open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hunhungaz

## Hunhungaz
u sulit nu Hulam: 古楓部落

u Bunun a cidekay sa, sakamu nu Sakizaya sa u "Yuwatan". u Taywan yincumin cacay a cidekay. i Chin kanatal a nasulitan sa u " Wulun" cidekay sananay. mueneng i buyu' ipabaw 1500m. maka lima a mang ku tademaw.

### u siwkay nu niyazu'
i Hualien a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Hunhungaz. u kasalumaluma’ nu Hunhungaz sa,  65 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 229 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 219 ku tademaw, pakalatu 96%.

u zuma sa, cay ku Ingcumin,  10 ku tademaw, pakalatu 4%.

## u sausi nu cidekay a tademaw

### u Yuwatan a niyazu'
u kasabinacadan, Yuwatan(Bunun) 84%, Pangcah(Amis) 4%, Tayan(Tayal) 1%, zumazuma 6%.

u Yuwatan(Bunan) sa, u cidekay nu Taywan Yincumin. tusa a bataan a mang ku tademaw. mueneng i Kalinku i Pusung atu i dadipasan nu bayu'an. katuuday a cidekay u Yuwatan(Bunan).

u niyazu’ nu Yuwatan(Bunan) kuyni, katuud ku Yuwatan(Bunan)  itini mueneng. u zuma a tademaw sa u Pangcah(Amis) , atu Tayan(Tayal). inayi' tu ku zuma cidekay a tademaw itini mueneng.

### u Sakizaya a tademaw
inayi' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.

## u cidekay nu Taywan Yincumin:

### tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihca 01 a bulad

### u siwkay nu Yincumin
u Yincumin a kamu nu Sakizaya sananay, u ngiha' nu Hulam a kamu nu "原住民".

u sakaizaay saan, u saayaway mueneng itiniay a tademaw sananay, itini uyiniyan a subal, tina subal(島嶼) a ngangan sa ku "Taywan", u Hulam a sulit sa ku 台灣.

u sasubana'ay(學術) a kamu sa, Taywan Yincumin sa mikitinay(有關) "Timul Subal kamu cidekay(南島語族)" saan.

u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.

silecaday(相同) a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.

i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw.

satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.

u tabakiayay a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).

situlu ku kakuniza nu Yincumincu, sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangabulanay(平埔族)  .

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* 內政部戶政司全球資訊網

* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Ike Borsavage

Ike Borsavage nalecuhan i Plymouth, Pennsylvania, nanu syubay kanas-mali miunduay nu Amilika NBA nisakaput, pahanhanan tu kawaw ayza. Ike Borsavage i 1950 a mihcan NBA sapapili’ mimaliay a kawaw, saka 5 ku uwac atu silsil 51, namapili’ tu nu Philadelphia Warriors putiput. 

7 bulad 25 demiad, 1924 a mihca, Ike Borsavage, miunduay. (mapatay i 2014 a mihca)

## u canan ku NBA
kanatal kanas-mali putiput, Amilika: National Basketball Association, sapuyu’en NBA, u Amis-Amilika tatama syubay kanas-mali putiput.
 
izaw 30 a mali cebang, mikitinay tusa a subal, sawaliyan atu satipan. cacay subal izaw tulu a cu, cacay a cu izaw lima a cebang, cacay cebang namakay Canada, u zama sa namakay Amilika.  
kya madademec "Amilika syubay kanas-mali nisakaput sasasedsed, acasa "Amilika kanas nisakaput sasasedsed", sapuyu’en "Amilika syubay kanas", acasa kakelul han NBA.

## namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
* Lists of National Basketball Association players
Imaorod

## Imaorad
u sulit nu Hulam: 紅頭部落

Imaorad niyazu' itiza i satipan-satimul nu Lanyu subal, u kamu u Tau cidekay sa u " I-mowrod", sakaizaway sa u masaupu tu tademaway a niyazu'.  u lalangawan nu kungku nu timu. itebal nu Yulen niyazu', u salaedan nu lala' namakay 核廢廠 katukuh i Hoto sa'wac. izaw ku padekuan itiza, izaw ku yubin itiza. ya 核廢廠 itizatu.

## u siwkay nu niyzau'
i Taitung a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Iratay. u kasalumaluma’ nu Iratay sa, 260 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 751 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 632 ku tademaw, pakalatu 84%.

u zuma sa, cay ku Ingcumin, 119 ku tademaw, pakalatu 16%.

## u cidekay nu Taywan yincumin

### u siwkay nu Yincumin
u Yincumin sananay, u saayaway a muenengay a tademaw itini, itini uyiniyan a subal.  u sasubana'ay(學術) a kamu sa, Taywan Yincumin sa mikitinay "Timul Subal kamu cidekay(南島語族)" saan.  u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.  silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.  i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.  u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).  situlu ku kakuniza nu Yincumincu,sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangbulanay.   

### tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2017 a mihca 12 a bulad

### tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 5 a bulad
pulung sausi (561,916),  Pangcah (209,668),  Tayan (90,185),  Paywan (100,775),  Yuwatan (58,465),  Rukay (13,319),  Puyuma (14,170),  Cou (6,635),  Saysiat (6,630),  Yami (4,612),          

Saw (790),  Kabalan (1,470),  Taluku (31,530),  Sakizaya (940),  Sejek (10,023),  Laaluwa (401),  Kanakanabu (335),  zuma (11,985)                 

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
*內政部戶政司全球資訊網
*原住民族委員會全球資訊網統計資料
*台東所在
Isaetipan pahikukian

## Isaetipan pahikukian
u sulit nu Hulam: 仁和部落

### u siwkay nu niyazu'
i Hualien a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Isaetipan pahikukian. u kasalumaluma’ nu Isaetipan pahikukian sa, 1,927 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 5,066 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 1,247 ku tademaw, pakalatu 25%.

u zuma sa, cay ku Ingcumin, 3,819 ku tademaw, pakalatu 75%.

### u asip nu cidekay a tademaw
u kasabinacadan, Pangcah(Amis) 20%, Taluku(Truku) 2%, Tayan(Tayal) 1%, Yuwatan(Bunun) 1%.

### u Pangcah a niyazu'
u Pangcah a niyazu' kuyni. katuud ku Pangcah itini mueneng. u zuma a tademaw sa u Tayan atu Taluku atu Yuwatan. yadah ku cidekay a tademaw itini mueneng.

### u Sakizaya a tademaw
izawtu ku Sakizaya itini mueneng, caykatuud ku Sakizaya, uzuma a tademaw sa u Taluku Tayan atu Yuwatan, katuud ku Hulalm intini mueneng.

## u cidekay nu Taywan a yincumin:

### u siwkay nu Yincumin
u Yincumin sananay, u saayaway a muenengay a tademaw itini, itini uyiniyan a subal.

u sasubana'ay(學術) a kamu sa, Taywan Yincumin sa mikitinay "Timul Subal kamu cidekay(南島語族)" saan.

u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.

silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.

i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.

u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).

### tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2017 a mihcan 12 a bulad

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* 內政部戶政司全球資訊網

* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Isin-tatama a ngangan nu Pangcah

## ngangan nu tatama
Isin

## u siwkay nu ngangan
tina ngangan sa, u tatama a ngangan nu Pangcah a cidekay.

yadah ku ngangan nu Pangcah. namakay Yunminhuy a nangan sa, tatama 77, tatayna 77. namakay Ranchanruy sa, tatama 6261, tatayna 5181, ngasaw 417. namakay Lipunan sa, tatama 7290, tatayna 5914. namakay Chengzhi Tabakiay Cacudadan sa, tatama 305, tatayna 150, petun 44.

tina ngangan sa namakay i Chengzhi Tabakiay Cacudadan a lacul.

u tademaw a nikayadah sa  mangasiw 207715 (2017.9).

pulung nikayadah nu yancumin a tademaw sa mangasiw 557355 (2017.9)

## u angangan nu ngangan
tina ngangan namakay cuwaay sa, cay katineng tu, cay kabana' tu.

## kakuniza nu ngangan

## u canan a cidekay

## namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan

*原住民族委員會-原住民族傳統名字登記-原住民族人名譜, 政治大學原住民族研究中心編, 2014- p54
*泰雅族 Tayan 太魯閣族 Taluku 賽德克族 Sejek 
*阿美族 Pangcah 排灣族 Paywan 布農族 Yuwatan 卑南族 Puyuma 賽夏族 Saysit 邵族 Saw 噶瑪蘭族 Kabalan 撒奇萊雅族 Sakizaya
*鄒族 Cou 卡那卡那富族 Kanakanabu 拉阿魯哇族 Laaluwa
*魯凱族 Rukay 
*雅美族 Tau/Yami
Israel

u **Israel (以色列)** sa i labu nu Asia, itiza i 31 30 N, 34 45 E

u ahebal nu lala’ mapulung sa izaw ku 20,770 km2

u ahebal nu lalaay sa izaw ku 20,330 km2, u ahebal nu nanumay sa izaw ku 440 km2

hamin nu tademawan sa 8,174,527.

kakalukan umah sa 23.80%, kilakilangan umah sa 7.10%, zumaay henay umah sa 69.10%

caay kau cabayay a kanatal nu Taywan.

## tapang tusu nu kanatal (首都)
u tapang tusu nu kanatal sa u Jerusalem (耶路撒冷).

## kakininan nu kanatal demiad (國家紀念日)
kakining nu kanatal demiad sa 14 bulad 5 demiad.

## tabakiay a tapang nu kanatal (元首)
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci Reuven Rivlin (Luwen．Libulin 魯文·里夫林), 1939 a mihca 9 a bulad 9 a demiad nalecuhan. u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Israel (以色列) ayza, micakat a demiad sa i 2014 a mihca 7 bulad 24 demiad.

## cunli (總理)
u cunli nu Israel (以色列) ayza sa ci Naftali Bennett, micakat a demiad sa i 2021 a mihcaan 6 bulad 13 demiad. 

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
* CIA
* Palcabayay a pu(外交部)
* u piazihan tu sulit  nu ayzaay a tabakiay a mikeliday asaca angangan nu kanatal atu sefu(List of current heads of state and government)
Ita thao

## Ita thao
u sulit nu Hulam: 伊達邵部落

### u siwkay nu niyazu'
i Nantou a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Ita thao. u kasalumaluma’ nu Ita thao sa, 348 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 970 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 296 ku tademaw, pakalatu 31%.

u zuma sa, cay ku Ingcumin, 674 ku tademaw, pakalatu 69%.

u kasabinacadan, Saw(Thau) 27%, Yuwatan(Bunun) 2%, Pangcah(Amis) 1%, Tayan(Tayal) 1%.

### u niyazu’ nu Cou
u niyazu’ nu Cou kuyni, katuud ku Cou itini mueneng. u zuma a tademaw sa u tayan, u Yuwatan(Bunun), u Pangcah, u Tayan. inayi' tu ku zuma a cidekay itini mueneng.

### u Sakizaya a tademaw
inay' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.

## u cidekay nu Taywan Yincumin
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.

silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.

i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.

u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).

### tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2017 a mihcan 11 a bulad

2 ku cacudadan i Ita thao niyzau’.

inayay ku kyukay i Ita thao niyazu’.

1 ku pakincalan i Ita thao niyazu’.

inayay ku pikuwanan i Ita thao niyazu’.

1 ku pacudacudadan i Ita thao niyazu’.

inayay ku padekuan i Ita thao niyazu’.

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
內政部戶政司全球資訊網

原住民族委員會全球資訊網統計資料

台灣原住民族資訊資源網
Isaias Afwerki

Isaias Afwerki

2 bulad 2 demiad, Isaias Afwerki, u misingkiway. 1946 a mihca nalecuhan)

u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Eritrea ayza sa ci Isaias Afwerki, micakat a demiad sa i 1993 a mihca 5 bulad 24 demiad.

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
* List of current heads of state and government
Wu Chung-syen

Jacky Wu (u sulit nu Hulam: 吳宗憲, 1962.9.26) nalecuhan i Taywan Taynan satipan. u saupu sipuuay palaway telungay. zayhan  mikileh  makademec sisa singangan tuway. 1978 a mihcan, u tatnenga'ay a mudadiway matahkal. 1990 a mihcan, mitelung ku saupu sipuuay palaway katukuh ayza. nay 2000 a mihcan, sayadah ku milihecian tu kalisiw, u sakacacayay.  

### u sapuyaay a kakuniza

### u kawaw niza

### u sulit nu Hulam
吳宗憲，出生於臺灣省台南市西區，台灣綜藝節目主持人。因參與《五燈獎》賽事而在演藝界嶄露頭角，1987年正式以歌手身分出道。
1990年代開始進軍綜藝節目至今，吳宗憲憑藉獨樹一格且詼諧逗趣的主持風格迅速竄紅。自2000年起多次高居臺灣主持人收入榜首，穩坐綜藝天王地位，在臺灣電視綜藝界與張菲、胡瓜和張小燕被合稱為「三王一后」。

### u sulit nu Amilika
Jacky Wu or Xian Ge, is a celebrity from Taiwan. He is an accomplished variety show host, singer and actor. He hosts and co-hosts numerous variety shows, such as long running popular Taiwanese variety show Guess.

### u kawlah niza

#### Cinciu a kawlah

#### Cicung a kawlah

#### u dadiw-balud niza

## namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
* 吳宗憲
Jeff Ayres

Jeff Ayres unu syubay kanas-mali miunduay nu Amilika NBA nisakaput, u p’agal tins’ tay suruw. Jeff Ayres i 2009 a mihcan NBA sapapili’ mimaliay a kawaw, saka 2 ku uwac atu silsil 31, namapili’ tu nu Sacramento Kings putiput.

4 bulad 29 demiad, 1987 a mihca, Jeff Ayres, miunduay. 

## namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
* Lists of National Basketball Association players
Jerome Allen

Jerome Allen nalecuhan i Philadelphia, Pennsylvania, nanu syubay kanas-mali miunduay nu Amilika NBA nisakaput, pahanhanan tu kawaw ayza. Jerome Allen i 1995 a mihcan NBA sapapili’ mimaliay a kawaw, saka 2 ku uwac atu silsil 49, namapili’ tu nu Minnesota Timberwolves putiput.

1 bulad 28 demiad, 1973 a mihca, Jerome Allen, miunduay. 

## u canan ku NBA
kanatal kanas-mali putiput, Amilika: National Basketball Association, sapuyu’en NBA, u Amis-Amilika tatama syubay kanas-mali putiput.
 
izaw 30 a mali cebang, mikitinay tusa a subal, sawaliyan atu satipan. cacay subal izaw tulu a cu, cacay a cu izaw lima a cebang, cacay cebang namakay Canada, u zama sa namakay Amilika.  
kya madademec "Amilika syubay kanas-mali nisakaput sasasedsed, acasa "Amilika kanas nisakaput sasasedsed", sapuyu’en "Amilika syubay kanas", acasa kakelul han NBA.

## namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
* Lists of National Basketball Association players
Jigme Khesar Namgyel Wangchuck

Jigme Khesar Namgyel Wangchuck

## kakilimaan
u siwkay nu singanganay a tademaw

## nilacul
nalecuhan ciniza i 2 a bulad 21 a demiad 1980 a mihcaan, Jigme Khesar Namgyel Wangchuck, u misingkiway ciniza. 

u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Bhutan ayza sa ci Jigme Khesar Namgyel Wangchuck, micakat a demiad sa i 2006 a mihcaan 12 a bulad 14 a demiad.

u malakapahay a sinin, u tatama ciniza. malakapah tina sinin. caay kabalaki tu mihca niza.

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
* List of current heads of state and government
José Mário Vaz

José Mário Vaz

nalecuhan ciniza i 12 bulad 10 demiad 1957 a mihcaan, José Mário Vaz, u misingkiway a kawaw niza. u tabakiay a tapang (最高領袖) nu kanatal (congtung) nu Guinea-bissau ayza sa ci José Mário Vaz, micakat a demiad sa i 2014 a mihca 6 bulad 23 demiad.

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
* List of current heads of state and government
Ka^nan-tatama a ngangan nu Pangcah

## ngangan nu tatama
Ka^nan

## u siwkay nu ngangan
tina ngangan sa, u tatama a ngangan nu Pangcah a cidekay.

yadah ku ngangan nu Pangcah. namakay Yunminhuy a nangan sa, tatama 77, tatayna 77. namakay Ranchanruy sa, tatama 6261, tatayna 5181, ngasaw 417. namakay Lipunan sa, tatama 7290, tatayna 5914. namakay Chengzhi Tabakiay Cacudadan sa, tatama 305, tatayna 150, petun 44.

tina ngangan sa namakay i Chengzhi Tabakiay Cacudadan a lacul.

u tademaw a nikayadah sa  mangasiw 207715 (2017.9).

pulung nikayadah nu yancumin a tademaw sa mangasiw 557355 (2017.9)

## u angangan nu ngangan
tina ngangan namakay cuwaay sa, cay katineng tu, cay kabana' tu.

## kakuniza nu ngangan

## u canan a cidekay

## namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan

*原住民族委員會-原住民族傳統名字登記-原住民族人名譜, 政治大學原住民族研究中心編, 2014- p54
*泰雅族 Tayan 太魯閣族 Taluku 賽德克族 Sejek 
*阿美族 Pangcah 排灣族 Paywan 布農族 Yuwatan 卑南族 Puyuma 賽夏族 Saysit 邵族 Saw 噶瑪蘭族 Kabalan 撒奇萊雅族 Sakizaya
*鄒族 Cou 卡那卡那富族 Kanakanabu 拉阿魯哇族 Laaluwa
*魯凱族 Rukay 
*雅美族 Tau/Yami
Kaala

**Kaala** (Dipun a kamu: Gaara, ガアラ, 我愛羅) u tademaw nu nikulitan nu Dipun Naluto 火影忍者, sakalima a tumuk nu likelikenan a niyazu', u satenasay a tumuk nu kikelikenan a niyazu'. u Isita Akila (Dipun a kamu: 石田彰 いしだ あきら) ku pangiha'ay nida.

## patetek nida
wayway: kaymaw tu udip (sakacacay a pu), 慈愛 (sakatusa a pu)

maydih a milalubuay: Uciha Sasuke (宇智波佐助) (sakacacay a pu), maydih milalubu tu ada(sakatusa a pu)   

kaydihan a kakanen: 粉肝、 niid'idan a sema nu katalalan.   

kabidangan a kakanen: yukan (羊羹) atu sicedan a lice (栗)

kahenulan a tademaw: Taymali (手鞠), Kankulo(勘九郎)   

kaydihan a kamu:  kaymaw tu udip(sakacacay a pu),慈愛 (sakatusa a pu) 

malkakaay:  Naluto, Uciha Sasuke, Taymali (手鞠), Kankulo (勘九郎)  

wayway nu icelang: sibali, sikelekeleng, silala' 

### nanu adidi'ay a nakauzip

## ninticu (術)

## wayway nida i manmangaan (漫畫)

### sakacacay a pu

#### mitanengan nu sakakaay a ninja

### sakatusa a pu

## malalitin tu ihekaay atu zumaay a natinengan
weykipayke- 火影忍者
Kaaluan

## Kaaluan
u sulit nu Hulam: 卡阿魯彎部落

## u siwkay nu niyazu’
i Taitung a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Kaaluan. u kasalumaluma’ nu Kaaluan sa, 129 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 395 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 385 ku tademaw, pakalatu 97%. u zuma sa, cay ku Ingcumin, 10 ku tademaw, pakalatu 3%.u kasabinacadan. Taitung sian Cinfeng siang Cyalan chun, u sakacacay a niyazu' nu pitu a niyazu' nu Cyalan chun. u ngangan nu niyazu' namakay sa'wac, i tebal nu Taymali sa'wac. nuayaway a ngangan sa, u "Pulupulusen". u kayadah ku lesing atu uul, isasa'ay a lala'. papulung pitu a niyazu'. na i ka Lipunan, bucici paeneng i Cepen sa'wac. i Mikoku a demiad, 34 a mihcan 10 a bulad 25 a demiad, tayni tu ayzaay a kakitizaan.   

### u niyazu’ nu Paywan(Paiwan)
u Paywan(Paiwan) a niyazu' kuyni. katuud ku Paywan(Paiwan) a tademaw itiniay a niyazu', inayay ku Sakizaya itini mueneng.

### u Sakizaya a tademaw
inayi' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.

## u cidekay nu Taywan yincumin

### u siwkay nu Yincumin
u Yincumin a kamu nu Sakizaya sananay, u ngiha' nu Hulam a kamu nu "原住民". u sakaizaay saan, u saayaway mueneng itiniay a tademaw sananay, itini uyiniyan a subal, tina subal(島嶼) a ngangan sa ku "Taywan", u Hulam a sulit sa ku 台灣. u sasubana'ay(學術) a kamu sa, Taywan Yincumin sa mikitinay(有關) "Timul Subal kamu cidekay(南島語族)" saan. u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw. silecaday(相同) a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'. i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa. u tabakiayay a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis). situlu ku kakuniza nu Yincumincu, sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangabulanay(平埔族)  .

### tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 3 a bulad
pulung sausi (560,820), Pangcah (209,203), Tayan (89,958), Paywan (100,591), 11Yuwatan (58,336), Rukay (13,303), Puyuma (14,118), Cou (6,635), Saysiat (6,601), Yami (4,599), Saw (780), Kabalan (1,466), Taluku (31,446), Sakizaya (930), Sejek (9,975), Laaluwa (398), Kanakanabu (330), zuma (12,320)

### tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 4 a bulad
pulung sausi (561,327), Pangcah (209,430), Tayan (90,059), Paywan (100,689), Yuwatan (58,390), Rukay (13,314), Puyuma (14,140), Cou (6,635), Saysiat (6,607), Yami (4,606), Saw (785), Kabalan (1,465), Taluku (31,501), Sakizaya (929), Sejek (9,992), Laaluwa (399), Kanakanabu (334), zuma (12,052)

## namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
* Paykanatalay a pu Luma; uma'ay a se kanatal kalunasulitan atu palatuh calay-zazan
* Yincumincu weiyuanhuy kanatal kalunasulitan atu palatuh calay-zazan sausi kalunasulitan
* 台灣原住民族資訊資源網
Kabalelradhane

i Pingtung a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu **Kabalelradhane (神山部落)**. u kasalumaluma’ nu Kabalelradhane sa, 130 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 405 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 399 ku tademaw, pakalatu 99%.

u zuma sa, cay ku Ingcumin, 6 ku tademaw, pakalatu 1%.

u kasabinacadan, Rukai 93%, Paiwan 4%, Amis 1%.

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Kabit

## satangahan (主題)
Kabit

### u zuma a kamu (其他語言)
nu Hulam (中文): 海神

nu Amilika (英語): water deity

### u canan ku Kabit (是什麼)
u di'tu nu bayu. u ngangan niza ci Kabit. u laylay nu Sakizaya, ci Kabit mikuwan tu bayu, demiad, talawadaw atu sa'wac.

tangen tu pangangan tu wawa ci Kabit.

## namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan (參考來源)

## malaalitin tu i hekalay atu zumaay a natinengan (外部連結)
János Áder

János Áder

5 bulad 3 demiad, János Áder, u misingkiway. 1959 a mihca nalecuhan)

u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Hungary ayza sa ci János Áder, micakat a demiad sa i 2012 a mihca 5 bulad 10 demiad.

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
* List of current heads of state and government
Kacedas

i Pingtung a kuwan nu **Kalinku (內獅部落)** ku niyazu’ nu Kacedas. u kasalumaluma’ nu Kacedas sa, 209 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 728 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 701 ku tademaw, pakalatu 96%.

u zuma sa, cay ku Ingcumin, 27 ku tademaw, pakalatu 4%.

u kasabinacadan, Paiwan 94%, Amis 1%, Tayal 1%.

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Kaidi

Kaidi（楓林部落）

i Pingtung a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Kaidi. u kasalumaluma’ nu Kaidi sa, 174 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 530 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 492 ku tademaw, pakalatu 93%.

u zuma sa, cay ku Ingcumin, 38 ku tademaw, pakalatu 7%.

u kasabinacadan, Paiwan 88%, Bunun 1%, Amis 2%, zumazuma 2%.

## u cidekay nu Taywan yincumin

### u siwkay nu Yincumin
u Yincumin sananay, u saayaway a muenengay a tademaw itini, itini uyiniyan a subal.
u sasubana'ay(學術) a kamu sa, Taywan Yincumin sa mikitinay "Timul Subal kamu cidekay(南島語族)" saan.
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.
silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.
i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.
u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
situlu ku kakuniza nu Yincumincu,sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangbulanay.

### tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2017 a mihca 12 a bulad

### tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 3 a bulad
pulung sausi 560820 ku tademaw, Pangcah izaw 209203 ku tademaw, Tayan izaw 89958 ku tademaw,  
Paywan izaw100591 ku tademaw, Rukay izaw 13303 ku tademaw, Puyuma izaw 14118 ku tademaw, 
Cou izaw 6635 ku tademaw, Saysiat izaw 6601 ku tademaw, Yami izaw 4599 ku tademaw, 
Saw izaw 780 ku tademaw, Kabalan izaw 1466 ku tademaw, Taluku izaw 31446 ku tademaw, 
Sakizaya izaw 930 ku tademaw, Sejek izaw 9975 ku tademaw, 
Laaluwa izaw 398 ku tademaw, Kanakanabu izaw 330 ku tademaw.

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* 內政部戶政司全球資訊網

* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Kahaehaeoan

## Kahaehaeoan
u sulit nu Hulam: 泰平部落

### u siwkay nu niyazu'
i Hsinchu a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Kahaehaeoan. u kasalumaluma’ nu Kahaehaeoan sa, 27 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 60 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 54 ku tademaw, pakalatu 90%.

u zuma sa, cay ku Ingcumin, 6 ku tademaw, pakalatu 10%.

u kasabinacadan, Saysia(SaySiyat) 73%, Tayan(Tayal) 15%, Pangcha(Amis) 2%.

### u Sakizaya a tademaw
inay' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.

inayay ku cacudadan i Kahaehaeoan niyazu’.

inayay ku kyukay i Kahaehaeoan niyazu’.

inayay ku pakincalan i Kahaehaeoan niyazu’.

inayay ku pikuwanan i Kahaehaeoan niyazu’.

inayay ku pacudacudadan i niyKahaehaeoan azu’.

inayay ku padekuan i Kahaehaeoan niyazu’.

### u cidekay nu Taywan Yincumin

u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw. silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'. i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa. u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).

### tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2017 a mihca 10 a bulad

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
內政部戶政司全球資訊網

原住民族委員會全球資訊網統計資料

台灣原住民族資訊資源網
Kala Idiw

## Kala Idiw
iniw tu haw kita? kapah tu haw kita?

ci Kala ku ngangan nu maku, nilecuhan naku caay-siwa-walu-walu a mihca limaay a bulad tusa a bataan idau ku tulu a demiad, katukuh ayda tulu a bataan a mihca ku mihcaan naku.

大家好嗎?

我的名字叫Kala，出生1988年5月23日，現今30歲。

### i Sakul ku luma' aku
i Sakul ku luma' nu maku. u niyadu' nu niyam yadah ku sakul a kilang, kyu sakul han ku ngangan nu niyadu` niyam.

我的家在Sakul。我們的部落有很多茄苳樹，所以我們的部落稱Sakul。

### lalabu' nu luma' aku
i luma` kami, idau ku wama nu maku, maniket tu lalabu` nu luma`, lalima malekaka cacay kaku tatama, ci wama niyam tu demidemiad sakatini i lalabu nu luma`, mihica hi:ca tatengilan nu lalabu` nu luma`, makatukuh nibalaki niyam, i tini i balucu` niyam u sakapahay a wama niyam.

u wina niyam, sakatini i luma` matineng i lalabu` nu luma`, kapah ku nipikuwan tu lalabu` nu luma`, i sananal mata:pal misahemay tu, mamin tu malanam sa padungus tu itamiyan amicudad, yu taluma` kami namicudad, idau tu ku wian niyam i cacudadan muhalhal itamiyan micudad ataluma`, cina niyam i tini i balucu` niyam, u sakapahay a wina.

我的家庭，我們在家爸爸是嚴謹的腳色，兄弟姊妹中只有我一個男生，爸爸每天都會在家管理我們所做的事情，直到我們長大，在我們的心裡他是一位好爸爸。

我們的媽媽，在家中打理家庭的腳色，很照顧家庭，早上很早就煮飯了，吃完早飯後還送我們去學校，我們讀完書要回家了，我們的媽媽已經在學校等我們放學了。我們的媽媽在我們的心裡是一位好媽媽。

### yuadidi` kaku
yuadidi` kaku pahanhan ku micudaday tayda: sa kaku i luma` nu baki amidang, i tida i buyu yadah ku kilakilangan yadah ku cilkay yadah ku aadupen.

yudawya adidi` makasimsim kaku tu baki aku, i nu ayawan nu luma` mikawit tu tabukud atu sali, u sali sapiayam, u tabukud sapibuting. kyu misalami` ku baki aku pakan itakuwan tu buting atu ayam.

小時候，我放假的時候會去阿公家玩，在山那裡有很多森林、很多昆蟲、很多動物。那個時候，我想想我的阿公在家前面編勾八卦網、長型網，長型網可以捕鳥、八卦網可以捕魚，所以我的阿公都煮魚肉跟鳥肉給我吃。

u wama aku u NGayngay, u wina aku u Sakidaya, nanuadidi` kaku caay pisangka tu lisin nu niyadu`.

makasimsim kaku yuadidi` milalamel kaku, kyu makasimsim maku tu nipilalamel tu lisin nu niyadu`,

milalamel kaku tu kakaselal mata:pal tu sananal matuba tayda i Ilisu, matalaw cina aku makatubaay hakya mutupin itakuwan pataluma`.

nanu tusa a bataan idau ku tusa ku mihcaan, taluma` kaku i niyadu`, milalamel tu lisin nu niyadu`, minanam tu ponka nu niyadu`.

我爸爸是客家人，媽媽是撒奇萊雅人，從小時候很少參加部落祭典。我想到小時候對部落祭典的印象，一大早我參加了年齡階層跑馬拉松跑到水源地，我媽媽擔心我能跑完馬拉松嗎?把我載回家了。

### taluma` kaku i niyadu`
nanu tusa a bataan idau ku tusa ku mihcaan, taluma` kaku i niyadu`, milalamel tu lisin nu niyadu`, minanam tu ponka nu niyadu`.

當我22歲的時候，我回到了部落回家了，參與部落的祭典，學習部落的文化。
Kakawasan

## Kakawasan
u sulit nu Hulam：石山部落

## u siwkay nu niyazu'
i Taitung a kuwan nu Pusung ku niyazu’ nu Kakawasan. u kasalumaluma’ nu Kakawasan sa, 180 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 478 ku tademawan. kasabinawlan nu Yingcumin sa, 367 ku tademaw, pakalatu 77%.u zuma sa, cay ku Yingcumin, 111 ku tademaw, pakalatu 23%.

石山部落，台東富豐社區，阿美族稱之為ka-kawas-an，意思為聖靈聚集之地。即今猴子山，富岡到石頭山一帶。 緣由其一為該山地底有天然氣，突如其來大火被族人認是祖靈所為，於是稱此地為Kawas(神鬼)之意。 其二是該社以前有很好的打鐵屋，卑南族來訂製鐵器，卻被殺死埋在地下。卑南社人尋找至此並大舉來攻，卑南社人怒將打鐵的道具埋了。此後，地上會噴出火來，阿美族認為這是祖靈(Kawas)所為，乃稱此地為Ka-Kawas-an (台東縣史 阿美族篇，P174、P176)。

Kakawasan a niyazu', kuizaway nu ngangan sa u "sikahemekan a dietuay a kakitizaan". isasa' nu lala' izaw tu gas, taneng palamal, macekuh ku tademaw, sisa izaw ku dietu itiza sa.

## u asip nu tademaw

### u niyzau' nu Pangcah
u kasabinacadan, Pangcah(Amis) 72%, Paywan(Paiwan) 1%, Yuwatan(Bunun) 1%, Puyuma 2%, zumazuma 1%.

u niyazu’ nu Pangcah(Amis) kuyni, katuud ku Pangcah(Amis) itini mueneng. u zuma a tademaw sa u Paywan u Yuwatan atu Puyuma. inayi' tu ku zuma cidekay a tademaw itini mueneng.

### u Sakizaya a tademaw
inayi' ku Sakizaya a tademaw itini mueneng. caay kaw nu Sakizaya a niyazu' kuyni. haykay izawtu ku Sakizaya a tademaw, caay henay misumad ku ngangan nu cikdekay.

## u cidekay nu Taywan Yincumin

### tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihca 01 a [[:zh:月|bulad]]

### tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 2 a bulad

u sakaizaay saan, u saayaway mueneng itiniay a tademaw sananay, itini uyiniyan a subal, tina subal (島嶼) a ngangan sa ku "Taywan", u Hulam a sulit sa ku 台灣.

u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.

silecaday (相同) a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan.

si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.

u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw. silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'. i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa. u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).

u Yincumin a kamu nu Sakizaya sananay, u ngiha' nu Hulam a kamu nu "原住民".

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* 內政部戶政司全球資訊網

* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Kaisi'-tatama a ngnangan nu Pangcah

## ngangan nu tatama
Kaisi'

## u siwkay nu ngangan
tina ngangan sa, u tatama a ngangan nu Pangcah a cidekay.

yadah ku ngangan nu Pangcah. namakay Yunminhuy a nangan sa, tatama 77, tatayna 77. namakay Ranchanruy sa, tatama 6261, tatayna 5181, ngasaw 417. namakay Lipunan sa, tatama 7290, tatayna 5914. namakay Chengzhi Tabakiay Cacudadan sa, tatama 305, tatayna 150, petun 44.

tina ngangan sa namakay i Chengzhi Tabakiay Cacudadan a lacul.

u tademaw a nikayadah sa  mangasiw 207715 (2017.9).

pulung nikayadah nu yancumin a tademaw sa mangasiw 557355 (2017.9)

## u angangan nu ngangan
tina ngangan namakay cuwaay sa, cay katineng tu, cay kabana' tu.

## kakuniza nu ngangan

## u canan a cidekay

## namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan

*原住民族委員會-原住民族傳統名字登記-原住民族人名譜, 政治大學原住民族研究中心編, 2014- p54
*泰雅族 Tayan 太魯閣族 Taluku 賽德克族 Sejek 
*阿美族 Pangcah 排灣族 Paywan 布農族 Yuwatan 卑南族 Puyuma 賽夏族 Saysit 邵族 Saw 噶瑪蘭族 Kabalan 撒奇萊雅族 Sakizaya
*鄒族 Cou 卡那卡那富族 Kanakanabu 拉阿魯哇族 Laaluwa
*魯凱族 Rukay 
*雅美族 Tau/Yami
Kalala

## Kalala
u sulit nu Hulam: 迦納納部落 Kalala niyazu'

#### u siwkay nu niyazu'
i Hualien a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Kalala. u kasalumaluma’ nu Kalala sa, 151 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 459 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 347 ku tademaw, pakalatu 76%.

u zuma sa, cay ku Ingcumin, 112 ku tademaw, pakalatu 24%.

#### u sausi nu cidekay a tademaw
u kasabinacadan, Pangcah(Amis) 73%, Yuwatan(Bunun) 1%, zumazuma 2%.

#### u Pangcah a niyazu'
u pangcahay a niyazu' kuni, izawtu ku Sazakaya a tademaw, caay kaduut ku tademaw itiniay a niyazu'.

itiniay a niyazu' a tademaw paluma' ku kahiu pacakay ku kahiu.

#### u Sakizaya a tademaw
izawtu ku Sakizaya itini mueneng, caykatuud ku Sakizaya. hakay caay henay misumad ku ngangan nu Sakizaya.

katuud ku Sakizaya a tademaw namakay Maibul niyazu' tayni itini mueneng.

## u cidekay nu Taywan a yincumin:

### u siwkay nu Yincumin
u Yincumin sananay, u saayaway a muenengay a tademaw itini, itini uyiniyan a subal.

u sasubana'ay(學術) a kamu sa, Taywan Yincumin sa mikitinay "Timul Subal kamu cidekay(南島語族)" saan.

u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.

silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.

i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.

u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).

situlu ku kakuniza nu Yincumincu,sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangbulanay.

### tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2017 a mihcan 12 a bulad

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Kalisahan

## Kalisahan
u sulit nu Hulam: 卡里沙汗部落

## u siwkay

i Taitung a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Kalisahan. u kasalumaluma’ nu Kalisahan sa, 51 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 180 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 176 ku tademaw, pakalatu 98%.

u zuma sa, cay ku Ingcumin,   4 ku tademaw, pakalatu 2%.

### u asip nu cidekay a tademaw
u kasabinacadan, Yuwatan(Bunun) 82%, Pangcah(Amis) 4%, Paywan(Paiwan) 1%, Puyuma 1%, Saw(Thau) 1%, zumazuma 10%.

### u Yuwatan a niyazu'
u Yuwatan(Bunun) a niyazu' kuyni, tuud ku Yuwatan(Bunun) a tademaw itini, u zuma a cidekay sa u Paywan atu Pangcah. izaw ku Yuwatan a dadiw , napangangan namakay kina niyazu' "**Kalisahan**". a'su ku ngiha' kina dadiw, manamuh ku kaying atu sining mitengil mudadiw kina dadiw.

### u Sakizaya a tademaw
inay ku Sakizaya itini.

## u cidekay nu Taywan yincumin

u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw. silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'. i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa. u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).

### tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2017 a mihca 9 a bulad

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Kalan dalah

## Kalan dalah
u sulit nu Hulam: 崙埤部落

宜蘭縣大同鄉崙碑村。大同鄉的行政中心。

崙碑村位於宜蘭縣大同鄉，昔稱崙埤子社，崙字代表山的意思，碑是指潭之意，是一座歷史不到九十年的泰雅族部落，村人的祖先原來住在桃園復興鄉大漢溪畔的義興發電廠附近，因為地勢高冷、山多田少，才於民國初年，趁著日本人已經控制台灣治安的局勢下，翻過桃園、宜蘭兩縣的分水嶺，來到最靠近宜蘭市的這處蘭陽溪畔定居。民國六十年六月崙埤村從松羅村轄內升格為村，民國六十六年鄉公所及鄉各機關由樂水村遷設於此，成為本鄉行政中心。近年來崙埤社區對於九寮溪封溪生態保育工作成效卓著，目前沿溪南岸綠美化完成並開放民眾遊憩休閒，接觸大自然。 

崙埤包括三個聚落，分別是崙碑【Ta lah】、長嶺【S g bwh】、九寮【G ba】。

## u siwkay nu niyazu'
i Yilan a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Kalan dalah. u kasalumaluma’ nu Kalan dalah sa, 173 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 611 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 560 ku tademaw, pakalatu 92%.

u zuma sa, cay ku Ingcumin, 51 ku tademaw, pakalatu 8%.

### u asip nu cidekay a tademaw
u kasabinacadan, Tayan(Tayal) 83%, Pangcah(Amis) 2%, Taluku(Truku) 1%, zumazuma 4%.

### u Tayan a niyazu'
u Tayan a niyazu' kuyni, katuud ku Tayan a tademaw itini. u zuma a tademaw sa u Pangcah, u Yuwatan, u Taluku, inayi' tu ku zuma a cidakay itini mueneng.

### u Sakizaya a tademaw
inay' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.

## u cidekay nu Taywan Incumin

u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw. silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'. i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah, saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa. u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah.

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
* 台灣原住民族資訊資源網
Kaliyawan

## Kaliyawan
### u zuma a kamu (其他語言)
nu Hulam: 噶瑪蘭族加禮宛人、花蓮縣新城鄉加禮宛部落

### u siwkay nu niyazu'
i Hualien a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Kaliyawan. u kasalumaluma’ nu Kaliyawan sa, 1,751 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 4,493 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 1,266 ku tademaw, pakalatu 28%.

u zuma sa, cay ku Ingcumin, 3,227 ku tademaw, pakalatu 72%.

### u sausi nu cidekay a tademaw
u kasabinacadan, Pangcah(Amis) 15%, Yuwatan(Bunun) 2%, Tayan(Tayal) 2%, Taluku(Truku) 6%, Kebalan(Kevalan) 2%, Paywan(Paiwan) 1%, zumazuma 1%.

u tademaw nu Kabalan, u ziyazu' nu Kabalan i tiza i Sinchen.

### u Sakizaya a tademaw
izawtu ku Sakizaya itini mueneng, caykatuud ku Sakizaya, uzuma a tademaw sa u Taluku Tayan atu Yuwatan, katuud ku Hulalm intini mueneng.

### u cidekay nu Taywan Yincumin

### u siwkay nu Yincumin
u Yincumin sananay, u saayaway a muenengay a tademaw itini, itini uyiniyan a subal.

u sasubana'ay(學術) a kamu sa, Taywan Yincumin sa mikitinay "Timul Subal kamu cidekay(南島語族)" saan.

u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.

silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.

i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.

u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).

### tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2017 a mihcan 12 a bulad

### tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 4 a bulad
pulung sausi (561,327), Pangcah (209,430), Tayan (90,059), Paywan (100,689), Yuwatan (58,390), Rukay (13,314), Puyuma (14,140), Cou (6,635), Saysiat (6,607), Yami (4,606), Saw (785), Kabalan (1,465), Taluku (31,501), Sakizaya (929), Sejek (9,992), Laaluwa (399), Kanakanabu (334), zuma (12,052)

## namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan(參考來源)ː

## malaalitin tu i hekalay atu zumaay a natinengan(外部連結)ː

* 內政部戶政司全球資訊網 Paykanatalay a pu Lumaluma'an a se kitakit kalunasulitan atu palatuh calay-zazan

* 原住民族委員會全球資訊網統計資料Yuancumincu weyuanhuy kitakit nalunasulitan atu palatuh calay-zazan  pulung sausi nalunasulitan
Kamisatu

## Kamisatu
u sulit nu Hulam: 卡米莎度部落

## u siwkay nu niyazu’
i Taitung a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Kamisatu. u kasalumaluma’ nu Kamisatu sa,  ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa,  ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa,  ku tademaw, pakalatu .

u zuma sa, cay ku Ingcumin,  ku tademaw, pakalatu .

u kasabinacadan.

布農族由5個社群組成，即郡社群(isbukun)、巒社群(taki banuaz)、丹社群(taki vatan)、卡社群(takibakha)、卓社群(taki tudu)等；在花東縱谷居住的布農族以郡社群(is bukun)最多，分佈在台東縣的延平鄉、海端鄉，其次是巒社群(taki banuaz)，分部於花蓮縣的卓溪鄉；丹社群(taki vatan)居住於萬榮鄉的馬遠村及瑞穗鄉的奇美部落。

### u niyazu’ nu Yuwatan(Bunun)
u Yuwatan(Bunun) a niyazu' kuyni. katuud ku Yuwatan(Bunun) a tademaw itiniay a niyazu', inayay ku Sakizaya itini mueneng.

### u Sakizaya a tademaw
inayi' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.

## u cidekay nu Taywan yincumin

### u siwkay nu Yincumin
u Yincumin a kamu nu Sakizaya sananay, u ngiha' nu Hulam a kamu nu "原住民". u sakaizaay saan, u saayaway mueneng itiniay a tademaw sananay, itini uyiniyan a subal, tina subal(島嶼) a ngangan sa ku "Taywan", u Hulam a sulit sa ku 台灣. u sasubana'ay(學術) a kamu sa, Taywan Yincumin sa mikitinay(有關) "Timul Subal kamu cidekay(南島語族)" saan. u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw. silecaday(相同) a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'. i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa. u tabakiayay a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis). situlu ku kakuniza nu Yincumincu, sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangabulanay(平埔族)  .

### tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 3 a bulad
pulung sausi (560,820), Pangcah (209,203), Tayan (89,958), Paywan (100,591), 11Yuwatan (58,336), Rukay (13,303), Puyuma (14,118), Cou (6,635), Saysiat (6,601), Yami (4,599), Saw (780), Kabalan (1,466), Taluku (31,446), Sakizaya (930), Sejek (9,975), Laaluwa (398), Kanakanabu (330), zuma (12,320)

### tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 4 a bulad
pulung sausi (561,327), Pangcah (209,430), Tayan (90,059), Paywan (100,689), Yuwatan (58,390), Rukay (13,314), Puyuma (14,140), Cou (6,635), Saysiat (6,607), Yami (4,606), Saw (785), Kabalan (1,465), Taluku (31,501), Sakizaya (929), Sejek (9,992), Laaluwa (399), Kanakanabu (334), zuma (12,052)

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Karamemedesane

## Karamemedesane
u sulit nu Hulam: 佳暮部落 

## u siwkay nu niyazu’
i Pingtung a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Karamemedesane. u kasalumaluma’ nu Karamemedesane sa, 127 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 417 ku tademawan. kasabinawlan nu yingcumin sa, 414 ku tademaw, pakalatu 99%.  

### u sausi nu cidekay a tademaw
u zuma sa, cay ku yingcumin, 3 ku tademaw, pakalatu 1%.  u kasabinacadan, Rukai 88%, Paiwan 9%, zumazuma 1%.

### u niyazu’ nu Rukay
u niyazu’ nu Rukay kuyni, katuud ku Rukay itini mueneng. u zuma a tademaw sa u Paywan(Paiwan). inayi' tu ku zuma cidekay a tademaw itini mueneng.

### u Sakizaya a tademaw
inayi' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Karoroan

## Karoroan
u sulit nu Hulam：加路蘭部落

## u siwkay nu niyazu'
i Taitung a kuwan ku niyazu’ nu Karoroan. u kasalumaluma’ nu Karoroan sa, 114 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 284 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 191 ku tademaw, pakalatu 67%. u zuma sa, cay ku Ingcumin,  93 ku tademaw, pakalatu 33%.

Tunhe siang a niyazu' nu Pangcah(Amis), u sakaizaway nu Kaluluan sa, u mibanaw tu bukesay saan. sikatuuday a 礦物質 i sa'wac, sisa bangcal ku bukes.

### u asip nu tademaw
u kasabinacadan, Pangcah(Amis) 61%, zumazuma 6%.

### u niyzau' nu Pangcah
u Pangcah(Amis) a niyazu' kyuni, katuud ku Pangcah(Amis) itini mueneng. 

### u Sakizaya a tademaw
inayi' ku Sakizaya a tademaw itini mueneng. caay kaw nu Sakizaya a niyazu' kuyni. haykay izawtu ku Sakizaya a tademaw, caay henay misumad ku ngangan nu cikdekay.

## u cidekay nu Taywan Yincumin

u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw. silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'. i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa. u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).  u Yincumin(原住民) a kamu nu Sakizaya sananay, u ngiha'(發音) nu Hulam a kamu nu "原住民". u sakaizaay saan, u saayaway mueneng itiniay a tademaw sananay, itini uyiniyan a subal, tina subal(島嶼) a ngangan sa ku "Taywan", u Hulam a sulit sa ku 台灣. u sasubana'ay(學術) a kamu sa, Taywan Yincumin sa mikitinay(有關) "Timul Subal kamu cidekay(南島語族)" saan. u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw. silecaday(相同) a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan.   

### tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2017 a mihca 10 a bulad

### tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 5 a bulad
pulung sausi (561,916),  Pangcah (209,668),  Tayan (90,185),  Paywan (100,775),  Yuwatan (58,465),  Rukay (13,319),  Puyuma (14,170),  Cou (6,635),  Saysiat (6,630),         

Yami (4,612),  Saw (790),  Kabalan (1,470),  Taluku (31,530),  Sakizaya (940),  Sejek (10,023),  Laaluwa (401),  Kanakanabu (335),  zuma (11,985)                 

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* 內政部戶政司全球資訊網

* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Kasalahbalan tawya

cacay a lasubu a mihcaan siwaay a bulad tusa a bataan idaw ku sepat a demiad

namulekal i sananal, tayda i kakalanaman malanam, mamin tu malanam, namusulimet tu luma’, yadah ku tatuni’ i kalahukan, mamin tu musulimet, miidid tu titi kami atu laluma’an mapulung, idaw ku heci nu katalalan, basis atu buting, micakay tu yadahay a lami’.

awda hantu laluma’an atu cabay tayni mukan tu titi, mabecul tu.
Kasifo'-tatama a ngangan nu Pangcah

## ngangan nu tatama
Kasifo'

## u siwkay nu ngangan
tina ngangan sa, u tatama a ngangan nu Pangcah a cidekay.

yadah ku ngangan nu Pangcah. namakay Yunminhuy a nangan sa, tatama 77, tatayna 77. namakay Ranchanruy sa, tatama 6261, tatayna 5181, ngasaw 417. namakay Lipunan sa, tatama 7290, tatayna 5914. namakay Chengzhi Tabakiay Cacudadan sa, tatama 305, tatayna 150, petun 44.

tina ngangan sa namakay i Chengzhi Tabakiay Cacudadan a lacul.

u tademaw a nikayadah sa  mangasiw 207715 (2017.9).

pulung nikayadah nu yancumin a tademaw sa mangasiw 557355 (2017.9)

## u angangan nu ngangan
tina ngangan namakay cuwaay sa, cay katineng tu, cay kabana' tu.

## kakuniza nu ngangan

## u canan a cidekay

## namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan

*原住民族委員會-原住民族傳統名字登記-原住民族人名譜, 政治大學原住民族研究中心編, 2014- p54
*泰雅族 Tayan 太魯閣族 Taluku 賽德克族 Sejek 
*阿美族 Pangcah 排灣族 Paywan 布農族 Yuwatan 卑南族 Puyuma 賽夏族 Saysit 邵族 Saw 噶瑪蘭族 Kabalan 撒奇萊雅族 Sakizaya
*鄒族 Cou 卡那卡那富族 Kanakanabu 拉阿魯哇族 Laaluwa
*魯凱族 Rukay 
*雅美族 Tau/Yami
Kasiusiuwan

## satangahan (主題)
Kasiusiuwan

### u zuma a kamu (其他語言)
nu Hulam (中文): 地名，茄苳樹腳，位於花蓮市國福里撒固兒部落旁之小聚落 i tebal nu Sakul, caaykayadah ku tademaw.

### u canan ku Kasiusiuwan (Kasiusiuwan 是什麼?)
sawsawni tabaki ku bali, sisunitu i buyu', namakay i pahpah nu kilang, "siw...siw..." sa kusuni,

sisa, panganganen ku "Kasiwsiwan".

## namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan (參考來源)

## malaalitin tu i hekalay atu zumaay a natinengan (外部連結)
Kasuga

## Kasuga
u sulit nu Hulam:春日部落

屏東縣春日鄉春日村

「春日」社原稱「萃芒」社(Subon)，其自稱Kasuvongan，日人以其與「春日」之日語讀音Kasuga近似，故改為「春日社」。並沿用至今。 

春日鄉全境大部分是排灣人。相傳，原來居住在大武山山境，祖先們在一隻靈犬的帶領下，遷到大漢山山境。當他到達士文溪上游時，靈犬被急流沖走，而後被岸邊的樹枝卡住，救回靈犬的命。在排灣語中「士文」(Subon)兩個字的意思，就是指在流面漂流，被岸邊的樹枝卡住的東西。而祖先們為紀念那次事件，便以此為部落名稱，就是現在的春日村。

## u siwkay nu niyazu'
i Pingtung a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Kasuga. u kasalumaluma’ nu Kasuga sa, 342 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 1,125 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 1,098 ku tademaw, pakalatu 98%.

u zuma sa, cay ku Ingcumin,  27 ku tademaw, pakalatu 2%.

### u siwkay nu niyazu'
u kasabinacadan, Paywan(Paiwan) 95%, Pangcah(Amis) 1%, Yuwatan(Bunun) 0.5%, Rukay(Rukai) 0.5%.

### u  Paywan a niyazu'
u  Paywan a niyazu' kuyni, tuud ku  Paywan a tademaw itini.

### u Sakizaya a tademaw
inay tu ku Sakizaya itini.

## u cidekay nu Taywan yincumin

### u siwkay nu Yincumin
u Yincumin sananay, u saayaway a muenengay a tademaw itini, itini uyiniyan a subal.

u sasubana'ay(學術) a kamu sa, Taywan Yincumin sa mikitinay "Timul Subal kamu cidekay(南島語族)" saan.

u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.

silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.

i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.

u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).

situlu ku kakuniza nu Yincumincu,sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangbulanay.

### tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2017 a mihca 12 a bulad

2 ku cacudadan i Kasuga niyzau’.

1 ku kyukay i Kasuga niyzau’.

1 ku pakincalan i Kasuga niyazu’.

4 ku pikuwanan i Kasuga niyzau’.

1 ku pacudacudadan i Kasuga niyazu’.

1 ku padekuan i Kasuga niyazu’.

## 

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
* 台灣原住民族資訊資源網
Kareem Abdul-Jabbar

Kareem Abdul-Jabbar

nalecuhan ciniza i 4 a bulad 16 a demiad, 1947 a mihcaan, Kareem Abdul-Jabbar, miunduay.  

  

## namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
* Lists of National Basketball Association players
Kavid Sayiun

## Kavid Sayiun

### ngangan

ci Kavid Sayiun ku ngangan.

### u etul
utatama.

### u nalecuhan
1997.04.30

### u minalu
ciwidian

### u kakawaw
u micudadan.

## namakay cuwa a cudad
https://www.facebook.com/kayang.lee.7?ref=bookmarks
Kaviyangan

Kaviyangan（佳平部落）

i Pingtung a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Kaviyangan. u kasalumaluma’ nu Kaviyangan sa, 185 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 761 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 721 ku tademaw, pakalatu 95%.

u zuma sa, cay ku Ingcumin,  40 ku tademaw, pakalatu 5%.

u kasabinacadan, Paiwan 92%, Amis 1%, zumazuma 2%.

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* 內政部戶政司全球資訊網

* 原住民族委員會全球資訊網統計資料