muhelupay munabaway a tipid nu silamalay

muhelupay munabaway a tipid nu silamalay磁浮列車

muhelupay munabaway a tipid nu silamalay “nuamilika a kamu:Maglev , namakayca ku sulit Magnetic Levitation” . u mivangdayay tu midehepitay “u mihduhepitay nu mukin mikai atu muhelup” mucuduh tu tipid nu silamalay .

**磁浮列車**（英語：Maglev，字源來自 Magnetic Levitation 的簡寫），是一種靠磁力（即磁鐵的排斥力和吸引力）來推動的列車。

ya dadan nu silamalay nida sa muhelup kyu munabaw I tapuku , ngay maluayaw mitiyung tu lala’ ,

由於其軌道的磁力使之懸浮在空中，

maluayaw mitiyung tu lala’ sa , ya sapipuut nida u bali ku sapipuut .行進時不需接觸地面，因此其阻力只有空氣的阻力。

muhelupay a silamalay satalakaway a duba’ sa makaala tu paytukian 600 a kung-li nu pabawan ,

磁浮列車的最高時速理論上可達每小時600公里以上，

ya lun-kuy a sidubaay a silamalay satalakaway a duba sa 574.8 a kung-li mikalamkam henay .

比輪軌高速列車的最高時速574.8公里更快。

Nu dipun tung-hay a silamalay a ku-si u sabaluhayay u L0 a satalakaway a silamalay u aydaay nu cikiway u sidubaay a silamalay , 

日本東海旅客鐵路公司最新型L0系高速列車是當前全球最快的列車，

tini i sa-li a muhelupay a mitanam a paculil sa , katukuhay a nikaduba sa 603 kung-li ku nipilawit tu duba , ayda ze-li atu dipun a tpid nisangaan mitanam henay tu baluhay a misumad tu tangah ,在山梨磁浮實驗鐵路試行時，達到時速603公里的超高速，目前日立及日本車輛製造所正在測試新型改良車頭，

nisausi satalakaway tu macacay a tatukian 635 kung-likatalakaw nu nikaduba , 

預計設計最高可達每小時635公里的高速，

mahiniay a tipid nayi 2020 a mihcaan satalakaway sa 500 a kung-li ku duba sapapikacaw tu binawlan .

該車型也於2020年以最高時速500公里的速度提供民眾試乘。

duma sa , kanahatu u muhelupay ita nipidateng u sidubaay sananay , nika u sidubaay a muhelupay a silamalay nu hekal , 

另外，儘管磁浮在一般人印象中是高速列車的象徵，但除高速磁浮列車外，

idaw ku mahaymaway a muhelupay a tipid , u duba sa makaala tu 100 kung-ki , u tatelungan sa I tukayay a dadan nu sapaculil atu sakatayda I pahikukian a si-tung , 還有**中低速磁浮列車**，行駛時速最高約100公里左右，主要應用於都市軌道運輸系統或機場聯絡軌道系統上，

masadep, macunus ku duba, yu mukayakay kapah, musaliyut u  niculil nida , anu kapah ku nipi paw-yang mahiniay sa u nicukaymas u kapahay tu . 具有安靜、加速線性、爬坡能力佳、迴轉半徑小、保養成本相對較低等優點。

nika , u muhelupay a muculil mahida u munabaway , anu siduba u bali nida masaungay ku tipid mahuyahuy, caay kanuki kuni pikacaw .不過，由於磁浮列車在行駛時處於懸浮狀態，高速行進時的空氣擾動會使列車晃動較一般輪軌列車大，在乘坐舒適感上大打折扣。

munabaway a nipikingkiw namakayni i te-ku , matabal henay 1922 a mihcaan i teku a ki-ti-si ci namuh-he cin-ciya sakamu sa u manabaway sa , 磁浮技術的研究源於德國，早在1922年德國工程師{那穆赫 建嘉}就提出了電磁浮原理，

i 1934 a mihcaan misinsis tu munabaway a tipid idaw ku situdung .並於1934年申請了磁浮列車的專利權。

1970 a mihcaan nu nadikudan , mukilul tu kitakit u kung-yi  a kanatal u sapilacul caay pisengal amicunus , u sapatalakaw tu sapaculil tu saculil sapananam tu sapilaculu macakatay maydih tu , te-ku, dipun, amilika, ciya-nata, huwa-ku, ing-ku, cung-huwa zen-min kung0he-ku, su-lin a kanatal madaduduc malungatu misanga tu manabaway a tipid a si-tung amilingatu .

1970年代以後，隨著世界工業化國家經濟實力的不斷加強，為提高交通運輸能力以適應其經濟發展的需要，德國、日本、美國、 加拿大、法國、英國、中華人民共和國、蘇聯等國家相繼開始籌劃進行磁浮運輸系統的開發。

nu amilika atu su-lin nayi 1970 amihcaan , 1980 a mihcaan miales tuynian a nikingkiwan a kiyaku , ayda sa u te-ku ,dipun atu cung-ku mududuc misanga tu manabaway a tipid mikingkiw kyumilihaw naming ku maudipay tuni kacakat .

而美國和蘇聯則分別在1970年代、1980年代放棄了這項研究計劃，目前只有德國、日本和中華人民共和國仍在繼續進行磁浮系統的研究，並均取得了令世人矚目的進展。

siduba cinida , kapah an-zin, kapah kacawan , inayay kusuni , kapah u ce-tung a malineng . 

它速度快，運轉安全、平穩舒適、低噪音，可以實現全自動化運轉。

nu kitakit nu misiwbayay tu minabaway a tipid i 1984 a mihcaan nu ing-ku pi-min-han a munabaway , nika caay kakalamkam , i 2003 amihcaan tastasen paliyun tu waya misabaluhay a misakapah , 世界上首條商業營運的磁浮列車線路是1984年英國伯明罕磁浮，但是速度不快，已經於2003年拆除，更換為纜索式系統後重新營運，

sakatusa a ulic nu te-ku pu-lin aM-Bahn nu talakaway namin-tanam a micukaymas . 

第二條德國柏林的M-Bahn高速磁浮則是體驗之用。

ayda u cung-huwa-zen-min- kung-he-ku sang-hay a muhelipay a kakacawan mitam henay ayda u kitakit masacacayay a misiwbayay u sidubaay a munabaway a kakacawan “mutudu’ tu duba kitabakian ku 250 kung-li” 

而當前中華人民共和國上海市的上海磁浮示範營運線是世界上唯一一條商業營運的高速磁浮列車線路（通常指時速大於250公里）、

u sakatulu a dadam nu minabaway a tipid sa “2002” a mihcaan ayda sa muculil tu misiwbay ina limaay a dadan nu munabaway sa wiynian muculil tu kuyni , 也是第三條磁浮列車線路（2002年），目前處於營運中的五條商業磁浮列車線路之一，

nika ina sepatay u duba nida u matangeay a munabaway a silamalay , u licen idaw ku nu dipin ay-ce nu walian a ciw-lin a dadan, han-ku zen-cuwan sakatayda I pahikukian a munabaay a dadan, cung-huwa-zen-min-kung-he-ku i cang-sa amunabaway a dadan atu pay-cin sasaay a silamalay S1 a dadan .

不過另四者為中低速磁浮列車，分別為日本愛知縣的東部丘陵線、韓國仁川廣域市的仁川機場磁浮線、中華人民共和國長沙市的長沙磁浮快線及中華人民共和國北京市的北京地鐵S1線。

nu sang hay a munabaway nu ayawan nidasa naw pu-min-han a munabaway nika matenes tu caay culil. 

上海磁浮之前的伯明罕磁浮和柏林磁浮都早已停駛。

Sen-ti-ya-ke pahikukian, mu-ni-hay a munabaway mikiyaku henay tu kalisiw a kawaw kyu satedepen ,

聖地牙哥機場、慕尼黑機場等磁浮計畫均因資金問題而取消，

nu dipun sa ya tanul a sin-kan-a dadan misanga henay ayda .而日本中央新幹線依舊還在興建中。

duma sa , nu sang-hay masukip, niya dingkiay a hu-se miuning tu bali, u suni mauning, kyu manayat pahanhan caay tu pisanga yadah ku kawaw a tu cacalicaw malatatuduen .此外，上海磁浮的虧損、電磁輻射污染、噪音污染、延伸線的停工等問題也是關注和爭議的焦點。