上巴陵

縮圖|部落的風景

= ’bu Balung上巴陵 =

## cyux te inu qu qalang部落概況與位置
qalang na ’bu Balung ga cyux maki sa wagiq rhiyal , nanu yasa swon nha ’bu Balung  kinwagiq nya ga kya qutux seng sazing kbhul meta. rhiyal qalang Balung ga mkura sa htgan wagi ga Girang, htagan wagi ga Sincik , tekura sa te kraya ga Mnka, mkura sa tkayahu ga Taychu maki ska na qalang Gogan ga ’bu Balung qu wagiq balay.  sinngya’an kayal rhiyal na qalang ’bu Balung ga maki sa wagiq na rhiyal nanu yasa tngugan abaw ru ’bagan hrhul kayal nya, qmisan lga cingay qwalax ru mnlaqiy uzi.    lingay na qalang ga cyux uzi qu gong, te ’law ga gong qara te ’zil ga gong tamang, te qyahu nya lga cyux msqun sa llyung mintura. lingay qalang ga cyux ki’an qutux pqwasan biru liqi ru Hasisyo, maki uzi qu tbiran qaya 7-11(超商).  babaw kraya ga cyux qutux pqwasan na llaqi cikuy, sraral balay ga cingay balay qu llaqi mnqwas kya, kya maki balay kbhul msyaw lelaqi, ana ga misuw qani lga ungat iyal squliq myan la, musau lga kya ini tehuk mzimal squliq nya la.

上巴陵位居高海拔之地，大約2千公尺左右。面向東方是宜蘭縣，往西是新竹縣，往北可以面向台北市，往南可以遙望台中，上巴陵是位居於復興區最高的點。部落位居最高的地方，所以天候變化多端，春天和夏天時天氣很溫暖，到了冬天則會多雨或者下雪的天氣。部落附近也有河流，右邊是卡拉溪，左方是塔塔曼溪，下方直接匯集到大嵙崁溪。部落裡有一所國小和派出所，還有一間11-7（超商）。 最上面是唯一的一所小學，以前的學生人數很多，差不多百人以上，但是現在人數逐漸減少，連幼稚園和國小學生加在一起也不到50位。

## sinllwan  lalu qalang  地名由來
Balung qani ga lalu na yaba qhuniq,sraral balay mga trang masuq hmor qsya cikay balay qu mtgayaw na qhuniq mhtuw  squ lingay na qalang ma, ru galaun nha qu skbalay nha ngasal ma. nanu yasa qu smlalu nha lalu qalang la. nanu qu son nha ’bu hiya mga maki te wagiq balay na rryax ma, msurux su kya lga thuyay tmra squ lingay na rrgyax la.

 Balung之意即檜木，另一個說法是指松柏類，還有人說是指那些枯倒的木投，跟據先祖傳說往昔此地在洪水發生時，有許多漂流進來的檜木，拾之築屋，即為地名之起源。另外，’bu是指山脈的置高點，當你站立此處時，就可以俯瞰周圍的群山看鄰近的部落。

## pinqzyuwan qalang 部落遷徙
zyaw na sraral ga Pinsbkan na Tayal ga b’nux sbaya, cyux maki squ Nanto Mstbkan, babaw nya lga khmay qu squliq la, k’mal qu kotas Buta mha iyat ta tnaq kian rhiyal qani la, hata mkura htgan wagi yasa qu hopa rhiyal nya. ubuy na Malipa tehuk hbun Gogan. bnkis na ’bu Balung Watan Lawa mkahul Tgliq rasun nya llaqi nya tehuk piyasan, babaw nya lga mwak maki ’bu Balung la

泰雅族的發源地是南投縣的瑞岩發祥部落。之後繁衍的族人越來越多了，所以我們的先祖kButa說：我們居住的地方將不夠了，我們就往東方繼續遷移。所以隸屬於馬力巴系統的族人就慢慢遷移到三光流域地附近，巴陵的先祖Watan Lawa 就帶領他的後代子孫從三光鐵立庫出發到達前山的比雅山，族人在那裏居住了好多年，最後，他們又回到上巴陵繼續生活到至今。

## kinhmayan squliq人口概況

#### ’bu Balung ga tzyu pgan blihul ngasal nya. kya balay sazing kbhul payat pgan cyugal qu squliq nya. misuw lga iyat Tayal nanak nyux mqyanux sqani cingay uzi kahul heci mwah tmwang sqani uzi yal Kukan ru Kahat ini ga Thelu nyux mtbazi ana nnanu ini ga kbalay mwah mabi na Okya. Misuw uzi lga cingay uzi qu kahul binah na bsilung nyux mqyanux sqani uzi la.目前上巴陵部落的住戶約有60戶左右，大概有240人。目前已有許多不同族群的人居住於此地，像閩南人、客家人、外省人他們在這裡開民宿或餐廳，甚至還有外籍的人都一起在這裡生活了。

## snhyan部落宗教
’bu Balung ga nyux sazing hopa na kyokay: te qutux ga Balung cyoro kyokay te sazing ga sixyaso, sazing qani sinpiyang nha musa mlahuy.上巴陵部落有二間比較大的教會，一間是長老教會，一間是真耶穌教會，這二間教會是部落族人常去聚會的地方。

## ’wahan pila經濟與特產
zik na ’wan Zipun(日本) ga wiway mqumah ngahi, sehuy, trkis ru kmalup yasa sqyanux nha. tehuk ’bu Balung qu Zipun lga, mbaziy muka, plhuy yani qu wahan cikay pila. babaw nya lga, tmutu qhuniq qparung squliq na kwara Balung hmluy qlcing, msthan nha pila uzi. Minkok mzimal tehuk tzyu pgan kawas, kmukan kahul Simaw mwan tmuya nasi, aring kya tmuhi nasi qu Tayal uzi la. pira kawas lga tmuhi qwirux ru qruhaw qani qu ’wahan pila sqyanux na Tayal.

日本人治理台灣之前，族人主要以種植地瓜、芋頭、小米和狩獵為主。當日本人到達上巴陵之後，就開始種植苧麻和蓪草做為買賣與交易。慢慢地就開始以砍伐檜木和拖拉木頭為主要的經濟來源。一直到民國50幾年後，有閩南人從台中梨山帶著水梨的苗到部落來種植，部落族人也開始種植水梨，慢慢地也開始種植水蜜桃和甜柿，也成為部落主要的經濟來源。

## Tuqiy部落交通
sraran balay bnkis ga siy phkani mluw tuqiy na rgyax. kya hazi minkok mzimal msyaw kawas lga aring ’bu Balung tehuk qphay kblayun kwara squliq na Balung aki wahan na glgun ma, bahaw nya lga gmalu qu mrhaw ru kblayun nha hopa na tuqiy wahan hopa na glgun basuru toraku uzi la. 早期族人是沿著山稜線行走，一直到民國50幾年之後，部落族人就開始從上巴陵到下巴陵開闢簡易產業道路，慢慢讓車子通行。之後政府就開始協助開闢更寬的道路，讓大型客車可以通行部落之間。

## ngngayan部落觀光
qalang ’bu Balung nyux kblayun tayo ru wagiq na paga, khmay balay na squliq mwah mangay, llingay qalang ga cingay tmuya nha blaq ktan na qzimux(sakura) uzi. musa su zik cikay rgyax lga cikay uzi qu ktan su myaba na qqhuniq balung la.上巴陵部落目前有設置砲台和鐵塔，有很多的觀光客會來觀賞。周邊也種植了許多好看的櫻花。走入深山也會看見許多巨大的巨木林立。