ಕೌಲಾಲಂಪುರ್

**ಕೌಲಾಲಂಪುರ್** ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಮಲೆಷ್ಯಾದ (ಸಂಸತ್ತ್‌ದ) ಕೇಂದ್ರ ಆತ್‌ನ್ಡ್. ಈ ದುಂಬು ನಗರ ಆಡಳಿತ ಬುಕ್ಕೊ ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಶಾಖೆಗ್ಲೆಗ್ ಕೇಂದ್ರಆತ್ ನ್ಡ್, ಅಯಿರ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಉಂದು ಪುತ್ರಜಯಾಗ್ ವರ್ಗಾವಣೆ ಆಂಡ್. ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಕೆಲವು ವಿಭಾಗಳು ರಾಜಧಾನಿದ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಉಂಡು. ಮಲೆಷ್ಯಿಯನ್ ರಾಜೆರ್ನ, ಅಧಿಕೃತ ನಿವಾಸ ಆದುಪ್ಪುನ ದಿಇಸ್ಟೆನಾ ನೆಗರಾ, ಲಾ ಕೌಲಾಲಂಪುರ್‌ಡ್ ನೆಲೆ ಆತ್‌ ನ್ಡ್. ನಗರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬುಕ್ಕೊ ಆರ್ಥಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಆದ್, ಮಲೆಷ್ಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಆಯಿನೆರ್ದಾವರ ಉಂದು ಉತ್ತಮ ಶ್ರೇಣಿದ ನಗರ ಪಂದ್ ಅನಿಸಿನ್ಡ್. ಗ್ಲೋಬಲೈಸೇಶನ್ ಬುಕ್ಕೊ ವರ್ಲ್ಡ್ ಸಿಟೀಸ್ ಸ್ಟಡಿ ಗ್ರುಪ್ ಬುಕ್ಕೊ ನೆಟ್ ವರ್ಕ್ (GaWC) ಪ್ರಕಾರ ಕೌಲಾಲಂಪುರ್ ಜಗತ್ತ್‌ದ ಅಲ್ಫಾ ವರ್ಲ್ಡ್ ಸಿಟಿ (ವಿಶ್ವವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಮಟ್ಟದ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯಡ್ ಗುರುತಿಸಿನ್ಡ್ )ಆತ್ ನ್ಡ್.
ಕೌಲಾಲಂಪುರ್  ಫೆಡ್ರಲ್ ಗಡಿತ ಉಲಾಯಿದ ಪ್ರದೇಶ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್, ನೆನ್ ಫೆಡರಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಆಫ್ ಕೌಲಾಲಂಪುರ್ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಅತ್ತಂದೆ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಜಿ ಪ್ರದೇಶಗ್ಲೆಡ್ ಮಲೆಷ್ಯನ್ ಫೆಡ್ರಲ್ ಟೆರಿಟರೀಸ್ ಅನಿಸಿನ್ಡ್. ಉಂದು ಸೆಲಂಗೊರ್ ರಾಜ್ಯದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶರ್ದ್ ಅನಾವೃತ್ತ ಆತ್ ನ್ಡ್. ಅತ್ತಂದೆ ಉಂದು ಕೇಂದ್ರ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿ ಪೆನಿನ್ಸುಲರ್ ಮಲೆಷ್ಯಾಡ್ ಉಂಡು. ಈ ನಗರದ ನಾಗರಿಕೆರೆನ್ ಕ್ಲೈಟ್ಸ್ KLites ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.

ಸುಮಾರು 1990ರ್ದ್ಲಾ ನಗರ ಸುಮಾರ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಜಾಂಬೂರಿ ಕ್ರೀಡೆಗುಳು,ರಾಜಕೀಯ ಬುಕ್ಕೊ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಘಟನೆಗ್ಲೆಗ್ ಸಾಕ್ಷಿಯಾತ್ ನ್ಡ್. ಉದಾಹರಣೆಗ್ 1998ತ ಕಾಮನ್ ವೆಲ್ತ್ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಗೊಬ್ಬುಲೆಡ್ ಭಾರತ ಗೇಮ್ಸ್ ಬುಕ್ಕೊ ದಿ ಫಾರ್ಮುಲಾ ಒನ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಇತ್ಯಾದಿಗ್ಲೆಗ್  ಆತಿಥೇಯವಾತ್ ನ್ಡ್. ಇತೇ ಅತ್ತಂದೆ ಕೌಲಾಲಂಪುರ್ ಡ್ ವಿಶ್ವದ ಅತೀ ಎತ್ತರದ ಪೆಟ್ರೊನಾಸ್ ಟ್ವಿನ್ ಟಾವರ್ಸ್ ಅಮರ್  ಕಟ್ಟಡಳು ಉಂಡು.

ಕೌಲಾಲಂಪುರ್ದ ಸೇವೆಗ್ ರಡ್ಡ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಳು ಉಂಡು: ಸೆಪಾಂಗ್ ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ದಿ ಕೌಲಾಲಂಪುರ್ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಏರ್ಪೊರ್ಟ್ (KLIA) ಉಂದು ಮಲೆಷ್ಯಾಗ್ ಪ್ರಮುಖ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ. ಸುಬಾಂಗಡ್ ಉಪ್ಪುನ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಪಂಡ ಸುಲ್ತಾನ್ ಅಬ್ದುಲ್ ಅಜಿಜ್ ಶಾ ಏರ್ ಪೊರ್ಟ್ ಉಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಾರಿಗೆ ಬುಕ್ಕೊ ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ಬುಕ್ಕೊ ಟರ್ಬೊಚಾಲಿತ ವಿಮಾನ ಎಂಜಿನ್‌ಳು ಮೂಲು ಉಪ್ಪುಂಡು.

## ಇತಿಹಾಸ
ಕೌಲಾಲಂಪುರ್ ತನ್ನ ಇತಿಹಾಸನ್ 1850ತ ಪಿರಾಕ್ ಗ್ ದೆತೊನ್ದ್ ಪೋಪುಂಡು,ಆ ಸಮಯಡ್ ಮಲಯಾದ ಕ್ಲಾಂಗ್ (ಮಲೆಷ್ಯಾದ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶ)ದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ರಾಜಾ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ ಪೊಸ ಬುಕ್ಕೊ ಮಲ್ಲ  ಪ್ರಮಾಣದ ತವರಿನ ನಿಕ್ಷೇಪದ ಗಣಿಕ್ಲೆನ್ ದೆಪ್ಪೆರೆ ನೂದು ಜನ ಚೀನಿಕಾರ್ಮಿಕ ಕೂಲಿಯಾಳುಗ್ಲೆನ್ ಲೆತೊಂದು ಬತ್ತಿತ್ತೆರ್. ಅಕುಲೆನ್ ಕಣತ್ ರೇವು ಮಣ್ಣ್ ದ ಪ್ರದೇಶ ಸುಂಗೈ ಗೊಂಬಕ್ ಬುಕ್ಕೊ ಸುಂಗೈ ಕ್ಲಾಂಗ್ ಪಂಡ ಕ್ಲಾಂಗ್ ತುದೆತುದೆ ಕೈತಲ್ಅಕುಲೆನ್ ಲೆತೊಂದು ಬತ್ತ್ ದ್  ಅಂಪಾಂಗ್ ಡ್ ಗಣಿಕುಲೆನ್ ದೆಪ್ಪೆರೆ  ಆರಂಭಿಸಾದ್. ಸುಂಗೈ
ಗೊಂಬಾಕ್  ಈ ದುಂಬು ಸುಂಗೈ ಲುಂಪುರ್ ಪಂದ್ ಲೆತ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್.ಪಂಡ ರಾಡಿಯುಳ್ಳ ತುದೆ ಪಂದರ್ಥ. ಈ ನಗರದ ಮೂಲ ಪುದರ್ ಪಂಡ "ಪೆಂಗ್ ಕ್ಲಾನ್ ಲುಂಪುರ್ "ಪಂಡ ಮಣ್ಣ ರಾಶಿ ಅತಂಡ ಗುಡ್ಡೆ. ಕಾಲ ಅರಿದ್ ಪೋಯ್ಲೆಕ ನೆನ್ ಕೌಲಾಲಂಪುರ್ ಪಂದ್ ಲೆತ್ತೆರ್,ಅಕ್ಷರಶ:ಬಹಾಸಾ ಮೆಲಯುಡು ಉಪ್ಪುನ "ಮಣ್ಣಿನ ಗುಡ್ಡೆ". ನಂತರ ಪುಡು ಬುಕ್ಕೊ ಬಾಟುಡು ತವರಿನ ಗಣಿಕುಳೆನ್ ದೆತ್ತೆರ್. ಸುರುತ ಪ್ರವರ್ತಕೆರೇಡ್ ಹಿಯು ಸೆವ್ ಬುಕ್ಕೊ ಲಿಯು ಎಂಜಿಮ್ ಅಕುಲುಂದ್ ಪಣೋಲಿ.

ಈ ಗಣಿಗ್ಲೆರ್ದಾದ್ ನಗರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಕೇಂದ್ರವಾನ್ಡ್,ಉಂದು ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶ ಆತ್ ನ್ಡ್.ಸುರುಕು ಕೌಲಾಲಂಪುರ್ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಮಸ್ಯೆಳೆನ್ ಎದುರಿಸಾಂಡ್,ಐಟ್ ಸೆಲಿಂಗರ್ ಸಿವಿಲ್ ವಾರ್ (ಸೆಲೆಂಗರ್ ಕ್ಲಾಂಗ್ ತುದೆ ಪ್ರದೇಶ ವಶಪಡಿಸಾಯೆರೆ ರಾಜಾ ಮೆಹದಿ ಮೂಲದ ಜನಾಂಗೀಯ ಕದನ);ನೆರ್ದಾದ್ ಸುಮಾರ್ ಕಾಯಿಲೆಳು,ಏಪಲಾ ಸೂತ ಅನಾಹುತಳು ಬುಕ್ಕೊ ಬೊಲ್ಲದ ಕಾಟ ಮಾತಲಾ. ಸುಮಾರು 1870ಟ್ ಕೌಲಾಲಂಪುರ್ ದ ಚೀನಿ ಕ್ಯಾಪಿಟನ್ ಯಾಪ್ ಆಹ್ ಲೊಯ್ ಈ ಭಾಗದ ನಾಯಕೆ ಆಯೆ.ಅಯಿರ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಈ ಪಟ್ಟಣದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬುಕ್ಕೊ ಶಿಸ್ತಿನ ಪ್ರಗತಿಗ್ ಕಾರಣ ಆಯೆ. ಆತ ಕೌಲಾಲಂಪುರ್ ನ್ ಎಲ್ಯ ಅಪರಿಚಿತ ಪಟ್ಟಣನ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಬುಕ್ಕೊ ಉತ್ತಮ ಆರ್ಥಿಕ ನಗರವನ್ನಾದ್ ಪರಿವರ್ತಿಸಾಯೆರೆ  ಸಮರ್ಥನಾಯೆ. ಸುಮಾರು 1880ಟ್ ಸೆಲಂಗೊರ್  ರಾಜಧಾನಿಯಾಯಿನ ಕ್ಲಾಂಗ್ ರ್ದ್ ಅನುಕೂಲಕರ ಜಾಗೆ ಆಯಿನ ಕೌಲಾಲಂಪುರ್ ಗ್  ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಲ್ತೆ.
## ಭೂಗೋಳ
ಕೌಲಾಲಂಪುರ್ ವಿಶಾಲವಾಯಿನ ಕ್ಲಾಂಗ್ ನದಿ ಕಣಿವೆ ಪ್ರದೇಶನ್ ಪಡೆವೊಂದುಂಡು. ಈ ಕಣಿವೆ ಪ್ರದೇಶ ಪೂರ್ವಡ್ ಟಿಟಿವಾಂಗ್ಸಾ ಬೆಟ್ಟಗ್ಲೆನ್,ಉತ್ತರ-ದಕ್ಷಿಣಡ್ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಸುಮಾರ್  ಶ್ರೇಣಿ ಪರ್ವತಗುಳು,ಅತ್ತಂದೆ ಪಶ್ಚಿಮಡ್ ಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಆಫ್ ಮಲಕ್ಕಾನ್ ಪಡೆಯೋದುಂಡು. ಕೌಲಾಲಂಪುರ್ ಪನ್ಪುನ ಪದ ಮಲಯಾದ ಮೂಲರ್ದ್ ಬತ್ತ್ ನ ಐನ್  ಭಾಷಾಂತರ ಮಲ್ತ್oಡ :ಮಣ್ಣು ಗುಡ್ಡೆದ ರಾಶಿ"ದಾಯೆ ಪಂಡ ಉಂದು ಕ್ಲಾಂಗ್ ಬುಕ್ಕೊ ಗೊಂಬಕ್ ತುದೆಕ್ಲೆ ಪಾತ್ರಡ್ ಒಂಜಿ ಗುಡ್ಡೆ ರಾಡಿ ಮಣ್ಣ್ ಣ್ ಪಡೆಯೋನ್ದ್oಡ್.

ಉಂದು ಸೆಲಂಗೊರ್ ರಾಜ್ಯದ ಕೇಂದ್ರ ಭಾಗಡ್ ಉಂಡು,ಕೌಲಾಲಂಪುರ್ ಈ ದುಂಬು ಸೆಲಂಗೊರ್ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಆಡಳಿತಡ್ ಇತ್ತ್oಡ್. ಕೌಲಾಲಂಪುರ್ 1974ಡ್ ಸೆಲಂಗೊರ್ ರ್ದ್ ಬೇತೆ ಆದ್ ಮಲೆಷ್ಯಿಯನ್ ಫೆಡರಲ್ ಸರ್ಕಾರದ ನೇರ ಆಡಳಿತಗ್ ಒಳಪಟ್ಟ್ ದ್ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸುರುತ ಫೆಡರಲ್ ಟೆರಿಟರಿನ್ ರಚಿಸಾಂಡ್. ಅವು ಮಲೆಷ್ಯಾದ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪದ ಪಶ್ಚಿಮ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಉಂಡು.ಉಂದು ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿರ್ದ್ ವಿಶಾಲ ಪ್ರದೇಶ ಆತ್oಡ್.ಅವ್ವತ್ತಂದೆ ಮಲೆಷ್ಯಾದಲ್ಪದ ಮಾತಾ ನಗರಗ್ಲೆರ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡೆತ್ ನ್ಡ್.

ನಗರದ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಪ್ರದೇಶದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ243.65 km2 (94.07 sq mi)ಆತುಂಡು.ನೆತ್ತ ಒಟ್ಟು ಪ್ರಗತಿ ಪ್ರಮಾಣ21.95&nbsp;m (72.0&nbsp;ft)ಆತುಂಡು.
## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು