சகியா சாப்ரி

**சகியா நசீம் சாப்ரி** (*Zakia Naseem Jafri*)  2002 ஆம் ஆண்டு குசராத்து மாநில கலவரம் தொடர்பான சட்ட முயற்சிகளுக்காக அறியப்பட்ட இந்திய நாட்டினைச் சார்ந்த மனித உரிமை ஆர்வலர் ஆவார். இவர் 1938 ஆம் ஆண்டு அல்லது 1939 ஆம் ஆண்டில் பிறந்தார். கலவரத்தின் போது கொல்லப்பட்ட இந்திய தேசிய காங்கிரசு கட்சியின் நாடாளுமன்ற உறுப்பினரான எகுசான் சாப்ரியின் விதவையாக பரவலாக அங்கீகரிக்கப்பட்டார். 2025 ஆம் ஆண்டு  பிப்ரவரி மாதம் 1 ஆம் தேதி இறந்தார்.

## பின்னணி
சகியா சாப்ரி 1977 ஆம் ஆண்டில் நாடாளுமன்ற உறுப்பினராக தேர்ந்தெடுக்கப்பட்ட மத்தியப்பிரதேச மாநிலம் புர்கான்பூரைச் சேர்ந்த வழக்கறிஞரான எசான் சாப்ரியின் விதவை மனைவி ஆவார். 1930 ஆம் ஆண்டுகளின் பிற்பகுதியில் மத்தியப் பிரதேசத்தின் காண்டுவா பணக்கார நில உரிமையாளர் குடும்பத்தில் பிறந்த இவர், மத்தியப் பிரதேசத்தில் வழக்கறிஞராக பணியாற்றியபோது சாப்ரி என்பவரை மணந்தார். இவர்களுக்கு மூன்று குழந்தைகள் இருந்தனர். இரண்டு மகன்கள், தன்வீர் மற்றும் சூபர், மற்றும்  மகள் நிஷ்ரின் ஆவார்.

1969 ஆம் ஆண்டில், காண்ட்வாவில் நடந்த வகுப்புவாத கலவரங்களின் போது, இவர்களின் வீடு தாக்கப்பட்டது. 1971 ஆம் ஆண்டில் அகமதாபாது பகுதிக்கு இடம்பெயர்வதற்கு முன்பு இவர்கள் சில காலம் அகதி முகாமில் தங்க வேண்டிய கட்டாயம் ஏற்பட்டது. சாப்ரி தனது 86வது வயதில் 2025 ஆம் ஆண்டு பிப்ரவரி மாதம் 1 ஆம் தேதியன்று அகமதாபாத் நகரில் காலமானார். இவர் தனது கணவரின் அதே கல்லறையில் அடக்கம் செய்யப்பட்டார்.

## 2002 ஆம் ஆண்டு குசராத்து கலவரம்
2002 ஆம் ஆண்டில் குசராத்து மாநிலத்தில் பரவலான கலவரங்கள் நிகழ்ந்தன. கலவரத்தின் போது 790 முசுலிம்களும் 254 இந்துக்களும் கொல்லப்பட்டதாக மாநில அரசு பின்னர் கூறியது.  சுயாதீன ஆதாரங்கள் இறந்தவர்களின் எண்ணிக்கையை இரண்டாயிரத்திற்கும் அதிகமாகக் கொண்டுள்ளனர். இவர்களில் பெரும்பாலோர் இசுலாமியர்கள் ஆகும். குல்பர்க் சொசைட்டி படுகொலை பிப்ரவரி மாதம் 28 ஆம் தேதியன்று கலவரத்தின் போது நிகழ்ந்தது. அகமதாபாத் உள்ள சமன்புரா கிழக்குப் பகுதியில் உள்ள குல்பர்க் சொசைட்டி என்ற முசுலீம் சுற்றுப்புறத்தில் ஒரு கூட்டம் கற்களை வீசத் தொடங்கியது. உயிருடன் எரிக்கப்பட்ட 35 பேரில் எசான் சாப்ரியும் ஒருவர் ஆவார். 31 பேர் காணாமல் போய் இறந்துவிட்டதாக கருதப்பட்டனர். சாகியா சாப்ரி கூற்றுப்படி, இவரும் ஒரு சிலரும் மேல் மாடியில் உள்ள அறையில் மறைந்து உயிர் பிழைத்தனர்.

## சட்ட நடவடிக்கைகள்
அப்போதைய முதலமைச்சர் நரேந்திர மோடி உள்ளிட்ட முக்கிய அரசியல் பிரமுகர்களுக்கு எதிராக சட்ட அமலாக்க அதிகாரிகள் நடவடிக்கை எடுக்கத் தவறிவிட்டதாக குற்றம் சாட்டி சாகியா சாப்ரி 2006 ஆம் ஆண்டில் இந்திய உச்ச நீதிமன்றத்தில் ஒரு மனுவை தாக்கல் செய்தார். 2008 ஆம் ஆண்டில், உச்ச நீதிமன்றம் ஒரு சிறப்பு புலனாய்வுக் குழுவிற்கு (எசு.ஐ.டி) இவரது கூற்றுக்களை ஆராய உத்தரவிட்டது. மோடி அல்லது பிற அதிகாரிகள் மீது வழக்குத் தொடர போதுமான ஆதாரங்கள் இல்லை என்று கண்டறிந்து எசு.ஐ.டி. 2012 ஆம் ஆண்டில் விசாரணையை முடித்தது. எசு.ஐ.டியின் கண்டுபிடிப்புகளை எதிர்த்து சாப்ரி மனுவை தாக்கல் செய்தார். இம்மனு 2022 ஆம் ஆண்டு சூன் மாதத்தில் உச்ச நீதிமன்றத்தால் தள்ளுபடி செய்யப்பட்டு, மூடல் அறிக்கையை உறுதி செய்தது. இவரது ஏராளமான சட்டப்பூர்வ ஆவணங்களின் விளைவாக, சாப்ரி 2002 ஆம் ஆண்டு கலவரத்தால் பாதிக்கப்பட்டவர்களுக்கு "நீதிக்கான போராட்டத்தின் முகமாக" பார்க்கப்பட்டார் என்று மின்ட் தெரிவித்துள்ளது.

2002 ஆம் ஆண்டு குசராத்து கலவரத்தின் போது குல்பெர்க் சொசைட்டியை கும்பல் சூழ்ந்திருந்தபோது, இவரின் கணவர் எசான் சாப்ரி, அப்போதைய முதல்வர் நரேந்திர மோடி உட்பட குசராத்து மாநில மூத்த அதிகாரிகளுக்கு பல முறை அழைப்பு விடுத்ததாக தி கேரவனின் அறிக்கையில் சாப்ரி கூறினார். இவரது கூற்றுப்படி, சாப்ரி தலையிடுமாறு கெஞ்சினார். ஆனால் எந்த உதவியும் கிடைக்கவில்லை. பின்னர் நீதிமன்றத்தில் சாட்சியமளித்த ஒரு சாட்சி, சாப்ரி மோடியை அழைத்ததாகவும், ஆதரவை விட வாய்மொழி துசுபிரயோகத்தை சந்தித்ததாகவும் கூறினார்.

## மேற்கோள்கள்

பகுப்பு:இந்திய முஸ்லிம்கள்
பகுப்பு:இந்திய மனித உரிமைச் செயற்பாட்டாளர்கள்
பகுப்பு:2025 இறப்புகள்
பகுப்பு:1930கள் பிறப்புகள்
பகுப்பு:அகமதாபாத்
பகுப்பு:ஆண்டுகள் வாரியாக பிறப்புகள்
பகுப்பு:இந்திய செயற்பாட்டாளர்கள்
பகுப்பு:அகமதாபாத் மாவட்ட நபர்கள்