kapahay a pucu’

## '''kakiliman'''

kapahay a pucu’  “kamu nu Ing benign tumor” u cayay picalap tu capiay a belaw sakaput anucaay malimad “malahad tazumaay a atay” icelangay a pucu’. makelit ku kapahay a pucu’ hawsa, zuma caaytu kapulangaw, la’cusay a pucu’ uzuma mulangaw aca.

**良性腫瘤**（英語：benign tumor）是一種不具有侵襲鄰近組織或遠端轉移（擴散至其他器官）能力的腫瘤。良性腫瘤被切除後，通常不會再生長，而惡性腫瘤有時會再生長。

hatu kapahay a pucu’ nu uzip hina caay patalaw tu uzip, nika kapahay a pucu’ atu zumaay kapahay a pucu’ mahiza tu mipatay. caay kalecad tu la’cusay a pucu’. kapahay a pucu’ mahaymaw mulalad, atabaki  mulangaw, u hekal takela lameneng.

大多數身體上的良性腫瘤通常不會威脅生命，不過良性腦瘤和少部分的良性腫瘤仍然致命。與惡性腫瘤不同，良性腫瘤通常生長速度緩慢，呈膨脹性生長，表面較光滑。

kapahay a pucu’ hekalay a “cye-ti sakaputay a sin-wi-cyaw” malaup anucaay pahanhan i labu nu banges. kapahay a pucu’ mahiniay maazihay tu pasu tungaw atu sipucu’ay ku tawawaan.

良性腫瘤通常被外表面（結締組織的纖維鞘）所包圍或停留在上皮內。良性腫瘤的常見例子包括痣和子宮肌瘤。

## '''u imelang'''
na u kapahay a pucu’ i uzip zumaay lalid sa tabaki “zuma hamin imelang nu uzip” mapenec ku liwliw nu kapahay a sakaput, nika caay pidebung tu capiay kapahay nu labuay a sakaput, uzip a pucu’ hatu masamaliay, masapuu’ay. liwliw nu uzip a pucu’ sisatabuay, namahini kapahay a sakaput masiwatan makakenis, u lima ku sapitiyung, micuzuh ataneng milimad.

由於良性瘤體在局部會不斷增大（一般無全身症狀），壓迫周圍的正常組織，但並不侵入鄰近的正常組織內，瘤體多呈球形、結節狀。瘤體周圍常形成包膜，因此與正常組織分界明顯，用手觸摸，推之可移動。

caay ku pipatayan nu uzip, kapahay a pucu’ zuma caay kapatay, hatuay mahamin maala, caay kayadah ku muliyaway tahekal. sakukamu kapahay a pucu’ caay kapatay sa, nika u ci-ing nuheni masumad mala u la’cusay a pucu’, uynian uzuma acici’en miala tu pucu’ay a lalekalan.

除非長在要害部位，良性腫瘤一般不會致命，大多數可被完全切除，很少有復發。雖說良性腫瘤不會致命，但是他們可能會基因突變成為惡性腫瘤，這就是有時需要用手術移除腫瘤的原因。

tawawaan nu sipucu’ay tatenga’ kaliyuhan aimelang. saca anu iza ku ngangasawan nu siimelangay tu tawawaan nu sipucu’ay, atalakaw ku siimelangay tu mahiniay, zuma a lalekalan hakay atu he-al-mung palalecan tu sakaytini. pucu’ay a tawawaan u katalawan pasu kidemuay atu yadah ku nikan tu sumanahay a titi. mikinsa taneng makay uka’ nu pakay mikinsa anucaay i-sye a nikuliytan amikawaw.

子宮肌瘤的確實發病機制尚不清楚。然而若家族中有子宮肌瘤病史，罹患機率也比較高，部份原因可能和荷爾蒙比例有關。 子宮肌瘤的風險因子包含肥胖症與攝食太多紅肉。檢查可以透過骨盆檢查或醫學影像來進行。

pakala tu 20% pasentu katukuh 80% pasintu ku tatayna ayaw nu 50 ku mihcaan sipucu’ay a tawawaan. i 2013 a mincaan ku piasip 1.71 yi’k ku sipucu’ay a tawawaan. zuma i kasiwawaan anucaay cayay ka siwawaan tahekal, pisatezepan nu bulad masukut ku katabaki. i Amilika, pucu’ nu tawawaan u hina maazihay tu ku nipicici’ miala tu pucu’ nu tawawaan.

約20%至80%的女性在50歲以前得過子宮肌瘤。在2013年估計有1.71億的女性得到子宮肌瘤。一般會在生育年齡的中期或末期出現，在停經後其尺寸會縮小。在美國，子宮肌瘤是子宮切除術的常見原因之一。

gang “kamu nu Ing Cancer” singangantu la’cusay a gang “Malignant tumor”cung-i-sye pangangan ahn tu pucu’ a gang, uyza u si-paw caay kakapah kunikalahad, saaca kuyni mulahaday a si-paw hakay micalap tu zumaay nu uzip, amikuwan tu si-paw malacinuwas siwawa caay kakapah kinitaliyuk malaimelang.

**癌症**（英語：Cancer），又名為**惡性腫瘤**（Malignant tumor），中醫學中稱癌、瘤，指的是細胞不正常增生，且這些增生的細胞可能侵犯身體的其他部分，為由控制細胞分裂增殖機制失常而引起的疾病。

gang a si-paw caay ku makuwan ku kacinuwas, micumud henay tu zumaay a liwliw nu tatungusay a sakaput tuwaca makay labu nu uzip mitaliyuk anucaay alutid malimad tayza i zumaan nu uzip. u pucu’ caay ku hamin u gang, zuma izaw ku si-paw mulahad caay picalap tu zumaay nu uzip, pangangan han kapahay a pucu’.

癌細胞除了分裂失控外，還會局部侵入週遭正常組織甚至經由體內循環系統或淋巴系統轉移到身體其他部分。不是所有的腫瘤都會癌化，有些細胞增生不會侵犯身體其他部分，稱為良性腫瘤。

hina maazihay a gang mahiza tu mahiniay pasu baluhay a atilad, tahkalay ku izang, mzahaymaway mauhuh, kaliyuhan mawada’ ku kabaket nu uzip, atu pisaungay nu sawada’ amasumad, nika uzuma a imelang hakay tahkat tu ku mahiniay a imelang, saaca maazih ku mahiniay caay a situngus asigang. i uzip nu tademaw, imahini katinengan a gang macaliway ku cacay a lasubu a lamangan.

癌症常見的徵象與症狀包括新發生的腫塊、異常的出血、慢性咳嗽、無法解釋的體重減輕、以及腸胃蠕動的改變等等，但其他疾病也可能會出現這些症狀，因此發現這些症狀並不一定表示得了癌症。在人類身上，目前已知的癌症超過一百種。

u gang yadah ku kasahiniay, namitabaki a sigangay calap tu 22% pasintu ku mapatayay nu gang, kizemu, caay kakapah ku kan, caay pilaylay, mukanay tupah pulung macalap tu 10% pasntu. zuma hakay malagang pasu zuma malaliday, tahkal i yu-li-bu-se, atu zuma mauning ku hekal. 

癌症有許多類型，因吸菸而罹癌者佔了癌症死者中的22%，肥胖、飲食不佳、運動不足、飲酒則共佔了10%。其他可能造成癌症的因素還包括某些感染、暴露於游離輻射、以及環境汙染因子。

## '''malalitin tu i hekalay atu zumaay a natinengan'''
* 中文維基百科 : 良性腫瘤
* https://zh.wikipedia.org/zh-tw/%E8%89%AF%E6%80%A7%E8%82%BF%E7%98%A4