Ci-lung-puo

## Ci-lung-puo 吉隆坡
Ci-lung-puo itida i Ma-lay-si-ya pangkiw a subalan nutipan a sadipasan,u Sye-lan-e-cuo a liklik. Ci-lung-puo papikenihen tu “Ci-lung-puo len-pan ce-sya kitidaan”, u Ma-lay-si-ya tuluay a len-pan nu ce-sya kitidaan, u Ma-lay-si-ya len-pan sihu midui tu len-pan ce-sya ku mikuwanay. Ci-lung-puo naw len-pan sihu nu tatelungan atu Ma-lay-si-ya len-pan huing nu kitidaan, nika i caysiwsiwsiw mihcaan malimad taydan i Ci-lung-puo timulan nu tusep a kunli nu Pu’-cen.   

吉隆坡地處馬來西亞半島西岸，為雪蘭莪州所環繞。吉隆坡被規劃作「吉隆  65坡聯邦直轄區」，為馬來西亞三個聯邦直轄區之一，由馬來西亞聯邦政府通過聯邦直轄區部直接管理。吉隆坡曾經是聯邦政府行政中心和馬來西亞聯邦法院所在地，但已於1999年遷往吉隆坡以南20公里的布城。

ayda nu Ma-lay-si-ya a lunem nu len-pan sihuan a tapang, sepat tu ku liwan itida i Ci-lung-puo. Kanahatu mahini, Ci-lung-puo u Ma-lay-si-ya kuo-huy atu kanatal hung-kun a kitidaan. nika hidaan, kitakid nu cacay a bataan nu tabakiay a cacakayan nu tuluay, hekal nu satalakaway a Sung-ce-ta i Kuo-yiw-sung-fun-ta, hekal nu sakatusa a talakaway i Muo-ti-ka caycaywal atu Ma-lay-si-ya kupiaw cacakayan itida tu i labu nu Ci-lung-puo. 

目前馬來西亞的36個聯邦政府部門總部中，僅剩4個聯邦政府部門仍常駐吉隆坡。即便如此，吉隆坡仍然是馬來西亞國會和國家皇宮的所在地。此外，全球十大購物中心的其中三個、全球最高的雙子塔—國油雙峰塔、全球第二高大樓—默迪卡118以及馬來西亞股票交易所也都座落在吉隆坡內。

## likisi  歷史
katukuh ayda nai’ henay ku tatengaan i tini i likisian cimaay hekiya ku patidengan atu panganganay tu Ci-lung-puoan. Ci-lung-puo sayaway naitida i Sung-si-e-may atu Sung-si-pa-sen a nikalalitemuhan, nu pinaay nu lalumaan atu patiyamay a niyadu’an. Ci-lung-puo hakiya i caywallimpic mihcaan malamacimacian, tawyaay nu Pa-sen a Ma-lay tumuk ci La-ze-a-pu-tu-la itida i sabaan nida ci La-ze-cu-ma-an a nipadangan awdan nida ku namakayniay i Lu-ku a tademaw taydan i Pa-sen mikutkut tu sikung, ya kakutkutan malatataydaan tu papacakayan. nu taydaay mikutkut a tademaw i Ci-lung-puo kakilukilul sa tayda hida satu a siluma’ i An-pan, tida satu mikaykun tu pitahawan tu kakutkutan. Ci-lung-puo u Pa-sen sauwac pabaw nu sabataday a kitidaan, sakalihalay pakacaw i balungan tu tuudan, sisa kapulungan nu si-kung. Tinipicuduhan nu nipikutkutan tu si-kung, buwah satu ku Ci-lung-puo yadah tu ku nipisangan tu dadanan.  

目前沒有任何確切的歷史證明誰創立或命名了吉隆坡。吉隆坡最初是一個位於雙溪鵝麥和雙溪巴生的交匯處，只有幾間房屋和商店的小村莊。吉隆坡大約在1857年成為一個城鎮，當時巴生的馬來酋長拉惹阿布都拉在他的兄弟拉惹朱馬安的幫助下聘請了來自盧骨的華人礦工到巴生谷開採錫礦，礦場也由此成為貿易聚集之處。錫礦開採者們在吉隆坡登陸後便落腳於安邦，並在那裡他們開設了第一座礦山。吉隆坡是巴生河上游最遠的地方，方便乘船運送補給品，因此成為錫礦的集散地。在錫礦開採的推動下，吉隆坡開始逐步發展並修建多條道路。

## lalangaw  nalimaan文化 藝術

Ci-lung-puo u Ma-lay-si-ya tatelungan nu lalangawan. Ma-lay-si-ya kanatal puo-u-kun itida i Ci-lung-puo sakacacay nu dadanan, ilabu yadah ku nipisingan tu namakacuwacuwaay a nalimaan atu nikulitan. Ma-lay-si-ya Yi-se-lan lalangawan puo-u-kun pitu a malebut nu pina ku nipisingan tu Yi-se-la a tuudan caay kaw nikasingaan tu nu Cung-tun a nalimaan, pasu namaka Ya-cuo nu dumaan a nalimaan, pasu Cung-kuo atu Tung-nan-ya. nika hida , Ci-lung-puo idaw ku pina a puo-u-kan ku patinangkay tu nitenunan a tuudan, kaysing, mukin a sangan atu nitenunan tu dikucan.  

吉隆坡是馬來西亞文化活動的中心。馬來西亞國家博物館就座落在吉隆坡第一中環公路沿線，館內的收藏品包括在全國收集到的手工藝品和繪畫。馬來西亞伊斯蘭文化博物館收藏了七千多件伊斯蘭文物，包括稀有的展品和伊斯蘭藝術書籍圖書館，是整個東南亞最大的伊斯蘭藝術博物館。博物館的藏品不僅集中在中東的作品，還包括來自亞洲其他地方的作品，如中國和東南亞。此外，吉隆坡有多座博物館展示各種紡織品、陶瓷、金屬工藝和編織產品。

mahiniay a puo-u-kun u mutidengan a wayway ku patinakuan tu nupunsi a nitenunan, kaysing, mukin a nalimaan atu nitenuna tu tuudan a hican misanga, likisi, gigicu atu nalimaan a tuudan. Hung-cya-sye-lan-e itida i Ci-lung-puo idaw ku tatelungan nu sasalamaan, taydaay midang nu tademaw taneng makayda i Hung-cya-sye-lan-e a Si-puo-u-kun, kakulitan atu kakulian micumud miadih. taneng ku taydaay midang nu tademaw i Hung-cya-sye-lan-e si pisakakawawan a “The School of Hard Knocks” cacudadan minanam tu laylay a tuudan atu hicaen misangan tu nu udip a si nu sangaan. 

這些博物館以立體模型的形式描繪展示紡織品、陶瓷、金屬工藝和編織產品的生產過程、歷史、技術和傳統工程設備等。皇家雪蘭莪亦在吉隆坡設有遊客中心，遊客可以通過皇家雪蘭莪的錫博物館、畫廊和工廠進行遊覽。遊客也可在皇家雪蘭莪錫制工作坊的「The School of Hard Knocks」中學習使用傳統工具和方法製作自己的錫製品。  

Ci-lung-puo sakasingangan nu aadihan tu migikiay itida i Kuo-yiw-sung-fung-ta sasa a Ma-lay-si-ya Kuo-yiw dadatukan, hina taydaay a masakaputay nu midatukay u namakacuwacuwaay nu kitakidan a mudatukay nu masakaputy a Ma-lay-si-ya Ay-ye-ye-tun “MPO”, idaw ku paytem nu demiadan itida sikawaw tu midatukay atu dayday nu lalangawan migiki. u Kuo-yiw-kun-sin-ye-tin, itida i Si-tu nutipan nu kitidaan a Ci-lung-pu gagagikian “KLPac” atu Pay-sa-luo a Pay-sa-luo gagikian u Ci-lung-puo sasinganganay nu gagikian, picidekan ku katawaan a gagikian, gagikian, dadatukan, kakacuduan, yadah ku nisingan tu tidaay a tuudan atu Tun-na-ya a tuudan nu aadihan. Ci-lung-puo namaka tusepcaytu mihcaan malingatu tu paymihmihcaan a Ya-cu sakatayni nu dadatukan “FMFA”, namakacuwacuwaay a tademaw atu kitakiday nu midatukay a tademaw tayni milabu. namahida, Ci-lung-puo tu mihmihcaan sikawaw tu Ma-lay-si-ya kanatal kakanen atu Ci-lung-puo tu dikucan.

吉隆坡最著名的表演藝術場地是位於國油雙峰塔下方的馬來西亞國油管弦樂廳，常駐樂團是由一群來自世界各地的音樂家組成的馬來西亞愛樂樂團（MPO），會定期在國油管弦樂廳舉辦音樂會和傳統文化表演。除了國油管弦樂廳，位於冼都西區的吉隆坡表演藝術中心（KLPac）和白沙羅的白沙羅表演藝術中心是吉隆坡最著名的表演藝術中心之一，尤其是戲劇、戲劇、音樂和電影放映，收藏許多本地和東南亞作品。吉隆坡自2012年開始舉辦一年一度的亞洲未來音樂節（FMFA），吸引來自本地和世界各地的音樂家參加。除此之外，吉隆坡每年都會舉辦馬來西亞國際美食節和吉隆坡時尚周。

itida i Dan-ma-lu-lu’ a Ma-lay-si-ya kanatal a aadihan tu gagikian kitidaan han makaala tu 5.67 kubu, sibiyaw tu lalangawan kun “ Palace of Culture” atu tu-su-kun kanatal. Kuo-cya-se-cie-yi-su-kun u sangan idaw ku laylay a sangan atu aydaay a sangan nu nisikian a waywayan, yadah ku nisingaan tu Ma-lay-si-ya a namaka babalakiay nu nalimaan. nikahidaan nu Kuo-cya-se-cie-yi-su-kun, itida i Ci-lung-puo-cen-cun-cen a Kuo-yiw-yi-su-kun atu itida i Lin-kan-ta-sa’ a yi-su’-kun u Ci-lung-puo sasinganganay nu yi-su’-kun.  

位於淡馬魯路的馬來西亞國家視覺藝術館占地5.67公頃，毗鄰文化宮（Palace of Culture）和國家圖書館。國家視覺藝術館建築融合了傳統馬來建築和當代現代建築的設計風格，收藏著許多馬來西亞的藝術遺產。除了國家視覺藝術館外，位於吉隆坡城中城的國油藝術館和位於靈感大廈的藝術館也是吉隆坡著名的藝術館之一。 

Ci-lung-puo u Ma-lay-si-ya baluhay a pasingbungay, pabaluhan atu nisabaluhayan nu tatingakuan a tatelungan, paymihcaan idaw ku nipitucek a patinaku tu kanatal natangahan a kawawan “Kreatif.Asia”. nika tusepcaycay mihcaan malingatu hiyan nu Ma-lay-si-ya pu’tan ku sapisakawaw.

吉隆坡是該馬來西亞新媒體、創新和創意產業發展的中心，並每年定期舉辦國際創意產業盛會—「Kreatif.Asia」。該國際創意產業盛會聚集了創意產業的本地、區域和國際專家。吉隆坡同時也處於媒體、藝術、文化和傳播融合的前沿。吉隆坡曾在2011年以前舉辦過一年一度的「性多元節」（Sexual Diversity Festival），但自2011年開始被馬來西亞內政部禁止舉辦。

## aidangan  公園
Ci-lung-puo idaw ku tuluay nu dadiputan a kilakilangan, idaw i tatelungan nu macimacian a kahuy kilakilangan nu kitidaan 9.37 kubu, u Ma-lay-si-ya satabalay a kilakilangan nu dadiputan a lalaan, u kitakid nu sumamaday a mahidaay a kilakilangan. liwan han tusa u Pay-he-san kilakilangan nu dadiputan atu Sin-cye-cen kilakilangan nu dadiputan. Pay-he-san dadiputan a niyadu’an patideng tu dada nitida i tuseptucay mihcaan lawpesen ku dadiputan tiya niyadu’an, u Sin-cye-cen kilakilangan a dadiputan nu niyadu’an ku midayliay. uyni dadiputan nu kilakilangan u yadahay nu aadupan a tataydaan mueneng, micidek ku ungaym, kalabaw, sidi, ing-u, kapulus atu ayam. 

吉隆坡市內共有三個森林保護區，其中位於市中心的咖啡山森林保留地占地9.37公頃，是馬來西亞最早頒布在的森林保留地，也是世界上最古老的原始森林之一。其餘兩個則分別是白河山森林保護區和新街場森林保護區。白河山森林保護區因發展公路而於2021年取消森林保護區地位，並由新街場森林保護區取代。這些森林保護區是許多動物的棲息地，特別是猴子、樹鼩、侏儒山羊、虎皮鸚鵡、松鼠和鳥類。

## cyawyi  教育
nitukian nu Ma-lay-si-ya aasipe, Ci-lung-puo tu tusepsepsep mihcaan matinengay tu cudadan makaala tu 97.5%, u Ma-lay-si-ya hamin nu cuo atu niyadu’an ku satalakaway. itida i Ma-lay-si-ya, Ma-lay-yi u kuo-yi, nu mulaay atu sining nu cacudadan a pasubanaan tu kamuan : igu, su’-li a sapasubana’ a kamuan. u kuo-min-sin-hua-wen mulaay a cacaudadan atu kuo-min-sin-tan-mi-e mulaay a cacudadan u kamu nu itidaay ku sapasubana’ a kamuan. Ci-lung-puo talakaway a cacudadan, anu u kun-li atu se-li talakaway nu cacudadan, u igu ku sapasubana nu kamuan. 

據馬來西亞統計局統計，吉隆坡2000年的識字率為97.5%，是馬來西亞所有州屬和領地中最高的。在馬來西亞，馬來語作為國語，是公立中小學大多數科目的教學語言；英語是必修科目，也是數理科的教學語言。國民型華文小學和國民型坦米爾小學則會使用各自的母語教學。吉隆坡的高等學府方面，無論是公立或是私立高等學府，英語都是教學語言。