ಕುಸ್ತಿ

thumb|upright=1.2|ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕ್ ಮಲ್ಲಯುದ್ಧದ ವಿಗ್ರಹೊ

**ಕುಸ್ತಿ** ರಡ್ಡ್ ಜನ ಗೊಬ್ಬುನ ಗೊಬ್ಬು. ಈ ಗೊಬ್ಬುಡು ಒರಿಯೆ ಪಿರೊರ್ಯನ ಮಿತ್ತ್ ದೈಹಿಕವಾಯಿನ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಲ್ಪೆರ್ ತೂಪೆ. ಜಿಂಜ ಪಿರಾಕ್‍ದ ಗೊಬ್ಬು ಉಂದು. ಮಹಾಭಾರತೊಡು ನೆತ್ತ ಉಲ್ಲೇಕ ಉಂಡು. ಅಂಚೆನೆ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ದೇಶೊಡ್ಲಾ ಈ ಗೊಬ್ಬುನು ಗೊಬ್ಬುಂದಿತ್ತೆರ್. ಮೈಸೂರುಡ್ ದಸರಾದ ಸಮಯೊಡು ಆಪಿನ ಕುಸ್ತಿ ಪಂದ್ಯೊಲು ಭಾರಿ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನವು.

ಫೈಲ್:WrestlingUSAF Flag.jpg
thumb|Pankratiasten in fight greek statue 2 century bC

ಕುಸ್ತಿ ಆಯುಧೊಲೆನ್ ಗಲಸಾಂದೆ ಒರಿಯನೊಟ್ಟುಗು ಒರಿ ಉರ್ಡುದು ಗೆಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಗೊಬ್ಬುದ ಬಗೆ. ಉಂದೆಟ್ಟ್‌ ವ್ಯಕ್ತಿನ ಶಕ್ತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಯುಕ್ತಿಲು ಪ್ರದರ್ಶನೊಗು ಬರ್ಪ. ಭಾರತೊಡು ಕುಸ್ತಿ ಅಯಿನವೇ ಆಯಿನ ಲಿಖಿತ ಚರಿತ್ರೆರ್ದ್ ಲಾ ಪುರಾತನವಾಯಿನವು. ಮುಲ್ಪದ ಪುರಾಣಕತೆಕುಲೆಡ್ ಮಸ್ತ್‌ ಕುಸ್ತಿ ಪ್ರಸಂಗೊಲು ಉಂಡು. ರಾಮಾಯಣ ಬುಕ್ಕೊ ಮಹಾಭಾರತ ಕಾವ್ಯೊಲು ಕುಸ್ತಿಪಟುಕುಲೆನ ಶ್ಲಾಘನೀಯವಾಯಿನ ಸಾಹಸ ಕಾರ್ಯಲೆರ್ದ್ ಜಿಂಜಿದ್ ಉಂಡು. ಹನುಮಂತೆ, ವಾಲಿ, ಸುಗ್ರೀವೆರ್ ಮೊಕುಲು ಏರೆಗ್‍ಲಾ ಸಗ್ಗಂದಿನ ಕುಸ್ತಿಪಟುಕುಲು ಆದ್‍ ಇತ್ತೆರ್‌. ಭೀಮೆ ಬುಕ್ಕೊ ಜರಾಸಂಧೆ ಮೊಕುಲೆನ ನಡುಟ್ಟು ನಡತ್‍ನ ಕುಸ್ತಿ ಒಂಜಿ ಸ್ಮರಣೀಯವಾಯಿನವು. ಹನುಮಂತೆ ಭಾರತೊಡುಪ್ಪುನ ಕುಸ್ತಿ ಪಟುಕುಲೆನ ಆರಾಧ್ಯದೈವವಾದ್ ಉಲ್ಲೆ. ಕುಸ್ತಿಗ್ ದ್ವಂದ್ವಯುದ್ಧ, ಮುಷ್ಟಿಯುದ್ಧ ಪನ್ಪುನ ಪುದರ್ಲಾ ಬಳಕೆಡ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್.

## ಕುಸ್ತಿ ಕಲೆ
ಭಾರತೊಡು **ಕುಸ್ತಿ ಕಲೆ** ಪುರುಷ ಕ್ರೀಡೆಲೆಡ್‍ ಪೂರ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪಂಡ್‍ದ್‍ ಪರಿಗಣಿಸಾದ್ ಉಂಡು. ಕುಸ್ತಿ ಶರೀರೊದ ಮಾತ ಭಾಗೊಲೆಗ್‍ಲಾ ವ್ಯಾಯಾಮ ಒದಗಿಸಾದ್, ದೇಹೊನು ಸಮಪ್ರಮಾಣೊಡು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಾದ್, ಮಾಂಸಖಂಡೊಲು ದಿಂಜುನಂಚ ಮಲ್ತ್‌ದ್, ದೇಹೊನು ತೂಯೆರೆ ಪೊರ್ಲು ಅಪುಲೆಕೊ ಮಲ್ಪುಂಡು. (ಅಂದವಾಗಿ ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ) ಜೊತೆಕ್ಕ್ ಧೈರ್ಯ,ದುಂಬು ಪೋಪೊನ(ಮುನ್ನುಗ್ಗುವ) ಶಕ್ತಿಲೆನ್ ಕೊರ್ದ್ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸೊನು ಬಲಪಡಿಸಾವುಂಡು. ಉಂದು ಗುರುಭಕ್ತಿನ್ ಎಚ್ಚಿಸುವುನ ಕ್ರೀಡೆ. ಬೇತೆ ವಾ ಕ್ರೀಡೆಡ್‌ಲಾ ಇಂಚಿನ ಗುರುಭಕ್ತಿ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಜಿ. ಶಿಷ್ಯೆ ಆಯಿನಾಯೆ ಗುರುಕುಲೆನ ಕಾರ್‌ಗ್ ಬೂರುನ ಪದ್ಧತಿ ಇನಿಕ್‍ಲಾ ಗರಡಿಲೆಡ್‍ ರೂಢಿಡ್ ಉಂಡು.

ಕುಸ್ತಿಡ್‍ ಒಂಜೊಂಜಿ ಸರ್ತಿಗ್ ರಡ್ಡ್ ಜನತ್ತಲೆಕೊ ಜಟ್ಟಿಲು ಅಖಾಡೊಗು ಜತ್ತ್‌‍ದ್ ಹೋರಾಟ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ನಿಗದಿಯಾಯಿನ ಕಾಲಮಿತಿಟ್ಟ್ ಒರಿ ನನೊರಿಯನ್ ಚಿತ್ತು ಮಲ್ಪೊಡು; ಪಂಡ್‍ಂಡ ಸೋಲ್ಪವೊಡು. ಸೋಲ್ತ್‌ನಾಯೆ ನೆಲಕ್ಕ್ ಬೂರ್ಂಡ ಯಾವಂದ್. ಆಯನ ರಡ್ಡ್ ಭುಜಕುಲುಲಾ ಒರೊನೇ ಮಣ್ಣ್‌ಗ್ ತಾಗುನಂಚ ಆಯೆ ಅಂಗಾತವಾದ್ ಬೂರೊಡು. ಇಂಚ ಕುಸ್ತಿದ ಸೋಲು ಗೆಲುವುಲು ನಿರ್ಧಾರ ಆಪುಂಡು.

ಕುಸ್ತಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕ್ರೀಡೆಲೆಡ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಯಿನವು. ಬಲಿಪುನ (ಓಡುವ) ಪಂದ್ಯಲೆಡ್‍ ಸ್ಪರ್ಧಿ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿ, ಬಲಿಪುನ ರೀತಿ, ತಾನ್ ಅಡೆಮುಟ್ಟ ಮಲ್ತ್‌ನ ಅಭ್ಯಾಸಲೆನ ಆಧಾರೊದ ಮಿತ್ತ್ ತನ್ನ ಪಾಡ್‍ಗ್ ತಾನ್, ಕೈಯಿಟ್ಟ್ ಆಯಿನ ಪ್ರಯತ್ನೊನು ಮಲ್ತ್‌ದ್, ಬಲಿತ್ತ್‌ದ್ ಜಯಗಳಿಸಾವೊನುವೆ. ಕುಸ್ತಿ ಮಲ್ಪುನಾಯೆಲಾ ತನ್ನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಶಕ್ತಿ, ತನ್ನ ಕುಸ್ತಿ ಮಲ್ಪುನ ರೀತಿ, ಬಳಸುನ ಪಟ್ಟುಲು, ಮಲ್ತ್‌ನ ಸಾಧನೆ - ಉಂದೆತ್ತ ಆಧಾರೊದ ಮಿತ್ತ್ ಜಯಗಳಿಸುನೆ ಅಂಡಲಾ ಉಂದೆತ್ತ ಪೂರೆತ ಒಟ್ಟುಗೆ ತನ್ನ ಎದುರಾಳಿನ ಶಕ್ತಿನ್ ಉಪಯೋಗಿಸವೊಂದು ಪಾಡ್‍ನ ಪಟ್ಟ್‌ಗ್ ಆಯಾಗ್ ಮುಳು ಆಪುನಂಚ ತೋಡು ಮಲ್ತ್‌ದ್, ಎದುರಾಳಿನ್‍ ಸೋಪಾದ್/ಬೂರಾದ್ (ಕೆಡವಿ) ಜಯಗಳಿಸಾವೆ.

## ಸಾಧನೆದ ಅವಶ್ಯಕತೆ
ಕುಸ್ತಿ ಮಲ್ಪುನಾಯೆ ನಾಲ್ ಮುಖ್ಯವಾಯಿನ ಅಂಶೊಲೆನ್ ಗಮನೊಡು ದೀವೊನೊಡು: 1 ಶಕ್ತಿ, 2 ದಮ್ಮುಕಸ್ತು (ದಮ್ಮು ಮುರಿಯುವುದು), 3 ಪಟ್ಟುಲು ಅತ್ತ್ಂಡ ಡಾವುಲು, 4 ಚತುರತೆ. ಈ ನಾಲ್ ಅಂಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಇಜ್ಜಂದೆ ಪೋಂಡಲಾ ಜಯಗಳಿಸಯೆರೆ ಕಷ್ಟ ಆಪುಂಡು. ಕುಸ್ತಿ ಮಲ್ಪುನಾಯಗ್ ದಮ್ಮುಕಸ್ತು ಬಾರಿ/ಮಸ್ತ್ ಅಗತ್ಯವಾಯಿನವು. ದಮ್ಮನು ಪೊಲಿಪೆರೆ (ಮುರಿಯಲು) ಅಂಗಸಾಧನೆ ಮಲ್ಪೊಡಾಪುಂಡು. ಎತ್ ಪೊರ್ತು ವ್ಯಾಯಾಮ ಮಲ್ತ್ಂಡಲಾ ಏದುಸಿರು ಬರಂದಿಲೆಕೊ ಮಲ್ತೊನೊಡು. ಇಂಜಿದಾಂಡ ಅಖಾಡೊಗು ಜತ್ತ್‌ನ ಒಂಜಿ ರಡ್ಡ್ ನಿಮಿಷೊಲೆಡೆ ಕುಸ್ತಿಪಟು ಸೋತ್‍ದ್ ಪೋವೊಡಪುಂಡು(ವ್ಯಕ್ತಿ ಸುಸ್ತು ಬೀಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ). ಮೈಸೂರು ದೇಶದ ಅರಸೆರಾಯಿನ ಕಂಠೀರವ ನರಸಿಂಹರಾಜ ಒಡೆಯೆರೆನ್ ಮುಲ್ಪ ನೆನೆಪು ಮಲ್ತೊನೊಲಿ. ಆರ್ ಕುಸ್ತಿ ಪಟುನಕ್‍ಲೆಗ್ ಆಶ್ರಯದಾತೆರಾದ್ ಇತ್ತೆರ್. ಸ್ವಯಂ ಕುಸ್ತಿ ಪಟುಲು ಆದ್‍ ಇತ್ತ್‌ದ್‍, ದಮ್ಮು ಪೊಲಿಪೆರೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಬೊಲ್ಪುದ ಪೊರ್ತುಡು ಪುಗೆಲ್‌ದ ಮಿತ್ತ್ ಎರ್ಮೆದ ಕಂಜಿನ್ ತುಂಬೊಂದು (ಕರುವನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು) ಚಾಮುಂಡಿ ಬೆಟ್ಟೊನು ಬಡತ್‍ದ್‍ ಜತ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್‌ಗೆ. ಕುಸ್ತಿನ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಮಟ್ಟಿನ್ ಪೊಗ್ಗುನೆಕ್ ದುಂಬು (ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಮೊದಲು), ಪೊಸತ್ತ್‌‍ದಾಯೆ ಬೋಡಾಪುನಾತ್ ಅಂಗಸಾಧನೆ ಮಲ್ತೊಂದು ದಮ್ಮು ಪೊಲಿತ್ತ್‌‍ದ್, ತನ್ನ ದೇಹದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯೊನು ಎಚ್ಚ ಮಲ್ತೊಂದು ಉಪ್ಪೊಡು. ಆಯಿರ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊನೇ ಕುಸ್ತಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ಮಟ್ಟಿದ ಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ಪೊಡು. ಉಂದೆಕ್ಕಾದ್ ಬಸ್ಕಿದೆಪ್ಪುನೆ, ದಂಡೆ ದೆಪ್ಪುನೆ, ಬಲಿಪುನೆ,ಮೊಟ್ಟುಲೆನ್ ಬಡತ್‌ದ್ ಜಪ್ಪುನೆ (ಮೆಟ್ಟಲು ಹತ್ತಿ ಇಳಿಯುವುದು), ದಿನ್ನೊದ ವಸ್ತುಲೆನ್ ಕೈಯಿಟ್ಟ್ ಪತೊಂದು ತಿರ್‌ಗವುನೆ. ಮಟ್ಟಿನ್ ಕುರಾಯಿಸವುನೆ, ಕೆಕ್ಕಿಲ್‌ಗ್ ಬಲಬರಿಯೆರೆ ಕೆಕ್ಕಿಲ್ ತಿರ್‌ಗವುನೆ, ಪೆಟ್ಟ್ ತಿನ್ಪುನೆ ಬುಕ್ಕೊ ತುಡೆಕುಲೆಗ್ ಶಕ್ತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಬಿಗಿ ಬರಿಯೆರೆ ಕಂಬ ಕಟ್ಟುನೆ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಅಂಗಸಾಧನೆಲೆನ್ ಅಳವಡಿಸವೊನೊಡು. ಮಾತ ಕುಸ್ತಿ ಪಟುನಕುಲು ಅಭ್ಯಾಸ ಕಾಲೊಡು ಮೇಲ್‍ಗ್ ದಾಸೆಮಿದ ಎಣ್ಣೆ(ಸಾಸಿವೆ ಎಣ್ಣೆ) ಅತ್ತ್ಂಡ ಎಣ್ಮೆದ ಎಣ್ಣೆ (ಎಳ್ಳೆಣ್ಣೆ) ಪಾಡ್‌ದ್ ಮೇಲ್‍ನ್ ಉರ್ದೊಂಡು (ಮೈಉಜ್ಜಿಕೊಂಡು) ಸಾಧನೆ ಮಲ್ಪವೆರ್. ಉಂದು ದೇಹೊದ ಮಾಂಸಖಂಡಲೆನ್ ಸಡಿಲಗೊಳಿಸಾದ್, ಕುಸ್ತಿ ಮಲ್ಪರೆ ಅನುಕೂಲನ್ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು ಅತ್ತಂದೆ, ಚರ್ಮೊನುಲಾ ಮೆತ್ತನೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ (ಮೃದುಗೊಳಿಸಿ), ಕಾಂತಿಯುಕ್ತವಾದ್ ಮಲ್ಪುಂಡು.

## ಮಟ್ಟಿದ ತಯಾರಿ
ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಗರಡಿದ ಇಲ್ಲ್‌ದ ಮಟ್ಟಿ ಕೆಂಪುಮಣ್ಣ್‌ರ್ದ್ ಕೂಡ್‌ದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಉಂದೆತ್ತ ಒಟ್ಟುಗು ಕುಂಕುಮ ಕೇಸರಿಲೆನ್‍ ಅತ್ತ್ಂದೆ ನನಲಾ ಮಸ್ತ್ ಮರ್ದ್‌ದ(ಔಷಧ) ವಸ್ತುಲೆನ್ ಪಾಡ್‌ದ್ ಆರೋಗ್ಯದಾಯಕ ಆಯಿನ ಮಣ್ಣ್ ಆದ್ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಅತ್ತಂದೆ ಈ ಮಣ್ಣು ಪೂತಿನಾಶಕವಾದ್‍ಲಾ ಉಪ್ಪುಂಡು. (ಆಂಟಿಸೆಪ್ಟಿಕ್). ಕುಸ್ತಿ ಮಲ್ಪುನಗ, ವಾ ಪೈಲ್ವಾನಗ್‌ಲಾ ಕೈ, ಕಾರ್, ಮಂಡಿ ಗಾಯ ಆಯಿನ ಜಾಗೆಲೆಗ್ ಆ ಮಣ್ಣ್‌ನೇ ಮೆತ್ತುವೆರ್. ಕುಸ್ತಿ ಮಲ್ತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಕುಸ್ತಿಪಟು ಮಟ್ಟಿನ್ ಗುಂಡಿ ತೋಡ್‌ದ್‍ (ಆಳವಾಗಿ ತೋಡಿ), ಅಯಿತ್ತ ಉಲಯಿ ಜೆತ್ತ್‌‍ದ್ ಕೆಕ್ಕಿಲ್ ಮುಟ್ಟ ಮಲಗಿ ಮಣ್ಣ್ ಮುಚ್ಚೊಂದು ಮೋನೆದ ಭಾಗೊನು ಮಾತ್ರ ಪಿದಯಿ ಬುಡ್‍ದ್ ಒಂತೆ ಪೊರ್ತು ಕಲೆಪೆರ್. ಇಂಚ ಜೆಪ್ಪುನೆರ್ದ್ ಅಯನ ದೇಹದ ಬೆಚ್ಚ (ಕಾವು) ಕಮ್ಮಿ ಆಪುಂಡು.ಬೋಡಾಪುನಾತ್ ವಿಶ್ರಾಂತಿಲಾ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಮಣ್ಣ್‌ದ ಮೀಪಾಟಿಕೆದ (ಸ್ನಾನದ) (ಮಡ್ ಬಾತ್) ಮಾತ ಉಪಯೋಗೊಲು ಅಯಿರ್ದ್ ಆಯಗ್ ತಿಕ್ಕುಂಡು.

## ಆಹಾರ
ಕುಸ್ತಿ ಮಲ್ಪುನಾಯಗ್ ಸಾಧನೆ ಮಲ್ಪುನೆ ಏತ್ ಅವಶ್ಯಕನೋ ಅಂಚನೆ ಉಚಿತವಾಯಿನ ಆಹಾರ ಸೇವನೆಲಾ ಆತೇ ಅವಶ್ಯಕ ಆಯಿನವು. ಶ್ರಮಪಡ್‌ದ್ ಮಲ್ಪುನ ಸಾಧನೆಗ್ ಸರಿಯಾಯಿನ ಪುಷ್ಟಿಕರವಾಯಿನ ಆಹಾರೊನು ದೆತೊಂಜಿಂಡ, ದೇಹದ ಬೆಳೆವಣಿಗೆ ಆಪುಜಿ. ಶಕ್ತಿ ಕುಂದುಂಡು. ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಂತೂ ಪುಷ್ಟಿದಾಯಕವಾಯಿನ ಆಹಾರ ಬೇಡೇ ಬೋಡು. ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಆಯಿನಕ್‍ಲೆಗ್‍ ಉರ್ದುದ ಅಂಶ ಉಪ್ಪುನ ಆಹಾರೊ, ಪೇರ್, ಬಾದಮಿ, ಪಂರ್ದ್, ನೈಯಿ ಇಂಚಿತ್ತಿನವು ಪೂರ ದೆತೊನೊಡು. ಮಾಂಸಹಾರಿಲು ಮಾಸ, ತೆತ್ತಿ, ಮೀನ್, ಪಂರ್ದ್, ಪೇರ್ ಇಂಚಿತ್ತ್‌ನವು ಪೂರ ದೆತೊನೊಡು. ಉಂದೆತ್ತ ಒಟ್ಟುಗೆ ಗರಡಿದ ಇಲ್ಲಲ್ ಬಾದಾಮಿ, ಗಸಗಸೆ, ಕಲ್ಲುಸಕ್ಕರೆ, ಎಡ್ಡೆಮುಂಚಿ, ಬಡೇಸೋಪು ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಪೂರ ಅರೆತ್ತ್‌ದ್, ಪೇರ್‌ಡ್ ಸೇರಾದ್ ತಂಡ ಪನ್ಪುನ ಪಾನೀಯನ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉಂದು ಪೈಲ್ವಾನ್ವೆರೆಗ್ ಬಾರಿ ಅಗತ್ಯವಾಯಿನ ಪಾನೀಯ.

## ಸ್ಪರ್ಧೆಲು
* ಭಾರತೊಡು ರಾಷ್ಟೀಯ ಮಟ್ಟೊಡು ವರ್ಸೊಗು ಒಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಹಿಂದ್ ಕೇಸರಿ ಪನ್ಪುನ ಬಿರುದುಗೋಸ್ಕರ ಹಿಂದ್‍ಕೇಸರಿ ಕುಸ್ತಿ ಸ್ಪರ್ಧೆನ್ ನಡಪವೆರ್. ಭಾರತೊದ ಮಾತ ಭಾಗೊಲೆರ್ದ್‌‍ಲಾ ಪೈಲ್ವಾನೆರ್ ಬತ್ತ್‌ದ್‌ ಉಂದೆಟ್ಟ್‌ ಪಾಲ್ ಪಡೆಪೆರ್.
* ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟೊಡು ನಡಪುನ ಕುಸ್ತಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಲು ಇಂಚ ಉಂಡು: 1. ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಕುಸ್ತಿ ಸ್ಪರ್ಧೆ 2. ಏಷ್ಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್ ಕುಸ್ತಿ ಸ್ಪರ್ಧೆ 3. ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತ್ ಕುಸ್ತಿ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಬುಕ್ಕೊ 4. ವಿಶ್ವಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕುಸ್ತಿ ಸ್ಪರ್ಧೆ. ಉಂದೆಟ್ಟ್ ವಿಶ್ವಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕುಸ್ತಿ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಕುಸ್ತಿಗೋಸ್ಕರನೇ ನಡಪುನವು. ಪ್ರತಿ ವರ್ಸೊಲಾ ನಡಪುಂಡು.

## ಕುಸ್ತಿದ ಅಖಾಡ
ದುಂಬು ಕೆಂಪು ಮಣ್ಣ್‌ರ್ದ್ ಚಚ್ಚೌಕದ ಕಣನ್ ನಿರ್ಮಿಸಾದ್ ಅಯಿಕ್ಕ್ ಕುಸ್ತಿದ ಅಖಾಡ ಪಂಡ್‌ದ್‌ ಲೆತ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಈ ಅಖಾಡೊಡು ಉಂತುದು ಪೈಲ್ವಾನೆರ್ ಕಾದೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಆಂಡ ಇಂಚಿಪ್ಪದ ವರ್ಸೊಲೆಡ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬುಕ್ಕೊ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟೊಡು ಕುಸ್ತಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ಮೆತ್ತೆಲೆರ್ದ್ ಅಖಾಡ ನಿರ್ಮಿಸವೆರ್. ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಮೆತ್ತೆದ ಉದ್ದ 2 ಮೀಟರ್, ಅಗೆಲ 1 ಮೀಟರ್, ದಪ್ಪ 10 ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ ಅತ್ತ್ಂಡ 4 ಅಂಗುಲ. ಇಂಚಿಪ್ಪೊಗು ಈ ಮೆತ್ತೆಲೆನ್ ಫೋಮ್ ರಬ್ಬರ್‌ರ್ದ್ ನಿರ್ಮಿಸವೆರ್. ಇಂಚಿನ ಮೆತ್ತೆಲೆನ್ ಉಪಯೋಗಿಸವೊಂದು 6 ಮೀಟರ್ ಉದ್ದ ಬುಕ್ಕೊ 6 ಮೀಟರ್ ಅಗೆಲ ಉಪ್ಪುನ ಚಚ್ಚೌಕದ ಕಣೊನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪುವೆರ್.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟೊಡು ಅಖಾಡ ನಿರ್ಮಿಸವುನಪಗ ಮೆತ್ತೆಲೆನ್ ಉಪಯೋಗಿಸವೊಂದು 6 ಮೀಟರ್ ಉದ್ದ ಬುಕ್ಕೊ 6 ಮೀಟರ್ ಅಗೆಲ ಉಪ್ಪುನ ಚಚ್ಚೌಕದಕಣವೊಂಜೆನ್ ಏರ್ಪಡಿಸವೆರ್. ಈ ಕಣತ್ತ ಸುತ್ತಲ 2ಮೀಟರ್ ಉದ್ದ, 2 ಮೀಟರ್ ಅಗೆಲೊಡು ಉಂದುವೇ ರೀತಿದ ಮೆತ್ತೆಲೆನ್ ಪಾಡ್‌ದ್ ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಈ ಚಚ್ಚೌಕ ಕಣೊದ ಮಿತ್ತ ಭಾಗನೊ ಮೆತ್ತನೆದ ಪೊದೆಪುಡು ಮುಚ್ಚಿದ್ಹೊ ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಈ ರೀತಿದ ಅಖಾಡೊನು ಎತ್ತರವಾಯಿನ ವೇದಿಕೆಯೊಂಜೆತ ಮಿತ್ತ್ ದೀಪುನೆತಾವರೊ ಪ್ರೇಕ್ಷಕೆರ್ ತೊಂದರೆ ಇಜ್ಜಂದೆ ಪಂದ್ಯೊನು ತೂವೊಲಿ (ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು). ಮುಷ್ಟಿಯುದ್ಧೊಡು ಉಪ್ಪುನಂಚ (ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್) ಈ ಅಖಾಡದ ಸುತ್ತ ಕಂಬೊಲೆನ್ ನಡ್‍ದ್ (ನೆಟ್ಟು) ಸುತ್ತಲಾ ಬಲ್ಲ್‌ರ್ದ್ ಒಯಿತ್ತ್‌ದ್ ಕಟ್ಟ್‌ದ್ ಉಪ್ಪುವೆರ್.

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟೊದ ಅಖಾಡೊನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ರೀತಿಡೇ ನಿರ್ಮಿಸವೆರ್. ಉಪ್ಪುನ ಒಂದೇ ಒಂಜಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಪಂಡ ಅಖಾಡದ ಉದ್ದ ಬುಕ್ಕೊ ಅಗೆಲೊಗು ಸಂಬಂಧಿಸ್‍ನವು. ಈ ಅಖಾಡೊದ ಉದ್ದ 8 ಮೀಟರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಅಗೆಲ 8 ಮೀಟರ್ ಇತ್ತ್‌ದ್ ಸುತ್ತಲಾ 2 ಮೀಟರ್ ಉದ್ದ ಬುಕ್ಕೊ 2 ಮೀಟರ್ ಅಗೆಲೊಗು ಮೆತ್ತೆಲೆನ್ ಪಾಡ್‌ದ್ ಉಪ್ಪುವೆರ್.

## ತೂಕ ವಿಂಗಡಣೆಲು
ಕುಸ್ತಿಲ್ ಪೂರ ಜಟ್ಟಿಲೆನ ತೂಕದ ಆಧಾರೊದ ಮಿತ್ತ್‌ಡೇ ನಡಪುಂಡು. ಪೈಲ್ವಾನೆರೆನ್ ತೂಕದ ಆಧಾರೊದ ಮಿತ್ತ್ ವಿಂಗಡಿಸಾದ್ ಜೋಡಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಈ ತೂಕ ವಿಂಗಡಣೆಲು ಇಂಚ ಉಪ್ಪುಂಡು.

## ಉಂತುನ ರೀತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಪಟ್ಟುಲು
ಕುಸ್ತಿ ಮಲ್ಪುನಗ ಉಂತುನ ರೀತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಪಾಡುನ ಪಟ್ಟುಲು ಗಮನೀಯವಾಯಿನ ಅಂಶೊಲು. ಜಟ್ಟಿ ಉಂತುನ ರೀತಿರ್ದೆ, ಅಯೆ ಎಡ್ಡೆ ಕುಸ್ತಿಯ ಪಟು ಪಂಡ್‌ದ್ ನಿರ್ಧರಿಸೊಲಿ. ಕುಸ್ತಿಡ್ ಉಂತುನ  ರೀತಿ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಬಗೆತವು. ಉಂದೆಟ್ಟ್‌ ಪೂರ ಭಾರತೊಡು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿನ ರೀತಿ ಪಂಡ ಪವಿತ್ರರೀತಿ (ಕ್ಲೋಸ್ ಸ್ಟಾನ್ಸ್). ಈ ರೀತಿಡ್‍ ಜಟ್ಟಿ, ಒಂಜಿ ಕಾಲರ್ ಪಿರ ಪಾಡ್‌ದ್, ತನ್ನ ಶರೀರೊದ ದಿಣ್ಣೊನು ಕಾರ್‌ಲೆನ ಮಿತ್ತ್ ಸರಿಸಮವಾದ್ ಬೂರುನಂಚ ಮಲ್ತೊಂದು ಉಂತುವೆ. ಅಂಚನೇ ಜಟ್ಟಿಗ್ ಪಟ್ಟುಲೆನ ಅತ್ತ್ಂಡ ಡಾವುಲೆನ ಆವಶ್ಯಕತೆ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಈ ಡಾವುಲೆಡ್ ಹಲವಾರ್ ವಿಧೊಕುಲು ಉಂಡು.

## ಎದುರು ಬದುರು ಉಂತ್‍ನಗ ಮಲ್ಪುನ ಡಾವುಲು
ಎದುರು ಬದುರು ಉಂತ್‍ನಗ ಕುಸ್ತಿ ಮನ್ಪುನಗ, ಜಟ್ಟಿ ಡಾಕ್ ಹಾಕುನೆ, ಏಕಲಾಂಗ್ ಹಾಕುನೆ, ದೋಬಿ ಶಾಟ್ ಹಾಕುನೆ, ಸಖೀ ಹಾಕುನೆ ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಡಾವುಲೆನ್ ಮಲ್ಪುವೆ. ಅಂಚನೇ ತನ್ನ ಎದುರಾಳಿನ ಪಿರವು ಬತ್ತ್‌ದ್‍,  ಸೊಂಟಪತ್ತ್‌ದ್, ಉಖ್ಖಾಡು ದೆರ್ಪುನೆ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಡಾವುಲೆನ್ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಎದುರಾಳಿ ತನ್ನ ಸೊಂಟ ಪತ್ತ್‌‍ದ್ ಉಪ್ಪುನ ಜಟ್ಟಿಗ್, ಒಳಟಾಂಗ  ಹಾಕುನೆ, ಹೊರಟಾಂಗ ಹಾಕುನೆ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಡಾವುಲೆನ್ ಮಲ್ಪುವೆ.

## ಕುಲ್ಲುದು ಕುಸ್ತಿ ಮನ್ಪುನ ಡಾವುಲು
ಕುಲ್ಲುದ್ ಉಪ್ಪುನಗ ಮಿತ್ತ್ ಉಪ್ಪುನ ಜಟ್ಟಿ, ತಿರ್ತ್‌ದ ತನ್ನ ಎದುರಾಳಿಗ್ ಒಂಟಿಗಾಲು ಸವಾರಿ, ಜೋಡಿಗಾಲು ಸವಾರಿ ಬುಕ್ಕೊ ಸಿವುಡುಕಾಲು ಸವಾರಿ (ಕ್ರೌಚ್ ಲಿಫ್ಟ್) ಬುಕ್ಕೊ ನೆಲ್ಸನ್ ಮುರಿತ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಡಾವುಲೆನ್ ಮಲ್ಪುವೆ. ಸಿವುಡುಕಾಲು ಸವಾರಿಗ್ ಫ್ರೀಸ್ಟೈಲ್ ಕುಸ್ತಿಡ್ ಅವಕಾಶ ಇಜ್ಜಿ. ಅಂಚನೆ ತಿರ್ತ್ ಕುಲ್ಲ್‌ನ ಜಟ್ಟಿ ತನ್ನ ಮಿತ್ತ್ ಉಪ್ಪುನ ಜಟ್ಟಿಗ್ ಬಗಲಿ ಹಾಕುನೆ(ಹೊಡೆಯುವುದು), ಗದ್ದಾಲೋಡ್ (ಒಂದು ಕೈ, ಒಂದು ಕಾಲು ಹಿಡಿದು ಮೂಟೆಯಂತೆ ಹಿಂದೆ ಉರುಳಿಸುವುದು), ರೂಮು ತಿರುಗವುನೆ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಡಾವುಲೆನ್ ಮಲ್ಪುವೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಜಟ್ಟಿನಕುಲು ಒರಿಯನ ಕೆಕ್ಕಿಲ್‌ನ್ ನನೊರಿ ಪತ್ತ್‌ದ್ ಕುಸ್ತಿ ಮಲ್ಪುನವು ಉಂಡತ್ತ. ಉಂದೆಕ್ಕ್‌ ಕಾರಣ ಪಂಡ್ಂಡ ಒರಿನ ಅಂಗಾಂಗೊಲೆಗ್ ಹೋಲಿಸಾದ್ ತೂಂಡ ಕೆಕ್ಕಿಲ್ ದುರ್ಬಲವಾದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾದೇ ಜಟ್ಟಿನಕುಲು ಅಕುಲಕುಲೆನ ಎದುರಾಳಿಲೆನ ಕೆಕ್ಕಿಲ್‍ನ್ ಪತ್ತ್‌ದ್ ಕೆಕ್ಕಿಲ್‌ನೇ ಆಧಾರವಾದ್ ದೀವೊಂದು ಹಲವಾರ್ ಡಾವುಲೆನ್ ಮಲ್ಪುವೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕುಸ್ತಿದ ಡಾವುಲೆನ್‍ ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಮೂಜಿ ಭಾಗ ಮಲ್ಪೊಲಿ: 1 ಭೀಮಸೇನೀ ಡಾವುಲು (ಈ ಬಗೆಟ್ಟ್ ಶಕ್ತಿದ ಅಗತ್ಯ ಉಪ್ಪುಂಡು). 2 ಹನುಮಂತೀ ಡಾವುಲು (ಈ ಬಗೆತ್ತ ಯುಕ್ತಿದ ಅಗತ್ಯ ಉಪ್ಪುಂಡು) 3. ಜಾಂಬವಂತೀ ಡಾವುಲು (ಈ ಬಗೆಟ್ಟ್‍ ಕೈಕಾರ್‌ಲ್‍ ಪೊಲಿಪುನ ಸಂದರ್ಭೊಲು ಉಪ್ಪುಂಡು).

ಪುರಾತನ ಕಾಲೊಡು ಕುಸ್ತಿರ್ದಾದ್‌ ಪ್ರಾಣಹಾನಿ ಆವೊಂದು ಇತ್ತ್ಂಡ್‌. ರಾಮಾಯಣ ಮಹಾಭಾರತ ಕಾವ್ಯೊಲೆಡ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುನ ಕುಸ್ತಿಪಂದ್ಯೊಲೆಡ್ ರಡ್ಡ್ ಜನಕುಲೆಡ್ ಏರ್ ಅಂಡಲಾ ಒರಿ ಸೈಪುನೆನ್ ತೂವೊಲಿ. ದಿನಕುಲು ಕರಿನ ಲೆಕೊನೇ ಕುಸ್ತಿದ ಉದ್ದೇಶೊಡುಲಾ ಮಾರ್ಪಾಡಾಂಡ್. ಅಪಾಯ ಉಂಡುಮಲ್ಪುನ ಡಾವುಲೆನ್ ನಿಷೇಧ ಮಲ್ಪೊಡಾಂಡ್.

## ಬಗೆಕುಲು
ಇನಿ ವಾಡಿಕೆಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಕುಸ್ತಿದ ಬಗೆಕುಲು ಮೂಜಿ. 1. ಭಾರತೀಯ ಮಾದರಿ, 2. ಸ್ವಚ್ಛಂದ (ಫ್ರೀಸ್ಟೈಲ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಕ್ಯಾಚ್ ಆ್ಯಸ್ ಕ್ಯಾಚ್ ಕ್ಯಾನ್) ಮಾದರಿ, 3. ಗ್ರೀಕೋರೋಮನ್ ಮಾದರಿ.

## ಭಾರತೀಯ ಮಾದರಿ ಕುಸ್ತಿ
ಈ ಬಗೆತ್ತ ಕುಸ್ತಿ, ಕೆಂಪು ಮಣ್ಣ್‌ದ ಮಿತ್ತ್ ನಡಪುನಂಚಿನವು, ಭಾರತದ ಮಾತ ಭಾಗೊಲೆಡ್‍ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ್ ಉಂಡು. ಜಟ್ಟಿನಕುಲು ಬಿಗಿಯಾದ್ ಕಾಚೊನು ಕಟ್ಟ್‌ದ್, ಅಯಿತ್ತ ಮೇಲ್‌ಗ್ ಹನುಮಾನ್ ಚಡ್ಡಿನ್ ಪಾಡೊನುವೆರ್. ಅನಧಿಕೃತವಾದ್ ನಡಪುನ ಕುಸ್ತಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಲೆಡ್ ಜಟ್ಟಿನಕುಲು ಮೇಲ್‌ಗ್ ಎಣ್ಣೆ ಪೂಜೊಂದು ಅಖಾಡೊಗು ಜಪ್ಪೆರೆ ಅವಕಾಶೊ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಅಖಾಡೊಗು ಜಪ್ಪುನ ಜಟ್ಟಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ತನ್ನ ತರೆನ್ ಪೊರ್ಲುಡೆ (ನುಣ್ಣನೆ) ಬೋಳಿಸದ್‍ ಉಪ್ಪುವೆ ಅತ್ತಂದೆ ಮೇಲ್ ಕೈ ಕಾರ್‌ದ ಮಿತ್ತ್‌ದ ಕುಜಲನ್ ದೆಪ್ಪಾದ್ ಉಪ್ಪುವೆ. ಅಂಚ ಇತ್ತ್ಂಡ ಎದುರಾಳಿಗ್ ಹಿಡಿತ ತಿಕ್ಕುಂಡು ಪಂಡ್‍ದೇ ಜಟ್ಟಿಲೆನ ಭಾವನೆ. ಜಟ್ಟಿಲೆಡ್ ಒರಿ ತಿರ್ತ್‍ಗ್ ಬೂರ್‌ದ್‍ ಅಯನ ರಡ್ಡ್ ಭುಜುಕುಲುಲಾ ಒರೊನೆ ನೆಲಕ್ಕ್ ಸೋಂಕ್ಂಡ ಆಯೆ ಸೋಲ್‍ತ್ತ್‌ನಂಚ ಪಂಡ್‍ದ್ ಲೆಕ್ಕ. ಏರ್‌ಲಾ ಬೂರ್‌ಜೆರ್ಂಡ ಬೊಬ್ಬು/ಕುಸ್ತಿ ಸಮ ಆಟೊಡು ಮುಗಿಪುಂಡು.(ಯಾರೊಬ್ಬರೂ ಬೀಳದಿದ್ದರೆ ಪಂದ್ಯ ಸಮ ಆಟದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ). ಈ ಬಗೆತ್ತ ಕುಸ್ತಿಡ್ ಹನುಮಾನ್ ಚಡ್ಡಿನ್ ಪತ್ಯೆರೆ ಅವಕಾಶ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಭಾರತದ ಜಟ್ಟಿಲೆಡ್ ಫ್ರೀಸ್ಟೈಲ್ ಕುಸ್ತಿಕಲೆಟ್ಟ್ ಪರಿಣಿತೆರಾದ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೋಡಾದ್ ಭಾರತೀಯ ರೀತಿದ ಕುಸ್ತಿ ಸಂಘದಕುಲು ನಿಯಮೊಲೆನ್‍ ಒಂತೆ ಬದಲಿಸಾದ್, ಕುಸ್ತಿದ ರೀತಿಡೇ ಪೊಸತಂತ್ರೊಲೆನ್ ಅಳವಡಿಸಾದ್. ಭಾರತೀಯ ಮಾದರಿ ಕುಸ್ತಿಸಂಘದ ನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ ಲೈಟ್‍ವೇಟ್ ವಿಭಾಗೊಗು 10 ನಿಮಿಷೊಲು ಮಿಡ್ಲ್‍ವೇಟ್ ವಿಭಾಗೊಗು 15 ನಿಮಿಷೊಲು ಲೈಟ್ ಹೆವಿ ಬುಕ್ಕೊ ಹೆವಿವೇಟ್ ವಿಭಾಗೊಲೆಗ್ 20 ನಿಮಿಷೊಲು ಪಂಡ್‌ದ್ ನಿಗದಿ ಮಲ್ತೆರ್. ಪಂದ್ಯಡು ಏರ್‌ಲಾ (ಯಾರೊಬ್ಬರೂ) ನಿಗದಿಯಾಯಿನ ಕಾಲಾವಧಿಡ್ ಸೋಲ್‌ತ್ತಿಜಿಂಡ, ಇಡೀ ಕುಸ್ತಿ ನಡತ್ತಿನ ಕಾಲಾವಧಿಡ್, ವಾ ಜಟ್ಟಿ ಉತ್ತಮವಾದ್ ಕಾದ್ಯೆ, ಉತ್ತಮ ಡಾವುಲೆನ್ ಮಲ್ತೆ, ಅತ್ತಂದೆ ತನ್ನ ಎದುರಾಳಿ ಮಲ್ತ್‌ನ ಡಾವುಲೆಗ್ ಪ್ರತಿಯಾದ್ ತೋಡುಮಾಡಿ ಎದುರಾಳಿ ಮಲ್ತ್‌ನ ಡಾವುರ್ದು ತಪ್ಪವೊಂದುನ, ಮುಕ್ಕಾಲ್‍ಭಾಗ ಕುಸ್ತಿ  ಆಪುನಡೆ ಮುಟ್ಟ ಏತ್‍ ಸರ್ತಿ ಚಿತ್ತುಮಲ್ತ್‌ದೆ, ಎದುರಾಳಿಯೊಡ್ಡ್‌ನ ಇಂಚಿನ ಅಪಾಯೊರ್ದು ಎಂಚ ಪಾರಾದ್ ಪಿದಯಿ ಬತ್ತೆ - ಇಂಚಿತ್ತಿ ಮಾತ ಅಂಶೊಲೆನ್‍ ಪರಿಗಣಿಸಾದ್, ವಾ ಜಟ್ಟಿ ಎಚ್ಚ ಪಾಯಿಂಟ್ (ಅಂಕ)ಗಳಿಸವೊಂಡೆ ಪನ್ಪುನ ಆಧಾರೊದ ಮಿತ್ತ್, ಅಖಾಡದ ಸುತ್ತ ಕುಲ್ಲ್‌‍ದ್‍ನ ಮೂಜಿ ಜನ ತೀರ್ಪುಗಾರೆರ್ದ್ ಜಟ್ಟಿನ ಸೋಲು ಗೆಲುವುಲು ನಿರ್ಧಾರ ಆಪುಂಡು.

ಭಾರತೊದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕುಸ್ತಿಪಟುನು ಆರಿಸಾಯೆರೆ ಹಿಂದ್ ಕೇಸರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸ್ಪರ್ಧೆನ್ ಪ್ರತಿವರ್ಸೊಲಾ ನಡಪಾವೆರ್. ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಡ್ ಭಾಗಹಿಸಿಯೆರೆ ಭಾರತದ ಮಾತ ಭಾಗೊಲೆರ್ದ್‌‍ಲಾ ಜಟ್ಟಿನಕುಲು ಬರ್ಪೆರ್. ಈ ಪಂದ್ಯ ಒಂಜಿ ಗಂಟೆದಾತ್ ಪೊರ್ತು ನಡಪುಂಡು. ಈ ತಿರ್ತ್ ತೋಜಾಯಿನಕುಲು ಹಿಂದ್ ಕೇಸರಿನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಪಡೆಯಿನಕುಲು: 1. ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ರಾಮಚಂದ್ರ, 2. ಮಹಾರಾಷ್ಟದ ಶ್ರೀಪತಿ ಕಂಚಿನಾಳ್ 3. ಪಂಜಾಬಿನ ಕರಣ್‍ಸಿಂಗ್ 4. ಡೆಲ್ಲಿದ ಚಾಂದ್‍ಗಿ ರಾಮ್, 5. ಮಹಾರಾಷ್ಟದ ಮಾರುತಿ ಮಾನೆ 6. ರಾಜಾಸ್ತಾನದ ಮೆಹರುದ್ದೀನ್.

## ಸ್ವಚ್ಛಂದ (ಕ್ಯಾಚ್ ಆ್ಯಸ್ ಕ್ಯಾಚ ಕ್ಯಾನ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಫ್ರೀಸ್ಟೈಲ್) ಮಾದರಿ ಕುಸ್ತಿ
ಈ ಮಾದರಿದ ಕುಸ್ತಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕುಸ್ತಿ ಸಂಘದಕುಲೆರ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ಸಮಿತಿರ್ದ್ ಅಂಗೀಕಾರ ಆತ್ಂಡ್. ಮುಲ್ಪ 8 ಅಧಿಕೃತ ತೂಕಲೆನ ವಿಭಾಗೊಲು ಉಂಡು. ಮೆತ್ತೆಲೆರ್ದ್ ನಿರ್ಮಿಸಾಯಿನ 8 ಮೀಟರ್ ಉದ್ದ ಬುಕ್ಕೊ 8 ಮೀಟರ್ ಅಗೆಲ ಉಪ್ಪುನ ಅಖಾಡೊಡು ಪಂದ್ಯ ನಡಪುಂಡು. ಜಟ್ಟಿಲೆನ್ ತೂಕದ ಆಧಾರೊದ ಮಿತ್ತ್ ವಿಂಗಡಿಸಾದ್, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡಪಾಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ಜೋಡಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಈ ಮಾದರಿ ಕುಸ್ತಿಡ್ ಎಣ್ಣೆ ಅತ್ತ್ಂಡ ಜಿಡ್ಡ್ ಪದಾರ್ಥೊಲೆನ್ ಮೇಲ್‌ಗ್ ಪೂಜೊನುನಂಚ ಇಜ್ಜಿ. ಅಖಾಡೊಗು ಬನ್ನಗ ಹಾ, ಹೂ ಪಂಡ್‌ದ್ ಬೊಬ್ಬೆ ಪಾಡೊಂದು, ಅರ್ಭಟೆ ಕೊರೊಂದು ಬರ್ಪುನೆನ್ ನಿಸೇದ ಮಲ್ತ್‌ದೆರ್. ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಕುಸ್ತಿಡ್‍ಲಾ ತೂಕದ ವಿಭಾಗೊಗುಲಾ ಕಾಲಾವಕಾಶೊನು ನಿಗದಿಮಲ್ತ್‌ದೆರ್. ಅಪಾಯ ಉಂಡು ಮಲ್ಪನಂಚಿನ ಉಂಗಿಲ ಅತ್ತ್ಂಡ ಓವ್ವೇ ಬಗೆತ್ತ ಒಡವೆ ವಸ್ತುಲೆನ್‍ ಪಾಡೊಂದು ಅಖಾಡೊಗು ಜಪ್ಪೆರೆ ಬಲ್ಲಿ. ಜಟ್ಟಿನಕುಲು ನಿಗದಿ ಆಯಿನ ವೇಷನ್ ಪಾಡೊಂದು, ಕಾರ್‌ಗ್ ನಿಗದಿ ಆಯಿನ ಶೂಸ್ ಪಾಡ್‍ದ್‍, ಕುಸ್ತಿ ಅಖಾಡೊಗು ಜಪ್ಪೊಡು. ಕಾಲಾವಧಿ ಬುಕ್ಕೊ ಪಾಯಿಂಟ್ ಗಳಿಸುನ ಪದ್ಧತಿಡ್‍ ಕ್ರಮವಾದ್ ಬದಲಾವಣೆಲು ಆಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ಈ ಮಾದರಿ ಕುಸ್ತಿ ಈ ತಿರ್ತ್‌ದ ಆಧಾರೊದ ಮಿತ್ತ್ ನಡಪುಂಡು.

ಕೊರ್‌‍ನ ಕಾಲಾವಧಿ ಆಯಿನ 11 ನಿಮಿಷೊಡು ಪ್ರತಿ ಮೂಜಿ ನಿಮಿಷ ಕಾದೊಂದು ಉಪ್ಪುನ ಜಟ್ಟಿಲೆನ್ ಬುಡ್ಪಾದ್ ಬಚ್ಚೆಲ್ ದೆತ್ತೊನಿಯೆರೆ ಒಂಜಿ ನಿಮಿಷ ಬಿಡುವು ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಪಂಡ್ಂಡ ಕುಸ್ತಿ ನಡಪುನೆ ಒಟ್ಟು 9 ನಿಮಿಷ ಮಾತ್ರ. ಕುಸ್ತಿ ನಡಪುನ ಈ 9 ನಿಮಿಷಪಡು ಜಟ್ಟಿನಕುಲು ಪೊಕ್ಕಡೆ ಕುಲ್ಲ್‌ನಲ್ಪ ಕುಲ್ಲಂದೆ, ಉಂತ್‌ನಲ್ಪ ಉಂತಂದೆ,ದಾದಂಡಲಾ ಡಾವುಲೆನ್ ಮಲ್ತೊಂದು ಉಪ್ಪೊಡು. ಅಂತೂ ರಡ್ಡ್‌ ಜನಲಾ ಚಟುವಟಿಕೆಡ್ ಕುಸ್ತಿಡ್ ಭಾಗವಹಿಸೊಡು. ವಾ ಡಾವುನ್‌ಲಾ ಮಲ್ಪಂದೆ, ಉಂತ್‍ನಲ್ಪನೇ ಉಂತ್‍ನಂಚನೇ ಅತ್ತ್ಂಡ ಕುಲ್ಲ್‌ನಲ್ಪನೇ ಕುಲ್ಲ್‌ನಲ್ಪನೇ ಒರಿಯಗೊರಿ ಲಡಾಯಿ ಮಲ್ತೊಂದು ಇತ್ತ್ಂಡ, ಒರಿಯೊರಿಯಗ್ ರೆಫರಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಕೊರ್ಪೆ. ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಕೊರ್‌ಂಡಲಾ ಅಯಿಕ್ಕ್ ಕೆಬಿ ಕೊರಂದೆ ಪಿರ ಅವ್ವೇ ರೀತಿಡ್ ತುಚ್ಚೊಂದು ಅತ್ತ್ಂಡ ನಿಯಮೊಗು ವಿರುದ್ಧವಾದ್ ಡಾವುಲೆನ್‌ ಮಲ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್ಂಡ ಅಖಾಡೊದ ಸುತ್ತ ಕುಲ್ಲ್‌ದ್ ಉಪ್ಪುನ ಮೂಜಿ ಜನ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಲೆನ ಸಲಹೆ ದೆತೊಂದು ರೆಫರಿ ಅಕ್‌ಲೆನ್ ಪಂದ್ಯೊರ್ದು ಪಿದಯಿ ಕಡಪುಡೊಲಿ. ಈ ಮಾದರಿದ ಕುಸ್ತಿಡ್ ಜಟ್ಟಿನ ರಡ್ಡ್ ಭುಜಕುಲುಲಾ ಇಕೆಳಕ್ಕೆ ತಗಲಿದಾಗ, ರೆಫರಿ ಒಂದು ಎಣಿಸಿ ತನ್ನ ಕೈಯಿಂದ ಹಾಸಿಗೆಯನ್ನು ಬಡಿದ ಮೇಲೆ ಪಂದ್ಯ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ರೆಫರಿ ಕೈತಟ್ಟುವವರೆಗೂ ಕುಸ್ತಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕು.

ಭಾರತೀಯ ಕುಸ್ತಿಪಟುಕುಲು ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ, ಏಷ್ಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್‌‍ಡು ಈ ಮಾದರಿದ ಕುಸ್ತಿಡ್ ಭಾಗವಹಿಸಾದ್, ಉತ್ತಮ ಮಟ್ಟೊಡು ಹೋರಾಟ ಮಲ್ತ್‌‍ದ್ ಪುದರ್ ಪಡೆದೆರ್. ದೇಶೊಗು ಖ್ಯಾತಿ ಕನತ್ತ್‌ನ ಜಟ್ಟಿಲೆಡ್ ಕೆಲವೆರೆನ್ ಈ ತಿರ್ತ್ ಪುದರ್ ಕೊರ್ತ್ಂಡ್:
1	ಕೆ.ಡಿ. ಜಾದವ್	2	ಲೀಲರಾಮ್	3	ಬಿಷಂಬರ್ ಸಿಂಗ್	4	ಮಾಳ್ವ	5	ಬಿ.ಜಿ.ಕಾಸಿದ್
6	ಸೋಹಾನ್ ಸಿಂಗ್	7	ಲಲಿತಾಪ್ರಸಾದ್	8	ಉದಯ ಚಂದ್	9	ಲಕ್ಷ್ಮೀಕಾಂತ ಪಾಂಡೆ
10	ಕುಮಾರ ವೇದಪ್ರಕಾಶ್

## ಗ್ರೀಕೋರೋಮನ್ ಸ್ಟೈಲ್ ಕುಸ್ತಿ
ಈ ಮಾದರಿ ಕುಸ್ತಿಯೂ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕುಸ್ತಿ ಸಂಘ ಮತ್ತು ಒಲಂಪಿಕ್ ಸಮಿತಿಯಿಂದ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಫ್ರೀಸ್ಟೈಲ್ ಮಾದರಿ ಕುಸ್ತಿಯ ಪ್ರತಿರೂಪವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಯಾವ ಡಾವುಗಳನ್ನೂ ಸೊಂಟದ ಕೆಳಗೆ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ. ಜಟ್ಟಿಯನ್ನು ಸಿಕ್ಕಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಾವಲುಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ 1964ರಿಂದ ಈ ಬಗೆಯ ಕುಸ್ತಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.

## ವಿಶ್ವ ಕುಸ್ತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ
18ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಶ್ವಕುಸ್ತಿ ಸ್ಪರ್ಧೆ, ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾದ ಕುಸ್ತಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಇದರ ಹೊಣೆ ಹೊತ್ತಿದ್ದವರು ಮಹಾರಾಜ ನೃಪೇಂದ್ರ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರು. ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಅಂದು ವಿಶ್ವದಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ಕುಸ್ತಿ ಪಟುವಾಗಿದ್ದ ಟಾಮ್ ಕ್ಯಾನನ್ ಎಂಬಾತನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ವಿಶ್ವಕುಸ್ತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಕೀರ್ತಿತಂದ ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿಲಾಲ್ ನೆಹ್ರೂ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಕುಸ್ತಿ ಪಟುಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ದಾತರಾಗಿದ್ದರು. ಪ್ಯಾರಿಸ್‍ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಶ್ವಕುಸ್ತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಭಾರತದ ಖ್ಯಾತ ಪೈಲ್ವಾನ್ ಗುಲಾಂನನ್ನು ಅವರು ಕರೆದೊಯ್ದರು. ಗುಲಾಂನ ದೇಹದಾಢ್ರ್ಯ, ಸಾಮಥ್ರ್ಯ, ಚಾಕಚಕ್ಯತೆಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮೋತಿಲಾಲರಿಗೆ ಅಚಲ ವಿಶ್ವಾಸವಿತ್ತು. ಅಂತೆಯೇಗುಲಾಂ ತುರ್ಕಿಯ ಖಾದರ್ ಅಲಿಯನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ವಿಶ್ವಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆದ್ದು ತಂದ.

1910ರಲ್ಲಿ, ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಜಾನ್‍ಬುಲ್ ವಿಶ್ವಕುಸ್ತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಗಾಮ ಮತ್ತು ಇಮಾಂ ಬಕ್ಷ್ ಎಂಬಿಬ್ಬರನ್ನು ಅವರಿಗೆ ತಗುಲುವ ಖರ್ಚಿನ ಹೊಣೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣವಹಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂಗಾಳದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಶ್ರೀಮಂತರಾದ ಸರತ್ ಕುಮಾರ್ ಮಿತ್ರರು ಲಂಡನಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದರು. ಭಾರತದಲ್ಲೆಲ್ಲ ತುಂಬ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದ ಗಾಮನಿಗೆ ವಿಶ್ವಕುಸ್ತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಅಂದು ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ಕೇವಲ 5 ಅಡಿ 7 ಅಂಗುಲ ಎತ್ತರವಿದ್ದು, 250 ಪೌಂಡು ತೂಕವಿದ್ದ ಗಾಮ, ಇವನಿಗಿಂತ ಎತ್ತರ ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚು ತೂಕವಿರುವ ಪ್ರಪಂಚದ ಇತರ ಖ್ಯಾತ ಕುಸ್ತಿ ಪಟುಗಳ ಎದುರಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಲಾರನೆಂಬುದೇ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು.

ಕಡ್ಲೆಕಾಯಿಯನ್ನು ಹೊಸಗುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಾದಾಮಿ ಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಎರಡೇ ಎರಡು ಬೆರಳಿನಿಂದ ಹೊಸಗಿ ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದ ಅಸಾಧಾರಣ ಶಕ್ತಿ ಸಾಮಥ್ರ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಗಾಮ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸಿಡಿದೆದ್ದು, ಸ್ಪರ್ಧೆ ನಡೆಯಲಿದ್ದ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ಇಡೀ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ, ಯಾರೇ ಆಗಲಿ, ತನ್ನ ಎದುರು ನಿಂತು 5 ನಿಮಿಷ ಹೋರಾಡಿದವರಿಗೆ 15 ಪೌಂಡ್ ಬಹುಮಾನ ಕೊಡುವುದಾಗಿ ಸವಾಲು ಹಾಕಿದ. ಇವನ ಸವಾಲನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಮೊದಲ ದಿವಸ ಮೂರು ಜನ ಪೈಲ್ವಾನರು ಮುಂದೆ ಬಂದರು. ಗಾವi ಈ ಮೂರು ಜನರನ್ನೂ ಎರಡು ನಿಮಿಷದ ಒಳಗೇ ಮಣ್ಣು ಮುಕ್ಕಿಸಿದ. ಅದರ ಮಾರನೆಯ ದಿನ ಇವನನ್ನೆದುರಿಸಲು ಬಂದ 12 ಜನ ಕುಸ್ತಿ ಪಟುಗಳಿಗೆ ಅದೇ ಗತಿ ಕಾಣಿಸಿದ. ದಿಗ್ಬ್ರಮೆ ಹಿಡಿಸುವಂತೆ ಜಯದ ಮೇಲಿನ ಜಯವನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತ ಬಂದ ಗಾಮನಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರು ವಿಶ್ವ ಕುಸ್ತಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಲೇಬೇಕಾಯಿತು. ಅನಂತರ ಗಾಮ 1910ನೆಯ ಇಸ್ವಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 12 ರಂದು, ಹೆಸರಾಂತ ಅಮೆರಿಕದ ಪೈಲ್ವಾನ್ ಇ. ರೋಲರನನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ನಿಂತನಲ್ಲದೆ ಆತನನ್ನು ಹದಿನೈದು ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಹನ್ನೆರಡು ಬಾರಿ ಸೋಲಿಸಿ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ನೆರೆದಿದ್ದ ಪ್ರೆಕ್ಷಕರಿಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯ ವುಂಟುಮಾಡಿದ. ಇದಾದ ಅನಂತರ ಅಂದು ವಿಶ್ವದಲ್ಲೆಲ್ಲ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ಗಳಿಸಿ ವಿಶ್ವ ಕುಸ್ತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಜಿಬಿಸ್ಕೊನನ್ನು ಎದುರಿಸಿದ. ಮೂರು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಪಂದ್ಯ ನಡೆದು, ಯಾರೂ ಸೋಲದ ಕಾರಣ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಮುಂದಿನ ದಿವಸಕ್ಕೆ ದೂಡಲಾಯಿತು. ಅಂದು ನಡೆದ ಕುಸ್ತಿ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಗಾಮನದೇ ಮೇಲುಗೈಯಾಗಿತ್ತು. ಕುಸ್ತಿ ಪಂದ್ಯದ ನೀತಿ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಪಾಲಿಸಿದ್ದರೆ ಅಂದೇ ಗಾಮನಿಗೆ ಜಯ ದೊರಕಬೇಕಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ ಗಾಮ ಕೊಂಚವೂ ಸಹನೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಮಾರನೆಯ ದಿವಸ ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಕುಸ್ತಿ ಅಖಾಡಕ್ಕಿಳಿದ. ಆದರೆ ಅವನ ಎದುರಾಳಿ ಹಿಂದಿನ ದಿವಸದ ಕುಸ್ತಿಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೈಮೂಳೆ ಮುರಿಸಿ ಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ನಿಶ್ಚೇತಸನಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಗೈರುಹಾಜರಾದ. ಅಂದೇ ಗಾಮ ವಿಶ್ವಕುಸ್ತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿ ಭಾರತದ ಕೀರ್ತಿಪತಾಕೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದ.

ಇದಾದ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳ ಅನಂತರ ವಿಶ್ವ ಕುಸ್ತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ವಾಪಸ್ಸು ಪಡೆಯಲು ತನ್ನ ದೇಶದ ಜನತೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾದ ಜಿಬಿಸ್ಕೊ ಮತ್ತೆ ಗಾಮನನ್ನು ಎದುರಿಸಿದ. ಆದರೆ ಈ ಸಾರಿ ಗಾಮ, ಕೇವಲ ಎರಡು ಸೆಕೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಆತನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ, ಇಡೀ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಅಜೇಯನೆಂದು ಕೀರ್ತಿ ಸಂಪಾದಿಸಿಕೊಂಡ.

ಗಾಮ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬರುವ ಮುಂಚೆ ಕಿಕಾರ್‍ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಗುಲಾಂ-ಇವರ ಹೆಸರು ಕುಸ್ತಿ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಮನೆಮಾತಾಗಿತ್ತು. ಲಾಹೋರಿನ ಸತಾರ-ಎ-ಹಿಂದ್‍ನಲ್ಲಿದ್ದ ವಿದ್ದೊ ಪೈಲ್ವಾನನ ಹೆಸರನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಮರಿಸಬಹುದು. ಕುಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಗಾಮ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆದರುತ್ತಿದ್ದುದು ಬಹುಷಃ ಈತನೊಬ್ಬನಿಗೇ ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಈತ ಗಾಮನಿಗೆ ಸರಿಸಮನಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದ, ಅನಂತರ ಬಂದ ಭಾರತದ ಹೆಸರಾಂತ ಕೆಲವು ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳೇಂದರೆ-ಭೂಲರ್, ಗೊಂಗಾಬಲಿವಾಲ, ಹರ್‍ಬಾನ್‍ಸಿಂಗ್, ಗುಟ್ಟಾಸಿಂಗ್, ಇಮಾಂಬಕ್ಷ್, ಗರ್ದಾವರ್, ಹಮೀದಾ, ಗಂಧಾಸಿಂಗ್, ಹಕೀಮ್, ಮಾಧೋಸಿಂಗ್, ವುಸ್ತಾದ್‍ಕರೀಮ್‍ಬಕ್ಷ್, ಪಲೇರ್‍ವಾಲ, ಗೋಬರ್‍ಬಾಬು, ಕಲ್ಲು, ರಹೀಂಸುಲ್ತಾನಿವಾಲಾ, ದಾರಾಸಿಂಗ್, ಜೋಗಿಂದರ್‍ಸಿಂಗ್-ಮುಂತಾದವರು. ಫ್ರೀಸ್ಟೈಲ್ ಕುಸ್ತಿಯಲ್ಲಿವರು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದವರು. ಹೀಗೆ ಭಾರತ ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪೈಕಿ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಕುಸ್ತಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರವೆಂದು ಹೆಸರುಗಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

## ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕೊಲು
*ಫ಼ೀಲಾ ಕುಸ್ತಿ

ವರ್ಗೊ:ಗೊಬ್ಬುಲು