ಸಿಗಿರಿಯ

**ಸಿಗಿರಿಯಾ** ಅತ್ತ್ಂಡ **ಸಿಂಹಾಗಿರಿ** ಪಂಡ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಮಧ್ಯ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊದ ದಂಬುಲ್ಲಾ ಪಟ್ಟಣೊದ ಸಮೀಪೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಉತ್ತರ ಮಾತಾಲೆ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಲ್ಲ್ ದ ಕೋಟೆ. ಉಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಮಹತ್ವೊದ ಜಾಗೆ ಆದುಂಡು, ಉಂದೆಟ್ ಸುಮಾರ್ 180 ಮೀ (590 ಅಡಿ) ಎತ್ತರೊದ ಗ್ರಾನೈಟ್ ದ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಸ್ತಂಭ ಉಂಡು.
ಪ್ರಾಚೀನ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ವೃತ್ತಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ ಕುಲವಂಸ, ಈ ಪ್ರದೇಶ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಕಾಡು ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಅಪಗ ಬಿರುಗಾಳಿ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಭೂಕುಸಿತೊಲೆನ ನಂತರ ಉಂದು ಒಂಜಿ ಗುಡ್ಡೆ ಆಂಡ್ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ರಾಜೆ ಕಶ್ಯಪ (CE 477–495) ತನ್ನ ಪೊಸ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಕಲ್ಲ್ ದ ಮಿತ್ತ್ ತನ್ನ ಅರಮನೆನ್ ಕಟ್ಟಾದ್ ಅಯಿತ ಬದಿಲೆನ್ ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣದ ಫ್ರೆಸ್ಕೊಲೆಡ್ ಅಲಂಕರಿಸಯೆರ್. ಈ ಕಲ್ಲ್ ದ ಅರ್ಧ ಭಾಗೊಡು ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಡ್ ಆರ್ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಸಿಂಹದ ರೂಪೊಡು ಒಂಜಿ ದ್ವಾರೊನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ರಚನೆಡ್ದ್ ಈ ಜಾಗೆದ ಪುದರ್ ಬತ್ತ್ ಂಡ್; ಸಿಂಹಗಿರಿ, ಸಿಂಹ ರಾಕ್.
ರಾಜಧಾನಿ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ರಾಜಮನೆತನೊನು ಅರಸು ಮರಣೊ ಆಯಿಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಬುಡುದು ಪೋಯೆರ್. ೧೪ನೆ ಶತಮಾನೊಗು ಮುಟ್ಟ ಉಂದು ಬೌದ್ಧ ಮಠೊ ಆದ್ ಬಳಕೆ ಆವೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಸಿಗಿರಿಯಾ ಇನಿ ಯುನೆಸ್ಕೋ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣ ಆತ್ಂಡ್. ಉಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ನಗರ ಯೋಜನೆದ ಎಡ್ಡೆ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಆಯಿನ ಉದಾರ್ಮೆಲೆಡ್ ಒಂಜಿ.
## ಚರಿತ್ರೆ
ಸಿಗಿರಿಯಾದ ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲೊಡ್ದಿಂಚಿ ಜನಕುಲು ನೆಲೆಯಾದಿತ್ತೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ಸಾಧ್ಯತೆ ಉಂಡು. ಕ್ರಿಸ್ತಪೂರ್ವ ೩ನೆ ಶತಮಾನೊಡ್ದ್ ಬೌದ್ಧ ಸನ್ಯಾಸಿಲು ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ತಪಸ್ವಿಲು ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಉಪ್ಪುನ ಅನೇಕ ಕಲ್ಲ್ ದ ಆಶ್ರಯೊಲೆನ್ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಗುಹೆಲೆನ್ ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್ ಪನ್ಪಿನೆಕ್ ಸ್ಪಷ್ಟ ಸಾಕ್ಷಿ ಉಂಡು. ಸಿಗಿರಿಯಾಡ್ ನರಮಾನಿಲೆನ ವಾಸದ ಸುರುತ ಸಾಕ್ಷಿ ಪಂಡ ಸಿಗಿರಿಯಾ ಕಲ್ಲ್ ದ ಪೂರ್ವೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಅಲಿಗಲಾ ಕಲ್ಲ್ ದ ಆಶ್ರಯ, ಉಂದು ಮೆಸೊಲಿಥಿಕ್ ಕಾಲೊಡು ಸುಮಾರ್ 3000 ಕ್ರಿ.ಪೂ.ಡ್ ಈ ಪ್ರದೇಶೊನು ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ತೆರ್ ಪನ್ಪಿನೆನ್ ಸೂಚಿಸವುಂಡು. ಸಿಗಿರಿಯಾ ಕಲ್ಲ್ ನ್ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಪ್ಪುನ ಕಲ್ಲ್ ದ ಗುಡ್ಡೆಲೆನ ಪಶ್ಚಿಮ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಉತ್ತರ ಇಳಿಜಾರುಲೆಡ್ ಕ್ರಿ.ಪೂ ೩ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಬೌದ್ಧ ಮಠದ ವಸಾಹತುಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಕಾಲೊಡು ಕೆಲವು ಕಲ್ಲ್ ದ ಆಶ್ರಯ ಅತ್ತಂಡ ಗುಹೆಲೆನ್ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಆಶ್ರಯೊಲೆನ್ ಮಲ್ಲ ಕಲ್ಲುಲೆನ ಕೆಳ್ಗ್ ಮಲ್ತೆರ್, ಗುಹೆತ ಬಾಯಿಲೆನ ಸುತ್ತ ಕೆತ್ತೆದ ಡ್ರಿಪ್ ಲೆಡ್ಜ್ ಲೆನ್ ದೀದ್. ಮಸ್ತ್ ಆಶ್ರಯೊಲೆಡ್ ಡ್ರಿಪ್ ಲೆಡ್ಜ್ ಲೆನ ಬರಿಟ್ ಕಲ್ಲ್ ದ ಶಾಸನೊಲು ಕೆತ್ತೆದ್ ಉಂಡು, ಬೌದ್ಧ ಸನ್ಯಾಸಿ ಕ್ರಮೊಗು ಆಶ್ರಯೊಲೆನ್ ನಿವಾಸೊಲೆನ ರೂಪೊಡು ದಾನ ಮಲ್ಪುನವು ದಾಖಲಾತ್ಂಡ್. ಕ್ರಿಸ್ತಪೂರ್ವ ೩ನೆ ಶತಮಾನೊಡ್ದ್ ಕ್ರಿಸ್ತಪೂರ್ವ ೧ನೆ ಶತಮಾನೊದ ನಡುಟು ಉಂದು ಮಲ್ಪುನವು.
## ಸಿಗರಿಯ ಕೋಟೆ ರಚನೆ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಉಳಯಿ ದಾದ ಉಂಡು

ಎಚ್.ಸಿ.ಪಿ. ಸಿಗಿರಿಯ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯಾಪಕವಾದ್ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಲ್ತಿನ ಸುರುತ ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞೆ ಬೆಲ್. ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸರ್ಕಾರ ಸುರು ಮಲ್ತಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ತ್ರಿಕೋನ ಯೋಜನೆ, 1982ಡ್ ಸಿಗಿರಿಯಾದ ಮಿತ್ತ್ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಾಯಿನವು. ಈ ಯೋಜನೆದ ಅಡಿಟ್ ಸುರುತ ಸರ್ತಿ ಇಡೀ ನಗರೊದ ಮಿತ್ತ್ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಬೇಲೆ ಸುರು ಆಂಡ್. ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರೊದ ಸುತ್ತ ಕಾರ್ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಪಂಜೊಲೆನ ಮಿತ್ತ್ ಒಂಜಿ ಶಿಲ್ಪಕಲೆತ ಸಿಂಹದ ತಲೆ ಇತ್ತ್ಂಡ್, ಆಂಡ ಆ ತಲೆ ವರ್ಷೊಲೆ ದುಂಬು ಕುಸಿತ್ಂಡ್.
ಸಿಗಿರಿಯಾ 5ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ರಾಜೆ ಕಾಶ್ಯಪ ಕಟ್ಟ್ ನ ಒಂಜಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಕೋಟೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು. ಸಿಗಿರಿಯಾ ಜಾಗೆಡ್ ಕಲ್ಲ್ ದ ಸಮತಟ್ಟಾದ ಮಿತ್ತ್ ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಮಿತ್ತ್ ದ ಅರಮನೆದ ಅವಶೇಷೊಲು ಉಂಡು, ಒಂಜಿ ಮಧ್ಯಮ ಮಟ್ಟದ ಟೆರೇಸ್ ಉಂದೆಟ್ ಲಯನ್ ಗೇಟ್ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಅಯಿತ ಫ್ರೆಸ್ಕೊಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಕನ್ನಡಿ ಗೋಡೆ ಉಂಡು, ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಅರಮನೆಲು ಕಲ್ಲ್ ದ ಕೆಳಗ್ ಇಪ್ಪುನ ಇಳಿಜಾರುಲೆಗ್ ಸೇರ್ದುಂಡು. ಅರಮನೆದ ಕಂದಕೊಲು, ಗೋಡೆಲು ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ತೋಟೊಲು ಕಲ್ಲ್ ದ ಬುಡೊಡ್ದ್ ಕೆಲವು ನೂದು ಮೀಟರ್ ಮುಟ್ಟ ವಿಸ್ತಾರವಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಆ ಜಾಗೆ ಒಂಜಿ ಅರಮನೆ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಒಂಜಿ ಕೋಟೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಕಲ್ಲ್ ದ ಮಿತ್ತ್ ದ ಮಿತ್ತ್ ದ ಅರಮನೆಡ್ ಕಲ್ಲ್ ಡ್ ಕಡ್ತ್ ದ್ ದೀತಿನ ಸಿಸ್ಟರ್ನ್ ಲು ಉಂಡು.ಯೋಜನೆ ಸಮ್ಮಿತಿ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಅಸಮ್ಮಿತಿದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರಾದ್ ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ನೈಸರ್ಗಿಕ ರೂಪೊಲೆನ್ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾದ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರಾವುಂಡು. ಕಲ್ಲ್ ದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗೊಡು ರಾಜಮನೆತನೊಗು ಒಂಜಿ ಉದ್ಯಾನವನ ಉಂಡು, ಉಂದು ಒಂಜಿ ಸಮ್ಮಿತಿ ಯೋಜನೆಡ್ ದೀದ್ ಉಂಡು; ಉದ್ಯಾನವನೊಡು ನೀರ್ ನ್ ದೀಪುನ ರಚನೆಲು ಉಂಡು, ಉಂದೆಟ್ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಮೇಲ್ಮೈ/ಉಪಮೇಲ್ಮೈ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಲು ಉಂಡು, ಅವುಲು ಕೆಲವು ಇನಿಕ್ಲಾ ಕೆಲಸ ಮಲ್ತೊಂದುಂಡು. ದಕ್ಷಿಣೊಡು ಒಂಜಿ ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಜಲಾಶಯ ಉಂಡು; ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಒಣ ವಲಯದ ದುಂಬುದ ರಾಜಧಾನಿಡ್ದ್ ಉಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾದ್ ಬಳಕೆ ಆತ್ಂಡ್. ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರೊಲೆಡ್ ಐನ್ ಗೇಟ್ ಲೆನ್ ದೀಯೆರ್. ಮಸ್ತ್ ವಿಸ್ತಾರವಾದ್ ಮಲ್ತಿನ ಪಶ್ಚಿಮ ದ್ವಾರೊನು ರಾಜಮನೆತನೊಗು ಮೀಸಲಾತಿನವು ಪಂದ್ ನಂಬುನವು.
## ವಿಷೇಶವಾಯಿನ ಕನ್ನಡಿದ ಗೋಡೆ

ಮೂಲತಃ ಈ ಗೋಡೆ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸವುನಂಚಿನವು ಆಯಿನೆಡ್ದಾವರ ರಾಜೆ ಅಯಿತ ಬರಿಟ್ ನಡತೊಂದು ಪೋನಗ ತನ್ನನ್ ತಾನ್ ತೂವೊಲಿ. ಇಟ್ಟಿಗೆದ ಕಲ್ಲುಡ್ದ್ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಮಸ್ತ್ ಪಾಲಿಶ್ ಮಲ್ತಿನ ಬಿಳುಪುದ ಪ್ಲಾಸ್ಟರ್ ಡ್ ಮುಚ್ಚಿದ್, ಗೋಡೆನ್ ಇತ್ತೆ ಭಾಗಶಃ ಸೈತಿನಕುಲು ಬರೆತಿನ ಪದ್ಯೊಲೆಡ್ ಮುಚ್ಚಿದ್ ಉಂಡು, ಅವುಲು ಕೆಲವು 8ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಪಿರಾಕ್ ದವು. ಆಂಡಲಾ, ಹೆಚ್ಚಿನವು 9ನೆ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ 10ನೆ ಶತಮಾನೊದವು. ಕವಿಲೆಡ್ದ್ ಪ್ರಾಂತೀಯ ರಾಜ್ಯಪಾಲೆರ್ ಮುಟ್ಟ ಗೃಹಿಣಿಲು ಮುಟ್ಟ ಮಾತಾ ವರ್ಗದ ಜನಕುಲು ಗೋಡೆಡ್ ಬರೆಯೆರ್. ಅನುರಾಧಾಪುರ ಕಾಲೊಡು ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತಿನ ಕಾವ್ಯೊದ ಒಂಜೇ ಸಾಕ್ಷಿ ಉಂದು.
## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏಷ್ಯನ್ ತಿಂಗೊಲು 2025