ಇಟ್ಟೆಲ್

**ವಿಟ್ಲ** (ತುಲುಟ್ಟು- ಇಟ್ಟೆಲ್) ಬಂಟ್ವಾಳಡ್ದ್ ೧೮ಕಿ.ಮೀ ದೂರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಊರು. ಉಂದು ಪುತ್ತೂರುಡ್ದು ೧೪ಕಿ.ಮೀ ಬುಕ್ಕೊ ಕುಡ್ಲರ್ದ್ ೪೦ಕಿ.ಮೀ ದೂರೊಡು ಉಂಡು. ೨೦೦೮ತ ಚುನಾವಣೆ ಮುಟ್ಟ ಇಟ್ಲೆಲ್ ಒಂಜಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರವಾದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಇಟ್ಟೆಲ್ ಬುಕ್ಕೊ ಅಯಿತ್ತ ಕೈತಲ್‌ಡ್ ಕೃಷಿಯೇ ಪ್ರಧಾನವಾದ್ ಇತ್ತ್ ದ್ ಬಜ್ಜೆಯಿ, ಕೊಕ್ಕೋ, ಎಡ್ಡೆ ಮುಂಚಿ, ತಾರಾಯಿ, ಬೀಜ ಇಂಚಿತ್ತಿನೆನ್ ಬುಲೆಪವೆರ್.

೨೦೧೧ತ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಲೆಕ್ಕಚಾರೊದ ಪ್ರಕಾರೊ ಇಟ್ಟೆಲ್‍ಡ್ ಹಿಂದುಲು(೬೩.೬೯%) ಬ್ಯಾರಿಲು(೩೧.೫೩%) ಕ್ರಿಶ್ಚನ್ದಕುಲು(೪.೭೦%) ಬಾಕಿದ ಜಾತಿದಕುಲು (೦.೦೮%) ಮುಲ್ಪ ವಾಸಿಸೊಂದು ಉಲ್ಲೆರ್. ಅವು ಅತ್ತಂದೆ ಮೂಲು ಕನ್ನಡ, ತುಳು, ಹವ್ಯಕ ಕನ್ನಡ, ಕೊಂಕಣಿ, ಮಲೆಯಾಳಂ, ಬ್ಯಾರಿ ಬಾಸೆಲೆನ್ ಪಾತೆರುನ ಜನಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್.

ಇಟ್ಟೆಲ್‍ಡ್ ಶ್ರೀ ಪಂಚಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನೊ ಉಂಡು. ಉಂದೆನ್ ಪಾಂಡವೆರೆಡ್ ಒರಿ ಆಯಿನ ಬೀಮೆ ತನ್ನ ಗದೆಟ್ಟ್ ತಿರ್ಗಾದೆ ಪನ್ಪಿ ಪ್ರತೀತಿ ಉಂಡು. ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಎತ್ತರವಾಯಿನ ದೇವಾಲಯ ಉಂದು ಪನ್ಪಿ ಪುಗರ್ತೆ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನೊಗು ಉಂಡು. ಇಟ್ಟೆಲ್ ಪೇಂಟೆರ್ದ್ ಸುಮಾರ್ ಒಂಜಿ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರೊಡು ಶ್ರೀ ಅನ್ನಪೂರ್ಣೇಶ್ವರಿ ದೇವಿ ಮಂದಿರ ಉಂಡು. ಈ ಜಾಗೆಗ್ ಅನ್ನಮೂಲೆ ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ ಉಂಡು.

## ಇತಿಹಾಸೊ
ಇಟ್ಟೆಲ್‍ಡ್ ಡೊಂಬ ಹೆಗ್ಗಡೆ ಮನೆತನೊಗು ಸೇರ್‌ನ ಇಟ್ಟೆಲ್‍ದ ಅರಸುನಕುಲು ಈ ಪ್ರದೇಸೊನು ಆಳೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಇಟ್ಟೆಲ್‍ದ ರಾಜಮನೊಗು ಸೇರ್ ನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆರ್ ಇನಿಕ್‍ಲಾ ಇಟ್ಟೆಲ್‍ದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಉಪ್ಪುನ ೧೬ ದೇವಸ್ಠಾನೊನೆಲೆನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊಲೆಡ್ ಗುರ್ಕಾರ್ತೆ ವಹಿಸಾವೊಂದು ಉಲ್ಲೆರ್. ಇಟ್ಟೆಲ್/ವಿಟ್ಲದ ಪಿದಯಿದ ಬಾಗೊಲೆಡ್, ಪಚ್ಚೆ ಪಚ್ಚೆ ಉಪ್ಪುನ ಪೊರ್ಲುದ ಪರಿಸರೊಡು ಇಟ್ಟೆಲ್‍ಧ ಅರಮನೆನ್ ಇತ್ತೆಲಾ ತೂವೊಲಿ. ಅರಸು ಮನೆತನೊದ ಸುಮಾರ್ ೬೦ ಕುಟುಂಬದ ಜನಕುಲು ಅವುಲು ಇತ್ತೆಲಾ ವಾಸಿಸುಸೊಂದು ಉಲ್ಲೆರ್.

ಮುಲ್ಪದ ಪಂಚಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಐನ್ ಶಿವಲಿಂಗೊಲೆನ್ ಪಾಂಡವೆರ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಪನ್ಪುನ ಪ್ರತೀತಿ ಉಂಡು. ಇಟ್ಟೆಲ್ ಅಲ್ಪ ಉಪ್ಪುನ ಪಂಚಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನೊರ್ದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ್ ಉಂಡು. ಇಟ್ಟೆಲ್ ಕಳಂಜಿಮಲೆ ಪನ್ಪುನ ಕಾಡ್ ರ್ದ್ ಆವೃತವಾದ್ ಉಂಡು. ಈ ಕಾಡ್‍ಡ್ ಬಕಾಸುರೆ ಪನ್ಪಿ ರಕ್ಕಸೆ ವಾಸ ಮಲ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆ ಪಂಡ್‍ದ್ ಪುರಾಣದ ಕತೆಟ್ಟ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಬಕಾಸುರೆ ವಾಸ ಮಲ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆ ಪನ್ಪುನ ಗುಹೆ ಒಂಜೆನ್ ನಮ ಇತ್ತೆಲಾ ತೂವೊಲಿ.

## ಕೇಂದ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಲು
* ಕೇಂದ್ರೀಯ ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಬುಲೆಕುಲೆನ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರೊ(CPCRI) ಇಟ್ಟೆಲ್/ವಿಟ್ಲದ ಕೈತಲ್‍ಡ್ ಉಂಡು. ಬಜ್ಜೆಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ಕೊಕ್ಕೋ ಬುಲೆಕುಲೆನ ಬಗೆಟ್ಟ್ ಸಂಶೋಧನೆಲು ಮೂಲು ನಡಪುಂಡು.
## ಇಟ್ಟೆಲ್‌ದ ಸುತ್ತುಮುತ್ತ ಉಪ್ಪುನ ಶಾಲೆ-ಕಾಲೇಜ್‍ಲ್
* ವಿಟ್ಲ ಜೇಸಿಸ್ ಆಂಗ್ಲ ಮಾಧ್ಯಮ ಶಾಲೆ 
* ಸರಕಾರಿ ಮೋಡೆಲ್ ಹೈಯರ್ ಪೈಮರಿ ಸ್ಕೂಲ್, ವಿಟ್ಲ 
* ವಿಠಲ ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜ್,ವಿಟ್ಲ
* ವಿಟ್ಲ ಗಲ್ಸ್ ಹೈಸ್ಕೂಲ್, ವಿಟ್ಲ 
* ವಿಟ್ಲ ಜೇಸಿಸ್ ಆಂಗ್ಲ ಮಾಧ್ಯಮ ಶಾಲೆ, ಬಸವನಗುಡಿ, ವಿಟ್ಲ
* ಸೈಂಟ್ ರೀಟಾ ಹೈಯರ್ ಪೈಮರಿ ಸ್ಕೂಲ್, ಚರ್ಚ್ ರೋಡು, ವಿಟ್ಲ 
* ಹೊರಿಜೀನ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್, ಮೇಗಿನಪೇಟೆ, ವಿಟ್ಲ 
* ಶ್ರೀ ಸತ್ಯಸಾಯಿ ಪೈಮರಿ ಸ್ಕೂಲ್ ವಿದ್ಯಾ-ಕುಟೀರ, ಅಳಿಕೆ
* ಶ್ರೀ ಸತ್ಯಸಾಯಿ ಲೋಕಸೇವಾ ಹೈಸ್ಕೂಲ್, ಬಾಲ-ಕುಟೀರ, ಅಳಿಕೆ 
* ಶ್ರೀ ಸತ್ಯಸಾಯಿ ಲೋಕಸೇವಾ ವಿದ್ಯಾಕೇಂದ್ರ, ಅಳಿಕೆ 
* ಶ್ರೀ ಸತ್ಯಸಾಯಿ ಲೋಕಸೇವಾ ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜ್- ಸತ್ಯಸಾಯಿ ವಿಹಾರ, ಅಳಿಕೆ
* ಸರಕಾರಿ ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜ್, ಕನ್ಯಾನ
* ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಪುಣಚ– 574243
* ಶ್ರೀ ರಾಮ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಕಲ್ಲಡ್ಕ
* ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ವಿದ್ಯೋದಯ ಹೈಯರ್ ಪೈಮರಿ ಸ್ಕೂಲ್, ಕಾಂತಡ್ಕ
* ಸರಕಾರಿ ಕಲಾ ಬುಕ್ಕೊ ವಾಣಿಜ್ಯ ಪದವಿ ಕಾಲೇಜ್, ವಿಟ್ಲ
* ಉಕ್ಕುಡ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್, ಉಕ್ಕುಡ, ವಿಟ್ಲ

## ಬೇತೆ ಮುಕ್ಯೋ ಸಂಸ್ಥೆಲು
* ವಿಟ್ಲ ಟೀಚರ್ಸ್ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘ
* ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್

## ಸಾರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕೊಲು
ಇಟ್ಟೆಲ್‍ಡ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ರಡ್ಡ್ ಬಸ್‍ಕುಲು ಉಂತುನ ಜಾಗೆಲು ಉಂಡು ಒಂಜಿ ಸರಕಾರೊದ ಬಸ್ ಉಂತುನ ಜಾಗೆ ಅಂಡ ನನೊಂಜಿ ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ ಉಂತುನ ಜಾಗೆ. ಇಟ್ಟೆಲ್‌ರ್ದ್ ಸೀದಾ ಬಸ್‍ಕುಲೆನ ಸಂಪರ್ಕೊ ಕುಡ್ಲ, ಪುತ್ತೂರು, ಕಾಸರಗೋಡು, ಮಂಜೇಶ್ವರ, ಉಪ್ಪಳ, ಹೊಸಂಗಡಿ, ಸಾಲೆತ್ತೂರು, ಬಿ.ಸಿ.ರೋಡು, ಕಲ್ಲಡ್ಕ, ಕಬಕ, ಕನ್ಯಾನ, ಪೆರ್ಲ, ಬದಿಯಡ್ಕ, ಪಾಣಾಜೆ, ಒಡಿಯೂರು, ಆನೆಕಲ್ಲ್, ಮುಡಿಪು, ತೊಕ್ಕೊಟು, ದೇರ್ಲಕಟ್ಟೆ, ಅಡ್ಯನಡ್ಕ, ಸಾರಡ್ಕ, ಪೆರುವಾಯಿ, ಅವು ಅತ್ತಂದೆ ಕಾಸರಗೋಡುರ್ದು ಸೀದಾ ಪುತ್ತೂರುಗು ಕೇರಳದ ಮಲಬಾರ್ ಬಸ್ಸುಕುಲು ಇಟ್ಟೆಲ್‌ದ ಸಾದಿಯಾದೇ ಪೋಪ.

## ಇಟ್ಟೆಲ್ ಕೈತಲ್‍ದ ಪ್ರದೇಶೊಲು
* ಮಂಗಳಪದವು
* ಕೆಲಿಂಜ 
* ಕಲ್ಲಡ್ಕ
* ಬಿ.ಸಿ.ರೋಡು
* ಪರೆಂಗಿಪೇಟೆ
* ಪಡೀಲ್
* ಮಂಗಳೂರು/ಕುಡ್ಲ
* ಬಂಟ್ವಾಳ
* ಸಾಲೆತ್ತೂರು
* ಕಬಕ
* ಪುತ್ತೂರು
* ಅಳಿಕೆ
* ಪುಣಚಾ
* ಕನ್ಯಾನ
* ಆನೇಕಲ್ಲು
* ಮಂಜೇಶ್ವರ
* ಅಡ್ಯನಡ್ಕ
* ಅಡ್ಕಸ್ಥಳ
* ಪೆರ್ಲ
* ಬದಿಯಡ್ಕ
* ಕಾಸರಗೋಡು

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಊರುಲು