ಸುಷ್ಮಾ ಸ್ವರಾಜ್

**ಸುಷ್ಮಾ ಸ್ವರಾಜ್** (14 ಫೆಬ್ರವರಿ 1952  - 6 ಆಗಸ್ಟ್ 2019) ಭಾರತದ ರಾಜಕಾರಣಿಯಾದಿತ್ತೆರ್.  ಭಾರತೊದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯೊದ ಮಾಜಿ ವಕೀಲೆ. ಇಂಬೆರ್ ಸಂಸದೆಯಾದ್ ಏಳ್ ಸರ್ತಿ ಬುಕ್ಕೊ ವಿಧಾನ ಸಭಾ ಸದಸ್ಯೆಯಾದ್ ಮೂಜಿ ಸರ್ತಿ ಆಯ್ಕೆಯಾತೆರ್. ೧೯೭೭ಡ್  ಉತ್ತರ ಭಾರತೊದ ಹರ್ಯಾಣಾ ರಾಜ್ಯೊದ ಸಂಪುಟ ಸಚಿವೆಯಾಯೆರ್.

## ಬಾಲ್ಯೊ ಬುಕ್ಕೊ ಶಿಕ್ಷಣೊ
ಸುಷ್ಮಾ ಸ್ವರಾಜೆರ್ ೧೯೫೨ನೆ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೧೪ಗ್  ಹರಿಯಾಣೊದ ಅಂಬಾಲಾ ಕ್ಯಾಂಟ್‌ಡ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್.  ಇಂಬೆರೆ ಅಮ್ಮೆರ್ ಹಾರ್ದೇವ್ ಶರ್ಮಾ ಬುಕ್ಕೊ ಅಪ್ಪೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಿ. ಆರ್ ಅಂಬಾಲಾ ಕಂಟೋನ್ಮೆಂಟ್‍ದ ಸನಾತನ ಧರ್ಮ ಕಾಲೇಜಿಡ್ ಸಂಸ್ಕೃತ ಬುಕ್ಕೊ ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಇಸಯೊಡು ಪದವಿನ್ ಪಡೆವೊಂಡೆರ್.  ಆರ್ ಪಂಜಾಬ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಡು ಕಾನೂನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಲ್ತೆರ್.  ೧೯೭೩ಡ್  ಭಾರತೊದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ಡ್ ವಕೀಲರಾದ್ ಅಭ್ಯಾಸ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್.

## ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನೊ
ಸುಷ್ಮಾ ಸ್ವರಾಜೆರ್ ರಾಜಕೀಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನೊನು ಅಖಿಲ ಭಾರತೀಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಪರಿಷತ್(ಎಬಿವಿಪಿ)ದೊಟ್ಟುಗೆ ೧೯೭೦ಡ್ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಆರೆನ ಕಂಡನಿ ಸ್ವರಾಜ್ ಕೌಶಲ್, ಸಮಾಜವಾದಿ ನಾಯಕ ಜಾರ್ಜ್ ಫರ್ನಾಂಡಿಸೆರೊಟ್ಟುಗೆ  ಕೈತಲ್ದ ಸಮ್ಮಂದೊಡು ಇತ್ತೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಸುಷ್ಮಾ ಸ್ವರಾಜ್ ೧೯೭೫ಡ್ ಜಾರ್ಜ್ ಫರ್ನಾಂಡಿಸೆರೆನ ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣಾ ತಂಡೊದ ಅಂಗೊ ಆದಿತ್ತೆರ್. ಜಯಪ್ರಕಾಶ್ ನಾರಾಯಣೆರೆ ಒಟ್ಟುಗು ಕ್ರಾಂತಿದ ಚಳುವಳಿಡ್ ಆರ್ ಸಕ್ರಿಯವಾದ್ ಪಾಲ್ ದೆತೊಂಡೆರ್. ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಆರ್ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ(ಬಿಜೆಪಿ)ಗ್ ಸೇರಿಯೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ಆರ್ ಬಿಜೆಪಿದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಯಕೆರಾಯೆರ್.

## ರಾಜ್ಯ ರಾಜಕೀಯ
ಆರ್ ೧೯೭೭ಡ್ದ್ ೧೯೮೨ಗ್ ಮುಟ್ಟ ಹರಿಯಾಣ ವಿಧಾನಸಭೆದ ಸದಸ್ಯರಾದಿfತೆರ್. ೨೫ನೇ ಪ್ರಾಯೊಡು ಅಂಬಾಲಾ ಕಂಟೋನ್ಮೆಂಟ್ ಶಾಸನ ಸಭೆಗ್ ಅವಕಾಸೊ ಪಡೆವೊಂಡೆರ್.  ೧೯೭೭ನೆ ಜುಲೈಡ್ ಅಪಗದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ದೇವಿ ಲಾಲ್ ಆರೆನ ನೇತೃತ್ವೊಡು ಜನತಾ ಪಕ್ಷೊದ ಸರಕಾರೊಡು ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಸಚಿವರಾದ್ ಆರ್ ಪ್ರಮಾಣವಚನೊ ಸ್ವೀಕರಿಸಯೆರ್.  ಆರ್ ೧೯೭೯ಡ್ ಹರಿಯಾಣ ರಾಜ್ಯೊದ ಜನತಾ ಪಕ್ಷೊದ ರಾಜ್ಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಯೆರ್. ಆರ್ ೧೯೮೭ಡ್ದ್ ೧೯೯೦ನೆ ಅವಧಿಡ್ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿ-ಲೋಕಸಭೆ ಒಕ್ಕೂಟೊದ ಸರಕಾರೊಡು ಹರಿಯಾಣೊದ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವೆಯಾಯೆರ್.

## ನಿರ್ವಹಿಸಯಿನ ಹುದ್ದೆಲು

# ೧೯೭೭-೮೨ಡ್ ಹರಿಯಾಣಾ ವಿಧಾನಸಭೆದ ಸದಸ್ಯರಾದ್ ಚುನಾಯಿತರಾಯೆರ್.
# ೧೯೭೭-೭೯ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಮಂತ್ರಿ, ಕಾರ್ಮಿಕ ಬುಕ್ಕೊ ಉದ್ಯೋಗ, ಹರಿಯಾಣ ಸರ್ಕಾರೊ.
# ೧೯೮೭-೯೦ ಹರಿಯಾಣಾ ವಿಧಾನಸಭೆದ ಸದಸ್ಯರಾದ್ ಚುನಾಯಿತರಾಯೆರ್. 
# ೧೯೮೭-೯೦ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಮಂತ್ರಿ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಆಹಾರ ಬುಕ್ಕೊ ನಾಗರಿಕ ಸರಬರಾಜು, ಹರಿಯಾಣ ಸರ್ಕಾರೊ.
# ೧೯೯೦-೯೬ಡ್ ರಾಜ್ಯಸಭೆಕ್ ಆಯ್ಕೆ (ಒಂಜನೆದ ಅವಧಿ)
# ೧೯೯೬-೯೭ ಪತ್ತೊಂಜನೆ ಲೋಕಸಭೆ ಸದಸ್ಯೆ,(ರಡ್ಡನೆದ ಅವಧಿ)
# ೧೯೯೬[೧೬ ಮೇ - ೧ಜೂನ್] - ಯೂನಿಯನ್ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಮಂತ್ರಿ, ಮಾಹಿತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಪ್ರಸಾರ
# ೧೯೯೮-೯೯ [೧೦ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೯೮ - ೨೬ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೯೯] ಪದ್ರಾಡನೆದ ಲೋಕಸಭೆ ಸದಸ್ಯೆ,(ಮೂಜನೆದ ಅವಧಿ)
# ೧೯೯೯೮ [೧೯ಮಾರ್ಚ್ - ೧೨ಅಕ್ಟೋಬರ್] ಯೂನಿಯನ್ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಮಂತ್ರಿ, ಮಾಹಿತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಪ್ರಸಾರ ಬುಕ್ಕೊತು ದೂರಸಂಪರ್ಕ
# ೧೯೯೯೮ [೧೩ ಅಕ್ಟೋಬರ್ - ೩ ಡಿಸೆಂಬರ್] ದೆಹಲಿದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ
# ೧೯೯೮[ನವೆಂಬರ್] - ದೆಹಲಿ ಅಸೆಂಬ್ಲಿದ ಹಾಝ್ ಖಾಸ್ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಡ್ದ್ ಆಯ್ಕೆಯಾಯೆರ್. 
# ೨೦೦೦-೦೬ ರಾಜ್ಯಸಭೆ ಸದಸ್ಯೆ,(ನಾಲನೆದ ಅವಧಿ)
# ೨೦೦-೦೩ [೩೦ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೦೦- ೨೯ ಜನವರಿ ೨೦೦೩] ಮಾಹಿತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಪ್ರಸಾರ ಮಂತ್ರಿ
# ೨೦೦೩-೦೪ [೨೯ ಜನವರಿ ೨೦೦೩ - ೨೨ ಮೇ ೨೦೦೪] ಆರೋಗ್ಯ ಬುಕ್ಕೊ ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವೆ ಬುಕ್ಕೊ ಸಂಸದೀಯ ವ್ಯವಹಾರೊಲೆ ಸಚಿವೆ
# ೨೦೦೬-೦೯ ರಾಜ್ಯಸಭೆ ಸದಸ್ಯೆ,(೫ ನೇ ಅವಧಿ)
# ೨೦೦೯-೧೪[೧೬ ಮೇ ೨೦೦೯ - ೧೮ಮೇ ೨೦೧೪]ಪದಿನೈನನೆ ಲೋಕಸಭೆ ಸದಸ್ಯೆ,(ಆಜನೇ ಅವಧಿ)
# ೨೦೦೯[೩ ಜೂನ್ ೨೦೦೯- ೨೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೦೯] ಲೋಕಸಭೆಡ್ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷೊದ ಉಪ ನಾಯಕಿ
# ೨೦೦೯-೧೪[೨೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೦೯- ೧೮ ಮೇ ೨೦೧೪]ಲಾಲ್ ಕೃಷ್ಣ ಆಡ್ವಾಣಿ ಬದಲ್‌ಗ್ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷೊ ನಾಯಕಿ
# ೨೦೧೪[೨೬ ಮೇ]೧೬ನೇ ಲೋಕಸಭೆ ಸದಸ್ಯೆ,(ಏಳನೇ ಅವಧಿ)
# ೨೦೧೪ [೨೬ ಮೇ] ಭಾರತೊದ ಒಕ್ಕೂಟೊದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವೆ

### ಮಾಹಿತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಪ್ರಸಾರ
ದಕ್ಷಿಣ ದೆಹಲಿ ವಿಧಾನ ಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಡ್ದ್ ೧೯೯೮ನೆ ಮಾರ್ಚ್‌ಡ್ ರಡ್ಡನೆದ ಅವಧಿಗ್ ಅರ್ ೧೨ನೇ ಸರ್ತಿದ ಲೋಕಸಭೆಗ್ ಪೆರ ಆಯ್ಕೆಯಾಯೆರ್.  ರಡ್ಡನೇ ವಾಜಪೇಯಿ ಸರ್ಕಾರೊಡು ಆರ್ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಸಚಿವಾಲಯೊದ  ಮಾಹಿತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಪ್ರಸಾರೊ ಕೇಂದ್ರ ಸಂಪುಟ ಸಚಿವರಾದ್ ಪ್ರಮಾಣವಚನ ದೆತೊಂಡೆರ್.

### ಕೇಂದ್ರ ಆರೋಗ್ಯ ಸಚಿವೆ
ಜನವರಿ ೨೦೦೩ ಡ್ದ್ ಮೇ ೨೦೦೪ಗ್ ಮುಟ್ಟ ಆರ್ ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಬುಕ್ಕೊ ಸಂಸದೀಯ ವ್ಯವಹಾರೊಲೆ  ಸಚಿವರಾದಿತ್ತೆರ್.  ಕೇಂದ್ರ ಆರೋಗ್ಯ ಸಚಿವರಾದ್ ಆರ್ ಭೋಪಾಲ್ (ಎಂಪಿ), ಭುವನೇಶ್ವರ್ (ಒಡಿಶಾ), ಜೋಧಪುರ್ (ರಾಜಸ್ಥಾನ), ಪಾಟ್ನಾ (ಬಿಹಾರ), ರಾಯ್ಪುರ್ (ಛತ್ತೀಸ್ಗಢ) ಬುಕ್ಕೊ ರಿಷಿಕೇಶ್ (ಉತ್ತರಾಖಂಡ್) ಡ್ ಆಜಿ ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಸಂಸ್ಥೆನ್ ಸ್ತಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್.

### ಬಾಹ್ಯ ವ್ಯವಹಾರೊಲೆ ಸಚಿವೆ
೨೦೧೪ನೆ ಮೇ ತಿಂಗಳುಡ್ದ್ ಭಾರತೀಯ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರಾದ್ ಸೇವೆ ಸಂದಾದೆರ್.  ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯೆರೆರ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಈ ಜಾಗೆನ್ ಪಡೆವೊನ್ನ ರಡ್ಡನೆತ ಪೊಂಜೊವು ಇಂಬೆರ್.

## ತೀರಿನ
ಅಗಸ್ಟ್ ೦೬, ೨೦೧೯ ರಾತ್ರೆ ಹೃದಯಾಗಾತೊಡ್ದ್ ತೀರಿಯೆರ್.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಮಹಿಳಾ ರಾಜಕಾರಣಿಲು