miculu’ u icelang nu aadupen

## '''kakiliman'''
miculu’ u icelang nu aadupen singangan aca tu miculu’ay aadupen, kunuyanay miculu’, u mikitaduay tu icelang nu aadupen miculu’. malecad tu micukaymasay tu icelang nu tademaw a miculu’, u matenesay tu ku mahiniay u mipiculu’ay. ayaw u kikay dada’ ku sapiculu’ nu tademaw, tabaki ku nipaini nu aadupen tu tademaw. mikitadu ku tademaw tu aadupen pawapen tu cayay kalecad a kawaw, tinaku miculuay tu tademaw anca miculu’ tu tuud, saculil atu pakatineng.

**畜力運輸**又稱**動物運輸**、**馱運**，是一種利用役用動物力量的運輸方式。與使用人力運輸一樣，同是一種由來已久的運輸方式。在人類慬得運用機械之前，動物對人類貢獻很大。被人類利用的動物能提供不同服務，例如有；運輸人或貨物、交通和通訊等。

## '''nilaculan'''
mahiniay ku picukaymas nu tademaw, taneng kakelul mikacaw i uzip nu aadupen, u sapiedap aduku anca miecaw tu aadupen lunukay mikawaw. mapaecaw, pahabay mala u sapiculu’ aadupen pangangan han kunuy aadupen, zuma angangan kacawanay nu tademaw nu mikunuyay aadupen hina mapangangan tu malu u kakacawen mueneng.

人類使用的方式，可以直接騎在動物身上、使用輔助工具或訓練動物自行工作。被訓練、馴養作運輸用的動物稱為**馱獸**，其中主要讓人騎乘的馱獸常常被稱作**坐騎**。

## '''lalangawanay nu kunuyay aadupen 文化中的馱獸'''
zuma a tademaw amisungaay tu balucu’ nu tau, mitengil tu nipiculcul nu tau, culculan, cayay paacaenay ku piedap a miculu’ tu baketay a tuud, mahiza miecaw tu mala miculu’ay aadupen, i lalangawanay tu mahiniay a tademaw atu misungaay tu tau a wayway pangangan han tu “kunuyay aadupen”

有些人為了討好心儀的對象，會任由對方差遣、驅使，最典型的行為是免費幫對方搬運重物，就像訓練作運輸用的動物那樣，次文化中就把這種人和他們討好對方的行為稱為「馱獸」。

## '''mikawaway aadupen 役用動物'''
mikawaway aadupen “working animal” mikawaway aadupen miedapay mikawaw tu tademaw a lumaay aadupen atu nipahabayan aadupen, u pasu miculu’ay tu tuud nu mikakawaway aadupen “mahiniay low-tow, mikunuyay a subayu”, u mitengtengay aadupen “mahiniay mitengtengay a subayu, malukay a katalalan, mitengtengay a wacu i suleda” atu pakatenengay tu kawaw a mikawaway aadupen “mahiniay mikawaway a wacu’, patigamiay a banul, mikeliday tu mamenu’ay a subayu”.

**役用動物**（working animal）或**役畜**是指為人類提供工作服務的家畜和家禽，其中包括用於馱運貨物的**馱畜**（如駱駝、馱馬），用於牽引的**挽畜**（比如挽馬、耕牛、雪橇犬等）和提供技能服務的**服務性動物**（比如工作犬、信鴿、導盲馬等）。

mikawaway aadupen a lalekalan a likisi namakayzaay ayaw likisi a tademaw, tusu a kasazuma katalalan, subayu. 20 se-ci teban a mihcaan tu  zikez, u katalalan, subayu u mikawaway aadupen mapakutay nu simal autubay. 

役用動物的發源歷史可溯自史前人類，而種類則以牛、馬為主。20世紀中期後，以牛、馬為大宗的役用動物被燃油式的牽引機取代。

## '''misiwkay 簡介'''
tademaw micukaymas tu nipahabayay aadupen mumukuay tu baketay a anca mitengteng tu sakaluk a duku matenes tu mihcaan, ayaw nu si-yen 9000 a mihcaan, namapahabay ku aadupen hawsa, mala u mikutayay tu tademaw nu mimuku tu baketay a tuud. 

人類使用家畜馱重或拉扯農具的年代相當久遠，在西元前9000年，動物被馴養同時，人類就拿其代替自己來背負或牽扯重物。

tinaku katalalan nu Mey-su-pu-ta-mi-ya, Pey-o ay a nipahabayan a ngabul. u mitengtengay tu kazizeng aadupen ku mahiniay, nacaliway tu kalalacal, ayaw nu si-yen tu 2500 a mihcaan katukuh tu i In-tu, ayaw nu si-yen 1600 a mihcaan katukuh i Ay-ci, ayaw nu si-yen tu 1300 a mihcaan katukuh tu i Cong-kow, zuma, Ing-koway katukuh ayaw nu si-yen 500 a mihcaan kya malingatu mikawaw tu mahiniay a nalimaan.

例如美索不達米亞的牛，北歐的馴鹿等。這種動物拉車，經過交流後，於西元前2500年傳到印度，西元前1600年傳到埃及，西元前1300年傳到中國，另外，英國則到西元前500年，才開始操作這項技能。

## '''tademaw ku miculu’ay 人力運輸'''
tademaw miculu’ay miculu’ u icelang nu tademaw. malecad tu aadupen micukaymas tu aadupen miculu’ay, u matenesay tu ku mahiniay a piculu’. ayaw micukaymas tu kikay ku tademaw, uyni dada’ u culu’.

**人力運輸**是一種人類使用肌肉力量的運輸方式。與使用動物運輸一樣，同是一種由來已久的運輸方式。在人類慬得運用機械之前，這是運輸的唯一選擇。

## '''kasasizuma nu micucuay 哺乳種類'''
sakahenulan u mikawaway aadupen. naayaway a likisi atu Mey-su-pu-ta-mi-ya kanatal. subayu, u sapitengteng tu kazizeng anca salepacaw, mahiniay subayu kazizeng. li, adidi’ ku nikan, micidekay a utubay atu icelang mikunuy. Iy-ci i ayaw nu si-yen 3000 a mihcaan micukaymas tu,

Low, pikidamsayan tu li, subayu atu li malasheci ku kakatakis. wacu, mitengtenga’ i suleda a wacu, wacu nu tayli, misebengay a wacu’, mingaayay a wacu’, miadupey a wacu’ mikilimay a wacu’, pahutinay a wacu’ pazazanay tu mamenu’ay a wacu kahatini. zo, Nan-ya atu Tung-nan-ya kanatal, u sapilais ku zo atu miculu’ i kilakilangan.

最重要的役用動物。歷史可溯及美索不達米亞國。馬：用於拉車或戰爭，如馬車。驢：食量小，越野和背負能力強。埃及於西元前3000年即採用騾：較驢更溫順，馬與驢交配而成。狗：雪橇犬、警犬、護衛犬、治療犬、獵犬、搜救犬、牧羊犬、導盲犬等。象：南亞和東南亞國家，用作戰象和叢林運輸。

damsayay a ngabul, u sienaway a kanatal. low-to, likelikenan a kanatal. ta-yang-to, Nan-mey talakaway buyu’ a kanatal. nipahabanay a pabuy, taneng sapikilim tu sung-lu. nani’, u mipatayay tu edu. yu, angangan u mung-yen-tyaw, u sapiadup.

馴鹿：寒帶國家。駱駝：沙漠地區國家。大羊駝：南美洲高原國家。家豬：可以用來尋覓松露。貓：用於清除鼠患。鼬：主要是蒙眼貂，用於狩獵。

## '''ayam 鳥類'''
nipahabayan a banul, namapahabay mala u tigami a banul zikuz taneng u mibahelay nu patayzaay tu cudad a banul. makatalay nu mizakepay tu ayam, mahiniay cin-tyaw, li-ce-ing, yu-cin, hung-wi-kwang, u sapiadup tu palang. lu-ce, Tung-nan-ya a kitizaan, u sapibuting a lu-ce.

家鴿：被馴化成信鴿後可以用來飛鴿傳書。猛禽：比如金雕、栗翅鷹、游隼、紅尾鵟等，用於鷹獵。鸕鶿：東亞地區，用於鸕鶿捕魚。

## '''malalitin tu i hekalay tu zumaay a natinengan'''

* 中文維基百科 : **畜力運輸**
* https://zh.wikipedia.org/zh-tw/%E7%95%9C%E5%8A%9B%E8%BF%90%E8%BE%93