ಶಿಲೆಕಲ್ಲು

alt=ಮುರಕಲ್ಲ್, ತುಳುನಾಡುದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಲ್ಲು|thumb|ಮುರಕಲ್ಲ್, ತುಳುನಾಡುದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಲ್ಲು

**ಶಿಲೆಕಲ್ಲ್** (rock)ಭೂಮಿದ ಮಿತ್ತ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪಿನ  ನೈಸರ್ಗಿಕ ನಿರ್ಜೀವ ವಸ್ತುಲೆಡ್ ಒಂಜಾದುಂಡು.ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಕನಿಜೊಲೆನ ಕಣಕುಲು ಸೇರ್ದ್ ಆತಿನ ವಸ್ತು ಶಿಲೆಕಲ್ಲ್. ನಂಮ ಸುತ್ತ ಸಾಮಾನ್ಯವಅದ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪಿನ ಶಿಲಕಲ್ಲು ಗ್ರಾನೈಟ್ (granite)ಬುಕ್ಕೊ ನೈಸ್ (gneiss). ಉಂದೆಕ್ ತುಳುನಾಡುಡು **ಪಾದೆ** ಇಜಿಂಡ **ಪಾದೆ ಕಲ್ಲು** ಪಂಡ್‌ದ್ಪಣ್ಪೆರ್. ಕಪ್ಪು ಜಾತಿದ ಗಟ್ಟಿ  ಕಲ್ಲುಗು ಸೋಮನಾಥ ಕಲ್ಲು ಇಜಿಂಡ **ಸೋಮನಾಥ ಶಿಲೆ** ಪಂಡ್‌ದ್ಪಣ್ಪಿನ ರೂಡಿ ಉಂಡು. ಸೋಮನಾಥ  ಶಿಲೆಕಲ್ಲುಗು  ಇಂಗ್ಲೀಷಿಡ್  ಭೂವಿಜ್ಞಾನದ ಬಾಸೆಡ್  "**ಡಾಲರೈಟ್  ಡೈಕ್**" ( Dolerite dyke) ಪಂಡ್‌ದ್ಪುದರ್ ಉಂಡು.

ಉಂದು ಮಾತಾ ಗಟ್ಟಿ ಜಾತಿದ ಶಿಲೆಕಲ್ಲುಲು ಅತ್ತಾಂದೆ ತುಳುನಾಡುಡು ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪಿನ ಕಲ್ಲು ಮುರಕಲ್ಲು (Laterite).

## ವರ್ಗೀಕರಣ
ಶಿಲಕಲ್ಲುಲೆಡ್ ಈ ರೀತಿದ ವರ್ಗೀಕರಣ ಮಲ್ಪೊಲಿ:
* ಕಟ್ಟುನ ಶಿಲೆಕಲ್ಲುಲು 
* ಉದ್ಯಮ ಬಳಕೆದ ಶಿಲೆಕಲ್ಲುಲು
* ಆಲಂಕಾರದ ಶಿಲೆಕಲ್ಲುಲು

## ಕಟ್ಟುನ ಕಲ್ಲುಲು
ಕಟ್ಟೋಣ,  ಗೋಡೆದ ಇಟ್ಟಿಗೆ, ಜಲ್ಲಿ ಇತ್ಯಾದಿ  ವಾಸ್ತು ರಚನೆಲೆನ  ಮಲ್ಪರೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾಯಿನ  ಶಿಲೆಕಲ್ಲುಲೆಗ್   ಕಟ್ಟುನ  ಕಲ್ಲುಲು (building stones) ಪಂಡ್‌ದ್ಪಣ್ಪೆರ್. ಆಯಾ ಪ್ರದೇಶೊಡು  ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪಿನ  ಶಿಲೆಕಲ್ಲುಲು ಕಟ್ಟುನ ಕೆಲಸೊಲೆಗ್ ಬಳಕೆಯಾಪುಂಡು.

ಕಟ್ಟುನ ಕಲ್ಲು ಲೆಡ್  ಈ ತಿರ್ತ್ ತೋಜಅಯಿನ ಬಗೆಕುಲೆನ್ ಗುರುತು ಮಲ್ಪೊಲಿ:
* ಗೋಡೆ ಕಟ್ಟುನ ಕಲ್ಲು (ಇಟ್ಟಿಗೆ ರೂಪೊಡು)
* ಗೋಡೆ ಮುಚ್ಚುನ ಕಲ್ಲು
* ನೆಲಹಾಸು ಕಲ್ಲು
* ಮಾಡು ಮುಚ್ಚುನ ಕಲ್ಲು
* ಜಲ್ಲಿದ ಕಲ್ಲು (ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಗಾದ್)
ತುಳುನಾಡುದ ಸೀಮೆಡ್  ಅಂಚನೆ ತೆಂಕಾಯಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಊರುಲೆಡ್  **ಗ್ರಾನೈಟ್**, **ನೈಸ್**, ಬುಕ್ಕೊ **ಗ್ರಾನುಲೈಟ್**   ಜಾತಿದ ಕಟ್ಟುನ ಕಲ್ಲುಲು ಉಪಯೋಗೊಡು ಉಲ್ಲಾ. **ಮುರಕಲ್ಲು** (ಲ್ಯಾಟರೈಟ್) ದ  ಬಳಕೆ ಕರಾವಳಿ ಜಿಲ್ಲೆಲೆಡ್  ಅಂಚನೆ ಪಡ್ಡಾಯಿ  ಕೊಂಕಣ ಮಲಬಾರ್  ಕರಾವಳಿದ  ಗೋವಾ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯೊಲೆಡ್  ದಿಂಜ ಬಳಸೊಂದುಲ್ಲೆರ್.

ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಡಕಾಯಿ ಭಾಗೊಡು ಬೆಳಗಾಂ ಪ್ರದೇಶ ಬುಕ್ಕೊ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರೊಡು **ಬಸಾಲ್ಟ್** (basalt) ಜಾತಿದ ಶಿಲೆಕಲ್ಲುಲು ಕಟ್ಟುನ ಕೆಲಸೊಲೆಗ್ ಬಳಕೆಯಾವೊಂದುಂಡು. ಬಡಕಾಯಿ ಕರ್ನಾಟಕದ  ಗುಲಬರ್ಗ, ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಲೆಡ್  **ಸುಣ್ಣದಕಲ್ಲು**ದ ಪದರೊಲೆಗ್  ಗೋಡೆ ಕಟ್ಟರೆ ಬುಕ್ಕೊ ನೆಲಕ್ ಪಾಡುನ ಚಪ್ಪಡಿಲೆನ ರೂಪೊಡು  ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುನೆನ್  ತೂವೊಲಿ. ಬಾಗಲಕೋಟೆ  ಜಿಲ್ಲೆಡ್  **ಪೊಯ್ಯೆದ ಕಲ್ಲು** (Sandstone / Quartzite) ಕಟ್ಟುನ ಕೆಲಸೊಲೆಗ್ ಉಪಯೋಗ ಆವೊಂದುಂಡು.

## ಉದ್ಯಮ ಬಳಕೆದ ಶಿಲೆಕಲ್ಲುಲು
ಉದ್ಯಮಲೆಗ್ ಬಳಕೆಯಾಪಿನ ಶಿಲಕಲ್ಲುಲು ಈ ವಿಧೊಟು ಬರ್ಪಾ. **ಬಾಕ್ಸೈಟು**ದ (Bauxite) ಕಲ್ಲು ಅಲ್ಯುಮಿನಿಯಂ ಉತ್ಪಾದನೆಗ್ ಅದುರು ರೂಪೊಡು ಬಳಕೆ ಆಪುಂಡು. ಮುರಕಲ್ಲುದ ತುಂಡುಲು ಪೊಡಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಸಿಮೆಂಟ್ ಉದ್ಯಮೊಡು ಸುಣ್ಣಾಂಶದೊಟ್ಟುಗು  ಬೆರಕೆ ಮಲ್ಪರೆ ಬಳಕೆ ಆಪುಂಡು.  **ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲು** (Limestone) ಸಿಮೆಂಟ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗ್ ಅಗತ್ಯವಾದ್ ಬೋಡಾಯಿನ ಕಲ್ಲು.  **ಪೊಯ್ಯೆದಕಲ್ಲು**ನು ಪೊಡಿ ಮಲ್ತ್ ದ್   ಸಿಲಿಕಾ ಪೊಯ್ಯೆ ಮಲ್ಪರೆ ಆಪುಂಡು.

**ಮಲ್ತಿನ ಪೊಯ್ಯೆ** ( ಎಂ ಸ್ಯಾಂಡ್ - M-sand). ಕಟ್ಟುನ ಕಲ್ಲುಲೆನ್ ಕ್ರಶರ್ ಯಂತ್ರೊಡು ಪೊಡಿ ಮಲ್ತ್ ದ್ " ಎಂ -ಸ್ಯಾಂಡ್ " ಪೊಯ್ಯೆ ಮಲ್ಪುನ ಉದ್ಯಮೊಗು ಇತ್ತೆ ಸರ್ಕಾರದ ಉತ್ತೇಜನ ಉಂಡು. ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪೊಯ್ಯೆ ಬೆಂಗಳೂರುದಂಚಿನ  ಮಲ್ಲ ನಗರೊಲೆಡ್  ಪಿರಿಯ (ದುಬಾರಿ) ಆದ್   ಅವತ್ತಾಂದೆ  ಬೋಡಾಯಿನಾತ್  ತಿಕ್ಕಂದೆ  ಕೊರತೆ ಆದುಪ್ಪುನ ಕಾರಣೊಗು  ಮಲ್ತಿನ ಪೊಯ್ಯೆಗ್ ಬೇಡಿಕೆ ದಿಂಜ ಆವೊಂದುಂಡು.

## ಆಲಂಕಾರದ  ಶಿಲೆಕಲ್ಲುಲು

### ಚಾರಿತ್ರಿಕ  ವಾಸ್ತು ಶಿಲ್ಪಲು
ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲೊಡು ರಾಜೆರೆನ ಕಾಲೊಡು ರಚನೆ ಆಯಿನ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು  ಬಗೆಬಗೆತ  ಶಿಲೆ ಕಲ್ಲುಲೆಡ್ ರಚನೆ ಆವೊಂದಿತ್ತುದು,‍   ದುಂಬುದಕುಲು  ವಾಸ್ತುದ  ಕಮ್ಮ  ಗೋಡೆಲೆಡ್  ರಾಜಾಶ್ರಯದ ಶಿಲ್ಪಿಲು ಮಲ್ತಿನ  ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ  ಶಿಲ್ಪಕಲೆತ  ಸೌಂದರ್ಯೊನು ಏಪೊಗುಲಾ ತೂವರೆ  ಆಪಿನಂಚ  ಒರಿಪಾದ್ ಪೋತೆರ್.

#### ಬಳಪದ ಕಲ್ಲುಡು ವಾಸ್ತು
ಕರ್ನಾಟಕದ  ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆದ  ಬೇಲೂರು ಹಳೆಬೀಡು ಊರುಲೆಡ್  ಹೊಯ್ಸಳೆರೆನ  ಕಾಲದ ೧೨ನೆ ಶತಮಾನದ ಅದ್ಭುತ ಶಿಲ್ಪೊಲು  **ಬಳಪದ ಕಲ್ಲು** (Soapstone) ಜಾತಿದ ಕಲ್ಲುಡು ರಚನೆ ಆತಿನವು. ಬಳಪದ ಕಲ್ಲು  ದಿಂಜ ಮೆದುವಾಯಿನ ಕಾರಣ  ಸೂಕ್ಷ್ಮ  ಶಿಲ್ಪ ಕೆತ್ತನೆ ಕೆಲಸೊಗು ಪಂಡಿನ ಕಲ್ಲಾದುಂಡು.

#### ಗ್ರಾನೈಟು ಶಿಲೆಟ್  ವಾಸ್ತು
ಅವೇ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಹಂಪೆಡ್  ವಾಸ್ತುಲು ರಚನೆ ಆತಿನವು **ಗ್ರಾನೈಟ್** ಜಾತಿದ ಕಲ್ಲುಡು.  ಗ್ರಾನೈಟ್  ದಿಂಜ ಗಟ್ಟಿ ಇಪ್ಪುನ  ಶಿಲೆ  ಆಯಿನ ಕಾರಣ  ವಾಸ್ತುಗು  ಶೋಭೆ ಕೊರುಂಡಲಾ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ  ಶಿಲ್ಪ  ಕೆತ್ತನೆಗ್ ಒದಗುಜಿ.

#### ಪೊಯ್ಯೆದ ಕಲ್ಲುಡು ವಾಸ್ತು
ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆದ ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲು,  ಬಾದಾಮಿ, ಐಹೊಳೆ ಊರುಲೆಡ್  ಚಾಲೂಕ್ಯೆರೆನ ಕಾಲೊಡು ರಚನೆ ಆತಿನ ದೇಗುಲೊಲು ಪೊಯ್ಯೆದ ಕಲ್ಲುಲೆಡ್ ಮೂಡುದಿನವು. ಪೊಯ್ಯೆದ ಕಲ್ಲು ಬಳಪದ ಕಲ್ಲುಡುದು ಗಟ್ಟಿ ಆಂಡಲಾ ಗ್ರಾನೈಟುದಾತ್ ಗಟ್ಟಿದವತ್ತ್. ಅಂಚಾದ್ ಕೆಂಚಿ ಬಣ್ಣದ  ಪೊಯ್ಯೆದ ಕಲ್ಲುಡು ಪೊರ್ಲುದ ವಾಸ್ತುಲು ರಚನೆ ಆತಿನೆನ್ ನಮ ತೂವೊಲಿ.

ಅಂಚನೆ, ಒಡಿಸ್ಸಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ  ಕೋನಾರ್ಕ್, ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಅದ್ಭುತ ಶಿಲ್ಪದ  ಖುಜರಾಹೊ ದೇಗುಲಲು  ಸತಾ ಪೊಯ್ಯೆದ ಕಲ್ಲುಲೆಡ್ ರಚನೆ ಆತಿನ ವಾಸ್ತುಲು.

#### ಅಮೃತಶಿಲೆಡು ವಾಸ್ತು
ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಗ್ರಾ  ತಾಜಮಹಲ್  ರಚನೆ ಆತಿನಿ   ಬೊಲ್ದು ಬಣ್ಣದ  ಅಮೃತಶಿಲೆಟ್.  ಅಮೃತಶಿಲೆ (ಮಾರ್ಬಲ್- Marble) ಮೆದು ಶಿಲೆ. ಸುಣ್ಣದಕಲ್ಲು ರೂಪಾಂತರ ವಾಯಿನ ಬುಕ್ಕೊ ಅಮೃತಶಿಲೆ ಆಪುಂಡು. ಅಮೃತಶಿಲೆ ಮೆದುವಾಯಿನ ಕಾರಣ  ಪೊರ್ಲುದ ವಾಸ್ತುಲೆಗ್ ಯೋಗ್ಯವಾಯಿನ  ಶಿಲೆಕಲ್ಲು ಆದುಂಡು.

### ಆಧುನಿಕ  ಆಲಂಕಾರ  ಶಿಲೆಕುಲು
ಆಧುನಿಕ  ಕಾಲೊಡು  ಶಿಲ್ಪಕಲಾ  ಸೌಂದರ್ಯೊಗು ಮಹತ್ವ ಕಡಿಮೆ ಆಂಡಲಾ, ಬೇತೆ  ನಮೂನೆಡ್  ಶಿಲೆಕಲ್ಲುಲೆನ್  ವಿಶೇಷ  ಕಟ್ಟೋಣ  ಕೆಲಸೊಲೆಡ್  ಬುಕ್ಕೊ ಸಮಾಧಿ ಸ್ಮಾರಕೊಲೆನ ರಚನೆಲೆಡ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಉಲ್ಲೆರ್.  ಶಿಲೆಕಲ್ಲುಲೆನ್ ಆಧುನಿಕ ಯಂತ್ರೊಲೆಡ್ ಸಪಾಯಿ ಸಮತಟ್ ಮಲ್ತ್ ದ್, ಅಯಿತ ಮಿತ್ತದ  ಮೆಯಿಕ್  ನಯಿಸ್  ಹೊಳಪು ಕೊರುದು ಕನ್ನಡಿದ ಲೆಕ್ಕ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಆಧುನಿಕ ವಾಸ್ತು ರಚನೆಲೆಡ್ ಆಲಂಕಾರೊಗು ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೋಂದುಲ್ಲೆರ್.

#### ಸೋಮನಾಥ - ಡಾಲರೈಟ್ ಶಿಲೆ
ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಸೋಮನಾಥ ಶಿಲೆ (ಡಾಲರೈಟ್) ಆಲಂಕಾರದ ಕಲ್ಲಾದ್  ವಿದೇಶೊಲೆಡ್ ಸಮಾಧಿಲೆಡ್ ಹೊಳಪುದ ಪಲಾಯಿ ರೂಪದ ಕಲ್ಲಾದ್ ಬಳಕೆ ಆವೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಅಯಿಡ್ ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಈ  ಶಿಲೆಕ್  ಖಾಯಿಷಿ ಎಚ್ಚಾದ್  ಕಟ್ಟೋಣೆಲೆನ  ಗೋಡೆಲೆಗ್, ನೆಲತ ಚಪಡಿಲೆಗ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪರೆ ಸುರುವಾಂಡ್.

#### ಆಲಂಕಾರದ ಗ್ರಾನೈಟ್  ಶಿಲೆಕುಲು
ಬಗೆಬಗೆತ  ಬೊಂಙ  ಬಣ್ಣದ  ಗ್ರಾನೈಟ್, ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಗ್ರಾನೈಟ್,   ಸಯನೈಟ್,  ಡಯೊರೈಟ್   ಇಂಚಿನ  ಮಾತಾ ಶಿಲೆಕುಲೆನ್  ಮಲ್ಲ ಮಲ್ಲ   ದಿಮ್ಮಿಲಾದ್  ಕತ್ತೆರ್ ದ್  ಯಂತ್ರೊಲೆನ ಸಾಯೊಡು  ತೆಳುತ ಪಲಾಯಿಲೆನ್  ಮಲ್ತ್ ದ್  ಹೊಳಪು (ಪಾಲಿಷ್ ) ಕೊರುದು  ಆಧುನಿಕ ವಾಸ್ತುಲೆನ  ಆಲಂಕಾರದ ಕೆಲಸೊಗ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಭೂವಿಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಕಾರ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಜಅತಿದ ಕಲ್ಲುಲಾಂಡಲಾ  ಗಟ್ಟಿದ  ಶಿಲೆಕಲ್ಲುಲೆನ್  ಮಾರುಕಟ್ಟೆದ ವ್ಯಾಪಾರಿಲು "ಗ್ರಾನೈಟುಲು" ಪಂಡ್‌ದ್ ಒಂಜೇ ಪುದರುಡು ಲೆಪ್ಪುನು ರೂಡಿಡು ಉಂಡು. ಬೇರದಕುಲು  ಬೊಂಞ ಗ್ರಾನೈಟ್ (Gray granite  ), ಗುಲಾಬಿ ಗ್ರಾನೈಟ್ (Pink granite  ) ಅತ್ತಾಂದೆ ಪಚ್ಚ ಗ್ರಾನೈಟ್, ಮಂಜೊಳ್ ಗ್ರಾನೈಟ್,  ಕಪ್ಪು ಗ್ರಾನೈಟ್-  ಇಂಚ  ಮಾತಾ  ಭೂವಿಜ್ಞಾನೊಡು  ದಾಂತಿನ ಪುದರುಲೆನ್ ಆಯಾ  ಶಿಲೆತ ಬಣ್ಣದ ಆಧಾರೊಡು   ಬಳಕೆ  ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್.

#### ಆಲಂಕಾರದ ಮುರಕಲ್ಲು
ಮುರಕಲ್ಲು  ಕರಾವಳಿಡ್  ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ತಿಕ್ಕುನ ಕಲ್ಲು.  ದುಂಬು  ಪಂಚಾಂಗ ಬುಕ್ಕೊ  ಗೋಡೆ ಕಟ್ಟರೆ ಮಾತ್ರಾ  ಬಳಕೆ  ಆವೊಂದಿತ್ತಿನ ಮುರಕಲ್ಲುನು,  ಇಂಚೊಗು ಮುರಕಲ್ಲುನು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ್ ಕಟ್ಟೋಣದ ಆಲಂಕಾರದ ಗೋಡೆಲೆಗ್  ಉಪಯೋಗ  ಮಲ್ಪುನ  ರಿವಾಜು ಇಂಚೊಗು ಸುರುವಾತುಂಡು.

## ಶಿಲ್ಪಶಿಲೆಕುಲು ಚಿತ್ರ ಗ್ಯಾಲರಿ

ಫೈಲ್:InduMG Konark.jpg|ಕೋನರ್ಕದ ರಥಚಕ್ರ -ಪೊಯ್ಯೆದಕಲ್ಲು ಶಿಲ್ಪ
ಫೈಲ್:Mallikarjuna and Kasivisvanatha temples at Pattadakal.jpg|ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲು ದೇಗುಲ- ಪೊಯ್ಯೆದಕಲ್ಲುದ ವಾಸ್ತುರಚನೆ
ಫೈಲ್:Granite pillars1 in hall (mantapa) in Aghoreshwara Temple at Ikkeri.jpg|ಇಕ್ಕೆರಿ ಅಘೋರೇಶ್ವರ- ಬೊಂಙ ಗ್ರಾನೈಟ್ ಶಿಲ್ಪ
ಫೈಲ್:Dhanavantri sculpture at Somanathapura, Karnataka.jpg|ಸೋಮನಾಥಪುರದ ಧನ್ವಂತರಿ- ಬಳಪದ ಕಲ್ಲು ಕೆತ್ತನೆದ ಶಿಲ್ಪ
ಫೈಲ್:Halebid 4.jpg|ಹಳೆಬೀಡು ಬಳಪದ ಕಲ್ಲುದ ಶಿಲ್ಪ ರಚನೆ
ಫೈಲ್:Hampi stone chariot.JPG|ಹಂಪೆದ ಕಲ್ಲುದ ರಥ - ಗ್ರಾನೈಟ್  ಶಿಲೆ ಕೆತ್ತನೆ ಶಿಲ್ಪ


## ಉಂದೆನ್ಲಾ ತೂಲೆ
* ನೈಸ್
* ಮುರಕಲ್ಲು
* ಬಾಕ್ಸೈಟು
* ಪೊಯ್ಯೆದ ಕಲ್ಲು
* ಕನಿಜೊ

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

1. http://www.civileblog.com/building-stones/

2. https://www.bgs.ac.uk/downloads/start.cfm?id=1407

ವರ್ಗೊ:ಭೂ ಇತಿಹಾಸ
ವರ್ಗೊ:ಭೂವಿಜ್ಞಾನ
ವರ್ಗೊ:ಕನಿಜೊಲು
ವರ್ಗೊ:ವಾಸ್ತುಶಿಲೆಕುಲು