pacuayay adidi'ay a talastas ayam

u cacay a zuma a ayam hanany.

## kakiliman

sibali tu u katukuhan puu’ nu kabulawan nu ayam, talastas ayam malingatu tu namakay timul mubahal mikilim tu dihkuay a kakitizaan,  ya talastas ayam sacacay cacay sa matatules mahiza u nitapidan tu nu  dawa sadepidepit sa salungan azihen, kinatatules tu hekalay atu kanatal subal, Taywan nu sawalian saamisan a kalimucu' tu Jinshan u masengetay a lala'.

### mabulaway a zazan
u pienenga nu makay timulay nu mabulaway a zazan.  hinamililid tu katuud u sazuma kasatimanay a ayam tayni pacena' mihibang, sabaw tusa a bulad hawsa, cudet sa tu namakay sawali satipan a bali, makay dadipasanay a bali, zuma miladay tu pinaay a ayam uyza sienaway mangalayay malaliwa atu mungangaway a ayam, paymihcaan tu kasienawan, saluyaluy sa ya ayam namakay timul mabulaw pakala tu malebut a mangan kakatuud .

Taywan yadah kuni pawasa tu kakitizaan tu kasienawan a talastas ayam,  u palalid na makay timulay mubahel ayam, tini mala u mabulaway milakecay tu bayu a ayam, katukuh i Taywan u saayaway a pahanhanan.
## nilaculan
ayza sananal cacay ya "Siberia" u ciwciw nu talastas ayam mudebu tayza i Jinshan, i ayaw Taywan nanisulitan tu izaw ku lima a lamangan ku mahiniay ayam, nika u saayaway mizizaw tu Taywan u "Siberia" a talastas ayam, mahicaay hakya ya Siberia a talasta, lima kungli ku nibahel debu saca itini i Jinshan,

## i Taywan mauzip ya talastas
i Taywan satu mauzip ciniza mananam tu tiniay a lala' atu tiniay a tadewaw, paydemiad katuud ku tayniay misasingay panutek sa misasing cinizaan u palabangay a talastas, sademiad masasukazih mapulung tya maluka a babalaki mala u kahenulan tu niza a cabay. pakatengil tu ku misasingay manamuhay tu ayam a tademaw atu binawlan, saliyut han nuheni mitena’ kya adidiay a talastas, malukay a tademaw min lihanaw satu a kakatuud ku tademaw talabu tiya umah, amapeci’ kunikalukan nipalumaan nu heni,  sakamu satu hicaen a miading ya talastas ayam ngay kapah ku kakitizaan niza sa, u kakalahan tu ku mahiniay a kawaw saanmin. i Taypak u midiputay tu a adupan, papiculcul tu misimaway a miadingay cinizaan, sakacaay micapi ku misasingay atu binawlan tiya adidiay a talaslas, ahacica katenes pihibang niya talastas hakya samin, ciniza namakay cuwaay hakya samin mizateng ku binawlan?

## u  nu "Siberia" a talastas ciniza
ciniza u Siberia a talastas, uyni a talastas i ayaw tu cacay tusa lasubu a mihcaan, i Taywan inai' henay muculal ku   mahiniay talastas, u saayaway henay muculal. i kitakit ci niza i lalabu cacay bataan a lamangan ku mahiniay a talastas ayam, u kalihanawan kakatalawan u sadayumay a malawpes a adupan han ku mahiniay, mamin i kitakit ya talastas hakay sepat lima malebut dada’ ka katuud, u micidekay cayay ka talaw tu tademaw. 

satu i ayaw tayniay i Taywan min a talastas ayam caay kalecad ku wayway, uzuma a talastas kyami pakazih tu tademaw miliyas tu cacay lasubu dipah tusa lasubu dipah tulu lasubu dipah ku laed, sisa katuud ku mikinaulay tayzaay misasing tiya ayaman,  pakazih ku katuudan hubaw sami macekuk ku binawlan, zayhan caay tu kataneng ku sapasasing tiya uzip niza, sisa uyza satu u adidi'ay sapisasing atu limaki, kya a masasinciniza, saaca i Jinahan satu ciniza mueneng. 

## Taywan katuud satu ku binawlan
Taywan katuud satu ku misasingay a patahekal cinizaan, uyza nu zumaay a kanatal malingatu tu amisasing a patahkal cinizaan.   

### itini ya talastas siwawa
Chokurdakh Russia a kanatal nuwalian akenis "Siberia" u sienaway atu mulangaway a kitizaan, i lalud u kasitikukan nu talastas a kenis, katukuhan tu balangbangan hawsa ya talastas saluyaluy satu mamin namakay timul mabulaw, katukuh i Jinahan nuwalian abesaay a taku tiza tu kasienawan muneng, nika uynian adidi'ay talastas azihan u mahedaw malaliyasay tu wama wina niza, pakay timul ku bahel kaliyuhan katukuh satu i Taywan.  

## namakayza Shen yang hu ataku
namakay Shen yang hu  a taku i timul nuwalian nu China u satabakiay ataku aca nu China, paymihcaan tu kasienawan "Siberia" a talastas, saluyaluy sa masakaput tuynian masemetaya a lala’ muneng tu kasienaway, lalabu nu luma’ nu talastas wama wina atu nuayzaay a mihcaan nanilecuhanay a ciwciw nu talastas, duduc satu taku masemetay a lala' kuheni mikilim tu kakanan. mahiniay kitizaan kya u kapahay kakatayzaan nu adidiay  talastas, nika mahicaay hakya maeka' tayzasatu iwali nu 750 kungli kuhini, nuwalian timul ya cacayay adidiay a subal Taywan. uynian i "Southeast Asia" u zazan nu mabulaway makay bayu lima malebut kungli ka tanaya', 

## namakayni ya talastas
makay "Senberia" nu walianay tu a kenis, micaliway tu nuwalian nu Chins Korea Zipun katukuh satu i Taywan. tuwaca palalid mayza i Philippines taayaw tunu  timul a zazan. Yeliwciya sapucu' sanay i hekal nu walian a bayu,  ciniza  namilawat tu katenes mubahel i bayu a talastas ayam, izaw tu kuni pawasaen tu saayaway kapahay a hekal katukuhan pacena' atu pihibang, ya Jinshan masemetay a lala’, itini tepal nu Yeliw, u pakayzaan a zazan nu talastas, u saayaway kapahay kalikeluhay a sacumud tu masemetay a lala', satusa zayhan mahizaay tu itiniay, a maazih yadah ku kasatiman atu kalihanawan malawpes a ayam, naitini ya talastas mabuwah satu ku ngangan nu Jinshan masemetay a lala’. Taywan Jinshan ya adidi'ay talastas tataytay nayi’ ku wama wina ku midiputay cinizaan, satu haw sa kanca a cacay musuayaw tu katuuday nu misawacuay a tademaw, izaw ku ayam itiza sa izaw tu ku mikilulay makatalay a ayam, kanahatu ya makatalay ayam u tatengaay caay pingayaw tu satabakiay a talastas, 

nika misamamaw panutek tu cinizaan, i tapuku maliyuc misamamaw miazih tu mipanpawaay nu pipaypayan atu nu kazizeng a suni hinamaceku'  belut satu mubahel ya adidiay talasta. matalaway tu ya talastas caay ku tademaw didi’ ku macekukay, maazih niya misimaway a tademaw ku paydang hananay a wacu tayza  i umah milalaba’ tuya adidi'ay talastas, ayza ademiad musepi ciniza pakalaliw, nika ya talastas tataytay satu itiza mauzip, anu ayaw nikauzip a zazan amangelu’ ciniza. 

satu izaw ya cicinhuy a tademaw Ciw min iyun, malingatu tu tacuwacuwa muculil, adasay a taneng miadinng  tuynian talastas ayam, uynian akawaw cay ka cacay ciniza malikeluh tu niza ya pitu izaw ku lima a mihcaan a tademaw ci Hawng cin ci’n a tademaw, ya cacayay kapah ku balucu niya malukay a tademaw, naayaw mipaluma tu lami’  ciniza caay pasapayu tu umah. sisa ya umah niza mala kanamuhan nu adidi'ay talastas kitizaan mihibang, pakalihalay padihku tu liwliw nu talastas.  

ya umah caay pasapauen  padameken cay aca pasapayu tu lutuk, itiza maazih ya adidiay talastasya, i lakuay a kuhkuh  kalingesan nu malukay, nika adidi'ay talastas hacacay han nizia mukan manamuh ciniza mukan, zayhan namahini sipangangan han nu binawlan tu ci " kim a talastas" han tu, yangiha niya talastas " he" sa malecad tu kamu nu layak tu" hu' " sanay, sisa kuyni a talastas mala u kapahay malemeday namakay kakalayanay mubahelay tayni.  

pakayni tuyni talastas ya malukay tatusaay a babalaki , mikutkut tuway tu lala' misacilis a pacumud tu namum, ya cacay a babalaki cay ku malukay ciniza, niza tatudung sa i tepal ni Hung a babalaki ku umah niza, uyni sinmung mukanay tu kuhkuh  adidiay talastas namuh sa ciniza mukan, satu ya cacay a babalaki sanga' hantu niza ya mumah patatudung tu kakitizaan mueng niya adidiay talastas, nainai'ay min ku nanum a laku maazih niza ya adidiay talastas mikilim tu kakanan cay pakatepa tu kakanan  madihien kya babalaki, pananu hantu kya iza satu ku kakanan niza.     

namahiza sa bilil satu mikutkut misacilis pananum, pananum hantu ya laku izaw tu ku buting nanpukuy, kabus, kalang mamin tu tahekal ku canancana, pakazih kya talastas sacemitcemit satu mukan, tuwaca maliyuh masakakamu tuya babalaki, nika mahamuh micapi tuya babalaki, mahini tacuwa ku culil niya babalaki tayza tu mikilul i tapiingan, dadawa ku culi dadawa tu ku culil niza misaluimeng ya babalaki misaluimeng tu ciniza, kanamuhan miazihen mikilu tu i zikuza matineng masikas caypisa kucungkucung kanamuhan sa. nika adidihenay kalihanawanay ciniza, mahiniay adidiay talastas u dadiputenay nu wina wama pasumana' ahicaen mikilim tu kakanan asaan.     

## u lecuh niya talastas
wini u lecuh niza namakay cuwaay asa mihapinang kukatuuday, namakay banuh mikinsa tatenga' u tatama cacay a mihcaanay katabaki ciniza.    

laed a mihcaan sepatay a bulad dihku ku namakay timul  amis a bali, kutayen nu cued wali satip a bali, naayamin malingatu mubelih ta amis misusayaw tu lalud, milasul talaayaw milakui’ tu bayu a tanaya’ kuni pibahel, ya ayam amin itiza tu i Jinshan tu sazikuzay mukan. Hung a babalaki namakeleng sa paanip tu, kangelu’ niya babalak nianip tu caaynay kalepun paanip sa,tinitu ya adidiay talastas pasazipa’ tasasa saya tabakiay a kuku’ niza mapenec tu ya anip, ya babalaki hizahan niza u baki niza damsay sa mibahbah tya talastas, uyni mulangaway anip, u kanamuhan nu zumaay ayam, maazih niya taduk kasenung satu tayza mituk mukan, makaiay paledek tu ayam ci Hung a babalaki, adadatu ku tangah ahicaen hakya cay katayni ya ayam sa mizateng kya babalaki, alasatu tali pacucu’ han niza tu banuh, i batad azihan mahiza u ak'ak cunushan pacai’ tu CD malikat madil, maceku' tuwamin ya ayam kalamkam satu miliyas tya lakuan malingatu tu paluma tu linyen balu, ya talastas tada makaen niza kya nipalumaan tu linyen wu.      

salipahak sa mukan, uyzaan talastas matineng tunu tademawan, talaku kaku mikilul malalikeluh tu kami tu demiadmiad, itiza tu mutizeng i tapiingan nu taling, kiw kiwkiw sa yangiha niza masuni, mabiyalaw mahica hakya satu dadawa a matineng ya talastas. tanayu’ satu ku demiad tu lalud [ sazikuzay] tu a ayam a miliyas tu Taywan, uyni pidiput ni Hung a babalaki mahemekmin ku katuuday a tademaw. ya talastas misananam tu talakaway mubahel, mahizatu amisilut pananukas i saamisan, mizatengay tu luma’kya talastas asaan. 

sibali satu ya talastas pabesut sa tapabaw mubahel, mahiza sa talakaw satu ku pibahel saiyucliyuc satu ya talastas, katukuh tu pinaay a tatukian hakya, i laku caay tu kaazih ya talastas, caay tu katayni, katuuday a tademaw mabiyalaw tu, katukuh tu kalabian, ya kananaman a uzip mudebu i laku ni Hung a babalaki. yatalastas  mubahel katukuh iza sasa nu Semen, sananal tu mikilimin ku katuuday a tademaw, satu musakamu tu ku heni  dadawa satu kya babalaki tayza miazih. mahicaay hakya u labii tu culal sa i Sung san tapiingan  pihalhalan tu kazinge ya i Jinshanay a talastas tulu bataan kuli ku pibahel, teban tu nu labi dadawa mahapingan tu uyni talastas tatenga u Jinshanay a talastas, nanizakepan hawsa pacena’ itini hantu midiputay tu aadupan itini cay pikaen mabiyalaw tu ku tiniay a tademaw a mitatengil, hicaen kya akapah sa, mahiza sa a panukase tuaca sami ku katuuday, mamin mikingsa tuya uzip niza tatenga nai’ ku imelansasa, patayza hantu i kitizaan i Jinshan, katukuh itini tulu ademiad ca kapikaen tizeng sa itiza caay tu pisaungay, satawiktawik hanniyam itapiingan niza, haymaw satu kapah ku culil haymaw satu mikilul I tamiyanan, malingatu tu mikilim tu kakanan.     

Katukuh tu balabangan masazuma tu ya banuh niza pakutay tu kalawalaway a banu nu uzip niya talastas, haymaw satu mala salengacay kulit nu talastasyay a kullit, mananam tu ciniza itini mueng mala u tiniaytu a tawki.  u zuma hawsa mialaw tu niadupan nu badakuwang a kakanan, haymaw satu tahekal kunu wayway nu talstas  makuay a kenis asa, satebudtebu sa i ayaw niya babalaki mahiza u misalukiyaway.     

mahicaay hakya u labii tu culal sa i Sung san tapiingan  pihalhalan tu kazinge ya i Jinshanay a talastas tulu bataan kuli ku pibahel, teban tu nu labi dadawa mahapingan tu uyni talastas tatenga u Jinshanay a talastas, nanizakepan hawsa pacena’ itini hantu, midiputay tu aadupan itini cay pikaen sa, mabiyalaw tu ku tiniay a tademaw a mitatengil tu, hicaen kya akapah sa, mahiza sa panukasen tuwaca sami ku katuuday, mamin mikingsa tuya uzip niza tatenga nai’ ku imelang, patayza hantu i kitizaan niza i Jinshan, katukuh i Jinshan tulu ademiad cay kapikaen tizeng sa itiza caay tu pisaungay, satawiktawik satepaltepal han niya babalaki, haymaw satu kapah ku culil haymaw satu mikilul, malingatu tu mikilim tu kakanan.

Katukuhan tu kasienawan Siberia talastas a mabulaw katukuh i “Poyang Lake southeast China, i Poyang Lake u kitizaan nu kasienawan nu talastas, mahiza sa u kakitizaan katahkalan nu kalihenawanay a ayam. u zuma tulu maluyalu tu masakapu, talastas uyza itapiingan nu taku masengetay a lala’ u i namumay mauzipay a mulangaway ku kaenengan. uyza u i hekalay masazuma tu ku demiad atu akutitu aca ku demiad, mala talakaw tu ku namu nu kitizaan atu makelah, satu talastas cay tu pakatepa tanengay ku lutuk sapibecul tu bili, maluyaluyay a talastas a mikilim tu kakanan laliwasa satu tacuwacuwa likut nu pienengan, masasualaw tu tadema, ku mahiniay a kawaw.

kuyni tusa a mihcaan pabaluhay tuni sulitan i lipun muculal, katukuh tu sadingsing ya saluyalu sanay a talastas, malingatu tu namakay satip mubahel, miliyas kuheni tu Shen yang hu kitizaan tu kasienawan, makay timul nutipan mubahe tu tusa malebut a kungli, katukuh i “Momoge Nature Peserve China” mumu a pidiputan tini izaw ku tusa malebu ka katuud ku talastas, itini pacena’ mihibang tu cacay a bulad mubahel aca tulis satu pananukas i nutipan, saluyalu sa mubahel kahemekan mahiniay azihen. Si pu liya ahebalay ku masemetay, miawaw tu masaluyaluyay a talastas tayi akutiay a luma’, Jinshan Taywan uyzaan a demiad adidiay a talastas i Jinshan, saayaway babiyalaw tu, u icelang u sitineng mabulaw miawaw tu aca tu adidiay a talastas, a talumatu sa, tumahiza ayawa tu 521 a demiad culal sa tayni i Cin san, ayza sunuk satu miliyas,    

## nakataynian atu piliyasan niya talastas
ya talastas namakay 2014 a mihcaan tu saba tusa a bulad sabaw tulu a demiad katukuh i Taywan, Jinshan adidiay a talastas i Taywan mueneng pulung 521 a demiad, sazikuzay i 2016 a mihcaan lima a bulad saba tusa a demiad miliyas tu Taywan. Cicinhuy patahkal tu sapikilim a satakus, pakayni i kitakit i cuwacuwaay nu ayam a cabay, adasay taneng ama kilim kuyza semilaway sikamid a kuku’ a talastas. 2016 a mihcaan enem a bulad tusa bataan ademiad cicinhuy a tademaw mumul tayza i Si pu liya mikilam tya adidiay talasts tu ni sadipaan niza.

## namakayniay a nasulitanuyniukan

* nasulitan ni Sabak Tutuy i 2019 i tiza i Hupu a niyiazu'

*白鶴報恩：https://zh.wikipedia.org/wiki/%E7%99%BD%E9%B6%B4%E5%A0%B1%E6%81%A9
*小白鶴的報恩：https://www.youtube.com/watch?v=ZJOGyQneBYA
*金山小白鶴：https://www.google.com/search?q=%E9%87%91%E5%B1%B1%E5%B0%8F%E7%99%BD%E9%B6%B4%E8%80%81%E8%BE%B2&sa=X&biw=911&bih=417&sxsrf=ACYBGNSiucd2FvS5MbMsAMlgjt4FQaoLpQ:1573697396998&tbm=isch&source=iu&ictx=1&fir=Wb5bBK3eVbT70M%253A%252C9ASpKK-3cBaDjM%252C_&vet=1&usg=AI4_-kRX5SGQCvQS6oaH7o-fJaeeZ_4Ozw&ved=2ahUKEwjE2tPSz-jlAhVOE6YKHX56Bl8Q9QEwEnoECAgQFw#imgrc=Wb5bBK3eVbT70M: