An-tung-ni．Ban．Lye-won-how-ke

## '''kakiliman'''

An-tung-ni．Ban．Lye-won-how-ke “kamu nu He-lan, Antoni van Leeuwenhoek, pangihan tu kamu nu He-lan, [ɑnˈtoːni vɑn ˈleːuə(n)ˌɦuk]，anucaay pabelin Lu-how-ke, Lye-won-ho-e, 1632 a mihca 10 a bulad 24 a demiad katukuh 1723 a mihca 8 a bulad 26 a demiad” u lecuh i He-lan kapulung a kanatal Tay-al-bu-te a pow-u-sye-sya atu bwahngu sye-cya.

**安東尼·范‧雷文霍克**（荷蘭語：Antoni van Leeuwenhoek，荷蘭語發音：[ɑnˈtoːni vɑn ˈleːuə(n)ˌɦuk]，或譯**魯文霍克**、**列文虎克**；1632年10月24日—1723年8月26日），是出身荷蘭共和國代爾夫特的博物學家和顯微鏡學家。

## '''nilaculan'''
saayaw mazih niza ku adidi’ay nu mauzipay, pasu cilekay, nauyaanay aadiupan atu zumaay a adidi’ay nu mauzipay, sakasa pangangan han “nauyaanay nu migingkiway tu aadupan atu ama nu migingkiway tu cilekay”. musakamu ciniza tu kaazih tu suluy, i katuuday a aadupan mikinsa tuhenian.

他率先發現了微生物，包括細菌、原生動物和其他單細胞生物，因此被稱為「原生動物學和細菌學之父」。他描述了精子的發現，並在許多動物物種中檢查了它們。

niza ciniza mala u mabidangay, atu uyaanay a ziday niza atu migingkiway a tademaw tu mahiza, maazih niza ku hung-sye-ciw atu wi-sye-kwan u maniyul ku tungmay atu cinmayn amilinlaku. u pigingikiw niza maawas tu ku makay migingkiway tu imelang katukuh tu migingkiway tu mulangaway ahebal ku gagingkiwan.

他的觀察使他成為自然發生的反對者。與他那個時代的其他研究人員同時，他發現紅血球和微血管是循環系統中動脈和靜脈之間的聯繫。他的研究領域跨越了從醫學到植物學的廣泛領域。

ci Lye-won-how-ke u miecaway nu mipacakayay tu dawa, pakala tu 27 ku mihcaan  i niyazu niza Tay-al-bu-te mala kunuing nu kenseyhu, caay piecaw ciniza tu canacanan a ke-sya atu gizice, uyza sa minanam amatineng ahicaen misanga’ atu micukaymas tu bwahngu. itawya, makayza ciniza tu 300 a kayadah nu tigami pasay Lun-tun hwang-cya sye-huy atu kautuday nu zumaay a O-cow tademaw pakatukuh cinizaay micukaymas mitapal tu bwahngu.

雷文霍克是一名訓練有素的布商，並於約 27 歲起在家鄉代爾夫特擔任市政公務員。他沒有受過任何科學或技術訓練，而是自學理解如何製造和使用顯微鏡。當時，他透過 300 多封信向倫敦皇家學會和許多其他歐洲人士傳達他使用顯微鏡所做的觀察。

makay hanulima nisanga’an a bwahngu, asayaway mitapal a musakamu tu adidi’ay nu mauzipay, itawya ciniza uyni mauzipay panganga han tu “animalcules”. namahiza, u saayaway aca ciniza mikilu mitapal tu ci-sen-wi, cilekay, suluy, wi-sye-kwanay a cilil nu izang a ke-sye-cya.

他經由手工自製的顯微鏡，首先觀察並描述單細胞生物，他當時將這些生物稱為「*animalcules*」。此外，他也是最早紀錄觀察肌纖維、細菌、精蟲、微血管中血流的科學家。

ci Lye-won-how-ke mitapal tu suluy niza, i bwahngu a pitapal maazih ku adidi’ay suluy, baluhay anipaketun tu kamu, cisuluy uyza u adidi’ay a suluy micumud tu pilasan. u kamu niza i kauzipan niza u satabakiay a nikaazih, a mitapal tu mauzipay i nanum atu mauzipay i tukus, ahemi’ay aadupan, kasaayam, kasabuting atu micucuay a aadupan tu adidi’ay suluy, sibaluhay tu ku nipaketun, cisuliuy uyza u adidi’ay a suluy micumud i pilasan aizaw.

雷文霍克觀察自己的精液，在顯微鏡觀察下從中發現精細胞，他自認這是他生涯中的重大發現，並觀察兩棲類、軟體動物、鳥類、魚類與哺乳動物的精細胞，獲致一個新的結論，受精就是在精細胞穿進卵中而發生的。

i kauzipay niza mimelmel misanga’ tu macaliway ku 300 ku galasu nu dadingu, amisanga’ tu 400 a lamangan kayadah ku bwahngu, zuma iza ku 9 a lamanngan katukuh ayza iza henay ku micukaymasay. mapatay tu ci Ley-wen-he-ke, cayi’ t uku mikilulay a migingkiw, wi-sen-su-sye micumud tu duutay a ziday. sakay wi-sen-su-syenayi’ tu ku manamuhay a lalekalan, azaaw tu minanamay tu wi-sen-su a gizice, patatenga’ ku katuuday kasatiman ku wi-sen-su, nika sakay syakay a nikalilid adidi’ anucaay caay kalilid.

在他的一生當中磨製了超過500個鏡片，並製造了400種以上的顯微鏡，其中有9種至今仍有人使用。雷文霍克去世後，因無人追隨其研究，微生物學進入黑暗時期。對微生物學興趣降低原因：缺少學習微生物的技術；大多數人相信微生物僅是稀奇的，但對社會的影響極微或無影響。

## '''malalitin tu i hekalay atu zumaay a natinengan'''

* 中文維基百科 : 安東尼‧范‧雷文霍克
* https://zh.wikipedia.org/zh-tw/%E5%AE%89%E6%9D%B1%E5%B0%BC%C2%B7%E8%8C%83%C2%B7%E5%88%97%E6%96%87%E8%99%8E%E5%85%8B