ವಾಟ್ ಅರುಣ್ ಬುದ್ಧ ದೇವಾಲಯ

**ವಾಟ್ ಅರುಣ್ ಬುದ್ಧ ದೇವಾಲಯ** ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶೊದ ಬ್ಯಾಂಕಾಕ್ ಯಾಯಿ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಬೌದ್ಧ ದೇವಸ್ಥಾನ (ವಾಟ್). ಉಂದು ಚಾವೊ ಫ್ರಾಯಾ ನದಿತ ಪಶ್ಚಿಮ ದಂಡೆಡ್ ಥೊನ್ಬುರಿಡ್ ಉಂಡು. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನೊಗು ಹಿಂದೂ ದೇವೆರ್ ಅರುಣ ಪನ್ಪಿನೆಡ್ದ್ ಪುದರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದೆನ್ ಕೆಲವೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಉದಿಪುನ ಸೂರ್ಯನ ವಿಕಿರಣೊಲೆನ ರೂಪೊಡು ತೋಜಾವೆರ್. ಭಾರತೀಯ, ಚೀನೀ, ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಖಮೇರ್ ಪ್ರಭಾವೊಲೆನ ಸಮ್ಮಿಲನೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನವು. ಹಿಂದೂ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಬೌದ್ಧ ಸಂಕೇತೊಲೆನ ಅಂಶೊಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರಾದ್, ಅಂಚನೆ ಸಿಯಾಮಿ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಗುರುತುನ್ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸವುಂಡು.ವಾಟ್ ಅರುಣ್ ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್ ದ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಳೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕನಿಷ್ಠ 17ನೆ ಶತಮಾನೊಡ್ದ್ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಡು ಉಂಡು ಆಂಡಲಾ, ಅಯಿತ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಯಿನ ಪ್ರಾಂಗ್ ನ್ ನಿರ್ಮಾಣ  ರಾಮ II ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ರಾಮ III ನ ಆಳ್ವಿಕೆದ ಕಾಲೊಡು 19ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಸುರುಟು ಮಲ್ತೆರ್.

## ಪುದರ್ ಬತ್ತಿನ ರೀತಿ
ವಾಟ್ ಅರುಣ್ ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ ಸೂರ್ಯ ದೇವೆರ್ನ ಸಾರಥಿ ಆಯಿನ ಹಿಂದೂ ದೇವೆರ್ ಅರುಣನ ಪುದರ್ಡ್ ಬೈದೆರ್.

## ಇತಿಹಾಸೊ

ವಾಟ್ ಅರುಣ್ ನ ಜಾಗೆಡ್ ಒಂಜಿ ಬೌದ್ಧ ದೇವಸ್ಥಾನ ಅಯುತ್ತಾಯ ರಾಜ್ಯದ ಕಾಲೊಡ್ದ್, ನಾರಾಯಿ ರಾಜೆನ ಆಳ್ವಿಕೆಗ್ ದುಂಬು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಅಪಗ ಉಂದೆನ್ ವಾಟ್ ಬಾಂಗ್ ಮಕೋಕ್ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್  ಉಂದೆನ್ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ವಾಟ್ ಮಕೋಕ್ ಪಂಡ್ದ್ ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದೆನ್ ಕಟ್ಟ್ ನ ಬಾಂಗ್ ಮಕೋಕ್ ಗ್ರಾಮೊದ ಪುದರ್ ಡ್ (ಮಾಕೊಕ್ ಪಂಡ ಸ್ಪೊಂಡಿಯಾಸ್ ಪಿಂಟಾ ಸಸ್ಯೊಗು ಥಾಯ್ ಪುದರ್). ಇತಿಹಾಸಕಾರೆ ರಾಜಕುಮಾರ ದಾಮರೊಂಗ್ ರಾಜನುಭಾಬ್ ನ ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ಲಾಡ್ ಡಿ ಫೋರ್ಬಿನ್ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಡಿ ಲಾಮರೆ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತಿನ ನಾರಾಯಿ (೧೬೫೬-೮೮) ನ ಆಳ್ವಿಕೆದ ಕಾಲೊಡು ಈ ದೇವಸ್ಥಾನೊನು ಫ್ರೆಂಚ್ ನಕ್ಷೆಲೆಡ್ ತೋಜಾದ್ಂಡ್.ಅಯುತ್ತಾಯದ ಪತನೊದ ನಂತರ, ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಸಮೀಪೊಡು ತನ್ನ ಪೊಸ ರಾಜಧಾನಿನ್ ಥೊನ್ಬುರಿನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತಿನಗ ತಾಕ್ಸಿನ್ (೧೭೬೭-೮೨) ಈ ದೇವಸ್ಥಾನೊಗು ವಾಟ್ ಚೇಂಗ್ ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ದೀಯೆರ್. ತಾಕ್ಸಿನ್ ದೇವಸ್ಥಾನೊನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸೆರೆ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು. 1785ಡ್ ನದಿತ ಪೂರ್ವ ತೀರೊಡು ವಾಟ್ ಫ್ರಾ ಕೆವ್ ಗ್ ವರ್ಗಾವಣೆ ಆಯೆರೆ ದುಂಬು ಈ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ಪಚ್ಚೆ ಬುದ್ಧನ ಮೂರ್ತಿನ್ ದೀಯೆರ್. ಟಾಕ್ಸಿನ್ ನ ಆಳ್ವಿಕೆದ ಪೊರ್ತುಡು ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ರಾಜಮನೆತನೊದ ಮೈದಾನೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್, ಅರೆನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ರಾಮ I (1782-1809) ರಾಮ I (1782-1809) ಆಳ್ವಿಕೆನ್ ಬುಡ್ದು ಪೋಯಿನ ಮುಟ್ಟ ಅರಮನೆನ್ ನದಿತ್ತ ಬೇತೆ ಕಡೆಕ್ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. (೧೮೦೯-೨೪), ದೇವಸ್ಥಾನೊನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಮುಖ್ಯ ಪಗೋಡೊನು ೭೦ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಗು ಏರಾವುನ ಯೋಜನೆಲೆನ್ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಪಗೋಡೊದ ಬೇಲೆ ರಾಮ III (೧೮೨೪-೫೧) ನ ಆಳ್ವಿಕೆಡ್ ಸುರು ಆಂಡ್. ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಾಂಗ್ ನ್ 1851ಡ್ ಮುಗಿತ್ಂಡ್.

## ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ

ಪ್ರಾಂಗ್ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕಟ್ಟಡೊಲೆನ್ ಪಿಂಗಾಣಿ ತುಂಡುಲೆಡ್ ಅಲಂಕರಿಸವೊಂಡುಂಡು.ವಾಟ್ ಅರುಣ್ ನ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣ ಪಂಡ ಅಯಿತ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಾಂಗ್, ಪ್ರಾಚೀನ ಖಮೇರ್ ಭಾಷೆಡ್ ಒಂಜಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲೀಪ್ ಟವರ್, ಉಂದು ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣದ ಪಿಂಗಾಣಿಡ್ ಮುಚ್ಚಿದ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ಬಣ್ಣದ ಫೇಯೆನ್ಸ್ ಡ್ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಸ್ತೂಪದಂಚಿನ ಪಗೋಡ ಪಂಡ್ದ್ ಅರ್ಥ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಎತ್ತರೊನು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಮೂಲೊಲು 66.8 ಮೀ (219 ಅಡಿ) ಬುಕ್ಕೊ್ಕ 86 ಮೀ (282 ಅಡಿ) ನಡುಟು ವರದಿ ಮಲ್ತೆರ್. ಮೂಲೆಲೆನ್ ನಾಲ್ ಎಲ್ಯ ಉಪಗ್ರಹ ಪ್ರಾಂಗ್ ಡ್ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಂಡು. ಪ್ರಾಂಗ್ ನ್ ಮಾರಿಷಿಯಾ ಮೌರಿಷಿಯಾದ ಚಿಪ್ಪುಲು ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಪಿಂಗಾಣಿದ ತುಂಡುಲೆಡ್ದ್ ಅಲಂಕರಿಸವೊಂಡುಂಡು, ಉಂದೆನ್ ದುಂಬು ಚೀನಾಡ್ದ್ ಬ್ಯಾಂಕಾಕ್ ಗ್ ಬರ್ಪಿನ ದೋಣಿಲೆಡ್ ನಿಲುಗಡೆ ಆದ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ರಾಜಕುಮಾರ ನರಿಸಾರ ನುವಾಟ್ಟಿವೊಂಗ್ ಪನ್ಪೆರ್ ಪ್ರಾಂಗ್ (ಶಿಖರ) ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ವಿಹಾರ (ಮುಖ್ಯ ಸಭಾಂಗಣ) ರಡ್ಡ್ ಲಾ ಇನಿ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್; ಅವು ಅಯುತ್ತಾಯ ಕಾಲೊಡು ಪತ್ತ್ ಕರಕುಶಲ ಇಲಾಖೆದ ಮೂಲ ಕೆಲಸೊಲು.
ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಾಂಗ್ ದ ಮಿತ್ತ್ ಏಳು-ಮುಖಿ ತ್ರಿಶೂಲ ಉಪ್ಪುಂಡು, ಉಂದೆನ್ ಅನೇಕ ಮೂಲೊಲು "ಶಿವನ ತ್ರಿಶೂಲ" ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಪ್ರಾಂಗ್ ದ ನೆಲತ ಸುತ್ತಲ ಪ್ರಾಚೀನ ಚೀನೀ ಸೈನಿಕೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಪ್ರಾಣಿಲೆನ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಚಿತ್ರೊಲು ಉಂಡು. ರಡ್ಡನೆ ಟೆರೇಸ್ ದ ಮಿತ್ತ್ ಎರಾವನ್ ಡ್ ಸವಾರಿ ಮಲ್ಪುನ ಹಿಂದೂ ದೇವೆರ್ ಇಂದ್ರನ ನಾಲ್ ಪ್ರತಿಮೆಲು ಉಲ್ಲ. ಬೌದ್ಧ ಐಕಾನೊಗ್ರಫಿಡ್, ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಾಂಗ್ ನ್ ಮೂಜಿ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಮಟ್ಟೊಲು ಉಂಡು ಪಂದ್ ಪರಿಗಣಿಸವೆರ್—ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಮಾತಾ ಕ್ಷೇತ್ರೊಲೆನ್ ಸೂಚಿಸವುನ ಟ್ರೈಫುಮ್ ಗ್ ನೆಲ, ತವತಿಂಸಾ ಗ್ ಮಧ್ಯ, ಮಾತಾ ಆಸೆಲೆನ್ ತೃಪ್ತಿ ಮಲ್ಪುನ ತುಸಿತಾ ಸ್ವರ್ಗ, ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಏಳು ಸ್ವರ್ಗೊಲೆನ್ ಸೂಚಿಸವುಂಡು ಖುಷಿ. ನದಿತ ಬರಿಟ್ ಚೀನೀ ಶೈಲಿಡ್ ಆರು ಮಂಟಪೊಲು (ಸಲಾ) ಉಂಡು. ಮಂಟಪೊಲು ಹಸಿರು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಡ್ದ್ ಮಲ್ಪುನವು ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿಪ್ಪುಂಡು.
ಯಕ್ಷ ರಕ್ಷಕನ ಪ್ರತಿಮೆಲೆನೊಟ್ಟುಗು, ಅಭಿಷೇಕ ಸಭಾಂಗಣೊಗು ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ
ಪ್ರಾಂಗ್ ದ ಪಕ್ಕೊಡು ರಾಮ II ವಿನ್ಯಾಸ ಮಲ್ತಿನ ನಿರಮಿತ್ರ್ ಬುದ್ಧನ ಚಿತ್ರೊಡು ಆರ್ಡಿನೇಶನ್ ಸಭಾಂಗಣ ಉಂಡು. ಆರ್ಡಿನೇಶನ್ ಹಾಲ್ ದ ಎದುರುದ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರೊಡು ಒಂಜಿ ಕೇಂದ್ರ ಗೋಪುರೊಡು ಒಂಜಿ ಛಾವಣಿ ಉಂಡು, ಉಂದೆನ್ ಬಣ್ಣದ ಸೆರಾಮಿಕ್ ಡ್ ಅಲಂಕರಿಸವೊಂಡುಂಡು ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಬಣ್ಣದ ಚೀನಾಡ್ ಮುಚ್ಚಿದ್ ಉಪ್ಪುನ ಸ್ಟುಕೊವರ್ಕ್ ಉಂಡು. ಒಳ್ಗ್, ಕೆಂಪು, ಬೂದು ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಬಿಳುಪುದ ಅಮೃತಶಿಲೆದ ಅಲಂಕಾರೊಡು ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಬಲಿಪೀಠ ಉಂಡು. ಎದುರುಡು ರಡ್ಡ್ ರಾಕ್ಷಸೆರ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ದೇವಸ್ಥಾನದ ರಕ್ಷಕೆರೆನ ವ್ಯಕ್ತಿಲು ಉಲ್ಲೆರ್. ಈ ಗೋಡೆ ಚಿತ್ರೊಲೆನ್ ರಾಮನ ಆಳ್ವಿಕೆದ ಕಾಲೊಡು ಮಲ್ತೆರ್.

## ಪೋಪುನ ಸಾದಿ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಶುಲ್ಕ
ವಾಟ್ ಅರುಣ್ ಗ್ ಚಾವೊ ಫ್ರಾಯಾ ನದಿಡ್ದ್ ಪೋವೊಲಿ, ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ದೋಣಿಲು ನದಿನ್ ದಾಂಟೊಂದು ಮಹಾರಾಜ ಪಿಯರ್ ದ ಕಡೆಕ್ ಪೋಪುಂಡು. ವಿದೇಶಿಯೆರೆಗ್, ದೇವಸ್ಥಾನೊಗು 200 ಬಾಹ್ಟ್ (ಮಾರ್ಚ್ 2024 ಡ್ದ್) ಪ್ರವೇಶ ಶುಲ್ಕ ವಸೂಲಿ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಕತಿನಾದ ಪೊರ್ತುಡು, ರಾಜೆ ರಾಜಮನೆತನೊದ ಬಾರ್ಜ್ ಲೆನ ಮೆರವಣಿಗೆಡ್ ವಾಟ್ ಅರುಣ್ ಗ್ ಪೋದು ಅಲ್ಪದ ಸನ್ಯಾಸಿಲೆಗ್ ಪೊಸ ವಸ್ತ್ರೊಲೆನ್ ಕೊರ್ಪೆರ್.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏಷ್ಯನ್ ತಿಂಗೊಲು 2025 ಲೇಕನ ಪುಟೊಕುಲು

ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏಷ್ಯನ್ ತಿಂಗೊಲು 2025