ಸಾಮಿ ಜನಕುಲು

**ಸಾಮಿ **ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ್ ಸಾಮಿ ಬಾಸೆನ್ ಪಾತೆರುನ ಮೂಲ ನಿವಾಸಿಲು, ಸಾಮಿ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಜೀವನ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಉಂದೆಟ್ ಇನಿ ನಾರ್ವೆ, ಸ್ವೀಡನ್, ಫಿನ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಬುಕ್ಕೊ ರಷ್ಯಾದ ಕೋಲಾ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪೊದ ಮಲ್ಲ ಉತ್ತರ ಭಾಗೊಲು ಸೇರ್ದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಸಾಮಿ ಪ್ರದೇಶೊನು ದುಂಬು ಲಾಪ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್, ಬುಕ್ಕೊ ಸಾಮಿಲೆನ್ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾದ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಡ್ **ಲ್ಯಾಪ್ಸ್** ಅಥವಾ **ಲ್ಯಾಪ್‌ಲ್ಯಾಂಡರ್ಸ್' ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಉತ್ತರ ಸಾಮಿ ಸಾಮಿಲೆನಂಚಿನ ಅಕ್ಲೆನ ಸ್ವಂತ ನಾಮಕರಣೊನು ಆದ್ಯತೆ ಕೊರ್ಪಿನ ಸಾಮಿಲು ಈ ಪದೊಕುಲೆನ್ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಪಂಡ್ದ್ ಪರಿಗಣಿಸವೆರ್. ಸಾಮಿ ಜನಕುಲು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ್ ಸಾಮಿ ಬಾಸೆನ್ ಪಾತೆರುವೆರ್, ಉಂದು ಯುರಲಿಕ್ ಬಾಸೆದ ಒಂಜಿ ಶಾಖೆ ಪಂಡ್ದ್ ವರ್ಗೀಕರಣ ಆತ್ಂಡ್.
ಸಾಮಿ ಜನಕುಲು ಕರಾವಳಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ, ತುಪ್ಪಳ ಬಲೆ, ಬುಕ್ಕೊ ಕುರಿ ಕಟ್ಟುನಂಚಿನ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಜೀವನೋಪಾಯೊಲೆನ್ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಸಾಮಿ ಜನಕುಲೆನ ಜೀವನೋಪಾಯ ಪಂಡ ಅಲೆಮಾರಿ ಹಿಮಸಾರಂಗೊಲೆನ್ ಕಟ್ಟುನವು. ೨೦೦೭ಡ್, ಸುಮಾರ್ ೧೦% ಸಾಮಿ ಜನಕುಲು ಹಿಮಸಾರಂಗೊಲೆನ್ ಕಟ್ಟುನ ಕೆಲಸೊಡು ತೊಡಗಿನಕುಲು, ಉಂದು ಅಕ್ಲೆಗ್ ಮಾಸ, ತುಪ್ಪಳ ಬುಕ್ಕೊ ಸಾರಿಗೆನ್ ಒದಗಾವುಂಡು; ನಾರ್ವೆಡ್, ಸುಮಾರ್ 2,800 ಸಾಮಿ ಜನಕುಲು ಪೂರ್ಣ ಸಮಯೊದ ಆಧಾರೊಡು ಹಿಮಸಾರಂಗೊಲೆನ್ ಕಟ್ಟುನ ಕೆಲಸೊಡು ಸಕ್ರಿಯವಾದ್ ತೊಡಗಿನಕುಲು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ, ಪರಿಸರ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬುಕ್ಕೊ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರಣೊಲೆಗಾತ್ರ, ನಾರ್ಡಿಕ್ ದೇಶೊಲೆನ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಹಿಮಸಾರಂಗದ ಕರುವು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾದ್ ಸಾಮಿ ಜನಕುಲೆಗ್ ಮಾತ್ರ ಮೀಸಲಾತಿನವು.

=== ಸಾಮಿ ===
ಉತ್ತರ ಸಾಮಿ ಪಾತೆರುನಕುಲು ತನ್ಕುಲೆನ್  (ಸಾಮಿ ಜನಕುಲು) ಅತ್ತ್ಂಡ  (ಸಾಮಿ ಕಿನ್) ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್,  ಪನ್ಪಿನ ಶಬ್ದೊನು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ವ್ಯಾಕರಣ ರೂಪೊಡು  ಪನ್ಪೆರ್. ಬೇತೆ ಸಾಮಿ ಬಾಸೆಲು [[cognate]] ಪದೊಕುಲೆನ್ ಬಳಸುವೆರ್. ೨೦೧೪ಡ್, ತಜ್ಞೆರೆನ ನಡುಟು ಇತ್ತೆದ ಒಮ್ಮತ ಪಂಡ "ಸಾಮಿ" ಪನ್ಪಿನ ಶಬ್ದ ಬಾಲ್ಟಿಕ್ ಬಾಸೆಲು/ಪ್ರೊಟೊ-ಬಾಲ್ಟಿಕ್ ಶಬ್ದೊಡ್ದ್ ಎರವಲು ಪಡೆಯಿನವು, ಅರ್ಥ 'ಭೂಮಿ' (ಕೋಗ್ನೇಟ್ /ಸ್ಲಾವಿಕ್ ಬಾಸೆಲು/ಸ್ಲ್ಯಾಮ್ /ಜೆಮ್ಯಾ, ಅವ್ವೇ ಅರ್ಥೊಡು).
''ಸಾಮಿ'' ಪನ್ಪಿನ ಶಬ್ದೊಗು ಫಿನ್ನಿಷ್ ಬಾಸೆ ಡ್ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂಜಿ ಸಮ್ಮಂದಪಟ್ಟಿನ ಶಬ್ದ ಉಂಡು: ಪ್ರೊಟೊ-ಬಾಲ್ಟಿಕ್  ನ್ ಫಿನ್ನಿಕ್ ಬಾಸೆಲು,  ಗ್ ಲಾ ಎರವಲು ದೆತೊನುವೆರ್. ಈ ಪದ ಆಧುನಿಕ ಫಿನ್ನಿಷ್  ಆಂಡ್ ಫಿನ್ನಿಶ್ ಬಾಸೆಡ್ Tavastia (ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಾಂತ್ಯ)]];  ದ ರಡ್ಡನೆ ''ä'' ಇತ್ತೆಲಾ  ಗುಣವಾಚಕೊಡು ಉಂಡು). ಫಿನ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಗ್ ಫಿನ್ನಿಷ್ ಪದ, , ಪ್ರೊಟೊ-ಬಾಲ್ಟಿಕ್  ಡ್ದ್ ಬತ್ತ್ ಂಡ್ ಪಂದ್ ನಂಬುನವು, ಆಂಡಲಾ ನಿಖರವಾದ್ ಮಾರ್ಗದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ಆಪುಂಡು ಬುಕ್ಕೊ ಪ್ರಸ್ತಾವೊಲು ಮಸ್ತ್ ಸರ್ತಿ ಸಾಲ ದೆತೊನುನ ಬುಕ್ಕೊ ಪುನರ್ ಸಾಲ ದೆತೊನುನ ಸಂಕೀರ್ಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿಪ್ಪುಂಡು. **ಸುಒಮಿ** ಬುಕ್ಕೊ ಅಯಿತ ಗುಣವಾಚಕ ರೂಪ ಸುಒಮ್ ಲೈನೆನ್}} ''ಸೋಮೆ''/''ಸೋಮಾ'' ಡ್ದ್ ಬರೊಡು. ಒಂಜಿ ಪ್ರಸ್ತಾವೊಡು, ಈ ಫಿನ್ನಿಷ್ ಪದ ಪ್ರೊಟೊ-ಜರ್ಮನಿಕ್ ಪದ*sōma ಡ್ದ್ ಬತ್ತ್ ಂಡ್, ಸ್ವತಃ ಬಾಲ್ಟಿಕ್ ಬಾಸೆಲು/ ಪ್ರೊಟೊ-ಬಾಲ್ಟಿಕ್ *sāma, ಬದಲಾದ್ ಪ್ರೊಟೊ-ಫಿನ್ನಿಕ್ ಬಾಸೆಡ್ದ್ ಎರವಲು ಪಡೆಯಿನವು.*šämä}}, ಉಂದು *žēmē ಡ್ದ್ ಎರವಲು ಪಡೆಯಿನವು.
ಸಾಮಿ ಸಂಸ್ಥೆಲು-ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಸಂಸತ್ತುಲು, ರೇಡಿಯೋ ಬುಕ್ಕೊ ಟಿವಿ ಕೇಂದ್ರೊಲು, ರಂಗಮಂದಿರೊಲು, ಇತ್ಯಾದಿ-ಎಲ್ಲಾ "ಸಾಮಿ" ಪನ್ಪಿನ ಪದನ್ ಬಳಸುವೆರ್, ನಾರ್ವೆಜಿಯನ್, ಸ್ವೀಡಿಷ್, ಫಿನ್ನಿಷ್ ಅತ್ತಂದೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಡ್ ಪಿದಯಿದಕ್ಲೆನ್ ಉದ್ದೇಶಿಸವುನಗಲಾ. ನಾರ್ವೆಜಿಯನ್ ಬುಕ್ಕೊ ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಬಾಸೆಡ್, ಸಾಮಿ ಬಾಸೆನ್ ಇನಿ ಸ್ಥಳೀಯ ರೂಪೊಡು  ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.

===''ಫಿನ್''===
ಫೆನ್ನಿ ಪನ್ಪಿನ ಸಾಮಿಲೆನ ಬಗ್ಗೆ ಸುರುತ ಸಂಭಾವ್ಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉಲ್ಲೇಖೊನು ಟ್ಯಾಸಿಟಸ್ ಮಲ್ತೆರ್, ಸುಮಾರ್ ಕ್ರಿ.ಶ. ೯೮ಟ್  ನಮೂದಿಸಾಯಿನಂಚಿನ ಸಾಮಿ ಜನಕುಲೆನ ಸುರುತ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉಲ್ಲೇಖ ಟ್ಯಾಸಿಟಸ್ ಸುಮಾರ್ ಕ್ರಿ.ಶ. ೯೮ಡ್ ಬತ್ತ್ ದ್ ಉಪ್ಪೊಲಿ. ''ಫಿನ್'' ಅತ್ತ್ಂಡ ಫೆನ್ನಿ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ದ ರೂಪಾಂತರೊಲು ಪ್ರಾಚೀನ ಮೂಲೊಲೆಡ್ ಉಂಡು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ  (), ರೋಮನ್ ಬುಕ್ಕೊ ಗ್ರೀಕ್ ಬರವುಲೆಡ್ ಉಂಡು.

೧೧ನೆ ಶತಮಾನೊಡ್ದ್ ೧೪ನೆ ಶತಮಾನೊಗು ಐಸ್ಲ್ಯಾಂಡಿಕ್ ಎಡ್ಡಾಸ್ ಬುಕ್ಕೊ ನಾರ್ಸ್ ಸಾಗಸ್ ಡ್ ತೋಜಿದ್ ಬೈದಿನಂಚ, ಪಿರಾಕ್ದ ನಾರ್ಸ್ ಪಾತೆರುನಕುಲು ಸಾಮಿಲೆನ್ ಸೂಚಿಸರೆ ''ಫಿನ್'' ಅತ್ತ್ಂಡ ಸ್ಕ್ರಿಡ್ಫಿನ್ ("ಸ್ಕೀಯಿಂಗ್ ಫಿನ್") ಇಂಚಿನ ಪದೊಕುಲೆನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೆರ್.

ಈ ಪದದೊ ಮೂಲ ಅನಿಶ್ಚಿತವಾದುಂಡು, ಆಂಡ ಉಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಓಲ್ಡ್ ನಾರ್ಸ್ ಪದ ಫಿನ್ನಾ ಗ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿನವು, ಉಂದು ಪ್ರೊಟೊ-ಜರ್ಮನಿಕ್ *finþnan ಡ್ದ್ ಬತ್ತ್ ಂಡ್, ಅರ್ಥ "ಕೋರೊಡು", ಉಂದು ಬೇಟೆಗಾರೆರ್-ಸಂಗ್ರಹಕಾರೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ಸಾಮಿಲೆನ ಜೀವನಶೈಲಿನ್ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸವುಂಡು. ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತೊ ಈ ಪದೊನು "ಫೆನ್" (ಜಲಭೂಮಿ) ಗ್ ಲಿಂಕ್ ಮಲ್ಪುನ ಪಿರಾಕ್ದ ವಿಚಾರೊಲೆನ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್..

ಓಲ್ಡ್ ನಾರ್ಸ್ ಆಧುನಿಕ ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯನ್ ಬಾಸೆಲೆಗ್ ವಿಕಸನ ಆನಗ, ಸ್ವೀಡನ್ ದೇಶೊಲು ಇತ್ತೆದ ಫಿನ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಡ್ ಜೀವನ ಮಲ್ಪುನ ಜನೊಕುಲೆನ್ "ಫಿನ್ಸ್" ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್, ಆಂಡ ಸಾಮಿ ಬಾಸೆನ್ "ಲ್ಯಾಪ್ಸ್" ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡಲಾ, ನಾರ್ವೆಡ್, ಆಧುನಿಕ ಕಾಲೊಗು ಮುಟ್ಟ ಸಾಮಿಲೆನ್ "ಫಿನ್ಸ್" ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಉಂದು ಫಿನ್ಮಾರ್ಕ್, ಫಿನ್ಸ್ನೆಸ್, ಫಿನ್ಫ್ಜೋರ್ಡ್, ಬುಕ್ಕೊ ಫಿನ್ನೋಯ್ ಇಂಚಿನ ಜಾಗೆದ ಪುದರ್ ಲೆಡ್ ತೋಜುಂಡು. ಕೆಲವು ನಾರ್ವೆಜಿಯನ್ ಲು ಇತ್ತೆಲಾ ಕೆಲವೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಸಾಮಿಲೆಗ್ "ಫಿನ್" ನ್ ಬಳಸುವೆರ್, ಆಂಡಲಾ ಸಾಮಿಲು ಇತ್ತೆ ಅಯಿನ್ ಅಸಮರ್ಪಕವಾದ್ ತೂಪೆರ್.

೧೮ನೆ ಬುಕ್ಕೊ ೧೯ನೆ ಶತಮಾನೊಡ್ ಉತ್ತರ ನಾರ್ವೆಗ್ ಬತ್ತಿನ ಫಿನ್ನಿಶ್ ಜನೊಕುಲೆನ್ ಸಾಮಿ ಜನಾಂಗದಕ್ಲೆಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪರೆ ಕ್ವೆನ್ ಜನಕುಲು ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಜನಾಂಗೀಯ ಫಿನ್ಸ್ ಸುಒಮಲೈಸೆಟ್ ಸಾಮಿಲೆಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ಸಂಬಂಧಿತ ಆಂಡ ಬೇತೆ ಗುಂಪು.

=== ''ಲ್ಯಾಪ್'' ===
"ಲ್ಯಾಪ್" ಪನ್ಪಿನ ಶಬ್ದ ಬಹುಶಃ ಪಿರಾಕ್ ದ ಸ್ವೀಡಿಷ್  ಬುಕ್ಕೊ ಐಸ್ಲ್ಯಾಂಡಿಕ್  (ಬಹುಸಂಖ್ಯಾ) ಡ್ದ್ ಬತ್ತ್ ಂಡ್, ಉಂದೆಕ್ ಫಿನ್ನಿಷ್ ಮೂಲೊಲು ಉಪ್ಪೊಲಿ; ಫಿನ್ನಿಷ್ ಶಬ್ದೊಲೆನ್ ಹೋಲಿಕೆ ಮಲ್ಪುಲೆ {{lang|fi|lainen} {| "ಲ್ಯಾಪ್ಲ್ಯಾಂಡ್" (ಬಹುಶಃ ಅರ್ಥ "ಉತ್ತರ ಕಾಡು"), ಉಂದೆತ ಮೂಲ ಅರ್ಥ ಗೊತ್ತಿಜ್ಜಿ. 12ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಇತಿಹಾಸಕಾರೆ ಸ್ಯಾಕ್ಸೊ ಗ್ರಾಮಾಟಿಕಸ್ ನ ಗೆಸ್ಟಾ ಡಾನೋರಮ್ ಡ್ ಈ ಪದೊತ ಸುರುತ ಬರವುದ ಉಲ್ಲೇಖ ಉಂಡು, ಆರ್ 'ರಡ್ಡ್ ಲ್ಯಾಪ್ಸ್' ನ್ ಸೂಚಿಸವೆರ್, ಆಂಡಲಾ ಆರ್ ಇತ್ತೆಲಾ ಸಾಮಿ ಜನೊಕುಲೆನ್ ಫಿನ್ನಿಷ್ ಅತ್ತ್ ನಕುಲು ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.  "ಲ್ಯಾಪ್" ಪನ್ಪಿನ ಶಬ್ದ ಲ್ಯಾಪ್ಲ್ಯಾಂಡ್ (೧೬೭೩) ಪನ್ಪಿನ ಅರೆನ ಕೃತಿಡ್ ಜನಪ್ರಿಯ ಆಂಡ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಆಂಡ್.

ಸಾಮಿ ಜನೊಕುಲೆನ್ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆಡ್ ''ಲ್ಯಾಪ್'', ''ಲ್ಯಾಪ್'', ಅತ್ತ್ಂಡ ''ಲ್ಯಾಪ್ಲಾಂಡರ್ಸ್'' ಪನ್ಪಿನ ವಿದೇಶಿ ಪುದರ್ಡ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್, ಆಂಡಲಾ ಕೆಲವೆರ್ ಅವೆನ್ ಅವಮಾನಕಾರಿ ಪದೊಕುಲು ಪಂಡ್ದ್ ಪರಿಗಣಿಸವೆರ್., ಆಂಡ ಬೇತೆ ಕೆಲವೆರ್ ಕನಿಷ್ಠ ''ಲ್ಯಾಪ್ಲ್ಯಾಂಡ್'' ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ನ್ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ''ಲ್ಯಾಪ್'' ಪುದರ್ ದ ರೂಪಾಂತರೊಲು ಮೂಲತಃ ಸ್ವೀಡನ್ ಬುಕ್ಕೊ ಫಿನ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಡ್ ಬಳಕೆ ಆಯಿನವು ಬುಕ್ಕೊ ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಮೂಲಕ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರಮುಖ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಬಾಸೆಲು ಅಳವಡಿಸೊಂದಿತ್ತೆ:   ರಷ್ಯನ್‌ಡ್ ಉಂದೆಕ್  ಸಮಾನವಾಯಿನ ಪದ.
ಫಿನ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಬುಕ್ಕೊ ಸ್ವೀಡನ್ ಡ್, ''ಲ್ಯಾಪ್'' ಪನ್ಪಿನವು ಜಾಗೆದ ಪುದರ್ ಲೆಡ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದುಂಡು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಫಿನ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಡ್  (),  (ದಕ್ಷಿಣ ಕರೇಲಿಯಾ) ಮತ್ತು  (ಉತ್ತರ ಸಾವೊ) ; ಬುಕ್ಕೊ ಸ್ವೀಡನ್‌ಡ್  (ಸ್ಟಾಕ್‌ಹೋಮ್ ಕೌಂಟಿ),  () ಮತ್ತು  (). ದುಂಬೇ ಪನ್ಪಿಲೆಕ, ''ಫಿನ್'' ಪನ್ಪಿನವು ನಾರ್ವೆಜಿಯನ್ (ವಿಶೇಷವಾದ್ ಉತ್ತರ ನಾರ್ವೆಜಿಯನ್) ಜಾಗೆದ ಪುದರ್ ಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಂಶ, ಆಂಡ ''ಲ್ಯಾಪ್'' ಪನ್ಪಿನವು ಅತ್ಯಂತ ಅಪರೂಪ.

ಫಿನ್ನಿಷ್ ಬಾಸೆಡ್ ಗೌರವದ ವಿಷಯೊಲು ಒಂತೆ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಫಿನ್ನಿಷ್ ಲ್ಯಾಪ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಡ್ ಜೀವನ ಮಲ್ಪುನ ಫಿನ್ನಿಷ್ ಜನಕುಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ತನ್ಕುಲೆನ್ ತಾನ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್  ಆಂಡ ಸಾಮಿ ಜನೊಕುಲೆಗ್ ಒಂಜೇ ರೀತಿದ ಶಬ್ದ ಉಂಡು .ಫಿನ್ನಿಷ್ ಬುಕ್ಕೊ ಸಾಮಿ ಜನಕುಲು ಇನಿ ಲ್ಯಾಪ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಡ್ ಜೀವನ ಮಲ್ಪುನ ಜೀವನ ಶೈಲಿಡ್ದ್ ವಿದೇಶಿ ಪ್ರವಾಸಿಲೆಗ್ ಉಂದು ಗೊಂದಲ ಆಪುಂಡು.  ಫಿನ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಡ್ ಉಂದು ಒಂಜಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕುಟುಂಬದ ಪುದರ್ ಲಾ ಅಂದ್. ಫಿನ್ನಿಷ್ ಬಾಸೆಡ್,  ಇತ್ತೆದ ಕಾಲೊಡು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಬಳಕೆ ಆಪಿನ ಒಂಜಿ ಪದ, ವಿಶೇಷವಾದ್ ಅಧಿಕೃತ ಸಂದರ್ಭೊಲೆಡ್.

== ಇತಿಹಾಸೊ ==
  


ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಉರಲಿಕ್ ಬಾಸೆಲು ಒಂಜಿ ಪ್ರೊಟೊ-ಯುರಲಿಕ್ ನೆಲೆ ಡ್ದ್ ವೊಲ್ಗಾ ಸುದೆತ ಉಲಾಯಿ ಪಸರಿದ್ ಬತ್ತ್ ಂಡ್ ಪನ್ಪಿನ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು. ಫಿನ್ನಿಕ್ ಬುಕ್ಕೊ ಸಾಮಿ ಬಾಸೆ ಪಾತೆರುನಕ್ಲೆನ ಮೂಲೊಲು ಕಾರ್ಡೆಡ್ ವೇರ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಡ್ ಉಂಡು. ಈ ಗುಂಪುಲು ಕ್ರಿ.ಪೂ 2ನೇ ಸಹಸ್ರಮಾನೊಡು ವಾಯುವ್ಯೊಗು ಪೋಯೆರ್. ಸಾಮಿ ಜನಕುಲು ಕಂಚಿದ ಯುಗೊ ಅತ್ತ್ಂಡ ಕರ್ಬೊದ ಯುಗಡ್ ಅಕ್ಲೆನ ಇತ್ತೆದ ವಸಾಹತುಗು ಬತ್ತೆರ್.

ಸಾಮಿ ಬಾಸೆ ಸುರುಕು ಒನೆಗಾ ಕೆರೆ ಬುಕ್ಕೊ ಲಾಡೋಗಾ ಕೆರೆದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಡು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಂಡ್. ಬಾಸೆ ವಿಸ್ತಾರ ಆನಗ ಅವು ಉಪಬಾಸೆಲೆಗ್ ಪುಡಪುಂಡು.

ಪೆಟ್ರೋಗ್ಲಿಫ್ಸ್ ಬುಕ್ಕೊ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಕಂಡುಬತ್ತಿನವುಲು ಸಾಮಿ ಜನಕುಲೆಗ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿನವು ಪಂಡ್ದ್ ತೋಜಾದ್ ಇಜ್ಜಿ.

=== ಸಾಮಿ ಬುಕ್ಕೊ ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯನ್ ನಡುಟು ಉಪ್ಪುನ ಸಂಬಂಧ ===
ಸಾಮಿ ಬುಕ್ಕೊ ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯನ್ ಲು (ನಾರ್ಸ್ ಜನಕುಲು) ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನೊಲೆನ್ ಪಡೆಯೊಂದಿತ್ತೆರ್. ೧೯ನೆ ಶತಮಾನೊಡು, ಕಲ್ಮಾರ್ ಯೂನಿಯನ್  ನಾರ್ವೆ ಬುಕ್ಕೊ ಆರಂಭಿಕ ವಾಸಾ ಯುಗ /ಸ್ವೀಡನ್ ಸಾಮಿ ಜನೊಕುಲೆನ್ ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯನ್ ಬಾಸೆಲು ಬುಕ್ಕೊ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗ್ ಬಲವಂತೊಡು ಸೇರಾವರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ತೆರ್.

=== ಸಾಮಿ ವಸಾಹತುಲೆನ ದಕ್ಷಿಣ ಮಿತಿ ===  
[[ನಾರ್ವೆ]]ದ ಫಿನ್ಮಾರ್ಕ್ ಡ್ ಒರಿ ಸಾಮಿ ಪುರುಷೆ ಬುಕ್ಕೊ ಬಾಲೆ, ಸುಮಾರ್ ೧೯೦೦ಡ್.  
ಸಾಮಿ ಜನಕುಲು ಎಂಚ ದಕ್ಷಿಣೊಗು ಜೀವನ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್ ಪನ್ಪಿನವು ಒಂಜಿ ಚರ್ಚೆದ ವಿಷಯ. ೨೦೨೨ಡ್ ನಡತಿನ ಒಂಜಿ ಅಧ್ಯಯನೊದ ಪ್ರಕಾರ, ೧೪ನೆ ಶತಮಾನೊಗು ಮುಟ್ಟ ಸಾಮಿ ಜನಕುಲು ಫಿನ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಡ್ ಜೀವನ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್.

=== ನಾರ್ವೆ ಸಮುದ್ರದ ಸಾಮಿಲೆನ ಮೂಲ === 


==== ಬುಬೊನಿಕ್ ಪ್ಲೇಗ್ ====
೧೩೪೯ಡ್ ಬುಬೊನಿಕ್ ಪ್ಲೇಗ್ ಮುಟ್ಟ, ಸಾಮಿ ಬುಕ್ಕೊ ನಾರ್ವೆದಕುಲು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಾನೊಡು ಇತ್ತೆರ್. ಪ್ಲೇಗ್ ನಾರ್ವೆಜಿಯನ್ ಲೆನ್ ಮಸ್ತ್ ಬಾಧೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.

==== ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಉದ್ಯಮ ====  
೧೮೮೪ಡ್, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಸಾಮಿ ಜನೊಕುಲೆನ ಜೀವನೊದ ಮುಖ್ಯ ಮೂಲ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್..

==== ಪರ್ವತ ಸಾಮಿ ====
ಸಾಮಿ ಜನಕುಲು ಕಲ್ಮಾರ್ ಒಕ್ಕೂಟ/ನಾರ್ವೆ, ಸುರುತ ವಾಸಾ ಕಾಲ/ಸ್ವೀಡನ್, ಬುಕ್ಕೊ ಮಾಸ್ಕೋ ಮೆಟ್ರೊಪೊಲಿಸ್/ರಷ್ಯಾಗ್ ತೆರಿಗೆ ಕೊರೊಡಾಪುಂಡು.

=== 1800 ಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ===
೧೯ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಸಾಮಿ ಬಾಸೆ ಬುಕ್ಕೊ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಮಿತ್ತ್ ಒತ್ತಡ ಜಾಸ್ತಿ ಆಂಡ್. ೧೯೮೬ಡ್, ಸಾಮಿ ಸೋಗ ಲಾವಲ್ಲಾ (ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆ) ಬುಕ್ಕೊ ಸಾಮಿ ಧ್ವಜ ನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್.

=== ಸಮಕಾಲೀನ ಸಮಸ್ಯೆಲು ===
ಸಾಮಿ ಜನಕುಲು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬುಕ್ಕೊ ಪರಿಸರ ಸಮಸ್ಯೆಲೆನ್ ಎದುರಿಸೊಂದುಲ್ಲೆರ್.

==== ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲೊಲೆನ್ ದೆಪ್ಪುನವು ====
ಸಪ್ಮಿ ಪುರಾತನ ಲೋಹೊಲು, ಎಣ್ಣೆ, ಬುಕ್ಕೊ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲೊಡು ಸಮೃದ್ಧವಾದುಂಡು.

==== ನೀರ್ ದ ಹಕ್ಕುಲು ====
೧೯೮೦ ದಶಕದ ಉತ್ತರಾರ್ಧೊಡು, ಕಡಲ ಮೀನುಗಾರಿಕೆದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಬದಲಾಂಡ್.

==== ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಬುಕ್ಕೊ ಪರಿಸರ ====  
  
೧೯೮೬ಡ್ ನಡತಿನ ಚೆರ್ನೋಬಿಲ್ ಪರಮಾಣು ಅಪಘಾತ ಸಾಮಿ ಜನೊಕುಲೆನ್ ಬಾಧೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.

==== ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ====
ಫಿನ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಡ್ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಸಾಮಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿನ್ ಒಂಜಿ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಸಾಧನೊ ಆದ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುಂಡು.

== ಸಾಮಿಲೆನ ಮಿತ್ತ್ ತಾರತಮ್ಯ ==

== ಸರ್ಕಾರ ==

=== ಅಧಿಕೃತ ಸಾಮಿ ನೀತಿಲು ===

==== ನಾರ್ವೆ ====
ನಾರ್ವೆಡ್ ಸಾಮಿಲೆನ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲು ಪಂಡ್ದ್ ಗುರುತಿಸವೊಂಡುಂಡು (1990 ದ ಐಎಲ್ಒ ಕನ್ವೆನ್ಶನ್ 169 ದ ಪ್ರಕಾರ, ಕೆಳಕ್ ವಿವರಿಸಾಯಿನಲೆಕ), ಅಂಚಾದ್, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನುದ ಅಡಿಟ್, ನಾರ್ವೆದ ಸಾಮಿ ಜನಕುಲೆಗ್ ವಿಶೇಷ ರಕ್ಷಣೆ ಬುಕ್ಕೊ ಹಕ್ಕುಲು ಉಂಡು. ಸಾಮಿ ನೀತಿದ ಕಾನೂನು ಅಡಿಪಾಯೊಲು:

* ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಂವಿಧಾನದ 108 ನೇ ವಿಧಿ.
* ಸಾಮಿ ಕಾಯ್ದೆ (12 ಜೂನ್ 1987, ಸಂಖ್ಯೆ 56).

ಸಂವಿಧಾನದ ತಿದ್ದುಪಡಿಡ್ ಪನ್ಪುಂಡು: "ಸಾಮಿ ಜನಕುಲು ಅಕ್ಲೆನ ಬಾಸೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಜೀವನ ಶೈಲಿನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬುಕ್ಕೊ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಪಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಲೆನ್ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಲ್ಪುನವು ರಾಜ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಲೆನ ಜವಾಬ್ದಾರಿ." ಉಂದು ಸಾಮಿ ಬಾಸೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಸಮಾಜೊಗು ಕಾನೂನು ಬುಕ್ಕೊ ರಾಜಕೀಯ ರಕ್ಷಣೆನ್ ಒದಗಾವುಂಡು. ಅತ್ತಂದೆ, "ಸಾಮಿ ಸಮುದಾಯದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿನ್ ಪ್ರಭಾವಿಸವುನ ಒಂಜಿ ಅನುಕೂಲಕರ ವಾತಾವರಣೊನು ಸೃಷ್ಟಿ ಮಲ್ಪುನ ನಾರ್ವೆದ ಅಧಿಕಾರಿಲೆಗ್ ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾನೂನು, ರಾಜಕೀಯ ಬುಕ್ಕೊ ನೈತಿಕ ಬಾಧ್ಯತೆನ್ ಸೂಚಿಸವುಂಡು".

ಸಾಮಿ ಕಾಯ್ದೆ ಸಾಮಿ ಜನೊಕುಲೆಗ್ ವಿಶೇಷ ಹಕ್ಕುಲೆನ್ ಒದಗಾವುಂಡು:

* "ಸಾಮಿಲೆಗ್ ಅಕ್ಲೆನ ಸ್ವಂತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಮಿ ಸಂಸತ್ ಉಪ್ಪುಂಡು, ಅವೆನ್ ಸಾಮಿಲು ಬುಕ್ಕೊ ಸಾಮಿಲೆನ ನಡುಟು ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್" (ಅಧ್ಯಾಯೊಲು ೧-೨).
* ನಾರ್ವೆದ ಸಾಮಿ ಸಂಸತ್ ದ ಚಟುವಟಿಕೆದ ವ್ಯಾಪ್ತಿನ್ ಸಾಮಿ ಜನಕುಲು ನಿರ್ಧರಿಸವೆರ್.
* ನಾರ್ವೆಡ್ ಸಾಮಿ ಬುಕ್ಕೊ ನಾರ್ವೆಜಿಯನ್ ಬಾಸೆಲೆಗ್ ಸಮಾನ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಉಂಡು (ವಿಭಾಗ ೧೫; ಅಧ್ಯಾಯ ೩ ಡ್ ಸಾಮಿ ಬಾಸೆದ ಬಳಕೆದ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರೊಲು ಉಂಡು).

ನಾರ್ವೆಜಿಯನ್ ಸಾಮಿ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಫಿನ್ಮಾರ್ಕ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ದ ಮಂಡಳಿಗ್ 50% ಸದಸ್ಯೆರೆನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ಪುಂಡು, ಉಂದು ಫಿನ್ಮಾರ್ಕ್ ಕೌಂಟಿಡ್ 95% ಭೂಮಿನ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಅತ್ತಂದೆ, ಸಾಮಿಲೆಗ್ ಹಿಮಸಾರಂಗೊಲೆನ್ ಕಟ್ಟುನ ವಿಶೇಷ ಹಕ್ಕುಲು ಉಂಡು. ೨೦೦೭ಡ್, ನಾರ್ವೆದ ಸಂಸತ್ ಒಂಜಿ ಪೊಸ ರೆನ್ಡೀರ್ ಹರ್ಡಿಂಗ್ ಕಾಯ್ದೆನ್ ಅಂಗೀಕಾರ ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ಉಂದು ಸೈದಾನ್ ಭೂಮಿದ ಹಕ್ಕುಲು, ಸಂಘಟನೆ ಬುಕ್ಕೊ ದೈನಂದಿನ ಹರ್ಡಿಂಗ್ ನಿರ್ವಹಣೆಗ್ ಜವಾಬ್ದಾರರಾಯಿನ ಮೂಲಭೂತ ಸಂಸ್ಥೆ ಪಂಡ್ದ್ ಗುರುತಿಸಯೆರ್.

ನಾರ್ವೆ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನೊಲೆನ್, ಘೋಷಣೆಲೆನ್ ಬುಕ್ಕೊ ಒಪ್ಪಂದೊಲೆನ್ ಲಾ ಸ್ವೀಕರಿಸದ್ಂಡ್, ಅವು ಸಾಮಿಲೆಗ್ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮೂಲ ನಿವಾಸಿಲೆನ ರೂಪೊಡು ಅನ್ವಯ ಆಪುಂಡು, ಉಂದೆಟ್ ಸೇರ್ದ್ ಉಂಡು:

==== ನಾರ್ಡಿಕ್ ಸಾಮಿ ಕನ್ವೆನ್ಶನ್ ====

=== ಸಂಸ್ಥೆ ===
ಸಪ್ಮಿ ನಾರ್ವೆ, ಸ್ವೀಡನ್, ಫಿನ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಬುಕ್ಕೊ ರಷ್ಯಾದ ಗಡಿನ್ ಮೀರ್ದ್ ಒಂಜಿ ಅನನ್ಯ ಅರೆ-ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗುರುತುನ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸವೆರ್. ಒಂಜಿ ಸಾರ್ವಭೌಮ ರಾಜ್ಯೊಗು ಒವ್ವೆ ಚಳುವಳಿ ಇಜ್ಜಿ, ಆಂಡ ಅಕುಲು ಅಕ್ಲೆನ ರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯೊಲೆಡ್ ಜಾಸ್ತಿ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆನ್ ಬಯಕುವೆರ್.

=== ಸಾಮಿ ಸಂಸತ್ತುಲು ===
==== ನಾರ್ವೆದ ಸಂಸ್ಥೆಲು ====
ನಾರ್ವೆಡ್ ಸಾಮಿ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯೊಗು ಮುಖ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಲು ''ಸಿದಾಸ್''. ಅವು ಉತ್ತರ ಬುಕ್ಕೊ ಮಧ್ಯ ನಾರ್ವೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು.

==== ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಸಂಸ್ಥೆಲು ====
ಸ್ವೀಡನ್ ಡ್ ಸಾಮಿ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯೊಗು ಮುಖ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಲು ''ಸಿಡಾಸ್''. ಅವು ಉತ್ತರ ಬುಕ್ಕೊ ಮಧ್ಯ ಸ್ವೀಡನ್ ನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು.

==== ಫಿನ್ನಿಷ್ ಸಂಸ್ಥೆಲು ====
ನಾರ್ವೆ ಬುಕ್ಕೊ ಸ್ವೀಡನ್ ಗ್ ವಿರುದ್ಧವಾದ್, ಫಿನ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಡ್, ''ಸಿಡಾ'' (ಫಿನ್ನಿಷ್ ಬಾಸೆಡ್ ''ಪಾಲಿಸ್ಕುಂಟಾ'') ಪಂಡ ಒಂಜಿ ಹಿಮಸಾರಂಗ-ಹರ್ಡಿಂಗ್ ನಿಗಮ, ಜನಾಂಗೀಯತೆಡ್ದ್ ಸೀಮಿತವಾತ್ ಇಜ್ಜಿ. ನಿಜವಾದ್ ಲಾ ಕೆಲವು ಜನಾಂಗೀಯ ಫಿನ್ಸ್ ಲು ಉಲ್ಲೆರ್ ಜೋಕುಲು ಹಿಮಸಾರಸ ಕಟ್ಟುನ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ, ತತ್ವೊಡು, ಹಿಮಸಾರಸ ಕಟ್ಟುನ ಪ್ರದೇಶೊದ ಮಾತಾ ನಿವಾಸಿಲು (ಫಿನ್ನಿಷ್ ಲ್ಯಾಪ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ದ ಬಹುಪಾಲು ಭಾಗೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಔಲು ಪ್ರಾಂತ್ಯೊದ ಕೆಲವು ಭಾಗೊಲು) ಇಇಎ ದೇಶೊಲೆನ ನಾಗರಿಕೆರ್, ಅಂಚ ಪಂಡ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟ ಬುಕ್ಕೊ ನಾರ್ವೆ, ಐಸ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಬುಕ್ಕೊ ಲಿಚ್ಟೆನ್ಸ್ಟೈನ್ ದೇಶೊಲೆಗ್ ''ಪಾಲಿಸ್ಕುಂಟಾ''ಗ್ ಸೇರೊನೆರೆ ಅವಕಾಶ ಉಂಡು.

==== ರಷ್ಯಾದ ಸಂಸ್ಥೆಲು ====
೨೦೧೦ಡ್, ಸಾಮಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ರಷ್ಯಾಡ್ ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಜನಕುಲೆಗ್ ಒಂಜಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರೊನು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೆಂಬಲ ಕೊರ್ತುಂಡು. ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ನಾರ್ದರ್ನ್ ಪೀಪಲ್ಸ್ ರಷ್ಯಾದ ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಜನಕುಲು ಬುಕ್ಕೊ ನಾರ್ಡಿಕ್ ದೇಶೊಲೆನ ನಡುಟು ಕಲಾತ್ಮಕ ಬುಕ್ಕೊ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಹಕಾರೊನು ಉತ್ತೇಜಿಸವುನ ಗುರಿನ್ ದೀತ್ಂಡ್, ಮೂಲ ನಿವಾಸಿಲು ಬುಕ್ಕೊ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತೆರೆನ್ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ್ ಗಮನೊಡು ದೀದ್.

==== ಗಡಿ ಸಂಘರ್ಷೊಲು ====
== ಸಂಸ್ಕೃತಿ ==
ದುಂಬುದ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಗ್ ಪರಿಹಾರ ಕೊರ್ಪಿನ ನಿಟ್ಟಿಡ್, ನಾರ್ವೆ, ಸ್ವೀಡನ್ ಬುಕ್ಕೊ ಫಿನ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶೊಲೆನ ಅಧಿಕಾರಿಲು ಇತ್ತೆ ಸಾಮಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಲೆನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬುಕ್ಕೊ ಸಾಮಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಬಾಸೆನ್ ಉತ್ತೇಜಿಸೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್.

== ಸಂಸ್ಕೃತಿ ==
ದುಂಬುದ ದಮನೊಗು ಪರಿಹಾರ ವಾದ್, ನಾರ್ವೆ, ಸ್ವೀಡನ್ ಬುಕ್ಕೊ ಫಿನ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶೊಲೆನ ಅಧಿಕಾರಿಲು ಇತ್ತೆ ಸಾಮಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಲೆನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬುಕ್ಕೊ ಸಾಮಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಬಾಸೆನ್ ಉತ್ತೇಜಿಸೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್.

=== ಸಾಮಿ ಗುರುತು ಸಂಕೇತೊಲು ===
ಐತಿಹಾಸಿಕವಾದ್ ಸಾಮಿ ಜನಕುಲು ತನ್ಕುಲೆನ್ ಒಂಜಿ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪು ಪಂಡ್ದ್ ಪರಿಗಣಿಸೊಂದಿತ್ತೆರ್, ಸಪ್ಮಿ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಸಾಮಿ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಕಲ್ಪನೆನ್ ಸುರುಕು 1970 ದಶಕೊಡು ಸಾಮಿ ಜನಕುಲು ಸ್ವೀಕಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೮೦ ಬುಕ್ಕೊ ೧೯೯೦ ದಶಕೊಡು, ಸಾಮಿ ಧ್ವಜೊನು ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಸಾಮಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆನ್ ಬರೆಯೆರ್, ಬುಕ್ಕೊ ಒಂಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಿನಾಂಕೊನು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್.

==== ಸಾಮಿ ಧ್ವಜ ====


ಸ್ವೀಡನ್ ದೇಶೊದ ಆರೆಡ್ ನಡತಿನ ಸಾಮಿ ಸಮ್ಮೇಳನೊಡು ೧೯೮೬ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೫ ತಾರೀಕ್ ಗ್ ಸಾಮಿ ಧ್ವಜೊನು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಕಲಾವಿದೆ ಆಸ್ಟ್ರಿಡ್ ಬಹ್ಲ್ ಸಲ್ಲಿಸಾಯಿನ ವಿನ್ಯಾಸೊನು ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ತೆರ್.

ಧ್ವಜೊದ ಮುಖ್ಯ ವಿಷಯೊನು ಶಾಮನ್ ಡ್ರಮ್ ಬುಕ್ಕೊ ದಕ್ಷಿಣ ಸಾಮಿ ಆಂಡರ್ಸ್ ಫ್ಜೆಲ್ನರ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತಿನ "ಪಿವೆನ್ ಪರ್ನೆ" ಪನ್ಪಿನ ಕಬಿತೆಡ್ದ್ ದೆತೊನುವೆರ್. ಧ್ವಜೊಡು ಕೆಂಪು, ಪಚ್ಚೆ, ಹಳದಿ ಬುಕ್ಕೊ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣೊಲೆನ ಸಾಮಿ ಬಣ್ಣೊಲು ಉಂಡು.

====ಸಾಮಿ ಜನರ ದಿನಾಚರಣೆ====
ಸಾಮಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಿನಾಚರಣೆ ಫೆಬ್ರವರಿ 6 ತಾರೀಕ್ ಗ್ ಆಚರಣೆ ಆಪುಂಡು. ಈ ದಿನೊನು 1992ಡ್ ಅಧಿಕೃತ ಮಲ್ತೆರ್. 1993ಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ನಾರ್ವೆ, ಸ್ವೀಡನ್, ಬುಕ್ಕೊ ಫಿನ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶೊಲು ಫೆಬ್ರವರಿ 6 ನ್ ಸಾಮಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಿನ ಪಂಡ್ದ್ ಗುರುತಿಸಯೆರ್.

===="ಸಾಮಿ ಜನಗೀತೆ"====
"ಸಾಮಿ ಸೋಗ ಲಾವ್ಲಾ" ("ಸಾಮಿ ಜನಕುಲೆನ ಪಾಡ್ದನ") ಮೂಲತಃ **ಇಸಾಕ್ ಸಬಾ*' ಬರೆತಿನ ಒಂಜಿ ಕಬಿತೆ. ೧೯೮೬ಡ್ ಉಂದು ಸಾಮಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆ ಆಂಡ್. ಆರ್ನೆ ಸೊರ್ಲೆ ಅವೆನ್ ಸಂಗೀತೊಗು ಸೆಟ್ ಮಲ್ತೆರ್.

===ಧರ್ಮ===


೧೮ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಮುಟ್ಟ ಮಸ್ತ್ ಸಾಮಿ ಜನಕುಲು ಅಕ್ಲೆನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಧರ್ಮೊನು ನಡಪಾವೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಇನಿ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಮಿ ಜನಕುಲು ಲುಥೆರನ್ ಚರ್ಚ್ ಲೆಗ್ ಸೇರ್ದೆರ್.

====ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಾಮಿ ಧರ್ಮ====
ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಾಮಿ ಧರ್ಮೊಡು ಬಹುದೇವತಾವಾದ ಉಂಡು. ಸಾಮಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆಗ್ ಪ್ರಕೃತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ "ಲೋಕೊಲೆನ" ನಡುಟು ಒಂಜಿ ಆಳೊದ ಸಂಪರ್ಕ ಉಂಡು.

ಸಾಮಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಶಾಸ್ತ್ರ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡೊನು ಮೂಜಿ ಲೋಕೊಲೆಡ್ ವಿಂಗಡಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು: ಮಿತ್ತ್ ಲೋಕ, ಮಧ್ಯ ಲೋಕ ಬುಕ್ಕೊ ಕೆಳ ಲೋಕ.

====ಕ್ರೈಸ್ತ ಮಿಷನ್====

ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಮಿಷನರಿಲು 13ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮೊನು ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ೧೭ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಸಾಮಿ ಜನಕುಲು ಮಾಟ ಮಂತ್ರ ಮಲ್ಪುನ ಆರೋಪ ಮಲ್ತೆರ್.

====ಲೇಸ್ಟಾಡಿಯಸ್====
ಸುಮಾರ್ ೧೮೪೦ಡ್, ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಸಾಮಿ ಪಾದ್ರಿ ಲಾರ್ಸ್ ಲೆವಿ ಲಾಸ್ಟಾಡಿಯಸ್ ಸಾಮಿ ಜನಕುಲೆನ ನಡುಟು ಒಂಜಿ ಪುರಿಟಾನಿಕಲ್ ಚಳುವಳಿನ್ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್.

===ಡುಯೋಡ್ಜಿ (ಕರಕುಶಲ)===

ಡ್ಯೂಡ್ಜಿ ಪಂಡ ಸಾಮಿನ ಒಂಜಿ ಕರಕುಶಲ ಕಲೆ. ಸಾಮಿ ಪುರುಷೆರ್ ಮರ, ಮೂಳೆ ಬುಕ್ಕೊ ಕೊಂಬುಲೆನ್ ಚಾಕು, ಡ್ರಮ್ಸ್ ಬುಕ್ಕೊ ಗುಕ್ಸಿ (ಮರತ ಬಟ್ಟಲು) ಮಲ್ಪರೆ ಬಳಸುವೆರ್.

===ದುತ್ತಯಿತ===
ಗೋಕ್ತಿ ಪಂಡ ಸಾಮಿ ಜನೊಕುಲೆನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದುತ್ತಯಿತ. ಗೋಕ್ತಿದ ಬಣ್ಣೊಲು, ಡಿಸೈನ್ ಲು, ಆಭರಣೊಲು ಒವ್ವೆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಲ್ಲಿಡ್ದ್ ಬತ್ತ್‌ಂಡ್ ಪನ್ಪಿನೆನ್ ತೆರಿಪಾವುಂಡು.

===ಮಾಧ್ಯಮ ಬುಕ್ಕೊ ಸಾಹಿತ್ಯ===


ಸಾಮಿ ಬಾಸೆಡ್ ದಿನೊಲಾ ಸುದ್ದಿ ಪ್ರಸಾರ ಆಪುಂಡು.

ಸಾಮಿ ಬಾಸೆಡ್ ಅವ್ವಿರ್ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ದೈನಂದಿನ ಪತ್ರಿಕೆ ಮಾತ್ರ ಬುಡುಗಡೆ ಆಪುಂಡು.

ಸುರುತ ಸಾಮಿ ಬಾಸೆದ ಪುಸ್ತಕ "ಮುಯ್ಟಾಲುಸ್ ಸಾಮಿದ್ ಬಿರ್ರಾ" (೧೯೧೦) ಜೋಹಾನ್ ತುರಿ.
===ಸಂಗೀತ===
[[ಫೈಲ್:ರೆನ್ಡೀರ್ ಹರ್ಡಿಂಗ್.jpg|thumb|[[ರಿನ್ಡೀರ್ ಹರ್ಡಿಂಗ್]]]]

ಸಾಮಿ ಸಂಗೀತ ಪರಂಪರೆದ ಒಂಜಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣ ಪಂಡ ಜೋಯಿಕ್ ಗಾಯನ. ಜೋಕ್ಸ್ ನ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ್ ಒಂಜಿ ಕ್ಯಾಪೆಲ್ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್.

===ಶಿಕ್ಷಣ===

ನಾಲ್ ದೇಶೊಲೆಡ್ಲಾ ಸಾಮಿ ಬಾಸೆಡ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಉಂಡು.

ಸಾಮಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಕೌಟೊಕೈನೊಡು ಉಂಡು.

===ಪರ್ಬೊಲು===

ಸಾಮಿ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಮಸ್ತ್ ಸಾಮಿ ಪರ್ಬೊಲು ನಡಪುಂಡು. ರಿಡ್ಡು ರಿಡ್ಡು ನಾರ್ವೆಡ್ ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು.

===ಹಿಮಸಾರಸ ಸಾಕಾಣಿಕೆ===

ಸಾಮಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶ ಪಂಡ ಹಿಮಸಾರಸ ಸಾಕು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ್, ಸಾಮಿ ಜನಕುಲು ಸೀದಾ ಪನ್ಪಿನ ಹಿಮಸಾರಂಗದ ಗುಂಪುಲೆಡ್ ಜೀವನ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್.

===ಆಟೊಲು===
ಸಾಮಿ ಜನಕುಲು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ್ ಕಾರ್ಡ್ ಗೇಮ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೋರ್ಡ್ ಗೇಮ್ ನ್ ಆಡೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಮೂಜಿ ಸಾಮಿ ಬೋರ್ಡ್ ಗೇಮ್ ಲೆನ ನಿಯಮೊಲು ಮಾತ್ರ ಉಪ್ಪುಂಡು: ಸಕ್ಕು, ಟ್ಯಾಬ್ಲೊಟ್ ಬುಕ್ಕೊ ಡಬ್ಲೊಟ್ ಪ್ರೆಜ್ಜೆಸ್ನೆ.

== ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರ ==

=== ಮಟ್ಟ ===
ಸಪ್ಮಿದ ಗಡಿಟ್ ಅಧಿಕೃತ ಭೌಗೋಳಿಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಇಜ್ಜಿ. ಆಂಡಲಾ, ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಕೌಂಟಿಲು ಬುಕ್ಕೊ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಸೇರ್ದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು:

* ಫಿನ್ಮಾರ್ಕ್ ಕೌಂಟಿ, ನಾರ್ವೆ
* ಜಾಮ್ಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಕೌಂಟಿ, ಸ್ವೀಡನ್
* ಫಿನ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ದ ಲ್ಯಾಪ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರದೇಶ
* ರಷ್ಯಾದ ಮುರ್ಮಾನ್ಸ್ಕ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್
* ನಾರ್ಡ್-ಟ್ರೊಂಡೆಲಾಗ್ ಕೌಂಟಿ, ನಾರ್ವೆ
* ನಾರ್ಡ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಕೌಂಟಿ, ನಾರ್ವೆ
* ನಾರ್ಬೊಟ್ಟೆನ್ ಕೌಂಟಿ, ಸ್ವೀಡನ್
* ಟ್ರೊಮ್ಸ್ ಕೌಂಟಿ, ನಾರ್ವೆ
* ವೆಸ್ಟರ್ಬೊಟ್ಟೆನ್ ಕೌಂಟಿ, ಸ್ವೀಡನ್

=== ಬಾಸೆ ===


=== ಭೌಗೋಳಿಕ ವಿಭಾಗ ===

=== ಉದ್ಯೋಗದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿಭಾಗ ===

== ಸಾಮಿ ವಂಶದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜನರು ==

=== ವಿಜ್ಞಾನ ===

* ಆಂಟೆ ಐಕಿಯೊ (ಜನನ 1977), ಉತ್ತರ ಸಾಮಿ *ಲುವೊಬಲ್ ಸ್ಯಾಮೊಲ್ ಸ್ಯಾಮೊಲ್ ಆಂಟೆ*, ಫಿನ್ನಿಷ್-ಸಾಮಿ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ [[ಯುರೇಲಿಕ್ ಬಾಸೆಗಳು|ಯುರಾಲಿಕ್ ಬಾಸೆಗಳು]], ಐತಿಹಾಸಿಕ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ, ಸಾಮಿ ಬಾಸೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಿ ಪೂರ್ವ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಕೌಟೊಕಿನೊದ ಸಾಮಿ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಅಪ್ಲೈಡ್ ಸೈನ್ಸಸ್ನಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.
* ಲೂಯಿಸ್ ಬ್ಯಾಕ್ಮನ್ (1926-2021) ಉಮೆ ಸಾಮಿ ಸ್ಪೀಕರ್ನ ಟರ್ನಾಬಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಎಮೆರಿಟಾ. ಅವರು ಸಾಮಿಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಪೂರ್ವ ಧರ್ಮದ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವಾರು ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು ಮತ್ತು ಸಾಮಿ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಬಾಸೆಯ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು.
* ಇಸ್ರೇಲ್ ರುವಾಂಗ್ (1903-1986) ಅರ್ಜೆಪ್ಲಾಗ್ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಸ್ವೀಡನ್ನ ಉಪ್ಸಲಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಡಿಷ್-ಸಾಮಿ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ, ರಾಜಕಾರಣಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಿ ಬಾಸೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ. ಇಸ್ರೇಲ್ ರುವಾಂಗ್ ತನ್ನ ಮಾತೃಬಾಸೆಯಾಗಿ ಪೈಟ್ ಸಾಮಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.
* ಆಂಡೆ ಸೊಂಬಿ (1958–ಇಂದಿನವರೆಗೆ) ಬುಲ್ಬ್ಮ್ಯಾಟ್ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸಂಶೋಧಕ, ಕಲಾವಿದ, DAT ಯ ಸಹ-ಸಂಸ್ಥಾಪಕ.

=== ಅನ್ವೇಷಕರು ಮತ್ತು ಸಾಹಸಿಗರು ===

* ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್ ಬಾಲ್ಟೊ (1861–1921), ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಪರಿಶೋಧಕ ಮತ್ತು ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಗಾರ. ಇಬ್ಬರ ತಂಡವಾಗಿ, ಬಾಲ್ಟೋ ಮತ್ತು ಫ್ರಿಡ್ಟ್ಜಾಫ್ ನ್ಯಾನ್ಸೆನ್ ಸ್ಕೀಯಿಂಗ್ ಮೂಲಕ ಗ್ರೀನ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅನ್ನು ದಾಟಿದ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಬಹಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಬಾಲ್ಟೋ ನಾಯಿಗೆ ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್ ಬಾಲ್ಟೋ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ. 
* ಲಾರ್ಸ್ ಮಾನ್ಸೆನ್ (1963–ಇಂದಿನವರೆಗೆ) ಸಾಹಸಿ, ಪರಿಶೋಧಕ, ಪತ್ರಕರ್ತ ಮತ್ತು ಲೇಖಕ.

=== ಸಾಹಿತ್ಯ ===
* ಎಲ್ಲಾ ಹೋಮ್ ಬುಲ್ (1929–2006), ಲೇಖಕಿ, ಸಂಗೀತಗಾರ, ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಕಿ.
* ಆಂಡರ್ಸ್ ಫ್ಜೆಲ್ನರ್ (1795-1876), ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಂಟ್ ಪಾದ್ರಿ ಮತ್ತು ಕವಿ. ಸಾಮಿ ಧ್ವಜಕ್ಕೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ನೀಡಿದ ಪೌರಾಣಿಕ ಜೋಯಿಕ್ ಅನ್ನು ಬರೆದರು.
* ಐಲೊ ಗೌಪ್ (1944–2014), ಬೈವಾಶ್ ಸಾಮಿ ರಂಗಮಂದಿರದ ಸ್ಥಾಪನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಲೇಖಕ ಮತ್ತು ನವ- ಷಾಮನ್ .
* ಆನ್-ಹೆಲೆನ್ ಲೇಸ್ಟಾಡಿಯಸ್ (ಜನನ 1971), ಲೇಖಕ.
* ಇಸಾಕ್ ಮಿಕಲ್ ಸಬಾ (1875-1925), ರಾಜಕಾರಣಿ ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರ. ಅವರು ಮೊದಲ ಸಾಮಿ ಸಂಸದೀಯ ಪಟು (ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷ) ಮತ್ತು ಸಾಮಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆಯನ್ನು ಬರೆದರು.
* ಓಲಾಸ್ ಸಿರ್ಮಾ (1655–1719), ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಮೊದಲ ಸಾಮಿ ಕವಿ.
* ಜೋಹಾನ್ ತುರಿ (1854–1936), ಸಾಮಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಜಾತ್ಯತೀತ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬರೆದರು.
* ನಿಲ್ಸ್-ಅಸ್ಲಾಕ್ ವಾಲ್ಕಿಪಾ (1943-2001), ಸಂಗೀತಗಾರ, ಕವಿ ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದ.

=== ಸಂಗೀತ ===
* ಅಡ್ಜಗಾಸ್, ಸಂಗೀತ ಗುಂಪು.
* ದಿ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ಶೀಪ್ಸ್, ಪಂಕ್ ರಾಕ್ ಬ್ಯಾಂಡ್.
* ಮಾರಿ ಬೋಯಿನ್ (1956-ಇಂದಿನವರೆಗೆ), ಸಂಗೀತಗಾರ.
* ಅನೆ ಬ್ರೂನ್, ಗಾಯಕಿ ಮತ್ತು ಗೀತರಚನೆಕಾರ.
* ಫ್ರೆಡ್ ಬುಲ್ಜೊ (1988-ಇಂದಿನವರೆಗೆ), ರಾಪರ್, ಗಾಯಕ, ಜೋಕ್. KEiiNO ಮತ್ತು Duolva Duottar ನ ಸದಸ್ಯ.
* ಫ್ರೋಡ್ ಫ್ಜೆಲ್ಹೀಮ್, ಜೋಕ್ ಸಂಗೀತಗಾರ.
* ಇಂಗೋರ್ ಆಂಟೆ ಐಲೋ ಗೌಪ್ (1960-ಇಂದಿನವರೆಗೆ), ನಟ, ಸಂಯೋಜಕ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತಗಾರ.
* ಸೋಫಿಯಾ ಜಾನೋಕ್ (1982–ಇಂದಿನವರೆಗೆ), ಗಾಯಕಿ, ಸಂಗೀತಗಾರ್ತಿ ಮತ್ತು ರೇಡಿಯೋ ನಿರೂಪಕಿ.
* ಆಗ್ನೆಟೆ ಜಾನ್ಸೆನ್ (1994–ಇಂದಿನವರೆಗೆ), ಗಾಯಕ ಮತ್ತು ಗೀತರಚನೆಕಾರ.
* ಇಂಗಾ ಜುಸೊ (1945-2014), ಗಾಯಕ ಮತ್ತು ನಟಿ.
* ಗುಸ್ತಾವ್ ಕಾಪ್ಫ್ಜೆಲ್ (1913–1999), ಸಾಮಿ ಜಾಯ್ಕರ್ ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದ. ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿರೋಧ ಚಳವಳಿಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.
* ಜೋನಿ ಮಿಚೆಲ್ (1943–ಇಂದಿನವರೆಗೆ), ಸಂಗೀತಗಾರ ಮತ್ತು ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರ. 
* ಮಿಕ್ಕಲ್ ಮೊರೊಟ್ಟಜಾ (1984–ಇಂದಿನವರೆಗೆ), ರ್ಯಾಪ್ ಸಂಗೀತಗಾರ.
* ಜಾಕೋ ಪ್ಯಾಸ್ಟೋರಿಯಸ್ (1951–1987), ಪ್ರಭಾವಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ಜಾಝ್ ಸಂಗೀತಗಾರ, ಸಂಯೋಜಕ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಬಾಸ್ ವಾದಕ.
* ಜಾನ್ ಪರ್ಸೆನ್ (1941-2014), ಸಂಯೋಜಕ.
* ಉಲ್ಲಾ ಪಿರ್ಟ್ಟಿಜಾರ್ವಿ (1971–ಇಂದಿನವರೆಗೆ), ಜೋಕ್ ಗಾಯಕ.
* ರೋಜರ್ ಪೊಂಟರೆ (1951–ಇಂದಿನವರೆಗೆ), ಸಂಗೀತಗಾರ.
* ವಿಮ್ಮೆ ಸಾರಿ (1959–ಇಂದಿನವರೆಗೆ), ಸಂಗೀತಗಾರ.
* ಆಂಡೆ ಸೋಂಬಿ, ಸಾಮಿ ಸಂಗೀತಗಾರ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ.
* ಲಿಸಾ ಸಿಸಿಲಿಯಾ ಥಾಮಸ್ಸನ್-ಬೋಸಿಯೊ, ಅಥವಾ ಲ್ಯಾಪ್-ಲಿಸಾ (1878-1932), ಗಾಯಕಿ.
* ವಾಜಸ್, ಸಂಗೀತ ತಂಡ.
* ನಿಕೊ ವಾಲ್ಕಿಪಾ (1968-ಇಂದಿನವರೆಗೆ), ಸಂಗೀತಗಾರ ಮತ್ತು ಗೀತರಚನೆಕಾರ.
* ನಿಲ್ಸ್-ಅಸ್ಲಾಕ್ ವಾಲ್ಕಿಪಾ (1943-2001), ಸಂಗೀತಗಾರ, ಕವಿ ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದ.

=== ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ರಂಗಭೂಮಿ ===
* ಮಿಕ್ಕೆಲ್ ಗೌಪ್, ನಟ.
* ನಿಲ್ಸ್ ಗೌಪ್ (1955–ಇಂದಿನವರೆಗೆ), ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡ *ಒಫೆಲಾಸ್* ( *ಪಾತ್ಫೈಂಡರ್* ) ಮತ್ತು ಕೌಟೋಕಿನೊ ದಂಗೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ 2008 ರ ಚಲನಚಿತ್ರ *ಕೌಟೋಕಿನೊ-ಒಪ್ರೊರೆಟ್* ಸೇರಿವೆ.
* ಜಲ್ಮರಿ ಹೆಲ್ಯಾಂಡರ್ (1976), ಫಿನ್ನಿಷ್ ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ.
* ಲ್ಯಾನ್ಸ್ ಹೆನ್ರಿಕ್ಸೆನ್ (1940), ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಕುಟುಂಬದ ನಟ; ಅವರ ಅಜ್ಜಿ ಸಾಮಿ.
* ಅನ್ನಿ-ಕ್ರಿಸ್ಟಿನಾ ಜುಸೊ (1979–ಇಂದಿನವರೆಗೆ), ನಟಿ.
* ಸಾರಾ ಮಾರ್ಗರೆಥೆ ಓಸ್ಕಲ್ (ಜನನ 1970), ನಟಿ, ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕಿ
* ಲೆನೆ ಸಿಸಿಲಿಯಾ ಸ್ಪಾರೋಕ್ (1997), ಸಾಮಿ ಮೂಲದ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನಟಿ.
* ಎಲ್ಲೆ-ಮೈಜಾ ಟೈಲ್ಫೀದರ್ಸ್, ಕೆನಡಾದ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಿ ಮತ್ತು ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ಫೂಟ್ ಪರಂಪರೆಯ ನಟಿ, ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅವರ ತಂದೆ ಮತ್ತು ತಾಯಿಯ ಬದಿಯಲ್ಲಿ.  ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ, ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ, ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಆಕ್ಷನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಬಹು ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
* ಓನ್ನಿ ಟೊಮಿಲಾ (1999), ಫಿನ್ನಿಷ್ ನಟ.
* ಟಾಮಿ ವಿರ್ಕೋಲಾ (1979), ಫಿನ್ನಿಷ್ ಸಾಮಿ ಮೂಲದ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ.
* ರೆನೀ ಜೆಲ್ವೆಗರ್ (1969), ಆಸ್ಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ನಟಿ, ಅವರ ತಾಯಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಭಾಗಶಃ ಸಾಮಿ ಮೂಲದವರು.

=== ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ===

* ಲಾರ್ಸ್ ಲೆವಿ ಲಾಸ್ಟಾಡಿಯಸ್ (1800–1861), ಧಾರ್ಮಿಕ ಸುಧಾರಕ, ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಜನಾಂಗಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ.
* ಓಲೆ ಹೆನ್ರಿಕ್ ಮಗ್ಗಾ (1947–ಇಂದಿನವರೆಗೆ), ರಾಜಕಾರಣಿ. ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಾಮಿ ಸಂಸತ್ತಿನ (NSR) ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಕುರಿತಾದ UN ಶಾಶ್ವತ ವೇದಿಕೆಯ ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು.
* ಹೆಲ್ಗಾ ಪೆಡೆರ್ಸನ್ (1973–ಇಂದಿನ) ರಾಜಕಾರಣಿ. ಮೊದಲ ಸಾಮಿ ಸರ್ಕಾರದ ಸದಸ್ಯರು (ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವ, ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷ).
* ಎಲ್ಸಾ ಲೌಲಾ ರೆನ್ಬರ್ಗ್ (1877–1931), ರಾಜಕಾರಣಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆ. ಮೊದಲ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಮಿ ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದರು ಮತ್ತು ವಸಾಹತುಶಾಹಿಗೆ ಪ್ರತಿರೋಧದ ವಾಕ್ಚಾತುರ್ಯದಿಂದ ಶಕ್ತಿಯುತವಾದ ಕರಪತ್ರವನ್ನು ಬರೆದರು.
* ಇಸಾಕ್ ಮಿಕಲ್ ಸಾಬಾ (1875-1925), ರಾಜಕಾರಣಿ ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರ. ಅವರು ಮೊದಲ ಸಾಮಿ ಸಂಸದೀಯ ಪಟು (ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷ) ಮತ್ತು ಸಾಮಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆಯನ್ನು ಬರೆದರು.
* ಜನ್ನೆ ಸೆರುಜಾರ್ವಿ (1975–ಇಂದಿನವರೆಗೆ), ರಾಜಕಾರಣಿ. ಫಿನ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸಂಸತ್ತಿನ ಮೊದಲ ಸಾಮಿ ಸದಸ್ಯ.
* ಇರ್ಜಾ ಸೆಯುರುಜಾರ್ವಿ-ಕರಿ (ಜನನ 1947), ರಾಜಕಾರಣಿ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ; ಫಿನ್ನಿಷ್ ಸಾಮಿ ಸಂಸತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯ.
* ಲೈಲಾ ಸುಸೇನ್ ವರ್ಸ್ (1976–ಇಂದಿನವರೆಗೆ), ನಾರ್ವೆಯ ಸಾಮಿ ಸಂಸತ್ತಿನ ಮಾಜಿ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷೆ, ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಪಿಎಚ್ಡಿ ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಸಾಮಿ ಮಹಿಳೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕುರಿತು ಯುಎನ್ ಎಕ್ಸ್ಪರ್ಟ್ ಮೆಕ್ಯಾನಿಸಂ (ಇಎಂಆರ್ಐಪಿ) ಸದಸ್ಯೆ, ಸಾಮಿ ಅನ್ವಯಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ರೆಕ್ಟರ್.

=== ದೃಶ್ಯ ಕಲೆಗಳು ===

* ಸಿಮೆನ್ ಜೋಹಾನ್ (1973–ಇಂದಿನವರೆಗೆ), ದೃಶ್ಯ ಕಲಾವಿದ. [[ನಾರ್ವೆ|ನಾರ್ವೆಯ]] ಕಿರ್ಕೆನೆಸ್ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
* Hans Ragnar Mathisen [ ಇಲ್ಲ ], ಕಲಾವಿದ.
* ಜೋನಿ ಮಿಚೆಲ್ (1943–ಇಂದಿನವರೆಗೆ) ಸಂಗೀತಗಾರ ಮತ್ತು ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರ. ದೃಢೀಕರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. 
* ನಿಲ್ಸ್-ಅಸ್ಲಾಕ್ ವಾಲ್ಕಿಪಾ (1943-2001), ಸಂಗೀತಗಾರ, ಕವಿ ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದ.

=== ಕ್ರೀಡೆ ===
* ಜೆನ್ಸ್ ಬೈಗ್ಮಾರ್ಕ್, ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಮಾಜಿ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಆಲ್ಪೈನ್ ಸ್ಕೀ ರೇಸರ್
* ಐಲೊ ಗೌಪ್ (1980–ಇಂದಿನವರೆಗೆ), "ಅಂಡರ್ಫ್ಲಿಪ್" ಅನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಮೋಟೋಕ್ರಾಸ್ ಕ್ರೀಡಾಪಟು.
* ಜಾನ್ ಹಾಲ್ವರ್ಸನ್, ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್.
* ಅಂಜಾ ಪಾರ್ಸನ್ (1981–ಇಂದಿನವರೆಗೆ) ಮತ್ತು ಜೆನ್ಸ್ ಬೈಗ್ಮಾರ್ಕ್ (1985–ಇಂದಿನವರೆಗೆ), ಆಲ್ಪೈನ್ ಸ್ಕೀಯರ್ಗಳು.
* ಮಾರ್ಟೆನ್ ಗ್ಯಾಮ್ಸ್ಟ್ ಪೆಡರ್ಸನ್ (1981-ಇಂದಿನವರೆಗೆ), [[ಅಸ್ಸೋಸಿಯೆಷನ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್|ಫುಟ್ಬಾಲ್]] ಆಟಗಾರ ( ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ಬರ್ನ್ ರೋವರ್ಸ್ನ ಮಾಜಿ ಆಟಗಾರ).
* ಜಾನ್ ರೊನ್ನಿಂಗೆನ್, ಕುಸ್ತಿಪಟು. ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ವಿಜೇತ.
* ಲಾರ್ಸ್ ರೋನಿಂಗೆನ್, ಕುಸ್ತಿಪಟು.
* ಬೋರ್ಜೆ ಸಾಲ್ಮಿಂಗ್ (1951–2022), NHL ಡಿಫೆನ್ಸ್ಮ್ಯಾನ್, ಹಾಕಿ ಹಾಲ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್ ಸದಸ್ಯ, IIHF ಆಲ್-ಸೆಂಚುರಿ ತಂಡಕ್ಕೆ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದರು.

=== ಇತರೆ ===

* Graan [sv], the single noble family of Sámi descent ([[Swedish nobility]]).
* Svein-Eirik Utsi [no], famous criminal.

== ಸಹ ನೋಡಿ ==

* ಸಾಮಿಯ ಮೂಲಗಳು
* ಯುರೋಪ್ನಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ಜನಾಂಗೀಯತೆ
* ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ
* ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರ ಪಟ್ಟಿ
* ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಹಿಮಸಾರಂಗ
* *ಸ್ಯಾಂಪೊ ಲ್ಯಾಪೆಲಿಲ್*

=== ಸಾಮಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ===

* ನಾಲ್ಕನೇ ಪ್ರಪಂಚ
* ಇನಾರಿ
* ಉತ್ತರ, ಸೈಬೀರಿಯಾ ಮತ್ತು ದೂರದ ಪೂರ್ವದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಣ್ಣ-ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜನರು
* ಕ್ನುಡ್ ಲೀಮ್
* ಸಾಮಿ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ
* ಸಪ್ಮಿ ಪಾರ್ಕ್ - ನಾರ್ವೆಯ ಕರಸ್ಜೋಕ್ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಸಪ್ಮಿ ಪಾರ್ಕ್  ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಶಕ ಕೇಂದ್ರವು ಸಾಮಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಪರಿಣಾಮದ ರಂಗಭೂಮಿ ಪ್ರಸ್ತುತಿಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಮೂಲತಃ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಅನುಭವ ವಿನ್ಯಾಸಕ ಬಾಬ್ ರೋಜರ್ಸ್ (ವಿನ್ಯಾಸಕ) ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸ ತಂಡ ಬಿಆರ್ಸಿ ಇಮ್ಯಾಜಿನೇಷನ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ 
* ಉಮೆ ಸಾಮಿ ಬಾಸೆ

=== ಸಾಮಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ===

== ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ==


=== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ===


== ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗೆ ==

*  [http://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/08003831.2010.527540 Robert Paine (1926–2010)]
* 
* 

=== ಸಾಮಿ ಪುಸ್ತಕಗಳು ===

* [[ಕಾರ್ನೀಲಿಯಸ್ ಟ್ಯಾಸಿಟಸ್|ಟ್ಯಾಸಿಟಸ್]] ಬರೆದ ದಿ *ಜರ್ಮೇನಿಯಾ* ( ಫೆನ್ನಿಯ ಅಧ್ಯಾಯ)
* ಎಚ್ಡಿ ರೆನ್ನರ್ಫೆಲ್ಡ್ರಿಂದ *"ವಿಜಿಲೆಂಟ್ ಆನ್ಸೆಸ್ಟರ್: ಎ ವರ್ಲ್ಡ್ ಆಫ್ ಸೀಕ್ರೆಟ್ಸ್ ವಿಸ್ಪರ್ಡ್ ಇನ್ ಮೈ ಇಯರ್"* . [[ISBN (identifier)|ಐಎಸ್ಬಿಎನ್]]&nbsp; .
* ನೀಲ್ ಕೆಂಟ್ ಅವರಿಂದ *ದಿ ಸಾಮಿ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ನಾರ್ತ್: ಎ ಸೋಶಿಯಲ್ ಅಂಡ್ ಕಲ್ಚರಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ* . [[ISBN (identifier)|ಐಎಸ್ಬಿಎನ್]]&nbsp; .
* *ದಿ ಸಾಮಿ ಪೀಪಲ್: ಟ್ರೆಡಿಶನ್ಸ್ ಇನ್ ಟ್ರಾನ್ಸಿಶನ್ಸ್*, ವೆಲಿ-ಪೆಕ್ಕಾ ಲೆಹ್ಟೋಲಾ ಅವರಿಂದ. [[ISBN (identifier)|ಐಎಸ್ಬಿಎನ್]]&nbsp; .
* ಜಬೆಜ್ ಎಲ್. ವ್ಯಾನ್ ಕ್ಲೀಫ್ ಅವರಿಂದ *"ಗಾಡ್ ವೇರ್ಸ್ ಮೆನಿ ಸ್ಕಿನ್ಸ್: ಮಿಥ್ ಅಂಡ್ ಫೋಕ್ಲೋರ್ ಆಫ್ ದಿ ಸಾಮಿ ಪೀಪಲ್"* . [[ISBN (identifier)|ಐಎಸ್ಬಿಎನ್]]&nbsp; .
* ಗೇಬ್ರಿಯಲ್ ಕುಹ್ನ್ ಅವರಿಂದ *ಲಿಬರೇಟಿಂಗ್ ಸಪ್ಮಿ: ಯುರೋಪಿನ ಫಾರ್ ನಾರ್ತ್ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರತಿರೋಧ'' . ಐಎಸ್ಬಿಎನ್&nbsp; .

## ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
* 
* 
* Saami Council
* Encyclopaedia of Saami Culture

ವರ್ಗೊ:ನಾರ್ವೆ