Micronesia

Micronesia (Mi-ke-luo-ni-si-ya 密克羅尼西亞）

u Micronesia (密克羅尼西亞） sa i labu nu Oceania (大洋洲), itiza i 6 55 N, 158 15 E u ahebal nu lala’ mapulung sa 702 km2
u ahebal nu lala'ay sa 702 km2, u ahebal nu nanumay sa 0 km2 hamin nu tademaw sa 104,719. kakalukan umah sa 25.50%, kilakilangan umah sa 74.50%, zumaay henay umah sa 0%.

## '''tapang tusu nu kanatal(首都)'''

u tapang tusu nu kanatal sa u Palikir (帕利基爾).

## '''kakininan nu kanatal demiad(國家紀念日)'''
kakining nu kanatal demiad sa 10 bulad 5 demiad.

## '''tabakiay a tapang nu kanatal(元首)'''

u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci David W. Panuelo (Taywey．Panuaylu 戴維·帕努埃洛), 1964 a mihca 4 a bulad 13 a demiad nalecuhan. u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Micronesia (密克羅尼西亞) ayza, micakat a demiad sa i 2019 a mihca 5 bulad 11 demiad.

密克羅尼西亞群島上原住民（密克羅尼西亞人）約4000年前就在該處生活。約1100年，紹德雷爾王朝在波納佩島興起。

Micronesia (密克羅尼西亞群島) kitidaan a yuncumin Micronesia (密克羅尼西亞) a tademaw, kiya i sepat a malebut (4000) a mihcaan itini tu maudip kunuheni. kiya cacay a malebut cacay a lasubu (1100) a mihcaan, Sawte-lae-wancaw (紹德雷爾王朝) itini i Puna-pei (波納佩) subal patideng.

最早到達該群島的歐洲人是西班牙人，時為16世紀，並於1885年被其佔領。之後在1899年，西班牙人把卡羅林群島轉讓給普魯士。

sayaway makatukuh tina subalan a tademw han u Europe (O-cuo 歐洲) a tademaw u Spain (西班牙) a tademaw, tawya han cacay a bataan idaw ku enem (16) a seci, i cacay a malebut walu a lasubu walu a bataan idaw ku lima (1885) a mihcaan madebungan. nikuda satu itini i cacay a lasubu walu a mihcaan siwaw a bataan idaw ku siwaw (1899) a mihcaan, Spain (西班牙) a tademaw hiyan ku Caroline subal (卡羅林群島) sipabeli i Puluse (普魯士).

第一次世界大戰後德國在太平洋的殖民地被安排給予日本作託管地，第二次世界大戰後由美國佔領。

misapatas tu kitakit nikalpacawan nikudan nu Germany (德國) itini i Taypinyung (太平洋) a malimaday a kitidaan sipasilac i Japan (日本) mikuwaw. saka tusa nu kitakit nikalepacawan u Amilika (美國) kumi debungan.

1947年，聯合國將密克羅尼西亞交美國託管，現今密克羅尼西亞聯邦範圍為太平洋群島託管地六區的其中三區。1965年1月成立議會，此後要求自治。

cacay a malebut siwa a lasubu sepat a bataan idaw ku pitu (1947) a mihcaan lanhekuo hiyan ku Micronesia (密克羅尼西亞) sipabeli i Amilika (美國) mikuwan,aydaay a Micronesia (密克羅尼西亞) lanpan a kitidaan u Taypiyung subal (太平洋群島) kumikuwanay tu enemay nu tuluay akitidaan. cacay a malebut siwaw a lasubu enem a bataan idaw ku lima (1965) a mihcaan patideng tu ehun, satu miyukiw tu sakalihalay.

1979年，由聯合國和美國籌劃的「密克羅尼西亞憲法」公投在託管地六區舉行。

cacay a malebat siwaw a lasubu pitu a bataan idaw ku siwaw (1979) a mihcaan, u lanhekuo atu Amilika (美國) makakiyaku tu Micronesia siyenfa (密克羅尼西亞憲法) sasingkiwan mikuwaw tu enemay a niyaduan amisingkiw.

憲法公投在帛琉和馬紹爾群島兩區未能通過，剩餘四區便組織成為「密克羅尼西亞聯邦」。

siyenfa misingkiw itini i Palau (帛琉) atu Marshall subal (馬紹爾群島) nina tusaay a kitidaan caay padui, liwan nu sepat a niyaduan misakaput tu Micronesia linpan (密克羅尼西亞聯邦).

1986年11月3日，與美國簽訂的正式生效，密克羅尼西亞聯邦獲得內政、外交自主權，但國防仍由美國負責。

cacay a malebut siwa a lasubu walu a bataan idaw ku enem (1986) a mihcaan  cacay a  bataan idaw ku cacay a bulad tulu a demiad, atu Amilika (美國) masasulit tu tatengaay a kiyakuan malaheci , Micronesia linpan (密克羅尼西亞聯邦) kanamuhan nu niacen, waciw a kawaw, nika u hitay u Amilika (美國) kusikawaay.

1990年12月，聯合國安理會召開會議，通過了終止託管決議，正式結束了密克羅尼西亞聯邦的託管地位，並於1991年9月17日接納密克羅尼西亞聯邦為聯合國正式會員國。

cacay a malebut siwa a lasubu siwa a bataan (1990) cacay a bataan idaw ku tusa a bulad,  lanhekuo anlihun (聯合國) mikaygi sa, hatidatu kusapikuwa sa, mahedek tu kuni pikuwaw tu Micronesia linpan (密克羅尼西亞聯邦), i cacay a malebut siwa a lasubu siwa a bataan idaw ku cacay (1991) a mihcaan siwa a bulad cacay a bataan idaw ku pitu a demiad alantu nu Micronesia linpan (密克羅尼西亞聯邦) mala tatengaay a kanatal.

## '''katuud ku tademaw nu [[Micronesia]] (密克羅尼西亞人口)'''
位在亞太地區的密克羅尼西亞，為西太平洋島國，首都為帕理基爾（Palikir），人口約10萬5千人，面積約702平方公里，官方語言為英文，當地亦使用楚克語、科斯雷語、波納佩語、雅浦語。

Itida i Ya-tay (亞太) a niyaduan a Micronesia (密克羅尼西亞), u Sitaypinyung (西太平洋)  subal a kanatal , sudu u Palikir (Pa-li-ci-e 帕理基爾), kya tademaw cacay a bataan a mang lima a malebut ku tademaw (1050), lala' han pitu a lasubu idaw ku tusa (702) a ping-fang-kun-li, tapan nu kamu u igu, kamu nuitidaay u Chuke' a kamu (楚克語), Kosrae a kamu (科斯雷語), Pohnpei a kamu (波納佩語), ya-pu a kamu (雅浦語).binawlan

宗教分布包括50%為羅馬天主教徒、47%為新教徒、3%為其他宗教信仰。

sinzia nuheni makaala tu lima a bataan (50%) a kilac u Luo-ma (羅馬) tinsukiw, sepat a bataaan idaw ku pitu (47%) a kilac u baluhay a sinzia, tulu a (3%) kilac nu dumaan a nipisinziaan.

另外，密國主要進、出口國為美國、泰國、新加玻、關島及台灣。

duma satu, Micronesia (密克羅尼西亞) angangan nu sacumud sakatahkal nu kanatal u Amilika (美國), Thailand (泰國), Singapore (新加玻), Guam (Kun-daw 關島) atu Taywan (台灣). 

密國曾被西班牙、德國、日本殖民，1947年為聯合國建立太平洋群島託管地，並於1986年獨立，1991年9月17日加入聯合國。

Micronesia (密克羅尼西亞) nahiya nu Spain (西班牙), Germany (德國), Japan (日本) malimaday a tademaw, itini i cacay a malebut siwa a lasubu sepat a bataan idaw ku pitu (1947) a mihcaan u Lanhekuo patidemn tu Taypinyung cundaw (大平洋群島) kakuwanan a lala', i cacau a malebut siwa a lasubu walu a bataan idaw ku enem (1986) a mihcaan masa cacay a misiteked, cacay a malebut siwa a lasubu siwa a bataan idaw ku cacay (1991) a mihcaan siwa a bulad cacay a bataan idaw ku pitu a demiad micumud tu Lanhukuo (聯合國).

密克羅尼西亞是607個島嶼組成，其中沃萊艾環礁（Woleai）是一個較為保守傳統島嶼，嚴格要求穿著，不論男女，都必須穿著棕櫚纖維編織的圍裙，並且赤裸上身，上方則以航海或天主教圖案的墨水紋身；另外，在烏力西里環礁（Ulithi）則規定，不能隨意穿著，而是根據年齡決定服裝。

Micronesia (密克羅尼西亞) u enemay a lasubu idaw ku pitu (607) a mapulungay nu subalan, micideku Woleai (沃萊艾環礁) u kakelecan nu nababalaki a subal, micidek kuni ka niked a sica’dun, an tatayna tatama aca, kanca asilusid tu nitenuna tu langdaway nu kulit a hakamaan, acaya kasidikuc ku udip, u baluwan han akulitan tu kakelic nu balunga atu tinsukiw a kulit, duma satu itini i Ulithi (烏力西里環礁) nipatumecek, acaay pacebasa muca’dun, aw mihcaan kusiwantanay tuni ca'dungan.

雅浦島 (Yap) 之外的婦女一旦成年後，就必須穿著一種編織的裹身裙，末端帶有流蘇。在成年之前，女孩可穿圍裙，僅用織物包裹在腰上，寬鬆的褲子或裙子。

Yap (雅浦島) balaki satu ku limecedan, kanca asica’dun tu nitenunan tu dawa amitabu tu udip, kikul han asimisamis. caay henay kasa kiwkiw, tatayna taneng asi sukun, itida sa i tatelecan ku kunitelec, ahebal nu calaped atu sukun.

傳統上，年輕女孩應該穿著用椰子葉製成的草裙，儘管有時女孩在烏利西里環礁遵守這一規範，但在莫格莫格上，大多數女孩都做到了穿草裙。

daduducesa, masa limucedan a tatayna aw yasi nisangan tu sukun ku ca'dueng, alahican tatayna itini i Ulithi (烏力西里環礁) mitengil tu kamu nuheni, nika itini i Muoe-muoke (莫格莫格) sa, hatidaay tu nu tataynaan kanca sisukun namin.https://tw.appledaily.com/politics/20191009/FG6AAOUHYWBLSX7XICXBDYGVXQ/

## likisi lalangawan atu ayda a kawaw (歷史文化與現況 )
密克羅尼西亞群島上原住民約四千年前就生活於此。最早的西方人是西班牙人在16世紀到達，1885年佔領。後來西班牙人在1899年把群島轉讓給德國。

Micronesia cundaw (密克羅尼西亞群島) a yungcumin a tademaw idaw ku sepatay a malebut (4000) a mihcaan itidatu a maudip. sayaway nu nutipanay a tademaw u Spain (西班牙) a tademaw itini i sabaw enem a seci (16) makatukuh i cacay a malebut walu a lasubu walu a bataan idaw ku lima (1885) a mihcaan midebung. nikudan satu u Spain (西班牙) a tademaw itini i cacay a malebut walu a lasubu siwa a bataan idaw ku siwa (1899) a mihcaan u subal sipabeli i Germany (德國).

第一次世界大戰後德國在太平洋的殖民地被轉交給日本統治；1947年，聯合國將密克羅尼西亞交美國託管，現今密克羅尼西亞聯邦範圍為太平洋群島託管地六區的其中三區。

misatadasay kitakit ni kalepacaw a nikudan u Germany (德國) itini i Taypinyung (太平洋) sakalimad a lala sipabeli i Japan (日本) mikuwan; cacay a malebut siwaw a lasubu sepat a bataan idawku pitu (1947) a mihcaan, Lanhekuo a kanatal (聯合國) hiyan nu Micronesia (密克羅尼西亞) sipabeli i Amilika mikuwan, aydaay nu Micronesia (密克羅尼西亞) linpan a kitidaan u Taypinyung cundaw (太平洋群島) kakuwanan tu enemay nu saka tuluay a niyaduay。

1979年，由聯合國和美國籌劃的「密克羅尼西亞憲法」公投在託管地六區舉行。憲法公投在帛琉和馬紹爾群島兩區未能通過，剩餘四區便組織成為「密克羅尼西亞聯邦」

cacay a malebut siwa lasubu pitu a bataaan idaw ku siwa (1979) a mihcaan, u Lanhekuo kanatal (聯合國) atu Amilika kumi kiyakuay tu Micronesia siyenfa (密克羅尼西亞憲法) pisingkiw sa i saka enem a kitidaan misingkiw.sinfa misingkiw han itida i Palau (帛琉) atu Marshall subal (馬紹爾群島)  nina tusaay a kitidaan caay ka laheci, liwan nu sepatay misakaput mala Micronesia Lanpan(密克羅尼西亞聯邦) lanpan.https://www.backpackers.com.tw/guide/index.php/%E5%AF%86%E5%85%8B%E7%BE%85%E5%B0%BC%E8%A5%BF%E4%BA%9E
## '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan'''
* CIA
* 外交部
* List of current heads of state and government
*https://tw.appledaily.com/politics/20191009/FG6AAOUHYWBLSX7XICXBDYGVXQ/
*