open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
saycan ku lahud masa sumaden

saycan ku lahud masa sumaden與其抱怨,不如改變 
salisaliyut sa ku sawsawni kusi lahudtay.一味抱怨的人常常在原地徘徊, 
maynah tunu ayawan nanay a duut.自以為是咒罵眼前的”陰暗” 
alaw han cay katineng tuduut郤不知道那”陰暗”alaw han nu udip a adingu.正是自己的影子. mabililay musumad.而努力去改變的人,

u punu’aca sisa maadih ku kapahay a nanaman sisa kasaetimiy.總能用智慧發現機會,把握機會.

nau caay kaw matatudungay alaw u kapahay ani kaudip.使本來無奈的人生過的精彩而美好.

ina tusaay a kawaw  tatebgaay a siwantan.下面這二則故事,正明了這個道理.

kungku:idaw kya tatuluay a luma’. pakuyuc naynai ku cacanan,uwawa tu tatamaan kudus sa kelid han tu nu wama atu wina tayda i nabakuwan a miaam.

故事:有一個三口之家,家裏窮得什麼都沒有,兒子瘦的皮包骨,爸爸媽媽只好帶孩子來到街口乞討.

Caccay tu ademiad naynai ku ala ya wawa mapatay tu nunglay masinawal samama pilingsa.mabiyalaw tu kuy na atu ama. miinuli tu amilingla tu paudipay milunguc tuwawa nu heni.

可過了一整天都毫無收穫,小男孩餓的快暈倒了. 爸爸媽媽非常著急,用比祈禱更虔誠的心央求上帝救救他們的兒子.

Patasasa hatu ku Dungi.misuayaw tu tuhenian tatulu sakamusatu”padang aku kamuamin anuwica ku kaydihan namu nika kinacacay aca kamuami lungc”,tengil sat u ku heni cay palutatenga.

于是上帝派遣使者來到人間.使者對三個人說:我可以幫助你們每個人實現一個願望,這一家人聽了將信將疑.

sayaway sa yawina mabaluduh tu maydih a musakamu tiya dugian sakamusa tu:maydih kami cacayen a kadiden ku 麵包sa maydih kaku pka becul tu wawa aku sa.

先是孩子的媽媽迫不及待對使者說:我要你為我們變出一車的麵包,我要讓我的兒子吃得飽飽的.

ahekahetik sa kyakamu tatenga idaw kya cacay a kadideng nu麵包.mapaaw kya ama niya wawa alaw mabalucu’ mikaynah tu tya acaw nida ci nayan nu punusa palawbesay sa tina機會 adih han cacay a kadideng ku麵包sayasuyay.

剛說完,眼前就真的出現了一車的麵包,孩子的爸爸先是非常的驚奇,轉而又特別的生氣,不斷抱怨妻子沒頭腦,浪費這麼好的機會只換來一車廉價的麵包.

palitaen aca niya Dungi mabalucu’ ci nida sakamu satu”kai kaku tu cayay katekes a 麵包.umaapaay unayay ku tangah nu mahiniay a tatana mahica palababuyen .

當使者問他有什麼願望時,他很憤怒地說:我不要這些廉價的麵包,請你將這個笨女人變成一頭蠢猪.

mahkamamin musakamu inayay tu kya 麵包yawina niyawawa tatenga malapabuy matawid kya wawa maekek miadih tya nuayawa a pabuy malalum muangic milunguc tya Dungi kai kaku tu pabuy maydih kaku ci naan aku sa.

剛說完, 麵包神奇的消失了,孩子的媽媽變成了一頭猪,這可把孩子嚇壞了,他看著眼前的”猪”傷心的哭泣,就對使者說:求求你我不要猪,我要媽.

mahekamin ku kamu nidawa tatenga masumad idaw ci nanida. malibud tu kya Dungi sakamusa tu”pabelian aku kamu tu kaydihan namu nika silahud kamu mamin palawpesen namu kunipaini aku mamin musakamu nayay tu kya Dungi.

孩子的話剛落,媽媽真的變了回來.使者很無奈的說:我已經給你們希望,但是因為抱怨,你們把機會全都浪費了.說完使者不見了.

ina tatuluay a luma’ masumad aca mahida yasayaway a nikaudip inayay tu ku 麵包atu pabuy mapatay nunglay kya wawa tanuangicsa tu.一家三口又回到了使者出現前的狀態,沒有麵包沒有猪,孩子餓的直哭.
lihalay ku labunuluma’

lihalay ku labunuluma’居安思危
yu cahenay kabalad nuayawan miatul henay tu dipas u kuyu yu cayhenay katayni kidisen henay ku takini’. 洪水未到先築堤，豺狼未來先磨刀。

idaw kida maedesay a wacu milikalik tu ilutulutukan malaluk amikidis tu ngipen nida, maadih nu kuyu, sakamu han nida “hatin kakapah nu demiad, pahanhannamin kita malipahak, pilihidai tamiyan saw ! 一隻野狼臥在草上勤奮地磨牙，狐貍看到了，就對它說：「天氣這麼好，大家在休息娛樂，你也加入我們隊伍中吧！」

yamaedesay a wacu tedep sa, pakunida sa mikidis tu ngipen, kidis hanida mudicem ku ngipen.

野狼沒有說話，繼續磨牙，把它的牙齒磨得又尖又利。

mahicay kiya palitaan aca nida kuyu “ aniwyiw kinakilakilangan, taluma tu kumiadupay, u tula inayay itini misaculiculil, inayay ku katalawan, sacan t uku saicelang amukidis tu ngipen nisu ?”狐貍奇怪地問道：「森林這麼靜，獵人和獵狗已經回家了，老虎也不在近處徘徊，又沒有任何危險，你何必那麼用勁磨牙呢？」

Pasatedep satu kida makatalay a wacu sakamusa tu “ mikidis kaku tu ngipen cay ka namuhay, dateng han saw, anu yaan lalabaen nu miadupay atu tula, anu mahida, cay kaku pakahalhal amukidis tu ngipen aku”.

野狼停下來回答說：「我磨牙並不是為了娛樂，你想想，如果有一天我被獵人或老虎追逐，到那時，我想磨牙也來不及了。而平時我就把牙磨好，到那時就可以保護自己了。」

dihekuay a sapitulun溫馨提示：

misikawaw padatengi tu nu dikudan, misakapah tu labunuluma’ anu idaw ku kasenun sananay kiya matineng ahican, cay tu kacalilaw palemang sa tu做事應該未雨綢繆，居安思危，這樣在危險突然降臨時，才不至於手忙腳亂。

“katukuh ku cudad maydih micukaymas cay kataneng” yu silawad anu caay pisamawmawtu cuda, anu idaw ku kawaw catu pakakilul.「書到用時方恨少」，平常若不充實學問，臨時抱佛腳是來不及的。

idaw ku duma tanulahud  nayay ku lawad sa, anu idaw macakat sa hicahan tut anu yah..yah..yah..sa tu haw nayay ku supped cay kataneng ku nipicudad nayay ku icelang, sisa cay pakadawis, kiyu tadikud sat uku balucu’ saicelangen wawa.也有人抱怨沒有機會，然而當升遷機會來臨時，再嘆自己平時沒有積蓄足夠的學識與能力，以致不能勝任，也只好後悔莫及。
ci Sayawtan

ci Sayawtan小丹
ci Sayawtan mukelid tu tunisangaan nid tu sapilabi nida a masasetset mitaneng a myadih tinakakulian. yani tusayman nida sa u sadikuday ci Sayutan amatenens henay a muhalhal mapilpilaca ku udip maydi ami sula tu ngelu miani ci Sayutan tu cacay a kupu tu alihay a nanum.
女孩小丹帶著自己精心制作的作品到一家知名的廣告公司面試.小丹抽的面試號是最後一個,等待的過程漫長而緊張,為緩解疲勞,小丹向廣告公司的接待人員要了一杯溫水.

dawis nasaca ci Sayutan tiya nanum takulap kiya pabiay tu nanum mabelin kya kupu mamin malalemed kiya sa pi setset a cuda mala ni tetepikan nakapah kiya kuli masumad tu cay katatudung tu ku kulit.

而接待人員在給小丹送水時不小心將杯子打翻了,水全都曬到了那張作品上,作品變的皺皺巴巴的,原本鮮明的線條也變得模糊了.

biyalaw satu ci Sayawtan hica hantu ?anu sawni a patahekal tina cuda. anunayi ahica han tu numaku misuayaw tu saydan. ahicanenaca aku amuliyaw tunu nabalucuan nu maku pibiyalaw. 

小丹一下子楞住,該怎麼辦,這可是面試時要用的作品,沒有作品他怎麼向考官解釋他的創意和構思呢.

pakaluwluwy tu ci Sayawtan mu dating tiya pabeliay tu nanum inai ku tatipeluk atu sapisulit mangaleb tu ku nipakaluwluwy nida laecus ku sepiaku satu. masadep tu cinida sabilil sat u ci nida micaliw tu tatipeluk atu sapisulit.

小丹知道現在抱怨接待人員沒有用,埋怨自己的運氣不好更沒用.稍微冷靜了一下,她趕緊向接待人員借來紙和筆.

amacapi tu kutuki sakalamkam satu ci nida amikulit idaw henay itangh nida,ya malalemeday a cuda sa plemang han tu nida amukiwakiw misulit.有限的時間裏她專心的用一張白紙將自己創作的作品簡單的再描繪了一遍,用另一張白紙將原作品被淋濕的事情大概地敍述了一下.

tules sa kinakungku ci Saywtan tini kayuuda masasetset maala cinida alan nu kusi.

接下來發生的故事就是,小丹從眾多的面試者中脫穎而出,被公司錄用了.

Sakamu satu kiya saydan pasekingay umahiniay sapaadih tu ka tuuday a cuda hicaen pababelin ku kawaw udaan ku adihan sa.主考官後來跟她說:廣告注重創意和變通,你的作品雖然簡單郤體現了這點.

anu pakaluwaluway mahica sumaden tadayadah ku pakaluwluway nayi ku laheci pakaluwluway sa upatabakiya satu biyalaw.與甚抱怨,不如改變.抱怨只是一種情緒的發洩.於事無補.不停的抱怨,只能放大原來的煩惱.

anu yadah ku pakaluwluway u cacanan a kawa mala hida satu. sumaden kanidateng tu kawasaw caykalecad anu saicelang sakisu amusumad tu saka taayaw masayku tu kuadasay nu tanam.

如果想抱怨,生活中的一切都可能成為你抱怨的對象,換一個角度想問題,你會發現通過你的努力,你能改變事情的發展方向,並穫得成功和幸福的體驗.

umahinaay a kawaw tusa ku aadihan numita hican nisu amiadih ku mahinaay akawaw anu winian tu ku pacukeda a kawaw catu paliyun tu kawaw mahida sa masumad tu ku nipiadih numisu.

事情總有二個方向,就看你怎麼看問題,比如,你既然選擇了某個職業,並且已不再轉行了,那麼你就改變你對工作的看法.

ahicaen nisu misakaydih tinakawaw anu sumaden nisu matanam ku namuh alaw hantu maadih. anu bakahen ku pakaluwluway masumad ku nikaudip idaw tu ku namuh sisa katukuhan asiki ku pakaluwluway abalucu’ aidaw tu ku icelang sinkaalaan tu kasi tangah alaw mabakuhac ku kakitidaan.

怎麼去做會讓你更喜歡這個工作?在改變中你會體驗到樂趣的,而且你會發現,當你拋開抱怨時,人生會變得順利有趣,定時掃除抱怨,你就會有創造力,穫得聰明才智爆發的空間.

datengen kinakamu”anu idaw tu ku patelekay a dadaduducen paayaw ku kitakid mikinawl tu aniwniw u nu ma…wini u sacacay sanany unisepiyan u aniwniw masadep ku punu’ suliten tuni kabalakiyan.

讓我們一起記住這一句話:當你為了一個目標而勇往直前的時候,全世界都會為你讓路!享受寂寞是一種境界,品味孤獨是一種幸運, 寂寞會收穫冷靜與智慧.
masasusikad

masasusikad《尊重》 
i Amilika idaw kiya maleacawaay , sidikuc sa kida tatanay u maelucay a dikuc , niya tatamasa u malumanay ni kidudung yasuyay a sibilu.
在美國有一對老夫婦，女的穿著一套褪色的條紋棉布衣服，而她的丈夫則穿著布制的便宜西裝，

cay kataayaw amusakamu atayda mididaw tu kuciwsinsis. kasenunsa tayda.

也沒有事先約好，就直接去拜訪哈佛的校長。

yami wanayay pabaliw tu katayni nina tatusaay inaka a babalaki

校長的秘書在片刻間就斷定：這兩個鄉巴老根本不可能與哈佛有業務來往。

yatatama sakalihud sa mupalita  “maydih kami miadih tu kuciwsinsis”先生輕聲地說：“我們要見校長。

yamiwanayay sakamusatu  “inai ku lawad nida tu demiad”秘書很禮貌地說：“他整天都很忙！”

女士回答說：“沒關係，我們可以等。”

malakuwit pinatu atatukiyan caay paelihi kida miwanaaya maydihay tu apalaliw kiya talumasatu nika itida tu muhalhal kuheni.過了幾個鐘頭，秘書一直不理他們，希望他們知難而退，自己走開。他們卻一直等在那裡。

taydasa tu kidamikuliay pasubana tidaluciwsisis “akay anu masasuwal kamu akay laliwsa tu. caaykangadah kida kuciwsinsis hangsa tu.秘書終於決定通知校長：“也許他們跟您講幾句話就會走開。”校長不耐煩地同意了。

masikad tu kinakuciwsinsis caykawnabalucuan pacici satu misuayaw tina maleacawaay.

校長很有尊嚴而且心不甘情不願地面對這對夫婦。

Sakamusatu kidatatayna “idaw kuwawaw aku namicuda i tini cacayamiheca manamuh cinida tinacacudadan itini cinada micuda tanunamuh sa.”女士告訴他：“我們有一個兒子曾經在哈佛讀過一年，他很喜歡哈佛，他在哈佛的生活很快樂。

“nika nuayawan nuyni a miheca mabahal kami tunikapatay nida maydih kami pakining tu cacudadan sisa taynikami maleacawa”.但是去年，他出了意外而死亡。我丈夫和我想在校園裡為他留一紀念物。”

saheteheteng sa kinakuciwsinsi matawaaca tuwasatu musakamu”laecus kami nu hini tunaamicudaday misanga tu aadihan atademaw.校長並沒有被感動，反而覺得很可笑，粗聲地說：“夫人，我們不能為每一位曾讀過哈佛而後死亡的人建立雕像的。

anuhininamin adihan kinacacudadan mahida tu ulunem.如果我們這樣做，我們的校園看起來像墓園一樣。”

sakamusatu kidatatayna”caycaykahida kai kamimuhida maydih kami paini misanga tu luma’

女士說：“不是，我們不是要豎立一座雕像，我們想要捐一棟大樓給哈佛。”

samawmaw sa kumata niya kuciwsinsis miadih tiya malutluttay a dikuc niya maleacawaay校長仔細地看了一下條紋棉布衣服及粗布便宜西裝，

sakamu satu misalikab “matineng kamu misanga tina tabakiya a luma’ahacica ku kalisiw.然後吐一口氣說：“你們知不知道建一棟大樓要花多少錢？

”anu misanga tinacacudadan malakuwit ku pitualasubu limaabataan a emang nu amilika a kalisiw.

我們學校的建築物超過750萬美元。

mahini satedeb sa kida tatayna.這時，這位女士沉默不講話了。

manamuh kida kuciwsinsis malibutay tu tina maleacawaay kiya meduk satu.校長很高興，總算可以把他們打發了。

suayaw satu kida tatayna tu acawanida “hatida pitualasubu limaabataan a emang masanga tu ku tabakiay a luma’.

這位女士轉向她丈夫說：“只要750萬就可以建一座大樓？

mahica misanga kita tu hatiniay a cacudadan pakining tu wawa nu mita.那我們為什麼不建一座大學來紀念我們的兒子？”mahida sa ci Setanhu maleacawa taydai Hahu.就這樣，史丹佛夫婦離開了哈佛。

Katukuh satu kuheni i Ciyacu pahedek han tu nuheni masanga tu Setanhu acacudadan mikining tu wawa nu heni. 

到了加州，成立了史丹佛大學來紀念他們的兒子。到了加州，成立了史丹佛大學來紀念他們的兒子。

wini nu Amilika lama a singnganay  a tabakiay acacudadan u Setanhu namahini kinacacudadan.

這就是美國五大名校史丹佛大學的由來。

inacacudadan simung mihudhuday tu kitakit a sipunuay a tademaw u wikipitiya namakayniay nami mihedek micuda,這所名校培育了全球科技行業百分之九十的精英。

amana ka tawaw tu iliwliway numisu atademaw amana piliang makamucik tu taw 

結論：請不要輕視你身邊的任何人，藐視別人就是輕視自己。
pisapa’cangan a kungku.

pisapa’cangan a kungku.端午節的故事(paylingcun 台語)
yu sumamad i cungku a pala.yadah ku adidiay a Kanatalan itini idaw ku 楚國 a kanatalan.
idaw kya sitangahay ci屈原.
很久以前,在中國的土地上,有很多小國,這當中有個楚國, 楚國有個大臣名叫屈原.

biyaw nu楚國 idaw ku 秦國 ina秦國misamawmaw tu amilawpes tu 楚國

楚國有個鄰國叫做秦國.當時秦國的野心很大,總想滅掉楚國.

ci屈原maydih a kapah ku kanatalan pasakamu tu tumuk.nika ya tumuk caypitengil malalum ci 屈原.

屈原向楚王提出許多治理國家的好主張,可是楚王就是不聽,屈原覺得非常傷心.

masabana niya秦國kiya楚王paalesen nida ci 屈原alaan kuni patudung tu kawaw bahbahen patahekal.

後來楚王中了秦國的奸計,罷免了屈原的官,把他趕出了京城.

namahida sa laliw sat u ci 屈原.culilsa cinida katukuh i banaw(汩羅江 ) midateng cinida tu ngelul nu kanatalan nida malalum cinida muculil tu tanulalum sa miasip tu lalum a cuda. 

屈原離開京城以後,來到了汩羅江邊,他想到國家的前途,想到老百姓的苦難,心裡真是難過極了,他一邊走著一邊吟出悲傷憤怒的詩句.

katukuh satu i banaw汩羅江 alawhan matineng kiya mibutongay cinidaan laday hantu niyataw tayda i uli’nida a luma’.汩羅江邊一位老漁夫認出了屈原,請他到自己的茅棚裡去住.

tanihalhal sa ci屈原 tuni palatuh nu talakaway,maydih ca nida misaicelang tu kanatalay.

屈原眼巴巴的等待著來自京城的消息,他多想為國家盡力啊!

halhal sa cinida nai tu kuni palatuh nu talakaway alaw han katudu tu ku milaliway 

屈原等啊,盼啊,可是楚王召見他的信郤總是沒來,逃難的百姓反而越來越多了.

tu cacay a demaiad mitatengil ci 屈原tu namakay tukayay a tademaw tu kakawaw.

有一天,屈原向一個逃難的老頭兒打聽京城的情況,

sakamu han niya babalaki ci 屈原 micumud tu ku 秦國 a mademec tu kita u楚國malawoes tu nu秦國. 

老兒告訴屈原秦國的軍隊打進了楚國的京城楚國己被秦國滅掉了.

maka tengil ci 屈原amalawpes tu ku kanatalan nida malalum cinida caytu  kaenuc kuhemay caytu kaalaku kakemetan.聽到了國家遭難的消息,屈原難過的吃不下飯睡不著覺.

i limaay a bulad limaay a demiad alabi abibi han tunida kyabaetu lebut satu i malikiday a 汩羅江.

五月初五的晚上,他抱著一塊大石頭,一頭栽進汩羅江滾滾的波濤中.

sakabilil satu ku binawlan pacuna tu balunga kilimsa micumud tu ku bulad I ladem tucila tahekal tu ku cilal nainaiy maadih ku adingu ni 屈原.

百姓們趕緊划船去救屈原.划啊划啊!月亮躲進雲裡,大陽升起來,還是沒有看見屈原的影子.

Malalum ku binawlan tanutuwasa miawaw tu ngangan ni屈原.miala tu ni hudhudan a nimimian a hemay tabuen tu papah nu auk sipabelek i nanum pakan tu buting widaku han kiya capikalat kyabuting tu kidu ni 屈原.

人們悲傷的喊著屈原的名字,把蒸熟的飯糰用竹葉包好扔進江裡餵魚,希望魚兒不要傷害屈原的屍體.

u binawlan mialaamin tu takuliyaway a epah belunen nuheni inanum sapipatay tu cacanan asidukuay kiya caypikalat tu kidu ni 屈原.

人們把雄黃酒倒進江水裡,好殺死水裡的毒蟲,這樣屈原的屍體就不會被毒蟲咬壞.

salabisa tu dedemiad mikilim ku binawlan caay katepa ku kidu ni 屈原 muungal sat u ku binawlan.

大家找了幾天幾夜,也沒有找到屈原的屍體.男女老少都失望的哭起來.

sisa kasenegan nu binawlan ci 屈原sisa i limaay abulad limaay a demiad patucek hatu nuheni pisapacang han tu tuyni a demiad.為了紀念屈原人們把他投江的五月初五這天定為端午節.

tu mihemiheca ayda a demiad mitabuaca ku binawlan kakanen mihelup tu takuliyaway a epah.

每年的這天人們都要吃用竹葉包成的粽子喝黃酒.

inu timulan nanay a kakitidaan u tademaw ayda ipilincunnan maadih ku mahiniay alisin bangbangcal ku nisangaan tu balunga.在南方的一些地方,人們在端午節這天還舉行龍舟競賽的活動看江上的龍船,一艘比一艘漂亮.

tinalisinnan mitabu tu paecang silisin tu masasetset pacuna tu balinga u tatengaay sa mayduh pakatateng tu binawlan ci 屈原ukapahay tuynu u kanatalan atu binawlan.

端午節包粽子,賽龍舟的活動,都是為了紀念屈原的正因為屈原愛國家愛百姓,所以人們永遠不會忘記他.

摘錄自:臺灣東華書局股份有限公司   行政院新聞局局版臺業字第0725號   節日故事
pakadatengay akungku

idaw kidacacay atademaw musepi, masepinida tayda i sakatus atuksl nu luma' .
有一個人作了一個夢，夢中他來到一間二層樓的屋子。
cumud sa tu sasaay ,maadih nida ku sacacacay a takal，進到第一層樓時，發現一張長長的大桌子，
tepal nu takal idaw namin ku tademaw, itakal matunes nu lami',桌旁都坐著人，而桌子上擺滿了豐盛的佳餚，
nika nayi kumakanayi可是沒有一個人能吃得到，

alaw han yaabala matina nu mapalaway,因為大家的手臂受到魔法師咒詛，

masumad namin patelek sa uciku cay kapiku,全都變成直的，手肘不能彎曲，

itakalay a kakanen, caykaapi katukuh ilaway,sisa kulebut namin ku bihid.而桌上的美食，夾不到口中，所以個個愁苦滿面。nika matengil nida ku Suni i pabaw tanutawasa 但是他聽到樓上卻充滿了歡愉的笑聲，

mabahl cinida maydih tapabaw amiadih.他好奇的上樓一看，malecad tu katuud ku tdwmaw同樣的也有一群人，

u ciku nu Lima malecad tu cay kalupiku, nika tanunamuh sanamin mukan.手肘也是不能彎曲，但是大家卻吃得興高彩烈。alawhan limanuheni kanahatu capatelek,原來每個人的手臂雖然不能伸直，misuayawy tu mahiniay masasuedap ku heni,但是因為對面的人彼此協助，

masasupadang paalatip, kiyu mukan namin tanunamuh sa 互相幫助夾菜餵食，結果大家吃得很盡興。
minana malatademaw

datengen kina lima a bataan a kamu

你要記住下面50句話：
cacay, amana pitanam amala sayaway

1. 不要試圖什麼都爭第一。
tusa, amana pitanam msydih tu kapahay a kapahay a cabay, amana pisayadah tu cabay.

2. 不要試圖交到一個完美的朋友，也不要交到很多朋友。
tulu, miedap tu taw, udip haw icelsng tu

3. 幫助別人，自己也會強大起來。
sadawmi han minanam tuvasusikad, paculi tuyda u pahengaday 

4. 學會用真誠的簡單，對付虛偽的複雜。
makaala tu tabakiay a cacudadan uwawa aku kisu, miaik tu dadan uwawatu nu maku.

5. 考上大學，你是我的孩子；你掃馬路，更是我的孩子；

anu misakaph tu tuudip, kanahatu miasik tudadan tamelac malikat tu ku kitakit.
只要保持高貴的人格，掃馬路也可以掃出一個光明純潔的世界。
yu pisekingan i cacudadan kapah limaidaw kuiwa kutisu, ukaudipnu tademaw sa caypisulu tu cayaypaka ala tu tisu.

6. 學校裡的考場上可以有59分，人生的考場上決不允許不及格。
ukapah nu waway sakay kitakit u cayay ka pelu nu balu.

7. 美德是這個世界上惟一不會凋謝的花朵。

uasumidang ubangcalay alain nu balu, 

8. 愛情是一朵美麗的浪花，
nika nikaudip apaculil tu balinga mipacayi aca tu sinanut a paculil,
然而你生命的航船卻要繞開它小心翼翼的行駛，
umasakiywkiyway henay ku sapaculil ti bakung caypakamuku tu tamelacay  a nikunuy.
因為你稚嫩的雙槳運載不動神聖的職責。
anu mahicahica , amnanam aca kisu tu hican pahabayvku udip tu kakaydihan atu misitekeday.

9. 不管怎樣，你都是要學會培養自己有一項業餘愛好或特長。
anu patelac kinacacay , amana tu patelac tu sakay tusa.

10. 錯誤犯過一次，儘可能的不要再犯第二次。
uwayway nu misu usakasatiman.

11. 個性是你一生中最可貴的品質。
alahican anu cacay acabku nu mukasi a cida kikapahan ku kamu aca.

12. 有的時候一句古詩要比一個外語單詞有用的多。
cacay aam cacaku hemay cakaw madayum.

13. 一粥一飯，當思來之易。
anumapeci isu ku kasing ,misululkuyna anu papayi‘ kisu laecus.

14. 你打破個碗，媽媽可以原諒；你要是說謊，絕對不行。

cay kaw cungtung kuyna, yada ku pilunugc caay pakaedem,

15. 媽媽不是總統，你的要求太多是不能夠滿足的。

cay kaw wina acacay nu misu , ucabay kiyam nu msu.

16. 我不僅僅是你的媽媽，更是你的朋友。
palutatenga ekeng lipahak nu menmem

17. 堅信健康是快樂的源泉。

snu maydih muwangic angic han.

18. 想哭的時候就哭出來。

mahida u ucuya ku kaudip, laetus msngelu‘ hanikapatay nika mangelu tu tu yaan.

19. 人生如一杯茶，不能苦一輩子，但是總是要苦一陣子。

anu cay katinemg namakacuwaau ksu.

20. 如果你不知道從哪裡來，

anu mahidasa tacuwakdu,
那麼你就不知道到哪裡去；
anu cay katineng tacuwakisu 
如果你不知道該到哪裡去，
anu majidssa cay kisu katenes muculil itatengay adadan .
那麼你就不能夠持久的走在一條正確的道路上。

anu imelang ku wavu tstngs dskalibutan.

21. 小毛病往往可以導致大麻煩。

tu dedemiad haadidien leduhan

22. 每天多做一點，並堅持下去。

snu icuwacuwa leduen . u kawaw misadakadakay tu.

23. 在任何時候都要堅信：「方法會比困難多一點」。

u palutatenga u laleduan a sapaicelang

24. 信念是一種無堅不摧的力量。

u nangcalay a balucu‘ caay paanu mahicahica 

25. 美麗的心情永遠比美麗的外表重要一千倍。
u kakitaan pasubana tu kakawa

u kakitaan pasubana tu kakawa有錢人教給你的道理

u balucu‘nu wayway patucek tu masahicaay a wayway心態決定狀態

mangelu‘ ku balucu‘; sa tadayadah ku nidateng心累：是因為想法太多

macanais; sa nidateng cay kasametek 煩亂：是因為思路不清

mangel‘ sa caykalucek ku kawaw 勞苦：是因為方法不對

baeket nu dateng ; sa  壓力：是因為期待太高

mapilpil:cay kataneg ku lasul慌張：是因為準備不足

matalaw tadayadah ku dateng 恐懼：是因為假想太多

maanub cakaedem ku lunguc 貪心：是因為欲求不滿

hinabelibelih kiyu nayi ku laheci 暴躁：是因為自身無能

hinabaluduh caykataneng ku kawaw急躁：是因為經歷不夠

minabaway a wayway  cayka baat ku piadih 輕浮：是因為眼光不遠

makasic caypaka mata tutataydaan  懶散：是因為目標不明
amana ka taenang malikalik

amana ka taenang malikalik------別躺下！ -----
ayda amihca cacay a bulad a bulad , kasenun sa kaku mapuut ku tangah , kawilakuku nayi ku watan caytu naynayi’ tu kutineng ,.今年10月初，我突然第二次腦梗，左腿完全沒有知覺。
nuayawan nu imelang , ukaput aku micuda henay pasun patayni tu aadihen a sulit, sakamusa, akay mapuet ku balucu'sa, nutangah a kaput i kakabian padehan tu "a-si-pi-lin"atu cacay akupu nu nanum.
患病的前幾天，中學同學發給我一篇文章，講，可能患心梗、腦梗的人在床前放兩片阿斯匹靈和一杯水。
imahida kasenun sa kaku muwala tu tusaay a a-si-pi-lin tu minanum, adih sa tu tiki kalahukan enenmay ku tiki, 
於是我馬上服了2片阿斯匹靈（100㎎片）喝一杯水（看表時間下午6點），
mueneng kaku ikakabian , caykatenes musaungay tu ku kawili a kuku, mahida tu matatudungay, "tawya a tiki sa enenmay tu idaw ku pangkiw ku tiki."坐床上等結果，過一會左腿能動了，完全恢復正常（時間下午 6:30分）。
itau kaput balaki tu kita, kanca kasenun sa simelangay, musakamu kaku tu nikalukeluhan naku a kawaw pasubana' titaan akay malikelyh ku mahiniay a kawaw, sadaesu han ku udip haw !ci sun-hay-san ku musakamuay
各位同學，我們都老了，難免突然得病，把我的親身體驗告訴大家，說不定誰就用的上。祝各位身體健康。孫海山
Pakaylawayen han ku a-si- pi-lin口含阿斯匹靈 
haminen miadih ,kanca pasubanayi ku cabay amana kadangidi, amana pisinga tinasulitan.請看完，拜託你把它轉寄出去，別只顧著存檔
Ina tingami, namaka A-ken-tin mikingkiway tu balucu' a ising nu padekuay u kasenengan a ising ci Serra aising u acawa nidaku pakilacay a patahekal 這份郵件是阿根廷心臟學院院長，一位心臟外科權威Serra醫師的太太發給我的。
amana kadangidi paniwlen paadih kutaw tu mahiniay.我轉發給你...很有意思的。
mana kadangidi haw niwlen patineng ku katuday!  ～請你也轉發給別人～
palaliwasaken tu nanum ku as-pi-lin; kiya mipadeng i tatangahan nu kakabian tu as-pi-lin tusa?和水化開兩顆阿斯匹靈： 為什麼要放兩顆阿斯匹靈在床頭櫃上？
datengen yu ! usakay lihalawan kuyni sapicalud anu masadedep ku balucu’.非常重要！一個值得重視的關於心肌梗塞的小提要。
piciwiiy, anu masadedep ku balucu’ idaw ku duma ayaan, namahida sa nayaanay hakiya a adada ku kawili’ a baduwac.請注意，心肌梗塞還有其他的徵兆發生 ，然後才會發生左上肢的疼痛 。
imahina pasinanuti tu ngaduy makalat ku adada, maydih muta’ atu sitanang, umahiniay tahina maadih .同時也得注意下顎的劇烈疼痛，噁心和大量的發冷汗 ，這些也都不是常見的症狀。
dumasa; pisinanuti anu malingatu masadedep ku balucu’ sa, 細節： 當心肌梗塞開始發作的時候，可能不會有胸疼的感覺。
yu mabi’ milenuk ku balucu’ haw , 60％ a tademaw cayay tu kacekil.心臟病發作在睡眠的时候，60％的人沒有再醒過來。
nika yu pihaceng ku nipikalat mapacekil ku tademaw inikabi.但是劇烈的胸疼足以把人從沉睡中痛醒。
anu idaw ku mahiniay a cacay ayaan sa, sakabilil han mutaemul tu as-pi-lin ilaway mubuliyas sakabilil han minanum.如果有上述任何一種發生的話，立刻口含兩顆阿斯匹靈讓它在口中化開，然後和一點水吞下。
duduc sa baluduh han muawaw yu iwayu 119, sakamun kuheni namuelud tu as-pi-lin tu sa han.
接著立刻聯絡急救中心、救護車，並告訴他們你已經服下兩顆阿斯匹靈。
eneng han ielun anu caay sa ipingi sadep han muhalhal tu iwayu119, amana’ kalikalik!
坐在椅子或者沙發上靜候救護車援助，千萬別躺下！ 
idaw kida balucu’ay a sasaydan milunguc ; anu ita makaala namin tina tigami a tademaw, siwalen pabitu cacay bataan a tademaw an , anu mahini idaw aca ku masapuday maudip.
一個心臟科醫師強調：如果每個收到這份郵件的人，能夠轉發十份給其他人，肯定至少有一條命將會被救回來。
aku makawawtu ku numaku , maydih kaku hinin kunumisu.我已經做了我的部分了，希望你也做你的部分 。
milunguc kaku tisuwa niyulen patahekal, amana pi singa tinasulit.拜託你把它轉寄出去，別只是把它存檔。
masaatiladay a punu’ nikaudip

masaatiladay a punu’ nikaudip人生的智慧結晶
maedeng tu nikaudip nu punu' anisa atilad.看透人生的智慧結晶
cay kangadah

cay kangadah捨不得  u kuwa sakakaay nu heci木瓜是水果之王
anu sigang sibacu haw idaw ku baluhay sapakapah . Manatu pituduh . Saycan tu ku picici‘ sumaden tu kunikan , musumad tu culil nu idang misabaluhay.
日後罹患惡性腫瘤的新治療方法，不再是做化療、放療或手術，而是改變自己的飲食，以改善血管的新生！
Kasenengan ku mahiniay a kakatibengan, kapahay akakanen .Kiya cacay ademiad knatulu pakunida han apaiyu.很棒的醫學常識！優質的飲食，才是一日三次的自然化療
nusasa apakatineng misabalucu‘, madatum kapahay.以下的這個信息應該重視，簡單易行，非常棒！
‭‭ akay caykatineng kisu ,hinaadih caytu kahicasa, adih han maalatu ku kuwa‘ alawhan u wamaw nu heci.
你可能不知道的是：我們平常見怪不怪，和隨手都可取得的木瓜，竟然是水果之王！u kamu nu sasadan tumatu sa, palecd han tu kuwa sa cakaw malahica.
那個使醫生說讚的蕃茄，在和木瓜一比之下，也算不上什麼了。
u kuwa "kitakt macikiay ", tulin tusa a mhca kapahay ku yiyu nu talakaw a heci ,sa u wama nu heci sa .木瓜被WHO(世界衛生組織)，連續兩年評選為營養價值最高的水果，也就是水果之王啦！
u kuwa nu iyyu a niyci sa木瓜的營養價值為：u kay hananay ; u kuwa sa nu linggu nu nibay.1，鈣：木瓜是蘋果的2倍。u wiy-ta-min-C u kuwa sa ulinggunu sabaw tulu a bay .pada pitu a bay, ciyak pitu abay ing-taw walu a bay unglay cacay tin tulu abay.2，維他命C：木瓜是蘋果13倍、香蕉的7倍、西瓜的7倍、櫻桃的8倍、鳳梨的1.3倍。 
wi-ta-min-A； kuwa sa u  ci-iku aheci nu cacay bataan nubay, linggu nu sabaw tuwwalu a bay, kayabes nu cacay tin lima a bsy, pada‘  nu sabaw tu lima a bay, 3，維他命A：木瓜是奇異果的10倍、蘋果的18倍、芭樂的1.5倍、香蕉的15倍、西瓜的1.5倍、櫻桃的15倍、鳳梨的16倍。4，維生素K：木瓜是香蕉的5倍、西瓜的2.5倍、鳳梨的4倍。
satu cakadengaay musikulay tu mata sitatugung tu mata再來就厲害了！跟保護眼睛眼睛有關的⋯⋯
nu saytaw a su hananay , tumatu asu, Bsataw asu upapah takuliyaway a su atu kubkub a takuliyaway a su .5，類胡蘿蔔素類、茄紅素、B胡蘿蔔素、葉黃素及玉米黃素等：
ukuwa sa nu ci-i-ku nu tusaamalebut a bay!木瓜是奇異果的2000倍！奇異果、蘋果、櫻桃、鳳梨、香蕉、芭樂，都沒這成分。ida cay kacelu haw! inasulit .namaka amilik nu malukay  (USDA)厲害吧！以上資料來源，是美國農業部(USDA)2016。

——————————
pakunuy; siimelang tu "cancer" sabatuenem tu, nami huwa-liwyaw tu, sakamusa ku sasaysan yasahn ku nikan tu kuwa sa 
【附註】我罹患cancer 已16年了，做過化療，有的醫生叫我多食木瓜，tu dedemiad pangkiw sa kunikan , katukuh ayda我就開始每日都食半個，一直至今， yuh maudip kaku katukuh ayda 居然可以活到現在！
kukay tu balucu‘ hican musakamu感恩之心，無法形容，只希望更多人，都能夠因此受惠！
anu ayaw tauda mididaw tu imelangay kaw kuwa ku sapanubu, 以後大家去探病時，如果選擇水果送禮，帶上木瓜便可！
u liwan sa tatengaay a cabay.

u liwan sa tatengaay a cabay.留下的是真朋友
nadikudan nu tuki , u liwan sa tatengaay a cabay.時間之後，留下的是真朋友，
nikaydaan sa , idaw ku cay kapawan , tanguul kiyami.經歷之後，有的人不會忘，因為捨不得。
pakataealen ku duma nayi ku cacanan.有的人必須忘，因為不值得。
hatiniay tu atademaw , mahida nisepian hatidayu ku paini nu nababalaki .amana kahica hatini kunikaudip, taneng tu kasaetim tu paini nu babalaki ,hidanamin ku balucu' kiya tatengaay abalucu' 
人海茫茫，如夢人生， 緣起緣滅，得失因果， 不必糾結， 短短一生，得一知己足矣， 知緣惜緣才得真緣， 將心比心才得真心！
tademaw tu tademaw , idaw aca ku likeluh balucu' tu balucu', idaw aca ku kasasukapah.人與人之間，總有邂逅； 心與心之間，總會生情。
nikasasukaydih nayi ku mihca, widasa u balucu’ masasulalid, cacya kubalucu, mabulah, nayay ku laad, nika alac nu bayu’ mamuni’ ku baetu.一種感情，無關年齡，只與傾心有染； 一種思念，無關距離， 卻可以海枯石爛。 
Saka baluduhan sa, yu udadan maladay muculil, pasasuini tu balucu’ masasuhelup tu adungu.
最實在的感動， 是風雨中的同心同行; 最交心的豪情， 是心靈間的相吸相映。
Yadahay a masasu paini, cay pakasinum tu balicu’ isu, tanayu’ay a nihalhal, cay pakahalhal tu dadatengan a tademaw.再多的關心，感動不了不愛你的心；再長的等待，等不來不想你的人。
Pakadateng tu kaydih, u nikaudipan a wayway; ukaydih cay kaw laway musakam acacay, maydih tu cacay a tatademawan, caykaw kinacacay a makakitin. 愛不是一句承諾，而是一生的行動； 情不是嘴上說說，而是用心體現。 愛一個人， 不是一時的牽手，
hayni ka udipan a makakitin, balucu’ tu balucu’; kiya idaw ku balucu’ pakadiheku tu balucu’ kiya sibalucu’ maduduc.而是一世的牽心！將心比心，才有知心； 以心暖心，才有恆心。 
Sukaydih idaw ku cueded’ akutii’, upaini nu paudipay malaliwasak tu, masasudiheku kiya matenes , u kaydih idaw ku maibuk atu abesa, balucu’ idaw ku pacebaay, masasu paini kiya idaw ku diheku.
情有冷暖，緣有聚散， 惺惺相惜才能永遠； 愛有濃淡，心有真假， 心心相印才有溫暖。
sakalamkam han mitihiw taluma‘ I niyadu‘

inasayku catu katatudung ahican maudip, sakalamkam han mitihiw taluma‘ I niyadu‘ anu caykisu palutatenga ,  adihen may kinasulit.這個社會沒法混了，還是早早退休回鄉下。 若你不服，那就看看下文⋯⋯
yacabay sa u saydan nu misulitay tu cuda, sakamusa cinida aydaay a micudaday caykalengin sa u malasaydanay maseneng kaku.
一朋友是小學語文老師，他說現在學生的語文水平連他這當老師的都不得不服。 
miseking tu sulit idaw ku matahulay , adihen may hican nina adiwawa kunipisulit pasasuala tu sasakamuen.
學校語文考試句子填空，看看小學生們是怎樣對出下句的……
tatuluay malecaday ku sabek [“三個臭皮匠”]
misulit ku micudaday 學生填
malecad namin ku sanek [“味道都一樣”]
pakuyucay pakuyuc tu kuudip [“窮則獨善其身”]
misulit ku micudaday學生填
kakitaan lalimuwang sa kuacawa. ["富則妻妾成群”]
anu idawku dihing katukuh tu balaki [“天若有情天亦老”]
misulit ku micudaday 學生填
anu idaw ku dihing matabal mapatay [“人若有情死得早”]
ubuduaepah malaulabi a kupu [“葡萄美酒夜光杯”]
misulit ku micudaday 學生填
yadah ku kalisiw lalimuwang sa ku kaying [“錢多美女一大堆”]
itawya uhitay henay malakapah [“想當年，金戈鐵馬”]
misulit ku micudaday 學生填
adihan ,palemangsa matatiik [“看今朝，死纏爛打”]
tatusa matenes masasumidang [“兩情若是長久時”]
misulit ku micudaday 同學填
u kadadapuan ayda [“正是應該同居時”]
katukuh kucuda amicukaymas mabidang inayien [“書到用時方恨少”]
misulit ku micudaday 同學填
lawpes tu nubulad caykataneng ku kalisiw. [“錢到月底不夠了”]
tingalaway ananum u bangencalay a balu ku tahekalay. [“清水出芙蓉”]
misulit ku micudaday 學生填
kaluwaluway nu sayku idaw ku matalulay. [“亂世出英雄”]
palita hacuca ku biyalaw sa [“問君能有幾多愁”]
misulit ku micudaday 同學填
mahida cacay atiwiy u aledahay aepah. [“恰似一壺二鍋頭”]
winisa mangaleb . 這個更絕了！
namakaamisay abali caypaka iyup tu balu. [“東風無力百花殘”]
misulit ku micudaday學生填
u zen-sen sapicunus tu kapah nu udup. [“人參補腎固精丸”]
pakatawa tu katuuday a babalaki, pakalinges tu katuuday a saydan.....
真是笑翻一堆老骨頭，氣死一群語文老師……
baluhay nu uma a lami’ malingatu misikay tu lami’ nu pangcah a lalangawan tu bangcal

## baluhay nu uma a lami’ malingatu misikay tu lami’ nu pangcah a lalangawan tu bangcal
《新野菜美學》展開幕 介紹阿美族野菜文化之美 

patumi’ sa mibulesak tu sasapalan, sakalinga tu sa, Kaliku Hulanwan lalangawan seahuy atu Linwuci, Lalangawan cecenci, Klinku kinsihu malecad tu balucu nina sepatay, pataydan nuheni ku pangcah a lami’ tayda i Tapeak, patinaku baluhay nu umah a lami’ a papatinakuan tu lalangawan nu hekalay a lami’ nipitinakuan, patinakuay a tademaw ci Wseaye tunipatahekalan nida tu cudadan Taywan baluhay nu hekalay a lami’an a kawaw ilabuay nu lami’an a kulitan, babelihan tu sapalan, nu tademaw anipalumaan atu nisakapahan tu liklikan, patinaku tu pangcah nu lalami’an a lalangawan.

撒下象徵野菜的種子，代表展期的開始，花蓮縣洄瀾灣文化協會與林務局、文化資產局、花蓮縣政府四方攜手，將阿美族野菜文化帶到台北，展出名為《新野菜美學》的野菜文化展，策展人吳雪月將自己過去出版的書籍 《 台灣新野菜主義》裡的野菜圖鑑，轉化成實體的原生種子、人工培植以及部落造景，展現阿美族野菜文化的魅力。

sakamusa ku patinakuay ci Wseaye, ayda nu milihidaay tu lami’ nu tineng a lalangawan nu sining han caay tu ka hacica, mingalay milihida tu niyadu’ay, ayda hantu mahahiya atu cacudadan mapapaliw, patatungus tu tineng i wawaan.

策展人吳雪月表示，現在願意參與野菜文化知識的原民青年越來越少，期望能連結部落 ，目前也正與學校單位合作，將這項知識向下扎根

sakamu sa ci Wseaye baluhay nu uma a lami’, nipatinakuan tu nu pangcah a tatayna nu sakatanektek tu hida hananay nunisalamian a tineng, atu nisumadan tu natinengan, nipatinakuan a dimian namaka 111 mihcaan 8 bulat 5 demiad katukuh tu 12 bulat 31demiad sa, manamuh tayniyan nu binawlan milihida tu pangcah nu lalamian.

吳雪月也表示 《 新野菜美學 》 展反映的是阿美族女性堅持野菜料理的自然美，以及兼容時代風味的創造力，展期自111年8月5日到12月31日止，歡迎民眾一起探索原住民野菜之美。

katahekalan nu sinbung: yuncumin-cu pasinbungay ( a demiad:2022/08/08) sinbun kisia ci uliu (郭亞文), nina wancan sipakayda i miulicay a matatungusay saka 52、65 matungusay a micukaymas.

新聞來源：原住民族新聞台( 52、65 條合理使用。
sin-ka-Pu a niwse

sin-ka-Pu a niwse新加坡消息！
mitudawa titaan kasisakilaway tu, ubaluhay a COVID-Omicron XBB amasumaday asiadipingay micidek ku duku sa caay kalecad tu naayaway,
勸大家一定要戴口罩，因爲新的 COVID-Omicron XBB變種冠狀病毒是不同的、
anu mangaleb cay kadayum kapah sa anu matucek malald sa,致命的並且不容易被正確檢測到：-
baluhay a COVID-Omicron XBB micidek ku duku mahinisa :新型 COVID-Omicron XBB病毒的症狀如下：-
cayuhuh, cay ka akuti‘ , 1.不咳嗽。 cay kaakuti' 2. 不發燒。nikayadah  只會有很多：-adada ku ukukakan 3. 關節痛。Adada ku tangah  4. 頭痛。Adada ku liel 5. 頸部疼痛。Adada ku kulul 6.上背痛。ubala 7. 肺炎。Cay kayih mukan8. 一般沒胃口。
nika, COVID-Omicron XBB a duku u Delta amasumadat nu lima ka tatibay yu, u mapatayay micabi tu Delta katalakaw yu.當然，COVID-Omicron XBB的毒性是 Delta 變種的 5 倍，死亡率也比 Delta 高。
anu milenuk pihaceng sa nikaadada apuyu‘, alahican cay katinengi
病情達到極端嚴重程度所需的時間較短，有時沒有明顯的症狀。
sisa amisinanut kita  讓我們更加小心！
mahiniay a duku capitesek i cihek atu takulaw, i apuyu‘ay a tuki ksenun sa micumud i bala‘ u sasingalan.這種病毒株並不存在於鼻咽區域，它會在相對較短的時間內直接影響肺部，即“窗戶”。
Pinaatatadwmawan matucek nina libung u Covid Omicron XBB a imelangay sadikuday pasaydan namin i nayay ku akuti‘ cayay ka adada, misasing tu x han nanay maadih i baluwang nu bala‘ .
幾名被診斷出患有 Covid Omicron XBB的患者最終被歸類爲沒有發燒、沒有疼痛，但 X 光片顯示爲輕度胸部肺炎。
U nucihek sapitanam tu mahinaay u Covid Omicron XBB anu masa duu‘tay , nu cihek a pikinsa anu malu pacebaay a masaduu‘tay sa mahida macunusay
鼻拭子檢測通常對 COVID-Omicron XBB呈陰性，鼻咽檢測的假陰性病例正在增加。
umahiniay a duku iniyadu‘ masasulalid kasenun sa malald ku bala, kyu micumud ku duku i bala, kiyu kasenun sa utiih ku hanhan .這意味着病毒可以在社區傳播並直接感染肺部，導致病毒性肺炎，進而引起急性呼吸壓力。mivuyaku namahica ku Covid Omicron XBB kiya masumad talakaw tu ku lalid talakaw ku duku mapatay ku tademaw yu.這就解釋了爲什麼 Covid-Omicron XBB變得具有高傳染性、高毒性和致命性。
pisinanuti, piliyasi tu katuuday muluyaluyay a kitidaan , kanaha tu i tahinaay ku tademaw sa misinanut tu laat cacat idaw ku  lima a batac, ku laad 請注意，避開人羣密集的地方，即使在空曠的地方也要保持1.5m的距離，Hatusan ku sakilaway , kaw midieday a sskilaway, anu caay kalald "caypiuhuh baesingan "sa kalaluk mabanaw tu lima.戴上雙層口罩，佩戴合適的口罩，在大家無症狀（無咳嗽或無打噴嚏)的時候勤洗手。u mahinaay Covid Omicron *“WAVE mngaleb tu sayawa a Covid-19 mipatay tu tademaw.
這種 Covid Omicron *“WAVE”* 比第一波 Covid-19 更致命。
sisa amisinanut kita anu malikeluh ku cacansn a duku nu libung kiya mating patebeli.
所以我們必須非常小心並採取各種增強的冠狀病毒預防措施。
pasu labunu luma‘ amasadukamu atu cabay misinanut amasasukam.
還要與您的朋友和家人保持警惕的溝通
amana piliwan musinga tinasult ,pahelak han pasubana ku katuuday atademaw atu cabay.
不要將這些信息留給自己，儘可能多地與其他親戚和朋友分享，尤其是您的家人和朋友
hung -i saydan sapabalucu’ a limaay a kamu

hung -i saydan sapabalucu’ a limaay a kamu弘一法師渡了五句話：
maminnay akawaw anu maydih kisu amikawa, kanahatu caay pakapulu' kisu
1.凡是你想控制的，其實都控制了你，
anu nayi ku kaydihan isu , udemiad nu misunamin.當你什麼都不要的時候，天地都是你的。
malikeluh apatadah sa , miliyas sa mapatadah tu2.遇見是因爲有債要還了，離開是因爲還清了，
nuayawan anu nayi ku tadah , ayda nikaudipab caay kasasuadih.前世不欠，今生不見；
ayda masasuadih,idaw ku tadah.今生相見，定有虧欠。
pasasuadih nu nababalaki kiyu imaluyaluya atademaw masasuadih kita 緣起我在人羣中看見你，
hatida tu malaliyas tu maadih aku I katuuday kisu 緣散我看見你在人羣中。
anu idaw ku kaydih aku paydang han ku balucu'.如若流年有愛就心隨花開，
anu mumul tu kutademaw mabasawtu ku uciya aiheku han如若人走茶涼就守心自暖。
manakatalaw nayaytu .umalawpesay nu misu caay kaw nu misu.3.不要害怕失去，你所失去的本來就不屬於你，
manakatalaw maduka umuppulacay tisuwan ubabinkiwan uyda.也不要害怕傷害，能傷害你的都是你的劫數，ukapah tulu  malebet alihaw han kupiadih munabaway i ladem繁華三千，看淡即是浮雲。
u sinpay nu tangah ,anu mabuhat tu ukapahay tu ademiad.煩惱無數，想開就是晴天。
Akymalakuwit tu kukapahay u saetim haw ,akay malaliw ku mikawaay tu kawa hida han ku pidateng.
4.你以爲你錯過了是遺憾，其實可能是躲過一劫，
amna kaanub caay kaw naynayi’, amana ka talaw ,atada naynayi tu haw.
別貪心你不可能什麼都擁有，也別灰心，你不可能什麼都沒有。
ukaydihan cayay kadih ,masa payawan han tu.所願所不願，不如心甘情願。
nikaala cayay kaala, mahica pacici han muwala.所得所不得，不如心安理得。
palutatenga kisu , dumaakawaw sa anu caay pabii nu paudipay sa caay tu pakaala, widasa musikulay tisuwa.
5.你信不信，有些事上天讓你做不成，那是在保護你。
amana kasilahud amana kabalucu’, ucacanan nu paudipay masausi tu nu paudipay.
別抱怨別生氣，世間萬物都是有定數的，
datengen umaalay akay caay kaw kapahay ,umalawpesay akay caay kaw laecusay.
記住得到未必是福，失去未必是禍，
nukaudip idaw ku panan, saudip sapacuna人生各有渡口，各有各舟，
painin nu nababalaki caykaw mabihbih, anuhicahican caay kalalikeluh有緣躲不開，無緣碰不到，
nisepian masaupu, hatidatu anusa ku paudipay malaliwasak tu.緣起則聚，緣盡則散。
babakahan nu balucu’

babakahan nu balucu’ 雜記

miadih tu ihekalay a tademaw , ahebalay sa u dadan .  anu macebeday sa u balucu‘.
看人間，寬寬的是路，窄窄的卻是心，
nikaudipan tanguul tu adidi‘ miliwkay ku balucu‘人世間最多的遺憾是缺少那顆包容的心，
inikaudip hacica ku patelac ,sapatelacau sa, ucaykapikel ,人間多少錯，最錯是執著，
nikaudip hacica ku patelac ,malalum haw mautel人生多少失誤，悲催還是耽誤，
bali tu udad tayni tayda, msbuhat ku bslu mapelu‘風雨來去，花開易落，
niculilan nu tademaw .mana kasubelid.人間走過，不要錯過。
hatida ku patelac nika kataluma tu 錯到盡頭還是回頭，
ungelu nayay ku dadipasan atu sakabilil han pacubelis,苦海無邊，及早回頭，
ahebal ku balucu‘ caykawni kalaecus, lipahak maudipaca.寬容不會錯，快樂又活過。
u sumilaway a tinghuy ucayay tu kabelec本是青燈不歸路 
widakuhan halpah kiyu subelid hanv i pacupiyaway却因濁酒留風麈
muculil sa u bali ku pacabayay趕路已有清風伴
amana kabiyalaw caypisulul ku demiad tu tademaw.莫嘆歲月不饒人
U tademaw hananay masasudang 人與人是互相的
anu masumad kisu hatida tu kaku 你變了我就淡了
anu hatida tu kaku hida han tu 你淡了我就算了
hidahan tu pawasatu 你算了我就忘了
anu tu cacay ademiad liyas satu kaku. caykawni kasingalh . matumes hatida tu kaku.
有一天我離開了，不是因為我不在乎而是我對你失望

sakatusa a kungku第二故事
kukay hannaku kisu winaysu kaku.謝謝你！我是你的媽媽
wawaaw hanikabalakiyaku misadakadakay apabeli‘ tu "kuydih" inasulit mahida namalpulungay  ku
balucu‘ ita, matatulin ku puna widih nuwina caay henay kaputun.孩子我用盡一生詮釋了「愛」這個字就像曾經共用過的心跳，相連過的臍帶母親的愛從未斷線，

yu adidi‘henay kamu anu hacica katabaki nu udad, hacica ku duud nu labi, anu idaw tu kuyna itepal idaw tu ku talul namu katukuh sa takelal.

你們小時候無論多大的雨，多黑的夜只要身邊有母親，就有膽量堅持到天明。

balakisatu , anu pinapina ku ngelu‘ hacica ku labades, anu idaw tu kuyna kapahay tu, adidi‘henay mabiyalaw tamuwan anu caay katalakaw.長大後，無論多少困難，多少艱辛有母親在的日子，就很安心，小時候總是擔心你們長不高中。

balaki satu ,aku tuwaca ku mabiyalaw tu lalabaen nu deniad matalaw anu mungangaw ku culil, aku wina nawlimecedan tu kaku, ahican naca malamitizinaay kaku a tademaw,

長大了，現在換我擔心你們被歲月折彎了腰，媽媽曾經也是個小女孩，為了你們變成了無所不能的超人，

nama hidatu kaku u lmecedan ayda sa mamn papacait ku ngelu lalum i bihid, sadep sananay a kaudip adidi ku likat.我曾經也是青春飛揚，如今臉上卻掛滿了滄桑，我總能讓平淡的日子閃閃發光，

samsay wina nu mihcaan, pakadiheku tu labunuluma‘.媽媽溫柔了歲月，溫暖了整個家

sausinina, pakayni nami sakat luma‘媽媽所有的精打細算，都是在為愛打算

kadihii abibin cunida, mahida u kapah nida tamiyan.願歲月寵愛她，一如她寵愛我們

anu tabaki ku kitakid 世界再大

caay pakaculil tahekal pasayni tamiyan kuydih nida.也走不出她對我們的愛

mculcul tahekal sa cinida鼓勵你闖出去的是她

muhalhalay taluma‘ sa cinida期待你回來的也是她

imataay nuwina, ucayay kabalaki kita.媽媽的眼裡，我們是長不大的

imataay nu mita cayay kabalaki cinida我們的眼裡，她是不會老的

ukaydih nina mahda u bulabulatakan nubunac,媽媽的愛像璀璨銀河

mapacilu‘titaan sakapahay aayda,照亮了我們與最好的時代

tudawa taman pakabalaki,  nuwina yu masalimecedan henay misulit tu sabangcalay a sasulitan .

呵護我們長大，是媽媽用青春書寫過最美的詩

milunguc kau haymawen ,maydih kami pskayadah tuydih niyam願時光慢行，我們想多愛她一些

ucayay pakasakamu tuydih iwina那些沒能對媽媽說出口的愛

amana tu pihalhal , ayda sakamuen,請別再等了，就現在，對她說

"ina mangelu‘ tu kisuhaw"「媽媽，您辛苦了！」

"kukay. malawina aku"「謝謝你，做我的媽媽！」

sakaph han tu ku lemed nu katuuday awina daesu saekengn!祝所有媽媽們幸福安康！
amana sakamu tu kai’

請別說不amana sakamu tu kai’

amana ka kai sa, mahida siwacaahay ku lahud, amica kapah tu sakaku,mahida mialaay tu tuud, sawni maala sawni malawpes,

caay ka patay ku dimiad, amana pikai tunipiawda nu maku, amana’ pikaisa a malalitemuh.

你說不必, 如輕吐雲霧, 我說何妨, 如探囊取物, 緣起緣滅, 時光不停駐, 請別拒絕邀約,請別推辭會面。

nu maudipay, pinakiya haw ku saka lalitemuh, sakay udip, pina ku kapahay a cabay,alahican malalitemuh, lalitemuh saca, caay ka tadikud, pasayda han tu taayaw.

一生能有,  幾次歡喜相聚, 一世能有, 幾個好友同伴,你我偶遇, 自然牽連, 不能退後,  只管向前.
pakatineng tu Taywan (last quarter)

pakatineng tu Taywan  (last quarter)          認識台灣

u talakaw nu buyi' nu Taywan tulu a malebut ku talakaw tusa idaw ku walu ku buyi', u sanayiay nu kitakit a idaw ku mhiniay.3,000公尺以上的高山有268座，是世界少有的。

nu Dipun abuyu' hu-se abuyu' nu talakaw sa tulu malebut pitu lasubu pitu idaw ku enem katalakaw, katinengan nu kitakit , nika i Dipun tulmalebuta  katalakaway a buyi' cacay a bataan ,

日本的富士山高 3,776公尺，聞名全世界，但是日本全國 3,000公尺以上的高山只有十餘座；

i tida in-ku idaw ku talakaway abuyu' ,nika u  tuluay a talakaw sa inayi' ;

英國有高地，但實際上 3,000公尺以上的高山完全沒有；

u kacudu mu-ciy yahekal nisasingan i niw-si-lan, inakacudu nu talakaw nu buyi' aadihan makangkang ku miadihau tu nosing.電影魔戒全景在紐西蘭拍攝，片中的高山雪景讓全球觀眾著迷，

nika niw-si-lan satalakawy Cook hananay a buyi' u talakaw tulu malebut pitu lasubu sepat idaw ku sepat ,mamin ku kanatal nu heni malakuwitay tu tuluay malebut sa hatiniay a talakaw tusa catasn.

然而紐西蘭的最高峰Cook山高 3,744公尺，全國高過 3,000公尺的高山共20餘座。

hinin kiya matineng namin kita tu Taywan tusa lasubu enem idaw kuwalu ida kaseneng nita ku Taywan .
這樣比較大家就會了解台灣'268'的偉大了! 
i Taywan u talakaway a buyi' tusa lasubu idaw ku walu, u lalud lakalak sa ku balu macabal, bangcal sa 
台灣268不但高大，夏天還會開滿遍地花朵，非常美麗，
yadah ku micidekay abalu i Taywan , 很多是台灣特有的種類。
mutideng kita i tungduh nu nuyu' u landaway namin , tatukian sa kubuyu'  bangecal ku balu.
此時站上台灣的屋頂，可以說是藍天不斷，高山連綿，花彩繽紛。
kasienawan nu Taywan tusa lasubu enem idaw ku walu.冬天的台灣268，
u katuuday akay sisulda, u masacaledesay ku Taywan a binacadan kapah amiduh tu nikasisuleda tabuyu'miadih duma ku azi.很多有可能下雪，讓身在亞熱帶的台灣人民可以賞雪，親自品嚐高山白雪的滋味。 
kiya amuculcul ku Taywan tu tusa lasubu idaw ku walu, 為什麼要提倡台灣268 ? 
widasa maydih pakatineng tu Taywan makaadih tu tatengaay a Taywan , talakaw bangcalay a Taywan .
因為她能讓台灣人民看到真正的台灣，高大又美麗的台灣。
maydih pakaadih tu Taywan widasa malaluk sitangah , damsay sa, kapah tu dedemiad  mahida u Taywan  malecad tu tusa lasubu enem idaw ku walu , sakaedeman sa.
讓台灣人民除了認真聰明.善良以外，能夠每天像'台灣268'一樣，充滿自信……(ok)。 
Taywan lasubu a tatadihepa nu tingdud a aadihan.台灣百岳山脈景觀
inani kilukuan tu Taywan tulu malebut ku talakaw a buyi' , usaueac banaw mamin nu pulung cacay lasubu sepat a bataan ku nisasing tu bangcalay asasing.本輯係記錄台灣 3,000公尺以上高山、湖泊共140多張之美景。
kapah ku nalimaan amusading, mikilim tu kapahay asasasingan, 拍攝技術一流，取景優美；
idawku Belinda atu sulit pakatineng tu miadihau payawan anu wica ku kaydih han nisu !
設有自動翻頁及文字說明選擇！ 
Taywan sabangcalay nu buyi' a nisasingan.台灣美麗的高山風景照片
sakasenengan aku a labang:

sakasenengan aku a labang:尊敬的乘客您好：
nikacawan namu tu tusa malebut tusa idaw ku tasa caay tu pacubelis a silamalay, anusawni katukuh tu pangiduwan.您所乘坐的2022永不返程號列車即將到站。
sakapahen musilemud ku lusid datengen, amana katawal masidsida.請您整理好所攜帶的回憶，以免遺落。 
anu mudebu sakamuen namin ku mikacawau kukay han .下車前：請給列車上您所認識的每個人說句謝謝。 
anu mahicahica ku sasukapah laecus namu, 不論你們的關係如何，
ayda inanipiliwku, anu mahicahica在這段旅程中經歷過什麼。
kapahay laecusay.好的壞的。
payawan napacabay tisuwan muculil haw niculilan tu tusamalebut tusa idaw ku tusa amihcaan 
不管怎樣他都陪你走過了2022年。
kiyu inani piliwku isu kiya idaw ku dadateneng, idaw ku pitulin, idaw ku katineng, datengenibalucu'.讓你在這段旅途中有些許回憶、有些許指導、有些許體會、有些許心得。 
adasay han naku kita mikacawy alabang, salihalay han tinasadikuday a silamalay
祝各位乘客珍惜並享受好這天的時光。
ngay anu dawniay a silamalay a kakacawan tusa malebut tusa idaw ku tulu amihcaan sakapah daesu han.願各位在下一班列車2023更加幸福！
amaedem tu ku aydaay amihcaan.2022即將結束
suluhan naku ku numidukaay takuwan 傷我的人原諒你
ahican naca han naku ku nidukasn naku.我傷的人對不起
kukay han naku ku maydihay takuwan.愛我的人謝謝你
pasepi han tu ku kaydihan naku.我愛的人祝福你
namakabalucu'mikukay kaku tu napacabay takuwan 陪我的人感激你
u midatengay takuwan kabilil.想我的人請繼續
mangelu' tu kubalycu' pahanganni.心累了休息休息
mangelu' ku tademaw salihalai henay.人累了放鬆放鬆
u malawpesa tu cayay tu kataluma 失去的不再回來
u tayniay kasaetim.到來的更加珍惜
tusa malebut tusa idaw ku tulu, ainiw tu.2023年即將到來
u kapahay  katayni , laecusay banatu, saekeng tu udip kaytini tu, u imelang kayada tu,  daesu han naku ku mamin nay a laluma'an cabay.好的來，壞的走，健康留，疾病走祝福所有的親朋好友
saekeng han! sakapah han! salihalay han !健康！平安！快樂
uekeng saicelangen ! malucabay had adauc !馬力十足！友誼天長地久.
siwsa ku demiad 光陰飛逝

siwsa ku demiad, mahida u nanum, slaw han u lawpes tu nu mihcaan 光陰飛逝，時間如水，不知不覺中，這一年已至年尾。
hican pasatedep ku malumanay a mihcaan , misuayawy tu baluhay a mihcaan ayda makakutay tu baluhay atu malumanay,
留不住舊年，會迎來新年，在這個新舊交替的年底，
haminen miasik ku udip, hatu nayien , bakahen ku laecusay kalaluman!清空自己，讓心歸零，去除糟糠，丟掉憂傷！
maminnay a cacay mihcaan, payawan kapah laecus haw,過去的這一年裡，無論好壞，
umaminay tu, payawan masukip masiku haw, saahebalen ku balucu'.皆成過往，不管成敗，都要釋懷。
u kapahay ibalucu'en , alahican datengen, tawalen ku laecusay, manatu kasinpay.把美好銘記於心，偶爾回憶，把不好快點忘記，別再憂心。
anu tabtabaki kiya kawaw , anu cila a mihcaan u adidi'ay tu a kawaw, mana pidateng tu mamin nay akawaw awasen ayda, manatu pidateng，makawaa kaayaw.再大的事，到了明年都是小事，別沉溺過往，忽略當下，別留戀從前，影響未來。
maminnay amihcaan ,maemek ita ku ngelu' usadakadakay, idaw ku ngelu' aledah cilemin sicedam, u nitanaman kuyd
過去的這一年裡，經歷風雨坎坷，是歷練，有過苦辣酸甜，是經驗。
u cacanan , nunikaufipan a naemekan 所有的一切，都是人生中的印記。
anu caay kalipahak , bilaw han ku piadih.如果你感到不快樂，就學會看淡；
anu caay kadamsay, satanengen ku anub, 如果你感到不幸福，就減少貪圖；
anu cay kakapah sa , misaicelang pacakay tu udip.如果你覺得不優秀，就不斷提升。
sakapahen ku kawaw, amana pisabelih tu udip, ucaculilan adadan sakapah han muculcul.把該做的事做好，該走的路走順。
anu cay kakapah sa , misaicelang pacakay tu udip.如果你覺得不優秀，就不斷提升。
sakapahen ku kawaw, amana pisabelih tu udip, ucaculilan adadan sakapah han muculcul.把該做的事做好，該走的路走順。
paydangen ku balucu' manaibalucu'i., ubabalahan bakahiy , manapidateng tu.該釋懷了，別耿耿於懷，該捨棄了，別念念不忘。
u tahekalay a kawaw , suayaw han, u liyas sananay a tademaw pabin tu pasepi nu nababalaki 已經發生的事，坦然接納，轉身離去的人，給予祝福。
tawalen ku ngelu' atu sinpay, bakahiy tu ku mikawaay tu udip, dihemay han ku balucu' sakapah han maudip tu dedemiad.
忘卻所有的痛苦煩惱，拋開所有的憂傷不悅，保持好心態，過好每一天。

lawpes tu nu mihcaan, sakapahen ku udip, u cayay kaw matatudungay a tademaw saycan tu pidateng, ucay kalalucuk a kawaw saycan tu pi kilim nayay ku niwci a kawaw manapacici.年底了，對自己好一點，不值得的人，別惦記了；不真心的情，別維繫了；沒意義的事，別行動了。

minanam muputun pabeli miliyas, 學會斷捨離，

kasenun sa mupuu't,atu maminnay a kawaw,及時止損，和過去劃清界限，

tawalen ku naayaway hida han tu.把從前忘記釋懷，

kasibalucu' maudip ayda, saicelang han taayaw.用心活好當下，努力衝刺未來。

malumanay amihcaan ,yadatu, baluhay amihcaan iniwtu.舊的一年，已經過去，新的一年，很快來臨。

panatu kudemiad u lawpes tu numihcaan , miliyas tu tu ayaway,在這所剩不多的年底，告別過往，

tinaku tu naayaway, walesay han ku udip, danayien ku balucu'.

sahemawen kunaayaway, danayien ku udip, pasanayen ku balucu'.釋懷從前，清空自己，讓心歸零。

bakahyi ku laecusay , bakahyi ku lalum lalum daaw .刪除不好不悅不幸，清空煩惱悲傷委屈。

saicelang han pacakay ku udip, kasitalul satabali han ku awas, 努力把自己提升，勇敢向未來邁出，

ngay itanamin i baluhay a mihcaan misaicelang mala kasenenga , maniket adasayen Kuni kaudip salihalay han maudip!

希望我們每一個人在新的一年裡：都能強大優秀，獨立優異，過得美好幸福，活得灑脫自如！
kalamkam kita balaki mautang matineng. 我們老得太快卻聰明太遲，

kalamkam kita balaki mautang matineng.我們老得太快卻聰明太遲，
i caay henay katineng tu saetim sau makuwitay tu.尤其都是在你還不懂得珍惜之前已成為往事,
dumasa cay henay katineng kita alaw han miliyas tu,有許多人在你還來不及用心之前以成為故人，
payawan mududuc kisu tu kaudip sa ,不管你是否延續生命都一直在前進，
nikaudipan caay pacakay tu panukasay a pays hadaadauc .人生不售來回票失去永遠不再有，
mecen ayda, kasaetim tu idaway anucila kiya u kapahay tu.把握今天珍惜眼前所擁有明天才會更美好。
nu udip han ku palikatan amana pipaneng tu nu taw a dingki.發自己的光就好別想著要去吹別人的燈，
anu idaw ku mukilulay tu dingki isu , anu mahida sa ketinen ku telay nu tinghuy winisa u lumuwa a kawaw 
如果有人要追念你的燈，那就剪掉它的燈蕊這叫江湖規矩
nu ayawan kisu nu taw naynayi ku canan, anu uduma kisu misuayawy tu taw u siniwciay kisu, 
你可能在一個人面前一文不值，卻在另一個人的面前是無價之寶，
cay kadayum kunuudip a niwci .簡進自己的價值所在
u kalisiw nietanan caay kaw nikasaetiman.錢是賺出來的不是省出來的
cacay abulad nietanan tulu a malebut hicahicaen mikizay hatida 
tulmalebuta cacay a bulad.一個月賺3000元怎麼解約也就只有三千一個月
nietan cacay aemang malawpes Lima a malebut siliwan limaamalebut 賺10000你花掉5000還有5000
cacay abulad tusa aemang lawpesen cacay a emang siliwan henay tu cacay aemang cacay a bulad.一個月20000元花掉10000還有10000一個月
sietan tu tulu bataan a emang macukaymad Lima aemang siliwan sa tusa idaw ku Lima bataan a emang cacay a bulad.
賺300000元花掉五萬還有251000一個月
sietan cacay lasubu a emang, macukaymas tusabataan aemang idaw henay kuliwan tu walu bataan a emang 賺1000000你花掉200000還有800000
sisa amana pisakuwiykuwiys palawpes tu kizay sa, 所以不要把毛細胞浪費在什麼解約省錢，
kanca kasibalucu' hican mietan hicarn paayaw tu udip kiya maselep ku patahekal atu nikaudip
一定要把心思畫在什麼賺錢怎麼投資與其降低你的支出和生活品質
anu mahida sa masamicunus tu nietanan datengen ku sakatineng .不如常識增加你的收入思路一遍收入無限
hinasumaday ku tademaw cay kaw singalihan u nipaini nu paudipay, madih ku ngelu' maadih ku sakasikadan atademaw nipisagasu imahini maadih ku balucu' nu maudipay.千變萬化是人新聞師不動是命運全是面前顯人生患難之中見真情燈紅酒綠美人演出茶淡飯見人心
balaki balaki cay tu kaydih masahicahica apaadih tu nikaudip ucanan ku pasenengan sa .
年紀越大越覺得不需要在別人眼裡活得有多風光過得有多精彩
ayda sa anu kapah tu ku nikaudip lipahak kapahen tu saycan tu ku cileminay maedem kapah tu.
只想要現在的生活每天都平安快樂別再有那麼多的心酸就好就知足了
anu icuwa caay kaku katadikud natayda tu kaku nikaudip isu.希望有一天我們都不會後悔曾經出現在彼此的生命裡
anu mahicahica mikukay kaku tisuwan namicumud tu kaku ikitakid isu numaku anikaudihan caykaku katadikud amana sakamu tu masasitadah kita amasasuadih henay.不管怎樣還是謝謝你從我的全世界路過琴出自願是過無悔不談虧欠不負遇見
u pamata nu sakaudip musumad acacay cay kawmusumad tunutaw.人生只有一個目標就是改變自己而不是改變別人
lacu atu mipanaay 飛彈與射手

lacu atu mipanaay飛彈與射手
mahini alaw katukuh tu ikitakit
就這樣走到世界盡頭
caay tu pibelih kita
我們都沒有回頭
widih mahida u iciba
愛只是一場海市蜃樓
pacebaay namin ku bangcal
所有的美麗都是虛構
paydang han tu numita
就讓我用最後的自由
muculcul tu nilunguc isu
去成全你的追求
anu namakayni takuwan silusa 
如果你的淚為我而流
inayay tu kulalungucan aku
我是真的別無所求
yu mudikec kisu tu pana'
當你把箭舉起的時侯
hatida ku dihemay nu wayway isu
你的表情是如此的溫柔
paduka I balucu' nu maku
再在我心上留下一道傷口
widasa nu kamu isu haw 
那是你對我的天長地久
mudikec aca kisu tu pana'
當你把箭舉起的時侯
patucek tu kaku caytu pisaungay
我已決定了不會再閃動
wiysu mipanaay  acacay ku midukaay takuwan
你是唯一能傷我的射手
amana piadih tu nikasilusa aku
不讓你看我的淚在流
sadikuday nu maku anipaydag
就讓我用最後的自由
mihedek tu lunguc isu
去成全你的追求
anu ya lusa isu pakayni takywa 
如果你的淚為我而流
inayay tu ku sapilunguc aku
我是真的別無所求
yu mudikec kisu tu pana'
當你把箭舉起的時侯
mahida kadihenay nu wayway isu
你的表情是如此的溫柔
paduka ibalucu' aku
在我心上留下一道傷口
usakay tenes paini isu
那是你對我的天長地久
yu mudikec kisu tu pana'
當你把箭舉起的時侯
patucek tu kaku caytu pilimek
我已決定了不會再閃動
isu acacay mipanaay muduka takuwan 
你是唯一能傷我的射手
Kai kaku paadih tu ni kasilusa aku
不讓你看我的淚在流
keliden tu ku balucu'aku
就讓你把我的心帶走
misulit pabi tu nayay ku punu` a tatayna

misulit pabi tu nayay ku punu` a tatayna, tukamu micidek.
寫給天下那些傻女人，句句戳言
Cuwang-ce

## '''u siwkay niza'''
### u sapuyuay a nasulitan (基本資料)
•	etul：tatama

•	nalecuhan a demiad：前369年

•	mabelecay a demiad：前286年

•	uzip：83 a mihcaan

## '''u sulit nu zuma a kamu'''
*Sakizaya a kamu: **Cuwang-ce**
*u sulit nu Hulam: 莊子
*u sulit nu Lipun: 荘子 そうし
*u sulit nu Amilika: Zhuang Zi

## '''u kamu niza'''
**sakamu sa ci cuwang-ce “ maleacawaay sa u aniwyiw ku han, ucacan a maudipay malecad tu”**
莊子說：「夫虛靜恬淡寂寞無為者，萬物之本也。」

**ci cuwan ce; satalakaway nikaudipsa u namuh, u aniwyiw** 
莊子：人生最高的享受，是寂寞

Sakamusa ci cuwang-ce; “ucacanan atu cacanan cay kauning” 莊子說：「物物而不物于物。」

## '''namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan'''

## '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan'''
*http://www.8bei8.com/book/zhuangzi.html
*http://ctext.org/zhuangzi/zh?en=on
ugang

**ugang** (kamu nu Hulam: 癌症)

## '''u sulit nu zuma a kamu'''
*Sakizaya a kamu: **ugang**
*u sulit nu Hulam: 癌症
*u sulit nu Lipun: 癌 がん
*u sulit nu Amilika: Cancer

## '''namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan'''
*misabaluhay a kamu nu Yueminhui- sakacacay

## '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan'''
*http://www.cancer.org/
*http://www.aacr.org
*http://www.who.int/cancer/en/
*http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs297/en/
salengacay a bayu

salengacay a bayu (kamu nu Hulam: 白令海峽) , mutules tu Cu-ke-ci a bayu (nuamis a cuedetay a dawhang” atu salengacay a bayu “Tay-ping-yang”).

## '''u sulit nu zuma a kamu'''
*Sakizaya a kamu: **salengacay a bayu**
*u sulit nu Hulam: 白令海峽
*u sulit nu Lipun: べーリング海峡
*u sulit nu Amilika: Bering Strait

## '''namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan'''
*Tay-ping-yang
*bayu

## '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan'''
*https://www.pbs.org/wgbh/nova/extremeice/thinice.html
*https://www.beringclimate.noaa.gov/essays_alexander.html
O-cuo

**O-cuo** (kamu nu Hulam: 歐洲)

## '''namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan'''
*Ya-cuo
*O-Cuo a malasacabayay

## '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan'''
*https://europa.eu
*http://www.euratlas.com/time1.htm