Yi-li-sa-pay yise

## Yi-li-sa-pay yise伊莉莎白一世

### yu mahida a nikaudip早年生涯
Yi-li-sa-pay u wawa ni Heng-li pase atu ci An-ni.Puo-lin a wawa, wina nida caay pilecuh tu tatamaan a wawa, ci Yi-li-sa-pay caay henay ka tuluay ku mihcaan Patayan. 

伊莉莎白是亨利八世和安妮·博林所生的唯一的孩子，她的母親未能生育一名男性繼承人，在伊莉莎白出生不到三年後被處死。

Yi-li-sa-pay caylim lulu mihcaan siwa bulad pitu demiad lecuhan i Pu-la-sen sikusiya, ina kitidaan u pilecuhan ni ama nida atu ci nida, u padek tu nina nida ku lecuhan tu kakana ci Ma-li-ya yisean, hiyan nu bai ci Ye-ke a Yi-li-sa-pay atu wina nida a bai ci Yi-li-sa-pay. Huo-hua-de ku pinganganan. ci nida u In-ke-lan kuowan Heng-li pase sakatusa maudipay a wawaan, ci ian nida ci Heng-li a sakatusa nu acawa ci An-ni. Puo-lin. sisa nu ayawan ci Heng-li atu Yi-li-sa-pay a padekan nu inaan a kakana ci Ma-li wina nida ci A-la-kun a Kay-sa-lin a nipikikungan nai’ ku kikasa sisa ci Ma-li a la’cus milaylay tu kawaw nu heni, sisa ci Yi-li-sa-pay lecuhan mala In-ke-lan tatadengaay milaylayay tina kawawan.  

伊莉莎白1533年9月7日生於普拉森舍宮，這個宮殿裡除了是他的父親的出生地和他的住處之外，亦同時是她的同父異母的姊姊瑪麗一世的出生地，被以祖母約克的伊莉莎白和外祖母伊莉莎白·霍華德的名字命名。她是英格蘭國王亨利八世第二個活過嬰兒期的婚生孩子，她的母親是亨利的第二任妻子安妮·博林。因為此前亨利與伊莉莎白的同父異母的姐姐瑪麗的母親阿拉貢的凱薩琳的婚姻被宣布無效而使瑪麗失去了合法繼承人的地位，因而伊莉莎白甫降生便是英格蘭王位的推定繼承人。

ci Heng-li siacawa ci An-nian u mukti u ngalay siwawa tu tatamaan a wawaan mamilaylay tu kawaw, kya milaylay tu kawaw nu wancaw a nikacaculukculuk. ci Yi-li-sa-pay i siwa a bulad cacaya bataan a demiad singlian, ci Kan-te’-puo-li ta-cu-ciw ci Tang-ma-se. Ke’-lan-may, Ay-si-te-huo-cie, Nuo-hu-ke’-kun-cie acawa atu Duo-say-te’-huo-cie-tay acawa kala wama atu wina ku pacabayay misingli. 

亨利迎娶安妮的目的是希望她為自己誕下一個男性繼承人，確保都鐸王朝的延續。伊莉莎白於9月10日獲得施洗，坎特柏立大主教湯瑪斯·克蘭麥、艾希特侯爵、諾福克公爵夫人和多塞特侯爵太夫人分別以她的教父和教母的身份出席了受洗儀式。

caylim lunem mihcaan lima bulad caysiw demiad, ci ina ni Yi-li-sa-pay i tusaay a mihcaan ku walu a buladan patayan, ci A-la-ku a Kay-sa-lin itida tu sepatay nu buladan a mapatay. ci Yi-li-sa-pay hapuhan u bucud a tataynaan a wawa han, sipakayda i nisilsilan tu wanwi inai’ ku ngangan. ci An-ni.Puo-lin patayan tu caycay a dimiadan, siacawaaca ci Heng-li ci Cen. Si-muo. Cen. Si-muo i caylim lupic mihcaan lecuhan ci Ay-de-hua caay ka tenes mapataytu. nipilecuhan ni Ay-de-hua tatenga u mamilaylay tu kawaw nu luma’, ci Yi-li-sa-pay alaen nida ku dikuc tayda i kiwkay misingli. 

1536年5月19日，伊莉莎白的母親在女兒只有兩歲八個月大的時候受處決，阿拉貢的凱薩琳也在四個月前自然死亡。伊莉莎白遭宣布為非婚生女，被從王位繼承序列中排除。安妮·博林受處決11天後，亨利迎娶了珍·西摩。珍·西摩於1537年誕下親王愛德華，未幾去世。愛德華自誕生起便是無可非議的繼承人，伊莉莎白於其洗禮儀式上被安排在侍從的行列中捧著他的洗禮服。

saydan ni Yi-li-sa-pay ci Ma-ke-li-te’.Pu-lay-n misulit satu, ci nida “ hatidatu ku dawmi’, siligiaca, mahida u udip nida, caay henay kaku pakaadih tu mahiniay a wawa”. caylim lupic tu laludan, ci Te’-luo-yi a acawa ci Pu’-lan-ci. He’-puo-te’ ku midiputay ci Yi-li-sa-payan, malasaydan nida i luma’ katukuh tu caylim siplim mihcaan tu hedek atu caylim sipnem mihcaan tu lingatu mituysiw. na dikudan na mikikun ci Kay-sa-lin. “Kay-te’”.A-se-li katinengan nu tademaw ci Kay-sa-lin. Cen-puo-naw-n itida i caylimlupic mihcaan malasaydan nu luma’ ci Yi-li-sa-pay, caylim nemlim mihcaan amapatay tu nuayawan malacabay tu atu ci Yi-li-sa-pay, nikuda ci Pu-lan-ci. Pa’-li pala kalung han tu nida i luma’ nida. 

伊莉莎白的首任女家庭教師瑪格麗特·布賴恩寫道，她是「那樣溫順，文雅有禮，和她的身份相稱，我一生從未見過這樣的孩子。」1537年夏，特洛伊夫人布蘭奇·赫伯特受命照料伊莉莎白，擔任她的女家庭教師直至1545年末或1546年初退休。婚後名凱薩琳·「凱特」·阿什利更為人所知的凱薩琳·錢珀瑙恩於1537年獲任為伊莉莎白的女家庭教師，1565年去世前一直與伊莉莎白保持著友誼，其後布蘭奇·帕里接任她為內宮首席仕女。

kasikadan a katuuday, nikapatayan ni kakana aku malalum kaku, tungus a tamudungen nu maku, mabiyalaw kaku, nida, nipabeli nu paudipay kuyniyan, apasiketan tu nida a kawaw, mikilul tu ni pabeli nida a wawawan. makabalucuay nu makau mangalay kaku miduduc tu kawaw nida, tu nipabeli nu paudipay a sapikawawan, taneng mapaedap nu paudipay i takuwan. 

尊敬的閣下們，自然規律使我為姐姐的去世感到悲傷，責任的重擔壓在我的肩上，使我感到驚愕。但是，鑑於我自己是上帝所創造，命定要服從他的派遣，我將服從他的意旨。我衷心希望我在履行賦予我的這個職責、擔任上天意旨的執行人時，能得到上帝的幫助。

## kapatayan逝世
ci Yi-li-sa-pay cayay hen pikikun, nikapatay nida mihedektu tu Du-yi wancaw. tunika tuas nida, nai’ henay ku wantan nida tu midaydayay a tademaw, pasayda tu i iluc nida miadih, nipatayan nida a Su-ke-lan-ma-li a wawa ci Cen-mu-se. nika caay henay pangangani ci nida tu sapilaylayan nu tademw. 

伊莉莎白從未結婚，她的死結束了都鐸王朝。在她的晚年，當她不得不確定她的繼承人時，她越來越傾向她的表侄外孫，被她處死的蘇格蘭瑪麗女王的兒子詹姆士。但她從未正式命名他為繼承人。

caynem seplu mihcaan lu bulad tusip demiad kapatayan i Sa-li- niyaduan a Li-ci-mun tahudan nu lumaan. tademen i Lun-tun-si-min kiwkay. milaylayay tu kawaw nida ci Cen-mu-se tawya malaSu-ke-lan a Cen-mu-se luose. tawya u In-ke-lan atu Su-ke-lan cacaytu ku tahudan nu sakakaay, malingatu tu Pu-lei-ten palecad a sayaway nu Wan-se, nika In-ke-lan atu Su-ke-lan nina tusaay a kanatalan kawaw nu sihu nida ku nida a kawawan. kapatayan nida tu lima a bataan nu nikudan, malepacaw ku labuay nu kanatal, ci Aw-li-fuo.Ke’lu-wi-e mipatay tu kuo-wan, saan midiputay kaku tu kanatalan a bakian sa, u In-kuo malasaapuyuay a In-ci-li-kun-he-kuo. 

1603年3月24日她死於薩里郡的里奇蒙宮。她被安葬在倫敦西敏教堂。她的繼承人是詹姆士一世，這位詹姆士當時已經成為蘇格蘭的詹姆士六世了。此時，英格蘭和蘇格蘭共戴一君，開始了不列顛統一進程的第一步——王室聯合，但英格蘭和蘇格蘭兩個國家依然保持自己獨立運作的政府。她去世50年之後，英國內戰爆發了，奧立佛·克倫威爾殺了國王，自命為護國公，英國成為短命的英吉利共和國。

## kalalidan atu sausi影響和評價
ci Yi-li-sa-pay u In-kuo likisian u sakanamuhan a tahudan. tusep septu mihcaan, u BBC musakamuay tu binacadan a nipipilian “ nu cacay a lasubuan nu palawinaan i In-kuo a tademaw”, ci Yi-li-sa-pay sakapitu ku ngangan nida, milakuuyt tu dayday nu tahudan. tusep seplim mihcaan, itini i likisian nu tilibian a nipikilukan

“sasawinaan nu tahudan a Cun-cu” likisi atu misiluday a tademaw mikenih tu sabaw tusa nu In-kuo cun-cu

Patinsu, ci Yi-li-sa-pay midemec makaala tu satalakaway nu tinsu sipwal ku tisuan. 

伊莉莎白是英國歷史上最受歡迎的君主。2002年，在由BBC主持的民眾公選的「最偉大的100名英國人」中，伊莉莎白名列第七，超過了英國各地各代所有其他君王。2005年，在歷史頻道（History Channel）的紀錄片《英國最偉大的君主》中，歷史學家和評論家們分析了十二位英國君主，並為他們評分，伊莉莎白贏得了最高的48分。

https://zh.wikipedia.org/wiki/%E4%BC%8A%E4%B8%BD%E8%8E%8E%E7%99%BD%E4%B8%80%E4%B8%96