Yang-min-san aidangan nu kanatal

## '''kakiliman'''

## Yang-min-san aidangan nu kanatal 陽明山國家公園

Yang-min-san aidangan nu kanatal nu Cong-hwa-min-kow niptizeng tu aidangan nu kanatal, nu ney-cen-pu ku mikuwanan tu aidangan nu kanatal, ayaw Tayway u pikuwanan nu kaLipunan a ziday patizeng tu Ta-Tun-san aidangan nu kanatal “1937-1945 a muhcaan” tini i Taypak likut nu tukay, pikawawan nu cenbu, pasu Taypak -se Pey-tuw kitizaan, Se-li a kitizaan, Sin-pey-seay a Wan-li kitizaan, Cin-san kitizaan, S-men San-ce kitizaan, Tan-suy kitizaan, hekalay a alala’ tungusay nu Tatun silamalay a buyu’, 1985 a mihca 9 a bulad 1 a demiad lekakawaw a pakatineng, 1985 a mihca 9 a bulad 16 a demiad pitizang pikuwanan, hekal a sakuwan kinatulu a miazih matatengil, katukuh 2013 a mihcaan 11.338 kung-cin.

陽明山國家公園是中華民國設置的國家公園，由內政部國家公園署管轄，前身為臺灣日治時期成立之大屯國立公園（1937-1945）。位於臺北都會區近郊，行政區域 包括臺北市北投區、士林區，新北市的萬里區、金山區、石門區、三芝區、淡水區一帶；地理上則屬於大屯火山彙區域，1985年9月1日公告計畫，1985年9月16日成立管理處，轄內面積經過三次通盤檢討，至2013年為11,338公頃。

## '''likisi 歷史'''

Yang-min-san naunngangan ku lutuk buyu’ “Tay-low, Tsháu-suann”, mahiniay u Ta-tun-san, Ci-sin-san, Sa-maw-san, syaw-Kwan-ing uyni a kitizaan, caay kuynian a buyu’. 17 se-ci zikuzay a Si-pang-ya atu Helan a nisulitan tu liw-hwang a diheb tini yadah ku liw-hwang, tini Pey-tu-se nu muenengay a tademaw “Si-pang-ya a kamu Quipatao, Quipatas Helan a kamu Rapan, Kipatauw anipadadepit a nisulitan” ayaw nu katayni nu Si-pang-ya izaw ku mialaay tu liw-hwang apacakay, sakakitaan tu. pikuwanan nu Hulam a ziday, mabiyalaw ku cen-bu milimek i kilakilangan ku miubiay tu liw-hwang panutek nu demiad xmituduh tu buyu’, sakasa hamin nu buyu’ u lucik tu dada’ ku mulangaway a lutuk.

陽明山原名草山（臺羅：Tsháu-suann），泛指大屯山、七星山、紗帽山、小觀音山這一帶的山區，而非單指某座山峰。17世紀初之後的西班牙與荷蘭文獻記載硫磺谷此地因盛產硫磺，當地居民北投社（西班牙語：Quipatao; Quipatas；荷蘭語：Rapan; Kipatauw等拼寫）在西班牙人來到之前即有開採硫礦交易，較為富裕。清治時期，官府憂慮賊寇可匿於林中竊取硫磺，故定期放火燒山，因此整個山區只能長出五節芒這類的芒草。

## '''kaLipunan a ziday 日期時代'''
1927 a mihcaan, “Taywan demidemiad a sinbu” mikawaw misingkiw ku binawlan, mipili’ tu “Taywan walu aazihan sabaw tusa makazebec” mapili’ ku Caw-san mala nu Taywan nu sabaw tusa makazemedce. pangangan han nu Lipun tu Caw-san nu “Taywanay lamit haku” han.

1927年，《臺灣日日新報》舉辦民眾投票，選出「臺灣八景十二勝」，草山獲選為臺灣十二勝之一。日本人稱草山為「臺灣的箱根」。

## '''piazihan tu piidangan pihibangan 遊憩景點'''

Ta-tun-san angangan nu silamalay a buyu’ piazihan sa nu Yang-min-san aidangan nu kanatal angangan masazuma. Yang-min-san aidangan nu kanatal pikuwanan misabalucu’ tu pidangan pihibanngan iza tini, syaw-yu hebung a pidangan pihibangan, cudetay hebung a kitizaan, Ta-tun pidangan pihibangan, al-ce-pin pidangan pihibangan. Ci-tyen-kang kitizaan, Caw-san-sin-kwan, Yang-min luma’ nu cudad. Cong-san-low, Lin-itang a puenengan, Long-bung diheb ancuh diheb a pidangan pihibangan, atu misinsi kya taneng micumud tu tulu nu pidiputan tu mauzipay. ngabul ngawa’ hebung pidiputan tu mauzipay, Mung-hwan taku pidiputay tu mauzipay atu Hwang-cuwiy-san pidiputan tu mauzipay.

以大屯火山群為主的火山地型景觀是陽明山國家公園的主要特色。陽明山國家公園管理處規劃有下列遊憩區：小油坑遊憩區、冷水坑地區、大屯遊憩區、二子坪遊憩區、擎天崗地區、草山行館、陽明書屋、中山樓、林語堂故居、龍鳳谷硫磺谷遊憩區；以及需申請方可進入之三個生態保護區：鹿角坑生態保護區、夢幻湖生態保護區與磺嘴山生態保護區。

zuma, iza henay ku makay Taypakay cen-bu mikawaway tu aidangan dingki nu zazan mikuwanay tu sakawawan mikuwan tu ayawa buyu’ aidangan, Yang-min-san aidangan atu Ci-sin aidangan tulu ku aidangan, zuma Yang-min aidangan maminpalumaen tu canacanan a sakula atu zumaay a balu kilang, paymihecaan tu kasadingsingan mabetelak amin ku balu, uya a demiad pipalekal tu Yang-min-san a kasibaluan tanenng masulup u tademaw amin ku buyu’, hamin nu Taywan u singanganay a kanamuhan a puu’ nu pikinaula tu balu.

另外，尚有由臺北市政府工務局公園路燈工程管理處管理的前山公園、陽明山公園及七星公園三座公園，其中陽明公園遍植各種櫻花與其他花木，每年春季百花齊放，其間所舉行的陽明山花季均能吸引滿山人潮，為全台最知名的賞花節慶之一。

## '''ayaw nu byu’ay aidangan 前山的公園'''
ayaw byu’ay aidangan singangan aca tu “cung-cen aidangan” tini i tapiingan nu Yang-min ngatu a zazan, labu nu aidangan iza ku nisanga’ tu piazihan tub alu, pidanguyan atu kapulungan mililuc tu ungsing.

前山的公園又名「中正公園」，位於陽明路一段旁，公園內設有觀光花圃、游泳池及公共溫泉浴室。

## '''Yang-min-san aidangan 陽明山公園'''
Yang-min-san aidangan singangan aca tu “zikuzan buyu’ aidangan”, ayaw u pikuwanan nu Lipun a ziday teked nu misiwbayay ci San-pen-i-sin teked nu uzipay a luma’ ngangan u “I-iy aidangan”, aidangan tini i Bu-san zazan tusa ngatu, eneng Ci-sins buyu’, Ta-tun buyu’ Sa-maw a buyu’an,talakaw pakala tu 445 depah, mahaymaw ku katalakaw puenel, banihiw ku kalaludan, u pihibangan nu taypakay.

陽明山公園又名「後山公園」，前身為日治時代企業家山本義信的私人別莊，名為「羽衣園」。公園位於湖山路二段，居七星山、大屯山、紗帽山之間，海拔約445公尺，地勢起伏較緩，夏季涼爽，是為台北地區的避暑勝地。

## '''Yang-min luma’ nu cudad 陽明書屋'''
1969 a mihcaan patizeng, nu Yang-min-sa aidangan nu kanatalay angangan a nazipaan nu tademaw lalangawan a likisi, nau pipacena’an milabin ni Cyang-cong-cen, picalap tu lala’ pakala tu 15 kung-cin, iayaw pangangan han tu “Cong-si pilabinan”, 1979 a mihcaan zikuz sumad han pangangan Yang-min luma’ nu cudad” 1997 a mihcaan pabeli han ku aidangan nu kanatal, i 1998 a mihcaan tatenga’ay tu palabang.

建於1969年，是陽明山國家公園中的主要人文史蹟，原為總統蔣中正的行館，占地約15公頃，過去稱為「中興賓館」，1979年之後改稱「陽明書屋」，1997年捐給國家公園，於1998年正式開放。

## '''Al-ce-pin piidangan pilabinan 二子坪遊憩區'''
cacay u masahelungay nu silamalay a buyu’, tini i Ta-tun talakaway buyu’ atu Al-ce-san a laed. Teban iza ku tulu a taku, nu lala’ akasahini, hina sicalamay tu, uyni a kitizaan patizeng tu 1,700 depah katanaya’ nu caculilan nu mapelkihay, la’cus pabatikal. Icapi iza ku I-yu-zen a tadem.

是一個火山凹地地形，位於大屯主峰與二子山之間。中間有三個水池，因地形的關係，常會起霧，該區設有1,700公尺長的無障礙步道，禁止腳踏車通行。附近有于右任墓。

## '''katayzaan nu midangay a labang 遊客中心'''
Yang-min-san aidangan nu kanatal katayzaan nu midangay a labang tini i Cu-ce-bu a zazan, lekawaw nuayawan iza ku tabakiay a tumunaw, pitanaman migingkiyu tu mauzipay, pipaazihan tu migingkiway tu likisi, piazihan pitengilan, pipaazihan tu nipituduh tu buyu’ lima ku pisakamu paazih tu zumaay a kitizaan, ayaw nu tumunaw patizeng tu pipalitaan, taneng pawapen tu tizaay nu midangay a labang atu patelaya a mipalita a kawaw, pasu mikeliday tu zazan, piliwkuan a zazan musakamu a sibalucu’ musakamu tu pidangan, a pawapen tu madayumay a sapauzip a sapaiyu.

陽明山國家公園遊客中心位於竹子湖路，規劃有前門大廳、生態體驗室、人文展示區、視聽室、火山劇場等五大解說展示空間區域。前門大廳並設有櫃台諮詢服務，可提供遊客現場及電話諮詢服務，包括步道指引、旅遊路線規劃建議及解說導覽等項目，並提供簡易急救藥品服務。

## '''Ta-tun piidangan pihibangan'''
Ta-tun piidangan pihibangan pasu Ta-tun cin-bung, Men-tin-san, Syang-tyan-san, Cay-kung-keng-san a buyu’an, u talakaw pakala tu 800 depah, i katayzaan nu labang iza ku micidekay “nitamakay tu sumilaway” misiwkay tu nilaculan. uzuma Ta-tun taha aidangan han.

大屯遊憩區包括大屯群峰、面天山、向天山、菜公坑山等，海拔約800公尺，在遊客中心有特別的「藍染」產業介紹。有時也稱為大屯自然公園區域。

## '''cude’tay nanum hebung nu piidangan pilabinan 冷水坑遊憩區'''
cude’tay nanum hebung caay kacuede’t iza 40°C, nika palalecad tu nu Yang-min-san aidangan nu kanatal tunu zumaay a akuti’ nu ungsing, u cuede’tay tu, kyu pangangan han tu cude’tay nanum hebung.

冷水坑的水一點都不冷，有40°C，但相較於陽明山國家公園其他溫泉水溫，算是很冷的，所以稱做冷水坑。

## '''Caw-sanpacena’ a pilabinan草山行館'''
tini i Taypak Pey-tow Bu-ti zaza, Yang-min-san aidangan nu kanatal tapiingan nu saayaway a pisatezepan tu kazizeng, Caw-san pacena’ a pilabinan u lala’ pakala tu 549 a hebal, nu 1921 a zidayan nu Lipunay a dnipatizeng, Caw-san pacena’ a pilabinan natungusay nu Taywan misanga’ay tu waneng a pahalhalan, 1949 a mihca 12 a bulad, Cung-hwa-min-kow cen-bu malimad taTaywan, 

位於臺北市北投區湖底路，陽明山國家公園第一停車場旁；草山行館佔地大約549坪，為1920年代的典型日式建築，草山行館原屬臺灣製糖株式會社招待所，1949年12月，中華民國政府遷臺，

Cyeng-cong-cen i Caw-san pacena’ a pilabinan mueneng, mala nu Cong-tung tapang a puenengan,1950 a mihca 5 a bulad, S-lin puenengan nu tapang mamin tu misakapah zikuz mala u “pilabinan tu kalaludan” pangangan hatu Caw-san balakiaytu a puenengan nu tapang” katukuh 1970 a mihcaan Cong-sin pilabinan malepun tu masanga’, Cyeng-cong-cen kya limad satu i Cong-sin pilabinan mueneng. 

蔣中正以草山行館為居處，而成為總統官邸，1950年5月，士林官邸修建完成後才改為「夏季避暑行館」，亦稱「草山老官邸」，直至1970年中興賓館落成，蔣中正才遷居中興賓館。

Caw-san pacena’ a pilabinan i 2007 a mihca 4 a bulad 7 a demiad makatuduh, mahamin tu matuduh kya pilabinan, muliyaw patizeng i 2011 a mihca 12 a bulad 29 a demiad muliyaw palabang.

草山行館於2007年4月7日發生大火，全館付之一炬，重建後在2011年12月29日重新開放。

## '''Yang-min balu a tuki 陽明花鐘'''
tini i Taypay-se Pey-tuw kitizaan Bu-san zazan tusa ngatu, kahulaman tu 54 a mihcaan patizang, nu Luy-se-lye a tuki kusi anipawapen. U tabakiay balu a tuki u tanaya’ katukuh 13 depah, u singanganay nu tiniay piidangan atu kahenulan a hecek, malilid ku katuuday a labang tayza mikinaul, hina u pizizawan piidangan nu miidangay pasasingan nu miidangan nu labang ku 	Yang-min-san.

位於台北市北投區湖山路二段，建立於民國54年，由瑞士雷達錶公司所提供。其巨型花鐘直徑長達13公尺，為當地著名觀光景點及重要地標，吸引許多遊客前往欣賞，常為遊訪陽明山之遊客合影景點。

## '''malalitin tu i hekalay atu zumaay a natinengan'''
* 中文維基百科 : 陽明山國家公園
* https://zh.wikipedia.org/zh-tw/%E9%99%BD%E6%98%8E%E5%B1%B1%E5%9C%8B%E5%AE%B6%E5%85%AC%E5%9C%92