ಮನೋಹರ (ಕಿನ್ನರಿ)

ಮನೋಹರ ಜಾತಕ ಕಥೆಕುಲುದ  ನಾಯಕಿ ಅತ್ತು. ಮೇರ್  ಒರ್ತಿ  ಕಿನ್ನರಿ (ಅರ್ಧ-ಪೊಂಜೋವು, ಅರ್ಧ-ಪಕ್ಕಿ). **ಮನೋಹರ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಕುಮಾರೆ ಸುಧಾನ** ಪಂದ್  ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಮನ್ಪುನ ಈ ದಂತಕಥೆ ದಿವ್ಯವದನೊಡು ತೋಜುದು ಬರ್ಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಉಂದೆನ್   ಬೊರೊಬೋದೂರುದ ಕಲ್ಲುದ ಉಬ್ಬುಶಿಲ್ಪೊಡು ದಾಖಲಿಸಾದೇರ್. ಉಂದು  ಕಥೆತ ಆವೃತ್ತಿಲು  ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ ದೇಶೊದ ಸಾಹಿತ್ಯೊಡು ಉಂಡು.  ಪಕ್ಷಿ ಕನ್ಯೆ ಬೊಕ್ಕ  ಮರ್ತ್ಯ ಮನುಷ್ಯೊನ ಬಗ್ಗೆ ಉಂದೇ  ರೀತಿದ ಕಥೆಕುಲೆನ್  ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾ ಭಾಗೊಡು ತೂವೊಲಿ.

## ಸಾರಾಂಶೊ
ಕಿಮ್ನಾರಾ ರಾಜನ ಏಲ್ ಜನ ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲೆನೆಟ್  ಅಕೇರಿದ ಮಗಲ್   ಮನೋಹರ ಕೈಲಾಸ ಪರ್ವತಡ್  ವಾಸ ಮನ್ತೊಂದು ಉಪ್ಪುವಲ್. ಒಂಜಿ  ದಿನ, ಆಳ್  ಮಾನವ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊಕು ಪ್ರಯಾಣ ಮನಿಪುವಲ್. ಆಲೆನ್  ಬೋಂಟೆ ದೇರುನಾಯೆ  (ಕೆಲವು ಆವೃತ್ತಿಲೆಡು  ಮಾಂತ್ರಿಕದ ಉರುಲುನು ಗಳಿಸಾದ್) ಸೆರೆ ಪತ್ತುದು ರಾಜಕುಮಾರೆ ಸುಧಾನಗ್  ಕೊಂಡುದು ಕೊರ್ಪೆರ್. ರಾಜ ಆದಿತ್ಯವಂಶ ಬೊಕ್ಕ ರಾಣಿ ಚಂದ್ರದೇವಿನ  ಮಗನಾಯಿನ ಸುಧಾನ  ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬಿಲ್ಲುಗಾರೆ ಬೊಕ್ಕ  ಪಾಂಚಾಲ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದುಲ್ಲೆರ್. ರಾಜಕುಮಾರೆ ಮನೋಹರನ್ ಮೋಕೆ ಮನ್ಪುವೆರ್  ಬೊಕ್ಕ ಮದಿಮೆಲಾ ಆಪೇರ್. 
ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ, ರಾಜಕುಮಾರೆ  ಪೆಟ್ಟು ದ ಕಲೊಟು ದೂರ ಉಪ್ಪುನಗ,  ಮನೋಹರ ಊರುಗು  ಅನಿಷ್ಟ ಕಂದೊಲು ಪಂಡುದು ರಾಜಮನೆತನದ ಒರಿ ಸಲಹೆಗಾರೆ  ಆರೋಪ ಮನ್ಪುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ  ಅಲೆನ್  ಕೆರ್ಪಿನ  ಬೆದರಿಕೆ ಪಾಡುವೆರ್. ಅದಗ   ಮನೋಹರ  ಕಿಮ್ನಾರಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊಗು ಪಿರಾ ರಾವೊಂದು ಪೋಪಲ್. ರಾಜಕುಮಾರ ಸುಧಾನೆ ಅಲೆನ್  ಬೆರಿ ಪತ್ತೊಂದು ಬರರೆ  ಅನುಕೂಲ ಆಪಿಲೆಕ್ಕ  ಮನೋಹರ ಕಿಮ್ನಾರಾ ರಾಜ್ಯೊ  ತಲುಪರೆ  ಒಂಜಿ  ಉಂಗುರ ಬೊಕ್ಕ ನಿರ್ದೇಶನೊಲೆನ್ ಬುಡ್ದು ಪೋಪಲ್.
ರಾಜಕುಮಾರ ಸುಧಾನಾ ಪಂಚಾಲಗ್ ಪಿರ ಬರ್ಪೆ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ್ತ ಪಿರವು ಪೋಪೆ. ಒರಿ ಸನ್ಯಾಸಿಡ್ದ್, ಆರ್ ಪ್ರಾಣಿಲೆನ ಬಾಸೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಕುಮಾರಿನ್ ಪಿರ ಗೆಂದಿಯೆರೆ ಬೋಡಾಪಿನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಲೆನ್ ಕಲ್ಪುವೆರ್. ಈ ಯಾತ್ರೆಗ್ ಏಳ್ ವರ್ಷ, ಏಳ್ ತಿಂಗೊಲು, ಬೊಕ್ಕ ಏಳ್ ದಿನ ಬೋಡಾಪುಂಡು. ದಾರಿಡ್, ಸುಧಾನಾಗ್ ಒಂಜಿ ಜ್ವಾಲೆದ ನದಿ, ಒಂಜಿ ಯಕ್ಷ, ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಮರ ಎದುರು ಬರ್ಪುಂಡು. ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಬೊಕ್ಕ ಕಷ್ಟದ ಕಷ್ಟೊದ ನಂತರ, ಆರ್ ಕಿಮ್ನಾರದ ರಾಜನ್ ತೂಪೆರ್, ಆರ್ ರಾಜಕುಮಾರೆನ್ ಶಕ್ತಿ, ಶ್ರದ್ಧೆ ಬೊಕ್ಕ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆನ್ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಲ್ಪುನ ವಿವಿಧ ಪರೀಕ್ಷೆಲೆಡ್ ತನ್ನ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆನ್ ಪರೀಕ್ಷಿಸೊಡು ಪಂದ್ ಕೇನುವೆರ್. ಸುರುತ ಪರೀಕ್ಷೆಡ್, ಸುಧಾನಾ ತೋಟೊಡು ಒಂಜಿ ಕಲ್ಲ್ ದ ಬೆಂಚಿನ್ ಎತ್ತೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಪುಜಿ. ರಡ್ಡನೆ ಕೆಲಸೊಡು ಬಿಲ್ಲು ಬೊಕ್ಕ ಬಾಣೊಡು ಅರೆನ ಕೌಶಲ್ಯೊನು ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಂತಿಮ ಪರೀಕ್ಷೆ ಪಂಡ ಏಳ್ ಸಮಾನ ಮಹಿಳೆಯೆರೆಡ್ ಯಾನ್ ಮಸ್ತ್ ಸುಂದರ ಪಂಡ್ದ್ ಗುರುತಿಸೊಡು, ಅವೆನ್ ಅಲೆನ ಬೆರಳುಡು ಉಪ್ಪುನ ಉಂಗುರೊಡು ಗುರುತಿಸೊಡು. ತೃಪ್ತಿ ಪಡೆಯಿನ ಕಿಮ್ನಾರದ ರಾಜೆ ಅಕ್ಲೆನ ಮದಿಮೆಗ್ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಕೊರ್ಪೆ, ಬೊಕ್ಕ ಜೋಕುಲು ಪಂಚಾಲೊಗು ಪಿರ ಬರ್ಪೆರ್.

## ವಿತರಣೆ
ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್, ಕಂಬೋಡಿಯಾ, ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್, ಲಾವೋಸ್, ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ಉತ್ತರ ಮಲೇಷ್ಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದ ಜಾನಪದ ಕತೆಟ್ ಈ ಕತೆ ಉಂಡು. ಈ ಕತೆ ಚೀನಾ, ಕುಚಾ, ಖೋಟಾನ್, ಜಾವಾ, ಟಿಬೆಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಬಂಗಾಳೊಗುಲಾ ಪಸರಿದ್ಂಡ್.

ಸುಮಾರ್ ಕ್ರಿ.ಶ.೧೪೫೦-೭೦ಡ್ ಬೌದ್ಧ ಸನ್ಯಾಸಿ/ಋಷಿ ಚಿಯಾಂಗ್ಮೈ ಬರೆತಿನ ಪಾಲಿ ಗ್ರಂಥ ಪನ್ನಸ್ಜಾತಕೊಡುಲಾ ಸುಧಾನ ಬೊಕ್ಕ ಮನೋಹರನ ಕತೆ ಉಂಡು. ಚೀನಾ, ಜಪಾನ್, ಕೊರಿಯಾ ಬೊಕ್ಕ ವಿಯೆಟ್ನಾಂ ದೇಶೊಲೆಡ್ ಇಂಚಿನ ಕೆಲವು ಆವೃತ್ತಿಲೆನ್ ಪನ್ಪೆರ್, ಉಂದೆಟ್ ಚೀನಾದ "ರಾಜಕುಮಾರಿ ಬೊಕ್ಕ ಗೋಪಾಲ" ಪನ್ಪಿನ ಕತೆಲಾ ಉಂಡು. ಈ ಕತೆಕುಲೆಡ್, ಏಳ್ ಪೊಣ್ಣುಲು ಸ್ನಾನ ಮಲ್ಪೆರೆ ಭೂಮಿಗ್ ಬತ್ತೆರ್, ಅಯಿಟ್ ಎಲ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಮಸ್ತ್ ಪೊರ್ಲುದ ಪೊಣ್ಣು ಒರಿ ಪುರುಷೆನ ಕೈಟ್ ಸೆರೆಹಿಡಿಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಆ ಪುರುಷನ ಪತ್ನಿ ಆಯೆರ್ (ಅಲೆನ ಸೆರೆಹಿಡಿಯಿನಕುಲು ಅತ್ತ್ಂಡ ಕತೆತ ರಾಜಕುಮಾರ-ನಾಯಕೆರ್). ಕತೆಕುಲೆಡ್ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ, ನಾಯಕ ತನ್ನ ಹಾರುನ ಮದಿಮೆದ ಅನ್ವೇಷಣೆನ್ ಸುರು ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸವೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ನಾಯಕಿ ಒಂಜಿ ಮಾಂತ್ರಿಕ ವಸ್ತುನ್ ಪಾಡುವೆರ್, ಉಂದು ಅಲೆನ್ ಪಾರೆರೆ ಅತ್ತಂಡ ಒಂಜಿ ಪಕ್ಕಿ ಆದ್ ಬದಲಾವರೆ ಬೊಕ್ಕ ಪೋಯೆರೆ ಅನುವು ಮಲ್ಪುಂಡು.

## ಅಳವಡಿಕೆಲು

### ರಂಗಭೂಮಿಡ್
ಜೇಮ್ಸ್ ಆರ್. ಬ್ರಾಂಡನ್ ನ ಪ್ರಕಾರ, ಮನೋಹಾರನ ಕತೆ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದ ರಂಗಮಂದಿರೊಡು ಜನಪ್ರಿಯ ವಿಷಯ ಆದುಂಡು.

ಮನೋಹಾರನ ಕತೆನ್ ಬರ್ಮಾಡ್ (ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್) ಒಂಜಿ ನಾಟಕೊಗು ರೂಪಾಂತರ ಮಲ್ತೆರ್, ಅಲ್ಪ ಆ ಪಾತ್ರೊನು ಮನೋಹರಿ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್, ಸಿಲ್ವರ್ ಮೌಂಟನ್ ಡ್ ನೆಲೆಯಾತಿನ ಒರಿ ರಾಜೆನ ಒಂಜಿ ರಾಜಕುಮಾರಿಲೆಡ್ ಒರಿಯೆರ್. ಆರೆನ ಭವಿಷ್ಯದ ಕಂಡನಿ ರಾಜಕುಮಾರ ಸುಧನಾ ಸುಧಾನ (ಅರ್ಥ ಸುವರ್ಣ ಬಾಣ) ಪಂಚಾಲದ ರಾಜಕುಮಾರ ಆದಿತ್ತೆರ್. ಈ ಆವೃತ್ತಿಡ್, ರಾಜಕುಮಾರಿಲು ಒಂಜಿ ಮಂತ್ರಮುಗ್ಧ ಉದ್ಯಾನೊಡು ಪಾರುವೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಮನೋಹರನ್ ಒಂಜಿ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಸಡಿಲ ಗಂಟುಡ್ ಸೆರೆಹಿಡಿಯೆರ್.

### ಸಾಹಿತ್ಯ.
ಈ ಕತೆತ ಪಾತ್ರೊಲೆನ್ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾಡ್ *ಕ್ಯೂ ಮೊನೊರಾ*, *ಪ್ರೀಹ್ ಸೋಥಾನ್*, *ನಾಂಗ್ ಮನೋರಾ* ಬೊಕ್ಕ ಫ್ರಾ ಸುತಾನ್ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.

ಈ ಕತೆನ್ ನೇಪಾಳದ ಸಂಸ್ಕೃತ ಬೌದ್ಧ ಸಾಹಿತ್ಯೊಡು ತೂವೊಲಿ, ಸುಚಂದ್ರಿಮ ಬೊಕ್ಕ ಕಿನ್ನಾರಿ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ಉಂಡು, ಅಲ್ಪ ಮುಖ್ಯ ಜೋಡಿಗ್ ಮಹೋನಾರ ಬೊಕ್ಕ ಸುಧಾನುಷ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ಉಂಡು. ಬೇತೆ ನೇಪಾಳದ ಆವೃತ್ತಿಡ್, ಕಿನ್ನಾರಿ ಅವದಾನೊಡು, ಬೇಟೆಗಾರೆ ಉತ್ಪಾಲ ಕಿನ್ನರಿನ್ (ಕತೆಟ್ ಪುದರ್ ಇಜ್ಜಿ) ಮಾಂತ್ರಿಕ ಬಲೆಟ್ ಪತ್ತುವೆರ್. ಹಸ್ತಿನಾಪುರದ ರಾಜಕುಮಾರ ಸುಧಾನಾ ತನ್ನ ಬೇಟೆದ ಪ್ರವಾಸೊಡು ಬರ್ಪೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಿನ್ನಾರಿನ ಪ್ರೀತಿಡ್ ಬೂರುವೆರ್.

ಬೇತೆ ಒಂಜಿ ಅನುವಾದೊಡು ರಾಜಕುಮಾರನ ಪುದರ್ *ಸುಧಾನು* ಬೊಕ್ಕ ಕಿನ್ನರಿನ್ ರಾಜೆ ದ್ರುಮನ ಮಗೆ ಮನೋಹರ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.

ಈ ಕತೆನ್ ಲಾವೊಸ್ ಡ್ *ಸಿಥೋನ್ ಬೊಕ್ಕ ಮನೋಲಾ* ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್..

## ಪರಂಪರೆ
ಮನೋಹರಾ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಕುಮಾರ ಸುಧಾನ ಮೊಕಲೆನ ಕಥೆ ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಲೇಷ್ಯಾ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಂದಿನ  ಮನೋರ ರೀತಿದ  ನಾಟಕ ನೃತ್ಯೊಕು  ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಕೊರುದುಪ್ಪು.

## ಉಂದೆನೂಲಾ ತೂಲೆ

* Swan maiden
* Kinnari
* Hagoromo (play)
* The Princess and the Cowherd
* Peacock Princess
* Menora, a dance-drama from Southeast Asia

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ಸಾಹಿತ್ಯ
ವರ್ಗೊ:ಜಾನಪದ