kalisiw nu misuay nika nikasapilacul nu sayku

## '''kakaliman'''
kalisiw nu misuay nika nikasapilacul nu sayku namakacuwaay namakayniay tu i sayku

錢是你的 但資源是全社會的

## '''nilaculan'''
luyaluy sa namin tayda i Duwic miadih tu sakasitudung,tucek sa cacay atatakalan tulami',siliwan tu tulu abun nu cacay, yamaluyaluyay meduk sahenay tahekal tina patiyamay kakanan, idaw kumiawaway tamiyan, misudukud namin kami, miadih ucanan hakiya sa kami.

一群人在德國考察，點了一桌菜，剩三分之一，一群人剛走出餐館，餐館有人叫我們，我們都很好奇，回頭看看什麼事。

makaadih tu kalalimuwang niyam, idaw kiya babalaki nu duwic sumaden nidamisanu amilika musakamu, akay matineng mitengi sa tamiyanan, alaw han musakamu tadayadih kuliwan niyam mukan palawpes cay kasaetinmen sa.

看到我們都圍來了，一位德國老太太改說英文，好讓我們能聽懂，原來她在說我們剩菜太多太浪費了。

katawan sa kami, ina babalaki mihica mikuwan tu mahiniay akawaw! "kalisiw niyam ku sapicakay tinakakanen, kanahatu silawan amihica ci nida kangki?

我們覺得好笑，這位老太太多管閒事!

“ 我們花錢吃飯買單，剩多少，關妳什麼事? ” 

yakaput niyam ci Akuy, matengil kidakamu niakuy, mabalucu' kidababalaki, misakabilil sa patahekal tu sapatelay apatelay.

同事阿桂說。

聽到阿桂這樣一說，老太太生氣了，立馬掏出手機撥打電話。

caykatenes idawkiya sidikucay tu numikuliay makakadideng tauni, sakamusa u mamusikul tu palawpesay amikuliay sa.

mamisatu mipalita inamikuliay patahekal satu tusapibakin acuda misilit amibakin tu limabataan a nuheni akalisiw.

一會兒一個穿制服的人開車來了，稱是社會保障機構的工作人員。

問完情況後，這位工作人員拿出罰單開出 50歐元罰款。

mahinisa hemahema satu kami.

這下我們不吭氣了。

ci akuy hantuniakuysa pasaycuway tu hakiya ku bihid, cay tu paculi. 

阿桂的臉不知道扭到哪裡去了，也不敢再練口語了。

itiniay akaput patahekal satu tu limabataan nuheni akalisiw sakamusa miayamali "ahican haw!"

駐地同事只好拿出50歐元，並一再說：“ 對不起 ! ”

tini mikuliay ala satutu kalisiw, sabaeket sa kukamu “anuhacica ku kaydihan mukan hatidan ku nipiyala!”kalisiw numisu nika salacul nu sayku.

tinakitakit,katuud henay ku inayay ku kakaneng cay kabecul, sisa inayay ku lahud namu amulawpes!” 

sumanah sa kubihid niyam, dayeng sa tatenga tu kinakamu. Sakahemekan kina kakitaan akanatal, utademaw idaw ku samsayay a dateng.

這位工作人員收下錢，鄭重地對我們說：“ 需要吃多少就點多少 !

錢是你自己的，但資源是全社會的。世界上還有很多人吃不飽飯，你們沒有理由浪費 ! ”我們臉紅了，心裡也都認同這句話。難得這個富有國家裡，人們有著這種意識。

Itahan tu sakapah han midatengmay, numita a kanatal cay kaw yadahay ku nilacul utademaw han tu katuud, alahica miuguli tu cabay, siliwan sa yadah, u miuguliay masikad anu cay kabeculi ku tayniay a cabay kyu sayadah sa miawaw tu kakanen, katuuday nu miuguliay metalaw sakamu nu taw makickic dangidi han, kyu yadah kunipiawaw tu kakanun, anu siliwan sa siliwa sa ku balucu’,mahida kuni kakapah sa kumikanay.

我們得好好反思：我們其實是個資源不豐富的國家還人口眾多，平時請客吃飯，剩下的總是很多，多數主人擔心被客人看成小氣鬼，就點很多的菜，反正都有剩，你不會怪我不大方吧。

tatenga mahida sa, amusumad kita tu laecusay a nikaudip, ngay misakapah tu “tabakiay asayku” katineng, saycatu ku “pakuyuc sa misa kakikakitaan” sa.

事實上，我們需要改變錯誤習慣了，並且要樹立 “大社會” 意識，再也不能 “窮大方” 了。

tawya ademiad,tiniay mikuliay idaw kunitelakn tu sapabakin sasingan nida, alacacay naming kamin sakiningan, palutatenga kami singaen niyam kina sapabakin a cuda.

那天，駐地同事把罰單復印後，每人一張做紀念，我們都接受並保存著。

Sakamu satu ci Akuy, anu taluma’ sa sasingaca pabinamin ku cabay, liwanen cacay kunu udip sa, sipadehepiti i kakanan sa, anu mamin kihkih han ku nab isa, hacica tu kulaad sa,

阿桂說，回去後他會再復印一些送給別人，自己的一張就貼在家裡飯局，離吃光的標准還差多少啊 ?

u kakanen anu mangaay tu padengen itakal sa, anu cay kahamin malaepun, cay tu pakakan ku maydihay atademaw mukan.

食物一旦為我們煮熟上桌，不吃完就成了泔水，就無法再給需要的人吃了。

“kalisiw numisu, nika salacil nu saylu”.winisa tatengaay nu maudipay a katineng, u kapahay anikaudip nu sayku u dawmiay a kakatinengan kuyni.

　“ 錢是你自己的，但資源是全社會的。”

這是真正的公民意識，一個安居樂業社會的最基本的意識之一。