ಅಹಲ್ಯಾಬಾಯಿ ಹೋಳ್ಕರ್

## ಕಿರು ಪರಿಚಯ
ಅಹಿಲ್ಯಾಬಾಯಿ ಹೋಲ್ಕರ್ (೩೧ ಮೇ ೧೭೨೫–೧೩ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೭೯೫), ಮರಾಠಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಮಾಲ್ವಾ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಣಿ. ಆರ್ ಹೋಲ್ಕರ್ ರಾಜವಂಶೊದಕುಲು, ಮಹೇಶ್ವರ (ಇತ್ತೆದ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶೊಡು) ಅರೆನ ರಾಜಧಾನಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಭಾರತೀಯೆರೆನ ಮನಸ್ಸ್ ಡ್ ಶಾಶ್ವತವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಆರ್, ಆರೆನ ಎಡ್ಡೆ ಆಡಳಿತ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಲ್ಯಾಣ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆ, ಬುಕ್ಕೊ ಧಾರ್ಮಿಕ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಬುಕ್ಕೊ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರಗತಿಲೆಗ್ ಒಂಜಿ ಇಲ್ಲದ ಪುದರ್ ಆದ್ ಉಲ್ಲೆರ್. ಆರ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತಿನ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು, ಸ್ನಾನದ ಘಟ್ಟೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಧರ್ಮಚತ್ರೊಲು (ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಇಲ್ಲ್‌ಲು) ಭಾರತೀಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೊನು ಬುಕ್ಕೊ ಅಯಿತ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಲಕ್ಷಣೊಲೆನ್ ತೋಜಾವುಂಡು. ಅಹಿಲ್ಯಾಬಾಯಿನ ದಾನೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ದಾನೊಲು ಮಾಲ್ವಾ ಪ್ರದೇಶೊಗು ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್ ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡೊಗುಲಾ ಪಗರ್ಂಡ್. ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು, ಸ್ನಾನದ ಘಟ್ಟೊಲು, ಪುದರ್ ಇಜ್ಜಂದಿನ ಧರ್ಮಶಾಲೆದ ಕಟ್ಟೆಲು ಉಂತುದುಪ್ಪುನಗ ಭಾರತದಕುಲು ತೂನಗ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮನಸ್ ಗ್ ರಾಜಮಾತಾ ಅಹಿಲ್ಯಾಬಾಯಿ ಪುದರ್ ನೆಂಪು ಬರ್ಪುಂಡು. ಆರ್ ಒರಿ ಸಾಧು ಆದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಒರಿ ರಾಣಿ ಅತ್ತ್ ಮಾಲ್ವಾದ ಮಲ್ಲ ಆಳ್ವಿಕೆ ಆದ್ ತೂಪೆರ್. ಅರೆನ್ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ ರಾಣಿ ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಬದ್‍ಕ್‍ಡ್‍ ಎದುರಾತಿನ ಕಷ್ಟ-ನಷ್ಟೊಲೆನ್ (ಅಲ್ಪ ಜೀವನೊಡ್ ಕಂಡನಿ ಬುಕ್ಕೊ ರಡ್ಡ್ ಜೋಕುಲೆನ್ ಕಳೆವೊಂದಿಜ್ಜಿ) ಸಾಧ್ವಿ ತನ್ನ ದೂರದೃಷ್ಟಿನ್ ಕಳೆವೊಂದಿಜ್ಜಿ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯೊಡು ನಂಬಿಕೆನ್ ಕಳೆವೊಂದಿಜ್ಜಿ, ಸಮತೋಲನೊನು ಒರಿಪಾದ್ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಉನ್ನತಿಗಾದ್ ಕಷ್ಟ ಮಲ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್.

## ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನ
ಅಹಿಲ್ಯಾಬಾಯಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಚೌಂಡಿ ಗ್ರಾಮೊಡು (ಇತ್ತೆದ ಅಹಮದ್ನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ) ಮಂಕೋಜಿ ಶಿಂಡೆ ಬುಕ್ಕೊ ಸುಶೀಲಾ ಶಿಂಡೆನ ಇಲ್ಲಡ್ ಪುಟ್ಟುವೆರ್. ಅಕುಲು ಒಂಜಿ ಮರಾಠಿ ಹಿಂದೂ ಕುಟುಂಬೊಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನಕುಲು, ಒಟ್ಟು ಐನ್ ಮೆಗ್ಯೆಪಲಯನಾಕ್ಲು. ಅಪ್ಪೆ ಮಾನಾದಿಗೆದ ಧಂಗಾರ್ (ಗದರಿಯ) ಮನೆತನದ ಸಂತಾನ. ಮಂಕೋಜಿ ಶಿಂಡೆ ಊರುದ ಪಾಟೀಲ್ ಆದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್.ಮದಿಮೆ ಆದ್ ಮಾಲ್ವಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊದ ಉಸ್ತುವಾರಿ ದೆತೊನುನ ಬುಕ್ಕೊ, ಕ್ರಿ.ಶ.೧೭೭೯ಡ್ ತನ್ನ ಮೆಗ್ಯೆಪಲಯನಾಕ್ಲೆನ್ ಸೋತೆರ್. ಆಯೆಗ್ ಜಾಗೀರ್ ಕೊರ್ದು ಸೈನ್ಯೊಗು ಸೇರ್ಪಾಯೆರ್.

ಒಂಜಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಕತೆತ ಪ್ರಕಾರ, ಮರಾಠಾ ಪೇಶ್ವ ಬಾಜಿ ರಾವ್ ಸೈನ್ಯದ ಕಮಾಂಡರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮಾಲ್ವಾದ ಅರಸು ಆಯಿನ ಮಲ್ಹಾರ್ ರಾವ್ ಹೋಲ್ಕರ್ ಪುಣೆಗ್ ಪೋಪಿನ ದಾರಿಡ್ ಚಂಡಿಡ್ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯೊಂದು ಇತ್ತಿನಗ ಒಂಜಿ ಎಂಟು ವರ್ಷದ ಪೊಣ್ಣು ಅಹಿಲ್ಯಾಬಾಯಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆರಾಧನೆಡ್ ತೊಜುನ ತೂಯೆರ್. ಅಲೆನ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠೆ ಬುಕ್ಕೊ ಸ್ವಭಾವೊಡ್ದ್ ಪ್ರಭಾವಿತ ಆಯಿನ ಮಲ್ಹಾರ್ ರಾವ್ ಹೋಲ್ಕರ್, ಪೇಶ್ವನ ಸಲಹೆಡ್, ಅರೆನ ಮಗೆ ಖಂಡೇರಾವ್ ಗ್ ಸೂಕ್ತ ಪತ್ನಿಯಾದ್ ಅಲೆನ್ ಮದಿಮೆ ಆಯೆರೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಹಲ್ಯಾಬಾಯಿಗ್ ಮದಿಮೆ ಆನಗ 8 ವರ್ಸೊ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೭೩೩ಡ್ ಖಂಡೆರಾವೊಗು ಮದಿಮೆ ಆಯೆರ್. ಈ ಜೋಡಿ 1745 CEಡ್ ಪುಟ್ಟುವೆರ್. ಮಲೋಜಿ ಪನ್ಪಿನ ಒರಿ ಪುರುಷ ಬಾಲೆ ಕ್ರಿ.ಶ.೧೭೪೮ಡ್ ಪುಟ್ಟುವೆರ್. ಮುಕ್ತಬಾಯಿ ಪನ್ಪಿನ ಒರಿ ಪೊಣ್ಣು ಬಾಲೆ ಡ್ ಪುಟ್ಟುಂಡು.

## ನೆನಪಿಸುವ ಸ್ಥಳಗಳು
ಆರ್ ಇಂದೋರ್ ನ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ನಗರೊ ಆದ್ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್, ಕೈಗಾರಿಕೆಲೆನ್ ಬುಕ್ಕೊ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಲೆನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಸಾಧ್ವಿನ ಗೌರವಾರ್ಥ 25 ಆಗಸ್ಟ್ 1996 ಗ್, ಅರೆನ 200ನೇ ಪುಣ್ಯತಿಥಿಡ್ ಒಂಜಿ ಅಂಚೆ ಚೀಟಿನ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.ಇಂದೋರ್ಡ್ ಇತ್ತೆ ಉಪ್ಪುನ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣೊಗು "ದೇವಿ ಅಹಲ್ಯ ಬಾಯಿ ಹೋಲ್ಕರ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ" ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ ದೀತೆರ್. ಇಂದೋರ್ ನಗರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಗು ದೇವಿ ಅಹಲ್ಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ದೀತೆರ್. ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಗ್, ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುಡಿಸಲೊಲೆಗ್, ಸ್ನಾನದ ಘಟ್ಟೊಲೆಗ್, ದೈವಸ್ಥಾನೊಲೆಗ್ ದಾನೊಲೆಗ್, ದತ್ತಿಲೆಗ್, ಬುಕ್ಕೊ ವಾರ್ಷಿಕ ಪೂಜೆಲೆಗ್ ಗಂಗಾ ನೀರ್ ದ ಸರಬರಾಜುದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಲ್ತಿನ ಶ್ರೇಯೊನು ಆರ್ ತನ್ನ ರಾಜ್ಯೊಡು ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್ ಭಾರತೊದಾದ್ಯಂತಲಾ ಪಡೆಯೆರ್. ವಾರಾಣಸಿಡ್ ಕಾಶಿ ವಿಶ್ವನಾಥ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಚೋಳೆರೆನ ಗೌರಿ ಸೋಮನಾಥ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಬನಾರಸ್ ಡ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದಶಾಶ್ವಮೇಧ ಘಟ್ಟದ ​​ನಿರ್ಮಾಣ ಸೇರ್ದ್ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ ದುರಸ್ತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಸೇರ್ಪಡೆ ಸೇರ್ದ್ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆನ್ ಉತ್ತೇಜಿಸವುನ ಶ್ರೇಯೊನು ಆರ್ ಪಡೆಯೆರ್.

## ಸಪ್ತ ಪುರಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಸ್ಥಳಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕೊಡುಗೆ
ಸಪ್ತ ಪುರಿ (ಏಳ್ ನಗರೊಲು) ಬುಕ್ಕೊ ಚಾರ್ ಧಾಮ (ನಾಲ್ ಭಾಗೊಲು) ಮಾತಾ ಜಾತಿ ಪಂಥೊಲೆನ ಆರಾಧನಾ ಬುಕ್ಕೊ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆದ ಕೇಂದ್ರೊಲು. ಅಯಿತ ಸಮಗ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಹಲ್ಯ ಬಾಯಿನ ಉದ್ದೇಶ ಬುಕ್ಕೊ ಸಾಧನೆ.[೩೪] ವಿವರೊಲು ಈ ರೀತಿ ಉಂಡು:

ದ್ವಾರಕ: ಅಲೆದ ಇಲ್ಲ್ ಕಟ್ಟಿಯೆರ್.

ಉಜ್ಜಯಿನಿ (ಅವಂತಿಕಾ): ಮೇರ್ ನಾಲ್ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ್ ಬುಕ್ಕೊ ಒಂಜಿ ದತ್ತಿ ಕಟ್ಟಡೊನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್.

ಕಾಂಚೀಪುರ: ಗಂಗಾ ನೀರ್ ನ್ ವರ್ಷಾವಧಿ ಕಡಪುಡುವೆರ್

ಮಥುರಾ : ದೇವಸ್ಥಾನ, 2 ಘಟ್ಟ, ದತ್ತಿ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್.

ಅಯೋಧ್ಯೆ : 4 ರಾಮ ದೇವಸ್ಥಾನ ಹಾಗೂ 3 ದತ್ತಿ ಕಟ್ಟಡ ಕಟ್ಟಾದರು

ಹರಿದ್ವಾರ (ಮಾಯ): ಒಂಜಿ ಘಾಟ್ ಬುಕ್ಕೊ ಒಂಜಿ ಚಾರಿಟಿ ಮನೆ

ವಾರಾಣಸಿ: ಮಿತ್ತ್ ದ ಕೋಷ್ಟಕೊನು ತೂಲೆ.
ಚಾರ್ ಧಾಮ - ಆರ್ಯವರ್ತದ ನಾಲ್ ಕ್ವಾಡ್ರಂಟ್ಸ್

ಬದ್ರಿನಾಥ : ೫ ಧರ್ಮಶಾಲೆ ಹಾಗೂ ಎಂಟು ದತ್ತಿ ಕಟ್ಟಡಗಳು

ಜಗನ್ನಾಥ (ಪುರಿ): ದೇವಸ್ಥಾನ, ದಾನ ಹಾಗೂ ತೋಟದ ಭೂಮಿ

## ಅಂತ್ಯ
ಅಹಿಲ್ಯಾಬಾಯಿ ೧೩ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೭೯೫ ಡ್ ೭೦ ವರ್ಸೊದ ಪ್ರಾಯೊಡು ಮರಣೊ ಪಡೆಯೆರ್. ಅಹಿಲ್ಯಾಬಾಯಿನ ನಂತರ ಅರೆನ ಸೋದರ ಮಗೆ ತುಕೋಜಿ ರಾವ್ ಹೋಲ್ಕರ್ 1797ಡ್ ಅರೆನ ಮಗೆ ಕಾಶಿ ರಾವ್ ಹೋಲ್ಕರ್ ನ ಪರವಾದ್ ಸಿಂಹಾಸನೊನು ತ್ಯಾಗ ಮಲ್ತೆರ್.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
https://www.dauniv.ac.in/ahilyabai
https://www.britannica.com/biography/Ahilaybai-Holkar
https://vajiramandravi.com/upsc-daily-current-affairs/prelims-pointers/ahilya-bai-holkar

ವರ್ಗೊ:ರಾಜವಂಶದಕುಲು