ಅಮಾ ಅತಾ ಐಡೂ

ಐಡೂನ ಸುರುತ ನಾಟಕ, ದಿ ಡಿಲೆಮಾ ಆಫ್ ಎ ಘೋಸ್ಟ್, ೧೯೬೫ಡ್ ಪ್ರಕಟ ಆಂಡ್, ಅಯಿಟ್ ಆರ್ ಸುರುತ ಪ್ರಕಟ ಆಯಿನ ಮಹಿಳಾ ಆಫ್ರಿಕನ್ ನಾಟಕಕಾರೆ ಆಯೆರ್. ಒರಿ ಕಾದಂಬರಿಕಾರೆ ಆದ್ 1992ಡ್ ಚೇಂಜ್ಸ್ ಪನ್ಪಿನ ಕಾದಂಬರಿಡ್ ಕಾಮನ್ ವೆಲ್ತ್ ರೈಟರ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಗೆಂದಿಯೆರ್. ೨೦೦೦ಡ್, ಆಫ್ರಿಕನ್ ಮಹಿಳಾ ಬರವುದಕುಲೆನ ಬೇಲೆನ್ ಬುಲೆಪಾವುನ ಬೊಕ್ಕ ಬೆಂಬಲ ಕೊರ್ಪಿನ ನಿಟ್ಟಿಡ್ ಅಕ್ರಾಡ್ ಎಂಬಾಸೆಮ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. 

## ಸುರುತ ಜೀವನ
ಕ್ರಿಸ್ಟಿನಾ ಅಮಾ ಅಟಾ ಐಡೂ ಮಾರ್ಚ್ ೨೩, ೧೯೪೨ಡ್ ಘಾನಾದ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಸಾಲ್ಟ್ಪಾಂಡ್ ದ ಸಮೀಪೊಡು ಅಬೆಡ್ಜಿ ಕಿಯಾಕೋರ್ ಡ್ ಪುಟ್ಟುವೆರ್. ಸುರುಟು ಅಲೆನ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯಾನಾ ಅಮಾ ಐಡೂ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಕೆಲವು ಮೂಲೊಲು (ಮೇಗನ್ ಬೆಹ್ರೆಂಟ್, ಬ್ರೌನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಬೊಕ್ಕ ಆಫ್ರಿಕಾ ಹುಸ್ ಹು ಸೇರ್ದ್) ಆರ್ ಮಾರ್ಚ್ ೩೧ ತಾರೀಕ್ ಗ್ ಪುಟ್ಟುವೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಆರ್ ಒರಿ ಅವಳಿ ಮೆಗ್ಯೆ, ಕ್ವಾಮೆ ಅಟಾ.

ಐಡೂ ಒಂಜಿ ಫಾಂಟೆ ರಾಜಮನೆತನೊಡು ಬುಲೆಯೆರ್, ಅಬೆಡ್ಜಿ ಕಿಯಾಕೋರ್ ನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ ನಾನಾ ಯಾವ್ ಫಾಮಾ ಬೊಕ್ಕ ಮಾಮೆ ಅಬಾಸೆಮಾನ ಮಗೆ ಅರೆನ ಅಜ್ಜನ್ ನವವಸಾಹತುವಾದಿಲು ಕೊಲೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದು ಅರೆನ ಅಪ್ಪೆನ ಗಮನೊನು ಊರುದ ಜೋಕುಲು ಬೊಕ್ಕ ಕುಟುಂಬೊಲೆಗ್ ಯುಗದ ಇತಿಹಾಸ ಬೊಕ್ಕ ಘಟನೆಲೆನ್ ಕಲ್ಪಾವುನ ಮಹತ್ವೊಗು ತೂಪಾಯಿನವು. ಉಂದು ಅರೆನ್ ಅಕ್ಲೆನ ಊರುಡು ಸುರುತ ಶಾಲೆನ್ ತೆರೆಯೆರೆ ಕಾರಣ ಆಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಐಡೂನ್ ವೆಸ್ಲಿ ಗರ್ಲ್ಸ್ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗ್ ಪೋಯೆರೆ ಪ್ರಭಾವಿತ ಮಲ್ತೆರ್, ಅಲ್ಪ ಅರೆನ್ ಸುರುಕು ಒರಿ ಬರವುದಾರೆ ಆಯೆರೆ ನಿರ್ಧರಿಸಯೆರ್. ಐಡೂ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಕೇಪ್ ಕೋಸ್ಟ್ ಡ್ ವೆಸ್ಲಿ ಗರ್ಲ್ಸ್ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಡ್ ತನ್ನ ವರ್ಷೊಲೆನ್ ಸಾಹಿತ್ಯೊಡು ತನ್ನ ಸುರುತ ಆಸಕ್ತಿನ್ ಬುಲೆಪಾವುನ ಶ್ರೇಯೊನು ಕೊರ್ತೆರ್.

## ಕಲ್ಪಾಟಿಗೆ
೧೯೫೭ಡ್ದ್, ಐಡೂ ಕೇಪ್ ಕೋಸ್ಟ್ ಡ್ ವೆಸ್ಲಿ ಗರ್ಲ್ಸ್ ಸೀನಿಯರ್ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಗ್ ಪೋಯೆರ್. ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ಮುಗಿನ ಬುಕ್ಕೊ, ೧೯೬೧ಡ್ ಲೆಗೊನ್ ದ ಘಾನಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಗು ಸೇರ್ಯೆರ್ ಅಲ್ಪ ಆರ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಡ್ ಬ್ಯಾಚುಲರ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಪದವಿನ್ ಪಡೆಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ೧೯೬೪ಡ್ ತನ್ನ ಸುರುತ ನಾಟಕ ದಿ ಡಿಲೆಮಾ ಆಫ್ ಎ ಘೋಸ್ಟ್ ನ್ ಬರೆಯೆರ್. ಸುರುತ ಪ್ರಕಟವಾದ್ ಬತ್ತಿನ ಮಹಿಳಾ ಆಫ್ರಿಕನ್ ನಾಟಕಕಾರೆ.

## ಕೆಲಸ
ಪದವಿ ಪಡೆಯಿನ ಬುಕ್ಕೊ, ಐಡೂ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಸ್ಟ್ಯಾನ್ಫೋರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಡು ಸೃಜನಶೀಲ ಬರವುಡು ಫೆಲೋಶಿಪ್ ನ್ ಪಡೆಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ 1969ಡ್ ಘಾನಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಡು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕಲ್ಪಾವೆರೆ ಘಾನಾಗ್ ವಾಪಸ್ ಬತ್ತೆರ್. ಅಲ್ಪದ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಅಧ್ಯಯನೊಲೆನ ಸಂಸ್ಥೆಡ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಯಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೇಪ್ ಕೋಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಡು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಡ್ ಉಪನ್ಯಾಸಕೆರಾದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಅಲ್ಪ ಅರೆನ್ ಕಡೆಕ್ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೆರಾದ್ ಮಲ್ತೆರ್.

೧೯೮೩ಡ್, ಆರ್ ಜಿಂಬಾಬ್ವೆಡ್ ಜೀವನ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪೋಯೆರ್, ಅಲ್ಪ ಆರ್ ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವಾಲಯೊಗು ಪಠ್ಯಕ್ರಮ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಕಾರೆ ಆದ್ ಬೊಕ್ಕ ಬರವು ಸೇರ್ದ್ ಶಿಕ್ಷಣೊಡು ತನ್ನ ಬೇಲೆನ್ ಮುಂದುವರಿಸಯೆರ್. 

ಐಡೂ 1988ಡ್ ಫುಲ್ಬ್ರೈಟ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಪಡೆಯೆರ್, 1989ಡ್ ವರ್ಜೀನಿಯಾದ ರಿಚ್ಮಂಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಡು ನಿವಾಸೊಡು ಬರವುದಕುಲು ಆದಿತ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ 1990 ದಶಕೊದ ಸುರುತ ಭಾಗೊಡು ಕ್ಲಿಂಟನ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಡ್ ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್ ಕಾಲೇಜಿಡ್ ವಿವಿಧ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕೋರ್ಸ್ ಲೆನ್ ಕಲ್ಪಾವೆರ್.

## ಬರವುಲು
ಐಡೂನ ನಾಟಕೊಲೆಡ್ 1964ಡ್ ಲೆಗೊನ್ ಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ದಿ ಡೈಲೆಮಾ ಆಫ್ ಎ ಘೋಸ್ಟ್ (ಸುರುತ ಸರ್ತಿ 1965ಡ್ ಪ್ರಕಟ ಆಂಡ್) ಬೊಕ್ಕ 1988ಡ್ ಪಿಟ್ಸ್ ಬರ್ಗ್ ಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ 1971ಡ್ ಪ್ರಕಟವಾದ್ 1991ಡ್ ಲಂಡನ್ ಡ್ ಗೇಟ್ ಥಿಯೇಟರ್ ಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ಅನೋವಾ ನಾಟಕೊಲು ಉಂಡು. ಐಡೂ 1984 ಡ್ ರಾಬಿನ್ ಮೊರ್ಗನ್ ಸಂಪಾದನೆ ಮಲ್ತಿನ ಸಿಸ್ಟರ್ಹುಡ್ ಇಸ್ ಗ್ಲೋಬಲ್: ದಿ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ವುಮೆನ್ಸ್ ಮೂವ್ಮೆಂಟ್ ಆಂಥಾಲಜಿ ಪನ್ಪಿನ ಸಂಕಲನೊಗು "ಟು ಬಿ ಎ ವುಮೆನ್" ಪನ್ಪಿನ ತುಂಡುನ್ ಕೊರ್ತೆರ್. ಮಾರ್ಗರೆಟ್ ಬಸ್ಬಿ ಸಂಪಾದನೆ ಮಲ್ತಿನ ಡಾಟರ್ಸ್ ಆಫ್ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸಂಕಲನೊಡು ಅರೆನ ಕತೆ "ಟು ಸಿಸ್ಟರ್ಸ್" ಉಂಡು.

ಐಡೂ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಲವ್ ಸ್ಟೋರೀಸ್ (ಅಯೆಬಿಯಾ, ೨೦೦೬) ಪನ್ಪಿನ ಸಂಕಲನೊದ ಸಂಕಲನೊಡು ಇತ್ತೆರ್, ಉಂದು ಚಿಕಾ ಯುನಿಗ್ವೆ, ಚಿಮಾಮಂಡ ನ್ಗೊಜಿ ಅಡಿಚಿ, ಡೊರೀನ್ ಬೈಂಗಾನಾ, ನವಾಲ್ ಎಲ್ ಸಾಡಾವಿ, ಹೆಲೆನ್ ಒಯೆಯೆಮಿ, ಲೀಲಾ ಅಬೌಲೆಲಾ, ಮೊಲಾರಾ ಒಗುಂಡಿಪೆ, ಮೋನಿಕಾ ಅರಾಕ್ ನ್ಯೆ, ಸರಪೋಡಿ, ಸಿನಿಕಾ ಅತ್, ಅಟ್ ಮಗೊನಾ, ಬೊಕ್ಕ ವೆರೋನಿಕ್ ಟಾಡ್ಜೊ. ೨೦೧೨ಡ್, ಐಡೂ ಡಿಪ್ಲೊಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಪೌಂಡ್ಸ್ & ಅದರ್ ಸ್ಟೋರೀಸ್ ಪನ್ಪಿನ ಸಣ್ಣ ಕತೆಕುಲೆನ ಸಂಕಲನೊನು ಪ್ರಕಟಿಸಯೆರ್.

## ಮರಣ
ಐಡೂ 31 ಮೇ 2023 ಗ್ ಅಕ್ರಾಡ್ ತೀರ್ ಪೋಯೆರ್. "ಒರಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಬರವುದಾರ್ತಿ, ಮಹಿಳಾ ಕಾರಣೊಗು, ಆಫ್ರಿಕನ್ ಲೆನ ಕಾರಣೊಗು ಬೊಕ್ಕ ಜಗತ್ತ್ ದ ಪ್ರಗತಿಪರ ಜನೊಕುಲೆಗ್ ವಕೀಲೆರ್" ಪಂಡ್ದ್ ಅರೆನ್ ಪ್ರಶಂಸೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್ ನಾನಾ ಅಕುಫೊ-ಅಡ್ಡೊ ಅರೆಗ್ ರಾಜ್ಯ ಅಂತ್ಯ ಸಂಸ್ಕಾರೊನು ಕೊರ್ಪೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಜುಲೈ ೧೩ ಡ್ದ್ ಜುಲೈ ೧೬ ಮುಟ್ಟ ಆಚರಣೆಲು ನಡಪುಂಡು, ಜುಲೈ ೧೩ ತಾರೀಕ್ ಗ್, ಅರೆನ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆ ರಾಜ್ಯ ಸಭಾಂಗಣೊಡು ನಡತ್ಂಡ್, ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಇಲ್ಲ್ ಡ್ ಜುಲೈ ೧೫ ತಾರೀಕ್ ಗ್ ಅಬೆಡ್ಜೆ ಕಿಯಾಕೋರ್ ಊರು, ಬೊಕ್ಕ ಜುಲೈ ೧೬ ತಾರೀಕ್ ಭಾನುವಾರ ಥ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಗಿವಿಂಗ್ ಚರ್ಚ್ ಸೇವೆ ಬೊಕ್ಕ ಸಮಾಧಿ. 

ಕೇನ್ ಪ್ರೈಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ದ ಒಂಜಿ ಶ್ರದ್ಧಾಂಜಲಿ ಪ್ರಕಾರ, ಐಡೂ ತನ್ನ ಸಾವುದ ದುಂಬು ಕೆಲವು ವರ್ಷೊಡ್ದಿಂಚಿ ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಕಾದಂಬರಿದ ಬಗ್ಗೆ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್.

ವರ್ಗೊ:ಸ್ತ್ರೀವಾದೊ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾನಪದೊ:2026