ಕೃತಕ ಉಪಗ್ರಹೊ

ಒವ್ವೆ ಒಂಜಿ ಕಾಯಲು ನನೊಂಜಿ ಕಾಯದ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆ ಶಕ್ತಿರ್ದಾತ್ರ ಅಯಿನ ಸುತ್ತ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಬರ್ಪುಂಡೊ ಆ ಕಾಯೊಗ್ ಉಪಗ್ರಹ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಇಡೀ ಸೌರಮಂಡಲ ಆಕಾಶಗಂಗೆದ ಸುತ್ತ ಸುತ್ತುನೆರ್ದಾತ್ರ ಅಂಚನೆ ಗ್ರಹಕುಲು ಸೂರ್ಯಗ್ ಸುತ್ತುನೆರ್ದಾತ್ರ ಈ ನಿರೂಪಣೆದ ಪ್ರಕಾರ ಸೌರಮಂಡಲದ ಮಾತ ಕಾಯೊಲು ಉಪಗ್ರಹೊಕುಲೆ. ಉಪಗ್ರಹೊಕುಲು ಮುಖ್ಯವಾದ್ ೨ ರೀತಿ
# ನೈಸರ್ಗಿಕ ಉಪಗ್ರಹಕುಲು
# ಕೃತಕ ಉಪಗ್ರಹಕುಲು
## ನೈಸರ್ಗಿಕ ಉಪಗ್ರಹಕುಲು
ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಅತ್ತಂದಿನ ಉಪಗ್ರಹೊಕುಲೆನ್ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಉಪಗ್ರಹ ಪನ್ಪೆರ್.ನಿಸರ್ಗ ದತ್ತವಾದ್ ಸೃಷ್ಠಿ ಆಯಿನ ಆಕಾಶ ಕಾಯೊಲು ಭೂಮಿ ಬುಕ್ಕೊ ಚಂದ್ರೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಉಪಗ್ರಹಕುಲೆಗ್ ಉದಾಹರಣೆಯಾದುಂಡು.ಭೂಮಿ ಸೂರ್ಯನ್ ಸುತ್ತುನ ಉಪಗ್ರಹ.ಅಂಚನೆ ಚಂದ್ರೆ ಭೂಮಿನ್ ಸುತ್ತುನ ಉಪಗ್ರಹ.
## ಕೃತಕ ಉಪಗ್ರಹಕುಲು
ಪ್ರಾಕೃತಿಕವಾದ್ ಸೃಷ್ಠಿ ಆವಂದೆ ಮನುಷ್ಯ ಪ್ರಯತ್ನೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಗ್ರಹೊನು ಕೃತಕ ಉಪಗ್ರಹಕುಲು ಪನ್ಪೆರ್.ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತವಾಯಿನ ಒಂಜಿ ಯಂತ್ರೊನು ಉಡಾವಣ ವಾಹಕದ ಮುಖಾಂತರ ಕಕ್ಷೆಗ್ ಸೇರಾದ್ ಅವು ಗ್ರಹತ  ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣ ಶಕ್ತಿರ್ದಾತ್ರ ಕಕ್ಷೆಡ್ ಸುತ್ತುಂಡು.ಕೃತಕ ಉಪಗ್ರಹಕುಲೆನ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಉದ್ದೇಶೊಗು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಆಕಾರೊಡೂ  ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಗಾತ್ರೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತುದುಪ್ಪುವೆರ್.ಆಂಡ ಮಾತ ಕೃತಕ ಉಪಗ್ರಹಕುಲೆಟ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್  ನಿಯಂತ್ರಣ ಶಕ್ತಿ,ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸೆನ್ಸಾರ್, ಏಂಟನ್ ಬುಕ್ಕೊ ಕ್ಯಾಮರ ಅಗತ್ಯವಾದ್ ಉಪ್ಪೊಡಾಪುಂಡು.
ಸ್ಪುಟ್ನಿಕ್ 1 ಪನ್ಪಿನ ಉಪಗ್ರಹ ಪ್ರಥಮ ಕೃತಕ ಉಪಗ್ರಹವಾದುಂಡು.ಉಂದೆನ್ ಸೋವಿಯಟ್ ಯುನಿಯನ್ ೧೯೫೭ ಒಕ್ಟೋಬರ್ ೪ಕ್ಕ್ ಉಡಾವಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.೧೯೫೭ ನವೆಂಬರ್ ೩ಕ್ಕ್ ಸ್ಪುಟ್ನಿಕ್ 2 ಉಡಾವಣೆ ಆಂಡ್ ಈ ಉಪಗ್ರಹೊಡು ಒಂಜಿ ಲೈಕ್ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ನಾಯಿನ್ ಕಡಪುಡುವೆರ್.ಎಕ್ಸ್ ಪ್ಲೊರರ್ 1 ಪನ್ಪಿನ ಉಪಗ್ರಹೊನು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ ೧೯೫೮ ಜನವರಿ ೩೧ಕ್ಕ್ ಉಡಾವಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.
## ವಿಶ್ವ ದಾಖಲೆ
ಒಂಜೆ ರಾಕೆಟ್ ಡ್ ೧೦೪ ಕೃತಕ ಉಪಗ್ರಹೊಕುಲೆನ್ ಕಕ್ಷೆಗ್ ರಾಪಾಯಿನ ಸುರುತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಪನ್ಪಿನ ಪೆರ್ಮೆ ಭಾರತದ ಪಾಲ್ ಗ್ ಸಂದುಂಡು.ಇಸ್ರೊ ಶ್ರೀಹರಿಕೋಟಾದ ಉಪಗ್ರಹ ಉಡಾವಣಾ ಕೇಂದ್ರೊಡ್ದು ೨೦೧೭ ಪೆಬ್ರವರಿ ೧೫ ನಾನಿ ೯ಘಂಟೆ ೨೮ ನಿಮಿಷೊಗು ೧೦೪ ಉಪಗ್ರಹೊಕುಲೆನ್ ತುಂಬೊಂದಿನ ೧೩೫೦ ಕೆ.ಜಿ ತೂಕದ ಪಿ ಎಸ್ ಎಲ್ ವಿ-ಸಿ೩೭ ರಾಕೆಟ್ ನ್ ಅಕಾಶೊಗು ರಾಪಾದ್ಂಡ್.ಇಸ್ರೊ ಉಡಾವಣ ಮಲ್ತಿನ ೧೦೪ ಉಪಗ್ರಹೊಕುಲೆಡ್ ಮೂಜಿ  ಭಾರತದ ಉಪಗ್ರಹೊಕುಲು  ಬಾಕಿ ೧೦೧ ಉಪಗ್ರಹೊಕುಲು ಅಮೇರಿಕ, ಜರ್ಮನಿ ಇಂಚಿತ್ತಿ ವಿದೇಶೊಲೆಗ್ ಸೇರಿನ ಉಪಗ್ರಹೊಕುಲು.ನೆಕ್ ದುಂಬು ಒಂಜೆ ರಾಕೆಟ್ ೩೭ ಉಪಗ್ರಹೊಕುಲೆನ್ ರಾಪಾಯಿನ ದಾಖಲೆ ರಷ್ಯಾದೇಶೊಗಿತ್ತ್ಂಡ್  ಈ ದಾಖಲೆನ್ ಇಸ್ರೊ ಮೀರ್ಸದ್ ಪೊಸ ದಾಖಲೆನ್ ಭಾರತದ ಮುಡಿಕ್ ಏರ್ಸಾಂಡ್.

## ಉಪಯೋಗ
ವಿಜ್ಞಾನಿಲೆಗ್ ಭೂಮಿ ಬುಕ್ಕೊ ಬಾಹ್ಯಕಾಶದ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ಪೆರೆ ಕೃತಕ ಉಪಗ್ರಹಕುಲು ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುಂಡು.ಈ ಉಪಗ್ರಹೊಕುಲು  ಭೂಮಿ,ಸಮುದ್ರ,ಹಿಮಗಡ್ಡೆ ಮೋಡ,ಚಂಡಮಾರುತದ ಬಗ್ಗೆ ಫೋಟೊದ ಮುಖಾಂತರ ಪೊರ್ತುಗು ಸರಿಯಾದ್ ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನಿಲೆ ಮಾಹಿತಿ ಕೊರ್ಪುಂಡು.ಈ  ಮಾಹಿತಿದ ಆಧಾರದ ಮಿತ್ತ್ ವಿಜ್ಞಾನಿಲು ಹವಮಾನ ವರದಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಜನೊಕುಲೆಗ್ ಅವೆರ್ದ್  ಬರ್ಸ,ಗಾಳಿ,ಚಂಡಮಾರುತದ ಮಾಹಿತಿ ತಿಕ್ಕುಂಡು ಅಂಚನೆ ಪ್ರಕೃತಿ ವೈಪರಿತ್ಯಗ್ ಹೊಂದೊಂದು ಕೃಷಿಕೆರ್ ಕೃಷಿ ಮನ್ಪೆರೆ ಅನುಕೂಲ ಆಪುಂಡು.ಚಂಡಮಾರುತದಂಚಿನ ಪ್ರಕೃತಿವಿಕೋಪದ ಪೊರ್ತುಗು ಮುಂಜಾಗ್ರತೆ ಮನ್ಪೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಪುಂಡು. ಕಮ್ಯೂನಿಕೇಶನ್ ಉಪಗ್ರಹೊಲು ರೇಡಿಯೊ,ಟಿ ವಿ,ದೂರವಾಣಿ ಬುಕ್ಕೊ ಅಂತರ್ ಜಾಲೊಲೆಗ್ ಮಸ್ತ್ ದೂರೊಗು ಪಂಡ ಇಡಿ ಪ್ರಪಂಚಡೆ ಸಿಗ್ನಲ್ ತಿಕ್ಕುಲೆಕ್ಕ ಮಲ್ಪುಂಡು..

## ವಿಧೊಕುಲು
ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಉಪಗ್ರಹೊಲೆನ್  ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಕೆಲಸಗೊಸ್ಕರ ಕಕ್ಷೆಗ್ ಸೆರ್ಸಾಬೆರ್.ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನದ ಉದ್ದೇಶೊಗು ಅತ್ತ್ಂಡ ಹವಮಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನೊಗು ಅತ್ತ್ಂಡ ಟಿವಿ,ರೇಡಿಯೊ ಬುಕ್ಕೊ ಇಂಟರ್ ನೆಟ್ ಸಿಗ್ನಲ್ ತಿಕ್ಕಿಯೆರ್ ಉಪಗ್ರಹೊಲೆನ್ ಉಡಾವಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.ಉಪಗ್ರಹೊಕುಲೆನ ಕೆಲಸ,ಕಾರ್ಯವೈಖರಿದ ಆಧಾರದ ಮಿತ್ತ್ ಅವೆನ್ ವಿಂಗಡಿಸವೊಲಿ.

* ಅಸ್ಟ್ರೊನೊಮಿ ಸೆಟಲೈಟ್ 
* ಅಟ್ಮೊಸ್ಪಿಯರ್ ಸೆಟಲೈಟ್
* ಕಮ್ಯೂನಿಕೇಶನ್ ಸೆಟಲೈಟ್
* ನ್ಯಾವಿಗೇಶನ್ ಸೆಟಲೈಟ್
* ರೆಕೊನಸ್ಯನ್ಸ್ ಸೆಟಲೈಟ್
* ರಿಮೊಟ್ ಸೆನ್ಸಿಂಗ್ ಸೆಟಲೈಟ್
* ಸರ್ಚ್ ಎಂಡ್ ರೆಸ್ಕ್ಯುಸೆಟಲೈಟ್
* ಸ್ಪೆಸ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ಲೊರೇಶನ್ ಸೆಟಲೈಟ್
* ವೆದರ್ ಸೆಟಲೈಟ್
##### ಅಸ್ಟ್ರೊನೊಮಿ ಸೆಟಲೈಟ್
ಈ ಉಪಗ್ರಹೊನು ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನಿಲು  ಸೌರಮಂಡಲೊಡು ಸುತ್ತುನ ಗ್ರಹೊಕುಲೆನ ಅಧ್ಯಯನೊಗು ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್.ಉಂದು ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಟೆಲಿಸ್ಕೋಪುದಲೆಕ್ಕ ಬಾಹ್ಯಕಾಶೊಡು ತೇಲೊಂದುಪ್ಪುಂಡು.ಉಂದು ಸೌರಮಂಡಲೊಡು  ಸುತ್ತುನ ಗ್ರಹೊಕುಲೆನ ಫೋಟೊದೆತ್ತ್ ದ್ ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನಿಲೆಗ್ ಕಡಪಾದ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು.
##### ಅಟ್ಮೊಸ್ಪಿಯರ್ ಸೆಟಲೈಟ್
ಈ ಉಪಗ್ರಹೊನು ಹವಮಾನದ ಬದಲಾವಣೆನ್ ತೆರಿಯೆರೆ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್.ಉಂದು ಬರ್ಸ,ಗಾಳಿ ಮುಗಳ್,ಚಂಡಮಾರುತದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿನ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು.
##### ಕಮ್ಯೂನಿಕೇಶನ್ ಸೆಟಲೈಟ್
ಉಂದು ಸಂಪರ್ಕ ಮಾಧ್ಯಮದ ಲೆಕ್ಕ ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪುಂಡು.ಟಿ ವಿ,ರೇಡಿಯೊ,ದೂರವಾಣಿ ಬುಕ್ಕೊ ಅಂತರ್ಜಾಲೆನ ಸಿಗ್ನಲ್ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಅವೆನ್ ಇಡಿ ಪ್ರಪಂಚೊಗು ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸದ್ ಕೊರ್ದು ಪ್ರಸಾರ ಆಪಿಲೆಕ್ಕ ಮಲ್ಪುಂಡು.ದುಂಬು  ಮೋಡ,ಸಮುದ್ರದ, ಪರ್ವತ, ಗುಡ್ಡ,ಬೆಟ್ಟ ಪೂರಾ ಆಡ್ಡ ಇತ್ತ್ಂಡ ಸಿಗ್ನಲ್ ತಿಕ್ಕೊಂದಿತ್ತಿಜ್ಜಿ ಇತ್ತೆ  ಉಪಗ್ರಹೊಕುಲು ಮಸ್ತ್ ದೂರಾ ಮುಟ್ಟಲ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸದ್ ಕೊರ್ದು ಸಿಗ್ನಲ್ ತಿಕ್ಕುಲೆಕ್ಕ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುಂಡು.೧೯೬೦ಡ್ ಎಕೊ 1 ಪನ್ಪಿನ ಕಮ್ಯೂನಿಕೇಶನ್ ಸೆಟಲೈಟ್ ಉಡಾವಣೆ ಆತ್ಂಡ್.ಅವೆರ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ೧೯೬೨ ಡ್ ರಿಲೇ 1 ಬುಕ್ಕೊ ಟೆಲ್ ಸ್ಟಾರ್ 1 ಉಡಾವಣೆ ಆಂಡ್.
##### ನ್ಯಾವಿಗೇಶನ್ ಸೆಟಲೈಟ್
೧೯೫೦ ಡ್ ನ್ಯಾವಿಗೇಶನ್ ಸೆಟಲೈಟ್ ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಆಂಡ್. ಈ ಉಪಗ್ರಹೊಕುಲು ವಿಮಾನ ಯಾತ್ರೆ, ಜಲಸಂಚಾರದಪಗ ಪೊರ್ತು ಬುಕ್ಕೊ ದೂರೊನ್ ತೆರಿಪಾಯೆ ಸಹಾಯ ಆಪುಂಡು.
##### ರೆಕೊನಸ್ಯನ್ಸ್ ಸೆಟಲೈಟ್
ಈ ಉಪಗ್ರಹೊಕುಲೆನ್ ನಮ್ಮ ಮಿಲಿಟರಿ ಭದ್ರತೆಗ್ ಬೋಡಾದ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವ.ಈ ಉಪಗ್ರಹೊಕುಲು ಬೇತೆ ದೇಶದ  ಮಿಲಿಟರಿ ಚಟುವಟಿಕೆದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು.

##### ರಿಮೊಟ್ ಸೆನ್ಸಿಂಗ್ ಸೆಟಲೈಟ್
ಈ ಉಪಗ್ರಹೊಕುಲು ಕಕ್ಷೆಡ್ ಸುತ್ತೊಂದು ಭೂಮಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಅಮೂಲ್ಯವಾಯಿನ ಮೂಲಸಂಪತ್ತ್ ದ ಬಗ್ಗೆ ಪೊರ್ತು ಪೊರ್ತುಗು ಸರಿಯಾಯಿನ ಮಾಹಿತಿ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ಭೂಮಿದ ಅಡಿಟುಪ್ಪುನ ಖನಿಜ ಸಂಪತ್ತ್ ದ ಬಗ್ಗೆ ಅಂಚನೆ ಪ್ರಾಣಿಲೆನ ವಲಸೆದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ಪುಂಡು.ಕೃಷಿಕ್ ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಕೋಪೊಡ್ದು ಆಪಿನಂಚಿನ ಹಾನಿದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ತ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು.ಈ ಉಪಗ್ರಹೊಕುಲೆಗ್ ಕಕ್ಷೆಡ್ ಸುತ್ತೊಂದು ನೆಲ,ಭೂಮಿದ ಮಾಹಿತಿ ಚಿತ್ರೊನು ದೆಪ್ಪುನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಉಂಡು.
##### ಸರ್ಚ್ ಎಂಡ್ ರೆಸ್ಕ್ಯುಸೆಟಲೈಟ್
ಈ ಉಪಗ್ರಹೊಕುಲು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪೊರ್ತುನು ಪತ್ತೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಆ  ಅಪಾಯೊನು ತಪ್ಪಾಯೆರೆ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುಂಡೂ.ಹಡಗುಲೆಗ್  ಅತ್ತಂಡ ವಿಮಾನಲೆಗ್ ಸಂಚಾರದ ಪೊರ್ತುಡು ಅಯಿಕುಲೆಗ್ ದಾದಾಂಡಲ ಅಪಾಯ ಇತ್ತ್ಂಡ ಅವೆನ್ ಈ ಉಪಗ್ರಹೊಕುಲು ಪತ್ತೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಮಾಹಿತಿ ಕೊರ್ದು ಅಪಾಯೊರ್ದು ಪಾರು ಮಲ್ಪುಂಡು.
##### ಸ್ಪೆಸ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ಲೊರೇಶನ್ ಸೆಟಲೈಟ್
ಸ್ಪೆಸ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ಲೊರೇಶನ್ ಸೆಟಲೈಟ್ ಲೆನ್ ಸೌರಮಂಡಲೊಡು ಸುತ್ತುನ ಗ್ರಹೊಕುಲೆನ ಅಧ್ಯಯನೊಗು ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್.ಆಂಡ ಈ ಉಪಗ್ರಹೊಕುಲು  ಅಸ್ಟ್ರೊನೊಮಿ ಸೆಟಲೈಟ್ ಲೆರ್ದ್ ವಿಭಿನ್ನವಾದುಂಡು.
##### ವೆದರ್ ಸೆಟಲೈಟ್
ಈ ಉಪಗ್ರಹೊಕುಲು ಭೂಮಿದ ಉಷ್ಣತೆ ಬುಕ್ಕೊ ಮೋಡದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಹವಮಾನ ಅಧ್ಯಯನಗಾರೆರೆಗ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುಂಡು.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ವರ್ಗೊ:ವಿಜ್ಞಾನ
ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ತುಳು ಯೋಜನೆ/ವಿಜ್ಞಾನ ಪಟ್ಯೊ ಲೇಕನೊಲು