ಬಚೇಂದ್ರಿ ಪಾಲ್

**ಬಚೇಂದ್ರಿ ಪಾಲ್** (ಪುಟ್ಟುದುನೆ ೨೪ ಮೇ ೧೯೫೪) ಒರ್ತಿ ಭಾರತೀಯ ಪರ್ವತಾರೋಹಿ. ೧೯೮೪ಡ್, ಲೋಕೊದ  ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತ ಎವರೆಸ್ಟ್ ದ ಶಿಖರೊನು ಏರ್ನ ಸುರುತ ಭಾರತೀಯ ಪೊಣ್ಣು.ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರೊಡ್ದ್ 2019ಡ್ ಭಾರತೊಡು ಮೂಜಿನೆ ಅತಿ ಎಚ್ಚಿನ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪದ್ಮಭೂಷಣೊನು ಕೊರ್ತೆರ್.

## ಸುರುತ ಜೀವನ
ಬಚೇಂದ್ರಿ ಪಾಲ್ ಭಾರತದ ಉತ್ತರಾಖಂಡ ರಾಜ್ಯದ ಉತ್ತರಕಾಶಿ ಜಿಲ್ಲೆದ ನಕುರಿ ಗ್ರಾಮೊಡು ಮೇ ೨೪, ೧೯೫೪ಡ್ ಒಂಜಿ ಭೋಟಿ ಕುಟುಂಬೊಡು ಪುಟ್ಟುವೆರ್. ಹಂಸಾ ದೇವಿ ಬುಕ್ಕೊ ಶ್ರೀ ಕಿಶನ್ ಸಿಂಗ್ ಪಾಲ್ – ಭಾರತೊಡ್ದ್ ಟಿಬೆಟ್ ಗ್ ಕಿರಾಣಿ ಸರಕುಲೆನ್ ಸಪ್ಲೈ ಮಲ್ಪುನ ಒರಿ ಗಡಿ ವ್ಯಾಪಾರಿನ ಐನ್ ಜೋಕುಲೆಡ್ ಒರ್ತಿ. ಟೆನ್ಜಿಂಗ್ ನೊರ್ಗೇ ಬುಕ್ಕೊ ಎಡ್ಮಂಡ್ ಹಿಲರಿ ಮೌಂಟ್ ಎವರೆಸ್ಟ್ ನ್ ಮೂಲ ಆರೋಹಣೊದ ಸುರುತ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವೊಗು ಐನ್ ದಿನೊ ದುಂಬು  ಆರ್ ಪುಟ್ಟುವೆರ್. ಆರ್ ಎಂಎ ಬುಕ್ಕೊ ಬಿ.ಎಡ್ ನ್ ಮುಗಿತ್ದೆರ್. ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್ ದ ಡಿಎವಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಕಾಲೇಜಿಡ್ದ್. ಆರ್ 12 ವರ್ಸೊದ ಪ್ರಾಯೊಡು ಪರ್ವತಾರೋಹಣ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್, ಅಪಗ ಆರ್ ಅರೆನ ಸ್ನೇಹಿತೆರೆನೊಟ್ಟುಗು ಶಾಲೆದ ಪಿಕ್ನಿಕ್ ದ ಪೊರ್ತುಡು ಎತ್ತರದ ಶಿಖರ. ಅಲೆನ ಶಾಲೆದ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲೆರೆನ ಆಹ್ವಾನೊಡು, ಅಲೆನ್ ಉನ್ನತ ಅಧ್ಯಯನೊಗು ಕಾಲೇಜ್ ಗ್ ಕಡಪುಡುವೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ, ನೆಹರು ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಮೌಂಟೇನಿಯರಿಂಗ್ ಡ್ ಅಲೆನ ಕೋರ್ಸ್ ದ ಪೊರ್ತುಡು, ಗಂಗೋತ್ರಿ ಪರ್ವತೊನು ಏರುನ ಸುರುತ ಪೊಣ್ಣು ಆಯೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ ರುದ್ರಗರಿ ಪರ್ವತ  1982ಡ್. ಆ ಕಾಲೊಡು, ಮಹಿಳೆಯೆರೆಗ್ ಪರ್ವತಾರೋಹಣ ಕಲ್ಪುನ ತರಬೇತಿಗ್ ಒಂಜಿ ಸಾಹಸ ಶಾಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತಿನ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಡ್ವೆಂಚರ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ (ಎನ್ಎಎಫ್) ಡ್ ಆರ್ ಒರ್ತಿ ಬೋಧಕೆರಾಯೆರ್.

ಪಾಲ್ ಶಾಲೆದ ಶಿಕ್ಷಕಿ ಆದ್ ವೃತ್ತಿಪರ ಪರ್ವತಾರೋಹಿ ಆದ್ ವೃತ್ತಿನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ಪುನಗ ಅರೆನ ಕುಟುಂಬ ಬುಕ್ಕೊ ಬಂಧುಲೆನ ಕಠಿಣ ವಿರೋಧೊನು ಎದುರಿಸೊಂಡೆರ್. ಆಂಡಲಾ, ಕೆಲವು ಎಲ್ಯ ಶಿಖರೊಲೆನ್ ಏರುನ ಬುಕ್ಕೊ, 1984ಡ್ ಎವರೆಸ್ಟ್ ಪರ್ವತೊಗು ದಂಡಯಾತ್ರೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಭಾರತೊದ ಸುರುತ ಮಿಶ್ರ-ಲಿಂಗ ತಂಡೊಗು ಸೇರೊಡಾಂಡ ಆರ್ ತನ್ನ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ತಿನ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಯಶಸ್ಸ್ ನ್ ಶೀಘ್ರೊಡು ಪಡೆಯೆರ್.

## ಆರೋಹಣ
೧೯೮೪ಡ್, ಭಾರತ ಎವರೆಸ್ಟ್ ಪರ್ವತೊಗು ತನ್ನ ನಾಲ್ನೇ ದಂಡಯಾತ್ರೆನ್ "ಎವರೆಸ್ಟ್ '೮೪" ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ದೀತ್ಂಡ್. ಎವರೆಸ್ಟ್ ಪರ್ವತೊನು ನೇಪಾಳಿ ಬಾಸೆ ನೇಪಾಳೊಡು *ಸಾಗರ್ಮಠ* ಏರುನ ಪ್ರಯತ್ನೊಗು ಆಜಿ ಭಾರತೀಯ ಪೊಣ್ಣುಲು ಬುಕ್ಕೊ ಪದ್ರಾಡ್ ಪುರುಷೆರ್ನ ಗುಂಪುದ ಸದಸ್ಯೆರೆಡ್ ಒರ್ತಿ ಆದ್ ಬಚೇಂದ್ರಿ ಪಾಲ್ ನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೮೪ಡ್ ತಂಡೊನು ನೇಪಾಳದ ರಾಜಧಾನಿ ಕಠ್ಮಂಡುಗು ಕನತ್ ದ್, ಅಲ್ಪಡ್ದ್ ತಂಡೊ ದುಂಬು ಪೋಯೆರ್. ಎವರೆಸ್ಟ್ ಪರ್ವತೊದ ಸುರುತ ನೋಟೊನು ನೆನಪು ಮಲ್ತ್ ದ್, ಬಚೇಂದ್ರಿ ನೆಂಪು ಮಲ್ತೆರ್, "ನಮ, ಗುಡ್ಡೆದ ಜನಕುಲು, ಯಾಪಲ ಪರ್ವತೊಲೆನ್ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲ... ಈ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ ದೃಶ್ಯೊಡು ಎನ್ನ ಅಗಾಧ ಭಾವನೆ, ಅಂಚಾದ್, ಭಕ್ತಿದಾಯಕ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್."  ತಂಡ ಮೇ ೧೯೮೪ಡ್ ತನ್ನ ಆರೋಹಣೊನು ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಒಂಜಿ ಹಿಮಪಾತ ಅಕ್ಲೆನ ಶಿಬಿರೊನು ಸಮಾಧಿ ಮಲ್ತ್ನಗ ಅಲೆನ ತಂಡ ದುರಂತೊಗು ಗುರಿಯಾಂಡ್, ಬುಕ್ಕೊ ಅರ್ಧೊಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಗುಂಪು ಗಾಯ ಅತ್ತಂದೆ ಬಚ್ಚಿದ್ ಪ್ರಯತ್ನೊನು ಬುಡ್ದು ಪೋಯೆರ್. ಬಚೇಂದ್ರಿ ಪಾಲ್ ಬುಕ್ಕೊ ಒರಿನ ತಂಡ ಶಿಖರೊಗು ಪೋಯೆರೆ ಒತ್ತಾಯ ಮಲ್ತೆರ್. ಬಚೇಂದ್ರಿ ಪಾಲ್ ನೆಂಪು ಮಲ್ತೆರ್, "ಯಾನ್ ಎನ್ನ ತಂಡದ ಜೊತೆಗಾರೆರೆನೊಟ್ಟುಗು ಕ್ಯಾಂಪ್ III ಡ್ ಎತ್ತರೊಡು ಒಂಜಿ ಟೆಂಟ್ ಡ್ ನಿದ್ರೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆ. ೧೯೮೪ ಮೇ ೧೫-೧೬ ತಾರೀಕ್ ದ ರಾತ್ರೆ, ಸುಮಾರ್ ೦೦:೩೦ ಗ್&nbsp;ಗಂಟೆ IST, ಯಾನ್ ಜೋಲ್ಟ್ ಆದ್ ಎಚ್ಚರ ಆಯೆ; ಒಂಜಿ ವಸ್ತು ಎಂಕ್ ಗಟ್ಟಿಯಾದ್ ಹಾಕ್ಂಡ್; ಯಾನ್ ಒಂಜಿ ಕಿವುಡು ಮಲ್ಪುನ ಶಬ್ದನ್ ಲಾ ಕೇಂಡೆ ಬುಕ್ಕೊ ಚೂರು ಸಮಯೊಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಯಾನ್ ಒಂಜಿ ಮಸ್ತ್ ತಂಪು ವಸ್ತುಲೆನ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಡ್ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಪ್ಪುನವು ತೋಜಿಂಡ್."

ಮೇ ೨೨, ೧೯೮೪ಡ್, ಆಂಗ್ ದೋರ್ಜೆ (ಶೆರ್ಪಾ *ಸಿರ್ದಾರ್*) ಬುಕ್ಕೊ ಕೆಲವು ಬೇತೆ ಪರ್ವತಾರೋಹಿಲು ಎವರೆಸ್ಟ್ ಪರ್ವತದ ಶಿಖರೊಗು ಏರುನ ತಂಡೊಗು ಸೇರ್ದೆರ್; ಈ ಗುಂಪುಡು ಬಚೇಂದ್ರಿ ಒರ್ತಿಯೇ ಪೊಣ್ಣು. ಅಕುಲು ದಕ್ಷಿಣ ಕೋಲ್ ನ್ ಮುಟ್ಟುವೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಅಲ್ಪ ಎತ್ತರೊಡು ಕ್ಯಾಂಪ್ IV ಡ್ ರಾತ್ರೆನ್ ಕಳೆಯೆರ್. 6:20 ಗ್&nbsp;ಮೇ ೨೩, ೧೯೮೪ಡ್, ಅಕುಲು ಆರೋಹಣೊನು ಮುಂದುವರಿಸಯೆರ್, "ಫ್ರೋಜನ್ ಐಸ್ ದ ಲಂಬ ಹಾಳೆಲೆನ್" ಏರ್ಪಾಡ್ ಮಲ್ತೆರ್; ದ ವೇಗೊಡು ತಂಪು ಗಾಳಿ ಬೀಸೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್ ಬುಕ್ಕೊ ತಾಪಮಾನೊಲು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಮೇ ೨೩, ೧೯೮೪ಡ್, ತಂಡ ೧:೦೭ ಗಂಟೆಗ್ ಎವರೆಸ್ಟ್ ಪರ್ವತದ ಶಿಖರೊಗು ಏರ್ಂಡ್&nbsp;pm ಬುಕ್ಕೊ ಬಚೇಂದ್ರಿ ಪಾಲ್ ಇತಿಹಾಸ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಲ್ತೆರ್.  ಆರ್ನ ಈ ಸಾಧನೆನ್ ತನ್ನ 30ನೇ ಪುಟ್ಟು ಪರ್ಬೊದ ದುಂಬುದ ದಿನೊಟು, ಬುಕ್ಕೊ ಎವರೆಸ್ಟ್ ಪರ್ವತೊದ ಸುರುತ ಆರೋಹಣೊದ 31ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವೊಗು ಆಜಿ ದಿನೊತ ದುಂಬು ಮಲ್ತೆರ್.

## ಬುಕ್ಕೊದ ಜೀವನ
ಬಚೇಂದ್ರಿ ಪಾಲ್ ಲೋಕೊದ ಬಾರಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರೊನು ಏರಿ ಬುಕ್ಕೊಲಾ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆಡ್ ಉಂತಿಯೆರ್. ಆರ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ್ ದುಂಬು ಕೊನೊಯೆರ್:

* ಒಂಜಿ "ಇಂಡೋ-ನೇಪಾಳದ ಪೊಣ್ಣು  ಮೌಂಟ್ ಎವರೆಸ್ಟ್ ದಂಡಯಾತ್ರೆ - ೧೯೯೩" ತಂಡೊಡು ಪೊಣ್ಣುಲು ಮಾತ್ರ ಉಲ್ಲೆರ್, ಉಂದು ೭ ಪೊಣ್ಣುಲೆನ್ ಸೇರಾದ್ ೧೮ ಜನ ಶಿಖರೊಗು ಬನ್ನಗ ಭಾರತೀಯ ಪರ್ವತಾರೋಹಣೊಗು ಮಾನದಂಡೊಲೆನ್ ನಿಗದಿ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. 
* "ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಇಂಡಿಯನ್ ವುಮೆನ್ಸ್ ರಾಫ್ಟಿಂಗ್ ವೊಯೇಜ್ - ೧೯೯೪" ಡ್ ರಾಫ್ಟರ್ಸ್ ನ ಮಾತಾ ಪೊಣ್ಣುಳೆನ ತಂಡ, ಉಂದೆಟ್ ೩ ರಾಫ್ಟ್ ಡ್ ೧೮ ಪೊಣ್ಣುಲು ಇತ್ತೆರ್. ಹರಿದ್ವಾರೊಡ್ದ್ ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಮುಟ್ಟ ಗಂಗಾ ನದಿಡ್  ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತ್ ದ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ್ ಮುಗಿಪಾವುನ ಪೊನ್ಜೊಲೆನ ಒಂಜಿ ಪ್ರವರ್ತಕ ಪ್ರಯತ್ನ ಉಂದು ೩೯ಡ್&nbsp;ದಿನೊಕುಲು. 
* "ಸುರುತ ಭಾರತೀಯ ಪೊಂಜೆಲೆನ ಟ್ರಾನ್ಸ್-ಹಿಮಾಲಯನ್ ದಂಡಯಾತ್ರೆ - ೧೯೯೭", ಉಂದು ೮ ಪೊಂಜೆಲೆನ ಪ್ರಯತ್ನ, ಅಕುಲು ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಹಿಮಾಲಯದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗೊಡ್ದ್ ಹಿಮಾಲಯದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗೊಗು ಸಿಯಾಚೆನ್ ಹಿಮನದಿಡ್ ಟ್ರೆಕ್ಕಿಂಗ್ ಪ್ರಯಾಣೊನು ಪೂರ್ಣ ಮಲ್ತೆರ್, ಭಾರತದ ಉತ್ತರ ಕೊಡಿಟ್ ಇಪ್ಪುನ ಇಂದಿರಾ ಕೋಲ್ ಗ್ ಮುಟ್ಟುವೆರ್ ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಆದ್ '225' ದಿನೊಟು 40 ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತ ಪಾಸ್ ಲೆನ್ ದಾಂಟೊಂದು. ಉಂದು ಒವ್ವೆ ಒಂಜಿ ದೇಶೊದ ಸುರುತ ಯಶಸ್ಸು.

## ಸಮಾಜ ಸೇವೆ
ಬಚೇಂದ್ರಿ ಪಾಲ್, ಪ್ರೇಮ್ಲತಾ ಅಗರ್ವಾಲ್ ಬುಕ್ಕೊ ಎವರೆಸ್ಟ್ ಪರ್ವತ ಶಿಖರೊಗು ಬರ್ಪಿನಕುಲು ಸೇರ್ದ್ ಒಂಜಿ ಗುಂಪು ಐಸ್ ಕ್ಲೈಂಬರ್ ಲೆನೊಟ್ಟುಗು, ಉತ್ತರಕಾಶಿಗ್ ಬತ್ತ್ದ್ 2013 ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಪ್ರವಾಹೊಡು ನಾಶ ಆಯಿನ ಹಿಮಾಲಯದ ದೂರದ ಎತ್ತರದ ಗ್ರಾಮೊಲೆಡ್ ಪರಿಹಾರ ಬುಕ್ಕೊ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಲೆನ್ ನಡಪಾಯೆರ್.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ಬುಕ್ಕೊ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು
thumb|ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ರಾಮನಾಥ್ ಕೋವಿಂದ್ ಬಚೇಂದ್ರಿ ಪಾಲ್ ಗ್ ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಕೊರ್ದು, ಒಂಜಿ ಇನ್ವೆಸ್ಟಿಚರ್ ಸಮಾರಂಭೊಡು, ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಭವನೊಡು, ನ್ಯೂ ದೆಹಲಿಡ್ 16 ಮಾರ್ಚ್ 2019 ಗ್
ಬಚೇಂದ್ರಿ ಪಾಲ್ ಗ್ ಈ ತಿರ್ತ್ದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ಬುಕ್ಕೊ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ಉಂಡು:

* ಭಾರತೀಯ ಪರ್ವತಾರೋಹಣ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ಪರ್ವತಾರೋಹಣೊಡು ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಗ್ ಬಂಗಾರ್ದ ಪದಕ (೧೯೮೪) 
* ಪದ್ಮಶ್ರೀ, ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯದ ನಾಲ್ನೇ ಬಾರೀ ಮಲ್ಲ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೮೪) 
* ಭಾರತದ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರದ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆದ ಬಂಗಾರ್ದ ಪದಕ (೧೯೮೫) 
* ಭಾರತ ಸರಕಾರದ ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೮೬) 
* ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಲೇಡೀಸ್ ಸ್ಟಡಿ ಗ್ರೂಪ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೮೬) 
* ಗಿನ್ನೆಸ್ ಬುಕ್ ಆಫ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ ಡ್ ಪಟ್ಟಿ ಆತ್ಂಡ್ (೧೯೯೦) 
* ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಹಸ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (1994) 
* ಭಾರತದ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರದ ಯಶ್ ಭಾರತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೯೫) 
* ಹೇಮತಿ ನಂದನ್ ಬಹುಗುಣ ಗರ್ವಾಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (ದುಂಬು ಗರ್ವಾಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಪಂಡ್ ದ್ ಪುದರ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್) ಡ್ದ್ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ (೧೯೯೭) 
* ಭಾರತದ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ವಿರಂಗಣ ಲಕ್ಷ್ಮೀಬಾಯಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮ್ಮನ್ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆಯಿನಾರ್ (೨೦೧೩) 
* ಈಸ್ಟ್ ಬಂಗಾಳ ಕ್ಲಬ್ ದ ಭಾರತ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2014) 
* ಪದ್ಮಭೂಷಣ, ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಮೂಜಿನೇ ಬಾರೀ ಮಲ್ಲ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2019)   
* ಉತ್ತರಾಖಂಡ ಸರ್ಕಾರದ ಉತ್ತರಾಖಂಡ ಗೌರವ ಸಮ್ಮನ (2021)

## ಪುಸ್ತಕೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಪ್ರಕಟಣೆಲು
* *ಎವರೆಸ್ಟ್ – ಮೈ ಜರ್ನಿ ಟು ದ ಟಾಪ್*, ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬುಕ್ ಟ್ರಸ್ಟ್, ದೆಹಲಿ, ಪ್ರಕಟ ಮಲ್ತಿನ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ

## ದುಂಬುಗು ಓದುನ
* 

## ಅಂಚನೆ ತೂಲೆ
* ಭಾರತದ ಎವರೆಸ್ಟ್ ಪರ್ವತದ ದಾಖಲೆಲೆನ ಪಟ್ಟಿ
* ಮೌಂಟ್ ಎವರೆಸ್ಟ್ ದಾಖಲೆಲೆನ ಪಟ್ಟಿ
* ಎವರೆಸ್ಟ್ ಪರ್ವತದ ಶಿಖರೊಗು ಏರ್ನ ಸಂಖ್ಯೆದ ಪ್ರಕಾರ ಮೌಂಟ್ ಎವರೆಸ್ಟ್ ಶಿಖರೊಗು ಏರುನಕುಲೆನ ಪಟ್ಟಿ
* ಎಚ್ ಪಿ ಎಸ್ ಅಹ್ಲುವಾಲಿಯಾ
* ಭಾರತೊಡು ಪೊಣ್ಣುಲು – ಭಾರತೊಡು ಪೊಣ್ಣುಲೆನ ಸ್ಥಾನಮಾನ
*
* ಭಾರತೀಯ ಪೊಣ್ಣು ಕ್ರೀಡಾಪಟುಲೆನ ಪಟ್ಟಿ
* ಎವರೆಸ್ಟ್ ಪರ್ವತದ 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಶಿಖರೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿ

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು