sumanahay a pabuy

sumanahay a pabuy (kamu ni Hulam: 紅豬)

是1992年7月18日吉卜力工作室推出的一部的動畫電影。

na iti 1992 a mihcaan 7 a bulad 18 a demiadan nu Ci-pu-li a masakaputay nicuduhan a mangaay a kacudu.

故事改編自宮崎駿在《Model Graphix》裡的連載作品《飛行艇時代》的漫畫，也是《宮崎駿的雜想筆記》中的一個短篇，原為15頁的全水彩繪圖。

ina kungku sa na "malbahuyay nu balunga a ziday" a mangga ni Kung-ci-cing i "Model Graphix"ay nikatulisenay a nikayzuan a kungku ya, masa u nu "Kung-ci-cing a ni pakucungkucungan a pisulit" masa apuyuay aadihan nu kungku, nau sabaw limaay kahaminan tu nu nanumay a kakakulitan.

在香港，本電影在1992年12月24日首映，放映至翌年2月8日落畫，是香港上映的唯一一套橫跨聖誕和農曆新年假期檔期的吉卜力電影。

iti Siyang-kang a buluku, ina iga sa na iti 1992 a mihcaan 12 a bulad 24 a demiadan tsayaway a nipaadih i hekal, sikatukuh tu nu layningay a mihcaan i tusaay a bulad walu a demiadan itawya a kaedeman a mapamelaw tu milikacuduay, sakay nu Siyang-kangay iti kabalatan tu nu tamcalsinatu piusiwgacuan a nipahanhanan a demiad nu Ci-pu-liay a iga.

## hekalay pasaheci (概要)
《紅豬》是宮崎駿作品中少數有確定時代背景的，除了波魯克由於詛咒的原因變成豬，帶有超自然現象味道之外，主要的時代與場景均是依照現實世界進行詳細的設定。並且對於當時的義大利進行了深度的研究，由片中許多的細節中可以看出（雖然部分的義大利文有拼錯字）。

ina "sumanahay pabuy" ni Kung-ci-cing a saigian a ulic, cayay kapapina idaw nu zidayay a misametek tu kungku nu kasumamadan, i mahida sa ci Po-lu-ke namatima’ kyu malapabuy ku wayway nu udip, ina iga sa mangasiw ku nu lahaday a kasadit, satusa u sakahenulan sikadih tu nu aydaay a ziday atu nu palasulan a kitidaan, u nu satiidan tu nu aydaay i kitakitay kaltaseman ku nipitekel. satusa maylabu ku pikingkiwan tu nu Italiya a kanatal, sipakay nipaigian nu tuud sa sikadih tu ku nipilusimet (kanahatu idaw ku adidingay nu ngicih caay kalucek nasulitan).

雖然《紅豬》的時間設定為兩次世界大戰中間，依照劇情的提示，應是在1930年代的經濟大蕭條時代，但是作品中的女性服裝是1920年代的。另外作品中有多次提到法西斯，因此《紅豬》的作品雖設定於1920年代，但實際上為了劇情需求，影片中的人物、場景與物品設定仍做了一些變動。

amica kina "sumanahay a pabuy" nu tatukian a piletek i teban nu kalalaisan nu kitakitay, sipakaynien i ulic nu kungku a nipatukilan, kasiwantanan sa mahida iti 1930 a mihcaan, sakay kalisiway nu kitakit mamakudi masiyasiyan itawya a ziday, nika ya niulican tu nu tataynaay a dikuc nu makay i 1920 a mihcaan sapamelaw. u duma sa nisaigan nu tatukian sa kinapina a muawaw tiya Huwasise hananay, kyu "sumanahay a pabuy" a sasaigan, kanahatu ina iga nipiletekan amihcaan naiti 1920 a mihcaan, nika kasahecian nu kungku idaw aca ku lalungucan, misaigaay nu tademaw, kakitidaan, atu tuudtuud nipatudungan sinikasumadan tu nidateng.

動畫裡出現的水上飛機大部分均是現實世界中曾經出現過的，如波魯克的座機為Savoia S‧21（與實機有部分差異），卡地士的為柯蒂斯-萊特公司所製的R3C-0，還有第一次世界大戰的Hansa-Brandenburg CC等等。

pisaigaan nu mangga sa culalan nu makay nanumay a hikuki, uyni sa kayadahan nu aydaay a ziday culal sa amin kasahecian i kitakitay,sikalecad niya Po-lu-ke kakacawan a hikuki ya Savoia.21 (idaw ku caay kalecad nu mamelawan), ni Ka-ti-seay a hikuki sa nu ya Ke-ti-se-Lay-te a kusi nisangaan ya R3c-0, idaw henay ku nu sayaway kalalaisan nu kitakitay a hikuki Hansa Brandenburg CC kahinian.  

波魯克也在片中多次的評論了法西斯，雖然片中沒有明示波魯克為什麼變成了豬，但暗示波魯克變成豬是由於他不願意成為法西斯的打手而加入軍隊，寧可成為豬也不願當一個法西斯者。

ci Po-lu-ke iti piliadinguan tu iga sa, kinapina a pacili tu ya Hwa-si-se, kanahatu i labu nu piliadinguan nu kacudu nayay ku kasametek ni Po-lu-ke, kay masumad a mala ya pabuy nayay ku kumu patahkal, nika idaw ku nisakenikenian a pacukat tu ci Po-lu-kean, namakai mala u mamingayaway nu Hwa-si-se, kyu sipicumud nida i hitayan kanahatu malapabuy sa, makai mala situngusay sikaydih tu malapabuy kai sa mamikilul tu huwasise.

值得注意的是，波魯克本來是空戰的英雄，卻因為反對法西斯而被指責為「怠惰的豬」，於是在人們的眼中，他就真的變成一頭豬了，或許可說是宮崎駿對法西斯社會的批判和諷刺。此外另個理由是為了跟吉娜保持距離，以保持對他死去的朋友的忠誠(主角戰友是吉娜的第一任丈夫)。

u duma ku hahaymawan sa, ci Po-lu-ke’ nau iti tapukuay a tadatatama’, nami hantay tu ya huwasiseay nidateng tu sailuan manay mapatudu u ( makasicay a pabuy han )manay i pimelaw nu tademaw sa, tatenga mala u nu pabuy ku udip nida, hakay nikahinian a kamu sa pisuayawan ci Kung-ci-cingan, sikalecad tu piliclic tiya huwasise a pitapal sakay nu siyakayay a kadiyahan. sakusaan nu dumaay a piliclic idaw ku lalatuhan tu sikaydihan a silaad atu ci Cina sa, sakaidaw nida tu kasikadaw tu cabay sa ku masadumaay nikaahbet nu balucu’ ( situngusay a kalcabayan i misaiga u saacawaan ni Cina’ ).

## u kungku (劇情)
故事由一個由於魔法而變成豬的飛行員，「波魯克・羅素」，追擊「曼馬由特空中海賊團」（簡稱曼馬由特隊）開始。曼馬由特隊打劫了一艘由威尼斯出發的郵輪，並且綁架了小學女校的學生，波魯克成功的打敗了曼馬由特隊，也結下了樑子。

ina kungku sa namakay nu di’tuay a nipadadan kasumadan tu mala u pabuy a pahikukiay ci ( Po-lu-ke.losu ),nilalabaan mungayaw tuya ( Manma-iyute misagasuay masa u nu bayuay a masakaputay ) ( kangtan han nipangangan sa u Manma-iyute a masakaputay ) kalingatu. ya Manma-iyute a masakaputay micebis tu cacayay a balunga, namakay i Uynise a kenis malingad, tuwa dakepen nu heni ku micudaday henay nu tataynaay a cacudadan, ci Po-lu-ke sa kalekuan nida a mingayaw tiya Manma-iyute a kaput, kakayda satu a masasula’cus ba’ket tu ku ulamit.

於是曼馬由特隊等的空中海賊團聯盟（簡稱空賊聯盟），請來了美國的飛行好手「卡地士」來當空賊聯盟的保鏢，除了協助空賊聯盟的行動，更在波魯克前往米蘭要保養飛行艇的途中，趁波魯克的引擎故障，將波魯克的飛行艇擊落使其必須進行大修。

tuwa ya Manma-iyute a masakaputay ( kangtan a nipangangan sa u tapukuay a mamikiduay a masakaputay ), mitakus tu nu Amilikaay mitesekay malbahuy a kaput ( Katise ) mala u nu tapukuay a kaput mamiadingay, caay kau piedap tu mamikiduay a dada ku sasangayawan, mangaleb i nikataydaan ni Po-lu-ke i Milan maydih a pasanga tu misakapah tu bahelay a balunga i teban nu kataayaw, misabana tu sikapecian niya balunga ni Po-lu-ke, maauc nu lacu’ kay malbahelay a balunga mahtik a misatabaki a misanga.

雖然波魯克的飛行艇需要大修，然而他在米蘭的保可洛飛機製造工作室得到了「菲奧」的協助，將飛行艇進行改良，但是由於當時義大利已漸漸被法西斯黨所掌權，波魯克為了躲開秘密警察的追捕，於是決定由米蘭的人工運河中以飛行方式逃走，而菲奧也為了「討債」，於是與波魯克同行離開了米蘭。

kanahatu u balunga ni Po-lu-ke sikaydih a misatabaki misakapah, nika iti Milan ya Pawke-lo a misangaay tu pahikukian a kuba, idaw ku piedap nu ( Huiaw ) a kaput, sikayzuan ku sabahel a misakapah, zayhan i mahida sa ya Italiya a kanatal haymaw satu mabalud nu Huwasise hananay a situngusay, ci Po-lu-ke maydih a taneng milimek tu pisidep nu tayling maydih a midakep sa, panutekan nida a sipakayda i musakawaway nu sauwac, sikalbahel nida a maleku milaliw,ya Huiaw sikaydih nunuheni a ( militadah ), kyu maladay atu ci Po-lu-ke miliyas tu Milan a kakitidaan.

波魯克回到了亞得里亞海小島的秘密基地之後，又碰到了空賊聯盟的埋伏，經過了菲奧的斡旋，以菲奧為賭注，波魯克決定與卡地士進行一次公正的決鬥。最後因與卡地士在空戰中無法分出高下；而改以肉搏拳賽打敗了卡地士，也贏得了榮耀。

ci Po-lu-ke talumaan tu i Yateliya a bayu adidiay a subal nu patengan a mudimud a kakitidaan, kalitemuhan aca niya tapukuanay a masakaputay mikiduay a pisabana, sipakay nu Huiaw a milalacal mapanahay, au ya Huiaw ku sapabalucu’ tu papakiyawan, tuwa ci Po-lu-ke misaketun atu Katise iti kalucekan maydademec. i sadikudan sa nayay ku makademecay tu i tapukuanay a cimanima ku kataay, kyu sipasumad nu heni ku dademecan sipaliyun ku pidadesdes, u mibuksingu tuwa mademec ni Po-lu-ke kya Katise, kakayda satu a sinikaala tu sakasenengan.

影片最後暗示波魯克恢復了人型，這也解釋了後來提到他此後從此不再出現的原因。其實電影中當小女孩的噴氣飛機飛過亞德里亞海酒店上空時，可以看到波魯克的紅色飛機停在了秘密花園下面。並播出了噴射時代的菲奧旁白，稱她和許多戰友回來飯店度過假期，至於吉娜自己的承諾是否實現是兩個女人之間「共同的秘密」。

i sadikuday sa ina iga idaw ku nipasayingan tu ci Po-lu-kean masamata tu masatademaw ku wayway, uyniyan sa sinihulakan tu udip nida, sakuayaw sa a caay tu katahkal a nikalalekalan. tatenga i labu nina kacudu paculil kya limecedan mubahel tiya, Ya-te-li-ya a bayuay i pabaw nu palikangan nu tatukian sa, taneng a madih kya  sumanahay a hikuki ni Po-lu-ke masatedep tu i madimutay a baubi nu balu. katengilan tu kya pibasbasan nu hikuki a ziday niya Huiaway a natudawaan, milihud tu nikaydaan nida i mahida sa katuud ku sacabayan mapulung a taynien itini pahanhan midangan, mahica ku pipakelid tu kamu ni Cina sa, i aydaay sikalahcian tu sakatusaan nu kaudip nu tatayna u "kapulunganay a dadimudan".

## namakayiniay a nisulitan (參考資料)
中文維基網站-紅豬：