இந்தியாவில் உள்ள அறிவியல் மையங்களின் பட்டியல்

**இந்தியாவில் உள்ள அறிவியல் மையங்களின் பட்டியல்**  *(List of science centres in India)*, இவற்றில் பெரும்பாலானவை தேசிய அறிவியல் அருங்காட்சியகங்கள் மன்றத்தால் இயக்கப்படுகின்றன. இந்தியாவின் அறிவியல் கல்வி உள்கட்டமைப்பின் ஒரு பகுதியாக உள்ளன. இந்த மையங்கள் அறிவியல் மற்றும் தொழில்நுட்பம், அறிவியல் கல்வியறிவு மற்றும் முறைசாரா கற்றலை ஊக்குவிப்பதில் முக்கிய பங்கு வகிக்கின்றன. .இந்த வலையமைப்பு, உலகளவில் ஒரே நிர்வாகக் குடையின் கீழ் இயங்கும் மிகப்பெரிய அறிவியல் மையங்களின் சங்கிலித் தொடர்களில் ஒன்றாகத் திகழ்கிறது. இது இந்தியாவில் அறிவியல் குறித்த பொதுமக்களின் புரிதலுக்கும் மற்றும் அறிவியல், தொழில்நுட்பம், பொறியியல் மற்றும் கணிதம்  கல்விக்கும் குறிப்பிடத்தக்க பங்களிப்பை வழங்குகிறது.
## வரலாற்றுப் பின்னணி
இந்தியாவின் அறிவியல் அருங்காட்சியக வலையமைப்பிற்கான அடித்தளம்.1959-ல் கொல்கத்தாவில் பிர்லா தொழிற்துறை மற்றும் தொழில்நுட்ப அருங்காட்சியகம்  நிறுவப்பட்டதன் மூலம் இடப்பட்டது. இதைத் தொடர்ந்து, 1965-ல் பெங்களூரில் விசுவேசுவராயா தொழிற்துறை மற்றும் தொழில்நுட்ப அருங்காட்சியகம் (வி ஐ டி எம்) நிறுவப்பட்டது. இந்த ஆரம்பகால நிறுவனங்களின் வெற்றியானது, 1978-ல்  உருவாக்கப்படுவதற்கு வழிவகுத்தது. இது அறிவியலை நிலைநிறுத்துவதற்கான ஒரு ஒருங்கிணைந்த முயற்சியின் தொடக்கத்தைக் குறித்தது. நாடு முழுவதும் உள்ள மையங்கள் பற்றியது.
## வகைப்பாடு மற்றும் படிநிலை
இந்தியாவில் உள்ள அறிவியல் மையங்கள் அவற்றின் நோக்கம், உள்கட்டமைப்பு மற்றும் நிர்வாக நிலை ஆகியவற்றின் அடிப்படையில் வெவ்வேறு வகைகளாகப் பிரிக்கப்பட்டுள்ளன. ஒவ்வொரு வகையும் குறிப்பிட்ட பணிகளையும் இலக்கு பார்வையாளர்களையும் கொண்டுள்ளது, மேலும் உயர் மட்ட மையங்கள் பெரும்பாலும் சிறிய அலகுகளுக்கு ஆதரவையும் வளங்களையும் வழங்குகின்றன.
* **அறிவியல் நகரங்கள்**: விரிவான ஊடாடும் கண்காட்சிகள், பல்லூடகக் காட்சிகள் மற்றும் வெளிப்புற அறிவியல் பூங்காக்களைக் கொண்ட பெரிய அளவிலான அறிவியல் மையங்கள். இந்த வசதிகள் பெரும்பாலும் பல ஏக்கர் பரப்பளவில் பரந்து விரிந்து, பல காட்சியகங்கள், அரங்குகள் மற்றும் ஆராய்ச்சி இடங்களை உள்ளடக்கியுள்ளன. உதாரணமாக, கொல்கத்தாவில் உள்ள அறிவியல் நகரம், ஆண்டுதோறும் 1 இருமடி ஆயிரத்துக்கும் அதிகமான பார்வையாளர்களை ஈர்க்கிறது.
* **தேசிய மையங்கள்**: அறிவியல் கல்வி மற்றும் ஆராய்ச்சிக்கான பிராந்திய மையங்களாகச் செயல்படும் முக்கிய நிறுவனங்கள். இந்த மையங்கள் பொதுவாக நிரந்தரக் காட்சியகங்கள், தற்காலிகக் கண்காட்சி இடங்கள் மற்றும் மேம்பட்ட ஆய்வக வசதிகளைக் கொண்டுள்ளன. அவை பெரும்பாலும் சர்வதேச நிறுவனங்களுடன் ஒருங்கிணைந்து ஆராய்ச்சி முயற்சிகளை வழிநடத்துகின்றன.
* * **பிராந்திய மையங்கள்**: விரிவான கண்காட்சிகள் மற்றும் கல்வித் திட்டங்களுடன் குறிப்பிட்ட புவியியல் பிராந்தியங்களுக்குச் சேவை செய்யும் வசதிகள். இந்த மையங்கள் தேசியத் தரத்திலான வசதிகளைப் பராமரிக்கும் அதே வேளையில், பிராந்திய அறிவியல் சாதனைகள் மற்றும் உள்ளூர் தொழில்நுட்ப பாரம்பரியத்தில் கவனம் செலுத்துகின்றன.
* **துணைப் பிராந்திய மையங்கள்**: பிராந்திய மற்றும் மாவட்ட அளவுகளுக்கு இடையிலான இடைவெளியைக் குறைக்கும் வகையில் வடிவமைக்கப்பட்ட நடுத்தர அளவிலான வசதிகள். இவை பொதுவாக பல மாவட்டங்களுக்குச் சேவை செய்கின்றன மற்றும் உள்ளூர் கல்வித் தேவைகளுக்கு ஏற்ப வடிவமைக்கப்பட்ட சிறப்புத் திட்டங்களை வழங்குகின்றன.
* **மாவட்ட மையங்கள்**: மாவட்டம் தழுவிய அளவில் மக்களைச் சென்றடைதல் மற்றும் அடிப்படை அறிவியல் கல்வியில் கவனம் செலுத்தும் உள்ளூர் அளவிலான நிறுவனங்கள் ஆகும். இந்த மையங்கள், செய்முறை கற்றல் அனுபவங்கள் மூலம் அறிவியல் அறிவை மேம்படுத்துவதற்காக உள்ளூர் பள்ளிகள் மற்றும் சமூகங்களுடன் நெருக்கமாக இணைந்து செயல்படுகின்றன.
* **துணை அலகுகள்**: தேசிய மையங்களின் நிர்வாகக் கட்டுப்பாட்டின் கீழ் செயல்படும் சிறிய மையங்கள் ஆகும். இவை பெரிய நிறுவனங்களின் சேவையைச் சிறிய நகரங்கள் மற்றும் ஊர்களுக்கு விரிவுபடுத்தி, தேர்ந்தெடுக்கப்பட்ட கண்காட்சிகள் மற்றும் கல்வித் திட்டங்களை வழங்குகின்றன.
* **நடமாடும் அறிவியல் கண்காட்சிகள்**: தொலைதூர மற்றும் பின்தங்கிய பகுதிகளுக்கு அறிவியல் கல்வியைக் கொண்டு செல்லும் வகையில் வடிவமைக்கப்பட்ட பயணக் கண்காட்சிகள். இந்த அலகுகள் பொதுவாக, கண்காட்சிகள், செயல்விளக்கங்கள் மற்றும் ஒலி-ஒளிக் கருவிகளுடன் கூடிய, பிரத்யேகமாக வடிவமைக்கப்பட்ட பேருந்துகளை கொண்டிருக்கும். 2022-23 ஆம் ஆண்டில், நடமாடும் அலகுகள் இந்தியா முழுவதும் 2,000-க்கும் மேற்பட்ட இடங்களைச் சென்றடைந்தன.
## மாநிலங்களில் உள்ள அறிவியல் மையங்கள்

## யூனியன் பிரதேசங்களில் உள்ள அறிவியல் மையங்கள்

## சிறப்பு வசதிகள் மற்றும் திட்டங்கள்
### சிறப்பு வசதிகள்
இந்தியா முழுவதும் உள்ள அறிவியல் மையங்கள், பார்வையாளர்களின் அனுபவத்தையும் கல்விசார் தாக்கத்தையும் மேம்படுத்தும் வகையில் வடிவமைக்கப்பட்ட பல்வேறு சிறப்பு வசதிகளைக் கொண்டுள்ளன: . தேசிய அறிவியல் அருங்காட்சியகங்கள் மன்றம். 2024-03-22 அன்று பெறப்பட்டது.
**கோளரங்குகள்**
பல மையங்களில் எண்ம படவீச்சு அமைப்புகளுடன் கூடிய நவீன கோளரங்க வசதிகள் உள்ளன:
* ராமன் அறிவியல் மையம் மற்றும் கோளரங்கம், நாக்பூர் - 12.5 மானி குவிமாடத்தைக் கொண்டுள்ளது
* மண்டல அறிவியல் மையம் மற்றும் கோளரங்கம், கோழிக்கோடு - இருமொழி நிகழ்ச்சிகளை வழங்குகிறது
* ஜோர்ஹட் அறிவியல் மையம் மற்றும் கோளரங்கம், அசாம் - வானியல் கல்வியில் நிபுணத்துவம் பெற்றது
* சுவாமி விவேகானந்தா கோளரங்கம், மங்களூர் - எண்ம முழு-குவிமாட படவீச்சு அமைப்பு
**புத்தாக்க மையங்கள்**
மாணவர்களிடையே படைப்பாற்றலையும் புத்தாக்கத்தையும் வளர்ப்பதற்கான பிரத்யேக இடங்கள்:
* படைப்பு வடிவமைப்பு ஆய்வகங்கள்
* எந்திர மனிதவியல் பட்டறைகள்
* முப்பரிமாண அச்சிடும் வசதிகள்
* மின்னணுவியல் ஆய்வகங்கள்
**சிறப்புக் காட்சியகங்கள்**
குறிப்பிட்ட அறிவியல் களங்களில் கவனம் செலுத்தும் கருப்பொருள் சார்ந்த கண்காட்சி இடங்கள்:
* வேடிக்கை அறிவியல் காட்சியகங்கள்
* பரிணாமப் பூங்காக்கள்
* டைனோசர் காட்சியகங்கள்
* கடல்சார் காட்சியகங்கள்
* விண்வெளி ஆய்வு மையங்கள்
**ஆராய்ச்சி வசதிகள்**
* மாணவர் சோதனைகளுக்கான மேம்பட்ட ஆய்வகங்கள்
* வானிலை கண்காணிப்பு நிலையங்கள்
* வானியல் ஆய்வகங்கள்
* கணித மாதிரியாக்க மையங்கள்
### கல்வித் திட்டங்கள்
இந்த மையங்கள் பல்வேறு கல்வித் திட்டங்களையும் முன்னெடுப்புகளையும் வழங்குகின்றன:
* **வழக்கமான திட்டங்கள்**
** அறிவியல் செயல்விளக்க விரிவுரைகள்
** வானைக் கண்காணிக்கும் திட்டங்கள்
** ஆசிரியர்களுக்கான பயிற்சிப் பட்டறைகள்
** அறிவியல் வினாடி வினாப் போட்டிகள்
** நடமாடும் அறிவியல் கண்காட்சிகள்
* **சிறப்பு நிகழ்வுகள்**
** தேசிய அறிவியல் தினக் கொண்டாட்டங்கள் (பெப்ரவரி 28)
** உலக சுற்றுச்சூழல் தினத் திட்டங்கள்
** தேசிய கணித தினச் செயல்பாடுகள்
** விண்வெளி வாரக் கொண்டாட்டங்கள்
## சர்வதேச ஒத்துழைப்புகள்
(என் சி எசு எம்  )பல சர்வதேச ஒத்துழைப்புகளை ஏற்படுத்தியுள்ளது:
* **ராசீவ் காந்தி அறிவியல் மையம்**, மொரிசியசு - தொழில்நுட்ப ஆதரவு மற்றும் கண்காட்சி மேம்பாடு
* **இந்தியா காட்சியகம்**, சர்வதேச பௌத்த அருங்காட்சியகம், இலங்கை - கலாச்சார மற்றும் அறிவியல் பரிமாற்றம்
* உலகெங்கிலும் உள்ள அறிவியல் அருங்காட்சியகங்களுடன் கூட்டுத் திட்டங்கள்
## எதிர்கால மேம்பாடுகள்
தொடர்ந்து நடைபெற்று வரும் விரிவாக்க முயற்சிகளின் ஒரு பகுதியாக, பல புதிய மையங்கள் திட்டமிடப்பட்டுள்ளன அல்லது கட்டுமானத்தில் உள்ளன:எதிர்காலத் திட்டங்கள்". தேசிய அறிவியல் அருங்காட்சியகங்கள் சபை. 2024-03-22 அன்று பெறப்பட்டது.
### வரவிருக்கும் திட்டங்கள்
**புதிய அறிவியல் நகரங்கள்**
* மண்டல அறிவியல் நகரம், குவகாத்தி (கட்டுமானத்தில் உள்ளது)
* அறிவியல் நகரம், சம்மு (முன்மொழியப்பட்டது)
* அறிவியல் நகரம், டேராடூன் (திட்டமிடல் கட்டத்தில் உள்ளது)
**துணை மண்டல அறிவியல் மையங்கள்**
* வரவிருக்கும் மையங்கள்:
** வாரணாசி, உத்தரப் பிரதேசம்
** நாசிக், மகாராட்டிரம்
** மைசூரு, கர்நாடகா
** இம்பால், மணிப்பூர்
** சில்வாசா, தாத்ரா மற்றும் நகர் கவேலி
**மாவட்ட அறிவியல் மையங்கள்**
* கவனம் செலுத்தப்படும் பகுதிகள்:
** வடகிழக்கு மாநிலங்கள்
** பழங்குடியினர் மாவட்டங்கள்
** கிராமப்புறங்கள்
** இமயமலை மாநிலங்கள்
### உள்கட்டமைப்பு மேம்பாடுகள்
ஏற்கனவே உள்ள பல மையங்கள் நவீனமயமாக்கப்பட உள்ளன:
* எண்ம கோளரங்க நிறுவல்கள்
* ஊடாடும் காட்சிக்கூடங்களின் புனரமைப்பு
* மெய்நிகர் யதார்த்த வசதிகள்
* மேம்படுத்தப்பட்ட மெய்நிகர் காட்சிப் பொருள்கள்
### சென்றடைதல் விரிவாக்கம்
* புதிய நடமாடும் அறிவியல் காட்சிப் பொருள்கள்
* எண்ணிமக் கற்றல் தளங்கள்
* மெய்நிகர் ஆய்வகத் திட்டங்கள்
* பள்ளிகளுக்கான அறிவியல் செயல்விளக்கத் தொகுப்புகள்
## தாக்கம் மற்றும் பரவல்
இந்தியாவில் அறிவியல் கல்வியில் அறிவியல் மையங்களின் வலையமைப்பு குறிப்பிடத்தக்க தாக்கத்தை ஏற்படுத்துகிறது: . தேசிய அறிவியல் அருங்காட்சியகங்கள் சபை. 2024-03-22 அன்று பெறப்பட்டது.
* ஆண்டு வருகையாளர்கள்: 14 இருமடி ஆயிரங்களுக்கும் மேல் (2019)
* பள்ளி நிகழ்ச்சிகள்: ஆண்டுதோறும் 5000-க்கும் மேல்
* நடமாடும் அறிவியல் கண்காட்சிகள்: 2000-க்கும் மேற்பட்ட தொலைதூர இடங்களைச் சென்றடைகிறது
* பயிற்சி நிகழ்ச்சிகள்: ஆண்டுதோறும் 500-க்கும் மேற்பட்ட ஆசிரியர்கள்
## சுருக்கப் புள்ளிவிவரங்கள்
2024-ஆம் ஆண்டு நிலவரப்படி, இந்தியாவில் உள்ளவை:
* 2 அறிவியல் நகரங்கள்
* 6 தேசிய மையங்கள்
* 15 மண்டல மையங்கள்
* 5 துணை மண்டல மையங்கள்
* 5 மாவட்ட மையங்கள்
* 20-க்கும் மேற்பட்ட அறிவியல் மையங்கள்
* 1 ஆராய்ச்சி ஆய்வகம்
* 1 அறிவியல் பூங்கா
சிறப்பு வசதிகள் வாரியான மையங்கள்:
* கோளரங்கங்களுடன் கூடிய 4 மையங்கள்
* 1 ஆராய்ச்சி மற்றும் பயிற்சி ஆய்வகம்
* 1 அகலப்பரப்புக்காட்சி மையம்
## இதனையும் காண்க
* இந்தியாவில் அறிவியல் கல்வி
* தேசிய அறிவியல் அருங்காட்சியகங்கள் மன்றம்
* இந்தியாவில் உள்ள அருங்காட்சியகங்களின் பட்டியல்
* இந்தியாவில் அறிவியல் மற்றும் தொழில்நுட்பம்
* இந்தியாவில் கல்வி
* கலாச்சார அமைச்சகம் (இந்தியா)
## வெளி இணைப்புகள்
* தேசிய அறிவியல் அருங்காட்சியகங்கள் மன்றம்
* இந்திய அரசின் பண்பாட்டு அமைச்சு
* இந்திய அரசின் அறிவியல் மற்றும் தொழில்நுட்பத் துறை
* இந்திய தேசிய அறிவியல் அகாதமி
## மேற்கோள்கள்

பகுப்பு:இந்திய தொழில்நுட்பக் கழகங்கள்
பகுப்பு:இந்தியாவிலுள்ள அறிவியல் அருங்காட்சியகங்கள்
பகுப்பு:இந்தியாவில் உள்ள அறிவியல் நிறுவனங்கள்
பகுப்பு:இந்திய அறிவியல் மற்றும் தொழில்நுட்ப அமைச்சகம்
பகுப்பு:இந்திய அறிவியல் கல்வி, ஆராய்ச்சி நிறுவனங்கள்