open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
lupaytewiyciya洛佩·德·維加

lupaytewiyciya nilecuhan i pakuyuc a luma`, uwama nida umisisiway amikuliay, matabal matineng tucunida tu cacana akakawawan, limaay kumihca matineng tu musakamu tu nu latin atu kasetiliya a kamu mitanam misanga tu dadiw.

洛佩·德·维加出生在一个贫寒的家庭，父亲是一个专业刺绣工人。他非常早熟，在五岁的时候就认识拉丁语和卡斯蒂利亚语，并创作诗歌。

i sabatusa kumihca nida matineng tu misulit tu sakasu sayaway nida,inasakasu nungangan sa”tatengaay a mamidang” ya kung ku ayda mahedaw tu.

在他十二岁的时候就创作了他的第一部喜剧；但这部名叫《真正的情人》剧作如今已经丢失。

Sakahemek nida micumud tu wiysen aysepinayl misanga tu mateli a adidiay a cacudadan .

他惊人的杰出才能使他能够进入维森特·埃斯皮内尔创办的马德里小学读书。

nudikuda sa, nuayawan nu yisu”nudikuda nu kakitaan a cacudaan” mududuc micuda. 1577 amihca katukuh 1581amihcaan i alkala.teaynaylase a tabakiay a cacudadan sepat a mihca, nika caay pakaala tu nicudadan.

之后，他在耶稣会（也就是后来的皇家学校）继续深造。1577年到1581年期间他在阿尔卡拉·德·埃纳雷斯大学学习四年，但没有获得任何学位。

akay caykanuneng cunida atu wayway masimal ku mata cay kadih malasunghu, u mikuwanay  cunidaan pasatedepen ku nipiedap tu sapicuda tu kalisiw, 

也许是因为他的不守规矩的行为作风以及风流的个性使他无法适应神父职位。他的监护人也停止了对他学业的资金支持。

nudikudan  atu acawa nuda malaliyas ku heni, maydih paini tu ngalay ,lupay pabiciyamaan nida tu manamuhay a sakasu,

她后来和她的丈夫离婚；为了回报她的爱意，洛佩给她父亲的剧团创作喜剧。

i 1587amihcaan ci aylunna hang sa siacawaw tu kakitaan , u hinalungesay cu lupay pakayni i mamidang atu luma` nuda hatida ku linges.

在1587年，埃伦娜答应了一位贵族求婚，充满怨恨的洛佩也针对这位情人和她的家庭发表了很多愤恨之言。

Kanaha tu,ci lipay nisulitan nuda tu cuda,”latuluteya”madateng nida ci aylunna.awsuliaw akakadihan, itawya u kakaduhhan nuda ci isapayla.te.altelayte.iulpina.  maladay mulaliw. 1588amihcaan 5ayabulad 10ademiad mikikung. idadiw sa maadih ku ngalay nida patubeli ci paylisa han nida muawaw.

虽然，洛佩在几年之后的小说《拉·多罗特亚》中回忆起他对埃伦娜·奥索里奥的爱，但当时他却爱上了伊莎贝拉·德·阿尔德来得·伊·乌尔碧娜（Isabel），并在和她私奔之后的1588年的5月10日结婚。在他的诗歌中，可以看到对她以回文结构“贝莉莎”(Belisa)来称呼她。

tuyda a mihcaan 5ay abulad 29demiad ci lupay malingatu malahitay, pangangan mikaca i balunga,

同年的5月29日，洛佩重新开始他的军事生涯，报名参加了无敌舰队。

1588amihcaan 11abulad, naibalunga namalepacaw masukip sa, ci lupay taluma, sadikuday sa tayda i Palunsiya, atu ci isapayla i palunsiya muhamin tu kawaw misakasuay, itawya mikilul tu namakay “nulabiay a cacudadan” a sitangahay a tademaw makakaput mikawaw tu sapaadih  mahidaay.

1588年11月，在无敌舰队战败后,洛佩回到家中，之后便前往巴伦西亚。和伊莎贝拉住在巴伦西亚并在那继续完善他的戏剧模式，同时参加一个由一些来自“夜间学院”的天才式人物组成的演出活动。
lasusipanya拉索西班牙

lasu u hulanteya a ssitungusay a tademaw, u sitangahay, mucuduhay tu nu mukasi a cuda, palamlamn nida ku nipitadas amisulit,
拉索是佛兰德乐派的代表人物，也是一个人文主义者，推崇古希腊罗马和当代诗人的著作，并采用其诗词进行创作。
Lasu u matingnay tu datu wawahenay matineng atu u satawaan cinida a tademaw, sitangah, wawahenay idaw t uku nisulitan nida tu dadiw, sapidatuk, sapilihay a cuda.

拉索是为音乐神童，热情幽默，富于才智，很早便出版经文歌、牧歌及尚松专辑。。

Yadah ku nisulit nida tu nu milihayay, niyadu`ay, sapisalukiw, a dadiw atu datuk, masasuala tu tawyaay a nikaudip a dadiw.

又创作为数甚多的世俗音乐如牧歌、村歌、法国歌谣曲、德国歌曲，鲜明地表现出世态风俗的场景。

matineng cinida pakayni i nikaudip ahican misangatu datuk, pakanin nida I suni nikaudip, ussuni idaw ku masalainay pasasuala han nida, kiya malacacay a didaw attu datuk kanamuhan nu katuuday.

他善于利用生活中的音调，运用音量层次和音色的变化，形成一定的造型效果（如最受听众欢迎的《回声》）。

Udadiw nida tu nu Hulanse,Yitali nu niyaduay a dadiw, nu Duwic a nukakitaan a sapisalukiyaw a dadiw datuk masaniyadu`.

他的法国歌谣曲、意大利村歌、德国歌曲等都极富民族色彩。

1594amihca 6 ayabulad 14 ademiad mapatay i Munihi, yu adiwawa henay i mungsecinnikula a kiwkay malamudadiway nu masakaputay, ya takulaw nu ngiha nida sakaasuan sa atengilan , nipahengadan tu nu masakaputay kinatulu, 

1594年6月14日卒于慕尼黑，童年为蒙斯圣尼古拉教堂唱诗班歌童，由于他嗓音优美,曾被附近的合唱团诱拐过3次。

12 kumihcaan nida tayda i yitali, sayaway sa i ssisili, milan, napulese tidamaudip, 1553 amihcaan i lumasenyihan, latelam a kiwkay malamutuduay mudadiw.

12岁到意大利，先后在西西里、米兰、那不勒斯等地生活1553年在罗马圣约翰,拉特兰大教堂任合唱指挥。

1555～1556amihcaan tayda cinida i antewipu, patahekal tu sayaway nida nalimaan a datuk.

1555～1556年旅居安特卫普,出版了他的第1批作品。

i hilanse ni sang-sung ni duwic i lite,

法国的尚松，德国的利德等。

nalimaan ni lasu sakanawlan masaniyadu` kalamkam katinengan tu kasakaydih an nu katuuday.

拉索的作品轻松活泼通俗易懂。富有人情味。

Sakasenengan nida u “pakuyucay kaku a tademaw”ungiha nu tademaw datuk dadiw pasasuala han nida.

闻名的作品《我这穷人》将人声与器乐伴奏多线条交织。

matatengteng ku datuk tu dadiw mihida ku nisangaan ni lassu sakanawlan sa.

互相呼应。可谓曲尽其妙。拉索的作品非常具有生活的情趣。

yadadiw nida tu sulit sa mahida nikaudip nu maudipay sakanawlan a wayway,

在他的歌词中经常体现出他的风趣与性格。

“pakuyucay kaku a tademaw” labu nu sulit a dadiw hinisa kiya sulit“pakuyucay kaku a tademaw”.

《我这穷人》中的歌词便这样写道；我这穷人。
Antungniaw.huylila安東尼奧·費雷拉

Antungniaw.huylila1528amihca katukuh 1569amihca,kcakatan itawya nu nalimaan i awcu putawya a misulitay a tademaw. usakaydih han nida sa numukasi a luma a sulit, ci helase nu mukasi ku nida akakaydihan u putawya a kamu ku sapisulit nida.

**安東尼奧·費雷拉**1528年－1569年），文藝復興時期歐洲葡萄牙的詩人和作家。他主要以古羅馬時期的詩人賀拉斯的古典風格用葡萄牙語進行創作。

Antungniaw.haylayla yumahida henay sa iawcu putawya misulit , sakaydihan nida sa nu mukassi a cuda, cihelas nu putawya akamu ku sapisulit.

安東尼奧·費雷拉文藝復興時期歐洲葡萄牙的詩人和作家。，他主要以古羅馬時期的詩人賀拉斯的古典風格用葡萄牙語進行創作。

Huylayla “FerreiraDiogo de Teive” atu misulitay ci punassete, kamiha atu keltel, 1558amihca , tawya 29 ku mihcaan nida atu ci D. Maria Pimentel mikikung, apuyu` kunikaleacawa nuheni daesu tu kunikaudip alaw han mapatay kida acawaw nida.

费雷拉（FerreiraDiogo de Teive，还有诗人伯纳德斯，卡米哈和科尔特尔。 1558年，他29岁，与D. Maria Pimentel结婚。经过短暂而幸福的婚姻生活，他的妻子去世了。

1567amihca 10 a bulad 14 a demiad , mala “desembargador da casa docível” ahican naca miliyas i kepula tayda i liseepun.

1567年10月14日，他成为desembargador da casa docível，不得不离开哥布拉的安静里斯本。

ya sulut nida sakamusa makayi cinida tu nikasumad, atu alilaw nu nabakuwa, sa satabaki sa pahusu, makayi cinida tu mahiniay masasukalatay ku sema sa.

他的经文说明了他如何不喜欢这一变化，以及首都的喧嚣，然后是一个伟大的商业报导，使他难过且几乎是对诗歌束缚的舌头。

aseteluhuylatla（Ferreira）sakasenengan nida a nalimaan a nisangaan sa wida tu u putawya a tademaw ssayaway nikalalum, winitu u u-cu nusipunu`ay a nalimaan misulit, sakatusa a kalalum, .kanahatu mahida nu nababalaki nisangaan tu sapatinangkay a taayaw, nika naynayi kuwayway nidasangaan, widasa u wang-ce sitatudungay a nitadasan amisangan,

卡斯特罗费雷拉（Ferreira）最伟大的作品，也是葡萄牙人的第一场悲剧，也是现代欧洲文学作品的第二场悲剧。尽管它是在古人的伟大模型上进行的，但它几乎没有情节或动作，除了王子的角色外，角色是不设计的。

malasitungusay ci Cilwiysen u binacadan caypapipasulit tu tigami.

代表吉尔维森他的民族感觉将不允许他写信.

nilecuhan 1528 lisepun, putawya

出生        1528里斯本，葡萄牙

nikapatayan 1569 amihcaan 11 abulad 29 ademiad “41 kumihcaan”

死了        1569年11月29日（41岁）
Fo-lu-lun-se

**Fo-lu-lun-se(佛羅倫斯)**（拉丁語：Florentia；意大利文詩歌體：Fiorenza），19世紀時一位文學家（徐志摩）翻譯成**翡冷翠**（標準義大利語：Firenze）是義大利中部塔斯卡尼大區和佛羅倫斯省的首府，有366091人，是該地區面積最大、人口最多的城市，以及主要的歷史、文化和商業中心。從該市延伸出去的佛羅倫斯-普拉托-皮斯托亞都會區共有1,506,098名居民。

Folulunse ‘’ latinakamu ; florentia ; i’tali a cuda nu dadadiwan a suli’ ; fiorenza ‘’ , 19 nu kasumamadanya misulitay a tademaw ci sicemo belihen palu pelecuw salucekay a kamu nu I tali ; fienze ; i teban nu itali tasekani satabakiay a kenis atu fololuse a kakitidaan nu angangngan , sitadebaw sa idaw ku 366091 nu tandaw , u ahebal nu lala’ u satabakiay a kenis , sayadahay nu tademaw i tukayakay , angangngan u laylay , lalangawan atu pisubayan , namakayni I tuse macunus katukuh I fololuse bulatu pisetuya a kenisan u tademaw idaw ku 1,506,098 nu tandaw .

佛羅倫斯曾經長期處於麥第奇家族控制之下，是歐洲中世紀重要的文化、商業和金融中心，並曾一度是義大利統一後的首都（1865－1871年）。

Fololuse yu mahida matenes tada makuwan tu i maytici nu luma’ i kasumamadan u kahenulan tu nu foco ku lalangawan , misiwbayay atu misakalisiway kuyda , namahida sa pakumud han tu nu itali kya tuse .

佛羅倫斯被認為是文藝復興運動的誕生地，藝術與建築的搖籃之一，擁有眾多的歷史建築，和藏品豐富的博物館（諸如烏菲茲美術館、學院美術館、巴傑羅美術館、碧提宮內的帕拉提那美術館等）。

Ci fololunse pala nu palekalay tu nalimaan a suli’ a kitidaan tu sasulitan , u sikawaway tu kucungay atu misaluma’ay ,yadah tu ku nisangan tu nu lalayay a luma’ , yadah ku tutuud i padenga tu aadihan ‘’ mahida ufuyce a kulidkuwan , i cudatan kulidkuwan pacilo kulidkuwan , i labuay nu pitikung palatinakulidkuwan ‘’.

歷史上有許多文化名人誕生、活動於此地，比較著名的有詩人但丁、畫家李奧納多·達·文西、米開朗基羅、科學家伽利略、政治理論家馬基雅維利、雕塑家多納太羅等。佛羅倫斯歷史中心被列為世界文化遺產。

yu kasumamadan idaw tu ku katuud a singanganay tu lalangawan a tandaw , sakaudip itida tu pikawawan , u sakatinenga a singangan sa idaw ku misulit tu cudad ci tantin , u mikulitay ci liawnatutaunsi , mikaylangcilu , malakeseyay ci ciyliay , cengce musakamuay ci maciyauyli , mituktukay tunataylo hamin . i kasumamadan u fololungse palu nu lalangawan a nikaydan tu niculilan i kitaki .
Na-pu-li 拿波里

**拿坡里**（義大利語：Napoli [ˈnaːpoli] （ 聆聽）；拿坡里語：Napule [ˈnɑːpulə]），又譯**那波利**，是義大利南部的第一大城市，坎帕尼亞大區以及拿坡里廣域市的首府。

Napulun ‘’I’tali a kamu :Napoli ;napuli a kamu : Napule ‘’ , duma akamu napuli’ , i satimulan nu I’tali’ idaw ku sayaway u tabakiay a tuse , kanpaniya tabakiay a tuse atu napuli u pikawawan tu tuud a kenis nu tuse . 

市鎮面積117平方公里，人口略低於100萬。拿坡里都會區有大約380萬人口，是僅次於米蘭和羅馬的義大利第三大都會區和歐洲第15大都會區。拿坡里地區也是義大利人口最稠密的地方之一。

u ahebal nu lala’ 117 pinhungkungli , caay kakatuud ku tademaw hatida cacay a lasubu a mang . tuse nu Napuli hakya idaw ku tulu a lasubu idaw ku waluay bataan a mang nu tademaw , unu mikilul tu Milan atu loma nu I’tali tu sakatuluay a kakenisan atu nu Oco cacay bataan idaw ku lima a nikatabaki niya kenis . kenia nu Napulun u nu I’taliay tu a tademaw ku sayadahay macapu itida a kitidaan .  

拿坡里位於拿坡里灣的北岸，其東西兩側分別是兩個火山區域：維蘇威火山和坎皮佛萊格瑞火山區。因此，該市自古至今不斷受到火山活動和地震的威脅。

ya napuliwan nu saamisan a dadipasan u napuli , ya kenis masacapay tawali tasatipan malatusa kya sinennenmay tu lamal a buyu’ : wiysuwi sinenemay tu lamal a buyu’ atu kanpifolaykezuy nu sinenenemay tu lamal a buyu’ kuyda .dayhan sa , kina kenis naiayaw katukuh ayda kanca malawilaw nu sinennenmay tu lamal a buyu’ atu ninel tu nipatalaw .

拿坡里始於約西元前600年，以其豐富的歷史、文化、藝術和美食而著稱，拿坡里歷史中心被聯合國教科文組織列為世界文化遺產。比薩餅起源於拿坡里。

iayaw nu kasumamadan i enemay a lasubu nu mihca idaw tu ku napuli , sakay nu sinilangec tu namehkan , nulangaw , kacungay atu asuay  a kakanan ku nikasingangan , namehkan nu napuli pala u paykanatal nu papasubanaan tu cudad a masakaputay kuyni kyu malu nu maliwanay nulangaw i kitaki . u lingatu niya pisa a piyang namakayda i napuli . 

音樂是拿坡里文化中產生了廣泛影響的的一個重要組成部分，包括發明了浪漫吉他和曼陀林，以及對歌劇和拿坡里民謠的重大貢獻。

u kahenulan nu napuli kina masakaputay nulangaw ku ingyey sisa culal sa ku ahbal nu mapalalid kina masakaputay ku mahiniay , kiyu nisangay ku sitangahay tu dawmiay a kita atu mantulin , dayhan sakay nu ignki a dadiw atu Napulunli u tabakiay a kawaw nu pacuwahan a dadadiwan nu dadiw .

在其存在的2500餘年歷史中，大部分時間都扮演著重要角色。該市為古希臘人所創建，在「大希臘」中扮演重要角色；後來，羅馬人、諾曼人和西班牙人都在該市留下了自己的印記，也曾經是波旁王朝統治的兩西西里王國的首都，直到義大利統一。今天，拿坡里仍是繁榮的地中海港口和商業城市，高速鐵路和地鐵網伴隨著都會區的擴張。

nasaan ku nisinga hatida tu 2500 a mihca ku namekan , ya tatukian mahida tu u kahenulan ku kawaw nu paydemiad mikawaw . kina kenisan a nisangaan nu kusila a tademaw , i ‘’abalay nu Sila ‘’ kahenulan kina kawawan ; nadikudan sa , tademaw nu Luma , tademaw nu Noman atu tademaw nu Sipanya itini tina kenisan hamin padeng tu nu udid a nasulitan , yu mahidaen u pupang a hungti ku mikuwanay tu lingsisili a hungtian a sutu , katukuh palalecaden nu I’tali’ . ayda , u Napulun salimulakay i ticunghay a minatu atu pasiwbaay a kenis , i kenis u siwmalay atu silamalay ku pacabayan a mabuwah .
yu adidi’ henay

yu adidi’ henay
小時候
ci hung-ce-kay i kahulaman u sitangahay ucayay kalecad aidaw.

豐子愷,在民國那個名家輩出的時代,是一個特別的存在.

他未曾把國家天天掛在嘴邊,篤信佛教,鍾情繪畫,至今留下了不少膾炙人口的漫畫作品,

caay ilawayi nida ku kanatalan miumituhuday cinuda.sakaydih han nidamikulit yadah tu kunikulitan nida.

先生所劃的,無非是些普通的不能再普通的的事情,但在他的妙筆丹青下,郤顯示出超人人生智慧.

Unikulitan nida udanamin caykaw mahicaay ibalucu’ nu miadihay sisa malakuwit ku katuuday nu punu’nida.

小時候哭著哭著就笑了.

yu adidi henay angicangicsa alaw matawa.

長大了笑著笑著就哭了.

balaki satu tawatawasa satu alaw muangic.

小時候總以為,身邊的人永遠都不會離開.

yuadidi henay akay caay piliyas ku itepalay a tademaw,

balaki satu matineng umaudipay caay kasamngmng alaw yadatu ku nikaydihan.

小時候我們總以為,到不了的才是遠方.

yuadidi henay cakaw mamatukuh ku mabaatay atataydaan 

長大後我們才明白,回不去的都是故鄉.

balaki tu mating kami ucayay katukuh sa uniyadu’

小時候玩得投機.就想著一輩子.

Yuadidihenay matineng maanub dating sa alaw nikaudipan.

長大後山盟海誓,郤不是一個心思.

balaki satu uasuan akamu alaw udateng nu balucu.

小時候我們把玩具當朋友.

Yuadidi misalama tu sasalamaen balaki alaw malacabay

長大後我們把朋友當玩具.

Balaki satu ucabay malasasalamaen 

小時候以為心事可以說,給最親的人聽.

yuadidihenay ucanacanan ibalucuhan kukawaw ulalum sa enuc’ han i bili’.

長大後才知道,有些事情,有些淚,只能吞進肚子裏.

adidihenay metalaw takelal anu manengil sa atayda tu micudad.

小時候,害怕天亮,因為醒來就是上學.

Balaki satu mangalwb tu takelal, anu manungil kiyami amaudip tu.

長大後,更害怕天亮,因為醒來就是生活.

Yu adidi’ henay anu idaw ku utiih sa dungdunh sa, katukuh maadih ku wina kiya sedayseday sa ku lusa.

小時候,受了委屈總是橕著,直到看到媽媽了才掉眼淚.

balakisatu kanahatu tabakiay a kawaw sa ipanan henay nu luma’ mamintu muwangic, sip utu lusa kiya taluma’.

長大後,再大的事總是在門口哭完,擦乾眼淚再回家.

yu adidihenay cakatineng tu balucu’ nu babalaki, u sananal kahatida t uku tabal amulekal sa.

小時候不理解,父母親為什麼可以那麼早起床.

Balaki satu kiya matinenh u palekalay tu henian sa caaykaw tuki u sakaudip atu tatudung nu kawaw ku palekalay.

長大後才明白,叫醒他們的不是鬧鐘,而是生活和責任.

adidi`henay sa tu cacay a demiad tanayu’ sa, cacay a liyaw sa tanayu; balaki satu u nisepiay satu.

小時候,覺得一天好長,一學期好長,長大就是夢想.

balaki sa cacay a mihcaan apuyu’ nikaudipan sa apuyu’ tu mihaymaw sa u cayay kadawis.

長大後覺得一年好短,一輩子好短,放慢己成奢望.

adidi’ henay, u dikuc sawsawni mauning, nika u tademaw tamelac sa.

小時候,衣服很容易髒,但人很乾淨.

balaki satu, madayum mauning, nika u dikuc tamwlac sa.

長大後人很容易弄髒, 但衣服很乾淨
u cana ku daesu.

u cana ku daesu.
什麼是幸福

u cayay tu kataluma "paengaw tu niyadu'", u cayay katukuh u "nisepiyan a niyadu'" alahican ahekal misaculiculil u "niyadu han'"... 

回不去的叫“望鄉“，到不了的地方叫“夢鄉“，偶而可以去走走的是‘故鄉’  ………………

mangalay tu, idaw ku cacay a piyang , isu ku daesu takuwan, nika pakilacan naku kisu tu pangkiw,

餓了，你有一塊餅，你比我幸福，但會分一半給你的，

winisa, "calkakaan "palatuluen idaw ku tusa hamisun, winisa nu "masasumidangay" hamin han naku pabitisuwn, widasa u wiynaysu atu wama.

這叫“兄弟“；分三分之二給你的，這是“情侶“；全部給你的，這是你“父母“。

nika singaen ku piyang, sakamusa mangalay kaku, winisa u siyakau".

但把餅藏起來，說他也餓了，這是“社會“。

cabay sa u gaytu, anu kapah ku demaad caay kadateng, kaudadan sa pacabay tu.

朋友是“雨衣“，就算晴天時想不起，雨季也會陪伴你；

Kaput mikulisa u dikuc nu sapi sakuwahi’ kanahatu sadikucan misakuwahi, mimin tusa ahulaken tu.

同事是“戲服“，就算臺上穿得再入戲，台下也要脫下去；

Masasumidangay sa u dikuc nu sakabi’ kanca caay kabangcal tahina asidikuc tahekal.

情人是絲綢“睡衣“，就算再華麗，也不常穿出去；

malaacawaay sa u dawa a kidudung, kanahatu caay kabangcal mataneng tu salidungan mipulu’ tu bali’.

夫妻是“粗布衣“，就算不美麗，也能遮風擋寒；

uwawa sa, u sakalabu adikuc tanenghaw kapahhaw udip ku matinengay.

兒女是“貼身內衣“，舒服不舒服，自己心裡知曉；

Babalaki sa u kabung, mahicaykiya a adihan nika u sadihekuay.

父母是“老棉襖“，雖不時尚甚至粗笨，但卻最護體最溫暖……

u cana ku daesu.

什麼是幸福？

u balucu’ nayay ku pacikaway, udipsa nayay ku imelang sa u daesu kuyda.

心上無事是幸，身上無病是福。

Nikaudipan hanikangwlu’ sa, alaw han maadih ku tatengaay a daesu atu lihalay, caay kaw macacengagay tu kingly widasa nayay ku i melang nu udip nayay ku ibalucu’ay.

人一輩子，忙到最後，會發現，真正的幸福和逍遙，不是擁有富貴權勢，而是身體沒病，心裡沒事。

sakamusa “nayay ku imelang walesay sa ku udip,” nu naimelangay a tademaw sa matineng tu mahinaay a kawaw.

俗話說：「無病一身輕。」生過一場大病的人都有體會。

mangelu’ kunikaudip a tademaw sa u balucu’ makai tu kawaw,mangaleb ku ngelu’ ayda milacul tu anucilaay a kawaw, nayay ku sapaiyu pakakapah tu mahiniay a tademaw, laculsa tu cayay kaw hica a kawaw.

活得累的人，心裡裝著不喜歡的事；更累的人，是今天裝了明天的事；無可救藥的人，裝了好多不該裝的事。

u tademaw, u anub ku malawpesay a daesu, nikangeluan nayay ku eking, hinapabaliw caay tu kasasukapah , sawsawni palatikih kiyu nayay t uku cabay.

人，往往在貪欲中失去幸福；在忙碌中失去健康；在懷疑中失去信任；在計較中失去友情。

tamedaw anu cacay picalilaw, lihalay ku udip.

人不爭，一身輕鬆；

ukawaw amana pilecad, kapah ku culil.

事不比，一路暢通；

Ubalucu’ pakunidaha, masadepa kunikaudip

心不求，一生平靜。

nikaudip apuyu’ belasa ku mata yadatu, amana paliwan tu kapahay inudikudan, saetimsaetimsa naynayi t uku maalaay.

一輩子很短，眨眼就過完，不要把好東西留到最後，省來省去，什麼都得不到。

amana kapisaetim nayay kulaheci, amana kabalucu’ paydang hank u udip, amanapi laecusa tu balucu’.

別和小人計較，別和家人生氣，別和自己過不去，別讓心情不美麗。

maudip cacay a demaad, manamuh cacay a demiad, malakuwit ku cacay ademiad cacay a demiad ku lipahak laecusay a kawaw amana ibalucu’i tusa nu tangil amana pi tungil tu alasias

活一天，就開心一天，過一天，就舒服一天，破事不放心裡，兩耳不聽碎語。

udaesu caykautiih utiih sa nuudip tu nabalucu’an 

幸福不難，難在自己的心不定。

ucana ku daesu asuay atengilan a dadiw maladay kitita palasit tu kapah.

“幸福是啥米” 好聽的歌， 與各位一起分享。
udadan nu balaki haymaw sa

udadan nu balaki haymaw sa
在漸漸變老的路上

amana katawal sakapahen ku udip

請別忘了善待自己。

patinaku satu cayay katineng tu udip a tademaw, katineng misakapah tu udip nu udip, matinengay tu udip niculil u kapahay tu.

相比於那些不懂善待自己的人，懂得善待自己的人過得更舒心，懂得善待自己的人也走得更順遂。

nikaudip nu tademaw , paayawiy ku udip, anu caay kisu kasaetin tu udipisu, cima ku midatengay tisuwan.

人活著，就是應該多為自己著想，連你自己都不善待你，又有誰會在意你呢？

katineng, ukalisiw caykaham aetanan, ukawaw caay kahamin, mabaluduh tu mahinaay, upisinanut tu udip ku kapahay.

你要知道，錢是掙不完的，事是做不完的，與其趕時間去做這些，還不如多在意在意自己。

Pisakapahi tu udip, kanaha tu maedem ku nikaydih , kapah henay misumad tu kaudip, wicakuyca.

對自己好一點，不僅能夠滿足內心需求，還能改善生活質量，何樂而不為呢？

anu mangelu’ ku nikaudip amana kapawan tu udip, hatida ku nayinu lawad pahanhanni tu.

日子再難，也別忘了善待自己；工作再忙，也別忘了停下來歇歇。

minana misakapah tu udip , nikaudip sa lihalay.

學會善待自己，人生才更美滿。  

nikaudipan , katineng “ maudip caay alayi mapatay caay kelidi” tatenga kunakawaw, payawan anu cacanan sadikuday sa naynayi ku niyala.

人活一世，要明白「生不帶來，死不帶去」的道理，不管你得到了什麼，最終都帶不走。

caykaala ku cacanan, nikabalakian a dadan, sakapah hank u udip.

帶不走的一切，就在變老的過程中，盡情去享用吧。

你不享用，你一生的努力就都白費了。

amankasa balakitu kiya misakapah tu udip, tatenga balakitu, yadatu ku sapisaasu a eking.

不要總想著等老了再來享受，等你老了，你早已沒有了享受的精力。
duma a tademaw

duma a tademaw culilcilil sa alaw micumud i balucu'.

有些人走著走著就進了心裏

dumasa culilcilil sa malaliwasak tu , liyas satu.

有些人走著走著就散了，就離開了。

caay tu katepap ku nu sayaway.

難以找回最初的友誼。

wida u tatengaau makaadihay tisuwan a tademaw sa.

那些真正看得起你的人，

caay pakayni i kawaw atu ucanan a kawaw a mabidang tisuwan,

不會因你事端或任何事而嫌棄你，

nika minanam kita tu saetimi.

當然你也要學會珍惜。

anu kapahkapah kamu.

關係再好，

anu caay kasasu lilaku haymaw sa mabadi’ tu 

如果不經常聯繫也會慢慢變淡，

masumad cay tu kasasutineng

變得陌生。

yadahay a kasasumidang anu cacay kasasu paini sa

很多感情都需要精心的呵護。

kasaetim tuyda misakapahay tisuwan

珍惜身邊那個對你好的人

amana kaw imataay isunamin a hedawen.

不要把眼裡全是你的人給弄丟了。

misakapahay tisuwan wida u babalaki numisu anu utaw inayay,

真心對你好的人除了你父母以外真不多。

utademaw atu tademaw apatideng tu kapahay a sasuidang sa kahina patelay tu.

人與人之間要建立深厚的感情就要經常聯繫，

anu cay kahina patelay anu kapahkapah kamu sadikuday sa akay caay kaw wisu.

不經常聯繫就算是再好的朋友最後也不一定是你的。

malalikeluh henay haw unipisausi nu paudipay.

能不能再次相遇靠的都是緣分。

ucacanan a kawaw caykatinengi cay katinengi cima tu hakiya ku malikeluhay tu cacanan a nikaudip

世事無常難料，誰都不知道以後會遇見誰遇到什么樣的生活瓶頸

u mahicaay hakiya ku nikasasukamu cay katinengi

又會有怎樣的對白都是未知。
usulit a cudad

usulit a cudad
散文

makaala. tu nipabi nu babalali a himicu.获得幸福的秘密，

namakayni nu tuki amalalunung.便是与时间坦然相处。

sakamu sa ci sanpuceyin"anu u mihcaan taneng ku tanayu" 三浦紫苑《假如岁月足够长》

tada mabaluduh kalamkam ，我们冲得太快，

caay kakasenusa masatedep.没有办法一下子刹车，

nika taneng han ku nihaymaw sa adidi'han ku kawaw.但可以慢慢地、一滴一点地去做，

satanengen ku cacanan让物质的东西少一点，

pasa ahebalen tu kitidaan nubalucu'.让心灵的空间大一点。

ci cing-sin蒋勋  sakaudip a cacay bataan a kamu《生活十讲》

punu' nikaudip haymaw sa misiwasiw tu mauningay u tatuni mis nayi tu tatuni'.

生活的智慧在于逐渐澄清滤除那些不重要的杂质，

liwanen kuyda u sakapahay 而保留重要的部分；

misalihalay tu luma’ lalngawan a nikaudip atu pahelakay a kakaydihan

享受家庭、文化生活与自然的乐趣。

kamu ni lin-i-dang “sakaudip a nalimaan”林语堂《生活的艺术》

sadingsingan alaw ilabu tu 春天越来越深。

muculil tu mahaymaway a dadan sa 我们走在漫长的路上，

mahida u sadingsungan nu labu a miculil 就像是在春天深处行走。

ci alay “ mapahetik tu” —阿来《尘埃落定》

sakaudip cay kaw numita a nukaudip  生活不是我们活过的日子，

widasa papidateng tu demiad  而是我们记住的日子，

Maydih kitamusakamu itinin ipunu’ patecek tu demiad  我们为了讲述而在记忆中重现的日子。

ci ciya-si ya.malkes “ lasubu a mihcaan aniwyiw  ——加西亚·马尔克斯《百年孤独》

pasayda i takelalay a kitidaan ku bihid  将脸朝向有光的地方。

matenes ki tuki  时间长了，

alaw han mananam tu lipahak a malcabay. 你自然学会了和喜悦相处的诀窍。

ci pi-su-min “ tanengay a saesu” ——毕淑敏《恰到好处的幸福》

hatiniay nu babalaki nanu wawa namin  所有的大人都曾经是小孩，

kanahatu nayi ku madatengay nu tademaw   虽然只有少数人记得。

ci sen.aykesupayli “ wawa nu tumik”  ——圣·埃克苏佩里《小王子》

matineng tu kita tu kitakit hacica ku laecus  我们领教了世界是何等凶顽，

imahini matineng ku kitakit kapah masumad atu nikakapah 同时又得知世界也可以变得温存和美好。

Ci cun-sang-cun-su “ ibayu’ay a kahuka”——村上春树《海边的卡夫卡》
ukilul tu lalangawaw

ukilul tu lalangawaw
跟著蒼蠅走

“mukilul tu lalangaw, makatepat tu angtulay a cilis, 

「跟著蒼蠅走，你會找到臭水溝

mukilul tu wadu’ sa makatepa kisu tu balu,

跟著蜜蜂走，你會找到花朵

mukilul tu adipapang sa masanek ku balu nu bangsis”

跟著蝴蝶走，你會聞到花香。」

yu alahican, micapai kisu tu mahicaay a tademaw , palecad tu lula’

很多時候，接近什麼樣的人，和哪些人相處，

hida sa malalid nu calilaw kita.

都會在潛移默化中影響著我們。

sicabay tu nayay ku laheci a tademaw sa, masumad kisu inayay ku laheci.

和負能量的人在一起，你會變得渾身戾氣；

anu sicabay tu kapahay a tademaw sa, masumad kisu kanamuhan.

和正能量的人在一起，你會變得樂觀積極。

anu sicabay tu dedep sananay haw, malalid makasic.

和安逸的人在一起，你會變得頹廢慵懶；

sicabay tu kasenengan a tademaw, masumad kisu malaluk misaicelang.

和優秀的人在一起，你會變得更加努力。

sisa , macapi ku sumanahay, micapi ku lumeni’ay.

正所謂，近朱者赤，近墨者黑。
kingmung wama nu misangay tu kawliyang a epah

kingmung wama nu misangay tu kawliyang a epah 
《金門高粱酒之父》

misiwbayay ku wama ni yihuwacen i 1913 a mihcaan 3 abulad 8 ademiad lecihan i inni sumentala, namahida sa mihedek namicuda i kuwangtung cungsan tabakiya a cacudadan, pitu walu ku katinengan nida tu kamu.

葉華成因父親經商而於1913年3月8日出生於印尼蘇門答臘，後畢業於廣東中山大學，精通七八種語言.

1963 a mihcaan taluma" i huciyn kingming mikikuung, minsa yadatu tayda i sinkapu mikawaw tu tuki misiwbay, likeluh sa macalap tu lepacaw.

1936年回福建金門成婚，次年再赴新加坡從事鐘錶貿易，時受波及太平洋戰爭

1948 a mihcaan taluma i kingmung mitadas misanga misaelaw tu epah a kawaw.

1948年返回祖居金門投入釀酒事業。

ci yihuwacen ya ngangay nida namalahitayay a cabay mukelid pasubana, nicukaymas tu ekim tusa a daduy namicakau i tungsan a subal yutadikud tu kuheni sa pataynin nida kiya tamud sapisaepah.

葉華成在客家籍的退伍軍人廖光中指導下，花了一兩多金子買東山島撤退時帶過來的酒麴，

micukaymas tu tulu malebut adaduy nu belac a misaelaw tu epah, alaw han masuemet nu bay uku sapisangayu epah a pikak malawpes, ya belac han tum amin malaepun mapusiyaw, nisadakadakay a musuped tu kalisiw mausaw malabulang,

利用三千多斤的白米進行發酵釀酒，不料酒麴早已受海水浸泡而失效，大批白米發酵失敗成了餿水，傾囊的老本就此泡湯。

alaw han u mahida ku laeyus, talaayaw ci yihuwacen tayda ci Cuwang-tin-tean i iciba miadih tu pisangan ahicaen amisa epah.

不幸遭遇如此逆境，葉華成先到莊天德在後浦城市場的小酒坊觀摩製米酒過程，

tulin samisumad tu cayay kalecad a nipisanga,sumaden misanga tu kawliyang a epah, mitungih tu katuuday nu amisay a hitay a tademaw mitatengil , sadikuday sa masiku ku nipisanga tu epah kapahay tu.

接著變換製酒的種類，改釀高粱酒，並請教許多北方軍人的意見，最後才成功地製造出好酒。

namakayni i nicudadan nu kingmung a sulit ,u kingmung matabal idaw tu ku kawliyang,nika nu mukasi henay ku nipisanga nu heni idaw ku angcaw nu epah laecus nanuman, sapisengel acacay tu sapaiyu.kiyu itawya caypisayadah misaepah,kinmungay a tademaw widasa u nu tubah a epah atu nu belac aepah .

根據《金門縣志》記載，金門很早就有高粱，但古法釀的高粱有酒糟味不能喝，只能作泡藥酒用，因此並未量產，金門人只釀地瓜酒及米酒。

itawya inayi ku belac nu kinmung nama kaydamin i hekal pacumud, ci yihuwacen imahini nayay tu kukalisiw sapicakay tu belac, dateng sa cinida mahica yani palumaan i nutawan nu luma' a kawliyang mitaneng misanga tu hidan nu amisay a selangacay aepah, nika sakamu han nu cabay asisanek tu angsaw nu epun a sanek 

由於金門米很少大部份靠進口，而葉華成這時已無錢再買米，於是想用家門前種的高粱試釀北方白酒，但朋友告訴他會有酒糟味。

mitanam ci nida ahican kiya inayay ku sanek nu angsaw micakay cinida tu cuda nu amilika pasasuala tu nitanaman amiadih, paceba han tu nida alaw han matucek tu nida ku habau tu hican a misaelaw.

為克服高粱酒的酒糟味自己買洋文書來參考，摸索出小麥麴釀法。
midateng tu tawyaay a ziday

midateng tu tawyaay a ziday回想我們那個年代

yadah tu ku nicudadan tu micedekay i balucu' a sulit.

回想我們那個年代，看不到錢途，卻讀進許多動人心扉的文句！  

1.ci liang-se-ciw 梁實秋

yadatu kisu , caykaku padungus , taynikisu , anu tatabaki ku bali atu udad , tayda kaku milikeluh tisuwan .

你走，我不送你；你來，無論多大風多大雨，我要去接你。

2.ci hay-min-uiy海明威

kikapahan kutaw ,  caykaaylay , tatengay aaylay malakuwit ku naayaway aisu .

優於别人，並不高貴，真正的高貴應該是優於過去的自己。

3.ci san-maw三毛

anu idaw aca ku cubelis kaudip , amalakilang , matenes mutideng , nayi ku lalum niyaudip , latusa nu pangkiw asadepsa micumud i lala  , cacay apangkiw sa mubahel i tapuku , pangkiw mabahil i cu'cu'dan , pangkiw kanihalan nu cilal , masatedep misaliang , caay picangday , caay pikilim .

如果有來生，要做一棵樹，站成永恒，沒有悲傷的姿勢：一半埋在土裏安詳，一半在空中飛揚；一半散落陰涼，一半沐浴陽光。非常沉默非常驕傲，從不依靠、從不尋找。

4.ci ku-man顧曼

cacay ku tawa mademec ku nikaudipan , cacay ku lusa mapanukas tu ku cacay atatademaw.

一個笑，就擊敗了一輩子；一滴淚，就還清了一個人。

5.ci huwa-su-min華淑敏

u sakapahay a balucu' saycan masayngsayng nika satanekteken . 優等的心，不必華麗，但必須堅固。

6. ci ci-cin-nin七堇年

nikaudip maludadan , makayda i cu'cu,dan , tahekal i kapahay a aidangan , 

人生如路，須在荒涼中，走出繁華的風景來。

7.ci su-se-mu徐志摩

culilculil sa alaw malaliwasak , tadikud miadih abesatu , adihafih sa , mangelu tu , duut tu ku bunac , tengiltengil sa mapacekil , malingatu misanayi sudikud sa inayay tu alaw macalilaw tu ,

走著走著，就散了，回憶都淡了；看著看著，就累了，星光也暗了；聽著聽著，就醒了，開始埋怨了；回頭發現，你不見了，突然我亂了。

8.ci si-mu-zung席慕蓉

nikaudipan kanca idaw ku kinacacay , namakayni iduma a tademaw , matawal tu udip , pyawan anu mahica cay pacici s maladay caypi daaw tu naidaw tu cay piyukiw maydih takuwan , widasa madih kaku yubangcal henay malalikeluh atuis . 

一生至少該有一次，為了某個人而忘了自己、不求有结果、不求同行、不求曾經擁有，甚至不求你愛我，只求在我最美的年華裏，遇到你。

9.ci cu-te-yung朱德庸

mahida u tizina ku kaudip , u pangkiw nu udip i pabaway mikilin tu sacumud, u sada nu udip mikilin tu sakatahekal , 

人生就像迷宫，我們用上半生找尋入口，用下半生找尋出口。

10,ci ku-cen顧城

caay henay katineng ku taw takuwan , kiyu cakataeal , nika tadikud nutaw kaudip , caykaw kaydihan aku.

我從沒被誰知道，所以也沒被誰忘記。在别人的回憶中生活，並不是我的目的。

11, ci cun-sang-cun-su村上春樹

cima ku maydihay a aniwyu , widasa kayisa mabiyalaw.哪裏會有人喜歡孤獨，不過是不喜歡失望。

12, ci su-se-mu徐志摩

anu tatenga u duka tucrk han paceba , anu u ceba maduka , tuceken aca ku tedep  anu masatedeb maduka tu laluw han tu.

如果真相是一種傷害，請選擇謊言。如果謊言是一種傷害，請選擇沉默。如果沉默是一種傷害，請選擇離開。

13.ci si-mu-zung席慕容

misakuwahiay amin kita, nutaw a kawaw silusa kita .我們都是戲子，在别人的故事裏，流著自己的眼淚。

14.ci i-ciw-i余秋雨

u kawaw isu naayaw cay kacalud aku mukilul , u kawaw isu anu ayaw hayni kapatay kaku pacabay .

你的過去我來不及参與，你的未來我奉陪到底。

balakisa tu ahebal ku niadihan inasulit namakapunu’ay a patahekal.年紀漸長，見識越廣，越覺得這些文句，智慧而雋永！
dietu nu hulan

dietu nu hulan荷蘭鬼
idadan , idaw kiyataw u," dietu nu hulan " a lumeniay a adingu mukilu ci pitean, 路上，一個自稱「荷蘭鬼」的黑影總是跟著彼得。

ya dietu niya hulan sakamusa edapsn naku kisu sa, masasakamu anu cila masasuafih sa, 荷蘭鬼說要幫助他，約好第二天見面。  sakatisa ademiad , atepatu ni pite kids dietu nuhulan. 第二天，彼得找到了荷蘭鬼。

sakamusa kidadietu nu hulan“ anu palihin han naku kisu tu baetu nu balucu'" cay tu katineng kisu tu labades."

荷蘭鬼說:「我只要用石頭換下你的心，你就可以不知道憂愁了。」

hang sa cipite. wak han tu nida ku epah mapatay tu nukemet.彼得同意了。他喝下一杯烈酒後，就沉沉的睡去。

pacekil satu , mueneg  cinida i bangcaly nu subayu a kelakela.等醒來時，他已經坐在漂亮的馬車裏了。
sapalaylay a paw-ciyn

sapalaylay a paw-ciyn家傳寶劍
cay palutatenga tu udip a icelang, acacay kala ciyang- cin不相信自己的意志，永遠也做不成將軍。
yu mukasi a ziday, idaw kida wam atu wawa a maladay milepacaw.春秋戰國時代，一位父親和他的兒子出征打戰。uwama lala ciyang-cin, u wawasa u subayu’ henay.父親已做了將軍，兒子還只是馬前卒。

masuni aca ku bangkak, masuni ku sakalahitay, wama mukidkid tu pana’uduma pahecek han tu pana’.

又一陣號角吹響，戰鼓雷鳴了，父親莊嚴地托起一個箭囊，其中插著一隻箭。sakamusa kidawama “win isa u sapalaylay nu luma a pana’” keliden tu icelang nika laecis amuhuduc”.父親鄭重對兒子說：「這是家襲寶箭，配帶身邊，力量無窮，但千萬不可抽出來。」widasa u masakasenengan a pana’ nu kibetulay nu banges nu katalan a nusangaan, palilis han tu malikatay a angtang, tahekal ku kikul nu pana’ adih han ukapahay a zaliw ku sapisanga u banuh nu ayam ku sapisanga.那是一個極其精美的箭囊，厚牛皮打制，鑲著幽幽泛光的銅邊兒，再看露出的箭尾，一眼便能認定用上等的孔雀羽毛製作。idaw ku sapalaylay a pana’, macunus ku balucu’ nidawawa, tanunamuh sa, maanub maydih amucudu tidapana’ apawayway,  matengil i tangila ku suni nu pama; uada nu sakakaay maputun nu subayu’ mapatay.因為有了傳家寶劍，兒子信心大增...兒子喜上眉梢，貪婪地推想箭桿、箭頭的模樣，耳旁彷彿嗖嗖地箭聲掠過，敵方的主帥應聲折馬而斃。aw, nipakelid tu pana’ u matalulay kida wawa, nayi ku katalawan.

果然，配帶寶箭的兒子英勇非凡，所向披靡。masuni ku sapahanhan a bangkak sa, yawaw catu pakahemhem tu amakata sananay, caay tu pakadateng tu kamu nuwama, mangaleb ku nika pasenenh maydih amu huduc tu pana’ miadi anu mahicaay.當鳴金收兵的號角吹響時，兒子再也禁不住得勝的豪氣，完全背棄了父親的叮囑，強烈的慾望驅趕著他呼一聲就拔出寶箭，試圖看個究竟。sadep saca maekek. Ulabu alaw…. umaputunay a pana’ labunida salacul tu pana’ ucacay maputunay a pana’驟然間他驚呆了。裡面竟然是...一隻斷箭，箭囊裡裝著一隻折斷的箭！

alaw nikunuyan aku u maputunnay a pana’…..mabiyalaw kida wawa tanutanang sat u, mahida kasenusa nayay ku cacangdayan, kasenusa maluyuh.我一直背著只斷箭打仗呢....！兒子嚇出了一身冷汗，彷彿頃刻間失去支柱的房子，轟然意志坍塌了。cay sakamu tu tatengaay, yawawa mapatay I kalwpacaw.結果不言自明，兒子慘死於亂軍之中。buhatsa tu suwacahay, sapud sa kidawam tu maketunay a pana’, baeket tunipatubeli’. “ cay palutatenga tu icelang, caay tu kala ciyang-cin.”拂開蒙蒙的硝煙，父親揀起那柄斷箭，沉重地啐一口道：「不相信自己的意志，永遠也做不成將軍。」pakata atu sukip singalih tida pana’an, mahida ku apa, anu mahida ku tademaw singalih tu kamu aca sipabuli itawan, sakatalawan ku mahidaay !把勝敗寄托在一隻寶箭上，多麼愚蠢，而當一個人把生命的核心與把柄交給別人，又多麼危險！anu mahida singalih tu wawa, singalih tu daesu iacawaw sa, sungalih tu kaudip I kakulian sa….比如把希望寄托在兒女身上；把幸福寄托在丈夫身上；把生活保障寄托在單位身上……

padatengen ku wawa請讓孩子記得：

udip kiya u cacayay a pana’, anu maydih kapah, anu masinang anu maydih cacay lasubu macucuk,mamiciw, cukaymas han muwalaay cinidaan u udip tu.自己才是一隻箭，若要它堅韌，若要它鋒利，若要它百步穿楊，百發百中，磨礪它，拯救它的都只能是自己。
tusa a bataan nu amilika a kalisiw

tusa a bataan nu amilika a kalisiw20 美元的價值
amana kabalucu’ tu nacilaay, mapecia ku sepi biyalaw satu !不要讓昨日的沮喪，令明天的夢想 黯然失色！
kinacacay a milubang sa, idaw kida matinengay musakamu sakamusa ku sayaway nida, mudikec tu cacay tusabataan a kalisiw.在一次討論會上，一位著名的演說家沒講一句開場白，手裡卻高舉著一張 20 美元的鈔票。面對會議室裡的 200 個人，他問：「誰要這 20 美元？」

Palima nami. Kilusatu kukamu “ maydih kaku pabeli tina tusaay a bataan nu kalisiw tina kaputan, nika nuayawan nuyni, pihangi kaku tinakawaw.”一隻隻手舉了起來。他接著說：「我打算把這 20 美元送給你們中的一位，但在這之前，請準許我做一件事。」sakamusa…mahini lutlut han nida sakamusa “ cima kumaydihay” idaw ku palimaay.

他說著...同時將鈔票揉成一團然後問：「誰還要？」仍有人舉起手來。sakamuwaca cinida “ anu hini naku ku kawaw mahica hani ?”bakah han nida kidakalisiw I lala, epingan nu kuku’, eping hanida.

他又說：「那麼，假如我這樣做又會怎麼樣呢？」他把鈔票扔到地上，又踏上一隻腳，並且用腳碾它。

namahida sapudan naca nida kida kalisiw, yakalisiw tanuuning malutlut .爾後他拾起鈔票，鈔票已變得又髒又皺。

“ayda cima kumaydihay?”idaw henay ku palimaay「現在誰還要？」還是有人舉起手來。

“cabay ,amuhatu namu mibingkiw kamu tu kapahay a cuda.「朋友們，你們已經上了一堂很有意義的課。

anu hicahicaen naku kidakalisiw, maydih henay kamu, nika caay kaselep kida kalisiw mahida tu tusabataan a kalisiw.無論我如何對待那張鈔票，你們還是想要它，因為它並沒貶值，它依舊值 20 美元。

dadan nu maudipay, ita mappulu nu cacanan a patucek a cayay kaw kapahay a matauwak, hicahicaen misawacu mabuliyas tu ku ukaukakan .人生路上，我們會無數次被自己的決定或碰到的逆境擊倒、欺凌甚至碾得粉身碎骨。

mahiniay tadanayi tu ku niwci. nika anumahicahica, atu anu sikawaw tu canan nuayawan nu paudipay amana kabiyalaw tu saala.我們覺得自己似乎一文不值。但無論發生什麼，或將要發生什麼，在上帝的眼中，你們永遠不會喪失價值。uadih nida, uuning tu tamelac, udiku masinanut, amuhantu u cayay kasausi nu kalisiw.

在他看來，骯髒或潔凈，衣著齊整或不齊整，你們依然是無價之寶。」pakatinengen ku wawa請讓你的孩子知道：

nikaudip a heci amana kasingalih tu cacanan, amana kasingalih tu cabay, witatu ku mitucekay tu udip numita, u misitekeday kita amana katawal.生命的價值不依賴我們的所作所為，也不仰仗我們結交的人物，而是取決於我們本身！我們是獨特的 —— 永遠不要忘記這一點！
daange ku tangah kiya bangcal

daange ku tangah kiya bangcal昂起頭來才美
Ci cenni hina lung tu tangah a tatayna awawa, dateng nida caayen kabangcal sa.
珍妮是個總愛低著頭的小女孩，她一直覺得自己長得不夠漂亮。

tucacay a demiad, tayda cinida I pacakayay micakay tu sumilaway a adipangpang asakaydikuc, yapatiyamay palukapah sa cinidaan pacaiten idikuc kisa adipangpang bangcal sa, cay palutatenga cinida, nika manamuh, daangasatu tangah, mabaluduh a paadih tu katuuday, tahekal sa makahabelut capikahica.有一天，她到飾物店去買了只綠色蝴蝶結，店主不斷讚美她戴上蝴蝶結挺漂亮，珍妮雖不信，但是挺高興，不由昂起了頭，急於讓大家看看，出門與人撞了一下都沒在意。cumud sa icacudadan, malalikeluh tu saydan nida “cenni daangen ku tangah isu bangcal” saydan papasatu abala nida sakamusa.珍妮走進教室，迎面碰上了她的老師，「珍妮，你昂起頭來真美！」老師愛撫地拍拍她的肩說。tawya a demiad, katuud t uku palukapahy cuni daan,那一天，她得到了許多人的讚美。dateng sa cinuda wida u adipangpang ku palukapahay, taluayaw nu dadingu midadingu, inayay itangah kida adpangpang akay namicakayay mabatelu nutaw mahetik .她想一定是蝴蝶結的功勞，可往鏡前一照，頭上根本就沒有蝴蝶結，一定是出飾物店時與人一碰弄丟了。upalutatenga nu udip ubangcal kuyda, u katuuday palatikih tu wayway nu udip kiyu cay kalipahak自信原本就是一種美麗，而很多人卻因為太在意外表而失去很多快樂。

pakatinengen ku wawa請讓你的孩子知道：

amanapisa kasinil tu lumeniay a bucingad nu katalan, u cucu’ nida malecad tu u salengacay ku buling, payawan pakuyuc malakakitaan, payawan anu bangbangcal atu laecus anu mudang ku tangah palakaw nawlan utademaw sakaydihan u sakanawlan atademaw.

別小看一條黑母牛，它的牛奶一樣是白的。無論是貧窮還是富有，無論是貌若天仙，還是相貌平平，只要你昂起頭來，快樂會使你變得可愛——人人都喜歡的那種可愛。
mikulit tu sakaudip a cacay nu papah

mikulit tu sakaudip a cacay nu papah為生命畫一片樹葉
anu palutatenga ku balucu’ idaw aca ku culcl sananay a kawaw, muhalhal haw mangaleb inayay, nika udateng nu maudipay.只要心存相信，總有奇跡發生，希望雖然渺茫，但它永存人世。umisulitay tu cudad nu amilika ci u.henli, icudanida “sadikuday a cacay nu papah” ilabusa musakau tu kungku, ilabu nu padekuwan, idaw kida amapatayay tu aimelangay namakay sasingalan miadih tu hekal yacacay a kilang, ibalangbangan sa sapapapapah sa mahetik ku papah.美國作家歐．亨利，在他的小說《最後一片葉子》裡講了個故事：病房裡，一個生命垂危的病人從房間裡看見窗外的一棵樹，在秋風中一片片地掉落下來。miadih kida imelangay tu kahetik nu papah, uudip mukilu a mangaleb, tu dedemiad cayay kakaph.

病人望著眼前的蕭蕭落葉，身體也隨之每況愈下，一天不如一天。

sakamusa “ anu mahetik tu naming ku papah sa, a mapatay tu kaku sa” idaw kida mikulitay matineng sa, kulit han tu nida kida papah hacacay han pasumilaw pacaiten i ciid nu kilang.

她說：「當樹葉全部掉光時，我也就要死了。」一位老畫家得知後，用彩筆畫了一片葉脈青翠的樹葉掛在樹枝上。

sadikuday apapah caay kahetik. Idaw kida maudipay a tina papahan, yaimelangay alawhan maudip.

最後一片葉子始終沒掉下來。只因為生命中的這片綠，病人竟奇跡般地活了下來。

pasubanayi ku wawa nu misu請告訴你的孩子：

umauduipay kapah nayi ku cacanan, nika laecus nayi ku kaydih.人生可以沒有很多東西，卻唯獨不能沒有希望。

sisa utademaw maudipay u sabaeketay a niyuci. Idaw ku mahinaay, nikaudip tulitulin sa tu.希望是人類生活的一項重要的價值。有希望之處，生命就生生不息！
hataadauc a sapikacaw a paya

hataadauc a sapikacaw a paya永遠的坐票
idaw kida hina tuciwkuay a tademaw, hnacaay pakacakay tu sibangguay a paya, 有一個人經常出差，經常買不到對號入坐的車票。

nika anu hicaen nuda tu tanayu’ay apuyuay, anu katuud ku tademaw macacelcel, makatepa tu cunuda tu aenegan.

可是無論長途短途，無論車上多擠，他總能找到座位。

usapalaheci nida madayum, hemhem sa cinida mihacacay mikilim itipid,

他的辦法其實很簡單，就是耐心地一節車廂一節車廂找過去。

Ina sapalaheci, tengil han caykaw mahicaay, nika kapah saw.這個辦法聽上去似乎並不高明，但卻很管用。

hina, pakayni I cacay a tipid nu silamalay katukuh isadikuday a palasul, sisa cay pakatukuh tu sadikuday matepa tu nida ku aenengan

每次，他都做好了從第一節車廂走到最後一節車廂的準備，可是每次他都用不著走到最後就會發現空位。

Sakamusa cinida, mahinay cunida malalukay mikilim tu aenegan a labang inayay.

他說，這是因為像他這樣鍥而不捨找座位的乘客實在不多。

Hina i labunu tipid idaw ku pina aenegan, duma atipid acaculilan pana katuud kumutidengay, alaw matumed ku tademaw.經常是在他落座的車廂裡尚餘若干座位，而在其他車廂的過道和車廂接頭處，居然人滿為患。

sakamusa,katuuday a mikacaway madayum I tusaay a tipid nuhekal a macalilaw, cay kadateng yupahanhan I tida, u tipid nu silamalay, makaala tu cacay a bataan ku panan tapabaw tasasa sa macacuday, 

他說，大多數乘客輕易就被一兩節車廂擁擠的表面現象迷惑了，不大細想在數十次停靠之中，從火車十幾個車門上上下下的流動中，Yadah kunidimut tu aenegan , anu madateng uheni nayay ku hemhem a balucu’.

蘊藏著不少提供座位的機遇；即使想到了，他們也沒有那一份尋找的耐心。

nuayawan adidiaca ku tatidengan nika maedem t uku tademaw, maydih tu cacayay tusaay aenegan mukunuy tu lusid celcelsa uduma atademaw makai.

眼前一方小小立足之地很容易讓大多數人滿足，為了一兩個座位背負著行囊擠來擠去有些人也覺得不值。

anu cay pakatepa tu aenegan, sudikud sa inayay tu katatidengan,

他們還擔心萬一找不到座位，回頭連個好好站著的地方也沒有了。

tu sakaudip uduma sa metalaw taayaw ama simpay atademaw, hidasatu itida cayay kasiku a kalingatuwan, 

與生活中一些安於現狀不思進取害怕失敗的人，永遠只能滯留在沒有成功的起點上一樣，

wini ucayay kaw anuayawan nanay ikilin tu aenegan a labang,nu katuuday mikacaw sa sayaway a kitidaan tidasatu mutideng katukuh mudebu.

這些不願主動找座位的乘客，大多只能在上車時最初的落腳之處一直站到下車。

wawa aw孩子們：

Kaudip haw kanawlan anu u kapahay a cacay, hina ala tu kapahay .

生活真是有趣 ~如果你只接受最好的，你經常會得到最好的。
ibalucuay a baetu

ibalucuay a baetu心中的頑石
inaayaw idaw kiya lima’ ibawbi idaw kida tabakiay a baetu, uahebal sepaa sasulitan talakaw cacay a bataan a sasulitan.從前有一戶人家的菜園擺著一顆大石頭，寬度大約有四十公分，高度有十公分。

taydaay ibawbi a tademaw, anu cay piciwi tabuhekud tida baetu, anu cay kapulun sa maduka’.

到菜園的人，不小心就會踢到那一顆大石頭，不是跌倒就是擦傷。

sakamusa kidawaw” idabaetu sakaedengan, kiya cu kutkuti saw ?”兒子問：「爸爸，那顆討厭的石頭，為什麼不把它挖走？」

patubeli sa kidawama” yabaetu kuhan nisu haw ? nanu ci bakiyan nisu a ziday mapadeng katukuh ayda, hatida katabaki yaan makutkut hakiya爸爸這麼回答：「你說那顆石頭喔？從你爺爺時代，就一直放到現在了，它的體積那麼大，不知道要挖到到什麼時候，

anu nayi ku kawaw mikutkut, mahidasa miciwi muculili sa kapah henay miecaw tu katineng”. 

沒事無聊挖石頭，不如走路小心一點，還可以訓練你的反應能力。」

malakuwit tu ku pina nu mihcaan, ina baetu katukuh sa tu duma aziday.過了幾年，這顆大石頭留到下一代。

itawya wawa tu tatama muwala tu tatay na a kadabu, malawam tu ayda.當時的兒子娶了媳婦，當了爸爸。

tu cacay a demiad mabalucu’ kida kadabu sakamusa” ama ya bawbiay a baetu maedeng kaku a miadih, anu yaan papialan kutaw.” 有一天媳婦氣憤地說：「爸爸，菜園那顆大石頭，我越看越不順眼，改天請人搬走好了。」

Patubelisa kuwama” payawan yabaetu baeket, anu malilid i adidi’ henay kaku ku malilid tu, apa tini hatu haw?

爸爸回答說：「算了吧！那顆大石頭很重的，可以搬走的話在我小時候就搬走了，哪會讓它留到現在啊？」

yakadabu mahivaay hakiya kudateng, yabaeyu anu kinapina tu cinida tabihekud mapulin

媳婦心底非常不是滋味，那顆大石頭不知道讓她跌倒多少次了。

tu cacay a demiad nu sananal, muwala tu kidakadabu tu tatak a tu bakicu sinanum, hamin hanida micebus tidabaetuan nu liwliw.有一天早上，媳婦帶著鋤頭和一桶水，將整桶水倒在大石頭的四周。

sabatupina tu asasulitan , yakadabu hamin hanida mukutkut ku liwliw nidabaetu.十幾分鐘以後，媳婦用鋤頭把大石頭四周的泥土攪松。

idaw tu ku nabalucu’an nidakadabu a palasul, akay cacay ademiad mikutkut, alaw han cay pakapina asasulitan makutkut tu媳婦早有心理準備，可能要挖一天吧，誰都沒想到幾分鐘就把石頭挖起來，

adih han ku tabaki tu adidi, ina baetu caay kaw nidatengan katabaki, alaw han maadih ku hekay mahida tabakiay mapahengad nu hekal.看看大小，這顆石頭沒有想像的那麼大，都是被那個巨大的外表矇騙了。

mapulu kita makaadih, mipatinaku, winisa nu balucu’ amapulul atu nidatengan a baetu.

阻礙我們去發現、去創造的，僅僅是我們心理上的障礙和思想中的頑石。

muabibi kisu mulikelun a mukayakay tu buyu’, kiyu mikayakay tu buyu’.你抱著下坡的想法爬山，便無從爬上山去。

anu u kitakit nida masatedep nayay ku laheci , widasa nu udip a nayay. musumad tu kitakit nu misu, nika taluayaw nusumad tu balucu’ isu.如果你的世界沉悶而無望，那是為你自己沉悶無望。改變你的世界，必先改變你自己的心態。
tapukuay ayam tu tatayna a wawa

tapukuay ayam tu tatayna a wawa天堂鳥與女孩
1858 a mihcaan izuy-tin idaw kiya kakitaan lecuh sa utatayna a wawa, 1858年，瑞典的一個富豪人家生下了一個女兒。

cay katenes, maladid kidawawa tu canan hakiya a imelang, maliyuh muculil.然而不久，孩子染患了一種無法解釋的癱瘓症，喪失了走路的能力。

kinacacay, ina wawa maladay tu labunuluma’ mikacaw tu balunga midang.一次， 女孩和家人一起乘船旅行。

sakamu sa kida sibalungaay niya acawaw nida idaw ku cacay a tapukuay a ayam sa, masemel cinida makatengil tu kamu , maydih makaadih tida ayam.

船長的太太給孩子講船長有一隻天堂鳥，她被這隻鳥的描述迷住了，極想親自看一看。

padeng han nida musikulay tidawawa i hekal nu balunga, cinidasa tayda mikilim tida paculilay tu balung. 

於是保姆把孩子留在甲板上，自己去找船長。

Uwawa caypakadungdung amuhalhal, milunguc tu mikuliay ladayen kaku miadih tida tapuku a ayam sa.

孩子耐不住性子等待，她要求船上的服務生立即帶她去看天堂鳥。

Yamikuliay han tu cay katineng tunicay piculil, kelid sa maladay amutayda tida bangcalay a ayam.

那服務生並不知道她的腿不能走路，而只顧帶著她一道去看那隻美麗的小鳥。

yah…capadateng cinida ..muluhaw ! yawaw hatida ku sapilunguci, matawal tu udip mutengteng tulima’nida mikuliay, haymaw sa mulekal muculil.

沒想到....奇跡發生了！孩子因為過度地渴望，竟忘我地拉住服務生的手，慢慢地走了起來。

nanutawya, imelang nida wawa alaw kapah.從此，孩子的病便痊癒了。

Balaki satukida wawa, hamin han nida ku nabalucuan i pisulit tu cacanan a cuda, sadikuday sa maalanida ku nu-pi-l misulitay a tatayna. wini ci silma.lakeluhu.女孩子長大後，又忘我地投入到文學創作中，最後成為第一位榮獲諾貝爾文學獎的女性，也就是茜爾瑪．拉格蘿芙。

matawal tu udip sa u muculilay tu masikuay a dadan, umahinaay acacay nu hwkal, usipunu’ay malakuwit ku siket nu udip, paydang han kukaudip idaw ku tabakiay a tahekal sananay nu udip

忘我是走向成功的一條捷徑，只有在這種環境中，人才會超越自身的束縛，釋放出最大的能量。

caypisengal micuda好學不倦  cacay kida buhang yaedu sawni madakep tu. 只有一個洞穴的老鼠很快被捉。

iduu’tay a labi, u sakakay nu edu’ mukelid tu adidi’au a edu’ tahekal mikilim tu kakanen, tadailuma’ nu paladah mawadwad i ibabakahan a bakici mikilim tu liwan a lami’, pakay ni iedu mahida u tademaw makatepaay tu ekim.

在一個漆黑的晚上，老鼠首領帶領著小老鼠出外覓食，在一家人的廚房內，垃圾桶之中有很多剩餘的飯菜，對於老鼠來說，就好像人類發現了寶藏。

imahini inakatuu’day a edu’ miwadwad i liwliw nidabakici sa, samengmeng satunamin makatengil tu sakaadadaan nu bituka a suni’, alawhan u tabakiay a bulabulatakan a nani’ nu suni.正當一大群老鼠在垃圾桶及附近範圍大挖一頓之際，突然傳來了一陣令它們肝膽俱裂的聲音，那就是一頭大花貓的叫聲。

mabiyalaw tu namin , malaliwasak tu naming, nika idanani’ caypisengal amulalaba tidaeduan, alaw han idaw kida tusaay a edu caypakalimek, madakep nidanani’, 它們震驚之餘，更各自四處逃命，但大花貓絕不留情，不斷窮追不捨，終於有兩隻小老鼠走避不及，被大花貓捉到，

kumaydih tu a mukalat sa, alaw han idaw ku maedesay a suninu wacu, catukatatudung kidanani’ sakasikadan satu mulaliw.正要向它們吞噬之際，突然傳來一連串兇惡的狗吠聲，令大花貓手足無措，狼狽逃命。

yadatu kuda bulatakan a nani’, caykaadih kidawacu a tahekal…yaeduhatu nu sakakaay culal sa tahekal makayni inudukuda nu bakici a tahekal sakamusa “nisakamuen tu numaku kamu, pinanami tu yadahay a kamu idaw kukaph nayay ku laecus, ayda aku ku muwalaay tu udipnamu”.大花貓走後，也沒看見狗出現...老鼠首領從垃圾桶後面走出來說：「我早就對你們說，多學一種語言有利無害，這次我就因而救了你們一命。」

ukapahay a sapitulun溫馨提示：
idaw kisu itebun haw?

idaw kisu itebun haw?你也在井裡嗎？

tu cacay ademiad  idaw kida malukay katalan,nacay pisinanut mahetik i tebun,yamalukay mapatay ku balucu’ amidateng ahican amuwal tida katalnan,

有一天某個農夫的一頭驢子，不小心掉進一口枯井裡，農夫絞盡腦汁想辦法救出驢子，

malakuwit tu kupina atatukian yakatalan mapayau nu adada tanuungal sa ilabu nu tebun.

但幾個小時過去了，驢子還在井裡痛苦地哀嚎著。

sadikuday sa, ales hantu nida kida katalan, dateng sa balaki tu kida kataln, nayay t uku laheci sa, anu alaen anu nahicahica tu sa, ina tebu tumes han tu nuheni.最後，這位農夫決定放棄，他想這頭驢子年紀大了，不值得大費周章去把它救出來，不過無論如何，這口井還是得填起來。

yamalukay han tu mitakus tu belaw apapiedap, mapadang mitadem tida katalan, kiya walesay t uku adada nu balucu’.於是農夫便請來左鄰右舍幫忙，一起將井中的驢子埋了，以免除它的痛苦。

ubiyaw nida malukay alacacay naming tu pitaw malingatu palalad milabung tidamenmenan

農夫的鄰居們人手一把鏟子，開始將泥土鏟進枯井中。

Inakatalan matineng tu kakawaw nidasa, mahkalingatu tunuungal sa sakadihian sa ku ungal.

當這頭驢子了解到自己的處境時，剛開始哭得很凄慘。

imahini ida katalan satedep sa tu .但出人意料的是，一會兒之後這頭驢子就安靜下來了。

yamalukay mapaaw adih han nida itebun yah..mabiyalaw tu cinida matawid, yanibaetungan a lala’ mahetik ikulu nu katalan say a katalan hantu wanik han nida i tepal ku lala’ 

農夫好奇地探頭往井底一看，出現在眼前的景象令他大吃一驚：當鏟進井裡的泥土落在驢子的背部時，驢子的反應令人稱奇──它將泥土抖落在一旁，

tiding sa inuwanikan nuda a lala alaw takalaw mahinisa, ya nipitawna a lala’ sipiwanik han tihtih han nida katalan tiding satuipabaw.

然後站到鏟進的泥土堆上面！就這樣，驢子將大家鏟倒在它身上的泥土全數抖落在井底，然後再站上去。

kalamkam, inakatalan matawa tu tapabaw i tebun, mabiyalaw tu naming ku binawlan uwayway mabiyalaw, kalamkam satunamin maduba.很快地，這隻驢子便得意地上升到井口，然後在眾人驚訝的表情中快步地跑開了！

dihekuay sapitulun溫馨提示：

mahiniay a katalan sa, nikaudipan miliwku, alahican idaw aca ku mitiihay “tebun” nu labu mapahicahica nu cacanan u bunac mabelun I udiudipan, nika anumaydih pakaynu I tebun mulaliw, ahaminen ku bunac mutihtih kiya hamaw satutahekal !就如驢子的情況，在生命的旅程中，有時候我們難免會陷入「枯井」裡，會被各式各樣的「泥沙」傾倒在我們身上，而想要從這些「枯井」脫困的秘訣就是：將「泥沙」抖落掉，然後站到上面去！

lakakawaw nu maudipay micacuis aca amiculil tu talakaway sa , sabaeketay baaten ku nupiadih kiya makaadih tuudip人生必須渡過逆流才能走向更高的層次，最重要的是永遠看得起自己。

ukapahay akungku , taneng macalilaw ku wawa tu nikaudipan alaen kina kungku pabien ku babalaki sapakungku tu adiwawa kiya namakayni a kungku sakabalaki nu wawa yu !

一個好的故事，可以影響孩子的一生~歡迎分享給所有父母，讓孩子們從故事中成長唷！
kunkung nu kuyu

kunkung nu kuyu老狼的故事
03.17.2017, No Comments, 德國童話故事, by story.
Idaw kida balakiay tu a lang, caytu kahida u masakapahay a maydih tatacuwa, 
一隻狼上了年紀，牠再也不能像年輕的時候那樣隨心所欲了。

dateng sa cinida ,amasasukapah tu pahabayay a tademaw.於是牠打定主意，要和牧人友好相處。

taynisatu kida lang I capi nu buhang macapiay nu pahabayay a tademaw, 狼來到離牠的洞穴最近的牧羊人那裏。

sakamusa “ pahabayay a tademaw sakamu sa kamu u mikidemay sa takuwan , nuka tatenga cay kahida, 

牠說:「牧羊人，你們總是說我是強盜，可是事實上並不是如此。

alahican ,namukan tu kaku tu sidi numisu, nika mangalay kaku kiyu mikidem kaku, 

的確，我是吃過你的羊，但那只是在飢餓的時候幹的。

matineng kisu tatenga anu mangalay haw utiih ku udip.你也知道飢餓的滋味是多麼難受。

anu pakabeculan kau u dihemayay kaku, usakapahay a adupan, caay tu piduka tu duma a maudipay.

只要讓我吃飽了，我絕對是最溫順、最馴良的動物，再也不會傷害無辜的生靈。」

mabecul tu, yapahabayay sakamusa “yaan kisu mabecul saw ? ukasic numisu caay pakaedem tu nabalucuan nu misu. 「吃飽?」牧人回答說:「但是，你什麼時候才會飽呢?你的貪婪讓你永遠也不會感到滿足的。

amana kaytini yapahabayay muwala tu sapiseyi’ apalaliw tida lang快滾開!」 牧人揮著鞭子，把老狼趕走了。

makai kutaw sa taydaaca sakatusa apahabayay,狼遭到拒絕以後，來到了第二個牧人那裏。

misakapah tu takulaw kida lang sakamusa : pahabayay cacay amihca kanen naku ku sidi’ numisu anu pina tu.

狼清了清嗓子說:「牧人，一年來我可能吃掉了你的一些羊。

Anu maydih kisu tu cacy a mihca enem a sidi’, maedem tu kaku”倘若以後你願意每年給我六隻羊，那我就滿足了。

Kapah tu kisu sadep sa mabi’, caay tu kalihalaw tu sidi’ isu alahican nayi tu.你就可以放心睡覺，再也不用擔心你的羊突然之間不見了。」

enem ku sidi’? tanutuwasatu kida pahabayay lekal sa, mahida sa nukatuuday tu.「六隻羊?」牧人大聲驚叫起來:「那簡直是一大群了。

“nayi ku enemay ,mahidasa lima kapah tu”. yalang malingatu miani patiku.「沒有六隻，那五隻也行。」狼開始討價還價。 

“lima. yah pakatawakisu haw ! paaninkaku tu cacay amihca tu malataw lima ku sidi’ .「五隻，你開玩笑吧!我一年裏獻給牧神的也不過五隻羊罷了。」

“mahida sa sepat” yalang milunuc aca,. Yapahabayay lingalingnsa tu tangah「四隻也不行嗎?」狼再次降低要求。 牧人重重的搖搖頭。

“tulu—tusa? Winisa sadikudat tu nu lang amilunguc. 「三隻?————–兩隻?」 這可是狼最後的希望了。

“anucacay cay kaku pabi” mabalucu’ tu kida pahabayay mukaynah.laliw satukida lng.

「一隻也不給。」牧人怒喝道。狼只好灰頭土臉的走了。 

“payawan ! kamusa kapahay a kawaw kina tuluaca” hidasa ku dateng nidal ng, tayda aca tu saka tulu a pahabayay.「沒關係!俗話說:好事三回成。」狼這樣想著，向第三個牧人走去。

aydasa matineng tu cinida kina tusa tu maecaw tu, matalae milunguc tu talakaway.

這回牠可是吸取了前兩次的教訓，不敢提太高的要求。

“pahabayay, tumihcaan pabihan kaku tu cacay a sidi’, anu mahida sa tanunamuh satuku sidiisu muja tu lutuk i kilakilangan「牧人，你只要每年給我一隻羊，那你的羊群就可以自由自在的到樹林裏去吃草了。

mahica dihemay tu kaku haw ? tawasa kida pahabayay tanunamuh sa kida lang

怎麼樣，我夠仁慈了吧?」 牧人突然笑了起來。狼可高興了，

akay masiku tusa, “pahabayay kiya matawa kisu” “u caykatawa kaku ucanan !maydih kaku mipalita tisuwan, pinatu ku mihca isu?”

以為事情就要成功:「牧人，你笑什麼?」 「哦!我不笑什麼!我只是想請問一下，你多大年紀了?」

“umihca nu maku atuisu mahica?” maapa tu kida lang. “amana kabalucu’”balakiay a lang  pakayni tui mi sakamusa, caay kaku pilaheci ami kai tisuwan, nika ayda u kawaw masumad tu 

「我的年紀與你有什麼關係?」狼有些糊塗了。 「別生氣，老狼!照理說，我沒有辦法拒絕你，可是現在的情況變化了，

nayay tu ku ngipen nisu maysaw maadih t uku mihcaan numisu makudi’ tu kisu idaw tu kumihcaan.

你殘缺的牙齒暴露了你的年齡和弱點。

cay tu katalaw kaku tisuwa, mataneng henay kaku amu tuwa amana kaytinu nanatu.

我不用再害怕你，我還可以叫你滾得遠遠的。」 … Learn more