ಪುತ್ತೂರು

**ಪುತ್ತೂರು** ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೊದ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಒಂಜಿ ತಾಲೊಕು. ಕುಡ್ಲಡ್‍ದ್ ೫೨ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರೊಡಿಪ್ಪುನ ಪುತ್ತೂರು ಮೈಸೂರು-ಮಂಗಳೂರು ರಾಜಮಾರ್ಗೊಡು ಹೆದ್ದಾರಿ ಉಂಡು.

## ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ
ಪುತ್ತೂರು 12.7648°ಉತ್ತರ 75.1842°ಪೂರ್ವೊಡು ಉಂಡು.[2] ಉಂದೆತ ಸರಾಸರಿ ಎತ್ತರ ೮೭ ಮೀ (೩೦೦ ಅಡಿ) ಉಂಡು. ಪುತ್ತೂರು ಮಂಗಳೂರು ನಗರದ ಆಗ್ನೇಯ 52 ಕಿ.ಮೀ (32 ಮೈ) ದೂರೊಡು ಉಂಡು.

## ಕೃಷಿ-ಕಸುಬು
ಪುತ್ತೂರುದಕ್ಲೆನ ಕಸುಬು ಕೃಷಿ. ಬಜ್ಜೆಯಿ, ಕಂಡೊ ಬೇಸಾಯೊ, ತಾರಾಯಿ, ಕೊಕ್ಕೊ, ಬೀಜೊ ಮುಲ್ಪದ ಮಲ್ಲ ಬುಲೆಕ್ಕುಲು.

## ತೂವೊಡಾಯಿನ ಜಾಗೆ
thumb|ಕ್ಯಾಮ್ಕೋ
# ಮೊಟ್ಟೆತ್ತಡ್ಕಡ್ ಬೀಜೋ ತಾ ಸಂಶೋಧನ ಕೇಂದ್ರ.
# ಮುಲ್ಪದ ಪೇಂಟೆ ಕೂರ್ನಡ್ಕಡ್ ಕ್ಯಾಡ್ಬರಿ ಕ್ಯಾಮ್ಕೊ ಚಾಕಲೇಟ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ ಉಂಡು.
# ಕುಡ್ಲಡ್‍ದ್ ಬೆಂಗ್ಳೂರುಗು ಪೋಪುನ ರೈಲ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಮುಲ್ಪ ಪೇಂಟೆದ ಕೈತಲ್ ಉಂಡು.
# ಪಾಣಾಜೆಗ್ ಪೋಪುನ ಮಾರ್ಗೊ ಪರ್ಲಡ್ಕಡ್ ಜ್ಞಾನಪೀಠೊ ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರೆನ ನೆಂಪುಗಾತ್ರೊ ಆರ್ ಬೆಂದ್‍ದ್ ಬದ್ಕ್‌ನ ಕಾರಂತಜ್ಜೆರೆನ ಬಾಲವನೊ ಉಂಡು.
# ಬೆಂದ್ರ್‌ತೀರ್ಥೊ ಉಂಡು.
# ಪೇಂಟೆದ ನಡೂಟು ಮಹತೋಭಾರೊ ಮಹಾಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನೊ ಉಂಡು.
# ಕಾಣಿಯೂರುದ ಕೈತಲ್ ಕಾಣಿಯೂರು ಮಟೊ ಉಂಡು.
# ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನ್ ದಕುಲು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತಿನ ಕ್ರೈಸ್ತೆರೆ ಸುದಾನ ದೇವಾಲಯೊ ಉಂಡು
# ಮಾಯಿ ದೆ ದೇವುಸ್ ಚರ್ಚ್
# ಸಾಲು ಮರದ ತಿಮ್ಮಕ್ಕನ ಪಾರ್ಕ್ ಬಿರುಮಲೆ ಗುಡ್ಡೆಡ್ ಉಂಡು

## ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಲು
** ಸೇಂಟ್ ಪಿಲೊಮಿನಾ ಕಾಲೇಜ್, ದರ್ಬೆ, ಪುತ್ತೂರು.
thumb|ಸೇಂಟ್ ಪಿಲೊಮಿನಾ ಕಾಲೇಜ್, ದರ್ಬೆ|212x212px
** ಸೇಂಟ್ ಫಿಲೊಮಿನಾ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜು, ದರ್ಬೆ, ಪುತ್ತೂರು
** ಸೇಂಟ್ ಫಿಲೊಮಿನಾ ಬಾಲಕರ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ, ದರ್ಬೆ, ಪುತ್ತೂರು
** ಶ್ರೀ ವಿವೇಕಾನಂದ ಕಾಲೇಜ್, ಕಲಾ ವಿಭಾಗ, ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ, ಪುತ್ತೂರು.
** ವಿವೇಕಾನಂದ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್, ಪುತ್ತೂರು
** ವಿವೇಕಾನಂದ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಎಜ್ಯುಕೇಷನ್, ಪುತ್ತೂರು.
** ಸರ್ಕಾರಿ ಜೂನಿಯರ್ ಕಾಲೇಜು, ಪುತ್ತೂರು.
** ಮಾರ್ ಇವೊನಿಯೊಸ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಎಜ್ಯುಕೇಷನ್, ಪೆರಬೆ, ಪುತ್ತೂರು
** ಸಾಂದೀಪಿನಿ, ಹೈಯರ್ ಪ್ರೈಮರಿ ಸ್ಕೂಲ್
** ವಿವೇಕಾನಂದ ಕಾನೂನು ಕಾಲೇಜು, ಪುತ್ತೂರು.
** ಅಕ್ಷಯ ಕಾಲೇಜ್ ಪುತ್ತೂರು.
** ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಐಟಿಐ, ಕೊಂಬೆಟ್ಟು, ಪುತ್ತೂರು
** ಅಂಬಿಕಾ ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ವಿದ್ಯಾಲಯ, ನೆಲ್ಲಿಕಟ್ಟೆ ಪುತ್ತೂರು.

**ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಬುಕ್ಕೊ ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆಲು**
*
** ಸೇಂಟ್ ವಿಕ್ಟರ್ಸ್ ಬಾಲಕಿಯರ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ, ಪುತ್ತೂರು.
** ಸೇಂಟ್ ವಿಕ್ಟರ್ಸ ಇಂಗ್ಲಿಸ್ ಹೈಯರ್ ಪ್ರೈಮರಿ ಸ್ಕೂಲ್,ಪುತ್ತೂರು.
** ಮೈ ಡಿ ಡೀಯುಸ್ ಉನ್ನತ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ, ಪುತ್ತೂರು.
** ಲಿಟಲ್ ಫ್ಲವರ್ ಉನ್ನತ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ, ಪುತ್ತೂರು.
** ಬೆಥಾನಿ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮಾಧ್ಯಮ ಶಾಲೆ
** ವಿವೇಕಾನಂದ ಇಂಗ್ಲಿಸ್ ಮಾಧ್ಯಮ ಶಾಲೆ
** ಮೌಂಟೇನ್ ವ್ಯೂ ಸಾಲ್ಮರ, ಪುತ್ತೂರು
** ಬೂಸ್ರಾ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮಾಧ್ಯಮ ಶಾಲೆ, ಕಾವು
** ಸುದಾನ ವಸತಿ ಶಾಲೆ, ನೆಹರು ನಗರ.
** ಸರ್ಕಾರಿ ಜೂನಿಯರ್ ಕಾಲೇಜ್ ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್, ಪುತ್ತೂರು
** ಶ್ರೀ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ, ಪುತ್ತೂರು
** ಸರಕಾರಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ, ಮಹಾಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಸಮೀಪ
** ಸರಕಾರಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ, ಮುಕ್ವೆ
** ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ ಆಂಗ್ಲ ಮಾಧ್ಯಮ ಶಾಲೆ, ಬೆಟ್ಟಂಪಾಡಿ
** ಯು.ಬಿ.ಯಂ.ಸಿ. ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾತಮಿಕ ಶಾಲೆ

## ಆಸ್ಪತ್ರೆಲು
* ಆದರ್ಶ ಆಸ್ಪತ್ರೆ
* ಚೇತನ ಆಸ್ಪತ್ರೆ
* ಧನ್ವಂತರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ
* ಸರಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಪುತ್ತೂರು.
* ಮಹಾವೀರ ಆಸ್ಪತ್ರೆ
* ಶ್ರೀನಿವಾಸ ನರ್ಸಿಂಗ್ ಹೋಂ.
* ಶ್ರೀ ಸತ್ಯ ಸಾಯಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ
* ಸಿಟಿ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್
* ಗಿರಿಜಾ ಕ್ಲಿನಿಕ್(ಇತ್ತೆ ಈ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಇಜ್ಜಿ).
* ಸುಶೃತ ಆಯುರ್ವೇದ ಆಸ್ಪತ್ರೆ
* ಪ್ರಗತಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ

## ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಾತಿಲು
### ಪುತ್ತೂರುದ ಪುರಸಭೆ
ಪುತ್ತೂರು ಪುರಸಭೆ ದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಡ್ ಬರ್ಪಿನ ಜಾಗೆಲು
# ಬಲ್ನಾಡು,
# ಪಡ್ನೂರು,
# ಕಬಕ,
# ಬನ್ನೂರು,
# ಚಿಕ್ಕಮುಡ್ನೂರು ಬುಕ್ಕೊ
# ಕೆಮ್ಮಿಂಜೆ
# ಆರ್ಯಾಪು ಗ್ರಾಮ
# ಪುತ್ತೂರು ಕಸಬಾ ಗ್ರಾಮೊ

## ಕೈತಲ್‍ದ ಪೇಂಟೆ
* ಪುತ್ತೂರುಗು ಕೈತಲ್‍ದ ಪೇಂಟೆ ಸುಳ್ಯೊಗು ೩೫ ಕಿ.ಮೀ.,
* ಉಪ್ಪಿನಂಗಡಿಗ್ ೧೨ ಕಿ.ಮೀ. ಬೆಳ್ಳಾರೆಗ್ ೨೫ ಕಿ.ಮೀ.,
* ವಿಟ್ಲಗ್ ೧೫ ಕಿ.ಮೀ., ಬಂಟ್ವಾಳಗ್ ೨೫ ಕಿ.ಮೀ.,
* ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯೊಗು ೫೨ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರೊ ಅಪುಂಡು.

## ಪುತ್ತೂರುದ ಇಸೇಸೊ
# **ಪುತ್ತೂರ್‍ದ ಮುತ್ತು** :ಪುತ್ತೂರುನು ಮುತ್ತೂರುಂದು ಪನ್ಪೆರ್. ಅಯಿಕ್ಕೊಂಜಿ ಕತೆ ಉಂಡು. ಪುತ್ತೂರುದ ಮಲ್ಲ ದೇವಸ್ಥಾನೊ ಮಹತೋಭಾರೊ ಮಹಾಲಿಂಗೇಶ್ವರ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನೊ ಪುತ್ತೂರುದ ಪೇಂಟೆದ ನಡೂಟುಂಡು. ಪುತ್ತೂರು ಪಿರಾಕ್‍ಡ್ ಬಂಗ ವಂಶೊದ ಅರಸೆರೆನ ರಾಜದಾನಿಯಾದಿತ್ತ್ಂಡ್ಂದ್ ಚರಿತ್ರೆ ಪನ್ಪುಂಡು. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಪಡ್ಡೋಯಿಡ್ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಕೆರೆ ಮಾಲ್ತ್‌ದೆರ್. ಅಯಿನ್ ಏತ್ ಗುಂಡಿ ಒಕ್ಕ್‌ಂಡಲಾ ನೀರ್ ತಿಕ್ಕ್‌ಜಿಗೆ. ಇಂದೆಕ್ಕಾದ್ ಅಯಿತ ಮುಕ್ತೇಸರೆರ್ ಸಾರೊ ಸಾರೊ ದುಡ್ಡು ಪಾಡ್ಯೆರ್. ಅನ್ನಸಂತರ್ಪಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಜನಕ್ಲೆನ ಬಂಜಿ ದಂಜಿನಗ ಕೆರೆಟ್ಟ್ ನೀರ್ ದಿಂಜಿಂಡ್‍ಗೆ. ಅಪಗ ಸೇರ್ನಕುಲು ಲಕ್ಕ್‌ದ್ ಪಿದಾಯಿ ಬಲಿತ್ತೆರ್‍ಗೆ. ಅಪಗ ಅಕ್ಲೆನ ಇರೆಟ್ ಇತ್ತ್‌ನ ಉನ್ಪು ಮುತ್ತಾದ್  ಬಾರೆದ ಇರೆ ಅವೇಕ್ ಓಡು ಆಂಡ್ ಪನ್ಪಿನ ದಂತ ಕಥೆ ಈ ಊರುದ ಪುದರುದ ಪಿರವು ಉಂದು. ಮುತ್ತು ಬುಲೆಯಿನ ಊರು ಮುತ್ತೂರು ಆಂಡ್‍ಗೆ. ದುಂಬುಗು ಜನೊಕ್ಲೆನ ಬಾಯಿಡ್ ಅವು ಪುತ್ತೂರು ಆಂಡ್‍ಗೆ.
# **ಬೆಂದ್ರ್‌ತೀರ್ಥೊ** : ಬೆಂದ್ರ್ ಪಂಡ ಬೆಚ್ಚನೀರ್ ಪನ್ಪುನ ಅರ್ಥೊ ಉಂಡು. ಪುತ್ತೂರು ಕೈತಲ್ **ಇರ್ದೆ** ಪನ್ಪುನ ಹಳ್ಳಿಡ್ ಒಂಜಿ ಕೆರೆಟ್ಟ್ ಬೆಚ್ಚನೀರ್‍ದ ಒಸರ್ ಲಕ್ಕುಂಡು. ಬೆಂದ್ರ್ ತೀರ್ಥೊ ಉಂಡು.

## ರಾಜಕಾರಣಿಲು
# ಶೋಭಾ ಕರಂದ್ಲಾಜೆರೆನ ಊರು ಪುತ್ತೂರುದ ಚಾರ್ವಾಕ.
# ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾದಿತ್ತ್‌ನ ಡಿ.ವಿ.ಸದಾನಂದ ಗೌಡೆರ್ ಡಿ.ವಿ.ಸದಾನಂದ ಗೌಡ ರಾಜಕೀಯೊಡು ಪಳಗ್ ಊರು ಪುತ್ತೂರು.
# ಕರ್ನಾಟಕೊ ಸರಕಾರೊದ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಂತ್ರಿ ವಿನಯಕುಮಾರ ಸೊರಕೆರೆನ ಊರು ಪುತ್ತೂರು.
# ಶಕುಂತಲಾ ಶೆಟ್ಟಿ

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಊರುಲು
ವರ್ಗೊ:ತಾಲೂಕುಲು
ವರ್ಗೊ:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ