ಡಿ ಸಾಕಮ್ಮ

**ಕಾಪಿ ಪೊಡಿ ಸಾಕಮ್ಮ**
1880ಡ್ ಬಿದರ್ ಡ್ (ಕರ್ನಾಟಕದ ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆದ ಒಂಜಿ ಊರು) ಪುಟ್ಟುನ ಸಕಮ್ಮನ ಅಪ್ಪೆ ಅಮ್ಮೆರ್ ಆರ್ ಎಲ್ಯ ಪೊಣ್ಣು ಆನಗನೇ ಬೆಂಗಳೂರುಗು ಪೋಯೆರ್. ಮೇರ್ ಮೈಸೂರು ಪ್ರಾಂತ್ಯೊಡು ಪ್ರೌಢಶಾಲೆದ ಪರೀಕ್ಷೆಡ್ ಎಡ್ಡೆ ಪಲಿತಾಂಸೊ ಪಡೆಯಿನಾರ್. 
ಆರೆನ ಕುಟುಂಬೊಗು ಆರ್ಥಿಕ ತೊಂದರೆಲು ಬತ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಕಮ್ಮ 16 ವರ್ಸೊದ ಪ್ರಾಯೊಡು ಮದಿಮೆ ಆಯೆರೆ.ಆರೆನ ಕಂಡೆನಿ, ಸಾವ್ಕರ್ ದೊಡ್ಡಮನೆ ಚಿಕ್ಕಬಸಪ್ಪ ಸೆಟ್ಟಿ, ಕೂರ್ಗ್ ಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ಒರಿ ಶ್ರೀಮಂತ ಕಾಫಿ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಮಾಲೀಕೆರ್. ಸಕಮ್ಮ ಒರಿ ಪ್ಲಾಂಟರ್ನ ಮದಿಮೆ ಆದ್ ತನ್ನ ಪೊಸ ಜೀವನೊಗು ನೆಲೆಯಾವೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಆಂಡ ರಡ್ಡ್ ವರ್ಷೊದ ಮದಿಮೆಡ್ ಆರ್ ಕಂಡನಿನ್ ಬುಡ್ಯೆರ್. ಒಂಜೇ ಒರಿ ಬುಡ್ದು ಆಲ್  ಏಕೈಕ ಮಾಲೀಕೆರ್ ಆಯಿನ ಕಾಫಿ ಎಸ್ಟೇಟ್ ನ್ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಕಷ್ಟೊಡು ಇತ್ತೆರ್.ಸಕಮ್ಮ ಒಂಜಿ ಕಾಫಿ ಎಸ್ಟೇಟ್ ನ್ ನಡಪಾಯೆರೆ ಬೇಗ ಕಲ್ಪೆರ್. ಒರಿ ಜಾಗ್ರತೆದ ಆಡಳಿತಗಾರ್ತಿ, ಆರ್ ಶೀಘ್ರೊಡು ಎಸ್ಟೇಟ್ ನ್ ಪುನರ್ ಬುಲೆಪಾಯೆರ್.1920ಡ್, ಸಕಮ್ಮ ಕಾಫಿ ವ್ಯವಹಾರೊನು ವಿಸ್ತಾರ ಮಲ್ಪುನ ಉದ್ದೇಶೊಡು ಬೆಂಗಳೂರುಗು ಪೋಯೆರ್. ಬುಲ್ ಟೆಂಪಲ್ ಸಾದಿದ ಎದುರುಡು ಒಂಜಿ ಕಾಫಿ ಕ್ಯೂರಿಂಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೌಡರಿಂಗ್ ಯುನಿಟ್ ನ್ ತೆರೆಯೆರೆ ದುಂಬು, ಬಸವನಗುಡಿಡ್ ಅರೆನ ಇಲ್ಲ್ ನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್.ಈ ಪೊರ್ತುಡು, ಅಲೆನ ಸಕಮ್ಮ ಕಾಫಿ ಒಂಜಿ ಇಲ್ಲದ ಪುದರ್ ಆತ್ಂಡ್. ನಗರೊದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಭಾಗೊಲೆಡ್ ಉಂದೆಕ್ ಕೇಂದ್ರೊಲು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಮಾಸ್ತಿ ವೆಂಕಟೇಶ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್, ಡಿ.ವಿ. ಗುಂಡಪ್ಪ ಅಕ್ಲೆನ ಸಾಹಿತ್ಯೊಡು ಸಕಮ್ಮನ ಕಾಫಿ ಪುಡಿನ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ತೆರ್. ಆರ್ *ಕಾಫಿ ಪುಡಿ (ಕಾಫಿ ಪೊಡಿ) ಸಕಮ್ಮ* ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನಾರ್.ವ್ಯಾಪಾರ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಲ್ಯಾಣೊಗು ಅರೆನ ಸೇವೆನ್ ಗುರುತಿಸಾದ್, ಮೈಸೂರುದ ಮಹಾರಾಜೆರ್, ಸಕಮ್ಮಗ್ ‘ಲೋಕಸೇವ ಪರಾಯಿನಿ’ ಪನ್ಪಿನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಬಿರುದುನ್ ಕೊರ್ತೆರ್. ಬ್ರಿಟಿಷೆರ್ ಲಾ ಅಲೆನ ಸಾಧನೆಲೆನ್ ತೂದು ಆಶ್ಚರ್ಯೊಡು ಇತ್ತೆರ್ - ಮಹಿಳೆಯೆರೆಗ್ ವ್ಯಾಪಾರ ಬೊಕ್ಕ ವಾಣಿಜ್ಯೊಡು ಸೀಮಿತ ಅವಕಾಶೊಲು ಇತ್ತಿನ ಕಾಲೊಗು ಮಸ್ತ್ - ಬೊಕ್ಕ ಅಲೆಗ್ 'ಕೈಸರ್-ಇ-ಹಿಂದ್' (ಭಾರತದ ರತ್ನ) ಪದಕೊನು ಕೊರ್ತೆರ್.
## ಸಾಕಮ್ಮ ಮಲ್ತಿನ ಕೆಲಸ ಕಾರ್ಯೊ
ಆರೆನ ಮಾತಾ ಪ್ರಯತ್ನೊಲೆಡ್ ಯಶಸ್ಸ್ ಗಳಸೊಂದಿತ್ತಿನ ಬುಕ್ಕೊ, ಆರೆನ್ ಕೆಲವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರಣೊಲೆಗ್ ಆರೆನ ಸಮಯೊನು ಸಮರ್ಪಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆನ ಪ್ರಭಾವೊಡ್ದ್ ಆರ್ ಬೆಂಗಳೂರುದ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿಲೆಡ್ ಒರಿಯೆ ಆದ್ ಬೇಗನೆ ಮಾನ್ಯತೆನ್ ಪಡೆಯೆರ್. ಆ ಕಾಲೊಡು ಮೈಸೂರು ಆಡಳಿತ ಸರ್ಕಾರೊ ರಾಜಕುಮಾರ ರಾಜ್ಯೊದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬೆಳವಣಿಗೆನ್ ಯೋಜಿಸೆರೆ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪೆರೆ ಕೇಂಡಿನ ನಗರೊದ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಮುದಾಯೊದ ಪ್ರಮುಖ ಸದಸ್ಯೆರೆಡ್ ಒರಿಯೆ ಆದಿತ್ತೆರ್. ಸಕಮ್ಮ ಕುರುಹಿನಾ ಶೆಟ್ಟಿ ಕೇಂದ್ರ ಸಂಘ ಬೊಕ್ಕ ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ಸ್ಥಾಪನೆಗ್ (ಇನಿ ಬಸವನಗುಡಿಡ್ ಪೊಸ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ರಸ್ತೆಡ್) ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪೆರೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಕೊರ್ನಗನೆ ಸ್ವಚ್ಛೆಡ್ ಕೊಡುಗೆ ಕೊರ್ತೆರ್.ಆರ್ ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ದ ಬರಿಟ್ ಸಕಮ್ಮ ಭವನ್ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಚೌಲ್ಟ್ರಿ ಅತ್ತ್ಂಡ ಪ್ರಯಾಣಿಕೆರೆನ ಇನ್ ನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಕೆಲವು ಸ್ಥಾಪನೆಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಅಲ್ಪ ಆರ್ನ ಭಾವಚಿತ್ರ ಇನಿಕ್ಲಾ ತೋಜುಂಡು. ವಾಸ್ತವೊಡು, ಸಕಮ್ಮ ಗಾರ್ಡನ್ ಪಂಡ ಬಸವನಗುಡಿಡ್ ಅರೆನ ಕಾಫಿ ಕ್ಯೂರಿಂಗ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ ನ್ ತೂವೊಂದಿತ್ತಿನ ನೆರೆಕರೆತ ಪುದರ್.
ಆರ್ ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ದ ಬರಿಟ್ ಸಕಮ್ಮ ಭವನ್ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಚೌಲ್ಟ್ರಿ ಅತ್ತ್ಂಡ ಪ್ರಯಾಣಿಕೆರೆನ ಇನ್ ನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಕೆಲವು ಸ್ಥಾಪನೆಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಅಲ್ಪ ಆರ್ನ ಭಾವಚಿತ್ರ ಇನಿಕ್ಲಾ ತೋಜುಂಡು. ವಾಸ್ತವೊಡು, ಸಕಮ್ಮ ಗಾರ್ಡನ್ ಪಂಡ ಬಸವನಗುಡಿಡ್ ಅರೆನ ಕಾಫಿ ಕ್ಯೂರಿಂಗ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ ನ್ ತೂವೊಂದಿತ್ತಿನ ನೆರೆಕರೆತ ಪುದರ್.
ಮೈಸೂರುದ ಮಹಾರಾಜೆರ್ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ರಾಜ ವಾಡಿಯಾರ್ IV, ಸಕಮ್ಮನ ವ್ಯಾಪಾರ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಲ್ಯಾಣೊಗು ಕೊರ್ತಿನ ಕೊಡುಗೆಲೆನ್ ಗುರುತಿಸಾದ್ "ಲೋಕಸೇವ ಪರಾಯಿನಿ" (ಸಮಾಜೊಗು ಸೇವೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಮರ್ಪಣೆ ಆಯಿನ ಒರಿ) ಪನ್ಪಿನ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಬಿರುದುನ್ ಕೊರ್ತೆರ್. ಮಹಿಳೆಯೆರೆಗ್ ವ್ಯಾಪಾರ ಬೊಕ್ಕ ವಾಣಿಜ್ಯೊಡು ಕಮ್ಮಿ ನಿರೀಕ್ಷೆಲು ಇತ್ತಿನ ಕಾಲೊಡು ಅರೆನ ಅಪಾರ ಸಾಧನೆಲೆನ್ ತೂದು ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತರಾದ್ ಬ್ರಿಟಿಷೆರ್ ಅರೆಗ್ "ಕೈಸರ್-ಇ-ಹಿಂದ್" (ಭಾರತದ ರತ್ನ) ಪದಕೊನು ಕೊರ್ತೆರ್. ಸಕಮ್ಮ ಜಾಸ್ತಿ ಗಾಜಿದ ಚಾವಣಿಲೆನ್ ಪುಡಾಪುನ ಮುಂದುವರಿಸಯೆರ್. ೧೯೨೮ಡ್ ಮಾಜಿ ಮೈಸೂರು ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಸಭೆಟ್, ಮಹಿಳಾ ಸೇವಾ ಸಮಾಜೊದ ಕಮಲಮ್ಮ ದಾಸಪ್ಪನೊಟ್ಟುಗು ಸುರುತ ಪೊಣ್ಣು ಆದ್ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಆಯೆರ್. ಆಕರ್ಷಕವಾದ್, ರಾಜೇಶ್ವರಿ ಚಟರ್ಜಿನ ಅಮ್ಮೆರ್, ದಾಸಪ್ಪ, ಕರ್ನಾಟಕೊಡು ಸುರುತ ಪೊಣ್ಣು ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೈಸೂರುಡ್ದ್ ಪದವಿ ಪಡೆಯಿನ ಮೂಜಿನೆ ಪೊಣ್ಣು.
ಬೆಂಗಳೂರುದ "ಕಾಫಿ ಪುಡಿ" ಸಕಮ್ಮ, ೭೫, ೧೯೫೦ಡ್ ತನ್ನ ಕಾಲೊದ ಕೆಲವು ಮಹಿಳೆಯೆರೆಗ್ ಸರಿಸಾಟಿ ಆಯಿನ ಜೀವನೊನು ನಡಪಾದ್ ತೀರ್ದ್ ಪೋಯೆರ್.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು