open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ಲೋಹಾಬೊ

ಲೋಹಾಭೊ ಉಂದು ಪಂಡ ಲೋಹ ಬುಕ್ಕ ಅಲೋಹ ರಡ್ಡೆಟ್ ಅಯಿನ ಗುಣಲಕ್ಷಣೊನ್  ತೋರುನ ಅತ್ತಂದೆ ಅವೆರಡರ ಗುಣಲಕ್ಷಣೊನ್ ತೋರುನ ಮೂಲವಸ್ತುಲು. ಇಂದೆಟ್ ವಿಭಿನ್ನವಾತ್ ಬುಕ್ಕ ವಿಚಿತ್ರವಾಯಿನ ಗುಣಲಕ್ಷಣೊನ್ ತೋರುನ ಗುಣ ಟ್ ಇಂಚನೆ ನಿಖರವಾಯಿನ ವ್ಯಾಖ್ಯೆನ್ ಕೊರ್ಪುನ ಕಷ್ಟ. ಈ ವಿಶೇಷ ಗುಣಟ್ ಪಿದಾಯಿಟ್  ಉಂದು ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರತ ಸಾಹಿತ್ಯೊಟ್ ತಮ್ಮದೇ ಆಯಿನ ಸ್ಥಾನೊನ್ ಪಡೆತ್ತಂಡ್.
thumb|ಬೋರಾನ್
thumb|ಸಿಲಿಕಾನ್
thumb|ಜರ್ಮೇನಿಯಂ
thumb|ಆರ್ಸೆನಿಕ್

## ಲೋಹಾಬೊತ  ವ್ಯಾಖ್ಯೆ
ಲೋಹಾಬೊ ಉಂದೆ ಪದೊನ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾತ್ ಅಲೋಹಗ್  ಬಳಸೊಲಿ. ಉಂದು ಇತ್ತೀಚಿನ ವ್ಯಾಖ್ಯೆ  ಇವು ಲೋಹ ಬುಕ್ಕ ಅಲೋಹಟ್ ರಡ್ಡೆಟ್ ಇಪ್ಪುನ  ಗುಣಲಕ್ಷಣ ತೋಜುನ ಅತ್ತಂದೆ ರಡ್ಡೆತ ಗುಣಲಕ್ಷಣೊನ್ ತೋಜುನ ಮೂಲವಸ್ತುವಾತ್. ಈ ತೆರ ವ್ಯಾಖ್ಯೆ ೧೯೪೦ ತ್ ಇಂಚಿಗ್ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರಚಲಿತವಾಯಿತ್. ಕೆಲವು ಸರ್ತಿ ಅವು ಅರೆಲೋಹ ಉಂದೂ ಕೂಡಾ ಲೆಪ್ಪುವೇರ್. ಈ ಅರೆ ಲೋಹ  ಪದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾತ್ ರಾಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರಡ್‍ತ್ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಟ್ ಜಾಸ್ತಿ ಬಳಕೆಇಪ್ಪುಉಂಡು.

## ಲೋಹಾಬೊ ಉದಾಹರಣೆ

### ಸಾಮಾನ್ಯವಾತ್ ಗುರುತ್ಸ ದಿವುನ  ಆಜಿ ಲೋಹಾಬೊಲು
# ಬೋರಾನ್(Bo)
# ಸಿಲಿಕಾನ್(Si)
# ಜರ್ಮೇನಿಯಂ(Gr)
# ಆರ್ಸೆನಿಕ್ (Ar)
# ಆಂಟಿಮೊನಿ(An)
# ಟೆಲ್ಲರಿಯಂ(Tl)

### ಭಾಗಶ: ಗುಣೊನ್ ಹೊಂದಿರುವ ಲೋಹಾಬೊಲು
# ಇಂಗಾಲ
# ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ
# ಸೆಲೆನಿಯಂ
# ಪೊಲೊನಿಯಂ
# ಆಸ್ಟಾಟಿನ್

## ಆವರ್ತ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ಲೋಹಾಭಗಳು
ಆವರ್ತ ಕೋಷ್ಟಕಟ್ ಲೋಹಾಬೊಲು 'ಪಿ' ಬ್ಲಾಕಿನಲ್ಲಿ ಕರ್ಣದುದ್ದಕ್ಕೂ ತೋಜಾತ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಉಂದೆನಾ ಗುಂಪು ಬೋರಾನ್ ಡ್‍ತ್ ಆರಂಭವಾತ್ ಆಸ್ಟಾಟಿನ್  ಅಂತ್ಯವಾತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಕೆಲವು ಆವರ್ತಕ ಕೋಷ್ಟಕಟ್ ಲೋಹಲು ಬುಕ್ಕ ಅಲೋಹ ಮಧ್ಯೆ ವಿಭಾಗೊ ಉಂಡು  ಅಂಚನೆ ಇಪ್ಪುನ ಗೆರೆನ್ ಎಳೆತ್ ದಿಪೇರ್. ಲೋಹಾಬೊಲು ಈ ವಿಭಾಜಕದ ಅಂಚಿ ಇಂಚಿ ತೀಜಾತ್ ಬರ್ಪುಂಡು.
thumb|ಆವರ್ತಕ ಕೋಷ್ಟಕಟ್ ಲೋಹಾಬೊ

## ಲೋಹಾಬೊತ  ಗುಣಲಕ್ಷಣ
ಲೋಹಾಬೊ ಲು ತೋಜಾಯಾರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾತ್ ಲೋಹಳಂಚನೆ ತೋಜುಂಡು. ಅಂಚನೆ ಅವು ಪೆಡಸಾಗಿದ್ದು ಉತ್ತಮ ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹಕೊಲು. ರಾಸಾಯನಿಕವಾತ್ ಅವು ಅಲೋಹ ಗುಣ ಲಕ್ಷಣೊನ್  ತೋಜಾತ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಆಂಚನೆ ಅವು ಇತರೆ ಲೋಹ ದೊಟ್ಟಗ್ ಸೇರ್‍ತ್ ಮಿಶ್ರ ಲೋಹೊನ್ ಸೃಷ್ಠಿ ಮಾಲ್ಪುಂಡು. ಅಲ್ಲದೇ ಅವು ಭೌತಿಕ ಬುಕ್ಕ ರಾಸಾಯನಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣೊನ್  ಲೋಹ ಬುಕ್ಕ ಅಲೋಹ ಗುಣ ಲಕ್ಷಣ ಮಧ್ಯಟ್ ಸ್ಥಿತಿತ್. ಅವು ಪೆಡಸು ಗುಣಟ್ ಅವು ಕಠಿಣವಾತ್ ವಸ್ತುನ್ ಮಾಲ್ಪುನ ಕಷ್ಟ. ಅವು ಬುಕ್ಕ ಅವು ಸಂಯುಕ್ತೊ ಮಿಶ್ರಲೋಹ ತಯಾರಿಕೆಗ್, ಜೈವಿಕ ಏಜೆಂಟ್ ಆತ್, ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಟ್ ವೇಗವರ್ಧಕ ಆತ್, ಸೆಮಿ ಕಂಡಕ್ಟರ್ ಟ್ ತಯಾರಿಕೆ, ಗಾಜಿನ ತಯಾರಿಕೆಟ್ ಇತ್ಯಾದಿ ಕಾರ್ಯಗ್ ಬಳಸುವೇರ್. 
ಸಿಲಿಕಾನ್ ಬುಕ್ಕ ಜರ್ಮೇನಿಯಂ ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹಕ ಗುಣ  ಅಯಿನ್ ಬಳಕೆ ಮಾಲ್ಪೆರ್  ಸೆಮಿ ಕಂಡಕ್ಟರ್  ತಯಾರಿಕೆಟ್ ಉದ್ಯಮಟ್ ೧೯೫೦ಟ್ತ್ ಆರಂಭವಾತ್. ಇಂಚನೆ ಎಲೆಕ್ರ್ಟಾನಿಕ್  ಕ್ಷೇತ್ರಟ್ ಕ್ರಾಂತಿಯೇ ಆತ್ಂಡ್.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನ
ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ತುಳು ಯೋಜನೆ/ವಿಜ್ಞಾನ ಪಟ್ಯೊ ಲೇಕನೊಲು
ಅರೆವಾಹಕೊ

ವಾಹಕೊಲು(Conductors) ಬುಕ್ಕ ಅವಾಹಕೊಲು (Insulators) ನಡುಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹಕತೆನ್ (electrical conductivity) ಹೊಂದಿರುವ ಘನ ವಸ್ತುನ್ **ಅರೆವಾಹಕೊ** (ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್) ಉಂದು ಲೆಪ್ಪುವೇರ್. ಅವು ವಾಹಕೊ ಬುಕ್ಕ ಅವಾಹಕೊತ ನಡುಟ್ ಅಯಿನ ಗುಣಲು ಸಮ್ಮಿಶ್ರಣವಾತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಸಿಲಿಕಾನ್ ಬುಕ್ಕ ಜರ್ಮೇನಿಯಂ ಮಸ್ತ್ ಬಳಕೆಟ್ ಇಪ್ಪುನ ರಡ್ಡ್ ಮುಖ್ಯವಾಯಿನ ಅರೆವಾಹಕೊಲು.

ಪರಿಪೂರ್ಣ ಶೂನ್ಯ ತಾಪಮಾನಟ್ ಈ ವಸ್ತುಲಾ ವಾಹಕತೆ ಶೂನ್ಯವಾತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ತಾಪಮಾನ ಹೆಚ್ಚಾಯಿನಾ ಲೆಕ್ಕೊಟ್ ವಾಹಕತೆ ಮಸ್ತ್ ಜಾಸ್ತಿ ಅತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಈ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್‍ಟ್ ವೇಲೆನ್ಸ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಬುಕ್ಕ ಕಂಡಕ್ಷನ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಮಧ್ಯತ ಅಂತರ ಹೆಚ್ಚಾತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಅಂಚನೆ, ಉಷ್ಣ ಹೆಚ್ಚಾತ್, ಅಂತರ ಕಡಿಮೆಯಾತ್, ವೇಲೆನ್ಸ್ ಬ್ಯಾಂಡ್‍ನ (ವೇಲೆನ್ಸ್ ಪಟ್ಟಿ) ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‍ಲು ಕಂಡಕ್ಷನ್ ಬ್ಯಾಂಡ್‍ಗೆ(ವಾಹಕ ಪಟ್ಟಿ) ಪಯಣಿಸಿ, ವಸ್ತುಗ್ ವಾಹಕತೆ ತುಂಬಲು ಸಹಕರ ಇಪ್ಪುಂಡು.
ಅರೆವಾಹಕೊ ಉಪಕರಣಟ್ ಇಂದೆನ್ ಗುಣಟ್ ನಿರಾಯಾಸ ವಿದ್ಯುತ್ ಚಲನೆ, ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಲ್ಪೊಲಿ  ಪ್ರತಿರೋದಕ,ಬೆಳಕು ಬುಕ್ಕ ಶಾಖ ದೊಡಗಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆನ್ ತೂವೋಲಿ.ಈ ಗುಣಡ್‍ತ್  ಅರೆವಾಹಕೊನ್ ಹಿಗ್ಗಿಸುವಿಕೆ(Amplification),ಬದಲಾವಣೆಗ್ (Switching),ಶಕ್ತಿಯ ಪರಿವರ್ತಕ(Energy Conversion) ಉಪಕರಣಟ್ ಬಳಕೆ ಮಾಲ್ಪೆರ್. ಅರೆವಾಹಕೊಟ್ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ವಾಹನ ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಈ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ವಾಹನೊಟ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಬುಕ್ಕ ಹೋಲ್ಸಟ್  ಸೇರ್ತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು.ಕಲಬೆರೆಕೆ ಕಣಗಳನ್ ಅರೆವಹಾಕೊಗ್ ಸೇರಿಸ್ಸಾತ್ ಅಯಿನ್ ಮುಖಾಂತರ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ವಾಹಕೊನ ಸಂಖ್ಯೆನ್ ಜಾಸ್ತಿ ಮಾಲ್ಪೊಲಿ. ಈ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ ಡೋಪಿಂಗ್(Doping) ಉಂದು ಲೆಪ್ಪುವೇರ್.ಡೋಪಿಂಗ್ ಕ್ರಿಯೆ ಟ್ ಅರೆವಾಹಕೊಲು ಮಸ್ತ್ ಸೆರೆಟ್ ಇಪ್ಪುನ ಹೋಲ್ಸ್ ಸೇರ್ದಾ ತಾನಾಗ ಅಯಿನ್ ಪ-ಟೈಪ್(p-type) ಉಂದೂ ಬುಕ್ಕ ಮಸ್ತ್ ಸೆರ್ತ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಸೇರ್ದಾ ನಗ ಅಯಿನ್ ನ್-ಟೈಪ್(n-type) ಅರೆವಾಹಕೊ ಉಂದೂ ಲೆಪ್ಪುವೇರ್.
ಅರೆವಾಹಕೊ ಕೆಲವು ಗುಣೊನ್ ೧೯ನೇ ಶತಮಾನಟ್ ಮಧ್ಯದಿಂದ ೨೦ನೇ ಶತಮಾನತ ಆದಿಯ ಕಾಲಗಟ್ಟಟ್ ಗಮನ ದಿತೇರ್.ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಫಿಸಿಕ್ಸ್ ನ ಪ್ರಗತಿ ೧೯೪೭ ಟ್ ಟ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಟರ್  (ಇಂಗ್ಲಿಷ್ - Transistor) ನ ಅಭಿವೃದ್ದಿಗ್ ಕಾರಣವಾಯಿತ್. ಕೆಲವೊಂಜಿ ಮೂಲದಾತುಟ್ ಬುಕ್ಕ ಸಾಕಷ್ಟು ಮಿಶ್ರಲೋಹೊ ಅರೆವಾಹಕೊ ಗುಣ ಇತ್ತಂಟಾಲಾ  ಹೆಚ್ಚಾತ್ ಸಿಲಿಕಾನ್,ಜರ್ಮೇನಿಯಮ್ ಬುಕ್ಕ ಗ್ಯಾಲಿಯಂ ಲೋಹೊನ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಉಪಕರಣಟ್ ಬಳಕೆ ಮಾಲ್ಪೆರ್.

## ಗುಣೊಕುಲು
**ಮಾರ್ಪುಕ ವಾಹಕೊ**
ಪರಿಶುದ್ದ ಅರೆವಾಹಕೊಲು ತಮ್ಮ valance bond ಟ್ ಅವಶ್ಯ ಇಪ್ಪುನ  ಸಂಖ್ಯೆಯಷ್ಟೇ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ನ್ ಹೊಂದ್‍ತ್ ಇಪ್ಪುಮನ ಕಾರಣ ಅವು ಗುಣಮಟ್ಟೊಟ್ ವಾಹಕೊ ವಾತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು, ಅದ್ದರಿಂದ ಮಿತ್ತ್ ತಿಳಿಸಿದಂತೆ ಡೋಪಿಂಗ್ ಅತ್ತಂದೆ ಗೇಟಿಂಗ್ ತಂತ್ರೊಳ ಮುಖಾಂತರ ಅವು  ಹೆಚ್ಚಿನ/ಕಡಿಮೆ ಸಂಖ್ಯೆಟ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ನ್ ಹೊಂದುತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು ಮಾರ್ಪಡಣೆ ಮಾಲ್ಪೊಲಿ. ಇಂಚನೆ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಸಂಖ್ಯೆನ್ ಮಾರ್ಪಡಿಣೆ ಮಾಲ್ಪುನಗ  ಅರೆವಹಾಕೊಲು ಉತ್ತಮ(ಲಕ್ಷ ಅತ್ತಂದೆ ಅಯಿಕ್ಕ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಟ್ಟು) ವಾಹಕೊ.
**ಶಕ್ತಿಯುತ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ಲು ದೂರ ಪ್ರಯಾಣ**
ಅರೆವಾಹಕೊ Energy Band Gap ಟ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ನ್ ವಿವಿಧ ತಂತ್ರಲ ಮೂಲಕ ಉದ್ದೀಪಿಸಬಹುದು,ಅಂಚನೆ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಲು ಉದ್ದೀಪನದಿಂದ ಪಡೆಯಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಕ್ತಿ ಸಹಾಯಟ್ ತನ್ನೆಲ್ಲಾ ಶಕ್ತಿನ್ ಶಾಖವಾತ್ ಬೀರುತ್ತಾ ಬಹುದೂರ ಸಾಗುತ್ತವೆ. ಸೋಲಾರ್ ಸೆಲ್ಲ್ಸ್ ಬುಕ್ಕ Bipolar Junction ಟ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಟರ್ ಲು ಬೆಲೆ ಮಾಲ್ಪಯಾರ ಅರೆವಾಹಕೊ ಈ ಗುಣವನ್ನೇ ನೆಚ್ಚಿಕೊಂಡಿವೆ.
**ಬೆಳಕು ಸೂಸಿಕೆ **
ಕೆಲವೊಂಜಿ ಅರೆವಾಹಕೊ ಉದ್ದೀಪಿತ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ನ್ ಶಕ್ತಿನ್ ಶಾಖವಾತ್ ಬೀರುವ ಬದಲು ಬೆಳಕನ್ನು ಸೂಸುತ್ತವೆ.ಇಂತಹ ಅರೆವಾಹಕೊ ಬೆಳಕನ್ನು ಸೂಸುವ diodes (ಒಂಜಿ ದಿಕ್ಕಿಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಚಲನೆ ಮಾಲ್ಪಯಾರ ಅನುವು ಮಾಲ್ತ್ ಕೊರ್ಪುನ ಉಪಕರಣ)ತ ತಯಾರಿಕೆಟ್ ಬಳಸುವೇರ್.
**ಶಾಖೋತ್ಪನ್ನ ಅಂಶ **
ಅರೆವಾಹಕೊ ಉತ್ತಮವಾತ್ ಶಾಖೋತ್ಪನ್ನ ಅಂಶ ಇಪ್ಪುನಯಿಟ್ತ್ ಉಷ್ಣವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಕಗಳಲ್ಲಿ ಬುಕ್ಕ ಉಷ್ಣವಿದ್ಯುತ್ ಕೂಲರ್(ತಂಪು ತಂಪು ಮಾಲ್ಪುನ ಯಂತ್ರ)ಟ್ ಉಪಯೋಗ ಮಾಲ್ಪೆರ್.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ತುಳು ಯೋಜನೆ/ವಿಜ್ಞಾನ ಪಟ್ಯೊ ಲೇಕನೊಲು
ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನ
ಕಾರ್ಮಿಕೆರೆ ದಿನಾಚರಣೆ

**ಮೇ ದಿನ** ಅತ್ತಂಡ ‘**ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕೆರೆ ದಿನಾಚರಣೆ**ನ್ ಪ್ರತಿ ವರ್ಸೊದ ಮೇ ೧ನೇ ತಾರೀಕ್‍ದಾನಿ ಪ್ರಪಂಚೊದ ಮಸ್ತ್ ದೇಸೊಲೆಡ್ ಆಚರಿಸವೆರ್. ಈ ದಿನೊತಾನಿಕಾರ್ಮಿಕ ಆಂದೋಲನೊದ ಸಾಮಾಜಿಕೊ ಬುಕ್ಕೊ ಆರ್ತಿಕೊ ಸಾದನೆಲೆನ್ ಆಚರಿಸಬೆರ್.,

## ಹಿನ್ನೆಲೆ
1886ನೆ ವರ್ಸೊದ ಮೇ 4ದಾನಿ ಚಿಕಾಗೋದ, ಇಲಿನಾಯ್ಸ್ ಪ್ರದೇಸೊದ ಹೇ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಪನ್ಪುನಲ್ಪ ಕಾರ್ಮಿಕೆರೆ ಮಿತ್ತ್ ನಡತ್ತಿನ ದಮನಕಾರಿ ಘಟನೆನ್ ಈ ಆಚರಣೆದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಾದ್ ದಿಡೊಂತು ಜತ್ತ್‌ದ ಮಸ್ತ್‌ಕಡೆ ಮೇ ೧ನಾನಿ ಸರ್ಕಾರೊ ರಜೆ ಕೊರ್ದು ದೇಸೊ ದೇಸೊಲೆಡ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.  ಅಂಚಿತ್ತಿ ಮುಕ್ಯೊ ದೇಸೊಲು;  

*ಅಲ್ಬೇನಿಯ,
*ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ, 
*ಅರೂಬ, 
*ಆಸ್ಟ್ರಿಯ, 
*ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಸೊ, 
*ಬೆಲಾರುಸ್, 
*ಬೆಲ್ಜಿಯಂ, 
*ಬೊಲಿವಿಯ, 
*ಬೋಸ್ನಿಯ ಬುಕ್ಕೊ ಹೆರ್ಝೆಗೋವಿನ, 
*ಬ್ರೆಜಿಲ್, 
*ಬಲ್ಗೇರಿಯ, 
*ಕ್ಯಾಮರೂನ್, 
*ಚಿಲಿ,
*ಕೊಲಂಬಿಯ, 
*ಕೋಸ್ಟರಿಕ, 
*ಚೀನ, 
*ಕ್ರೊಯೇಷಿಯ, 
*ಕ್ಯೂಬ, 
*ಸಿಪ್ರಸ್, 
*ಚೆಕ್ ಗಣರಾಜ್ಯ, 
*ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್, 
*ಡೊಮಿನಿಕ ಗಣರಾಜ್ಯ, 
*ಈಕ್ವೆಡಾರ್, 
*ಈಜಿಪ್ಟ್, 
*ಫಿನ್ಲ್ಯಾಂಡ್, 
*ಫ್ರಾನ್ಸ್, 
*ಜರ್ಮನಿ, 
*ಗ್ರೀಸ್, 
*ಗ್ವಾಟೆಮಾಲ, 
*ಹೈತಿ, 
*ಹೊಂಡುರಾಸ್, 
*ಹಾಂಗ್‍ಕಾಂಗ್, 
*ಹಂಗರಿ,
*ಐಸ್ಲೆಂಡ್, 
*ಭಾರತ, 
*ಇಂಡೋನೇಷ್ಯ, 
*ಇಟಲಿ, 
*ಜೋರ್ಡನ್, 
*ಕೀನ್ಯ, 
*ಲ್ಯಾಟ್ವಿಯ, 
*ಲಿಥುವೇನಿಯ, 
*ಲೆಬನಾನ್,
*ಮೆಸಿಡೋನಿಯ, 
*ಮಲೇಶಿಯ, 
*ಮಾಲ್ಟ, 
*ಮಾರಿಷಸ್, 
*ಮೆಕ್ಸಿಕೋ, 
*ಮೊರಾಕೊ, 
*ಮಯನ್ಮಾರ್, 
*ನೈಜೀರಿಯ, 
*ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯ, 
*ನಾರ್ವೆ,
*ಪಾಕಿಸ್ತಾನ,
*ಪೆರಗ್ವೆ,
*ಪೆರು, 
*ಪೋಲೆಂಡ್, 
*ಫಿಲಿಫೀನ್ಸ್ 
*ಪೋರ್ಚುಗಲ್, 
*ರೊಮೇನಿಯ, 
*ರಷ್ಯ, 
*ಸಿಂಗಾಪುರ, 
*ಸ್ಲೊವಾಕಿಯ, 
*ಸ್ಲೊವೇನಿಯ, 
*ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯ, 
*ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕ, 
*ಸ್ಪೇನ್, 
*ಶ್ರೀ ಲಂಕ, 
*ಸರ್ಬಿಯ, 
*ಸ್ವೀಡನ್, 
*ಸಿರಿಯ, 
*ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್,
*ಟರ್ಕಿ, 
*ಉಕ್ರೇನ್, 
*ಉರುಗ್ವೆ, 
*ವೆನಿಜುವೆಲಾ, 
*ವಿಯೆಟ್ನಾಂ, 
*ಜಾಂಬಿಯ, 
*ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲುಲು
 

ವರ್ಗೊ:ದಿನಾಚರಣೆಲು
ಅನ್ನಾಮಣಿ

**ಅನ್ನಾಮಣಿ** ಇಂಬೆರ್ ಭಾರತದೇಶೊದ ಮಹಿಳಾ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಬುಕ್ಕೊ ಪವನಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಜ್ಞಾನಿ. ಇಂಬೆರೆನ ಇಡಿ ಪುದರ್ ಅನ್ನಾ ಮುದಲಾಯಿ ಮಣಿ ಪಂಡ್ದ್.

## ಪುಟ್ಟು ಬುಕ್ಕೊ ಬಾಲ್ಯ
ಇಂಬೆರ್ ೧೯೧೮ನೇ ಇಸವಿದ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೩ನೇ ತಾರೀಕ್ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯೊದ ಪೀರುಮೇಡು ಪನ್ಪಿನ ಊರುಡ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್. ಇಂಬೆರ್ ಪಿರಾಕ್ದ ಸಿರಿಯನ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕುಟುಂಬೊಗ್ ಸೇರ್ದಿನಾರ್. ಇಂಬೆರೆನ ಅಮ್ಮೆರ್ ಒರಿ ಸಿವಿಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಆದಿತ್ತೆರ್. ಎನ್ಮ ಜನ ಜೋಕುಲೆಡ್ ಮೇರ್ ಏಲನೆ ಬಾಲೆ ಆದ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್. ಎಲ್ಯ ಪ್ರಾಯೊಡೇ ಮೆರೆಗ್ ಎಡ್ಡೆ ಪುಸ್ತಕೊಲೆನ್ ಓದುನ ಅಭ್ಯಾಸ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಇಂಬೆರೆಗ್ ಮಹಾತ್ಮಾಗಾಂಧಿನ ತತ್ವೊಲು ಪಂಡ ಮಸ್ತ್ ಇಷ್ಟ. ಅಂಚಾದ್ ಆರ್ ಎಲ್ಯೊಡೆ ಖಾದಿ ಕುಂಟುಲೆನ್ ತುತ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್.

## ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ಎಲ್ಯ ಪ್ರಾಯೊಡೇ ಇಂಬೆರ್ ಕಲ್ಪುನೆಟ್ ಬುದ್ಧಿವಂತೆರಾದಿತ್ತೆರ್. ರಾಮನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ಡ್ ಪದವಿ ದೆತೊನ್ಯೆರ್. ೧೯೪೦ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಬೆಂಗಳೂರುದ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ಼್ ಸೈಯನ್ಸ್ಡ್ ಭೌತ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸ್ಕಾಲರ್ಶಿಪ್ ತಿಕ್ಕ್ಂಡ್. ೧೯೪೨ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಮದ್ರಾಸ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಗ್ ತನ್ನ ಪಿ.ಹೆಚ್.ಡಿ. ಪ್ರಬಂದೊನ್ ಒಪ್ಪಿಸಾದ್ ಇಂಗ್ಲಂಡ್ ದೇಸೊಡು ಇಂಟರ್ನ್‌ಶಿಪ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸ್ಕಾಲರ್ ಶಿಪ್ ದೆತೊನ್ಯೆರ್. ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಲಂಡನ್ಡ್ ಪವನಶಾಸ್ತ್ರದ ಬಗೆಟ್ ವಿಶೇಷ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತೆರ್.

## ವೃತ್ತಿದ ಬದ್ಕ್
೧೯೪೮ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಭಾರತೊಗ್ ಪಿರ ಬತ್ತ್ದ್ ಪೂನಾಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಪವನ ಶಾಸ್ತ್ರ ಇಲಾಖೆಡ್ ವಿಕಿರಣ ನಿರ್ಮಾಣದ ಉಸ್ತುವಾರಿ ವಯಿಸೊಂದು ಸೇವೆ ಸಂದಾಯೆರ್. ವಾವುಲು ವಜ್ರ ಬುಕ್ಕೊ ಮಾಣಿಕ್ಯೊದ ರೋಹಿತ ದರ್ಶಕೊಡುಲಾ ಬೇಲೆ ಬೆಂದೆರ್. ೧೯೭೬ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಐತ ಉಪ್ಪನಿರ್ದೇಶೆಕೆರಾದ್ ನಿವ್ರತ್ತರಾಯೆರ್. ಐರ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ರಾಮನ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಸೆಂಟರ್ಡ್ ಮೂಜಿ ವರ್ಸ ಮುಟ್ಟ ಅತಿಥಿ ಪ್ರಾದ್ಯಾಪಕೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಾಲ್ತೆರ್. ೧೯೯೪ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಆರ್ ಸೀಕ್ಡ್ ಬೂರ್ಯೆರ್. ೨೦೦೧ನೇ ಇಸವಿ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೬ನೇ ತಾರೀಕ್ದಾನಿ ತಿರುವನಂತರಪುರೊಡ್ ತೀರ್ ಪೋಯೆರ್.

## ಸಾಧನೆ
ಓಝೋನ್ ಉಪಕರಣೊ ನಾಡ್ ಪತ್ತೆರೆ ಪೊನೆಯೆರ್. ಆರ್ನ ಈ ಸಾಧನೆನ್ ಗುರ್ತ ಮಲ್ತಿನ WMO ಸಂಸ್ಥೆ (ವಿಶ್ವ ಪವನಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆ) ಆರೆನ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪವನಶಾಸ್ತ್ರ ಆಯೋಗದ ಸದಸ್ಯೆರಾದ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ತೆರ್.

## ಪುರಸ್ಕಾರ
ಆರ್ ಮಲ್ದಿನ ವಾತಾವರಣೊದ ಓಝೋನ್ ದ ಮಿತ್ತ್ದ ಸಂಶೋಧನೆಗ್ ೧೯೮೭ಡ್ ಆರೆಗ್ 'ರಾಮನಾಥನ್ ಮೆಡಲ್' ಪುರಸ್ಕಾರ ತಿಕ್ಕ್ಂಡ್.

## ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟಣೆ
* ೧೯೮೦ - 'ದಿ ಹ್ಯಾಂಡ್ ಬುಕ್ ಫ಼ಾರ್ ಸೋಲಾರ್ ರೇಡಿಯೇಷನ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯ'
* ೧೯೮೧- 'ಸೋಲಾರ್ ರೇಡಿಯೇಷನ್ ಓವರ್ ಇಂಡಿಯ'
* ೧೯೮೩- 'ವಿಂಡ್ ಎನರ್ಜಿ ಡೇಟಾ ಫ಼ಾರ್ ಇಂಡಿಯ'

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ಗೋಳಿ ಬಜೆ

**ಗೋಳಿ ಬಜೆ** ಪಂಡ ಒಂಜಿ ತಿಂಡಿದ ಪುದರ್. ಉಂದು ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಗೋಳಿದ ಲೆಕ್ಕ ಉಪುನೆಡ್ದ್ ನೆಕ್ಕ್ ಗೋಳಿಬಜೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಉಂದು ತುಳುನಾಡ್ದ ಮಾತಾ ಹೋಟೇಲ್ ಲೆಡ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಇಲ್ಲಲೆಡ್ಲಾ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಬೆಂಗಳೂರುಡು ಉಂದೆಕ್ಕ್ ಮಂಗಳೂರು ಬಜೆ ಪನ್ಪೆರ್.

## ಗೋಳಿಬಜೆ ಮಲ್ಪುರೆ ಬೋಡಾಯಿನ ಸಾಮಾನ್
* ಮೈದ ಪೊಡಿ
* ಕಾಯಿಮುಂಚಿ
* ಜೀರಿಗೆ
* ಉಪ್ಪು
* ಒಂತೆ ನೀರ್
* ಒಂತೆ ಸೋಡಾಪೊಡಿ
* ಕೈಪೆರೆ ಎಣ್ಣೆ.

## ಗೋಳಿಬಜೆಕಿಪ್ಪುನ ಬೇತೆ ಪುದರ್
* ಮೈಸುರು ಬೋಂಡ

## ಮಲ್ಪುನ ಕ್ರಮ
ಮೈದಪುಡಿ, ಉಪ್ಪು, ಕಾಯಿಮುಂಚಿದ ಎಲ್ಯೆಲ್ಯ ತುಂಡು, ಸೋಡಾಪೊಡಿ ಪಾಡ್ದ್ ಬೋಡಿತ್ತಿನಾತ್ ನೀರ್ ಡ್ ಕಲಪೊಡು, ಸರೀ ಗಟ್ಟಿ ಗಟ್ಟಿ ಕಲತಿಬುಕ್ಕೊ ಒಂತೆ ಪೊರ್ತು ದೀವೊವು. ಬನಲೆಡ್ ಬೋಡಿತ್ತಿನಾತ್ ಎಣ್ಣೆ ಪಾಡ್ದ್ ಅವು ಕಾಯಿಬುಕ್ಕೊ ಕಲತಿ ಹಿಟ್ಟ್ ನ್ ಮಲ್ಲ ಮಲ್ಲ ಆಕಾರದ ಗೋಳಿ ಗೋಳಿ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಎಣ್ಣೆಡ್ ಬುಡೊಡು.  ಕೆಂಪಾದ್ ಕಾಯಿಬುಕ್ಕೊ ಗೋಳಿ ಬಜೆನ್ ಎಣ್ಣೆಡ್ದ್ ದೆತ್ತ್ ದ್ ಬೇತೆ ಬಾಜನೊಗು ಪಾಡ್ಂಡ ತಿನಿಯೆರೆ ಗೋಳಿಬಜೆ ತಯಾರ್ ಆಂಡ್. ಗೋಳಿಬಜೆ ತಿನಿಯೆರೆ ತಾರಾಯಿದ ಚಟ್ನಿ ಇತ್ತ್ಂಡ ಎಡ್ಡೆ.

## ಪೌಷ್ಠಿಕಾಂಸೊದ ಮಾಹಿತಿ

## ಪಟಕುಲು

File:Mangalore bajji.jpg|ಗೋಳಿ ಬಜೆ
File:Bajji with coconut chutney.jpg
File:ಗೋಳಿ ಬಜೆ.jpg|ಗೋಳಿ ಬಜೆ
File:Goli baje or Mangalore bajji.jpg|ಗೋಳಿ ಬಜೆ


## ಪಿದಾಯಿ ಕೊಂಡಿ
*http://nsomayaji.blogspot.in/2014/02/goli-baje-maida-pakoda.html

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ತೆನಸ್
ಡೀಸಿಲ್ ಇಂಜಿನ್

**ಡೀಸೆಲ್ ಇಂಜಿನ್** ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಇಂಜಿನ್‌ದ ಅಂಚನೆ ಇಪ್ಪುನ ಸಾದನೊ. ಆಂಚಾಂಡ ಒಂಜಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ದಾದ ಪಂಡ ಡಿಸೀಲ್ ಇಂಜಿನ್‌ಡ್ ಕಿಡಿಬೆಣೆ ಇಪ್ಪುಜ್ಜಿ. ಬದಲಾತ್ ಸಂಪೀಡಕ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಇಂದೆಟ್ ಭುಕ್ತಿ ಬುಕ್ಕ ಸಂಪೀಡನ ದಹನಕ್ಕ್ ಎಡೆಮಾಲ್ತ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು.  ಒಂಜಿ ಡಿಸೇಲ್ ಇಂಜಿನ್ ಗಾಳಿ ಬುಕ್ಕ ಇಂದನೊದ ಸಂಪೀಡನ ಅನುಪಾತ 14:1ಡ್ತ್ 25:1 ಇಪ್ಪುಂಡು.  ಆಂಚಾಂಡ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಇಂಜಿನ್‌ಡ್ ಈ ಅನುಪಾತ 4:1ಡ್ತ್ 10:1ಇಪ್ಪುಂಡು. ಡಿಸೇಲ್ ಇಂಜಿನ ಕಾರ್ಯವಿದಾನೊಲಾ ಪೆಟ್ರೋಲ್  ಇಂಜಿನ್ತಾ ಅಂಚನೆ 5 ಒಡೆತನ್ ಸೇರಾತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಭುಕ್ತಿ ಹೊಡೆತಟ್ ಶುದ್ದೊ ಗಾಳಿನ್ ಮಾತ್ರೊ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಉಳಾಯಿ 1000ಕೆಡ್ ಮಸ್ತ್ ತಾಪೊ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಉಂದು ಇಂದನೊನ್ ಒರಿಪ್ಪಾಯಾರ ಉಪಯುಕ್ತವಾದ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಇತ್ತೆ ಸಿಲಿಂಡರ್‌ದ ಉಲಾಯಿ ನಿ‍ಯಂತ್ರಿತ ಪ್ರಮಾಣೊಡ್ ಡಿಸೇಲ್‍ದ ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮ ತುಂತುರುನ್ ಬುಡ್ಪಾಯರ ಅಪ್ಪುಂಡು. ತಟ್ಟನೆ ಡಿಸೇಲ್ ಜ್ವಾಲೆ ಹೊಮ್ಮಿಸುತ್ತ್ ಉರಿಪ್ಪುಂಡು.ಈ ದಹನಕ್ರಿಯೆಟ್ ಮಸ್ತ್ ಒತ್ತಡಟ್ ಅನಿಲೊನ್ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಪುಂಡು.  ಈ ಅನಿಲೊನ್ ವ್ಯಾಕೋಚನೆಡ್ತ್ ಪಿಸ್ಟನ್ ಉಲಾಯಿ ಪಿದಾಯಿ ಪೊಪುಂಡು. ನಿಷ್ಕಾಸ ಪೆಟ್ಟ್‌ಡ್ ವ್ಯರ್ತೊ ಅನಿಲೊನ್ ಸಿಲಿಂಡರ್‌ಡ್ತ್  ಪಿದಾಯಿ ಪಾಡುಂಡು. ಡಿಸೇಲ್ ಇಂಜಿನ್  ಸಾರಿಗೆ ವಾಹನಡ್ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್, ಕರೆಂಟ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಅಪುನ ಜನರೇಟರ್‌ಡ್ ಗಳಸುವೆರ್. ಕರೆಂಟ್ ಇಜ್ಜಿಯಾಂಟ ಕೆಲವು ಅಂಗಡಿಡ್ ಜನರೇಟರ್  ಶಬ್ಧ ಬುಕ್ಕೊ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಅನಿಲನ ವಾಸನೆ ಬರ್ಪುಂಡು.  ಕೆಲ ಕರ್ಂಬುದ ಪೇರ್‌ದ ವ್ಯಾಪಾರೊ  ಮಾಲ್ಪುನಕುಲುಲಾ ಕರ್ಂಬುಡ್ದ್ ನೀರ್ ದೆಪ್ಪುನಗ ಡಿಸೇಲ್ ಎಂಜಿನ್‍ನ್ ಗಳಸುವೇರ್. ಕೆಲ ಸಿಮೆಂಟ್ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಮಿಶ್ರ ಮಲ್ಪಿಯರ ಡಿಸೇಲ್ ಇಂಜಿನ್ ಗಳಸುವೆರ್. ಮಾರ್ಗೊ ಮಾಲ್ಪುನಗ, ಟಾರನ್ ಪುಡಿಮಾಲ್ತ್ ಜಲ್ಲಿಡ್ ಬೆರೆಕೆ ಮಾಲ್ಪುವೇರ್. 

## ಇತಿಯಾಸೊ
### ರುಡಾಲ್ಫ್ ಡೀಸೆಲ್
ರುಡಾಲ್ಫ್ ಡಿಸೇಲ್ ಜರ್ಮನಿ ದೇಶೊದ ಮೆಕಾನಿಕಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್.  ಡಿಸೇಲ್ ಇಂಜಿನ್ನ್ ಆವಿಷ್ಕಾರೊಗ್ ಪ್ರಮುಕೆರ್.  ಅರ್ ಸೌರಚಾಲಿತ ಗಾಳಿ ಇಂಜಿನ್ ಸೇರ್‌ನ ವಿದೊದ ಉಷ್ಣ ಇಂಜಿನ್‌ನ್ ವಿನ್ಯಾಸೊ ಮಾಲ್ತೆರ್. 1893ಡ್ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಉಳಾಯಿ ದಹನಕ್ರಿಯೆ ನಡಪುಂಡು. ಇಂಜಿನ್‌ದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಬಂದೊನ್ ಮಂಡನೆ ಮಾಲ್ತೆರ್. ಕಿಡಿಬೆಣೆ ಇಜ್ಜಿಯಾಂತೆ ಸಹ ಇಂದನೊನ್ ಇಂಜಿನ್ ಉಲಾಯಿ ಪೊತ್ತಾವೋಲಿ ಉಂದು ಅಂಶೊನ್ ಪ್ರಥಮಬಾರಿಗ್ ಸಾಧನೆ  ಮಾಲ್ತೇರ್. ೧೮೯೭ಟ್ ಉಂದು ತಮ್ಮ ಪ್ರಥಮ ಇಂಜಿನ್ ನ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾತ್ ಚಾಲನೆ  ಮಾಲ್ತೇರ್. ಅತ್ತಂದೆ ಅಂತರ್ದಹನ ಇಂಜಿನ್ ಟ್ ಸಸ್ಯೊನ್ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನ ಸಹ ಇಂಧನತಂಚನೆ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾತ್ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಆವಿಷ್ಕಾರಲು ಬುಕ್ಕ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಿಯಮೊಲ್ ವಿಜ್ಞಾನಿಲು ಪುದಾರ್ ದಿತೇರ್ ವಾಡಿಕೆ ಆಂಚನೆ ಒಂಜಿ ಇಂಧನಕ್ಕ್ ರುಡಾಲ್ಫ್ ಡಿಸೇಲ್ ಪುದಾರ್ ಕೊರ್ಪೊಲಿ.ಈ ಇಂಧನೊನ್ ನಮ ಡಿಸೇಲ್ ಎಂಜಿನ್ಂದು ಲೆಪ್ಪುವೇರ್.

### ಡೀಸೆಲ್‌ನ ಚಿಂತನೆ
1878ಡ್, ಮ್ಯೂನಿಚ್‌ನ "ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕಮ್"ಡ್ ವಿದ್ಯಾರ್ತಿಯಾದಿತ್ತ್‌ನ ರುಡಾಲ್ಫ್ ಡೀಸೆಲ್, ಕಾರ್ಲ್ ವಾನ್ ಲಿಂಡೆ ಆರೆನ ಉಪನ್ಯಾಸೊಲೆಗ್ ಹಾಜಿರಾಯೆರ್. ಉಗಿ ಎಂಜಿನ್‌ಲು ಕೇವಲ 6-10% ಬೆಚ್ಚ ಶಕ್ತಿನ್ ಕೆಲಸವಾದ್ ಪರಿವರ್ತಿಸವುನ ಸಾಮರ್ತೊನು ಹೊಂದ್ಂಡ್.  ಆಂಡ ಕಾರ್ನೋಟ್ ಚಕ್ರೊ ಸ್ತಿತಿಡ್ ಸಮಾನ ಬೆಚ್ಚೊದ ಬದಲಾವಣೆದ ಮೂಲಕೊ ಎಚ್ಚದ ಬೆಚ್ಚ ಶಕ್ತಿನ್ ಕೆಲಸವಾದ ಪರಿವರ್ತಿಸಯರ ಅನುವು ಮಾಲ್ತ್ ಕೊರ್ಪುಂಡುಂದು ಲಿಂಡೆ ವಿವರಿಸಯೆರ್. ಡೀಸೆಲ್ ಪ್ರಕಾರೊ,  ಉಂದು ಕಾರ್ನೋಟ್ ಚಕ್ರಡ್ ಕೆಲಸೊ ಮಾಲ್ಪುನ ಎಚ್ಚ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಎಂಜಿನ್‌ನ್ ರಚಿಸವುನ ಕಲ್ಪನೆನ್ ಪುಟ್ಟ‌ದ್‌ ಪಾಡ್‌ಂಡ್. ಡೀಸೆಲ್‌ನ್ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾಡ್ದ್ ದೆತೊನ್‌ನ ಕ್ಷಿಪ್ರ ಅಡಿಯಾಬಾಟಿಕ್ ಕಂಪ್ರೆಷನ್ ತತ್ವೊಲೆನ್ ಗಳಸುನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಗ್ನಿಶಾಮಕೊದ ಫೈರ್ ಪಿಸ್ಟನ್‌ಗ್ ಪರಿಚಯಿಸಯರ ಆಂಡ್ . ದಿಂಜ ವರ್ಸೊಲೆ ಕಾಲೊ ಆರೆನ ಆಲೋಚನೆಲೆ ಮಿತ್ತ್ ಕೆಲಸೊ ಮಾಲ್ತ್‌‌ನೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ, ಡೀಸೆಲ್ ಅವೆನ್ 1893ಡ್ ಥಿಯರಿ ಅಂಡ್ ಕನ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್ ಆಫ್ ಎ ರೇಷನಲ್ ಹೀಟ್ ಮೋಟಾರ್ ಪನ್ಪುನ ಪ್ರಬಂದೊಡ್ ಪ್ರಕಟಿಸಯೆರ್.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಯಂತ್ರೊಲು
ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನಿಲು
ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನ ಸಾಹಿತ್ಯ
ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನ
ಅಮೀಬಾ

ಅಮೀಬಾ (Amoeba/əˈmiːbə/;ಉಚ್ಚರಿಸವುನೆ ಅಂಬಾ; ಬಹುವಚನೊ ಎಬಾಸ್(am(o)ebas) ಅತ್ತಂಡ ಅಮೀಬಾಯ್ಡ್(am(o)ebae / əˈmiːbi /). ಲೆಪ್ಪುನೆ.  ಉಂದು ಒಂಜಿ ರೀತಿದ ಕೋಶ ಅತ್ತಂಡ ಏಕಕೋಶೀಯ ಜೀವಿ.  ಉಂದು ತನ್ನೊ ಸಾಮರ್ಥ್ಯೊಗು ತಕ್ಕ ಆಕಾರೊನು ಬದಲ್ತೊಂದು ಎಲ್ಯೆ ಅತ್ತಂಡ ಮಲ್ಲೆ ಆಪುನ ಜೀವಿ.

**ಅಮೀಬಾ** ಒಂಜಿ ಏಕಾಣುಜೀವಿ. ಕೇವಲ ೦.೨೫ ಮಿ.ಮೀಟರ್‌ದ್ದ್ ೨.೫ ಮಿಲಿ ಮೀಟರ್ ಮುಟ್ಟ ಉಪ್ಪುನ ಇಂದೆನ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕಡ್ ತೂವೊಲಿ. ಕೆಲವು ನೀರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಚೌಗು ಪ್ರದೇಸೊಲೆಡ್ ಜೀವಿಸಂಡ,ಕೆಲವು ನರಮಾನಿ ಬುಕ್ಕೊ ಪ್ರಾಣಿಲೆ ದೇಹಡ್ ವಾಸ ಮಲ್ಲಪುಂಡು. ಕೇವಲ ಒಂಜೇ ಜೀವಕೋಶನ್ ಉಂದು ಹೊಂದ್‍ದ್ ಇಂದೆಕ್ ಒವ್ವೇ ಆಕಾರೊ ಇಪ್ಪುಜಿ. ಮಾತ ಜೀವಕೋಶಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಪ್ರೋಟೋಪ್ಲಾಸ್ಮಇಂದೆಟ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಇಂದೆತ ಸುತ್ತ ತೆಲುಪುದ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವ ಇಪ್ಪುನ ಕವಚೊ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಈ ಕವಚೊದ ಮೂಲಕೊ ನೀರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಆಮ್ಲಜನಕ ಜೀವಕೋಶ ಪ್ರವೇಸೊ ಆಪುಂಡು.

## ಅಮೀಬಾ ಬದುಕುನ ಕ್ರಮೊ
ಅಮೀಬ ಗುಂಡಿ, ಪಲ್ಲಲೆಡ್ ಕೆಸರ್ ಇರೆ ಇಂಚ ಬದುಕುನ ಪರಪುನ ದಿಂಜ ಕಿನ್ಯಜೀವಿ. ಪ್ರೊಟೊಝೋವ ವರ್ಗೊಗು ಸೇರ್ದುಂಡು. ವ್ಯಾಸೊ ಸುಮಾರ್ 1"/100. ದೇಹೊರಚನೆ ಮಸ್ತ್ ಸರಳ. ಜೀವರಸೊದ ಪಿದಯಿದ ಮೆಯಿ (ಎಕ್ಟೊಪ್ಲಾಸಂ) ತಿಳಿಯಾದ್ ಪಾರದರ್ಶಕವಾದ್ ಉಲಯಿದ ಮೆಯಿ(ಎಂಡೊಪ್ಲಾಸಂ) ಕಣಕಣವಾದ್ ದಿಂಜ ನೀರ್ ರೂಪೊಡುಂಡು. ಉಲಯಿದ ರಸೊಡು ಒಂಜಿ ನಡುಬೀಜೊ (ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್), ಚಕ್ರಾಕಾರೊದ ಒಂಜಿ ಸಂಕೋಚನ ಅವಕಾಸೊ(ಕಂಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟೈಲ್ ವ್ಯಾಕ್ಯುಯೊಲ್) ಅಂಚನೆ ತೆನಸ್‍ಡ್ದ್ ದಿಂಜಿನ ದಿಂಜ ತೆನಸ್‍ಲೆ ಕುಹರೊಲು ಉಲ್ಲೊ. ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕೊ ತೋಜಾವುನಂಚ ಜೂವೊಡುಪ್ಪುನ ಅಮೀಬೊಗು ಒವ್ವೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟೊ ಆಕಾರೊ ಇದ್ದಿ; ಕ್ಷಣಕ್ಷಣಕ್ಕ್ ಅಯಿತ ಆಕಾರೊ ಬದಲಾವೊಂದಿಪ್ಪಂಡು. ಅಯಿತ ಮೆಯಿಡ್ದ್ ಅಪಾಪಗ ಪಿದಯಿ ಪೋಪುನಂಚಿನ ವಿಥ್ಯಾಪಾದ ಪನ್ಪಿನ (ಸೂಡೊಪೋಡಿಯ) ಅಂಗೊಲೆ ಇಂದೆಕ್ ಕಾರಣೊ.  ಉಂದು ಅಯಿತ ಚಲನಾಂಗೊಲು. ಅಮೀಬ ತನ್ನೊ ಇಚ್ಚೆದಂಚ ಮಿಥ್ಯಾಪಾದೊಲೆನ್ ಕೊರು. ಅವೆನ್ ಬೊಡ್ಚಿಂದಾನಗ ದೆತ್ತ್‌ತ್ ಪಾಡೊನ್ಬು. ಅಂಚಾದ್ ಅವು ಏಪೊಲಾ ತೋಜಿಂಡಾ ಸಾಸಿತೊ ಅಂಗೊ ಅತ್ತ್.

## ಅಮೀಬಾದ ವಂಸೊ
ಅಮೀಬಾದ ಬುಲೆನಗ ನಿರ್ಲಿಂಗರೀತಿದ ವಂಶಾಭಿವೃದ್ದಿಗ್ ತಯಾರಾಪುಂಡು. ಈ ಕ್ರಿಯೆಡ್ ನಡುಬೀಜೊ ಸರಿಯಾದ್ ರಡ್ಡ್ ಬಾಗೊ ಆಪುಂಡು.  ಜೀವರಸೊ ರಡ್ಡ್ ಬಾಗೊ 
ಆಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ರಡ್ಡ್ ಕಿನ್ಯ ಅಮೀಬೊಲು ಸ್ರಿಸ್ಟಿಯಾಪುಂಡು. ಉಂದು ಅಯಿತ ಅಪ್ಪೆಲೆಕೊ ಪರತೊಂದು, ತೆನಸ್‍ನ್ ತಿಂದೊಂದು ಬುಲೆದ್ ಮಲ್ಲೆ ಆದ್ ಸಂತಾನೊ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಇಂಚಿತ್ತಿ ಸಂತಾನೊ ಆಪುನ ಮಾದರಿಗ್ ದ್ವಿದಳನ(ಬೈನರಿ ಫಿಷನ್) ಪನ್ಪೆರ್. ಮುಲ್ಪ ಅಪ್ಪೆನ್ ಪುಡತ್‍ದ್ ರಡ್ಡಾಪುನೆಡ್ದಾರೊ ಅವು ಇಜ್ಜಿಂದಾಂಡಲಾ ತನ್ನೊ ಸಂತಾನರೂಪೊಡು ದುಂಬರಿಪುನೆಡ್ದಾರ ಅವು ಸೈಪುಜಿಂದ್ ಪನೊಲಿ.

## ಛಾಯಾಂಕಣ

## ಪಿದಯಿದ ಕೊಲಿಕ್ಕೆಲು
* Wikibooks: Comparison of Cell Size
*The Amoebae|ಅಮೀಬಾ ಎಡಿನ್ಬರ್ಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊದ ಮ್ಯಾಕಿವರ್ ಲ್ಯಾಬ್‌ದ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಪ್ರಕಟಿತ ಮೂಲ.
*Amoebas are more than just blobs
*Sun Animacules and Amoebas
*Molecular Expressions Digital Video Gallery: Pond Life – Amoeba (Protozoa) ಅಮೀಬಾದ ಬಗೆಟ್ ಕೆಲವು ಎಡ್ಡೆ ವೀಡಿಯೊಲು.
*Amoebae: Protists Which Move and Feed Using Pseudopodia ಟ್ರೀ ಆಫ್ ಲೈಫ್ ವೆಬ್ ಯೋಜನೆ
* Siemensma, F. *Microworld: world of amoeboid organisms*. http://www.arcella.nl/.
* Pawlowski, J. & Burki, F. (2009). Untangling the Phylogeny of Amoeboid Protists. *Journal of Eukaryotic Microbiology* 56.1: 16–25, https://web.archive.org/web/20150923204916/http://www.cmde.science.ubc.ca/pdf/09PawlowskiTCS.pdf.
* Völcker, E. & Clauß, S. *Penard Labs: the fascinating world of amoebae.* https://web.archive.org/web/20180331141220/http://www.penard.de/. 
* Walochnik, J. & Aspöck, H. (2007). Amöben: Paradebeispiele für Probleme der Phylogenetik, Klassifikation und Nomenklatur. *Denisia* 20: 323–350, http://www.zobodat.at/pdf/DENISIA_0020_0323-0350.pdf.
* Vidyasagar,Aparna  - Live Science Contributor April 02, 2016. https://www.livescience.com/54281-amoeba-definition.html

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಡೈನಾಮೊ

**ಡೈನಾಮೊ** ಪಂಡ ಕರೆಂಟ್ ಜನರೇಟರ್.  ಉಂದು ಕಮ್ಯುಟೇಟರ್‌ನ್ ಗಳಸ್‌ದ್ ನೇರ ಪ್ರವಾಹನ್ ಸ್ರಿಸ್ಟಿ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಯಾಂತ್ರಿಕ  ಶಕ್ತಿಡ್ ನೇರ ಕರೆಂಟಾದ್ ಮಾಲ್ಪುನ ಸಾದನೊ. ಡೈನಾಮ್ ಪನ್ಪುನ ಪದ ಗ್ರೀಕ್ ಬಾಸೆದ ಡೈನಮೈಸ್ ಪದಡ್ತ್ ಬಂತ್ತಂಡ್. ಡೈನಮೊಲು ವಿದ್ಯುತ್ ಅಯಸ್ಕಾಂತೊ ಕರ್ಬೊದ ಕೋರ್‌ಲೆಡ್ ಪಂಡ   ಕ್ಷೇತ್ರ ಸುರುಳಿಡ್ ಒರಿನ ಕಾಂತೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರೊನು ಗಳಸೊಂದು ಸ್ವಯಂ-ಸುರು ಮಲ್ಪಿಯರ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೊಲೆನ್ ಗಳಸುವೆರ್. ಉಂದು ಫ್ಯಾರಡೆ ನಿಯಮದನ್ವಯ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಲ್ಪುಂಡು.  

ಡೈನಮೊಲು ಕೈಗಾರಿಕೆಲೆಗ್ ಕರೆಂಟ್ ಕಡಪುಡುನ ಸಾಮರ್ತ್ಯೊ ಇಪ್ಪುನ ಸುರತ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವಿದ್ಯುತ್ ಜನರೇಟರ್‌ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್,  ಬುಕ್ಕೊ ಅನೇಕೊ ವಿದ್ಯುತ್-ಶಕ್ತಿ ಪರಿವರ್ತನೆ ಸಾದನೊಲು ಆದರ್ತೊಂದು ಅಯಿಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಮೋಟಾರ್, ಪರ್ಯಾಯ-ಪ್ರವಾಹ ಪರ್ಯಾಯಕ, ಬುಕ್ಕೊ ರೋಟರಿ ಪರಿವರ್ತಕೊಲು ಸೇರ್ದೊ.

## ಇತಿಯಾಸೊ
### ಶಾಶ್ವತ ಆಯಸ್ಕಾಂತೊಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಪ್ರೇರಣ

ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ಜನರೇಟರ್‌ಲೆನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ತತ್ವೊನು 1831-1832 ವರ್ಸೊಡು ಮೈಕೆಲ್ ಫ್ಯಾರಡೆ ನಾಡ್ದ್ ಪತ್ಯೆರ್. ಈ ತತ್ವೊನ್ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಫ್ಯಾರಡೆನ ನಿಯಮ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಒಂಜಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರಚೋದಕ ಶಕ್ತಿ ಒಂಜಿ ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹಕೊಡು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಆಪುಂಡು. ಉಂದು ಒಂಜಿ ಬದಲಾವಣೆದ ಕಾಂತೀಯ ಪ್ರವಾಹನ್ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಇಪ್ಪುಂಡು.

### ಸುರುತ ಡೈನಮೊಲು

ಸುರುತ ಕಮ್ಯುಟೇಟೆಡ್ ಡೈನಮೊನ್ 1832ಡ್ ಹಿಪ್ಪೊಲಿಟ್ ಪಿಕ್ಸಿ ಪನ್ಪಿನ ಒರಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಉಪಕರಣೊ ತಯಾರಕೆರ್ ನಿರ್ಮಾಣೊ ಮಲ್ತೆರ್.  ಉಂದು ಒಂಜಿ ಶಾಶ್ವತ ಆಯಸ್ಕಾಂತನ್ ಗಳಸ್‌ದೆರ್.  ಉಂದೆನ್ ಒಂಜಿ ಕ್ರ್ಯಾಂಕ್‌ಡ್ ಸುತ್ತುವೆರ್.

## ಉಲ್ಲೇಕೊ

ವರ್ಗೊ:ಯಂತ್ರೊಲು
ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನ ಸಾಹಿತ್ಯ
ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನ
ಮೂರ್ತೆ

ತಾರೆ ಇಜ್ಜಾಂಡ ತಾರಿಡ್ದ್ ಕಲಿ ದೆಪ್ಪುನೆಕ್ಕ್ **ಮೂರ್ತೆ** ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಕಲಿ ಮೂರ್ಯರೆ ಪೋನಗ ತುರೆಟ್ಟ್ ಮಲ್ತಿನ ಕುಜಿಲಿ ಬುಕ್ಕೊ ಕತ್ತಿನ್ ಪತೊಂದು ಪೋಪೆರ್. ಮರತ್ತ ಮಿತ್ತ್ ಕುಲ್ಲುದು ತಾರೆದ ಕೊಂಬುನು ಕತ್ತಿಡ್ ಕುತ್ತುದು ಐಕ್ ಕಡ್ಯ ಕಬ್ಬೆ ಪಾಡ್ದ್ ಬರ್ಪೆರ್. ಮನದಾನಿ ಆ ಕಡ್ಯೊಡು ಕಲಿ ಬೂರ್ದುಪ್ಪುಂಡು. ನೆಕ್ಕ್ ಮೂರ್ತೆ ಪನ್ಪೆರ್.

## ಮೂರ್ತೆ ಮಾನ್ಪುನಕುಲು

ಮೂರ್ತೆತ ಬೆಲೆನ್ ಬಿರುವೆರ್ ಮಾನ್ಪುವೆರ್. ಇಂದೊಂಜಿ ಕುಲಕಸುಬುಲ ಅಂದ್.

## ಮೂರ್ತೆ ಮಲ್ಪುನ ಮರೊಕ್ಕುಲು
* ತಾರೆದ ಮರ
* ತಾರಿದ ಮರ
* ಈಂದ್‌ದ ಮರ

## ಮೂರ್ತೆಗ್ ಗಲಸುನ ಸಾಧನೊಲು
### ಕುಜುಲಿ
ಉಂದೆನ್ ಉದ್ದದ ಮಲ್ಲ ಬುಲೆದಿ ತುರೆಟ್ಟ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ತುರೆತ್ತ ಕುಜುಲಿ ಹಗುರ ಉಪ್ಪುನೆಡ್ದ್ ತಾರೆ ಮಿತ್ತರುನಾಯಗ್ ದುನ್ನ ಆವೆರೆ ಬಲ್ಲಿ ಪಂಡ್ದ್ ತುರೆಟ್ಟೇ ಮಲ್ಪುವೆರ್
### ಕಡ್ಯ
ಉಂದು ಮಣ್ಣಡ್ ಮಲ್ಪುನವು, ಕೊಡಪಾನದ ಲೆಕ್ಕ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಒಂತೆ ಚಟ್ಟೆ ಉಪ್ಪುಂಡು
### ತರ್ಕತ್ತಿ
ಕಲಿ ದೆಪ್ಪುನ ಕೊಂಬುನ್ ಮುರಿಯರ ಬೊಡಪುನ ಕತ್ತಿ.
### ಕಾರ್ ತಲೆ
ತಾರೆ ಮಿತ್ತರ್ರೆ ಕಾರ್‌ಗ್ ಪಾಡ್ರೆ ಉಂದೆನ್ ಬೈಟ್ಟ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್
### ಕೈ ತಲೆ
ತಾರೆ ಮಿತ್ತರ್ರೆ ಕೈಟ್ಟ್ ತಾರೆನ್ ಬಿಗಿತ್ತ ಪತ್ಯರೆ ಉಂದು ಬೋಡು. ಉಂದೆನ್ ಬೈಟ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
### ಕೇರ್ಪು
ತಾರೆ ಅತ್ತ್ಂಡ ತಾರಿಗ್ ಮಿತ್ತರ್ರೆ ಬೆದ್‌ರ್‌ದ ಕೇರ್ಪುನು ಗಲಸುವೆರ್. ಕೆಲವುದಕುಲು ತೆಪ್ಪುನು ಪಿರಿಬಲ್ಲ‍್‌ಡ್ ತಾರೆಗ್ ಕಟ್ಟ್‌ದ್ ಕೇರ್ಪುದಲೆಕೊ ಗಲಸುವೆರ್.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಬೇಲೆ
ವರ್ಗೊ:ಉದ್ಯೋಗ
ಆಲಿಕಲ್ಲ್

**ಆಲಿಕಲ್ಲ್** ಐಸ್‍ದ ಗಟ್ಟಿ. ಪದರೊಕಟ್ಟಿನ ಮೋಡೊಲೆಡ್ದ್(ಕ್ಯೊಮುಲೋ ನಿಂಬಸ್ ಕ್ಲೌಡ್ಸ್) ತಿರ್ತ್ ಬೂರುನ ಹಿಮಗಡ್ಡೆದ ಕಿನ್ಯ ಉಂಡೆಲು.

 

## ಉಂಡಾಪುನ ಸನ್ನಿವೇಸೊ
ಹವಾಸಾಸ್ತ್ರೊದ ಪ್ರಕಾರೊ ಆಲಿಕಲ್ಲ್ ಉತ್ಪನ್ನವಾಪುನ ಸನ್ನಿವೇಸೊಲು ಮೂಜಿ.
# ಕೆಳಮಟ್ಟೊಡು ತೇವಪೂರಿತ ಬೆಚ್ಚಗಾಳಿ 
# ಉನ್ನತೊ ಎತ್ತರೊ ಮುಟ್ಟ(50,000'ಗ್ ಮೀರ್ದ್) ವ್ಯಾಪಿಸಚಿಪ್ಪುನ ಸೆಡಿಲ್‍ಡ್ದ್ ಕೂಡ್‍ನ ಬಿರುಗಾಳಿ
# ನೆಲಡ್ದ್ 10,000' - 12,000' ಎತ್ತರೊಡು ಹಿಮಬಿಂದು(ಫ್ರೀಸಿಂಗ್ ಪಾಯಿಂಟ್).

ಹಿಮ ಬುಕ್ಕೊ ನೀರ್ ಇಂದೆತ ಪರ್ಯಾಯೊ ಮಿಸ್ರೊಡ್ದ್ ಆಲಿಕಲ್ಲ್ ಬುಲೆದ್ ಮಲ್ಲೆಯಾದ್ ಪರೆಲ್ ಕಟ್ಟುಂಡು.  ಗುಡುಗು, ಬಿರುಗಾಳಿಡ್ದ್ ಕೂಡ್‍ನ ಬರ್ಸೊಡು ಆಲಿಕಲ್ಲ್‌ಲು ಬೂರುಂಡು.  ರೂಡಿಡ್ ಇಂಚಿನ ಬರ್ಸೊನು ಕಲ್‍ಬರ್ಸೊ ಪನ್ಪೆರ್.  ಆಲಿಕಲ್ಲ್‌ದ ಆಕಾರೊ ದಿಂಜ.  ರಡ್ಡ್ ಪೌಂಡ್ ತೂಕೊದೆನ್ ತೂಯಿನಕುಲುಲ್ಲೆದರ್.  ತೇವಾಂಸೊ ಇಪ್ಪುನ ಗಾಳಿ ಬೇಗೊ ಮಿತ್ತೇರುನೆದ್ದಾವರೊ ಆಲಿಕಲ್ಲುಲು ಪುಟ್ಟುವೊ.  ನೀಡರ್‌ದ ಪನಿಕುಲು ಪೆರ್ಪುಕಟ್ಟ್‌ದ ನೀರ್‍ಡ್ ತೇವಾಂಸೊ ದಿಂಜಿನಂಚನೆ ಇಂದೆತ ಗಾತ್ರೊ ಬುಕ್ಕೊ ತೂಕೊ ದಿಂಜಾಪುಂಡು. ತೂಕೊ ಹೆಚ್ಚಾನಗ ಮಿತ್ತೇರ್‌ದ್ ಪೋಯೆರೆ ಸಾದ್ಯೊ ಇದ್ಯಾಂತೆ ತಿರ್ತ್ ಬೂರುಂಡು.  ತಿರ್ತ್‌ ಬೂರುನಗ ಗಾಳಿಡಿಪ್ಪುನ ತೇವಾಂಸೊನು ಹೀರೊಂದು ಅಯಿತ ಗಾತ್ರೊ ನಾನಾತ್ ಹೆಚ್ಚ ಆವು.

## ಪರಿಣಾಮೊಲು
ಆಲಿಕಲ್ಲ್‌ದ ಬಿರುಗಾಳಿ ಬರ್ಸೊಗು ಬುಲೆಕ್ಕ್‌ ಮಸ್ತ್ ನಸ್ಟೊ ಉಂಡಾಪುಂಡು.  ಕುಕ್ಕು, ಕೊಕ್ಕೊ, ಪೆಲಕಾಯಿ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಪರ್‍ಂದುಲು ಕುರಿಪೊ.  ಕಾಯಿಲು ಉದುರುವೊ.  ಕುಂಬುಡೊ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಕಾಯಿಕಜಿಪುಲು ಹಾಲಾಪುಂಡು.  ಈ ಬರ್ಸೊಗು ತಿಕಲೊನುನ ಪ್ರಾಣಿ, ಪಕ್ಕಿಲು ಬುಕ್ಕೊ ಜನೊ ಸಯಿಪುನ ಉಂಡು.  ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಆಲಿಕಲ್ಲ್ ಪುದರ್‍ಗ್ ತಕ್ಕ ಕಲ್ಲ್‌ದಂಚ ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ ಹಿಮೊದ ಪರೆಲ್‍ದ್ ಕೂಡ್ದಿನ ಮೆತ್ತೆನೊದ ಆಲಿಕಲ್ಲ್ ದಿಂಜ ಸರ್ತಿ ಹಿಮೊನು ಹೋಲುಂಡು.

## ಪಿದಯಿದ ಸಂಪರ್ಕೊಲು
* Hail Storm Research Tools
* Hail Factsheet
* U.S. Billion-dollar Weather and Climate Disasters
* https://kn.wikisource.org/wiki/ಮೈಸೂರು_ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ_ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಆಲಿಕಲ್ಲು

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಪ್ರಕೃತಿ
ಕರ್ನಾಟಕೊದ ಮುಕ್ಯಮಂತ್ರಿಲು

**ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ** ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿ.

## ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಆಳ್ವಿಕೆ
* ೧೯ನೇ ಮಾರ್ಚಿ ೧೯೭೧ ಡ್ದ್ ೨೦ನೇ ಮಾರ್ಚಿ ೧೯೭೨
* ೩೧ನೇ ದಸಂಬರೊ ೧೯೭೭ ಡ್ದ್ ೨೮ನೇ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೭೮
* ೨೧ನೇ ಎಪ್ರಿಲ್ ೧೯೮೯ ಡ್ದ್ ೩೦ನೇ ನವಂಬರೊ ೧೯೮೯
* ೯ನೇ ಅಕ್ಟೋಬರೊ ೨೦೦೭ ಡ್ದ್ ೧೧ನೇ ನವಂಬರೊ ೨೦೦೭
* ೨೦ನೇ ನವಂಬರೊ ೨೦೦೭ ಡ್ದ್ ೨೯ನೇ ಮೇ ೨೦೦೮

## ಕರ್ನಾಟಕೊದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಲೆನ ಪಟ್ಟಿ

## ಇಂದೆನ್ ತೂಲೆ
* ಕರ್ನಾಟಕ

## ಬೇತೆ ಸಂಪರ್ಕೊ
* CM List on Karnataka.com

### ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಲೆನ ಪಟ್ಟಿ

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಕರ್ನಾಟಕೊದ ಮುಕ್ಯಮಂತ್ರಿಲು
ವರ್ಗೊ:ಚುನಾವಣೆ
ವರ್ಗೊ:ಭಾರತ
ವರ್ಗೊ:ಭಾರತದ ಚುನಾವಣೆಲು
ವರ್ಗೊ:ಕರ್ನಾಟಕ
ಇರಾನ್

**ಇರಾನ್** (ಪರ್ಷಿಯನ್ ಬಾಸೆಡ್: ايران), ಉಂದು ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡೊದ ಪಡ್ಡಯಿ ಮೆಯಿಟುಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ದೇಸೊ. ಉಂದೆನ್ ದುಂಬು ಪರ್ಶಿಯ ಪಂದ್ ಲೆತ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ನೆತ್ತ ರಾಜಧಾನಿ ತೆಹ್ರಾನ್. ಇರಾನ್ ದೇಸೊದ ಬಡಕಾಯಿಡ್ ಅರ್ಮೇನಿಯ, ಅಜರ್‍ಬೈಜಾನ್ ಬುಕ್ಕೊ ತುರ್ಕ್‍ಮೇನಿಸ್ಥಾನ್, ಮೂಡಾಯಿಡ್ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ಥಾನ ಬುಕ್ಕೊ ಪಾಕಿಸ್ಥಾನ, ಬುಕ್ಕೊ ಪಡ್ಡಯಿಡ್ ಟರ್ಕಿ ಬುಕ್ಕೊ ಇರಾಕ್‌ ದೇಸೊಲು ಉಂಡು. ಈ ದೇಸೊಡು ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಪರ್ಶಿಯನ್ ಬಾಸೆನ್ ಪಾತೆರುವೆರ್. ಇರಾನ್ ಸಬ್ದೊದ ಅರ್ಥ 'ಆರ್ಯ ನಾಡ್' ಪಂದ್. ಮುಲ್ತ ಅಧಿಕೃತ ಧರ್ಮೊ ಶಿಯಾ ಇಸ್ಲಾಂ.

## ತೂಪಿನಂಚಿತ್ತಿ ಜಾಗೊಲು
# ಪರ್ಸಪೊಲಿಸ್ (ಶಿರಾಜ್‌ಡ್ದ್ ೫೦ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರ ಬಡಕಾಯಿಡ್)
# ಷಾಹ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್ (ಎಶ್ಫಹಾನ್)
# ಇಶ್ಫಹಾನ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ (ಎಶ್ಫಹಾನ್)
# ಶೇಖ್ ಲೊತ್ಫೊಲ್ಲಾಹ್ ಮಸ್ಜಿದ್ (ಎಶ್ಫಹಾನ್)
# ಗೊಲೆಸ್ತಾನ್ ಅರಮನೆ (ತೆಹ್ರಾನ್)
# ಎರಾಮ್ ಗಾರ್ಡನ್ (ಶಿರಾಜ್)
# ತಜ್ರೀಶ್ ಬಝಾರ್ (ತೆಹ್ರಾನ್)

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ದೇಶೊಲು
ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನ್ ಪ್ರೆಸ್

**ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನ್ ಪ್ರೆಸ್** (Basel Mission Press) ತುಳು ನಾಡ್ ದ ಸುರುತ್ತ ಪ್ರೆಸ್.

## ಇತಿಹಾಸೊ
ಉಂದು ಕುಡ್ದದ ಬಲ್ಮಠೊಡು ಉಂಡು. ೧೮೪೧ಟ್ಟ್ ಉಂದು ಸುರು ಆಂಡ್. ೧೮೩೬ಟ್ಟ್ ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಕುಡ್ಲಡ್ ಸುರುತ್ತ ಶಾಲೆ ಆನಗ ಶಾಲೆಗ್ ಬೋಡಾಯಿ ಬೂಕುಲೆನ್ ಮದ್ರಾಸ್ ಇಜ್ಜಾಂಡ, ಬೊಂಬಾಯಿಡ್ ಅಚ್ಚಿ ಮಲ್ತ್ ಕನವೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಅಪಗ ಕಲ್ಲ್ ದ ಅಚ್ಚಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಕೆಡ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಮುಲ್ಪ ಅಚ್ಚಿದ ಮೊಳೆಕ್ಕುಲು ಇಜ್ಜಾಂದಿನೆಡ್ದ್ ಕಡಬದಂಚಿನ ಮಂಜೊಲು ಬಣ್ಣದ ಕಲ್ಲ್ ಲೆನ್ ಕರ್ನೂಲುಡ್ದ್ ಕನತ್ ದ್ ಐಟ್ ಬರೆದ್ ಅಚ್ಚಿ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ೧೮೩೪ಟ್ಟ್ ಭಾರತೊಗು ಬತ್ತಿ ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನರಿನಕುಲು ೧೮೪೧ ಟ್ಟ್ ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನ್ ಪ್ರೆಸ್ ನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್.೧೮೪೧-೧೮೫೩ ಮುಟ್ಟಲಾ ಕಲ್ಲ್ ದ ಅಚ್ಚಿಡೇ ಬೂಕುಲು ಅಚ್ಚಿ ಆವೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. 
## ಉಪಕಾರೊ
ಶಾಲೆಲೆಡ್ ಬೋಡಾಯಿ ಬೂಕುಲು, ಕ್ರೈಸ್ಥ ಧರ್ಮದ ಬೂಕುಲು, ೧೮೪೩ಟ್ಟ್ ಕನ್ನಡದ ಸುರುತ್ತ ಪತ್ರಿಕೆ ಮಂಗಳೂರು ಸಮಾಚಾರ, ೧೮೪೭೮ ತುಳುತ್ತ ಮಾಮಲ್ಲ ಗ್ರಂಥ ಪೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆ. ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯೊಲಾಯಿ, ದಾಸರ ಪದಗಳು, ಚೆನ್ನ ಬಸವ ಪುರಾಣ, ಬಸವ ಪುರಾಣ, ಕನಕದಾಸರ ಹರಿಭಕ್ತಿಸಾರ, ಬುಕ್ಕೊ ರಾವಣ ದಿಗ್ವಿಜಯ(ಯಕ್ಷಗಾನ) ಕನ್ನಡ ಗಾದೆಗಳು, ಇಂಚಿತ್ತಿ ಬೂಕುಲು ಕಲ್ಲಚ್ಚು ಮುದ್ರಣೊಡು ಪ್ರಕಟ ಆಂಡ್. ೧೮೫೩ಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಅಚ್ಚಿ ಮೊಳೆತ್ತ ಬಳಕೆ ಬತ್ತ್ ದ್ ಪೊಸ ದೇಕಿಡ್ ಅಚ್ಚಿ ಅವೆರೆ ಸುರು ಆಂಡ್. ಇತ್ತೆಲಾ ಈ ಪ್ರೆಸ್ ನಡತೊಂದಿತ್ತ್‌ದ್ ಇತ್ತೆ ಈ ಪ್ರೆಸ್ ಗ್ ಬಲ್ಮಠ ಇನ್ಸ್ಡ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ ಡ್ ಉಂಡು.

## ಅಚ್ಚಿ ಬಾಸೆಲು
ಈ ಪ್ರೆಸ್ ಡ್ ತುಳು, ಕನ್ನಡ, ಮಲಯಾಲಂ, ಕೊಡವ, ಬಡಗ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ಕೊಂಕಣಿ, ಜರ್ಮನ್, ಇಂಚಿತ್ರಿ ಮಸ್ತ ಭಾಸೆಲೆ ಪುಸ್ತಕೊಲು ಪ್ರಕಟ ಆವೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್

## ಉಲ್ಲೆಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನ್
ಆಮ್ಲಜನಕ

**ಆಮ್ಲಜನಕ** (ಆಕ್ಸಿಜನ್) ಅನಿಲ ರೂಪೊದ ಒಂಜಿ ಮೂಲಧಾತು. ಇಂದೆತ ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ ೮. ಉಂದು ಪ್ರಪಂಚೊಡು ಮಾತ ಜೀವಿಲೆನ ಪ್ರಾಣವಾಯು.  ಉಂದು ಭೂಮಿಡ್ ದಿಂಜಿದಿಪ್ಪುನ ಮೂಲದಾತುಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ವಾತಾವರನೊದ ೧/೫ ದಾತ್, ಭೂಪದರ(Earth's crust)ದ ತೂಕೊಡು ಶೇಕಡಾ ೪೯ ದಾತ್, ಖನಿಜ ಬುಕ್ಕೊ ಸಿಲೆಕ‍ಲೆ ತೂಕೊದ ಅರ್ದೊದಾತ್, ಬೂಮಿಡುಪ್ಪುನ ನೀರ್‍ದ ತೂಕೊದ ಶೇಕಡಾ ೮೯ ದಾತ್ ಆಮ್ಲಜನಕ ಉಂಡು. ಉಂದು ಸಾಮಾನ್ಯೊ ರೂಪೊಡು ಬನ್ನೊದಾಂತಿನ ರುಚಿದಾಂತಿನ ವಾಸನೆದಾಂತಿನ ಅನಿಲ. ನೀರ್ ಆಮ್ಲಜನಕ ತೆಲಿ ನೀಲಿ ಬನ್ನೊನು ಹೊಂದ್‍ದುಂಡು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ೨ ಪರಮಾಣು ಸೇರೊಂದು ಇಪ್ಪುಂಡು. ಮೂಜಿ ಪರಮಾಣುಲು ಸೇರ್ದ್ ಇಪ್ಪುನಗ ಓಜೋನ್ ಪಂಡ್‌ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಉಂದು ಸೂರ್ಯನ ನೇರೊಲು ಬನ್ನೊದ ವಿಕಿರನೊಡ್ದು ಬೂಮಿನ್ ಕಾಪುಂಡು. ಈ ಅನಿಲೊ ತೂ ಪೊತ್ತವುನ ಕ್ರಿಯೆನ್ ಬೆಂಬಲಿಸವುಂಡು.  ಇಂದೆನ್ ನಾಡ್ ಪತ್ತಿನ ವಿಜ್ಞಾನಿನ ಪುದರ್ ಜೋಸೆಫ್ ಪ್ರೀಸ್ಟ್ಲಿ.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನ ಸಾಹಿತ್ಯ
ತುಳು ಪಾತೆರೊ (ಪುಸ್ತಕ)

ತುಳು ಬಾಸೆದ ಒಂಜಿ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ ಬುಕ್ಕೊ ವ್ಯಾಕರಣ ಪನ್ಪಿನವು **ಬುಧಾನಂದ ಶಿವಳ್ಳಿ** ಪನ್ಪಿನ ಲೇಖಕೆರ್ ತುಳು ಬಾಸೆಡ್  ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಬರೆತಿನ ಒಂಜಿ ಪುಸ್ತಕದ ಪುದರ್. ೧೯೮೦ಡ್  ಮೈಸೂರುಡು ಆರ್ ಬರೆತಿನ್ ಪುಸ್ತಕ ೨೦೦೪ ಇಸವಿಡ್ ಕುಡ್ಲಡ್ ಪ್ರಕಟವಾಂಡ್.

## ಬುಧಾನಂದ ಶಿವಳ್ಳಿ (೧೯೨೩ - ೧೯೮೨)
ಬುಧಾನಂದ ಶಿವಳ್ಳಿ ಪನ್ಪಿನ ಕಾವ್ಯನಾಮೊಡು "ತುಳು ಬಾಸೆ: ತುಳು ಬಾಸೆದ ಒಂಜಿ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ ಬುಕ್ಕೊ ವ್ಯಾಕರಣ" ಪನ್ಪಿನ ಪುಸ್ತಕ ರಚನೆ ಮಲ್ತ್ ದಿನ ಲೇಖಕೆರೆನ ಮೂಲ ಪುದರ್ ಸರಕಾರಿ ದಾಖಲೆಲೆಡ್  ಕೆ.ಬೂದಾ ಪಂಡ್‍ದ್. ಸ್ನೇಹಿತೆರೆನ ಅಂಚನೆ ಕುಟುಮ ವರ್ಗೊಡು ಬುಧಾನಂದೆರ್ ಪಂಡ್‍ದ್ ಲೆತ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಆರ್ ಪುಟುದಿನ ಊರು ಉಡುಪಿದ ಶಿವಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮ. ಅಂಚಾದ್ ಕಾವ್ಯನಾಮ ಬುಧಾನಂದ ಶಿವಳ್ಳಿ ಪಂದ್ ಬರೆವೊಂದು ಇತ್ತೆರ್.

## ಪುಸ್ತಕ ಪರಿಚಯ
ಬುಧಾನಂದ ಶಿವಳ್ಳಿ ಅರೆನ ತುಳು ಕೃತಿ  **ತುಳು ಬಾಸೆ: ತುಳು ಬಾಸೆದ ಒಂಜಿ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ ಬುಕ್ಕೊ ವ್ಯಾಕರಣ**  "ತುಳು ತಿರ್ಪಣಿ"  ಪನ್ಪಿನ   ಲೇಖಕೆರೆನ  ಒಂಜಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಡ್ದ್  ಶುರುವಾಪುಂಡು. ತುಳು ಬಾಸೆ  ಪುಸ್ತಕದ ತಿರುಳುಡು ಮೂಜಿ ಭಾಗೊಲು ಉಂಡು:

*ಭಾಗ ೧: ಭಾಷಾ ಶಾಸ್ತ್ರ*

*ಭಾಗ ೨: ತುಳು ವ್ಯಾಕರಣ*

*ಭಾಗ ೩: ಅನುಬಂಧಲು.*

## ಭಾಗ ೧: ಭಾಷಾ ಶಾಸ್ತ್ರ
ಮುದೆಲ್ದ ಭಾಗೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಅಧ್ಯಾಯೊಲು ಇಂಚಿನವು:

ಮುದೆಲ್ಬಾಸೆ

# ಬಾಸೆ
# ತುಳುವ ಬಾಸೆದ ಇತಿಹಾಸ
# ಶಬ್ಧ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ

ಕೊಡಿಬಾಸೆ

## ಭಾಗ ೨: ತುಳು ವ್ಯಾಕರಣ

ರಡ್ಡನೆಯ ಭಾಗೊಡು ಸೇರ್ದಿಪ್ಪುನ ಅಧ್ಯಾಯೊಲು ಇಂಚಿನವು:
# ಅಕ್ಷರ ಪ್ರಕರಣ
# ಸಂಧಿ ಪ್ರಕರಣ
# ಶಬ್ಧ ಪ್ರಕರಣ
# ನಾಮ ಪ್ರಕರಣ
# ವಿಶೇಷಣ ಪ್ರಕರಣ
# ಧಾತು ಪ್ರಕರಣ
# ಕ್ರಿಯಾ ಪ್ರಕರಣ
# ಕೃದಾಂತ-ತಧ್ಧಿತಾಂತ ಪ್ರಕರಣ
# ಅವ್ಯಯ ಪ್ರಕರಣ
# ಸಮಾಸ ಪ್ರಕರಣ
# ತತ್ಸಮ ಪ್ರಕರಣ
# ವಾಕ್ಯ ಪ್ರಕರಣ
# ಲೇಖನ ಜಿಹ್ನೆ ಪ್ರಕರಣ
# ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ
# ಬಾಸೆ-ಸಂಸ್ಕೃತಿ

## ಭಾಗ ೩: ಅನುಬಂಧಲು.
ಅನುಬಂಧ ೧: ಮೂಲ ದ್ರಾವಿಡೊಡ್ದ್ ಏಕಪ್ರವಾಹವಾದ್ ತುಳು-ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆಲೆಗ್ ಬೈದಿನ ಪದಲು.

ಅನುಬಂಧ ೨: ಪ್ರಾಚೀನ ತಮಿಳು ಸಾಹಿತ್ಯೊಲೆಡ್ ತುಳುವ ಸಾಮಿಪ್ಯದ ಪದಲು

ಅನುಬಂಧ ೩: ಶಬ್ಧ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ- ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ಬಾಸೆಲೆಗ್ ತುಳು ಸಾಮಿಪ್ಯ

ಅನುಬಂಧ ೪ ಅ: ತುಳು ಕ್ರಿಯಾ ಧಾತುಲು

ಅನುಬಂಧ ೪ ಇ: ಸಂಸ್ಕೃತ್ ಧಾತುರೂಪಲು- ಕೃದಾಂತ-ತಧ್ಧಿತಾಂತ (ಸಾಧಿತ ) ರೂಪಲು.

ಅನುಬಂಧ ೪ ಉ: ತುಳು ಧಾತುಲೆಡ್ದ್ ಕೃದಾಂತ-ತಧ್ಧಿತ ನಾಮಪದ ರಚನೆ.

ಅನುಬಂಧ ೫: ತುಳು ಲಿಂಗ್,ವಚನ ಕಾಲ ಪ್ರತ್ಯಯಲು, ಕ್ರಿಯಾಪದಲು.

ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ ವಿಕಾಸ.

## ಇತರ ಮಾಹಿತಿ
ತುಳು ಬಾಸೆ ಕೃತಿಕ್  ಆರಂಭೊಡು " ಮದಿಪು"  ಬರೆತಿನಾರ್ ತುಳು- ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ವಿದ್ವಾಂಸೆರ್ ಆಯಿನ  ಡಾ: ಬಿ.ಎ. ವಿವೇಕ ರೈ ಕುಲು. ಅಯಿಡ್ದ್  ಬುಕ್ಕೊ  ತುಳು ಬಾಸೆ ಕೃತಿಕಾರೆರೆನ  "ಮಗನ ಬಾಸೆ" ಪನ್ಪುನ ಮುನ್ನುಡಿ  ಕೃತಿಕಾರನ ಪರಿಚಯ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಕೃತಿತ ಕಡೆಟ್ "ತುಳು ನಡತ್ತ್ ಬತ್ತಿನ ಸಾದಿ ಪನ್ಪುನ ಸಂಪಾದಕೀಯ ಪ್ರಬಂಧ ಉಂಡು. ಪುಸ್ತಕದ ಕಡೆಟ್  ಪೂರಕ ಅಧ್ಯಯನೊಗು "ಪರಾಮರ್ಶಿನಿ" ಕೊರ್ತೆರ್.

ತುಳು ಬಾಸೆ ಕೃತಿತ ಪೂರ್ಣಪಾಠೊನು ತುಳು ಬಾಸೆ ಪನ್ಪುನ ಲಚರಿ (ಬ್ಲಾಗು) ಡು ಓದೊಲಿ.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

# https://tulu-language.blogspot.in/2017/08/blog-post.html

ವರ್ಗೊ:ಬೂಕುಲು
ವರ್ಗೊ:ತುಳು
ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಅಕ್ಷರಮಾಲೆ
ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಬಾಸೆ
ವರ್ಗೊ:ತುಳು ವ್ಯಾಕರಣ
ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ
ಬುಧಾನಂದ ಶಿವಳ್ಳಿ

thumb|"ತುಳು ಬಾಸೆ" ಬುಧಾನಂದ ಶಿವಳ್ಳ ಅರೆನ ಪುಸ್ತಕ ಅರಪುನ ಕೊಂಡಿ

**ಬುಧಾನಂದ ಶಿವಳ್ಳಿ** ಪನ್ಪುನ ಕಾವ್ಯನಾಮೊಡು "ತುಳು ಬಾಸೆ  : ತುಳು ಬಾಸೆದ ಒಂಜಿ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ ಬುಕ್ಕೊ ವ್ಯಾಕರಣ" ಪನ್ಪುನ ಪುಸ್ತಕ ರಚನೆ ಮಲ್ತ್ ದಿನ ಲೇಖಕೆರೆನ ಮೂಲ ಪುದರ್ ಸರಕಾರೀ ದಾಖಲೆಲೆಡ್ ಕೆ.ಬೂದಾ ಪಂಡ್‌ದ್ದ್. ಸ್ನೇಹಿತೆರೆನ ಅಂಚನೆ ಕುಟುಮ ವರ್ಗೊಡು ಬುಧಾನಂದೆರ್ ಪಂಡ್‌ದ್ದ್ ಪಣೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಆರ್ ಪುಟುದಿನ ಊರು ಉಡುಪಿದ ಶಿವಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮ. ಅಂಚಾದ್ ಕಾವ್ಯನಾಮ ಬುಧಾನಂದ ಶಿವಳ್ಳಿ ಪಂಡ್‌ದ್ಆಯ್ಕೆ ಆಂಡ್.ತುಳು ಬಾಸೆ (ಪುಸ್ತಕ) ಲೇಖನ ಪುಟೊನು ತೂಲೆ.

### ಬುಧಾನಂದ ಶಿವಳ್ಳಿ (೧೯೨೩ - ೧೯೮೨)
ಬುಧಾನಂದೆರ್ ದಿನಾಂಕ ೧೬-೨-೧೯೨೩ ದಾನಿ ಉಡುಪಿ ಶಿವಳ್ಳಿದ ಕಲ್ಸಂಕದ ಕೈತಲ್ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಮಠತ್ತಾ ವಠಾರದ ಪರಿಸರೊಡು ಜೀವನ ಮಲ್ತೊಂದು ಇತ್ತಿನ ಒಂಜಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮರಕಲ ಕುಟುಮೊಡು ಪುಟುದಿನಾರ್.ಕಡಿಯಾಳಿದ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಹೈಸ್ಕೂಲುಡು ಓದುದು ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಪರೀಕ್ಷೆ ಪಾಸು ಮಲ್ತೆರ್. ಶಾಲೆಡ್ ಓದುನಗ ದಿ. ಡಾ.ಕು.ಶಿ.ಹರಿದಾಸ ಭಟ್ರು ಅರೆನ ಸಹಪಾಠಿ ಆದಿತ್ತೆರ್.ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಆಯಿನೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ವಂತೆ ಸಮಯ ಖಾಸಗಿ ಉದ್ಯೋಗ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮದ್ರಾಸ್ ರಾಜ್ಯದ ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಡ್ ಕೊಯಮುತ್ತೂರುಡು ಗುಮಾಸ್ತೆಯಾದ್ ಕೆಲಸೊಗು ಸೇರಿಯೆರ್. ಕೊಯಮುತ್ತೂರುದ ಸೇವೆ ಅರೆಗ್ ತಮಿಳು ಬಾಸೆ ಕಲ್ಪರೆ, ತಮಿಳುದ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಅಂಚನೆ ಪರ ಗ್ರಂಥೊಲೆನ ಪರಿಚಯ ಮಲ್ತೊಣರೆ ಅಂಚನೆ ತಮಿಳು ತುಳು ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷಾ ಸಂಬಂಧಲೆನ್ ತೆರಿಯೊಣರೆ ಅವಕಾಶ ಮಲ್ತ್ ಕೊರುಂಡು.

ಅದಗ, ಭಾಷಾವಾರು ಪ್ರಾಂತ್ಯೊಲು ರಚನೆ ಆಪಿನೆಡ್ದ್ ದುಂಬು, ಇತ್ತೆದ ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಭಾಗೋಲು ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊಗು ಸೇರ್ದಿತ್ತಾ. ಕ್ರಮೇಣ, ೧೯೫೭ಡು ಭಾಷಾವಾರು ಪ್ರಾಂತ್ಯೊಲು ರಚನೆಯಾಯ. ಕನ್ನಡ ಪಾತೆರುನಕಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತ್ ದ್  ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ ಅಸ್ಠಿತ್ವೊಗು ಬತ್ತ್ಂಡ್, ತುಳು ಪಾತೆರುನಕುಲು (ಅಂಚನೆ ಕೊಂಕಣಿ ಕೊಡವ ಬ್ಯಾರಿ ಪಾತೆರುನಕುಲು)ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದುಲಾಯಿ ಸೇರಿಯೆರ್. ಅದಗ ದುಂಬುದ ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಸೇವೆಡ್ ಇತ್ತಿನಕಲೆನ್ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಸಮಯೊಡು ಬೂದೆರೆಗ್ ಕುಡ್ಲದ ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆದ  ಕಚೇರಿಗ್ ವರ್ಗ ಮಲ್ತೆರ್. ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ್ ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಡ್ ಮೆರೆಗ್ ಕ್ರಮೇಣ ವರ್ಗೊಲು ಆನಗ ಮಡಿಕೇರಿ, ನುಗು,ಮೈಸೂರು, ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಇಂಚ ಮಾತಾ ಕನ್ನಡದ್ ಊರುಲೆಡ್ ಆಯಾ ಊರುದ ಬಾಸೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಪರಂಪರೆಲೆನ ಪರಿಚಯ ಮಲ್ತೊಣುನ ಅವಕಾಶ ತಿಕ್ಕ್ಂಡ್.

ಮೈಸೂರುದ ಸೇವಾಕಾಲೊಡು ಆರ್ ಪದೋನ್ನತಿಯಾದ್ ಸಹಾಯಕ ಲೆಕ್ಕಾಧಿಕಾರಿಯಾಯೆರ್. ಅಂಚನೆ ೧೯೭೭ ಡು ಮೈಸೂರುಡು ಸರಕಾರಿ ಸೇವೆಡ್ದ್ ನಿವೃತ್ತಿಯಾಯೆರ್. ಮೈಸೂರುದ್ ವಿದ್ಯಾಪರಿಸರ, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಅಪೂರ್ವ ಗ್ರಂಥಾಲಯೊಲು ಅರೆನ  ಕವಿ ಮನಸಿನ್  ಜಾಗ್ರತ ಮಲ್ತ್ ದ್  ಅರಳಾದಿತ್ತಾ.

ನಿವೃತ್ತರಾಯಿನ್ ಬುಕ್ಕೊ ಆರ್  ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ತೆರೆಯಿನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಯೋಜನೆದ ಅಡಿಟ್  ಕಲ್ತ್ ದ್  ಎಂ.ಎ (ಇಂಗ್ಲಿಸ್ ಸಾಹಿತ್ಯ) ದ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿನ್ ಪಡೆವೊಂಡೆರ್. ಇಂಗ್ಲಿಸ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಓದುನಗ ಅರೆಗ್ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಬಾಸೆ  ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಪರಂಪರೆಲೆನ ವಿಷಯೊಡು ಆಸಕ್ತಿ ಎಚ್ಚಾಂಡ್. ಮೈಸೂರುದ ಮಹಾರಾಜಾ ಕಾಲೇಜಿದ ಅಂಚನೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಗ್ರಂಥಾಲಯೊಲೆನ ವಿಪುಲ  ಪುಸ್ತಕ  ಸಂಪತ್ತುಲೆನ ಸದುಪಯೋಗ ಪಡೆವೊಂಡೆರ್.  ತುಳು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಂಶೋಧನೆಲೆಗ್  ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯಾದಿಪ್ಪುನ  ಡಾ. ಗುರುರಾಜ ಭಟ್ಟರೆನ, ಅಂಚನೆ  ಡಾ ಕೆ.ವಿ.ರಮೇಶೆರ್ ಪಣಿಯಾಡಿ ಇಂಚಿನಕುಲೆನ ಕೃತಿಕುಲೆನ  ಪ್ರಭಾವೊಗು  ತಿಕಿಯೆರ್. ಲಭ್ಯ  ಮಾಹಿತಿಲೆನ್ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ತೊಂದು ಅವೆನ್  ಸೂಕ್ತವಾದ್  ಮನನ, ಪರಾಮರ್ಶೆ ಮಲ್ತೊಂದು ತುಳುಟೆ ಬರೆವೊಡು ಪಂಡ್‌ದ್ನಿರ್ಧಾರೊಡು ತುಳು ಬಾಸೆ ಪನ್ಪುನ ಭಾಷಾ ಶಾಸ್ತ್ರ ಬುಕ್ಕೊ ವ್ಯಾಕರಣ ದ್ ಕೃತಿನ್  ೧೯೭೯-೮೦ ದ್  ಕಾಲಾವಧಿಡ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಲೇಖಕರು
ವರ್ಗೊ:ಬಾಸೆ
ವರ್ಗೊ:ಭಾಷಾ ವಿಜ್ಞಾನಿ
ವರ್ಗೊ:ತುಳು
ತಾಮರೆ

**ತಾವರೆ** ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಕೆದು, ಉಗ್ಗೆಲ್‌‌‌‌‌(ಗುವೆಲ್)ಡ್ ಬಳಪಿನಂಚಿನ ದಯಿ(ಜಲಸಸ್ಯ). ಉಂದೆನ್ ದೇವೆರೆನ ಪೂಜೆಗ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಅವೆಟ್‍ಲಾ ದೇವಿ ಪೂಜೆಗ್ ಉಂದು ಭಾರಿ ಮುಖ್ಯವಾಯಿನ ಪೂವಾದುಂಡು.

## ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪುದರುಲು
ತಾವರೆಗ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಡ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪುದರ್‌‌‌‌‌‌ ಉಂಡು.
* ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುದರ್  - ನೆಲುಂಬೊ ನುಸಿಫೆರ
* ಕನ್ನಡ       - ಕಮಲ,ತಾವರೆ 
* ತಮಿಳ್      - ಅಂಬಾಲ್,ತಾಮರೈ, ಶಿವಪುತ್ತಾಮರೈ 
* ತೆಲುಗು      - ತಮರ, ಯರ್ರತಮರ,ಕಾಲುಂಗ್ 
* ಇಂಗ್ಲಿಸ್     - ಇಂಡಿಯನ್ ಲೋಟಸ್,ಪೈಥಾಗೋರಿಯನ್ ಬೀನ್  
* ಸಂಸ್ಕೃತ     - ಅಂಬುಜ, ಕಮಲ,ಪದ್ಮ 
* ಹಿಂದಿ       - ಲಾಲ್ ಕಮಲ್,ಕನ್ನಾಲ್ 
* ತುಲು        -ತಾಮರೆ

## ದಯಿತ ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್
ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ತಾವರೆ ನೀರ್‍ಡ್ ಪಂಡ ಕೆದು,ಉಗ್ಗೆಲ್‌‌‌‌‌ಡ್ ಬಳಪಿನಂಚಿನ ದಯಿ. ತಾವರೆದ ಕಂಡೆ ನೀರ್ದ ಅಡಿಟ್ ಕೆಸರ್‌ಡ್ ಉಪ್ಪುಂಡು ದಂಡ್ ಉದ್ದೊಗು ನೀರ್ರ್ದ್ ಮಿತ್ತ್ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಇರೆ ಬಟ್ಟಲ್ದ ಲೆಕ್ಕ ನೀರ್ದ ಮಿತ್ತ್ ಉಂತ್‍ದುಪ್ಪುಂಡು.ತಾವರೆದ ಮುಕ್ಕೆ ಕಂಡೆಡ್ ಪುಟ್ಟ್‌ದ ನೀರ್ದ ಮಿತ್ತ್ ಬರ್ಪುನೆ ಮುಟ್ಟ ದಂಡ್ ಉದ್ದ ಬಳತ್‍ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ನೀರ್ದ ಮಿತ್ತ್ ಪೂ ಅರಳುಂಡು

## ಮರ್ದ್‍ದ ಉಪಯೋಗ
ತಾವರೆದ ಇರೆ, ಬೇರ್, ಕಂಡೆ, ದಂಡ್ ಪೂ ಬುಕ್ಕೊ ಬಿತ್ತ್ ಮಾತಲ ಮರ್ದ್‌ಗ್ ಉಪಯೋಗ ಆಪುಂಡು. ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಬಣ್ಣದ ತಾವರೆ ಉಪ್ಪುಂಡು ಆಂಡಾ ಮರ್ದ್‍ಗ್ ಉಪಯೋಗ ಮನ್ಪುನಗ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ್ ಪಂಡಿನ ಬಣ್ಣದ ತಾವರೆ ದಯಿನೆ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪೊಡು.
* ತಾವರೆದ  ಬೇರ್‌ನ್ ಅರೆತ್‍ದ್ ಅತ್ತ್ಂಡ  ಬೇರ್‌ದ ಚೂರ್ಣನ್ ಕಳತ್‍ದ್ ಪುರಿಕಜ್ಜಿಗ್ ಪೂಜಿಂಡ ಪುರಿಕಜ್ಜಿಗ್ ಕಡಿಮೆ ಆಪುಂಡು.ಉಂದೆ ಮರ್ದ್‍ನ್ ಬೇತೆ ಚರ್ಮರೋಗೊಗುಲ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪೊಲಿ.
* ಬೊಲ್ದು ತಾವರೆದ ಪಜಿ ಕಂಡೆದ ರಸೊನು ಉಚ್ಚು ತುಚ್ಚಿದಿನಕುಲು ಪರ್ಂಡ ವಿಷ ಏರುಜಿ.ಈ ಮರ್ದ್  ಉಪಯೋಗ ಶ್ರೀಲಂಕೊಡು ಮಸ್ತ್ ಪ್ರಚಲಿತವಾದುಂಡು.
* ತಾವರೆದ ಕಂಡೆನ್ ಎಲ್ಮೆದ ಎಣ್ಣೆಡ್ ಬೈಪಾದ್ ಗೋಮೂತ್ರೊಡು ಅರೆತ್‌ದ್ ತಿಂದ್ಂಡ ಮೂತ್ರ ಕಟ್ಟ್ ರೋಗ ಕಡಿಮೆ ಆಪುಂಡು.
* ತಾವರೆದ ಬೇರ್‌ನ್ ಅರೆತ್‌ದ್ ತಿಂದ್ಂಡ ತೆಮ್ಮ ಬುಕ್ಕೊ ಪಿತ್ತ ಕಡಿಮೆ ಆಪುಂಡು.ಅಂಚನೆ ಮಸ್ತ್ ಸರ್ತಿ ಬಾಜೆಲ್ ಆಪಿನೆನ್  ಕಡಿಮೆ ಮಲ್ತ್‍ದ್ ಸರೀರೊಗ್ ತಂಪು ಕೊರ್ಪುಂಡು.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಪೂ
ಕಾಟ್ ಗುಲಾಬಿ

thumb|ಕಾಟ್ ಗುಲಾಬಿ

**ಕಾಟ್ ಗುಲಾಬಿ** ದಯಿತ ಮೂಲ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕ ಆಂಡಾ ನಮೊ ಭಾರತ ದೇಶೊಡುಲ ಪೊರ್ಲುಗೋಸ್ಕರ ನಡ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಮರ್ದ್‌ದ ಉಪಯೋಗ ಇತ್ತಿನ ದಯಿ. ೧೮ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಪೋರ್ಚುಗೀಸೆರ್ ಈ ದಯಿನ್ ಭಾರತೊಗು ಪತ್ತೋಂದು ಬತ್ತ್‌‌‌ದ್ ಪೊರ್ಲುಗು ಬೋಡಾದ್ ನಡ್‌ದ್ ಬುಲೆಪಾಯೆರ್. ಕಾಡ್‍ಲೆಡ್ ಈ ದಯಿಕುಲು ಮಸ್ತ್ ತೂಯೆರೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಬಣ್ಣೊಲೆಡ್ ಈ ದಯಿಕುಲುಲೆನ ಪೂಕಯಲು ಉಪ್ಪುಂಡು.

## ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪುದರುಲು
* ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುದರ್ - ಲಾಂಟಾನ ಕ್ಯಾಮರ
* ಕನ್ನಡ - ಕಸೂತಿ ಹೂ, ಕಾಡುಜೋಳ, ರೋಜಣ್ ಗಿಡ, ಹೇಸಿಗೆ ಹೂ, ಲಂಟಾನ
* ತಮಿಳು- ಉಣ್ಣೆಚಡಿ
* ತೆಲುಗು- ಮಕ್ಕಡಮು, ಪುಲಿಕಂಪ
* ಇಂಗ್ಲಿಸ್ - ಲಾಂಟಾನಬುಷ್

## ದಯಿತ ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್ ಬುಕ್ಕೊ ರೂಪ
ಈ ದೈ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಮಾಂತ ರೀತಿದ ವಳಚ್ಚಿಲ್ ಜಾಗಡ್ ಪುದೆಲಾದ್ ಬುಳೆಪುಂಡು. ಕೆಲವು ಜಾಗೆಡ್ ಬೇಲಿ ದಯಿಯಾದ್ ಲಾ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಪುದೆಲ್ದ ಲೆಕ್ಕ ಬಳತಿನ ದಯಿತ ಮುದೆಲ್ಡ ದಂಡ್ ಉರುಟಾದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ ಲಾತ್ತ್ ದಂಡ್‌‍ಡ್ ನಾಲ್ ಮೂಲೆಲು ಉಪ್ಪುಂಡು. ದಂಡ್‌‍ಡ್ ತಿರ್ತ್ ಬಗ್ಗ್‌ನ ಎಲ್ಯ ಮುಳ್ಳುಲು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಉರುಟಾದ್ ಉದ್ದ ಅಂಡಾಕಾರದ ಇರೆಕುಲು ಉಪ್ಪುಂಡು ಅಂಚನೆ ಕೆಂಪು, ಮಂಜಲ್, ಗುಲಾಬಿ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಬಣ್ಣದ ಪೂಕುಲು ಆಪುಂಡು. ಈ ದಯಿಟ್ ಮುತ್ತುದಂಚಿನ ಪಚ್ಚೆ ಬಣ್ಣದ ಕಾಯಿ ಆದ್ ಪರ್ಂದ್‍ನಗ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣ ಆಪುಂಡು ತಿನಿಯೆರೆ ಭಾರಿ ರುಚಿಯಾದುಂಡು.

## ಮರ್ದ್‌ದ ಉಪಯೋಗ
* ಪರಿತದ ಆಯುದೊಡ್ಡ್ ಗಾಯ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ ಕಾಟ್ ಗುಲಾಬಿ ದಯಿತ ಇರೆನ್ ಅರೆತ್‌‌‌‌ದ್ ಸುಣ್ಣ ಸೇರ್ಸಾದ್ ಪೂಜಿಂಡ ಗಾಯ ಬೇಗ ಗುಣ ಅಪುಂಡು.
* ಧನುರ್ವಾಯು, ಸಂಧಿವಾತ ಬುಕ್ಕೊ ಮಲೇರಿಯ ಸುರುವಾನಗ ಕಾಟ್ ಗುಲಾಬಿ ದಯಿತ ಕಷಾಯ ಪರ್ಂಡ ಕಡಿಮೆ ಆಪುಂಡು.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ತುಳು ಯೋಜನೆ/ವಿಜ್ಞಾನ ಪಟ್ಯೊ ಲೇಕನೊಲು
ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನ
ವರ್ಗೊ:ಸಸ್ಯೊಲು
ವರ್ಗೊ:ದಯಿಕುಲು
ಭೂವಿಜ್ಞಾನ

**ಬೂವಿಜ್ಞಾನೊ** ಪಂಡ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಜ್ಞಾನೊದ ಒಂಜಿ ಗೆಲ್ಲ್.  ಉಂದು ಬೂಮಿ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ದೇಹೊಲು, ಅವು ರಚನೆ ಆಯಿನ ಕಲ್ಲುಲು, ಬುಕ್ಕೊ ಅವು ಕಾಲೊಗು ಅನುಗುಣವಾದ್ ಬದಲಾವಣೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆದುಂಡು.  ಬೂಮಿದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅದ್ಯಯನೊಗು ಬೂವಿಜ್ಙಾನ ಪಂಡ್‌ದ್ಪಣ್ಪೆರ್. ಬೂವಿಜ್ಙಾನ ಪನ್ಪುನ ಶಬ್ದೊಗು ಇಂಗ್ಲಿಸ್‌ಡ್  **ಜಿಯಾಲಜಿ**  ಪಂಡ್‌ದ್ ಪುದರ್.  ಇಂಗ್ಲಿಸ್‌ಡ್ ಅರ್ತ **ಸಾಯನ್ಸ್** (ಬೂಮಿದ ವಿಜ್ಙಾನ) ಪನ್ಪುನ ಬೂವಿಜ್ಙಾನೊಗು ನಿಕಟವಾದ್ ಸಂಬಂದಿಸಾಯಿನ ವಿಸಯಲಾ ಉಂಡು.

ಬೂವಿಜ್ಙಾನದ ವಿಸಯೊಡು  ಬೂಮಿದ ಬೌತಿಕ ರಚನೆ, ಬೂಮಿಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಸಕಲ ಕನಿಜ-ಶಿಲಾ ವಸ್ತುಲು, ಬೂಮಿದ ಆದ್ ಪೋಯಿನ ಚರಿತ್ರೆ, ಆದ್ ಪೋಯಿನ ಜೀವವಿಶೇಷೊಲು, ಜೀವ ವಿಕಾಸ- ವಿನಾಶ, ಬೂಮಿದ ಉಲಾಯಿ ಆದಿಪ್ಪುನ ಬುಕ್ಕೊ ಆವೊಂದು ಇಪ್ಪುನ ನೈಸರ್ಗಿಕ  ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಲು, ಪ್ರಾಚೀನ ಹವಾಗುಣ,  ಪರ್ಯಾವರಣ, ಅಂತರ್ಜಲ ಸಂಪತ್ತು  ಇಂಚ ಮಾತಾ ಬಗೆ ಬಗೆತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಸಯೊಲು ಸೇರುವಾ. ವಿಶೇಷ ಪನ್ನಗ ಬೂಮಿದ ಪಿದಾಯಿ ಉಂದೇ ಬಗೆತ ಅದ್ಯಯನು ಮಲ್ಪುನೆಕ್ಕ್‌ಲಾ ಬೂವಿಜ್ಙಾನ ಪನ್ಪುನ ಪದೊನು ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉದಾರ್ಮೆಗ್: *ಚಂದ್ರನ ಬೂವಿಜ್ಞಾನೊ*, *ಮಂಗಳನ ಬೂವಿಜ್ಙಾನ* ಇಂಚ ಮಾತಾ ಬಳಕೆ ಉಂಡು.

ಬೂವಿಜ್ಙಾನೊನು ಅದ್ಯಯನ ಮಲ್ಪುನ ವಿಜ್ಞಾನಿಲೆಗ್ **ಬೂವಿಜ್ಞಾನಿ''ಲುಂದ್ ಪಣ್ಪೆರ್.

== ಭೂವಿಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಭಾಗೊಲು ==
* ಸಾಮಾನ್ಯ ಭೂವಿಜ್ಞಾನ  (ಜನರಲ್ ಜಿಯಾಲಾಜಿ)
* ಭೂ ಸ್ವರೂಪವಿಜ್ಞಾನ (ಜಿಯೊ ಮಾರ್ಫೋಲಾಜಿ)
* ರಾಚನಿಕ ಶಾಸ್ತ್ರ (ಸ್ಟ್ರಕ್ಚರಲ್ ಜಿಯಾಲಾಜಿ)
* ಸ್ಪಟಿಕಶಾಸ್ತ್ರ (ಕ್ರಿಸ್ಟಲೋಗ್ರಾಫಿ)
*.ಶಿಲಾ ವಿಜ್ಞಾನ (ಪೆಟ್ರೊಲಾಜಿ)
* ಖನಿಜವಿಜ್ಞಾನ (ಮಿನರಾಲಾಜಿ)
* ಅದುರುಶಿಲಾವಿಜ್ಙಾನ (ಓರ್ ಪೆಟ್ರೊಲಾಜಿ).
* ಪ್ರಾಚೀನಜೀವವಿಜ್ಞಾನ (ಪೇಲಿಯಂಟೋಲಾಜಿ)
* ಪ್ರಾಚೀನ ಹವಾಗುಣವಿಜ್ಙಾನ (ಪೇಲಿಯೋ ಕ್ಲೈಮೇಟೋಲಾಜಿ)
* ಸ್ತರಮಾನವಿಜ್ಞಾನ (ಸ್ಟ್ರಾಟಿಗ್ರಾಫಿ)
* ಭೂಕಂಪ ವಿಜ್ಞಾನ (ಸೀಸ್ಮೋಲಾಜಿ).
* ಭೂಕಾಲಗಣನಾ ವಿಜ್ಙಾನ (ಜಿಯೊಕ್ರೊನಾಲಾಜಿ)
* ಸಾಗರ ಭೂವಿಜ್ಞಾನ (ಮರೈನ್ ಜಿಯಾಲಾಜಿ)
* ಸಾಗರಶಾಸ್ತ್ರ (ಓಷನೋಗ್ರಾಫಿ).
* ಜಲಭೂವಿಜ್ಙಾನ (ಹೈಡ್ರೊಜಿಯೊಲಾಜಿ)
* ಅಂತರ್ಜಲ (ಗ್ರೌಂಡ್ ವಾಟರ್) ಇತ್ಯಾದಿ

=== **ಅನ್ವಯಿಕ ಭೂವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರೊಲು''' ===
* ಆರ್ಥಿಕ ಭೂವಿಜ್ಞಾನ (ಎಕೊನಾಮಿಕ್ ಜಿಯೊಲಾಜಿ)
* ಗಣಿ ಭೂವಿಜ್ಞಾನ (ಮೈನಿಂಗ್ ಜಿಯಾಲಾಜಿ)
* ಪೆಟ್ರೊಲಿಯಂ/ಕಲ್ಲೆಣ್ಣೆ ಭೂವಿಜ್ಞಾನ (ಪೆಟ್ರೊಲಿಯಂ ಜಿಯಾಲಾಜಿ)
* ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಭೂವಿಜ್ಞಾನ (ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಜಿಯಾಲಾಜಿ).
* ಜಲವಿಜ್ಙಾನ (ಹೈಡ್ರೋಲಾಜಿ).  
* ಪರಿಸರ ಭೂವಿಜ್ಞಾನ (ಎನ್ವಿರೊಮೆಂಟಲ್ ಜಿಯಾಲಾಜಿ)  
* ರಾಸಾಯನಿಕ ಭೂವಿಜ್ಞಾನ (=ಜಿಯೊಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿ)ಇತ್ಯಾದಿ.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನ
ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಮುರಕಲ್ಲು

alt=|thumb|ಮುರಕಲ್ಲ್‌ದ  ಕಣಿ

ಪಡ್ಡಾಯಿ ಕರಾವಳಿ - ತುಳುನಾಡು, ಕೊಂಕಣ ಸೀಮೆ, ಮಲಬಾರ್-  ಈ ಪ್ರದೇಸೊಲೆಡ್ ತೂವರೆ ತಿಕ್ಕುನ ಅತಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕೆಂಪು-ಕಾವಿ ಬಣ್ಣದ ಕಲ್ಲ್‌ಗ್ **ಮುರಕಲ್ಲು** ಪಂಡ್‌ದ್ಪಣ್ಪೆರ್. ಕೆಲೆವೆರ್ ಉಂದೆಕ್ ಕೆಂಪುಕಲ್ಲ್ ಇಂದ್‍ಲಾ ಪಣ್ಪೆರ್. ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಉಂದೆಕ್ **ಚಿರಿಕಲ್ಲು** ಇನ್ಪೆರ್. ಧಾರವಾಢ ದಂಚಿ **ಜಂಬಿಟ್ಟಿಗೆ** ಪಂಡ್‌ದ್ಪಣ್ಪಿನ ರೂಡಿ ಉಂಡು. ಇಂಗ್ಲೀಷಿಡ್ **ಲ್ಯಾಟರೈಟ್** ಪಂಡ್‌ದ್ಪಣ್ಪೆರ್. ಪಡ್ಡಾಯಿ ಕರಾವಳಿ ಅತ್ತಾಂದೆ ಈ ಮುರಕಲ್ಲ್ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬೀದರ ಜಿಲ್ಲೆ ಅಂಚನೆ ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆದ ಭಾಗೊಲೆಡ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು.

## ವ್ಯಾಕ್ಯಾನೊ ಬುಕ್ಕೊ ಭೌತಿಕ ವಿವರಣೆ
ಸುರುಕು ೧೮೦೭ಡ್ ತೆನ್ಕಾಯಿಭಾರತದ ಮುರಕಲ್ಲ್‌ದ ರಚನೆನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಬ್ಯೂಕ್ಯಾನನ್-ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್ ಪನ್ಪುನಾರ್ ಪುದರ್ ಕೊರ್ದ್ ಪರಿಚಯೊ ಮಲ್ತೆರ್. He named it laterite from the Latin word *[[:wikt:later#Latin|later]]*, which means a brick; this highly compacted and cemented soil can easily be cut into brick-shaped blocks for building.

## ಮುರಕಲ್ಲು ದ  ವಿಶಿಷ್ಟ  ಗುಣಕುಲು
ಮುರಕಲ್ಲು ಭೂಮಿದ ಮಿತ್ತ್  ತಿಕ್ಕುನ ಒಂಜಿ  ಶಿಲಾಪದರ.  ಮುರಕಲ್ಲು ಒಂಜಿ " ಶಿಲೆ" ಪನ್ಪುನೆಕ್ಕ್ ಕೆಲವು ತಜ್ಞೆರ್ ತಕರಾರು ಮಲ್ತ್ ದಿನ ಉಂಡು. ದೇಗ್ ಇನ್ನಗ ಮುರಕಲ್ಲು ಇಟ್ಟಿಗೆ ಆಕಾರದ ತುಂಡುಲೆನ್  ಮುರ ಕಲ್ಲ್ ದ ಕಣಿಟ್   ಕತ್ತೆರ್ದ್ ಗೆಪ್ಪುನಗಾ, ಅವು ಮೆದುವಾದುಪ್ಪುಂಡು. ಕ್ರಮೇಣ ವಾತಾವರಣದ ಗಾಳಿ -ಬೊಲ್ಪುದ  ಸಂಪರ್ಕವಾಯಿನ ಬುಕ್ಕೊ ಕಲ್ಲು ಗಟ್ಟಿಯಾವೊಂದು  ಬರ್ಪುಂಡು. ಗಟ್ಟಿಯಾಯಿನ ಬುಕ್ಕೊ ಅಯಿತ ಗುಣ ಕಟ್ಟಣ ಬೇಲೆಲೆಗ್ ಸೂಕ್ತವಾಪುಂಡು. ಮುರಕಲ್ಲುದ ಇಟ್ಟಿಗೆಲೆನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ರಡ್ಡ್ ಅಂತಸ್ತ್ ದ (ಇನ್ನಗ ಒಂಜಿ ಮಾಳಿಗೆದ) ಇಲ್ಲ್, ಕಟ್ಟೋಣಲೆನ್ ಕಟ್ಟರೆ ಸಾಧ್ಯವಾಪುಂಡು. ಪಡ್ಡಾಯಿ ಕರಾವಳಿಡ್  ಪರಂಪರೆಢ್ದ್  ಲಾಗಾಯ್ತು ಮುರಕಲ್ಲು ಉಪಯೋಗಿಸಾದ್ ಇಲ್ಲ್ ಲೆನ್ ಕಟ್ಟುನ ರೂಢಿ ಉಂಡು.

## ರಾಸಾಯನಿಕ  ಘಟಕೊಲು
ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ತಿಕ್ಕುನ ಕರ್ಬೊದ ಅಂಶ ಎಚ್ಚ ಉಪ್ಪುನ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ  ಮುರಕಲ್ಲುಗು ಭೂವಿಜ್ಞಾನಿಲು **ಫೆರುಜೀನಸ್ ಲ್ಯಾಟರೈಟ್** ಪಂಡ್‌ದ್ಪಣ್ಪೆರ್. ಕೆಲವು ಜಾಗೊಲೆನ ಮುರಕಲ್ಲುದ ಮಾದರಿಲೆಡ್ ಅಲ್ಯುಮಿನಿಯಂದ ಆಂಶೊಲು ಎಚ್ಚ ಇತ್ತ್ಂಡಾ ಅಯಿಕ್ **ಅಲ್ಯುಮೀನಸ್ ಲ್ಯಾಟರೈಟ್** ಪಂಡ್‌ದ್ಪಣ್ಪೆರ್. ಮುರಕಲ್ಲುಡು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ರಾಸಾಯಅನಿಕ ಘಟಕೊಲು  ಇನ್ನಗ  ಕರ್ಬೊ(ಐರನ್) ಆಕ್ಸೈಡುಲು, ಅಲ್ಯುಮಿನಿಯಂ ಆಕ್ಸೈಡುಲು, ಸೇಡಿಲು ಇತ್ಯಾದಿ. ಮುರಕಲ್ಲುನು ಭೂಮಿಡ್ದ್ ತುಂಡು ಮಲ್ತ್ ದ್ ಪಿದಾಯಿ ಗೆಪ್ಪುನಗ ಅಯಿಟ್  ಕರ್ಬೊದ ಅಂಶೊಲು  ಫೆರಸ್ ಹೈಡ್ರೋಕ್ಸೈಡ್  ರೂಪೊಡು ಉಪ್ಪುವಾ. ಗಾಳಿ-ಬೊಲ್ಪುಗು ಪಿದಾಯಿ ದೀನಗ ಈ ಮುರಕಲ್ಲು ಫೆರಸ್ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡುಲು ಫೆರಿಕ್ ಆಕ್ಸೈಡು ಆದ್ ಪರಿವರ್ತನೆ ಆಪುಂಡು. ಈ ಬದಲಾವಣೆ ಮುರಕಲ್ಲುಗು ಬೋಡಾಯಿನ ಗಟ್ಟಿತನೊನು ಕೊರ್ಪುಂಡು.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಭೂಮಿ
ವರ್ಗೊ:ಗಣಿ
ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಬಾಕ್ಸೈಟು

thumb|ಬಾಕ್ಸೈಟು ಪನ್ಪುನ ಆಲುಮಿನಿಯಂ ಲೋಹದ ಅದುರು, ಪಡುವಾರೆ ಪದವು, ಬೈಂದೂರು, ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ, ಕರ್ನಾಟಕ

ಬಾಕ್ಸೈಟು (Bauxite) ಪನ್ಪುನವು ಅಲ್ಯುಮಿನಿಯಂ ಲೋಹದ ಅದುರು. ಆಲುಮಿನಿಯಂ ಲೋಹೊಗು ತುಳುಟು **ಕೀಜಿ** ಪನ್ಪುನ ಪುದರುಲಾ ಬಳಕೆಡ್ ಉಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಬಾಕ್ಸೈಟು ಅದುರುಗು **[[ಕೀಜಿದ ಅದುರು]]** ಪಂಡ್‌ದ್ಲಾ ಪಣ್ಪೆರ್. ಅದುರುಗು ಇಂಗ್ಲೀಷಿಡ್ Ore ಪಂಡ್‌ದ್ಪಣ್ಪೆರ್.

ಉಂದು ಮುರಕಲ್ಲುದ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರ್ದಿನ ಬೊಲ್ದು-ತೆಲಿಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಒಂಜಿ ಅದುರುಶಿಲೆ. **ಅಲ್ಯುಮಿನಸ್ ಲ್ಯಾಟರೈಟ್** ಪನ್ಪುನ ಅದುರುಲೆಡ್ ಅಲ್ಯುಮಿನಿಯಂ ಲೋಹದ ಅಂಶ ಎಚ್ಚ ಇತ್ತ್ಂಡ ಅವೆನ್ ಬಾಕ್ಸೈಟು ಪಂಡ್‌ದ್ಪಣ್ಪೆರ್.

## ಬಾಕ್ಸೈಟು  ಖನಿಜದ  ನಿಕ್ಷೇಪೊಲು
**ಅಲ್ಯುಮಿನಸ್ ಲ್ಯಾಟರೈಟ್** ಬುಕ್ಕೊ **ಬಾಕ್ಸೈಟು** ಅದುರುಲು ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆದ ಕುಂದಾಪುರ ತಾಲೂಕುದ ಬೈಂದೂರು ಪೇಂಟೆದ ಬಡಕಾಯಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಪಡುವಾರೆ ಪನ್ಪುನ ಪದವುಡು ನಿಕ್ಷೇಪವಾದ್ ತಿಕ್ಕೊಂದುಲ್ಲಾ. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರದ ಅಧೀನ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಯಿನ ಮೈಸೂರು ಮಿನರಲ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಪನ್ಪುನಕುಲು ಸುಮಾರಾದ್ ಮೂಜಿ ದಶಕೊಲೆಡ್ದ್ ಇಂಚಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಈ ಪ್ರದೇಶ  ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿದ ಸುಪರ್ದಿಡ್ ಬರ್ಪಿನ ಕಾರಣ ಇಂಚೊಗು ಪರಿಸರದ ನಿಯಮೊಲೆನ ಅಡಿಟ್ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಉಂತುದು ಪೋತುಂಡು.

ಅಂಚನೆ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ ಮಂಗಳೂರು ತಾಲುಕುದ ಪುತ್ತಿಗೆ, ಬಡಗ ಮಿಜಾರು ಗ್ರಾಮಲೆಡ್ ಅಲ್ಯುಮಿನಸ್ ಲ್ಯಾಟರೈಟ್ ನಿಕ್ಷೇಪೊಲು ಉಪ್ಪುನ ವರದಿಲು ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಊರುದಕಲೆನ ಅಸಹಕಾರದ ಕಾರಣ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಸುರುವಾತಿಜಿ.

ಬೆಳಗಾಂ ಜಿಲ್ಲೆದ ಖಾನಾಪುರ ಪ್ರದೇಶೊಡು ನಾಲ್ ಐನ್ ದಶಕೊಲೆಡ್ದ್ ಇಂಚಿ ಬಾಕ್ಸೈಟ್ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ನಡತೊಂದು ಉಂಡು. ಬೆಳಗಾಂದ ಅಲ್ಯುಮಿನಿಯಂ ಲೋಹ ಉತ್ಪಾದನೆದ ಕಾರಕಾನೆಗ್ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಅದುರು ಬಳಕೆಯಾವೊಂದು ಉಂಡು.

## ರಾಸಾಯನಿಕ ಘಟಕೊಲು
alt=ಬಾಕ್ಸೈಟ್ - ಅಲುಮಿನಿಯಂ ಅದುರು- ಗೋಲಿರೂಪೊಡು|thumb|ಬಾಕ್ಸೈಟ್ - ಅಲುಮಿನಿಯಂ ಅದುರು- ಗೋಲಿರೂಪೊಡು

ಬಾಕ್ಸೈಟು ಬುಕ್ಕೊ ಅಲ್ಯುಮಿನಿಯಂ ಲ್ಯಾಟರೈಟ್ ಅದುರುಲೆಡ್ ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಅಲ್ಯುಮಿನಿಯಂ ಹೈಡ್ರೋಕ್ಸೈಡು, ಬುಕ್ಕೊ ಫೆರಸ್ ಹೈಡ್ರೋಕ್ಸೈಡ್ ಅಂಚನೆ "ಕಯೊಲಿನ್" (Kaolin) ಬುಕ್ಕೊ " ಮಾಂಟ್ಮಾರಿಲ್ಲನೈಟ್" (Montmorillonite) ಪನ್ಪುನ ಸೇಡಿದ ಅಂಶೊಲು ಸೇರ್ದ್ ಉಪ್ಪುವಾ.

## ಉಂದೆನ್ಲಾ ತೂಲೆ
* ತುಳು ನಾಡ್ದ ಭೂ ಇತಿಹಾಸ
* ಕರ್ಬೊದ ಅದುರು

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ಅದುರುಲು
ವರ್ಗೊ:ಅದುರುಲು
ವರ್ಗೊ:ಭೂವಿಜ್ಞಾನ
ಬಿ.ಸಿ.ರೋಡ್

**ಬಿ.ಸಿ.ರೋಡ್** ಪನ್ಪುನ ಒಂಜಿ  ಬಂಟವಾಳದ ಅಡ್ಡ ರಸ್ತೆದ ಪುದರ್ ಶಾಶ್ವತವಾದ್ ಕರಾವಳಿದ ಒಂಜಿ ಪೇಂಟೆದ ಪುದರಾದ್ ಬದಲಾದ್ ಕಾಲಕ್ರಮೊಟು ಮಲ್ಲಪೇಂಟೆಯಾದ್ ಬುಳೆದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಬಿ.ಸಿ.ರೋಡ್ ಇನ್ನಗ  ಬಂಟ್ವಾಳ ಕ್ರಾಸ್ ರೋಡ್.
## ಪ್ರಾದೇಶೀಕ ಇತಿಹಾಸೊ
## ಉರತ್ತಾ ಪುದಾರ್
## ಸರಕಾರಿ ಕಛೇರಿಲು
## ಬಂಟ್ವಾಳ  ಕ್ರಾಸ್ ರೋಡ್
ಮಂಗಳೂರು ನಗರೊಡ್ದ್  ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಧಾನಿ  ಬೆಂಗಳೂರು ಮಹಾನಗರೊನು ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ನಂಬರ್ ೭೫ (ದುಂಬು ಎನ್ ಎಚ್ ೪೮ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್) ಬಂಟ್ವಾಳ (ಬಂಟವಾಳ) ಪೇಂಟೆ ( ಬಂಟ್ವಾಳ ತಾಲೂಕುದ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾನ)ಗ್ ತಾಗಂದೆ  ಪೇಂಟೆದ ತೆಂಕಾಯಿ ಮೆಯಿಟ್ಟ್  ಪೋಪುಂಡು.  ಅಂಚಾದ್ ಬಂಟವಾಳ ಪೇಂಟೆಡ್ದ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ನಂಬರ್ ೭೫ ನು ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಅಡ್ಡ ರಸ್ತೆಗ್ (ಇಂಗ್ಲೀಷಿಡ್ "ಕ್ರಾಸ್ ರೋಡ್" ಇನ್ಪೆರ್), ಸುರುಟು  **ಬಂಟ್ವಾಳ ಕ್ರಾಸ್ ರೋಡ್** ಪಂಡ್‌ದ್ಪುದರಾದ್  ಉಂದು ಕ್ರಮೇಣ  ಕಿರುರೂಪೊಗು ಬತ್ತ್ ದ್ **ಬಿ.ಸಿ.ರೋಡ್** ಪಂಡ್‌ದ್ಆಂಡ್. ಇತ್ತೆ ಈ ಒಂಜಿ ಜಾಗೊಡು ಬುಳೆದಿನ ಮಲ್ಲ ಪೇಂಟೆಗ್ಲಾ ಬಿ.ಸಿ.ರೋಡ್ ಪನ್ಪುನ ಪುದರೇ ಸ್ಥಿರವಾತುಂಡು.

ಕುಡ್ಲದ ಬಸ್ ಸ್ಟಾಂಡ್ ರ್ದ್ ಬಿ.ಸಿ.ರೋಡ್ ಗ್ ಸುಮಾರ್ 28 ಕಿ.ಮೀ.ದ ದೂರ ಉಂಡು.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಊರುಲು
ಬಡಕ್ಕಾಯಿ

**ಬಡಕ್ಕಾಯಿ** ಇನ್ನಗ **ಉತ್ತರ** ದಿಕ್ಕ್. ಇಂಗ್ಲಿಸ್‍ಡ್  ನಾರ್ಥ್ (North )ಇನ್ಪೆರ್.

ಸರಳವಾದ್ ಬಡಕ್ಕಾಯಿ (ಬಡಕಾಯಿ, ಉತ್ತರ, North, **N**)  ದಿಕ್ಕ್‌ನ್ ತೆರಿಯುವುನು  ಎಂಚಾ, ಇಂದ್ಂಡಾ, ಸೂರ್ಯೆ ಮೂಡುನ ದಿಕ್ಕ್ ಮೂಡಾಯಿ ಇಜಿಂಡಾ ಪೂರ್ವ (ಇಂಗ್ಲೀಷಿಡ್  ಈಸ್ಟ್ -East -ಇನ್ಪೆರ್). ಸೂರ್ಯೆ ಮೂಡುನ ಮೂಡಾಯಿದಂಚಿ ಮೋಣೆ ಪಾಡ್ದ್ ರಡ್ಡ್ ಕೈಕುಲೆನ್ ಉದ್ದೊಗು ಮೆಯಿಕ್ ಸಮಾಂತರವಾದ್ ಬುಡುದು ಉಂತಿಯರ್ಡಾ, ಇರೆನ ದತ್ತ ಕೈ (ಅಂಚನೆ ದತ್ತ ಕೆಬಿ) ತೋಜಾವುನ  ದಿಕ್ಕ್ ಬಡಕಾಯಿ(ಉತ್ತರ). 
### ವಾಸ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರೊಡು ಬಡಕಾಯಿ
ಭಾರತದ ಪ್ರಾಚೀನ ಪರಂಪರೆಡ್ ಬೈದಿನ ವಾಸ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರೊಡು ಬಡಕಾಯಿ ಮೂಲೆ ಕುಬೇರನ ದಿಕ್ಕು ಪಂಡ್‌ದ್ಪರಿಗಣನೆ ಆತ್ಂಡ್. ಕುಬೇರೆ ಪ್ರಾಚೀನ ನಂಬಿಕೆಲೆನ ಪ್ರಕಾರ ಸಂಪೊತ್ತುದ ದೇವತೆ.
## ಧ್ರುವ ನಕ್ಷತ್ರ
ಧ್ರುವ ನಕ್ಷತ್ರೊಗು ಬಡಕಾಯಿ  ನಕ್ಷತ್ರ (North Star) ಪನ್ಪುನ ಪುದುರುಲಾ ಉಂಡು. ಇಂಗ್ಲೀಷಿಡ್ Pole Star, Polaris, ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನದ ಬಾಸೆಡ್  *α* *Ursae Minoris* ಪಂಡ್‌ದ್ಪಣ್ಪೆರ್. ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಬಡಕಾಯಿ ದಿಕ್ಕುಡು ಕೈತಲ್, (ದಿಂಜ ಸಾರ ವರ್ಷೊಲೆಡ್ ಒರ ಆಪಿನ  ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಸ್ಥಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಬುಡುಂಡ) ಎಚ್ಚಿ ಕಡಿಮೆ ಸ್ಥಿರವಾದ್   ಉಪ್ಪುನ ಕಾರಣ ಈ ನಕ್ಷತ್ರೊನು ಪೂರ್ವಿಕೆರ್ ಅಂಚನೆ ದುಂಬುದ ನಾವಿಕೆರ್ ಬಡಕಾಯಿ ದಿಕ್ಕುನು ತೆರಿಯೊಣರೆ ಗಳಸೊಂದಿತ್ತೆರ್.

## ದಿಕ್ಸೂಚಿ
ನನೊಂಜಿ ಇದಾನೊಡು **ದಿಕ್ಸೂಚಿ** (Compass) ಪನ್ಪುನ  ಸಲಕರಣೆನ್ ಗಳಸೊಡಾಪುಂಡು.  ದಿಕ್ಸೂಚಿಡ್  ಉಪ್ಪುನ ಆಯಸ್ಕಾಂತೊದ ಸೂಚಿ  ಏಪಲಾ ಬಡಕ್ಕಾಯಿ - ತೆಂಕಾಯಿ (ಉತ್ತರ-ದಕ್ಷಿಣ)  ದಿಕ್ಕ್‌ಲೆಗ್  ತಿರ್ಗ್‌ದ್ ಉಂತುಂಡು. ದಿಕ್ಸೂಚಿದ ಆಯಸ್ಕಾಂತೊಗು ಬಡಕ್ಕಾಯಿ (ಉತ್ತರ)  ದಿಕ್ಕ್‌ನ್ ಸೂಚನೆ  ಮಲ್ಪುನ  ಪಟ್ಟಿನ್  ಗೋಡಿಸಾದೆರ್. ಅಂಚಾದ್  ದಿಕ್ಸೂಚಿ  ಒವ್ವೇ ಜಾಗೊಗು ಪೋಂಡಲಾ ಬಡಕಾಯಿ ದಿಕ್ಕ್‌ನ್ ಸೂಚಿಸಾವುಂಡು.

ದಿಕ್ಕ್‌ಲೆನ್ ಅಂಚನೆ ಒವ್ವೇ  ನಿರ್ದಿಸ್ಟೊ ಜಾಗೆದ ಅಕ್ಸಾಂಸೊ-ರೇಕಾಂಸೊ ಮಾಹಿತಿಲೆನ್ ಉಪಗ್ರಹ ದತ್ತಾಂಶದ ಆಧಾರೊಡು ನಿಖರವಾದ್ ತೋಜಾವುನ ಜಿ.ಪಿ.ಎಸ್. (ಜಿಯೊಗ್ರಾಫಿಕ್ ಪೊಸಿಸನಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಂ  Geographic Positioning System)- ಉಪಕರಣೊಲು ಇತ್ತೆ ಲಬ್ಯೊ ಉಂಡು.
## ಉಂದೆನ್ಲಾ ತೂಲೆ
* Pole Star
* Cardinal direction

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

# http://earthsky.org/brightest-stars/polaris-the-present-day-north-star
# https://www.britannica.com/topic/polestar
# https://en.wikipedia.org/wiki/Cardinal_direction

ವರ್ಗೊ:ದಿಕ್ಕ್‌ಲು
ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನ ಸಾಹಿತ್ಯ
ವರ್ಗೊ:ಭೂಪಟಶಾಸ್ತ್ರ
ವರ್ಗೊ:ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರ
ವರ್ಗೊ:ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನ
ಸೀಲ್

ಜಗತ್ಡ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪಿನ  **ಸೀಲ್** ಪನ್ಪಿನ ವರ್ಗದ ಪ್ರಾಣಿಲು ಒಂಜಿ ಸಮುದ್ರ ಸಸ್ತನಿಲೆನ ಗುಂಪು. ಉಷ್ಣವಲಯದ ನೀರ್‍ಡ್ ಅಂಚನೆ ಧ್ರುವವಲಯದ ಶೀತ ಪರಿಸರೊಲೆಡ್ ಲಾ  ಬದುಕುನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಉಪ್ಪುನ ವಿಶೇಷವಾಯಿನ ಒಂಜಿ ಪ್ರಾಣಿ ವರ್ಗ. ಸೀಲ್ ಪ್ರಾಣಿಲೆಡ್ ಒಟ್ಟಾದ್ 33 ಜಾತಿ ಉಲ್ಲಾ. ಸೀಲ್ ಪ್ರಾಣಿಲೆಗ್ ರೆಂಕೆದ ಲೆಕ್ಕೊ ಕಾರುಲು ಉಪ್ಪುನಿ ವಿಶೇಷವಾಯಿನ ಲಕ್ಷಣ. ಸುಮಾರ್ ಆಜಿ ಅಡಿ ಉದ್ದದ, 180 ಕಿಲೋ ತೂಕದ ಈ ಸೀಲ್ ಪ್ರಾಣಿಲು ಗಂಟೆಗ್ 30 ಕಿಮಿ. ವೇಗೊಡು  ಒಂಜಿ ಕೊಡಿಡ್ದ್  ನನೊಂಜಿ ಕಡೆಕ್  ಪ್ರಯಾಣ ಮಲ್ಪುವಾ. ಆಂಡಾ ಮುಲ್ಪ ಪಂಡಿನೆಢ್ದ್ ಮಲ್ಲ ಅಂಚನೆ ಎಲ್ಯ ಗಾತ್ರದ ಸೀಲ್ ಪ್ರಾಣಿ ಜಾತಿಲು ಉಲ್ಲಾ. ಸೀಲ್ ಪ್ರಾಣಿಲು ಸುಮಾರಾದ್ 30 ವರ್ಷ ಬದುಕುವಾ.

ಸೀಲ್ ಪ್ರಾಣಿಲು ಪಿನ್ನಿಪೀಡ್ (ರೆಂಕೆಪಾದ ಪ್ರಾಣಿಲು) ಪನ್ಪಿನ ಪ್ರಾಣಿ ಕುಟುಮೊಗು ಸೇರ್ದಾ.  ಪಿನ್ನಿಪೀಡುಲೆಡ್  ಓಡೋಬೆನಿಡೆ (ವಾಲ್ರಸ್ ದ ಕುಟುಮ), ಒಟಾರಿಡೆ (ಕೆಬಿ ಇತ್ತಿನ ಸೀಲ್ ಪ್ರಾಣಿಲು-ಉದರ್ಮೆ:  ಸಮುದ್ರ ಸಿಮ, ತುಪ್ಪಳ ಸೀಲ್) ಬುಕ್ಕೊ  **ಫೋಸಿಡೇ** ( ಕೆಬಿ ದಾಂತಿನ ಸೀಲುಲು ಇಜಿಂಡಾ ನಿಜ ಸೀಲುಲು).

### ಸೀಲುತಾ ವಿಧಕುಲು
# ಕೆಬಿ ಇತ್ತಿನ ಬುಕ್ಕೊ
# ಕೆಬಿ ಇದ್ಯಾಂತಿನವು.    
# ಕೆಬಿ ಇತ್ತಿನ ಸೀಲ್ ಪ್ರಾಣಿಲೆಡ್ ಸಮುದ್ರ ಸಿಮ (ಸೀ ಲಯನ್) ಇತ್ಯಾದಿ ಸೇರುವಾ.
# ಕೆಬಿ ದಾಂತಿನ ಸೀಲ್ ಪ್ರಾಣಿಲೆಡ್ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸೀಲ್ ಇತ್ಯಾದಿ ಸೇರುವಾ.

## ಸೀಲ್ ಪ್ರಾಣಿಲೆನ ವಿಶೇಷಗುಣಕುಲು
ಸೀಲ್ ಪ್ರಾಣಿಲು ನೀರ್ ಡೇ ಎಚ್ಚ ಉಪ್ಪುನಾಂಡಲಾ, ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಗಾದ್ ಕಡಲ ಬರಿಕ್ ಬರ್ಪಾ.  ನೆಲತ್ತ ಮಿತ್ತ್ ಬದುಕುನ ಕಾಲೊಡು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಗುಂಪುಗುಂಪಾದ್, ಕೆಲವು ಸರ್ತಿ ಸಾವಿರೊಡ್ದು ಎಚ್ಚ ಸಂಕ್ಯೆಡ್ ಒಟ್ಟುಗಾಪಾ. ಸಸ್ತನಿಲು (ಕಿನ್ನಿ ದೀಪಿನ ಪ್ರಾಣಿ ವರ್ಗ) ಆಯಿನೆಡ್ದಾವರ, ಅಪ್ಪೆ ಸೀಲ್ ಜೋಕುಲೆಗ್ ಮಿರೆ ಪೇರ್ ಕೊರ್ದು ಬುಲೆಪಾವುಂಡು. ಸೀಲ್ ಪ್ರಾಣಿಲೆನ ಪೇರುಡು 50% ಕೊಬ್ಬುದ ಅಂಶ ಉಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಪೇರ್ ಪರಿನ ಕಿನ್ನಿಲು ದಿನಕ್ಕೊಂಜಿ ಇಜಿಂಡಾ ರಡ್ಡ್ ಕಿಲೋತ್ತಾತ್  ಬುಲೇದ್ ಬೇಗಾ ಮಲ್ಲೆ  ಆಪಾ. ಸೀಲ್ ಪ್ರಾಣಿಲೆನ ಜೀವೋಡು ನೆತ್ತೆರ್ ಜಾಸ್ತಿ ಉಪ್ಪುಂಡು. ನೆತ್ತರ್ ದ ಕಣಕುಲೆಡ್ ಆಮ್ಲಜನಕ ದಿಂಜ ಉಪ್ಪುನವು ಅಯಿಕುಕುಲೆಗ್ ಒಂಜಿ ವರದಾನದ ಲೆಕ್ಕೊ. ಈ ಕಾರಣೊಡ್ದು, ಸೀಲ್ ಪ್ರಾಣಿಲೆಗ್  ಸುಮಾರಾದ್ ರಡ್ಡ್  ಗಂಟೆಗಾತ್  ಕಾಲ  ನೀರ್ದ ಉಲಾಯಿ ಮುರ್ಕುದು ಉಪ್ಪರೆ ಇಜಿಂಡಾ ನಿರಂತರ ನೀಂದರೆ  ಸಾಧ್ಯವಾಪುಂಡು.
ಕಡಲ್ದ ಬೊಂಡಾಸ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮೀನುಲೆನ್ ಈ ಸೀಲ್ ಪ್ರಾಣಿಲು ಆಹಾರವಾದ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವಾ. ಆಹಾರೊನು ನಾಡೊಂದು ಸೀಲ್ ಪ್ರಾಣಿಲು  ಕಡಲ್ದ ಉಲಾಯಿ  300 -400 ಮೀಟರ್ ಗಾಂತೊಗು ನೀಂದೊಂದು ಪೋದ್ ಬರ್ಪಾ. ಮೀನ್, ಬೊಂಡಾಸುಲೆನ್ ಬೋಂಟೆ ಮಲ್ಪುನಗ ಈ ಪ್ರಾಣಿಲೆನ ಮೀಸೆ ಕಂಪನ ಗ್ರಹಣ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಇತ್ತ್ ದ್,  ಅಯಿಕುಲೆಗ್ ಆಹುತಿಯಾಪಿನ ಮೀನುಲೆನ ಚಲನೆದ  ಸೂಚನೆ ಕೊರ್ಪುಂಡು.  ಸೀಲ್ ಪ್ರಾಣಿಲೆನ ಮೆಯಿತ ಮಿತ್ತ್ ದ ದಪ್ಪದ ಚರ್ಮ ಬುಕ್ಕೊ ತುಪ್ಪಳ ಅಯಿಕ್ ಲೆಗ್ ಚಳಿ ಆವಂದಿನ ಲೆಕ್ಕೊ ಸಾಯ ಮಲ್ಪುವಾ.

## ಉಲ್ಲೇಕೊ

## ಪಿದಾಯಿತ ಕೊಂಡಿ

ವರ್ಗೊ:ಪ್ರಾಣಿಲು
ವರ್ಗೊ:ಕಡಲ್ದ ಜೀವಿ
ವರ್ಗೊ:ಕಡಲ ಕರೆ
ಸೀತಾಫಲ

**ಸೀತಾಫಲ** ಒಂಜಿ ಪರ್ಂದ್ ತಿನ್ಪಿನ ಫಲತ್ತ ಪುದರ್.ನೆತ್ತ ಮರ ಸುಮಾರ್ ಪತ್ತ್ ಪದಿನೈನ್ ಪೂಟುದಾತ್ ಎತ್ತರೊಗು ಬುಲೆವುಂಡು.ಈ ಮರಡ್ಡ್ ಮರ್ದ್‍ದ ಉಪಯೋಗಲ ಉಂಡು. ಈ ಮರತ ಮೂಲ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾ ಉಂದೆನ್ ಪೋರ್ಚುಗೀಸೆರ್ ಕ್ರಿ.ಶ ೧೬ ಶತಮಾನೊಡು ಭಾರತೊಗು ಕೊನತೆರ್.ಉಂದೆನ್ ತೋಟೊಲೆಡ್ ಪರ್ಂದ್‍ಗ್ ಬೋಡಾದ್ ಬುಳೆಪವೆರ್.

## ಬೇತೆಬೇತೆ ಪುದರುಲು
* ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುದರ್  - ಅನ್ನೋನ ಸ್ಕ್ವಾಮೋಸ
* ಕನ್ನಡ         -  ಸೀತಾಫಲ,ಅಮೃತಫಲ,ಅಮುಚಿಕಾಯಿ,ದುರಂಜೆ   
* ಸಂಸ್ಕೃತ       -  ಸೀತಾಫಲ,ಬಹುಬೀಜಕ,ಗಂದಗಾತ್ರ
* ತಮಿಳು        - ಸೀತಾಫಲಂ
* ತೆಲುಗು        - ಸೀತಾಫಲಮು
* ಇಂಗ್ಲಿಸ್       - ಕಸ್ಟರ್ಡ್ ಅ‌‌‍ಪ್‍ಲ್,ಶುಗರ್ ಅ‌‌‍ಪ್‍ಲ್,ಸ್ವೀಟ್ ಸಾಪ್

## ಮರತ ಪೊಲಬು
ಸೀತಾಫಲತ ಮರ ಸುಮಾರ್ ೧೦-೨೦ ಫೀಟ್ ಎತ್ತರ ಬಳಪುಂಡು.ಈ ಮರ ಮಸ್ತ್ ಗೆಲ್ಲ್‌ಲೆನ್ ಬುಡೊಂದು ಬಳಪುಂಡು.ಇರೆ ಉದ್ದವಾದ್ ಕೊಡಿ ಚೂಪಾದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು.ಗೆಲ್ಲ್‌ದ ಕೊಡಿಟ್ ಪೂ ಆದ್ ಕಾಯಿ ಆಪುಂಡು. ಸೀತಾಫಲತ ಪಿದಯಿರ್ದ್ ತೂನಗ ಒಂಜೆ ಪರ್ಂದ್‍ದ ಲೆಕ್ಕ್ ತೋಜಿಂಡಲ ಅಯಿನ ಉಲಯಿ ಮಸ್ತ್ ಎಲ್ಯಲ್ಯ  ಪರ್ಂದ್‍ದ ಸಮೂಹ ಉಪ್ಪುಂಡು ಪ್ರತಿಯೊಂಜೆನ ಉಲಯಿಡ್‌ಲ ಕಪ್ಪುದ ಬಿತ್ತ್ ಉಪ್ಪುಂಡು.

## ಜಾಗ್ರತೆ ಕ್ರಮ
ಸೀತಾಫಲತ  ಬಿತ್ತ್‌ದ ಚೂರ್ಣ ವಿಷಕಾರಿಯಾದುಂಡು ಕಣ್ಣಗ್ ಬೂರ್ಂಡ ದೃಷ್ಟಿ ಪೋಪುಂಡು ಪಂದ್ ಕೀರ್ತಿಕಾರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬಸುರೆರೆನ ಗ್ರಂಥೊಡು ಉಲ್ಲೇಕವಾದುಂಡು ಉಪಯೋಗ ಮನ್ಪುನಗ ಜಾಗ್ರತೆ ಮಲ್ಪೊಡು.

## ಮರ್ದ್‌ದ ಉಪಯೋಗ
* ಸೀತಾಫಲತ ಇರೆನ್ ನೀರ್ ಪಾಡಂದೆ ಅರೆತ್‌ದ್ ಗಾಯದ ಮಿತ್ತ್ ಪಟ್ಟಿ ಪಾಡ್ಂಡ ಗಾಯ ಬೇಗ ಗುಣ ಆಪುಂಡು ಗಾಯೊಡು ಪುರಿ ಇತ್ತ್ಂಡ ಸಯಿಪುಂಡು.
* ಲತ್ತ್ ಸೀತಾಫಲನೊ ಬಿತ್ತ್ ದೆತ್ತ್‌ದ್ ತಿಂದ್ಂಡ ಉರ್ಚುನ ಬುಕ್ಕೊ ನೆತ್ತೆರ್ ಉರ್ಚುನ ಕಮ್ಮಿಯಾಪುಂಡು. 
* ಪರ್ಂದ್‍ ಸೀತಾಫಲತೊ ಬಿತ್ತ್ ದೆತ್ತ್‌ದ್ ಬೊಲ್ದುದ ತಿರ್ಳ್‌ನ್ ಕಜ್ಜಿ ಅತ್ತ್ಂಡ ಕುರಿತ ಮಿತ್ತ್ ಕಟ್ಟ್ಂಡ ಕುರಿ ಬೇಗ ಪರ್ಂದ್‍‌ದ್ ರೆಶಿ ಪಿದಯಿ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಬೇನೆ ಕಮಿಯಾಪುಂಡು.
* ಸೀತಾಫಲತ ಬಿತ್ತ್‌ನ್ ಪೊಡಿ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಅಯಿಕ್ ಸರಿಯಾದ್ ಪಜ್ಜಿ ಕಡ್ಲೆದ ಪೊಡಿ ಬೆರೆಸದ್ ಮೀಯೆರೆ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ತ್ಂಡ ಕೂಜಲ್‌ ಪೊರ್ಲಾದ್ ಮಿಂಚುಂಡು.
* ತರೆ ತಿರ್ಗ್‌ದ್ ಬೂರ್ನಕುಲೆನ ಮೂಂಕುಗು ಸೀತಾಫಲತ ಇರೆನ್ ಕಯಿಟ್ ಅರೆತ್‌ದ್ ಮೂಸಾಂಡ ಕೂಡ್ಲೆ ಎಚ್ಚರಾಪೆರ್.
* ಜ್ವರ ಬರೊಂದುಪ್ಪುನಗ ಸೀತಾಫಲತೊ ಬೊಲ್ದುದ ತಿರ್ಳ್‌ನ್ ಶರ್ಬತ್ ಮಲ್ತ್ ಪರ್ಂಡ ಎಡ್ಡೆ.
* ಸೀತಾಫಲತೊ ಬಿತ್ತ್‌ನ್ ಅರೆತ್‌ದ್ ತರೆಕ್ ಪಾಡ್ಂಡ ಪೇನ್ ತಯಿತ್ ಪೋಪುಂಡು.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಪರ್ಂದ್‍
ಅತ್ತೂರು

**ಅತ್ತೂರು** ಪನ್ಪಿನವು ಒಂಜಿ ಜಾಗೆದ ಪುದರ್ ಉಂದು ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆದ ಕಾರ್ಕಳ ತಾಲೂಕುಡು ಉಂಡು. ಉಂದು ಕಾರ್ಕ‍ಳ ಪೇಂಟೆದ್ದ್ ಒಂತೆ ಪಿರ ತಿಕ್ಕುಂಡು.

## ಅತ್ತೂರು ಪುದರ್ ಪಡೆಯೆರೆ ಕಾರಣ
ಅತ್ತೂರು ಪುದರ್ ಪಡೆಯೆರೆ ಕಾರಣ ಅಲ್ಪ ಒಂಜಿ ಕಾಲೊಡು ಅವು ಊರೇ ಅತ್ತ್ ಬಜೀ ಕಾಡ್ ದಿಂಜಿದಿ ಊರು. ಅವು ಊರೆ ಅತ್ತ್. ಅವು ಅತ್ತ್ ಊರು - ಪೋದು ಅತ್ತೂರು ಆಂಡ್ ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಐಕ ಲಾರೆನ್ಸ್ ಬಸಿಲಿಕಾ ಇಂಗ್ರೇಜಿ ಉಂಡು. ಉಂದು ಒಂಜಿ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಬುಕ್ಕೊ ಕಾರ್ನಿಕದ ಜಾಗೆ.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
ಜಿ. ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಆಚಾರ್

ಜಿ. ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಆಚಾರ್ ಮೇರ್ ಗಂಗೊಳ್ಳಿ ಪನ್ಪಿನ ಗ್ರಾಮ, ಕುಂದಾಪುರ ತಾಲೂಕುಡ್ ಫುಟ್ಟಿನಾರ್. ಮೇರ್ ಎಸ್. ಕೆ. ಎಫ್ ಪನ್ಪಿನ ಮಲ್ಲ ಕೈಗಾರಿಕೊನು ಕಟ್ಟುದ್ ಬುಲೆಪಯಿನಾರ್. ೧೮೮೭ಡ್ ಮೇರ್ ಕೇವಲ ೨೫೦೦೦ ಸಾವಿರ ದುಡ್ಡ್ ಡು ಸುರುಮಲ್ಥಿನ ಈ ಕೈಗಾರಿಕ ಈತ್ತೆ ಬಾರಿ ಮಲ್ಲ ಮಟ್ಟ್ದ ಪುದರ್ ಮಲ್ದಿನ ಮೂಡುಬಿದ್ರೆದದ ಒಂಜಿ ಕೈಗಾರಿಕೆ. ಮೇರ್ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಮಟ್ಟ್ ಡ್ ಸುರು ಮಲ್ತಿನ ಈ ಎಸ್. ಕೆ. ಎಫ್ ಇತ್ತೆ ಬಾರೀ ಮಲ್ಲ ಪುದರ್ ಪಡೆತ್ಂಡ್.
ಸುರುಕು ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಕಾಲಿ ಒಂಜಿ ಧಾನ್ಯ ಸಂಸ್ಕರಣ ಪಂಡ ಅರಿತ್ತ ಮಿಲ್ಲ್ ಪಂಡ್ದ್ ಸುರು ಮಲ್ತಿನವು ಇತ್ತೆದ ಧನಿ ಜಿ. ರಾ. ಆ. ಮೇರ್ ಈ ಸಂಸ್ಥೆನ್ಬಾ ರಿ ಸುದಾರಣೆ ಮಲ್ತ್ ದೆರ್. ಇತ್ತೆ ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ವರ್ಷೊಗು ೩೫ ಕೋಟಿ ದ ವೈವಾಟ್  ಮಲ್ಪುಂಡು. ಈತೆ ಅತ್ತಂದೆ ಇತ್ತೆ  ಈ ಸಂಸ್ಥೆಡ್ ಸಾವಿರ ಜನಕುಲೆಗ್ ಬೇಲೆದ ಅವಕಾಶಲಾ ಆತ್ಂಡ್. ಎಲ್ಲಡ್ ಸುರು ಆಯಿ ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಇತ್ತೆ ಬಾರ್ ಬೆಯ್ಪಾವುನ ಬುಕ್ಕೊ ಅವೆನ್ ನುಂಗಾವುನ ಯಂತ್ರೊಡು ೨೦/ಟನ್ ಇತ್ತಿನ ಇತ್ತೆ ೧೦೦/ಟನ್ ಪತ್ತುನ ಒಂಜಿ ಯಂತ್ರದ ಮುಖಾಂತರ ಈಡಿ ದೇಶೊಡೇ ಒಂಜನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದುಂಡು. ಅಂಚೆನೆ ಈಡಿ ದೇಶೊಡೆ ೩೦೦೦೦ ಬಾರ್ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕ ಅಂದು ಪುದರ್ಲ ಮಲ್ದುಂಡು.

## ಇನಾಮುಲು
ಎಸ್. ಕೆ. ಎಫ್. ಕೈಗರಿಕಗ್ ಜಿ. ರ. ಆ. ಮಸ್ತ್ ಇನಾಮುನ್ಲ ಕನತ್ ಕೊರ್ಥೆರ್. ನೆಟ್ ದೇಶ ಬುಕ್ಕೊ ವೀದೇಶದ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಅಂಚೆನೆ ಸೇವೆದ ಕೈಗರಿಕೆ, ಕಮ್ಮಿ ಹಾಲ್ ಮಲ್ಪುನ ಕೈಗರಿಕೆ, ದೇಶದ ಉನ್ನತ ಇನಾಮು, ರಾಷ್ಟ್ರ ಏಕ್ತ ಇನಾಮು, ಬುಕ್ಕೊ ಮೇರೆನ ಸಾಮಾಜ ಸೇವೆಗ್ ಅಂಚೆನೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಸೇವೇಗ್ ಮಸ್ತು ಇನಾಮುಲು ತಿಕುದ್ಂಡು.

## ವರ್ದನ
ಜಿ. ರಾ. ಆ. ಮೇರ್ ಒಂಜಿ ಎಸ್. ಕೆ. ಎಫ್. ಕೈಗರಿಕೆಗ್ ಪೊಸತ್ ಯಂತ್ರೊನ್ ಕನತೆರ್, ಐತ ಪುದರ್ ವರ್ದನ ಪಂಡ್ದ್. ಉಂದು ಇಡೀ ಏಷಿಯಾ ಖಂಡೊಡು ಸುರುತ್ತ ಯಂತ್ರ. ಉಂದು ಸ್ಟೇನ್ಲೆಸ್ ಸ್ಟೀಲ್ ಬಾಯ್ಲರ್ಸ್ವ ಬುಕ್ಕೊ ಸ್ವಯಂ ನಿಯಂತ್ರಣ ಯೋಜನೆ ತಯಾರಿಸವುನ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕ. ಈ ವರ್ದನ ಕೈಗರಿಕದ ಮಸ್ತ್ ಸಮಸ್ಯೆನ್ ನಿವರಣೆ ಮಲ್ದುಂಡು. ಅರಿತ್ತ ಮಿಲ್ಲ್ ದ ಬೇಲೆದಕುಲೆನ, ಬೇಲೆದ ವಿಷಯೊಡು ಅಂಚೆನೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ವಿಷಯೊಡು ಮಾತ. ಅಂಚೆನೆ ಉಂದು ಬೇತೆ ಹೂಡಿಕೆದ ಬುಕ್ಕೊ ಖರ್ಚಿದ ಸಮಸ್ಯೆನ್ಲ ನಿವರಣೆ ಮಲ್ದುಂಡು. ಉಂದು ಕಾಲಿ ೩೫% ಇಂಧನನ್ ಉಪಯೊಗಿಸವುಂಡು.

## ಎಲಿಕ್ಸರ್
ಉಂದು ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಯೋಜನೆ ಜಿ. ರಾ. ಆ. ಮೆರೆನ. ಒಂದು ದಾದಾ ಪಂಡ ಬೆಚ್ಚ, ಚಪ್ಪೆ, ಬುಕ್ಕೊ ಮಮುಲಿ ನೀರ್ ಕೊರ್ಪಿನ ಯಂತ್ರ. ಉಂದು ಬಾರಿ ಕಮ್ಮಿಗ್ ಬುಕ್ಕೊ ಎಡ್ಡೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಅಂದ್ ಪುದರ್ ಮಲ್ದ್ಂಡ್. ಒಂದು ಇತ್ತೆ ಮಾತ ಜನೊಕುಲೆಗ್ ದೆತೊಂದುಲ್ಲೆರ್.

## ಆರೆನ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶ
ಜಿ. ರಾ. ಆ ಮೆರೆನ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶ ಪಂಡ ಜೈನ ಕಾಶಿ ಆತುನ ಬೆದ್ರ ನ್ ತಂತ್ರಜ್ನಾನ ಕಾಶಿ ಆದ್ ಮಲ್ಪೊನು.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ರಾತ್ರೆ

[right|thumb|350x350px|[https://web.archive.org/web/20160929234359/https://en.oxforddictionaries.com/definition/night ರಾತ್ರೆ] ಪೊರ್ತು ಭೂಮಿ ತೋಜುನಬಗೆ. ವಿವಿಧ ಚಿತ್ರೊನ್ ಸಂಯೋಜಿಸತ್ ತಯಾರ್ ಮಾಲ್ತಿನ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ](https://tcy.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AB%E0%B3%88%E0%B2%B2%E0%B3%8D:Earth%27s_City_Lights_by_DMSP%2C_1994-1995_%28large%29.jpg)
thumb|Waning moon
right|thumb|Nótt, the personification of night in Norse mythology, rides her horse in this 19th-century painting by Peter Nicolai Arbo.
**ರಾತ್ರೆ** ಅತ್ತಂದೆ **ರಾತ್ರೆತ ಸಮಯೊ** ಸೂರ್ಯ ಕ್ಷಿತಿಜಟ್ ತಿರ್ತ್‌ಇಪ್ಪುನಗ ಆ ಸಮಯ. ಗುಣಲಕ್ಷಣಟ್ ರಾತ್ರೆಗ್ ವಿರುದ್ಧವಾತ್ ಪಗೆಲ್ . ರಾತ್ರೆತ ಸಮಯ ಋತು, ಕಾಲಮಾನಟ್, ಅಕ್ಷಾಂಶ, ರೇಖಾಂಶಲೆಗ್ ಅನುಗುಣವಾತ್ ಬದಲಾತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು.

**ರಾತ್ರೆ** ಅತ್ತ್ಂಡ **ರಾತ್ರೆದ ಪೊರ್ತು** ಸೂರ್ಯೆ ಕ್ಷಿತಿಜದ ತಿರ್ತ್ ಉಪ್ಪುನ ಪೊರ್ತು. ಗುಣಲಕ್ಷಣೊಲೆಡ್ ರಾತ್ರೆಗ್ ವಿರುದ್ಧವಾಯಿನವು ಪಗೆಲ್. ರಾತ್ರೆದ ಪೊರ್ತು ಋತು, ಕಾಲಮಾನೊಡು, ಅಕ್ಷಾಂಶ, ರೇಖಾಂಶಲೆಗ್ ಅನುಗುಣವಾದ್ ಬದಲಾಪುಂಡು.
ನಿಶಾಚರಿಲು ಪಂದ್ ರಕ್ಕಸೆರೆನ್ ಪನ್ಪೆರ್ ಪಂಡ ರಾತ್ರೆಡ್ ಸಂಚಾರ ಮಲ್ಪುನಕುಲು ಪಂದ್ ಅರ್ತೊ.
## ರಾತ್ರೆಗ್ ಸಂಬಂದವಾದ್ ಗಲಸುನ ಗಾದೆಲು
# ಅರ್ಧ ರಾತ್ರೆಡ್ ಕೊಡೆ ಪತ್ತಿಲೆಕ್ಕ
# ರಾತ್ರೆಡ್ ತೂಯಿ ಗುವೆಲ್‌ಗ್ ಪಗೆಲ್ ಬೂರಿಲೆಕ್ಕ

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಭೂಗೋಲೊ
ವರ್ಗೊ:ಭೂಗೋಳ
ಪೂವಪ್ಪ ಕಣಿಯೂರು

**ಪೂವಪ್ಪ ಕಣಿಯೂರು** ಇಂಬೆರ್ ತುಳು ವಿದ್ವಾಂಸೆರ್, ವೃತ್ತಿಟ್ ಕನ್ನಡ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೆರ್ ದೈವಾರಾಧನೆದ ವಿಚಾರೊಡು ಆಸಕ್ತಿ ಇಪ್ಪುನಾರ್. ಇತ್ತೆ ಸುಳ್ಯತ ನೆಹರು ಮೆಮೊರಿಯಲ್ ಕಾಲೇಜಿಟ್ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೆರ್ ಆದ್ ಬೇಲೆ ಬೆಂದೊಂದ್ ಉಲ್ಲೆರ್. ಇತ್ತೆ ಕಾಲೇಜ್ ಪ್ರಾಚಾರ್ಯರಾದುಲ್ಲೆರ್.

## ಪುಟ್ಟ್‌ನ ಊರು
ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ತಾಲೂಕುತಕಣಿಯೂರುಟ್.

## ಶಿಕ್ಷಣ
ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣೊನ್ ಸರಕಾರಿ ಕಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಕಣಿಯೂರು, ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಗೇರುಕಟ್ಟೆ
ಪ್ರೌಡ ಶಿಕ್ಷಣೊನ್ ಸರಕಾರಿ ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜು ಉಪ್ಪಿನಂಗಡಿಡ್,
ಪದವಿ ಶಿಕ್ಷಣೊನ್ ಎಸ್. ಡಿ. ಎಂ ಕಾಲೇಜು ಉಜಿರೆ,
ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಶಿಕ್ಷಣೊನ್ ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಡ್ ಮಲ್ತ್‌ದೆರ್.
ಡಾಕ್ಟರೆಟ್ ಪದವಿನ್ ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಕನ್ನಡ ಅಧ್ಯಯನ ಸಂಸ್ಥೆಡ್ತ್‌ ಪಡೆತ್ತೆರ್‍.

## ಸಂಶೋಧನೆ
ಉಲ್ಲಾಕುಳು- ಐತಿಹಾಸಿಕತೆ  ಪ್ರಾದೇಶಿಕತೆ ಬುಕ್ಕ ಆರಾಧನಾ ಸ್ವರೂಪ ಇದೆತ್ತ ಮಿತ್ತ್  ಪಿ.ಎಚ್‌ಡಿ ಪದವಿ ಪಡೆತೆರ್.

## ಕೃತಿಕುಲು

* ಪೂಕರೆ  ಜಾನಪಧೀಯ ಲೇಖನೊಲು(೨೦೦೪)
* ಮೌಖಿಕ ಸಂಕಥನ.(೨೦೦೯)
* ತೀಡಿದಷ್ಟು ಗಂಧ.(೨೦೧೩)
* ಉಳ್ಳಾಕುಲು ಐತಿಹಾಸಿಕತೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕತೆ ಮತ್ತು ಆರಾಧನಾ ಸ್ವರೂಪ(೨೦೦೭)
* ಕುಕ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ನಾಗರ ಮಡಿಕೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಧ್ಯಯನ.

### ಸಂಪಾದನ ಕೃತಿಲು
* ಬಂಗ್ಲೆಗುಡ್ಡೆ ಸಣ್ಣಕ್ಕರ ಬಾಯಿ ಪಾತೆರಾದ ಸಾಹಿತ್ಯೊ.
* ಸುಳ್ಯ ಪರಿಸರದ ನಂಬಿಕೆಗಳು(೨೦೦೪)
* ಸಲ್ಲಕ್ಷಣದ ಕೈ- ಕುರುಂಜಿ ವೆಂಕಟರಮಣ ಗೌಡ(೨೦೧೯).

## ಅಕಾಡೆಮಿ ಸದಸ್ಯತ್ವ
* ಕರ್ನಾಟಕ ಅರೆಬಾಸೆ ಸಂಸ್ಕ್ರತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ

## ಗುರಿಕಾರ್ಮೆ
* ಸುಳ್ಯ ತಾಲೂಕು ೨೫ನೇ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ ಗುರಿಕಾರ್ಮೆ ೨೦೨೧.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು
* ಕರ್ನಾಟಕ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪುಸ್ತಕ ಪುರಸ್ಕಾರ(೨೦೦೯).
* ಸುಳ್ಯ ತಾಲೂಕು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ ಉತ್ತಮ ಸಂಶೋಧಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. 
* ಪಯಸ್ವಿನಿ ಜೇಸಿಸ್ ಸುಳ್ಯ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಶೋಧನೆಗ್ **ಉತ್ತಮ ಸಂಶೋಧಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.**
* ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೇವಾ ಯೋಜನೆದ ಉತ್ತಮ ಯೋಜನ ಅಧಿಕಾರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು
ಸಂಜೀವ ಕುದ್ಪಾಜೆ

ಸಂಜೀವ ಕುದ್ಪಾಜೆ ಇಂಬೆರ್ ಕವಿ, ಬುಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಘಟಕೆರ್. ನೆಹರು ಮೊಮೋರಿಯಲ‍್ ಕಾಲೇಜಿಡ್ ಕನ್ನಡ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಬೆಂದೊಂದು ಉಲ್ಲೆರ್.

## ಪುಟ್ಟ್‌ದ್‌ನೆ
ಸುಳ್ಯ ನಗರೊದ ಕೈತಲ್ ಇಪ್ಪುನ ಕುದ್ಪಾಜೆಟ್ ಪುಟ್ಟೂತೆರ್‍. ಅಮ್ಮೆರೆನ ಪುದರ್ ಅಯ್ಯಣ್ಣ ಗೌಡ, ಅಪ್ಪೆನ ಪುದರ್ ಹೊನ್ನಮ್ಮ. ಕೃಷಿ ಕುಟುಂಬಟ್ ಪುಟ್ಟುನ ಇಂಬೆರ್ ಎನ್ನೆಂಸಿಟ್ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪೇಕೇರ್‍ ಅತ್ ಬೆಲೆ ಬೆಂದೊಂದು ಉಲ್ಲೆರ್.

## ಶಿಕ್ಷಣೊ
ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣೊನ್ ಸರಕಾರಿ ಕಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸಾಲೆ ಕೊಡಿಯಾಲ ಬೈಲ್‍ ಸಾಲೆಡ್ ಮಲ್ತೆರ್.  ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಶಿಕ್ಷಣೊನ್ ಸರಕಾರಿ ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜು ಸುಳ್ಯೊಡು ಮಲ್ತೆರ್. ಪದವಿ ವ್ಯಾಸಂಗೊ ನೆಹರು ಮೇಮೋರಿಯಲ್ ಕಾಲೇಜು ಸುಳ್ಯೊಡು ಮಲ್ತೆರ್. ಸ್ತಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿನ್ ಮದರಾಸು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ. ಆರ್ ಎಂ.ಪೀಲ್ **ಹರಿಹರನ ಪುರಾತನ ರಗಳೆಗಳ ಮತ್ತು ಪೇರಿಯಾ ಪುರಾಣದ ಕಥಾ ವಸ್ತು ಒಂದು ತೌಲನೀಕ ಅಧ್ಯಯನ** ಪನ್ಪಿ ವಿಷಯೊಡು ಪದವಿನ್ ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಡ್ತ್ ಪಡೆವೊಂತೆರ್‌.

## ಬೂಕುಲು
*ಕಾಮನ ಬಿಲ್ಲು ಸೈನಿಕರು.
*ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಂದಿ ಬೇಟೆ(ಅಪ್ರಕಟಿತ ಕೃತಿ)

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು