ಹರ್ಷಿಧಿ

ದುರ್ಗಾ ದೇವಿನ ರೂಪಲೆಡ್ ಒಂಜಾಯಿನ **ಹರ್ಷಿಧಿ**, ಭಾರತದ ಗುಜರಾತ್, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಬುಕ್ಕೊ ಮುಟ್ಟದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯೊಲೆಡ್ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹಿಂದೂ ದೇವತೆಯಾದುಲ್ಲೆರ್

## ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪುದರ್
ಹರ್ಷಿಧಿ ಒಂಜಿ ಒಪ್ಪಂದದ (ಪಂಡ ನೆನೆಪುದ) ರೂಪ ಅತ್ತ್ಂಡ "ಹರ್ಷದ್ ಅಂಬಾ"ಪಂಡ ಸಂತೋಷದ ಅಪ್ಪೆ.ಪನ್ಪಿನ ದೇವಿನ  ಒಂಜಿ ರೂಪ ಪಂದ್ ಎನ್ನಿದೆರ್,  ಈ ದೇವಿನ್ ಅಂಬಾ ಬುಕ್ಕೊ ಹಿಂದೂ ದೇವಿಯಾಯಿನ ಕಾಳಿಕಾ ಮಾತೆನ ಒಂಜಿ ಅಂಶ ಪನ್ದ್  ನಂಬುವೆರ್. **ಹರ್ಷಲ್**, **ಹರ್ಷದ್**, **ಹರ್ಷತ್**, ಹರ್ಸಿದ್ ಭವಾನಿ ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್‌ಲೆಡ್ ಈ ದೇವಿನ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.

## ಕುಲದೇವಿ
ಮಸ್ತ್ ಕ್ಷತ್ರಿಯ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ರಜಪೂತ ಬುಕ್ಕೊ ವೈಶ್ಯ ಸಮುದಾಯದಕುಲು ಮಾತೆ ಹರ್ಷಿಧಿನ್ ಕುಲದೇವಿ ಪಂದ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಜೈನ್ ಚಂದರಣ ವಂಶ, ಸೊರಾಥಿಯಾ ಪ್ರಜಾಪತಿಯೆರೆನ ಪಂಖಾನಿಯಾ ವಂಶ, ಬ್ರಹ್ಮಕ್ಷತ್ರಿಯೆರ್, ಗುರ್ಜರ್ಗಳ ಹರ್ಷನಾ ವಂಶ, ಮಸ್ತ್ ಜೈನ ಜಾತಿಲು ಬುಕ್ಕೊ ಪಂಚಾರಿಯಾ ಬ್ರಾಣೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಮಸ್ತ್ ಸಮುದಾಯದಕುಲು ಸಹ ಈ ದೇವಿನ್ ಅಕುಲೆನ ಕುಲದೇವಿಯಾದ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆಲೆನ್ ಮರಕಲೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಸಮುದ್ರ ಪ್ರಯಾಣದ ಬುಡಕಟ್ಟ್ ಜಾತಿದಕುಲು ಬುಕ್ಕೊ ಗುಜರಾತ್‌ದ ಜನೊಕುಲು ಧಾರ್ಮಿಕವಾದ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ದಾಯೆ ಪಂಡ ಆ ದೇವಿನ್ ಸಮುದ್ರೊಡು ಹಡಗುಲೆನ ರಕ್ಷಕಿ ಪಂದ್ ನಂಬುವೆರ್. ಉತ್ತರ ಗುಜರಾತ್‌ದ ಕಾಂಬೋಯ ತುರಿ ಬರೋಟ್ ಜನೊಕುಲು ಆ ದೇವಿನ್ ಅಕುಲೆನ ಕುಲದೇವಿಯಾದ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್

## ದೇವಲ್ಯೊಲು

### ಮಿಯಾನಿಯ ಕೋಯ್ಲಾ ಡುಂಗರ್ ಶಿಖರೊಡುಪ್ಪುನ ಪ್ರಾಚೀನ ದೇವಲ್ಯ
ಹರ್ಷಲ್ ಮಿಯಾಂದಿ ದೇವಲ್ಯೊ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುನ ಹರ್ಷಧಿ ಮಾತಾ ದೇವಲ್ಯೊ ಪೋರಬಂದರ್‌ಗ್ ದ್ವಾರಕಾ ಪೋಪಿನ ಮಾರ್ಗೊಡು ಸುಮಾರು 30 ಕಿ. ಮೀ. ದೂರೊಡುಪ್ಪುನ ಮಿಯಾನಿ ಗ್ರಾಮೊಡು ಉಂಡು ಮುಖ್ಯ ದೇವಲ್ಯ ಮೂಲತಃ ಸಮುದ್ರೊಗು ಅಭಿಮುಖವಾದ್ ಬೆಟ್ಟದ ಕೊಡಿಟಿತ್ತ್ಂಡ್. ಕೃಷ್ಣ ತನ್ನ ಜೀವಿತಾವಧಿಡ್ ಆ ದೇವಿನ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ತ್‌ದೆ ಬುಕ್ಕೊ ಅವೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ **ಕೋಯ್ಲಾ ಡುಂಗರ್** ಪನ್ಪಿ  ಬೆಟ್ಟದ ಮಿತ್ತ್ ವಾಸ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆಂದ್  ಪನ್ಪೆರ್. ಬೆಟ್ಟದ ಮಿತ್ತ್‌ದ ಮೂಲ ದೇವಲ್ಯೊನು ಸ್ವತಃ ಕೃಷ್ಣನೇ ನಿರ್ಮಿಸದೆ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಕೃಷ್ಣೆ ಅಸುರೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಜರಾಸಂಧನ್ ಸೋಪಯೆರೆ ಬೋಡಾದ್ ಆಯೆ ಅಧಿಕಾರೊಗು ಬೋಡಾದ್ ಅಂಬಾ ಮಾತೆ್ನ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ತೆ ದೇವಿನ ಆಶೀರ್ವಾದೊಡ್ದು, ಕೃಷ್ಣೆ ಅಸುರೆರೆನ್ ಬುಕ್ಕೊ ಜರಾಸಂಧನ್ ಸೋಲ್ಪಾಯೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಂಡ್. ಈ ಗೆಲ್ಮೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ್, ಆಯೆ ಈ ದೇವಲ್ಯೊ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆ. ಮಾತ ಯಾದವೆರ್ ಮಸ್ತ್ ಸಂತೋಷೊಡು (ಹರ್ಷಿತ್) ಬುಕ್ಕೊ ಅಕುಲೆನ  ಯಶಸ್ಸ್‌ನ್ ಮುಲ್ಪ  ಆಚರಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚಾದ್ ಹರ್ಷದ್ ಮಾತಾ ಅತ್ತ್ಂಡ  ಹರ್ಸಿದ್ಧಿ ಮಾತಾ ಪನ್ಪಿನ  ಪುದರ್  ಬತ್ತ್ಂಡ್.ಅವೆಡ್ದ್  ಬುಕ್ಕೊ ಯಾದವೆರ್ ಆ ದೇವಿನ್ ಅಕುಲೆನ ಕುಲದೇವಿ ಯಾದ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.

### ಇತ್ತೆ ಉಪ್ಪುನ ದೇವಲ್ಯೊ
ಇತ್ತೆ ಉಪ್ಪುನ ದೇವಲ್ಯೊ  ಜಗ್ಡು ಷಾ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತಿನವು ಮಿಯಾನಿಯ ಕೋಯ್ಲಾ ಡುಂಗರ್ನ ತಪ್ಪಲು ಪ್ರದೇಶೊಡು ಉಂಡು.
ಕಚ್ 13ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಜಗಡು ಪನ್ಪಿನ  ಬ್ಯಾರೊದಾಯೆ, ಪೋರಬಂದರು ಮುಟ್ಟ  ಪರ ಬಂದರು ಪಟ್ಟಣ ಮಿಯಾನಿಯದ ಕೈತಲ್ ಕೋಯಲ್ ಡುಂಗರ್ನ ಪಾದಚಾರಿ(ನಡತ್ ಪೋಪಿನ) ಬೆಟ್ಟೊಡು ದೇವಿನ  ದೇವಲ್ಯೊ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತಿನೆಕ್ ಪುಗರ್ತೆ  ಪಡೆತೆ. ಆಯನ  ಪ್ರತಿಮೆನ್(ಮೂರ್ತಿ) ದೇವಲ್ಯೊಡು ದೇವಿನ ಬಲಭಾಗೊಡು ದೀತೆರ್.

## ದೇವಲ್ಯೊಗು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿನ  ದಂತಕಥೆ
ದೇವಿನ ಮೂಲ  ದೇವಲ್ಯೊ ಬೆಟ್ಟದ ಮಿತ್ತ್ ಕೊಲ್ಲಿಗ್ ಎದುರು ಮೋನೆ ಆದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್, ಅವ್ವು  ಇತ್ತೆಲ ಉಂಡು ಆಂಡ ಇತ್ತೆ ವಿಗ್ರಹಲು ಬೆಟ್ಟದ ಪಾದದ ಮಿತ್ತ್ ಉಂಡು. ಮಿಯಾನಿಯ ಸಮುದ್ರದ ಬರಿಕ್ ಪ್ರವೇಶ ಅಸಾಧ್ಯವಾದಿತ್ತ್ಂಡ್, ದಾಯೆ ಪಂಡ ದೇವತೆಲೆನ ದೃಷ್ಟಿದ ಉಲಯಿ ಬರ್ಪುನ ಒವ್ವೆ ಹಡಗು ಮುರ್ಕೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಜಗ್ದು ಷಾ ತನ್ನ 7 ಹಡಗ್‌ದೊಟ್ಟಿಗೆ  ಪ್ರಯಾಣ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆ. ಆಯೆ ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದೊಟ್ಟಿಗೆ ಕಡೆತ  ಹಡಗ್‌ಡಿತ್ತೆ. ಒಂಜೊಂಜಾದ್ ಆಯನ 6 ಹಡಗುಲು ಆಯನ ಕಣ್ಣು ಎದುರುಡೆ ಮುರ್ಕ್ಂಡ್.ಉಂದೆನ್ ತೂದು ಆಯಗ್ ಆಚಿರೊಲ ಪೋಡಿಲ ಆಪುಂಡು. ಬೆಟ್ಟದ ಮಿತ್ತ್‌ದ ದೇವಲ್ಯೊದಾಡೆ ಒವ್ವೆ ಹಡಗುಲು ಎತ್ಯೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಇಜ್ಜಿ ಪಂದ್ ಎಂಕ್ಲು ಇರೆಗ್  ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಕೊರ್ತ ಪಂದ್ ಆಯನ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಆಯಗ್ ಪಂಡೆರ್, ಇತ್ತೆ ಹರ್ಸಿಧಿ ದೇವಿ ಮಾತ್ರ ನಮನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಧ್ಯ. ತನ್ನ ಹಡಗು ಸುರಕ್ಷಿತವಾದ್ ಬರಿಕ್ ಸೇರುನಂಚ  ಜಗ್ಡು ದೇವಿನ್ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ತೆ. ಜಗಡು ದೇವಲ್ಯೊಗು ಪೋತು ದೇವಿನ್ ಮೆಚ್ಚಿಸದ್ ಅಭಯ ಪಡೆಯೆರೆ ಮೂಜಿ ದಿನ  ಉಪವಾಸ ಮಲ್ತೆ. ಆಳ್ ತೋಜಿನಗ್ ಆಳೆನ  ಕಣ್ಣ ದೃಷ್ಟಿ ಹಡಗ್‌ಲೆನ ಮಿತ್ತ್ ಬೂರಂದಿಲೆಕ್ಕ ಬೆಟ್ಟದ ಮಿತ್ತ್‌ಡ್ದ್ ಜಪ್ಪುಲೆಕ್ಕ ಜಗಡು ಆ ದೇವಿನ್ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ತೆ. ಬೆಟ್ಟದ ತಿರ್ತ್ ಪೋಪಿನ ಪ್ರತಿ ಪಜ್ಜೆಡ್ಲ ಒಂಜಿ ಎರ್ಮೆನ್  ಬಲಿ ಕೊರ್‍ಂಡ ಆಯನ ಬೇಡಿಕೆಗ್ ಒಪ್ಪುವೆಂದ್  ದೇವಿ ಪನ್ಪಲ್. ಜಗಡು ಜೈನ ಧರ್ಮ ಅನುಯಾಯಿ ಅಂಚಾದ್ ಅಹಿ೦ಸೆಡ್  ನಂಬಿಕೆ ಇತ್ತಿನಾಯೆ ಇತ್ತೆ ಆಯಗ್ ಮನಸ್ಸ್‌ಡ್ ಗೊಂದಲ ಆಂಡಲ  ತನ್ನ ಬಾಸೆ ಒರಿಪೆರೆಗೋಸ್ಕರ, ಜಗಡು ಎರ್ಮೆಲೆನ್ ಕೊನತ್‌ದ್ ಬಲಿ ಕೊರ್ಪೆ. ಆಂಡ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆ ಆಪುಂಡು, ದೇವಿನ ಪೊಸ ದೇವಲ್ಯೊದ ಇತ್ತಿನಲ್ತ್ ನನಲ ಕೆಲವು ಹೆಜ್ಜೆ ದೂರೊಡಿತ್ತಲ್. ಅಂಚಾದ್ ಆಯೆ ತಾನ್ ಬುಕ್ಕೊ  ತನ್ನ ಕುಟುಂಬೊನು ತ್ಯಾಗ ಮಲ್ಪುನ  ನಿರ್ಧಾರ ಮಲ್ಪುವೆ. ಆಯನ ಭಕ್ತಿಡ್ದ್ ಸಂತೋಷ ಆಯಿನ ದೇವಿ ಆಯನ ಕುಟುಂಬೊನು ಪಿರ ಜೀವಂತ ಮಲ್ಪುವಳ್. ಆಯನ ಕುಟುಂಬೊಗು ಮೋಕ್ಷ ತಿಕ್ಕುಂಡು ಪನ್ಪಿನ ವರ ಕೊರ್ಪಲ್.

### ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಉಜ್ಜಯಿನಿಡ್ ದೇವಲ್ಯೊ
ಬುಕ್ಕೊೊಂಜಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ  ದೇವಲ್ಯೊ ಉಜ್ಜಯಿನಿ, ಉಂದೆನ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಾಜೆ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಚಾವ್ಡಾ ರಾಜವಂಶದ ಪ್ರಭಾತ್ಸೇನ್ ಚಾವ್ಡಾ ಆಳಿನ ಬಂದರು ನಗರವಾಯಿನ ಮಿಯಾನಿಡ್,ಅದಗ ಮಿನಾಲ್ಪುರ್ ಪನ್ಪಿನ  ಕೋಯ್ಲಾ ಡುಂಗರ್ಗೆ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯೆ ಭೇಟಿ ಕೊರಿಯೆಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯಗ್ ದೇವಿ ಮದಿಪು ಕೊರಿಯಲ್. ಹರ್ಷಧಿ ಮಾತೆನ್ ಉಜ್ಜಯಿನಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ತನ್ನ ರಾಜ್ಯೊಗು ಬರ್ಪಿಲೆಕ್ಕ ಬೇಡೊನುವೆ, ಅವೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಆಯೆ ಆ ದೇವಿನ್ ಪ್ರತಿದಿನ ತನ್ನ ರಾಜ್ಯೊಡು ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ಪುವೆ. ಆಳೆನ್ ವಾಹನವತಿ ಮಾತಾ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.

### ಗುಜರಾತ್‌ದ ರಾಜ್ಪಿಪ್ಲಾ ದೇವಲ್ಯೊ
ಈ  ಪ್ರಸಿದ್ಧ  ದೇವಲ್ಯೊ ರಾಜ್ಪಿಪ್ಲಾಡ್ ಉಂಡು, ಅಲ್ಪ ಈ ದೇವಿನ್ ದುಂಬುದ ರಾಜ್ಪಿಪ್ಲಾ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಕುಲದೇವಿ ಪಂದ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್.

### ಗುಜರಾತ್‌ದ ಲಾಡೋಲ್ನಡುಪ್ಪುನ ದೇವಲ್ಯೊ
ನನೊಂಜಿ  ದೇವಲ್ಯೊ  ಲಡೋಲ್ನಡ್ ಉಂಡು, ಉಂದೆನ್ ಜಯಸಿಂಹ ಸಿದ್ಧರಾಜೆ 11ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆ, ಅಡೆಗ್  ಆಳ್ ಉಜ್ಜಯಿನಿಡ್ದ್ ಬತ್ತ್‌ದಿತ್ತಲ್.

### ಬೇತೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದೇವಲ್ಯೊ
ಬೇತೆ  ದೇವಲ್ಯೊಗುಲು ಪಾಲಾಜಿ, ಚಾಣಸ್ಮಾ ಬಾಡೋಡ್ ರೂಪ್ಪುರ್, ಪಟಾನ್, ಪೋರಬಂದರ್, ಇಂದೋರ್, ಜಬಲ್ಪುರ್, ದ್ವಾರಕಾ, ವಾಧ್ವಾನ್, ಔರಂಗಾಬಾದ್, ಬಡೋದ್, ವರ್ವಾಲಾ, ಲುನಾವಾಡಾ, ಚಾಂದ್ ಬಾವೋರಿ, ಹರಿಪುರ, ಕಚ್‌ಡ್ ಉಂಡು. ನನೊಂಜಿ  ದೇವಲ್ಯೊ  ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದುವಾಯಿನ ಲಂಪೊಲಾಯ್‌ಡ್ ಉಂಡು ಬುಕ್ಕೊ ಉಂದು ಅಜ್ಮೀರ್ಗೆ ಸುಮಾರು 60 ಕಿ. ಮೀ. ಮಾರ್ಗೊದಾತ್ ದೂರೊಡುಂಡು.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಸ್ತ್ರೀವಾದೊ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾನಪದೊ 2024