Wufeng

**Wufeng（五峰鄉）**

Wufeng（五峰鄉）a sakuwan ku Hsinchu. kumud nu kalesakan, 210.04 km². （kalesakan nu lin-pan-ti 139.96 km², kalesakan nu paw-liw-ti 139.96 km²）, u kasabinawlan, 5,114 ku tademaw. u kasalumaluma’ sa, 1,895 ku luma’. ilabu nu kasaniyazu’ nu siyang sa, 4,517 ku yincumin a tademaw. u kasabinawlan, pakalatu 88% (Tayal, Saysiyat) ku kasabinawlan. u Atayal atu Saysiyat ku sakalaniyazu’.

## '''nikasakuwakuwan'''
Wufeng（五峰鄉） mala 4 a cuwen atu 31 ku niyazu’. kina 31 a niyazu’sa, Maybalay（和平部落）, Kyu’ang（下比來部落）, Oro’raw:（上比來部落）, Mayl’ux（大冬田部落）, Mayhuman（花園部落）, R’ra’（天湖部落）, Sipazi’（十八兒部落）, Tatoba’（五峰部落）, Sansama:an（上大隘部落）, Sayie（下大隘部落）, Ip’ipa’an bato（朱家莊部落）, Yohae’（高峰部落）, Sansaru（三叉路部落）, Ulay（清泉部落）, Takunan（羅山部落）, Trayan（松本部落）, Lwax khu’（雲山部落）, Minse（民生部落）, R’uyan（白蘭部落）, Ruba’ , Kawabata（河頭部落）, Kahaehaeoan（泰平部落）, Ngangihaw（鵝公髻部落）, Singaw（茅圃部落）, Blangaw（桃山部落）, Heku’（黑崮部落）, Kukung（出河部落）, Mintuyu（民都有部落）, Skaru（石鹿部落）, T’apan（忠興部落）, Si’ung（喜翁部落）.

## '''Wufen (Ta-wan) 五峰鄉 (臺灣)'''
五五指山，位於五峰鄉、竹東鎮、北埔鄉交界處，為台灣小百岳之一

五峰鄉（臺灣客家語海陸腔：ngˊ fungˋ hiongˋ；泰雅語：Tatoba'；賽夏語：Tatoba'）。

Wuce buyu', itida i Wufun (五峰鄉), Cudunce (竹東鎮), paipufen (北埔鄉) sa kalalitemuhan a kitidaan, uTaywan nu cacayay a lasubu nu sakacacay a kayakayan a buyu', Wufen (五峰鄉)  “Taywan ngayngay a kamu u hay-lu a ngalngalan, ngˊ fungˋ hiongˋ, Atayal a mamu, Tatoba', Saisiyat a kamu, Tatoba'”.

為台灣新竹縣的一個山地鄉，位於新竹縣南部，為新竹縣人口最少的鄉鎮，與尖石鄉同為新竹縣的山地鄉。

u Taywan Sin-cuku nu cacayay a san-ti niyadu’ itida i Sin-cuku nu nutipan, u Sin-cuku nu saadidi'ay a tademaw nu niyadu'an, atu Jianshi (尖石鄉) sakalecad nu Sin-cuku a santi niyadu'an.

居民主要為台灣原住民泰雅族及賽夏族、僅有少部份客家族群及戰後大陸移民。東鄰尖石鄉，南鄰苗栗縣泰安鄉，西鄰苗栗縣南庄鄉，西北至北鄰分別為北埔鄉、竹東鎮和橫山鄉。

muenengay a tademaw u Taywan yincumin Atayal (泰雅族) atu Saisiyat (賽夏族), idaw ku adidiay nu ngayngayan a binacadan atu ni kalepacawan nu hulam mabulaway nu tayniay a tademaw. waliyan sibiyaw tu Jianshi (尖石鄉), timulan sibiyaw tu Miwli kin (苗栗縣) tay-an fen (泰安鄉), nutipan sibiyaw tu Miw-li kin(苗栗縣) Nanzhuang (南庄鄉), nutipan amisan katukuh i amis sibiyaw satu tu u Paipu fen(北埔鄉), Cudun cen (竹東鎮) atu Hen-san niyadu’ (橫山鄉).

### Wufeng (五峰鄉)井上警察官吏駐在所遺址
Wufeng (五峰鄉) cinsan pakincalan a kakitidaan a luma’ nulwan nu babalaki.

### '''Cin-cun pakincalan (清泉派出所)'''
大正2年霞喀羅衝突時，警部補井上國太郎駐紮於此。大正4年6月15日，以井上國太郎作為分遣所之名稱，設置井上分遣所，作為「シヤカロ－隘勇線」之警備單位。

tacen tusa a mihcaan Sia-ke’-luo (霞喀羅) masasuada henay, taylin ci Pucin-san-kuo (補井上國太郎) taylan tayda itida mueneng. tacen sepatay (4)a mihcaan enem a bulad (6) cacay a bataan idaw ku lima (15) a demiad, ci cin-san-kuo taylan (井上國太郎) ku misabenisay tu nganganan nu kitidaan nu kincal a pangangan, patiden tu cinsan a luma' nu kincal, mala 「シヤカロ－隘勇線」kakincalan nu kakitidaan.

大正10年7月24日，改稱井上分警戒所，大正11年4月1日，改置井上警察官吏駐在所，設有巡查部長1名。終戰後，改名為清泉派出所。

ta-cen pulu’ a mihcaan pitu a bulad tusa a bataan idaw ku sepat a demiad, misumad tu Cin-san nu kincal kakitidaan a luma' , ta-cen sabaw cacay a mihcaan sepat a bulad cacay a demiad, misumad tu Cin-san kincal a kakitidaan nu lalumaan, idaw kuni patideng tu cunca nu cacaya a sakakaay. nikudan ni kalepacawan, sumad han tu ku ngangan u cin-cun kincala kitidaan han. 

### '''Sin-cu Wufeng (五峰鄉) cenyung aidangan (新竹五峰 晴園秘境)'''
新竹五峰 晴園秘境位於新竹縣五峰鄉，是頗受歡迎的地點。 親身體驗過的旅客之中，有人認為適合青年家庭及成年親友同遊、杉林環抱著芬多精 。

Sin-cu Wufeng (五峰鄉) Cen-yung aidangan itida i Sin-cu-ku Wufeng (五峰鄉), u sakanamuhan a tataydaan amidang. nu taydaay a midangay nu tademaw, idaw ku sananay a mitanengay nu masa wawaay henay nu masiluma'ay atu balakiay tu mapulung a tayda atu laluma'anay tayda mapulung midang, hinuki nu kilakilangan mahida miabibiay tu bangesis nu  kilang.

最大的特色則是「滿坑滿谷的螢火蟲，雲霧繚繞，夕陽斜照如詩畫」

satabakiay nu picidekan u 「tada' matumes tu nu adipawnay, maliyud nu matumesay a latem, kacelaman nu cilal mahida u cudad a kulit」

彷彿台版加拿大！新竹「杉林步道」秘境美翻登高還能賞日出及雲海「天氣真的太熱了，真是快受不了！」

mahida u Taywan a Cia-na-ta (加拿大) Sin-cuku a “kilangkilangan a tataydaan nu caculilan” bangcal nu tataydaan i pabaw  taneng miadih tu nikatahekalan nu cilal atu masa babuybabuyan nu laten” tada caledes tu, caay tu kadengan ku caledes!"

### '''cincun wunsin a katinengan ni sulitan (清泉溫泉簡介)'''
清泉溫泉位於新竹縣五峰鄉桃山村上平溪畔，是原住民泰雅族和賽夏族的聚落所在，開發於西元1913年，當時是日據時代隘勇線日警專用，因此稱為「井上溫泉」，更擁有「清泉試浴」之美名譽為新竹八景之一.

cin-cun ungsing itida i Sin-cu-ku Wufen (新竹縣五峰鄉) taw-san a niyadu'an nu masa enalay a sasawacan, u yuncumin u Atayal atu Saisiyat nikapulungan a niyadu'an, kalingatuan i cacay a malebut siwa a lasubu tulu a bataan idaw ku tulu(1913), tawya nu dipun a zitay nu I’unsin a Lipun nu kical a cukaymasan, sisa pangangan han tu “ cin-san ungsing (井上溫泉)”, saidaway nu “ungsing tatanengan a lalilucan” nuni kasinganganan u Sin-cu-ku nu saka walu a sakacacay nu aidangan a bangcal nu tataydaan.

民眾來到清泉溫泉旅遊，可經由兩座吊橋，第一座吊橋可至山內的原住民部落市集，而第二條吊橋則直達清泉溫泉，也可順道前往大鹿林道，感受新竹旅遊的迷人風情喔！

nu taydaay i wunsin nu midangay a tademaw, taneng makayda i tusaay nu mapacacuya a kayakayan , saka cacay a kayakay taneng makatukuh i labu nu buyu nu yungcumin a niyaduan, sakatusa a kayakayan besud sa katukuh i Cincun wunsin, taneng makatukuh i Talu lindaw’, mapatumi' nu Sincu-ku maala ku balucu' nu tataydaan a midang.

### '''cin-cun ungsing saycidek nu nanum (清泉溫泉─泉質特色)'''
清泉溫泉共有數個湧泉口，平均溫度約為攝氏48度，ph值約在7.7左右，屬於無色無臭的中性碳酸泉，據傳有美容、美膚、瘦身等效果.

Cin-cun ungsing yadah ku tahekale sa nu buwakbuwak sananay a nemnem nu nanum, u akuti’ nu nanum makaala tu sepat a bataan idaw ku walu (48) ku akuti', u PH nu cilemin han pitu. pitu ku nika cileminan, u nai'ay ku kulit nai'ay ku sanek a nu teban a tansuan ungsing, idaw ku sananay taneng misa bangcal tu bihed, misadit  tu banges, mikudus tu udip sa.

清泉溫泉雖然歷經山洪暴發而消失，在921大地震後又再度出現，目前清泉溫泉的泉源已利用鐵門保護起來，

Cin-cun ungsing amica kunika kaydaan nu balad amalawpes, itidi i siwa tusa cacay (921) anika tabakiyay nu ninele mutahekal aca, aydaay a Cin-cun ungsing nu tapang nu tatangahan lawaan tu tu mukin ku panan kya madiput.

鄉公所亦已於2018年11月將睽違八年的清泉溫泉會館重新開放，並設有將軍湯、大眾池、以及家庭式湯屋。

yakuba’ han itini i tusa a malebut cacay a bataan idaw ku walu (2018) sabaw cacay a bulat tuni katenesan nu waluay a mihcaan nu Cin-cun wuncun malingatu aca pakatineng tu binawlan, idaw kuni patideng tu Cincuntan, katuuday a lalalilucan, atu payluma’an nu lalalilucan.

### siapa’aaidangan a umah (雪霸休閒農場)

### tahcelem numasa bayubayu a ladem (日落雲海)
雪霸農場冬季最美的景觀就是雲海，在日出及日落最有機會遇見，每到這時刻雲海觀景台總是滿滿的人潮。

Sia-pa’ aaidangan nu umah sabangcalay nu kasienawan aadihan u masabayubayuay nu ladem, itini inika tahekalan nu cilal atu kaceleman nu cilal u sakaadihan nu tuki a maadih, katukuhan tu tina tukiyan kanca katuud tu ku tademawan itida masilac miadih tu bangcal nu latem.

浮在雲海上的山峰像座小島，想像划著一艘輕舟穿過棉花糖似的雲海抵達對岸，心都飄到遠方去了；

munabaway a ladem i bayu nu tungduh mahida u adidi'ay a subal, datengen nu mita mahida mipacunaay tu balunga tu milakuud tu masakupa nu waneng a piyang a laden mahida’ makatukuhay i nuayawan a dadipasan, balucu' ita mahida maka tukuhay tu i batad.

隨著太陽的落下天空添增了溫柔色彩，在山背後那抹黃漸漸轉紅又慢慢恢復成寂靜的藍，每日的魔幻時刻是那麼短暫又珍貴。

tahceleman tu nu cilal macunus ku bangcal nu tapukuwang, inikudan nu buyu' u kalawlawan a cilal hamaw sa mala sumanahay haymaw sa musaluimeng langdaw satu ku tapukuwan, tu demidemiad mahida umidiznay kuni ka sumadan nu demiad a puyu kuni kadih nu bangcal u ka sa'timan nu aadihan.

### takelal ku tapukuwan (璀璨星空)
夜晚在景觀台有星象解說。當晚夜空一望無雲，遼闊星空就這麼展現在眼前！看見這麼壯觀的星星，美的不可思議！

labii i tida i aadihan tu bunac idaw ku micuyakuay tu bunaca a musakamuay. tawya a labii inai’ku latemlateman, hatidaay nu ahebal nu tapukuwan itini i matamataan paadih. hatiniay tu a kapah nu bunac, tada hatida tu ku bangcal.

在冬季夜空三顆明亮的星星連成一直線那就是獵戶座的腰帶，無雲的夜晚；在千萬顆星星中一眼就認出它來。冬日夜晚最亮的星星是天狼星？

itini i kasienawan nu labii a tapukuwan idaw ku tuluay a malikatay nu bunac malalitin masa cacay a sasulitan u leihucu’ a tatelacan, kainaian nu ladem a labii, hatidaay tu nu yadah a bunacan adihan katinenga tu kiya masa cacayay a bunacan. kasienawan nu labii salikatay a bunac han u tinlan a bunac?

## namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
*https://web.archive.org/web/20231007010654/https://buzzdaily.tw/store/%E6%96%B0%E7%AB%B9%E4%BA%94%E5%B3%B0%E6%99%B4%E5%9C%92%E7%A7%98%E5%A2%83.html
***清泉溫泉簡介:**http://www.sheipa.com.tw/scenic_detail.asp?key=1613