சிம்பியன் இயங்குதளம்

சிம்பியன் இயக்கமுறைமை என்பது நூலகங்கள், பயனர் இடைமுகம், பணிச்சட்டங்கள் (frameworks) மற்றும் பொதுவான கருவிகளின் குறிப்புதவி செயலாக்கங்கள் ஆகியவற்றை ஒருங்கிணைத்து மொபைல் சாதனங்கள் மற்றும் ஸ்மார்ட்போன்களுக்காக வடிவமைக்கபட்ட இயக்கமுறைமை (OS) ஆகும். ஆரம்பத்தில் இது சிம்பியன் லிமிட்டடு (Symbian Ltd.) மூலமாக உருவாக்கப்பட்டது. இது பீசியனின் (Psion)'s EPOC இயக்கமுறைமையின் தலைமுறையான இது தனிப்பட்ட முறையில் ARM மற்றும் x86 செயலிகளில் இயங்க கூடியது, எனினும் x86 செயலியில் வெளியிடப்படவில்லை.

2008 ஆம் ஆண்டில் நோக்கியா மூலமாக முந்தைய சிம்பியன் சாப்ட்வேர் லிமிட்டடு கைப்பற்றப்பட்டு புதிய சார்பற்ற வருவாய் இல்லாத அமைப்பான சிம்பியன் பவுண்டேசன் தொடங்கப்பட்டது. சிம்பியன் இயங்குதளத்தை ஒரு இலவச ஆதாய உரிமையுடைய திறந்த மூலக மென்பொருளாக உருவாக்கும் நோக்குடன் இந்த பவுண்டேசனுடைய உரிமையாளர்களுக்கு **சிம்பியன் இயக்கமுறைமை**  மற்றும் அதனுடன் ஒருங்கிணைந்த பயனர் இடைமுகங்களான S60, UIQ மற்றும் MOAP(S) ஆகியவை கொடுக்கப்பட்டன. 2009 ஆம் ஆண்டு சிம்பியன் பவுண்டேசன் அதிகாரப்பூர்வமாகத் தொடங்கப்பட்டதைத் தொடர்ந்து சிம்பியன் இயக்கமுறைமைக்கு அடுத்ததாக இந்த இயக்குதளம் வடிவமைக்கப்பட்டது. 2010 ஆம் ஆண்டு பிப்ரவரி மாதத்தில் சிம்பியன் இயங்குதளம் அதிகாரப்பூர்வமாக திறந்த மூலக் குறியீடாகக் கிடைத்தது.

சிம்பியன் இயக்குமுறைமையில் இயங்கும் ஸ்மார்ட்போன் சாதனங்களின் விற்பனைகள் 46.9% ஆக இருந்தது. இதன் மூலம் உலகின் மிகவும் பிரபலமான மொபைல் இயக்கமுறைமையாக சிம்பியன் உருவாகியது.

## வடிவமைப்பு
மற்ற இயக்கமுறைமைகளைப் போன்ற சிம்பியனிலும் முன்னுரிமைப் பல்பணிகள் (pre-emptive multitasking) மற்றும் நினைவகப் பாதுகாப்பு ஆகியவை இருந்தன (குறிப்பாக மேசைக் கணினிகளின் பயன்பாட்டிற்காக அவை உருவாக்கப்பட்டன). EPOC இன் பல்பணி அணுக்கம் VMS மூலமாக ஈர்க்கப்பட்ட இது ஒன்றாக நிகழாத சேவையகம்-சார்ந்த நிகழ்வுகளை சார்ந்தை உள்ளது.

சிம்பியன் இயக்கமுறைமையானது மூன்று அமைப்புகள் வடிவமைப்புக் கோட்பாடுகளை மனதிற்கொண்டு உருவாக்கப்பட்டது:
* பயனர் தரவின் முழுமைப்பாடு மற்றும் பாதுகாப்பு போன்றவை முதன்மையாக உள்ளன,
* பயனர் நேரம் கண்டிப்பாக வீணாகக்கூடாது
* அனைத்து ஆதாரங்களும் நன்றாக இருக்க வேண்டும்.

இந்தக் கோட்பாடுகளை சிறப்பான முறையின் தொடர்வதற்கு நுண்கருனியை (microkernel) சிம்பியன் பயன்படுத்துகிறது. இது கோரிக்கை-மற்றும்-மறுஅழைப்பு அணுக்கத்தை சேவைகளாகக் கொண்டிருக்கிறது. பயனர் இடைமுகத்திற்கும் பொறிக்கும் இடையில் உள்ள பிரிவாகத் தொடர்ந்து செயலாற்றுகிறது. இந்த இயக்கமுறைமை குறைவான-ஆற்றல் மின்கலம்-சார்ந்த சாதனங்கள் மற்றும் ROM-சார்ந்த அமைப்புகளுக்கு உகந்ததாக உள்ளது (எ.கா. பகிர்ந்தளிக்கப்பட்ட நூலகக் கோப்புகளில் XIP மற்றும் மறு-நுழைவு போன்றவை இடம்பெற்றுள்ளன). பயன்பாடுகள் மற்றும் இயக்கமுறைமை போன்றவை பொருள்-சார்ந்த வடிவமைப்பைப் (object-oriented design) பின்பற்றுகின்றன: மாடல்-வியூ-கன்ட்ரோலர் (MVC).

பிந்தைய இயக்கமுறைமை மறுசெய்கைகள் இதற்கான சந்தைத் தேவைகளின் செறிவைக் குறையச் செய்தன. குறிப்பாக நிகழ்-நேரக்கருனி மற்றும் இயங்குதள பாதுகாப்பு உருமாதிரியின் 8 மற்றும் 9 வது பதிப்புகளின் அறிமுகம் இவற்றிற்கு காரணமாக அமைந்தன.

வரையறுப்பிகள் (Descriptors) மற்றும் அடுக்கக அழிப்பு (Clean up stack) போன்ற சிம்பியன்-பிரேத்யேகமுடைய நிரலாக்க வழக்குகள் மூலமாக நிரூபிக்கப்படும் பாதுகாப்பான மூலங்களாக இவை வலிமையானவைகளாக உள்ளன. வட்டு அளவை மிச்சப்படுத்துவதற்கு இதேபோன்ற நுட்பங்களே பயன்படுத்தப்படுகின்றன (எனினும் சிம்பியன் சாதனங்களின் வட்டுக்கள் வழக்கமாக பிளாஷ் மெமரியாகவே உள்ளன). மேலும் அனைத்து சிம்பியன் நிரலாக்கங்களும் விளைவு-சார்ந்தே உள்ளன. மேலும் மையச் செயலகம் ஆனது பயன்பாடுகள் குறைந்த ஆற்றல் முறையில் இருக்கும் போது விளைவுகளுடன் நேரடித் தொடர்பு வைத்துக் கொள்வதில்லை. ஆக்டிவ் ஆப்ஜெட் என அழைக்கப்படும் நிரலாக்க வழக்கின் மூலமாக இது பெறப்படுகிறது. அதே போல் விளைவுகள் மற்றும் செயல்பாடுகளுக்கு சிம்பியன் அணுக்கம் குறைவான மேல்நிலைகள் மூலமாக இயக்கப்படுகிறது.

சிம்பியன் கருனி (EKA2) சுற்றியுள்ள ஒற்றை-அடுக்குக் கைபேசியைக் கட்டமைப்பதற்கு போதிய-பாதுகாப்புடைய நிகழ்-நேர பதிலுக்கு ஆதரவளிக்கிறது — அதாவது ஒற்றைச் செயலி அடுக்குடைய தொலைபேசியானது பயனர் பயன்பாடுகள் மற்றும் சமிக்ஞையிடுதல் அடுக்கு ஆகியவற்றை செய்து முடிக்கிறது. இது சிம்பியன் EKA2 போன்களை சிறியதாகவும், விலை மலிவானதாகவும் மற்றும் அதன் முந்தைய மாடல்களைக் காட்டிலும் மிகவும் ஆற்றல்மிக்கதாகவும் ஆக்கியது.

## போட்டி
"ஸ்மார்ட் மொபைல்" சாதனங்களை ஏற்றுமதி செய்வதில் சிம்பியன் சாதனங்கள் சந்தை முன்னணியாளர்களாக விளங்கின. 2010 ஆம் ஆண்டு பிப்ரவரி மாதம் வெளியிடப்பட்ட புள்ளிவிவரங்கள் அடிப்படையில் 2009 ஆம் ஆண்டு செய்யப்பட்ட ஸ்மார்ட் மொபைல் சாதனங்கள் ஏற்றுமதியில் சிம்பியன் சாதனங்கள் 47.2% பங்கையும், RIM 20.8% பங்கையும், ஆப்பில் 15.1% (ஐ.ஓ.எஸ் மூலமாக) பங்கையும், மைக்ரோசாஃப்ட் 8.8% (விண்டோஸ் CE மற்றும் விண்டோஸ் மொபைல்) பங்கையும் மற்றும் ஆன்ட்ராய்ட் 4.7% பங்கையும்  கொண்டிருந்தன. பாம் ஓ.எஸ், குவல்காமின் BREW, சாவாஜி, லினக்ஸ் மற்றும் மோன்டாவிஸ்டா சாஃப்ட்வேர் உள்ளிட்ட மற்று போட்டியாளர்களும் இதில் இடம்பெற்றிருந்தனர்.

எனினும் உலக ஸ்மார்ட்போன் சந்தை பங்கு 2008 ஆம் ஆண்டில் 52.4% இருந்ததில் இருந்து 2009 ஆம் ஆண்டு 47.2% ஆக குறைந்தது. ஆனால் சிம்பியன் சாதனங்களின் ஏற்றுமதி 4.8% உயர்ந்து 74.9 மில்லியன் அலகுகளில் இருந்து 78.5 மில்லியன் அலகுகளாக உயர்ந்தன.

## கட்டமைப்பு
சிம்பியன் அமைப்பு உருமாதிரியானது முழுவதும் பின்வரும் அடுக்குகளைக் கொண்டுள்ளன:

* UI பிரேம்ஒர்க் அடுக்கு
* பயன்பாட்டு சேவைகள் அடுக்கு
** ஜாவா ME
* இயக்கமுறைமை சேவைகள் அடுக்கு
** இனப்பொதுவியல்புடைய இயக்கமுறைமை சேவைகள்
** கருத்துப் பரிமாற்ற சேவைகள்
** பல்லூடகம் மற்றும் கிராஃபிக்ஸ் சேவைகள்
** தொகுத்த வரிசை சேவைகள்
* அடிப்படை சேவைகள் அடுக்கு
* கெர்னல் சேவைகள் & வன்பொருள் இடைமுக அடுக்கு

அடிப்படை சேவைகள் அடுக்கு என்பது பயனர்-பகுதி நடவடிக்கைகள் மூலமாக குறைவான நிலையை அடைவதாகும்; கோப்பு சேவையகம் மற்றும் பயனர் நூலகம் ஆகியவை இதில் இடம்பெற்றுள்ளன. மேலும் இதிலுள்ள பிளக்-இன் பணிச்சட்டமானது அனைத்து பிளக்-இன்கள், ஸ்டோர், சென்ட்ரல் ரெபாசிடரி, DBMS மற்றும் தகவல் மறைப்பு சேவைகள் போன்றவற்றை கையாளுகின்றது. உரை எழுதுமிட சேவையகம் (Text Window Server) மற்றும் உரைப் பகுதி (Text Shell) ஆகியவையும் இதில் உள்ளன. முழுமையான வினைசார் போர்ட்டாக இருக்கும் இரண்டு அடிப்படை சேவைகளை எந்த உயர் அடுக்கு சேவைகளின் தேவையில்லாமலும் உருவாக்கப்படுகிறது.

சிம்பியனானது கெர்னலினுள் குறைவானத் தேவையாக இருக்கும் பெருமமான தன்முனைப்பு, கிடைக்கும் தன்மை மற்றும் உடனடி எதிர்செயல் போன்றவற்றைக் கொண்டிருப்பதால் நுண்கருனி கட்டுமானத்தைக் கொண்டுள்ளது. வேலைத் திட்டங்கள், நினைவக மேலாண்மை மற்றும் சாதன இயக்கிகள் ஆகியவற்றை இது உள்ளடக்கியுள்ளது. ஆனால் வலைதொடர்பு, தொலைபேசி முறை மற்றும் கோப்பு அமைப்பு போன்ற பிற சேவைகள் OS சேவைகள் அடுக்கு அல்லது அடிப்படை சேவைகள் அடுக்கு போன்றவற்றில் இடம்பெற்றுள்ளன. கெர்னலை அர்த்தம் கொள்ளும் சாதன இயக்கிகளின் உள்ளடக்கம் *உண்மை* யான மைக்ரோகெர்னலைக் குறிக்கவில்லை. EKA2 நிகழ்-நேரக் கெர்னலானது மிக நுண்கருனி(Nanokernel) என்று அழைக்கப்படுகிறது. மற்ற எந்த கருத்துப் பொருள்களையும் நிறைவேற்றுவதற்கு எனத் தேவைப்படும் விரிவாக்கப்பட்ட கெர்னலையும் மிகவும் அடிப்படையான தொடக்கநிலைகளை மட்டுமே இது கொண்டிருக்கிறது.

குறிப்பாக விலக்கத்தக்க ஊடகக் கோப்பு அமைப்புகள் போன்ற மற்ற சாதனங்களுடன் வலுவாய் பொருந்துவதற்காக சிம்பியன் வடிவமைக்கப்பட்டது. EPOC இன் ஆரம்பகால உருவாக்கங்கள் உள்ளீட்டு கோப்பு அமைப்பாக FAT உடன் பொருந்துவதற்கு வழிவகுத்தது இன்னும் அதே நிலைப்பாட்டிலேயே உள்ளது. ஆனால் பொருள்-சார்ந்த நிலைப்பேறு உருமாதிரியானடு POSIX-பாணி இடைமுகம் மற்றும் தரம் பிரிப்பு உருமாதிரியை வழங்குவதற்கு அடிப்படையான FAT இல் இடம்பெறுகிறது. உள்ளீட்டுத் தரவு வடிவங்கள் அதே APIகளைப் பயன்படுத்துவதை சார்ந்திருக்கின்றன. மேலும் அனைத்து கோப்பு செய்கைமுறைகளையும் இயக்குவதற்கு தரவை உருவாக்குகிறது. இது தரவு-சார்புள்ளமையின் விளைவைக் கொடுத்து மாறுதல்கள் மற்றும் தரவு பெயர்தலின் சிரமங்களுடன் ஒருங்கிணைந்துள்ளது.

மூன்று முக்கிய சேவையகங்களைக் கொண்டிருக்கும் மிகப்பெரிய நெட்வொர்க்கிங் மற்றும் தகவல்தொடர்பு அமைப்புகள் உள்ளன: ETEL (EPOC தொலைபேசிமுறை), ESOCK (EPOC மாட்டிகள்) மற்றும் C32 (தொடர்ச்சியான தகவல்தொடர்பிற்கு பொறுப்பேற்கிறது) ஆகியனவாகும். இவை ஒவ்வொன்றும் பிளக்-இன் திட்டத்தில் செயல்படுகின்றன. எடுத்துக்காட்டாக பல்வேறு நெட்வொர்க்கிங் நெறிமுறைத் திட்டங்களை உருவாக்குவதற்கு மாறுபாடுடைய ".PRT" நெறிமுறை நிரல்கூறுகளை ESOCK அனுமதிக்கிறது. ப்ளூடூத், IrDA மற்றும் USB போன்ற குறைவான-எல்லையுடைய தகவல் இணைப்புகளுக்கு ஆதரவளிப்பதற்கு குறியீடுகளையும் உபஅமைப்பு கொண்டுள்ளது.

பயனர் இடைமுகக் (UI) குறியீட்டின் அதிகமான அளவும் இதில் இடம்பெற்றுள்ளன. பெரும்பாலான உண்மையான பயனர் இடைமுகங்கள் மூன்றாம் நிலையாளர்கள் மூலமாக செயலாற்றப்படுகையில் சிம்பியன் இயக்கமுறையில் அடிப்படை வகுப்புகள் மற்றும் உப கட்டமைப்புகள் மட்டுமே உள்ளன. இது நீண்டு நிலைத்திருப்பதில்லை 2009 ஆம் ஆண்டு சிம்பியனால் விநியோகிக்கப்பட்ட S60, UIQ and MOAP ஆகியவை மூன்று முக்கிய பயனர் இடைமுகங்களாகும். கிராஃபிக்ஸ், உரை அமைவு மற்றும் எழுத்துரு விளக்க நூலகங்களும் சிம்பியனில் இடம்பெற்றுள்ளன.

அனைத்து உள்ளார்ந்த சிம்பியன் C++ பயன்பாடுகளும் பயன்பாட்டு கட்டமைப்பு மூலமாக வரையறுக்கப்பட்ட மூன்று பணிச்சட்ட வகுப்புகளில் இருந்து உருவாக்கப்பட்டன: பயன்பாடு வகுப்பு, ஆவண வகுப்பு மற்றும் பயன்பாடு பயனர் இடைமுக வகுப்பு ஆகியவை ஆகும். இந்த வகுப்புகள் அடிப்படையான பயன்பாட்டு நடத்தையை உருவாக்குகின்றன. பயன்பாட்டுப் பார்வை, தரவு உருமாதிரி மற்றும் தரவு இடைமுகம் போன்ற தேவைப்படும் எஞ்சிய வினைகள் சார்பற்றவையாக உருவாக்கப்பட்டு அதன் பிற வகுப்புகளுடன் APIகள் வழியாக தனிப்பட்ட முறையில் பாதிக்கின்றன.

பல பிற விசயங்கள் இந்த உருமாதிரியுடன் ஒத்துப் போவதில்லை. எடுத்துக்காட்டாக SyncML, ஜாவா ME போன்றவை பெரும்பாலான இயக்கமுறைமை மற்றும் பல்லூடகங்களுக்கு மேலாக மற்றொரு APIகளின் தொகுப்பை வழங்குகின்றன. இவற்றில் பல பணிச்சட்டங்களாகவே உள்ளன. மூன்றாம் நிலைதாரர்களிடம் இருந்து இந்த பணிச்சட்டங்களுக்கு பிளக்-இன்களை வழக்குவதற்கு விற்பனையாளர்கள் எதிர்பார்க்கப்படுகின்றனர் (எடுத்துக்காட்டாக பல்லூடக கோடக்களுக்கான ஹெலிக்ஸ் பிளேயர்). பல போன் மாடல்களில் இருப்பதை ஒத்த செயல்வினைகளே APIகளில் இருப்பதும் அனுகூலமாக உள்ளது. இதனால் விற்பனையாளர்கள் அதிகப்படியான இணக்கத்தைப் பெற்றுள்ளனர். ஆனால் சிம்பியன் இயக்கமுறைமை போன்களை உருவாக்குவதற்கு முழுமையாக்கப் பணியை சிறப்பான முறையில் செய்வதற்கு போன் விற்பனையாளர்கள் விரும்புகின்றனர் எனப் பொருள்படுகிறது.

"டெக்வியூ" எனப்படும் பயனர்-இடைமுகமும் சிம்பியனில் இடம்பெற்றுள்ளது. தனிப்பட்ட குறிப்புகளைத் தொடங்குவதற்கு இது அடிப்படையை வழங்குகிறது. பெரும்பாலான சிம்பியன் சோதனை மற்றும் சோதனைக் குறியீடை இயக்கும் சூழலாகவும் இது இருக்கிறது. பீசியன் சீரியஸ் 5 சுய அமைப்பாளரில் இருந்து பயனர் இடைமுகத்திற்கு மிகவும் ஒத்த தன்மையுடன் இது இருக்கிறது. மேலும் இதை எந்த தயார்ப்பு போன் பயனர் இடைமுகத்திற்காகவும் பயன்படுத்துவது இல்லை.

## வரலாறு
 
#### பீசியன்
1980 ஆம் ஆண்டில் டேவிட் பாட்டர் மூலமாக பீசியன் உருவாக்கப்பட்டது.

### EPOC
thumb|right|EPOC இயக்க முறைமையுடன் ஒரேகான் சைன்டிஃபிக்கின் ஒசாரிஸ் PDA
**EPOC**  என்பது அடிப்படையில் PDAக்கள் போன்ற கையடக்க சாதனங்களுக்காக பீசியன் மூலமாக உருவாக்கப்பட்ட கிராஃபிக்கல் இயக்கமுறைமைகளின் குடும்பம் ஆகும். ஆரம்பகாலத்தில் EPOC ஆனது epoch என்பதில் இருந்து பெறப்பட்டது. ஆனால் பொறியாளர்கள் மூலமாக "எலக்ட்ரானிக் பீஸ் ஆஃப் சீஸ்" (Electronic Piece Of Cheese) எனப் பின்னர் பெயரிடப்பட்டது.

#### EPOC16
EPOC16 துவக்கத்தில் EPOC என சாதாரணமாக பெயரிடப்பட்டது. பீசியனின் "SIBO" (சிக்ஸ்டீன் பிட் ஆர்கனைசர்ஸ்) சாதனங்களுக்காக 1980களின் பிற்பகுதி மற்றூம் 1990களின் முற்பகுதியில் பீசியன் மூலமாக இந்த இயக்கமுறைம உருவாக்கப்பட்டது. அனைத்து EPOC16 சாதனங்களும் 8086-குடும்ப செயலி மற்றும் 16-பிட் கட்டமைப்பில் இடம்பெற்றன. EPOC16 ஒரு ஒற்றை-பயனர் முன்னுரிமை பல்பணி இயக்கமுறைமை ஆகும். இது இன்டெல் 8086 அசெம்பிளர் மொழி மற்றும் C போன்ற மொழிகளில் எழுதப்பட்டு ROM இல் விநியோகிப்பதற்காக வடிவமைக்கப்பட்டது. ஓப்பன் புரோகிராமிங் லாங்குவேஜ் (OPL) மற்றும் OVAL என அழைக்கப்படும் இன்டெகிரேட்டடு டெவலப்மென்ட் என்விரான்மென்ட் (IDE) போன்ற சாதாரண நிரலாக்க மொழிக்கு இது ஆதரவளித்தது. SIBO சாதனங்கள் பின்வருமாறு: MC200, MC400, சீரியஸ் 3 (1991–1998), சீரியஸ் 3a, சீரியஸ் 3c, சீரியஸ் 3mx, சியனா, ஒர்க்அபவுட் மற்றும் ஒருக்அபவுட் mx ஆகியனவாகும். 1989 ஆம் ஆண்டு ஏற்றுமதி செய்யப்பட்ட முதல் EPOC16 சாதனங்கள் MC400 மற்றும் MC200 ஆகும்.

முக்கியமாக 1-பிட்-பெர்-பிக்சல், விசைப்பலகை-சார்ந்த கிராஃபிக்கல் இடைமுகம் (இதன் வன்பொருள் சுட்டிக்காட்டி உள்ளீடு இல்லாமல் வடிவமைக்கப்பட்டுள்ளது) ஆகியவற்றை EPOC16 சிறப்பாகக் கொண்டிருந்தன.

1990களின் பிற்பகுதியில் இந்த இயக்கமுறைமை **EPOC16**  எனக் குறிப்பிடப்பட்டது. பீசியனின் அப்போதைய EPOC32 இயக்கமுறைமையில் இருந்து வேறுபடுத்திக் காட்டுவதற்கு இவ்வாறு குறிப்பிடப்படுகிறது.

#### EPOC32
1997 ஆம் ஆண்டு பீசியன் சீரியஸ் 5 ROM v1.0 இல் EPOC32, வெளியீடு 1 இன் முதல் பதிப்பு வெளியானது. பின்னர் ROM v1.1 இல் வெளியீடு 3 (வெளியீடு 2 வெளிப்படையாகக் கிடைப்பதில்லை) இடம்பெற்றிருந்தது. பீசியன் சீரியஸ் 5mx, ரெவோ / ரெவோ ப்ளஸ், பீசியன் தொடர் 7 / நெட்புக் மற்றும் நெட்பேடு (இவையனைத்திலும் வெளியீடு 5 இடம்பெற்றிருந்தது) ஆகியவவை அதைத் தொடர்ந்து வெளியாகின.

அச்சமயத்தில் EPOC32 இயக்கமுறைமையானது EPOC என எளிமையாகக் குறிப்பிடப்பட்டாலும் சிம்பியன் இயக்கமுறைமை என பின்னர் பெயர் மாற்றம் செய்யப்பட்டது. சிம்பியன் என மாற்றப்படுவதற்கு முன்பு பெயர்களின் குழப்பத்தைத் தவிர்ப்பதற்கு EPOC16 பெரும்பாலும் SIBO எனக் குறிப்பிடப்பட்டது. "புதிய" EPOC இல் இருந்து வேறுபடுத்திக் காட்டுவதற்கே இவ்வாறு அழைக்கப்பட்டது. பெயர்களின் ஒத்ததன்மை இருந்தாலும் EPOC32 மற்றும் EPOC16 ஆகியவை முழுவதும் மாறுபட்ட இயக்கமுறைமைகளைக் கொண்டிருந்தன. 1990களின் மத்தியில் தொடங்கப்பட்ட உருவாக்கத்துடனான புதிய கோட்பேஸில் C++ மொழியில் EPOC32 எழுதப்பட்டது.

EPOC32 முன்னுரிமை பல்பணி, நினைவகப் பாதுகாப்புடன் ஒற்றைப் பயனர் இயக்கமுறைமை ஆகியவற்றுடன் இருந்தது. இது பயன்பாடு உருவாக்குனரைப் பொறி மற்றும் இடைமுகத்தில் அவரது நிரலைப் பிரிப்பதற்கு ஊக்குவித்தது. PDAகளின் பீசியன் வரிசை EIKON என்றழைக்கப்பட்ட கிராஃபிக்கல் பயனர் இடைமுகத்துடன் வந்தது. இது விசைப்பலகையுடன் கையடக்க இயந்திரங்களுக்கான உருவாக்கத்தை சிறப்பாகப் பெற்றிருந்தன (ஆகையால் பாம்டாப் GUIகளைக் காட்டிலும் மேசை GUIகளின் மிகவும் ஒத்ததன்மையும் பார்வையையும் கொண்டிருந்தது). எனினும் EPOC இன் தனிப்பண்புகளில் ஒன்று GUI வகுப்புகளின் அடிப்படைத் தொகுப்பை சார்ந்து உருவாக்கப்பட்ட புதிய GUIகளுடன் எளிதாக ஒத்திருந்தது. எரிக்சன் R380 மற்றும் அதன் தொடர்ச்சிகளில் இருந்து இந்த சிறப்பு வெளிக்கொணரப்பட்டது.

EPOC32 துவக்கத்தில் ARM7, ARM9, ஸ்ட்ராங்ARM மற்றும் இன்டெலின் Xஸ்கேல் உள்ளிட்ட செயலிகளின் ARM குடும்பத்திற்காகவே உருவாக்கப்பட்டன. ஆனால் பல்வேறு பிற செயலி வகைகளைப் பயன்படுத்தி இலக்கு சாதனங்களைப் பெறத் தொகுக்கப்பட்டது.

EPOC32 இன் உருவாக்கத்தின் போது மூன்றாம் நிலை சாதன உற்பத்தியாளர்களுக்கு EPOC உரிமத்தைக் கொடுப்பதற்கு பீசியன் திட்டமிட்டது. அதன் விளைவாக பீசியன் சாஃப்ட்வேர் என்ற மென்பொருள் பிரிவு உருவானது. அவற்றின் முதல் உரிமங்களில் ஒன்றான *ஜியோஃபோக்ஸ்*  குறைவான காலத்திற்கே நிலைத்திருந்தது. 1,000 அலகுகள் விற்பனை செய்யப்பட்டதுடனேயே இதன் உற்பத்தி நிறுத்தப்பட்டது. *MC218*  என்ற மறு வணிகச் சின்னமிடப்பட்ட பீசியன் சீரியஸ் 5mxஐ எரிக்சன் சந்தைப்படுத்தியது. பின்னர் EPOC வெளியீடு 5.1 சார்ந்த ஸ்மார்ட்போன் *R380*  ஐ உருவாக்கியது. ஓரெகன் சைண்டிஃபிக்கும் நிதிநிலை EPOC சாதனமான *ஒசாரிஸை*  வெளியிட்டது (வெளியீடு 4 உடன் விற்பனை செய்யப்பட்ட ஓரே EPOC சாதனம் இதுவாகும்).

1998 ஆம் ஆண்டு ஜூன் மாதத்தில் பீசியன் சாஃப்ட்வேர் நிறுவனமானது சிம்பியன் லிமிட்டடு எனப் பெயர் மாற்றம் செய்யப்பட்டது. பீசியன் மற்றும் போன் உற்பத்தியாளர்களான எரிக்சன், மோட்டோரோலா மற்றும் நோக்கியா போன்றவற்றிற்கு இடையேயான முக்கியக் கூட்டு முயற்சியாக இது இருந்தது. வெளியீடு 6 இல் இருந்து EPOC எளிமையாக சிம்பியன் இயக்கமுறைமை எனக் குறிப்பிடப்பட்டது.

#### EPOC இயக்கமுறைமையின் வெளியீடுகள் 1–5
1994 ஆம் ஆண்டின் பிற்பகுதியில் 32-பிட் பதிப்பாக இப்பணி தொடங்கியது.

1997 ஆம் ஆண்டு ஜூன் மாதம் சீரியஸ் 5 சாதனம் வெளியிடப்பட்டது. EPOC32 இயக்கமுறைமையின் முதல் கூறுகளும், "புரோடீ" என்ற குறியீடுகளும், "எக்கோன்" கிராஃபிக்கல் பயனர் இடைமுகமும் இதில் பயன்படுத்தப்பட்டிருந்தது.

ஒரெகன் சைன்டிபிக்கின் ஒசாரிஸ் மட்டுமே ER4 பயன்படுத்துவதற்கான PDA வாக இருந்தது.

பீசியன் சீரியஸ் 5mx, பீசியன் சீரியஸ் 7, பீசியன் ரெவோ, டயமன்ட் மேக்கோ, பீசியன் நெட்புக் மற்றும் எரிக்சன் MC218 ஆகியவை 1999 ஆம் ஆண்டில் ER5 ஐப் பயன்படுத்தி வெளியிடப்பட்டது. CeBIT இல் பிலிப்ஸ் இல்லியம்/அசென்ட் என்ற போன் செயல்திட்டம் அறிவிக்கப்பட்டது. ஆனால் அது வணிகரீதியான வெளியீட்டைப் பெறவில்லை. இந்த வெளியீடு நடமுறையில் சிம்பியன் OS 5 எனப் பெயர்ச்சி செய்யப்பட்டது.

ER5u ஐப் பயன்படுத்திய முதல் போனான எரிக்சன் R380 2000 ஆம் ஆண்டு நவம்பர் மாதத்தில் வெளியிடப்பட்டது. இது ஒரு 'திறந்த' போன் அல்ல – அதனால் இதில் மென்பொருளை நிறுவமுடியாது. குறிப்பாக ப்ளூடூத் ரெவோவைத் பின்வந்த குறியீடான கொனான் உள்ளிட்ட அடுத்த தலைமுறை PDAக்காக வெளியிடப்படாத பல பீசியன் நெறிமுறைகள் ER5u ஐப் பயன்படுத்தியிருந்தன. இப்பெயரில் உள்ள 'u' என்ற எழுத்தானது யுனிக்கோடிற்கு ஆதரவளிக்கும் என்பதை வலியுறுத்துகிறது.

### சிம்பியன் இயக்கமுறைமை 6.0 மற்றும் 6.1
இயக்கமுறைமையானது சிம்பியன் இயக்கமுறைமை எனப்பெயர் மாற்றம் செய்யப்பட்டது. மேலும் ஸ்மார்ட்போன்களின் புதிய எல்லைக்கான அடிப்படையாகவும் இது காணப்பட்டது. இந்த வெளியீடு சிலநேரங்களில் ER6 எனக் குறிப்பிடப்படுகிறது. பீசியன் அதன் புதிய நிறுவனத்திற்கு 130 அதிகாரங்களை அழித்து அதன் தொழில் பங்கில் 31% ஐ தொடர்ந்து வைத்திருந்தது.

2001 ஆம் ஆண்டு ஜூன் மாதத்தில் முதல் 'திறந்த' சிம்பியன் இயக்கமுறைமை போன் நோக்கியா 9210 கம்ப்யூனிக்கேட்டர் வெளியிடப்பட்டது. அதில் ப்ளூடூத் ஆதரவும் இணைக்கப்பட்டது. 2001 ஆம் ஆண்டில் தோராயமாக 500,000 சிம்பியன் போன்கள் ஏற்றுமதி செய்யப்பட்டன. அதற்கு அடுத்த ஆண்டு 2.1 மில்லியனாக அதன் எண்ணிக்கை உயர்ந்தது.

மாறுபட்ட UIகளின் உருவாக்கமானது 'ஸ்மார்ட்போன்' அல்லது 'கம்யூனிக்கேட்டர்' சாதனங்களின் "மேற்கோள் வடிவமைப்பு கலை"யின் வகையாக இருந்தது. அவற்றில் விசைப்பலகை அல்லது வில்லை-சார்ந்த வடிவமைப்புகள் இடம்பெற்றிருந்தன. குவார்ட்ஸ் மற்றும் கிரிஸ்டல் என்ற இரண்டு மேற்கோள் UIகள் (DFRDகள் அல்லது சாதனக் குடும்ப மேற்கோள் வடிவமைப்புகள்) ஏற்றுமதி செய்யப்பட்டன. கிரிஸ்டல் வடிவமைப்பானது எரிக்சனின் 'ரொன்னெபை' வடிவமைப்புடன் இணைக்கப்பட்டது. மேலும் UIQ இடைமுகத்தின் அடிப்படையாகவும் இது இருந்தது; இந்த மாடலானது நோக்கியா சீரியஸ் 80 UI ஆக சந்தையை அடைந்தது.

பின்னர் சேப்பர், ரூபி மற்றும் எமரால்டு போன்ற DFRDகளும் சந்தையை அடைந்தன. பியர்ல் DFRD இல் தோற்றுவிக்கப்பட்ட சேப்பர் மட்டுமே சந்தைக்கு வந்தது. முடிவாக நோக்கியா சீரியஸ் 60 UI என்ற விசைப்பலகை-சார்ந்த 'சதுர' UI முதல் உண்மையான ஸ்மார்ட்போன்களாக வெளிவந்தன. நோக்கியா 7650 ஸ்மார்ட்போன் (சிம்பியன் இயக்கமுறைமை 6.1 இதில் இருந்தது) முதலில் வெளியானது. இது VGA (0.3 Mpx = 640×480) பிரிதிறனுடன் உள்கட்டமைப்பு செய்யப்பட்ட கேமராவோடு வெளியான முதல் போனாகும்.

இந்த இனவகை ஏற்படுத்திய விளைவுகள் காரணமாக UI தெளிவாக போட்டி நிறுவனங்களால் பகிர்ந்து கொள்ளப்பட்டன: கிரிஸ்டல் அல்லது சேப்பர் நோக்கியாவிற்கும், குவார்ட்ஸ் எரிக்சனுக்கும் பகிர்ந்துகொள்ளப்பட்டது. 2002 ஆம் ஆண்டின் பிற்பகுதியில் சிம்பியன் மூலமாக DFRD கைவிடப்பட்டது. 'சிறப்பற்ற' வெளியீகளுக்கு சாதமாக UI உருவாக்கத்தில் இருந்து திருத்திக் கொள்ளும் நடவடிக்கையின் ஒருபகுதியாக இச்செயல் மேற்கொள்ளப்பட்டது. பியர்ல் நோக்கியாவிற்கு கொடுக்கப்பட்டது. UIQ டெக்னாலஜி AB ஆக குவார்ட்ஸ் உருவாக்கம் இருந்தது. மேலும் ஜப்பானிய நிறுவனங்களுடன் செய்யப்பட்ட பணிகள் விரைவில் MOAP தரமாக வரையறுக்கப்பட்டன.

### சிம்பியன் இயக்கமுறைமை 7.0 மற்றும் 7.0கள்
2003 ஆம் ஆண்டில் முதன் முதலில் ஏற்றுமதி செய்யப்பட்டது. UIQ (சோனி எரிக்சன் P800, P900, P910, மோட்டோரோலா A925, A1000), சீரியஸ் 80 (நோக்கியா 9300, 9500), சீரியஸ் 90 (நோக்கியா 7710), சீரியஸ் 60 (நோக்கியா 3230, 6260, 6600, 6670, 7610) அதே போல் பல்வேறு ஜப்பானிய FOMA போன்கள் உள்ளிட்ட அனைத்து சமகாலத்திய பயனர் இடைமுகங்களிலும் இடம்பெற்றிருந்த இது ஒரு முக்கியமான சிம்பியன் வெளியீடாகும். EDGE ஆதரவும் IPv6 சிறப்பும் இதில் சேர்க்கப்பட்டிருந்தது. ஜாவா ME தரத்தைப் பொறுத்து ஜாவா ஆதரவானது pஜாவாவில் இருந்து ஜாவாபோனுக்கு மாற்றப்பட்டது.

2003 ஆம் ஆண்டின் முதல் கால்பகுதியில் ஒரு மில்லியன் சிம்பியன் போன்கள் ஏற்றுமதி செய்யப்பட்டன. 2003 ஆம் ஆண்டின் முடிவில் இதன் விகிதம் மாதத்திற்கு ஒரு மில்லியன் என்ற நிலையைப் பெற்றது.

சிம்பியன் இயக்கமுறைமை 7.0களானது சிம்பியன் இயக்கமுறைமை 6.x உடன் பின்னோக்கிய ஒத்தியல்பை சிறப்பாகக் கொண்ட 7.0 பதிப்பின் சிறப்பு வெளியீடாகும். இது கம்யூனிக்கேட்டர் 9500 மற்றும் அதன் முன்வெளியீடான கம்யூனிக்கேட்டர் 9210 இடையேயான ஒத்தியல்பையும் பகுதியாகக் கொண்டிருந்தது.

2004 ஆம் ஆண்டில் பீசியன் சிம்பியனின் அதன் பொருள்களை விற்பனை செய்தது. சிம்பியன் இயக்கமுறைமையைப் பயன்படுத்தும் மொபைல் போன்களுக்காக அதே ஆண்டில் *கபிர்*  என்ற முதல் வோர்ம் உருவாக்கப்பட்டது. இது அருகிலுள்ள போன்களுக்கு பரவுவதற்கு ப்ளூடூத்தைப் பயன்படுத்தியது. பார்க்க கபிர் மற்றும் சிம்பியன் இயக்கமுறைமை அச்சுறுத்தல்கள்.

### சிம்பியன் இயக்கமுறைமை 8.0
2004 ஆம் ஆண்டில் முதன் முதலாக ஏற்றுமதி செய்யப்பட்டது. இரண்டு மாறுபட்ட கருனிகளை (EKA1 அல்லது EKA2) தேர்வு செய்வது இதன் நன்மைகளில் ஒன்றாக இருந்தது. எனினும் சிம்பியன் இயக்கமுறைமை 8.1b வரை EKA2 கெர்னல் பதிப்பு வெளியிடப்படவில்லை. இந்தக் கருனிகள் பயனர்-பகுதியில் இருந்து மிகவும் குறைவான அடையாளங்களையே பெற்றிருந்தாலும் உள்நிலையில் மிகவும் மாறுபாட்டைக் கொண்டிருந்தது. EKA2 என்பது நிகழ்-நேர கருனியாக இருக்கையில் பழைய சாதன இயக்கிகளுடன் ஒத்தியல்பை பெறுவதற்கு சில உற்பத்தியாளர்கள் மூலமாக EKA1 தேர்வு செய்யப்பட்டது. 2003 ஆம் ஆண்டில் 8.0b மீண்டும் உற்பத்திசெய்யப்பட்டது.

CDMA, 3G, இரண்டு-வழி தரவு பிரிப்பு, DVB-H மற்றும் வெக்டார் கிராஃபிக்ஸுடன் ஓப்பன்GL மற்றும் நேரடித் திரை அணுக்கம் ஆகிய ஆதரவைக் கொண்ட புதிய APIகள் இதில் சேர்க்கப்பட்டன.

#### சிம்பியன் இயக்கமுறைமை 8.1
8.0 இன் மேம்படுத்தப்பட்ட பதிப்புகளாக 8.1a மற்றும் 8.1b பதிப்புகளாக முறையே EKA1 மற்றும் EKA2 கெர்னல்களுடன் கிடைத்தன. EKA2 உடன் 8.1b பதிப்பானது ஒற்றை-சிப் போன் ஆதரவைக் கொண்டும் ஆனால் கூடுதலான பாதுகாப்பு அடுக்கு இல்லாமலும் இருந்தது. இது நிகழ்நேர ஆதரவைக் கொடுப்பதால் ஜப்பானிய போன் நிறுவனங்கள் பலவற்றுள் பிரபலமடைந்தாலும் திறந்த பயன்பாட்டு நிறுவுதலுக்கு ஆதரவளிக்கவில்லை. 
2005 ஆம் ஆண்டு நோக்கியாவின் முதல் Nசீரியசாக வெளிவந்த நோக்கியா N90 ஆனது சிம்பியன் இயக்கமுறைமையைக் கொண்ட மிஅக்வும் பிரபலமான முதல் போனாகும்.

### சிம்பியன் இயக்கமுறைமை 9
சிம்பியன் இயக்கமுறைமை 9.0 என்பது உள்நிலை சிம்பியன் நோக்கங்களுக்காக மட்டுமே பயன்படுத்தப்பட்டது. 2004 ஆம் ஆண்டில் இதன் தயாரிப்பு மீண்டும் தொடங்கப்பட்டது. EKA1 க்கான இறுதி நிலையாக 9.0 குறிப்பிடப்பட்டது. சிம்பியன் இயக்கமுறைமையில் இறுதி EKA1 பதிப்பாக 8.1a இருந்தது.

சிம்பியன் இயக்கமுறைமை பொதுவாக நியாயமான இருமக் குறியீடு(Binary code) ஒத்தியல்பில் தொடர்ந்து செயலாற்றியது. கோட்பாட்டில் இயக்கமுறைமையானது ER1-ER5 முதல் BC வரை உள்ளது. பின்னர் 6.0 முதல் 8.1b வரை உள்ளது. கருவிகள் மற்றும் பாதுகாப்பை சார்ந்து 9.0க்கு கணிசமான மாறுதல்கள் தேவைப்பட்டன. ஆனால் இது கண்டிப்பாக நிரலின் ஒரு பகுதியாகவே இருக்கும். ARMv4 இல் இருந்து தேவையான ARMv5 க்கு மாற்றம் பெறுவதற்கு பின்னோக்கிய ஒத்தியல்புகளை அழிக்கத் தேவையில்லை.

#### சிம்பியன் இயக்கமுறைமை 9.1 மற்றும் திறந்த மூலத்தின் உருவாக்கம்
2005 ஆம் ஆண்டின் முற்பகுதியில் இது வெளியானது. இதில் இயங்குதளப் பாதுகாப்பு அலகை எளிதாக்கும் மேண்டேட்டரி கோடு சைனிங் உள்ளிட்ட பல புதிய பாதுகாப்பு சார்ந்த சிறப்புகள் இதில் இடம்பெற்றிருந்தன. புதிய ARM EABI பைனரி மாடலின் மூலமாக உருவாக்குனர்கள் மறு கருவியையும் பாதுகாப்பு மாறுதல்களையும் அமைக்க மறுகுறியீடு எழுத வேண்டும் எனப்பொருள் கூறியது. S60 இயக்குதளம் 3வது பதிப்பு போன்களில் சிம்பியன் இயக்கமுறைமை 9.1 இருந்தது. சிம்பியன் இயக்கமுறைமை 9.1 சார்ந்து M600 மற்றும் P990 ஆகியவற்றை வெளியிட்டது. இதற்கு முந்தைய பதிப்புகளில் உரிமையாளர் அளவுக்கு அதிகமான குறுந்தகவல்களை அனுப்பிய பிறகு தற்காலிகமாக நின்றுவிடும் குறைபாடு இருந்தது. எனினும் 13 செப்டம்பர் 2006 அன்று நோக்கியா இந்த குறைபாட்டை நீக்குவதற்கு ஒரு சிறிய நிரல் ஒன்றை வெளியிட்டது. ப்ளூடூத் 2.0 க்கான ஆதரவும் இதில் இடம்பெற்றிருந்தது.

செயல்திறமைகளும் இயங்குதளப் பாதுகாப்பு பணிச்சட்டமும் சிம்பியன் 9.1 இல் அறிமுகப்படுத்தப்பட்டது. குறிப்பிட்ட APIகளை அணுகுவதற்கு உருவாக்குனர்கள் டிஜிட்டல் கையொப்பத்துடன் அவர்களது பயன்பாட்டில் கையொப்பமிட வேண்டி இருந்தது. சார்பற்ற 'சோதனை இல்லங்களையும்' மற்றும் போன் உற்பத்தியாளர்களின் அனுமதியையும் பெறப்படும் பெரும்பாலான மேம்படுத்தப்பட்ட செயல்திறமைகளில் சிம்பியன் கையொப்பமிடப்பட்ட  நிரல் வழியான சான்றிதழும் கையொப்பமும் தேவைப்படும் போது இதில் பயனர்-அணுக்கம் மற்றும் உருவாக்குனர்கள் அவர்களது சுய-கையொப்பத்தை இட்டுக் கொள்ளுதல் போன்றவை அடிப்படை செயல்திறமைகளாக இருந்தன. எடுத்துக்காட்டாக பல்லூடக சாதன இயக்கிகளை அணுகுவதற்கு போன் உற்பத்தியாளர்களின் அனுமதி தேவைப்படுகையில் கோப்பு எழுதுதல் என்பது பயனர்-அணுகக்கூடிய ஆற்றலாக இருந்தது. TC டிரஸ்ட்செண்டர் ACS வெளியீட்டாளர் ID சான்றிதழ் என்பது பயன்பாடுகளில் கையொப்பமிடுவதற்காக உருவாக்குனர்களுக்குத் தேவைப்படுகிறது.

#### சிம்பியன் இயக்க முறைமை 9.2
2006 ஆம் ஆண்டின் முதல் காலிறுதி ஆண்டில் வெளியானது. OMA சாதன மேலாண்மை 1.2 (1.1.2 முன்பு இருந்தது) க்கான ஆதரவைக் கொடுத்தது. வியட்நாமிய மொழிக்கு ஆதரவளித்தது. S60 3வது பதிப்பு சிறப்பு தொகுப்பு 1 போன்களில் சிம்பியன் இயக்கமுறைமை 9.2 இருந்தது.
நோக்கியா E90, நோக்கியா N95, நோக்கியா N82 மற்றும் நோக்கியா 5700 உள்ளிட்ட நோக்கியா போன்களில் சிம்பியன் இயக்கமுறைமை 9.2 பயன்படுத்தப்பட்டது.

#### சிம்பியன் இயக்கமுறைமை 9.3
12 ஜூலை 2006 அன்று வெளியிடப்பட்டது. வைஃபை 802.11, HSDPA க்கான மேம்படுத்தப்பட்ட நினைவக மேலாண்மை மற்றும் உள்நிலை ஆதரவு ஆகிய முன்னேற்றங்களைக் கொண்டிருந்தன. நோக்கியா E72, நோக்கியா 5730 எக்ஸ்பிரஸ்மியூசிக், நோக்கியா N79, நோக்கியா N96, நோக்கியா E52, நோக்கியா E75 மற்றும் பிற மாடல்களும் சிம்பியன் இயக்கமுறைமை 9.3 ஐ கொண்டிருந்தன.

#### சிம்பியன் இயக்கமுறைமை 9.4
2007 ஆம் ஆண்டு மார்ச் மாதம் அறிவிக்கப்பட்டது. v9.3 இல் இருந்து கிடைக்கும் டிமான்ட் பேஜிங் கோட்பாட்டை இது வழங்கியது. இதில் 75% வேகத்துடன் பயன்பாடுகள் கண்டிப்பாக நிறுவப்பட வேண்டும். கூடுதலாக SQலிட் மூலமாக SQL ஆதரவு வழங்கப்பட்டது. சாம்சங் i8910 ஓம்னியா HD, நோக்கியா N97, நோக்கியா 5800 எக்ஸ்பிரஸ்மியூசிக், நோக்கியா 5530 எக்ஸ்பிரஸ்மியூசிக் மற்றும் சோனி எரிக்சன் சாசியோ ஆகிய போன்களுடன் இதன் வெளியீடு இருந்தது.
Symbian^1 கான அடிப்படையைப் பயன்படுத்தி முதல் சிம்பியன் இயங்குதளம் வெளியானது. 
இயக்கமுறைமைக்கான தொகுக்கப்பட்ட இடைமுகமாக இருந்ததோடு இந்த வெளியீடு S60 5வது பதிப்பு எனச் சிறப்பாக அறியப்பட்டது.

#### சிம்பியன் இயக்கமுறைமை 9.5
DVB-H மற்றும் ISDB-T வடிவங்கள் மற்றும் இருப்பிட சேவைகளின் மொபைல் டிஜிட்டல் தொலைக்காட்சி ஒளிபரப்பிற்கான உள்நிலை ஆதரவைக் கொண்டிருக்கும் v9.5 ஐ 26 மார்ச் 2007 அன்று சிம்பியன் லிமிட்டடு அறிவித்தது.

### இலவச மற்றும் திறந்த மூல மென்பொருளாக வெளியீடு

2008 ஆம் ஆண்டு ஜூன் மாதத்தில் சிம்பியன் பவுன்டேசன் அறிவிக்கப்பட்டு 2009 ஆம் ஆண்டு நடைமுறைக்கு வந்தது. OSI- மற்றும் FSF-அனுமதியளிக்கப்பட்ட எக்லிப்ஸ் பப்ளிக் லைசன்ஸின் (EPL) கீழ் முழு சிம்பியன் இயங்குதளத்திற்கான மூலத்தையும் வெளியிடுவதே இதன் நோக்கமாக இருந்தது. சிம்பியன் இயங்குதளத்தின் வெளியீடானது ஒரு முழுமையான தயாரிப்பாக சிம்பியன் இயக்கமுறையில் இருந்து தனித்து நின்றது.

## சிம்பியன் இயக்கமுறைமையைப் பயன்படுத்தும் சாதனங்கள்
16 நவம்பர் 2006 அன்று இந்த இயக்கமுறைமையைப் பயன்படுத்தும் 100 வது மில்லியன் ஸ்மார்ட்போன் வெளியானது.

* 2000 ஆம் ஆண்டில் சிம்பியன் இயக்கமுறைமை சார்ந்து வணிகரீதியாகக் கிடைக்கும் போனாக எரிக்சன் R380 இருந்தது. நவீன "FOMA" போன்களுடன் இந்த சாதனம் நிறுத்தப்பட்டதால் பயனர்கள் புதிய C++ பயன்பாடுகளை நிறுவமுடியாமல் போனது. எனினும் அவற்றைப் போலல்லாமல் R380 ஜாவா பயன்பாடுகளைக் கூட இயக்கவில்லை. மேலும் இந்தக் காரணத்திற்காக இதை 'ஸ்மார்ட்போன்' என்று அழைப்பது பொருத்தமாக இருக்குமா என்ற வினாவும் எழுந்தது.
* சோனி எரிக்சன் P800, P900, W950 மற்றும் RIZR Z8 மற்றும் RIZR Z10 போன்ற PDAக்களுக்கான UIQ இடைமுகமாகப் பயன்படுத்தப்பட்டது.
* நோக்கியா S60 இடைமுகமானது முதலில் நோக்கியா 7650 இல் அறிமுகப்படுத்தப்பட்டதோடு பல்வேறு போன்களில் பயன்படுத்தப்பட்டது. நோக்கியா என்-கேஜ் மற்றும் நோக்கியா என்-கேஜ் QD கேமிங்/ஸ்மார்ட்போன் காம்போஸ் ஆகியனவும் S60 இயங்குதள சாதனங்கள் ஆகும். சீமன்ஸ் SX1 மற்றும் சாம்சங் SGH-Z600 போன்ற பிற உற்பத்தியாளர்கள் போன்களிலும் இது பயன்படுத்தப்பட்டது. அண்மையில் நோக்கியா 6xxx, (நோக்கியா N8xx மற்றும் N9xx தவிர) N சீரியஸ், E சீரியஸ் மற்றும் சில நோக்கியா எக்ஸ்பிரஸ்மியூசிக் மொபைல்கல் உள்ளிட்ட நவீன சாதனங்களிலும் S60 பயன்படுத்தப்பட்டது.
* நோக்கியா 9210, 9300 மற்றும் 9500 கம்யூனிக்கேட்டர் ஸ்மார்ட்போன்களில் நோக்கியா சீரியஸ் 80 இடைமுகம் பயன்படுத்தப்பட்டது.
*நோக்கியா 7710 சாதனம் மட்டுமே தற்போது நோக்கியா சீரியஸ் 90 இடைமுகத்தைப் பயன்படுத்தி வருகிறது.
*ஜப்பானில் NTT டொக்கோமோ க்கான புஜித்சூ, மிட்சுபி, சோனி எரிக்சன் மற்றும் ஷார்ஃப் போன்ற போன்களில் டொக்கோமோவின் FOMA "ஃப்ரீடம் ஆஃப் மொபைல் அக்சஸ்" நெட்வொர்க் பாணிக்காக குறிப்பாக உருவாக்கப்பட்ட இடைமுகம் பயன்படுத்தப்பட்டது. இந்த UI இயங்குதளமானது MOAP "மொபைல் ஓரியன்டடு அப்ளிகேசன்ஸ் பிளாட்பாம்" என அழைக்கப்பட்டது. முந்தைய புஜித்சூ FOMA மாடல்களின் UI ஐ சார்ந்திருந்தது.

21 ஜூலை 2009 அன்றில் இருந்து சிம்பியன் இயக்கமுறைமையில் இயங்கும் 250 மில்லியனுக்கும் அதிகமான சாதனங்கள் வெளியானது.

## பாதுகாப்பு
### தீம்பொருள்
சிம்பியன் இயக்கமுறைமை பல்வேறு வைரஸ்களின் தாக்குதலைப் பெற்றுள்ளது. அதில் கபீர் சிறப்பாக அறியப்படுகிறது. இவை வழக்கமாக ப்ளூடூத் அழியாக ஒரு போனில் இருந்து மற்றொரு போனுக்குப் பரவுகிறது. இதுவரை சிம்பியன் இயக்கமுறைமையின் எந்த குறைபாடுகளையும் ஆதாயமாக எவரும் எடுத்துக் கொள்ளவில்லை – பதிலாக அவர்கள் அனைவரும் மென்பொருளின் நம்பகத்தன்மையை தெளிவான எச்சரிக்கைகளுடன் பயனர்களுக்கு அதை நிறுவுவதற்கு வினா எழுப்புகின்றனர்.

எனினும் விலை மலிவான மொபைல் போன் பயனர் பாதுகாப்பைப் பற்றிக் கண்டிப்பாக கவலை கொள்ளத் தேவையில்லை. UNIX-பாணி தகுதியுடைய மாடல்களுக்கு சிம்பியன் இயக்கமுறைமை 9.x உருவாக்கப்பட்டுள்ளது (இதில் ஒவ்வொரு செயல்பாட்டிற்கு அனுமதி வேண்டப்படுகிறது ஒவ்வொரு விசயங்களுக்கும் அல்ல). நிறுவப்பட்ட மென்பொருள் என்பது கோட்பாடு சார்ந்து டிஜிட்டல் முறையில் கையொப்பமிடாமல் (நெட்வொர்க் தரவை அனுப்புவதன் மூலம் பயனருக்கு அதிகம் செலவு வைப்பது போன்றவை) எதையும் சேதப்படுத்துவதாக இருப்பதில்லை – ஆகையால் இதன் உருவாக்கம் அறியப்படும் ஒன்றாகவே உள்ளது. வணிகரீதியான உருவாக்குனர்கள் அவர்களது மென்பொருளுக்கு செலவு செய்து சிம்பியன் கையொப்பமிடக்கூடிய  நிரல் வழியாக கையொப்பத்தைப் பெறுகின்றனர். உருவாக்குனர்கள் அவர்களது நிரல்களில் சுய-கையொப்பத்தையும் இடும் தேர்வைப் பெற்றுள்ளனர். எனினும் இந்த தொகுப்பில் கிடைக்கக்கூடிய சிறப்பியல்புகளானது ப்ளூடூத், IrDA, GSM CellID, குரல் அழைப்புகள், GPS மற்றும் பிறப் பண்புகளின் அணுக்கத்தை உள்ளடக்கியிருக்கவில்லை. சிம்பியன் கையொப்பமிடப்பட்ட சான்றிதழ்களைத் தவிர பிற அனைத்து சான்றிதழ்களையும் சில இயக்குநர்கள் செயல் இழக்கச்செய்கின்றனர்.

சில பிற எதிர்ப்பு நிரல்கள் கீழே பட்டியலிடப்பட்டுள்ளன. ஆனால் இவை அனைத்தும் இயக்குவதற்கு பயனரின் உள்ளீடு தேவைப்படுகிறது.
* டிரீவர் (Drever).A என்பது கேடுநோக்குள்ள SIS கோப்பு டிராஜனானது சிம்பணிகள் மற்றும் கேஸ்பர்ஸ்கை சிம்பியன் வைரஸ் எதிர்ப்பு பயன்பாடுகள் தானியங்கி முறையில் தொடங்கும் முறையை செயல் இழக்கச் செய்கிறது.
* லாக்னட் (Locknut).B என்பது கேடுநோக்குள்ள SIS கோப்பு டிராஜன் ஆகும். இது சிம்பியன் S60 மொபைல் போன்களுக்கான பேட்ச் போல பாசாங்கு செய்கிறது. இது நிறுவப்படும் போது விடுக்கும் பைனரியானது ஆய்திறனுடைய அமைப்பு சேவை ஆக்கக்கூறை சேதப்படுத்துகிறது. இது போனில் எந்த பயன்பாடும் நிறுவப்படுவதைத் தடுக்கிறது.
* மாபிர் (Mabir).A என்பது MMS பண்புகள் சேர்க்கப்பட்ட அடிப்படையான கபீர் ஆகும். இவை இரண்டும் ஒரே ஆசிரியர் மூலமாகவே எழுதப்பட்டதாகும். இவைகளின் குறியீடு பங்கீடுகளில் பல ஒற்றுமைகள் உள்ளன. கபீரின் முந்தைய மாற்று வடிவங்கள் செயல்பட்ட வழியே ப்ளூடூத் மூலமாக இது பரவுகிறது. அஸ் மாபீர் (As Mabir). இது காணும் முதல் போனை இது தேடுகிறது. பின்னர் அந்த போனுக்கு பிரதிகளை அனுப்பத் தொடங்குகிறது.
* ஃபாண்டல் (Fontal).A என்பது SIS கோப்பு டிராஜன் ஆகும். இது ஒரு சேதமடைந்த கோப்பை போனில் நிறுவி போன் மீண்டும் தொடங்கப்படுவதை நிறுத்துகிறது. இவ்வாறு பாதிக்கப்பட்ட போனை பயனர் மீண்டும் தொடங்க முயற்சித்தால் இது நிரந்தரமாக ரீபூட்டில் நிலைத்து விடுகிறது. மேலும் இதை நீக்கும் வரை அந்த போனை பயன்படுத்த முடியாது – அவ்வாறு போன் மீண்டும் சீர்படுத்தப்படும் போது அனைத்து தரவும் அழிந்துவிடுகிறது. டிராஜனாக இருந்தாலும் பிரண்டல் பரவுவதில்லை – நம்பகமற்ற மூலங்களில் இருந்து கோப்பை பெறுவதற்கு பயனர் முயற்சிப்பதால் இவ்வகை டிராஜன் போனை பாதிக்கிறது. கவனக்குறைவாகவோ அல்லது பிற வழிகளிலோ போனில் நிறுவப்படுகிறது.

### சிம்பியன் இயக்கமுறைமை ஹாக்கிங்
பயனர்கள் "கையொப்பமிடப்படாத" கோப்புகளை நிறுவுவதற்கும் (சிம்பியன் மூலமாக சான்றிதழ் அளிக்கப்படாத கோப்புகளை நிறுவுதல்) முன்பு அனுமதி மறுக்கப்பட்ட அமைப்பு கோப்புகளுக்கு அணுக்கத்தை உண்டாக்கவும் இயக்கமுறைமை 9.1 அறிமுகப்படுத்தப்பட்டதில் இருந்து இயங்குளப் பாதுகாப்பை நீக்குவதற்கு S60 v3 மற்றும் v5 (இயக்கமுறைமை 9.x) சாதனங்கள் ஹேக் செய்யப்பட்டன. இது இயக்கமுறைமை வேலை செய்யும் விதங்களை மாற்றி மறைக்கப்பட்ட பயன்பாடுகள் மற்றும் பலவற்றிற்கு அனுமதி அளித்து பார்வைக்குரியதாக மாற்றி இயங்க முறைமைகளில் மொபைல் வைரஸ்கள் தாக்கும் அபாயத்தை பெருக்கும் சூழ்நிலையைத் தற்போது உருவாக்கின.

## சிம்பியன் இயக்கமுறைமையின் உருவாக்கம்
சிம்பியனின் உள்ளார்ந்த மொழி C++ ஆகும். ஆனால் இது ஒரு தரமான செயலாக்கமாக இல்லை. சிம்பியன் இயக்கமுறைமையை சார்ந்து பல்வேறு இயங்குதளங்கள் இருந்தன. அவை சிம்பியன் இயக்கமுறைமை சாதனங்களை இலக்காகக் கொண்ட பயன்பாடு உருவாக்குனர்களுக்கு SDKகளை வழங்கின – இவற்றில் முக்கிய ஒன்றாக UIQ மற்றும் S60 இருந்தன. தனிப்பட்ட போன் உற்பத்திப் பொருள்கள் அல்லது குடும்பங்கள் பெரும்பாலும் SDKகள் அல்லது SDK நீச்சிகள் பதிவிறக்கம் செய்யக்கூடியவைகளாக இருந்தன. உற்பத்தியாளர்களின் வலைத்தளத்திலும் இவை கிடைத்தன. 
சிம்பியன் இயங்குதளத்தில் பல்வேறு UI இயங்குதளங்கள் ஒருமைப்படுத்தப் பட்டிருந்ததுடன் 2010 ஆம் ஆண்டில் இருந்து உற்பத்தியாளர்களின் SDKகளுக்கு இடையில் கண்டிப்பாக குறைவான மாறுபட்டநிலையே நிலவுகின்றன.

SDKகள் ஆனது சிம்பியன் இயக்கமுறைமை மென்பொருள் மற்றும் விண்டோஸ்-சார்ந்த எமுலேட்டரை ("WINS") உருவாக்குவதற்குத் தேவையான ஆவணங்கள், தலைப்புக் கோப்புகள் மற்றும் நூலகக் கோப்புகளைக் கொண்டிருந்தது. சாதனத்தில் பணிபுரிவதற்கு தெவையான மென்பொருளை கட்டமைப்பதற்கு சிம்பியன் இயக்கமுறைமைப் பதிப்பு 8 இல் இருந்து SDKகள் ஆனது GCC தொகுப்பியைக் (இது ஒரு குறுக்குத்-தொகுப்பி ஆகும்) கொண்டிருந்தது.

சிம்பியன் இயக்கமுறைமை 9 மற்றும் சிம்பியன் இயங்குதளம் ஆகியவை புதிய ABI மற்றும் தேவையான மாறுபட்ட தொகுப்பியைப் பயன்படுத்தின – GCC இன் புதிய பதிப்பிலும் தொகுப்பிகளின் தேர்வு கிடைக்கிறது (கீழே உள்ள புற இணைப்புகளைப் பார்க்க).

எதிர்பாராத விதமாய் சிம்பியன் C++ நிரலாக்கமானது விளக்கவுரைவிகள் மற்றும் தூய்மைப்படுத்தும் அடுக்கு போன்ற பிரத்யேகத் தொழில்நுட்பங்களில் பயன்படுத்துவதற்குத் தேவையான சிம்பியனாக உயர்வான கற்றல் வளைவைக் கொண்டுள்ளது. பிற சூழ்நிலைகளில் உருவாக்குதைக் காட்டிலும் மிகவும் எளிதான நிரல்களையும் கடினமான உருவாக்குகிறது. மேலும் நினைவக மேலாண்மை எடுத்துக்காட்டு போன்ற சிம்பியனின் தொழில் நுட்பங்கள் உண்மையில் பயனுள்ளதா என்பது கேள்வியாகவே உள்ளது. 1990களில் மிகவும் கட்டுப்படுத்தப்பட்ட மொபைல் வன்பொருளாக உருவாக்கப்பட்ட தொழில்நுட்பங்களில் இது சாத்தியமாகும். இவை மூலக்குறியீட்டில் தேவையற்ற சிக்கலை எளிதாக உருவாக்குகிறது. ஏனெனில் நிரலாக்களாலர்கள் பயன்பாடு-குறித்த செயல்பாடுகளில் அதிகக் கவனம் செலுத்துவதைக் காட்டிலும் குறைவான நிலையில் கவனம் செலுத்துவதற்காகவே இவ்வாறு எழுதப்பட்டது. உயர்-நிலை மற்றும் நவீன நிராலாக்க மேற்கோள்களின் மீது கவனம் செலுத்துவதற்கு இது கடினமாக உள்ளது.

சிம்பியன் C++ நிரலாக்கம் என்பது பொதுவாக IDE உடனே நிறைவேற்றப்படுகிறது. சிம்பியன் இயக்கமுறைமையின் முந்தையப் பதிப்புகளுக்கு சிம்பியன் இயக்கமுறைமைக்கான வணிகரீதியான IDE கோடுவாரியர் சாதகமாக இருந்தது. 2006 ஆம் ஆண்டில் நோக்கியா மூலமாக உருவாக்கப்பட்ட எக்லிப்ஸ்-சார்ந்த IDE ஆன கார்பைடு.c++ மூலமாக கோடுவாரியர் கருவிகள் மாற்றம் செய்யப்பட்டன. கார்பைடு.c++ என்பது எக்ஸ்பிரஸ், டெவலப்பர், புரொபசனல் மற்றும் OEM ஆகிய நான்கு மாறுபட்ட பதிப்புகளில் அதிகரிக்கப்பட்ட திறன் நிலைகளுடன் கிடைக்கின்றன. எக்ஸ்பிரஸ் பதிப்புடன் முழு சிறப்புகளுடைய மென்பொருள் உருவாக்கப்பட்டு வெளியிடப்பட்டன. அவை இலவசமாகவே கிடைத்தன. UI வடிவமைப்பு, க்ரஷ் டீபக்கிங் போன்ற பல சிறப்புகள் பிற இலவசமற்ற பதிப்புகளில் கிடைத்தன. மைக்ரோசாஃப்ட் விசுவல் ஸ்டூடியோ 2003 மற்றும் 2005 ஆகிய மென்பொருட்களூம் கார்பைடு.vs பிளக்இன் மூலமாக ஆதரவைப் பெற்றன.

C++ உடைய சிம்பியன் தனியியல்புகள் மிகவும் சிறப்புடையதாக இருந்தன. எனினும் பைத்தான், ஜாவா ME, பிளாஷ் லிட், ரூபி, .நெட், வெப் ரன்டைம் (WRT) விட்ஜெட்ஸ் மற்றும் ஸ்டாண்டர்டு C/C++ ஆகிய மொழிகளைப் பயன்படுத்தியும் சிம்பியன் சாதனங்கள் உருவாக்கப்பட்டன..

S60 3வது பதிப்பு மற்றும் UIQ 3 சாதனங்களுக்கான பயன்பாடுகளை உருவாக்குவதற்கு NS பேசிக்கை விசுவல் பேசிக் நிரலாளர்கள் பயன்படுத்தினர்.

ஆரம்பகாலத்தில் சிம்பியனுக்கான பயன்படுத்தப்பட்ட விசுவல் பேசிக், VB.NET மற்றும் C# போன்ற மொழிகள் மைக்ரோசாஃப்ட் விசுவல் ஸ்டுடியோவிற்கான பிளக்இனான ஆப்போர்ஜ் க்ராஸ்பயர் மூலம் சாத்தியமாக இருந்தன. 13 மார்ச் 2007 அன்று ஆப்போர்ஜின் செயல்பாடுகள் நிறுத்தப்பட்டன; இதை அறிவார்ந்த சொத்தாக ஆரக்கில் வாங்கியது. ஆனால் முந்தைய ஆப்போர்ஜ் உற்பத்திப் பொருள்களுக்கான ஆதரவை வழங்குவதோ விற்பனை செய்வதோ இல்லை என அறிவித்தது. சிம்பியனுக்கான .NET கச்சிதமான பணிச்சட்டம் நெட்60  ஆனது redFIVElabs மூலமாக உருவாக்கப்பட்டு வணிகரீதியான பொருளாக விற்பனை செய்யப்பட்டது. Net60, VB.NET மற்றும் C# (மற்றும் பிறமொழிகளின்) ஆகியவற்றின் மூலக் குறியீடு மத்திய மொழியாக (IL) தொகுக்கப்பட்டு ஜஸ்ட்-இன்-டைம் தொகுப்பியைப் பயன்படுத்தி சிம்பியன் இயக்கமுறைமையுடன் செயலாற்றியது. (18/1/10 இல் இருந்து ரெட்பைவ்லேப்ஸ் நெட்60 இன் உருவாக்கத்தை முடக்கி பின்வரும் அறிவிப்பையும் கொடுத்தது: இச்சூழ்நிலையில் நாங்கள் சில தேர்வுடைய IP களை விற்பதற்கு முடிவெடுத்துள்ளோம். அதனால் நெட்60 வருங்காலத்தில் தொடரப்படலாம்.)

சிம்பியன் இயக்கமுறைமைக்கான போர்லேண்ட் IDE இன் பதிப்பும் இருந்தது. சிம்பியன் இயக்கமுறைமை உருவாக்கமானது சமுதாயம், அடிப்படைக் கருவிகளுக்கான பகுதியாக அனுமதிக்கப்பட்ட சிம்பியனின் வெளியிட்ட மூலக் குறியீடு மூலமாக கருவிகள் மற்றும் தொழில்நுட்பங்களைப் பயன்படுத்தி லினக்ஸ் மற்றும் மேக் இயக்கமுறைமை X ஆகியவற்றில் உருவாக்க முடியும் என்பதும் சாத்தியமானது. மேக் இயக்கமுறைமை X க்கான ஆப்பிலின் எக்ஸ்கோடு IDE இல் கிடைக்கும் சிம்பியன் இயக்கமுறைமை பயன்பாடுகளின் உருவாக்கத்திற்கும் இந்த பிளக்இன் இடமளித்தது.

சிம்பியன் பயன்பாடுகள் உருவாக்கப்பட்ட பிறகு வாடிக்கையாளர்களின் மொபைல் போன்களுக்கு வழியைக் கண்டுபிடிக்கும் தேவையும் உள்ளது. PC கனெக்ட், ப்ளூடூத் அல்லது ஒரு நினைவக அட்டையின் வழியாக காற்றின் மூலமாக நிறுவப்படும் SIS கோப்புகளிலும் அவை தொகுக்கப்பட்டன. இதற்கு மாற்றாக போன் உற்பத்தியாளர்களுடன் கூட்டு சேர்ந்து போனிலேயே அந்த மென்பொருள் நிறுவப்பட்டது. சிம்பியன் இயக்கமுறைமை 9.xக்கான SIS கோப்புத் தடம் மிகவும் கடினமானதாகும். ஏனெனில் எந்த பயன்பாடும் சிம்பியன் கையொப்பமிடப்பட்ட  நிரல் வழியாக கண்டிப்பாக கையொப்பமிடப்பட்டு குறைந்த பாதுகாப்பிற்கு எதிர்நோக்கியிருந்தன. எனினும் சிம்பியன் இயக்கமுறைமை 9.x.க்கு எந்த தரங்களையும் நிறுவுவதற்கு கையொப்பமிடாத நிரல்களுக்கு இடமளிக்க பல்வேறு ஹேக்குகளும் உள்ளன.

ஸ்மார்ட்போன்களின் மிகவும் ஈர்ப்புடைய சில சிறப்புகளைப் பெறுவதற்கு பயன்பாடு உருவாக்குனர்கள் பணம் செலுத்தி பெற வேண்டி இருந்த சிம்பியன் கையொப்பமிடப்பட்ட  அமைப்பின் அறிமுகமானது (பாம் இயக்கமுறைமை மற்றும் விண்டோஸ் மொபைல் போன்ற இயங்குதளங்களுக்கு முற்றிலும் வேறுபட்டிருந்தது) திறந்த மூலச் செயல்திட்டங்கள், சார்பற்ற உருவாக்குனர்கள் மற்றும் சிறிய தொடக்கங்களுக்கான பிரபலமற்ற இயங்குதளத்தை அதிகமாக உருவாக்கியது. பயனர் இடைமுக அமைப்புகளின் தூண்டுதல் மூலமாக இந்நிலை மோசமடைந்தது (UIQ vs S60 vs MOAP). அதே சிம்பியன் இயக்கமுறைமைப் பதிப்பின் கீழ் பயன்படுத்தபடும் பல்வகை சாதனங்களை இலக்காக் கொண்டால் இந்த மென்பொருளின் பல்வேறு முரண்பாடான பதிப்புகளை உருவாக்குனர்கள் கட்டமைக்கவும் மற்றும் கையாளுவும் வேண்டும் என்றாதாகிறது.

சன் ஜாவா வயர்லஸ் டூல்கிட் (முன்பு J2ME வயர்லஸ் டூல்கிட் என இருந்தது) போன்ற தரமான தொழில்நுட்பங்கள் மற்றும் கருவிகளைப் பயன்படுத்தி சிம்பியன் இயக்கமுறைமைக்கான ஜாவா ME பயன்பாடுகள் உருவாக்கப்பட்டன. அவை JAR (மற்றும் JAD) கோப்புகளாகத் தொகுக்கப்பட்டன. CLDC மற்றும் CDC பயன்பாடுகள் இரண்டுமே நெட்பீன்ஸுடன் உருவாக்கப்பட்டன. ஜாவாவைப் பயன்படுத்தி சிம்பியன் 7.0 மற்றும் 7.0கள் நிரல்களை உருவாக்குவதற்கு சூப்பர்வாபா உள்ளிட்ட பிற கருவிகள் பயன்படுத்தப்பட்டன.

S60க்கான பைத்தானை இன்டெர்பிரெட்டர் நிறுவும் போது நோக்கியா S60i போன்கள் பைத்தான் குறியீடுகள் மூலமாக இயங்குகிறது. இதில் உள்ள செயற்கையாக உருவாக்கப்பட்ட API ஆனது ப்ளூடூத் ஆதரவு மற்றும் பிற பண்புகளுக்கு இடமளிக்கிறது. போனில் நேரடியாக பைத்தான் குறியீடை எழுதுவதற்கு பயனருக்கு இடமளிப்பதற்கு இன்டராக்டிவ் கன்சோலும் உள்ளது.

## குறிப்புகள் மற்றும் குறிப்புதவிகள்

20. www.symbianism.com

## நூல் விவரத் தொகுப்பு

*

## புற இணைப்புகள்
* Symbian Foundation home page
* Symbian Developer website – the official developer network
* 

பகுப்பு:கைபேசி இயங்கு தளங்கள்
பகுப்பு:கூகுள் தமிழாக்கம்-தொலைத்தொடர்புத் தொழில்நுட்பம்