open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
pincbaq qhtan langu gong na Pata’an

bniru：Sabi Nobu

gong Mata’an nyux maki Karenko ga, maki squ ska na rgrgyax. trang krahu na qwalax ini ga ms’unu, msluhiy qu btunux na rgrgyax ru helaw balay s’utan tuqi na gong, yasa m’qhtan langu. mi_yang sqani betunux balay ktan qu qhtan langu qani, ana ga kongun cikay, mha ni msu’un mhutaw qsya na langu lga, zywaw qani ga iyat balay kinqiri na zywaw la, musa mingat kwara insuna na ssquliq ini ga hurun nya kwara ngasal ru tuqi,   

nyal zywaw sqani ga, siki kbalay kikay na km_yaya kayal qu sexu, galan nha pspung ktwa qwalax nya ru nyux mha nanu p’yugan rhiyal, kinlokah pcbaq kwara tayal son nanu kmal mha kwara zywaw na hriqan ru mshriq sa anzen na basyo, teta lama qnbaq balay na pinqbaqan qu qalang tayal.  

ita tayal ga. musa ta cqbaq ru lmeliq rngu ta nanak ka baq ta mlahang hi ta nanak. krryax ga siki sanka kunren na hriqan, mqbaq gmwayaw kongun na zywaw, trang nyal bohu ru hopa qwalax ga, laxi ssobih rgrgyax ru syaw gong, ru lama pnbaq kwara qeqaya, mi_yang squ nniqun, qsya, iyu, hrhul na lukus, rento…, mha sqani lga, ini ta kngungu mingat insuna ta la.  

zywaw na qhtan langu spkita ita mha, ungat qbaqan qmhut qpzing na rgrgyax ita ssquliq hiya, ana ga, thuyay ta spwah pinqbaqan ru msqun mtiywaw musa thway hriqan nya. t’rang sexu ru tayal msqun kbalay zywaw qani ga, yasa thuyay balay mlahang rhiyal ru insuna na gong na Pata’an.
ghap na sinnlwan

bniru：Sabi Nobu

maki lingay na rgrgyax sa qalang Pyaway, trang ini k’usa squ yulung lga. stliqun ku nya yaya mu ru thwayun ku nya pstuliq, trang nasa ga. mpitu kawas maku na’.

“tuliq la! Sabi. musa ta rgyax la.” mgrgul saku roziq mu ru mkucyu saku. 

mhuyaq sokan cikay kuki te tanux, cyux qmuzi l’uy squ ruma na’.  

mpanga kiri qu yaya, qmtuy cipuq qba maku ru skluw lukus ni yaya maku, mluw saku yaya mzyup sa hlahuy ruma, qmpul squ skura tuqi na Tayax. 

kahul sami squ qalang Pyaway, hminas ka khmay na hlahuy ruma, ska tuqi maki l’uy htagan na shera, mhuyaq ru tltu qplan. 

hnya’an na qbhniq s’unan sa ska hlahuy ru smbih sami musa tuqi na rgyax.  

tpucing saku rapal ni yaya maku, mtuqi squ tuqi, kahul squ gasuq na ruma srpus squ wagi, tnaq balay king qsya’an sa babaw uraw.

maki qutux betunux na kperay, tpru sa turu qba maku ru wal mlaka lozi.

mhkangi sami ru pqutan mu yaya mha：”aya, nu’un ta musa rgyax? ”

shbyeh tunux ni yaya mu ru ktan ku nya msyaq mha：”musa ta tmuya singut bobaw ngahi sehuy qcyen…mha sqani lga, maki squ blaq na nniqun la.”

si pyax pyax ssyax squ roziq nya, miyang squ l’uy na sasan tnaq smyax balay.

ini maku baqi nanu, ana ga, baqun maku, ryax soni qani ga musa sami mtizyuwaw qutux iyat balay kinqiri na zyuwaw.

tehuq squ Tayax lga, syun ku nya sasaw yaya mu, mpala squ tunux nya ru meng squ payax.

t’aring qmumah qmayeh qu yaya mu. s’utu nya squ mkyay na qhuniq ru k’man ru lmon nya, kmal yaya mha, qani ga, snbil ni binkisan ta. 

s’gal nya puniq lomun nya k’man, ini khopa puniq qasa, ana ga, tnaq squ insuna nyux mstoput.

ms’urux saku sa syaw, ktan maku mqalux na uraw nyux thway msheloq, masuq lmon kwara k’mam lga,

musa blaq balay uraw na rhiyal, thuyay pmuhi pizyux balay na pinbahuw.

qmtuy qba mu ru meng saku cipuq payat mu nanak, mqas balay ru mnkux inlungan maku, qani ga mtxal saku rmaw pmuhi ghap.  

rmaw saku gmhap, ktan maku qutux qutux ghap mzyup ru ‘mbul squ zik na uraw.  ::

“aya, miyang sqani qutux ghap balay baq phtuw cingay na nniqun ga? ”

“aw ay, thuyay su ru smoya su mlahang hiya ga, nanu baq ssyukan su nya la ”

hngyang nya ga mhway ru mhnuk balay, ana ga baqun maku, qasa ga pira kawas tnuhi nya qmayat nqu srhuw.

behuy ga kahul squ rgrgyax mwah yupan,
lahuy

bniru：Sabi Nobu

sami ga, qutux lahuy na kperay. lalu myan ga. kperay nqu 大紫蛺蝶, betunux balay kinryasan sami. smoya sami balay mlata sa n'inu. kruma musa sami uruw rgyax, kruma musa sami syaw na gong, kruma musa sami mlaka squ hhlahuy uzi.
sinnhung na inlungan

bniru:Omi Wilang

Mrhuw pklahang cinbwanan na Tayal

Pongi sinnhung laqi su

Kwara bnkis na Tayal

Pongi sinnhung na qzyunam

Pongi sinnhung na rhzyal

Pongi sinnhung na llyung ru gong,

Pongi sinnhung na qalang su,

Tuliq la ! Tuliq la ! 

Mkssyul Tninun na Tayal !
balay ga balay

bniru:Omi Wilang

Balay ga balay

ini magi ana qutux kblus

Tqelis ru mbiki na rekisi

Siga psrxun sa balay na sinrxan

Musa thoyay sbalay balay
Qwas na Pyaway

bniru na : Omi Wilang

Qwas na Pyaway

Lerangiy !  ktwa tuqiy wayan su kkhngyan?

Ktwa yabux ru boq na royeq wan su thgan?

Nanaq mngbang ru khotaw na inlungan slibu sunan.

Krahuw cqhut na ngasan , 

S’unan hngyan lelgan ru ssqoliq

Yanna psbas tora ,uraw na behuy

Psu-ut insuna, sikmuwa pngrux

───────────────────

Uwah , Uwah Uwah qalang meyan Pyaway

Hrhun syah wagiy na Pyaway

Musa smabu tltuw na inlungan su

Hway behuy na Pyaway

Sbasaw tqelis lungan su

Uwah , Uwah Uwah qalang meyan Pyaway

Sgleng simu musa mhway qsya na Boleq

Mung qwas qqhniq na hlahuy

Uwah , Uwah Uwah qalang meyan Pyaway

Hrhun ,Tasaw ru huway lungan na Pyaway

Rmaw meq suna giqas kinlokah na inlunan
leqaw ta s'zyut inlungan ta

bniru: Omi Wilang

**leqaw ta s’zyut inlungan ta                  **

一、baq mkyaya kk’ngun zywaw na qqnxan

1.zywaw na kezay “hbangan” cinngasal. son ta nanu squ mlahang ga axi ini phtuw cingay zywaw na   kinkoxan.

2. zywaw na pincqun “kanzyo” na cinngasal, siga psqutux, pkrraw, pssi inlungan ga, ini ptyaqih sinhluyan na kwara cinngasal.

3.zywaw na qsahuy ru snhyan inlungan.

4. zywaw na cinngasal, qalang, syakay ini ga koka. “Luka 10:13”        

二、mha nanu thuyay p’yuw k’uy ru kngun na zywaw?

1. trroq, pgaluw, Mrhuw ta Utux Kayal. “Luka10:25-27”

2. pngsa sirxan lelaqi na Utux Kayal.

3. pngsa knoyay ru cumi na squliq.

4. kun ga musa saku skura te Mrhuw Utux Kayal.

5. thuyay psswal ru pkrraw pchot ssquliq qu Mrhuw Utux Kayal.  

三、inlungang na Yaba Utux Kayal ga mzimu ru ungat qbaqan kmayal kinbleqan Nya.

1. mha nanu hway na Utux Kayal te smunan?

2. mha nanu knita su qpzing na Yaba Utux Kayal te insuna tninun su?

3. pngsa insuna tninun su innraw na Utux Kayal? 

四、son su nanu smyuk ginnalu hway na Mrhuw Utux Kayal?

1. pngsa kinnoyay ta te gleng na Utux Kayal.

2. p’yuw inlungan. “plukus ziqas na lukus, ziqas na lungan.”

3. lokah pzimu.

4. lokah pngsa pila ru pczywaw zywaw na kyokay.

5. pssiy lungan ssquliq, rmaw qzinut na ssquliq.

6. mqas na inlungan ru trahuw pssyax lalu na Yaba Utux Kayal.  

五、‘cingan na ke

1. trroq inlungan.

2. kwgiq sirxan.

3. ktohiq kknita.

4. klabang inlungan.

5. Kinlokah inlungan.
knita maku zywaw pinzywawgan klahang bbnkis na qalang

bniru：Sabi Nobu

knita maku zywaw pinzywawgan klahang bbnkis na qalang ga, zywaw pinzywawgan klahang bnkis na qalang siga syun ta balay inlungan ru qniyat ta mtzywaw, bunka na Tayal, bnkis iyat nanak lwax na ngasal, qnahaw su bunka, hmali hngyang Tayal ru kinbhgan kinbaqan puqing pngsa na bnkis. kinlokah hi ru qqnxan nha. iyat zyuwaw kinbleqan nha nanak, zyuwaw msrhuw kwara cinqalang ru m’ubuy  zyuwaw na bunka.

ana ga, n_gyut n_gyut p’iyuw qu qqnxan syakay, khmay mrkyas shriq qalang mczyuwaw tetanux, krahu kawas bbnkis nanak mqyanux qalang, cingay ini kintehok rrnaw na kinqaya, musa ta psrxun qutux lgan gaga Tayal ru kinqbaqan ziray yani na pklahang bnkis. nya na,

1.spwah kinlahang na bunka, pngsa baq pqyu k’ke na Tayal, spwah nha gaga Tayal mlahang, mqyanux ska qqnxan na Tayal tehok “ ‘cingan na qqnxa ”.

2.spwah cinqlangan mlahang, srzyut kyokay, qalang, pqwasan biru ru cinngasal, thuzyay pkrraw ru pklahang na qpzing.

3.ini pktnaq kawas pssiy pkraw, mrkyas mlahuy pkraw pklahang, aring ska pcqbaq ke ru gaga Tayal, p’ubuy syunaw lemuru bunka.

4.lokah na bnkis mubuy mczyuwaw, sgsuw lokah na bnkis m’ubuy mczyuwaw, iyat nanak lemeliq kaci ru qqnxan na bnkis, qnahaw su musa tmwang pngsa kinbaqan nha kura sa cinqalang.

spuwah sa blaq ru thuyay pwazyaw na qqnxan, iyat ta nanak “ mlahang ” bnkis, nyux ta “ syun inlungan ” ru kaci nha, ini kpyut qpzing pngsa nha sa cinqalang. bnkis na qalang ga puqing gamil na bunka ta, syaw ta inlungan ta kwara, teta mblaq qu qalang ta.
knita maku squ AI

bniru：Sabi Nobu

**mwani qanim. cingay balay kinqbaqan mluw squ ziray kinhelaw mrkyas. AI qani ga mzyup squ qqnxan ta. kahul squ hngya’an na soci kmraw ita, tehuk squ pinkita nbu. ktan ta nyux s’unan AI kwara.** 

**mhtuw squ AI qani ga, balay nya, thuyay maras squ 'llaw na qqnxan, AI ga thuyay mha kbalay krahu na bbrwan, musa r’tung zikang ru cipuq squliq ka pincyawgan nya.**

**kmraw squliq musa kbalay balay ru helaw na zywaw.  ** 

ana ga, shbun inlungan squ AI qani uzi, myasa anzan na brwan ta nanak, smtama ta iyal AI ru ini ta qbaq mnglung ru mbiyaq mnglung ta nanak, ru cyawawgan ta baq rayri squ AI qani. kwara zywaw qani ga, siki musa ta bleqaw balay musa mita.  

nanu yasa, AI qani ga sazing squ zywaw qani , mya sa bleqaw ta cukaw ga, AI qani ga musa remuruw squ syakay ta. ana ga, ini ta leqi mita kinyaqih nya lga, musa maras squ giqas na kinqhut na zywaw. babaw nya, spiyang balay ga squliq ru AI msqun squ mcizywaw, yasa baq lmeliq ru lemrruw syakay ta.
Hayung

lalu likuy qu Hayung. tlalu sputung angi puniq nqu kzyay parung na hayung. slingun mpuniq lru mhiloq lru baha bahun kmyap na yaqih utux qu hayung. yasa baq mrkyas mhopa qu laqi. yasa sllwan nqu bnkis Hayung pi.

Hayung是男子名，名字取自起火燒材用的枯乾松木。松木火燒成煙灰後，惡靈就抓不到。孩子如松木不被惡靈捉弄而平安長大，這就是父母取此名的願望。

### lalu Hayung qani hiya ga, s’agal nha squ qhuniq rgyani qu blaq nha balay galun ru.yax, yan na pusi, babang, parung utux, nanu trang mkyay kwara qu qbuci nha lga yasa qu son hayung nqu sami ka Pyasan hiya. qhuniq hayung qani ga, kzyay balay lga blaq balay s’aring puniq, nanu tlu musa qmalup rgyax, ini ga  m’abi rgyax qu bnkis ta lga  yani qu blaq nha balay galun ru. qhuniq hayung  qani ga kwara qu qbuci nya ga maki kwara qu abura nya, trang mkzyay qu qara nya ga yasa qu galun nha, kruma ga yabun  nha kzyzy qbuci nya, utung cikay ru blequn nha gmka yan yulaq, syan  nha putung lga helaw balay s’aring  ru mcyana la. nanu swa nha son sqa smlalu lamhngan lga thuyay psyax.qi mlikuy ga, aki yan na qhuniq hayung qani thuyay smuling, wiwal nyux pssyax, yan na mkum mhngan lga thuyay psyax.
泰雅維基百科泰雅姓名學

賽考利克語

## '''命名的原則與方式'''
lalu likuy qu Hoku. smru moyay kakay hkangi nqu qara qhuniq.yasa son ta “hoku”. ita tayal hiya ga,sswe balay mlikuy lahang ngasal ru blaq p’aras posa bnkis.sswe balay laqi ga stman balay na bnkis.yani yaqih gaya stama balay hoku ru.pcingan laqi likuy sllwan yaya yayba “Hoku”.

Hoku是男子名。扶持腿腳不力的樹枝，稱之為「拐杖」。我們泰雅族習慣上最小的兒子留守老家照顧好雙親至歸天。小兒子被父母所依靠，正如腿跨不適者很依靠枴杖行動，所以老人命名最小的兒子為「Hoku」。

sinllwan naha lalu Hoku qani ga,kahul squ qalang M’rqwang ru bnkis na qutux naha niqan,swa naha sllwan maha Hoku qani ga,pucing balay na laqi mlikuy ru mosa baqun stama mnaga ni yaba kiy yaya ma,sraral hya ga maha ni baq mqyanux qu ’laqi cinngasal qani lga siqoris sa musa mtbuci mqyanux nanak kwara qu qbsuyan hya la,mosa nanak pyang cikuy na laqi qu msthay ngasal,nanu yasa qu imi na Hoku qani ga mosa blaq tun bnkis ru phaw miq squ qsya hlhun, ps’ru qnxan qutux ngasal.ana misuw qani ga baqun naha kwara qu sinllwan lalu na Hoku qani ppraw qnxan na bbnkis ma.

「Hoku」這個名字的由來，是根據我們馬里光部落長者及宗親的口述，Hoku(拐杖)的意思在過去，以家中最後一個出生的男孩命名，為家裡父母親可以依靠的，在過去泰雅族的生活規範是，家中哥哥們到了自己可以獨立持家時，他必需離開父母親，去建立自己的家庭，最後只會剩最小的孩子在家中，陪伴照顧父母親，所以Hoku的意思就是:對父母親來說是比較可以使喚的，動不了的時侯是可以隨時幫忙倒一杯溫水，是家庭生活中可以依靠的人.

直到現在在泰雅族的部落裡，命名為Hoku（拐杖）的就是要扶持被家人所依靠的人。

## '''其他 (文化或小故事)'''
maki qu Gaga na Tayal maha.Hoku qani ga pgleng maras rmaw inlungan nqu bnkis,yan nqu musa cinblihun smyey ga siki s’aras naha hoku,hoku qani ga siki maybnkis ru mr’ru qu inlungan nya giwan nqu pgleng kmayal zywaw na musa smyey ru pquziy squ tokan te syaw blihun teta baqun kwara ka qalang maha nyux rima wahan smyey ni squliq qu laqi kneril cinngasal qani lma.

在泰雅族的生活規範中這個叫Hoku(拐杖)的，是部落所尊重的人，他必需是穩重且是部落耆老的身份，是身負重任的，特別是在協助引見至女方家求婚時的領路引薦人，會在女方家們旁先掛上男性背網袋的耆老，這是一種記號，是要告訴部落說這一家已經有人來提親了，所以不要再對這一家有期待囉!Hoku(拐杖)也是雙方的溝通橋樑者喔！

## '''例句'''
nyux galan hoku ni yutas qu Hoku qani gi hya qu p’aras lmosay.

阿公把Hoku當他的拐杖帶上帶下。

siki maras ta hoku musa ta mklhngan mhkangi ay! gi ssagaw ta mqu.

晚上出門時我們一定要帶上拐杖，打草驚蛇喔!
Yuri

## 泰雅族維基百科命名學

### 泰雅族女性用名

#### Yuri
lalu kneril qu Yuri. sllwan ke Gipun qu yuri. qutux phpah plquy nqu boxi. lalu tayal maki tlalu squ Theluw, Kmukan, Khelang, Gipun ru binah squliq. nway yan boxi tasaw ru betunux qu yagih  muci snonan bnkis. 

Yuri是女子名。取自日本語之百合花，它是一種白色喇叭狀的百合花。我們泰雅族名也有借取漢人、閩南人、客家人、日本和他族的名字。 父母希望女兒能如百合美麗潔淨。

### 其他(文化或小故事)
phpah yuri qani ga, maki nanak imi nha uzi qu Rukay ini ga  Paywan, baqun ta muci kya nanak qu spzyang na Gaga nha.  ana ungat qu spzyang na gaga ita ’Tayal hiya ga, trang maki squ Taywan nqu Gipun raral nga, maki uzi qu wal nha galun psyasing, qutux mkrakis Tayal ga miq squ phpah na yuri’ ms’rux psyasing, wiwal balay kinqoyut na squliq.

百合花在其他原住民族（例如：魯凱族、排灣族⋯）有其對民族文化的重要性。雖然在泰雅族並沒有，但它在日常中表示美好的象徵。而在日治時期也有留下泰雅族人手拿百合花的照片。
zyuwaw na:Squliq Atayal
lalu kneril qu Wagi

## 泰雅族維基百科命名學

### 泰雅族女子名

#### Wagi
lalu kneril qu Wagi. tlalu squ smyax ru hrhun babaw rhzyal nqu ” wagi”. cyux qutux ke snbil binkisan, strhuw ita kinbahan na bnkis, ” usa mita syax na wagi. baha blaq ini knita wagi qu laqi kinbahan la”. yasa sllwan ” Wagi” qu yagih bnkis.

Wagi是女子名。取名自光照和溫暖大地的「太陽」。祖先留有一句話，以鼓勵我們後世子孫：「要去踏查陽光所照之地；後代子孫怎麼可以眼界短視如未見陽光啊」。正因如此父母取”Wagi”給女兒命名。

### 其他(文化或小故事)
mrhuw ta sraral ’Tayal mga, rmuhuw hmali nha mha, usa mblaq mita syax na wagi ru mangay squ qsya na mtasaw, imi na bnkis ta hiya ga, mnglung mha, aki nha baqun kwara ku zyaw na ita muci nanu musa mbhoyaw qu kinbahan na ’Tayal ru aki thuzyay mqyanux qu cinbwanan kwara ’Tayal. kya qu kruma squliq uzi ga, ini tehuk pzing nha lga, son nha mha, iyat minnita wagi na kmal uzi bnkis.

早期泰雅族人在遷徙的過程中，長者會以吟唱的方式指示族人去尋找新天新地，而陽光和水是涵養生命和延續生命的的要素。所以在泰雅語的吟唱中，有句話說:usa mblaq mita syax na wagi ru mangay qsya na mtawaw（去看見陽光和觀看清澈的水），是表示希望子孫能永續繁衍之意。另外，祖先也會以iyat minnita wagi na（還沒見過太陽）來表達不懂得男女關係，所以還沒有能力來成家立業之意，這句話具有嘲諷之意，通常會去指涉一些還沒有見過世面的年輕人。
zyuwaw na:Squliq Atayal
Sasan

## 泰雅族維基百科命名學

### 泰雅族男子名

#### Sasan
lalu mlikuy qu Sasan. mziboq slwan lga ryax sasan la. bnkis ta ga lhani qsuyan balay na laqi yabut tlalu squ Sasan.aki yan ryax sasan gmleng sswe mziboq qnzyat mtzyaw mtlu qoyat. 

Sasan 是男子名。破曉早上有曙光時刻稱為早晨。我們父母長輩大都習慣最大的兒子取名為Sasan。希望大哥能像早晨一樣，帶領著弟弟妹妹一大早勤勞工作幸運得到福報。

## 其他(文化或小故事)
sraral na ita Tayal hiya ga, son nha muci nanu smpung qu qutux ryax hya. t’aring mqwas ngta ru tehuk qu ska bengi qani. zik slwan lga, trang tmucing payat hazi ru t’aring mqwas ngta la. ru t’aring mngzyut mkaraw qu wagi uzi ru tehuk qu tmucing payat hazi ru t’aring mqwas ngta la. t’aring mngzyut mkaraw qu wagi uzi ru tehuk qu tmucing mopuw ga spngan nha mha sasan.

在傳統泰雅族人對於日（ryax）的時段概念包含了：sasan（上午）、mzibuq（早晨）、zik slwan（拂曉時間）、mqwas ngta （雞鳴時間）、kska bengi （半夜）、gbyan（黃昏）、mhngan (夜晚）。時間觀念則是包含：skarkyas wagi （日升，約9點到10點）、tpihung wagi （日出，約7點到8點）、mzibuq（早晨，約6點左右）、sasan slwan（天亮，約05:30左右)、plpaw（拂曉時刻，約04:30左右)、zik slwan（約4點左右)、minpusal mqwas ngta（第二次雞鳴時間)、txan mqwas ngta（第一次雞鳴時間，約凌晨3點)、ska bengi（半夜12點)、zik ska bengi（半夜，約11點)、p’abi（睡眠時間，約20點左右)、txalun m’ abi laqi（約19-20點)、kgbyan（晚餐時刻，約17點左右)、gbyan（入夜，17點以後)、mzyup wagi（日落，約19點左右)、syahaw rgyax wagi（日斜，約17點左右)、pqoyaw wagi（午後，約15點左右)。
zyuwaw na:Squliq Atayal
lalu mlikuy ru kneril qu Agiq

## 泰雅族維基百科命名學

### 泰雅族男女通用名

#### Agiq
lalu mlikuy ru kneril qu Aqiq. hiya ga qutux cipok na k’man. bagan lga mphpah plquy. ana wal suqun mqumah ga, shhuy sbehuy hlhul kayal baq mrkyas mtangu abaw nya lozi. aki yan sqani laqi klokah ini kpyut kinbahan muci bnkis. yasa tlalu yagih “Agiq”.

Agiq 是男女通用名。茅草是一種很小的草，夏天時開著白色的柔毛花。即使草被鋤乾淨，到了輕吹春風又長出芽葉。父母長輩希望女兒如此草生命堅韌後代不絕。所以取名茅草「Agiq」。
Maya

## 泰雅族維基百科命名學

### 泰雅族女子名

#### Maya

##### 命名的原則與方式
lalu kneril qu Maya. tlalu squ syaxan wagi sbinah msyax na maya. blaq balay ktan mtasiq syax pali nya. aki yan maya msyax ru kinbetunux mrkyas mqyanux yagih muci bnkis.

Maya是女子名，取名自陽光照射會閃閃返光的虹彩叩頭蟲，它的綠色雙翅外殼艷彩迴光很好看。父母希望女嬰如虹彩叩頭蟲亮麗漂亮的生活成長。

t’rang saku mpitu kawas laqi cikuy mga, lalu maku Maya qani ga, kahul squ lalu na yata, hiya ga kahul squ qalang Byorit. pqzyu yata mha, "kmal bnkis sraral nha mga, baq psyax syax qu ktu na maya ma. " nanu yasa kyalun maku yaya mha, aya szyon maku balay qu lalu ni Maya qani. ru pongan maku qutux yata pqzyu mha, " Maya qu lalu nya uzi. "

### 其他(文化或小故事)
maya hya ga, tnaq cyux smpung qu mssyuw kayal. trang mhtuw maya lga, siy baqi mha nyux tehuk qu ryax musa ta mlata rgyax ru mtzyaw squ qmayah la. smbil ke qu bnkis ta mha, ini ta balay hmut hmiriq squ rhzyal rgyax hiya ki.  si ga blequn ta mlahang kwara. nanu yasa ini skyut qu insuna ta ita Tayal ma.

金龜子是一種自然界的指標。當金龜子出現的時候，我們就知道該去山上忙(農事)了。我們的祖先曾經說過，不要隨便浪費自然資源。我們要能與自然共生。所以我們不能將屬於泰雅族的觀念(gaga)掐斷。
zyuwaw na:Squliq Atayal
泰雅維基百科泰雅姓名學 一

## '''命名的原則與方式'''
賽考利克語

lalu kneril qu Sayta.maki’ binah qalang son nha “Seta” uzi ru ptnaq imi ke nya. lalu Syata qani minkahul “say ta kya”. qutux ke qani.aki si gluw ke qani ini kngngu musa mqyanux.maki’ qutux knayal bnkis uzi ga, “se yan ktata hngyang msuna yabut”.

Syata是女子名。也有別的部落稱「Seta」一樣的語義。Sayta此名取自「就那樣」。祖先還有一種說法是「女兒生命成長如同蟬聲般響亮」。

sinllwan lalu maha Sayta qani ga, me’a nqu say – sisay kya! teta baq mqyanux nanak! ta - takrahu, lalu Sayta qani ga teta krahu balay qu kinkyasan nya, ru ini naga squliq si nya sirasi qu inlungan nya ungat qu tpr’an mtzyuwaw ru lmahang squ ngasal, Sayta qani ga lalu na laqi kneril,ungat qu laqi mlikuy ngasal nya ru teta yan nqu Sayta ka krahu mlahang squ ngasal.

「Sayat」這個名字是從“Say–si say kya”（就這麼做吧!）這句話簡化而來的，這句話蘊含著立即行動、義無反顧的含意。而“ta~teta”這個詞具有茁壯、壯碩、積蓄力量之意，象徵一種智慧與生命活力的並存、無畏無懼的生命狀態。

在行動上，她能順應自身的目標，懷抱不動搖的信念，守護家人的生活。祖先早期命名"Sayta”這個名字，是因為家中未育男丁，故以女性命名為“Sayta”，期許她在身、心、靈三方面可以均衡成長，既具實現自我的勇氣，也能承受家庭重任。

## '''其他 (文化或小故事)'''
yaba maku ga s'yangi roziq mbuluq qu roziq nya! nanu yasa qu s'zsuw saku ktu ni yaya maku lga lmnglung qu yaya maku maha:mwan ni 'laqi mlikuy qu nyax z'ktu maku qani ma!

baha hmswa gi cyugal qu ’laqi kneril qutux nanak qu 'laqi mlikuy ni yaya maku! ru kya mwa sinnoya nya 'laqi mlikuy, inlungan nya ga aki mwah rmaw squ yaba maku ma!

ana ga iyat yasa qu sinpngan bniq na Utux kayal! ru yasa balay qu hitagan maku lga, kya balay wayal mngihuy cikay qu inlungan ni yaya maku! ana ga hway ni yaya maku ru ini saku nya bqan squ squliq, ru kahun nya squ kinhulan nya gmoywaw squ blaq balay na lalu maku,"Sayta".

我的父親身受盲眼之苦！我在母腹的時候，媽媽很渴望她肚子裡的寶寶是個男孩!因為當時我前面有三個姐姐一個哥哥，想必媽媽是多麼的無奈啊！但老天給於的安排並非是這樣！就在我誕生的時侯，媽媽當時的心是有多麼酸啊！但我要謝謝媽媽當時沒有把我送給別人，甚至在自己的娘家中挑選了一位姨婆的名字，且具有意義的名字叫 “Sayat".

binah na qalang ga,maki uzi qu lalu na Sayta qani,ana ga ini ptnaq qu binyaqan naha kay,maki te qalang Nahuy hya ga Seta sun naha ay!

lalu na Sayta qani ga maki uzi qu sinllwan na “SaySiyatuzi ay!

Sayta這個名字在其他的部落也有命名喔!但在發音部份不太一樣!在尖石鄉就叫Seta,賽夏族人也有叫Sayta喔!

## '''例句'''
say–si say kya  （就這麼做吧!）

talagay nyux t’aring pqyu kmayal qu Sayta kakrahu.

哇!身材高大的Sayta 開始演講囉!
Kaway

## 泰雅族維基百科命名學

### 泰雅族女子名

#### Kaway
lalu kneril qu Kaway. tlalu squ qhuniq kaway. mngihuy balay niqun qu bway nya. ini niqi na yaqih utux mngihuy qmupang qu bway kaway. yasa tlalu Kaway yagih qu bnkis.aki k’usun yaqih utux mqoyat mrkyas qu yagih muci. 

Kaway是女子名。取名自李子樹，其果實吃起來非常酸。此果酸澀惡靈嫌棄不會吃，所以父執輩取女兒名Kaway，期望女兒遠離惡靈幸運的成長。

### 其他(文化或小故事)
blaq balay ngayan qu phpah kaway hya. ru baqun maniq qu phpah na uzi. trang ku laqi cikuy mga, muhi kaway meri kwara qalang myan. mqurum ru siy kmwa qalux qu iro nya. mngihuy cikay niqun ru ungat nanu nniqun qu qalang raral hiya.ngahi syun sami  bento ru rasun sami pqwasan biru ru maras sami cingay na kaway meri musa m’iyuw qutux qnutan na qulih mtux ki kmsya mtalah. rasun sami musa ngasal.

李子的花可觀賞，果實可生食。小時候，部落到處種植一種稱作 kaway meri 的李子，果肉是深紫色且略帶酸，因部落是屬於較貧脊的旱地，沒有很多的經濟作物，所以，小時候的便當都是二、三條的水煮地瓜，為了和其他部落的同學換取一些便當的菜，我們都會帶許多的 kaway meri 去和同學換一小片的quleh mtux (鹹魚)，或者一些些的紅糖回家。

### 例句

# cyux mtalah qu kwara’ bway  kaway la . (樹上的李子紅了。)
# smoya balay maniq  kaway i Kaway qani. ( Kaway 很喜歡吃李子。)

zyuwaw na:Squliq Atayal
lalu kneril qu Rimuy

## 泰雅族維基百科命名學

### 泰雅族女用名

#### Rimuy
lalu kneril qu Rimuy. msramat imi nya. cyux pqas qsliq imi nya uzi. tlalu Rimuy bnkis ga, msina tgalu aki mpqas mrkyas hopa qu yagih muci.

Rimuy是女子名，有思念之意，也有愉悅的情境。父母命名子女，期望快樂成長。
Rimuy是女子名，有思念之意，也有愉悅的情境。父母命名子女，期望快樂成長。

### 其他(文化或小故事)
lalu i Rimuy qani ga, trang maki ktu ni yaya lga, tnaq cyux biqan qozyat ma. biqan lalu bnkis qani hiya. aki mha baq balay mqwas qwas ru baq balay mzyugi qu laqi kneril qani. tnaq cyux mqwas qwas bnkis mha, rimuy so la rimuy yo ma. nanu yasa smlalu qu Tayal uzi.

Rimuy 這個名字的意思，是在媽媽肚子裡時就被深深期盼與祝福的存在。這個名字寄託了家人對她的美好祈願，希望她天生就擁有唱歌與跳舞的天賦，未來能在音樂與舞蹈中綻放自我，成為充滿光彩的存在。Rimuy 不只是名字，更是一份從生命初始就承載的愛與期待。
zyuwaw na:Squliq Atayal
iyu na Tayal泰雅族的醫療

kwara knalay nqu utux kayal qani ga, kwara ka qqhuniq, kk’man ru niqun nqu nyux mqyanux te rrgyax qani, yan na qbhniq ini ga qoli, ini ga hopa nqu qqsinuw, maniq squ bway na qhuniq, ini ga bway na ryuk,  bway na bsyan, bway na hnuk, bway na qruhum ru ini ga qruhaw, kwara qani ga, iwal na qu qutux na iyu. niqun nqu nyux lmosay te rrgyax na mqyanux qani ga, kwara ka qhniq ini ga qoli, ini ga kwara ka hopa nqu mqyanux qani ga, niqun nha lga, wiwal na qutux na iyu la, nanu niqun ta iyu qani lga thuyay musa kblaq qu hi ta uzi.

pinqzyuwan nqu bnkis ta sraral mha, maki qutux zyuwaw na qalang, squliq qani mga wiwal nqu magal squ gang na ramu, nanu kyalun nqu sinsiy phpup mha, iyu babaw cinbwanan qani ga iyat thuyay kblaq hi su, ru kyalun nya mha, usa! usa magal iyu kahul squ nbywaw nqu rgyax qasa, yan nqu qoli balay Tayal, plquy qu ktu nya, qutux ryax ga minsazing maniq son nya qu squliq qasa, nanu squliq qasa hiya lga mwah balay rgyax lru, plawa nya gluw nya musa smi squ rangay ru yapi ru rahaw, nanu musa smi lru mwah magal qoli qasa lga niqun nqu cyux mnbu qasa, qutux ryax ga minsazing maniq, sasan ru gbyan, ini tehuk smka kawas lga, wal blaq qu nbu nya gang qasa la.

mikuy qani uzi ga cingay balay qu cukaw nya, musa ta mciyuwaw rgyax, mtakuy ru sramu’ ta, galun ta toyu na miquy ru skanan ta, wal stmaq balay lga, tpaqan ta babaw na qelis qasa lga, sutan nya ramu qasa la. pangah nqwaq uzi ga, cyux qutux iyu qnsun, tmaqun qu abaw toyu nya, ru nbun ta lga thuyay kblaq pangih ta uzi. qu qutux uzi ga baq pru squ spliq ta, nanu qnsun qani ga qmtux balay ini baqi nbuw na ita Tayal ru. qutux hiya ga toyu pala, spliq ta ga toyu pala niqun ta ga baq spru uzi.

### gaga sraral Tayal hiya ga muci kya, ini snhi utux kayal sraral rwa, ana ga maki qutux qu giwan utux nha, nanu utux nha qani ga tnaq squ musa rgyax ga, sraral ga kwara bnkis ta qani ga baq maras laqi mrkyas musa qmbuyang ga, nyux musa smi rusa, maki qu gaga nha uzi, ini ga meng squ hzi ru wiwal squ kura sa qutux kayal. sraral hiya mga, zik nqu pqaniq qani mga baq plawa squ utux uzi, ana muci kya bnkis ta ga, nyux ini  plawa utux nqu bnkis ta ay! nyux plawa squ utux kayal,
m'gaga na Tayal

bniru: Omi Wilang

Mgaga na Tayal

2005 kawas Cyukok Kyosanto psrxun nha “gaga qmhut kbka na koka “, sikmwa 800 kbhul na bakrang lgal nha inlungan tkliy skura sa Taywang ru ps’urux qutux kinyaqeh na ripo, smungus kmayal zensekay mha Taywang ga bung na Cyukok zywaw ta Taywang ga zywaw na Cyukok mha, binah na koka ungat kenri nha muwah smpung, axiy nha qengun ru tmapang muwah mingat Taywang nqu kinyaqih kinqehan nha.

Sraran Tayal minzok zywaw nqu sinrxan gaga na “m’gaga” hiya ga, qutux nqu gaga, kilahang, ru tamas na tuqiy, “gaga” te gleng biru twangan ta “m” lga ,giwan sa nyux lemziy ini ga mcywaw na qutux ke. musa m’gaga qu Tayal ,siki maki aring te tanux mwah ptyaqih na paris lga musa nha syukun la, buyun ta kmayal loziy ga, maki qutux paris muwah ptyaqih cinqalang, niyan qalang Topa wahan tyaqih na koka Macing, ini ga zywaw ” triqan na Tapung”, “triqan na b’bu Maqaw”, “kokminto phuqil Losing Watan ki Ozawa sensey”, “ptlalu Genyumin ru mlahang ki magal lehiyal”, cingay balay qhyagan ru mlhang keri na zywaw, yuhum ru kinlokah na inlungan aring sa “m’gaga”kwara.

Syakay na Taywang spwah nha sa “400 rekisi na Taywang” kmayal krryax. qani ga knita ‘ringan kinlahang na binah bsilung, ini nha buziy sa puqing ktwa seng kawas rema maki sqani kknita na Taywang genyumin. lehiyal qani cingay balay ini ktnaq minzok na geyumin,maki kwara ini kinptnaq puqing rekisi ru bunka nha uzi, sita qhliy kmayl mha”Taywang aring ‘ringan ga puqing gluw na Cyukok” lga, musa saku kmayal mha “5000 kawas rekisi na Cyukok son nha nanu muqi kmayal 5-6000 kawas rema maki sa cinhiyal na Taywang lqu kwara geyumin zok”hiya la pi? ini ga,400 kawas sraran,ini baq s’zyut sa koka nqu genyumin zok hiya ga? spwah sa sinrxan maku minzok na Tayal, musa saku kmayal mha”aring ‘ringan ga ,rema maki squ qpzing ki kinbaqan thuyay s’zyut lehiyal ru minzok na cinqlangan la,qyunan ga kes na ini kptnaq binah minzok na kes, qani qu balay cinqlangan na Tayal balay”.

Spwah sa yani kmayal, 400 kawas nyut nyut mwah tmwang na holo, khelang, ziqas minzok, kwara qani ga ,tnaqul manga ru mlhang lehiyal na Taywang kwara ay, ana sisay nanu kmayal,siki spwah inlungan balay smi inlungan lehiyal ta Taywang ga, psqutux qbuci na qutux ngasal ta kwara mha inlungan ta lga, lehiyal ta Taywang yani balay yaya ta ,yani yaya ta nyux wahan ptyaqih kahul sa Kyosanto na Cyuko, sinrxan na laqi ga ,musa ta tuliq ru sip’aras yuhum na inlingan mlahang sa snaqan ta yaya ta balay nya, baha maki qu laqi mubuy sa paris mwah tyaqih cinqalang ta Taywang hiya lpi. tnaqaw ta kwara inlungan ta mlahang yaya ta ----Taywang.
Pzit

## 泰雅族維基百科姓名學

### 泰雅族女用名

#### Pzit
lalu kneril qu Pzit. tlalu squ pzit ka cipok lhbaw ru helaw balay mlaka na qbhniq. iyat thyazyan hmzyaw na behuy ru aki mtnaq pzit yagih pyarun nya mnbu ki yaqih utux muci bnkis. maki qutux kkyalan msswe balay na laqi kneril sllwan Pzit uzi.

Pzit是女子名。命名自麻雀，是體輕型小且飛行快速的鳥，不容易被邪風追擊。所以父母期望女兒如麻雀般快速遠離生病和惡靈。還有一說是最小的女兒也會取名Pzit。

### 其他(文化或小故事)
sraral ka maki sa rgyax kwara qu ita Tayal hiya, nanu yasa spngan nha qu kruma na qbhniq. taqu pongan nha cyux siy qa qa qa mlaka cyaqung lga, mnkux qu inlungan nha mnglung mha, ima cinngasal qu wal mhuqil squliq lozi mnglung kya nanak. ru qutux qbhniq siliq uzi. trang musa mtzyaw qmayah ru musa smi t’tu ga, pongan nya hngzyang ru muci nanu mlaka qu qutiy siliq. yasa baqun nha mblaq ga ini ga yaqih ma.

泰雅族是與山林緊密相依的民族，鳥類在人與自然的互動中扮演重要角色。像是烏鴉，在族人眼中具有特別的象徵意涵—若聽到烏鴉鳴叫並見牠盤旋天際，常被視為族人即將走上彩虹橋的徵兆。而畫眉繡眼鳥的鳴叫聲，則被用來判斷當天是否適合外出或進行重要活動，是族人與山林對話的智慧展現。
zyuwaw na:Squliq Atayal
泰雅維基百科泰雅姓名學二

## '''命名的原則與方式'''
lalu likuy qu Miquy. mhmut balay abaw na qutux k’man. hrhun lga mphpah plquy apuk. mrhuw sraran M’gaga tayal hga. motux helaw m’gryun na mlikuy ga sllwan nha “tayal miquy”. sinnonan na bnkis ga, aki yan miquy hmut motux na tayal. qutux uzi aki yan miquy mhuyaw khmay qnxan na laqi kinbahan muci.

Miquy是男子名。是一種葉片鋒利的草，到了春暖時節會開出白白的芒草穗。古昔泰雅族實施M’gaga習俗時，強壯勇猛善於馘首的男子，便會尊稱他為「鋒利的男子」。老人期望兒子如芒草般勇猛鋒利；還有是子孫能像芒草生長厚實豐饒的生活。

sinllwan naha lalu Miquy qani ga, kahul squ qalang M’rqwang ru bnkis na qutux naha niqan, swa naha sllwan maha Miquy qani ga, teta yan gamin na miquy ini nbah mskongat qu puqing ru mosa yan na tqzing khmay qu irasan kinbahan babaw nya, miquy qani ga, ana menanu na rhyal ga hhtgan nya ru cin_ngyan nya haylaw balay gmayang mrkyas uzi, sraral mmrkyas na Tayal ga maha ni musa smi rangay uni ga pt’tu ga ini bahaw tmumu mhul miquy kbalay smi tamas te saysyaw nqu ttuqiy, nanu saga sbbaq naha squ ggluw maha innwahan naha qu rhyal qani hya la, nanu yasa qu lalu Miquy qani ga ’llaw baq na qutux qutux qalng qu imi nya.

「Miquy」這個名字的由來，是根據我們馬里光部落長者及宗親的口述，Miquy在過去，我們知道芒草若久久沒有去處理，他的根就會一層一層變厚實，然後會蔓延而且不易消除！長輩希望Miquy能繁衍子孫，不管是在任何困苦之環境一樣能努力生長。過去泰雅的青年要去山裡獵捕時，一定會用芒草做記號，表示這個區域已經有人來過或去過的地域了。提醒獵人不要再去這個區域了.每個泰雅的部落都會知道這樣的記號意義喔！

## '''其他 (文化或小故事)'''
raral hya ga,mutux musa mnayang qu bbnkis na Tayal, yasa qu maki rhyal qutux qutux cinngasal, smzzywaw naha cikay qu miquy qani gi cingay balay ru qthuy balay qu gamin nya ma! siki tryaxan gmuhaq qu gamin nya ga m’ma ru ini pqaya phkngyan qu qmayah, blaq balay ghapan qu rhyal nya uzi, ana ga maki uzi qu blaq nya ay! ki’an miquy qu rhyal ga giwan xiryo, slitan su qu miquy ru snaga su pira na ryax, mkyay lga yasa qu lomun ru skblaq na rhyanl utux szbusux balay na rhyal, yasa qu skblaq pinbahuw na ita Tayal, klhun qu pinbahuw ga memaw kzmun balay na bbnkis. misuw qani lga m’iyuw qu ziray lru ini pnayang qu squli misuw qani la, ru wayan naha zngyan qu kinuy ru kinbaqan na zywaw mnayang qani uzi la! ana ga nyux sikaki qu Miquy hya na ay! giwal nqu nyux maha qqyunan rhyal ki ita ka squliq ga maki qu ini bahiy muqi na sinqunan rikisiy ki pincywagan, nyux maha aki ta km’un ru laxiy ta zngi qu binniqan hway na rrhyal.

過去，部落的族人會進入山林開墾，才能擁有屬於自己的土地。而在開墾的過程中，他們常常會遇到一個困擾─miquy（芒草）。因為芒草的根系非常粗壯密實，若想在這片土地上播種並獲得豐收，就必須將芒草連根拔除，徹底清除，使整塊土地平整的乾乾淨淨。其實芒草對土地而言，不只是一種需要澄清的雜草，更能轉化為優質的天然肥料；只需將砍除下來的芒草堆放曬乾幾天，待其完全乾燥後進行乾燥。然而，隨著時代的變遷，如今的人們已不再從事墾荒，也逐漸遺忘了長輩們在土地上辛勤耕耘所累積的智慧與經驗。但miquy（芒草）依然，靜靜地站在山林與土地之間，彷彿在訴說著那段人與自然緊密相依的歷史與記憶，提醒我們不要忘記與大地珍惜的方式。

## '''例句'''
blaq galan tamas maki rgyax qu miquy hya. 在山裡芒草是最好做記號的植物。

Miquy qani ga ’llaw baq na qutux qutux qalang. Miquy這個名字在各部落裡大家都耳熟能詳喔!
lalu mlikuy Yukan

lalu likuy qu Yukan. sllwan squ “tokan”. musa mlata hlahuy si krryax msu’un hangal nya tokan mwah ngasal qu mlikuy. bnkis msina yan qani mtlu qoyat su’un tokan ru tlalu “Yukan”  qu yabut.

Yukan是男子名。取名自「網背袋」，去山林活動時常常揹著裝滿獵物網袋的男子回家。父母祈求兒子像如此般的幸運網袋滿滿收穫，所以給兒子取名「Yukan」。

sin’lwan nha lalu Yukan qani hiya ga, kahul squ ke na bnkis myan Pyasan hiya ga, qutux qu baq balay tminun tokan na squliq ma. sraral ga kwara ka qqaya ini ga rasun nha qmalup rgyax pngan nha qasa ga, yan mlikuy ga tokan son nha,kneril hiya ga kiri, yasa qu ppanga nha ana nanu na qsinu, yan nqu qbux, yapit, para ana nanu, ru kiri hiya ga ppanga nha pinbahu. nanu squliq ka baq balay tminun na tokan ga yasa qu s’lwan nha mha, “Yukan” la, lalu nqu Yukan qani ga bsyaq balay pnongan la, wayan nya spanga kwara qu kinbaqan nqu tcinun ru kinqnzyat nqu inlungan.

「Yukan」這個名字的由來，根據我們復興區長者的口述，是源自一位擅長編織男用背負網袋的男子。在過去，無論是日常所需的物品，或是上山狩獵後的獵物，人們都仰賴背負工具來攜帶。男性通常使用背負網袋來承載獵得的動物，如果子狸、飛鼠、山羌等；而女性則使用背籃來搬運農作物。因此，那位以精湛技藝編織男性背負網袋的男子，便被族人稱為「Yukan」，這個名字也因此流傳下來，承載著編織技藝與勞動精神的象徵。

### ana ga son sqa t’tun mita ga, misuw qani lga cingay balay smlalu squ Yukan qani ga, ini baq tmring ru ini cinun uzi ru. son sqa mnglung ga kya wal m’yuw qu qnxal ta la, ini kyan sraral kwara ubuy nqu qqaya spngan ta ga siy ga ita nanak tminun, yan tokan, gonyu, kiri qani ga piyang balay rasun qmalup rgyax nqu mlikuy ru spanga pinbahu nqu kneril. misuw qani ga kwara qu kinbaqan nqu qqnxan qani ga wal n_gyut mskongat, nanu yasa qu musa ta lungun cikay lalu nqu, Yukan qani ga nanu qu  nyux nya musa i scbaq squ ita ru teta ini in_gyut mskongat qu qnxan nqu squliq.
然而仔細觀察就會發現，現在許多名為 Yukan 的人，其實已經不再會編織了。或許這也反映出時代的變遷──我們的生活方式早已不同於過去。從前，不論是狩獵或農作，族人都必須親手編織各式背負工具。男性會使用網袋揹負山上獵得的動物，例如果子狸、飛鼠、山羌等；而男性與女性所使用的背籃，則主要用於承載農作物。如今，這些傳統技藝逐漸式微，也讓我們不禁思索，Yukan 這個名字背後所代表的意涵，是否也隨著時代而悄然改變了。

cyux t’aring tminun tokan qu yaba la./爸爸開始在編織背負網袋了。(男性專用)

hyuci balay qu hmali nqu Yukan.Yukan的舌頭很光滑。(Yukan的口才很好)
Ahoq

## 泰雅維基百科泰雅姓名學

### 泰雅族男子名

#### Ahoq
lalu likuy qu Ahoq qani. sbiru biru Theluw nqu hngyang ke Tayal gbang squ hngya’an ke Theluw.  hngyang ke Theluw qani ga, mqoyat na qnxan muci imi nya. yasa tlalu nqu bnkis. aki ta mblaq mrkyas ru mqoyat mqyanux.

Ahoq此名字是男子名，漢字表記族語音轉譯自漢語音，此漢語音就是福字，好運幸福生活的意思。我們的父母長輩取此名希望我們可以平安長大、有福氣的過日子。

### 其他(文化或小故事)
lalu nya qalang Tuba hiya ga, minkahul squ sraral mga, trang muwah bnayang hmkangi qu giqas na kki’an ngasal bnkis mga, ktan nha cingay balay qu tuba cyux maki rhzyal qani, nanu yasa smlalu nha qalang Tuba ru kwara zyaw na tmuba qulih ru qnxan qalang uzi ga. cbaqan bnkis kwara kinbahan nha, m’iyuw qutux giqas na kawas lga, rasun na kwara llaqi qalang musa tmuba qulih te syaw gong qalang nanak.

基國派部落之所以會叫做Tuba的原因，是因為當地有很多魚藤。泰雅族會將魚藤的根部搗碎，放入溪流中。使用魚藤捕魚必須選對地點（如小水潭）與適量投放，而且泰雅族人不會補捉過小的魚，讓它回到溪中，展現對自然的尊重與掌握。長者會教導年輕人如何分辨魚藤、正確使用方法及生態倫理，反映出族人與自然和諧共處的價值。

### 例句

# qozyat balay qu lalu na Ahoq hiya.（Ahoq是很有福氣的名字）
#baq balay qmalup i Ahoq.（Ahoq很會打獵）

zyuwaw na:Squliq Atayal
泰雅維基百科泰雅姓名學五

## '''命名的原則與方式'''
lalu na neril qu Akuy. “Ukuy” tlalu nqu binah qalang uzi. mtumaw thhuy inkyasan rqyas na yagih ka mzyan qutux na kperay mtumaw khmay cikay pali nya. yasa son ta “akuy” qu kperay qani. msbalay squliq ru mtumaw mtzyaw na kneril sllwan ta “Akuy”.

Akuy是女子名，別的部落也命名「Ukuy」同義。女孩臉部體裁圓圓肉肉的很可愛，如同有一種蝴蝶翅膀圓圓有點厚。稱它為”akuy” 的灰蛺蝶。與人和好與做事圓順的女子即命名為「Akuy」。

lalu “Akuy” qani hiya ga, sinllwan nqu yaya maku, trang squ cikuy saku mga mtumaw ru msyam i_yal qu rqyas maku ma, m_yal sa qutux kperay labang hi nya ru khmay i_yal pali nya, lalu na kperay qasa ga “Akuy”, nanu kahul kya lalu maku pi, qutux lawzi ga kmayal yaya maku mha: si psaysyaq qu rqyas maku uzi ma. “ mhhway balay inlungan maku ru ini kintqit smyaqih squliq, sbiq maku squliq kwara qu kinblaq.” ma. nanu yasa si saku nha sllwiy mha “Akuy” la. te cyugal lga smnhi balay qu yaya maku,smoya mha aki saku m_yal kay na Sesyo mqtuqiy ru ini hmut smyaqih squliq. taqu pincyuwagan maku ru pinhkngyan maku babaw nya uzi mga aki m_yal rqyas maku ki inlungan maku mtumaw qu kwara zyuwaw maku ma. sawn qani mita inlungan na yaya maku ga nyux pekura mha aki saku mblaq mqyanux te babaw cinbwanan qani.

「Akuy」這個名字是我母親幫我取的，據說小時候我的臉又圓又胖，就像有一隻蝴蝶身體又寬翅膀又厚實，那蝴蝶的名字叫「Akuy」，我的名字就從這裡取的。另外呢我母親說:「我的臉一直面帶微笑，心地很和善又不與人爭競，總是把好處讓給人。」她這樣說。所以他們就一直叫我的名字為「Akuy」了。第三呢我的母親非常虔誠，她渴望我能夠像聖經所說的乖巧並和善對人，關於我在世上的行事為人與工作，所有的事情能像我的長相心地圓滑並一切順利。如此看來，我的母親一心嚮往我在世上可以過上好的生活。

## '''其他 (文化或小故事)'''
cinpuqing lalu balay na qalang Ulay ga Tranan.kya qutux ryax, kya qutux mrhuw nha Yawi Puna, rasan nya gluw nya, kahul sa Balung mwah mbzyat squ sawn nha mha Tranan qu rhzyal qani, si kta cingay balay qulih balay nyux mlngyaq squ zik gong, ktan nha kwara rrgyax uzi ga giway qsinuw ma, mkayal qu nha ma, izyat ta kwa’un maniq qu qulih ru qsinuw qani, yasa lru mbzinah squ Pinsbkan qalang nha, kyalun nha mrhuw lkButa mha, nway sami musa kbalay qalang sa nwahan myan rhzyal qasa ma?mha ma, pinqzyu qu Yewi Puna mga,tmrang sami musa mlata kya ga, cingay balay qulih balay nya ru qsinuw lelingay nya uzi mha, tuliq lru kmayal qu mrhuw lkButa mha si ta say mha tranan qu lalu na rhzyal qasa mha qu lkButa, nanu kahul squ mtrang kay qani, lmnglung tlalu Tranan qani, nanu lalu na llyung qasa uzi lga si myan say mha llyung tranan uzi, utuw sami  kmayal mha ubuy sami Tayal na mstrana sami hya.

烏來原本的部落名字是德拉楠，有一天，有一位亞崴.布納頭目帶領他的族人，從巴陵翻越下到德拉楠的土地，結果看見很多苦花魚在溪中游，環繞群山看也有眾多動物，他們商議，這些魚及動物我們享用不盡，結果他們返回祖籍地賓斯伯干，可以讓我們在我們去過的那個地方建立部落嗎?他這樣說。亞崴. 布納像祖先戈布達說:當我們到那裏遊獵時，苦花魚非常多就連周圍的動物也是。結果祖先戈布達就說，那塊土地就叫德拉楠，是從「當」那時候這個字來命名的。就連河流的名稱我們也叫德拉楠流域，我們也會自稱我們是屬於德拉楠的泰雅族人。

## '''例句'''
’bagan lga blaq nha musa kmzyat kperay squ syaw gong i Akuy ki Lacye. 夏天時Akuy 和Lacye 很喜歡去河邊抓蝴蝶。

Akuy cyux smangi puniq sa tatak. Akuy 在工寮裡燃火。
ita Tayal musa qmalup squ Skahmayun 泰雅族征伐史卡瑪溫人

## 西元:
約1700年以前

## 治台政權:
清領時代ki’an rhzyal

## 區域範圍:
台灣中北部山區

## ’ringan zyaw事件起因:
mhuw sraral lga mqyanux Sbayan Pinsbkan qu Tayal. llingay b’nux ga cyux ki’an Skahmayun kwara. sblaq ta lhga ru pbbiq pngsa ta qoyat qsinuw uzi. ana ga maki’ qutux ryax. mrkyas ta mh_yapas squ krakis Skahmayun ru wal pqilun qsuyan na krakis qu mrkyas tayal. pongan krahu kinButa ru syukaw ta muci. yasa musa qmalup ki’an rhzyal nqu Skahmayun.

kahul Pinsbkan musa qmalup rrgyax Hagay ru llyung ka ki’an Skahmayun. qinlupan tayal qani krayas sa Slamaw, Qoyaw, Sqabu, Pyanan, Tunan, Gogan si tta ngungu kli ru Sliban. ktan kinButa rhzyal qani ghzi ru blaq baqun maki’ ngasal. yasa bzinah mwah Pinsbkan lga, kyalun nya ggluw ru llaqi. usa gmluw sinlayan maku lawi pinshzyan ru bhoyaw mqyanux kya.

古昔泰雅族人生活在創生地(今之瑞岩)山區平台，四周平原都住著史卡馬溫人，他們與我族互有交誼且相互分享獵物。但有一天，有一泰雅青年人與史卡馬溫少女開玩笑，而被少女的兄長殺死。我族大長老Buta知道後，決定向史卡馬溫人報復，並討伐攻擊他們的家園。

從創生地出發向雪山山脈及其各流域居住的史卡馬溫人攻伐追逐，一路追逐經過梨山、環山、思源埡口、南山、秀巒、三光一直追逐到今日的板橋附近。Buta討伐時，發現所經土地遼闊可安居，於是回到創生地後告訴族人，你們可以前往我箭矢所到之處向北拓荒開墾，那有肥沃寬廣的土地居住。

## zyaw pcingan事件後影響
ita Tayal kahul Pinsbkan musa pinshzyal sa rrgyax te rhzyaq ru llyu qara llyung. mbhoyaw thluyan mqyanux ghzi rhzyal sa hhlahuy te rhzyaq Taywan.

我族陸續從發源地向北方山區流域遷徙拓荒，生養繁衍居住台灣中北部廣袤山區土地。

## plaw mciriq 參加單位、族群、部落
Tayal Mknazi泰雅族馬卡納奇族群

Tayal Mlipa 泰雅族馬力巴族群
縮圖
Skahmayun  史卡馬溫人

## mrhuw tgleng領導者
Tayal- Buta krahu                  泰雅族-大長老Buta

Tayal Mknazi- Ayan, Yabo           泰雅族馬卡納奇- Ayan和Yabo

Tayal Mlipa- Bangay, Qbul           泰雅族馬力巴-Bangay和Qbul

Skahmayun-Blaq squliq / Yaqih squliq  史卡瑪溫-Blaq和Yaqih
泰雅維基百科泰雅姓名學三

## '''命名的原則與方式'''
lalu na likuy qu Ryuk. qutux na usuw ru hetu na qhuniq. bway nya pihaw blaq balay niqun na ngarux, bhut, yapit ru qhniq. aki yan ryuk usuw mhitu insuna ru mgalu pngsa hway mqyanux qu yabut muci sinnonan nqu bnkis. yasa sllwan “Ryuk” qu yabut.

Ryuk是男子名。是一種有重量和堅硬的樹種。果實為栗子是熊、松鼠、飛鼠和鳥禽類所喜愛吃的食物。希望兒子有如青剛櫟此樹的生命厚重與堅韌，而且有憐憫分享愛的生活。所以老人命名「Ryuk」給兒子。

sinllwan naha lalu Ryuk qani ga, kahul squ ubuy na Mknazi qalang Pngyan wagi ka bnkis qutux naha niqan, swa naha sllwan maha Ryuk qani ga, teta yan nqu qhuniq ryuk qani qu mtlokah ma,nanu yasa qu s’agal naha qhuniq ryuk ”青剛櫟”qani smlalu squ ’laqi qani! tay yan ryuk qani ka ana maki inu ga si kinlokah mqyanux nanak, ini kngungu squ kwara sintnqan mzzywaw na zywaw, si squtux mhkangi squ sinngusan nya tuqiy, maki balay qu cinpran na qnxan nya nanak.sraral hya ga, qhuniq ryuk qani ga mutux naha galan ppmhyan tqinuw ru ana nya bway uzi ga blaq balay wahan maniq ni qbhniq ru yapit, taqu qbhniq bgzil sun ta uzi ga qutux kawas mintxan mwah mlaka te Tawang, nanu yaqu bway na qhuniq ryak qani qu wahan naha tpa lmamu maniq qu bway nya ru skmsyan na hi naha, kwara ka qalang na Tayal uzi ga blaq naha wahan smi” tbabaw” gi soyan naha maniq qu hi na bgzil qani gi msyam balay niqum ma. qhuniq na ryuk qani ga blaq galan hoku ni bbnks qalang uzi, sinllwan naha lalu maha Ryuk qani ga imi nya ga teta yan qhuniq qani psiklokah mqyanux nanak ru thuyay rmaw pngsa squ hya nanak ma.

「Ryuk」這個名字的由來，是根據我們「基那吉」泰崗部落長者及家族的口述說: ryuk（青剛櫟）是一種材質堅硬的樹種，因此長輩會以此命名，是期望被命名為 Ryuk 的男孩子能像青剛櫟一樣堅韌，不管處在任何環境，始終勇敢面對、堅持走自己的路，具有堅韌不屈的生命力。ryuk這種樹有很多的作用及功能，過去族人會用它來種植香菇，就連他長的果實野生動物都很喜歡吃!像是天上的飛鳥，飛鼠，甚至是一年一次飛到我們台灣來過冬的候鳥，也愛停留在ryuk 的樹枝上吃果實喔!吃了會讓鳥兒們長得很肥大喔! 部落族人也會在Ryuk的樹上裝置陷阱!據說族人都愛吃這些有油質的口感喔! Ryuk的枝子也常會被長輩用來做拐杖，主要會命名叫Ryuk的意思是希望堅定、堅持、勇敢的過生活，及能造福幫助別人。

## '''其他 (文化或小故事)'''
maki qutux qalang, kya qutux kneril lalu nya ga Asun , ini qbaq qmayat laqi ma, ana aki z’suw qu ktu nya ga mutux si khiriq mkrwak qu laqiq nya! nanu syasa qu biqan naha qutux ‘laqiq mlikuy ka naha nanak, nanu yasa qu blequn nya balay mlahang qu ‘laqiq mlikuy qani, misuw qani lga n_gyut n_gyut krahu qu ‘laliq qani lga baq balay mlahang squ yaya nya Asun qani qu ‘laqi ka kinhangan nya qani, gusa ni sillwan nqu lalau Ryuk qani maha:teta yan qhuniq qani psiklokah mqyax nanak ru thuyay rmaw pngsa squ hya nanak ma.

在某一個部落裡，有一個婦女，他的名字叫「阿順」他沒有辦法生養育女！就算是懷孕生出來後也會夭折！所以他的親人就割愛送他一個男嬰給她養，他就很珍惜好好的養育這個孩子長大，現在這個男嬰漸漸的長大成人，也很孝順照顧他這個母親「阿順」，Ryuk是個非常聽話的孩子，就像他的名字Ryuk一樣是個堅定、堅持、勇敢的過生活，及能犧牲自己幫助別人。

## '''例句'''
qhuniq Ryuk qani ga iyat kinqeri na qhuniq. 植物中’’Ryuk’’可不是一般的樹種喔!它可最堅硬的樹種喔!

ini hakas qu Ryuk qani ru baq balay tngsa squ squliq uzi ay! Ryuk 他是個願意分享及不會很小氣的人喔!
lalu Lawa

Lawa ga lalu kneril, qutux na k’man qu lawa, bagan mphpah mtalah ru betunux balay ktan. maki uzi qbsuyan balay na kneril tlalu Lawa na bnkis. aki baq mlawa mhtuw sswe muci.

Lawa是女子名，它是禾草之一的馬蓼草，仲夏時會開粉紅色的花很好看。還有父母會將長女取名Lawa.希望長女會招喚弟弟妹妹出生。

sraral ga tmubux ta trakis ini ga pagay mma ga taring n_gyut kbway qu trakis ini ga pagay mma lga boyun balay bway nya, siy tlahuy mwah kwara qu pzit qasa, nanu kneril na Tayal hiya lga musa smosaw squ pzit, wiwal musa mlahang squ qmayah. sraral tmubux ta rhiyal ga cipok balay tbuxun ta, ini khmay hi ta ga ini ktwa tbuxun ta.

早期當泰雅族人播種小米或旱稻時，隨著作物逐漸成熟，小米穗粒變得飽滿結實，吸引了成群結隊的麻雀前來啄食。族中的婦女便會到田間驅趕麻雀，如同對農耕地的守護。早期的耕地很小，家中人數不多則耕種的不大。

ini piyux qu tbuxan ta, ru ini khmay uzi qu hi ta rwa, nanu trakis ini ga pagay mma uzi ga ini kpyux, nanu twangan wahan maniq pzit lga baha maki la, nyux mnglung muci mha, waha maki ranga ta llaqi lpi! nanu kruma aring sasan siy tehuk gbyan ga siy lawa hngyang bih ska qmayah qani, yasa qu “plawa” son nha.  

由於過去的耕地面積不大，加上人口有限，所能栽種的小米或旱稻本就不多；若再被麻雀啄食一空，便無法餵養孩子，糧食將成問題。因此，婦女們常從清晨到傍晚，在農田中發出聲響驅鳥，便被稱作「呼喊」。

nanu bnkis ta sraral hiya ga innglung nha mha, lalu nqu Lawa qani hiya ga, krangi nha sa qutux kneril qani nyux lokah mlawa, wiwal nyux mlahang uzi, iyat nanak hngyang posun ta, sinpiyang nya balay ga nyux mlahang squ nnanu. yan na s’unan rngu qu pinlawa nya mlahang squ pinbahu tay ta ini tqehi ru mhtuw qutux squ inlungan ka mha, aki ta m’rra mlawa squ inlungan.

當時的長者認為，「Lawa」這個名字就像那位大聲呼喊的女子，不只是單純地發出聲響，更像是在守護著什麼。她的呼喊彷彿是一種力量，保護著農作物免受侵擾，傳遞出一種守望與關懷的意涵。

qutux uzi ga qnxan Tayal sraral ga qmayat ta ngta ru, baqun ta mbazing ga ini ga mopuw msyaw bazing nya qani ga zik nqu phtuw na uyuk ga si ga leqan nya mawa, ini nya pyari, ana maki bih tanux ini ga ska libu ga siy ktay maki hngyung nya uyuk na ngta qani ru wal nya suqun mka kwara lga, yasa masuq qu sekinan nya uzi la. nanu son sqani mnglung lga wiwal nyux mlahang squ laqi nya nanak uzi.
另外，以前泰雅族人會養雞，大家都知道，一次孵蛋可能會有十幾顆。在破殼之前不管是在外面還是雞籠裡，母雞都不會離開。等到蛋裡的小雞開始叫、開始一個個破殼出來，母雞的工作才算完成。這樣看起來，就像是在守護自己的孩子一樣。

**例句:**

1.say plawa cikay qu yaki qasa.
那個婆婆去叫喚一下。

2.cyux mawa qu yaya ngta qasa.
那個母雞在孵蛋。

3.helay balay inlungan nya qu Lawa qasa.
那個Lawa非常的活潑。
lalu Kagaw

lalu kneril qu Kagaw, tlalu squ qhuniq kagaw. s’agal ta sapuh lyu qara abaw nya skagaw ta ngasal. aki baq mtzyuwaw zyuwaw ngasal laqi ta kneril muci bnkis ru sllwan Kagaw.

Kagaw是女子名，取自車桑子。我們會取用車桑子的枝條葉子來作清掃家裡的掃具。我們會取用車桑子的枝條葉子來作清掃家裡的掃具。父母長輩希望女兒會做家事而取名Kagaw.

Gaga nqu smlalu Tayal qani ga, zzik balay qu innaga nha, s’llwan nha Kagaw qu ’laqi kneril qani ga, nyux maki qu sinngusan nqu innaga nya inlungan nya mha, tay ta baq i smryut squ ngasal ru baq mlahang squ ngasal, nanu yasa qu lalu qani ga iyat nanu mha, kkagaw, smapoh squ zik ngasal ini ga llingay nqu ngasal nanak, piyang balay kinzzik nqu inlungan nya qani hiya ga, nanu yaqa mha tay ta sm’ryut sa ngasal ru smi inlungan squ ngasal, nanu yasa qu pinkesan nya hiya ga powah nha squ mha, lalu ka Kagaw qani, iwal su na musa ’mubuy squ kklahang sa ngasal nqu kkneril ru thuyay balay maki qu rngu nya, kinbaqan nya musa smyunaw squ snbil na bnkis nya qani.

泰雅族的命名文化有其重要的意涵，為女孩子命名為Kagaw這個名字，是希望這個女孩子很會打掃家裡以及能夠持家，這個名字蘊含著長者對小女孩深切的期盼。所以「掃把」不僅僅是清潔的工具，更象徵著「勤儉持家」的美德與「盡責任」的品格。所以我們的祖先透過Kagaw這個名字，去承載女性家務的傳承，以及具備基本的生活技能之後，能延續傳承長者的經驗。

laqi kneril hiya ga maki zmagal ini ga mtzyu kawas lga, sbilun nha ngasal mlahang squ mtswe nya. nanu aring cikuy lga, si aki syaw nqu yaya nha, kmyaya mita ru msulung mtzyuwaw squ zyuwaw nqu ngasal qu laqi kneril hiya la, nanu aring cikuy lga mqbaq mlahang squ sswe nya ru mqbaq mtzyuwaw zyuwaw ngasal uzi, yan nqu mahuq, kmagaw, smqaw qhuniq, ini ga phapuy, hmkan qsya, tmahuk ramat, zyuwaw nqu ngasal qani, mha ni maki qnyatan, yan nqu bzyok, ngta ga, nanu qbsuyan kneril qani musa pqaniq uzi, aring cikuy ga yan qani qnxan, qani qu pcyogun nha.

女孩子大概五或六歲之後，母親就會讓她在家裡幫忙照顧比較小的弟弟或妹。所以從小就會在母親身旁學習模仿，一邊要照顧年幼的弟弟或妹妹，一邊也要做家事，如：洗衣、掃地、劈柴(砍竹子)、用火燒飯、燒水、煮菜等等家務事，若家中有畜養豬或雞等家畜，他們也要餵養，從小就開始學習基本的生活能力。

## 例句
1.kagaw cikay ga, nyux memaw m’ubu kwara qu sakaw su. 掃一下了，你的床都凌亂不堪。

2.baq balay smryut ngasal qu Kagay qani. 這個Kagay很會整理家務。
Qwazyux

## 泰雅族維基百科命名學

### 泰雅族男用名

#### Qwazyux
lalu mlikuy qu Qwazyux.  tlalu squ wahi qwayux. mkaraw babaw qhuniq mhuyaw ru qrozyux balay mrkyas. piyang ckaw qqaya squ qnxan tayal. baqun kbalay phangal, pbhul ru niqun. aki yan qwazyux huyaw tl’ux mqyanux muci bnkis. yasa sllwan Qwazyux yabut.

Qwazyux是男子名。取名自藤類屬的黃藤，攀爬樹上生長得很茂密及延伸很長，是我們生活上重要的器具材料，可以製作揹具、繫材和吃食。長輩希望兒子如黃藤般眾多與長壽，而取名Qwazyux。

## 其他(文化或小故事)
qwazyux na rgyax hiya ga, cingay balay qu scukaw nya, kbalay ta qeqaya qnxan. yan nqu khi na qwazyux ga, ckaw nha trhuw squ qqaya. m’iyan nqu trhuw 'lwax ru trhuw squ kiri ru blaq balay nbun qu ayang pori qwazyux uzi. yan nqu gonu ru kiri ru qbubu qwazyux ga knalay na qwazyux kwara qeqaya qani uzi.

細的黃藤可用於 trhuw qqaya（牢繫東西），如 trhuw lwax  (牢繫柱子）、trhuw kiri （牢繫背簍）等等。另外，將藤的莖去除硬尖刺及表皮後，黃心髓即為藤條，曬乾後多被用來製作家具，而細嫩的藤心可煮成湯，具有消熱的功效。qwazyux 的末端無葉，但有 waqit（倒勾），是白天狩獵時最好的獵具。以前 qwazyux（黃藤）都用來 綑緊房子的樑柱，也是製作 gonu（男用背簍）、kiri（女用 背簍）、qbubu qwayux（藤帽）等器具的材料。qwazyux 的莖部很長，所以族人命名的方式取自於植物形體的長度特徵。
zyuwaw na:Squliq Atayal
mzyup qmalup Knyopan ru pintriqan Pyasan 襲擊進入羅浮和復興爭鬥事件

= ryax pinlahang 年代政權 =
西元約1970年以前。

= ki’an rhzyal區域範圍 =
復興區羅浮里、澤仁里等前山地區。

= ’ringan zyuwaw事件起因 =
ryax nasa ka qmalup, kinButa gmleng gluw Mknazi ru lgan Mlipa naras mrhuw Bangay. musa mzyup qmalup uruw ki’an nqu paris nha sa Skahmayun. yasa rhzyal qani sllwan ta  ” Knyopan”. qalang Rahaw son ta misuw.

大征伐的時代，kinButa率本部馬卡納奇群與長老Bangay所率的馬力巴群合力侵入襲擊原住此地山谷的史卡馬溫人，故稱此地為「 Knyopan」被侵入之意，就是今日之桃園市復興區羅浮部落**。**

musa qmalup lozi ru tta sa zik na rgyax Pyasan misuw. qutux motux na mrhuw Payas lalu nya. moyay balay ptciriq squ mrhuw na Skahmayun Yaqih. memaw mtboyak mciriq. ana lmaqux tcingan ga wal si mgluw mhuqil kya la. strahu ru s'nun balay na ggluw ki kinButa. yasa sllwan " Pyasan" qu rhzyal qani. cyux maki lingay gowkosyo Pyasan misuw.

後又繼續討伐至今日的角板山下，有一驍勇的勇士名叫Payas於此山與史卡馬溫勇士Yaqih，交戰非常激烈，最後雖然取得勝利，但英勇戰死**。**kinButa敬佩他的精神則將此地稱Pyasan紀念他的英勇事蹟**。**即今日桃園市復興區公所附近。

## <big>zyaw pcingan 事件後影響</big>
tayal Mlipa masoq ptriqan Knyopan lga, mbzinah musa nwayaw nha ru snwalan kinButa uzi qu uruw rhzyal Gogan. mbhuyaw mqyanux sqani ru tmwang slabang Gogan musa sa Tranan, Syanox, Talah. 

馬力巴群經 Knyopan 此役後，就返回所選與 kinButa 應允之地 Gogan 開墾居住繁衍，形成大聚落與台灣北部山區橫跨桃園市復興區、新北市烏來區、宜蘭縣大同鄉之Gogan部族。 

Pyasan s'inu ta binkesan ru lalu na rhzyal qyunam ta Tayal uzi. nanu yasa rhzyal nwahan pinshzyal binkesan ta ga, rhzyal sqyanux mbhoyaw kinbahan ta Tayal krryax.

Pyasan 除紀念先祖英勇的精神，也是復興區的地名。所以此地域為我族傳統的領域與獵區，無庸置疑的是我們泰雅族綿延繁衍的生活天地。
Maray

### 泰雅族維基百科命名學

### 男子名
Maray

## '''命名的原則與方式'''
lalu likuy qu Maray. tlalu miray aki iyat bahun kmzyap yaqih utux ru ini tringi behuy qu yabut muci bnkis. maki’ uzi ga, mrkyas laqi mlikuy lga, aki mhyuci hmali ru mmiray ngqwaq lmuhuw.

Maray是男子名，取自旋轉，父母希望男嬰不易被惡靈抓到和不被邪風沾染。還有是期望兒子長大後口才流利及古調吟唱很流暢。

## 例句

# baq balay mqwas i Maray. (Maray很會唱歌。)
# cyux smalit k’man qu Maray. (Maray在砍草。)
pintriqan Msbtunux ru Gogan

## pintriqan Msbtunux ru Gogan 大嵙崁戰役

## ryax pinlahang 年代政權
西元1886～1892年。

## ki'an rhzyal 區域範圍
新北市三峽區～桃園市復興區一帶。

## plaw mciriq 參加單位、族群、部落
配置北路隘勇營五個、大嵙崁前山群Msbtunux、大嵙崁後山群Gogan、大豹群Mngciq、馬里闊丸群Mqwang。

## mrhuw tgleng 領導者
Msbtunux- Maray Yuri/ Qara- Yumin Botu/ Tkasan-Syat/ Pehu Sbunaw- Yukan Bulung/ Pyaway- Maray Smyaq/ Gogan- Yawi Nokan, Yumin Yaway, Temu Qawin, Yukan Taru, Maray Temu/ Bngciq-Iyaw Syat/ Tranan- Maray Watan

## 'ringan zyaw 事件起因
ptringan squ zyaw "pnayang rgyax ru mzimu tayal" na 劉銘傳 qani. nway nha khangan rhzyal qalang Msbtunux ru Gogan. qolay ta kwara pinbahuw knus nha ma. yasa stpinriqan nha ita Tayal Gogan ki Msbtunux.

1886 kawas 劉銘傳 tmu hetay mzyup rhzyal qalang Tayal Msbtunux ki Gogan. ryaxqani kinrngu ta qmhut mhtuy, t'aring squ 2~3 byacing na " pintriqan Snazi", 3~6 byacing na " pintriqan Tkasan" , 9~11 byacing " pintriqan Pyaway", 1887 kawas 8~10 byacing na " pintriqan Topa", 1888 kawas 5~6 byacing " pintriqan Sbunaw", 1889 kawas 9 byacing ~ 1890 kawas 1 byacing na " pintriqan Gogan yatux" , 1891 kawas 9 byacing~ 1892 kawas 4 byacing na " pintriqan qnhut Msbtunux ki Gogan". ita qutux llyung pinhaban Tayal mhtuy hetay ayung Theluw. kwara pintriqan qani wal ta nya slaqux squ patas ru smwal sbalay Tayal. ana ga, ini nha baqi qmroq ita Tayal M'gaga squ hogan ru pklahang kinbhgan nqu qyunam rhzyal Tayal.  

起因於劉銘傳的「開山撫番」政策，目的在於控制大嵙崁地區我族部落與掠取樟腦資源，對我泰雅族大嵙崁區域發動一連串戰爭。1886 年劉銘傳派兵入侵大嵙崁，我族各部落陸續遭遇有：2~3月「竹頭角之役」、3~6月「Tkasan之役」、9月~11月「比亞外之役」、1887年8~10月「大豹之役」、1888年5~6月「雪霧鬧之役」、1889年9月~1890年1月「Gogan 聯合之役」、1891年9月～1892年4月「大嵙崁隘勇之役」，泰雅族人為了抵抗清軍推進隘勇線，聯合各部落抵抗。上述各戰役清軍在優勢的火力雖獲勝，迫使泰雅族願意和解。然後來仍無法遏止泰雅族下山實施 M'gaga 習俗，守護傳統獵區領域。  

## zyaw pcingan 事件後影響
kahul sqani lga wahan tqnga binah squliq. qolan ta na rhzyal hogan ru pyaran ta musa tkhut tmwang qalang rgyax. ( yan, ngungu kli, Sankyo, Goryo, Kiyay, Matuy rhzyal hogan qani wal nha qolan. tayal Bngciq mgyay tmwang lingay Yawhbun ru Silung). bsyaq mkbbaq binah ssquliq lga, pzyux qu pkalan ru pkatan uzi. skahul squ p'izyuw qqaya yasa sqyanux na saxa nha. maki qutux ke krryax ta sraral muci, " iyat t'gryung laqi squliq hiya. ke qani ga yasa balay nyux smyuk qnxan nasa.

自此我族開始面臨外族侵犯，失去前山平地的生活領域與族群部落內縮遷移（如：樹林、三峽、五寮、三層、百吉、關西、內灣等前山平地領域被侵佔，Bngciq聚落部份向前山霞雲、詩朗部落附近遷移）。與外族群互動增多，競合中產生多元混合的不安因素和生活利益。原漢從不同的文化習慣相互不理解而仇怨，也有從相互交換物資雙方取得各自利益。昔日我族有句話：「異族的子子孫孫，會帶鹽巴給我們。」這就是當時最好的寫照。