Malta

'''Malta（馬爾他）'''

u Malta ('''馬爾他)''' sa i labu nu Europe, itiza i 35 50 N, 14 35 E

u ahebal nu lala’ mapulung sa izaw ku 316 km2

u ahebal nu lala'ay sa izaw ku 316 km2, u ahebal nu nanumay sa nayi ku km2 hamin nu tademaw sa 415,196. kakalukan umah sa 32.30%, kilakilangan umah sa 0.90%, zumaay henay umah sa 66.80%.

## '''tapang tusu nu kanatal(首都)'''
u tapang tusu nu kanatal sa u Valletta (瓦萊塔).

## '''kakininan nu kanatal demiad(國家紀念日)'''
kakining nu kanatal demiad sa 21 bulad 9 demiad. ci George Vella (Ciyuci．Byela Ciyuci．Byela),

## '''tabakiay a tapang nu kanatal(元首)'''
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci George Vella (Ciyuci．Byela 喬治·韋拉), 1942 a mihca 4 a bulad 24 a demiad nalecuhan. u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Malta (馬爾他) ayza, micakat a demiad sa i 2019 a mihca 4 bulad 4 demiad.

## '''cunli (總理)'''
u cunli nu Malta (馬爾他) ayza sa ci Robert Abela (勞勃·阿貝拉), micakat a demiad sa i 2020 a mihcaan 1 bulad 13 demiad. 

## '''Malta (馬爾他) lalingtuwan a sasakamuen「馬爾他」之起源說'''

馬爾他(Malta)，初次聽來，會覺得這個國家名字很奇特。詞源派認為「Malta」一詞來自希臘語μέλι（音meli），意為「蜜」。希臘人稱此島為Μελίτη（音Melite），另一種民間說法是馬爾他出產一種品味獨特的蜂蜜，故得暱稱「蜜地」。

Malta (馬爾他), mahka makatatengil, mahicay kiya makatengil tina kanatalan. ceyunpay saan "Malta" saan namakayda i Greece (希臘) a kamuan μέλι (suni meli), imi han u (cemed) Greece (希臘) a tademaw misakamu tina subalan han u Μελίτη (suni Melite), duma anisakamuwansa u Malta (馬爾他) silaculay tu micidekay a cemedan, sisa pangangan han tu (kakitidaan nu wadu).

馬爾他位於南歐，義大利西西里島以南90公里，地中海之心位置，故被稱為「地中海心臟」。國土面積狹小，只有316平方公里。

Malta (馬爾他) itida i Nao (Europe南歐) , Yitali-sisili-daw (義大利西西里島) nutimulan siwa a bataan a kun-li, Ticung-hay (地中海) teban a niyadu'an, pangangan han tu “Ti-cung-hay a balucu’ (地中海心臟)”. kanatal a kitidaan adidi', makaala tu tulu a lasubu cacay a bataan idaw ku enem (316) a pinfa kunli.

對於很多亞洲人來說，馬爾他可能不是很熟悉，甚至很少聽過，但是在歐洲，馬爾他則是最受歡迎的投資、居住、旅遊、和度假勝地。

misuayaw tu katuuday nu Yacuo (亞洲) a tademaw, Malta (馬爾他) caay kaw mananamay, caay kita pakatengil,nika itini i Europe (歐洲), Malta (馬爾他) u saka namuhan nu katuuday taeyda misiwbay, mueneng, milaliwku, atu kataydaan a midang. 

素有「歐洲後花園」、「南歐瑞士」、「歐洲新加坡」等美譽。除馬爾他本地人口以外，島上還居住著來自阿拉伯、義大利、英國等不同國家的居民。

idaw ku (Europe nikuda aadihan tu balubaluan) (歐洲後花園), Nan-Ozuye-se (南歐瑞士) Europe Singapore (歐洲新加坡) bangcalay a ngangan. nu Malta (馬爾他) itiday a tademaw, subalay a tademaw idaw ku namakayniay i Saudi Arabia (阿拉伯), Italy (義大利), Yinkelisi (英國) caaya kalecad nu kanatal a tademaw.

## '''likisi sa tenesay nu kanatal 歷史最悠久的國家'''
島國雖小，但卻擁有7000多年的流長歷史，相比之下久過四大文明古國。

subalay a kanatal amica kuni ka adidi’, nina idaw ku pitu a malwbut (7000) a mihcaan ku tenes nu likisi, nika sasedsedan mikikaka tu sepatay anika lihalay nu mukasi a kanatal. 

因地處地中海重要戰略位置，作為連接歐洲、北非、中東等地區重要橋樑，自古以來都是兵家必爭之地。

nina kakitadaan i Ticung-Hay (地中海) saka etiman nu kalepacawan a kitidaan, sakala lalitin tu Europe (歐洲), Pafae (北非), Cuntun (中東) a kitidaan nu ngangangan nu kayakay. nanu tawya u kalealawan nu hitay a kakitidaan.

馬爾他在歷史上曾被多個民族占領，直到1964年，馬爾他正式宣布獨立，為大英國協成員國，1974年更改憲法，成為馬爾他共和國（Republic of Malta）。

Malta (馬爾他) itini i likisi na pinaay a binacadan kumi debungay, katukuh i cacay a malebut siwawa lasubu enem a bataan idaw ku sepat (1964) a mihcaan, Malta (馬爾他) mihapu misitaked kamisa, u TaIng-kuosia (大英國協) a kaputan, cacay a malebut siwa a lasubu pitu a bataan idaw ku sepat (1974) a mihcaan misumad tu Sin-fa (憲法), mala Malta (馬爾他) kapulungan a kanatal (馬爾他共和國) （Republic of Malta）。

2004年，馬爾他加入歐盟，並於2007年成為申根公約會員國，如今，馬爾他是全球唯一集歐盟國、申根國、歐元區國家、大英國協成員國四位於一體的國家。

tusa a malebut idaw ku sepat (2004) a mihcaan , Malta (馬爾他) micumud i Omung (歐盟), i tusa a malebut idaw ku pitau (2007) a mihcaan mala Senken-kuo (申根國) a masakaputay, ayda, Malta (馬爾他) u kitakit nu uyda a cacay taydaay i Omun-kuo (歐盟國), Senken-kuo (申根國) , Oyun-cu (歐元區) a kanatal, Talng-kuo (大英國) a kaput nu sepatay mala cacayay a kanatal.

與大多數歐洲國家相比，最與眾不同的是，馬爾他是個官方語言為英語的國家。

nu pinaay a Europe (歐洲) nu kanatal masasedsed, u sacaayay kalecad sa, Malta (馬爾他) u tada kamu sa u igu a kamu nu kanatal. 

政治上，馬爾他採用中立政策，不參加其他國家之間的戰爭，也不會主動發動戰爭，這些都保障了馬爾他的國際安全性。

sakaytini i cen-ce, Malta (馬爾他) caay paayaw tu kawaw, caay pilihida tu duma a kanatal a malepacaw, caay pikiayaw  malepacaw, iniyan han midiput tu Malta (馬爾他) sakay kitakit a anzen.

## '''pala 風景'''
藍色，是馬爾他的代名詞，因為他擁有全世界最美的海景，其中最為著名的就是「三藍」景觀：藍洞、藍窗和藍湖。

langdaway a kulit, u Malta (馬爾他) pinganganan, idaw ku tadangangan nu kanatal  sabangcalay a bayu, saka singanganay sa u "tuluay a langdaway"  aaidangan: langdaway a buhang, langdaway a sasingalan atu langdaway a banaw.

但大自然就是很神奇，除去「三藍」，仙人掌與椰樹並存，戈壁偶遇海洋，火山碰到冰川，仿佛一切的不可能事情，在馬爾他這個小城看來似乎都有無限可能，也就造就了馬爾他處處皆風景。

nika pakunida hananay a nisangaan, wadaen ku "tuluay a langdaway" sandalu atu yasi malecad masuped, u liken alahican kaletepan nu bayu, silamalay a buyu alahican malitemuh ku suleda’, mahida u caaya kasikawaw, itini i Malta (馬爾他) aididay a tukay adihen mahida a caay kasi kawawan, nikahidaan sisa Malta (馬爾他) yadah ku aaidangan i tida.

古城瓦萊塔、古代神殿、地下陵墓、騎士團宮殿、維多利亞城、CALYPSO岩洞、神廟遺蹟、大力水手村、丁力懸崖、姆迪娜街景等都是馬爾他獨具特色旅遊勝地。

mukasi a Wala-ta (瓦萊塔), mukasi nu biyu (古代神殿), sasa nu lumen (地下陵墓)，mikacaw a biyu (騎士圑宮殿), Widou-liya-cen (維多利亞城), CALYPSO (岩洞), di’du nipahetikan namaka babalaki (神廟遺蹟), Tali-suy-suo (大力水手村) niyadu, Tili-tepad (丁力懸崖), Mudi-na (姆迪娜) patiyamay u Malta (馬爾他) nu micidekay a idangan nu kataydaan .

## '''Malta (馬爾他) subal sasalamaan nu aidangan Malta島主要景點'''
馬爾他是一個國家，因為被許多民族統治過，文明在這裡交匯，歷史在這裡轉折，所以整個島上充滿了歷史的文化遺跡，非常值得深度旅遊以及度假！ 

Malta (馬爾他) u kanatal cinida, yadah ku binacadan mikuwan, itini malalitemuh, likisi itini misumad, sisa nina subal matumes nu likisi a lalangawan nu babalaki, micidek taneng tadaan miliwku atu kataydaan midang.

馬爾他的面積加起來只有香港的三分之一大，由三個島組成：由下而上是主島Malta島、中間的小餅乾屑Comino島、最上面的Gozo島。

Malta (馬爾他) u lala' nuheni pulung han hatida nu Sang-kan (香港) nu tuluay nu cacay ka tabaki, nu tuluay a saubal anikapulungan, sipakay sasa tapabaw han u tadasubal Malta subal, teban nu adidiay a nikahtikan nu piying u Comino subal, satalakaway han u Gozo subal. 

基本上大多數景點都在主島Malta，但是Comino島和Gozo島也有各自著名的小景點值得搭船出去。

kanahatu hatidaay tunu aidangan itida namin i Malta a subalan, nika Cominu subal atu Gozo subal idaw ku adidiay nu aaidangan taneng maka balunga tayda itida midang.

## '''sakapahay anipiidang a puu’  旅行最佳季節'''
基本上馬爾他一年四季都適合旅遊，不過5月-9月是馬爾他的熱門旅遊時間，也是最多歐洲人出沒在馬爾他的季節。

kanahatu Malta (馬爾他)  nu cacaya a mihcaan nu sepatay a puu'an taydan midang, nika limaay a bulad-siwaay a bulad sa u Malta (馬爾他) a aidangan nu buladan, u yadahay nu Europe (歐洲) a tademaw tatayda i Malta (馬爾他) a puu'an midang. 

## '''kakanen 飲食'''
馬爾他的菜，是幾個世紀以來，島上居民與馬爾他定居的外來者，在烹調習慣上互相影響的結果，這種結合使馬爾他，菜混合了地中海周圍各地的飲食口味。

Malta (馬爾他) a lami', nu pinaay a seciyan, subalay a tademaw atu Malta (馬爾他) nu taydaay itida muenengay a tademaw, itini inika pisalamian nu nanam masasulalit, nikasasulalitan u Malta (馬爾他), u lami' hantu malamel tu Ticun-hay (地中海) nu liklik a kaen.儘管許多菜式是島上特有的，然而一部分很受歡迎的菜式的做法卻是源自西西里島、義大利南部以及中東地區。被當地人稱為ftira biż-żejt、ġbejniet和pastizzi的食物便是很好的例子 

amica kuni ka yadah nu lami i subal numicidekay, itida nuni kanamuhan a lami'sa numakaydaay itida i Sisi-lidaw (西西里島), Italy (義大利) nutimulan atu Cundung (中東) a niyadu'. pangangan han nuitidaay a tademaw u ftira biż-żejt, ġbejniet atu pastizzi a kakanen nu sakapahay a sasakamuen.

## '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan'''
* CIA
* 外交部 palcabayay a pu
* List of current heads of state and government
*中文維基百科: '''馬爾他:'''https://zh.wikipedia.org/wiki/%E9%A9%AC%E8%80%B3%E4%BB%96