ಯತೆ ಜಾಸ್ತಿ.
* ಬಾಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ನಿಜಿಟ್ ಸೋಂಕು ಇತ್ತಿನ ಪೊಂಜೊಲೆಗ್ ಅವಧಿಪೂರ್ವ ಬಾಲೆ ಪುಟ್ಟುನ ಸಾಧ್ಯತೆ ಜಾಸ್ತಿ ಉಂಡು ಪನ್ಪಿನವು ಅದ್ಯಯನೊಡ್ದು ತಿರಿದ್ ಬತ್ತಿನ ವಿಷಯ.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ದೇಹದ ಅಂಗೊಲು
ಕಿಶೋರ್ ಕುಮಾರ್ ರೈ ಶೇಣಿ

**ಡಾ. ಕಿಶೋರ್ ಕುಮಾರ್ ರೈ ಶೇಣಿ** ತುಳು ಜಾನಪದೊ ವಿದ್ವಾಂಸೆರ್, ಸಂಘಟಕೆ ಆತ್ ಪುದಾರ್ ಪೊಯಿನಾರ್.

## ಊರು
* ಇಂಬೆರ್ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆ ಮಂಜೇಶ್ವರ ತಾಲೂಕುದ ಶೇಣಿದಾರ್.
* ಇಂಬೆರ್ ಬಂಟ್ವಾಳ ತಾಲೂಕುದ ಬಿಜಂತಾಡಿಡ್ ಪುಟ್ಟಿನ

## ಓದು ಬರವು
* ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ಹೈಯರ್ ಪ್ರೆಮರಿ ಶಾಲೆ, ಬಣ್ಪುತ್ತಡ್ಕಡ್ ೧ನೇರ್ದ್ ೫ನೇ ಮುಟ್ಟ ಶಾಲೆಗ್ ಪೋತೆರ್.
* ೬ ರ್ದ್ ೮ ಮುಟ್ಟ ಶ್ರೀ ಸತ್ಯಸಾಯಿ ವಿದ್ಯಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಅಳಿಕೆಡ್ ಶಾಲೆಗ್ ಪೋತೆರ್
* ೯ ಬುಕ್ಕೊ ೧೦ ಶ್ರೀ ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಹೈಸ್ಕೂಲು ಪೆರ್ಲಡ್ ಪೋತೆರ್
* ಪಿಯುಸಿ ಬುಕ್ಕೊ ಡಿಗ್ರಿನ್ ಶ್ರೀ ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಮಂಜುನಾಥೇಶ್ವರ ಕಾಲೇಜ್‍ ಉಜಿರೆಡ್ ಮಾಲ್ತೆರ್
* ಎಂ.ಎ ಕನ್ನಡನ್ ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಮಂಗಳಗಂಗೋತ್ರಿಡ್ ಮಾಲ್ತೆರ್
* ಎಂ.ಫಿಲ್ ನ್ ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಹಂಪಿಡ್ ಮಾಲ್ತೆರ್
* ಪಿ.ಎಚ್ ಡಿನ್ ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಮಂಗಳಗಂಗೋತ್ರಿಡ್ ಮಾಲ್ತೆರ್. ಅಧ್ಯಯನೊತ ವಿಷಯೊ ಉಳ್ಳಾಲ್ತಿ ಆರಾಧನೆತ ಮಿತ್ತ್ ಸಂಶೋಧನೆ  ಮಾಲ್ತ್ ಪಿ.ಎಚ್ಡಿ ಪದವಿ ಪಡೆತ್ತೇರ್

## ಉದ್ಯೋಗ
* ಇತ್ತೆ ಪೆರ್ಲದ ನಾಲಂದ ಪದವಿ ಕಾಲೇಜಿಡ್  ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲ್ ಆದ್ ಬೇಲೆ ಮಾಲ್ತೊಂತು ಉಲ್ಲೆರ್

## ಬೇತೆ ಕೊಡಿಟ್ ಬೆಂದಿನವು
* ಇಂಬೆರ್ ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜ್‍ಡ್ ೧೨ ವರ್ಷ ಬೇಲೆ ಬೆಂದ್‍ದಿನಾರ್
* ಪ್ರೇಮಕಾಂತಿದಕ್ ಲೆನ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜಿಡ್ ೮ ತಿಂಗೊಲು ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲ್ ಆದ್ ಬೇಲೆ ಮಾಲ್ತೆರ್
* ಅಕ್ಟೋಬರ್ ರ್ದ್ ನವಂಬರ ೨೦೧೪ ಮುಟ್ಟ ಯೆನೇಪೋಯ ಡಿಗ್ರಿ ಕಾಲೇಜ್‍ದ ಸ್ಥಾಪನೆಗಾದ್ ಬೇಲೆ ಬೆಂದೆ ಆಯಿಟ್ಟ್ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲ್ ಆದ್ ಬೇಲೆ ಮಾಲ್ತೆರ್
* ನಿಸರಾ ಕಾಲೇಜ್,ಪಾವೂರು ಬುಕ್ಕೊ ಕೆ ಪಾಂಡ್ಯರಾಜ ಬಳ್ಳಾಲ್ ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜ್ ದ ಬುಲಚಿಲ್ ಗಾದ್ ಬೇಲೆ ಬೆನ್ತೆರ್.
* ಮಂಗಳೂರು ದರ್ಶನೊಡು ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್.
* ಕುಡ್ಲದ ಬಂಟ್ಸ್ ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಶ್ರೀ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜಿಡ್ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲ್ ಆದ್ ಬೇಲೆ ಮಾಲ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್.

## ಆಸಕ್ತಿ
ಇಂಬೆರೆಗ್ ಜಾನಪದ ವಿಷಯಡ್ ದಿಂಜ ಆಸಕ್ತಿ ಉಂಡ್.

## ಬೇತೆ ಕ್ಷೇತ್ರೊಲು
* ಕರಾವಳಿ ವಿಕಿಮಿಡೀಯನ್ಸ್ ಗುಂಪುತ ಕೋಶಾಧಿಕಾರಿ
* ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಚಾರ್ಯೆರ ಸಂಘೊತ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ
* ಯಕ್ಷ ಕೌಮುದಿದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್

## ಬೂಕುಲು
# ತುಳುನಾಡ ಸಂಶೋಧನೆ

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ವರ್ಗೊ:ಲೇಖಕರು
ಪೇರ್

**ಪೇರ್** ಬೊಲ್ದು ಬಣ್ಣೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಕಿನ್ನಿ ದೀಪುನ ಪ್ರಾಣಿಲೆಡ್ ಕಿನ್ನಿ ದೀನಗ ಪೊಣ್ಣು ಪ್ರಾಣಿಡ್ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಅಪುನ ಒಂಜಿ ದ್ರವೋ.

## ಪೋಷಕಾಂಶ

ಪೇರ್ದ ಪುಡಿ.
ಪೇರ್‌ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಪೋಷಕಾಂಶ ಪ್ರಾಣಿಡ್ದ್ ಪ್ರಾಣಿಗ್ ಬದಲಾವಣೆ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಪೇರ್‌ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಪ್ರೋಟೀನ್ ವಿಧೊ ಬುಕ್ಕ ಪ್ರಮಾಣ, ಕೊಬ್ಬು, ಶರ್ಕರ, ವಿಟಮಿನ್ಗಳ ಬಗೆಟ್, ಖನಿಜೊಲು ಪೇರ್‌ಡ್ದ್ ಪೇರ್‌ಗ್ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಉಪ್ಪುಂಡು.

ನರಮಾನಿ ಪೊಣ್ಣನ ಪೇರ್ ಟ್ ೧.೧% ಪ್ರೋಟಿನ್, ೪.೨% ನೇಯಿ, ೭.೦% ಲ್ಯಾಕ್ಟೋಸ್ ಉಂದು ಪ್ರತಿ ೧೦೦ ಗ್ರಾಮ್ ಪೆರ್‌ಗ್ ೭೨ ಕೆ ಕ್ಯಾಲರಿ ಇಪ್ಪುಂಡು.
ಕಯಿಕಂಜಿತ ಪೆರ್ಟ್ ೩.೪% ಪ್ರೋಟಿನ್, ೩.೬% ಕೊಬ್ಬು, ೪.೬% ಲ್ಯಾಕ್ಟೋಸ್ ಉಂದು ಪ್ರತಿ ೧೦೦ ಗ್ರಾಮ್ ಪೆರ್ ೬೬ ಕೆ ಕ್ಯಾಲೊರಿ ಇಪ್ಪುಂಡು.
ನೆಲತ ಮಿತ್ತ್ ಸಸ್ತನಿತ ಪೆರ್ಗ್ ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಲ್ತಂಟಾ ಸೀಲ್ ಬುಕ್ಕ ತಿಮಿಂಗಿಲತೊ ಕಡಲ್ ಸಸ್ತನಿತ ಪೆರ್ಟ್ ನೇಯಿ ಜಾಸ್ತಿ ಪ್ರಮಾಣಟ್ ಇಪ್ಪುಂಡು.

## ಶರೀರೊಗ್ ಲಾಬೊ
*ಎಲುತ ಆರೋಗ್ಯಗ್ ಅಗತ್ಯವಾಯಿನ ವಿಟಮಿನ್ ಡಿ,
*ಥೈರಾಯ್ಡ್ ಗ್ರಂಥಿಗ್ ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕವಾಯಿನ ಅಯೊಡಿನ್,
*ನೆತ್ತೆರ್ ಚಲನೆಗ್ ಸಹಕಾರಿಯಾಪುನ ವಿಟಮಿನ್ ಬಿ೧೨ ಬುಕ್ಕ ರಿಬೋಫ್ಲಾವಿನ್,
*ಶರೀರೊಟ್ ಶಕ್ತಿತ ಉತ್ಪಾದನೆಗ್ ಮುಖ್ಯವಾತ್ ಬೋಡಾಯಿನ ವಿಟಮಿನ್ ಬಿ ( ಬಯೋಟಿನ್ ಬುಕ್ಕ ಪ್ಯಾಂಟೋಥೀನಿಕ್ ಆಮ್ಲ),
*ಶರೀರೊತ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿನ್ ವೃದ್ಧಿ ಮಾಲ್ಪುನ ವಿಟಮಿನ್ ಎ,
*ಹೃದಯ ಬುಕ್ಕ ರಕ್ತನಾಳೊ, ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕ್ ಬೊಡಾಪುನ ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಮ್ ಬುಕ್ಕ ಮ್ಯಾಗ್ನೀಸಿಯಮ್,
*ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಬರಂದಿಲೆಕ್ಕ ಮಾಲ್ಪುಂಡು ಸೆಲೆನಿಯಮ್ ಬುಕ್ಕ ಲಿನೊಲೆನಿಕ್ ಆಮ್ಲ,
*ನೆನಪು ಶಕ್ತಿಗ್ ಸಹಕಾರಿಯಾಪುನ ಥಯಾಮೈನ್ ಉಂದು ವಿಟಮಿನ್ 

## ಪೇರ್‌ಡ್ ಮಲ್ಪುನ ವಸ್ತುಲು
#ಕೊಜಪು
# ಅಲೆ
#ಬೊಲ್‍ನೆಯಿ
#ನೆಯಿ
#ಪನೀರ್

## ಪೇರ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುನವು
# ಚಾ, ಕಾಪಿ, ಕಷಾಯ
#ಐಸ್ ಕ್ರೀಮ್
# ಪಾಯಸ
# ಪರ್ಂದ್‌ದ ಅಸರ್

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಗೋ ಉತ್ಪನ್ನೊಲು
ಸಂಖ್ಯೆ

ಸಂಖ್ಯೆ ಪನ್ಪುನವು ಗೆನ್ಪುನೆ ಬುಕ್ಕೊ ಅಳತೆಡ್ ಗಳಸುನ ಒಂಜಿ ಅಮೂರ್ತೊ ಕಲ್ಪನೆ. ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರೊಡು, ಸಂಖ್ಯೆದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆನ್ ವಿಸ್ತರಿಸದ್ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಲು, ಸೊನ್ನೆ, ಧ್ರುವ ಸಂಖ್ಯೆಲು, ಋಣ ಸಂಖ್ಯೆಲು ಇಂಚ ನಾನಲಾ ಪೊಸ ರೀತಿದ ಸಂಖ್ಯೆಲೆನ್ ಸೇರಾದ್ಂಡ್.

ಕೂಡ್ಸವುನೆ, ಕಲೆವುನೆ, ಗುನ್ಸಾವುನೆ, ಬಾಗಿಸವುನೆ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಸಂಖ್ಯೆಲೆ ಮಿತ್ತ್‌ಡ್ ಮಾಲ್ಪುನ ಕ್ರಿಯೆಲೆ ಅಭ್ಯಾಸೊಗು ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೊಂದ್ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.

## ದ್ವಿಮಾನೊ ಪದ್ಧತಿದ ಸೊನ್ನೆಡ್ದ್ ಒರ್ಂಬೊಬು ಮುಟ್ಟದ ಸಂಖ್ಯೆಲು

## ದಶಮಾಂಶ ಪದ್ದತಿದ ಪತ್ತೆಡ್ದ್ ಸೊನ್ಪೊಗು ಮುಟ್ಟೊದ ಸಂಖ್ಯೆಲು

## ಪತ್ತೆಡ್ದ್ ಕೋಟಿ ಮುಟ್ಟೊದ ಸಂಖ್ಯೆಲು

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಸಂಖ್ಯೆಲು
ಬರಿಂಕ

**ಬರಿಂಕ‌** ಉಂದು ಜಿಂಕೆ ಜಾತಿಗ್ ಸೇರ್‌ನ ಕಿನ್ಯ ಪ್ರಾಣಿ. ನೆನ್ನ್ Indian spotted chevrotain. ವೈಜ್ಙಾನಿಕ ಪುದರ್ *Moschiola indica* ಪನ್ಪೆರ್. ಅಲಿಯಂತ್ರ ಆವೊಂದುಪ್ಪುನ ಅಪರೂಪೊದ ಒಂಜಿ ಮುರ್ಗಡ್ ಬರಿಂಕ (ಬರ್ಕ)ಪನ್ಪಿನ ಮುರ್ಗಲಾ ಒಂಜಿ.
ಬರಿಂಕ ಒಂದು ಜಿಂಕೆ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ ಚಿಕ್ಕ ಪ್ರಾಣಿ. ಇವು ಮೊಲದಷ್ಡು ಎತ್ತರವಾಗಿದ್ದು,ಜಿಂಕೆಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ. ಈಗ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಾಣಿ ಇದು.

## ತೂಯರ
ಎಲ್ಯ ಕೆಮ್ಮತ ಕುಂಙಿತ ಲೆಕೊ ಇಪ್ಪುಂಡು. ತರೆಟ್ ಕೊಂಬು ಇಪ್ಪುಜಿ. ಮೈತ ಚೋಲಿಟ್ ಕಲ ಕಲ ರಂಗ್‌ತ ಗೆರೆಕುಲು ಇಪ್ಪುಂಡು.  ಉಂದು ಅಂದಾಜಿDuckworth, J.W., Hem Sagar Baral & Timmins, R.J. (2008), https://www.iucnredlist.org/species/136585/61979067.ತುಳುಟು ಬರಿಂಕ ಅತ್ತುಂಡ ಬರ್ಕ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆಡ್ ಲಾ ಬರ್ಕ ಪಂದೆ ಪುದರ್. ಉಂದು ಜಿಂಕೆ ಜಾತಿಗ್ ಸೇರಿನವು. ನೆತ್ತ ಮುಸುಂಟು ಎಲಿತ್ತೆಲೆಕ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಕುಲ್ಲುಂಡ ಚನಿಲ್ (ಕುಂಡಚ್ಚೆ)ಲೆಕ ತೋಜುಂಡು. ದೂರೊಡು ತೂನಗ ಮುಲತ್ತಲೆಕ ತೋಜುಂಡು. ಬಣ್ಣೊಲ ಸಾದಾರ್ಣ ಈ ಮೂಜಿ ಪ್ರಾಣಿಲೆಕನೇ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಸಾಧಾರ್ಣ ನಾಯಿದಾತ್ ಮಲ್ಲ ಇಪ್ಪುನ ಉಂದು ಒಂಜಿ ಬಜೀ ಪಾಪದ ಜೀವಿ. ಎಲ್ಯ ಕೆಬಿ, ಕಾರ್, ಬುಕ್ಕೊ ಬೀಲ ನೆಕ್ಕ್ ಉಪ್ಪುಂಡು.

## ಬಗೆಕುಲು
ನೆಟ್ಟ್ ಒಟ್ಟುಗು ಪತ್ತ್ ವಿಧದ ಉಂಡುಗೆ. ಅಯಿತಾ ಆಣ್ ಜಾತಿದ ಪಂಜಿಗ್ ಇತ್ತಿಲೆಕ ಎಲ್ಯೆಲ್ಯ ದಾಡೆಲಾ ಉಪ್ಪುಂಡು. ನೆಟ್ಟೇ ಒಂತೆ ಮಲ್ಲ (ಕಡವೆ ಜಾತಿ)ಜಾತಿಗ್ ಸೇರ್ನ ಉಂಡು. ಕನ್ನಡದ್ ಅಯ್ನ್ ತುರಾಯಿ ಜಿಂಕೆ (tufted deer) ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಅಯಿಕ್ ದಾಡೆದ ಒಟ್ಟುಗು ಮಂಡೆದ ಕೂಜಲ್ ದಡಿತ್ ಎಲ್ಯ ಕೊಂಬುಲಾ ಇಪ್ಪುಂಡು. ತುಳುಟು ಅಯಿನ್ಲಾ ಬರಿಂಕಂದೆ ಪನ್ಪುನು.

## ತೆನಸ್
ಉಂದ್ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಆದ್ ಇತ್ತುದ್, ಇರೆ ಪಜಿರ್ ಲೆನ್ ತಿನ್ದ್ ಬದುಕುಂಡ್.ಬರಿಂಕೊಲು ಕೆಲವು ಸರ್ತಿ ಜೋಡಿಯಾದ್ ಇಜ್ಜಿ೦ಡ, ಒಂಟಿಯಾದೇ ಇಪ್ಪುವ. ಅಪರೂಪಗ್ ಗುಂಪಾದ್ ತೂವರೆ ತಿಕ್ಕುವ.
## ಎಲ್ಯ ಸಸ್ತನಿ
 
ಉಂದು ಇಡೀ ಪ್ರಪಂಚೊಡೇ ಕಾರ್ ಡ್ ಗೊರಸ್ ಉಪ್ಪುನ ಕಿನ್ನಿ ದೀಪುನ ಬಜೀ ಎಲ್ಯ(ಸಸ್ತನಿ)ಪ್ರಾಣಿ ಆದುಂಡು.

## ಇಪ್ಪುನ ಪ್ರದೇಶೊಲು
ಭಾರತ ಬುಕ್ಕೊ ನೇಪಾಳ ಡ್ ಉನ್ದೆತಾ ಮೂಲ ಇತ್ತುದ್. ಬರ್ಸನ್ ಆಧಾರ ಆದಿಪ್ಪುನ ಕಾಡ್ ಲೆಡ್ ಉಂಧ್ ಬದುಕುಂಡ್.  ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಡ್ ಲಾ ನೆತ್ತಾ ವಾಸ ಉಂಡು.ಒರೊಕ್ಕು ರಡ್ಡ್ ಕಿನ್ನಿ ದೀಪುಂಡು.
## ಗಾದೆಲು
ನಾಯಿ ಬೀರಿಡ್ ಬೂರಂದ್ ಬರಿಂಕ ಚಂಗುಳಿ ತಿನಂದ್

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಕಾಡ್ ಮೃಗೊಲು
ಕೋಸಂಬರಿ

**ಕೋಸಂಬರಿನ್** ಪಜಿ ಉರ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಕಡ್ಲೆ ಬೇಳೆ ಪಾಡ್ದ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಇಂದೆಕ್ ದಾಸೆಮಿದ ಒಗ್ಗರಣೆ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಕೋಸಂಬರಿಗ್ ಸ್ಯಾಲಡ್ ಪಂದ್ಲ ಪನ್ಪೆರ್. ಈ ಸ್ಯಾಲಡ್ನ್ ಲಘು ಆಹಾರವಾದ್ ತಿನ್ಪೆರ್. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಉಡುಪಿ ಕಡೆಟ್ ಉಂದೆನ್ ವನಸ್ದ ಪೂರ್ಣ ಭಾಗೋ ಆದ್ ತಿನ್ಪೆರ್.

## ಬೋಡಾಪಿನ ಸಾಮಾಗ್ರಿಲು
* ಕ್ಯಾರೆಟ್ 
* ಪದೆಂಗಿ ಬೇಳೆ (3 ಗಂಟೆ ನೀರ್ಡ್ ಪಾಡ್ದಿಪ್ಪೊಡು)
* ಪೆರೆದಿನ ತಾರಾಯಿ
* ಕೊತ್ತಂಬರಿ ತಪ್ಪು
*ರುಚಿಗ್ ಬೋಡಾಯಿನಾತ್ ಉಪ್ಪು

## ಒಗ್ಗರಣೆಗ್
* ಎಣ್ಣೆ
* ದಾಸೆಮಿ
* ಇಂಗ್
* ಪಜಿ ಮುಂಚಿ

## ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುನ ವಿಧಾನೋ

ನೀರ್ಡ್ ಪಾಡ್ದಿನ ಪದೆಂಗಿ ಬೇಳೆನ್ ದೆಕ್ಕದ್ ಕ್ಯಾರೆಟ್,ಪೆರೆದಿನ ತಾರಾಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ಉಪ್ಪು ಪಾಡೊಡು. ಒಗ್ಗರಣೆ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತದ್ ಕ್ಯಾರೆಟ್ ಮಿಶ್ರಣೊಗು ಕೊರೊಡು.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತೆನಸ್
ಪುಂಡಿ

thumb|200px|ಚಟ್ನಿದೊಟ್ಟುಗು ಪುಂಡಿ
**ಪುಂಡಿ (ಪುಂಡಿದ ಗಟ್ಟಿ)** ಅರಿಟ್ ಮನ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಬಗೆತ್ತ ತೆನಸ್, ಉಂದು ಉಂಡೆದ ರೂಪೊಡು ಇಪ್ಪುಂಡು. ಪುಂಡಿ ಪಂಡ ಅಲತೆಲಾ ಅಂದ್.
thumb|200px|ಬಸಲೆ ಪುಂಡಿ

## ಗಳಸುನ
thumb|200px|ಗಸಿಟ್ ಮುರ್ಕಾದಿನ ಪುಂಡಿ
ನೆನ್ ಬೊಳಂತ್ಯೆ ಅರಿ, ಅತ್ಂಡ ಉರ್ಪೆಲ್‌ದ ಅರಿಟ್‌ಲ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅವ್ ಅತ್ತಂದೆ ಪುಂಡಿ ದ್ ಐಟ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ನಮೂನೆದ ತಿಂದಿಲೆನ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್.

## ಮಲ್ಪುನ ಬಗೆ
ಅರಿನ್ ೫-೬ ಗಂಟೆ ಪೊರ್ತು ನೀರ್‌ಡ್ ಬೊದುಲರ ಪಾಡೊಡು. ಬೊದುಲಿನ ಅರಿಕ್, ರುಚಿಗ್ ಬೋಡಾಯಿನಾತ್ ಉಪ್ಪು ಪಾಡ್ದ್ ಕಡೆವೊಡು. ಕಡೆಯಿನ ಬಂದೊನು ಬುಕ್ಕೊ ಮಾಜಾದ್ ಉಂಡೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್, ತೊಂದುರುಡ್ ಬೇಯಿಪಾವರ ದೀವೊಡು. ನನಲಾತ್ ರುಚಿ ಬೋಡಾಂಡ ತಾರಾಯಿ, ಜೀರಿಗೆ, ವಂತೆ ಮುಂಚಿ ಪಾಡುಂಡ ಎಡ್ಡೆ ಆಪುಂಡು. ನೆಕ್ಕ್ ಮಾಸದ ಕಜಿಪು, ತರಕಾರಿ ಕಜಿಪು, ಚಟ್ನಿ, ಸಕ್ಕರೆ ಕೊಜಪ್ಪು ಲಾಯಿಕ್ ಆಪುಂಡು.

## ಪುಂಡಿದ ಬಗೆಕುಲು
* ಮರುವಾಯಿ ಪುಂಡಿ

**ಬೋಡಾಯಿನ ಸಾಮಾನುಲು**

#ಅರಿ
#ಮರುವಾಯಿ
#ಮುಂಚಿ
#ತಾರಯಿ
#ಜೀರಿಗೆ
#ದಾಸೆಮಿ
#ನೀರುಳ್ಳಿ
#ಉಪ್ಪು

**ಮಲ್ಪನ ವಿದಾನ**

ಸುರುಕ್ಕು ಅರಿ ನ್ ಕಡೆದ್ ಪುಂಡಿ ಮಲ್ತೊನೊಡು ಬುಕ್ಕೊ ಅವೆನ್ ತೊಂದುರುಡು ಬೈಪಾವೊಡು. ಬುಕ್ಕೊ ಮರುವಾಯಿನ್ ನೀರ್‌ಡ್ ಬೈಪಾವೊಡು ಮುಂಚಿ, ತಾರಯಿ, ದಾಸೆಮಿ, ಜೀರಿಗೆ ಪೂರ ಪಾಡ್ದ್ ಕಡೆವೊಡು. ಬುಕ್ಕೊ ಅವೆನ್ ಮರುವಾಯಿಗ್ ಪಾಡೊಡು. ಅವು ಕೊದ್ದಿನಗ ಅಯ್ಕ್ ಪುಂಡಿ ನ್ ಪಾಡೊಡು. ಅಡೆಗ್ ಮರುವಾಯಿ ಪುಂಡಿ ತಯಾರ್.
* ನೀರ್ ಪುಂಡಿ

**ಬೋಡಾಯಿನ ಸಾಮಾನುಲು**

#ಅರಿ
#ಉಪ್ಪು
#ತಾರಾಯಿ

**ಮಲ್ಪುನ ವಿಧಾನ**

ಅರಿ, ಉಪ್ಪು, ತಾರಾಯಿ ಉಂದೆನ್ ಕಡೆಪಿ ಕಲ್ಲ್ ಗ್ ಪಾಡ್ದ್ ಕಡೆವೊಡು. ಬಂದ ಗಟ್ಟಿ ಆದ್ ಇಪ್ಪೊಡು. ಬುಕ್ಕೊ ಅವೆನ್ ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ ಪುಂಡಿ ಮಲ್ಪೊಡು. ಬುಕ್ಕೊ ದಿಕ್ಕೆಲ್ಡ್ ನೀರ್ ದೀವೊಡು. ಅವ್ವು ಕೊದ್ದಿದ್ದ್ ಆಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ಪುಂಡಿನ್ ಕೊದಿಯುನ ನೀರ್‌ಗ್ ಪಾಡೊಡು. ಅಡೆಗ್ ನೀರ್ ಪುಂಡಿ ತಯಾರ್ ಆಪುಂಡು.

* ಅರೆಪುದ ಪುಂಡಿ

**ಬೋಡಾಯಿನ ಸಾಮಾನುಲು**

#ಅರಿ
#ಉಪ್ಪು
#ಮುಂಚಿ
#ತಾರಾಯಿ
#ನೀರುಳ್ಳಿ
#ಜೀರಿಗೆ
#ದಾಸೆಮಿ

**ಮಲ್ಪುನ ವಿಧಾನ**

ಸುರುಕ್ಕು ಅರಿನ್ ಕಡೆಪಿ ಕಲ್ಲ್ಡ್ ಪಾಡ್‌ದ್ ಕಡೆವೊಡು. ಬುಕ್ಕೊ ಬಂದೊನು ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ ಪುಂಡಿ ಮಲ್ತ್ದ್ ತೊಂದರ್ ಕರಟ್ಟ್ ಬೈಪಾವೊಡು. ಬುಕ್ಕೊ ಮುಂಚಿ, ತಾರಾಯಿ, ಜೀರಿಗೆ, ದಾಸೆಮಿ ಪಾಡ್ದ್ ಕಡೆವೊಡು. ಬುಕ್ಕೊ ಅರೆಪುನು ದಿಕ್ಕೆಲ್ಡ್ ಕೊದ್ಯಾವೊಡು. ಬುಕ್ಕೊ ಪುಂಡಿ ನ್ ಅಯ್ಕ್ ಪಾಡೊಡು. ಅಡೆಗ್ ಅರೆಪುದ ಪುಂಡಿ ತಯಾರ್

* ಪುಂಡಿ ಗಸಿ
* ಪುಂಡಿ ಒಗ್ಗರಣೆ
* ಬಸಲೆ ಪುಂಡಿ
* ಬೆಲ್ಲ ತಾರಾಯಿ ಪುಂಡಿ
* ಕೇನೆದ ಪುಂಡಿ

## ಅಲತೆ
ಒಂಜಿ ಕೈತ ಐನ್ ಬಿರೆಲ್‌ನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತ್‌ದಾನಗ ಅಯಿತ ಉಲಯಿ ಪತ್ತುನಾತೆನ್ ಒಂಜಿ ಪುಂಡಿ ಪಂಡ್‍ದ್ ಪನ್ಪೆರ್..
* ಪುಂಡಿ ಅರಿ
* ಪುಂಡಿ ಪಣವು (ಚಿಲ್ಲರೆ)

## ಗಾದೆ
* ಪುಂಡಿನಿಲಿಕೆ ಇತ್ತ್ಂಡ ಪಂಡಿ ಬೇಲೆ ಆಪುಂಡು
* ಪುಂಡಿ ಪೂಂಟುಂಡ ಎಣ್ಣೆ ಬರಂದ್.

## ಬಾಸೆ
* ಪುಂಡಿಡ್ ಉಪ್ಪುನಗನೇ ಪುಂಟೊಣೊಡು
* ಒಂಜಿ ಪುಂಡಿ ನುಪ್ಪು ಪಾಡ್
* ಪುಂಡಿ ನ್ ಹಾಸ್ಯ ರೂಪಕವಾದ್ ಲಾ ಬಳಸುವೆರ್: ಉದಾ:ಪುಂಡಿ ಬೇಯ್ಪಾವೊಂದುಲ್ಲನ?

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತೆನಸ್
ಗಗ್ಗರ

**ಗಗ್ಗರ** ದೈವದ ಪದಿನಾಜಿ ಕಟ್ಟ್ ಕಟ್ಲೆ‌ಡ್ ಒಂಜಿ, ಉಂದು ದೈವ ನರ್ತನೊದ ಸಮಯೊಡು ಕಾರ್‌ಗ್ ಕಟ್ಟುನ ಗೆಜ್ಜೆದಂಚಿನ ಒಂಜಿ ವಸ್ತ್. ಉಂದು ಒಡೊದ ರೂಪೊಡು ಇತ್ತ್‌ದ್ ಉಲಯಿಡ್ ಗಿಜಿ ಗಿಜಿ ಸಬ್ದ ಬರ್ಪುನ ಕಾಯಿಲು ಉಪ್ಪುವ. 

## ಗಗ್ಗರದ ಬಗೆಕುಲು
*ಕೋಲು ಗಗ್ಗರ(ತೈಯಂ)
*ಕಂಚಿ ಪಿತ್ತಾಲೆದ ಗಗ್ಗರ
### ಗಗ್ಗರದೆಚ್ಚಿ
ಕಾರ್‌ಗ್ ಗಗ್ಗರ ದೀಪುನೆ, ದೈವ ಪಾತ್ರಿ ಕೈಟ್ ಗಗ್ಗರ ಪತ್ತ್‌ದ್ ಅಬ್ಬರೊಡು ನರ್ತನ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಗಗ್ಗರೊದ ಬೂಳ್ಯ ದೆತ್ತೊಂದ್ ಸುಮಾರ್ ಕೈ ಬಾಸೆಡ್ ತಾನ್ ಗಗ್ಗರ ಕಟ್ಟುನ ಬಗೆನ್ ತೆರಿಪಾವೆರ್. 

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
 
ವರ್ಗೊ:ಭೂತಾರಾಧನೆ
ಹಿಮಾ ದಾಸ್

**ಹಿಮ ದಾಸ್ ** ಕ್ರೀಡಾಕೂಟೊಡು ಭಾರತದ ಪರವಾದ್ ಗೊಬ್ಬುದು ಸುರುಕು ಬಂಗಾರ್‌ದ ಪದಕ ಗೆಂದಿನ ಸುರುತ ಅಥ್ಲೀಟ್ ಪನ್ಪಿ ಪುಗರ್ತೆನ್ ಪಡೆತಿನ ಭಾರತದ ಬಾಲೆ. ಫಿನ್ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಡ್ ನಡತಿನ ವಿಶ್ವ ಜೂನಿಯರ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟೊಡು ಭಾರತದ ಅಥ್ಲೀಟ್ ಹಿಮದಾಸ್ ಬಂಗಾರ್ ಗೆಂದ್‌ದ್ ದಾಖಲೆ ಮಲ್ತ್‌ದೊಲು
18 ವರ್ಷದ ಹಿಮದಾಸ್ 400 ಮೀಟರ್ ದೂರೊನು 51.46 ಸೆಕುಂಡುಡ್ ಬಲಿತ್‌ದ್ ಬಂಗಾರ್‌ದ ಪದಕೊನು ಪಡೆದ್ ಭಾರತದ ಕೀರ್ತಿ ಪತಾಕೆನ್ ದೆರ್ತ್ ಪತ್ತಿನ ಭಾರತದ ಬಾಲೆ

## ಪುಟ್ಟು ಬುಕ್ಕೊ ಜೀವನೊ
೯ ಜನವರಿ ೨೦೦೦ ಇಸವಿಡ್ ಹಿಮಾ ದಾಸ್ ಅಸ್ಸಾಂದ ನಾಗೋನ್ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಕೃಷಿಕ ದಂಪತಿಲೆನ ಮಗಳಾದ್ ಪುಟ್ಟ್‌‌ದೆರ್. ಹಿಮ ದಾಸ್‌ನ ಅಮ್ಮೆರ್ ರೊನ್ ಜಿತ್ ದಾಸ್ ಬುಕ್ಕೊ ಅಪ್ಪೆ ಜೊನಾಲಿ ದಾಸ್. ಮುಲ್ಕುಲೆನ  ನಾಲ್ ಜೋಕುಲೆಡ್ ಸುರುತ ಮಗಳ್ ಹಿಮ ದಾಸ್‌.

## ಕ್ರೀಡಾಕೂಟೊಡು
ಹಿಮಾ ಎಲ್ಯ ಉಪ್ಪುನಗ ಫುಟ್ಬಾಲ್‌ ಗೊಬ್ಬೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತ್‌ದೆರ್. ಆರ್ ತನ್ನ ಶಾಲೆಡ್ ಜೋಕುಲೆನ ಒಟ್ಟುಗು ಗೊಬ್ಬುದು ಫುಟ್ಬಾಲ್‌ಡೆ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿ ಮುಂದುವರಿಸವೊಡುಂದು ಎನ್ನಿದಿನಾರ್. ಬುಕ್ಕೊ ಜವಾಹರ್ ನವೋದಯ ವಿದ್ಯಾಲಯದ ಶಾರೀಕ ಶಿಕ್ಷಣ ತರಬೇತುದಾರೆ ಶಮ್ಸುಲ್ ಹೋಕ್‌ನ ಸಲಹೆಡ್ದಾತ್ರ ದಾಸ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ಗೆಗ್ ಬದಲಿಸಯೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಎಲ್ಯ ದೂರದ ಓಟೊಡು ಪಾಲ್ ಪಡೆಪಿನೆನ್ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್.
ಅಂತರ-ಜಿಲ್ಲೆದ ಕ್ರೀಡೆ ಬುಕ್ಕೊ ಯುವಜನ ಕಲ್ಯಾಣ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯದ ಕ್ರೀಡಾ ಕೋಚ್ ನಿಪಾನ್ ದಾಸ್ ಹಿಮದಾಸ್ ಸಾಮರ್ತ್ಯೊನು ತೆರಿಯೊಂದು ಹಿಮಾನ್ ತರಬೇತಿಗ್ ಬೋಡಾದ್ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿ ಗೌಹಾತಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಹಿಮಾ ದಾಸ್ ಬುಕ್ಕೊ ಅರೆನ ಅಪ್ಪೆ ಅಮ್ಮ ಅಯಿಕ್ ಒತ್ತೊಂದು ದಾಸ್ ಸರಸ್ಜಾಯ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ನದ ಕೈತಲ್ ಬಾಡಿಗೆ ಇಲ್ಲ್‌ಗ್ ಪೋಯೆರ್,
400 ಮೀಟರ್ ಬುಕ್ಕೊ4x400 ಮೀಟರ್ ರಿಲೇಡ್ 2018 ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟೊಡು ದಾಸ್ ಸ್ಪರ್ಧಿಸದೆರ್. 400 ಮೀಟರ್‌ಡ್, ದಾಸ್ ಫೈನಲ್‌ಗ್ ಅವಕಾಶ ಪಡೆದಿತ್ತೆರ್, ಅಲ್ಪ ಆರ್ 51.32 ಸೆಕೆಂಡ್‌ಡ್ ಮುಟ್ಟ್‌ದ್  ಆಜಿನೆ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತ್ತೆರ್, ಆರ್ 4x400 ಮೀಟರ್ ರಿಲೇಡ್ ಫೈನಲ್‌ಡ್ ಭಾರತೀಯ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿಯಾದ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆದಿತ್ತೆರ್

## ಸಾಧನೆದ ಗುಟ್ಟು
ಹಿಮಾ ದಾಸ್‌ನ ಕೋಚ್ ನಿಪಾನ್ ದಾಸ್ ಪನ್ಪೆರ್ ಹಿಮಾ ಯಾಪಲ ತರಬೇತಿನ್ ಆಣ್ ಜೋಕುಲೆನ ಒಟ್ಟುಗು ಮಲ್ಪೆರೆ ಇಷ್ಟ ಪಡ್ಪೆರ್ ದಾಯೆ ಪಂಡ ಸಾಮರ್ಥ್ಯೊನು ಹೆಚ್ಚಿಸವುನ ಉದ್ದೇಶೊಗೋಸ್ಕರ.ಆಣ್ ಜೋಕುಲೆನ ಒಟ್ಟುಗು ತರಬೇತಿ ದೆತೊನ್ಡ ಅಕುಲೆನ ಸರಿಸಮವಾದ್ ಉಪ್ಪೆರೆ ನಮಲ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪೊಲಿ ಪನ್ಪಿನ ಹಿಮಾನ ನಂಬಿಕೆ ಅಂಚನೆ ಆರೆನ ಗೆಲ್ಮೆದ ಗುಟ್ಟುಲ ಆದುಪ್ಪು.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಗೊಬ್ಬುದಕುಲು
ಏಕಲವ್ಯ

ಮಹಾಭಾರತ ಮಹಾಕಾವ್ಯೊಡು **ಏಕಲವ್ಯ** ನಿಷಾದ ಪಂಗಡೊದ ರಾಜಕುಮಾರೆ. ಇಂಬ್ಯೆ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯೆರೆ ನಿರಾಕರಣೆದ ಹೊರತಾದ್ ಸಸ್ತ್ರೊ ಅಭ್ಯಾಸೊಡು, ಅರ್ಜುನನಾತೆ ಕೌಸಲ್ಯೊ ಹೊಂದ್‌ದಿತ್ತೆ.

## ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯೆರೆ ನಿರಾಕರಣೆ ಬುಕ್ಕೊ ಸ್ವಂತೊ ಕಲಿಕೆ
*ಏಕಲವ್ಯೆ ಬಿಲ್ವಿದ್ಯೆನ್ ಸಾಧನೆ ಮಲ್ತೊನುನ ಆಸೆಡ್ದ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯೆರೆ ಕೈತಲ್ ಬರ್ಪೆ.  ಆಂಡ ದ್ರೋಣೆರೆ ಮೆಚ್ಚಿಗೆದ ಸಿಸ್ಯೆ ಅರ್ಜುನನ್ ಜಗತ್ತ್‌ದ ಮಲ್ಲ ಬಿಲ್ಲುಗಾರೆ ಆದ್ ಮಾಲ್ಪುನ ಪಂತೊಕಟ್ಟಿನ ದ್ರೋಣೆರ್, ಕ್ಷತ್ರಿಯೆರೆತ್ತಂದೆ ಬೇತೆಕ್ಲೆಗ್ ಬಿಲ್‍ಇದ್ಯೊ ಪಂಡ್‍ದ್ ಕೊರ್ಯೆರೆ ಇಚ್ಚಿಸಯಿಜೆರ್, ಅಂಚನೆ ಏಕಲವ್ಯನ್ ಸಿಸ್ಯೆ ಆದ್ ಸ್ವೀಕರಿಸಯೆರೆ ನಿರಾಕರಿಸಯೆರ್.  ನಿರಾಸೆ ಆವಂದಿ ಏಕಲವ್ಯೆ ದಿನೋಲ ದೂರೊಡುಂತುದು ದ್ರೋಣೆರ್ ಕೌರವೆರೆಗ್ ಪಾಂಡವರೆಗ್ ಪಂಡ್ದ್ ಕೊರ್ಪುನ ಇದ್ಯೆನ್ ಮನಸ್ಸ್‌ಗ್ ದೆತೊಂದು, ಪೆರ ಕಾಡ್‍ಗ್ ಪೋದ್ ದ್ರೋಣೆರೆ ಮಣ್ಣ್‌ದ ಮೂರ್ತಿನ್ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಆರೆನೇ ಏಕಲವ್ಯೆ ಮಾನಸ ಗುರುಂದು ನಂಬಿದ್  ಬಿಲ್ವಿದ್ಯೆನ್ ಸಂತೊಡು ಸಾಧಿಸಯೆ.

## ಏಕಲವ್ಯನ ಗುರು ದಕ್ಷಿಣೆ

   
## ಏಕಲವ್ಯನ ಸಾವು
ಏಕಲವ್ಯೆ ಜರಾಸಂಧನ ಪರವಾದ್ ಕೃಷ್ಣೆ ಬುಕ್ಕೊ ಬಲರಾಮೆರೆ ವಿರುದ್ದೊ ಹೋರಾಡ್‌ದ್ ಯಾದವ ಸೈನ್ಯೊದ ಮೂಲಕ ಸೈಪೆ. ಒಟ್ಟ್‌ಡ್ ಏಕಲವ್ಯನವು ದುರಂತೊ ನಾಯಕನ ಪಾತ್ರೊ.

## ಆಧುನಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ

## ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಪುರಾಣ
ವರ್ಗೊ:ಮಹಾಭಾರತೊದ ಪಾತ್ರೊಲು
ಬೆರು

**ಬೆರು** ಒಂಜಿ ರಾತ್ರೆ ಸಂಚಾರ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಜಾತಿದ ಪ್ರಾಣಿ. ಉಂದೆನ್ ಕನ್ನಡೊಟ್ ಕಬ್ಬೆಕ್ಕು, ಮರಬೆಕ್ಕು, ಇಂಗ್ಲಿಸ್‌ಡ್ ಟೂಡಿ ಕ್ಯಾಟ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಇಂದೆತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುದರ್ *ಪ್ಯಾರಾಡಾಕ್ಸುರಸ್ ಹರ್ಮಫ್ರೋಡಿಟಸ್*.  ಪುಚ್ಚೆದಂಚ ಉದ್ದ, ಮಸ್ತ್ ಜೌರಿ ಇಪ್ಪುನ ಬೀಲ, ತೂಯರೇ ಒಂತೆ ನಾಯಿದಂಚ ಮೋನೆ ಇಪ್ಪುನ ಬೆರುತ್ತ ಕಣ್ಣ್ ಒಂತೆ ಮಲ್ಲ.  ಪುದರ್ದೊಟ್ಟುಗ್ ಪುಚ್ಚೆ ಸೇರ್ದ್ ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ ಉಂದು ಪುಚ್ಚೆದ ಜಾತಿಗ್ ಸೇರ್‌ನ ಜೀವಿ ಅತ್ತ್. ತೂಯೆರೆ ಮುಂಗುಲಿದೆಲಕ ಇಪ್ಪುನ ಬೆರುತ್ತ ಬಣ್ಣ ಕಪ್ಪು. ಕೆಲವು ಮಸ್ತ್ ಕಪ್ಪು ಇತ್ತ್ಂಡ ಬುಕ್ಕೊದ ಕೆಲವೆಟ್ ಚೂರು ಬೊಲ್ದು ರಂಗ್ ಸೇರ್ದ್‌‍ಲ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಉಂದು ರಾತ್ರೆದ ಪೊರ್ತುಗು ತಿರ್ಗುನ ಪ್ರಾಣಿ.

## ರೂಪೋ
* ತೂಯರ ಪುಚ್ಚೆರ್ದ್ ಒಂತೆ ಮಲ್ಲವು, ಎಚ್ಚಾದ್ ಭಾರತೋಡ್ ಇಪ್ಪುನವು ಕಪ್ಪು, ಕಲ ಕಲ ಬಣ್ಣೊಡು ಇಪ್ಪುವ
* ರಾತ್ರೆದ ಪೊರ್ತುಡು ಸಂಚಾರ ಮಲ್ಪುನ ಪ್ರಾಣಿ

## ವಾಸ್ತವ್ಯೊ
ಮರತ್ತ ಸಂದ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಮರತ್ತ ಒಟ್ಟೆಡ್ ಪಟ್ಟ್ ಕಟ್ದ್ ಕುಲ್ಲುನ ಉಂದು, ಎಚ್ಚಾದ್ ಈ೦ದ್‌ದ ಮರಟ್ ತೂವರೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು.

## ತೆನಸ್
ಮುಕ್ಯವಾದ್ ಉಂದು ಈಂದ್‍ದ ಪರ್ಂದ್‍ನ್ ತಿನ್ಪುಂಡು, ಅರ್ತಿ, ಗೋಲಿ, ದೂಪ, ನೇರೊಲ್, ಪೆಜ, ಬುಗುರಿ ಇಂಚಿನ ತಿನರೆ ಆಪಿನ ಮರತ್ತ ಪರ್೦ದ್ - ಬೀಜೋಲೆನ್ ತಿಂದ್, ದಾಲಾ ತಿಕ್ಕಿಜಿಡ ಮರತ್ತ ಕೆತ್ತೆ, ಅಂಟ್, ಚಿಗುರು ಪೂರಾ ತಿಂದ್‌ದ್ ಬದುಕುಂಡ್. ಗಟ್ಟದಂಚಿ ಉಂದು ಕಾಪಿದ ತೋಟೊಗು ಜಾಸ್ತಿ ಉಪದ್ರ ಕೊರ್ಪು೦ಡು ಪನ್ಪಿನ ದೂರು ಉಂಡು. ಬಾವೊಲಿ, ಕುಂಡಚ್ಚಲೆಕ ಇಡಿ ಬಜ್ಜೆಯಿ ಜುಂಬುದು ದಕ್ಕುನ, ಪೆರಂಗಿ ಪೆಲಕಾಯಿ, ಗೋಂಕುದ ಬೀಜ ತಿನ್ಪುನ ಅಬ್ಬೆಸಲಾ ನೆಕ್ಕ್ ಉಂಡು. ಬೆರುತ್ತ ಕೂಲಿ ಬಾರಿ ಗಟ್ಟಿ ಪನ್ಪೆರ್ ಅಂಚಾದ್ ಏತ್ ಗಟ್ಟಿದ ಬೀಜೋನ್ಲ ಉಂದು ತಿನ್ಪು೦ಡ್. ಮರರ್ದ್ ಮರಕ್ಕ್ ಮಂಗಲೆಕ ಲಾಯ್ಪುನ ಮೈಕಟ್ಟ್ ನೆಕ್ಕ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಮರಟ್ ಕೆಲವು ಸರಿ ಜೋಡಿಯಾದ್ ತೂಯೆರೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಉಂದು ವರ್ಸೊಗು ಮೂಜಿ, ನಾಲ್ ಕಿನ್ನಿಲೆನ್ ದೀಡುಂಡು.

## ಚಿತ್ರೊಲು

File:Asian Palm Civet Over A Tree.jpg|thumb|ಬೆರು
File:Asian Palm Civet Over A Tree.jpg|thumb|ಕೇರಳ, ಭಾರತೊಡು ಒಂಜಿ ಮರತ ಮಿತ್ತ್ ಬದುಕುನ ಏಷ್ಯಾದ ಪಾಮ್ ಸಿವೆಟ್
File:Asian Palm Civet with pups Baranagar Kolkata West Bengal India.jpg|thumb|ಬರಾನಗರ, ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ, ಭಾರತೊದ ನಗರ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಕಿನ್ನಿಲೊಟ್ಟುಗು ಏಷ್ಯಾದ ಪಾಮ್ ಸಿವೆಟ್
File:Paradox hermaph 060924 ltn.jpg|thumb|ಜುವೆನೈಲ್ ಏಷ್ಯಾದ ಪಾಮ್ ಸಿವೆಟ್
File:Luwak (civet cat) in cage.jpg|thumb|ಏಷ್ಯಾದ ಪಾಮ್ ಸಿವೆಟ್‌ನ್ ಕೋಪಿ ಲುವಾಕ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗ್ ಒಂಜಿ ಪಂಜರೊ
File:Asianpalmcivetheads.png|thumb|ಪೊಕಾಕ್‌ನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಪ್ರಾಣಿಲು, ಸಿಲೋನ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬರ್ಮಾ. ಸಸ್ತನಿಲು-ಸಂಪುಟ ೧
File:ParadoxurusHermaphroditusPhilippinensis01.jpg|thumb|ಫಿಲಿಪೈನ್ ಪಾಮ್ ಸಿವೆಟ್


## ಉಲ್ಲೇಕೊ

ವರ್ಗೊ:ಪ್ರಾಣಿಲು
ವರ್ಗೊ:ಕಾಡ್ ಮೃಗೊಲು
ಎಚ್ ಶಕುಂತಳಾ ಭಟ್

**ಎಚ್ ಶಕುಂತಳಾ ಭಟ್** ತುಳು ಕನ್ನಡದ ಪೆರಿಯ ಲೇಖಕಿ. ತುಳು ಕನ್ನಡದ ಮಾತಾಕಳೊಟ್ಲಾ ಎಡ್ಡೆ ಬೆಂದಿನಾರ್ ತುಳುಟು ಸುಮಾರು ಕಾದಂಬರಿನ್ ಬರೆತೆರ್. ಕತೆ ಕಾದಂಬರಿಗಾರ್ತಿಯಾದ್, ನಾಟಕಗಾರ್ತಿಯಾದ್, ಕವಯರ್ತಿಯಾದ್, ಪೊಂಜೊವುಲೆಗ್ ಬೊಡಾದ್ ಸುಮಾರ್ ಕೃತಿನ್ ಬರೆತೆರ್.

## ಅರೆನ ವಿಚಾರವಾದ್
* ೧೯೫೦ರ ಜೂನ್ ೨೫ಡ್ ಸಂಪ್ರದಾಯಸ್ಥ ಕುಟುಂಬೊಡ್ ಪುಟುದೆರ್.
* ಎಲ್ಲೆ ಪ್ರಾಯೊಡ್ ಎಚ್ ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ಭಟ್ ಮೆರೆನ್ ಮದಿಮೆ ಆತೆರ್.
* ಕನ್ನಡೊಡ್ ಸ್ನಾತಕೊತ್ತರ ಪದವಿ ಪಡೆತೆರ್.
* ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬುಳೆಚ್ಛಿಲ್ಗಾದ್ ಬೆಂತಿನಾರ್.

## ಬರವುಲು
ತುಳು ಜಾನಪದ ಸಂಸ್ಕ್ರತಿಡ್ ಪುರುಬಾಲೆ

## ಕನ್ನಡದ ಬರವುಲು
* ಸೋತು ಗೆದ್ದವಳು
* ಹಣತೆ
* ಮೊಗ್ಗು ಬಿರಿದಾಗ
* ಮುತ್ತಿನಸರ
* ರೇಣುಕಾ
* ಜೀವನ್ಮುಕಿ
* ಮಹಾಯಾನ
* ಕಾಡಬೆಳದಿಂಗಳು
* ಕತ್ತಲಿನಿಂದ ಬೆಳಕಿಗೆ
* ಪಂಚಾಗ್ನಿ
* ಕರುಣಾಳು ಬಾ ಬೆಳಕೇ
* ಏಳು ಸುತ್ತಿನ ರಾಣಿ
* ಚಿಗುರಿದ ಕನಸು
* ತಾಯಿಯ ಕನಸು
* ಯಶೋದ ಕಂದ
* ಒಯ್ಲ

## ಪುರಸ್ಕಾರೊಲು
* ಉಡುಪಿ ತುಳು ಕೂಟದಕುಲು "ಪಣಿಯಾಡಿ ಮೆಜ್ಜೋಲೆ"ಪ್ರಶಸ್ತಿ
* ೨೭ ಸರ್ತಿ ತುಳು ನಾಟಕಗಾದ್ ಧರ್ಮಸ್ಥಳದ "ರತ್ನ ವರ್ಮ ಹೆಗ್ಡೆ" ಪ್ರಶಸ್ತಿ
* ಅಂಬರೀಶ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
* ತುಳು ಅಕಾದೆಮಿ ಸನ್ಮಾನ
* ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಯುವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
* ಮಹಿಳಾರತ್ನ ಪುರಸ್ಕಾರ
* ಚೆನ್ನೈ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘದ ಸನ್ಮಾನ
* ಮುಂಬಯಿಯ ಜಗಜ್ಯೋತಿ ಕನ್ನಡ ವೃಂದದ ಪುರಸ್ಕಾರ
* ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಿತ್ತೂರು ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿ

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಲೇಖಕರು
ತಾರಿ ಕಂಡೊಡು ಮೂಜಿ ಬುಲೆ

ಉಂದ್ ತುಲುತ್ತ ಒಂಜಿ ಗಾದೆ ನೆಟ್ಟ್  ಸಮಾಜೊಡ್ ನರಮಾನಿ ಒರಿ ಎಂಚ ಬದುಕುವೆ ಅತ್ತಂಡ ಎಂಚ ಬದುಕೊಡು ಪನ್ಪಿನ ಬದ್ ಕ್ ದ  ಕ್ರಮೊನ್ ಪನ್ಪುಂಡು.
## ಗಾದೆತ ಮೂಲೊ
ತುಲುವೆರೆನ ಮುಕ್ಯ ಕಸುಬು ಬೇನ್ನಿ, ಬೇಸಾಯ, ನಟ್ಟಿದ ಸಂಸ್ಕ್ರತಿತ್ ಪುಟ್ಟುನ ಈ ನಾಡ್ ಅಯಿನೆತ್ತರ ಈ ತಗ್ಗಿ ಕಂಡೊದ ಉದಾರ್ಮೆ ಬರ್ಪುಂಡು ಅಂಚನೆ  ತುಲುವೆ ಪೆಲಕಾಯಿತ ಲೆಕ ಮುಲ್ತ ಜನೊಕುಲುಲ ಮೆತ್ತೆನೆ ಅದ್ ತಾರ್‌ದಷ ಬಗ್ಗ್‌ದ್ ನಡಪುನಕುಲು ಪನ್ಪಿನ ಒಲ ಅರ್ತೊಲ ಉಂಡು.ತಗ್ಗ್‌ದ ಬಗ್ಗ್‌ದ್ ನಡತಿನಾಯಗ್ ಬಾಳಿಕೆ ಜಾಸ್ತಿ.ದಿಂಜ ಅಹಂಕಾರ ಸ್ವಭಾವದಕುಲೆಗ್ ಒಂಜಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆದ ಪಾತೆರ ಪನ್ಪೆರ್ ಸ್ವಾಮಿಲ ಭೂಮಿಲ ಮೆಚ್ಚುಲೆಕ್ಕ ತಗ್ಗ್‌ದ್ ಬಗ್ಗ್‌ದ್ ನಡಪುಲ.ತಾರಿ ಕಂಡೊಗು ಮೂಜಿ ಬುಲೆಂದ್.ದುಂಬುದ ಕಾಲೊಡು ಇಲ್ಲದ ಉಲಯಿದ ಬಾಕಿಲ್ದ ತದ್ಯ ಮಸ್ತ್ ತಗ್ಗ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ದಾಯೆ ಪಂಡ ಇಲ್ಲದ ಉಲಯಿ ಪೋನಗ ತಗ್ಗ್ ದ್ ಪೋಪೊಡು. ಇಜ್ಜಾಂಡ ನೆತ್ತಿಗ್ ತಾಗುಂಡು. ಉಂದೆನ್ ಲಾ ಈ ಗಾದೆಡ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. 
## ವಿವರನೆ
ತಗ್ಗ್‌ದ ಜಾಗೆಡ್ ನೀರ್ ಎಚ್ಚ ಸಮಯ ಮುಟ್ಟ ಉಂತುಂಡು. ಬಾರ್‌ದ ಬೆನ್ನಿಗ್ ಇಂಚಿನ ಜಾಗೆನೇ ಆವೊಡು. ವರ್ಸೊ ಇಡಿಯ ನೀರ್ ಉಂತುನ ಜಾಗೆಡ್ ಮೂಜಿ ಬುಳೆ ದೆಪ್ಪೆರೆ ಆಪುಂಡು. ಏಣೆಲ್ ಬುಳೆ ಮಾತ ಕಂಡೊಡುಲಾ ಆಪುಂಡು. ಸುದೆ ಬರಿತ ಕಂಡೊಲೆಡ್ ಏಪಲಾ ದಿಂಜ ನೀರ್ ಉಪ್ಪುಂಡು.ನೆನ್ನ್ ಪಟ್ಲ ಪನ್ಪೆರ್. ಮೂಲು ಅಪಗಪಗ ಬೊಲ್ಲ ಬರ್ಪಿನೆಡ್ದಾದ್ ಉಂದೆಟ್ ಏಣೆಲ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಆಪುಜಿ. ವರ್ಸೊಡು ಒಂಜಿ ಬುಳೆ ಮಾತ್ರ ದೆಪ್ಪುನ ಕಂಡೊಲೆನ್ ಮಜಲ್ ಕಂಡ ಪನ್ಪೆರ್. ನೀರ್‌ದ ಆಸರೆ ದಾಂತೆ ಬರ್ಸೊದ ನೀರ್‌ಡ್ ಮಾತ್ರ ಬುಳೆ ದೆಪ್ಪುನ ಎತ್ತರೊದ ಜಾಗೆಡುಪ್ಪುನ ಕಂಡೊನು ಬೊಟ್ಟು ಕಂಡ ಪನ್ಪೆರ್. 
ಬೇಸ್ಯ ತಿಂಗೊಲುದ ಪತ್ತನಾಜೆದ ಪೊರ್ತುಡು ಬರ್ಸ ಬರಿಯೆರೆ ಸುರುವಾಪುಂಡು. ಬೆನ್ನಿದಕುಲು ಅಯಿಡ್ದ್ ದುಂಬೇ ಪಸೆ ಇತ್ತಿ ಕಂಡೊನು ದತ್ತ್‌ದ್(ಅಡತ್ತ್‌ದ್) ಕಳ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ನೇಜಿ ಪಾಡ್ದ್ ದೀಪೆರ್. ಬರ್ಸ ಸುರುವಾಂಡ್ ಪನ್ನಗ ಕಂಡ ದಪ್ಪುವೆರ್. ಕಂಡ ದಪ್ಪುನೆಕ್ ದುಂಬು ಕಂಡೊಗು ತಪ್ಪು, ಗೊಬ್ಬರ, ಬೊನ್ಯ, ಸುಂಟಾನ್ ಬಿರ್ಕ್‌ವೆರ್. ಕಂಡೊಡು ನಕ್ಕ್‌ರ್ ಇತ್ತ್‌ಂಡ ಬುಕ್ಕೊಲ ಎಡ್ಡೆ. ಅವು ಮಣ್ಣ್‌ನ್ ಒಗು ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ಒಂಜೊಂಜಿ ಸಾಲ್ ದಪ್ಪುನಗ ಒಂಜೊಂಜಿ ಬಗೆತ ಈಟ್ ಪಾಡ್‌ಂಡ ಎಡ್ಡೆ. ಕಂಡ ದತ್ತ್‌ದ್ ಆಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ನೀರ್ ಒಂಜೇ ಮಟ್ಟೊಡು ಉಂತೆರೆ ಪಲಾಯಿ ಮೊಟ್ಟುವೆರ್. ನುಗೊಕು ಕಟ್ಟ್‌ನ ಪಲಾಯಿಡ್ ರಡ್ಡ್ ಕಾರ್ ಅಂಚಿ-ಇಂಚಿ ದೀದ್ ಉಂತೊಂದು ಉರಲ್ ಪಾಡೊಂದು ಕಂಡ ಮೊಟ್ಟುದು ಏರ್- ತಗ್ಗ್ ಸಮ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
## ತಗ್ಗಿ ಕಂಡೊ
ನಮ ಊರುತ ತಗ್ಗ್‌ಟ್ಟುಪುನ ಕಂಡೊಗ್ ಎನ್ಮ ದಿಕ್ಕುತ್ಲ ನೀರು ದತ್ತ್ ತ್ ಬರುಪುಂಡು, ನುಸುಲು ಮಣ್ಣುಲ ಅದುಪುಂಡು ಇಂಚ ಮಾಂತ ವಿಸಯೊಟ್ ಎಡ್ಡೆ ಇಪ್ಪುನ ತಾರಿ ಕಂಡೊಡು ಮೂಜಿ ಬುಲೆಕ್ಲ್ ಅಯಿನ ಕೊಳಕೆ,ಸುಗ್ಗಿ, ಎನಿಲ್ ಬುಲೆಕ್  ಬೊಡಪಿನ ನೀರ್ ಗೊಬ್ಬರ ಇಪ್ಪುಂಡು.

## ವಿರ್ದ
ನೆಕ್ಕ್ ವಿರ್ದ ಅತ್ ತಗ್ಗ್‌ತ್ ಬಗ್ಗ್‌ತ್ ನಡಪುನಾಯಗ್ ನಾಲ್ ಗುದ್ದು ಜಾಸ್ತಿಯೇ.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತುಳುತ ಗಾದೆಲು
ಅರ್ದಲ

**ಅರ್ದಲ** ದೈವಾರಾಧನೆಡ್ ದೈವ ಕಟ್ಟುನ ಪಾತ್ರಿ ಪಾಡುನ ವೇಸತಾ ಬಣ್ಣೊ. ಕನ್ನಡಿತ ಎದುರು ಕುಲ್ಲುದು ಪಂಬದ ನಲಿಕೆಜಾತಿದ ದೈವ ಪಾತ್ರಿ ವೇಸ ಪಡಿಯಾರ ಸುರು ಮಾನ್ಪುನೆನ್ ಅರ್ದಲ ಪಾಡುನ ಪಂದು ಪಂಪೆರ್. ಉಂದು ದೈವದ ಪದಿನಾಜಿ ಕಟ್ ಕಟ್ಲೆಲು ಒಂಜಿ.

## ಗಲಸುನ ಬಣ್ಣೊತ ಹಿನ್ನೆಲೆ

ಅರದಲ ಪಂಡ ಅರದಲ ಪನ್ಪಿ ಮರತ್ತ ಪೇರ್‌‍ನ್ ಪತ್ತ್‌ದ್ ಅಯಿನ್ ಬಣ್ಣ ಪಾಡ್ ನಗ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುನೆ. ಉಂದು ಮಂಜಲ್ ಬಣ್ಣತವು. ಉಂದುವೇ ಪ್ರಧಾನ ಬಣ್ಣವಾದ್ ದೈವಾರಾದನೆಡ್‍ ಉಪಯೋಗ ಆವುಂಡು. ಇಂಚಿಪ್ಪ ಆರದಲ ಮರತ್ತ ಗುರ್ತ ಇಜ್ಜಂದೆ ಬಳಸುನವು ಇಜ್ಜಂದೆ ಮರತ್ತ್ ಪೋಂಡು. `ಅರದಲ ಕಲ್ಲ್' ಪನ್ಪಿ ಕಲ್ಲ್‌ನ ಅರೆತ್ತ್‌ದ್`ಮಂಜಲ್' ಬಣ್ಣನ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ರ್ ದ್ ಬಳಸುನವು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಇತ್ತೆ ಪ್ರಕೃತಿದ ಬಣ್ಣ ತಿಕ್ಕುನ ಕಮ್ಮಿ ಅಯಿನೆರ್ದ್ ಇತ್ತೆ ಅಂಗಡಿಡ್ ತಿಕ್ಕುನ ಮಂಜಲ್ ಬಣ್ಣನ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸುರು ಪತ್ಯರ್. ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣಗಾದ್ `ಇಂಗಳಿಕ'ನ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣಗಾದ್ ಮ್ವೆ ಗಲಸುವೆರ್  ದುಂಬು ಪೆಲತ್ತ ಮಂಜಲ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಪೊನ್ನೆದ ದೀಪನ್ ಪೊತ್ತಾದ್ ಅಯಿತ್ತ ಕರಿನ್ ಪತ್ತ್ ದ್ ಕಪ್ಪು ಅತ್ತ್ಂಡ ಕರಿಯಾದ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ತೊಂದು ‌ಇತ್ತೆರ್. ಬೊಲ್ದು ಬಣ್ಣಗಾದ್ `ಸಪೇತ್' ಬಣ್ಣನ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್.

ಮಂಜೊಲು, ಕಪ್ಪು, ಕೆಂಪು, ಬೊಲ್ದು ಬಣ್ಣೊಲೆನ್ ಮಾಂತಕೋಡಿಟ್ ಗಲಸುಪೆರ್. ಕೆಲವು ಬೂತಲೆಗ್ ಮಂಜೊಲ್ ಜಾಸ್ತಿ ಅಂಡ ಗುಳಿಗನಂಚಿನ ಬೂತಗ್ ಕಪ್ಪು ಜಾಸ್ತಿ ಪಡುವೆರ್. ಈ ಬಣ್ಣೊ ಮುಲ್ಪ ದೈವೊಲೆನ ರೂಪನು, ಆಯಿನ ಅಬತಾರೋಲೆನ್ ತೋಜಾಯರ ಇಪ್ಪಿ ಒಂಜಿ ನೆಪ ಆತುಂಡು.

## ಬಣ್ಣೊ ಪಾಡುನ ಬಗೆ
ಈ ಅರ್ದಲ ಪಾಡುನ ಕ್ರಮೊ ನಲಿಕೆ ಜಾತಿತ್ ಜಾತಿಗ್ ಬದಲಾಪುಂಡ್.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಭೂತಾರಾಧನೆ
ವರ್ಗೊ:ಬಣ್ಣೊಲು
ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡ ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಏರ್ಯ ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಆಳ್ವ

ತುಳು ಬಾಸೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಅಭಿಮಾನಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬದ್ಕ್ ಡ್ ಬೇಲೆ ಬೆಂದಿನಾರ್, ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಹಕಾರ, ಜಾನಪದ, ರಾಜಕೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಧಾರ್ಮಿಕ, ಕಲೆ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಸಂಘಟನೆ, ಸಮಾರಂಭ, ಸಮ್ಮೇಳನ ಬುಕ್ಕೊ ಸಾಗೋಳಿ ಮಲ್ತೊಂದು ಬದ್‌‌ಕಿನಾರ್.
## ಜೀವನ
ಕನ್ನಡೊ, ಸಂಸ್ಕೃತ ಬಾಸೆದ ಎಡ್ಡೆ ತೆರಿಪು ಇತ್ತಿನ ಬಂಟ್ವಾಲ್ ತಾಲೂಕುದ ಮೊಡಂಕಾಪುದ ಕೈತಲ್ ದ ಏರ್ಯಬೀಡು ಸುಬ್ಬಯ್ಯ ಆಳ್ವೆರ್ ನ ಮಗೆ. ಪುಟ್ ದಿನಿ ೧೯೨೯. 
೧೯೪೦-೪೬ ಕುಡ್ಲಡ್ ಮೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಶನ್ ಓದುದೆರ್.

## ಗಾಂಧಿವಾದಿ
ಗಾಂಧಿತತ್ವಡ್ ನಡತೆರ್. ಗಾಂಧೀಜಿನ ಮರಣೊಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ತನನ್ ತಾನ್ ಸಮಾಜೊಗು ಅರ್ಪಣೆ ಮಲ್ತೊಂಡೆರ್. ೧೯೪೬ಟ್ಟ್ ಹರಿಜನ ಸೇವಾಸಂಘೊನು ಕಟ್ಟಿಯೆರ್. ದಲಿತೆರೆಗ್ ಕುಂಟು, ಬರವು, ಜಾಗೆ, ಬೆನ್ನಿದ ವಸ್ತುಲೆನ್ ಕೊರ್ದು ಅಕ್ಲೆಗ್ಲಾ ಸ್ವತಂತ್ರೊಡು ಬದ್ಕೆರೆ ಅವಕಾಶ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಕೊರಿಯೆರ್. 
## ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬದ್ ಕ್
*೧೯೫೪-೫೯ಡು ಜಿಲ್ಲಾ ಬೋರ್ಡುದ ಸದಸ್ಯೆ ಆದಿತ್ತೆರ್. 
*೪೦ ವರ್ಷ ರಾಜ್ಯ-ರಾಷ್ಟ್ರ ಮಟ್ಟೊಡು ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಹಕಾರ, ಜಾನಪದ, ರಾಜಕೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಧಾರ್ಮಿಕ, ಕಲೆ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಸಂಘಟ್ನೆ, ಸಮಾರಂಭ, ಸಮ್ಮೇಳನ ಉಂದೆಕ್ಕ್ ಲೆನ ಒಟ್ಟುಗು ಊರು ದೇಶ ತಿರ್ಗ್ ದಿನಾರ್. 
*೧೯೪೨ತ್ತ ಸ್ವದೇಶಿ ಚಳವಳಿಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆತ್ತೆರ್. 
*೧೯೭೪-ಪಂಜೆ ಮಂಗೇಶರಾವ್ ಶತಮಾನೋತ್ಸವದ ಗುರ್ಕಾರೆ.
*೧೯೮೦-ಮೊಳಹಲ್ಲಿ ಶಿವರಾವ್ ಶತಮಾನೋತ್ಸವದ ಗುರ್ಕಾರೆ.
*೧೯೮೧-ಕಾರ್ನಾಡ್ ಸದಾಶಿವ ರಾವ್ ಶತಮಾನೋತ್ಸವದ ಗುರ್ಕಾರೆ.
*೧೯೮೩-ಎ.ಬಿ.ಶೆಟ್ಟಿ ಶತಮಾನೋತ್ಸವದ ಕಾರ್ಯಾಂತೆರ್.
*೨೦೦೮-ಪರ್ಯಾಯ ಸಮಿತಿ ಉಡುಪಿದ ಕಾರ್ಯಾಧ್ಯಕ್ಷೆರ್.
*ಮೊಡಂಕಾಪುದ ದೀಪಿಗಾ ಹೈಸ್ಕೂಲು ಕಟ್ ದ್ ಬುಲೆಪಾದೆರ್. 
*ಎಸ್.ವಿ.ಎಸ್. ಕಾಲೇಜ್ ದ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರಾದಿತ್ತೆರ್.
*ನಲ್ಕೆ ಮಾರ್ ಸರಕಾರಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಬುಕ್ಕೊ ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಮಿತಿದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರಾದಿತ್ತೆರ್.
*ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಮಂಜುನಾಥೇಶ್ವರ ಕಾನೂನು ಕಾಲೇಜ್ದ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ ಸದಸ್ಯೆರಾದಿತ್ತೆರ್.
* ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಶ್ರೀ ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಮಂಜುನಾಥೇಶ್ವರ ತುಳು ಅಧ್ಯಯನೊ ಪೀಠೊತ ಸದಸ್ಯೆರಾದ್ ಬೆಂತೆರ್.
*ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನೊಲೆಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆತೆರ್.
*ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಬುಕ್ಕೊ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಲೆನ ಜಿಲ್ಲಾ ಗಜೆಟಿಯರ್ ದ ಸಂಪಾದಕ ಮಂಡಳಿಡ್ ಸದಸ್ಯೆರಾದುಲ್ಲೆರ್.

## ತುಳು ಬಾಸೆ-ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಅಭಿಮಾನಿಯಾದ್ ಸೇವೆ
*ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಗೋವಿಂದ ಪೈ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ ದ ತುಳು ನಿಘಂಟು ಯೋಜನೆದ ಸಲಹೆಗಾರೆರಾದಿತ್ತೆರ್.
*ತುಳು ಜನಪದ ಕಲೆಕ್ಕ್, ಕಲಾವಿದೆರೆಗ್ ಮಾನಾದಿಗೆ ಕೊರ್ಪಿನಂಚಿನ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ದೆರ್.
*ಸೇಡಿಯಾಪು ಕೃಷ್ಣ ಭಟ್ರ್ ಅರೆನ ಪುದರ್ಡ್ ಒಂಜಿ ಸಂಸ್ಮರಣ ಗೋಷ್ಠಿನ್ ಮಲ್ದೆರ್.
=ಬರವುಲು=
## ಪ್ರಬಂಧ ಸಂಕಲನೊ
*೧೯೫೯-ರಾಮಾಶ್ವಮೇಧದ ರಸತರಂಗಗಳು.
*೧೯೭೧-ಸ್ನೇಹಸೇತು- ಕಾಕಜಿರೂಪದ ಕಾದಂಬರಿ  
*ಜೀವನ ಚಿತ್ರ-ಮುಳಿಯ ತಿಮ್ಮಪ್ಪಯ್ಯ
*ಕೃತಿವಿಮರ್ಶೆ-ನಾಗೇಗೌಡರ ಸ್ವಾಗತ ಗೀತೆ 
*ಮೊದಲ ಮಳೆ
*ಸಂಚಯ
*ಓರಗೆಗೆ ಒಲವಿನ ಒಸಗೆ 
*ತುಳುನಾಡ್ ಭೂತಾರಾಧನೆತ ಬಗೆತ್ತ ಮಲ್ಲ ಬೂಕು ಮಂಗಳ ತಿಮರು
*ನೂರರ ನೆನಪು 
*ಸಂಪಾದಿತ ಗ್ರಂಥ-‘ಗಾನ ಕೋಗಿಲೆ’ ಯಕ್ಷಗಾನ ಭಾಗವತ ದಾಮೋದರ ಮಂಡಚ್ಛರ ಸಂಸ್ಮರಣ ಗ್ರಂಥ.

## ಕಬಿತೆ
೧೯೭೭-ಕತ್ತೆ ಸತ್ತು ಹೋಯಿತು - ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿದ ಪೊರ್ತುಡು ಬರೆಯಿನ ಕಬಿತೆ ಕಾರಂತೆರ್ ಇಂಗ್ಲಿಶ್ಗ್ ಅನುವಾದ ಮಲ್ತೆರ್.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿ
೨೦೦೬-ಸುವರ್ಣ ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
## ಉಲ್ಲೆಕೊ

ವರ್ಗೊ:ಲೇಖಕೆರ್
ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ಎ.ಸಿ. ಭಂಡಾರಿ

**ಎ.ಸಿ. ಭಂಡಾರಿ** ಮೇರ್ ಕರ್ನಾಟಕ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಗುರ್ಕಾರ್ರು ಆತ್ ೨೦೧೭ಟ್ಟ್ ನೇಮಕ ಆತೆರ್.

## ಪುಟ್ಟು ಬುಕ್ಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ಇಂಬೆರ್ ಬಂಟ್ವಾಳತ ಪುಟ್ಡುತೇರ್. ಮೇರ್ ವಿದ್ಯಾಬ್ಯಾಸೊಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಕುಡ್ಲಡ್ ಟೈಪ್ ರೇಟಿಂಗ್ ಶಾಲೆಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ವಾಣಿಜ್ಯ ವಿಭಾಗೊಡು ಸಾರ ಸಾರ ಜೋಕುಲೆಗ್ ಕಲ್ಪಾದಿನಾರ್. ತುಳು ಕೂಟದ ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯೆರಾದ್, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷೊಡು, ಸಂಘ ಸಂಸ್ಥೆಲೆಡ್ ಸಂಘಟಕೆರಾದ್, ಧರ್ಮಕ್ಷೇತ್ರೊಲೆ ನಾಯಕೆರಾದ್ ತನನ್ ತಾನ್ ಗುರುತಿಸೊಂಡಿನಾರ್. ಸರಳ ಸಜ್ಜನಿಕೆದ ಮೇರ್ ಕರ್ನಾಟಕ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿದ ಗುರ್ಕಾರ್ರು ಆಯಿಬುಕ್ಕೊ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯತ ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್ ಗ್, ಬುಕ್ಕೊ ದಾಖಲೀಕರಣ, ಗ್ರಂಥಾಲಯ, ಮ್ಯೂಸಿಯಂ, ಹಿರಿಯೆರೆ ನೆಂಪು ಇಂಚಿತ್ತಿ ಮಸ್ತ್ ಕಜ್ಜೊಲೆನ್ ಪಾಡೊಂದು ಉಮೇದ್ ಡ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್.

ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ಭಾರತೊದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿನಕುಲು

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ರಾಜಕಾರಣಿಲು
ವರ್ಗೊ:ರಾಜಕೀಯ
ಅಗಸ್ಟ್ ಮೆನ್ನರ್

**ಅಗಸ್ಟ್ ಮೆನ್ನರ್** ಇಂಬೆರ್ ಭಾರತಗ್ ಜರ್ಮನಿರ್ದ್ ಬತ್ತಿನಾರ್. ಇಂಬೆರ್ ಜರ್ಮನಿದ ವುಟೆಂಬಗ್ರ ಪನ್ಪಿ ಜಾಗೆರ್ದ್ ೨೨-೭-೧೮೫೭  ಭಾರತಗ್ ಬತ್ತೆರ್.

## ಬಾರತೊಗ್ ಬತ್ತ್‌ನ ಪಿನ್ನೆಲೆ
ಇಂಬೆರ್ ಕುಡ್ಲ, ಮುಲ್ಕಿ, ಉಡುಪಿ ಈ ಜಾಗೆಲೆಡ್ ಇತ್ತಿನ ಕ್ರೈಸ್ತ ಕೇಂದ್ರೊಲೆಡ್ ಸೇವೆ/ಬೇಲೆ ಬೆಂದಿನಾರ್.
ಇಂಬೆರ್ ಭಾರತೊಗು ಬತ್ತಿನ ಸುರುತ ಉದ್ದೇಶನೇ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಚಾರ. ತುಳು ಬಾಸೆಗೆ ಇಂಬೆರೆನ ಕೊಡುಗೆ ಬಾರಿ ಮಲ್ಲ. ೧೮೮೬ಟ್ ಪ್ರಕಟವಾಯಿನ ತುಳು ನಿಘಂಟ್‍ದ ಲೇಖಕೆರ್ ಇಂಬೆರ್. ಕೆಮರರ್ ಪನ್ಪಿ ಮಿಶನರಿದಾರ್ ಒರಿ ಸುರು ಮಲ್ತಿನ ತುಳು ನಿಘಂಟನ್ ಪೂರ್ತಿಮಲ್ತಿನಾರ್ ಇಂಬೆರೇ. ಉಂದು ಅತ್ತಂದೆ ೧೬೫ರ್ದ್ ಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ತುಳು ಕ್ರೈಸ್ತ ಗೀತೆಲೆನ್ ಗೀತೆ ಬರೆತೆರ್.

## ಅಗಸ್ಟ್ ಮೆನ್ನರ್ ಬರೆತಿ ಬೂಕುಲು
ಇಂಬೆರ್ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯಗ್ ಕೊರ್ನ ಕೊಡುಗೆಲ್ ಬಾರಿ ಮಲ್ಲವು. ಇಂಬೆರ್ ೩೩ ವರ್ಷ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸೇವೆ ಮಲ್ತ್‌ದೆರ್.

### ನಿಘಂಟ್ ಬೂಕುಲು
# ತುಳು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಿಘಂಟ್ (೧೮೮೬), 
# ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ತುಳು ನಿಘಂಟ್ (೧೮೮೮),

### ತುಳು ಜಾನಪದ ಬೂಕುಲು
# ತುಳು ಪಾಡ್ದನೊಲು(೧೮೮೬) ನೆಟ್ಟ್ ೨೧ ಭೂತೊಲೆ ಪಾಡ್ದನ ಉಂಡು (ಉಂದು ಸುರುಟ್ಟು ಅಚ್ಚಿ ಆತಿನ ತುಳು ಪಾಡ್ದನದ ಬೂಕು) 
# ಭೂತ ವಿದ್ಯೆ
# ತುಳುವೆರೆಡ್ ನಡಪು ಭೂತ ಸೇವೆ
# ತುಳು ಗಾದೆಲು, ತುಳು ಪದೊಕುಲು

### ಧರ್ಮೊ ಸಮ್ಮಂದೊ ಬೂಕುಲು
# ಕ್ರೈಸ್ತೆರೆ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥ ಆಯಿ ಸತ್ಯವೇದದ ಕೆಲವು ಭಾಗೊನು ತುಳುಕ್ಕು ತರ್ಜುಮೆ

ಕನ್ನಡ ಕ್ರೈಸ್ತೆರೆ ಪದೊಕುಲು, ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ಡ್ ಭೂತದ ಪುಟ್ಟುದ ಕಥೆ, ಇಂಚ ಮಸ್ತ್ ಬೂಕುಲೆನ್ ಬರೆತೆರ್. ಹೆಚ್ಚದ ವಿವರಣೆಗ್ ಹಂಪಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ **ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆ** ಪನ್ಪಿ ಮಲ್ಲ ಬೂಕುಡು ಮಿಶನರಿಕಾಲದ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಪನ್ಪಿ **[[ಬೆನೆಟ್ ಅಮ್ಮನ್ನ]]** ಬರೆತಿ ಲೇಖನ ತೂಲೆ (೨) ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಕಟ ಮಲ್ತಿನ ಮದಪೆರಾವಂದಿ ತುಳುವೆರ್ ಮಾಲಿಕೆಡ್ ಪ್ರಕಟ ಆಯಿ **[[ಪದ್ಮನಾಭ ಕೇಕುಣ್ಣಾಯ]]** ಮೇರ್ ಬರೆತಿ ಬೂಕು ಓದುಲೆ, **ತುಳು ಅಕಾಡೆಮಿದ ಪತ್ರಿಕೆ**ದ ಸುರುತ್ತ ಸಂಚಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಬೆನೆಟ್ ಅಮ್ಮನ್ನ ಬರೆತಿ ಸುರುತ್ತ ತುಳು ನಿಘಂಟ್ ಲೇಖನ ತೂಲೆ

### ಬಾಸೆ - ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಬಗೆಟ್ ಬರೆಯಿನ ಬೂಕುಲು
*ಇಂಬೆರ್ ತುಳು -ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಿಘಂಟ್‌ನ್ ೧೮೮೬ಟ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚನೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್-ತುಳು ನಿಘಂಟನ್ ೧೮೮೮ಟ್ ರಚಿಸಯೆರ್.
*ಇಂಬೆರ್ ಭಾರತೊಗು ಬತ್ತಿ ಬುಕ್ಕೊ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದ ತುಳು ನಾಡ್‍ದ ಮಿತ್ತ್ ಅರೆಗ್ ಆಸಕ್ತಿ ಮೂಡ್ಂಡ್.
*ಅಯಿಟ್ಲಾ ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಸಂಸ್ಕ್ರತಿ, ಆಚಾರ-ವಿಚಾರೊಲು ಅರೆನ ಮಿತ್ತ್ ಬಾರಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರ್ಂಡ್. ಈ ಕಾರನೊಡ್ದಾತ್ರೊ ಇಂಬೆರ್ ತುಳು ಬಾಸೆಗ್ ಮಹತ್ವ ಕೊರಿಯೆರ್. ಇಂಬೆರೆಗ್ ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಭೂತ ಕೋಲದ *ಮಿತ್ತ್ ಇಸೇಸ ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತ್ಂಡ್.

### ತುಳು ಜಾನಪದ ಬೂಕುಲು
ಇಂಬೆರ್ ತುಳು ಪದ್ಯೊಲೆನ, ಭೂತದ ಪಾಡ್ದನ, ಭೂತ ವಿದ್ಯೆ, ತುಳು ಗಾದೆ, ಭೂತದ ಸೇವೆಲೆನ ಬಗೆಟ್ ಮಸ್ತ್ ಬೂಕುಲೆನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತ್‌ದೆರ್.

### ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮೊಗು ಬರೆಯಿನ ಬೂಕುಲು
ಇಂಬೆರ್ ಕ್ರಿಸ್ತ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥವಾಯಿನ 'ಸತ್ಯ ವೇದದ' ಕೆಲವು ಭಾಗೊಲೆನ್ ತುಳು ಬಾಸೆಗ್ ತರ್ಜುಮೆ ಮಲ್ತ್‌ದೆರ್.
ಕನ್ನಡ ಕ್ರೈಸ್ತೆರೆ ಪದಕುಲು, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭೂತದ ಕಥೆ- ಇಂಚ ಮಸ್ತ್ ಬೂಕುಲೆನ್ ಬರೆತೆರ್.

### ಅನುವಾದೊ ಬೂಕುಲು
ಅಂಚನೆ ಇಂಬೆರ್ ಭೂತ ಕೋಲದ ಬಗೆಟ್ಟ್ ಕೆಲವು ಬೂಕುಲೆನ್ ಬರೆತೆರ್. ಅಂಚನೆ ಕೆಲವು ಕ್ರೈಸ್ತ ಕೃತಿಕುಲೆನ್ ತುಳು ಬಾಸೆಗ್ ಅನುವಾದೊ ಮಲ್ತ್‌ದೆರ್.

ಮೆನ್ನರ್, ಅಗಸ್ಟ್ - ಮೇರ್ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆ ಮಲ್ತಿನ ವಿದೇಶಿ ತುಳುವೆ- ಜರ್ಮನಿದ ವುಟೆಂಬರ್ಗ್ದ ಒಸ್ವೆಲ್ ಪನ್ಪಿ ಊರುಡು ೨೨-೭-೧೮೨೮ ಪುಟ್ಟಿನ ಮೇರ್ ಭಾರತೊಗು ಬತ್ತ್‌ನೆ ೧೮೫೭ ಟ್. ಕುಡ್ಲ, ಮುಲ್ಕಿ, ಉಡುಪಿಡ್ ಕ್ರೈಸ್ತ ಮತ ಪ್ರಚಾರೆಕೆರಾದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತಿನ ಮೇರ್ ತುಳು ಬಾಸೆಗ್ ಮಲ್ಲ ಸೇವೆ ಮಲ್ದೆರ್. ೩೩ ವರ್ಸ ಸೇವೆ ಮಲ್ತಿನ ಮೇರ್ ತುಳುಟ್ಟು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಇಸಯೊಗು ಸಂಬಂಧವಾಯಿನ ಮಸ್ತ್ ಬೂಕುಲೆನ್ ಬರೆತೆರ್.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

## ನನಾತ್
* 

ವರ್ಗೊ:ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನ್
ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ
ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ತುಳು ಜಾನಪದ ಪದೊ

ತುಳು ಜಾನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯೊಡು ಮಸ್ತ್ ವಿಸಯೊಲು ಉಂಡು. ಅಯಿಟ್ಟ್ ಜನಪದ ಪದ ಪನ್ಪುನವುಲಾ ಒಂಜಿ.

## ಮೂಜಿ ಮೋನೆ ತೋಜೊಂದುಂಡು

ಮೂಜಿ ಮೋನೆ ತೋಜೊಂದುಂಡು, ಆಜಿ ಕಣ್ಣ್ ತೂವೊಂದುಂಡು

ಲೆತ್ತನ ಲೆತ್ತನ ಇಯೇನ ಲೆತ್ತಿನಿ, ಇಜ್ಜಿಂಡ ಲೆಪ್ಪುಲೇಗೆ

ಬಚೀರೇ ತಿನ್ನೇರೇ ಬೊಡು ಸುಣ್ಣ, ಕೊರ್ಪನ ಪನ್ಲಗೆ ।।

ರಡ್ಡ್ ಮೋನೆ ತೂವೊಂದುಂಡು, ಆಜಿ ಕಾರ್ ತೋಜೊಂದುಂಡು

ಲೆತ್ತರ  ಲೆತ್ತರ  ಇರೇನ ಲೆತ್ತಿನಿ, ಇಜ್ಜಿಂಡ ಲೆಪ್ಪುಲೇಗೆ

ಕೆಲಸದ ಪೋರ್ತಗ್ ಬತ್ತ್ಂಡ ವಂದ್ ಮಾತೆರ್ಲ ತುತೆರಗ್ ।।

ತುವೋಂದಿಪ್ಪಿ ಜವಂದಿ ಪೊಣ್ಣೆ, ಕೇನ್ಲ ಎನ್ನ ಬಾಸೆನು

ನಿನ್ನನೇ ಪೊರ್ಲಗ್ ಮೈಪುರ ಮರ್ ಲಾಂಡ್, ಕೇಂಡಿನ ಕೊರ್ದಬುಡು

ಅವತಾರ ಉಂತಾದ್ ಐಕಾದೆ ಕಾಪುವೆ,ಇತ್ತೆನೆ ಪಂದ್ಬುಡು ।।

ಬಂಗಾಡಿದ ರಾಜ್ಕುಮಾರ, ಕೇನ್ಲೆ ಎನ್ನ ಬಾಸೆನು

ಪುಲ್ಲೆನೆ ಲಕ್ಕ್ ದ್ ಬರ್ ಪಿನ ಪೋರ್ತಗ್ ಕಾತ್ ದ್  ತುಯರತ್ತ

ಪೆತ್ತ  ಕಂಜಿದೊಟ್ಟು ಎನ್ನಲ್ಲ ಸೇರ್ತದ್ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಲೆತ್ತಿನತ್ ।।

ವೈಯಾರದ ಸಿಂಗಾರಿಯೆ, ಮನಸ್ ಎನ್ನ ತೆರಿದ್ ಬುಡ್ಲಾ

ಕುದಿರೆಡ್ ಕುಲ್ಲುದ್, ರಾಜನ ಭಾಷೇಡ್ ಲೆತ್ತಿನ ತಪ್ಪಾಂಡಾ..

ಸುಣ್ ಓನೆ ಬೊಡೆಂಕ್,ಎಪೊನ ಬರೊಡು ಇತ್ತೆನೆ ತೇರಿಪ್ ರಾ... ಹಾ... ।।

ಕುದುರೆ  ಎರ್ ದ್ ಬತ್ತಿ ಶೂರ ಪಂಡಿನೆನ್ ನಡಪಾದ್ ಕೊರ್ ಲೆ

ಮಾತೆರ್ಲ  ಜೆಪ್ಪಿನಪಾಗ ಸೈತಿನಕ್ಲು  ಲಕ್ನಗ..

ಮರ್ ಮರ ಜೊತ್ ಲಾಗ ಸೈತಿನ ಎರತ್ತಾ ಮಿತ್ತ್ ಡ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್  ಕೊರ್ ವೆ.. ।।

ಅಯ್ಯೋ ಅಯ್ಯೋ ಬೊಡ್ಚಿ ಪೊಣ್ಣೆ, ಆತ್ ಪೊರ್ತು ಆವಂದೆಂಕ್

ಆಪಿನ ಪೊಪಿನ ಪಾತೆರ ಪನ್ಲ,ಆಸೆನ ಪುಟ್ಟವಡಾ

ಎನ್ನ್ ನೆ ಬಾಸೆಡ್ ಮೀರ್ ದ್ ಬುಢ್ಯಾ ಬುಡುಪಾದ್ ಪಂದ್ ಬುಡ್ಲಾ..ಆ.. ।।

ಕೇನ್ಲೆ ಕೇನ್ಲೆ ಪಾತೇರ ಕೇನ್ಲೆ, ಮಾತೇರ್ ಜಪ್ಪಿ ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಡ್ ಬಾಕಿಲ್ ಪಾಡ್ನಾಗ

ಚರ್ಮದ ಜೋಡೊನು ಪಾಡೊಂದು ಬರೊಡಿರ್,

ಐತೆನೆ ಶಬ್ದೋನು ಕೆಂಡೆನ್ ಬರ್ ಪೇ ಸುನ್ನೋನೇ ಪತ್ತೋಂದೆ... ಎ ।।

ಸೋತೆ ಪೋಣ್ಣೆ ನಿಕ್ಕ್ ಯಾನ್, ಪ್ರಾಣ ಕೊರ್ ಪೆ, ಇಯೆ ರಾಣಿ

ಪಾತೆರ ನಡಪಾಯ ತಂಕೋದ ಪೊಣ್ಣೆ, ಆತೆನ ಮದ್ಮೈನನ್

ಚರ ಚರ ಶಬ್ದೊಡ್,  ಪೊರ್ ಲೂದ್ ನಿನ್ನ ,ಪಾತೆರ  ಕುಶಿಕೊರುಂಡು..  ।।

ಮೀಸೆ  ತಿರೆಗದ್ ಕುದಿರೆದ ಮಿತ್ತ್, ಬತ್ತಿನ ರಾಜಗ್ ಬೊಡು ಗತ್ತ್

ಪಿರವೊಡು ಕುಲ್ಲಾದ್ ಕೈನ ಪತ್ತೋಂದ್, ಧೈರ್ ಯೋಡ್ ಪೊವೊಡಿರ್

ಎನ್ನನೆ ಮನಸ್ಸನ ಗೆಂದ್ಯರ್ ಸುಲಬೊಡು, ಉಡಲಗ್ ಪೆರ್ ಮಾಂಡ್ ಉಡಲಗ್ ಪೆರ್ ಮಾಂಡ್ ।।

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಜಾನಪದ ಗೀತೆಲು
ಅಗಸೆ ಪೂ

**ಚೊಗಚೆ**ಅತ್ತಂಡ **ಅಗಸೆ **ಪಂಡ್‍ದ್ ಲೆಪ್ಪುನ ಈ ಮರ ಎಲ್ಯ ಮಟ್ಟ್‌ದ ಮರ.  ಉಂದು ಬೇಗೊ ಬುಲೆಪುನ ಮರ.  ಉಂದು ಫೇಬೇಸಿ ಕುಟುಂಮ್ಮೊಗು ಸೇರ್‌ನ ಮರ. ಸೆಸ್ಬೇನಿಯಾ ಗ್ರಾಂಡಿಫ್ಲೋರ ಪನ್ಪುನ ಪುದರ್‌ದ ಈ ಮರತ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೊ ಪುದರ್.  ಇಂದೆತ ಬುಡೊ ನೇರೊ ಇಪ್ಪುಂಡು.  ರಡ್ಡ್ ವರ್ಸೊದು ೬ ಮೀಟರ್ ಬುಲೆಪುಂಡು.
 
## ವಾಸೊ
ಇಂದೆತ ಮೂಲಸ್ತಾನೊ ಉಷ್ಣವಲಯ ಎಶಿಯ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಲು ತೆರಿದೆರ್.  ಈ ಮರ ಭಾರತ ದೇಸೊ, ಮಲೇಸಿಯಾ, ಉತ್ತರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ, ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ, ಅತ್ತಂತೆ ಪಿಲಿಪೈನ್ಸ್ ದೇಸೊಲೆಡ್ ದಿಂಜ ಪರಡ್‍ತ್ ಇಪ್ಪುನ ಮರ ಆತ್ಂಡ್.

## ಮರ
ಮರ ೩-೮ ಮೀಟರ್‌ದಾತ್ ಎತ್ತರ ಬುಲೆಪುಂಡು. ಉಂದು ಬೇಗೊ ಬುಲೆಪುನ ಮರ.  ಒಂತೆ ಗೆಲ್ಲ್‌ಲೆನ ಈ ಬರತ ಇರೆಕುಲು ಉರುಂಟು ಇಪ್ಪುಂಡು.  ಪಜಿ ಇರೆಕುಲು ಬುಕ್ಕೊ ಮಲ್ಲ ಪೂಕುಲೆಡ್ದ್ ಕೂಡ್‌ನ ಎತ್ತರೊದ ಪೊರ್ಲುದ ಮರ ಉಂದು.   ಇರೆಕುಲು ೧೦-೧೫ ಸೆಂಟಿ ಮೀಟರ್ ಉದ್ದೊ ಇಪ್ಪುಂಡು.  ೧೦-೨೦ ಇರೆಕ್‍ಲೆ ಜೊತೆಟಿಪ್ಪುಂಡು.  ಹಿಮೊ ವಾತವರನೊ ಇತ್ತ್ಂಡ ಈ ಮರ ಬುಲೆಪುಜಿ.  ಉಂದು ಉಷ್ಣವಲಯೊದ ಮರ. ಉಂದು ಎಚ್ಚ ಕಾಲ ಬಾಳುನ ಮರ ಅತ್ತ್‌.  ಮೆತ್ತೆನೊದ ಬುಡೊತ ಈ ಮರತ ಚೋಲಿ ಬೂದು ಬಣ್ಣೊಡು ಇಪ್ಪುಂಡು.

ಹೂಕುಲು ಬೊಳ್ದು ಅತ್ತಂಡ ಕೆಂಪಾದ್ ಇಪ್ಪುವೊ.  ೨-೪ ಪೂವುಲು ಗೊಂಚಿಲಾದ್ ಬುಲೆಪೊ.  ೭.೫-೧೦.೦ ಸೆಂ.ಮೀ. ಉದ್ದೊ ಇಪ್ಪುಂಡು.  ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಉಂದು ಅಕ್ಟೋಬರ್, ನವೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳುಡು ಪೂ ಬುಡುಪುಂಡು.  ಹೂವುದ ರಚನೆದ ಬಣ್ಣ ಬುಕ್ಕೊ ಮಕರಂದೊ-ಉಂದು ಚಿಟ್ಟೆಲೆನ ಅನ್ಯಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶೊಗು ಅನುಕೂಲ ಆಪುನಂಚ ಮಾರ್ಪಟಾದ ವಿಶಿಷ್ಟ್ಯಪೂರ್ಣವಾದುಂಡು.  ಕಾಯಿ ಚಪ್ಪಟೆ ಆದುಂಡು.  ಪಜಿ ಬಣ್ಣೊಡಿಪ್ಪುಂಡು.  ಬಿತ್ತ್‌ಲು ೩-೮ ಮಿ.ಮೀ ತೋರೊಡು ಇಪ್ಪುಂಡು.  ಕಾಯಿ ೬೦ ಸೆಂ,ಮೀ ಉದ್ದೊಗು ಮುಟ್ಟ ಬುಲೆಪುಂಡು.  ಒಂಜಿ ಕಾಯಿಡ್ ೫೦ ಮುಟ್ಟ ಬಿತ್ತ್‌ಲು ಇಪ್ಪುಂಡು.  ಹಿಂದುಲು ಈ ಪೂವುನು ಪವಿತ್ರೊಂದು ತೆರಿಪೆರ್.   ಪೂವುಲೆನ್ ಶಿವಪೂಜೆಡ್ ಗಳಸುವೆರ್.

## ಉಪಯೋಗೊ
ಇಂದೆತ ಪೂವು, ಚೆಗ್‍ರ್ ಇರೆ ಬುಕ್ಕೊ ಕಾಯಿಲೆನ್ ತರಕಾರಿದ ಅಂಚ ಗಳಸುವೆರ್.  ಇಂದೆತ ಇರೆ, ಚೋಲಿ ಬುಕ್ಕೊ ಪೂವುದ ರಸೊನು ಮರ್ದ್ ತಯಾರಿಕೆಗ್ ಗಳಸುವೆರ್.  ಇಂದೆತ ಚೆಗ್‌ರ್ ಬೊಳ್ದು, ಹಗುರೊ ಬುಕ್ಕೊ ಮೆತ್ತೆನೊ.  ಇಂದೆತ ಬುಡೊನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾದ್ ಕೊಟ್ಯದ ಕಂಬೊಗು ಗಳಸುವೆರ್.  ಈ ಮರನ್ ತೋಟೊಲೆಡ್ ಬಚ್ಚಿರೆ ಬಲ್ಲ್ ಪರಡ್‌ಯರೆ ಬುಲೆಪೆರ್.  ಇರೆನ್ ಎರ್ಲೆಗ್ ತಿನಿಯರೆ ಉಪಯೋಗಿಸವೆರ್.  ಇಂದೆತ ಅಡರ್‌ನ್ ಕನಕ್ಕಾದ್ ಉಪಯೋಗಿಸುವೆರ್.  ಬಚ್ಚಿರೆದ ತೋಟೊಲೆಡ್ ಬಲ್ಲಗ್ ಗಟ್ಟಿಗಾದ್ ಈ ಮರನ್ ಬುಲೆಪೆರ್.  ನೆಯಿಟ್ ಪೊತ್ತ್‌ನ ಪೂವು ಪೊಂಜೊನಕ್ಲೆನ ಬೊಲ್ದು ಪೋಪುನೆಕ್ ಮರ್ದ್.

### ಪಿದಯಿದ ಕೊಂಡಿಲು
* http://kanaja.in/archives/48636

### ಚಿತ್ರೊಲು

Sesbania grandiflora Blanco2.291.png
Steamed vegetables CM.jpg|
Sesbania grandiflora.jpg|
அகத்திப்பூ.jpg|
Sesbania grandiflora2.jpg


## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಮರಕುಲು
ವರ್ಗೊ:ಸಸ್ಯೊಲು
ಪ್ರಸೂತಿ ಆರೈಕೆ

ಬಂಜಿನ ಪೊಂಜೊವುಲೆಗ್ ಪ್ರಸೂತಿ ಆರೈಕೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರಕಾರೊತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊ

## ವಿಸೇಸ
ಪೆದ್ದುನ ಪೊರ್ತುಡು ಅಪ್ಪೆ ಬುಕ್ಕೊ ಬಾಲೆ ತೀರ್‌ದ್ ಪೋಪೊನೆನ್ ತಪ್ಪಾಯೆರೆ ಬೋಡಾದ್ ಪ್ರಸೂತಿ ಆರೈಕೆ ಪನ್ಪುನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಜಾರಿಗ್ ಬತ್ತ್‌ದ್ಂಡ್. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊ ಬಂಜಿನ ಪೊಂಜೊವುಲೆಡ ನೆತ್ತೆರ್ ಕಮ್ಮಿ ಆಪಿನೆನ್ ತಡೆಪುನೆ, ಪೆದ್ದ್‌ನಪಗ ಅಪ್ಪೆ ಬುಕ್ಕೊ ಬಾಲೆ ಆರೋಗ್ಯವಾದ್ ಇಪ್ಪುನಂಚ ಮಲ್ಪುನ ಎಡ್ಡೆ ಯೋಜನೆಯಾದುಂಡು. ಆಜಿ ಅತ್ತ್ಂಡ ಏಳ್ ತಿಂಗೊಳು ಆಯಿನ ಬಂಜಿನ ಪೊಂಜೊವುಲೆಗ್ ಪೌಷ್ಟಿಕವಾಯಿನ ತಿಂಡಿ ತಿನಸ್ ಕೊರ್‌ದ್ ಅತ್ತಂದೆ ನೆತ್ತೆರ್ ಕಮ್ಮಿ ಆಪಿನೆನ್ (ರಕ್ತ ಹೀನತೆ)ಉಂತಾಯೆರೆ ಬೋಡಾದ್ ೧೦೦೦ ರೂಪಾಯಿ ದುಡ್ಡುನು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಆರೋಗ್ಯ ಬುಕ್ಕೊ ಕುಟುಂಬ ಇಲಾಖೆ ಕೊರ್ಪುಂಡು. 

## ಉಪಯೋಗ
ಈ ದುಡ್ಡುಡು ಬಂಜಿನ ಪೊಂಜೊವು ಪೌಷ್ಟಿಕ ತಿನಸ್ ಆಯಿನ ತಪ್ಪು, ತರಕಾರಿ, ಪೇರ್, ಪರಂದ್  ಕೆತ್ತಿ, ಬುಕ್ಕೊ ಮೀನ್ ತಿನ್ಯರ ಬೋಡಾದ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪೊಡು. ಬಂಜಿನ ಪೊಂಜೊವುಲು ಪೆದ್ದುದಾಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ಬಾಲೆಗ್ ಏಳ್ ತಿಂಗೊಲು ಮುಟ್ಟ ತಪ್ಪಂದೇ ಮಿರೆ ಪೇರ್ ಕೊರೊಡು.ಅಂಚಾದ್ ಬಾಲೆಗ್ ಮಿರೆ ಪೇರ್ ಎಡ್ಡೆ ರೀತಿಡ್ ತಿಕ್ಕೊಡಾಂಡ ಅಪ್ಪೆ ಎಡ್ಡೆಪುದ ತಿನಸ್ ತಿನೊಡು. ಪೆದ್ದುದಾಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ೩೦೦ ರೂ. ಪ್ರಸೂತಿ ಆರೈಕೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊ, ಬುಕ್ಕೊ ೭೦೦ ರೂಪಾಯಿ ಜನನಿ ಸುರಕ್ಷಾ ಯೋಜನೆಯ ದುಡ್ಡು ಒಟ್ಟು ೧೦೦೦ ರೂಪಾಯಿ ಅಪ್ಪೆನ ಪೌಷ್ಟಿಕ ತಿನಸ್ ತಿನ್ಯರ ಈ ದುಡ್ಡು ಕೊರ್ಪೆರ್.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಪೊಂಜೊಳೆನ ಆರೋಗ್ಯೊದ ಬಗೆಟ್ ಲೇಕನೊಲು
ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನ
ವರ್ಗೊ:ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ
ಕೂಜಲ್ ದ ಪೊರ್ಲುಗು ಕಂಚಲ್ ದ ಉಪಯೋಗ

ಪೊಂಜೊವುಲೆಗ್ ತನ್ನ ಕುಜಲ್ ಬಾರಿ ಪೊರ್ಲುಡೆ ತೋಜೊಡು ಪನ್ಪಿನ ಆಸೆ ಮಾತೆರೆಗ್ಲಾ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಅವೆಕ್ ಬೋಡಾದ್ ಬೇತೆ ಬೇರೆ ರೀತಿದ ಮರ್ದ್ ನ್ ಪಾಡುವೆರ್. ಆಂಡ ತರೆಕೂಜಲ್ ಎಡ್ಡೆ ಇಪ್ಪೊಡಾಂಡ ಕಂಚಲದ ರಸ ಬಾರಿ ಎಡ್ಡೆ. ಕಂಚಲ ಕಜಿಪುಗ್ ಮಾತ್ರ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುನ ಅತ್ತ್. ಕೂಜಲ್ ಎಡ್ಡೆಡ್ ಮಿನ್ಕೊಡಾಂಡ ಕಂಚಲದ  ರಸೊನು ಲೇಪನ ಮಲ್ಪೊಡು.

## ಮಲ್ಪುನ ಎಂಚ?
ಕಂಚಲೊನು ಗುದ್ದುಡು ದಪ್ಪ ರಸ ದೆತ್ತ್‌ದ್ ತರೆ ಕುಜಲ್ಗ್ ಪೂಜೊಡು(ಲೇಪನ) ಮಲ್ಪೊಡು ಬುಕ್ಕ ರಡ್ಡ್ ಗಂಟೆ ಬುಡುದು ಮೀಯೊಡು. ಇಂಚ ಪತ್ತ್ ದಿನೊಕ್ಕೊರ ಮಲ್ತೊಂಡ ಬಾಲ ನೆರೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಕಮ್ಮಿ ಆಪುಂಡು.
ಸೀಳ್ ಕೂಜಲ್‌ದ ಸಮಸ್ಯೆ ಇತ್ತಿನಕುಲು ಕಂಚಲೊನು ತುಂಡು ಮಲ್ತುದು ನೆತ್ತಿದ ಮಿತ್ತ್ ಎಡ್ಡೆ ಉಜ್ಜೊಡು. ಅಂಚನೆ ಕಂಚಲ್ ತುಂಡುನು ತಾರಾಯಿದ ಎಣ್ಣೆಡ್ ಬಣ್ಣ ಮಗುರುನೆಡ ಬೆಚ್ಚ ಮಲ್ಪುಲೆ. ಅವು ಚವುಲಿ ಆಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ಎಡ್ದೆ ಪುಂಟುದು ಎಣ್ಣೆನ್ ತರೆಕ್ ಪಾಡೊಲಿ.

## ಉಪಯೋಗ
ಕೂಜಲ್ ಎಡ್ಡೆ ಪೊರ್ಲು ತೋಜುಂಡು. ಇಂಚ ವಾರೊಗು ರಡ್ಡ್ ಸರ್ತಿ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ಕುಜಲ್ ಉದುರುನ ಕಮ್ಮಿ ಆಪುಂಡು. ತರೆದ ಪೇನ್ ಕಮ್ಮಿ ಆಪುಂಡು. ತರೆತ ಚರ್ಮಲಾ ಎಡ್ಡೆ ಆಪುಂಡು

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವಿಕಾಸ್ ಪೀಡಿಯಾ

ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ

ಹೆಲ್ತ್

ವರ್ಗೊ:ಪೊಂಜೊಳೆನ ಆರೋಗ್ಯೊದ ಬಗೆಟ್ ಲೇಕನೊಲು
ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನ
ವರ್ಗೊ:ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ
ಕುಂದಾಪುರ

ಕುಂದಾಪುರ, ಕುಂದಾಪ್ರ, ಪನ್ಪಿನವು ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಡುಪ್ಪು ಒಂಜಿ ತಾಲೂಕು. ಕುಂದಾಪುರ ಒಂಜಿ ತಾಲೂಕು. ಈ ತಾಲೂಕುಡು ೧೦೧ ಗ್ರಾಮೊಲು ಉಂಡು. ಈ ಗ್ರಾಮೊಲೆನ್ ಮೂಜಿ ಹೋಬಳಿದಲೆಕ್ಕ ವಿಂಗಡಣೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ಂಡ್. ಕುಂದಾಪುರ ಹೋಬಳಿಡ್ ೩೬, ವಂಡ್ಸೆಡ್ ೩೯ ಬೈಂದೂರುಡು ೨೬ ಗ್ರಾಮೊಲು ಉಂಡು. 

## ಪುದರ್
ಕುಂದಾಪುರ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ಬತ್ತಿನೆಕ್ಕ್ ಉಪ್ಪುನ ಚರಿತ್ರೆ ಇಂಚ ಉಂಡು. ಕುಂದವರ್ಮ ರಾಜೆ ಕಟ್ಟ್ ದಿನ ಶ್ರೀ ಕುಂದೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡ್ದು ಉತ್ತರೊಡು ಪಂಚಗಂಗಾ ವಳಿ, ಪೂರ್ವೊಡು ವಾರಾಹಿ ಕುಬ್ಜಾಸುದೆಕ್ಕುಲು, ಪಡ್ಡಾಯಿಡ್ ಅರಬಿ ಸಮುದ್ರ, ತೆನ್ಕಾಯಿಡ್ ಭೂ ಪ್ರದೇಶ ದಿಂಜಿದಿ  ಈ ಊರುಗು ಕುಂದಾಪುರ ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್ ಪನ್ಪಿ ಹೇಳಿಕೆ ಉಂಡು. "ಕುಂದ" ಪನ್ಪಿವು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಪುದರ್. ರಾಜೆ ಒರ ಬುಳೆವೊಂದುಪ್ಪುನ ಮಸ್ತ್ ಗ್ರಾಮೊಲೆಗ್ ಪುರ ಪನ್ಪಿನೆನ್ ಸೇರಾವೆರೆ ಸೂಚನೆ ಮಲ್ತಿನೆಡ್ದ್ ರಾಜ್ಯ ಕೆಲವು ಗ್ರಾಮೊಲೆನಗ್ "ಪುರ" ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ ಸೇರಿಲೆಕ್ಕ್ ಕುಂದಗ್ಲಾ ಪುರ ಸೇರ್ದ್ ಕುಂದಾಪುರ ಆಂಡ್ ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. " ಕುಂದ" ಪಂಡ್ಂಡ ಮಲ್ಲಿಗೆ.  

ಕುಂದಾಪುರ ಒಂಜಿ ಕಾಲೊಡು ಮಲ್ಲಿಗೆ ಕೃಷಿಕ್ಕ್ ಪುದರ್ ಪಡೆಯಿನವು. ಈ ಕಾರಣೊಡ್ದೇ ಕುಂದಾಪುರ ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್ ಪನ್ಪಿ ವಾದೊಲುಲಾ ಉಂಡು. 

## ಕುಂದಾಪುರೊಡು ಉಪ್ಪು ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರೊಲು

# ಭಂಡಾರ್ ಕಾರ್ಸ್ ಕಾಲೇಜ್
# ಬ್ಯಾರಿಸ್ ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜ್
# ಸೈಂಟ್ ಮೇರಿಸ್ ಸಂಯುಕ್ತ ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜ್
# ಆರ್. ಎನ್. ಶೆಟ್ಟಿ ಪ.ಪೂ. ಕಾಲೆಜ್
# ವೆಂಕಟರಮಣ ಪ.ಪೂ ಕಾಲೇಜ್

## ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರೊಲು

# ಕೋಟೆ ಆಂಜನೇಯ ದೇವಸ್ಥಾನ
# ವೆಂಕಟರಮಣ ದೇವಸ್ಥಾನ
# ಕುಂದೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ
# ಮೈಲಾರೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ
# ಸೀತಾರಾಮಚಂದ್ರ ದೇವಸ್ಥಾನ
# ರಕ್ತೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ
# ಬಗಳಾಂಬ ದೇವಸ್ಥಾನ
# ಚಿಕ್ಕಮ್ಮ ದೇವಸ್ಥಾನ
# ಒಂಬತ್ತು ದಂಡಿಗೆ ದೇವಸ್ಥಾನ
# ಆದಿಶಕ್ತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ
# ಗಣಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ
# ಕೈಪಾಡಿ ದೇವಸ್ಥಾನ
# ರಾಘವೇಂದ್ರ ಮಠ
# ಕೋಡಿ ಚಕ್ರಮ್ಮ ದೇವಸ್ಥಾನ
# ರಾಮ ಮಂದಿರ
# ಶನೀಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ
# ಬೊಬ್ಬರ್ಯನ್ ಕಟ್ಟೆ
# ಹೋಲಿ ರೋಸರಿ ಕೆಥೋಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್
# ಸಿ.ಎಸ್.ಐ. ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಂಟ್ ಚರ್ಚ್
# ಜುಮ್ಮಾ ಮಸೀದಿ

ವರ್ಗೊ:ಊರುಲು
ಅಸ‍್ಥಿ ಪಂಜರ

thumb|Gray350
thumb|Human skeleton front en
ಶರೀರದ ಅಸ್ಥಿಪಂಜರ ಎಲುಕುಲೆರ್ದ್ ಉಂಡಾಯಿನವು. ಅಯಿನ್ ಮೆತ್ತನೆದ ಮಾಸೊಲು ಮುಚ್ಚಿದ್ ಶರೀರದ ರೂಪನ್ ಕೊನತ್‍ದ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ಅಸ್ಥಿಪಂಜರ ಶರೀರದ ದಿನ್ನದ ಐನೆಟ್ ಒಂಜಿ ಭಾಗದಾತ್ ಉಂಡು. ಶರೀರೊಡು ೨೦೦ರ್ಲಾ  ಜಾಸ್ತಿ ಎಲುಕುಲು ಉಂಡು. ಅಸ್ಥಿಪಂಜರ ಶರೀರೊಗು ಆಧಾರ ಬುಕ್ಕೊ ಶಕ್ತಿನ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ಆಯಿತ್ತ ಅಡಿಟ್ಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಜೀವಾಳದ ಅಂಗಭಾಗೊಲೆಗ್ ರಕ್ಷಣೆನ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ಎಲುಕ್ಕು ಅಂಟೊಂದು ಉಪ್ಪುನ ಸ್ನಾಯುಲು ಮಸ್ತ್ ಬಗೆತ್ತ ಚಲನೆಲೆನ್ ಪುಟ್ಟವ. ಎಲುಕುಲೆನ ತಿರ್ಲ್ ಖನಿಜ,ಲವಣ ಇಂಚಿತ್ತಿ ವಸ್ತುಲೆನ ಸಂಗ್ರಹದ ಗೂಡಾದ್ ಇತ್ತ್ ದ್ ನೆತ್ತೆರ್ ದ ಕಣಕುಲೆನ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುನೆಕ್ ಸಕಾಯೊ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಪ್ರಾಣಿಲೆರ್ದ್ ಬೇತೆಆದ್ ನರಮಾನಿ ಸರ್ತ ಉಂತುನ ಶಕ್ತಿನ್ ಪಡೆವೊಂದೆ. ಇಡೀ ಶರೀರ ಬೆರಿಮುಳ್ಳುದ ಆಧಾರೊಡು ಉಂಡು. ಬೆರಿಮುಳ್ಳು ಪಂಡ್ಂಡ ಕೋಲುದಲೆಕೊದ ಒಂಜೇ ತುಂಡು ಅತ್ತ್. ಅವು ಒಂಜೆತ ಮಿತ್ತ್ ಒಂಜಿ ಅಟ್ಟಿ ದೀನಲೆಕೊ ಉಪ್ಪುನ ಉಂಗಿಲದ ಆಕೃತಿದ ಲೆಕೊ ಉಪ್ಪುನ ಎಲುಕುಲೆರ್ದ್ ರಚನೆ ಆದ್ ಉಂಡು. ಅವು ಮೆದ್ಲ್  ರ್ದ್  ಪಿದಯಿ ಬರ್ಪುನ ಮೆದ್ ಲ್ ಬಲ್ಲ್ ಲೆನ್ ಎಲುತ್ತ ಒಟ್ಟೆದ ಉಲಯಿಡ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಅವು ಬೆರಿತ್ತ ಕಬೆ ಅತ್ತ್ಂಡ ಕಶೇರುಕ ಪಂಡ್‍ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.

ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಆಯಿನ ಉರುಂಟು ಚಪ್ಪಟೆ ಆದ್ ಉಪ್ಪುನ ಎಲುಕುಲೆರ್ದ್ ಬೆರಿಮುಳ್ಳು ಕೋಲುದಲೆಕೊ ಇಜ್ಜಿ. ಅವು ಬಗ್ಗುಂಡು. ಅಯಿರ್ದ್ ಆದ್ ನಮ ಶರೀರನ್, ಕೆಕ್ಕಿಲ್ ನ್ ದುಂಬು, ಪಿರ ಬುಕ್ಕೊ ಅಂಚಿ ಇಂಚಿ ತಿರ್ ಗಯೆರೆ ಅಪುಂಡು. ಕೆಕ್ಕಿಲ್‍ಡ್ ಏಲ್ ಎಲುಕುಲು ಇತ್ತ್ಂಡ ಬೆರಿಟ್ಟ್ ಪದ್ ರಾಡ್ ಎಲುಕುಲು ಉಂಡು. ಐನ್ ಬೆರಿಮುಳ್ಳುಲು ಸೊಂಟೊಡು ಉಂಡು. ಅಯಿತ್ತ ತಿರ್ತ್ ಉಪ್ಪುನ ಬೆರಿಮುಳ್ಳುಲು ಕಿಳ್ಗುಳಿತ ಬಾಗೊಲಾದುಂಡು. ಈ ಬೆರಿಮುಳ್ಳುಲೆನ ನಡುಟ್ಟು ಮೃದ್ವಸ್ಥಿ ದ ಪಲ್ಲೆಲ್ ಉಪ್ಪುವ.

ಬೆರಿತ್ತ ಪದ್ರಾಡ್ ಬೆರಿಮುಳ್ಳುಲೆಗ್ ಪದ್ರಾಡ್ ಜೊತೆ ಪಕ್ಕೆಲುಕುಲು ಅಂಟೊಂದು ಉಪ್ಪುವ. ಪಕ್ಕೆಲುಕುಲು ಸುತ್ತೊಂದು ಎದೆತ್ತಗೂಡುನು ಕಟ್ಟ್ ದ್ ಕೊರ್ತ. ದುಂಬುಗು ಅವು ಚಪ್ಪಟೆ ಅದ್ ಉಪ್ಪುನ ಎದೆಚಕ್ಕೆದ ಒಟ್ಟುಗು ಸಂಬಂಧ ಪಡೆವೊಂದುಂಡು. ಎದೆಗೂಡು ತಿಗಲೆ ಬುಕ್ಕೊ ಶ್ವಾಸಕೋಶಲೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುವ ಬುಕ್ಕೊ ನಮ್ಮ ಉಸುಲುದ ಒಟ್ಟುಗು ಸಕಾಯೊ ಮಲ್ಪುವ.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ಮಿರೆಪೇರ್ ಕೊರ್ಪುನೆ

**ಮಿರೆಪೇರ್ ಕೊರ್ಪುನೆ** ಪ್ರಕೃತಿ ನಿಯಮ. ಒವ್ವೆ ಒಂಜಿ ಪ್ರಾಣಿ ಅಯಿತ ಕಿನ್ನಿಗ್ ಮಿರೆ ತಿನ್ಪಾವುನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕ್ರಿಯೆ. ಒಂಜಿ ಪೊಂಜೊವು ಪೆದ್ದ್‌ನ ಕೂಡ್ಲೆ ಬಾಲೆಗ್ ಮಿರೆಪೇರ್ ಕೊರ್‍ಪಾಲ್ ಸುರುತ ಮಿರೆಪೇರ್ ಮಂದವಾದ್ ಮಂಜಳ್ ಬಣ್ಣೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು ಈ ಪೇರ್ ಬಾಲೆದ ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್ ಬುಕ್ಕೊ ದುಂಬುದ ಆರೋಗ್ಯೊಗು ಮಸ್ತ್ ಎಡ್ದೆ.ಸುರುತಪೇರ್‌ಗ್ ಕೊಲಸ್ಟ್ರಮ್ ಪನ್ಪೆರ್. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಪ್ರಕಾರ ಬಾಲೆ ಪುಟ್ಟಿ ಕೂಡ್ಲೆ ಅಪ್ಪೆನ ಎದೆತ ಮಿತ್ತ್ ಬಜಿ ಮೈಟ್ ಬಾಲೆನ್ ಜೆಪ್ಪಾದ್ ಮಿರೆ ತಿನ್ಪಾವೊಡು ಅಪ್ಪೆನ ಎದೆ ಬಡಿತ ಬಾಲೆ ಪೊಲಬು ಮಲ್ತೊಂಡು ಅವ್ವತ್ತಂದೆ ಬೇತೆದಕುಲೆನ ಸಹಾಯ ಇಜ್ಜಾಂದೆ ಬಾಲೆ ತಾನೆ ಮಿರೆ ತೊಟ್ಟುನು ಬಾಯಿಗ್ ಪಾಡಿಯೆರೆ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಲ್ಪುಂಡು.

## ಮಿರೆ ಪೇರ್‌ ಪರ್ದ್ ಬಾಲೆಗ್ ಉಪಯೋಗ
* ಬಾಲೆಗ್ ಸುರುತ ಆಜಿ ತಿಂಗೊಳು ಎಡ್ಡೆ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಇತ್ತಿನ ತೆನಸ್ಸ್ ಅಪ್ಪೆನ ಮಿರೆಪೇರ್ 
* ಬಾಲೆದ ಬಾಜೆಲ್ ಕಡಿಮೆ ಆಪುಂಡು
* ಬಾಲೆದ ಮೆದುಳು, ಕಣ್ಣ್, ಸರೀರೊದ ಒವ್ವೆ ಭಾಗದ ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್‌ಗ್ ಅಪ್ಪೆನ ಮಿರೆಪೇರ್ ಎಡ್ದೆ
* ಅಪ್ಪೆನ ಮಿರೆಪೇರ್ ತಿಂದಿನ ಬಾಲೆಗ್ ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಜಾಸ್ತಿ ಉಪ್ಪುಂಡು
* ಮಿರೆ ಪೇರ್ ಬಾಲೆದ ಸರೀರೊದ ತೂಕೊನು ಸಮತೋಲನಡ್ ದೀಪುಂಡು.ಬೇತೆ ತೆನಸ್ಸ್ ಬಾಲೆಗ್ ಕೊರ್ಂಡ ಬಾಲೆದ ಸರೀರೊ ಪೆರ್ಚಿದ್ ಬೊಜ್ಜು ಬಳಪುಂಡು
* ಬಾಲೆದ ಕೂಲಿದ ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್‌ಗ್ ಮಿರೆಪೇರ್ ಎಡ್ಡೆ

## ಮಿರೆಪೇರ್ ಕೊರ್ದು ಅಪ್ಪೆ‌ಗ್ ಉಪಯೋಗ
* ಮಿರೆ ಪೇರ್ ಕೊರ್ನಗ ಬಾಲೆ ಬೇಗ ಶಾಂತ ಆಪುಂಡು
* ಮಿರೆಪೇರ್ ಕಡಿಮೆ ಖರ್ಚಿಡ್ ಆಪುಂಡು ಪಿದಯಿದ ಪೇರ್‌ಗ್ ಮಸ್ತ್ ಬಿಲೆ ಕೊರೊಡಾಪುಂಡು
* ಪೊಂಜೊಳು ಪೆದ್ದಿ ಕೂಡ್ಲೆ ನೆತ್ತೆರ್ ಪೋಪಿನೆಡ್ದ್ ಆಪಿನಂಚಿನ ತೊಂದರೆ ಕಡಿಮೆ ಆಪುಂಡು
* ಬಾಲೆ ಮಿರೆ ತಿಂದೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ ಬಾಲೆದ ಅಪ್ಪೆನ ತಿಂಗೊಳ್ದ ಕುದಿ ಆಪಿನ ದೂರ ಆಪುಂಡು. ಒಂಜಿ ಪೇತ್‌ಡ್ದ್ ಕುಡೊಂಜಿ ಪೇತ್‌ಗ್ ಅಂತರ ದೀಯೆರೆ ಸುಲಭ ವಿಧಾನ.
* ಮಿರೆ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಅಂಡಾಶಯದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‍ ಬರಂದಿಲೆಕ್ಕ ರಕ್ಷಣೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು

## ಏತ್ ಸರ್ತಿ ಮಿರೆಪೇರ್ ಕೊರೊಡು
ಸುರುಕು ಪುಟ್ಟಿ ಪುರು ಬಾಲೆಗ್ ಒಂಜಿ ತಿಂಗೊಳು ಮುಟ್ಟ ಒಂಜಿ ದಿನೊಕು ೮ಡ್ದ್ ೧೨ ಸರ್ತಿ ಮಿರೆಪೇರ್ ಕೊರೊಡಾಪುಂಡು. ಕಿನ್ಯ ಬಾಲೆಗ್ ೪ ಗಂಟೆಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಪೊರ್ತು ಮಿರೆ ಪೇರ್ ಕೊರಂದೆ ಉಪ್ಪೆರೆ ಬಲ್ಲಿ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ೯೦ ನಿಮಿಷೊಗೊರ ಮಿರೆ ಕೊರೊಡಾಪುಂಡು ದಾಯೆ ಪಂಡ ಮಿರೆಪೇರ್ ಬೇಗ ಜೀರ್ಣವಾದ್ ಬಾಲೆಗ್ ಬಡವುದ ಒಟ್ಟಿಗೆ ದೊಂಡೆದ ಪಸೆ ಆಜುನ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇತ್ತಿನೆಡ್ದಾತ್ರ ಒಂಜರೆ ಗಂಟೆಡ್ದ್ ೩ಗಂಟೆದುಲಯಿಡ್ ಮಿರೆ ಕೊರೊಡಾಪುಂಡು. ಒಂಜಿ ತಿಂಗೊಳುಡ್ದುಬುಕ್ಕೊ ದಿನೊಕು ೭-೮ ಸರ್ತಿ ಕೊರ್ಂಡಲ ಯಾವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಬಾಲೆಗ್  ಬಂಜಿ ದಿಂಜಿನೆ ಮುಟ್ಟ ಪಂಡ ಸುಮಾರ್ ೧೫ಡ್ದ್ ೨೦ ನಿಮಿಷ ಪೊರ್ತು.

## ತೊಂದರೆ
ಬಾಲೆಗ್ ಮಿರೆ ಕೊರ್ಪುನ ಅಪ್ಪೆಲ್ಲು ಕೆಲವೊಂಜಿ ತೊಂದರೆ ಅನುಭವಿಸವೊಡಾಪುಂಡು. ದಾಯೆ ಪಂಡ ಮಿರೆತ ತೊಟ್ಟು ಭಾರಿ ಮೆದು ಉಪ್ಪುವನೆಡ್ದಾತ್ರ ಸುರುತ ಪೇತ್‌ಡ್ ಬಾಲೆಗ್ ಮಿರೆ ಕೊರ್ನಗ ಮಿರೆತ ತೊಟ್ಟು ಪುಡದ್ ನೆತ್ತೆರ್ ಬರ್ಪುನೆದೊಟ್ಟುಗು ಬೇನೆಲ ಆಪುಂಡ ಅದಗ ಮಿರೆ ಪೇರ್ ಕೊರ್ಪುನ ಮಸ್ತ್ ಬಂಙ. ಸುರುತ ಪೇತ್‌ಡ್ ಬಾಲೆದ ಅಪ್ಪೆಗ್ ಮಿರೆ ಕೊರ್ಪುನ ರೀತಿ ಸರಿಯಾದ್ ತೆರಿದುಪ್ಪುಜಿ.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಪೊಂಜೊಳೆನ ಆರೋಗ್ಯೊದ ಬಗೆಟ್ ಲೇಕನೊಲು
ಗೊಡ್ಡು

**ಗೊಡ್ಡು** goddu(n) ಪಂಡ ಪೆದ್ದಂದಿ ಪೊಂಜೊವು(ಬಂಜೆ ಹೆಂಗಸು) ಅತ್ತ್ಂಡ ಪ್ರಾಣಿ A barren woman or female animal, ಗೊಡ್ಡಾದ, ಬರಡಾದ ಪನ್ಪಿ ಅರ್ಥೊಲು ಉಂಡು.
ಪ್ರಾಯೊಗು ಬತ್ತಿನ ಆಣ್ ಬುಕ್ಕೊ ಪೊಣ್ಣು ಒಟ್ಟುಗಾಂಡ ಸಂತಾನ ಅಪುಂಡು ಪನ್ಪುನ ವಿಚಾರ ಎದುರುಗು ಬಾರಿ ಸರಳವಾದ್ ತೋಜುಂಡು. ಆಂಡ ಸರಳವಾದ್ ಪನ್ಪುನ ಪಕ್ರಿಯೆ ಮಸ್ತ್ ಕಂಡನಿಬುಡೆದಿಲೆಡ ಆಕ್‍ಲೆನ ನಿರೀಕ್ಷೆದ ಫಲ ಕೊರ್ಪುಜಿ. ಪೊಣ್ಣನ ಫಲವಂತಿಕೆದ ಪೊರ್ತುಡು ಆಣ್ ಬುಕ್ಕೊ ಪೊಣ್ಣು ಒಟ್ಟುಗಾಂಡ ಜುವವೊಂಜಿ ಪುಟ್ಟುನವು ನಿಸರ್ಗದ ಸಹಜವಾಯಿನವು ಅಂಡಲಾ ಕೆಲವು ಸರ್ತಿ ಅವು ಅಪುಜಿ. ಅಂಚಿನ ಪೊರ್ತುಡು ಬೇತೆತ ಸಹಾಯೊ ಬೋಡಪುಂಡು.

## ಗಾದೆಲು
*ಪೇರ್ ಗ್ ಅಕುಲು ಪೆತ್ತ ಕಟ್ಟಿಯೆರ್ ಡ ಗೊಡ್ಡಾವೊಡು ಕೊಜಪುಗು ಎರ್ಮೆ ಕಟ್ಟಿಯೆರ್ ಡ ದಡ್ಡ್ ಕಟ್ಟೊಡು.
*ಗೊಡ್ಡುನ ಮಗೆ ದಡ್ಡೆ ಪಂಡಿ ಗಾದೆ
*ಬುಡೆದಿ ಗೊಡ್ಡು ಅವೊಡು ಎರು ದಡ್ಡೆ ಅವೊಡು.
*ಗೊಡ್ಡುಲ ದಡ್ಡೆನೆ ಮಂಜಾಲ ಮರಡೆನೆ ಬತ್ತೊಲು (ಆ ಬಂಜೆ ಹೆಂಗಸು ಬಂದಳು)
*ತಿರ್ತ್ ಕೊಟ್ಟರಡಿತ ಪೊಂಜೊವು ಗೊಡ್ಡುದಡ್ಡ್  ಬತ್ತಲ್ ಬಾಲೆನ್ ದೆಂಗಾದ್ ದೀಲೆ ಪನ್ಪೆರ್.
## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ಅರಸಾಯ

ಅರಸಾಯ ಪಂಡ್ಂಡ ಕನ್ನಡೊಡು ಹರಿಸೇವೆ. ಉಂದು ವೆಂಕಟರಮಣ ದೇವೆರೆಗ ಕಟ್ಟುನ ಮುಡಿಪುದ ಸಮಯೊಡು ದಾಸಯ್ಯೆರ್ ಮಲ್ಪುನ ವೆಂಕಟರಮಣ ದೇವೆರೆನ ಪೂಜೆಗ್ **ಅರಸಾಯ** ಪಂಡ್‍ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.

## ಪೂಜೆದ ಕ್ರಮೊ
ಎಣ್ಮ ದಿನೊಕ್ಕು ದುಂಬು ಕೈಲ್ ಕಡ್ತ್‌ದ್ ದೀಪೆರ್. ಪೂಜೆದಾನಿ ಬೊಲ್ಪುಗು ದಾಸಯ್ಯನಕುಲು ಬತ್ತ್‌ದ್ ಬಾರೆದ ಬಂಬೆದ ಮಂಟಪೊನು ಮಲ್ಪುವೆರ್.

## ಪಾಲ್ ದೆತೊನುನ ಜನಕುಲು
* ಇಲ್ಲದ ಯಜಮಾನೆ ಬುಕ್ಕೊ ಯಜಮಾನನ ಕುಟುಂಬದಕುಲು 
* ಕೈತಲ್‍ದಕುಲು
* ಕೈತಲ್‍ದ ಸಂಬಂಧಿಲು
* ಊರುದಕುಲು

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ
ವರ್ಗೊ:ಆಚರಣೆಲು
ಬದಿಯಡ್ಕ

**ಬದಿಯಡ್ಕ** ದುಂಬುದ ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಒಂಜಿ ಊರು. ಇತ್ತೆ ಅವು ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯೊದ, ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಒಂಜಿ ಊರು ಆದ್ ಉಂಡು.

ಬದಿಯಡ್ಕ ಪಂಡ **ಬಂಡಿ ಇತ್ತಿನ ಅಡ್ಕ** ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ದುಂಬು ಮೂಲು ಉಳ್ಳಾಕ್ಲೆನ ಬಂಡಿ ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಪನ್ಪುನ ಪ್ರತಿತಿ ಉಂಡು. ಅಯಿರ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬಂಡಿ ಪೈಕ್ಕಗ್ ಪೊಂಡುಂದು ಪನ್ಪೆರ್. ಬದಿಯಡ್ಕನ್ ತೆನ್ಕಾಯಿ ತುಳುನಾಡ್ದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಾಜಧಾನಿಂದ್ ಪುದರ್ ಲೆತ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ನೆಕ್ಕ್ ಸಾಕ್ಷಿ ಪಂಡ, ತುಳುವೆರೆ ಆಯನೊ, ವಿಶ್ವ ತುಳುವೆರೆ ಆಯನೊ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಮಲ್ಲ ಕಜ್ಜೊಲು ನಡತ್ದ್ಂಡ್.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಊರುಲು
ಕನಪಡಿತ್ತಾಯೆ

ಕನಪಾಡಿತ್ತಾಯೆ - ಈ ದೈವದ ನಿಲೆ ತಾಣ ಬಂಟ್ವಾಳ ತಾಲೂಕುದ ಕಳ್ಳಿಗೆ ಗ್ರಾಮ. ದೈವದ ನುಡಿಗಟ್ಟ್ ಡ್ ಪನ್ಪಿಲೆಕ್ಕ "ಅರ್ಕುಲದ ತಾರ್ರ್ದ್ ಕಂಚಿಕಾರ ಕೂಟೆಲ್ ಮುಟ್ಟ...ನಾಲ್ ಗ್ರಾಮ ಒಂಜಿ ಮಾಗಣೆದ ಅರಸಾಯಿ ದೈವ" ಈ ಕನಪಾಡಿತ್ತಾಯ ದೈವ. ಕಳ್ಳಿಗೆ, ತುಂಬೆ, ಮೂಡ, ನಡು
ಪಡ್ಡಾಯಿ (ಸಿನೆಮಾ)

**ಪಡ್ಡಾಯಿ** ಸಿನೆಮಾ ೨೦೧೮ಡು ಬತ್ತಿನ ಒಂಜಿ ತುಳು ಸಿನೆಮಾ. ನಿರ್ದೇಶಕೆ ಅಭಯಸಿಂಹ ಮೇರ್ನ ಸುರುತ್ತ ತುಳು ಚಲನಚಿತ್ರ ಉಂದಾಡುಂದು.

## ಪಾತ್ರ ಮಲ್ತಿನಕುಲು
ಈ ಸಿನೆಮೋಡು ಮೋಹನ್ ಶೇಣಿ, ಬಿಂದು ರಕ್ಷಿಧಿ, ಚಂದ್ರಹಾಸ ಉಳ್ಳಾಲ, ಗೋಪಿನಾಥ್ ಭಟ್, ಅವಿನಾಶ್ ರೈ, ಸದಾಶಿವ ನಿನಾಸಂ, ಶ್ರೀನಿಧಿ ಆಚಾರ್, ಪ್ರಭಾಕರ ಕಾಪಿಕಾಡ್, ವಾಣಿ ಪೆರಿಯೋಡಿ, ರವಿ ಭಟ್, ಮಲ್ಲಿಕಾ ಜ್ಯೋತಿಗುಡ್ಡೆ, ಸಂತೋಷ್ ಶೆಟ್ಟಿ ಮುಕುಲು ಪಾತ್ರ ಮಲ್ದೆರ್.

## ಕತೆತ ತಿರ್ಲ್
ಯಕ್ಷಗಾನ, ಭೂತಾರಾಧನೆಗ್ ಒತ್ತ್ ಕೊರ್ದು ಕಡಲ್ದ ಮಧ್ಯೊಡು ಕೆಲವು ದೃಶ್ಯೊಲೆನ್ ಕ್ಯಾಮೆರೊಡು ಪತ್ತ್ದ್ನವು ಪಡ್ಡಾಯಿ ಸಿನೆಮಾ. ಒಂಜಿ ಊರ್ ದ ಧನಿಕ್ಲೆನ ಇಲ್ಲಡ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿನ ದನಿಯ ಪನ್ಪಿನಯೆ,  ಎಂಚ ಬದಲಾಪೆ ಬುಕ್ಕೊ ಸಮಾಜ ಉಂದೆನ್ ಎಂಚ ತೂಪುಂಡ್ ಪನಿನವು ಕಥೆಥ ತಿರ್ಲ್. "ಅತಿ ಆಸೆ ಗತಿ ಕೇಡ್" ಪನ್ಪಿನ ನೀತಿ ಉಂದೆಟ್ಟುಂಡು. ಷೇಕ್ಸ್ ಪಿಯರ್ ನ ಮ್ಯಾಕ್ ಬೆತ್ ನಾಟೊಕೊದ ಉಮೇದ್ ನ್ ಪಡೆಯಿನಂಚಿನ ಈ ಸಿನೆಮಾ ಮೀನ ಪತ್ತುನಕ್ಲೆನ ಬದ್ಕದ ಮಿತ್ತ್ ಚಿತ್ರಿತವಾದುಂಡು.

## ಸಿನೆಮಾ ತಂಡ
* ನಿರ್ದೇಶಕೆ : ಅಭಯ ಸಿಂಹ ಕುಡ್ಲ
* ನಿರ್ಮಾಪಕೆ : ನಿತ್ಯಾನಂದ ಪೈ, ಕಾರ್ಕಳ
* ಸಂಗೀತ : ಮಣಿಕಾಂತ್ ಕದ್ರಿ
* ಸಂಕಲನ : ಪ್ರಶಾಂತ್
* ಕ್ಯಾಮೆರ : ವಿಷ್ಣುಪ್ರಸಾದ್, ಪುತ್ತೂರು
* ಸಿನೆಮಾದ ಕಥೆ : ಪ್ರಕಾಶ್ ಪಂಡಿತ್
* ಸಿನೆಮಾ ಬತ್ತಿನ ವರ್ಸ : ೨೦೧೮
* ಬಾಸೆ : ತುಳು

## ಪುದರ್ದ ಅರ್ಥೊ
ತುಳುತ್ತ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಪನ್ಪಿನವು ಕನ್ನಡೊದ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕ್. ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ಮೀನ್ ಪತ್ತುನ ಮೊಗವೀರೆರ್ ಕಡಲ್ನ್ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಪನ್ದ್ ಪನ್ಪಿನ ಕ್ರಮವುಂಡು.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿ
೬೫ನೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವೊಡು *ಎಡ್ಡೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಚಿತ್ರೊ* ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡ್ಡಾಯಿ - ತುಳು ಚಲನಚಿತ್ರೊಗು ಬಯ್ದ್ಂಡ್.

## ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆಯಿನ ಬೇತೆ ತುಳು ಸಿನಿಮೊಲು
* ಬಂಗಾರ್ ಪಟ್ಲೇರ್ (೧೯೯೩)
* ಕೋಟಿ ಚೆನ್ನಯ (೨೦೦೭)
* ಗಗ್ಗರ (೨೦೧೦)
* ಮದಿಪು (೨೦೧೭)

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಸಿನೆಮಾ
ಕನಪಾಡಿ

## ಕನಪಾಡಿ
**ಕನಪಾಡಿ** ಪಂಡ್ ದ್ ಒಂಜಿ ಊರುದ ಪುದರ್. ಇಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಬಂಟ್ವಾಳೊದ ಕಳ್ಳಿಗೆ ಪನ್ಪಿನ ಗ್ರಾಮೊದ ಕಿನ್ಯ ಪ್ರದೇಸೊ. ಈ ಪ್ರದೇಸೊದ ಪದೊ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಪಂಡ ಸ್ಥಳ ನಾಮೊ ಎಂಚ ಬತ್ತಡ್ ಪನ್ಪಿನೆತ ಒರುಟು ಕೆಲವು ಸಂಗತಿಲು. ಕನಪಾಡಿ ಪನ್ನಗ ರಡ್ಡ್ ಬಗೆಟ್ ನಿಷ್ಪತ್ತಿ ಉಂಡು. ಒಂಜಿ, ಕನಪಾಯೆ, ಕನಪಾಯ ಪಂಡ್ದ್ ದಲಿತ ವರ್ಗದ ಒರಿ ಜವನೆನ ಪುದರ್. ಕುಡೊಂಜಿ ನಿಷ್ಪತ್ತಿ ಇಂಚ ಉಂಡು. ಕನಪಾಡಿತ್ತಾಯ ದೈವ ನಿಲೆ ಆಯಿನೆರ್ದ್ ಈ ಪ್ರದೇಸೊಗು ಕನಪಾಡಿ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಸಂಗತಿಲೆನ ನಿಲೆಟ್ ಕುಡೊಂಜಿ ಬಗೆತ ಮಾಹಿತಿಲಾ ನಮಕ್ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಅವು ಸ್ಥಳನಾಮದ ಬಗೆಟ್ ಬಿನ್ನವಾಯಿನ,ವಾಸ್ತವೊಗು ಕೈತಲಾಯಿನ ನಿಷ್ಪತ್ತಿ. ಕನಪಾಡಿ ಪಂಡ ಕನೆ ಇತ್ತಿನ ಪಾಡಿ. ಕನೆ ಪಂಡ ಬೆದ್ರ್ದ ಜಾತಿ. ಕನ್ನಡೊಡು ಬಿದಿರು ಪನ್ಪರ್. ಅಂಚಾದ್ ಕನೆ ಇತ್ತಿನ  ಪಾಡಿನ್ ಕನಪಾಡಿ ಆದುಪ್ಪು. ಇಂದೆತ್ತ ಒಟ್ಟಿಗ್ ಆಧಾರವಾದ್ ಕನಪಾಡಿದ ಕೈತಲ್ ಬೆದ್ರಾಡಿ ಪನ್ಪಿನ ಪ್ರದೇಸೊ ಉಂಡು. ಬೆದ್ರ್ ಇತ್ತಿನ ಪಾಡಿ ಬೆದ್ರಾಡಿ ಆತ್ಂಡ್. ಶಬ್ದ ಉತ್ಪತ್ತಿದ ನಿಲೆಟ್ ಇಂಚ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಮರ್ಗಿಲ್ ದ ಮಾಹಿತಿಲು ತಿಕ್ಕುವ.
## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ಮಹಿಷಾಸುರೆ

ವಿದ್ಯುನ್ಮಾಲಿ ಬುಕ್ಕೊ ಮಾಲಿನಿ ಪನ್ಪಿನ ರಕ್ಕಸೆ ಕಂಡನಿ-ಬುಡೊದಿಗ್ ಸುಮಾರ್ ವರ್ಸ ಜೋಕುಲ್ ಇಜ್ಜಾಂಡ್. ಎಂಚಾಂಡಲಾ ಆನ್ ಬಾಲೆ ಪುಟ್ಟೊಡುಂದ್ ನಿರ್ಧಾರ ಮಲ್ತಿನ ಮಾಲಿನಿ ತಪಸ್ಸ್ ಗ್ ಕುಲ್ಲಿಯಾಲ್. ಕಾಡ್ ಗ್ ಪೋದ್ *ಮಹಿಷಿ* ಪಂಡ ಎರ್ಮೆದ ರೂಪೊಡು ತಪಸ್ಸ್ ನ್ ಸುರು ಮಲ್ತಾಲ್.

ಆಲ್ನ ಕಠೋರವಾಯಿನ ತಪಸ್ಸ್ ಗ್ ಪಿದಯಿಬತ್ತಿನ ಉರಿ ದೂರ್ವಾಸ  ಋಷಿನ ತಪಸ್ಸ್‌ಗ್ ಅಡ್ಡ ಆವೂಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದೆಕ್ಕ್ ಕೋಪಬತ್ತಿನ ಋಷಿ ಜ್ಞಾನದೃಷ್ಟಿಡ್ ಮಾಲಿನಿ ತಪಸ್ಸ್ ಮಲ್ಪುನೇನ್ ತೆರಿಯೊನ್ವೆ. "ಎರ್ಮೆದ ರೂಪೊಡು ತಪಸ್ಸ್ ಮಲ್ತೊಂದಿಪ್ಪುನ ನಿನ್ನ ಬಂಜಿಡ್ ಮಹಿಷೆ ಪಂಡ ಎರುವೇ ಪುಟ್ಟಡ್" ಪನ್ದ್ ಸಾಪ ಕೊರ್ಯೆರ್.

ನೆತ್ತ ಫ಼ಲವಾದ್ ಮಹಿಷಾಸುರೆ ಪುಟ್ಟುವೆ. ಮಹಿಷಾಸುರೆ ಮಲ್ಲ ಆವೋಂದಿತ್ತೆ. ಒರ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾಲಿ ದೇವೇಂದ್ರನ ಮಿತ್ತ್ ಯುದ್ದೋಗ್ ಪಿದಾಡುವೆ. ಯುದ್ದೊಡ್ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾಲಿ ಸೋತುದ್, ಆಯೆ ಸಯ್ಪೆ. ನೆತ್ತ ಪಗೆ ತೀರಿಸಾವೊಡುಂದ್ ಆನ್ ಮಹಿಷೆ ಪಿದಾಡ್ನಗ ಮಾಲಿನಿ ಉಂತಾದ್, ತಪಸ್ಸ್ ನ್ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಸಕ್ತಿ ಪಡೆವೊನ್ಲಾ ಪನ್ದ್ ಮಹಿಷಗ್ ಪನ್ಪಲ್.

ಅಂಚನೆ ತಪಸ್ಸ್ ಮಲ್ತಿನ ಮಹಿಷೆ "ಸಿಂಹೊನು ಪಳಗಿಸುನ ಪೊಣ್ಣನ್ ಬುಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಏರೆಡ್ದಲಾ ಮರಣ ಬರಂದಿಲೆಕ್ಕ" ವರ ಪಡೆಯೊನ್ವೆ. ವರಬಲೊಡ್ದ್ ಛರ್ಬಿ ಬತ್ತಿನ ಮಹಿಷೆ ದೇವಾದಿ ದೇವತೆಲೆನ್ ಸೋಪಾವೆ. ದೇವತೆಲು ಏಪದಾ ಲೆಕ್ಕನೆ ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಲೆನ ಕಯ್ತಲ್ ಪೋಪೆರ್. ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಲು ಆದಿಮಾಯೆನ್ ಸುಗಿಪರೆ ಪನ್ಪೆರ್.

ಸಿಂಹೊದ ಮಿತ್ತ್ ಕುಲ್ದ್ ಎದುರುಬತ್ತಿನ ಆದಿಮಾಯೆ ಮಹಿಷಾಸುರರನ್ ಕೆರ್ಪಲ್. ಅಯಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಆಲ್, ಮಹಿಷಾಸುರಮರ್ದಿನಿಯಾದ್ ಭಕ್ತರೆ ಹೃದಯೊಡ್ ನೆಲೆಯಾದ್ ಉಂತುವಾಲ್.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ಬೊಲ್ದು ಪೋಪಿನಿ

ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಪೊಂಜೊಳೆನ ಗರ್ಭಾಶಯೊಡ್ದು ಜನನಾಂಗೊದ ಮುಖಾಂತರ ಪಿದಯಿ  ಪೋಪಿನ ಬೊಲ್ದು ಅತ್ತ್ಂಡ ಮಂಜಲ್ ಬಣ್ಣದ ದ್ರವ  ರೂಪದ ಡಿಸ್ಚಾರ್ಜ್‌ಗ್  ಬೊಲ್ದು ಪೋಪಿನಿ  ಪನ್ಪೆರ್.. ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾದ್ ಲ್ಯುಕೊರಿಯಾ ಪನ್ಪೆರ್.ಪೊಂಜೊಳು ಬಂಜಿನಾಲ್ ಆನಗ ತೆಳುವಾದ್ ನ್ಯೂಲಿದಂಚಿನ ದ್ರವ ರೂಪದ ವಿಸರ್ಜನೆ ಜನನಾಂಗದ ಆರೋಗ್ಯೊನು ಕಾಪುಂಡು.ಅವು ಜಾಸ್ತಿಯಾಂಡ ಮಾತ್ರ ರೋಗ ಲಕ್ಷಣವಾದುಪ್ಪುನ ಸಾಧ್ಯತೆ ಉಂಡು.

## ಬೊಲ್ದು ಪೋಪಿನೆದ(ಲ್ಯುಕೊರಿಯಾದ) ಬಗೆಕುಲು
ಬೊಲ್ದು ಪೋಪಿನೆಡ್(ಲ್ಯುಕೊರಿಯಾದ)ರಡ್ಡ್ ಬಗೆಕುಲು ಒಂಜಿ ಫಿಸಿಯೋಲಾಜಿಕ್ ಲ್ಯುಕೊರಿಯಾ ಕೊಡೊಂಜಿ ಪೆಥೊಲೋಜಿಕಲ್ ಲ್ಯುಕೊರಿಯಾ 
* ಫಿಸಿಯೋಲಾಜಿಕ್ ಲ್ಯುಕೊರಿಯಾ (Physiologic leukorrhea)
ಬಂಜಿನಾಲೆನ ಸರೀರೊಡ್ದು,ಜವ್ವಂದಿನ ಸರೀರೊಡ್ದು ಅಂಚನೆ ಕಿನ್ಯ ಪೊಣ್ಣು ಬಾಲೆದ ಯೋನಿಡೆ ಬೊಲ್ದು ಪೋಪಿನೆನ್  ಫಿಸಿಯೋಲಾಜಿಕ್ ಲ್ಯುಕೊರಿಯಾ ಪನ್ಪೆರ್.
#**ಪೊಂಜೊಳು [[ಬಂಜಿನಾಲ್]]** ಆನಗ ಬೊಲ್ದು ಪೋಪಿನವು ಒಂಜಿ ಸಹಜ ಕ್ರಿಯೆ.ಬಂಜಿನಾಲೆನ ಗರ್ಭಾಶಯದ ಪದರ ದಪ್ಪ ಆಯೆರೆ ಗರ್ಭಕೋಸೊಗು ಈಸ್ಟ್ರೋಜನ್ ಪನ್ಪಿ ಹಾರ್ಮೋನ್ ಜಾಸ್ತಿ ಸ್ರವಿಕೆ ಆಪುಂಡು ಈ ಹಾರ್ಮೊನ್ ಅಸಮತೋಲನದ ಕಾರಣೊಡ್ದು ಆ ಸಮಯೊಡು ಸಾಮಾನ್ಯ ೧೦-೧೩ ವಾರಮುಟ್ಟ ಬೊಲ್ದು ಪೋಪಿನ ಜಾಸ್ತಿ ಉಪ್ಪುಂಡು
#**ಜವ್ವಂದಿ ಪೊಣ್ಣನ** ಸರೀರೊಡು ತೆತ್ತಿ ಉತ್ಪತ್ತಿದ (ಅಂಡೋತ್ಪತ್ತಿ) ಸಮಯೊಡು ಬುಕ್ಕೊ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಕುದಿಕ್ ದುಂಬು ಬೊಲ್ದು ಪೊಪಿನವು ಒಂಜಿ ಸಹಜ ಕ್ರಿಯೆ.ಅಂಚನೆ ಲೈಂಗಿಕ ಪ್ರಚೋದನೆ ಆನಗಲ ಬೊಲ್ದು ಪೋಪಿನ ಸಹಜ ಕ್ರಿಯೆ.ತೆಳುವಾದ್ ನ್ಯೂಲಿದಂಚಿನ ದ್ರವ ರೂಪದ ವಿಸರ್ಜನೆ ಜನನಾಂಗದ ಆರೋಗ್ಯೊನು ಕಾಪುಂಡ
#**ಪುಟ್ಟಿನ ಪುರು ಬಾಲೆ ಪೊಣ್**ಣು ಆದಿತ್ತ್ಂಡ ಅಯಿತ ಯೋನಿಡ್ದ್ ಕೆಲವು ದಿನೊ ಮುಟ್ಟ ಬೊಲ್ದು ಪೋಪಿನ ಒಂಜಿ ಸಹಜ ಕ್ರಿಯೆ. 
* ಪೆಥೊಲೋಜಿಕಲ್ ಲ್ಯುಕೊರಿಯಾ(pathological leukorrhea) 
ಬೊಲ್ದು ಪೋಪಿನ ಜಾಸ್ತಿ ಇತ್ತ್‌ದ್ ಬಣ್ಣ ಬದಲಾದಿತ್ತ್‌ದ್ ವಾಸನೆ ಬುಕ್ಕೊ ಕಿರ್ಂಬೆಲ್ ಇತ್ತ್ಂಡ ಅವು ಪೊಂಜೊಳೆನ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿದ ಅಂಗೊಗು ಸೋಂಕು ಆದುಂಡು ಪನ್ಪಿನೆದ ಲಕ್ಷಣ ಉಂದೆನ್ ಪೆಥೊಲೋಜಿಕಲ್ ಲ್ಯೂಕೊರಿಯ ಪನ್ಪೆರ್.

## ಕಾರಣ
* ಫಿಸಿಯೋಲಾಜಿಕ್ ಲ್ಯುಕೊರಿಯಾಗ್  ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾರಣ ಪಂಡ ಪೊಂಜೊಲೆನ ಸರೀರೊಡುಪ್ಪುನ ಎಸ್ಟ್ರೊಜೆನ್ ಪನ್ಪಿ ಹಾರ್ಮೊನ್‌ದ ಅಸಮತೋಲನ, ಉಂದು ಪೊಣ್ಣು ಜವ್ವಂದಿ(ಪೊಣ್ಣು ಮಲ್ಲೆ ಆನಗ)ಆನಗ, ಬಂಜಿನಾಲ್ ಆನಗ ಎಸ್ಟ್ರೊಜೆನ್ ಪನ್ಪಿ ಹಾರ್ಮೊನ್‌ದ ಸ್ರವಿಕೆ ಜಾಸ್ತಿ ಆಪುಂಡು. ಆ ಕಾರಣೊಡ್ದು ಬೊಲ್ದು ಪೋಪಿನ ಜಾಸ್ತಿ
* ಪೆಥೊಲೋಜಿಕಲ್ ಲ್ಯುಕೊರಿಯಾಗ್ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾರಣ ಬ್ಯಾಕ್ಟಿರಿಯಾ,ಪಂಗಸ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಾಣುಲೆನ ಸೋಂಕು ಆದಿತ್ತ್ಂಡಲ ಬೊಲ್ದು ಪೋಪುನವು ಜಾಸ್ತಿ ಆವು, ಕೆಲವು ಸರ್ತಿ ಸಂಭೋಗ ಕ್ರಿಯೆಡ್ದ್‌ಲ ಜನನಾಂಗ ಸೋಂಕು ಆಪಿನ ಸಾಧ್ಯತೆ ಉಂಡು. ಉಂದು ಮಾತ ಪೆಥೊಲೋಜಿಕಲ್ ಲ್ಯುಕೊರಿಯಾನ್ ಜಾಸ್ತಿ ಮಲ್ಪುಂಡು

## ಮುಂಜಾಗ್ರತೆ
ಬೊಲ್ದು ಪೋಪುನ ಕೆಲವು ವರ್ಷೊ ಮುಟ್ಟ ಇತ್ತ್‌ದ್ ಅವು ಮಂಜಲ್ ಬಣ್ಣ ಇತ್ತ್‌ದ್ ವಾಸನೆ ಇತ್ತ್ಂಡ ಉಂದು ಜನನಾಂಗ ಅತ್ತ್ಂಡ ಗರ್ಭಕಂಠದ ಉರಿಯೂತದ ರೋಗಲಕ್ಷಣವಾದುಪ್ಪುನ ಸಾಧ್ಯತೆ ಉಂಡು ಅಯಿಕಾತ್ರ ಡಾಕ್ಟ್ರೆನ ಸಲಹೆ ಪಡೆಪುನ ಎಡ್ಡೆ

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ಪತೆಂಗ ಬೀಚ್

thumb|center|Patenga sea beach, Chittagong
thumb|ಪತೆಂಗ ಬೀಚ್
thumb|ಬಾಂಗ್ಲ ದೇಶತ ಪಟ
ಪತೆಂಗ ಬೀಚ್ ಇಪ್ಪುನವು ಬಾಂಗ್ಲದೇಶೊಡ್. ಪತೆಂಗ ಬೀಚ್ ಬಾಂಗ್ಲಡ್ ಮಸ್ತ್ ಪೇಮಸ್ ಬೀಚ್. ಅಲ್ಪ ಮುಟ್ಟ ಇಪ್ಪುನ ಬಾಂಗ್ಲದೇಶತ ಮಿಲಿಟರಿ ಬುಕ್ಕೊ ಸಾಹ ಅಮ್ನಾತ್ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ವಿಮಾಲ ನಿಲ್ದಾಣೊ ಉಂಡು.ಇತ್ತೆ ಆ ಬೀಚ್‌ಡ್ ರೆಸಾರ್ಟ್ ಪೂರ ಸುರು ಆತ್ಂಡ್. ಬಾಂಗ್ಲದೇಶತ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಇಲಾಖೆ ಅಯಿನ್ ಪ್ರವಾಸಿ ಕೇಂದ್ರ ಅತ್‍ಂಡ್. 
thumb|ಪತೆಂಗ ಬೀಚ್
thumb|ಪತೆಂಗ ಬೀಚ್ ರಾತ್ರೆ
thumb|ಪತೆಂಗ ಬೀಚ್
ಈ ಬೀಚ್‌ಗ್ ಮಸ್ತ್ ಜನ ಪೊಪುನೆ ಸೂರ್ಯೊದಯ ಬುಕ್ಕೊ ಅಸ್ತಮಾನ ತೂಯೆರೆ ಪೋಪೆರ್.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಬಾಂಗ್ಲ ದೇಸೊತ ಪ್ರವಾಸಿ ಕೇಂದ್ರೊ
ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏಷ್ಯನ್ ತಿಂಗೊಲು