paypay nu balungan

## paypay nu balung 帆船
payaypay a balunga u paypay ku sapipulung tu bali, pacumud i nipiculil nu balungaan, u tademaw ku sayaway a micukaymas tina caayay kaw nu kikay nu sakay nanum a balungaan. nisangan tu kilang a balungaan sayaway a nikatahekalan i nisangaan tu ba’tua a zitayan, katukuh tu kasiantangan, payniyaniyadu’an malingatu itida tu sakay icelang nu tanektek, sisa nisangaan tina balungaan itidatu a misatabaki, katukuh tu kasitikingan naw sumilaway a tikingan paliyun han tu tanektekay a tikingan. yu sumamad nu aydaay a zitayan, nu tanengay minininggukayay a tabataday a payaypay nu balungaan, u O-cuo nu tadasaculil nu heni atu sakalepacawan a duguan, u sakay tili nu sakaetiman nu kaadihan, sisa itini i caynem katukuh i caysiw a secian nu teban a zitayan nu pinaay a lasubuan pangangan han tu payapay a balungaan nu zitayan. 

帆船是使用風帆捕獲風力，推進自身航行的船舶，是人類最早使用的非機動水面載具之一。木製帆船最早出現在石器時代；到了青銅時代各地的船匠開始在關鍵受力點加上青銅進行加固，所早出的帆船體積因此擴大；到了鐵器時代則把青銅換成了更堅固的鋼鐵。在早期現代時期，可以遠洋航行的帆船是歐洲各國主要的國際航運工具和海戰武器系統，也是地理大發現的重要推進因素，因此16世紀到19世紀中期的幾百年間也稱帆船時代。

itida i kun-ye maliangay, nu lahuday a kikayan tadamacukaymas tu, sisa ina payapay a balungaan taneng micacuis tu bali nu silahuday a balungaan ku sapipaliyun, sakatusa a kun-ye maliangay, tayaay nu nicukaymasan a silahuday nu kikayay atu nu sumi a kikayan nu balungaan tawya a mapaales. aydaay a saculil nu payapay a balungaan u sakay pahanhanan a demiadan atu sapiliwkuwaw atu sakasetsetan, sakay pinayatan nu payapay a balungaan u sakay tini i Aw-yun nipilaylay a sakasetset.  

在第一次工業革命後，因為蒸汽機的廣泛使用，使得帆船被可以逆風行駛的蒸汽船所取代，在第二次工業革命後更是被使用蒸汽輪機和之後燃氣輪機的輪船徹底淘汰。現今帆船航行僅限於休閒的遊艇旅行和競賽，而帆船運動則是奧運會的傳統比賽項目之一。

## sapacuna tu payapay a balungaan nu gigicuan開帆船技術
inanumay a kikul nu balungaan taneng nu sakaytiyutiyungan u tangan nu balunga, anu tiyung han masumad ku nipasacuwa nu udipan ku balunga, ya payapay atu lali mikihida tu a masumad, hakiya namaka wali katuku i kawanan, u pacunaay tu balunga a tademaw kanca a muluung ku tangan miliyas tu culay nu payapay, ayduma mueneng, nika hidaan, ina payapay kanca aitida i nuayawan nu tademaw. 

船尾水中的可移動板被稱為船舵，操控它可以改變船身方向，來改變與風的方位，而帆面與風的角度也會改變，可能會從船身右方轉到左方，駕駛者得低下頭閃過帆桿，換邊坐，通常的狀態下，帆一定要在人的面前方位。

## hakiya i tida i si-yen caysiptutu-caysipcaycay mihcaan itini i Ku-ay-ci atu sakaylunem a nipikulitan nutanga a balungaan

## 約西元前1422-1411年間古埃及墓畫的船舵
u bali ku sapisumad tu payapay atu nikapasacuwaan nu balian, u bihid nu balungan sapisuayaw tu bali malatulu, mililid tu bali, micacuisa tu bali, mibalad tu bali. mikilul tu culil nu bali u namaka kikulay nu nikudan, namaka payapay atu udip nu balungan atu culil nu bali ya culil hakiya nu siwa a bataan. misuayaway tu balian nu namakaydaay i tatangaah nu balian a tayni, ya payapay atu culil nu bali masumad mala sept u, ayda han tu ina balunga kainaian nu bali ahicaen kiyhaw malasibaliay, hida satu caay culil ku balungan, hakiya micacuis aca a muculil, namahida satu a tayda i tatangaah misumad a balaten ku nipacunaan. 

依風向改變帆面與風向之間的角度，船面對風有三種風，順風、逆風、橫風。順風是風從船尾後方來，此時帆與船身以及風向的角度大概90度角左右。正逆風是風從船頭前方而來，其帆面與風向的角度變為0度角左右，此時船會因為帆面無法受風為能產生風壓，因而無法航行而定住，船甚至會倒退，因此要操控船舵改為橫風航行。

sakaytatanganhan nu bali a pacuna u namaka tapiingay nu ayawan a nikatayni nu balian, ayda u culil nu balungan atu pasaydaan nu balian hakiya ya kadu makaala tu lusep ~nemsep a kaduan, namaka baliay atu misudikuday a balian tu nikasibalian maselep, nikapicuduhan atu nikatengtengan ni culilan nu balian pasayda i makasasa. pasaydaan nu payapay a balungan idaw ku nikakenihan tu kilul sananay tu balian atu tatangahan nu pasaydaan nu balian, kilul sananay tu nipasaydaan a balian u tangan nu balungaan kilul sananay tu culil nu bali a pacuna, i taangah nu culil a balian u tangan nu balungan misuayaw tu balil pasayda i cuwaay hakiya masumad ku culil. pasacuwaay hakiya sa masumad ku culil nu balungan.   

頂風航行是風從船側前方而來，此時船的航行角度與風向角度之間約為30~60度角，受風面與背風面形成氣壓差，產生的推力拉扯帆向低壓的那一邊。帆船轉向分為順風轉向和頂風轉向，順風轉向是因為船首順著風向偏轉而使帆船改變其航向，頂風轉向是因為船首對著風向偏轉並使帆船轉變其航向。轉向是為了改變航行方向。

a tayda i tapang nu balian ku payapay a balungaan sa, sa caay pisuayaw tu bali a pacuna, sisa a i tangan nu bali a pacuna, piculilan tu nu balungan haymaw sa a pasayda i tatanga han nu bali, nikatulinan nu tatapangan a pasaydaan nu culil a bali, taneng taydan i pabaw nu culil a balian, mahiniay a culil nu balungaan u “mahida u sulitay a nipacunaan sa” (beating) .

帆船要開到上風處時，因為無法正對風向而航駛，所以要採用頂風航行，並在一段航程時進行頂風轉向，在連續進行數次的頂風轉向之後，就可以到達上風處，這種航行風法叫「之字形航駛法」（beating）。

## saselic nu cakep a payapay nu balunga滑浪風帆   saselic nu cakep a bali nu sakubat滑浪風翼
misalamaay a tademaw nu misaselicay tu cakep a sapad nu balunga, ya lima kanca amikapet tu i payapayan nu kakapetan, micaliw tu bali a sakaynanum misaselic. sisakubaday nu saselican a sapadan u sakaybali atu sakaynanum nu sapisaselican a sapinayand tu udip a unduan.misalamaay tu sapisaselic tu cakep a sapadan, mutideng i sapadan a sakapahen ku nipitideng i sapad, lima han tu amikapet tu sakabesu nu bali a sakubadan, micaliw tu bali sakay nanum a misaselic. 

玩家站在滑浪水翼板上，雙手把持風翼上的手把，藉助風力在水面滑行。滑浪風翼是一種使用風翼及水翼衝浪板來衝浪的水上運動。風翼和衝浪板不相連，衝浪者需要把雙腳固定站立在衝浪板上，並用雙手控制充氣式的風翼，藉助風力在水面上滑行。

## likisi atu sapatahekal歷史及發展
ina sapisaselic sakay bali a sisakubaday itini i walu a bataan idaw tu 

滑浪風翼早在80年代初期已見雛形。

ina sapisaselic sakay bali a sisakubaday itini i caysiwwalcay mihcaan idaw tu, misangaay tu sapisaselic sakay bali a balungaan u Amilika u sipunuay a tademaw ci jim Drake, atu manamuhay misalamaay tu sapisaselic i bayu’an a tademaw ci Ulrich Stanciu, mapulung mikinkiw patahekal tu sapisaselic a balungaan sumad han nuheni mala sisakubaday nu saselican tu bayuan. tawyaay a duguan u sapisaselic a sapadan atu u sakatanektek nu duguan a sakaybali tu sisakubaday, sisakubaday atu sapad malalitin tu apuyuay nu cukedan.  

滑浪風翼早在1981年已見雛形，發明滑浪風帆的美國飛行學工程師Jim Drake，與滑浪風帆愛好者Ulrich Stanciu，攜手研發出由滑浪風帆演變的滑浪風翼。當時選用的器材是滑浪風帆板及以骨架支撐的風翼，風翼與板身以短幹相連。

aydaay nu mahiniay a sapisaselic i cakepan u pabalian tu kunuaydaay, nu minanamay henay ku mahidaay u baliay ku patadeay sa, mananam tu nu baliay kiya macakat tu sisakubaday a sapisaseli sa. anu mutideng i sakay bali atu sisakubaday nu saselican mutideng, u lima kanca a sakapahen ku nipikapet, micaliw tu bali a misaselic i nanum. 

現在流行的滑浪風翼以充氣式的風翼作為動力來源，除了在學習階段使用滑浪風帆板外，在掌握操控風翼後便可進階使用滑浪水翼板。使用者一般站在滑浪風帆板或滑浪水翼板上，雙手把持風翼上的手把，藉助風力在水面滑行。  

aydaay nu sakay bali nu sapadan a balungaan atu sakay balian cakepan a sapadan nu balungaan atu sakay cakepan sakay nanum a sapadan caay kaw malalitinay, micukaymasay a tademaw mamisakapah a mikapet tu sakay bali nu sapadan sa, mangalep a micukaymas tu udiudipan, sakay balian nu sapadan micunus tu icelang sipakayda i udip katukuh i kuku’ a miemek tu sapadan, micukaymasay a tademaw taneng mutideng i sapad talaayaw misaselic. anu micukaymas tu sakaycakepan nu nanum a sapadan, talaayawen ku amelik, sangaen i sasanu nanum a sapadan tu lalaliwan sapicunus tu sakatalaayaw nu icelangan, micukaymasay a tademaw kya macunus ku nikakapah, caay pakaliyas tu nanum. anu sakapahen ku ba’ket atu kapah nu nipisaselican, sebaliw satu ku nipisaselican, kya mahida tu ku nikakapahan, yamicukaymasay a tademaw itida i nanum mahida u babahelay saan.

  由於現行的風翼與滑浪風帆板或滑浪水翼板並非相連接，使用者除了掌握操控風翼外，更需要有效運用身軀，把風翼產生的力量透過軀幹傳遞至腳下的板上，讓使用者踏在板上向前滑行。如採用滑浪水翼板，再配合適當的前進速度，安裝在板底的水翼於流體中加速前進而產生升力，讓使用者及整套器材升高，離開水面。只要妥善調節體重分配和保持穩定速度，水翼便繼續在流體中滑行，持續產生升力，讓使用者獲得在水面飛行的感覺。

## masakaputay atu sakasetset 組織及比賽
kanatal nu bali a balungaan a sye-huy（International Wing Sports Association）atu Huan-ciw sakaybali a sye-huy masakaputay（ Global Wingsports Association，GWA）itida i tuseptucay mihcaan malingatu makakenih sikawaw tu canancanan nu kitakiday atu tacuwacuwa a masasetset tu sakay bali nu misaselicay a sapad nu balungaan i bayu masasetset, micuduh patahekal tina baluhayay nu sakay nanum a sapiyunduan. 

kanatal hun-yi-yun-tun sye-huy “International Wing Sports Association” atu hun-ciw-hun-yi-yun-tun masakaputay “Global Wingsports Association，GWA” itida i tuseptucay mihcaan malingatu sikawaw tu canacanan nu sakay kitakidan nu sapiliwliw a sapiselic nu balungaan tu kanatal a kawawan, micuduh tina baluhay nu sakay nanum nu sapilaylayan tu nikalahatan.

國際風翼運動協會（International Wing Sports Association）及環球風翼運動組織（ Global Wingsports Association，GWA） 在2021年開始分別舉行各項如世界盃及巡迴賽的滑浪風翼國際賽事，推動這項新興水上運動發展。