Nikeli-tuo tademaw 尼格利陀人

## Nikeli-tuo
Nikeli-tuo tademaw “Negrito” hinisa muenengay i Tuo-nan-ya atu An-ta-man subal nu inakaan a kitidaan nu pinaay a caay kalecad nu binacadan. 

尼格利陀人（Negrito）一詞是指居住在東南亞和安達曼群島偏遠地區的幾個不同種族群體。 

miduduc miadih tu sakalecad tu udipan, Nike-li-tuo naw saan u sakaledadan nu tademaw anikapulungan sa. sasa. mikikiway tu mililiday sakamusa, u nuheni hantu i Tuon-na-ya kapulungan atu Pa-pu’-ya kapulungan tu laa’dan a masapatelekay, sakamusa u masacacaya ku nuhen a malakaputay, patinaku tu caay kaw malecaday ku lalilidan. nuheni hinaala nu Nan-daw-zen, itini i niyadu’an masacacaya a binacadan.   

根據觀察到的身體相似性，尼格利陀曾被認為是由密切相關的人組成的單一群體。 然而，遺傳研究表明，它們位於東亞相關群體和巴布亞相關群體之間的一條直線上，表明它們由幾個獨立的群體組成，並顯示出遺傳異質性。 他們在很大程度上被南島人取代或吸收，或在地理上孤立的地區形成少數民族。   

itini i likisi, masasupacakay kunuheni tu itidaay nu tademaw, nika malakalun nu aedisan kuheni, tawya i kunyun pic-tu-sip mihcaan Tuon-na-ya mikuwanay atu Wan-kuo-ciw-kun.  

歷史上，他們與當地居民進行貿易，但也經常成為奴隸制的受害者，同時也向公元 724 年以來的東南亞當地統治者和王國朝貢。 

## tapang nu nakamuan 詞源
Negrito namakayda i Sipan-yayi atu Putaw-yayi, imi sa u “ adidiay lumeniay tademaw”. mitahaway nu O-cuo pacunaay tu balunga a tademaw sayaway makaadih tu apuyuay a tademaw sakamusa nuheni a tuas nu makaydaay i Huy-cuo sa. sisa, mahiniay sipibakah nu zenlai sitangahay a tademaw, nika lumeni’ sa nu banges atu nika lukutan nu bukes, Nike-li-tuo-zen atu Huy-cuo-zen caay kaw misasengiay kunuheni. 

Negrito源自於西班牙語或葡萄牙語，意為「小黑人」。因為歐洲航海者第一次看到矮黑人時認為他們的祖先是從非洲來的。然而，這個看法已被人類學者所拋棄，因為除了深色皮膚和鬈髮外，尼格利陀人與非洲人其實沒有太多相似之處。 

## picidekan 特徵

### aydaay a luma’ nu Anta-man 現代安達曼家庭
balakiaytu nu tatamaan a tademaw talakaw nuheni han cay-lim-lu. Nem a kunhun, tatayna han cay-sip-tu.pic a kunhun “ Malay-siya a Say-mang tademaw”, saapuyuay nu kitakiday nu tademawan. banges nuheni kala lumelumenian. mata han du’ut hese. apuyu ku bukes malukut, lumeni’ ku bukes. lumeni’ ku banges, nika lukut nu bukes “Yacuo a tademaw” “ Muno ku a sapal” bihid atu ukak picidekan nu yadahay a Niake-lituo niyadu’ay a waywayan.

成年男性平均身高約153.6公分，女性約142.7公分（馬來西亞的塞芒人），是世界上最矮的民族之一。皮膚為暗褐色至黑色。虹膜為暗褐色。毛髮短而捲；頭髮為暗褐的黑色。深色皮膚、捲曲的頭髮和「亞洲人」（蒙古人種）面部和顱骨特徵是多樣化的內格里托部落的特徵。

## lalingatuan 起源
mikinkiway sakamusa, hatiniay a masakaputay tadengan amisimsim aca, kawnika mililiday a cudadan hetiken nu An-ta-man subalan, Ma-lai subal atu Huy-li-pin a “ ney-ke-li-tuo” kapulungan tu picidekan a masasuini tu idangan. 一些研究表明，每個群體都應單獨考慮，因為遺傳證據駁斥了安達曼群島、馬來半島和菲律賓的「內格里托」群體之間特定共享血統的概念。

tadengan, numahiniay itini i tusep-caylu mihcaan tu ayda a mihcaan tunipikawawan idaw tu ku patukilay, nina kawaw sitahekalay tu nu laheci, kinihan u Ni-ke-li-tuo-zen a niyadauan inai’ ku aydaay nu malecaday a tuas. aydaay tu a mihcaan tunipikinkiwan, tinaku Larena a tademawan.atu Ka-e-huo-hu tademawan.

事實上，這種觀點在 2013 年最近的一項工作中得到了回應，該工作得出的結論是，歸類為尼格利陀人的部落彼此之間沒有最近的共同祖先。最近的幾項研究，如 Larena 等人。和卡爾霍夫等人。

tusep-tucay mihcaan, katepaan mapasilaca i Nike-lituo-zen nu binacadan itida i laad nu Tuon-ya-zen atu Papu-ya-zen. An-ta-man-zen kaadihan nu angangan “tada u Tuon-ya a idangan” atu i tawyaay nu Tuon-ya-zen micapi, pasu sumamaday a Tuon-ya aadihan, tinaku Cuon-kuo amisan a Ten-yun-zen, milecad atu Aw-ta-li-ya-zen caay tu pilecad. sausi han, atu Tuon-ya misengiay a binacadn atu Aw-ta-la-si-ya-zen “ patinaku Pa-pu-ya-zen” itini i kunyun nu ayawan limwal- sepsepsep mihcaan malaliyasay tu. 

2021 年，發現被歸類為尼格利陀人的各種群體存在於東亞人和巴布亞人之間。 安達曼人被發現主要是「基本東亞血統」，與當代東亞人最接近，包括古代東亞樣本，如中國北方的天元人，同時與澳大利亞人明顯不同。 據估計，與東亞有關的人群和澳大拉西亞人（如巴布亞人）在公元前 58,000 年彼此分裂。

## lalangawan 文化
itini i kilakilangan miadup atu milami. Huy-li-pin mapuletay nu tademawan matineng misalamal, Anta-man subalan maliyuh. Malay-siya a Say-mang tademaw “Semang” idaw kunipikilukan tu nisadikucan tu paduh nu kilang, i pungkan nu buyubuyuan maudip atu u papah nu kilang anisangaan tu luma.

在森林中進行單純的採集和狩獵。菲律賓的矮黑人能使用火，安達曼群島的則不能。馬來西亞的塞芒人（Semang）有使用樹皮製衣的記錄，生活在山洞或以樹葉蓋住的居所。

## ayda hantu 現況

### An-ta-man-subal 安達曼群島原住民
ayda idaw ku sepatay nu binacadan, Taan-taman-zen “Strait Island”, Ciwluo-wa-zen, Wunci-zen atu Santi-neie-zen. Anta-man subalan a mapuletay nu lumeniay a tademaw caay tu pikihatiya tu kitakid, kaisa atu i hekalay atademaw masasuadih. picidekan tu Santi-neie-zen mikitalakaw tu duma a kitidaan nu tademaw, palecad tu talakaw han makaala tu caynem-sep – caynem-lim kunhu ku talakaw, caay kaw apulet ku sausi tu nuhenian “ mapuletay han a caylim-sep kunhun”, nipisausi ayda nu maudipay cacay tu a malebut ku maudipay. Ciwluo-wa a binacadan tulim-sep – sipsep-sep ku tademaw.

目前有4族：大安達曼人（Strait Island）、加洛瓦人、翁奇人和桑提內爾人。安達曼群島上的矮黑人與世隔絕，拒絕與外界接觸。其中桑提內爾人的身高較其他地方的矮黑人高，平均身高約160-165公分高，不符合矮人的定義（矮於150公分）。目前估計只有少於1000人仍然生存。加洛瓦族人口250-400人。
## Malay-siya 馬來西亞

### [[Say-mang-zen]]塞芒人
Say-mang “ Semang” i kamu nu Ma-lay u tadah a kalung. Malay-ya u mapuletay nu lumeniay a tademaw, kakenihan itini i Malay-pandaw i teban nu buyuan, saan u satabalay nu Malay-pandaw a muenengay a tademaw, sakamusa taneng sipakayda inipitademan talaayawen kunipisausian tu cacay a mangan nu ayaw a mihcaan. pulung nu tademaw tusa a malebut a tdemawan.

塞芒（Semang）在馬來語是負債的奴隸。馬來亞的矮黑人，分佈於馬來半島的中央山地，被認為是馬來半島最早的住民，根據其墓葬可追溯到1萬年前。總人口估計約2000人。