ಹೋಳಿ

**ಹೋಳಿ** (IPA: ['hoːli:, hoːɭiː]) ಬಣ್ಣೊ, ಪ್ರೀತಿ ಬುಕ್ಕೊ ವಸಂತಕಾಲೊದ ಪರ್ಬೊ ಆದ್ ಆಚರಿಸವುನ ಮಲ್ಲ ಹಿಂದೂ ಪರ್ಬೊ.  ಉಂದು ರಾಧಾ ಬುಕ್ಕೊ ಕೃಷ್ಣ ದೇವತೆಲೆ ಸಾಸಿತೊ ಬುಕ್ಕೊ ದೈವಿಕೊ ಪ್ರೀತಿದ ಆಚರಣೆ. ಎಚ್ಚಅದ್ ಈ ದಿನೊ ಹಾಳ್‌ದ ಮಿತ್ತ್ ಎಡ್ಡೆಂದಿನ ಗೆಂದಿನ ಸೂಚನೆದ ದಿನೊ., .  ದಾಯೆ ಪಂಡ ಉಂದು ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುನ ಮಿತ್ತ್ ನರಸಿಂಮ್ಮೆ ವಿಷ್ಟುನ ಅವತಾರೊಡು ಗೆಂದಿನೆನ್ ನೆಂಪು ಮಲ್ಪುಂಡು. ಹೋಳಿ ಪರ್ಬೊ ಭಾರತ ದೇಸೊಡು ಪುಟ್ಟೊಂಡ್ ಬುಕ್ಕೊ ಎಚ್ಚ ಆಚರಣೆ ಆಪುಂಡು.  ಆಂಡ ಭಾರತೊದ ವಲಸೆಗಾರೆರೆ ​​ಮೂಲಕ ಏಷ್ಯೊದ ಬೇತೆ ಪ್ರದೇಸೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯೊ ಪ್ರಪಂಚೊದ ಕೆಲವು ಬಾಗೊಲೆಗ್ ಪರಡ್‌ದ್ಂಡ್.

## ಪುರಾಣೊದ ವಿವರೊ
* ಕಾಮದಹನೊಡು ಉಲ್ಲೇಕೊ ಇಪ್ಪುನ ಪುರಾಣೊಡು ರಕ್ಕಸರಸು ತಾರಕಾಸುರ ಬ್ರಹ್ಮನ ಸಗ್ತಿದ ಅಹಂಕಾರೊಡು ಲೋಕೊನು ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಲ್ಪಿಯರ ಸುರು ಮಲ್ಪುನಗ ಆಯನ ಉಪದ್ರೊನು ತಡೆಯರಾವಂದೆ ಆಯನ್ ಕೆರ್‌ಯರ ಮಲ್ಪುನ ಯೋಜನೆನ್ ದೈವೊಲು ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕಾಮನ ಮದಿಮೆಗ್ ಕಾರಣ ಶಿವಗ್ ಪುಟ್ಟಿನ ಏಳ್ ದಿನೊತ ಬಾಲೆರ್ದ್ ಮಾತ್ರ ಆಯೆ ಸೈಪೆ ಪನ್ಪಿನ ಬಾಸೆ. ಆಂಡ ಆ ಪೊರ್ತುಗು ಶಿವೆ ದಕ್ಷ ಯಜ್ಞೊಡು ದಕ್ಷಾಯಿನಿನ್ ಕಳೆವೊಂದು ಕುಸಿಟ್ ಇತ್ತೆ. ಕುಡೊಂಜಿ ಕಡೆಟ್ ಶಿವೆಲಾ ತಪಸ್ಸ್ ಮಲ್ತೊಂದು ಇತ್ತಿನೆಡ್ದಾರ ರಡ್ಡ್ ಜನಲಾ ಒಟ್ಟು ಆಯರ ಸಾದ್ಯೊ ಆಯಿಜಿ. ದೈವೊಲು ಕಾಮ(ಮನ್ಮಥ)ನ್ ದೆಪ್ಪುನ ನಿಲೆಟ್ ಆಯನ ಸ್ವಂತ ನಾಶೊನು ತೆರಿದ್‌ಲಾ, ಕಾಮೆ ಲೋಕೊದ ಕಲ್ಯಾಣೊದ ಮಲ್ಲ ಉಪಕಾರೊಡ್ದ್, ಶಿವನ್ ತನ್ನೊ ಬಾಣೊ ಬುಡ್ದ್ ತಪಸ್ಸ್‌ನ್ ಪೊಲಿಪುವೆ. ಕಾಮನ ಮಿತ್ತ್‌ದ ಕೋಪೊಡು ಮೂಜಿನೆ ಕಣ್ಣ್‌ನ್ ಬುಡ್ಪಾದ್, ಕೋಪದ ಸೂಟು ಬೊನ್ಯೊ ಆದ್ ಸುಡೊಂಡೆ.  ಶಿವನ ಸೊತ್ತಲ ಇತ್ತ್‌ನ ಕಾಮರಹಿತ ರತಿದೇವಿ ಕಂಡನಿಗಾದ್ ಬಿನ್ನಯೊ ಮಲ್ತುವೆರ್. ಆಂಡ ಶಿವೆ ಕಾಮ ಒಂಜಿ ದೇಹ ಆವಂದೆ ಇಪ್ಪುವೆ ಪಂದ್ ಬರವಸೆ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಆಂಡ ಆರ್ ಮದಿಮೆಗ್ ಮಾತ್ರೊ ಒಂಜಿ ಶರೀರೊದಲೆಕ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತೆರ್.
* ಕುಡೊಂಜಿ ಆವೃತ್ತಿದ ಪ್ರಕಾರೊ ದುಂಬು ತಾರಕಾಸುರ ಪನ್ಪಿ ರಕ್ಕಸೆ ಇತ್ತೆ. ಅಹಂಕಾರಿ ಬುಕ್ಕೊ ಕ್ರೂರಿ ಆದಿತ್ತಿನ ತಾರಕಾಸುರೆ ತೊಂದರೆ ಮಲ್ಪುನಾಯೆ. ಸೈಯೆರೆ ಬಲ್ಲಿ, ಅತ್ತ್ಂಡ ಸೈತ್ಂಡ ಶಿವಗ್ ಪುಟ್ಟಿನ ಏಳ್ ದಿನೊತ ಬಾಲೆಡ್ದ್ ಬರಡ್ ಪಂದ್ ಬ್ರಹ್ಮಗ್ ಪ್ರಾರ್ತನೆ ಮಲ್ತೆ. ಕುಸಿಟ್ ಇತ್ತಿನ ಶಿವಗ್ ಪಾರ್ವತಿನೊಟ್ಟುಗು ಇಪ್ಪಿಯರ ಆಯಿಜಿ. ದೈವೊಲೆನ್ ಸಹಾಯೊಗು ಆದ್ ಪಾರ್ವತಿನ ಪ್ರೀತಿಡ್ ಬೂರೊಡು ಪಂದ್ ಕಾಮ ಪ್ರಾರ್ತನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಎಡ್ಡೆ ಕೆಲಸೊಗು ಕಾಮೆ(ಮನ್ಮಥೆ) ಬುಕ್ಕೊ ಆಯನ ಬುಡೆದಿ ರತಿ ದೇವಿ ಒಪ್ಪಿಯೆರ್. ಕುಸಿಟ್ ಇತ್ತಿನ ಶಿವನ್ ಬಾಣೊಡು ಬುಡ್ದು ಸಮಾದಿಡ್ದ್ ಲಕ್ಕಾಯೆರ್. ಉಂದೆಕ್ ಕೋಪ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಶಿವೆ ತನ್ನ ಮೂಜಿನೆ ಕಣ್ಣ್‌ಡ್ ಕಾಮನ್ ಬಸ್ಮೊ ಮಲ್ತೆರ್. ರತಿ ದೇವಿ ಬೇಜಾರೊಡು ಕಂಡನಿ ಕೊರ್ಲೆ ಪಂದ್ ಶಿವಗ್ ಕೇಂಡೊನುವೆರ್. ಸಮಾದಾನೊ ಆಯಿನ ಶಿವ ಕಾಮಗ್ ತನ್ನ ಬೊಡೆದಿನೊಟ್ಟುಗು ಮಾತ್ರ ಸಂಯೋಗ ಮಲ್ಪೆರೆ ವರ ಕೊರ್ಪೆ. ಜಗತ್ತ್‌ದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಾದ್ ಮನ್ಮಥ ಅಂಗ ಆಯೆ. ಫಾಲ್ಗುಣದ ಪುಣ್ಣಮೆದಾನಿ ಈ ಗಟನೆ ನಡತ್ಂಡ್. ಅಂಚಾದ್ ಈ ದಿನನ್ **ಕಾಮನ ಪುಣ್ಣಮೆ** ಪಂದ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
* ಕುಡೊಂಜಿ ಕತೆ ನಾರದ ಪುರಾಣೊಡು ಬರ್ಪುಂಡು. ತನ್ನನ್ ತಾನ್ ದೇವೆರಾದ್ ಸ್ವೀಕಾರೊ ಮಲ್ತೊಂದಿಜ್ಜಂದಿನ, ಶ್ರೀ ಹರಿನ್ ಜಗತ್ತ್‌ದ ಅದಿಪತಿ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುನ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಮಗೆ ಪ್ರಹ್ಲಾದನ್ ವದೆ ಮಲ್ಪರೆ ರಾಕ್ಷಸ ರಾಜೆ ಹಿರಣ್ಯಕಶ್ಯಪ್ ನಾನಾ ಸಾದಿ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ತೆರ್.  ಆಂಡ ವಿಪಲೆರಾಯೆರ್. ಕಡೆಕ್, ಆರ್ ತನ್ನ ಅಕ್ಕ ಹೋಲಿಕಾ(ಹೋಲಿಕಾ)ನ ಎದುರುಗು ಪೋಯೆರ್. ಅರೆಗ್ ಸೂಡ್ದ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಉಡುಪು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಅಲೆನ ಅಣ್ಣನ ಅನುಮತಿದ ಪ್ರಕಾರೊ, ಹೋಲಿಕಾ, ಬಾಲೆನ್ ಪ್ರಹ್ಲಾದನ್ ಲೆತೊಂದು, ಸೂತ ಗುಂಡಿಗ್ ಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಪಗ ಆ ಕುಂಟು ಪೋದು ಪೋಂಡು. ಬುಕ್ಕೊ ಹೋಲಿಕಾ ಪೊತ್ತ್‌ದ್ ಸೈತ್ ಪೋಯೆರ್. ವಿಷ್ಣುನ ಭಕ್ತೆ ಪ್ರಹ್ಲಾದೆರ್ ಬದ್ಕ್‌ದ್ ಇಪ್ಪುವೆರ್.

ಮಿತ್ತ್ ಪನ್ಪಿ ರಡ್ಡ್ ಪುರಾಣೊಲೆನ ಸಂದೇಶಲಾ ಒಂಜೇ. ಬೊಡ್ಚಾಂದಿನೆನ್ ದಂಗಾವುನ; ಸೂತ ಗುಂಡಿಡ್ ಬೂರ್ದ್ ಎಡ್ಡೆ ನಡವಳಿಕೆನ್ ಅಳವಡಿಸಯೆರ್. ರಾಕ್ಷಸ ಶಕ್ತಿಲೆನ ನಾಶೊದ ಸಂಕೇತವಾದ್ ಉತ್ತರ ಭಾರತೊಡು ಹೋಳಿ ಪಂಡ ಸೂತ ಉಚ್ಚಯೊನು ಬೆಳಗಾವುನ ಕ್ರಮ ವ್ಯಾಪಕವಾದ್ ನಡಪುಂಡು. ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಬಿಲೆದ ಸಂದೇಶೊನು ಕೊರ್ಪಿನ ಹೋಳಿ ಪರ್ಬೊ ಅತ್ತ್ಂಡ ಕಮನ ಪರ್ಬೊನು ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುನಗ ಒಂಜಿ ಎಡ್ಡೆ ಉದ್ದೇಶೊ ಉಂಡು.  ಅಯಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ದುಸ್ಟೆರ್ ಏಪಲಾ ಸೋತುದು ಪೋಪೆರ್ ಪನ್ಪುನ ಸಂದೇಶೊನು ಮುಟ್ಟಾವುಂಡು.

## ಆಚರಣೆ
* ಈ ದಿನೊ  ಅರಿತ ಪೊಡಿ ಬುಕ್ಕೊ ಮಂಜೊಲು ಬೆರಾದ್ ಗುಲಾಲ್/ನೀರ್ ತಯಾರಿಸಬೆರ್. ಬೆದ್ರ್‌ಡ್ದ್ ನೀರ್ ಬೆಡಿ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಬಣ್ಣೊ ಗೊಬ್ಬು ಗೊಬ್ಬುವೆರ್. ರಂಗ್‌ದಾಟೊದ  ಬುಕ್ಕೊ ಎಣ್ಣೆ ಪಾಡ್ದ್ ಮೀದ್ ದೇವೆರೆನ್ ಸುಗಿತ್‌ದ್ ಇಲ್ಲ್‌ಇಲ್ಲಲ್ ವಿಸೇಸೊ ಅಡಿಗೆ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಜೋಳೊದ ಪೊಡಿತ ಗುಜಿಯಾ ಅಂಚನೆ ಪಾಪ್ಡಿ ಪುಗರ್ತೆದ ತೆನಸ್.
* ಡೆಲ್ಲಿಡ್ ಈ ದಿನೊತಾನಿ ಪತ್ತ್ ತರೆತ ರಾವಣನ ಮೂರ್ತಿನ್ ಬೆದ್‌ರ್ಡ್ದ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಅಯಿಕ್ ಪರತ್ ಕುಂಟುನು ಸುತ್ತ್‌ದ್ ಗಣ್ಯೆರೆನ್ ಲೆತ್ತ್‌ದ್ ಅಕ್ಲೆನ ಎದುರುಡ್ ಲಂಕೇಶನ್ ಸುಡ್ಪುನ ವಾಡಿಕೆ.  
* ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಆ ದಿನೊ ಊರ್‌ದಕ್ಲೆನ ಇಲ್ಲಡೆಡ್ ತಿಕುನ ಬೋಡ್ಚಂದಿ ಸೊತ್ತುಲೆನ್ ಕೊಂಡತ್ತ್‌ದ್ ಒಂಜಿ ಕಡೆಟ್ ರಾಸಿ ಮಾಲ್ತ್‌ದ್, ರಾತ್ತಿಡ್ ಹುಡುಗಗ್ ಸಿಕಂಡಿನ ವೇಸೊ ಪಾಡ್ದ್, ಆಯಡ್ದ್ ಊರ್ದ ಐನ್ ಇಲ್ಲಡೆಡ್ ಬಿಕ್ಷೆ ನಟ್ಟ್‌ದ್ ಲೆತ್ತೊಂದು ಬತ್ತ್‌ದ್ ಆಯಡ್ದ್ ಆ ನಟ್ಟುನ ಸೊತ್ತುಲೆನ್ ರಾಸಿ ಪಾಡ್ದ್ ಸೂ ಕೊರ್ಪೆರ್.  ಅವೇ ಕಾಮದಹನೊ ಪರ್ಬೊ.


File:Holi, the festival of colors, a collage from United States 2011.jpg|thumb|200px|left|ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ತಾನೊಡು ಹೋಳಿ ಸಂಬ್ರಮೊ 2011
File:Holi Bonfire Udaipur.jpg|left|thumb|ರಾಜಸ್ಥಾನೊದ ಉದಯಪುರದ ಜಗದೀಶ ಮಂದಿರೊದ ಕಾಮದಹನೊ, 2010
File:Radha celebrating Holi, c1788.jpg|thumb|ರಾಧೆ ಆಲೆನ ಗೋಪಿಕೆನಕ್ಲೆನೊಟ್ಟುಗೆ ಹೋಳಿ ಗಮ್ಮತ್‍ಡ್
File:Holi colours.jpg|thumb|ಮೈಸೂರ್‌ದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಡ್ ಹೋಳಿ ಪರ್ಬೊದ ಪ್ರಯುಕ್ತ ಮಾರಾಟೊಡಿಪ್ಪುನ ಬಣ್ಣೊಲು
File:Holi Colours.jpg|thumb|ಹೋಳಿ ಬಣ್ಣೊಲು


## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ಪರ್ಬೊಲು
ವರ್ಗೊ:ಸಂಸ್ಕೃತಿ