ಬೂತಾರಾದನೆ

**ಭೂತಾರಾಧನೆ** ತುಳುನಾಡ್ದ ಆರಾಧನೆ ಪ್ರಕಾರೊಡು ಮುಖ್ಯವಾಯಿನವು. ಈ ಪ್ರಕಾರೊಡು ಅಗೆಲ್, ತಂಬಿಲೊ, ಕೋಲೊ, ನೇಮೊ, ಬಂಡಿ/ಜಾತ್ರೆ, ಮೆಚ್ಚಿ, ಆಯನೊ, ಮೈಮೆ, ಕೆಂಡಸೇವೆ, ದೊಂಪೊದ ಬಲಿ, ಜಾಲಾಟೊ ಇಂಚ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ನಡಕೆಲುಂಡು. ದೇವೆರೆನ ಆರಾಧನೆದ ನಂಬಿಕೆದಂಚನೆ ಭೂತಾರಾಧನೆಲಾ ಬಲವಾಯಿನ ನಂಬಿಕೆಡ್ ಉಂತ್‍ದುಂಡು.

## ಭೂತ/ದೈವ
ತುಳುನಾಡ್‌ಡ್ ದೇವೆರೆನ ಆರಾದನೆ ಸುರು ಆಪಿನೆಕ್ ದುಂಬೇ ಮುಲ್ಪ ದೈವೊಲೆನ ಆರಾಧನೆ ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಪನ್ಪಿನವು ಮುಲ್ಪದ ಪರತಿರಿ ತೂಂಡ ತೆರಿಯುಂಡು. ಅಪ್ಪಟ ದ್ರಾವಿಡ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಮರ್ಗಿಲ್‌ಡ್ ಈ ಮಣ್ಣ್‌ಡ್ ಆರಾದನೆ ಪದ್ದತಿ ಸುರುವಾಂಡ್. ನಾಗಾರಾದನೆ ಈ ನೆಲಟ್ ಸುರುಕು ಉಂಡಾಯಿನ ಆರಾದನಾ ಕ್ರಮೊ. ದಾಯೆ ಪಂಡ ನರಮಾನಿ ಕಾಡ್ ಕಡ್ತ್‌ದ್ ನಾಡ್ ಕಟ್ಟುನ ಪೊರ್ತುಡು ಸುರುಕು ಈ ಮಣ್ಣ್‌ಡ್ ಉಚ್ಚುಲೆನ ಮಿತ್ತ್ ಪೋಡಿದ್ ನಂಬೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆ.  ಉಂದು ಬಜೀ ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಕತೆ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್, ಇಡೀ ಲೋಕೊದ ನಂಬೊಲಿಗೆ ಪ್ರಪಂಚದ ಕತೆ. ಅಂಚನೇ ತುಳುನಾಡ್‌ಡ್‌ಲಾ ನಾಗಾರಾದನೆ ಸುರುವಾಂಡ್. ಆ ಕಾಲೊಡು ದೈವೊಲೆನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ, ಬ್ರಹ್ಮಕಲಶ ಪೂರಾ ಇತ್ತಿಜಂಡ್. ಈ ಕ್ರಮೊ ತುಳುವೆರೆನವತ್ತ್. ಬಕ್ತಿಡ್ ನಂಬುದು ಕೈಮುಗಿದ್ ಒಂಜಿ ಕೋಲ್ತಿರಿ ಕುತ್ತುದು, ದೂಪ ಪತ್ತ್‌ದ್, ಕೂಚಿ ನೀರ್ ದೀದ್, ಪರ್ವ ಬಲಸಿನಾಡೆಗ್ ದೈವೊಲು ಒಲಿದ್ ಬತ್ತ್‌ದ್ ನಿಲೆಯಾಪೆದೊ. ಕೊಡಿ ಇರೆಟ್ ಬಲಸಿನ ಅಗೆಲ್, ತಂಬಿಲ, ಬಾರನೆಗ್ ಕೋರಿ, ಅಸರ್‌ಗ್ ಕಲಿ ಉಂದು ದೈವೊಲೆನ ಬಯಕೆ. ಬಕ್ತಿಡ್ ನಂಬಿನಾಡೆಗ್ ಇಷ್ಟಾರ್ತೊಲೆನ್ ನಡಪಾದ್ ಕೊರೊಂದಿತ್ತ ದೈವೊಲು. ನಂಬಿನಾಯನ ಬುಲೆ ಬಾಗ್ಯೊ, ಇಲ್ಲ್ ಬದ್‌ಕ್‌ನ್ ಕಾತೊಂದಿತ್ತ.
ನರಮಾನಿ ಒಂಜಿ ಊರುಡ್ದು ಒಂಜಿ ಊರುಗು ವಲಸೆ ಪೋಪಿನವು ಆ ಕಾಲೊಡು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಅಂಚ ಪೋನಗ ತಾನ್ ನಂಬಿನ ದೈವೊಲೆನ್‌ಲಾ ಲೆತೊಂದು ಪೋವೊಂದಿತ್ತೆರ್.  ದೈವೊಲೆನ್ ಕೊನೊಯೆರೆಗ್‌ಲಾ ಬಾರೀ ಸುಲಬೊದ ಸಾದಿ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಒಂಜಿ ಅಗೆಲ್ ಬಲಸ್‌ದ್ ಕೈಮುಗಿದ್ ಅರಿಕೆ ಮಲ್ತೊನುವೆರ್. ಅಯಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಸಾನಾದಿಗೆನ್ ದೀದ್ ಆ ದೈವೊಲೆನ ಪುದರ್ ಪಂಡ್‌ದ್ ಪೊಸ ನಿನೆ ಪೊತ್ತಾದ್ ಆ ಸಾನಾದಿಗೆಡ್ ದೀಪೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ಪೊಸ ಸಾನಾದಿಗೆನ್ ಪತೊಂದು ಪೊಸ ಊರುಗು ಪೋಪೆರ್. ಅಂಚ ಪೋನಗ ದೈವೊಲೆನ ಬಾಲ್ ಬಂಡಾರೊನುಲಾ ಪತೊಂದು ಪೋಪೆರ್. ದೈವೊಲು ಮಾಯ ರೂಪೊಡು ಪೋವೊಂದಿತ್ತ. ಇಂಚ ನಂಬಿನ ಕುಟುಮೊದೊಟ್ಟಿಗೆ ದೈವೊಲು ಏಪಲಾ ಬೆರಿಸಾಯ ಆದ್ ಬರೊಂದಿತ್ತ.  ಅಯಿಕೇ ದೈವೊದ ನುಡಿಕಟ್ಟ್‌ಡ್ ಒಂಜಿ ಪಾತೆರ ಉಂಡು- ‘ಆನ ತರೆ, ಪೊಣ್ಣ ನೆರಿ ಪತೊಂದು ಏನಿ ಕಾಲೊಡು ಈ ಬೈದನಾ ಎಂಕ್ಲೆಗ್ ತೆರಿಯಂದ್. ಒಂಜಿ ತೆರಿಂಡ ಒಂರ್ಬ ತೆರಿಯಂದ್. ಎಂಕ್ಲೆನ ಚರ್ಮ ದೃಷ್ಟಿ. ನಿನ್ನ ಮಾಯ ದೃಷ್ಟಿ ’.

## ಬೆರ್ಮೆರ್
ತುಲುನಾಡ್‌ಡ್ ಬುಕ್ಕೊ ಉಂಡಾಯಿನ ಆರಾದನೆ ಪಂಡ ಬೆರ್ಮೆರೆನ ಪೂಜೆ. ಬೆರ್ಮೆರ್ ಪಂಡ ವೈದಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಚತುರ್ಮುಖ ಬ್ರಹ್ಮೆ ಅತ್ತ್. ಬೆರ್ಮೆರ್ ಉಂಡಾಯಿನ ಬಗ್ಗೆ ತುಲು ಪಾಡ್ದನೊಡು ವಿವರವಾಯಿನ ಕತೆನೇ ಉಂಡು. ಬೆರ್ಮೆರೆನ್ ತುಲುನಾಡ್‌ದ ಆದಿ ದೇವೆರ್ ಪಂಡ್‌ದ್‌ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಬೆರ್ಮೆರೆನ ಆರಾದನೆಲಾ ಅಪ್ಪಟ ತುಲು ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ರೂಪೊಡೇ ಮುಲ್ಪ ಸುರುವಾಂಡ್. ಈ ಪೂಜೆ ಮಲ್ತೊಂದಿನಕುಲ್ಲಾ ತುಲುವೆರೇ. ಕ್ರಮೇಣ ನಾಗ ಬುಕ್ಕೊ ಬೆರ್ಮೆರೆನ ಆರಾಧನೆ ಒಂಜಾದ್ ನಾಗಬೆರ್ಮೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ಶಕ್ತಿದ ಉಪಾಸನೆಲಾ ಸುರುವಾಂಡ್.
ಈ ಹಂತೊಡು ನಮ್ಮ ನೆಲಟ್ ಸುರುವಾಯಿನ ನನೊಂಜಿ ಆರಾಧನಾ ಕ್ರಮೊನೇ ಭೂತಾರಾಧನೆ. ಕನ್ನಡೊಡು ಭೂತರಾಧನೆ ಪಂಡ್‌ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡ ತುಲುವೆರೆನ ಪಾಲ್‌ಗ್ ಬೂತೊ ಪಂಡ ದೈವೊ. ಅಂಚನೇ ದೈವೊ ಪಂಡ ಸತ್ಯೊ. ಈ ಸತ್ಯೊನೇ ದೈವೊ- ದೈವೊನೇ ಸತ್ಯೊ ಪಂಡ್‌ದ್ ನಂಬಿಯೆರ್. ಸಾರತ್ತೊಂಜಿ ದೈವೊಲು ಪನ್ಪಿನ ಪಾತೆರ ಮುಲ್ಪ ಉಂಡು. ಮುಲ್ಪದ ಪ್ರತೀ ಕುಟುಮೊಲಾ ದೈವೊಲೆನ್ ನಂಬುವೆರ್. ದೇವೆರೆಡ್ದ್‌ಲಾ ಒಂಜಿ ತೂಕ ಎಚ್ಚನೇ ದೈವೊಲೆಗ್ ಕೊರ್ತೆರ್ ತುಲುವೆರ್. ದಾಯೆ ಪಂಡ ದೇವೆರೆನ ಆರಾಧನೆ ಮುಲ್ಪ ಸುರುವಾಯಿನಿ ಬುಕ್ಕೊ, ಗಟ್ಟ ಜತ್ತ್‌ದ್ ದೈವೊಲು ಬತ್ತ ಪನ್ಪಿನವು ಮುಲ್ಪದ ಜನಜನಿತ ಪಾತೆರ. ಅಂಚ ಬತ್ತಿನ ದೈವೊಲೆನ್ ಇಲ್ಲ್ ದೈವೊ, ಕುಟುಮೊ ದೈವೊ, ಗ್ರಾಮ ದೈವೊ, ರಾಜನ್ ದೈವೊ ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪುದರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಸ್ತಾನಮಾನೊಡು ಆರಾದನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್.

## ಭೂತಾರಾಧನೆ-ದೈವಾರಾಧನೆದ ಇನ್ನಲೆ
ತುಳುನಾಡ್ ಭೂತೊಲೆನು **ಸತ್ಯೊಲುಂದೆ** ನಂಬುವೆರ್.
thumb|ಮುಕ್ಕಾರ್ ಬಲಿ

# ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪದಕೋಶಡ್ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದುಕ್‍ಡ್ ಮುಖ್ಯವಾಯಿನ ಪದೊ ಭೂತ. ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆದ ಪದಕೋಶೊಡು ಭೂತ ಪದ ಇದ್ದಿ. ಸಂಸ್ಕೃತೊಡುಲಾ ಇದ್ದಿ. ಅಂಚಾದ್ ಈ ರಡ್ಡ್ ಬಾಸೆಗ್‍ಲಾ ತುಳು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಲೋಕೊಡ್ದು ಭೂತೊ ಪದ ಬತ್ತ್‌ಂಡ್.
# ಆರಾಧನೆ ಪನ್ಪುನ ಪರಂಪರೆ ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ದೈವ(ಭೂತ) ದೇವೆರೆಗ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಅತ್ತ್‌. ಈ ರಡ್ಡೆನ್‍ಲಾ ತುಳುವೆರ್ ಬದುಕೊಂದುಲ್ಲೆರ್.
# ೧೪ನೆ ಶತಮಾನೊಡುದಿಂಚಿ ಭೂತೊದ ಬದಲ್‍ಗ್ ದೈವೊ ಪದೊತ ಬಳಕೆ ಆವೊಂದುಂಡು.
# ಭೂತ+ಆರಾಧನೆ ಪಂಡ ಭೂತಾರಾಧನೆ. ಭೂತ ನಂಬಿನಕ್ಲೆಗ್ ಇಂಬು ಕೊರ್ಪುಂಡು. ನಂಬಂದ್‍ನಕ್ಲೆಗ್ ಅಂಬು ಕೊರ್ಪುಂಡು. ಅಂಬು ಪಂಡ ಶಿಕ್ಷೆ. ಅಂಚಾದ್ ಶಿಕ್ಷೆ ಬುಕ್ಕೊ ರಕ್ಷೆಗಾತ್ರೊ ನಂಬುನಕುಲು ಭೂತಡ್ದಾವರೊ ಎಂಕ್ಲೆಗ್ ದಾನೆಂಡಲಾ ಎಡ್ಡೆ ಆಪುಂಡುಂದು ನಂಬೊಂದೇ ಬತ್ತೆರ್. ನಂಬುನಕ್ಲೆಗ್ ಕಾರಣಾಂತರೊಡು ಭೂತ ಮೈಸೇರುಂಡುಂದು ನಂಬಿಯೆರ್. ಅಂಚಾದ್ ಭೂತ ನರಮಾನ್ಯನ ಮೈಸೇರೊಂದು ಎಡ್ಡೆಗ್ ಎಡ್ಡೆ ಮದಿಪು, ಹಾಳ್‍ಗ್ ಎಡ್ಡೆ ಮದಿಪು ಕೊರೊಂದು ಬತ್ತ್‌ಂಡ್. ದೇವೆರ್‍ಗ್ ಪರಕ್ಕೆ ಪಾಡುನಂಚನೆ ಭೂತಗುಲಾ ಪರಕ್ಕೆ ಪಾಡುನ, ಕೋಲೊ ಕೊರ್ಪುನ, ನೇಮೊ ಮಲ್ಪುನ,ತಂಬಿಲ ಬಲಸುನ, ಅಗೆಲ್ ಬಲಸುನ ಕ್ರಮೊ ನಡತ್ತೊಂದು ಉಂಡು. ಭೂತ ಆರಾಧನೆದ ಸಮಯೊಡು ಮೈಕ್ ವೇಷಭೂಷಣೊ ಪಾಡೊಂದು, ಅಣಿ ಕಟ್ಟೊಂದು, ಮುಗೊಕಟ್ಟೊಂದು, ಕೈಟ್ ಸುರಿಯೆ ಪತ್ತೊಂದು, ಬಿಲ್ಲ್‌ ಪಗರಿ ಪತ್ತೊಂದು, ಗಗ್ಗರೊ ಕಟ್ಟೊಂದು ಇಂಚ ಭೂತ ಕಟ್ಟ್‌ದ್ ನಲಿಪುನ ಆರಾಧನಾ ಲೇಸ್‍ಗ್ ಭೂತಾರಾಧನೆಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.
# ಭೂತಾರಾಧನೆ ಆರಾಧನಾ ಪರಂಪರೆಡ್‍ದ್ ಪುಟ್ಟ್‌ನ ಪದೊ ಅತ್ತ್. ಅವು ಆರಾಧನೆನ್ ಒಟ್ಟಾದ್ ಸೂಚಿಸವುನ ತುಳು ಪದೊ.
# ದೈವ+ಆರಾಧನೆ ಪಂಡ ದೈವಾರಾಧನೆ. ಭೂತಾರಾಧನೆಗ್ ದೈವಾರಾಧನೆಂದ್‍ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್. ದೇವೆರೆ ಆರಾಧನೆದಂಚನೆ ದೈವ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪುನೆ. ದೈವದೇವೆರೆಡ ಭಯಭಕ್ತಿ ಜನಪದೆರೆಡ ಉಂಡು.

## ಭೂತಾರಾಧನೆದ ಪ್ರಭೇದೊಲು
thumb|ಚಾಮುಂಡಿ ದೈವೊ ಮುಗೊ ದೀಡುನ ಸಮಯೊ
# ಕೋಲೊ
# ಜಾಲಾಟೊ
# ನೇಮೊ
# ಬಂಡಿಜಾತ್ರೆ
# ಮೈಮೆ
# ಮೆಚ್ಚಿ
# ಕೆಂಡಸೇವೆ
# ಒತ್ತೆಕೋಲ
# ದೊಂಪೊದ ಬಲಿ

## ಭೂತಾರಾಧನೆದ ಇತಿಹಾಸೊ
thumb|ಭೂತೊ ಬಾರಣೆ
# ಕ್ರಿ.ಶ, ೧೩೭೯ಡ್ ಕಾರ್ಕಳ ತಾಲೂಕುದ ಕಾಂತೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ತಿಕ್‍ನ ಶಾಸನೊ. ಈ ಶಾಸನೊಡು **ದೈವಕ್ಕೆ ತಪ್ಪಿದವರು** ಪನ್ಪುನ ಪದೊತ ಬಳಕೆ.
# ಕಾರ್ಕಳ ತಾಲೂಕುದ ಉದ್ಯಾವರೊಡು ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೫೪೩ಡ್ ತಿಕ್‍ನ ಶಾಸನೊಡು **[[ನಂದಳಿಕೆ ದೈವೊ]]**ಲೆನ ಉಲ್ಲೇಕೊ ಉಂಡು.
# ಕ್ರಿ.ಶ.೧೪೯೯ಡ್ ಉಡುಪಿ ತಾಲೂಕುದ ಕಾಪುಡು ತಿಕ್‍ನ ಶಾಸನೊಡುಲಾ **ನಂದಳಿಕೆ ದೈವ**ದ ಪ್ರಸ್ತಾಪೊ ಉಂಡು.
# ಕ್ರಿ.ಶ.೧೪೪೬ಡ್ ತಿಕ್‍ನ ಬಸ್ರೂರು ಶಾಸನೊ ಬುಕ್ಕೊ ಕ್ರಿ.ಶ.೧೫೬೬ಡ್ ತಿಕ್‍ನ ಬಾರಕೂರು ಶಾಸನೊಡು ಬೊಬ್ಬರ್ಯ ಭೂತೊದ ಪುದರುಂಡು.
# ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೪೩೨ಡ್ ಸುಳ್ಯೊದ ಎಡಮಂಗಿಲೊಡು ತಿಕ್‍ನ ಶಾಸನೊಡು **[[ಶಿರಾಡಿ|ಸಿರಾಡಿ ದೈವ]]ಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಾದ ತುಪ್ಪದೊಳು** ಪನ್ಪಿ ಪದೊ ಉಂಡು.

## ಭೂತಾರಾಧನೆ ಬುಕ್ಕೊ ಪಾಡ್ದನ
ಪಾರ್ತನೊಲು ಭೂತೊಕ್ಲೆನ ಪುಟ್ಟು, ಪ್ರಸರಣೊ, ಕಾರಣಿಕೊನು ನಿರೂಪಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಪದ್ಯೊರೂಪೊದ ಕತೆಕುಲು. ಪಾಡ್ದನ, ಸಂದ್, ಸಂದಿ, ಇಂಚ ಬೇತೆಬೇತೆ ರೂಪೊಡು ಬಳಕೆಡ್ ಉಂಡು.

## ಭೂತೊಗ್ಲೆ ಉಗಮ ಬುಕ್ಕೊ ವರ್ಗೀಕರಣೊ
# ಸೀಮೆದ ಭೂತೊಲು
# ಮಾಗಣೆ ಭೂತೊಲು
# ಗ್ರಾಮ ಭೂತೊಲು
# ಗುತ್ತುದ ಭೂತೊಲು
# ಕುಟುಂಬೊದ ಭೂತೊಲು

## ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಭೂತೊಲು
# ಅಂಗಾರೆ
#ಅಂಗಾರ ಬಾಕುಡೆ
#ಅಂಗಾರ ಕಲ್ಕುಡೆ
#ಅಂಬೆರ್ಲು
#ಅಕ್ಕಮ್ಮ ದೈಯಾರು
#ಅಕ್ಕೆರಸು ಪೂಂಜೆದಿ
#ಅಕ್ಕೆರ್ಲು
#ಅಜ್ಜೆರ್ನಾಯೆ
#ಅಡ್ಕತ್ತಾಯೆ
#ಅಡ್ಕದ ಭಗವತಿ
#ಅಡಿಮಣಿತ್ತಾಯ
#ಅಡಿಮರಾಂಡಿ
#ಅತ್ತಾವರ ದೈಯೊಂಗುಲು
#ಅಬ್ಬಗೆ ದಾರಗೆ
#ಅಬ್ಬೆರ್ಲು
#ಅಯ್ವೆರ್ ಬಂಟೆರ್
#ಅರಸುಭೂತೊ
#ಅರಸುಲು
#ಆಚಾರಿ ಬೂತೊ
#ಆಟಿಕಳೆಂಜೆ
#ಆನೆಕಟ್ನಾಯೆ
#ಆಲಿಭೂತೊ
#ಆಲಿಸೆಯಿತ್ತಾಯೆ
#ಈರಬದ್ರೆ
#ಈಸರ ಕುಮಾರೆ
#ಉಮ್ಮಳಾಯೆ
#ಉಮ್ಮಳಿ
#ಉರಿಮರ್ತಿ
#ಉರಿಯಡಿತ್ತಾಯೆ
#ಉಳ್ಳಾಕುಲು
##ಇರ್ವೆರ್ ಉಳ್ಳಾಕುಲು
##ಎಲ್ಯ ಉಳ್ಳಾಕುಲು
##ಮಲ್ಲ‌ಉಲ್ಲಾಕುಳು
#ಉಳ್ಳಾಯೆ
##ಒರಿ ಉಳ್ಳಾಯೆ
##ಒರ್ಮುಲ್ಲಾಯೆ
##ಒರ್‍ಮುಲ್ಲಾಯೆ
#ಉಳ್ಳಾಲ್ತಿ
##ಅನಂತಾಡಿದ ಉಳ್ಳಾಲ್ತಿ
##ಕೆಲಿಂಜದ ಉಳ್ಳಾಲ್ತಿ
##ಕೇಪುದ ಉಳ್ಳಾಲ್ತಿ
##ಬಲ್ನಾಡು ಉಳ್ಳಾಲ್ತಿ https://tcy.wikipedia.org/s/9xf
##ಒಕ್ಕೆತ್ತೂರುದ ಉಳ್ಳಾಲ್ತಿ
##ಮಾಣಿದ ಉಳ್ಳಾಲ್ತಿ
##ನಿಡ್ಲೆದ ಉಳ್ಳಾಲ್ತಿ
##ಕಾಂಪ್ರಬೈಲ್‍ದ ಉಳ್ಳಾಲ್ತಿ
#ಎರುಕನಡೆ
#ಎರುಬೇಡವೆ
#ಒಂಜರೆ ಕಜ್ಜದಾಯೆ
#ಒಕ್ಕುಬಲ್ಲಾಳೆ
#ಒರ್ಮುಗೊತ್ತಾಯೆ
#ಓಡಿಲ್ದಾಯೆ
#ಕಂಟಿರಾಯೆ
#ಕಂಬೆರ್ಲು
#ಕಂಡತಾಯೆ
#ಕನಪಡಿತ್ತಾಯೆ
#ಕನಲ್ಲಾಯೆ
#ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ
#ಕಬಿಲ
#ಕರಿಯನಾಯಕ
#ಕರಿಯಮಲ್ಲ
#ಕಲ್ಕುಡೆ
##ಅನ್ನರ ಕಲ್ಕುಡೆ
#ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ
##ಉಬಾರ ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ
##ಒರ್ತೆ ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ
##ವರ್ತೆಕಲ್ಲುರ್ಟಿ
##ಪಾಷಾಣಮೂರ್ತಿ
##ಸತ್ಯಜಾವತೆ
#ಕಲ್ಲೂರತ್ತಾಯೆ
#ಕಲ್ಲೇರಿತ್ತಾಯೆ
#ಕಲಲ
#ಕಳುವೆ
#ಕಾಂಜವೆ
##ಕುಜುಂಬ ಕಾಂಜವೆ
##ಕಾಚುಕುಜುಂಬ
#ಕಾಂತಬಾರೆ
#ಕಾಂತುನೆಕ್ರಿ
#ಕಾಡೆದಿ
#ಕಾಯರಡಿ ಬಂಟೆ
#ಕಾರಿ
#ಕಾರ್ಣವೆರ್
##ಗುರುಕಾರ್ನವೆರ್
#ಕಾಳರ್ಕಾಯಿ
#ಕಾಳಮ್ಮ
#ಕಾಳರಾತ್ರಿ
#ಕಾಳರಾಹು
#ಕಾಳಿ
##ಬದ್ರಕಾಳಿ
##ಮಾಕಾಳಿ
#ಕಾಳೆ
#ಕಿನ್ನಿದಾರು
#ಕಿನ್ನಿಮಾನಿ
#ಕಿರಿಯಾಯೆ
#ಕುಂಜೂರಾಯೆ
#ಕುಂದಯ
#ಕುಕ್ಕಿನಂತಾಯೆ
#ಕುಕ್ಕಿಲ್ಲಾಯೆ
#ಕುರ್ಕಲ್ಲಾಯೆ
#ಕುಂಜಣಿಗೊ
#ಕುದುಮುಲ್ದಾಯೆ
#ಕುಮಾರೆ
#ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ
#ಕುರವೆ
#ಕುರಿಯಡಿತ್ತಾಯೆ
#ಕುಲೆ
#ಕೂಜುಲು
#ಕೆಂಚಿಕೆಲುತ್ತಾಯೆ
#ಕೆಂಜಲ್ತಾಯೆ
#ಕೇತುರ್ಲಾಯೆ
#ಕೆಂಬೆರ್ಲು
#ಕೊಟ್ಯದಾಯೆ
#ಕೊಡಂಗೆತ್ತಾಯೆ
#ಕೊಡಮಣಿತ್ತಾಯೆ
#ಕೋಮರಯ್ಯೆ
#ಕೊರಗೆ
#ಕೊರಗತನಿಯೆ
#ಕೊರತಿ
##ಮಲೆಕೊರತಿ
#ಕೊಲ್ಲೂರಮ್ಮ
#ಕೋಟಿ
#ಕೋಟಿಪೂಂಜೆ
#ಕೋಡೊದಜ್ಜೆ
#ಕೋಡ್ದಬ್ಬು
#ಗಂಡಗಣೊ
#ಗಿಂಡೆ
#ಗಿರಾವು
##ಪುತ್ತುಗಿರಾವು
#ಗಿಳಿರಾಮೆ
#ಗುಮ್ಟೆಮಲ್ಲೆ
#ಗುರಮ್ಮ
#ಗುರಿಕ್ಕಾರೆ
#ಗುಳಿಗ
##ಆಕಾಸಗುಳಿಗ
##ಗುಳಿಗನ್ನಾಯೆ
##ಪಾತಾಳಗುಳಿಗ
##ಮಾರಣಗುಳಿಗ
##ಮುಳ್ಳುಗುಳಿಗ
##ರಾವುಗುಳಿಗ
##ಸಂಕೊಲಿಗೆಗುಳಿಗ
##ಸುಬ್ಬಿಗುಳಿಗ
#ಗೆಜ್ಜೆಮಲ್ಲೆ
#ಗೋವಿಂದೆ
#ಚಂಡಿ
##ಚವುಂಡಿ
##ಚಾಮುಂಡಿ
##ಗುಡ್ಡೆಚಾಮುಂಡಿ
##ನೆತ್ತೆರ್ ಚಾಮುಂಡಿ
##ಪಿಲಿ ಚಾಮುಂಡಿ.
##ಮಡೆ ಚಾಮುಂಡಿ
##ಮಲೆ ಚಾಮುಂಡಿ
##ರುದ್ರಾಂಡಿ
##ರುದ್ರಾ ಚಾಮುಂಡಿ
#ಚಾತು
##ಕುಟ್ಟಿಚಾತು
#ಚಿಕ್ಕಸದಾಯಿ
#ಚೆನ್ನಯ್ಯೆ
#ಚೌಡಿ
##ಚೌಡಿಕೆ
#ಜಂಗಬಂಟೆ
##ಜಂಗಬಂಟ್ರ್
#ಚಂದರ್ಗತ್ತಾಯೆ
#ಜಟಾಧಾರಿ
#ಜಟ್ಟೊಗೆ
#ಜಡೆತ್ತಾರ್
#ಜದ್ರಾಯೆ
#ಜಾರಂದಾಯೆ
#ಜಾವದೆ
##ಇಸ್ಟೊಜಾವದೆ
#ಜುಮಾದಿ
##ಕಂಟೆಲಜುಮಾದಿ
##ಕಾಂತೇರಿ ಜುಮಾದಿ
##ಕೈರ್ ಜುಮಾದಿ
##ಜೂಮ್ರಜುಮಾದಿ
##ಪಂಚಜುಮಾದಿ
##ಪಡ್ಡೈಜುಮಾದಿ
##ಮರ್ಲ್‌ಜುಮಾದಿ
##ರತೊಜುಮಾದಿ
##ಸಾರಾಳಜುಮಾದಿ
#ತಡ್ಯದಜ್ಜೆ
#ತನ್ನಿಮಾನಿಗೊ
#ತುಳುಭೂತೊ
#ತೋಡಕುಕುಕ್ಕಿನಾರ್
#ತೋಮಜ್ಜ
#ದಂಡನಾಯಕೆ
#ದಂಡೆರಾಜ
#ದರ್ಗಂದಾಯೆ
#ದುಗ್ಗಮ್ಮದೈಯಾರು
#ದುಗ್ಗಲ್ಲಾಯೆ
#ದುರ್ಗಂತಾಯೆ
#ದೂರ್ದುಮೆ
#ದೇಯಿ
#ದೇವುಪೂಂಜೆ
#ದೈಯೊಂಕುಲು
#ಧರ್ಮದೈವೊ
#ನಂದಿ
##ನಂದಿಗೋಣೆ
#ನಾಗೆ
##ನಾಗನಂದಿ
##ನಾಗಬಿರ್ಮೆರ್
##ನಾಗಬೂತೊ
##ಬೂತನಾಗ
##ಮಂಙನಾಗೆ
##ಮಡೆನಾಗೆ
#ನಾಡುಭೂತೊ
#ನಾಯಕಬೂತೊ
#ನಾಯರ್‍ಬೂತೊ
#ನಾರಂಬಾಡಿ
#ನಾಲ್‍ಕೈತ್ತಾಯೆ
#ನಾಲ್‍ಕೈಬದ್ರೆ
#ನೀಚೆ
#ನೆತ್ತೆರ್ ಮುಗುಳಿ
#ನೆಲ್ಲಿರಾಯೆ
#ಪಂಜಣತ್ತಾಯೆ
#ಪಂಜುರ್ಲಿ
##ಅಂಗಣತ್ತಾಯೆ
##ಅಂಬಾಡಿ ಪಂಜುರ್ಲಿ
##ಅಣ್ಣಪ್ಪ ಪಂಜುರ್ಲಿ
##ಉಡುಪಿದ ಪಂಜುರ್ಲಿ
##ಉರಿಮರ್ಲೆ ಪಂಜುರ್ಲಿ
##ಒಡ್ತೆ ಪಂಜುರ್ಲಿ
##ಒರ್ನರ ಪಂಜುರ್ಲಿ
##ಒರಿಬಂಟೆ ಪಂಜುರ್ಲಿ
##ಕಡಬದ ಪಂಜುರ್ಲಿ
##ಕಡೆಕ್ಕಾರ ಪಂಜುರ್ಲಿ
##ಕಾಡಬೆಟ್ಟು ಪಂಜುರ್ಲಿ
##ಕುಂಟಾಲ ಪಂಜುರ್ಲಿ
##ಕುಡುಮೊದ ಪಂಜುರ್ಲಿ
##ಕುಪ್ಪೆಟ್ಟಿ ಪಂಜುರ್ಲಿ
##ಕುಪ್ಪೆ ಪಂಜುರ್ಲಿ
##ಕೂಳೂರು ಪಂಜುರ್ಲಿ
##ಕೊಟ್ಯದ ಪಂಜುರ್ಲಿ
##ಕೋರೆದಂಡ್ ಪಂಜುರ್ಲಿ
##ಗೂಡುಪಂಜುರ್ಲಿ
##ಗ್ರಾಮೊ ಪಂಜುರ್ಲಿ
##ಚಾವಡಿ ಪಂಜುರ್ಲಿ
##ನಾಡ ಪಂಜುರ್ಲಿ
##ಪಂಜಣತ್ತಾಯೆ
##ಪಟ್ಟೊದ ಪಂಜುರ್ಲಿ
##ಪಾರೆಂಕಿ ಪಂಜುರ್ಲಿ
##ಪೊಟ್ಟ ಪಂಜುರ್ಲಿ
##ಮನಿಪನ ಪಂಜುರ್ಲಿ
##ಮುಗೇರ ಪಂಜರ್ಲಿ
##ರುದ್ರ ಪಂಜುರ್ಲಿ
##ವರ್ಣರೊ ಪಂಜುರ್ಲಿ
##ಸೇಮಕಲ್ಲ್ ಪಂಜುರ್ಲಿ
#ಪಟ್ಟದಭೂತೊ
#ಪಡುಕಣತ್ತಾಯೆ
#ಪಡುವಟ್ನಾಯೆ
#ಪಯ್ಯಬೈದ್ಯೆ
#ಪರಮೇಶಿ
#ಪರವ
#ಪಾಲಕತ್ತಾಯೆ
#ಪಿಲಿಭೂತೊ
#ಪುರಲಾಯೆ
#ಪುರುಸೆ
##ಪುರ್ಸೆರ್
##ಪುರುಚಬೂತೊ
##ಜಗನ್ನಾಥ ಪುರುಸೆ
##ಜಗಪುರುಸೆ
##ಜೋಗಿಪುರುಸೆ
##ದೇವಪುರುಸೆ
#ಪೆಲಡ್ಕತ್ತಾಯೆ
#ಪೆರ್ದೊಳ್ಳು
#ಪೊಟ್ಟಭೂತೊ
#ಪೊಟ್ಟೊರಿತ್ತಾಯೆ
#ಪೊಟ್ಟೊಳುಬೂತೊ
#ಪೊಯ್ಯೆತ್ತಾಯೆ
#ಪೊಸಮಾರಾಯೆ
#ಪೊಸಬೂತೊ
#ಪೊಸಲ್ದಾಯೆ
#ಪೊಸೊಳಿಗೆ ಅಮ್ಮ
#ಬಂಟಜಾವತೆ
#ಬಂಟಬೂತೊ
#ಬಂಟಾಂಡಿ
#ಬಂಡಾರಿ
#ಬಚ್ಚನಾಯಕ
#ಬಬ್ಬರ್ಯೆ
##ಬಾಕಿಲ್‍ಬೊಬರ್ಯೆ
#ಬರಮಲ್ತಾಯೆ
#ಬಲಾವಂಡಿ
#ಬವನೊ
##ನೇಲ್ಯರಾಯಬವನೊ
#ಬಸ್ತಿನಾಯಕೆ
#ಬಾಕುಡೆ
#ಬಾಕುಡ್ತಿ
#ಬಾಡುರಾಯೆ
#ಬಾಮಕುಮಾರೆ
#ಬಾರಗೆ
##ಬಾಲೆಬಾರಗೆ
##ಬೂಮಿಬಾರಗ
#ಬಾಲಕುಮಾರೆ
#ಬಾವನೊ
#ಬಿಕ್ರಮೇಲಾಂಟೆ
#ಬಿರ್ಮೆರ್
#ಬಿರ್ಮೆರಜ್ಜಿ
#ಬಿಲ್ಲರಾಯೆ
#ಬಿಲ್ಲಾರ್ತಿ
#ಬುದಾಬಾರೆ
#ಬುದ್ಯಂತಾಯೆ
#ಬೇಡವೆ
#ಬೈದ್ಯನಾಥೆ
#ಬೈರಾಗಿ
#ಬೋಂಟೆಗಾರೆರ್
#ಬೊಮ್ಮರ್ತಾಯೆ
#ಬೊಳ್ತಾಯ್ತೊಲು
#ಬೋಳಂಗಳತ್ತಾಯೆ
#ಭಸ್ಮಮೂರ್ತಿ
#ಬೂತರಾಜೆ
#ಭೈರವೆ
##ಕಾಳಬೈರವೆ
##ನೆತ್ತೆರ್ ಬೈರವೆ
##ಪಾತಾಳಭೈರವೆ
#ಬ್ರಾಣಬೂತೊ
#ಬ್ರಾಣಮಾನಿ
#ಬ್ರಾಣ್ತಿ
#ಮಂಗಳೆರ್
#ಮಂಗಾರಮಾನಿಗೊ
#ಮಂಜಟಿನಾಯೆ
#ಮಂಜಟಿಬೊಮ್ಮೆ
#ಮಂಜೊಟಿಗೋಣೆ
#ಮಂತ್ರೊದಾಯೆ
#ಮಗ್ರಂದಾಯೆ
#ಮಡಲಾಯೆ
#ಮದ್ದಡ್ಕತಾಯೆ
#ಮಡ್ಯೊಳೆ
#ಮದಿಮಾಳ್
#ಮಯಿಲೆ
#ಮನ್ಡೆರ್‍ಬೂತೊ
#ಮಮ್ಮಾಯಿ
#ಮರ್ಮಳ್ತಾಯೆ
#ಮರತ್ತಬೇಲೆದಾಯೆ
#ಮಯ್ಯೊಂತಿ
#ಮಲರಾಯಿ
#ಮಲೆಯಾಳಬೂತೊ
#ಮಲೆರಾಯೆ
#ಮಾಂಕಾಳಿ
#ಮಾಂದಿ
#ಮಾನಿಬಾಲೆ
#ಮಾಯಂದಾಲ್
#ಮಾಯಿಲೆರ್‍ಬೂತೊ
#ಮಾಯೊದ ಬಾಲೆ
#ಮಾರಂದೈವ
#ಮಾರಾವಂಡಿ
##ಅಡಿಮರಾವಂಡಿ
#ಮಾರಾಳಮ್ಮ
#ಮಾರಿಯಮ್ಮ
#ಮಿಜಾರು ಕೊಡಮಣಿತ್ತಾಯೆ
#ಮಿತ್ತಂತಾಯೆ
#ಮುಂಡತಾಯೆ
#ಮುಂಡಿಪಾಡಿತ್ತಾಯೆ
#ಮುಕ್ಕಬ್ಬೆ
#ಮುಗೇರಬೂತೊ
#ಮುಡದೇರ್
#ಮುಡಿಪ್ಪುನ್ನಾಯೆ
#ಮುಡಿಲ್ತಾಯೆ
#ಮುರ್ತುರಾಯೆ
#ಮೂಡಿಪಡಿತ್ತಾಯೆ
#ಮೂಡಿಲ್ಲಾಯೆ
#ಮೂಡೆದಾಯೆ
#ಮೂಡೊಟ್ನಾಯೆ
#ಮೂಜುಲ್ನಾಯೆ
#ಮೂರ್ತಿಲ್ಲಾಯೆ
#ಮೇರೆರೆ ಬೂತೊ
#ಮೈಸಂದಾಯೆ
#ಯರ್ಮಣ್ಣಾಯೆ
#ರಾಜನ್‍ಬೂತೊ
#ರಾವುತೆ
##ಕೇಚರಾವುತೆ
##ಗಡಿರಾವುತೆ
##ರಾಯರಾವುತೆ
##ರಾವುಬೂತೊ
#ಲೆಕ್ಕೆಸಿರಿ
#ವಿಷ್ಣುಮೂರ್ತಿ
#ಶಿರಾಡಿಬೂತೊ
#ಶಿವರಾಯೆ
#ಸಂಪಿಗೆತ್ತಾಯೆ
#ಸನ್ಯಾಸಿಹಿರಿಯಾಯೆ
#ಸಬ್ಬಜ್ಜೆರ್ತೆರ್
#ಸಬ್ಬಮ್ಮ
#ಸಬ್ಬೆಡ್ಕರ್
#ಸರ್ವೆರ್
#ಸಿರಿ
#ಸುಬ್ಬಮ್ಮ
#ಸೂಕತ್ತೆರಿ
#ಸೆಟ್ಟಿಬೂತೊ
#ಸೊನ್ನೆ
#ಸ್ವಾಮಿ
#ಹನುಮಂತೆ

## ಭೂತಾರಾಧನೆದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿವರೊ
# ಕೈಲ್ ಕಡ್ಪುನೆ (ಕೆಲವು ಭೂತೊಲೆಗು ಕೊಡಿಯೇರುದು)
# ಕೋರಿಗುಂಟ
# ಕಿರುವಾಳ್ ಜಪ್ಪುನೆ/ಭಂಡಾರ ಜಪ್ಪುನೆ
# ಉತ್ಸವೊ (ನಲಿಕೆ ಸೇವೆ)
# ಬಿರಿಪ್ಪುನೆ/ತಾನೊಡಪುನೆ
# ಪ್ರಾರ್ಥನೆ, ಅಯ್ಯಂಗಾಯಿ

## ಭೂತಾರಾಧನೆದ ಕಟ್ ಕಟ್ಲೆಲು

ದೈವದ ಪದಿನಾಜಿ ಕಟ್ಟ್ ಕಟ್ಲೆಲು ಪಂಡ ದೈವ ಲಕ್ಕ್‌ದ್ ಉಂತುನೆಕ್ ದುಂಬು ಬುಕ್ಕೊ ಬಿರಿಪುನಡೆ ಮುಟ್ಟದ ಕ್ರಮೊಕುಲು.
#ಕುಕ್ಕೆಲ್ ಪಾಳೆ ದೆಪ್ಪುನಿ
#ಪಡಿಯರಿ, ಎಣ್ಣೆ ಬೂಲ್ಯ ಪತ್ತುನಿ
#ಅರ್ದಲ ಪಾಡುನಿ
#ದಂಡೆ ಕಾಜಿ, ತರೆ ಪಟ್ಟ ದೀಪುನಿ
#ಗಗ್ಗರದೆಚ್ಚಿ
#ಅಣಿ ಪಾಡಿನೆ/ಕಟ್ಟುನಿ, ಸಿರಿಮುಡಿ ಏರುನಿ
#ಮುಗ ದೀಪುನಿ/ಮುಗ ಏರುನಿ
#ಪೂ ಅರಿ ಪಾಡುನಿ
#ಮಲ್ಲ ವಸಾಯ -ಮಲ್ಲ ದರಿಪುನಿ
#ಮೂಜಿ ಆರ್ಭಟೆ
#ಮೂಜಿ ಸುತ್ತು ಬಲಿ
#ಜೀಟಿಗೆನ್ ತಿಗಲೆಗ್ ಪತ್ತುನಿ
#ಸಭೆನ್ ತೂಪುನಿ
#ಗಡಿ ಸೇವೆ
#ಬಾರ್ನೆ ಕೋರುಪುನಿ
#ಬೂಲ್ಯ ಕೊರ್ಪುನಿ

## ಭೂತೊ ಕಟ್ಟುನ ಸಮುದಾಯ
# ನಲಿಕೆದಕುಲು
# ಪಂಬದೆರ್
# ಪರವೆರ್
# ಪಾಣಾರೆರ್
# ಫಣಿಕಾರೆರ್/ಮಲವೆರ್
# ಬಣ್ಣನಾನ್ಸ್/ವರ್ಣನಾನ್ಸ್
# ನೆಕ್ಕರೆರ್

## ಭೂತೊದ ವಾದ್ಯೊತಕುಲು
ವಾದ್ಯೊಲೆನ ಬಗೆಕುಲು
# ಡೋಲು
# ದುಡಿ
# ತಾಸೆ
# ತೆಂಬರೆ
# ಸಮ್ಮೇಲೊ
# ನಾಗಸೊರೊ
# ಬ್ಯಾಂಡ್ ವಾಲಗೊ
# ಶ್ರುತಿ

## ಭೂತಾರಾಧನೆದ ಬಣ್ಣೊಗಾರಿಕೆ
#ಪ್ರಾಣಿ ಸೂಚಕ ಭೂತೊಲೆನ ಮುಖವರ್ಣೊ
#ರಾಜಸ ಸ್ವಭಾವೊದ ಅರಸು ಭೂತೊಲೆನ ಮುಖವರ್ಣೊ
#ಪೊಣ್ಣು ಭೂತೊಲೆನ ಮುಖವರ್ಣೊ
#ನೀಚ ಭೂತೊಲೆನ ಮುಖವರ್ಣೊ
#ಮನುಷ್ಯೆ ಸೈತ್‍ದ್ ಭೂತೊ ಆಯಿನ ಭೂತೊಲೆನ ಮುಖವರ್ಣೊ

## ಭೂತೊದ ಮುಗೊ
#ನರಮಾನ್ಯೆರೆನ್ ಹೋಲಿಕೆ ಆಪುನ ಮುಗೊ
#ಪ್ರಾಣಿಲೆನ್ ಹೋಲಿಕೆ ಆಪುನ ಮುಗೊ

## ಭೂತೊದ ಆಯುದೊ
#ಅಡ್ಯಾಣೊ
#ಕಡ್ತಲೆ
#ಕತ್ತಿ
#ಕೆಂಡೊ
#ಚವಲೊ
#ಬಾಣೊ
#ಬಿಲ್ಲ್
#ಬೆತ್ತ
#ಸುರಿಯೆ
#ಸೂಟೆ

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡ್ದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ವರ್ಗೊ:ಭೂತೊಲು
ವರ್ಗೊ:ಕರಾವಳಿ ವಿಕಿಮೀಡಿಯನ್ಸ್