லலித் பாண்டே

**லலித் பாண்டே** (*Lalit Pande*) ஒரு இந்திய சமூக சேவகரும் சுற்றுச்சூழல் ஆர்வலரும் ஆவார். இவர் உத்தரகண்ட் சேவா நிதி சுற்றுச்சூழல் கல்வி மையத்தின் நிறுவனரும் ஆவார். இது இந்திய மாநிலமான உத்தரகண்ட் மலைப்பகுதிகளில் சுற்றுச்சூழல் கல்வியை ஊக்குவிக்கும் ஒரு அரசு சாரா அமைப்பாகும். இந்த அமைப்பின் ஆதரவின் கீழ், பாண்டே சுற்றுச்சூழல் மற்றும் மேம்பாட்டில் கவனம் செலுத்தும் சமூகக் கல்வித் திட்டங்களை அறிமுகப்படுத்தியதாகவும், மாநிலத்தில் 200 க்கும் மேற்பட்ட சமூக அடிப்படையிலான அமைப்புகளுக்கு ஆதரவளித்ததாகவும் அறியப்படுகிறது. சுற்றுச்சூழல் கல்வியில் இவரது பங்களிப்புகளுக்காக 2007 ஆம் ஆண்டில் இந்திய அரசு இவருக்கு நான்காவது மிக உயர்ந்த குடியியல் விருதான பத்மசிறீ விருதை வழங்கியது.

## வாழ்க்கை வரலாறு
லலித் பாண்டே சமூக ரீதியாக அறியப்பட்ட அல்மோரா குடும்பத்தில் விம்லா பாண்டே மற்றும் இந்திய குடிமைப் பணி அதிகாரியான பைரவ் தத் பாண்டே ஆகியோருக்குப் பிறந்தார். பைரவ் தத் பாண்டே 1972-ஆம் ஆண்டில் பத்மசிறீ விருது பெற்றவர் ஆவார். பைரவ் தத் பாண்டே மேற்கு வங்கம், பஞ்சாப் மாநிலங்களில் ஆளுநராகப் பணியாற்றியுள்ளார். லலித் பாண்டேயின் மாமாவாகிய  வினோத் பாண்டே முன்னாள் ஆளுநராகவும், அமைச்சரவைச் செயலாளராகவும் இருந்தார், இவரது மைத்துனர் மிருணாள் பாண்டே பத்மசிறீ விருது பெற்ற பத்திரிகையாளரும் *தி அதர் கண்ட்ரிஃ டிஸ்பாட்ச்ஸ் ஃப்ரம் தி மொஃபுசில்* என்ற புத்தகத்தின் ஆசிரியரும் ஆவார். லலித் பாண்டே, டேராடூனை தளமாகக் கொண்ட முதன்மையான கல்வி நிறுவனமான டூன் பள்ளியில் பள்ளிப்படிப்பை முடித்தார், 1970 ஆம் ஆண்டில் டெல்லியின் இந்தியத் தொழில்நுட்ப நிறுவனத்தில் பொறியியல் பட்டம் பெற்றார். பின்னர், கேம்பிரிட்ஜ் நகருக்குச் சென்று, 1972 ஆம் ஆண்டில் மாசாச்சூசெட்சு தொழில்நுட்பக் கழகத்தில் முதுகலைப் பட்டம் பெற்றார்.

இந்தியாவுக்குத் திரும்பிய இவர், காட்பரி உட்பட பல்வேறு இடங்களில் பணிபுரிந்தார், இருந்தபோதும் இவர் தனது முனைவர் படிப்பைத் தொடர அமெரிக்காவுக்குத் திரும்பினார். 1982 ஆம் ஆண்டில் பர்டூ பல்கலைக்கழகத்தில் முனைவர் பட்டம் பெற்றார். வழக்கமான வேலையைத் தவிர்த்து, 1984 ஆம் ஆண்டில் உத்தரகண்ட் மாநிலத்தின் மலைப்பாங்கான பகுதியான தனது மூதாதையர் நகரமான அல்மோராவிற்குச் சென்றார், அங்கு இவர் தனது சமூக வாழ்க்கையைத் தொடங்குவதற்காக உத்தரகண்ட் சேவா பர்யாவரன் சிக்சா சன்ஸ்தான் என்ற அரசு சாரா அமைப்பைத் தொடங்கினார். 1986 ஆம் ஆண்டின் புதிய கல்விக் கொள்கையின் கீழ் இந்திய அரசிடமிருந்து 200,000 ரூபாய் மானியத்தைப் பெற்று, இந்த அமைப்பு பாண்டேவின் இல்லத்தில் ஒரு அறையில் இருந்து செயல்பட்டு மாநிலத்தில் சுற்றுச்சூழல் கல்வியை மேம்படுத்துவதற்காக வேலையைச் செய்தது. பல ஆண்டுகளாக, மாநிலத்தின் நடுநிலைப் பள்ளி பாடத்திட்டத்தில் சுற்றுச்சூழல் கல்வியை ஒரு பாடமாக அறிமுகப்படுத்துவதில் இவர்கள் வெற்றிகரமாக இருப்பதாகக் கூறப்படுகிறது. இந்தப் பாடத்திட்டம் *உணவு, தீவனம், நீர், மரங்கள், பயிர்கள், மண், உரம் மற்றும் மழைப்பொழிவு* தொடர்பான தலைப்புகளுடன் தொடர்புடையது. மாநிலத்தில் உள்ள 300க்கும் மேற்பட்ட முன்-தொடக்க பள்ளிகளுக்கும் இவர்கள் ஆதரவளித்து வருகின்றனர். சுற்றுச்சூழல் பேண்தகுநிலை தொடர்பான விடயங்களில் யுனெஸ்கோ போன்ற நிறுவனங்களுடன் இந்த அமைப்பு தொடர்பிலிருந்து பணியாற்றி வருகிறது. மேலும் பாண்டே உத்தரகண்ட் சேவா நிதி சுற்றுச்சூழல் கல்வி மையத்தின் இயக்குநராகப் பணியாற்றுகிறார். மாநிலத்தில் சமூக நலன் சார்ந்த பிற பிரச்சினைகளிலும் இவர் ஈடுபட்டுள்ளார்.

இந்திய அரசு 2007 ஆம் ஆண்டில் இவருக்கு நாட்டின் நான்காவது உயரிய குடியியல் விருதான பத்மசிறீ என்ற விருதை வழங்கியது. இவர் கல்வி பயின்ற நிறுவனமான தில்லி, இந்தியத் தொழில்நுட்ப நிறுவனம், இவருக்கு 2014 ஆம் ஆண்டில் புகழ்பெற்ற முன்னாள் மாணவர் விருதை வழங்கியது. பாண்டே இவருடன் சமுதாய முன்னேற்ற நடவடிக்கைகளில் இணைந்து செயல்பட்ட அனுராதாவை மணந்தார்.  அனுராதா, உத்தரகண்ட் சேவா நிதியின் பெண்கள் மன்றங்களில் கலந்து கொள்கிறார்.

## மேற்கோள்கள்

பகுப்பு:வாழும் மக்கள்
பகுப்பு:இந்திய சுற்றுச்சூழல் செயற்பாட்டாளர்கள்
பகுப்பு:மாசாச்சுசெட்டு தொழில்நுட்பக் கழக முன்னாள் மாணவர்கள்
பகுப்பு:இதரகளங்களில் பத்மசிறீ விருது பெற்றவர்கள்