Lithuania

**Lithuania (立陶宛)** 

## '''Lithuania (立陶宛)'''
u **Lithuania (立陶宛)** sa i labu nu Europe, itiza i 56 00 N, 24 00 E.

u ahebal nu lala’ mapulung sa 65,300 km2.

u ahebal nu lala'ay sa 62,680 km2, u ahebal nu nanumay sa 2,620 km2.

hamin nu tademaw sa 2,854,235.

kakalukan umah sa 44.80%, kilakilangan umah sa 34.60%, zumaay henay umah sa 20.60%.

a Lithuania (立陶宛) kapulungan a kanatal (u Lithuania a kamu: Lietuvos Respublika), Lithuania (立陶宛) han nu mita mi awaw. i Ou zul nu wali-amisan, nu Puluw-di-hayay a tuluay a kanatal a sa cacay, u kahenawlan a tusi saWi-al-niw-s ku seul-tu. u katizaan nu Lithuania (立陶宛), i amis militing tu La-tul-wi-ya, i wali nu timul militing tu Bai-ul-lul-s, i timul sa militing tuPul-lan, i ‘tip sa timulan sa militing tu ul-lul-say a ka-li-nin-ke-le-ciu, i etip sa u Pu-lul-di-hay. 

(u kamu nu Hulam sa: 立陶宛共和國（立陶宛語：Lietuvos Respublika），通稱立陶宛（立陶宛語：Lietuva; [ˈlʲɛtʲʊvaː]），位於歐洲東北部，是波羅的海三國之一，首都維爾紐斯。) 

uyni a Lithuania (立陶宛) sa u nu Bea-uo-li-se-hey, Europe a malasacabayay (歐洲聯盟), amisay saetipyu a hulic musakaput (北大西洋公約組織), Ou-zul-li-se-hey,Lean-he-kul,Pu-lul-ti-hay-kul-cia-li-se-hey, Kul-cia-hel-pi-ci-cin-cu-ze, Bia-ou -tel-ce-ing-hang, Ou-zul-un-ceng atu he-cul-he-ze, Sen-ken-kung-ye atu Ou-yen-ciy a Kul-ci-ci-kau a patahekalay a kanatal, Lithuania (立陶宛) u satalakaway ku nikasietanay a kanatal.

(u kamu nu Hulam sa: 立陶宛北接拉脫維亞、東南接白俄羅斯、南接波蘭、西南接俄羅斯的加里寧格勒州，西濱波羅的海。

立陶宛是北歐理事會、歐洲聯盟、北大西洋公約組織、歐洲理事會、聯合國、波羅的海國家理事會、國際貨幣基金組織、北歐投資銀行、歐洲安全與合作組織、申根公約及歐元區等國際機構組織的成員國，立陶宛屬於高收入經濟體並是較高人類發展指數國家。)

## '''tapang tusu nu kanatal (首都)'''
u tapang tusu nu kanatal sa u Vilnius (維爾紐斯).

## '''kakiningan nu kanatal demiad (國家紀念日)'''
kakining nu kanatal demiad sa 16 a bulad 2 a demiad.

## '''tabakiay a tapang nu kanatal (元首)'''
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci Gitanas Nausėda (Citanase．Nawsayda 吉塔納斯·瑙塞達), 1964 a mihca 5 a bulad 19 a demiad nalecuhan. u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu  Lithuania (立陶宛) ayza, micakat a demiad sa i 2019 a mihca 7 bulad 12 demiad.

## '''cunli (總理)'''
u cunli nu  Lithuania (立陶宛) ayza sa ci Ingrida Šimonytė, micakat a demiad sa i 2020 a mihcaan 12 bulad 11 demiad.     

## '''ceng-ce (政治)'''
nu Lithuania (立陶宛) a ceng-ze malapankiway a cung-tung, u cung-tung nu heni, namakay paina nu binawlawan sa, u limaay a mihecan ku sapikakawaw, satenengay a ngatu malacung-tung sa tusa ku lima. anu sepat a bataan tu ku mihecaan sa, a mueneng henay tu tuluay mihecaan sa, taneng tu mikabu a pabihid milihiza tu Cung-Tung.

(u kamu nu Hulam sa: 立陶宛政制為半總統制（semi-presidentialism），總統由全民直選產生，任期5年，最多可任兩屆。凡年齡在40歲以上，且居住滿3年以上者，均可參選總統。)

anu malaCung-Yung sa caay pilihiza tu nu cung-tung a kawaw sa, u kul-hey-i-zang ku mitayliay. ina cung-li sa, nu maka Cung-Tung mipilian pangangan, u kul-hey ku pangihaay. kul-hey a ngangan sa ci Say-ma-s,141 a si, 4 a mihecaan ku ngatu musakakawaw, 71 a si sa nupainaan nu binawlan, 70 a si namakay nu ceng-teng nu painaan sausian pabeli.

(u kamu nu Hulam sa:若總統未能履行其職務時，由國會議長代理。

總理由總統提名，經國會同意任命。

國會稱為塞瑪斯，141席，任期4年，其中71席由人民選出，70席由政黨得票比率分配。)

## '''kakitizaan(地理)'''
ahebal nu lala’ : 6.5 a emang ping-hwang-kung-li. u kakitizaan atu zumaay: i walian nu Pul-lul-ti-hay, i zikuzaan masulitay a kanatal izaw kupulungan a salaedan. Latvia (610km), Belarus (724km), Poland (110km), Ul-kul-cia-li-nin-ke-le-cu (303km); sadipasan 99  km katanayu.nu enal ku ahebalay, izaw aca ku caay kakabakiay a ciw-lin i saedip, atu kaw-ti i wali-timulan. nu matahepuay nu kilangkilang sa 25%, 3000 kayadah ku caay kalecad a danku, u sa tanayuay a sauwac sa ci Ni-mam-he.

(u kamu nu Hulam sa: 面積：6.5萬平方公里。地理位置及特徵：位於波羅的海東岸，與下列國家有共同邊界 - 拉脫維亞（610公里）、白俄羅斯（724公里）、波蘭（110公里）、俄國加里寧格勒州（303公里）；海岸線長99公里。除以平原為主的地形外，尚有西部不大的丘陵及東南部的高地。森林覆蓋率為25%；約3000個大小湖泊；最長的河流-尼曼河)

## '''keyzay (經濟)'''

2015 a mihecaan 1 a bulad 1 a demiad, u Ou-yen a kalisiw pizekezan nu heni.

i labuay nu kanatalay tulu ku sakusaay.

key-zay: Kaw-na-s,Ke-lay-pe-ta, Si-aw-li-ay.

(u kamu nu Hulam sa: 2015年1月1日起，使用歐元。

國內有3個自由經濟區：考納斯、克萊佩達和希奧利艾。)

u mahizaay nu ou-cu tanetesay a kung-lu, sepa ku Kul-ci-ci-zang, caay kasisuletaay a minatu, (i tung-pu-lul-ti a sadipasan) atu i tizaay a kenis , izaw ku sakacacay a uy-sin-tung-ha-si-tung angtenla.

yadah ku patahekal tu hu-pul a budawan, izaw aca ku sa adidi’ay a nen-tu, sa-se, se-kaw, ni-tan, tea, kung-se, lin-hey-se, se-yu,i sakauzipay u aalaen a simal (se-yu), atu ten-zan-ci sa nu makay zumaay a kanatal  nu pacumutan, i edip micapiay tu bayu a kenis sa maazih ku adidi’ay a se-yu atu ten-zan-ci, emay hacica hakiya ku kayadah caay han patahekal.

(u kamu nu Hulam sa: 有歐洲標準的公路網，4個國際機場，不凍港（東波羅的海岸）和該地區第一個衛星通訊系統。

盛產琥珀，有少量的粘土、砂石、石灰、石膏、泥炭、鐵礦石、磷灰石及石油，所需石油和天然氣靠進口。西部沿海地區發現有少量石油和天然氣資源，但儲量尚未探明。)

u ahebal nu kilangkilangan 197.55 mang kung-cing, nu matahepuay nu kilang 30% katalakaw, yadah ku a adupan, sazuma han miasip, piyadahan ku 60 a puzu a adupan, 300 a zumaay a ayam atu 50 a zumaay a buting.

kung-ye sa u tektek nu Lithuania (立陶宛) a cang-ye, nu kahenulan sa kuang-ye, ceay-se-ye, nalimaan misangaan, atu nen-yun-kung-ye tuluay a misakakaway a palekal. nu kung-ye sa zumaan sa tanetesay, nu kakaen, nu palima’an a kilang, nu sapitulik, hay-kung-ye ku ayaw, pisanga’ tu kikay, hua-kung, se-yu-hay-kung, tean-ce-kung-ye, nalima’an tu kim, sapalekal mangay tatawwa, maheda misanga’ tu kaw-cin-tu a sakapet kikay, u sapiazih mahedaay u tuki, sapisausiay a den-ci-ci-ssuan-ci, amisanga’an, nu pacakay i 80 a kanatal, atu kenisan.

(u kamu nu Hulam sa: 森林面積197.55萬公頃，森林覆蓋率為30％以上。多野生動物，有60多種哺乳動物、300多種鳥類和50多種魚類。

工業是立陶宛的支柱產業，主要由礦業及採石業、加工製造業以及能源工業3大部門組成。工業門類比較齊全，以食品、木材加工、紡織、化工等為主，機械製造、化工、石油化工、電子工業、金屬加工工業等發展迅速，生產的高精度工具機、儀表、電子計算機等產品行銷全世界80多個國家和地區。)

u sa tabakiay a tuse sa uy-al-new-s, kung-ye-cung-sing nu Li-taw-yun, kung-ye-cang-ze i kung-ye-cung-cang-ze ⅔ katalakaw.

malukay i seuy-pin-seng pahabayay tu si-mu-ye, nu nikaluk a patahekal 90% kahatila, ya nikalukan sa ya-ma’, zumaay a tubah, ten-ceay,atu zumay a lami’, ci edahay a kakaen sa patahekal sa adidi’.

(u kamu nu Hulam sa: 首都維爾紐斯是全國工業中心，全市工業產值占立陶宛工業總產值的2/3以上。

農業以水平較高的畜牧業為主，占農產品產值的90％以上。農作物有亞麻、馬鈴薯、甜菜和各種蔬菜，穀物產量很低。)

## '''tademaw (人口)'''
nu Lithuania (立陶宛) a tademaw sa 298.8 a emang (2012 a mihecaan 9 a bulad), nu Lithuania (立陶宛) a binacadan sa 84.2%, Pu-lan a tademaw sa 6.6%, Al-Lul-s-binacadan sa 5.8% ,Pai% ul-lul-s sa 1.2% a binacadan.

(u kamu nu Hulam sa: 立陶宛總人口為298.8（2012年9月）萬，其中立陶宛族人占84.2%，波蘭族人占6.6%、俄羅斯族人占5.8%、白俄羅斯族占1.2%。)

u sa kapasueling a i pabaway sa Ten-cu-caiw, izaw tu ku pasuelinay tu  teng-cen-caiw, sing-caiw, Yu-tay-caiw. izaw ku ci ngatuay tu Lithuania (立陶宛) da-tan-tademaw, i tawya sa mademec ni Te-mu-al, i limekay i tiza sa u madiputay tu nu Lithuania (立陶宛) a izaway, 15000 ku liwan kayatah, u Mu-s-lin u patatengaay tu A-la.

(u kamu nu Hulam sa: 主要的宗教為天主教，不過也有少數地區信仰東正教、新教或猶太教。有部分人口是立陶宛韃靼人，是脫脫迷失被帖木兒打敗時，被立陶宛大公收留而形成。有15000人，多是穆斯林。)

## '''lalangawan atu sakapasubana’an (文化教育)'''
Lithuania (立陶宛) atu Latvia (拉脫維亞) u tusaay tu Pu-lul-di binacadan a kamu a kanatal, i likisian yadah ku lawilaw nu Poland (波蘭)a lalangaw, Uy-al-niw-s u ni Pu-lul-ti-hay a wen-i-ze-tu, i uy-al-niw-s tabakiay a cacudadan patizen i 1579 a mihecaan, u sa tabakiay ku ngangan nina cacuzazan, maheza nu Ou-cuo-sa tenesay, sa talakaway  a cacudadan, ayza ku micudaday izaw ku 2.2 a mang  katuud.

(u kamu nu Hulam sa: 立陶宛和拉脫維亞是僅存的兩個波羅地語族國家，歷史上立陶宛受波蘭文化影響，維爾紐斯號稱波羅的海的文藝之都，維爾紐斯大學創建於1579年，是立最著名的綜合性大學 ，也是歐洲最古老的高等學府之一，現有學生2.2萬名。)

## '''nulatlatan (體育)'''
nu Lithuania (立陶宛) a binawlan manamuh amim misalama milatlat tu lan-ciw. u nu kul-cya tatamaay milatlatay tu lan-ciw mala nu sakatulu misilsil i kitakit. u saka icelangay nu Europe mimaliay, nanu makaala kinatuluay tu Ou -zu -cin-piw-say a kung-cing  (sa ayayiw ay), nanu kina sepad milihiza tu Aw-yuin-hey nu tatamaay mitatemec tu lan-ciw, kitulu makaala tu Tung-pay (sakatuluay), nu Cung-kul nu tatamaay a ayaway a pasibanaay ci Yiu-na-s sa u Lithuania (立陶宛) a tademaw. milatlatay tu lan-ciw u mabuwakay ci Ke-lay-za, Ma-ci-yun-s-ka-s, San-kay-la u matinengay mala sakapahayay a mimaliay nu NBA. Lithuania (立陶宛) nu satenesay a matenengay nu Ou-zu mimaliay sa, ina tatamaay a mimaliay padutus tu sapatudu’ a zazan, mahizaay mabaluday a micitekay ku sapazazan. u mimaliay sa sitaneng tu ku tineng. matineng amim pacabay mulatlat tu mali.

(u kamu nu Hulam sa: 該國主要體育活動為籃球。立陶宛國家男子籃球隊現世界排名第3位。作為一支歐洲勁旅，曾經三次獲得歐洲錦標賽冠軍，曾四次參加奧運會男籃比賽，三次獲得銅牌。中國男籃前主教練尤納斯也是立陶宛人。立陶宛隊中曾湧現出克萊扎、馬奇揚斯卡斯和桑蓋拉等NBA球星。作為老牌的歐洲勁旅，立陶宛男籃秉承了傳統的歐洲實用派打法，同樣以整體打法為特點。隊員技術嫻熟、配合意識良好並善於打硬仗。)

## '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan'''
* CIA
* 外交部
* List of current heads of state and government
*中文維基百科立陶宛 ：https://zh.wikipedia.org/wiki/%E7%AB%8B%E9%99%B6%E5%AE%9B