Pow-al-ni

## '''kakiliman'''

**Bern / Pow-al-ni** “Pow-al-ni-te a kamu, Bärn, Te a kamu Bern,Ba a kamu Berne, I-ta-li a cudad, Berna, Low-man-s a kamu Berna” zuma a nganga Pow-en, tuki a tukay, tumay a tukuy, nu Loy-sa lyen-pangcen-bu a kitizaan, tini i Loy-s Pow-aalni-talakaw a lala’, uyni dada’ i Su-li-se, Ze-ney-wa atu Pa-say-al u sakasepat nu tabakiay a tukuy, nu Pow-al-ni-cow saayaway a cen-bu.

伯爾尼（伯爾尼德語：Bärn、德語：Bern、法語：Berne、意大利文：Berna、羅曼什語：Berna）別名伯恩、鐘錶之都、熊城，是瑞士的聯邦政府所在地，位於瑞士伯爾尼高地，是僅次於蘇黎世、日內瓦和巴塞爾的第四大城市，也是伯爾尼州的首府。

Pow-al-ni malingatu patizeng i 1191 a mihcaan, 1848 a mihcaan mala nu Loy-s-lyen-pang cen-bu a kitizaan. A-le-he palatusaen uyni a tukay, satip a tukus nu balakiaytu a tukuy, sawali baluhay a tukuy, balat miawas tu A-le-he nu 7 a luma’an tu ahebalay a sangaw atu balakiay a tukuy atu baluhay a tukay patul han. 

伯爾尼始建於1191年，1848年成為瑞士聯邦的政府所在地。阿勒河把該城分為兩半，西岸為老城，東岸為新城，橫跨阿勒河的7座寬闊大橋把老城和新城連接起來。

saayaw i 1983 a mihcaan, malumanan a kitizaan “Pow-al-ni kasumamadan a tukuy” mala lyen-he-kow tu nu pasubana’ay cudad a sakaput nipanutek nu kitakit a nisubelidan a zaysang, Pow-al-ni demiad tudung ku akuti’ atu kasemetad, dihku tu kasienawan sapi’ tu kalaludan, nu Loy-s a cen-bu atu angangan nu lalangawan. u hekal 51.6 kaahebal malebut mi, u tademaw 13. emang “2017 a mihcaan”.

早在1983年，舊城區（伯爾尼古城）就已成聯合國教科文組織核定的世界遺產。伯爾尼氣候温和濕潤，冬暖夏涼，是瑞士的政治和文化中心。面積51.6平方千米，人口13.5萬（2017年）。

## '''likisi歷史'''

Pow-al-ni, imi u katahkalan nu tumaya kitizaan”. Pow-al-ni a tukay salingatu patizeng i 12 se-ci nu sazikuzay, katukuh 18 se-ci malepun tu patizang katukuh ayzaay a katabaki, u tukay 800 tu a mihcaan a likisi. makay 1848 a m hcaan Loy-s-lyen-pang cen-bu a nipatizengan itini hawsa, Pow-al-ni nu Loy-s a cedn-bu atu lalangawan a angangan. 

伯爾尼，意思是“熊出沒的地方”。伯爾尼城始建於12世紀末，到18世紀已建成至今規模，城市已有800多年曆史。自從1848年瑞士聯邦政府設立在這裏以來，伯爾尼一直是瑞士的政治和文化中心。

Pow-al-ni tini i Loy-s satipan talakaway a buyu’, nipatizeng i Lay-ing-he sapica a sa’wac A-le-he u sangangiwngangiw sanay a zazan, kalidkid ku nanum makay taliyuk nu Pow-al-ni micaliway tu balakiay tu a tukay, masa tukusay a subal.

伯爾尼位於瑞士西部高原中央山地，坐落在萊茵河支流阿勒河一個天然彎曲處，湍急的河水從三面環繞伯爾尼老城而過，形成了一個半島。

Pow-al-ni i kawanan a tukus nu baluhay a tukay, balakiay a tukuy i kawali nu tukus, pitu malalitin ku sangaw. muenengay a tademaw u Tek u kamu. hekal nu Pow-al-ni “pasu likutay a kitizaan” 230 tow-pin-hang kung-li, labuay a ziyazu’12.4 emang ku tademaw, talakaw nu buyu’ 550 mi. Pow-al-ni i 1191 a mihcaan patizeng tu pikawawan nu hitay. 1218 a mihcaan mala u mitekeday tu sakaput, 1339 a mihcaan miales tu pikuwan nu Te-kow pakalas tu misateked, 1353 a mihcaan milihiza tu Loy-se-lyen-pang.

伯爾尼新城在右岸，老城在左岸，有七座橋樑相連。居民主要講德語。伯爾尼面積(包括郊區)230多平方公里，市區人口12.4萬，海拔550米。伯爾尼於1191年建立軍事要塞。1218年成為獨立城邦，1339年擺脱德國統治獲得獨立，1353年參加瑞士聯邦。

1848 a mihcaan malingatu Loy-se-lyen-pang cen-bu a kitizaan, pangangan aca tu “lyen-pang tukay” han.kusi izaw ku kikay, cin-mi- kikay, mitenunay, hwa-sye, misanga’ay tu sapayu, kakanan, in-swa a sakaput. mikawaw tu tuki a ngangan “pyaw-tu” singangan i kitakit. Pow-al-ni misuped tu 80 ku luma’ nu tau a kanatal Loy-se ta-se-kuwan, yadah ku kanatal a sakaput itini a mueneng.

1848年起為瑞士聯邦政府所在地，又稱為“聯邦城”。工業有電機、精密機器、紡織、化學、製藥、食品、印刷等部門。以經營鐘錶著稱，“表都”聞名於世。伯爾尼彙集了80多家外國駐瑞士大使館，許多國際組織機構也在這裏落腳

mahini u Wan-kow-a paiyubinan a malacabay, kanatal silamalay zazan pulung nu miculu’ay, kanatal kasitungus malacabayay igtini patizedng. Pow-al-ni a tukay u ahebal a30%u kilakilangan atu piidangan. Pow-al-ni a cen-bu tiniay nu mikuwanay sakay baluhay a tukay patizeng tu syang-mu maedes ku nipikuwan, patizeng tu makayniay tu hulic, mahiniay malumanay a kitizaan a tukay la’tus misakapah pabaluhay patizeng, baluhay a kitizaan uyza taneng misumad misanga’ tu pikawawa a luma’, nikauzip miedap misanga’ tu aenengan a luma’.

如萬國郵政聯盟、國際鐵路運輸總局、國際版權聯盟等均設在這裏。伯爾尼城市面積的30%是樹林和公園。伯爾尼市政當局對新的城市建設項目控制得非常嚴格，並制定了有關的法律，如舊城區不許修建新建築，新市區也只能修築辦公樓、生活服務設施和住宅。

## '''malalitin tu i hekalay atu zumaay a natinengan'''

* 中文維基百科 : 伯爾尼
* https://zh.wikipedia.org/zh-tw/%E4%BC%AF%E5%B0%94%E5%B0%