open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯ

ಶ್ರೀ ರಾಮಾನುಜೆರ್ ಸಂತೆರ್, ವಿದ್ವಾಂಸೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ ದಾರ್ಶನಿಕೆರ್ ಅತ್ತ್ಂದೆ ಶ್ರೀ ವಿಶಿಷ್ಟಾದ್ವೈತ ಸಿದ್ಧಾಂತಪ್ರತಿಪಾದಕೆರ್‌ಲಾ ಆದ್‌ ಇತ್ತೆರ್‌.

**ರಾಮಾನುಜ** ಅತ್ತ್ಂಡ **ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯ** (ಜೀವಾವಧಿ: ೧೦೧೭ - ೧೧೩೭ ನಡುಟ್ಟು) ವೇದಾಂತದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಿದ್ಧಾಂತೊಲೆಡ್ ಒಂಜಾಯಿನ ವಿಶಿಷ್ಟಾದ್ವೈತದ ಪ್ರತಿಪಾದಕೆರೆಡ್ ಪ್ರಮುಖೆರ್. ಮೇರ್ ತಮಿಳುನಾಡ್‌ದ ಪೆರಂಬದೂರುಡು ಸುಮಾರ್ ೧೦೧೭ಟ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್.
ರಾಮಾನುಜ ಅವರ ಗುರುಗಳು ಯಾದವ ಪ್ರಕಾಶ. ಇವರು ಬಹು ದೊಡ್ಡ ವಿದ್ವಾಂಸರು.ಇವರು ಪ್ರಾಚೀನ ಅದ್ವೈತ ವೇದಾಂತ ಸನ್ಯಾಸ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದರು. ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ರಾಮಾನುಜನು ತನ್ನ ಗುರುಗಳ ವಿರುದ್ದ ನಿಂತು ಅವನು ಪರಿಪೂರ್ಣ ಅದ್ವೈತ ವೇದಾಂತವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿದ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ರಾಮಾನುಜರವರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು ಇವರ ತಂದೆ ಅಸುರಿ ಕೇಶವ ಸೊಮಯಾಜಿ ದೀಕ್ಷೀತರು. ತಾಯಿಯ ಹೆಸರು ಕಾಂತಿಮತಿ.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಭಾರತದ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆರ್
ವರ್ಗೊ:ಹಿಂದೂ ಸಿದ್ಧಾಂತ
ಬಿ. ಜಯಶ್ರೀ

## ರಂಗ ಕಲಾವಿದೆ ಬಿ.ಜಯಶ್ರೀ

**ಬಿ.ಜಯಶ್ರೀ** ವೃತ್ತಿರಂಗಭೂಮಿದ ಪುದರ್‌ಪೋಯಿ ಕಲಾವಿದೆ ಗುಬ್ಬಿ ವೀರಣ್ಣ ಮೇರೆನ ಪುಲ್ಲಿ. ರಂಗಭೂಮಿ ಬುಕ್ಕೊ ಚಲನಚಿತ್ರೊಲೆಡ್‌ ಕೆಲಸ ಮಲ್ತೊಂದು ಉಪ್ಪುನ ಹಿರಿಯ ಕಲಾವಿದೆರೆಡ್ ಒರ್ತಿ ಆದ್ ಉಲ್ಲೆರ್. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗಾಯಕೆರ್‌ಲಾ ಆದ್‌ ಉಲ್ಲೆರ್. ಮೇರ್ **೨೦೧೩ ನೇ ಸಾಲ್‌ದ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ**ನ್ ಪಡೆವೊಂದೆರ್.

## ಜೀವನ
ಮೇರ್‌ ಪುಟ್ಟ್‌ನೆ ಜೂನ್ ೯ ೧೯೫೦ ಬೆಂಗಳೂರುಡು. ಅಮ್ಮೆರ್ ಬಸವರಾಜ್, ಅಪ್ಪೆ ಜಿ.ವಿ.ಮಾಲತಮ್ಮ. ಜಯಶ್ರೀ ವೃತ್ತಿರಂಗಭೂಮಿಡ್ ಪುದರ್‌ ಪಡೆಯಿನ ಗುಬ್ಬಿ ವೀರಣ್ಣ ಮೇರೆನ ಪುಲ್ಲಿಲಾ ಅಂದ್. ಅರೆನ ನಾಲನೇ ವರ್ಸೊಡೇ ರಂಗಭೂಮಿಗ್ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ರಂಗಭೂಮಿದ ಅಭಿಯೊರ್ದು ಗಳಿಸಾಯಿನ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಮೇರೆನ್ ನಾಟಕೊಲೆನ ನಿರ್ದೇಶನೊಗು ಲೆತೊಂದು ಪೊಂಡು. ಮೆರ್ರ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧ W:National School of Drama|National School of Drama ರ್ದು ಪದವಿ ಪಡೆವೊಂದೆರ್. ರಂಗಭೂಮಿ ಬುಕ್ಕೊ ಚಲನಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಕೆಲಸ ಮಲ್ತೊಂದು ಉಪ್ಪುನ ಹಿರಿಯ ಕಲಾವಿದೆರೆಡ್ ಒರ್ತಿ ಆದ್ ಉಲ್ಲೆರ್. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗಾಯಕೆರ್‌ಲಾ ಆದ್ ಉಲ್ಲೆರ್. ಮೇರೆನ ಸಾಧನೆನ್ ಗುರುತಿಸದ್ ನಮ್ಮ ಸರ್ಕಾರ ಅರೆನ್ ೨೦೧೦ ಟ್ ರಾಜ್ಯಸಭೆತ್ತ ಸದಸ್ಯರಾದ್‌ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಇತ್ತೆರ್. ಮೇರ್ ರಂಗಾಯಣದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆರಾದ್ ಕೆಲಸ ಮಲ್ತ್‌ದೆರ್‌. ಮೇರ್ ೨೦೧೩ ನೇ ಸಾಲ್‍ದ **ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ**ನ್‍ಲಾ ಪಡೆವೊಂದೆರ್.

## ಸಾಧನೆ
ಕನ್ನಡ ರಂಗಭೂಮಿ ಬುಕ್ಕೊ ಚಲನಚಿತ್ರ ತೂಯಿನ ಅಪೂರ್ವ ಕಲಾವಿದೆರೆಡ್‌ ಬಿ. ಜಯಶ್ರೀ ಒರ್ತಿ. ರಂಗಭೂಮಿ, ಕಿರುತೆರೆ ಬುಕ್ಕೊ ಸಿನಿಮಾ ಮಾಧ್ಯಮೊಲೆಡ್ ಆರ್‌ ಅರೆನ ಛಾಪು ಮೂಡಿಸಯಿನ ಆರ್, ‘ಗುಬ್ಬಿ ವೀರಣ್ಣೆರೆನ ಪುಲ್ಲಿ’ ಪನ್ಪುನ ‘ವಿಶೇಷಣ’ರ್ದ್ ಅಂಚಿಗ್ ಅರೆನ ಸಾಧನೆರ್ದ್ ಗುರ್ತಿಸವೊಂದಿನಾರ್. ‘ರಂಗಾಯಣ’ದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆರಾದ್, ರಾಜ್ಯಸಭೆ ಸದಸ್ಯರಾದ್ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿನ ಜಯಶ್ರೀ ಅರೆನ ಅಪೂರ್ವ ಕಂಠಸಿರಿರ್ದ್‌ಲಾ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿನ್ ಪಡೆವೊಂದೆರ್.

### ರಂಗಭೂಮಿ
#### ಮೇರ್ ಅಭಿನಯ ಮಲ್ತ್‌ನ ಕೆಲವು ನಾಟಕೊಲು
ವಿದೇಶಿ ಸಂಸ್ಥೆದ ಅನುದಾನೊರ್ದು ನಿರ್ಮಿತಿ ಆಯಿನ ನಾಟಕ **ಲಕ್ಷಾಪತಿ ರಾಜನ ಕತೆ** ಬುಕ್ಕೊ ವಿದೇಶೊಡುಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನ ಆದ್ ಜನಮೆಚ್ಚುಗೆ ಗಳಿಸಾಯಿನ ನಾಟಕ **ಕಿನ್ನರಿ ಜೋಗಿರಾಟ**- ಮೇರೆನ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲುಲು. ಸ್ವೀಡನ್, ಕೈರೋ, ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ ರಂಗೋತ್ಸವೊಲೆಡ್‌ಲಾ ಭಾಗವಹಿಸದೆರ್. ಅಮೇರಿಕೊಡು **ಹೂವಿ** ನಾಟಕೊನು ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ತ್‌ದೆರ್.
* ನಾಗಮಂಡಲ.
* ತಾಯಿ (ನಿರ್ದೇಶಕೆ: ಪ್ರಸನ್ನ)

#### ಮೇರ್ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ತ್‌ನ ನಾಟಕೊಲು
# ಡೆತ್ ಆಫ್ ಎ ಸೇಲ್ಸ್‌ಮನ್
# ಕರಿಮಾಯಿ
# ಬ್ಯಾರಿಸ್ಟರ್
# ಲಕ್ಷಾಪತಿ ರಾಜನ ಕತೆ
# ಉರಿಯ ಉಯ್ಯಾಲೆ
# ವೈಶಾಖ
# ಯಕ್ಷನಗರಿ
# ನಹಿ ನಹಿ ರಕ್ಷತಿ
# ನೀಲಿ-ಕುದುರೆ
# ನಾಗಮಂಡಲ
# ಜಸ್ಮಾ ಓಡನ್
# ಅಗ್ನಿಪಥ ಚಿತ್ರಪಟ
# ಸಿರಿಸಂಪಿಗೆ

### ಸಿನಿಮಾದ ನಂಟ್
# ನಾಗಮಂಡಲ
# *ಗಳಿಗೆ*
# *ಭಾವ ಭಾಮೈದ*
# *ಕೌರವ*
# *ಜೇನಿನ ಹೊಳೆ*
# *ದುರ್ಗಿ*
# *ಇಷ್ಟಕಾಮ್ಯ* 
ಇಂಚಿತ್ತಿ

### ಗಾಯಕಿಯಾದ್
#* ಕಾರ್ ಕಾರ್, ಎಲ್ನೋಡಿ ಕಾರ್* - 'ನನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯ ಹುಡುಗಿ'
#*ಚಕ್ಕೋತ ಚಕ್ಕೋತ* - ಯಾರೇ ನೀನು ಚೆಲುವೆ
#*ಏನಾ ಏನಿದು ಎಂಥಾ ಬೆರಗಾ*
#*ಬರ್ತಾಳ್ ನೋಡು* - 'ದುರ್ಗಿ' 
# *ಬೆನ್ನ ಹಿಂದೆ ಬಂದೆ* - 'ಬಾವ ಬಾಮೈದ'
# *ಪಡುವಾಣ ದಿಬ್ಬದಾಗೆ* - 'ಸ್ಪರ್ಶ'
# *ಹಠ ಹಠ* - 'ಹಠವಾದಿ'
# *ಹೆಣ್ಣಿಂದ ನಾಕ ಹೆಣ್ಣಿಂದ ನರಕ* - 'ಕೌರವ'
# *ಹಾಲುಂಡು ಹೋಗೆ ನಾಗಮ್ಮ* - ' ನಾಗದೇವತೆ'
#*ರಂಗ ಗಣಪ* ಎಂಬ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿ

### ಕಿರುತೆರೆ ನಟಿಯಾದ್
ಈಟಿವಿ ಕನ್ನಡದ ಜನಪ್ರಿಯ ಧಾರಾವಾಹಿ ಪ್ರೀತಿ ಇಲ್ಲದ ಮೇಲೆ ದ ಅಜ್ಜಿ ಪಾತ್ರೊಡು ಪ್ರೇಕ್ಷಕೆರೆನ ಮನಸ್ಸ್‌ನ್ ಗೆಂದ್‍ದೆರ್.

## ಆತ್ಮಕಥೆ
ಜಯಶ್ರೀ ಅರೆನ ಆತ್ಮಕಥೆ "ಕಣ್ಣಾಮುಚ್ಚೆ ಕಾಡೇಗೂಡೇ". ಈ ಕೃತಿನ್ ನಿರೂಪಿಸಯಿನಾರ್‌ ಖ್ಯಾತ ಅಂಕಣ ಬರಹಗಾರ್ತಿ ಪ್ರೀತಿ ನಾಗರಾಜ್
ಮನೋಹರ ಗ್ರಂಥಮಾಲಾ, ಧಾರವಾಡದಾರ್ ಉಂದೆನ್‌ ಪ್ರಕಟಿಸದೆರ್.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು
# ಸಫ್ದಾರ್ ಹಷ್ಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
# ೨೦೧೩ ನೇ ಸಾಲಿನ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. 
# ಕೇಂದ್ರ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ,
# ಆರ್ಯಭಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ,
# ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ,
# ಬಿ. ವಿ.ಕಾರಂತ ಪುರಸ್ಕಾರ,
# ಸಂದೇಶ ಕಲಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ,
# ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ  
- ಈತೇ ಅತ್ತಂದೆ ಅನೇಕ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ಮೇರೆಗ್ ಸಂದ್‍ದ್ಂಡ್.

ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದೊ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾನಪದೊ 2026
ಜಯಂತಿ

**ಜಯಂತಿ** ಮೇರ್ (೧೯೪೫-೨೦೨೧) ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕ ನಟಿಕುಲೆಡ್ ಒರ್ತಿ. ಒಟ್ಟುಗು ಆಜಿ ಬಾಸೆದ ಸಿನೆಮೊಲೆಡ್ ಅಭಿನಯಿಸಯಿನ ಜಯಂತಿ ಕನ್ನಡೊಡು ೧೯೦ ಚಿತ್ರೊಲೆಲೆಡ್ ಅಭಿನಯಿಸ್‌ದೆರ್. ೧೯೬೮ಟ್ ತೆರೆಕ್ಕ್ ಬತ್ತ್‌ನ ವೈ.ಅರ್. ಸ್ವಾಮಿ ನಿರ್ದೇಶನದ **ಜೇನು ಗೂಡು** ಸಿನೆಮಾದ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರರಂಗ ಪ್ರವೇಶಿಸಿನ ಜಯಂತಿ ಮೇರೆನ ಮೂಲ ಪುದರ್ 'ಕಮಲ ಕುಮಾರಿ'. ಅಯಿಕ್ಕ್ ದುಂಬು **ಜಗದೇಕ ವೀರನ ಕಥೆ** ಚಿತ್ರೊಡು ಎಲ್ಯ ಪಾತ್ರೊಡು ಅಭಿನಯ ಮಲ್ತ್‌ದೆರ್. ನಿರ್ಮಾಪಕಿ ಬುಕ್ಕ ನಿರ್ದೇಶಕಿ ಆದ್ ಉಪ್ಪುನ ಮೇರ್ ೧೯೬೫ತ 'ಮಿಸ್ ಲೀಲಾವತಿ' ಚಿತ್ರದ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾದ್ ರಾಷ್ಟ್ರಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆವೊಂದೆರ್‌. 'ಎರಡು ಮುಖ'(೧೯೬೯), 'ಮನಸ್ಸಿನಂತೆ ಮಾಂಗಲ್ಯ'(೧೯೭೬),'ಧರ್ಮ ದಾರಿ ತಪ್ಪಿತು'(೧೯೮೧), 'ಮಸಣದ  ಹೂವು' (೧೯೮೫),'ಆನಂದ್'(೧೯೮೬) ಚಿತ್ರೊಲೆನ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾದ್ ಐನ್ ಸರ್ತಿ **ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ** ದೆಂತೊಂದೆರ್. **ಎಡಕಲ್ಲು ಗುಡ್ಡದ ಮೇಲೆ** ಚಿತ್ರೊಡು ಜಯಂತಿ ಮೇರ್‌ ವಿಶಿಷ್ಟ ಅಭಿನಯ ಕೊರ್ತೆರ್‌.

## ಜಯಂತಿ ಅಭಿನಯ ಮಲ್ತ್‌ನ ಕೆಲವು ಚಿತ್ರೊಲು
#### [[ಕನ್ನಡ ಪಾತೆರೊ|ಕನ್ನಡ]]

#### ತೆಲುಗು

#### ತಮಿಳು

#### ಮಲಯಾಳಂ

#### ಹಿಂದಿ

## ತೀರ್‌ನೆ
೭೬ ವರ್ಷ ಪ್ರಾಯದ ಜಯಂತಿ ಮೇರ್‌ ಅರೆನ ಬೆಂಗಳೂರುದ ಇಲ್ಲಲ್ ಸೋಮವಾರ, ೨೬ ಜುಲೈ ೨೦೨೧ ತಾನಿ ತೀರ್‌ದ್ ಪೋಯೆರ್. ಆರ್‌ ಒಂತೆ ದಿನಕುಲೆಡ್ ಉಸಾರ್ ಇಜ್ಜಂದೆ ಇತ್ತೆರ್.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

## ಹೆಚ್ಚಿಗೆದ ಮಾಹಿತಿಗಾದ್
* ಜಯಂತಿ ಸಂದರ್ಶನ;;ಎರಡು ಜಡೆ ಕಮಲಕುಮಾರಿ ಜಯಂತಿ ಆದ ಕತೆ;ಪ್ರಜಾವಾಣಿ;: 06 ಫೆಬ್ರವರಿ 2019

ವರ್ಗೊ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯೆರ್
ವರ್ಗೊ:ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ನಾಯಕಿನಕುಲು
ಮೆಕ್ಸಿಕೋ

ಸಂಯುಕ್ತ ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಅಥವಾ **ಮೆಕ್ಸಿಕೋ** (ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ನಲ್ಲಿ ಮೆಹಿಕೋ) ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಯು.ಎಸ್.ಎ, ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ಶಾಂತಸಾಗರ, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಕೊಲ್ಲಿ, ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ ಗ್ವಾಟೆಮಾಲಾ, ಬೆಲಿಝ್ ಮತ್ತು ಕೆರಿಬ್ಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರಗಳಿವೆ. ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ರಾಷ್ಟ್ರವು ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ನಗರವುಳ್ಳ ಜಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ೩೧ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಒಂದು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಒಕ್ಕೂಟ ಗಣರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮೆಕ್ಸಿಕೋದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿರುವ ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ನಗರವು ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಸುಮಾರು ೨೦ ಲಕ್ಷ ಚ.ಕಿ.ಮೀ. ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿರುವ ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಅಮೆರಿಕಾ ಖಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಆರನೆಯ ದೊಡ್ಡ ದೇಶ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ೧೩ ನೆಯದು. ೧೧ ಕೋಟಿ ಜನರುಳ್ಳ ಈ ರಾಷ್ಟ್ರವು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ೧೧ನೆಯ ಅತಿ ಜನಬಾಹುಳ್ಯವಿರುವದಾಗಿದ್ದು ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿಯೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪಾನಿಷ್ ಭಾಷಿಕರು ನೆಲೆಸಿರುವ ದೇಶವಾಗಿದೆ.ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಕೆರೆನ್ಸಿ ಹೊಂದಿರುವ ವಿಶ್ವದ ಏಕೈಕ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ. ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ಕರೆನ್ಸಿಯ ಹೆಸರು ಪಿಸೋ. ಮೆಕ್ಸಿಕೋದ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳೆಂದರೆ ಗ್ವಾದಲಹರ(Guadalajara), ನಿಯೋ ಲಿಯೋನ್(Neo León), ನಿಯೋ ಲಿಯೋನ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಮಾಂಟೆರರಿ, ಪ್ಯುಬ್ಲೋ(Puebla), ಟೊಲುಕ(Toluca), ತುಜಾನ(Tijuana). 
thumb
೧ ಅಮೇರಿಕನ್ ಡಾಲರ್ = ೧೮.೧೯ ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ಪಿಸೋ. 
೧ ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ಪಿಸೋ =೩.೬ ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ

## ಇತಿಹಾಸ
ಕೊಲಂಬಿಯಾ ಪೂರ್ವ ನಾಗರಿಕತೆ ಅಥವಾ ಮೆಸೋ ಅಮೇರಿಕನ್ ನಾಗರೀಕತೆಗಳಾದ ಒಲೆಮಿಕ್, ಟೊಟ್ಲೆಕ್, ಟಿಯೋಟಿಹುಕನ್, ಜಪೋಟಿಕ್, ಮಾಯನ್ ಮತ್ತು ಅಜ್ಟೆಕ್ ನಾಗರೀಕತೆಗಳ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಮೆಕ್ಸಿಕೋದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ೧೫೨೧ರಲ್ಲಿ ಸ್ಪಾನಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಮೆಕ್ಸಿಕೋವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಅದನ್ನು  ತಮ್ಮ ವಸಾಹಸುವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. ಮೆಕ್ಸಿಕೋ-ಟೆನೊಕ್ಟಿಲಾನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾದ ಈ ವಸಾಹುತನ್ನು ಸ್ಪೇನಿನಲ್ಲಿದ್ದ ವೈಸರಾಯನ ಮುಖಾಂತರ ಆಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ೧೮೨೧ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಮರದಲ್ಲಿ ಮೆಕ್ಸಿಕೋಗೆ ಸ್ವಾಯುತ್ತತೆ ದೊರಕಿತು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳು ಹಲವು ರಾಜಕೀಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತಗಳನ್ನು ಕಂಡವು. ೧೮೪೬ ರಿಂದ ೪೮ರವರೆಗೆ ನಡೆದ ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಅಮೇರಿಕನ್ ಯುದ್ದದಲ್ಲಿ ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಸೋತ ಕಾರಣ ಮೆಕ್ಸಿಕೋದ ಕೆಲವು ಉತ್ತರ ಭಾಗಗಳು ಅಮೇರಿಕಾದ ಪಾಲಾದವು. ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿನ ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಪಾಸ್ತ್ರಿ ಯುದ್ದ, ಫ್ರೆಂಚ್- ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ಯುದ್ದ, ಅಂತರ್ಯುದ್ದಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಆಡಳಿತಕ್ಕೂ ಒಳಪಟ್ಟಿತು. ೧೯೧೦ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿಯ ಪತನವಾಯಿತು. ೧೯೧೭ರಲ್ಲಿ  ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಸಂವಿಧಾನದ ರಚನೆಯಾಗುವುದರೊಂದಿಗೆ ಮೆಕ್ಸಿಕೋದ ಇಂದಿನ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ.

## ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ರಾಷ್ಟ್ರವು ಹೆಚ್ಚು  ಜಿ.ಡಿ.ಪಿ ಇರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ೧೫ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲೂ, ಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲಿನ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ೧೧ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲೂ ಇದೆ. ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕನ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಜೊತೆಗೆ ನಾಫ್ತಾ ( North American Free Trade Agreement (NAFTA)) ಎನ್ನುವ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ಸಲುವಾಗಿಯೇ ಮೆಕ್ಸಿಕೋದ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ. ೧೯೯೪ರಲ್ಲಿ ಒ.ಇ.ಸಿ.ಡಿ   Economic Co-operation and Development (OECD) ಒಕ್ಕೂಟ ಸೇರಿದ ಮೊದಲನೆಯ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ರಾಷ್ಟ್ರ ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಆಯಿತು.ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿನ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೆಕ್ಸಿಕೋಗೆ ಮಧ್ಯಮೋತ್ತಮ ಆದಾಯ ಹೊಂದಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

## ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ
ಯುನೆಸ್ಕೋದ ಸಂರಕ್ಷಿತ ತಾಣಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ತಾಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಮೇರಿಕನ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯ ಸ್ಥಾನ ಮೆಕ್ಸಿಕೋದ್ದಾಗಿದೆ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಇಂತಹ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಐದನೇ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ. ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಹೊಂದಿದೆ. ೨೦೧೬ರಲ್ಲಿ ೩.೫ ಕೋಟಿ ವಿದೇಶಿಯರ ಆಗಮನದೊಂದಿಗೆ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ವಿದೇಶೀಯರ ಆಗಮನ ಹೊಂದೋ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ೮ನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ.

## ಒಕ್ಕೂಟಗಳು
ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ, ವಿಶ್ವ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಕ್ಕೂಟ, ಜಿ-೫, ಜಿ-೮, ಜಿ-೨೦ ಒಕ್ಕೂಟಗಳ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ.

ವರ್ಗ:ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕ ಖಂಡದ ದೇಶಗಳು
ಜಾನಕಿ ಆದಿ ನಾಗಪ್ಪನ್

**ಜಾನಕಿ ಆದಿ ನಾಗಪ್ಪನ್** (ಜಾನಕಿ ತೆವರ್) ಸುಭಾಸ್ ಚಂದ್ರ ಭೋಸೆರೆನ ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಆರ್ಮಿ(INA)ದ ಪೊಂಜೊವು ಪಡೆ ಝಾನ್ಸಿ ರಾಣಿ ರೆಜಿಮೆಂಟ್‌ದ ರಡ್ಡನೇ ಕಮಾಂಡರ್ ಆದ್ ದೇಶಸೇವೆ ಮಲ್ತಿನಾರ್ ಬುಕ್ಕ ಮಲೇಶ್ಯನ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಸೊದ ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯೆರ್. ಉಂಬೆರ್ ಮಲೇಷ್ಯಾ ದೇಸೊದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟೊಡುಲಾ ಪಾಲ್ ದೆತೊಂದಿತ್ತೆರ್.

## ಪುಟ್ಟು ಬುಕ್ಕೊ ಬದ್ಕ್
ಜಾನಕಿ ೨೫ನೇ ತಾರೀಕ್, ಫೆಬ್ರುವರಿ ೧೯೨೫ದಾನಿ ಮಲೇಷ್ಯಾ ತಮಿಳ್ ಕುಟುಮೊಡು ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್. ಅಪಗದ ಕಾಲೊಡು ಏತೆ ಬಿರ್ದ್‌ದ ಕುಟುಮೊ ಆಂಡಲಾ ಪೊಂಜೊವುಲು ಕಟ್‌ಪಾಡ್‌ಡೆ ಇಪ್ಪೊಡಿತ್ಂಡ್, ಇಲ್ಲಡ್‍ದ್ ಪಿದಾಯಿ ಬರ್ರೆ ಇಜ್ಜಿತ್ಂಡ್. ಆಂಡಲಾ ಜಾನಕಿ ದೇಶಸೇವೆಗಾದ್ ಇಲ್ಲದ ಕಟ್‌ಪಾಡ್ ಮೀರ್‌ದ್ ಪಿದಯಿ ಬತ್ತೆರ್

## ಐಎನ್‌ಎ ಸೇರಿನಿ
೧೯೪೩ನೇ ಇಸವಿದ ಒಂಜಿ ದಿನ ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಆರ್ಮಿಗ್ ಜನ ಸೇರಾವರ ಬುಕ್ಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟೊಗು ಪಣವು ಸಂಪೊಲಿಪರಗಾದ್ ಸುಭಾಸ್ ಚಂದ್ರ ಭೋಸೆರ್ ಸಿಂಗಾಪುರಡ್ ಒಂಜಿ ಮಾಮಲ್ಲ ಸಭೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಸುಮಾರ್ ೫೦,೦೦೦ ಜನ ಸೇರ್ದಿತ್ತೆರ್. ಆ ಸಭೆಟ್ ಭೋಸೆರೆನ ಭಾಷಣ ಕೇಂಡಿನ ೧೬ ವರ್ಸ ಪ್ರಾಯೊದ ಪೊಣ್ಣು ಜಾನಕಿ, ಭಾರತೊದ ಸ್ವಾತಂತ್ರೊಗಾದ್ ಪೊರ್ಂಬಾಟ ಮಲ್ಪರ ಭೋಸೆರೆನ ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಆರ್ಮಿ ಸೇರರ ಮನಸ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಸುರುಕು ಜಾನಕಿನ ಇಲ್ಲದಕುಲು ಬುಕ್ಕ ಆರೆನ ಅಮ್ಮೆರ್ ಜಾನಕಿನ ನಿರ್ಧಾರೊಗು ಎದುರು ಉಂತಿಂಡಲಾ ಕಡೆಕ್ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಕೊರಿಯೆರ್. ಸಿಂಗಾಪುರದ ವಾಟರ್‌ಲೂ ಪೇಟೆಡ್ ಇತ್ತಿನ ಝಾನ್ಸಿ ರಾಣಿ ರೆಜಿಮೆಂಟ್‌ಡ್, ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಆದಿತ್ತಿನ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಸೆಹೆಗಲ್ ಉಂಬೆರೆನ ಅಡಿಟ್ ಜಾನಕಿ ಸೇರಿಯೆರ್.

## ಸೈನ್ಯೊಡು
ಸೈನ್ಯೊಡು ದಿನಾಲ ಕಠಿಣವಾಯಿನ ತರಬೇತಿ,ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ತರಬೇತಿಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆವೊಡಿತ್ಂಡ್. ಬಿರ್ದ್‌ದ ಕುಟುಮೊಡು ಬುಳೆದಿತ್ತಿನ ಜಾನಕಿಗ್ ಸುರು ಸುರುಟು ಸೈನ್ಯೊಡು ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪುನಗ ಕಷ್ಟ ಎನ್ನಿಂಡ್. ಆಂಡ, ಆರೆನ ಉತ್ಸಾಹ ಬುಕ್ಕ ದೇಸೊದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗಾದ್ ಮಲ್ಪುನ ಸೇವೆ ಉಂದು ಎನ್ನಿದ್ ನನಲಾ ಎಚ್ಚ ಉಲ್ಲಸೊಡು ಜಾನಕಿ ತರಬೇತಿಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆವರ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್.

## ಕಮಾಂಡರ್ ಆದ್
೧೯೪೪ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಜಾನಕಿ ನಾಗಪ್ಪನ್ ಝಾನ್ಸಿ ರಾಣಿ ರೆಜಿಮೆಂಟ್‌ದ ಕಮಾಂಡರ್ ಆಯೆರ್. ಉಂದೇ ಪೊರ್ತುಡು ಝಾನ್ಸಿ ರಾಣಿ ರೆಜಿಮೆಂಟ್‌ದ ಬರ್ಮಾ ತುಕಡಿ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಗು ಬತ್ಂಡ್. ಬುಕ್ಕ, ಬರ್ಮಾ ದೇಸೊಡು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪೊರ್ಂಬಾಟೊಡು ದುಂಬು ಇತ್ಂಡ್.

## ನಿವೃತ್ತ ಬದ್ಕ್
೨ನೇ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧ ಮುಗಿಬುಕ್ಕೊ, ಜಾನಕಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆ ಆದ್ ಬೇಲೆ ಬೆಂದೆರ್. ಮಲೇಷ್ಯಾಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕೆರೆಗ್ ರಾಜಕೀಯ ಬೆರಿಸಾಯ ಬೋಡು ಪಂಡ್ದ್ ಮಲೇಷ್ಯಾದ ರಾಜಕಾರಿಣಿ ಜಾನ್ ಥೀವಿನೊಟ್ಟುಗು ಸೇರ್‌ದ್ ೪ನೇ ತಾರೀಕ್ ಆಗಷ್ಟ್ ೧೯೪೬ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಮಲೇಶ್ಯನ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಸೊನ್ ಸ್ತಾಪಿಸಾವರ ಸಾಯ ಮಲ್ತೆರ್. ಬುಕ್ಕ ಮಲೇಷ್ಯಾ ಸಂಸತ್‌ದ ಮಿತ್ತ ಇಲ್(ಮೇಲ್ಮನೆ)ದ ಸದಸ್ಯೆ ಆಯೆರ್

## ಪ್ರಶಸ್ತಿ
ನಮ ದೇಸೊದ ೪ನೇ ಮಾಮಲ್ಲ ಬಿರ್ದ್ ಆಯಿನ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪುರಸ್ಕಾರೊನು ಜಾನಕಿ ನಾಗಪ್ಪೆರೆಗ್ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ೨೦೦೦ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಪ್ರದಾನ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.

## ತೀರಿನಿ
೯ನೇ ಮೇ ೨೦೧೪ನೇ ಇಸವಿಡ್ ನ್ಯುಮೋನಿಯ ಸೀಕ್‌ಡ್ದಾವರ ಜಾನಕಿ ನಾಗಪ್ಪನ್ ತೀರಿಯೆರ್.

## ಉಲ್ಲೆಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರೆರ್
ವಿಶ್ವ ಯೋಗ ದಿನ

**ವಿಶ್ವ ಯೋಗ ದಿನ** ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟೊಡು ಆಚರಿಸಾವುನ, ದೈಹಿಕ ಬುಕ್ಕ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯೊಗ್ ಸಂಬಂಧಿಸಾಯಿನ ಒಂಜಿ ಆಚರಣೆ.
ಪ್ರತೀ ವರ್ಸೊದ ಜೂನ್ ೨೧ನೇ ತಾರಿಕ್‌ದಾನಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯೋಗ ದಿನ ಆಚರಿಸಾವೊಡು ಪಂಡ್‍ದ್‍ ೨೦೧೪ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಸ್ಥೆ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.
ನಮ ದೇಸೊದ ಪ್ರಧಾನಿ ಆಯಿನ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ೨೦೧೪ನೇ ಇಸವಿಡ್ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆನ್ ಉದ್ದೇಶಿಸಾದ್ ಭಾಷಣ ಮಲ್ಪುನ ಪೊರ್ತುಗು, ಜೂನ್ ೨೧ನೇ ತಾರೀಕ್‍ದಾನಿ ಯೋಗ ದಿನೊನು ವಿಶ್ವ ಮಟ್ಟೊಡು ಆಚರಿಸಾವರ ಸಲಹೆ ಕೊರಿಯೆರ್.

ಮೊದಲ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯೋಗ ದಿನವನ್ನು ಹೊಸದಿಲ್ಲಿಯ ರಾಜಪಥ್‌ನಲ್ಲಿ ನೆಡೆಸಲು ಭಾರತ ಸರಕಾರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ರೂಪಿಸಿತ್ತು.

ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಯೋಗ ದಿನ ಆಚರಿಸಲು ಕರೆ ನೀಡಿದ ಬಳಿಕ, ಡಿಸೆಂಬರ್ 11, 2014 ರಂದು, ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಜೂನ್ 21 ರ ದಿನ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯೋಗ ದಿನವನ್ನಾಗಿ ಆಚರಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ದೃಢಪಡಿಸಿದರು. ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯೋಗ ದಿನದ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು. ಯೋಗ ದಿನವನ್ನು ಮೊದಲು 21 ಜೂನ್ 2015 ರಂದು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ವಿಶ್ವ ಯೋಗ ದಿನ ಎಂದು ಆಚರಿಸಲಾಯಿತು.

## ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರ
ಈ ದಿನ ಸುರುಕು ಮಸ್ತ್ ವಿಶ್ವ ನಾಯಕೆರೆರ್ದ್ ಸಹಕಾರ ತಿಕ್ಕ್‌ದ್ಂಡ್.
ನೇಪಾಳದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಸುಶಿಲ್ ಕೊಇರಾಲ ಮೇರ್ ಅರೆನ್ ಸಹಕಾರ ತೋರಿದ್ದಾರೆ. 
ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ, ಕೆನಡಾ, ಚೀನಾ ಸೇರಿ,  ೧೭೭ಕ್ಕೊ ಹೆಚ್ಚಿನ ದೇಶಗಳು ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗೆ ತಮ್ಮ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿವೆ.. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ೧೭೫ ದೇಶಗಳು ಈ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಪುರಸ್ಕರಿಸಿದವು..

## ಹಿಂದಿನ ಪ್ರಯತ್ನೊಲು
ವಿಶ್ವ ಸಂಸ್ಥೆದ ಘೋಷಣೆಗ್ ದುಂಬು, ಮಸ್ತ್‌ ಔಪಚಾರಿಕ ಬುಕ್ಕೊ ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಯೋಗ ಸಮೂಹೊಲು, ಶಿಕ್ಷಕೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಉತ್ಸಾಹಿಲು ವಿಶ್ವ ಯೋಗದಿನೊನು ಜೂನ್ ೨೧ ಅತ್ತಂದೆ ಬೇತೆ ದಿನೊಕುಲೆಡ್ ಆಚರಿಸೊಂದು ಇತ್ತೆರ್.
.
ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೧ರಲ್ಲಿ, ಯೋಗಗುರು ಶ್ರೀ ರವಿಶಂಕರರವರು ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಯೋಗ ಶಿಕ್ಷಕರು ಪೊರ್ಚುಗೀಸ್ ಯೋಗ ಮಹಾಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಸ್ಥೆ ಗೆ ವಿಶ್ವ ಯೋಗದಿನ ಅಚರಣೆ ಘೋಷಿಸುವಂತೆ ಕರೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು.

## ಉಂದೆನ ಗಮನಿಸಲೆ
* ಸೂರ್ಯ ನಮಸ್ಕಾರ
* ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ
* ವ್ಯಾಯಾಮ
* ಆರೋಗ್ಯ

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ವಿಶ್ವ ಯೋಗ ದಿನ ಏಕೆ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.! ವಿಶ್ವ ಯೋಗ ದಿನ ಯಾವಾಗ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು

ವರ್ಗ:ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಿನಾಚರಣೆಲು
ಟಿ.ಜಿ.ಮುಡೂರು

**ಟಿ.ಜಿ.ಮುಡೂರು** *ತಮ್ಮಯ್ಯ ಗೌಡ ಮುಡೂರು* ಇಂಬೆರ್ ಕರಾವಳಿದ ಹಿರಿಯ ಬರಹಗಾರೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಸಾಹಿತಿ. ಸುಳ್ಯ ತಾಲೂಕು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್‍ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್ ಆದಿತ್ತೆರ್. ಇಂಬೆರೆಗ್ ನೇ ಇಸವಿಡ್ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಿಕ್‍ದ್‍ಂಡ್.

## ಪುಟ್ಟು
ಟಿ.ಜಿ.ಮುಡೂರು ಪುಟ್ಟಿನ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆತ ಅಡೂರುದಲ್ಪ ಇಪ್ಪುನ ಮುಡೂರುಡು. ೧೯೨೭ನೇ ಇಸವಿ ನವಂಬರ್ ೨೪ನೇ ತಾರೀಕ್‍ದಾನಿ. ಸುಬ್ಬಪ್ಪಗೌಡ ಬುಕ್ಕ ಬಾಲಕ್ಕ ದಂಪತಿಲೆನ ನಾಲನೇ ಮಗೆ.

## ವೃತ್ತಿ
೧೯೪೬ಟ್ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆದ ಶಿಕ್ಷಕೆರಾದ್ ನೇಮಕ ಆಯೆರ್. ಕಲ್ಮಡ್ಕ-ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ, ಅಜ್ಜಾವರದ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಲೆಡ್ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ, ಪೂಂಜಾಲಕಟ್ಟೆ,  ಪಂಜ ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ವಿದ್ಯಾಲಯಡ್ ಶಿಕ್ಷಕೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಾಲ್ತೆರ್.

## ಪಡೆಯಿನ ಸಮ್ಮಾನೊ
ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತುದ ಸುಳ್ಯ ತಾಲೂಕುದ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಆದ್ ೨೫ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ವರ್ಷ ಸೇವೆ ಸಂದಾಯೆರ್. ಅತ್ತಂದೆ, ಸುಳ್ಯ ತಾಲೂಕು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತುದ ಗುರ್ಕಾರೆ ಆದ್ ೮ ವರ್ಷ ಸೇವೆ ಸಂದಾಯೆರ್. ಸುಳ್ಯದ ಅರಂತೋಡುಡ್ ನಡತ್ತಿನ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ ಗುರ್ಕಾರೆ ಆದ್ ಆಯ್ಕೆ ಆದಿತ್ತೆರ್.

## ಮಾನಾದಿಗೆ
* ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
* ಅರೆಬಾಸೆ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.

## ಕೃತಿಕುಲು
### ಕವನ ಸಂಕಲನೊಲು
* ಕಾಡ ಮಲ್ಲಿಗೆ
* ಹೊಸತು ಕಟ್ಟು.
* ಕುಡಿಮಿಂಚು
* ಪ್ರಗತಿಗೆ ಕರೆ
* ಬೆಳ್ಳಿಬೆಳಕು

### ಕಾದಂಬರಿಲು
* ಅಬ್ಬಿಯ ಮಡಿಲು
* ಕಣ್ ಕನಸು ತೆರೆದಾಗ

### ಗದ್ಯಾನುವಾದ
* ಜೀವದಯಾಷ್ಟಮಿ

### ಲೇಖನೊಲು
* ಧಾರಾ ಪಯಸ್ವಿನಿ

### ಜಾನಪದ ರೂಪಕೊಲು
* ಹೊಸಕೆರೆಯ ಹೊನ್ನಮ್ಮ

### ನಾಟಕೊಲು
* ಶಿವಕುಮಾರಿ
* ಕೇರಳಕುಮಾರಿ
* ಸಖು
* ಅಚ್ಚರಿಯ ಅರಳೆಯ
* ಮಧ್ಯಮಾ
* ಇನ್ಸೂರಳಿಯ

#### ತುಳು ನಾಟಕ
* ಜೋಕುಳೆ ಬುದ್ಧಿ.

#### ಬಾನುಲಿ ರೂಪಕೊಲು
* ಹುತ್ತದಲ್ಲಿ ಹೂ
* ದಯೆಯ ದಾಂಗುಡಿ
* ಅಮರ ಕಲ್ಯಾಣ ಕ್ರಾಂತಿ

#### ಛಂದೊ ನಾಟಕೊಲು
* ಮಕುಡೋರು ಭಂಗ
* ಸಾವೋಲಿದ ಸಾವಿತ್ರಿ

#### ಗೀತಾ ರೂಪಕೊಲು
* ಗುರುವನಗುಡಿ
* ಸೊನ್ನೆಯಿಂದ ಸೊನ್ನೆಗೆ
* ಹೃದಯ ರೂಪಕ

### ಖಂಡ ಕಾವ್ಯ
* ಸಿಡಿಲಮರಿ ಅಶ್ವಥಾಮನ್
* ಮೋಹನ ಮುರಲಿ

### ಯಕ್ಷಗಾನ
* ಪ್ರಥಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಮರ
#### ತುಳು ಯಕ್ಷಗಾನ ಕೃತಿ
* ಕೊಟಿ ಚೆನ್ನಯ್ಯ

### ಸಂಪಾದಿತ ಕೃತಿ
* ಸ್ಪಂದನ
* ಸ್ವರ್ಣಶಾರದೆ
* ರಜತ ರಶ್ಮಿ
* ಅಮೃತವಾಹಿನಿ

### ಅರೆಗನ್ನಡ ಕೃತಿ
* ಬೊಲ್ಪಾಕನ ಮುಕ್ತ್

### ಹವಿಗನ್ನಡ ಕೃತಿ
* ಒಪ್ಪಕುಂಞಿ

## ತೀರಿನಿ
೯೫ ವರ್ಷ ಪ್ರಾಯ ಆದಿತ್ತಿನ ಮೂಡೂರೆರ್ ವಯೋಸಹಜವಾಯಿನ ಅನಾರೋಗ್ಯಡ್ದಾವರ ೨೦೨೨ನೇ ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೧ ಗುರುವಾರ ತೀರಿಯೆರ್. ಅನಾರೋಗ್ಯಡ್‍ದಾವರ ೨೦ನೇ ಎಪ್ರಿಲ್‍ಡ್  
ಪುತ್ತೂರ್‌ದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗ್ ಆರೆನ್ ಸೇರಾದಿತ್ತೆರ್.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಅರೆಬಾಸೆ
ವರ್ಗೊ:ಲೇಖಕೆರ್
ತೂಟೆದಾರ

**ತೂಟೆ ದಾರ**

ತೂಟೆದಾರ ಕಟೀಲ್ದ ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾಪರಮೆಶ್ವರೀ ದೇವಿಗ್ ಸಂದಾವುನ ಒಂಜಿ ಪರಕೆ, ಅತ್ತಂದೆ ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಯಿನ ಒಂಜಿ ನಮುನೆದ ಗೊಬ್ಬು. ಉಂದೆನ್ ಕಟೀಲ್ ತೇರ್‌ದ ಕಡೆತಾನಿ ಗೊಬ್ಬುವೆರ್. ರಡ್ಡ್ ಮಾಗಣೆ ಗ್ರಾಮೊಗು ಸೇರ್ದಿನ ಅತ್ತೂರು ಬುಕ್ಕೊ ಕೊಡತ್ತೂರುದ ಜನಕುಲೆನ ನಡುಟು ನಡಪುನ ಅಗ್ನಿ ಗೊಬ್ಬು ತೂಟೆದಾರ ಸೇವೆ, ಸಾವಿರಾರ್ ಜನೊಕ್ಲೆನ್ ಅಚ್ಚರಿ ಮಲ್ಪುಂಡು.

## ಗೊಬ್ಬುದ ಪೊರ್ತು
ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಕಟೀಲು ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ತೇರ್ ಮುಗಿ ಬುಕ್ಕೊ ಪುಲ್ಯ ಕಾಂಡೆ ದೇವಿನ ಅವಭೃತ ಸ್ನಾನ ನಡಪುಂಡು. ಅವಭೃತ ಸ್ನಾನ ಅಯಿಬುಕ್ಕೊ ಈ ತೂಟೆದಾರ ಗೊಬ್ಬುವೆರ್.
ಸುರುಕಾದ್ ಅಜಾರುದಲ್ಪ ನಂದಿನಿ ತುದೆಟ್ ಜಲಕ ಉತ್ಸವ ಸುರು ಆಪುಂಡು, ಬುಕ್ಕೊ ರಕ್ತೇಶ್ವರಿ ಗುಡ್ಡೆಡ್ ಅತ್ತೂರು-ಕೊಡೆತ್ತೂರುದ ಊರುದಕುಲು ಮಲ್ಪುನ ತೂಟೆದಾರ ನಡಪುಂಡು. ಅವೆರ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಕಣ್ಣ ಸ್ನಾನ, ಪ್ರಸಾದ ವಿತರಣೆ ನಡಪುಂಡು.

## ಪಾಲ್ ದೆತೊಂಬುನಕುಲು
ತೂಟೆದಾರ ತಾರೆತ ಮಡಲ್‌‍ನ್ ಸೂಟೆ ಮಾನ್ತ್‌ತ್,  ಅಯಿಕ್ ತೂ ಕೊರ್ದು ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕುಗು ದಕ್ಕ್‌ದ್ ಮಲ್ಪುನ ಹರಕೆ ಸೇವೆ. ಒಂಜಿ ಕಡೆಟ್ ಅತ್ತೂರುದಕುಲು ಬುಕ್ಕೊ ಒಂಜಿ ಕಡೆ ಕೊಡೆತ್ತೂರುದಕುಲು ಉಪ್ಪುವೆರ್ ಪರಕೆ ಸಂದಾಯ ಮಲ್ಪುನ ಅವಕಾಶ ಕಟೀಲ್‌ದ ಕೈತಲ್ ಉಪ್ಪುನ ಅತ್ತೂರು ಬುಕ್ಕೊ ಕೊಡತ್ತೂರು ಗ್ರಾಮದ ಜನಕುಲೆಗ್ ಮಾತ್ರ. ಬೇತೆ ಊರುದಕುಲೆಗ್ ಈ ಗೊಬ್ಬು ಅತ್ಂಡ ಪರಕೆಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೆರ ಅವಕಾಸೊ ಇಜ್ಜಿ.

## ಗೊಬ್ಬುನ ಕ್ರಮ
ವರ್ಷಂಪ್ರತಿ, ಕಟೀಲ್ ಜಾತ್ರೆ. ಜಾತ್ರೆ ಎಣ್ಮ ದಿನ ನಡಪುಂಡು. ಪರಕೆ ಸಂದಾವುನ ರಡ್ಡ್ ಗ್ರಾಮೊದ ಗ್ರಾಮಸ್ತೆರ್ ಈ ಎಣ್ಮ ದಿನ ಉಪಾಸ ಕುಲ್ಲುವೆರ್. ಅತ್ತಂದೆ, ಆತ್ ದಿನ ಮಧು, ಮಾಸ ಸೇವನೆ ಬುಕ್ಕೊ ದುರಭ್ಯಾಸೊಲೆನ್ ಬುಡ್ದು ಸಸ್ಯಾಹಾರದ ಒಣಸ್ ಮಾತ್ರ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ತೇರ್‌ದ ಕಡೆತಾನಿ, ಕಟೀಲ್ದಪ್ಪೆನ ಅವಭೃತ ಮುಗಿಪೆಟ್‌ಗ್ ತೂಟೆದಾರದ ಪರಕೆ ಪಂಡಿನ ಭಕ್ತೆರ್ಲಾ ಮೀಪೆರ್. ಐಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಕುಂಕುಮ ಪ್ರಸಾದ ವಿತರಿಸಾವೆರ್. ವಿತರಣೆ ಆಯಿನ ಕುಂಕುಮ ಪ್ರಸಾದೊನು ರಡ್ ಗ್ರಾಮದ ಭಕ್ತೆರ್ ಅಕಲ್ನ ಮೈ ಕೈಕ್ ಪೂಜೊನುಂಬೆರ್. ಪರಕೆ ಪಂಡಿನಕುಲು ತಾರೆದ ಮಡಲ್‌ದ ತೂಟೆನ್ ಅಕ್‍ಲಕ್‌ಲೆನ ಇಲ್ಲಡ್ ತಯಾರಿಸಾದ್ ಪತೊಂದು ಬರ್ಪೆರ್. ಲುಂಗಿ ಅತ್‌ಡ, ಮುಂಡು ತುತ್ತಿನ ರಡ್ ಗ್ರಾಮದ ಗ್ರಾಮಸ್ತೆರ್ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕೈತಲ್‌ದ ಗುಡ್ಡೆಡ್ ಸೇರ್ದ್ ಎದುರುಬದುರಾದ್ ಉಂತುವೆರ್. ವರ ಸೂಚನೆ ಸಿಕ್ಕಿಬುಕ್ಕೊ, ಒಂಜಿ ಬರಿಟ್ ಉಂತುದಿನಕುಲು ನನೊಂಜಿ ಬರಿಟ್ ಉಂತುದಿನಕಲ್ನ ಮಿತ್ ತೂಟೆನ್ ಅಡಕೊಂಬೆರ್. ಈ ಗೊಬ್ಬು ಸುಮಾರ್ ಪೊರ್ತು ನಡಪುಂಡು. ಈ ಗೊಬ್ಬುಡು, ಎದುರುಬದುರು ಉಂತಿನಕುಲೆಡ್ ಏರ್ ಮೂಜಿ ಸರ್ತಿ ಪಿರ ಜಾರುವೆರಾ ಅಕುಲು ಸೋತಿಲೆಕ್ಕ. ಕೆಲವು ಸರ್ತಿ ಗೊಬ್ಬುನಗ ನಡುಟು ಲಡಾಯಿ ಆಪುನ ಸಾಧ್ಯತೆಲಾ ಉಂಡು. ದಾಯೆಗ್ ಪನ್ನಗ ತೂಟೆ ಅಡಕುನಕುಲು ಈ ಗೊಬ್ಬುಡು ಗೆಂದೊಡು ಪಂಡ್‌ದ್ ಮಸ್ತ್ ಕೋಪ, ಬೆಚ್ಚಡೇ ಅಡಕುವೆರ್. ಅಪಗ ಗ್ರಾಮದ ಹಿರಿಯಕುಲು ಬತ್‌ದ್, ಪರಿಸ್ಥಿತಿನ್ ನಿಯಂತ್ರಿಸಾವೆರ್. ದೇವಸ್ತಾನೊದ ಕೈತಲ್‌ದ ಗುಡ್ಡೆಡ್ ಸುರುತ ಸುತ್ತು ಗೊಬ್ಬುವೆರ್. ರಡ್ಡನೇ ಸುತ್ತುದ ಗೊಬ್ಬುನು ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಎದುರುದ ಜಾಗೆಡ್ ಗೊಬ್ಬುವೆರ್.

## ಪುರಾಣ- ಇತಿಹಾಸ
ಈ ಗೊಬ್ಬುದ ಬಗ್ಗೆ ಒವ್ವೇ ಪುರಾಣೊಡ್ ಮಾಹಿತಿ ಇಜ್ಜಿ ಅಂಡ, ಮಸ್ತ್ ದುಂಬುದ ಕಾಲೊಡು, ದುಷ್ಟ ಶಕ್ತಿಲೆನ್ ಸಂಹಾರ ಮಲ್ತಿನ ದೇವಿನ್ ಸಮಾಧಾನ ಮಲ್ಪರ, ಬುಕ್ಕೊ ದೇವಿನ ಕುಸಿಗಾದ್ ಈ ತೂಟೆದಾರ ಗೊಬ್ಬುದಿತ್ತೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ಕಥೆ ಉಂಡು.

## ತೂಟೆದಾರೊದ ಮುಕ್ತಾಯ
ಅತ್ತೂರು, ಕೊಡೆತ್ತೂರು ರಡ್ಡ್ ಊರುದ ಜನೊಕುಲು ಎದುರು ಎದುರು ಉಂತುದು ಜ್ವಾಲೆದ ದೀಪೊಲೆನ್ ಒರಿಯನ ಮಿತ್ತ್ ದಕ್ಕ್ವೆರ್. ಆಂಡಲಾ, ಇತಿಹಾಸೊಡು ಇತ್ತೆ ಮುಟ್ಟ ಈ ಅಗ್ನಿಶಾಮಕೊಡು ಏರೆಗ್ಲಾ ಗಾಯ ಆಯಿಜಿ. ಕನಿಷ್ಠ ಬಟ್ಟೆಲೆಗ್ ಬೆಂಕಿ ಬರ್ಪುಜಿ. ದೇವೆರೆನ ಅವಭೃತೊದ ಪಿರವು ಜಾತ್ರೆದ ಪೊರ್ತುಡು ಮಾತ್ರ ನಡಪುನ ಈ ಹರಕ ರೂಪೊದ ಯುದ್ಧೊಡು ಪಾಲ್ ಪಡೆಯಿನ ರಡ್ಡ್ ತಂಡೊಲೆಗ್ಲಾ ಪ್ರಸಾದ್ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಭಕ್ತೆರ್ ದೇವಿನ ಕೇಸರಿನ್ ತನ್ಕುಲೆನ ಚರ್ಮದ ಮಿತ್ತ್ ಪೂಜುವೆರ್. ಅಡೆಗ್ ಈ ತೂಟೆದಾರದ ಪರಕೆ ಮುಗಿಯುಂಡು.

## ಉಂದೆನ್‌ಲಾ ತೂಲೆ
* ಕಟೀಲು ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡ್ದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ವರ್ಗೊ:ನಲಿಕೆಲು
ವರ್ಗೊ:ತುಳುವೆರೆ ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲು
ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡ ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ವರ್ಗೊ:ತುಳುವೆರೆ ಆಚರಣೆ
ಮರುವಾಯಿ ಪುಂಡಿ

**ಮರುವಾಯಿ ಪುಂಡಿ**(ಮರ್ವಾಯಿ ಪುಂಡಿ) ಉಂದು ತುಳುವೆರೆ ತೆನಸ್. ತುಳುನಾಡ್‌ಡ್ ಉಂದು ಪುದರ್ ಪಡೆಯಿನ ತೆನಸ್. ಉಂದೆನ್ ಅರಿತ್ತ ಪುಂಡಿ ಬುಕ್ಕೊ ಮರ್ವಾಯಿದ ಗಸಿ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕಾಂಡೆ ಚಾತ್ತ ಬಾಯಿಗ್ ಉಂದೆನ್ ತುಳುನಾಡೋರ್ಮೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಈ ತೆನಸ್ ಉಷ್ಣ ಜಾಸ್ತಿ, ದಾಯೆ ಪಂಡ ಉಂದೆಟ್ಟ್ ಮರುವಾಯಿ ಬಾರೀ ಉಷ್ಣ.

## ಬೋಡಾಯಿನ ಸಾಮಾಗ್ರಿಲು
* ಉರ್ಪೆಲ್ ಅರಿ - ೨ ಕಪ್.
* ಬೊಲಂತೆ ಅರಿ - ೨ ಕಪ್.
* ರುಚಿಗ್ ಬೊಡಾಯ್ನಾತ್ ಉಪ್ಪು.
* ಮಂಜೊಲು - ೧ ಚಮ್ಚ.
* (ಒಗ್ಗರಣೆಗ್) ತಾರೆದ ಎಣ್ಣೆ.
* ನೀರುಳ್ಳಿ - ೩.
* ರುಚಿಗ್ ಬೊಡಾಯ್ನಾತ್ ಪುಳಿ.
* ಉರ್ದು - ಕಾಲ್ ಚಮ್ಚ
* ಜೀರಿಗೆ.
* ದಾಸಿಮಿ.
* ಬೇವಿರೆ.
* ಕೆಂಪು ಮುಂಚಿ.
* ತಾರಾಯಿದ ಪೂ - ೨ ಕಪ್.
* ಸಂಬರ.

## ಮಲ್ಪುನ ವಿದಾನೊ
### ಅರಿತ್ತ ಪುಂಡಿ
ಅರಿತ್ತ ಪುಂಡಿ ಮಲ್ಪೊಡಾಂಡ ಸುರುಕು ಉರ್ಪೆಲ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೊಲಂತೆ ಅರಿನ್ ದುಂಬುನಾನಿ ಇಜಿಂಡ ನಾಲ್ ರ್ದ್ ಐನ್ ಗಂಟೆ ಮುಟ್ಟ ನೀರ್ ಡ್ ಪಾರ್ದ್ ಬೊದುಲ್ಪಾವೊಡು. ಬುಕ್ಕೊ ಅವ್ವೇ ಅರಿಕ್ಕ್ ರುಚಿಗ್ ಬೋಡಾಯ್ನಾತ್ ಉಪ್ಪು ಬೆರಸ್ ದ್ ಚೂರು ನೀರ್ ಪಾರ್ದ್ ಸನ್ನ ಕಡೆವೊಡು. ಬಂದ ನ್ ಬಾಣಲೆ ಡ್ ಪಾರ್ದ್ ಚೂರು ಪೊರ್ತು ಬಂದನ್ ಬೆಚ್ಚ ಮಲ್ಪೊಡು. ಬೆಚ್ಚ ಆಯ್ ಲೆಕ ಬಂದ ಗಟ್ಟಿ ಆಪುಂಡು. ಅವೆನ್ ಜಾಸ್ತಿ ಗಟ್ಟಿ ಆವರೆ ಬುಡಂದೆ ಚೂರು ಚಪ್ಪೆ ಆಯಿಲೆಕನೇ ಅವೆತ್ತ ಉಂಡೆ ಮಲ್ಪರೆ ಸುರು ಮಲ್ಪೊಡು. ರೌಂಡಾದ್ ಮಲ್ತಿನ ಉಂಡೆಗ್ ಪುಂಡಿ ಪಂಡ್ ದ್ ಪನ್ಪೆರ್.  ಕೈಕ್ ಬಂದ ಅಂಟರೆ ಬಲ್ಲಿ ಪಂಡ್ ದ್ ಪುಂಡಿ ಮಲ್ಪುನ ಸಮಯೊಡು ಅಂಗೈಕ್ಕ್ ನೀರ್ ದ ಪಸೆ ಮುಟ್ಟಾವೆರ್.
ಅವೆರ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಪುಂಡಿನ್ ತೊಂದುರುಡು(ಇಡ್ಲಿ ಮಲ್ಪುನ ಬಾಜನಡ್) ಬೈಪಾವೊಡು.

### ಮರ್ವಾಯಿ ಗಸಿ
ಪೆರೆದಿನ ತಾರಾಯಿದ ಪೂ, ದಾಸಿಮಿ, ಜೀರ್ದರಿ, ಸಂಬರ, ಕೆಂಪು ಮುಂಚಿ, ಕಾಲ್ ಚಮ್ಚ ಮಂಜೊಲ್, ಬೇವಿರೆ, ಚೂರು ಉರ್ದು ಪಾರ್ದ್ ಮಾತೆನ್ಲಾ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಪೊತ್ತುದು ನೀರ್ ಪಾರ್ದ್ ಸಾರ್ ಗ್ ಕಡೆಪಿಲೆಕ ಕಡೆವೊಡು. ಅರೆಪ್ಪು ಸನ್ನ ಆದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಒಗ್ಗರಣೆ ದೀದ್ ಅರೆಪ್ಪುನು ಕೊದಿಪಾದ್ ಅವೆಕ್ಕ್ ಮರ್ವಾಯಿ (ಮರ್ವಾಯಿನ್ ಅರೆಪ್ಪುಗ್ ಪಾಡೊಡ್ ದುಂಬು ಮರ್ವಾಯಿಗ್ ೨ ಚಮ್ಚ ಮಂಜೊಲ್ ಪಾರ್ದ್ ಕೊದಿಪಾವೊಡು, ಮರ್ವಾಯಿನ್ ಶುಚಿ ಮಲ್ಪುನ ಉದ್ದೇಶೊಡು ಇಂಚ ಮಲ್ಪುವೆರ್)ಪಾರ್ದ್ ಅವ್ ಬೈಯೊಂದು ಬತ್ತಿ ಲೆಕ್ ಬೈಪಾದಿನ ಪುಂಡಿನ್ ಗಸಿಕ್ಕ್ ಬೆರೆಸೊಡು.

## ಬೇತೆ ಬಾಸೆಡ್ ಮರ್ವಾಯಿ ಪುಂಡಿ
* ಕೊಂಕಣಿ - ಕುಬೆ ಮಟ್ಲಿನ್.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತೆನಸ್
ಬನ್ಸ್

**ಕುಡ್ಲದ ಬನ್ಸ್** ಪರ್ಂದ್‌‌ನ್ ಗಲಸ್‌ದ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉಂದು ತೂವರೆ ಪೂರಿದಂಚನೆ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಉಂದು ತಿನರೆ ಚೀಪೆ ಬುಕ್ಕೊ ಮೆತ್ತನೆ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಉಂದೆನ್ ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಕುಡ್ಲ, ಉಡುಪಿಡ್ ಬಯ್ಯ ಚಾತ ಒಟ್ಟುಗು ಮಾತ್ರ ಅತ್ತಂದೆ ಕಾಂಡೆಲ ತಿನ್ಪೆರ್. ಉಂದೆಕ್ಕ್ ಪರ್ಂದ್‌ದ ಪೂರಿ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ಲಾ ಉಂಡು. ಚೀಪೆ ಇತ್ತಿನೈರ್ದಾವರ ಬನ್ಸ್‌ನ್ ಅಂಚನೇ ತಿನೊಲಿ ಇಜ್ಜಾಂಡ ಚಟ್ನಿ/ಸಾಂಬಾರ್ ಪಾಡ್‌ದ್‌ಲಾ ತಿನೊಲಿ.

## ಕುಡ್ಲದ ಬನ್ಸ್‌ದ ಇತಿಹಾಸೊ
ಕುಡ್ಲದ ಬನ್ಸ್‌ದ ಮೂಲಸ್ಥಾನ ಉಡುಪಿ, ಪಂಡ್ಂಡ ಈ ತಿಂಡಿನ್ ಸುರು ಮಲ್ತ್‌ದ್‌ನಿ ಉಡುಪಿದ ಮಠೊಟ್ಟ್. ಸುಮಾರ್ ವರ್ಷೊರ್ದ್ ದುಂಬು ಉಡುಪಿದ ಮಠೊತ್ತ ಅಡುಗೆ ಭಟ್ರೆನಕುಲು ಈ ತಿಂಡಿನ್ ಮಲ್ಪರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಅವ್ ಎಂಚ ಪನ್ನಗ ಅಕ್ಲೆಡ ಅಪಗ ಪರ್ಂದ್ ಅಟಿಲ್‍ಗ್ ಬೋಡಿತ್ತ್ ನೈರ್ದ್ಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಇತ್ತ್ಂಡ್ಗೆ. ಅಂಚ ಇತ್ತಿನೈರ್ದಾವರ ದೇವೆರೆಗ್ ಪೂಜೆ ಕಟ್ಟಾದ್ ಅರ್ಪಣೆ ಮಲ್ದಿನ ಪರ್ಂದ್‍ದಿನ ಪರ್ಂದುಲು ಹಾಲಾವರೆ ಬಲ್ಲಿ ಪನ್ಪಿನ ಕಾರಣೊಗು ಪರ್ಂದ್‍ನ್ ಹಿಟ್ಟ್ ದೊಟ್ಟುಗೆ ಕಲತ್ತ್‌ದ್ ಅವೆನ್ ಎಣ್ಣೆಡ್ ಕೈತ್‍ದ್ ಪ್ರಸಾದೊದ ರೂಪೊಡು ಬತ್ತಿನ ಭಕ್ತೆರೆಗ್ ಪಟ್ಟೊಂದಿತ್ತೆರ್‍ಗೆ. ಅವ್ವೇ ತಿಂಡಿಗ್ ಬನ್ಸ್ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ದೀಯೆರ್. ಜನಕ್ಲೆಗ್ ಉಂದು ಮಸ್ತ್ ಇಷ್ಟ ಆದ್ ಉಡುಪಿ ಅತ್ತಂದೆ ಇತ್ತೆ ತುಳುನಾಡ್ ದ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆ ಡ್ ಈ ಬನ್ಸ್ ತಿನರೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು.

## ಬೋಡಾಯ್ನ ಸಾಮಾನುಲು
* ಮೈದಾ ಪೊಡಿ – ೩ ಬೊಗೊಣಿ.
* ಸಕ್ಕರೆ – ಅರ್ಧ ಬೊಗೊಣಿ.
* ಕೊಜಪು – ಅರ್ಧ ಬೊಗೊಣಿ.
* ಸೋಡದ ಪೊಡಿ – ಒಂಜಿ ಚಿಟಿಕೆ. 
* ಪರ್ಂದ್ – ೨
* ಜೀರ್ದರಿ – ಅರ್ಧ ಚಮ್ಚ.
* ಎಣ್ಣೆ –ಕಾಯ್ಪ್‌ಯರೆ.
* ಉಪ್ಪು- ರುಚಿಗ್ ಬೋಡಾಯ್ನಾತ್.

## ಮಲ್ಪುನ ವಿದಾನೊ
ಸುರುಕು ಒಂಜಿ ಬಾಜನೊಡು ಪರ್ಂದ್ ನ್ ತುಂಡು ಮಲ್ತ್ ದ್ ಅವೆಕ್ಕ್ ಸಕ್ಕರೆ(ಚೀಪೆಗ್ ಬೋಡಾಯ್ನಾತ್), ರುಚಿಗ್ ಉಪ್ಪು, ಚೂರು ಸೋಡದ ಪೊಡಿ, ೨ ಚಮ್ಚ ಕೊಜಪು, ಜೀರ್ದರಿ ಪಾರ್ದ್ ಮೊರೆಪ್ಪೊಡು(ಪರ್ಂದ್ ನ್ ಸಮ ಮೊರೆಪ್ಪೊಡು). ಬುಕ್ಕೊ ಮೈದಾ ಮಾರ್ದ್ ಕುಡ ಮೊರೆಪ್ಪೊಡು. ಬುಕ್ಕೊ ಮೇಲ್‍ಗ್ ನೈ ಪಾಡ್ದ್ ಕುಡ ಮುದ್ದೆ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ಹಿಟ್ಟ್ ಕಲತ್ತಿನೈನ್ ನಾಲ್ ಗಂಟೆ ಇಜ್ಜಾಂಡ ರಾತ್ರೆ ಇಡೀ ಬುರ್ದು ಕಾಂಡೆ ಕೈಪೊಲಿ. 
ಬುಕ್ಕೊ ಚಪಾತಿದ ಲೆಕೊ ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ ಉಂಡೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಲಾಟೊಡು. ಲಾಟಿನೈನ್ ಎಣ್ಣೆ ಬೆಚ್ಚ ಆವರೆ ದೀದ್ ಕೈಪೊಡು. ಇಂಚ ಮಲ್ತ್ಂಡ ಬನ್ಸ್ ತಯಾರಾಪುಂಡು.

## ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆಡ್ ಬನ್ಸ್
* ಕನ್ನಡ - ಉಡುಪಿ ಬಾಳೆಹಣ್ಣು ಪೂರಿ/ಮಂಗಳೂರು ಬನ್ಸ್.
* ಇಂಗ್ಲಿಸ್ - ಮ್ಯಾಂಗಲೂರ್ ಬನ್ಸ್.
* ಹಿಂದಿ - ಬನಾನ ಪುರಿ.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತೆನಸ್
ಕುರ್ಲು ಪಚ್ಚೊಡಿ

**ಕುರ್ಲು ಪಚ್ಚೊಡಿ** ಕುಡ್ಲದ ಒಂಜಿ ಬಗೆತ್ತ ತೆನಸ್. ಉಂದೆನ್ ಕುರ್ಲು, ತರ್ಕಾರಿ, ಮಸಾಲೆ ಪಾರ್ದ್ ಜನಕ್ಲೆಗ್ ಬೋಡಾಯ್ ಲೆಕ ಉಪ್ಪುಕಾರ ಪಾರ್ದ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉಂದೆನ್ ಅಂಗಡಿರ್ದ್ಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಆಟ, ಜಾತ್ರೆ ದಲ್ಪ ಅಪಗನೆ ಪತ್ತ್ ಪದಿನೈನ್ ನಿಮಿಷೊಡ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಕೇವಲ ಪತ್ತ್, ಇರುವ ರೂಪಾಯಿಗ್ ಮಾರುವೆರ್. ಜೋಕುಲು ಜವನೆರ್ದ್ ಪರಬ್ಬೆರ್ಲಾ ಈ ಜಂಜಿ ತೆನಸ್ ನ್ ತಿನ್ಪೆರ್.
## ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆಡ್ ಕುರ್ಲುಪಚ್ಚೊಡಿ
* ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಡ್ - ಪಫ್ಡ್ ರೈಸ್ ಸ್ನ್ಯಾಕ್,ಪಫ್ಡ್ ರೈಸ್ ಉಪ್ಮಾ..
* ಕನ್ನಡಡ್- ಚರ್ಮುರಿ, ಮಂಡಕ್ಕಿ ಉಪ್ಕರಿ, ಚುರುಮುರಿ.
* ಕೊಂಕಣಿಡ್ - ಚರ್ಬುರೆ ಉಪ್ಕರಿ.
* ಹಿಂದಿಡ್ - ಮುರ್ಮುರೆ ಕಾ ಉಪ್ಮಾ 
* ತಮಿಳ್ ಡ್ - ಮಸಾಲ ಪೊರಿ 

## ಬೋಡಾಯ್ನ ಸಾಮಾನುಲು
* 1 ನೀರುಳ್ಳಿ, ಹದೊತ್ತ(ಸನ್ನ ಮೂರೊಡು)
* 1 ಟೊಮೆಟೊ, ಹದೊತ್ತ (ಸನ್ನ ಮೂರೊಡು)
* ⅓ ಕಪ್ ಕ್ಯಾರೆಟ್(ಕೀಸೊಡು)
* ⅓  ಕಪ್ ಬೀಟ್ ರೂಟ್ (ಬೋಡಂಡ ಮಾತ್ರ)(ಕೀಸೊಡು)
* 1 ಕಪ್ ಕೊತ್ತಂಬರಿ ತಪ್ಪು
* 1 ಚಮ್ಚ ಉಪ್ಪು (ರುಚಿಗ್ ಬೊಡಾಯ್ನಾತ್)
* 1 ಚಮ್ಚ ಮುಂಚಿದ ಪೊಡಿ (ರುಚಿಗ್ ಬೊಡಾಯ್ನಾತ್)
* ½ ಲಿಂಬೆಪುಳಿತ್ತ ರಸೊ
* 2 ಚಮ್ಚ ತಾರೆದ ಎಣ್ಣೆ
* ¼ ಕಪ್ ಶೇಂಗಬೀಜ (ಪೊತ್ತುದಿನ)
* 4 ಕಪ್ ಕುರ್ಲು

## ಮಲ್ಪುನ ವಿದಾನೊ
ಒಂಜಿ ಬಾಜನೊಡು (ಗುಂಡಿದ ಬಾಜನೊಡು) ಮೂರ್ದಿನ ನೀರುಳ‍್ಳಿ, ಟೊಮೇಟೊ, ಕ್ಯಾರೆಟ್, ಕೊತ್ತಂಬರಿ ತಪ್ಪು, ಉಪ್ಪು, ಮುಂಚಿದ ಪೊಡಿ ಪಾರ್ದ್ ಸಮ ಮೊರೆಪ್ಪೊಡು. ಅವೆರ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ  2 ಚಮ್ಚ ತಾರೆದ ಎಣ್ಣೆ, ½ ಲಿಂಬೆಪುಳಿತ್ತ ರಸೊ ಪಾರ್ದ್ ಕುಡೊರ ಮೊರೆಪ್ಪೊಡು. ಬುಕ್ಕೊ ಪೊತ್ತುದಿನ ಶೇಂಗಬೀಜ, ಕುರ್ಲು ಪಾರ್ದ್ ಮೊರೆತ್ತ್ ದ್ ಅಪಗನೆ ತಿನರೆ ಕೊರೊಡಾಪುಂಡು.

## ಬೆಯ್ಪಾದಿನ ತೆತ್ತಿದ ಕುರ್ಲು ಪಚ್ಚೊಡಿ
ಬೆಯ್ಪಾದಿನ ತೆತ್ತಿದ ಕುರ್ಲು ಪಚ್ಚೊಡಿ ಗ್ ಮಲ್ದಿನ ಕುರ್ಲು ಪಚ್ಚೊಡಿಗ್ ಬೆಯ್ಪಾದಿನ ಕುರ್ಲು ಪಾಡುವೆರ್.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡ್
ವರ್ಗೊ:ತಿನಿಸುಲು
ಸಜ್ಜಿಗೆ ಬಜಿಲ್

**ಸಜ್ಜಿಗೆ ಬಜಿಲ್** ಉಂದೆನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊದ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಸೊಲೆಡ್ ಬೊಲ್ಪುಗ್ ಚಾತ್ತೊಟ್ಟುಗ್ ತಿನ್ಪೆರ್. ರವನ್ ಗಲಸ್‌ದ್ ಮಲ್ಪಿನ ಸಜ್ಜಿಗೆ ಅಂಚನೆ ಬಜಿಲ್‌ಗ್ ಒಗ್ಗರಣೆ ಪಾರ್ದ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತಿನ ಬಜಿಲ್‌ನ್ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬಲಸ್ಂಡ್ ಅವೆಕ್ಕ್ ಸಜ್ಜಿಗೆ ಬಜಿಲ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಒಂದೆನ್ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಅಂಗಡಿ ಪೂಜೆ, ಮದಿಮೆ, ಯಕ್ಷಗಾನ, ನೇಮ ಇಂಚಿನ ಸಂದರ್ಬೊಲೆಡ್ ಪಲಹಾರದ ರೂಪೊಡು ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ದಾಯೆ ಪಂಡ ಉಂದೆನ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪರೆ ಎಚ್ಚ ಪೊರ್ತುಲಾ ಬೊರ್ಚಿ ಎಚ್ಚ ಕರ್ಚ್ಲಾ ಆಪುಜಿ.

## ಸಜ್ಜಿಗೆ ಮಲ್ಪರೆ ಬೋಡಾಯಿನ ಸಾಮಾನುಲು
* ರವ - ಅರ್ದ ಕೆ.ಜಿ.
* ದಾಸಿಮಿ - ೧ ಚಮ್ಚ.
* ಉರ್ದು - ೧ ಚಮ್ಚ.
* ಕಡ್ಲೆಸಲಾಯಿ - ೨/೩ ಚಮ್ಚ.
* ಕೆಂಪುಮುಂಚಿ - ೨/೩.
* ಬೇವಿರೆ (ಒಗ್ಗರಣೆಗ್ ಬೋಡಾಯ್ನಾತ್)
* ಕಾಯಿಮುಂಚಿ - ೩.
* ನೀರುಳ್ಳಿ - ೨.
* ತಾರಾಯಿದ ಪೂ - ಅರ್ದ ಕಪ್(ಬೋಡಂಡ ಮಾತ್ರ).
* ಅಡಿಗೆ ಎಣ್ಣೆ (ಒಗ್ಗರಣೆಗ್ ಬೋಡಾಯ್ನಾತ್)
* ರುಚಿಗ್ ಬೊಡಾಯ್ನಾತ್ ಉಪ್ಪು, ಸಕ್ಕರೆ.

### ಸಜ್ಜಿಗೆ ಮಲ್ಪುನ ವಿದಾನೊ
ಒಂಜಿ ಬಾಣಲೆಡ್ ಅರ್ದ ಕೆ.ಜಿ ರವ ಪಾರ್ದ್ ಅವೆತ್ತ ಬಣ್ಣೊ ಬೊಲ್ದುರ್ದ್ ಕಂದು ಬಣ್ಣೊ ಆನೆಟ್ಟ ಪೊತ್ತುದು ಬರೀಕ್ ದೀಪೊಡು. ಬುಕ್ಕೊ ಕುಡೊಂಜಿ ಬಾಣಲೆಡ್ ಒಗ್ಗರಣೆಗ್ ಬೋಡಾಯ್ನಾತ್ ಎಣ್ಣೆ ಪಾಡ್ದ್ ೫/೬ ಅರಿ ಬೊಲ್ಲುಲ್ಲಿ ಗುದ್ದುದು ಅವೆಕ್ಕ್ ಬೇವಿರೆ, ದಾಸಿಮಿ, ಉರ್ದು, ಕಡ್ಲೆಸಲಾಯಿ, ೨ ಕೆಂಪುಮುಂಚಿ, ಮೂರ್ದಿನ ಕಾಯ್ಮುಂಚಿ - ನೀರುಳ್ಳಿ ಪಾರ್ದ್ ತಿರ್ಗಾವೊಡು. ಅವೆರ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಪೊತ್ತುದಿನ ಸಜ್ಜಿಗೆ ಪಾರ್ದ್ ಒಂಜರೆ ಲೋಟೆ ನೀರ್, ರುಚಿಗ್ ಬೋಡಾಯ್ನಾತ್ ಉಪ್ಪು - ಸಕ್ಕರೆ ಪಾರ್ದ್ ಸಜ್ಜಿಗೆ ಬೈನೆಟ್ಟ ಮಗುಪೊಟ್ಟು. ಪಾಡಿನ ನೀರ್ ಪೂರ ಆಜಿಬುಕ್ಕೊ ಸಜ್ಜಿಗೆ ತಯಾರಾಪುಂಡು.

## ಬಜಿಲ್ ಮಲ್ಪರೆ ಬೋಡಾಯಿನ ಸಾಮಾನುಲು
* ಬಜಿಲ್ - ೨೦ ಗ್ರಾಂ.
* ದಾಸಿಮಿ - ೧ ಚಮ್ಚ.
* ಉರ್ದು - ಅರ್ದ ಚಮ್ಚ.
* ಕಡ್ಲೆಸಲಾಯಿ - ಅರ್ದ ಚಮ್ಚ.
* ಜೀರ್ದರಿ - ಅರ್ದ ಚಮ್ಚ.
* ತಾರಾಯಿದ ಪೂ - ಪೆರೆದಿನ ಅರ್ದ ಕಪ್.
* ಬೇವಿರೆ (ಒಗ್ಗರಣೆಗ್ ಬೋಡಾಯ್ನಾತ್).
* ಸಂಬರ - ಅರ್ದ ಚಮ್ಚ.
* ಉಪ್ಪು ರುಚಿಗ್ ಬೋಡಾಯ್ನಾತ್
* ಅಡಿಗೆ ಎಣ್ಣೆ- ಒಗ್ಗರಣೆಗ್ ಬೋಡಾಯ್ನಾತ್.
* ಕೆಂಪುಮುಂಚಿ - ೨.

### ಬಜಿಲ್ ಮಲ್ಪುನ ವಿದಾನೊ
ಒಂಜಿ ಬಾಣಲೆಡ್ ಒಗ್ಗರಣೆಗ್ ಬೋಡಾಯ್ನಾತ್ ಎಣ್ಣೆ ಪಾರ್ದ್ ಅವೆಕ್ಕ್ ದಾಸಿಮಿ, ಉರ್ದು, ಕೆಂಪುಮುಂಚಿ, ಜೀರ್ದರಿ, ಕಡ್ಲೆಸಲಾಯಿ, ಬೇವಿರೆ ಪಾರ್ದ್ ಪೊತ್ತದು ಅವೆನ್ ನೀರ್ ಪಾಡಂದೆ ಪೊಡಿ ಮಲ್ಪೊಡು. ಪೊಡಿ ಮಲ್ತಿನ ಮಸಾಲೆನ್ ಬರಿಕ್ಕ್ ದೀದ್ ನನೊಂಜಿ ಬಾಜನಡ್ ತಾರಾಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ಬೆಲ್ಲ ಪಾರ್ದ್ ಮೊರೆತ್ತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಅವೆಕ್ಕ್ ಬಜಿಲ್ ಬುಕ್ಕೊ ಪೊಡಿ ಮಲ್ದಿನ ಮಸಾಲೆ ಸೇರ್ಪಾದ್ ಒಗ್ಗರಣೆ ಪಾಡೊಡು.
ಇಂಚ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತಿನ ಸಜ್ಜಿಗೆ ಬುಕ್ಕೊ ಬಜಿಲ್ ನ್ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬಲಸೊಲಿ.

## ಬೇತೆ ಬಾಸೆಡ್ ಸಜ್ಜಿಗೆ ಬಜಿಲ್
* ಕನ್ನಡ - ಅವಲಕ್ಕಿ ಉಪ್ಪಿಟ್ಟು.
* ಇಂಗ್ಲಿಷ್ – ಉಪ್ಮಾ.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತೆನಸ್
ಚಟ್ಟಂಬಡೆ

**ಚಟ್ಟಂಬಡೆ** ಪನ್ಪಿನವು ತರೊ ತರೊತ್ತ‌ ಬೇಳೆದ ಮಿಶ್ರಣ ಗಲಸ್ ದ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಬಗೆತ್ತ ಚಾತ್ತ ಬಾಯಿಗ್ ತಿನ್ಪಿನ ತಿಂಡಿ. ಆಕಾರೊಡು ಚಟ್ಟೆ ಆಯಿನೆಡ್ದಾವರ ಉಂದೆಕ್ಕ್ ಚಟ್ಟಂಬಡೆ ಪಂಡ್ದ್‌ ಪುದರ್ ಬೈದ್ಂಡ್.  ಉಂದು ನಮ್ಮ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಸೊಡು ತಿನರೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು.  ಕುಡ್ಲ,ಉಡುಪಿದ ಅಂಗಡಿಲೆಡ್  ಉಂದೆನ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಭರಣಿಡ್  ಪಾರ್ದ್ ದೀದಿಪ್ಪುವೆರ್. ೪-೫
ದಿನೊ ಮುಟ್ಟ ಉಂದು ಹಾಲಾಪುಜಿ.

## ಚಟ್ಟಂಬಡೆ ಪುದರ್ ಬರಿಯರೆ ಕಾರಣೊ
ಚಟ್ಟಂಬಡೆ ಮಲ್ಪುನಗ ಕಡ್ಲೆಸಲಾಯಿ, ಉರ್ದು, ತೊಗರಿಸಲಾಯಿ ಅಂಚನೆ ಒಗ್ಗರಣೆದ ಮಿಶ್ರಣನ್ ಉಂಡೆ ಆಕಾರೊಗ್ ಕನತ್‍ದ್ ಅಂಗೈಟ್ ತಟ್ಟ್ಂಡ ಅವೆಕ್ಕ್ ಚಟ್ಟೆ ಆಕಾರ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಚಟ್ಟೆ ಇತ್ತಿನೆಡ್ದಾವರ ಅವೆಕ್ಕ್ ಚಟ್ಟಂಬಡೆ ಪಂಡ್ದ್‌ ಪುದರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಮುಲ್ಪ ಚಟ್ಟೆ ಪಂಡ ಆಕಾರೊಗು, ಅಂಬಡೆ ಪಂಡ್ಂಡ ಮಲ್ತಿನ ಮಿಶ್ರಣಗ್ ಪನ್ಪೆರ್(ಚಟ್ಟೆ+ಅಂಬಡೆ=ಚಟ್ಟಂಬಡೆ).

## ಬೋಡಾಯಿನ ಸಾಮಾನುಲು
* ತೊಗರಿ ಸಲಾಯಿ - ಅರ್ದ ಪಾವು.
* ಕಡ್ಲೆ ಸಲಾಯಿ - ಅರ್ದ ಪಾವು.
* ಉರ್ದು - ಅರ್ದ ಪಾವು.
* ಕಾಯ್ಮುಂಚಿ - ೩.
* ಶುಂಠಿ ಎಲ್ಯ ತುಂಡು.
* ಬೇಸೊಪ್ಪು.
* ಸಂಬರ - ಅರ್ದ ಪಾವು.
* ಕೆಂಪುಮುಂಚಿ - ೩
* ಕೊತ್ತಂಬರಿ ತಪ್ಪು.
* ಗೋಂಟು ತಾರಾಯಿ/ತಾರಾಯಿ(ಸನ್ನ ಮೂರ್ದಿನ/ಪೆರೆದಿನ)- ಅರ್ದ ಪಾವು 

## ಮಲ್ಪುನ ವಿದಾನೊ
ಮಾತ ಬೇಳೆನ್ಲಾ ಅರ್ದ ಗಂಟೆ ಬೊದುಲ್ಪಾಯ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೊದುಲ್ಪಾದಿನ ಬೇಳೆ, ಕೆಂಪು ಮುಂಚಿ, ತಾರಾಯಿ, ಉಪ್ಪು ಪಾರ್ದ್ ಚೂರು ನೀರ್ ಪಾರ್ದ್ ಹದ ಕಡೆವೊಡು. ಕಡೆಯಿನ ಮಿಶ್ರಣನ್ ಚಟ್ನಿದಲೆಕ ಮಲ್ಪಂದೆ ತುಂಡು ತುಂಡು ಇಪ್ಪೊಡು. ಅವೆಕ್ಕ್ ಕೀಸ್ದಿನ ಶುಂಠಿ, ಸನ್ನ ಮೂರ್ದಿನ ಮುಂಚಿ, ಬೇವಿರೆ, ಕೊತ್ತಂಬರಿ ತಪ್ಪು ಪಾರ್ದ್ ಕಲತ್ತ್ ದ್ ದೀವೊಡು. ಬುಕ್ಕೊ ಅವೆನ್ ವಡೆತ್ತ ಆಕಾರೊಡು ಕೈಟ್ ತಟ್ಟ್ ದ್ ಎಣ್ಣೆಡ್ ಕೈಪೊಡು.

## ಬೇತೆ ಬಾಸೆಡ್ ಚಟ್ಟಂಬಡೆ
* ಕನ್ನಡ - ಮಸಾಲ ವಡೆ.
* ಹಿಂದಿ - ಚನಾ ದಾಲ್ ವಡ.
* ಇಂಗ್ಲಿಷ್ - ಚನಾ ದಾಲ್ ವಡ.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತೆನಸ್
ತಿಮರೆದ ಚಟ್ನಿ

**ತಿಮರೆದ ಚಟ್ನಿ**‌ನ್ ತಿಮರೆದ ಇರೆನ್ ಗಲಸ್ ದ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ನೆರ್ದ್ ನೆಂಪು ಶಕ್ತಿ ಎಚ್ಚಾಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನ ನಂಬುಗೆ ಆಯುರ್ವೇದ ಶಾಸ್ತ್ರೊಲೆಡೇ ಉಂಡು. ವಿಶೇಷವಾದ್ ಎಲ್ಯ ಜೋಕುಲೆಗ್ ಎಡ್ಡೆ ಪನ್ಪಿನ ಗ್ಯಾನ ತುಲುವೆರೆಗ್ ಉಂಡು.ಉಂದೆನ್ ದೋಸೆ - ಇಡ್ಲಿ ತೆನಸ್ ಅಂಚನೆ ತೆಲಿಗಂಜಿದೊಟ್ಟು ಒಣಸ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉಂದೆತ್ತ ಚಟ್ನಿನ್‍ ರಾತ್ರೆಗ್‍ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುಜೆರ್.
thumb|right|ತಿಮರೆ

## ತಿಮರೆಗ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ಬರ್ರೆ ಕಾರಣೊ
ತಿಮರೆ ಒಂಜಿ ಔಷಧೀಯ ಮೂಲಿಕೆ ಅಂಚಾದ್ ಪುರಾತನ ಗ್ರಂಥೊಲೆದ ಪ್ರಕಾರ ಉಂದೆನ್ ನೆಂಪುಶಕ್ತಿ ಜಾಸ್ತಿ ಆವರೆ ಗಲಸೊಂದಿತ್ತೆರ್ ಪನ್ಪೆರ್. ತಿಮರೆದ ಪುದರ್ ಪೌರಾಣಿಕ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತೆ ಬ್ರಹ್ಮದೇವೆರೆನ ಪುದರ್ ರ್ದ್ ಬೈದ್ಂಡ್ ಅಂಚನೆ ಮೆದುಳು ನರಮಾನಿನ ಮಾತ ಚಟುವಟಿಕೆಗ್ ಕಾರಣ ಆತಿನೈರ್ದಾವರ ತಿಮರೆಎದ ಪುದರ್ ಸೆಂಟೆಲ್ಲಾ ಏಷ್ಯಾಟಿಕಾ ಬೈದ್ಂಡ್. ದುಂಬುರ್ದಿಂಚಿಲ ತಿಮರೆ ಜ್ಞಾಪಕಶಕ್ತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿನ್ ಜಾಸ್ತಿ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್ ಪನ್ಪೆರ್.

## ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಯಿದ್ ತಿಮರೆ

## ಬೋಡಾಯಿನ ಸಾಮಾನುಲು
* ತಿಮರೆ - ೧ ಕಪ್
* ಪೆರೆದಿನ ತಾರಾಯಿದ ಪೂ - ಅರ್ದ ಕಪ್.
* ತೊಗರಿಸಲಾಯಿ - ೧ ಚಮ್ಚ.
* ಉರ್ದು - ಒಂಜರೆ ಚಮ್ಚ.
* ಕೆಂಪುಮುಂಚಿ -೨.
* ಉಪ್ಪು ರುಚಿಗ್ ಬೋಡಾಯ್ನಾತ್.
* ಪುಳಿ - ಎಲ್ಯ ತುಂಡು.
* ತಾರೆದೆಣ್ಣೆ - ೧ ಚಮ್ಚ.
## ಮಲ್ಪುನ ವಿದಾನೊ
ಬಾಣಲೆಗ್ ತಾರೆದೆಣ್ಣೆ ಪಾರ್ದ್ ಉರ್ದು, ತೊಗರಿಸಲಾಯಿ, ಪೆರೆದಿನ ತಾರಾಯಿ, ಕೆಂಪು ಮುಂಚಿ, ಪುಳಿ ಪಾರ್ದ್ ಪೊತ್ಪೊಡು. ಪೊತುದಿನ ಸಾಮಾನ್ ನ್ ದೆಕ್ ದಿನ ತಿಮರೆದೊಟ್ಟುಗ್ ಪಾರ್ದ ಚೂರು ನೀರ್ ಬೆರಸ್ ದ್ ಕಡೆವೊಡು. ಕಡೆಯ್ ಬುಕ್ಕೊ ರುಚಿಗ್ ಬೋಡಾಯ್ನಾತ್ ಉಪ್ಪು ಪಾಡ್ಂಡ ತಿಮರೆದ ಚಟ್ನಿ ತಯಾರಾಪುಂಡು.
## ಬೇತೆ ಬಾಸೆಡ್ ತಿಮರೆದ ಚಟ್ನಿ
* ಇಂಗ್ಲಿಷ್ - ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಲೀವ್ಸ್ ಚಟ್ನಿ.
* ಕನ್ನಡ - ಒಂದೆಲಗ/ ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಎಲೆಯ ಚಟ್ನಿ.
* ಹಿಂದಿ - ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಚಟ್ನಿ.
## ಆರೋಗ್ಯಗಾಪಿನ ಉಪಯೋಗೊಲು
* ಅಸ್ತಮಾ.
* ತರೆ ತಾಲುನೈಕ್.
* ಜರೊ.
* ಬೆರಿಬೇನೆ.
* ಅಜೀರ್ನೆ.
ಇಂಚಿನ ಮಾತ ಸಮಸ್ಯೆಲೆಗ್ ತಿಮರೆದ ಚಟ್ನಿ ಉಪಯೋಗ ಆಪುಂಡು.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತೆನಸ್
ವೇಣೂರು

**ವೇಣೂರು** ಫಲ್ಗುಣಿ ಸುದೆತ್ತ ದಂಡೆಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಪೇಂಟೆ. ಈ ಊರು ದಕ್ಷಿಣಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ತಾಲೂಕುಡು ಉಂಡು. ಧರ್ಮಸ್ಥಳ- ಬೆದ್ರ- ಕಾರ್ಲ ಮಾರ್ಗೊಡು ವೇಣೂರು ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಒಂಜಿ ಕಾಲೊಡು ವೇಣೂರು ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಕೇಂದ್ರ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಅಜಿಲ ಅರಸುಲೆನ ರಾಜಧಾನಿಲ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್

## ಅಜಿಲ ಅರಸೊತ್ತಿಗೆ
ವೇಣೂರು ಅಜಿಲ ಅರಸೊತ್ತಿಗೆದ ರಾಜಧಾನಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ತಿಮ್ಮಣ್ಣ ಅಜಿಲೆರ್ ಅಜಿಲ ವಂಸೊಡು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅರಸೆರ್. ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳದ ಗೋಮಟೇಶ್ವರ ಮೂರ್ತಿ ಕೆತ್ತಿನ ಚಾವುಂಡರಾಯೆರೆನ ಸಂಬಂಧದಕುಲು ಅಜಿಲ ಅರಸುಲು. ಅಜಿಲ ವಂಸೊದ ಅರಸುಲು ಕ್ರಿ.ಶ ೧೧೫೪ ಡ್ದ್ ೧೭೮೬ ಮುಟ್ಟ ವೇಣೂರುನು ರಾಜಧಾನಿ ಮಲ್ತ್ ಆಡಳಿತ ಮಲ್ತಿತ್ತೇರ್.

## ಗೋಮಟೇಶ್ವರ ಮೂರ್ತಿ
ವೇಣೂರ್ದ ಒಂಜಿ ಕಲ್ಲ್‌ಡ್ ಕೆತ್ತಿನ ಗೋಮಟೇಶ್ವರ ಮೂರ್ತಿ ಉದ್ದ ಉಂಡು. ತಿಮ್ಮಣ್ಣ ಅಜಿಲೆರ್ ೧೬೦೪ ಡ್ ಗೋಮಟೇಶ್ವರ ಮೂರ್ತಿನ್ ಕೆತ್ತಾಯೆರ್. ಬೀರ ಕಲ್ಕುಡೆ ಮೂರ್ತಿನ್ ಕೆತ್ತಿನಾಯೆ ಪಂಡ್ ದ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಉಂಡು. ಪಗೆಮಾನಿಲು ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ತಿನಾಗ ಮೂರ್ತಿದ ರಕ್ಷಣೆಗಾದ್ ಫಲ್ಗುಣಿ ಸುದೆತ್ತ ಪೊಯ್ಯೆಡ್ ಮೂರ್ತಿನ್ ದೆಂಗಾದ್ ದೀತೇರ್‌ಗೆ ಪಂಡ್ಪಿನ ಇತಿಹಾಸಾಲಾ ಉಂಡು. ವೇಣೂರ್ಡ್ದ್ 5 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದ ಕಲ್ಲಾಣಿ ಗೊಮಟೇಶ್ವರ ಮೂರ್ತಿನ್ ಕೆತ್ತಿನ ಜಾಗೆ. ವೇಣೂರುಡ್ ಫಲ್ಗುಣಿ ಸುದೆತ್ತ ಕರೆಟ್ಟ್ ಪಡ್ಡಾಯಿಗ್ ಮೋನೆ ಮಲ್ತಿನ ಮೂರ್ತಿ ಉಂಡು. ಮೂರ್ತಿದ ಸುತ್ತ ಗೋಡೆ ಉಂಡು. ಕರ್ಣಾಟಕೊಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಐನ್ ಮಲ್ಲ ಜೈನ ಧರ್ಮೊಗು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿನ ಮೂರ್ತಿಲೆಡ್ ಉಂದುಲಾ ಒಂಜಿ ಮೂರ್ತಿ. ಬಾಕಿ ಮೂರ್ತಿಲು ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳ, ಕಾರ್ಲ, ಧರ್ಮಸ್ಥಳ, ಗೊಮ್ಮಟಗಿರಿಡ್ ಉಲ್ಲೊ.

## ಗೊಮ್ಮಟಾಭಿಷೇಕ
12 ವರ್ಷೊಗೊರ ಗೊಮ್ಮಟಾಭಿಷೇಕ ಆವೊಡ್ ಪಂಡ್ ದ್ ಕಟ್ಟ್ ಕಟ್ಟಲೆ. ವೇಣೂರ್ ದ ಗೊಮ್ಮಟಗ್ 2012 ಇಸವಿಡ್ ಗೊಮ್ಮಟಾಭಿಷೇಕ ಆತ್ಂಡ್. ಆಚಾರ್ಯ ವಿದ್ಯಾನಂದಜೀ ಮೇರೆನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನೊಡು ಜನವರಿ 28 ಡ್ದ್ ಫೆಬ್ರವರಿ 5 ಮುಟ್ಟ ಮಸ್ತಕಾಭಿಷೇಕ ನಡತ್ತ್ಂಡ್. ಆ ಕಾಲೊದ ಕರ್ಣಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಡಿ.ವಿ ಸದಾನಂದಗೌಡ ಮಸ್ತಕಾಭಿಷೇಕದ ಉದ್ಘಾಟನೆ ಮಲ್ತೇರ್.

## ವೇಣೂರುದ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು
* ಮಹಾಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನೊ
* ಅಯ್ಯಪ್ಪಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನೊ
* ರಾಮಮಂದಿರ
* ಅಕ್ಕಂಗಳ ಬಸದಿ
* ಬಿನ್ನಾಣಿ ಬಸದಿ ಅಥವಾ ಬಾಲ ಬಸದಿ
* ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿ 
* ಕಲ್ಲಬಸದಿ
* ಆದಿನಾಥ ಬಸದಿ
* 24 ತೀರ್ಥಂಕರ ಬಸದಿ
* ವರ್ಧಮಾನ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿ

## ವೇಣೂರುದ ಸಾದಿ
ಧರ್ಮಸ್ಥಲೊಡ್ದ್ ಬೆದ್ರಗ್ ಪೋಪುನ ಸಾದಿಡ್ ವೇಣೂರು ಉಂಡು. ಧರ್ಮಸ್ಥಳಡ್ದ್ 35 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರಡ್ ವೇಣೂರು ಉಂಡು. ಬೆದ್ರಡ್ಡ್ 21 ಕಿಮೀ ದೂರಡ್ ವೇಣೂರು ಉಂಡು. ಧರ್ಮಸ್ಥಳ, ಬೆದ್ರಡ್ದ್ ಬಸ್ಸು ಉಂಡು. ಕುಡ್ಲ, ಉಡುಪಿ ವೇಣೂರುಗ್ ಮುಟ್ಟದ ರೈಲ್ವೆ ಸ್ಟೇಶನ್. ಕುಡ್ಲದ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ ವೇಣೂರ್ಡ್ದ್ ಮುಟ್ಟದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ.

## ವಸತಿ
ವೇಣೂರು ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಪೇಂಟೆ. ಅಂಚಾಡ್ದ್ ವೇಣೂರುನು ತೂವರೆ ಬರ್ಪುನ ಪ್ರವಾಸಿ ಜನಕ್ಕುಲು ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಇಜ್ಯಾಂಡಾ ಬೆದ್ರಡ್ ಉಂತುವೇರ್.  2015 ಡ್ ವೇಣೂರುಡ್ ಕರ್ನಾಟಕಸರ್ಕಾರ ಯಾತ್ರಿನಿವಾಸ್ ಕಟ್ಟಾದೆರ್.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

## ಜಾಸ್ತಿ ಓದರೆ

*Shetty, Dr. S.D.. "Tulunadina Jaina Dharma – Ondu Samskruthika Adhyayana". Udupi: Rashtrakavi Govinda Pai Samshodhana Kendra, 2002.

## ಬೇತೆ ಲಿಂಕ್
*https://web.archive.org/web/20120110170040/http://www.venur.in/
*https://web.archive.org/web/20150402155942/http://www.jainheritagecentres.com/index.php/news/news-updates/916-venur-mahamasthakabhisheka
*https://web.archive.org/web/20160315160113/http://jainheritagecentres.com/downloads/documents/Religious_Conferences_%26_Cultural_Programmes-English_Invitation.pdf
*http://www.deccanherald.com/content/202516/beauty-surrounds-monolith-venur.html
*https://archive.today/20130131150203/http://www.parshwanatha.com/venur-mahamastakabhisheka/

ವರ್ಗೊ:ಜಾಗೆಲು
ಲೊಂಬಾರ್ಡ್ ಸ್ಮಾರಕ ಮಿಶನ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಉಡುಪಿ

**ಲೋಂಬಾರ್ಡ್ ಸ್ಮಾರಕ ಮಿಷನ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ**( Lombard Melomorial Mission Hospital,)  ಒಡಿಪುದ ಚಿಟ್ಪಾಡಿಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ. ಇಂದೆನ್ ಸ್ವಿಟ್ಝರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಸೊದ ಕ್ರೈಸ್ತ ಸನ್ಯಾಸಿನಿ ಆಯಿನ ಇವಾ ಲೊಂಬಾರ್ಡ್ ಪನ್ಪಿನಾರ್ ಕಟ್ಟಾಯೆರ್. ಡಾ.  ಈವಾ ಲೊಂಬಾರ್ಡ್ ಪಂಡ್ಂಡ ವಿದೇಶಿ ಪೊಂಜೊವೆನ ಪುದರ್. ಆರ್ ಉಡುಪಿಡ್ ಒಂಜಿ ಆಸ್ತ್ರತ್ರೆನ್ ೧೯೨೩ಟ್ಟ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಆರ್ ಈ ಆಸ್ಪತ್ರೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತಿನೆಕ್ಕಾದ್ ಅರೆನ ಪುದರ್ ಡ್ ಈ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಇತ್ತೆಲಾ ನಡತೊಂದುಂಡು. 
## ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಉಪ್ಪು ಜಾಗೆ
ಉಡುಪಿಡುಪ್ಪು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಹೈಸ್ಕೂಲು ಕಡತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಈ ಮಿಶನ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಈ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನ್ ಸಂಸ್ಥೆದಕಲೆಡ್ದ್ ೧೯೨೩ಟ್ಟ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆತ್ಂಡ್. ಕರಿನ ನೂದು ವರ್ಷೊಡ್ದಿಂಚಿ ಈ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ನಡತೊಂದುಂಡು. 
## ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಸ್ಥಾಪನೆದ  ಉದ್ದೇಶ
ತುಳುನಾಡ್ ಡ್ ಬ್ರಿಟಿಷೆರ್ ಬರೊಡ್ದುಂಬು ಒವ್ವೇ ಆಸ್ಪತ್ರೆಲು ಇತ್ತ್ ಜ. ಬ್ರಿಟಿಷೆರ್ ತನ್ಕುಲೆ ಸೈನಿಕೆರೆಗ್, ಬುಕ್ಕೊ ಅಕಲ್ನ ಜನೊಕ್ಲೆಗ್ ಪಂಡ್ದ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಲು ಬುಕ್ಕೊ ಜನ ಸಮಾನ್ಯೆರೆಗ್ಲಾ ಈ ಆಸ್ಪತ್ರೆದ ಸೇವೆ ಒದಗ್ ದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಕುಡ್ಲಡ್ ವೆನ್ಲಾಕ್ ಅಸ್ಪತ್ರೆ ಬುಕ್ಕೊ ಪೊಜೊವುಲೆಗಾದ್ ಲೇಡಿಗೋಷನ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಪ್ರಾರಂಭ ಆಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ಉಡುಪಿ ಬುಕ್ಕೊ ಜಿಲ್ಲೆದ ಕೆಲವು ಕಡೆಟ್ಟ್ ಸರಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಲು ಪ್ರಾರಂಭ ಆಂಡ್. ೧೯೦೦ ಮುಟ್ಟಲಾ ಮುಲ್ಪ ಆಸ್ಪತ್ರೆಲು ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ ಉಡುಪಿಡ್ ರಡ್ಡ್ ಅಂಜೋವು ವೈದ್ಯೆರ್ ನಕುಲು ಮಾತ್ರ ಇತ್ತೆರ್. ಪೊಂಜೊವುಲೆ ಪೆದ್ಪಾವುನ ವಿಭಾಗೊಲೆಡ್ ಪೊಂಜೋವು ವೈದ್ಯೆರ್ ಏರ್ಲಾ ಇತ್ತ್ ಜೆರ್. ಒಂಜಿ ವೇಳ ಪೊಂಜೋವು ಡಾಕ್ಟ್ರೇ ಬೊಡಾಂಡ ದೂರದ ಕುಡ್ಲಗೇ ಪೋವೊಡಿತ್ತ್ಂಡ್, ಸಾದಿ, ಸಂಕ ಇಜ್ಜಾಂದೆ ಪೋವರೆ ಜನೊಕ್ಲೆಗ್ ಸಾದ್ಯನೇ ಇಜ್ಜಿ. ಅವುಲಾ ಬಂಗದಕಲೆಗ್ ಅವು ಸಾದ್ಯನೇ ಇತ್ತ್ ಜಿ. ೧೮೫೪ ಡ್ದಿಂಚಿ ಕ್ರೈಸ್ತ ಸಭೆ, ಶಾಲೆಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತಿನ ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನ್ ಸಂಸ್ಥೆದಕುಲು ಉಡುಪಿದ ಹಳ್ಳಿಹಳ್ಳಿಲೆಡ್ ಶಾಲೆಲೆನ್ ಪ್ರಾರಂಭ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಸೇವೆ ನಡತೊಂದುಪ್ಪುನಗ ಅಲ್ಪ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿ ಐಗುಳುನಕುಲು ಜಿಲ್ಲೆಡಿತ್ತಿ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿ ರೋಗ, ಪೊಂಜೋವುಲೆ ಬುಕ್ಕೊ ಜೋಕುಲೆ ಸೀಕ್ ಲೆಗ್ ಕಷ್ಟ  ಬರೊಂದಿತ್ತಿನೆನ್ ತೂದು ಮಿಶನ್ ಸಂಸ್ಥೆಗ್ ಅಪಗಪಗ ವರದಿಲೆನ್ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಬಾಸೆಲ್ಮಿ ಶನ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಶಿಕ್ಷಣ,ಮುದ್ರಣ, ಕೈಗಾರಿಕೆ, ನೇಯಿಗೆ, ಕೃಷಿ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಸೇವೆಲೆನ್ ಪ್ರಾರಂಭ ಮಲ್ತ್ ದೆರ್ಡಲಾ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಈ ಬೇಲೆ ನಡತ್ ಜಿ. ತುಳುನಾಡ್ ಡ್ ಬಳಕೆಡಿತ್ತಿ ಹಳ್ಗಳಿ ಮರ್ದುಲು ಅತ್ತಂದೆ ಬೇತೆ ಸೌಕರ್ಯ ಮುಲ್ಪ ಇತ್ತ್ ಜಿ. ಶಾಲೆಡಿತ್ತಿ ಐಗುಲುನಕುಲು ಟಿಶ್ಯೂ, ಬುಕ್ಕೊ ಹೊಮಿಯೋಪತಿ ಮರ್ದ್ ಲೆನ್ ಮಾತ್ರ ಕೊರೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಅಂಚಾದ್ ಉಡುಪಿಡ್ ಪೊಂಜೋವುಲೆಗ್ ಒಂಜಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಪ್ರಾರಂಭ ಮಲ್ಪಡು ಪಂಡ್ದ್ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಆದ್ ೧೮೨೩ಡ್ದ್ ಡಾ. ಈವಾ ಲಂಬಾರ್ಡ್ ಮುತಾಲಿಕೆಡ್ ತುಳುನಾಡ್ ಡ್ ಪೊಂಜೋವುಲೆ ಬುಕ್ಕೊ ಜೋಕುಲೆ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಸುರುಟ್ಟು ೧೯೨೩ಟ್ಟ್ ಪ್ರಾರಂಭ ಆಂಡ್.
## ಕರಿನ ವರ್ಸೊಲೆಡ್ ಈ ಆಸ್ಪತ್ರೆನ್ ನಡಪಾವೆರೆ ಮುತಾಲಿಕೆ ವಹಿಸೊಂಡಿನಕುಲು
# ೧೯೨೩-೧೯೫೪  ಡಾ ಈವಾ ಲೊಂಬಾರ್ಡ್
# ೧೯೫೪-೧೯೭೦  ಡಾ. ಕುಂಜಾಲಿಯಾ ಎ. ಸಾಲಿನ್ಸ್
# ೧೯೭೦-೧೯೭೮  ಡಾ. ಪ್ರೇಮ ಎ. ಕುಂದರ್ ಗಿ
# ೧೯೭೮-೧೯೯೪  ಡಾ. ಈವಾ ಡಿ. ಬೆಲ್
# ೧೯೯೪-೨೦೦೩  ಡಾ. ಆಶೋಕ್  ರೋನಡ್
# ೨೦೦೩-೨೦೦೬  ಡಾ. ಪ್ರದೀಪ್ ಜಾನ್ (ಪ್ರಭಾರ)
# ೨೦೦೮-೨೦೦೯  ಡಾ. ಸುರೇಶ್ ಲಂಕೇಶ್ವರ್ (ಪ್ರಭಾರ)
# ೨೦೦೯-೨೦೧೪. ಡಾ. ರತೀಷ್ ಜಾನ್ ಸನ್
# ೨೦೧೪ ಡ್ದ್      ಡಾ. ಸುಶಿಲ್ ಜತ್ತನ್ನ

## ಉಲ್ಲೇಕ

# https://www.facebook.com/lombardmissionhospital/
ಕುಡುತ್ತ ಸಾರ್

**ಕುಡುತ್ತ ಸಾರ್** ಬಾರೀ ರುಚಿತ್ತ ಅಂಚನೇ ಆರೋಗ್ಯಕರವಾಯಿನ ಸಾರ್. ದಾಯೆ ಪಂಡ ಕುಡುಟ್ಟ್ ಪ್ರೋಟಿನ್ ದ ಅಂಸ ಮಸ್ತ್ ಉಂಡು. ಅಂಚ ಇತ್ತನೈರ್ದಾವರ ಚರ್ಮರೋಗ, ಚರ್ಬಿ ಕರವರೆ, ಪೊಂಜೊವ್ಲೆನ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಕೊದಿ, ಸಕ್ಕರೆ ಕಾಯಿಲೆಲೆಗ್ ಮಸ್ತ್ ಉಪಯೋಗ ಆಪುಂಡು. ತುಳುನಾಡ್ ಡ್ ಪ್ರತಿ ಇಲ್ಲಡ್ ಲಾ ಕುಡುತ್ತ ಸಾರ್ ದ ಕಮ್ಮೆನ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅವತ್ತಂದೆ ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲ್ ಡ್  ವಿಸೇಸವಾಯಿನ ತೆನಸ್ ಲೆನ್ ಮಲ್ಪುನಗ ನೆತ್ತ ಸಾರ್ ನ್ಲಾ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
## ಬೋಡಾಯ್ನ ಸಾಮಾನುಲು
* (ಬೊದುಲ್ಪಾದಿನ)ಕುಡು  - ೨ ಕಪ್
* ಒಗ್ಗರಣೆ ಪಾಡ್ಯರೆ ಎಣ್ಣೆ - ೨ ಚಮ್ಚ.
* ದಾಸಿಮಿ - ಅರ್ದ ಚಮ್ಚ.
* ಬೊಲ್ಲುಲ್ಲಿ - ೪/೫ ಅರಿ.
* ಕೆಂಪು ಮುಂಚಿ - ೩
* ಬೇವಿರೆ
* ನೀರುಳ್ಳಿ, ಟೊಮೆಟೊ - ೧.
* ಇಂಗ್, ಉಪ್ಪು, ನೀರ್.
* ತಾರಾಯಿದ ಪೂ ಪೆರೆದಿನ.
* ಉಪ್ಪು.
* ಪುಳಿ.

## ಮಲ್ಪುನ ವಿದಾನೊ
ಬಾಣಲೆಡ್ ಒಗ್ಗರಣೆ ದೀದ್ ಅವೆಕ್ಕ್ ಮುಂಚಿ ಸಾಮಾನ್, ತಾರಾಯಿ ಪಾರ್ದ್ ಪೊತ್ತುದು ಕಡೆವೊಡು. ಕಡೆದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಕುಡೊಂಜಿ ಬಾಜನೊಡು ಒಗ್ಗರಣೆ ದೀದ್ ಮೂರ್ದಿನ ನೀರುಳ್ಳಿ, ಟೊಮೆಟೊ ಪಾರ್ದ್ ಅವ್ ಕಾಯಿಬುಕ್ಕೊ ದುಂಬುನಾನಿ ಬೊದುಲ್ಪಾದಿನ ಕುಡುನು ಪಾರ್ದ್ ೫/೬ ಲೋಟೆ ನೀರ್, ರುಚಿಗ್ ಉಪ್ಪು, ಚೂರು ಪುಳಿ ಪಾರ್ದ್ ಬೈಪಾವೊಡು(ಕುಡು ಬೇಗ ಬೈಯಂದಿನೈರ್ದಾವರ ಮಸ್ತ್ ಪೊರ್ತು ತಾಗುಂಡು, ಅವ್ವೇ ಕುಕ್ಕರ್ ಡ್ ದೀಂಡ ೭/೮ ಸಿಟಿ ದೆಪ್ಪೊಡಾಪುಂಡು). ಕುಡುತ್ತ ಸಾರ್ ತಯಾರಾಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ಬೋಡು ಪಂಡ ಒಗ್ಗರಣೆ ಪಾಡೊಲಿ.

## ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆಡ್ ಕುಡುತ್ತ ಸಾರ್
* ಇಂಗ್ಲಿಷ್ - ‍ಫ್ರೈಡ್ ಹಾರ್ಸ್ ಗ್ರಾಮ್ ಸಾಂಬರ್.
* ಕನ್ನಡ - ಹುರುಳಿಸಾರು.
* ಹಿಂದಿ - ಕುಲ್ತಿ ದಾಲ್.
## ಆರೋಗ್ಯಗಾಪಿನ ಉಪಯೋಗೊಲು
* ಪೊಂಜೊವ್ಲೆನ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಕೊದಿತ್ತ ಸಮಸ್ಯೆಲೆಗ್.
* ಕರ್ಬದಂಸ, ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ, ಪ್ರೋಟೀನ್ ಇತ್ತಿನೈರ್ದಾವರ ಎಲುಕ್ಕ್ ಲಾ ಎಡ್ಡೆ.
* ಚರ್ಬಿ ಕರವರೆ.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತೆನಸ್
ಪಂಚಕಜ್ಜಾಯ

**ಪಂಚಕಜ್ಜಾಯ** ಪಂಡ್ಂಡ ಪೊದ್ದೊಲು, ಬಜಿಲ್‌ನ್ ಗಲಸ್‌ದ್ ಮಲ್ಪುನ ಪ್ರಸಾದ. ಚೌತಿ, ಅಟ್ಟೆಮಿ, ತುಳಸಿ ಪರ್ಬೊ, ತಂಬಿಲ, ತುಡರ್ ಇಂಚಿನ ಪರ್ಬೊದಾನಿ ದೇವೆರೆಗ್ ನೈವೇದ್ಯದ ರೂಪೊಡು ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಪಂಚ ಪಂಡ್ಂಡ ಐನ್ ಉಂದೆನ್ ಐನ್ ಬಗೆತ್ತ ಅಂಸೊನ್ ಗಲಸ್‌ದ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಂಚಾದ್ ಪಂಚಕಜ್ಜಾಯ ಪಂಡ್ ದ್ ಪುದರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ಪಂಚಕಜ್ಜಾಯದ ಪೂಜೆ ಕಟ್ಟಾವುನಲ ಕ್ರಮ ಉಂಡು. ಅವ್ ಅತ್ತಂದೇ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡೊದ ಸೌತಡ್ಕ ಪನ್ಪಿನ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ಪಂಚಕಜ್ಜಾಯ ಸೇವೆ ಬಾರೀ ವಿಸೇಸೊ.

## ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪರೆ ಬೋಡಾಯಿನ ಸಾಮಾನುಲು
* ಬಜಿಲ್ - ಒಂಜಿ ಕಪ್.
* ಬೆಲ್ಲ - ಚೀಪೆಗ್ ಬೋಡಾಯ್ನಾತ್.
* ತಾರಾಯಿದ ಪೂ - ಒಂಜಿ ಕಪ್.
* ಕಪ್ಪು ಎಣ್ಮೆ - ೨/೩ ಚಮ್ಚ.
* ಪೊದ್ದೊಲು - ಒಂಜಿ ಕಪ್.
* ಪರ್ಂದ್ - ೪/೫.
* ತಿಗತ್ನೈ - ೩ ಚಮ್ಚ.
* ಕರುಂಬು

## ಮಲ್ಪುನ ವಿದಾನೊ
ಸುರುಕಾದ್ ಮಲ್ಲ ಬಾಜನೊಡು ಬಜಿಲ್, ಪೊದ್ದೊಲ್, ಪೆರೆಸಿದಿನ ಬೆಲ್ಲ, ಪೆರೆದಿನ ತಾರಾಯಿ ಪಾರ್ದ್ ಮೊರೆಪ್ಪೊಡು. ಅವೆರ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಎಲ್ಲೆಲ್ಯ ತುಂಡು ಮಲ್ದಿನ ಪರ್ಂದ್, ತಿಗತ್ನೈ, ಎಡ್ಮೆ, ಕರುಂಬು ಪಾರ್ದ್  ಕುಡೊರ ಮೊರೆಪ್ಪೊಡು. ಬೋಡಂಡ ಪೆತ್ತದ ನೈಲಾ ಪಾಡೊಲಿ(ಪೊದ್ದೊಲ್ ಪಾಡಂದೆನೇ ಪಂಚಕಜ್ಜಾಯ ಮಲ್ಪೊಲಿ).

## ಗಲಸುನೆ
* ಚೌತಿ.
* ಸಂಕಷ್ಟ ಚತುರ್ಥಿ.
* ತುಡರ್ ಪರ್ಬೊ.
* ತುಳಸಿ ಪರ್ಬೊ.
* ಅಟ್ಟೆಮಿ(ಅಷ್ಟೆಮಿ).
* ತಂಬಿಲ.
ಈ ಪರ್ಬೊದಾನಿ ಪಂಚಕಜ್ಜಾಯನ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತ್ ದ್ ದೇವೆರೆಗ್ ನೈವೇದ್ಯ ದೀದ್ ಪ್ರಸಾದೊದ ರೂಪೊಡು ಪಟ್ಟುವೆರ್.

## ವಿದೊ
* ಕಡ್ಲೆ ಪಂಚಕಜ್ಜಾಯ.
* ಪದೆಂಗಿಸಲಾಯಿ ಪಂಚಕಜ್ಜಾಯ.
## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತೆನಸ್
ತಾರಾಯಿದ ಚಟ್ನಿ

**ತಾರಾಯಿದ ಚಟ್ನಿ** ಉಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊದ ಒಂಜಿ ಮಾಮೂಲಿ ಚಟ್ನಿ. ಈ ಚಟ್ನಿನ್ ಮಲ್ಪರೆ ಸುರು ಮಲ್ತಿನಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊಡೆ ಆಂಡಲಾ ಇತ್ತೆ ಇಡೀ ಭಾರತೊಡು ತಾರಾಯಿದ ಚಟ್ನಿ ತಿನರೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಅವತ್ತಂದೇ ತುಳುನಾಡ್ದ ಪ್ರತೀ ವೊಟೇಲ್ ಲೆಡ್ ತಾರಾಯಿದ ಚಟ್ನಿ ಇಪ್ಪಂದೆ ವೊವ್ ತೆನಸ್‌ನ್ಲಾ ಬಲಸುಜೆರ್. ದಾಯೆ ಪಂಡ್ಂಡ ಉಂದೆನ್ ಮಲ್ಪರೆ ಮಸ್ತ್ ಸುಲಭಲಾ ಅಂಚನೆ ತುಳುನಾಡೊರ್ಮೆ ತಾರಾಯಿಗ್ ಬರ ಇಜ್ಜಂದಿನೈರ್ದ್ ಉಂದು ಮಾತ ಕಡೆಟ್ಲಾ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ತಾರಾಯಿಡ್ ಕರ್ಬದಂಶ, ಫೈಬರ್ ದಂಶ ಮಸ್ತ್ ಇತ್ತಿನೈರ್ದಾವರ ಆರೋಗ್ಯಗ್ಲಾ ಎಡ್ಡೆ.

## ತಾರಾಯಿದ ಚಟ್ನಿದ ಇತಿಹಾಸೊ
### ಚಟ್ನಿ ಪದೊತ್ತ ಪುಟ್ಟು
ಚಟ್ನಿ ಪನ್ಪಿನ ಪದೊ ಹಿಂದಿದ ಚಟನಿ, ಚಾಟ್ನಿರ್ದ್ ಬೈದ್ಂಡ್. ಹಿಂದಿಡ್ ಚಾಟ್ನಾ ಪಂಡ 'ನೆಕ್ಕುನು' ಅತ್ತ್ಂಡ 'ಬಡವಾದ್ ತಿನ್ಪಿನ' ಪಂಡ್‍ದ್ ಅರ್ತ.

### ಮೊಗೊಲೆರೆನ ಕಾಲೊಡ್ ಚಟ್ನಿ
ಭಾರತೊಗು ಚಟ್ನಿನ್ ಪರಿಚಯ ಮಲ್ತ್‍ದ್ ಕೊರಿನಕುಲು ಮೊಗಲ್ ರಾಜೆರ್.

### ಚಟ್ನಿನ್ ಭಾರತೊಡ್ ಮಲ್ಪರೆ ಸುರು ಮಲ್ತಿನಿ ಏಪ?

ಮೊಘಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಷಹಜಹಾನ್‌ಗ್ ಹುಷಾರಿಪ್ಪಂದಿನಪಗ 17ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಚಟ್ನಿದ ಇನ್ನಲೆ ಈ ಕತೆಕ್ಲೆಡ್ ಉಂಡು. ದಂತಕತೆತ್ತ ಪ್ರಕಾರೊ, ಮರ್ದ್ ಕೊರ್ಪಿನ ನೆವನೊಡು, ಹಕೀಮೆರ್ ರುಚಿಯಾದಿತ್ತಿನ ಮಸಾಲೆ ಇತ್ತಿನ ತೆನಸ್‌ನ್ ಜೀರ್ಣೆ ಆವರೆ ಸುಲಬ ಆಯ್ನೈರ್ದಾವರ ರಾಜೆ ಷಹಜಹಾನ್‌ಗ್ ಕೊರೊಡುಂದು ಪನ್ಪೆರ್. ಅಪಗ ರಾಜೆಗ್ ಮುಂಗೆ ಬೈದಿನ ಪದೆಂಗಿ, ಬೀಜೊಲೆನ್ ತಿನರೆ ಕೊರ್ನಗ ಅವೆತೊಟ್ಟುಗು ಪುದೀನ, ಜೀರಿಗೆ, ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ, ನುಂಗುದಿನ ಶುಂಠಿ, ಪುಲಿ ಇಂಚಿನ ಸಾಮಾನ್ ಪಾರ್ದ್ ಚಟ್ನಿಲಾ ಕೊರಿಯೆರ್. ಅವ್ವೇ ಸುರು ಭಾರತೊಡು ಚಟ್ನಿ ಮಲ್ತಿನಿ ಪಂಡ್‍ದ್ ಕತೆಕ್ಕುಲು ಪನ್ಪುಂಡು.

## ಬೋಡಾಯಿನ ಸಾಮಾನುಲು
* ಪೆರೆದಿನ ತಾರಾಯಿ - ಮುಕ್ಕಾಲ್ ಕಪ್.
* ಶುಂಠಿ - ಎಲ್ಯ ತುಂಡು.
* ಕಾಯ್ಮುಂಚಿ - ೧/೨
* ಕಡ್ಲೆಸಲಾಯಿ - ಅರ್ದ ಚಮ್ಚ.
* ಜೀರ್ದರಿ - ಅರ್ದ ಚಮ್ಚ.
* ಉಪ್ಪು - ರುಚಿಗ್ ಬೋಡಾಯ್ನಾತ್.
* ಬೇವಿರೆ, ದಾಸಿಮಿ, ೪ ಅರಿ ಬೊಲ್ಲುಲ್ಲಿ (ಒಗ್ಗರಣೆಗ್).

## ಮಲ್ಪುನ ವಿದಾನೊ
ಬಾಣಲೆಡ್ ಕಡ್ಲೆಸಲಾಯಿ, ಜೀರ್ದರಿನ್ ಪೊತ್ತುದು ದೀವೊಡು. ಅವೆರ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಪೆರೆದಿನ ತಾರಾಯಿ, ಮುಂಚಿ, ಶುಂಠಿ, ಉಪ್ಪು, ಪೊತ್ತುದಿ ಸಾಮಾನ್ ಪಾರ್ದ್ ಚೂರು ನೀರ್ ಮಯ್ತ್‌‍ದ್ ಸನ್ನ ಕಡೆವೊಡು. ಕಡೆಯ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬಾಣಲೆಗ್ ಚೂರು ಎಣ್ಣೆ ಮಯ್ತ್‌ದ್ ಬೊಲ್ಲುಲ್ಲಿ, ದಾಸಿಮಿ, ಬೇವಿರೆ ಪಾರ್ದ್ ಒಗ್ಗರಣೆ ಕೊರೊಡು.

## ಚಟ್ನಿ ಗಲಸುನೆ
* ಇಡ್ಲಿ.
* ಉರ್ದುದ ದೋಸೆ, ರವ ದೋಸೆ, ತೆಲ್ಲಾವು.
* ಬಟಾಟಂಬಡೆ.

## ತಾರಾಯಿ ಗಲಸ್‌‌ದ್ ಮಲ್ಪಿನ ಚಟ್ನಿಲು
* ಕೊತ್ತಂಬರಿ ತಪ್ಪು ಚಟ್ನಿ.
* ಕೆಂಪುಮುಂಚಿದ ತಾರಾಯಿದ ಚಟ್ನಿ.
* ಪುದೀನ ಚಟ್ನಿ.
* ನುಂಗೆಲ್ ಮೀನ್‌ದ ಚಟ್ನಿ.
* ಕುಕ್ಕುದ ಚಟ್ನಿ.
* ತಿಮರೆದ ಚಟ್ನಿ.

## ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆಡ್ ತಾರಾಯಿದ ಚಟ್ನಿ
* ಹಿಂದಿ - ನಾರಿಯಲ್ ಕೀ ಚಟ್ನಿ.
* ಕನ್ನಡ - ಕಾಯಿ ಚಟ್ನಿ, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಚಟ್ನಿ.
* ಇಂಗ್ಲಿಷ್ - ಕೋಕೋನಟ್ ಚಟ್ನಿ.
* ತಮಿಳ್ - ತೆಂಗಾಯಿ ಚಟ್ನಿ.

## ಬಗೆ ಬಗೆತ್ತ ಚಟ್ನಿ
* ತಿಮರೆದ ಚಟ್ನಿ 
* ಕುಕ್ಕುದ ಚಟ್ನಿ
* ನುಂಗೆಲ್ ಮೀನ್ ಚಟ್ನಿ
* ಎಟ್ಟಿ ಪೊಡಿ ಚಟ್ನಿ
* ಪುನರ್ ತಪ್ಪು ಚಟ್ನಿ

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತೆನಸ್
ವರ್ಗೊ:ತುಳುವೆರೆ ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲು
ಪೂಂಬೆದ ಕಜಿಪು

**ಪೂಂಬೆದ ಕಜಿಪು** ಉಂದೆನ್ ಬಾರೆ ಕೈಲ್ ಪಾಡ್ನಗ ಬರ್ಪಿನ ಪೂನ್ ಗಲಸ್‌ದ್ ಮಲ್ಪುನು. ಪೂಂಬೆಗ್ ಬಾರೆದ ಪೂ ಪಂದ್ ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್. ಈ ಕಜಿಪುನ್ ಒಣಸ್‌ಗ್, ದೋಸೆ ತಿನರೆ ಇಂಚ ಮಾತ ಗಲಸೊಲಿ. ಬಾರೆದ ಪೂನ್ ಕನತ್ತ್ ದ್ ಅವೆಕ್ಕ್ ಮೇಲ್ದ ಬಾಗೊದ ಪಾಲೆಲೆನ್ ಪೂರ ದೆತ್ತ್ಂಡ ಕಡೇಕ್ ತಿಕ್ಕುನ ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣೊದ ಪೂನ್ ಗಲಸ್‌ದ್ ನೆತ್ತ ಕಜಿಪು ಮಲ್ಪುನೆ. ಪೂಂಬೆನ್ ಸನ್ನ ಮೂರುನೈರ್ದಾವರ ಸುಕ್ಕ ಮಲ್ಪೊಡಾಪುಂಡು.

## ಬೋಡಾಯ್ನ ಸಾಮಾನುಲು
* ಪೂಂಬೆ - ೧.
* ತಾರಾಯಿದ ಪೂ -೧ ಕಪ್.
* ಕೆಂಪುಮುಂಚಿ -೨.
* ನೀರುಳ್ಳಿ - ೧.
* ಉರ್ದು - ಕಾಲ್ ಚಮ್ಚ.
* ದಾಸಿಮಿ - ಕಾಲ್ ಚಮ್ಚ.
* ಬೊಲ್ಲುಲ್ಲಿ - ೪/೫ ಅರಿ.
* ಅಡಿಗೆ ಎಣ್ಣೆ - ೨ ಚಮ್ಚ.
* ಬೇವಿರೆ.

## ಮಲ್ಪುನ ವಿದಾನೊ
ಒಂಜಿ ಬಾಣಲೆಡ್ ಎಣ್ಣೆ ಪಾರ್ದ್ ಒಗ್ಗರಣೆ ದೀದ್ ಅವೆಕ್ಕ್ ಮೂರ್ದಿನ ನೀರುಳ್ಳಿ, ಕಾಲ್ ಚಮ್ಚ ಮಂಜಲ್ ಪಾಡೊಡು.(ಪೂಂಬೆ ನ್ ಮೂರ್ನಗ ಸನ್ನ ಕೊಚ್ಚಿದ್ ಅವೆನ್ ನೀರ್ಡ್ ಪಾರ್ದ್ ದೀವೊಡು. ನೀರ್ ಡ್ ಪಾಡುನು ದಾಯೆ ಪಂಡ ಪೂಂಬೆ ಮೂರ್ದಿನ ಬೇಗ ಕಪ್ಪಾಪುಂಡ್.ಅವೆಕ್ಕಾದ್ ನೀರ್ಡ್ ಪಾರ್ದ್ ದೀಪೆರ್) ನೀರುಳ್ಳಿ ಕಾಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ಅವೆಕ್ಕ್ ಸನ್ನ ಮೂರ್ದಿನ ಪೂಂಬೆ ರುಚಿಗ್ ಬೋಡಾಯ್ನಾತ್ ಉಪ್ಪು, ಒಂಜಿ ಲೋಟೆ ನೀರ್ ಪಾರ್ದ್ ಮಗುಪ್ಪೊಡು.

## ಬೇತೆ ಬಾಸೆಡ್ ಪೂಂಬೆದ ಕಜಿಪು
* ಇಂಗ್ಲಿಷ್ - ಬನಾನ ಫ್ಲವರ್ ಕರಿ.
* ಹಿಂದಿ - ಕೇಲೆ ಕಿ ಫೂಲ್ ಕಿ ಸಬ್ಜೀ.
* ಕನ್ನಡ - ಬಾಳೆ ಹೂವಿನ ಪಲ್ಯ.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತೆನಸ್
ಕೆರೆಂಗ್‌ದ ಪೋಡಿ

**ಕೆರೆಂಗ್ ದ ಪೋಡಿ**, ಉಂದು ಕೆರೆಂಗ್ ನ್ ಗಲಸ್ ದ್ ಮಲ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಬಗೆತ್ತ ತಿಂಡಿ. ಕೆರೆಂಗ್ ದ ಕಂಡೆನ್ ಎಂಚ ಬೈಪಾದ್ ಕೆರೆಂಗ್ ದ ಉಪ್ಕರಿ ಮಲ್ತ್ ದ್ ತಿನ್ಪೆರಾ ಅಂಚನೆ ಮುಲ್ಪ ಕೆರೆಂಗ್ ನ್ ಎಣ್ಣೆಡ್ ಕೈತ್ ದ್ ಪೋಡಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕೆರೆಂಗ್ ಚೀಪೆ ಇತ್ತಿನೈರ್ದಾವರ ತಿನರೆ ರುಚಿಯಾದಿಪ್ಪುಂಡು. ಅವತ್ತಂದೇ ಎಣ್ಣೆಡ್ ಕೈತಿನ ತಿಂಡಿ ಬೆಚ್ಚ ಬೆಚ್ಚ ಚಾ-ಕಾಪಿ ದೊಟ್ಟುಗು ತಿನರೆ ಬಾರೀ ರುಚಿ. ತುಳುನಾಡ್ ಡ್ ಉಂದು ಮಾತ ವೊಟೇಲ್ ಡ್ ತಿನರೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು.       
## ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪರೆ ಬೋಡಾಯ್ನ ಸಾಮಾನುಲು
* ಕೆರೆಂಗ್ - ೨ ಕಂಡೆ.
* ಕಡ್ಲೆಹಿಟ್ಟ್ - ೨ ಕಪ್.
* ಜೀರ್ದರಿ - ಕಾಲ್ ಚಮ್ಚ.
* ಮುಂಚಿದ ಪೊಡಿ - ಕಾಲ್ ಚಮ್ಚ.
* ಅಡಿಗೆ ಎಣ್ಣೆ (ಪೋಡಿ ಕಯ್ಪರೆ ಬೊಡಾಯ್ನಾತ್).
## ಮಲ್ಪುನ ವಿದಾನೊ
ಸುರುಕಾದ್ ಕೆರೆಂಗ್ ದ ಕಂಡೆನ್ ದೆಕ್ ದ್ ಅವೆನ್ ರೌಂಡ್ ಆಕಾರೊಡು ಮಸ್ತ್ ದಪ್ಪ ಮೂರಂದೆ ಹದ ತೆಳು ಮೂರ್ದ್ ಬರಿಕ್ ದೀವೊಡು. ಬುಕ್ಕೊ ಒಂಜಿ ಬಾಜನೊಡು ಕಡ್ಲೆ ಹಿಟ್ಟ್ ನ್ ಸಾರ್ದ್(ಗಂಟ್ ಬರ್ರೆ ಬಲ್ಲಿ ಪಂದ್ ಸಾರುನ) ಅವೆಕ್ಕ್ ಮಂಚಿದ ಪೊಡಿ, ಮಂಜಲ್ ದ ಪೊಡಿ ಕಾಲ್ ಚಮ್ಚ, ಜೀರ್ದರಿ ಅರ್ದ ಚಮ್ಚ, ರುಚಿಗ್ ಬೋಡಾಯ್ನಾತ್ ಉಪ್ಪು, ಒಂತೊಂತೆ ನೀರ್ ಪಾರ್ದ್ ಕಲಪ್ಪೊಡು. ಹಿಟ್ಟ್ ಕಲತ್ತಿನ ಮಸ್ತ್ ತೆಳು ಮಲ್ಪಂದೆ ಚೂರು ದಪ್ಪ ಇಪ್ಪೊಡು. ಬುಕ್ಕೊ ಎಣ್ಣೆ ಬೆಚ್ಚ ಆವರೆ ದೀದ್ ಎಣ್ಣೆ ಕಾಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ಅವೆಕ್ಕ್ ತುಂಡು ಮಲ್ದಿನ ಕೆರೆಂಗ್ ನ್ ಒಂಜೊಂಜೆ ಕಡ್ಲೆಹಿಟ್ಟ್ ಡ್ ಮುರ್ಕಾದ್ ಎಣ್ಣೆಡ್ ಬುಡೊಡು. 
## ಗಲಸುನೆ
* ಬಯ್ಯಗ್ ಚಾತ್ತ ಬಾಯಿಗ್ ಕೆರೆಂಗ್ ದ ಪೋಡಿನ್ ತಿನ್ಪೆರ್.

## ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆಡ್ ಕೆರೆಂಗ್ ದ ಪೋಡಿ
* ಇಂಗ್ಲಿಷ್ - ಸ್ವೀಟ್ ಪೊಟೇಟೊ ಫ್ರಿಟರ್ಸ್.
* ಕನ್ನಡ - ಗೆಣಸಿನ ಪೋಡಿ.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತೆನಸ್
ಸಜ್ಜಿಗೆ

**ಸಜ್ಜಿಗೆ** ಉಂದು ಚಾತ್ತ ಬಾಯಿಗ್ ತಿನ್ಪಿನ ರವನ್ ಗಲಸ್ ದ್ ಮಲ್ಪಿನ ತಿಂಡಿ. ರವ ತಿಕ್ಕ್ಂಡ ಅವೆನ್ ಈನೆಕ್ಕ್ ಗಲಸೊಲಿ ಪನ್ನಗ ನೆನಪಾಪಿನೇ ಸಜ್ಜಿಗೆ. ದಾಯೆ ಪಂಡ ಉಂದು ಮಲ್ಪರೆಲಾ ಸುಲಬ ಅಂಚನೆ ಒಣಸ್ ಮಲ್ತಿಲೆಕನೇ ಬಂಜಿಲಾ ದಿಂಜುಂಡು. ಕುಡ್ಲ, ಉಡುಪಿ ಲೆದ ವೊಟೇಲ್ ಲೆಡ್ ಕಾಲಿ ಸಜ್ಜಿಗೆ, ಬಜಿಲ್ ದೊಟ್ಟುಗು ಸಜ್ಜಿಗೆ ನ್ಲಾ ಬಲಸುವೆರ್. ಉಂದು ತುಳುನಾಡ್ ದ ಒಂಜಿ ಮಾಮೂಲಿ ತಿಂಡಿ ಪಂದ್ ಲಾ ಪನೊಲಿ.
## ಬೋಡಾಯ್ನ ಸಾಮಾನುಲು
* ರವ - ಮುಕ್ಕಾಲ್ ಕಪ್.
* ನೀರುಳ್ಳಿ - ೧.
* ಕಾಯ್ಮುಂಚಿ -೪/೫.
* ದಾಸಿಮಿ- ಅರ್ದ ಚಮ್ಚ.
* ಬೊಲ್ಲುಲ್ಲಿ - ೪/೫ ಅರಿ.
* ಉರ್ದು - ಅರ್ದ ಚಮ್ಚ.
* ಶುಂಠಿ - ಅರ್ದ ಕಂಡೆ (ಸನ್ನ ಮೂರೊಡು).
* ನೈ - ೧ ಚಮ್ಚ.
* ಬೇವಿರೆ.
* ಉಪ್ಪು - ರುಚಿಗ್ ಬೋಡಾಯ್ನಾತ್.
* ಬೀಜ - ೧೦/೧೨ ಬೊಂಡು (ಬೋಡಂಡ ಮಾತ್ರ).
* ಅಡಿಗೆ ಎಣ್ಣೆ - ೨ ಚಮ್ಚ.

## ಮಲ್ಪುನ ವಿದಾನೊ
ಒಂಜಿ ಬಾಣಲೆಗ್ ೨ ಚಮ್ಚ ಎಣ್ಣೆ, ೧ ಚಮ್ಚ ನೈ ಪಾರ್ದ್ ಅವ್ ಕೊದ್ದಿ ಬುಕ್ಕೊ ಗುದ್ದುದಿನ ಬೊಲ್ಲುಲ್ಲಿ, ದಾಸಿಮಿ, ಉರ್ದು,ಬೇವಿರೆ, ಶುಂಠಿ,ಬೀಜ, ಕಾಯ್ಮುಂಚಿ ಮಾಡೊಡು. ಅವೆನ್ ಮಗತ್ ದ್ ಮೂರ್ದಿನ ನೀರುಳ್ಳಿ, ಬುಕ್ಕೊ ರುಚಿಗ್ ಬೋಡಾಯ್ನಾತ್ ಉಪ್ಪು ಪಾಡೊಡು. ಒಗ್ಗರಣೆ ಕಾಯೊಂದು ಬತ್ತಿಲೆಕನೆ ರವ(ಪೊತ್ತುದ್ ದೀತಿನ) ಪಾರ್ದ್ ಒಂಜರೆ ಲೋಟೆ ನೀರ್ ಪಾರ್ದ್ ಸಜ್ಜಿಗೆನ್ ಬೈಪಾವೊಡು. ಸಜ್ಜಿಗೆ ಬೈತಿ ಕೂಡ್ಲೆ ಪಾರ್ದಿನ ನೀರ್ ಆಜೊಂದು ಬರ್ಪುಂಡು. ಬುಕ್ಕೊ ಸಜ್ಜಿಗೆನ್ ಜಾದ್ ದೀವೊಡು. ಚಪ್ಪೆ ಆಯಿಲೆಕ ಸಜ್ಜಿಗೆ ಹೆಂಟೆದ ಲೆಕ ಗಟ್ಟಿ ಆಪುಂಡು.
## ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆಡ್ ಸಜ್ಜಿಗೆ

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತೆನಸ್
ಸೇಮೆದಡ್ಯೆ

**ಸೇಮೆದಡ್ಯೆ**(ನೂಕಡ್ಯೆ) ಉಂದು ಒಂಜಿ ಬಗೆತ್ತ ತುಳುವೆರೆ ತೆನಸ್. ಉಂದೆಕ್ಕ್ ನೂಕಡ್ಯೆ ಪಂದ್ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್. ಪಿರಾಕ್ ಡ್ ಸೇಮೆದಡ್ಯೆ ನ್ ಏರಾಂಡಲ ಬಿನ್ನೆರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ ಇಜಿಂಡ ಅಸ್ಟೆಮಿ, ಮಸುಲುಡ್ಕೆ (ಮೊಸರು ಕುಡಿಕೆ)ದಂಚಿನ ಪರ್ಬೊದಪಗ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಇತ್ತೆಲಾ ಪರ್ಬದಪಗ ಈ ಅಡ್ಯೆನ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉಂದೆನ್ ತಾರಾಯಿದ ಪೇರ್, ಕೋರಿದ ಕಜಿಪು, ಪರ್ಂದ್ ದ ರಸಾಯನ, ಸಾಂಬಾರ್, ಮಾಸದ ಕಜಿಪುದೊಟ್ಟುಗು ತಿನ್ಪೆರ್. ಅವ್ ಅತ್ತಂದೆ ಸೇಮೆದಡ್ಯೆದ ಪೂಂಬೆನ್ ದೊಂಬುಗ್ ನುಂಗಾದ್ ಅವೆತ್ತ ಉಪ್ಪಿಟ್ಟ್ ಲಾ ಮಲ್ಪುವೆರ್.

## ಬೋಡಾಯಿನ ಸಾಮಾಗ್ರಿಲು
* ತಾರಾಯಿದ ಪೂ.
* ಬೆಲ್ಲ.
* ಬೊಲಂತೆ /ಉರ್ಪೆಲ್ ಅರಿ.
* ಸೇಮೆದ ಮನೆ.

## ಮಲ್ಪುನ ವಿದಾನೊ
### ಸೇಮೆ ಮಲ್ಪುನ ವಿದಾನೊ
ದುಂಬುನಾನಿ ಬೊದುಲ್ಪಾದಿನ ಅರಿನ್ ಕಡೆದ್,ಬಂದನ್ ದೆತ್ ದ್, ರುಚಿಗ್ ಬೋಡಾಯ್ನಾತ್ ಉಪ್ಪು ಪಾರ್ದ್ ಅವೆನ್ ಬಾಣಲೆಡ್ ಬೆಚ್ಚ ಮಲ್ತ್ದ್ ಮಲ್ಲ ಮಲ್ಲ ಉಂಡೆ ಮಲ್ಪೊಡು. ಮಲ್ತಿನ ಉಂಡೆನ್ ತೊಂದುರುಡ್ ಬೆಯ್ಪಾದ್ ಬೆಯೋಂದು ಬತ್ತಿ ಲೆಕ ಬೆಚ್ಚ ಉಂಡೆನ್ ಪರಸೆಗ್ ಪಾರ್ದ್ ತಿರಗಣೆನ್ ತಿರ್ಗಾವೊಡು. ಇಂಚ ತಿರ್ಗಾನಗ ಪರಸೆಡ್ ಅಡ್ಯೆ ನೂಲುದ ಲೆಕ ಜಪ್ಪುಂಡ್. ಈ ಅಡ್ಯೆ ಮಲ್ಪರೆ ೨ ಜನ ಬೋಡಾಪುಂಡ್. ಒಂಜಿ ಜನ ಮಣೆ ಒತ್ತರೆ ನನೊರಿ ತಿರ್ತ್ ಜತ್ತಿನ ಅಡ್ಯೆನ್ ದೆಪ್ಪರೆ. ಸೇಮೆದ ಒಂಜಿ ಪ್ಲೇಟ್ ಅಡ್ಯೆಗ್ ಪೂಂಬೆ ಪಂದ್ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್.

### ತಾರಾಯಿದ ಪೇರ್ ಮಲ್ಪುನ ವಿದಾನೊ
ಪೆರೆದಿನ ತಾರಾಯಿಗ್ ಚೀಪೆಗ್ ಬೋಡಾಯ್ನಾತ್ ಬೆಲ್ಲ ಪಾರ್ದ್ ಕಡೆದ್ ಅವೆಟ್ಟ್ ಬತ್ತಿನ ಪೇರ್ ನ್ ಅರ್ಪೊಡು. ಇಜಿಂಡ ಕಾಲಿ ತಾರಾಯಿನಕ ಕಡೆದ್ ಪೇರ್ ದೆತ್ ದ್ ಬುಕ್ಕೊಲಾ ಬೆಲ್ಲ ಪಾರ್ದ್ ಕಲಡಾವೊಲಿ.

## ಬೇತೆ ಬಾಸೆಡ್ ಸೇಮೆದಡ್ಯೆ
* ಕನ್ನಡ - ಒತ್ತು ಶ್ಯಾವಿಗೆ, ಅಕ್ಕಿ ಶ್ಯಾವಿಗೆ.
* ತಮಿಳ್ - ಇಡಿಯಪ್ಪಂ.
* ಇಂಗ್ಲಿಷ್ - ಸ್ಟ್ರಿಂಗ್ ಹಾಪರ್.

## ಸೇಮೆದಡ್ಯೆಗ್ ನೂಕಡ್ಯೆ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ಬತ್ತಿನ ವಿಚಾರೊ
ಸೇಮೆದಡ್ಯೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಕಷ್ಟ. ಬತ್ತಿ ಬಿನ್ನೆರ್ ನಾಲೈನ್ ದಿನ ಉಂತ್‌ದ್ ಪೋಪಿನ ಪೊರ್ತುಗು ಈ ಅಡ್ಯೆನ್ ತುಳುನಾಡ್ ದ್ ಮಲ್ಪೆದೆರ್. ದುಂಬುದ ಕಾಲೊಡು ಈ ಅಡ್ಯೆ ಮಲ್ಪುನ ಮಣೆ ಮಾತೆರ್ನ ಇಲ್ಲಡ್ ಇಜ್ಜಾಂಡ್. ಅಪಗದ ಕಾಲೊದ ಸೇಮೆದಡ್ಯೆದ ಮಣೆಲಾ ತಿರ್ಗಾವರೆ ಮಸ್ತ್ ಬಂಗ ದಾಯೆ ಪಂಡ ಅವ್ವು ಮರತ್ತ ಮಣೆ. ಆ ಮಣೆನ್ ಒತ್ತೆರೆ ಉಜ್ಜೆರ್. ಆ ಉಜ್ಜೆರ್‌ನ್ ಊಂದೆರೆ ರಡ್ಡ್ ಕೋಡಿಡ್ ರಡ್ಡ್ ಗಟ್ಟಿ ಜವನೆರ್ ಬೋಡಿತ್ತ್ಂಡ್.
ಈ ಅಡ್ಯೆ ಮಲ್ತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಬತ್ತಿನ ಬಿನ್ನೆರ್ ಜಾಸ್ತಿ ದಿನ ಉಂತುಜೆರ್‌ ಪನ್ಪಿನ ವಾಡಿಕೆ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಅಂಚಾದ್ ಬಿನ್ನೆರೆನ್ ನೂಕುನ ಅಡ್ಯೆ ನೂಕಡ್ಯೆ ಪಂಡ್ ದ್ ಪುದರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್.

thumb|ಸೇಮೆದ ಅಡ್ಯೆ ಮಲ್ಪುನೆ ವಿದಾನೊ ವಿಡೀಯೊ ರೂಪೊಡು

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತೆನಸ್
ಕೆರೆಂಗ್‍ದ ಉಪ್ಪುಕರಿ

**ಕೆರೆಂಗ್ ದ ಉಪ್ಪುಕರಿ** ಉಂದು ಬಯ್ಯ ಇಜಿಂಡ ಕಾಂಡೆ ಚಾತ್ತ ಬಾಯಿಗ್ ತಿನ್ಪಿನ ತಿಂಡಿ. ಕೆರೆಂಗ್ ನ್ ಕಾಲಿ ಬೆಯ್ಪಾದ್ ತಿನ್ಪಿನೈರಡ್ದ್ ಉಪ್ಪುಕರಿ ಮಲ್ತ್ಂಡ   ರುಚಿಯಾಪುಂಡು. ದಾಯೆ ಪಂಡ ಉಂದೆಕ್ಕ್ ಒಗ್ಗರಣೆ ಕೊರ್ದಿಪ್ಪುನೈರ್ದಾವರ ರುಚಿ ಎಡ್ಡೆ ಆಪುಂಡು. ಉಂದೆನ್ ಹೋಟೆಲ್ ಲೆಡ್ ಬಜಿಲ್ ದೊಟ್ಟುಗ್ಲಾ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಇಜ್ಜಿಂಡ ಅಂಚನೆ ಬಲಸುವೆರ್. ಕೆರೆಂಗ್ ಚೀಪೆ ಇಪ್ಪುನೈರ್ದಾವರ ಉಂದೆನ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುನಗ ಬೆಲ್ಲ, ಸಕ್ಕರೆ ಬೆರೆಸೊಡುಂದಿಜ್ಜಿ. ತುಳುನಾಡ್ ದ ಮಾತ ಪ್ರದೇಸೊಡು ಈ ತಿಂಡಿನ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
## ಬೋಡಾಯ್ನ ಸಾಮಾನುಲು
* ನೀರುಳ್ಳಿ - ೧.
* ತಾರಾಯಿದ ಪೂ - ೧ ಕಪ್
* ಕೆಂಪುಮುಂಚಿ -೪/೫.
* ದಾಸಿಮಿ- ಕಾಲ್ ಚಮ್ಚ.
* ಬೊಲ್ಲುಲ್ಲಿ - ೪/೫ ಅರಿ.
* ಉರ್ದು - ಒಂಜಿ ಚಮ್ಚ.
* ಬೇಸೊಪ್ಪು(ಒಗ್ಗರಣೆಗ್).
* ಉಪ್ಪು - ರುಚಿಗ್ ಬೋಡಾಯ್ನಾತ್.
* ಅಡಿಗೆ ಎಣ್ಣೆ - ೨ ಚಮ್ಚ.

## ಮಲ್ಪುನ ವಿದಾನೊ
ಸುರುಕು ಕೆರೆಂಗ್ ದ ಕಂಡೆನ್ ದೆಕ್ ದ್ ಅವೆನ್ ಹದ ಎಲೆಲ್ಯ ತುಂಡು ಚೌಕಾಕಾರೊಡು ಮೂರ್ದು ದೀವೊಡು. ಅವೆರ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬಾಣಲೆಗ್ ಚೂರು ಎಣ್ಣೆ, ಉರ್ದು, ದಾಸಿಮಿ, ಬೊಲ್ಲುಲ್ಲಿ ದ ಒಗ್ಗರಣೆ ಪಾಡ್ದ್ ನೀರುಳ್ಳಿ ಪಾಡೊಡು. ಒಗ್ಗರಣೆ ಕಾಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ಮೂರ್ದಿನ ಕೆರೆಂಗ್ ದ ತುಂಡುಲೆನ್ ಪಾಡ್ದ್  ಉಪ್ಪು ಬೆರಸ್ ದ್ ಒಂಜಿ ಲೋಟೆ ನೀರ್ ಮಯ್ತ್ ದ್ ಕೆರೆಂಗ್ ನ್ ಬೆಯ್ಪಾವೊಡು.ನೀರ್ ಪಾಡಿ ಬುಕ್ಕೊ ಮೇಲ್ ಗ್ ಪೆರೆದಿನ ತಾರಾಯಿದ ಪುನ್ ಬಿರ್ಕೊಡು. ನೀರ್ ಆಜಿ ಬುಕ್ಕೊ ಕೆರೆಂಗ್ ಬೈತ್ಂಡ ತೂದು ಜಾದ್ ದೀವೊಡು.

## ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆಡ್ ಕೆರೆಂಗ್ ದ ಉಪ್ಪುಕರಿ
* ಕನ್ನಡ - ಗೆಣಸಿನ ಉಪ್ಪಿಟ್ಟು.
* ಇಂಗ್ಲಿಷ್ - ಸ್ವೀಟ್ ಪೊಟೇಟಟೊ ಸ್ಟಿರ್ ಫ್ರೈ.
* ಹಿಂದಿ - ಶಂಕರ್ಕಂದ್ ಕೀ ಸಬ್ಜೀ.
* ಕೊಂಕಣಿ - ಕಣ್ಗ ಉಪ್ಕರಿ.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತೆನಸ್
ಕಡ್ಲೆ ಬಜಿಲ್

**ಕಡ್ಲೆ ಬಜಿಲ್** ಉಂದು ತುಳುನಾಡ್ ದ ವಿಸೇಸವಾಯಿನ ತೆನಸ್ ಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಕುಡ್ಲ, ಉಡುಪಿ ಇಂಚಿನ ತಳುನಾಡ್ ದ ಪ್ರದೇಸೊಲೆಡ್ ಈ ತಿಂಡಿ ಕಾಂಡೆ ಚಾತ್ತ ಬಾಯಿಗ್ ತಿನರೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಉಂದೆಟ್ಟ್ ಕಡ್ಲೆನ್ ಚೀಪೆ ಮಲ್ತ್‍ದ್ ಬಜಿಲ್‍ನ್ ಖಾರ ಮಲ್ತ್‍ದ್ ಖಾರ ಬುಕ್ಕೊ ಚೀಪೆದ ಮಿಶ್ರಣೊನ್ ಒಟ್ಟಿಗೆ ತಿನ್ಪೆರ್.  
## ಕಡ್ಲೆ ಮಲ್ಪರೆ ಬೋಡಾಯ್ನ ಸಾಮಾನುಲು
* ದಾಸಿಮಿ - ೧ ಚಮ್ಚ.
* ಕಪ್ಪು ಕಡ್ಲೆ - ೧ ಕಪ್.
* ನೀರುಳ್ಳಿ - ೧
* ಜೀರ್ದರಿ - ಅರ್ದ ಚಮ್ಚ.
* ತಾರಾಯಿದ ಪೂ - ಅರ್ದ ಕಪ್.
* ಬೇವಿರೆ (ಒಗ್ಗರಣೆಗ್ ಬೋಡಾಯ್ನಾತ್).
* ಉಪ್ಪು ರುಚಿಗ್ ಬೋಡಾಯ್ನಾತ್
* ಅಡಿಗೆ ಎಣ್ಣೆ- ಒಗ್ಗರಣೆಗ್ ಬೋಡಾಯ್ನಾತ್.
* ಮಂಜಲ್ - ಕಾಲ್ ಚಮ್ಚ.
* ಕೆಂಪುಮುಂಚಿ - ೨.
* ಸಕ್ಕರೆ - ಚೀಪೆಗ್ ಬೋಡಾಯ್ನಾತ್.
### ಮಲ್ಪುನ ವಿದಾನೊ
ಬಾಣಲೆಡ್ ಒಗ್ಗರಣೆ ದೀದ್ ನೀರುಳ್ಳಿ, ಮಂಜಲ್ ಪಾರ್ದ್ ಅವ್ ಕಾಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ಬೆಯ್ಪಾದಿನ ಕಡ್ಲೆ ರುಚಿಗ್ ಬೋಡಾಯ್ನಾತ್ ಉಪ್ಪು, ಸಕ್ಕರೆ ಪಾಡೊಡು. ಮೇಲ್ ಗ್ ಪೆರೆದಿನ ತಾರಾಯಿದ ಪೂ ಬಿರ್ಕ್ ದ್ ತಿರ್ಗಾಂಡ ಕಡ್ಲೆ ತಯಾರಾಪುಂಡು.
## ಬಜಿಲ್ ಮಲ್ಪರೆ ಬೋಡಾಯಿನ ಸಾಮಾನುಲು
* ಬಜಿಲ್ - ೨೦ ಗ್ರಾಂ.
* ದಾಸಿಮಿ - ೧ ಚಮ್ಚ.
* ಉರ್ದು - ಅರ್ದ ಚಮ್ಚ.
* ಜೀರ್ದರಿ - ಅರ್ದ ಚಮ್ಚ.
* ತಾರಾಯಿ - ಪೆರೆದಿನ ಅರ್ದ ಕಪ್.
* ಬೇವಿರೆ (ಒಗ್ಗರಣೆಗ್ ಬೋಡಾಯ್ನಾತ್).
* ಸಂಬರ - ಅರ್ದ ಚಮ್ಚ.
* ಉಪ್ಪು ರುಚಿಗ್ ಬೋಡಾಯ್ನಾತ್
* ಅಡಿಗೆ ಎಣ್ಣೆ- ಒಗ್ಗರಣೆಗ್ ಬೋಡಾಯ್ನಾತ್.
* ಕೆಂಪುಮುಂಚಿ - ೨.
### ಬಜಿಲ್ ಮಲ್ಪುನ ವಿದಾನೊ
ಒಂಜಿ ಬಾಣಲೆಡ್ ಒಗ್ಗರಣೆಗ್ ಬೋಡಾಯ್ನಾತ್ ಎಣ್ಣೆ ಪಾರ್ದ್ ಅವೆಕ್ಕ್ ದಾಸಿಮಿ, ಉರ್ದು, ಕೆಂಪುಮುಂಚಿ, ಜೀರ್ದರಿ, ಕಡ್ಲೆಸಲಾಯಿ,ಬೇವಿರೆ ಪಾರ್ದ್ ಪೊತ್ತದು ಅವೆನ್ ನೀರ್ ಪಾಡಂದೆ ಪೊಡಿ ಮಲ್ಪೊಡು. ಪೊಡಿ ಮಲ್ತಿನ ಮಸಾಲೆನ್ ಬರಿಕ್ಕ್ ದೀದ್ ನನೊಂಜಿ ಬಾಜನಡ್ ತಾರಾಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ಬೆಲ್ಲ ಪಾರ್ದ್ ಮೊರೆತ್ತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಅವೆಕ್ಕ್ ಬಜಿಲ್ ಬುಕ್ಕೊ ಪೊಡಿ ಮಲ್ದಿನ ಮಸಾಲೆ ಸೇರ್ಪಾದ್ ಒಗ್ಗರಣೆ ಪಾಡೊಡು.
ಕಡ್ಲೆ ಬಜಿಲ್ ರಡ್ಡ್ ಲಾ ತಯಾರಾಯಿಬುಕ್ಕೊ ಒಂಜೇ ಪ್ಲೇಟ್ ಡ್ ಪಾರ್ದ್ ತಿನೊಲಿ.
ಕಡ್ಲೆ ಬಜಿಲ್ ರಡ್ಡ್ಲಾ ತಯಾರ್ ಆಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ಅವೆನ್ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬಲಸ್ ದ್ ತಿನರೆ ಕೊರ್ಪೆರ್.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತೆನಸ್
ಸೀರ

**ಸೀರ** ಉಂದು ಒಂಜಿ ಬಗೆತ್ತ ಚೀಪೆದ ತೆನಸ್. ಉಂದೆನ್ ರವ, ನೈ, ಪೇರ್, ದ್ರಾಕ್ಷಿ - ಬೀಜ, ಸಕ್ಕರೆನ್ ಗಲಸ್ ದ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಚೀಪೆ ತೆನಸ್ ಆಯ್ನೈರ್ದಾವರ ಉಂದೆನ್ ಬಯಕೆ, ಮದಿಮೆ, ಪೂಜೆ, ಬಾಲೆತೊಟ್ಟಿಲ್ ಇಂಚಿನ ಸಂದರ್ಬೊಲೆಡ್ ಪಾಯ್ಸದ ಬದಲ್ ಗ್ ತೀಪೆದ ತೆನಸಾದ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಪಲಹಾರದ ಸಮಯೊಡ್ಲಾ ಈ ಬಗೆತ್ತ ತೆನಸ್ ತಿನರೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಕುಡ್ಲ, ಉಡುಪಿ ಇಂಚಿನ ಜಾಗೆಡ್ ಮಾತ ವೊಟೇಲ್ ಲೆಡ್ ಈ ತೆನಸ್ ಕಮ್ಮಿಗ್ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಅವ್ ಅತ್ತಂದೆ ಸೀರನ್ ಇಡ್ಲಿ, ವಡೆ, ಬಜಿಲ್ ದೊಟ್ಟುಗ್ ಲಾ ವೊಟೇಲ್ ಲೆಡ್ ಬಲಸುವೆರ್.

## ಇತಿಹಾಸೊ
ಮದ್ಯಕಾಲೀನ ಅರೇಬಿಕ್ ಪಾಕಪದ್ಧತಿದ ಸಮಯೊಡು ರವೆತ್ತ ಸೀರೊನು ಪೆತ್ತೊದ ನೈಟ್ ಪೊತ್ತುದು, ರವೆ ಅಂಚನೆ ಚೀಪೆದ ತೆನಸ್‍ನ್ ಮೆತ್ತನೆ ಮಲ್ಪುನ ಉದ್ದೇಶೊಡು ತಿಗತ್‍ನೈ ಇಜ್ಜಾಂಡ ಸಕ್ಕರೆದ ಪಾಕೊನು ಗಲಸ್‍ದ್ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಅಂಚನೆ ಪೇರ್, ಬಾದಾಮಿ, ಬೀಜ, ಪಿಸ್ತಾ ಉಂದೆನ್ಲಾ ಗಲಸೊಂದಿತ್ತೆರ್. *ಇಬ್ನ್ ಸಯ್ಯರ್ ಅಲ್-ವಾರ್ರಾಕ್* ಮೆರೆನ 10 ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಅಡುಗೆಪುಸ್ತಕೊಡು ಕ್ಯಾರೆಟ್, ಸೇಬು ಅಂಚನೆ ಖರ್ಜೂರೊನು ಗಲಸ್‍ದ್ ಮಲ್ದಿನ ಸೀರೊದ ವಿಸಯಲಾ ಉಂಡು. ಕೆಲವ್ ವಿದ್ವಾಂಸೆರೆನ್ ಪ್ರಕಾರೊಡ್, ಸೀರ ಪನ್ಪಿನ ತೆನಸ್‍ನ್ ಭಾರತೊಗು ಮೊಘಲೆರ್ ಪರಿಚಯೊ ಮಲ್ತ್ದ್‍ ಕೊರ್ನಿ ಪನ್ಪೆರ್. ಆಂಡ  12ನೇ ಶತಮಾನೊಡು *ಮಾನಸೊಲ್ಲಾಸ* ಪನ್ಪಿನ ಪುಸ್ತಕೊಡು ಚಾಲುಕ್ಯದ ರಾಜೆ ಸೋಮೇಶ್ವರ III ಸೀರ ಪನ್ಪಿನ ತೆನಸ್‍ನ್ *ಶಾಲಿ-ಅನ್ನ*(ಇತ್ತೆದ ಸೀರ) ಪಂಡ್‍ದ್ ದುಂಬೇ ಪಟ್ಟಿ ಮಲ್ದೆರ್ಂದ್ ಇತಿಹಾಸೊ ಉಂಡು.
14 ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಸ್ಪೇನ್‌‍ ದೇಶೊಡು, ರವೆ, ಬಾದಾಮಿ, ಪೇರ್, ಎಣ್ಣೆ ಬುಕ್ಕೊ ಕೇಸರಿ ಪಾರ್ದ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತ್ ದಿತ್ತೆರ್. ಭಾರತೊಡು ಸೀರನ್ ಗೋಧಿದ ರವೆ, ಪೆತ್ತೊದ ನೈ ಬುಕ್ಕೊ ಸಕ್ಕರೆ, ಏಲಕ್ಕಿ, ಪೇರ್, ಬಾದಾಮಿ ಅಂಚನೆ ಬೀಜ ಪಾರ್ದ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್.

## ಬೋಡಾಯಿನ ಸಾಮಾನುಲು
* ರವ - ೧ ಕಪ್.
* ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಬೀಜ - ಅರ್ದ ಕಪ್.
* ಏಲಕ್ಕಿ ಪೊಡಿ.
* ಸಕ್ಕರೆ ಚೀಪೆಗ್ ಬೋಡಾಯ್ನಾತ್ (ಸಕ್ಕರೆದ ಪೊಡಿನ್ಲಾ ಗಲಸೊಲಿ).
* ಪೆತ್ತದ ನೈ - ೧ ಕಪ್.
* ಪೇರ್ - ೨ ಲೋಟೆ.
## ಮಲ್ಪುನ ವಿದಾನೊ
ಒಂಜಿ ಬಾಣಲೆಡ್ ರಡ್ಡ್ ಮೂಜಿ ಚಮ್ಚ ನೈ ಪಾರ್ದ್ ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಬುಕ್ಕೊ ಬೀಜನ್ ಪೊತ್ಪೊಡು. ಪೊತುದಿನೈನ್ ಬರೀಕ್ ದೀದ್ ಅವ್ವೇ ಬಾಣಲೆಗ್ ರವ ಪಾರ್ದ್ ರವ ಕಮ್ಮೆನ ಬನ್ನೆಟ್ಟ ಪೊತ್ಪೊಡು. ಅವೆನ್ ಜಾದ್ ದೀದ್ ನನೊಂಜಿ ಬಾಜನೊಡು ೨ ಲೋಟೆ ಪೇರ್ ಕೊದ್ಪಾದ್ ಪೇರ್ ಕೊದ್ದಿ ಬುಕ್ಕೊ ಅವೆಕ್ಕ್ ಪೊತುದ್ ದೀತಿನ ರವೆ ಪಾರ್ದ್ ಸಮ ತಿರ್ಗಾವೊಡು. ನೀರ್ ಪುರ ಆಜಿ ಬುಕ್ಕೊ ಅವೆಕ್ಕ್ ಸಕ್ಕರೆ ಇಜಿಂಡ ಸಕ್ಕರೆ ಪೊಡಿ ಮಲ್ದಿನ, ಏಲಕ್ಕಿದ ಪೊಡಿ, ಪೊತ್ತುದಿನ ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಗೋಡಂಬಿ, ೪-೫ ಚಮ್ಚ ನೈ (ಮಂಜಲ್ ಕಲರ್ ಬೋಡಂಡ ಫುಡ್ ಕಲರ್ ಬೆರೆಸೊಲಿ) ಪಾರ್ದ್ ಕುಡಲ ತಿರ್ಗಾವೊಡು. ಹದ ಗಟ್ಟಿ ಆಯಿನ ಕೂಡ್ಲೆ ಜಾದ್ ದೀವೊಡು.
## ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆಡ್ ಸೀರ
* ಕನ್ನಡ - ಕೇಸ್ರಿಬಾತ್.
* ಮರಾಠಿಡ್ - ರವ ಶೀರ.
* ಹಿಂದಿ - ಸೂಜಿ ಕಾ ಹಲ್ವಾ.
## ನಮನಮುನೆದ ಸೀರ
* ಪೆರಂಗಲಕಾಯಿದ ಸೀರ. 

* ಪರ್ಂದ್ ದ ಸೀರ.
* ಚಿಕ್ಕು ಸೀರ.
* ಸೇಬುದ ಸೀರ.
* ಸೀತಾಫಲದ ಸೀರ. 
* ಗೋಧಿಹಿಟ್ಟ್ ದ ಸೀರ.
* ಸ್ಟ್ರಾಬೆರಿದ ಸೀರ.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತೆನಸ್
ಕಡ್ಲೆಸಲಾಯಿ ಸಾಬಕಿದ ಪಾಯ್ಸ

**ಕಡ್ಲೆಸಲಾಯಿ ಸಾಬಕಿದ ಪಾಯ್ಸ** ಉಂದು ವಿಸೇಸವಾದ್ ಪರ್ಬದಪಗ ಮಾತೆರೆನ ಇಲ್ಲಡ್ ತಿನರೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಪಾಯ್ಸ ಒಂಜಿ ಚೀಪೆದ ಸೊತ್ತು. ಬಿಸು, ತುಡರ್, ಚೌತಿ, ತುಳಸಿ ಪರ್ಬ, ಪುದ್ವಾರ್, ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪೂಜೆ ಇಂಚಿನ ಪರ್ಬೊದಾನಿ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತಂದೆ ಪುಟ್ಟಿನ ದಿನೊತ್ತಾನಿ, ಮದಿಮೆ,ಬಯಕೆ ಮದ್ರೆಂಗಿ, ಬಾಲೆತೊಟ್ಟಿಲ್, ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ಪೂಜೆ ಇಂಚ ಮಾತ ಸಂದರ್ಬೊಲೆಡ್ ಕುಷಿನ್ ಪಟ್ಟೊನುನ ವಿಚಾರೊಡು ಪಾಯ್ಸನ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಸೇಮೆದ ಪಾಯ್ಸ, ಗೋದಿದ ಪಾಯ್ಸ, ರವೊತ್ತ ಪಾಯ್ಸ, ಅರಿತ್ತ ಪಾಯ್ಸ, ಬಜಿಲ್‍ದ ಪಾಯ್ಸ ಇಂಚ ಪಾಯಸೊಲೆಡ್ ಸುಮಾರ್ ಬಗೆ ಉಂಡು ಅವೆಟ್ಟ್ ಕಡ್ಲೆಸಲಾಯಿ ಸಾಬಕಿದ ಪಾಯ್ಸಲಾ ಒಂಜಿ. 
## ಬೋಡಾಯಿನ ಸಾಮಾನುಲು
* ಕಡ್ಲೆಸಲಾಯಿ - ೧ ಕಪ್.
* ಸಾಬಕಿ - ಅರ್ದ ಕಪ್.
* ತಾರಾಯಿ - ೧ ಕಪ್.
* ಬೆಲ್ಲ - ಚೀಪೆಗ್ ಬೋಡಾಯ್ನಾತ್.
* ಬೀಜ,ದ್ರಾಕ್ಷಿ - ಅರ್ದ ಕಪ್.
* ಐನಾಜಿ ಏಲಕ್ಕಿ.
## ಮಲ್ಪುನ ವಿದಾನೊ
### ಕಡ್ಲೆಸಲಾಯಿ ಸಾಬಕಿ ಬೈಪಾವುನು
ಸುರುಕಾದ್ ದುಂಬುನಾನಿ ಬೊದುಲ್ಪಾದಿನ ಸಾಬಕಿ, ಕಡ್ಲೆಸಲಾಯಿನ್ ಬೆಯ್ಪಾವೊಡು. ಕುಕ್ಕರ್ ಡ್ ಬೆಯ್ಪಾವುನಾಂಡ ನಾಲ್ ಇಜಿಂಡ ಐನ್ ಸಿಟಿ ಪೋವೊಡು.
### ತಾರಾಯಿದ ಪೇರ್
ಪೆರೆದಿನ ತಾರಾಯಿದ ಪೂನ್ ಸನ್ನ ಕಡೆದ್ ದೀವೊಡು.
### ಬೆಲ್ಲೊದ ಪಾನ್ಕ
ಒಂಜಿ ಬಣಲೆಡ್ ಅರ್ದ ಕಪ್ ನೀರ್ ಪಾರ್ದ್ ನೀರ್ ಬೆಚ್ಚ ಆಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ಅವೆಕ್ಕ್ ಬೆಲ್ಲ ಪಾರ್ದ್ ಕೊದ್ಪಾದ್ ಪಾರ್ದಿನ ಬೆಲ್ಲನ್ ಕರಪ್ಪಾವೊಡು.
ಬುಕ್ಕೊ ಚಪ್ಪೆ ಆತಿನ ಬೆಯ್ಪಾದಿನ ಕಡ್ಲೆಸಲಾಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ಸಾಬಕಿಗ್ ತಾರಾಯಿದ ಪೇರ್ ನ್ ಪಾಡೊಡು. ಅವೆರ್ದ ಬುಕ್ಕೊ ಬೆಲ್ಲೊದ ಪಾನ್ಕ, ನೈ ಟ್ ಪೊತ್ತುದಿನ ಬೀಜ-ದ್ರಾಕ್ಷಿನ್  ಅಂಚನೆ ಚೂರು ಉಪ್ಪು ಪಾರ್ದ್ ನೀರ್ ಕೂಟೊಡು. ಬುಕ್ಕೊ ಪಾಯ್ಸ ನ್ ಕೊದಿಪಾವೊಡು.ಕೊದಿಪಾನಗ ಪಾಯ್ಸನ್ ತಿರ್ಗಾವೊಂದೇ ಇಪ್ಪೊಡು ಇಜಿಂಡ ಅಡಿಪತ್ತುನ ಸಾಧ್ಯತೆ ಉಂಡು.
## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತೆನಸ್