open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
tanam

(kamu nu hulam：嘗試；嚐嚐)

Tanam hato kira nicacakan no mako a sinafel. 就嚐嚐我煮的菜。

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* 原住民族語言線上詞典 https://e-dictionary.apc.gov.tw/ami/search/list.htm
paluma

(kamu hu hulam：種)

paluma kaku tu paza' i nu zikuzan nu luma'. 我在我家後院種香蕉。

milihiza kita ci inaan paluma tu lami' i palami'an. 我們跟媽媽一起去菜園種菜。

## '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan'''

* 原住民族語言線上詞典 https://web.archive.org/web/20210723224631/https://e-dictionary.apc.gov.tw/ais/search/list.htm
micunus

### kamu nu hulam：增加
kalamkamen micunus ku nanum nu laku! 快點去將水田灌溉！

## '''tinaku a kamu'''

# cunus 增加 cunus tu tineng micudad. 讀書增加知識。
#picunusi 要增加 picunusi tu zikuc kiya cayay ka sienaw! 多添加一些衣服才不會著涼！
#macunus 被增加；更加 maylay micudad ciniza kiyu macunus ku tineng. 他很用功讀書所以很有才華。
#micunus 增加 kalamkamen micunus ku nanum nu laku! 快點去將水田灌溉！
#cunusen 補充、添加（命令）cunusen nu mita ku zikuc kiya cayay ka sienaw! 添加衣服才不會冷！

## '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan'''

* 原住民族語言線上詞典 https://web.archive.org/web/20210723224631/https://e-dictionary.apc.gov.tw/ais/search/list.htm
alaen

## u zuma a kamu

* u kamu nu Hulam：去拿(命令)
* u kamu nu Amilika：go get it
* u kamu nu Zipun：それを取りに行きます

## tinaku a kamu

# ala 拿；取
#* ala hantu ku cikah i pakaysingan. 碗櫃裡的鹽巴順便拿來。
# alaen 去拿(命令)
#* alaen ku saluk i sasa nu kalibungan! 把床舖底下的小鋤頭拿出來！
# pakaala 獲得
#* pakaala kaku tu sangla. 我抓到野雞。
# piala 去拿(命令)
#* piala tu bakan anu tabuyu'! 上山要帶番刀！
# pialaan 去拿的地方
#* i nukay ku pialaan tu kuyasi. 去農會拿肥料。
# maala 被拿走
#* maala ni baki ku caket. 山羌背叔叔抓到了。
#* maala tu. 收到了。
#* maala niza ku sapisulit nu maku. 我的鉛筆被他拿走了。
# makaala 得到
#* makaala tu kaku tu miskingan a cacudadan. 我已經考上學校了。
# miala 拿
#* miala kaku tu kalisiw i nukay. 我去農會領錢。

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* 原住民族語言線上詞典 https://web.archive.org/web/20210723224631/https://e-dictionary.apc.gov.tw/ais/search/list.htm
talawadaw

**talawadaw** (kamu nu hulam：溪；河)

taneng lakecen ku **talawadaw**? 可以渡過這溪水嗎？

## '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan'''

* 原住民族語言線上詞典 https://web.archive.org/web/20210723224631/https://e-dictionary.apc.gov.tw/ais/search/list.htm
ditek

(kamu nu hulam：量)

ditek tu akuti' nu uzip. 量體溫。

## '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan'''

* 原住民族語言線上詞典 https://e-dictionary.apc.gov.tw/ais/terms/291277.htm
tasasa

(kamu nu hulam：向下)

tasasa ku culil na makabuyu'. 從山上往下走。

kasienawan tasasa tu ku tataheciw nay buyu'. 冬天的時候烏鶖就會往山下飛。

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* 原住民族語言線上詞典 https://web.archive.org/web/20210723224631/https://e-dictionary.apc.gov.tw/ais/search/list.htm
silsil

(kamu nu hulam：排列，排隊)

silsil tu cudad i pacudadan. 書本排列在書架上。

## '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan'''

* 原住民族語言線上詞典 https://web.archive.org/web/20210723224631/https://e-dictionary.apc.gov.tw/ais/search/list.htm
alubu

## u zuma a kamu
u kamu nu Hulam：肩袋或情人袋,服裝上有口袋後也以此稱之

## tinaku a kamu

# alubu 肩袋或情人袋,服裝上有口袋後也以此稱之
#* alubu ni Sayun kuyni. 這是 Sayun 的肩袋。
# way 口袋
#* nayay ku i alubuway a kalisiw nu maku. 我的口袋裡沒有錢。
# paalubuan 送肩袋（情人袋）給（某人）
#* paalubuan ni Tubah ci Benelan. Tubah 送情人袋給 Benel。
# sialubu 揹著肩袋
#* sialubu ku tatama malikuda i putah. 男人揹著肩袋在廣場跳舞。
# sialubuay 有口袋的
#* manamuh kaku tu sialubuay a zikuc. 我很喜歡有口袋的衣服。

## '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan'''

* 原住民族語言線上詞典 https://web.archive.org/web/20210723224631/https://e-dictionary.apc.gov.tw/ais/search/list.htm
lacul

(kamu nu hulam：裝)

lacul i cungal tu nanum. 在玻璃瓶裝水。

## '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan'''

* 原住民族語言線上詞典 https://web.archive.org/web/20210723224631/https://e-dictionary.apc.gov.tw/ais/search/list.htm
sanek

(kamu nu hulam：味道)

sanek han nu maku kiya lami' masangu. 這個菜聞起來有一點臭酸了。

## '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan'''

* 原住民族語言線上詞典 https://web.archive.org/web/20210723224631/https://e-dictionary.apc.gov.tw/ais/search/list.htm
milakuitay

(kamu nu hulam：在橫越的)

nu milakuitay tu Li-I-Tan kina lalimaay. 這五個人是橫越鯉魚潭的人。
bukes

(kamu nu hulam：頭髮)

cecay sa a bulad papisait tu kita tu bukes. 我們每個月剪髮一次。

## '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan'''

* 原住民族語言線上詞典 https://web.archive.org/web/20210723224631/https://e-dictionary.apc.gov.tw/ais/search/list.htm
mahedaw

(kamu nu hulam：遺失)

makakilim tu wawa mahedaw. 尋找他遺失的孩子。

tanuangic sa ciniza a mahedaw ku nani'. 他因貓不見而哭的很慘。
duma

zuma

(kamu nu hulam：有些；另外)

izau ku zuma u nu kilangay ku sapi saluma' a luma'. 有些房子是用木頭蓋的。

u zuma ku zikuc nu Sakizaya. 撒奇萊雅的傳統服很特殊。

u zuma ku la'cus nu balucu' niza. 他的心特別壞。

## '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan'''

* 原住民族語言線上詞典 https://web.archive.org/web/20210723224631/https://e-dictionary.apc.gov.tw/ais/search/list.htm
siteked

(kamu nu hulam：獨有)

siteked kaku tu misaluma'ay a kawaw. 我獨有蓋房子的工作。

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* sapancahay (原住民族) kamu i wang-can a sukudad(原住民族語言線上詞典 https://e-dictionary.apc.gov.tw/ais/terms/295984.htm)
satalakaway

(kamu nu hulam：最高的)

u satakalaway kaku i cacudadan. 在學校我的個子最高。

## '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan'''

* 原住民族語言線上詞典 https://web.archive.org/web/20211018044546/https://e-dictionary.apc.gov.tw/ais/terms/295823.htm
mabi

(kamu nu hulam：睡覺)

mabi' tu kita. 我們睡覺了。

## '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan'''

* 原住民族語言線上詞典 https://e-dictionary.apc.gov.tw/ais/terms/293493.htm
suped

(kamu nu hulam：保存)

suped han ku udu' anu yaan tu saudu'en! 一直保存著的項鍊什麼時候要戴！

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* 原住民族語言線上詞典 https://e-dictionary.apc.gov.tw/ais/terms/292380.htm
misahemay

(kamu nu hulam：做飯)

katukuhan ku kalahukan atu kalabian sa misahemay ku ina. 媽媽一到中餐或晚餐時間就做飯。

## '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan'''

* 原住民族語言線上詞典 https://e-dictionary.apc.gov.tw/ais/terms/294188.htm
paliyun

(kamu nu hulam：換)

paliyun kaku tu zikuc amana pibuhat tu panan. 我要換衣服的時候不要打開門。

## '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan'''

* 原住民族語言線上詞典 https://web.archive.org/web/20210723224631/https://e-dictionary.apc.gov.tw/ais/search/list.htm
paculil

(kamu nu hulam：開車)

paculil kaku tu kazizeng ayza. haymawen ku paculil tu kazizeng! 我正在開車。

## '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan'''

* 原住民族語言線上詞典 https://e-dictionary.apc.gov.tw/ais/terms/293877.htm
pabesuc

u sulit nu hulam：直走

## '''tinaku a kamu'''

# besuc 直接
#* besuc han ku culil a taluma'. 直接回家。
# pabesuc 直走
#* pabesuc han ku culil katukuh tu i Maibul. 直走就會到馬立雲部落了。
# pabesucay 很直的
#* pabesucay kina zazan. 這條路很直。
# pabesucen 不要氣餒
#* pabesucen ku kawaw! 工作不要氣餒，要堅持到底！
# mabesucay 正直
#* mabesucay ku balucu' ni Panay. Panay 為人正直。
# sapabesucay 最直的
#* sapabesucay ku nu kawanan a zazan. 右邊的路是最直的。
# sapabesucen 要勇往直前
#* sapabesucen ku nipaculil tu kazizeng! 開車要勇往直前！

## '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan'''

* 原住民族語言線上詞典 https://e-dictionary.apc.gov.tw/ais/terms/293472.htm
diput

(kamu nu hulam：照顧)

diput tu babalaki.

照顧老人。

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* 原住民族語言線上詞典 https://e-dictionary.apc.gov.tw/ais/terms/291274.htm
paceba

(kamu nu hulam：欺騙，隨便)

mananam kina tademaw a paceba tu wawa.

這個人習慣欺騙小孩子。

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* 原住民族語言線上詞典 https://web.archive.org/web/20210723224631/https://e-dictionary.apc.gov.tw/ais/search/list.htm
wada'

(kamu nu hulam：減少)

matalaw kizemu wada' han ku kaen.

怕胖就減少食量。

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* 原住民族語言線上詞典 https://web.archive.org/web/20210723224631/https://e-dictionary.apc.gov.tw/ais/search/list.htm
pabeli

### kamu nu hulam
給

pabeli cina tu piyang i wawa nu maku. 我母親送糖果給我的孩子。

## tinaku a kamu

# pabeli 給 pabeli cina tu piyang i wawa nu maku. 我母親送糖果給我的孩子。
# pabelien 去給(命令)  pabelien kiya babalaki tu paysu'! 去拿錢給老人！
# mapabeli 付過 mapabeli tu nu maku tu paysu'. 我已付過錢了。
# nipabeli 送的；給的 kukay tu nipabeli nu misu tu tunuz i takuwan. 感謝你送給我的麻糬。
# nipabelian 送過的；給過的 izau ku nipabelian nu Nukay a sapal nu kilang atu lami' i luma' nu maku. 我家有農會送的樹苗和菜苗。

## namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan

* 原住民族委員會線上字詞典
nanuy

### kamu nu hulam：搖籃
pakabi'en kiya wawa i nanuy. 將嬰孩抱到搖籃

## tinaku a kamu

# nanuy 搖籃  
#*pakabi'en kiya wawa i nanuy. 將嬰孩抱到搖籃
#minanuy 在搖搖籃
#*minanuy ci Benel tu saba niza. Benel正在幫他的妹妹搖搖籃。
#nanuyen 用搖的
#*nanuyen henay kiya lutungay i nanuy! 去把搖籃搖一搖！

## namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan

* 原住民族委員會線上字詞典
babalaki

kamu nu hulam：長輩

## '''tinaku a kamu'''

# balaki 長大
#* balaki tu ku wawa nu maku amin. 我的孩子都長大了。
#* katuud ku babalaki i kiwkay nu niyam. 我們教會有許多老人。
#* balaki tu ku nipalumaan nu maku a lami'. 我種的菜已長大。
# babalaki 長輩
#*kasikazen nu mita ku babalaki. 我們要尊敬長輩。
# balakiay 長大的
#*balakiay tu kina katalalan. 這頭牛已長大。
# balakiyay 長大
#*kaku kusa balakiyay i niyazu'. 我在部落是比較年長的。
# talababalaki 向祖先
#*pibetiki kamu a talababalaki! 你們要先向先人祭酒（巫師對徒弟的命令）！
# nababalakian 祖先
#*nababalakian a icelang kiyu mutizeng ku luma'. 因祖先的能力使我們能建立家庭。
# nanubabalaki 老人的
#*malaylay ku nanubabalaki a kakawaw katukuh ayza. 傳統從古至今都沒有改變過。
# nikabalaki 長大過程
#*kapah ku nikabalaki niya wawa. 這個小孩的成長過程很健康。
# sababalakiay 耆老（最年長的）
#*u sababalakiay i niyazu' ci baki aku. 我的爺爺在地方上是耆老。
# kabalakian 增長
#*kabalakian tu ku cacay a mihecaan sa mukan tu mulimuli. 吃湯圓，又多一歲了。

## '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan'''

* 原住民族委員會線上字詞典
bihkac ni Edek

**bihkac ni Edek**（kamu nu hulam：彩虹）, makay likut a pasalabu, sumanahay, kamakamaay, kalawlaway, langdaway, sumilaway, kalakiwkiwan lu'timay.

*muculal ku bihkac ni Edek zayhan i bali izaw ku adidi'ay tela' nu nanum. namaudad i bali izaw yadah ku adidi'ay tela' a nanum, liwliw nu cascas a bali izaw ku yadah ku adidi'ay tela' nu nanum, u likat micaliway tu adidi'ay tela' nu nanum hawsa "maliwasakay ku kulit (色散現象)".
**出現彩虹是因為空氣中有水滴。下過雨後的空氣裏有很多水滴，瀑布周圍的空氣也有很多水滴，光線在經過水滴時會出現「色散現象」。

*salengacay a likat pakayni i baliay tu adidi ay tela' nu nanum mapadingay, maliwasakay ku kulit, salengacay a likat masa u sumanahay, kamakamaay, kalawlaway, langdaway, sumilaway, kalakiwkiwan, lu'timay pitu ku kasazuma nu likat mading ku mata, maazih tu nu mita ku pituay masazumaay likat nu kulit.
**白色的光透過大氣中的小水滴折射，發生色散現象，白色光被分成紅、橙、黃、綠、藍、靛、紫七種色光，照射進眼睛裏，我們就會看到七種不同顏色的光。

## '''nakamuan tu bihkac ni Edek''' (彩虹的傳說)
nakamuan tu bihkac ni Edek u iyung nu Tayal ci **Puta Naway** a uzip, misebengay tu binacadan nu Tayal. miduducay tu tudawa nu babalaki u Tayal a taneng malakec ku bihkac ni Edek a sangaw, katukuh i zumaan sangaw.

## '''tusaay a bihkac ni Edek''' (雙彩虹)

i sasaay cacay ku ***hung***(虹), i pabaway u ***ni***(霓). ni a kulit macaculul atu hung tatungus sa masasubelih.
下面是虹，上面是霓。霓的顏色順序和虹剛好相反。

u likat micaliway tu tela' a nanum hawsa i labu nu tela' a nanum nacacay maideng, a maazih tu nu mita ku hung, i likutay u sumanahay i labuay u lu'timay. anu kinatusa maideng, u kulit masilut tu mamabelih, maazih tu nu mita ku ni i labuay u sumanahay i likutay u lu'timay.
光線經過水滴時在水滴裡面反射一次，我們會看到虹，外紅內紫。如果是反射二次，顏色順序會相反，我們就會看到霓，內紅外紫。

## '''tinaku a kamu'''

# bihkac ni Edek彩虹
#* bangcal ku bihkac ni Edek haw? 彩虹好看嗎？
#* u bihkac ni Edek kuyza. 那是彩虹。
#* hang, bangcal ku bihkac ni Edek. 是的，彩虹非常好看。

## '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan'''

* 族語e樂園
mihetik

kamu nu hulam：掉下

## '''tinaku a kamu'''

# mihetik 掉下 
#* mihetik kaku tu kalisiw i ginko. 我去銀行提款。

## '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan'''

* 原住民族委員會線上字詞典
buhang

kamu nu hulam：洞

## '''tinaku a kamu'''

# buhang 洞
#* u buhang ku luma' nu alem. 穿山甲居住在洞裡。
# buhangen 去穿洞（命令）
#* buhangen nu takelulu ku kilang a misadibu! 啄木鳥挖樹洞來築巢！
# mabuhang 穿過去；被穿洞
#* mabuhang ku tauduwan nu calaped ni Taymu. Taymu 的褲襠有破洞。
# mabuhangay 被穿洞的
#* manamuh ku limecedan tu mabuhangay ku tatusuzan a calaped. 小姐們喜歡膝蓋有破洞的褲子。

## '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan'''

* 原住民族委員會線上字詞典
culcul

kamu nu hulam：差遣

## '''tinaku a kamu'''

# culcul 差遣
#* culcul kaku tu saba maluk. 我叫弟弟去工作。
# maculcul 被差遣 
#* maculcul nu i pabaway kaku tayza i Kuladut. 我被上級差遣到樟原村。
# caculculen 指使
#* caculculen nu kakaselal ku sabaselal tu kawaw. 高年齡階級可以使喚低年齡階級的作任何工作。
# culculen 要（某人）去
#* culculen kiya wawa a papicudad! 叫那個孩子去讀 書！

## '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan'''

* 原住民族委員會線上字詞典
lawlaw

kamu nu hulam：吵鬧；急迫

## '''tinaku a kamu'''

# lawlaw 吵鬧；急迫
#* lawlaw sa kiya mudadiway i patiyamay. 店裡唱歌的那些人吵死了。
#* lawlaw sa ku nizateng nu balucu' nu maku. 我的心著急得無法平靜下來。
# malalaw 吵鬧；急迫
#* malalaw ku balucu' nu maku. 我的心情很焦慮。
# malalawlaw 吵架；吵來吵去的
#* malalawlaw ku malekakaay anu la'cus ku pasubana nu babalaki. 缺乏長輩教導的兄弟容易吵架。
# malawlaw 被吵到；心急如焚
#* malawlaw nuhni kami a mapulung. 我們都被他們吵到。
# milawlaw 來搗亂
#* milawlaw ci Kacaw i ci Panayan. Kacaw 擾亂Panay。
# lalawlaw 吵來吵去的
#* la'cus a lalawlaw ku lalabu nu luma'. 吵來吵去的家庭不好。
#* lalawlaw sa kiya mabusukay i zazan. 醉酒的人在街頭上吵吵鬧鬧。

## '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan'''

* 原住民族委員會線上字詞典
tatiku

u sulit nu hulam：折返、歸還

## tinaku a kamu

# tiku  折返；歸還
#* na mabalucu' tiku sa ci Siku. Siku生氣就折返。
# patatiku 要折返
#* kiya patatiku ku mikuliay nu mita! 出門賺錢的人為何折返回家了？
#* anu muba'sing patatiku ku miadupay. 獵人打噴嚏是忌諱，必須要折返回家。
# patikuen 要還
#* patikuen nu maku ku zikuc nu misu. 我要把衣服還給你。
# mitiku 折返
#* na miliyas ciniza tu luma' mitiku henay. 他本來已經離家出走，現在又返回家中了。
# tatiku 折返
#* mabaliyus tatiku ku micudaday. 學生颱風天上學時折返回家。

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* 原住民族委員會線上字詞典
mabulaw

u sulit nu hulam：被戰敗

## tinaku a kamu

# bulaw 以發動戰爭為手段，實際上以佔有對方的領域、使其迫遷為目的；亦可延伸有遷移之意
#* bulaw sa ku Hulam tu Sakizaya a tademaw. 清兵就這樣對撒奇萊雅族人戰爭。
# babulawan 戰場
#* na u babulawan kina alangahay.這條河曾是戰場。
# bulawan 戰爭
#* bulawan nu Hulam ku Takubuwan i a miheca siwaay a bulad, katuud ku mapataay u zuma milaliw tacuwacuwa a niyazu'. 1878 年的 9 月達固湖灣被清兵戰敗，傷亡慘重使得族人逃散到各部落。
# mababulaw 打仗
#* mababulaw ku Sakizaya atu Hulam i sumamad. 撒奇萊雅族以前跟清兵打仗。
# mabulaw 被戰敗
#* mabulaw nu Hulam ku Takubuwan. 達固湖灣被清兵戰敗。
# mibulaw 發動戰爭
#* mibulaw ku ada tu niyazu' niyam. 敵人對我們的部落發動戰爭。
# nababulawan 戰爭過之地
#* nababulawan i tawya ku Takubuwan. 達固湖灣曾是戰爭之地。

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* 原住民族語言線上詞典
picumudan

u sulit nu hulam：入口處

## tinaku a kamu

# picumudan 入口處
#* i tiza i picumudan nu igakang a mihalhal. 在電影院入口處等。

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* 原住民族語言線上詞典
timulay

u sulit nu hulam：南方的

## tinaku a kamu

* timulay 南方的
*# timulay ku acawa nu maku. 我的另一半是南部人。

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* 原住民族語言線上詞典
mitepal

u sulit nu hulam：接近…人

## tinaku a kamu

* mitepal 接近…人
*# mitepal ku la'cusay a tademaw laliwen. 壞人一靠近就趕快離開。

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* 原住民族語言線上詞典
pabaw

u sulit nu hulam：上面

## tinaku a kamu

* pabaw 上面
*# i pabaw nu kilang ku dibu nu banul. 鴿子的窩在樹上。
*# singaen ku kaysing i pabaw nu balicid! 把碗放在架子上！
*# pabaw nu lala'. 地面。

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* 原住民族語言線上詞典
minatu

u sulit nu hulam：港口

## tinaku a kamu

* minatu 港口
*#yadah ku canacanan a buting i minatu. 港口有很多各式各樣的魚。

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* 原住民族語言線上詞典
Ya-cuo

**Ya-cuo** (kamu nu Hulam: 亞洲)

## namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
*O-cuo (kamu nu Hulam: 歐洲)
satukal

satukal(踩高蹺)

## kakiliman
uyniyan a babalakasen nu adiwawa misatukal sananay, yadah ku binacadan a tademaw matingen misalama. u Amuhuan u Hulam, izaw tu mahiniay a kawaw. micakat ipabawy nu tukal, kya satukal nasanga'an nu kilang atu auk. masatezep macakat itiza, taneng muculil, taneng mupalaw, taneng miduba', caaykatulu'. hina sawsawni papalaw misatukal itiza i saungay nu binawlan atu i lisinan. 

## nilacul

#### u babalaksan a kawaw
babalakasen nu wawa i niyazu’ ku satukal, u sapilalais nu babalaki i sumamad tu Alikakay. angsi atu uway ku sasanga’ tu satukal. isasa u kamu nu tumuk nu Ciwidian, hinisa; u maikesay a angsi ku sapisanga’, malecaday ku batac nu puu’, sapabalat henay a auk malapiemekan, nisengelan a uway ku sasiket, kelecen mibedbed, maacak ku uway kapah tu ku nikakelec, mahinisa pahezekay tu ku pisanga’.

### u kungku nu satukal
u kungku nu Sakizaya, sumamad siluma’ay i Pazik tabakibaki takalakalaw sa, matineng aca mitima’, takalaw tabaki, matineng misengi tu acawa mibalakas tu kanamuhan niza a tatayna, matineng mala macimacima a tademaw, mipahengad tu wawa, tadamanamuh mukan tu sawada’ nu lutungay, milawlaw tu niyazu’ay, lihalaw ku binacadan, hicaen ku Alikakay itawya caay picumud i niyazu’ sa, sanga’ satu ku binacadan tu satukal a mitibac tu Alikakay, nika caay katalatalaw ku Alikakay. tuzuma satu a demiad, pasepian nu pabaway Di’tu ku tumuk, pasubana’ a hicaen misuayaw, kilul han nu tumuk ku pipaayaw nu pabaway Di’tu, miala tu lucik tulik han mahiza u alubu, pazeng han i labu ku da’dac atu bila’, paulic han mipes ku epah, u pulung han ku mahiniay, matalaw ku Di’tu miazih, tanutuwa’ han lakilaki han miawaw, beduk satu mulaliw tayza i Taypinyang, inayi’ satu ku pisamsam nu Alikakay.

### u kawaw nu Hulam
u satukal sanay u kapahay sazumaay a pili'ay(sazumaay a pili'特色) a saungay nu binawlan(saungay nu binawlan活動). u caykaw tuud lalangawan nazikuzan kasaetiman(非物質文化遺產),  ahebal kya sitengil(流傳) i kitakit a palaw, matenes tu ku laylay atu namihcaan. namakay nuayaw nuayaway a palaw, izaw tu ku kulit nu ba'tu. namakaycuwa tina satukal saw? u sakamuway nu binawlan, u ayaway a tademaw maydih miala tu heci nu kilang, sisa, pasiketen tu kilang atu auk i kuku' nu heni, katukuh ayza, malu satukal a kawaw tuwauy, mahiza ku kamu nu babalaki saan.

## namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan

* 踩高蹺
*wikipitiya nu Hulam -satukal
*wikipitiya nu Hulam -Alikakay

* 宋德讓，2009，《童玩學族語》。花蓮：財團法人花蓮縣帝瓦伊撒耘文化藝術基金會。
Guillermo Lasso

Guillermo Lasso

nalecuhan i 4 a bulad 6 a demiad, Lasso, u misingkiway. 1955 a mihca nalecuhan)  

u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Ecuador ayza sa ci Lasso, micakat a demiad sa i 2021 a mihca 1 a bulad 15 a demiad.

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
* List of current heads of state and government
sapisanga'

(u kamu nu hulan sa :用來製作的材料)

spisanga' tu waneng ku salengacay tebus (用白甘蔗製作蔗糖)
sapacamul

(u kamu nu hulan sa :配料)

u sipud ku sapacamul tu apalu anu misalami. (煮麵包樹果時要加小魚乾)
Joe Biden

## Satangahan

### Joseph Robinette Biden Jr.
20 bulad 11 demiad, Joe Biden, u misingkiway. 1942 a mihcaan 11 a bulad 20 a demiad nalecuhan.

u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Amilika ayza sa ci Biden, micakat a demiad sa i 2021 a mihca 1 bulad 20 demiad.

### u ngangan niza

* u sulit tu ngangan nu Amilika a kamu：Joe Biden

* u sulit tu ngangan nu Hulam a kamu：喬·拜登

* u sulit tu ngangan nu Sakizaya a kamu：Ciyu．Bayden

### kakuniza

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
* List of current heads of state and government
*喬·拜登
*Joe Biden
Ilir Meta

## satangahan
**lir Rexhep Meta **

3 bulad 24 demiad 1969 a mihca nalecuhan. u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Albania  ayza sa ci Ilir Meta, micakat a demiad sa i 2017 a mihca 7 bulad 24 demiad.

### u ngangan niza

* u sulit tu ngangan nu Albania a kamu：Ilir Rexhep Meta

* u sulit tu ngangan nu Hulam a kamu：伊利爾·梅塔

* u sulit tu ngangan nu Sakizaya a kamu：Yiliel．Myeta

### kakuniza

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* List of current heads of state and government
*伊利爾·梅塔
*Ilir Meta
*Albania
Armen Sarksyan

## Armen Sarksyan

### u siwkay niza
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci Armen Sarksyan (Aelmen．Saelkisiyan 阿爾緬．薩爾基相斯), 1953 a mihca 6 a bulad 23 a demiad nalecuhan. u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Armenia (亞美尼亞) ayza, micakat a demiad sa i 2018 a mihca 4 bulad 9 demiad.

### u ngangan niza
u ngangan nu Armenia：Armen Sarksyan

u ngangan nu hulam：阿爾緬．薩爾基相斯

u ngangan nu Sakizaya：Aelmen．Saelkisiyan

### kakuniza

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* List of current heads of state and government https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_current_heads_of_state_and_government
*阿爾緬．薩爾基相 https://zh.wikipedia.org/wiki/%E9%98%BF%E5%B0%94%E7%BC%85%C2%B7%E8%90%A8%E5%B0%94%E5%9F%BA%E7%9B%B8
*Armen Sarksyan https://en.wikipedia.org/wiki/Armen_Sarksyan
Luis Arce

## satangahan

### Luis Arce
9 bulad 28 demiad 1963 a mihca nalecuhan. u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Bolivia ayza sa ci **Luis Alberto Arce Catacora**, micakat a demiad sa i 2020 a mihca 11 bulad 20 demiad.

### u ngangan niza
u sulit tu ngangan nu Spain a kamu：Luis Alberto

u sulit tu ngangan nu Hulam a kamu：路易斯·阿爾韋托

u sulit tu ngangan nu Sakizaya a kamu：Luyise．Aelweytuw

### kakuniza

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* List of current heads of state and government 各國領導人列表
*路易斯·阿爾韋托
*Luis Alberto
Jair Bolsonaro

## satangahan

### Jair Bolsonaro
3 bulad 21 demiad 1955 a mihca nalecuhan. u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Brazil ayza sa ci **Jair Bolsonaro**, micakat a demiad sa i 2019 a mihca 1 bulad 1 demiad.

### u ngangan niza
u sulit tu ngangan nu Portugal  a kamu：Jair Messias Bolsonaro

u sulit tu ngangan nu Hulam a kamu：雅伊爾·波索納洛

u sulit tu ngangan nu Sakizaya a kamu：Yayiel．Pusunalu

### kakuniza

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* List of current heads of state and government 各國領導人列表
*雅伊爾·波索納洛
*Jair Bolsonaro
Sebastián Piñera

## satangahan

### Sebastián Piñera
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci Sebastián Piñera (Saypasetian．Piniyela 塞巴斯蒂安·皮涅拉), 12 bulad 1 demiad 1949 a mihca nalecuhan. u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Chile ayza, micakat a demiad sa i 2018 a mihca 3 bulad 11 demiad.

### u ngangan niza
u sulit tu ngangan nu Spain a kamu：Miguel Juan Sebastián Piñera Echenique

u sulit tu ngangan nu Hulam a kamu：塞巴斯蒂安·皮涅拉

u sulit tu ngangan nu Sakizaya a kamu：Saypasetian．Pinyela

### kakuniza

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* List of current heads of state and government 各國領導人列表
*塞巴斯蒂安·皮涅拉
*Sebastián Piñera
Nayib Bukele

u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci Nayib Bukele (Nayibu．Bulayke 納伊布·布克萊), 1981 a mihca 7 a bulad 24 a demiad  nalecuhan. u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu El Salvador (薩爾瓦多) ayza, micakat a demiad sa i 2019 a mihca 6 bulad 1 demiad.

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* List of current heads of state and government 世界各國現任領袖列表
Lenín Moreno

u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci Lenín Moreno (Linin．Mulyenuwa 利寧·莫雷諾), 1953 a mihca 3 a bulad 19 a demiad  nalecuhan. u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Ecuador ayza, micakat a demiad sa i 2017 a mihca 5 bulad 24 demiad.

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* List of current heads of state and government 世界各國領袖列表 https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_current_heads_of_state_and_government
Sahle-Work Zewde

u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci Sahle-Work Zewde (Sale－Wueke．Cude 薩勒－沃克·祖德), 1950 a mihca 2 a bulad 21 a demiad  nalecuhan. u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Ethiopia (衣索比亞) ayza, micakat a demiad sa i 2018 a mihca 10 bulad 5 demiad.

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* List of current heads of state and government 世界各國現任領袖列表 https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_current_heads_of_state_and_government
Salome Zourabichvili

u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci Salome Zourabichvili (Salumiye．Culabisewiyeli 薩洛梅·祖拉比什維利), 1952 a mihca 3 a bulad 18 a demiad nalecuhan. u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Georgia (喬治亞) ayza, micakat a demiad sa i 2018 a mihca 10 bulad 16 demiad.

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* u piazihan tu sulit  nu ayzaay a tabakiay a mikeliday asaca angangan nu kanatal atu sefu(List of current heads of state and government https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_current_heads_of_state_and_government)
Irfaan Ali

u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci Irfaan Ali (Yielban．Ali 伊爾凡·阿里), 1980 a mihca 4 a bulad 25 a demiad nalecuhan. u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Guyana (蓋亞那) ayza, micakat a demiad sa i 2020 a mihca 8 bulad 2 demiad.

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* List of current heads of state and government https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_current_heads_of_state_and_government
Alassane Ouattara

u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci Alassane Ouattara (Alasanye．Watala 阿拉薩內·瓦塔拉), 1942 a mihca 1 a bulad 1 a demiad nalecuhan. u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Cote d'ivoirie (象牙海岸) ayza, micakat a demiad sa i 2010 a mihca 12 bulad 4 demiad.

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* List of current heads of state and government https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_current_heads_of_state_and_government
Gitanas Nausėda

u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci Gitanas Nausėda (Citanase．Nawsayda 吉塔納斯·瑙塞達), 1964 a mihca 5 a bulad 19 a demiad nalecuhan. u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu  Lithuania (立陶宛) ayza, micakat a demiad sa i 2019 a mihca 7 bulad 12 demiad.
amislic

## u zuma a kamu

* u kamu nu Hulam：北迴歸線
* u kamu nu Amilika：Tropic of Cancer
* u kamu nu Zipun：北回帰線

## tinaku a kamu

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* 107年族語新詞

(u kamu nu hulam sa: 北迴歸線)
akuti’ay

## u zuma a kamu
u kamu nu Hulam：熱帶

u kamu nu Amilika：tropical

u kamu nu Zipun：トロピカル

## tinaku a kamu

# akuti’ 熱
#* akuti' a tebingen ku tangah nu imelangay. 病人的頭摸起來熱熱的。
# paakuti' 保暖
#* paakuti' ku ngizu ni bayi tu uzip nu maku. 奶奶的火爐讓我身體很保暖。
# paakuti'ay 使之暖和的
#* u lamal ku paakuti'ay tu lalabu nu luma'. 在家裡用火來取暖。
# paakuti'en 去熱
#* paakuti'en ku cacucuwan nu wawa! 去把小孩要喝的那瓶牛奶加熱！
# saakuti'ay 最熱的；最燙的
#* mabeluh nu saakuti'ay a nanum kaku. 我被最燙的水燙傷。

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* 原住民族語言線上詞典
Lionel Aingimea

## Lionel Aingimea

### u siwkay niza
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Nauru (諾魯) ayza sa ci Lionel Aingimea, micakat a demiad sa i 2019 a mihca 8 bulad 27 demiad.

### u ngangan niza
u ngangan nu Nauru：Lionel Aingimea

u ngangan nu hulam：萊昂內爾·安吉米亞

u ngangan nu Sakizaya：Layngannyeel．Ancimiya

### kakuniza

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* List of current heads of state and government https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_current_heads_of_state_and_government
*Lionel Aingimea https://en.wikipedia.org/wiki/Lionel_Aingimea
*萊昂內爾·安吉米亞 https://zh.wikipedia.org/wiki/%E8%8E%B1%E6%98%82%E5%86%85%E5%B0%94%C2%B7%E5%AE%89%E5%90%89%E7%B1%B3%E4%BA%9A
Arif Alvi

Arif Alvi

## Arif Alvi

### u siwkay niza
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci Arif Alvi, 1949 a mihca 8 a bulad 29 a demiad nalecuhan. u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Pakistan (巴基斯坦) ayza, micakat a demiad sa i 2018 a mihca 9 bulad 9 demiad.

### u ngangan niza
u sulit tu ngangan nu Wueldu (烏爾都語)：عارف الرحمان علوی 

u sulit tu ngangan nu Amilika：Arif-ur-Rehman Alvi‬‎‎

u sulit tu ngangan nu Hulam：阿里夫·艾維

u sulit tu ngangan nu Sakizaya：Alibu．Aywye

### kakuniza

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* List of current heads of state and government https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_current_heads_of_state_and_government
* 阿里夫·艾維 https://zh.wikipedia.org/wiki/%E9%98%BF%E9%87%8C%E5%A4%AB%C2%B7%E8%89%BE%E7%B6%AD
* Arif Alvi https://en.wikipedia.org/wiki/Arif_Alvi
Mahmoud Abbas

## Mahmoud Abbas

### u siwkay niza
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci Mahmoud Abbas, 1935 a mihca 3 a bulad 26 a demiad nalecuhan. u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Palestinian (巴勒斯坦) ayza, micakat a demiad sa i 2005 a mihca 5 bulad 8 demiad.

### u ngangan niza

* u sulit tu ngangan nu Arabic a kamu：محمود عباس
* u sulit tu ngangan nu Amilika a kamu：Mahmoud Abbas
* u sulit tu ngangan nu Hulam a kamu：馬哈茂德·阿巴斯
* u sulit tu ngangan nu Sakizaya a kamu：Mahamawde．Apase

### kakuniza

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* List of current heads of state and government https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_current_heads_of_state_and_government
*Mahmoud Abbas https://en.wikipedia.org/wiki/Mahmoud_Abbas
*馬哈茂德·阿巴斯 https://zh.wikipedia.org/wiki/%E9%A9%AC%E5%93%88%E8%8C%82%E5%BE%B7%C2%B7%E9%98%BF%E5%B7%B4%E6%96%AF
*巴勒斯坦 https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%B7%B4%E5%8B%92%E6%96%AF%E5%9D%A6
*Palestinians https://en.wikipedia.org/wiki/Palestinians
Mario Abdo Benítez

## satangahan(主題)

### Mario Abdo Benítez
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci Mario Abdo Benítez, 1971 a mihcaan 11 a bulad 10 a demiad nalecuhan. u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Paraguay (巴拉圭) ayza, micakat a demiad sa i 2018 a mihcaan 8 bulad 15 demiad.

### u ngangan niza

* u sulit tu ngangan nu Spanish a kamu：Mario Abdo Benítez
* u sulit tu ngangan nu Hulam a kamu：馬里奧·阿夫多·貝尼特斯
* u sulit tu ngangan nu Sakizaya a kamu：Maliaw．Atuwbu．Pyenitese

### kakuniza

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* List of current heads of state and government
*Mario Abdo Benítez
*馬里奧·阿夫多·貝尼特斯
*Paraguay
Jorge Carlos Fonseca

## satangahan

### Jorge Carlos Fonseca
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci Jorge Carlos Fonseca, 1950 a mihcaan 10 a bulad 20 a demiad nalecuhan. u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Cape Verde (維德角) ayza. micakat a demiad sa i 2011 a mihca 9 bulad 9 demiad.

### u ngangan niza
u sulit tu ngangan nu Cape Verde a kamu：Jorge Carlos de Almeida Fonseca

u sulit tu ngangan nu Hulam a kamu：若熱·卡洛斯·豐塞卡

u sulit tu ngangan nu Sakizaya a kamu：Zuwze．Kaluwse．Bunsayka

### kakuniza

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* List of current heads of state and government
*若熱·卡洛斯·豐塞卡
*Jorge Carlos Fonseca
*維德角共和國
*Cape Verde
Mokgweetsi Masisi

## satangahan

### Mokgweetsi Masisi
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci Mokgweetsi Masisi, 1961 a mihcaan 7 a bulad 21 a demiad nalecuhan. u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Botswana (波札那) ayza, micakat a demiad sa i 2018 a mihcaan 4 bulad 1 demiad.

### u ngangan niza
u sulit tu ngangan nu Amilika a kamu：Mokgweetsi Masisi

u sulit tu ngangan nu Hulam a kamu：莫貴茨·馬西西

u sulit tu ngangan nu Sakizaya a kamu：Mukece．Masisi

### kakuniza

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* List of current heads of state and government
*莫貴茨·馬西西
*Mokgweetsi Masisi
Azali Assoumani

## satangahan

### Azali Assoumani
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci Azali Assoumani, 1959 a mihcaan 1 a bulad 1 a demiad nalecuhan. u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Comoros (葛摩) ayza, micakat a demiad sa i 2016 a mihcaan 5 bulad 26 demiad.

### u ngangan niza

* u sulit tu ngangan nu France a kamu：Azali Assoumani
* u sulit tu ngangan nu Hulam a kamu：阿扎利·阿蘇馬尼
* u sulit tu ngangan nu Sakizaya a kamu：Acali．Asumani

### kakuniza

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* List of current heads of state and government
*阿扎利·阿蘇馬尼
*Azali Assoumani
*葛摩
*Comoros
masapangkiway

## satangahan

### u zuma a sulit

### u zuma a kamu

* u kamu nu hulam：一半的東西
* u kamu nu Amilika：half of the stuff

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
milihidaay

## satangahan

### u kamu nu Sakizya

* milihidaay
* milihizaay

### u  zuma a kamu
u kamu nu hulam：參與

u kamu nu Amilika：participate

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* 原住民族語言線上詞典
kadademec

## satangahan

### u zuma a sulit

### u zuma a kamu
u kamu nu hulam：競技比賽

u kamu nu Amilika：competitive game

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* 原住民族語言線上詞典 https://web.archive.org/web/20210420104536/https://e-dictionary.apc.gov.tw/ais/search.htm
salatlat

## satangahan

### u zuma a sulit

* sipilatlat
* musaungay

### u zuma a kamu

* nu Hulam a kamu：運動、活動
* nu Amilika a kamu：Sports, activities

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* 原住民族語言線上詞典
tuudtuud

## satangahan
canacanan a tuutuud cay ka inayi' ci niza. 他不缺乏任何物品。

### u zuma a kamu

* nu Hulam a kamu：物品
*nu Amilika a kamu：article, goods, material

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* 原住民族語言線上詞典
Zuzana Čaputová

## satangahan

### Zuzana Čaputová
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci Zuzana Čaputová (Susanna．Caputuwa 蘇珊娜·查普托娃), 1973 a mihca 6 a bulad 21 a demiad nalecuhan. u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Slovakia (斯洛伐克) ayza, micakat a demiad sa i 2019 a mihca 6 bulad 15 demiad.

### u ngangan niza

* u sulit tu ngangan nu Slovak：Zuzana Čaputová
* u sulit tu ngangan nu Hulam：蘇珊娜·查普托娃
* u sulit tu ngangan nu Sakizaya：Susanna．Caputuwa

### kakuniza

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* List of current heads of state and government
* 蘇珊娜·查普托娃
* Zuzana Čaputová
Mohamed Abdullahi Mohamed

## satangahan
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci Mohamed Abdullahi Mohamed (Muhamude．Aputula．Muhanmude 穆罕默德·阿卜杜拉·穆罕默德), 1962 a mihca 3 a bulad 11 a demiad nalecuhan. u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Somalia (索馬利亞) ayza, micakat a demiad sa i 2017 a mihca 2 bulad 16 demiad.

### u ngangan niza

* u sulit tu ngangan nu Somalia：Mohamed Abdullahi Mohamed
* u sulit tu ngangan nu Hulam：穆罕默德·阿卜杜拉·穆罕默德
* u sulit tu ngangan nu Sakizaya：Muhamude．Aputula．Muhanmude

### kakuniza

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* List of current heads of state and government
* 穆罕默德·阿卜杜拉·穆罕默德
* Mohamed Abdullahi Mohamed
Cyril Ramaphosa

## satangahan

### Cyril Ramaphosa

u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci Cyril Ramaphosa (Siliel．Lamabusa 西里爾·拉瑪佛沙), 1952 a mihcaan 11 a bulad 17 a demiad nalecuhan ciniza. u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu South Africa (南非) ayza, micakat a demiad sa i 2018 a mihcaan 2 a bulad 15 a demiad.

### u ngangan niza
u sulit tu ngangan nu Wuenda: Matamela Cyril Ramaphos

u sulit tu ngangan nu Hulam: 西里爾·拉瑪佛沙

u sulit tu ngangan nu Sakizaya: Siliel．Lamabusa

### kakuniza

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* u piazihan tu sulit  nu ayzaay a tabakiay a mikeliday asaca angangan nu kanatal atu sefu(List of current heads of state and government)
* Silil Lamafosa 西里爾·拉瑪佛沙
* Cyril Ramaphos
Moon Jae-in

## satangahan

### Moon Jae-in
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci Moon Jae-in (Wuen Cay Ying 文在寅), 1953 a mihca 1 a bulad 24 a demiad nalecuhan. u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Korea, south (南韓, Nan-Han) ayza, micakat a demiad sa i 2017 a mihca 5 bulad 10 demiad.

### u ngangan niza

* u sulit tu ngangan nu Korea：문재인
*u sulit tu ngangan nu Amilika：Moon Jae-in
* u sulit tu ngangan nu Hulam：文在寅
* u sulit tu ngangan nu Sakizaya：Wuen Cay Ying

## kakuniza

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* List of current heads of state and government
* 文在寅
* Moon Jae-in
*문재인
Chan Santokhi

Chan Santokhi (昌·單多吉)

## satangahan

### Chan Santokhi (昌·單多吉)
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci Chan Santokhi, 1959 a mihcaan 2 a bulad 3 a demiad nalecuhan. u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Suriname (蘇利南) ayza, micakat a demiad sa i 2020 a mihcaan 7 bulad 3 demiad.

### u ngangan niza

* u sulit tu ngangan nu Dutch a kamu：Chan Santokhi

* u sulit tu ngangan nu Hulam a kamu：昌·單多吉

* u sulit tu ngangan nu Sakizaya a kamu：Can．Dantuwci

### kakuniza

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* u piazihan tu sulit  nu ayzaay a tabakiay a mikeliday asaca angangan nu kanatal atu sefu(List of current heads of state and government)

* Chan Santokhi
Volodymyr Zelensky

## Satangahan

### Volodymyr Zelensky
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci Volodymyr Zelensky, 1978 a mihcaan 1 a bulad 25 a demiad nalecuhan. u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Ukraine (烏克蘭) ayza, micakat a demiad sa i 2019 a mihcaan 5 bulad 20 demiad.

### u ngangan niza

* u sulit tu ngangan nu Ukraine a kamu：Володимир Олександрович Зеленський

* u sulit tu ngangan nu Russia a kamu：Владимир Александрович Зеленский

* u sulit tu ngangan nu Amilika a kamu：Volodymyr Zelensky

* u sulit tu ngangan nu Hulam a kamu：弗拉基米爾·澤連斯基

* u sulit tu ngangan nu Sakizaya a kamu：Buwlacimiel．Celiyanseki

### kakuniza

## [[:en:List_of_current_heads_of_state_and_government|malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan]]

* List of current heads of state and government

* 弗拉基米爾·澤連斯基

* Volodymyr Zelensky
Kais Saied

## Satangahan

### Kais Saied
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci Kais Saied, 1958 a mihcaan 2 a bulad 22 a demiad nalecuhan. u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Tunisia (突尼西亞) ayza, micakat a demiad sa i 2019 a mihcaan 10 bulad 23 demiad.

### u ngangan niza
u sulit tu ngangan nu Arabic a kamu：قَيس سعيّد

u sulit tu ngangan nu Amilika a kamu：‎Kais Saied

u sulit tu ngangan nu Hulam a kamu：凱斯·賽義德

u sulit tu ngangan nu Sakizaya a kamu：Kayse．Sayyide

### kakuniza

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* List of current heads of state and government
*凱斯·賽義德
*Kais Saied
*قَيس سعيّد
Luis Lacalle Pou

## Satangahan

### Luis Lacalle Pou
8 bulad 11 demiad, Luis Lacalle Pou, u misingkiway. 1973 a mihcaan 8 a bulad 11 a demiad nalecuhan. u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Uruguay (烏拉圭) ayza sa ci Luis Lacalle Pou, micakat a demiad sa i 2020 a mihca 3 bulad 1 demiad.

### u ngangan niza

* u sulit tu ngangan nu Spanish a kamu：Luis Alberto Alejandro Aparicio Lacalle Pou

* u sulit tu ngangan nu Amilika a kamu：Luis Lacalle Pou

* u sulit tu ngangan nu Hulam a kamu：路易斯·拉卡列·波烏

* u sulit tu ngangan nu Sakizaya a kamu：Luyise．Lakalye．Puwu

### kakuniza

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* List of current heads of state and government

* 路易斯·拉卡列·波烏

* Luis Lacalle Pou
Tallis Obed Moses

## Satangahan

### Tallis Obed Moses
10 bulad 24 demiad, Tallis Obed Moses, u misingkiway. 1954 a mihcaan nalecuhan.

u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Vanuatu (萬那杜) ayza sa ci Luis Lacalle Pou, micakat a demiad sa i 2017 a mihca 7 bulad 6 demiad.

### u ngangan niza

* u sulit tu ngangan nu Amilika a kamu：Tallis Obed Moses

* u sulit tu ngangan nu Hulam a kamu：塔利斯·奧貝德·摩西

* u sulit tu ngangan nu Sakizaya a kamu：Talise．Awbyede．Musi

### kakuniza

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* List of current heads of state and government

* 塔利斯·奧貝德·摩西

* Tallis Obed Moses
Abdelmadjid Tebboune

Abdelmadjid Tebboune

## satangahan

### Abdelmadjid Tebboune
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci Abdelmadjid Tebboune, 1945 a mihcaan 11 a bulad 17 a demiad nalecuhan. u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Algeria (阿爾及利亞) ayza, micakat a demiad sa i 2019 a mihcaan 12 bulad 19 demiad.

### u ngangan niza

* u sulit tu ngangan nu Arabic a kamu：عبد المجيد تبون

* u sulit tu ngangan nu Amilika a kamu：Abdelmadjid Tebboune

* sulit tu ngangan nu Hulam a kamu：阿卜杜勒-馬吉德·塔布納

* u sulit tu ngangan nu Sakizaya a kamu：Aputule-Macide．Tapuna

### kakuniza

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* List of current heads of state and government

* 阿卜杜勒-馬吉德·塔布納

* Abdelmadjid Tebboune

* عبد المجيد تبون
Edi Rama

Edi Rama (u kamu nu Hulam: 阿爾巴尼亞總理:埃迪·拉馬)

## satangahan

### Edi Rama
7 bulad 4 demiad 1964 a mihca nalecuhan. u cunli (總理 Prime Minister) nu Albania  ayza sa ci Edi Rama, micakat a demiad sa i 2013 a mihca 9 bulad 15 demiad.

### u ngangan niza

* u sulit tu ngangan nu Amilika a kamu：Edi Rama

* u sulit tu ngangan nu Hulam a kamu：埃迪·拉馬

* u sulit tu ngangan nu Sakizaya a kamu：Ayti．Lama

### kakuniza

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* List of current heads of state and government

* 埃迪·拉馬

* Edi Rama
Abdelaziz Djerad

## satangahan

### Abdelaziz Djerad
2 bulad 12 demiad 1954 a mihca nalecuhan. u cunli (總理 Prime Minister) nu Algeria ayza sa ci Abdelaziz Djerad, micakat a demiad sa i 2019 a mihca 12 bulad 28 demiad.

### u ngangan niza
u sulit nu ngangan nu Arabic a kamu：عبد العزيز جراد

u sulit tu ngangan nu Amilika a kamu：Abdelaziz Djerad

u sulit tu ngangan nu Hulam a kamu：阿卜杜拉齊茲·傑拉德

u sulit tu ngangan nu Sakizaya a kamu：Aputulacice．Ciyelade

### kakuniza

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* List of current heads of state and government

* 阿卜杜拉齊茲·傑拉德

* Abdelaziz Djerad
Nikol Pashinyan

## satangahan

### Nikol Pashinyan
u pilecuhan niza i Ijevan, Armenian SSR, Soviet Union.

2 bulad 9 demiad 1967 a mihcan nalecuhan. u cunli (總理 Prime Minister) nu Armenia ayza sa ci Nikol Pashinyan, micakat a demiad sa i 2018 a mihcan 5 bulad 8 demiad.

### u ngangan niza

* u sulit tu ngangan nu Armenia a kamu：Նիկոլ Փաշինյան
* u sulit tu ngangan nu Amilika a kamu：Nikol Pashinyan
* u sulit tu ngangan nu Hulam a kamu：尼科爾·帕辛揚
* u sulit tu ngangan nu Sakizaya a kamu：Nikeel．Pasinyan

### kakuniza

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* List of current heads of state and government
* 尼科爾·帕辛揚
* Nikol Pashinyan
Hubert Minnis

## satangahan

### Hubert Minnis
nalecuhan ciniza i 4 bulad 16 demiad 1954 a mihcaan. u cunli (總理 Prime Minister) nu Bahamas ayza sa ci Hubert Minnis, micakat a demiad sa i 2017 a mihcaan 5 bulad 11 demiad.

### u ngangan niza

* u sulit tu ngangan nu Amilika a kamu：Hubert Alexander Minnis
* u sulit tu ngangan nu Hulam a kamu：休伯特·明尼斯
* u sulit tu ngangan nu Sakizaya a kamu：Siupute．Minise

### kakuniza

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* List of current heads of state and government
* 休伯特·明尼斯
* Hubert Minnis
Mahamat Déby

## satangahan

### Mahamat Déby
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Chad(查德) ayza sa ci Mahamat Déby, 1984 a mihcaan 1 a bulad 1 a demiad nalecuhan. micakat a demiad sa i 2021 a mihcaan 4 bulad 20 demiad.

### u ngangan niza

* u sulit tu ngangan nu Arabic a kamu：محمود بن إدريس ديبي إتنو

* u sulit tu ngangan nu France a kamu：Idriss Déby Itno

* u sulit tu ngangan nu Amilika a kamu：Mahamat Déby

* u sulit tu ngangan nu Hulam a kamu：穆罕默德·伊德利斯·德比

* u sulit tu ngangan nu Sakizaya a kamu：Muhanmude．Taypi

### kakuniza

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* List of current heads of state and government

* 穆罕默德·伊德利斯·德比

* Mahamat Déby
Kaja Kallas

## satangahan

### Kaja Kallas
nalecuhan ciniza i 6 a bulad 18 a demiad 1977 a mihcaan.

u cunli (總理 Prime Minister) nu Estonia (愛沙尼亞) ayza sa ci Kaja Kallas, micakat a demiad sa i 2021 a mihcaan 1 bulad 26 demiad.

### u ngangan niza

* u sulit tu ngangan nu Estonia a kamu：Kaja Kallas

* u sulit tu ngangan nu hulam a kamu：卡婭·卡拉斯

* u sulit tu ngangan nu Sakizaya a kamu：Kaya．Kalase

### kakuniza

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* List of current heads of state and government

* 卡婭·卡拉斯

* Kaja Kallas
Nuno Gomes Nabiam

## satangahan

### Nuno Gomes Nabiam
nalecuhan ciniza i 11 a bulad 17 a demiad 1966 a mihcaan.

u cunli (總理 Prime Minister) nu Guinea-Bissau (幾內亞比索) ayza sa ci Nuno Gomes Nabiam, micakat a demiad sa i 2020 a mihcaan 2 bulad 28 demiad.

### u ngangan niza

* u sulit tu ngangan nu Amilika a kamu：Nuno Gomes Nabiam

* u sulit tu ngangan nu hulam a kamu：努諾·戈梅斯·納比亞姆

* u sulit tu ngangan nu Sakizaya a kamu：Nunuw．Kemyese．Napiyamu

### kakuniza

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

*List of current heads of state and government

* 幾內亞比索總理

* Nuno Gomes Nabiam
Micheál Martin

## Micheál Martin

### u siwkay niza(簡介)
Micheál Martin nalecuhan ciniza i 8 a bulad 1 a demiad 1960 a mihcaan.

### micakat (就職)
u cunli (總理 Prime Minister) nu Ireland (愛爾蘭) ayza sa ci Micheál Martin, micakat a demiad sa i 2020 a mihcaan 6 bulad 27 demiad.

### u ngangan niza

* u sulit tu ngangan nu Ireland a kamu：Micheál Martin

* u sulit tu ngangan nu hulam a kamu：邁克·馬丁

* u sulit tu ngangan nu Sakizaya a kamu：Mayke．Matin

### u sapuyaay a kakuniza(資料表)

### kakuniza

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* List of current heads of state and government
* 邁克·馬丁
*Micheál Martin
Yoshihide Suga

## Yoshihide Suga

### u siwkay niza(簡介)
u pilecuhan ni Yoshihide Suga i 秋田県湯勝郡湯勝町 (Akita ken yu Katsu-gun Yu katsuchō) nu Zipun. 

nalecuhan ciniza i 12 a bulad 6 a demiad 1948 a mihcaan. 

### micakat (就職)
u cunli (總理 Prime Minister) nu Zipun (日本) ayza sa ci Yoshihide Suga, micakat a demiad sa i 2020 a mihcaan 9 bulad 16 demiad. 

### u ngangan niza

* u sulit tu ngangan nu Zipun a kamu：菅 義偉／すが よしひで

* u sulit tu ngangan nu Amilika a kamu：Yoshihide Suga

* u sulit tu ngangan nu hulam a kamu：菅義偉

* u sulit tu ngangan nu Sakizaya a kamu：Sunga Yusisitye

### u sapuyaay a kakuniza(資料表)

### kakuniza

## '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan'''

* List of current heads of state and government

* 菅義偉

* Yoshihide Suga
pihacengay

(u kamu nu Hulam sa:厲害、嚴重)

u balucu' ku pihacengay a imelang nu maku.

我身上最嚴重的病是心臟病。

COVID-19 

冠狀病毒 siadipingay a ledek

pihacengay micidekay milaliday bala’ a imelang.

(嚴重特殊傳染性肺炎)

sumanahay a zikuc katalawan ku la’cusay lumeni’ay a balucu’.

紅色的外衣，可怕的黑心。
palutatenga’

(u kamu nu Hulam sa:你會相信嗎?、你會接受嗎?)

palutatenga' haw tu kamu niSabak?你會相信Sabak說的話嗎?
Askar Mamin

Askar Mamin (哈薩克斯坦總理:阿斯卡爾·馬明)

## Askar Mamin

### u siwkay niza(簡介)
u pilecuhan ni Askar Mamin i Tselinograd nu Kazakhstan. 

nalecuhan ciniza i 10 a bulad 23 a demiad 1965 a mihcaan. 

### macakat (就職)
u cunli (總理 Prime Minister) nu Kazakhstan (哈薩克斯坦) ayza sa ci Askar Mamin, 

micakat a demiad sa i 2019 a mihcaan 2 bulad 21 demiad. 

### u ngangan niza

* u sulit tu ngangan nu Amilika a kamu：Askar Mamin

* u sulit tu ngangan nu Sakizaya a kamu：Aska．Mamin

### u sapuyaay a kakuniza(資料表)

### kakuniza

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* List of current heads of state and government

* Askar Mamin
Abdul Hamid Dbeibeh

## Abdul Hamid Dbeibeh

### u siwkay niza(簡介)
u pilecuhan ni Abdul Hamid Dbeibeh i Misrata nu Libya.

nalecuhan ciniza i 2 a bulad 13 a demiad 1958 a mihcaan.

namiala ku kasedan (碩士) niza i Toronto tabakiay a cacudadan.  

### micakat (就職)
u cunli (總理 Prime Minister) nu Libya (利比亞) ayza sa ci Abdul Hamid Dbeibeh, micakat a demiad sa i 2021 a mihcaan 3 bulad 15 demiad.

### u ngangan niza
u sulit tu ngangan nu Arabia a kamu：عبد الحميد الدبيبة

u sulit tu ngangan nu Amilika a kamu：Abdul Hamid Dbeibeh

u sulit tu ngangan nu hulam a kamu：阿卜杜勒·哈米德·德貝巴

u sulit tu ngangan nu Sakizaya a kamu：Aputule．Hamite．Tepyepa

### u sapuyaay a kakuniza(資料表)

### kakuniza

## '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan'''

* List of current heads of state and government
*利比亞首腦列表
*Abdul Hamid Dbeibeh
Xavier Bettel

## Xavier Bettel

### u siwkay niza(簡介)
u pilecuhan ni Xavier Bettel i Luxembourg.

nalecuhan ciniza i 3 a bulad 3 a demiad 1973 a mihcaan.

pahezekay niza i tabakiay a cacudadan nu Aristotle University of Thessaloniki Nancy 2 University.

### micakat (就職)
u cunli (總理 Prime Minister) nu Luxembourg (盧森堡) ayza sa ci Xavier Bettel, micakat a demiad sa i 2013 a mihcaan 12 bulad 4 demiad.

### u ngangan niza

* u sulit tu ngangan nu Luxembourg a kamu：Xavier Bettel

* u sulit tu ngangan nu hulam a kamu：札維耶·貝特爾

* u sulit tu ngangan nu Sakizaya a kamu：Cawyeye．Pyeteel

### u sapuyaay a kakuniza(資料表)

### kakuniza

## '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan'''

* List of current heads of state and government
* 札維耶·貝特爾
* Xavier Bettel
Ingrida Šimonytė

## Ingrida Šimonytė

### u siwkay niza(簡介)
u pilecuhan ni Ingrida Šimonytė i Vilnius nu Lithuania. 

nalecuhan ciniza i 11 a bulad 15 a demiad 1974 a mihcaan.

namaala ku kasedan (碩士) niza i Vilnius University.  

### micakat (就職)
u cunli (總理 Prime Minister) nu  Lithuania (立陶宛) ayza sa ci Ingrida Šimonytė, micakat a demiad sa i 2020 a mihcaan 12 bulad 11 demiad.

### u ngangan niza

* u sulit tu ngangan nu Lithuania a kamu：Ingrida Šimonytė

* u sulit tu ngangan nu hulam a kamu：因格麗達·希莫尼特

* u sulit tu ngangan nu Sakizaya a kamu：Inkelita．Simuwnite

### u sapuyaay a kakuniza(資料表)

### kakuniza

## '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan'''

* List of current heads of state and government
*因格麗達·希莫尼特
*Ingrida Šimonytė
Pravind Jugnauth

## Pravind Jugnauth

### u siwkay niza(簡介)
u pilecuhan ni Pravind Jugnauth i La Caverne nu British Mauritius.

nalecuhan ciniza i 12 a bulad 25 a demiad 1961 a mihcaan.

pahezekay niza i tabakiay a cacudadan nu Buckingham (白金漢大學).

### micakat (就職)
u cunli (總理 Prime Minister) nu Mauritius (模里西斯) ayza sa ci Pravind Jugnauth, micakat a demiad sa i 2017 a mihcaan 1 bulad 23 demiad.

### u ngangan niza

* u sulit tu ngangan nu Amilika a kamu：Pravind Jugnauth

* u sulit tu ngangan nu hulam a kamu：普拉溫德·賈格納特

* u sulit tu ngangan nu Sakizaya a kamu：Pulawente．Ciyakenate

### u sapuyaay a kakuniza(資料表)

### kakuniza

## '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan'''

* List of current heads of state and government.
* 普拉溫德·賈格納特
* Pravind Jugnauth
Zviad Gamsakhurdia

Zviad Gamsakhurdia

1939-1993

u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Georgia ayza sa ci Zviad Gamsakhurdia (1991-1992).
misanga'

(u kamu nu Hulam sa:在建造，在製作)

matineng ci Panay misanga' tu kakanen.

Panay 很會做吃的。
sipaadih

(sapaazih/sapaadih,  拿給某人看)

u sapaazih nu maku tu saydang kina nisulitan.這份寫好的作業是我要給老師看的。