Nicaragua

Nicaragua（尼加拉瓜）

u Nicaragua（尼加拉瓜） sa i labu nu inutebanan atu nutimulan Amilika (Cong-Nan-Mei-Cuo 中南美洲), itiza i 13 00 N, 85 00 W.

u ahebal nu lala' mapulung sa 130,370 km2.

u ahebal nu lala'ay sa 119,990 km2, u ahebal nu nanumay sa 10,380 km2.

hamin nu tademaw sa 5,966,798.

kakalukan umah sa 42.20%, kilakilangan umah sa 25.30%, zumaay henay umah sa 32.50%.

## tapang tusu nu kanatal (首都)
u tapang tusu nu kanatal sa u Managua(馬拿瓜).

## kakinginan nu kanatal demiad (國家紀念日)
kakinging nu kanatal demiad sa 15 bulad 9 demiad.

## tabakiay a tapang nu kanatal (元首)
u tabakiay a tapang nu kanatal (cong-tung) ayza sa ci Daniel Ortega, micakat a demiad sa i 2007 a mihca 1 bulad 10 demiad.

## '''Nicaragua''' kuhi (尼加拉瓜咖啡)
尼加拉瓜咖啡口感相當多樣，十分複雜並帶著令人愉悅的果香與純淨的酸度。

**Nicaragua** kuhi (尼加拉瓜咖啡) yadah ku masahicahicay a tatanamam, mahicaay kiya kunika lawlaw nu balucu lipahak nu bangsis nu heci atu mata tungusay nu cilemin a tanamam.

天主教傳教士在1790年將咖啡帶入尼加拉瓜，最初種植的目的只是好奇，直到1840年左右，因全球對咖啡需求的增長，咖啡種植才開始得到重視。

tinsukiw (天主教) mitintuway a tademaw itini i cacay a malebut pitu a lasubu siwa a bataan (1790) a mihcaan alaen nida tayda i **Nicaragua** (尼加拉瓜), sayaway anipalumaan sa u misalamaay mitaneng a cacay, katukuh i cacay a malebau walu a lasubu sepat a bataan (1840) a mihcaan, hamin nu kitakit han tu kafa mangalay micunus tu tenes, nipalumaan tu kafa tawyasatu malingatu kaadihan nu katuuday.

1840~1940年，咖啡產業對尼加拉瓜經濟造成極大影響，隨著咖啡的重要性與價值提高，產業也需要更多的資源與人力投注。

cacay a malebut walu a lasubu sepat a bataan(1840) - cacay a malebut siwa a lasubu sepat a baataan (1940) a mihcaan, kafe a kawaw masa misuayaw tu **Nicaragua** (尼加拉瓜) nu sakaudip u satabakiay a kangadahan, mikilul tu kafa a tada angangan atu kapah nuni katalakaw nu epuc, nina kawaw hantu mangalay tu yadahay nu lalaculan (資源) atu mikuliay nu tademaw. 

1870年，咖啡成為尼加拉瓜主要外銷作物，政府也致力於使外國公司得以輕易投資咖啡業並獲得土地。 

cacay a malebut walu a lasubu pitu a bataan (1870) a mihcaan, kafa mala **Nicaragua** (尼加拉瓜) nu angangan a sapatahekal i hekal tu nipalumaan, cen-hu mipadang tu nutaw a kanatal a kusi patayni micumud misiwbay tu kafa (咖啡) kiya idaw kuni patatungus tu lala'.  

但到了19世紀末，尼加拉瓜成為「香蕉共和國」，而來自咖啡的收益多數都流往國外或進入當地地主的口袋。 

katukuh tu sabaw tu siwa (19) a seci nu nikudan, **Nicaragua** (尼加拉瓜) mala "paza' (pada') a kapulungan nu kanatal", numaka kafa anikasi laculan nu hatidaaytu pasayda namin i nutawan a kanatal atu micumud tu palumaay a tademaw nu alubu. 

國內第一個「咖啡共同合作社」在二十世紀早期成立，是1936~1979年由Somoza家族獨裁統治下的政策。

nina kanatal sayaway mala" kafa pulung nu masakaputay a hukulisia" itini i tusa a bataan a se-ci matabal a patideng, cacay a malebut siwa a lasubu tulu a bataan idaw ku enem (1936)- cacay a malebut siwa a lasubu pitu a bataan idaw ku siwa (1979) a mihcaan u "Somoza" a lalabu nu laluma misiteked tuyni a kakawawan. 

之後隨著進入共產統治及政治因素，以及咖啡價格大跌、乾旱及颶風等天災的影響，重創了尼加拉瓜的咖啡產業。

maludikud satu micumud tu kungcen kakawaw (共產統治) atu cen-ce a kawaw, sisa mahetik ku aca nu kafa, makedal atu ka balangbangan nu bali demiad ani kangadahan, tada malawpestu nu **Nicaragua** (尼加拉瓜) a kaha nu kawawan. 

幸好現在尼加拉瓜咖啡產業有回春的情況，咖啡農也開始專注於品質的提升，現在尼加拉瓜的咖啡多半可追溯到單一莊園或由生產者所組成的「共同合作社」。

ngaay aydaay a **Nicaragua** (尼加拉瓜) kafa a kawawan kapah tu atudi ayda, kafa nu malukay a tademaw ayda hatu malingatu mihamaw misakapah patalakaw tu kafa, ayda a **Nicaragua** (尼加拉瓜) a kafa taneng talaayaw tu daecunyun (單一莊園) atu sikawaway milaculay mapulung tu masakaputay hukulisia "共同合作社".https://www.cometrue-coffee.com/blog/d09e8f02f07

優良的尼加拉瓜咖啡都會在豆袋上印上S.H.G.的字樣，代表高海拔莊園生產的咖啡。薩高維恩（segovia）地區位於尼加拉瓜北方的高台上，是一個以「共同合作社」組成的一個獨特地區。

sakapahay nu **Nicaragua** kafa (尼加拉瓜加啡) itini i hekal nu tisagi idaw kunipi ingsacuwan tu S.H.G. a sulitan, uyni han namaka pabaway nu buyu' a cungyung anipalumaan a kafayan. Segovia (Sa-Kaw-Wi-En 薩高維恩) a niyazu' (niyadu') itida i **Nicaragua** (尼加拉瓜) amisan nu talakaway a enal, cinida han u "masakaputay a hukulisia" masakaputay micidekay a kakitidaan.https://directcoffee.pixnet.net/blog/post/16115605

## '''Nicaragua banaw (尼加拉瓜湖)'''
尼加拉瓜湖, 是中美洲最大, 世界第二十一大的湖泊尼加拉瓜湖水域面積8264平方公里, 是中美洲最大, 世界第一大的湖泊, 位於尼加拉瓜境內的一個淡水湖.

**Nicaragua** banaw (尼加拉瓜湖) u Cung-Mey-Cuo (中美洲) stabakiay a banaw, kitakit nu saka tusa a bataan idaw ku cacay a banaw **Nicaragua** (尼加拉瓜) a banaw u ahebal nu lala han walu a malebut tusa a lasubu enem a bataan idaw ku sepat (8264) a pinfun kung-li (平方公里), u satabakiay nu cuomincuo (中美洲) kitakit han saka cacay nu satabakiay nu banawan , itida i **Nicaragua (尼加拉瓜)** nu kanatalan a banaw nu nanum.

尼加拉瓜湖原為太平洋岸一海灣, 因為火山噴發作用, 與海洋隔絕, 當地印第安人稱之為季西沃爾卡湖, 意是"淡水海"現太平洋與尼加拉瓜湖之間有19 千米的志峽相連, 地峽中水深不一, 約在23米至70米之間

**Nicaragua (尼加拉瓜)** sawac naw (Tay-Pin-Yang 太平洋) a lilis nu bayuan (海灣), nasi mapuwakkay nu buyu, atu mapuut malaad nu bayu, sisa itidaay a Indians (Ing-Ti-An a tademaw 印地安人) panganga hantu nutipan u Volka (Ci-Si-Wuo-Er-Ka 季西沃爾卡湖) , iminida sa "nanum a bayu" banaw, aydaay a (Tay-Pin-Yang 太平洋) atu **Nicaragua** banaw (尼加拉瓜湖) u laad' nuheni idaw ku sabaw tu siwa (19) a malebut a lawat (depah 公尺) tuni kalalutin, isasa nu lala a nanuman han caay, kiya tusa a bataan idaw ku tulu atu pitu a bataan a lawat (depah 公尺).

湖水通過聖胡安河流人加勒比海.

banaw a nanum milakuuyd tu San Juan (Sen-Hu-An 聖胡安) a sauwac micumud i Caribbean a bayu (Cia-Le-Pi-Hai 加勒比海).

尼加拉瓜湖岸上綠樹成蔭, 許多紅頂亭點綴其間, 湖水一片湛藍, 湖風習習, 水鳥翻飛, 魚兒不時躍出水面, 那藍天, 白雲, 水光, 湖色構成了一派迷人的景色. 

**Nicaragua** banaw (尼加拉瓜湖) dadipasan macebed ku kilang a lalidungan, yadah ku sumanahay a badahung nipatumi', nanum nu banaw sumilawsa adihen, bali nu banaw sapi' sa, i nanumay a ayam sawni mababelin mibahel, buting hantu sawni tahekal mulebud, kasumilaw nu tapukuwan, sanglac nu latem, takelal nu nanum, banaw hantu kahemekan nu tademaw miadih. 

現在, 幽美的尼加拉瓜湖已與馬薩亞火山並駕齊名, 成為尼加拉瓜著弘口的兩大景觀. 

ayda hantu,u bangcalay nu **Nicaragua** banaw atu Masaya (Ma-Sa-Ya 馬薩亞) silamalay a buyu malecad kunuheni asingangan,mala **Nicaragua** (尼加拉瓜) nu sakatineng nu katuuday a aaidangan.

1914 a mihecaan Panama (Pa-Na-Ma 巴拿馬) a talawadaw malingatu muculi satu, musali'meng ku sayaway nu kawaw nu **Nicaragua** a talawadaw (尼加拉瓜運河) naditekan. **Nicaragua** banaw (尼加拉瓜湖) bangcal ku pala nuheni, sakapahay a papacemudan tu buting, mikacaw tu balunga, midaguy atu mikilim tu nu tuas a tuud (考古), anu kasiwantanan tu nu culil nu sasakamuen, **Nicaragua** banaw (尼加拉瓜湖) hatu u sakapahay tu ku aaidangna.

尼加拉瓜湖通過聖胡安河與加勒比海相連. 尼加拉瓜湖畔最大的城巿是格拉納達.

**Nicaragua** banaw (尼加拉瓜湖) milakuuyd tu San Juan (Sen-Hu-An 聖胡安) a sauwac milalitin atu Caribbean a bayu (Cia-Le-Pi-Hai 加勒比海) malalitin. **Nicaragua** banaw (尼加拉瓜湖) a dadipasan han u satabakiyay nu tukay a Granada (Ke-La-Na-Da 格拉納達).https://kknews.cc/travel/mea24q9.html 

## '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan'''
* CIA
* 外交部
* List of current heads of state and government
* 尼加拉瓜湖，是中美洲最大、世界第二十一大的湖泊：https://kknews.cc/travel/mea24q9.html
*尼加拉瓜咖啡：https://www.cometrue-coffee.com/blog/d09e8f02f07
*尼加拉瓜-薩高維恩(segovia)高山豆：https://directcoffee.pixnet.net/blog/post/16115605