ಕೇದಗೆ

**ಕೇದಗೆ** ಪಂಡ ತೋಡುದ ಬರಿಟ್ ಬುಲೆಪುನ ಒಂಜಿ ಜಾತಿದ ದಯಿ.ಕೇದಗೆ ಪ್ಯಾಂಡನೇಸೀ ಪನ್ಪುನ ಕುಟುಂಬಗ್ ಸೇರ್ ನ ಒಂಜಿ ದಯಿ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್‍ಡ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಸ್ಕ್ರೂ ಪೈನ್ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಉಂದೆನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಯಿನ ಪುದರ್ ಪ್ಯಾಂಡಾನಸ್ ಓಡರೇಟಿಸಿಮಸ್, ಪರಿಮಳವಾಯಿನ ಮಂಜಲ್ ಬಣ್ಣೊದ ಪೂ ಬರ್ಪುಂಡು ಈ ಪೂತ ಗೊಂಚಿಲ್ ಉಪ್ಪುನೆರ್ದ್ ಈ ಪುದರ್ ಬೈದ್ಂಡ್. ಬಾರಿ ಪರಿಮಳಲಾ ತೂನಗ ಮಂಜಲ್‍ದ ಇರೆತ್ತ ಲೆಕೊ ತೋಜುಂಡು. ಉಂದು ನಾಗಗ್ ಬಾರಿ ಪ್ರೀತಿಗೆ.

## ಬುಲೆಪ್ಪುನ ಜಾಗ್‍ಲ್
ಮಣ್ಭ್ ಡ್ ಪಸೆ ಉಪ್ಪುನ ಉಷ್ಣಪ್ರದೇಸೊಲೆಡ್ ಉಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಬುಲೆಂಪುಂಡು. ಪಶ್ಚಿಮದ ಆಫ್ರಿಕರ್ದ್ ಪತ್ತ್ ದ್ ಪೂರ್ವದ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ದ್ವೀಪೊಲೆ ಮುಟ್ಟ ಉಂದೆತ್ತ ವಿಸ್ತಾರೊ (ವ್ಯಾಪ್ತಿ) ಉಂಡು. ಕೇದಗೆ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾದ್ ಸುದೆ, ಪಲ್ಲ, ತೋಡು ಬುಕ್ಕೊ ಸಮುದ್ರದ ಬರಿಟ್ಟ್ ಬುಲೆಪುಂಡು. ಕಂಡತೋಟೊಲೆನ ಬರಿಟ್ಟ್ ಲಾ ತೋಜುಂಡು. ಅವುಅತ್ತಂದೆ ಉಂದೆತ್ತ ಕೆಲವು ಬಗೆಕುಲೆನ್ ಅಲಂಕಾರ ಮಲ್ಪೆರೆ, ಪರಿಮಳಗಾದ್, ಉಂದೆರ್ದ್ ದೆಪ್ಪುನ ಪರಿಮಳದ ನೀರ್ ಗಾದ್‍ಲಾ ಬುಲೆಪ್ಪವೆರ್. ಕೇದಗೆ ವಿಸ್ತಾರವಾದ್ ಪದ್‍ರ್ ದ್ ಬುಲೆಪುನವು ಅತ್ತಂದೆ ಏಪಲಾ ಪಜ್ಜಿ ಪಜ್ಜಿಯಾದೇ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ದಯಿ. ಉಂದೆಟ್ಟ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಜಾತಿಲ್ ಉಂಡು. ಕೆಲವು ಪುದೆಲ್ ಪುದೆಲ್ ಆದ್, ಬುಕ್ಕೊ ಕೆಲವು ಎಲ್ಯ ಮರತ್ತ ಲೆಕೊಲಾ ಬುಲೆಪುಂಡು. ಕೆಲವು ಜಾತಿದ ಇರೆಟ್ಟ್ ಮುಳ್ಳುದಂಚ ಇತ್ತ್ಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಕೆಲವೆಟ್ ಇರೆಟ್ ಮುಳ್ಳುಲೇ ಇಜ್ಜಿ. ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಜಾತಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ವ್ಯತ್ಯಾಸರ್ದ್ ಅಯಿನ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪ್ರಭೇದೊಲು ಪಂದ್ ತೆರಿನೆರ್ದ್ ಕೇದಗೆನ್ ಬಹುರೂಪಿ (ಪಾಲಿಮಾರ್ಫಿಕ್)ದಯಿ ಪಂಡ್‍ದ್‍ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಕೇದಗೆಯ ವಿವಿಧ ಬಗೆಕುಲೆಡ್ ಉಪ್ಪುನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಬುಕ್ಕೊ ಬಗೆಕುಲೆನ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಅಂತಸ್ತ್‌ದ ಬಗೆಟ್ಟ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧ್ಯಯನ ನಡತೊಂದು ಉಂಡು.

## ಪ್ರಬೇದೊಲು
ಭಾರತೊಡು ಮಿತ್ತ್ ಪಂಡಿನ ಪ್ರಬೇದೊಲೆನ್ ಹೋಲುನ ಉಂದು ಅತ್ತಂದೆ ಸುಮಾರ್ 35 ಪ್ರಬೇದೊಲು ಬುಲೆವುಂಡು. ಒರಿನ ಪ್ರಬೇದೊಲೆಡ್ ಮುಖ್ಯವಾಯಿನವು ಪಂಡ -ಪ್ಯಾಂಡೇನಸ್ ಫೀಟಿಡಸ್ ಪ್ಯಾ, ಫರ್ಕೇಟಸ್, ಪ್ಯಾ, ಲಿರಾಮ್ ಬುಕ್ಕೊ ಪ್ಯಾ, ಅಂಡಮಾನೆನ್ಸಿಯಮ್ ಉಂದೆಕ್ಕ್ ಪೂರ ರೂಢಿಡ್ ಕೇದಗೆ ಪನ್ಪಿ ಪುದರೇ ಉಂಡು.
ಕೇದಗೆದ ಬಾರಿ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಬುಕ್ಕೊ ಪ್ರಮುಖವಾಯಿನ ಪ್ರಬೇದವಾಯಿನ ಓಡರೇಟಿಸಿಮಸ್ ಸುಮಾರ್ 6 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಗು ಬುಲೆಪುನ ಎಲ್ಯ ಮರ. ಮುಖ್ಯವಾಯಿನ ಕಾಂಡ ಸರ್ತ ಬುಲೆಂಡಲಾ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಉಂದು ಒಂಜಿ ಕಡೆಕ್ಕ್ ಬಗ್ಗುಂಡು. ಕಾಂಡದ ಉದ್ದೊಗುಲಾ ಅಲ್ಪ ಅಲ್ಪ ದಪ್ಪದ ಅಂಚನೆ ಗಟ್ಟಿ ಆಯಿನ ಬೇರ್ ಲ್ ಪುಟ್ಟೊಂದು ಭೂಮಿದ ಕಡೆಕ್ ಬುಲೆದ್ ನೆಲಟ್ಟ್ ಗುಂಡಿಗ್ ಜತ್ತ್ ದ್ ಮುಖ್ಯ ಕಾಂಡ ನೆಲತ್ತ ಮಿತ್ತ್ ಎರಗ್‍ದ್ ಬೂರಂದ್‍ನಂಚ ತಡೆತ್ತ್ ದ್ ಕಾಂಡೊಗು ಆಧಾರಕೊರ್ಪುಂಡು. ಉಂದೆರ್ದ್ ಆದ್ ಉಂದೆಕ್ ಆಧಾರ ಬೇರ್ ಲೇ ಪಂದ್ (ಸ್ಟಿಲ್ಟ್ ರೂಟ್ಸ್) ಪುದರುಂಡು. ಬೇರ್ ಲ್ ದಯಿಕ್ಕ್ ಆಧಾರ ಕೊರ್ಪುನೆ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್ ಮಣ್ಣ್ ಸುಲಭವಾದ್ ಜರಿಯಂದಿಲೇಕೊಲಾ ತಡೆಪುಂಡು. ಕೊಡಿ ಕಾಂಡೊರ್ದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಡ್ ಗೆಲ್ಲ್ ಲ್ ದಟ್ಟವಾದ್ ಮೊಡೆಯೊಂದು ಬುಲೆಪುಂಡು. ಉಂದೆರ್ದ್ ಉಂದು ವಾ ಪ್ರಾಣಿಲಾ ನೂರ್ ದ್ ಪೋಯೆರೆ ಆವಂದಿನ ಪುದೆಲ್ ದ ಲೆಕೊ ಅಪುಂಡು. ಕೇದಗೆದ ಇರೆಕುಲೆನ ಉದ್ದ ಸುಮಾರ್ 1-1.5 ಮೀ., ಆಕಾರ ಕತ್ತಿದ ಲೇಕೊ. ಉಂದೆತ್ತ ಬಣ್ಣ ನೀಲಿಮಿಶ್ರಿತ ಪಚ್ಚೆ. ಚೂಪಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಕೊಡಿ, ಚರ್ಮದಲೆಕೊ ಒರಟಾಯಿನ ಮೇಲ್, ನಡು ಬುಕ್ಕೊ ಕಡೆಟ್ಟ್ ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ ಮುಳ್ಳುಲು ಉಪ್ಪುನವು ಇರೆಕುಲೆನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ. ಕೆಲವು ಬಗೆಕುಲೆಡ್ ಮುಳ್ಳುಲು ಉಪ್ಪುಜಿ. ಪೂಕುಲು ಏಕಲಿಂಗಿಲು. ಅಣ್ ಬುಕ್ಕೊ ಪೊಣ್ಣು ಪೂಕುಲು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪೂತಗೊಂಚಿಲ್‍ಡ್ ಸಮಾವೇಶ ಆದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಪೂತ ಗೊಂಚಿಲ್‍ಲು ತಾಳಗುಚ್ಚೆ ಮಾದರಿದವು. ಆಣ್ ತಾಳಗುಚ್ಚೆ 25-50 ಸೆಂಮೀ. ಉದ್ದ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಅಯಿಟ್ 5-10 ಸೆಂಮೀ. ಉದ್ದದ ಮಸ್ತ್ ಕೆಯಿತ್ತ ಗೊಂಚಿಲ್‍ಲ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಉದ್ದದ ಬುಕ್ಕೊ ಬೊಲ್ದು ಇಜ್ಜಿಂಡ ತೆಲುಪು ಮಂಜಲ್ ಬಣ್ಣದ ಕವಚವೊಂಜಿ ತಾಳಗುಚ್ಛನ್ ಆವರಿಸದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಈ ಕವಚ ಬಾರಿ ಪರಿಮಳದವು. ಆಣ್ ಪೂ ಬಾರಿ ಎಲ್ಯ ಗಾತ್ರದವು. ಒಂಜೊಂಜೆಟ್ ಮಸ್ತ್ ಕೇಸರೊಲು ಉಪ್ಪುವ. ಪೊಣ್ಣು ತಾಳಗುಚ್ಛ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ದಯಿತ್ತ ಕೊಡಿಟ್ಟ್ ಪುಟ್ಟುಂಡು. ಒಂಜೊಂಜಿ ಗೊಂಚಿಲ್‍ಡ್‍ಲಾ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಪೊಣ್ಣು ಪೂಕುಲು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಒಂಜಿ ಪೂತಗೊಂಚಿಲ್‍ದ ಮಾತ ಅಂಡಾಶಯೊಲು ಗರ್ಭಧಾರಣೆ ಆಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕೂಡೊಂದು ಬುಲೆದ್ ಉರುಂಟು ಅತ್ತ್ಂಡ ದೀರ್ಘ ಚತುರಸ್ರಾಕಾರದ ಒಂಜೇ ಪರ್ಂದ್ ಆದ್ ರೂಪ ಪಡೆವುಂಡು. ಈ ರೀತಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಪುನ ಪರ್ಂದ್‍ಗ್ ಸಂಯುಕ್ತ ಫಲ ಪಂಡ್‍ದ್ ಪುದರ್. ಪರ್ಂದ್ ಪೆಲಕ್ಕಾಯಿದ ಲೆಕೊ ಉಪ್ಪುನ ಉಂದೆತ್ತ ಮೇಲ್‍ಡ್ ತೋಜುನ ಮಸ್ತ್ ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ ಗುಬುಟುಲೆರ್ದ್ ಉಂದೆನ್ ಸಂಯುಕ್ತಫಲ ಪಂದ್ ಗುರುತಿಸವೊಲಿ. ಒಂಜೊಂಜಿ ಗುಬುಟೂ ಒಂಜೊಂಜಿ ಅಷ್ಟಿಫಲ. ಫಲ ಎಲ್ಯ ಉಪ್ಪುನಗ ಪಚ್ಚೆ ಬಣ್ಣಡ್ ಉಪ್ಪುಂಡು ಪರ್ಂದೊಂದು ಬನ್ನಗ ಮಂಜಲ್ ಇಜ್ಜಿಂಡ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣೊಗು ತಿರುಗುಂಡು.

## ಕೇದಗೆದ ಬುಲೆಚ್ಚಿಲ್
ಕೇದಗೆದ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಸಂತಾನಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಬೀಜ ಪುನರುತ್ಪತ್ತಿ ಕ್ರಮೊಟ್ಟೇ ನಡಪುನೇನೆ ಜಾಸ್ತಿ. ದಯಿತ್ತ ಗೆಲ್ಲುಲು ಬುಲೆವೊಂದು ಪೋಯಿಲೆಕ್ಕೊನೇ ಅಲ್ಪ ಅಲ್ಪ ಬೇರ್ ಲ್ ಪುಟ್ಟೊಂದು ಗೆಲ್ಲ್ ಲ್ ಮೂಲದಯಿರ್ದ್ ಬೇತೆ ಆದ್ ಪೊಸ ದಯಿಕುಲು ಆಪ. ಉಂದುವೇ ಗುಣನ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ತೊಂದು ಕೇದಗೆನ್ ಬುಲೆಪಾವೊಲಿ. ಕಾಂಡೊನು ಒಂಜೊಂಜಿ ಗೇಣ್ ಉದ್ದದ ತುಂಡುಲಾದ್ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ನಡ್‍ದ್ ಪೊಸ ದಯಿಕುಲೆನ್ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ಉಂದು ಪೊರ್ಲುಡೆ ಬುಲೆವೆರೆ ಫಲವತ್ತಾಯಿನ ಬುಕ್ಕೊ ನೀರ್‌ದ ಸೌಕರ್ಯ, ಎಡ್ಡೆ ಉಪ್ಪುನ ಭೂಮಿ ಬಾರಿ ಅಗತ್ಯ. ನಡ್‍ನ ತುಂಡುಲು 3-4 ವರ್ಸೊಡೇ ಬುಲೆದ್ ಪೂಬುಡಿಯೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ಪುಂಡು. ಪೂ ಬುಡುಪುನ ಕಾಲ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಜುಲೈರ್ದ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗೊಲುದ ನಡುತ್ತ ಕಾಲ. ಪೂರ್ಣವಾದ್ ಬುಲೆಯಿನ ದಯಿಕುಲು ವರ್ಸೊಗು 30-40 ಪೂತ ಗೊಂಚಿಲಿಲೆನ್ ಬುಡುಪುಂಡು.

ಕೇದಗೆ ಸಾಧಾರಣವಾದ್ ವಾ ಬಗೆತ ರೋಗೊಲಾವಡ್, ಕೀಟೊಲಾವಡ್ ಅಂಟುನವು ಇಜ್ಜಿ. ಆಂಡ ಮಸ್ತ್ ಪಸೆ ಬುಕ್ಕೊ ಉಷ್ಣತೆ ಉಪ್ಪುನ ಋತುಟ್ಟು ಉಂದೆತ್ತ ಇರೆಕುಲೆಗ್ ಆಲ್ಟರ್ನೇರಿಯ ಪನ್ಪಿ ಹಾನಿಕಾರಕವಾಯಿನ ಬೂಷ್ಟು ಬರ್ಪುನೆಂದ್ ಉಂಡು. ಈ ಕಾರಣೊರ್ದು ಇರೆತ್ತ ಮಿತ್ತ್ ಪೂರ ಕಪ್ಪು ಕಲೆಕುಲು ತೋಜಿದ್ ಕ್ರಮೇಣ ಈ ಜಾಗೆಲೆಡ್ ಒಟ್ಟೆಲಾದ್ ಇರೆಕುಲು ಬೂರ್ ದ್ ಪೋಪುಂಡು. ಉಂದೆರ್ದಾದ್ ಪೂಕುಲೆನ ಉತ್ಪತ್ತಿಲಾ ಕಮ್ಮಿ ಆಪುಂಡು.

## ಕೇದಗೆದ ಉಪಯೋಗೊಲು
ಕೇದಗೆ ಅಯಿತ್ತ ಪರಿಮಲೊದ ಪೂರ್ದ್ ಆದ್ ಬಾರಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ್ ಉಂಡು. ಭಾರತ ಬುಕ್ಕೊ ಬರ್ಮ ದೇಸೊಲೆಡ್ ಉಂದೆತ್ತ ಆಣ್ ತಾಳಗುಚ್ಛದ ಪೊದಿಕೆಲೆನ್ ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲೆನ/ಪೊಂಜೊವುನಕ್ ಲೆನ ಕುಜಲ್‍ದ ಅಲಂಕಾರಗಾದ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅತ್ತಂದೆ ಈ ಪೊದಿಕೆರ್ದ್ ಕೆವ್ಡ ಅತ್ತರು ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ ದ ಪರಿಮಳದ ಎಣ್ಣೆನ್ ದೆಪ್ಪುವೆರ್. ಪೂತ ಗೊಂಚಿರ್ದ್ ಪೊದಿಕೆಲೆನ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ತ್ ದ್, ಆವಿ ಆಸವೀಕರಣ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಪಿದಯಿ ಬರ್ಪುನ ಹಬೆನ್ ಶ್ರೀಗಂಧ ತೈಲಡ್ ಇಜ್ಜಿಂಡ ಶುದ್ಧವಾಯಿನ ಪ್ಯಾರಫಿನ್ ಎಣ್ಣೆಡ್ ಕರಪಾಂಡ ತಿಕ್ಕುನ ತೈಲನೇ ಕೆವ್ಡ ಅತ್ತರು. ಉಂದೆಕ್ ಮನಸ್ಸ್ ಗ್ ಖುಶಿ ಕೊರುಪುನ ಪರಿಮಳ ಉಂಡು. ಎಣ್ಣೆಗ್ ಬಾರಿ ಕ್ರಯಲಾ ಉಂಡು. ಆಸವೀಕರಣೊಡು ಬಳಸುನ ಗಂಧದೆಣ್ಣೆದ ಪರಿಮಾಣ ಬುಕ್ಕೊ ಕೇದಗೆದ ಬಗೆಯನ್ ಅವಲಂಬಿಸಾದ್ ಕೆವ್ಡ ಅತ್ತರ್‌ದ ಗುಣ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಆಪುಂಡು. ಆಸವೀಕರಣೊಡು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಆಪುನ ಹಬೆನ್ ಗಂಧದೆಣ್ಣೆಡ್ ಕರಗಿಸವಂದೆ ಬಜೀ ನೀರ್‌‍ಡ್ ಕರಗಾಂಡ ಕೆವ್ಡದ್ರವ ತಿಕ್ಕುಂಡು.

--ಕೆವ್ಡ ಅತ್ತರು ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಬೆರೆಯಬಲ್ಲದು. ಇದರಲ್ಲಿ ್ನ-ಫೀನೈಲ್ ಈಥೈಲ್ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್, ಮೀಥೈಲ್ ಈಥರ್, ಫೀನೈಲ್ ಈಥರ್, ಅಸಿಟೇಟ್, ಸಿಟ್ರಾಲ್ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ರಾಸಾಯನಿಕ ಘಟಕಗಳಿವೆ. ಕೆವ್ಡ ಅತ್ತರು ಬಹಳ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಅಲಂಕಾರ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರ ಮಾಡಿಯೂ ಬಳಸಬಹುದು. ಅಗರಬತ್ತಿ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲೂ ಸಿಹಿತಿಂಡಿ ಮತ್ತು ಪಾನೀಯಗಳಿಗೆ ಸುವಾಸನೆ ಕೊಡಲು ಇದನ್ನು ಬಳಸುವುದುಂಟು. ಕೇದಗೆಗೆ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಉಪಯೋಗವಲ್ಲದೆ ಇತರ ಉಪಯೋಗಗಳು ಉಂಟು. ಇದರ ತುದಿ ಮೊಗ್ಗನ್ನು ಎಲೆ ಕೋಸಿನಂತೆ ತರಕಾರಿಯಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಫಿಲಿಫೀನ್ಸ್ ದ್ವೀಪಗಳ ನಿವಾಸಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಆಹಾರವಾಗಿ ಬಳಸುವ ರೂಢಿಯಿದೆ. ಬರಗಾಲದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಕಾಯಿಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತಾರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಕೇದಿಗೆಯ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಗುಡಿಸಲುಗಳ ಛಾವಣಿ, ಮುಸುಕು, ಚಾಪೆ, ಹಗ್ಗ, ಬುಟ್ಟಿ, ಕೊಡೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಬಗೆಯ ಒರಟು ಕಾಗದ ಮುಂತಾದವನ್ನು ಮಾಡಲೂ ಬಳಸುವುದುಂಟು. ಅಲ್ಲದೆ, ಎಲೆಗಳಿಂದ ಒಂದು ಬಗೆಯ ನಾರನ್ನು ತೆಗೆದು ಚೀಲಗಳನ್ನು ಹೆಣೆಯುವ ರೂಢಿ ಕೆಲವೆಡೆ ಇದೆ. ಕೇದಗೆಯ ಬೇರು ಕೂಡ ಇದೇ ತೆರನ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಬೇರುಗಳಿಂದ ಕುಂಚಗಳ ಹಿಡಿಗಳನ್ನೂ ತಯಾರಿಸಬಹುದು. ಕೇದಗೆಗೆ ಔಷಧೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವೂ ಉಂಟು. ಎಲೆಗಳನ್ನು ಕುಷ್ಠ, ಸಿಡಿಬು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಚರ್ಮ ರೋಗಗಳನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೃದಯ ಮತ್ತು ಮಿದುಳಿನ ಕೆಲವು ರೋಗಗಳನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯೂ ಎಲೆಗಳಿಗಿದೆ. ಕೇಸರಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುವ ಔಷಧಿಯನ್ನು ಕಿವಿ ನೋವು, ತಲೆ ನೋವು ಮತ್ತು ರಕ್ತ ಸಂಬಂಧವಾದ ಕಾಯಿಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಹೂಗೊಂಚಲಿನಿಂದ ತೆಗೆದ ಸಾರ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸಂಧಿವಾತ ರೋಗದ ಉಪಶಮನಕಾರಿ ಎನ್ನಿಸಿದೆ.

ಕೇದಗೆದ ನನಲಾ ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದೊಲೆನ್ ಅಲಂಕಾರ ಸಸ್ಯೊಲಾದ್ ಕುಂಡಲೆಡ್ ಬುಲೆಪಾವುನೆಂದ್ ಉಂಡು. ಉಂದೆಟ್ಟ್ ಮುಖ್ಯ ಆಯಿನವು ಪ್ಯಾಂಡೇನಸ್ ಯೂಟಲಿಸ್, ಪ್ಯಾ. ವೆಚಿಯೈ, ಪ್ಯಾ. ಗ್ರಾಮಿನಿಫೋಲಿಯಸ್ ಇಂಚಿತ್ತ್‌ನವು.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ದೈಯಿ