open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lubas-Mapalaway-pasakapah tu imelang

## pasakapah tu imelang
u suilt nu Hulam ：治病

### sakatinacay 第一小段
uzip nu di'tu ci Dungi / 生命之神

napaaninen ku u lesing a nanum ipawbawen nu da'dac / 請您賜予甘露之水於檳榔上

napitengili kisu tu nipipalaw niyam / 傾聽我們的祝禱

cunusen ku icelang nu palaw niyam / 增強我們的法力

milunguc tu imelangay a tademaw / 為生病的人祈福

pacukelen sa kilimen aca ku adingu nu imelangay / 安定並尋回病人的靈魂

### sakatinusa 第二小段
uzip nu di'tu ci Dungi / 生命之神

pakay tapuku atu lala' mipes kami /  我們對著天地噴酒

makaazih tu nituduan nu misu u saculilan nu niyam a zazan / 看見您指示我們要走的路

sakapahan niyam muculil tayza i tisuwan / 謹慎地走向您

u  nipabalucuan aca amibetik / 並用心祝禱

na paaninen ku sapakapah tu imelang a nanum ipabawen nu da'dac / 請您賜予治病之水於檳榔上

### sakatinulu 第三小段
na pitengili kisu tu nipibetik niyam / 請您傾聽我們的祝禱

milunguc tu imelangay a tademaw / 為生病的人祈福

alan sa pasakapahen aca ku imelangay a uzip / 請醫治病人並救回他的生命

i tapukuwanay u likat nu bunac sa u saculcul a di'tu / 天上的星星是使者

ipabaway nu papah a u lesing mubelad tu sakanamuh nu di'tu / 葉子的露珠閃耀著神明的喜悅

### sakalulu 第四段
na diputen tu sikulen kina malabadesay a wawa / 請您守護這個不幸的孩子

na adakecen nisu kina imelangay a uzip / 請您安慰這個生病的生命

sikacaay tu ka muwangic ku ina / 讓母親不再流淚

pabelaten aca ku u lesing anucila nu sananal / 讓明早的露珠再度閃耀

### sakaaumay 第五小段
ahizan aku nipaanin nu misu tu icelangay a palaw / 我將依著您賜予的法力

saicelang sa a pasakapah tu mahunuay tu a uzip / 盡最大力量救治敗壞的生命

amahiza tu nu naayaway a nika masamata atu masakapah / 重回原本的活力和青春

u papah nu paza' ku sapibihbih nu maku ku nikabulah nu misu / 用蕉葉拂去您的牽掛

u papah nu tayu' ku nika zahket a kapah ku imelang nu misu / 用薑葉醫治您的疾病

### sakatelelay 第六小段
pakayza i di'tu nu icelang / 藉由靈的法力 

piliyasi tu han ku talahaday a di'tu / 令惡靈離開

u nabalucuan cenges lalum namuh mahemin / 所有的愛怨悲歡

amikilul tu nika nay' nu u'ul yaza tu miliyas / 將隨著霧散遠離

u sangulan kakapah nu uzip atu masamata mahemin / 所有的健康與活力

amahiza tu nauyaw / 都將恢復

## masatekeday a sulit(單字)
cunusen / 增加

pacukelen / 安定

mipes / 噴霧

muculil / 走

saculcul / 使者

malabadesay / 不幸的

adakecen / 安慰

muwangic / 哭泣

pabelaten / 閃耀

sananal / 早晨

mahunuay / 腐壞的

naayaway / 以前的

masamata / 活力

sapibihbih / 拂去

zahket / 醫治

piliyas / 離開

cenges / 討厭

lalum / 難過

namuh / 愛

mahemin / 全部

u'ul / 霧

miliyas / 離開
Lubas-Mapalaway-pilitemu' tu pauzipay

## pilitemu' tu pauzipay
迎神

awza tu awza tu / 來吧來吧

izaw haw ku kawaw niyam / 我們有事

pasubana' i tamuwan / 要告訴您

awza tu u pauzipay atu tuas / 迎請神明祖靈

izaw kunipalasul niyam / 有我們準備的

u epah u da'dac u bila u tunuz / 酒、檳榔、荖葉、糯米糕

atu tu:ud amin nisamichcaan / 和今年的生成

kasadep tu mituk tuni palasul niyam / 盡量靠過來享用我們擺設的物品

diputen ku wawa nu sakizaya / 護佑撒奇萊雅族子孫ay

ayza patizeng kami tu lisin / 我們現在舉辦祭典

miawza i tamuwan / 呼喚您們

awza tu awza tu  / 來吧來吧

katayni tu i nuayawan niyam / 來到我們面前

maladay kita ilisin / 與我們共度祭典
Lubas-Mapalaway-puduk

## puduk 祭壺

### siwkay nu puduk
puduk sa, u salisin-sakaluk nu mapalaway. sapipakan tu Dietu atu kakawsan. pacumuden tu pah tunuc dadac bila. pakan tu patatuzu' ay a dietu atu kakawsan. uniyan a puduk caay katabaki. takalaw sa maka 10cm, ahebal sa maka 8-9cm. u puduk nasangan nu lala', patuduen i lamalan. kya atekak tu. amana mahetik i lala', amapeci.

### ulic

paaniwiw ku balucu' isu 

palemangen kapeten ku baetu isu 

liwanen ku lalum i baetu  

pakan tu pah atu dadac i puduk  

awawen tu midiputay atu Dietu i pabaway 

pasubana'en ku ngangan nu misu 

sakamuen 

amakaala kisu dihku atu icelang namakay baatay namakay capiay 

## namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
nasulitan ni Tuku Sayiun 2017.9.14

## muazih tu tatengaay kubelih nu Hulam a kumu<small>(ulic漢譯參考)</small>
讓你的心沉靜下來

恣意的撫握著你的石

把妳煩憂留在石裡

再倒些酒放顆檳榔在妳的壺裡(沒有的話就倒些清水吧)

輕輕呼喚守護神或大神

告訴祂妳是誰

向祂傾訴

妳將會獲得一些溫暖且既遠而近的力量
Lubas-Mapalaway-teka

teka

u pauzipay ci malataw

i pabaway ci dungi

i bayuan ci kabid

i buyu'an ci kadabuwang

u tuas ci butuc

u tuas ci sabak

u tuas ci lubas

u tuas ci silingaan

u tuas ci butung

u tuas ci sayun

u tuas ci dawa

u tuas ci namuh

u tuas ci kumud pazik

u tuas ci icep kanasaw

u tuas ci tiway sayun

u tuas ci talus takas

u tuas ci tuba kumud
Lubus-Mapalaway-Amalingatu Misakakawaw

## Amalingatu Misakakawaw / 開工

### sapibetik a kamu  祭辭

#### tinacay 第一小段
milasur tu kita tu sapatata / 我們準備好祭品

amalingatu tu amisakakawaw / 就要準備開工囉

kakaydihan a kakawsan / 親愛的祖靈

layapen ku nipatata / 請接納祭品

pabelin kami tu icelang / 請給我力量

masadep muetem tu kawaw / 努力完成工作

#### tinusa 第二小段
milasur tu kami tu sadikec / 我們準備好了工具

amalingatu tu amisakakawaw / 就要進行開工了

kakaydihan a kakawsan / 親愛的祖靈

padaesu i kami / 請祝福我們

ngay madapesud ku miditudan /一切順利且平安

#### tinulu 第三小段
amalingatu tu ku teluc isu a misakakawaw / 您的子孫開工啦

pabeli kami tu icelang / 請您賜予力量

ngay madapesud ku sadiput niyam tu sakakawen / 讓我們的工作一切平安順利

pauzip atu tuas / 神明和祖靈啊

pasubana' i isu ku pauzipay amin / 請您告知所有的神祇

amalingatu tu ku teluc isu amisakakawaw / 您的子孫開工啦

#### lulu' 第四小段
mapalasul tu niyam ku yadahay a sapatata / 我們準備豐富的祭品

cacay ku balucu' niyam mibaung tisuwan / 虔誠地向您們祭拜

pabeli i isu kami tu sakasitangah / 請您賜予我們智慧

ngay kaduka ku lima niyam misakakawaw / 讓工作的手不會受傷

ngay masasa ku mangeluay a kidu / 讓勞累的身體恢復

### namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
《撒奇萊雅族祭辭》p.130

#### tinacay 第一小段
1.milasur / 準備

2.sapatata / 祭品

3.malingatu / 開始

4.amisakakawaw / 要工作

5.kakaydihan / 親愛的

6.kakawsan /祖靈

7.layapen / 接納

8.icelang /力量

9.paanin / 賜給

10.masadep / 努力

11.muetem / 完成

#### tinusa 第二小段
1.sadikec / 工具

2.padaesu / 祝福 (mipadaesu 祝福)

3.madapesud / 順利

4.miditudan / 平安 (sadiput 平安)

#### tinulu 第三小段
1.pauzip / 神明 (pauzipay 神祇)

2.tuas / 祖靈

3.pasubana' / 告知、教導

4.teluc / 子孫

#### lulu' 第四小段
1.palasul / 準備 (mapalasul 準備)

2.yadahay / 豐盛的

3.sapatata / 祭品

4.mibaung / 祭拜

5.sakasitangah / 智慧

6.ngay / 使得、讓

7.kaduka / 受傷

8.lima / 手

9.kawaw / 工作(misakakawaw)

10.masasa / 恢復

11.mangeluay / 疲勞的

12.kidu / 身體
Lubus-Mapalaway-Misaudad

## Misaudad

### u sulit nu Hulam: 祈雨祭

## sapibetik a kamu 祭辭

### sakatinacay 第一小段
ipabaway a pauzipay / 天上的生命之神

diputen kami / 庇佑我們

kabilil tu apaudad / 請速降雨

cay tu kalaheci ku tipus atu habay / 稻米和小米結不出穗

cay tu kaazih ku balaut / 青蛙不見蹤影

cay tu katengil ku datuk nu sa’wac/ 溪流沒有樂章

tengilen ku nabalucuan niyam / 請您傾聽我們的心聲

u ibalucuay niyam malecay tu sa’wac / 我們的心意成一條河流

malikid tayza i tisuwan / 流向您

### sakatinusa 第二小段
Malatawaw atu tuas / 天神和祖靈

mahica kadihiyan isu ku ilalaay / 可否憐憫大地

padebun ku udad atu lesing / 降下雨露

mulalemed tu maacakay a lala’ / 滋潤乾涸的土地

paudaden henay haw / 下雨吧

### madayumay a kamu 簡易祭辭
u kakawsan nu binawlan, 

眾人的祖先啊，

u tuas nu niyazu’, 

部落的祖靈啊，

miluguc kami mapulung i nuayawan isu, 

我們一起在祢的面前祈禱，

tapesi’en ku umaumahan nu binawlan.

懇請普降甘霖在眾人的田地上啊。

### nuyaan
原著:

黃金文委員長的原始文字

U kakau San nu bi naw lan u tuas nu

Nya du`mi lu guc ka Mi ma pu lung 

I nu a yaw wan I su

Ta pe si`en Ku 

uma umah han nu 

Bi naw lan

## namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan

### masatekeday a sulit(單字)
1.diputen 保佑

2.kabilil 儘快

3.kalaheci 結果實

4.cay(ay) 不、不是

5.kaazih 看見

6.balaut 青蛙

7.katengil 聽見

8.datuk 樂曲

9.sa'wac 溪流

10.macebeday 茂盛

11.kadihi 憐憫

12.sakauzip 生活

### madayumay a sulit 簡易祭辭單字
1.kakawsan 祖先

2.binawlan 族群/眾人

3.tuas 祖靈

4.niyazu’ 部落

5.miluguc 祈求、祈福、請求

## namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
nasulitan nay pabalucu'ay a kawaw nu subana'ay a pu 2018-1
Lubus-Mapalaway-milunguc

## milunguc

### u sulit nu Hulam: 祈福
sapibetik a kamu nu Sakizaya

《撒奇萊雅族祭辭》p.188~193

#### sakatinacay 第一小段
maahemaw ku dadiwtu nu palaw / 祭歌輕輕唱

mahaymaw ku culil / 腳步慢慢走

sasukapahay nu di'tu / 敬愛的神明

amitekatu ku lisin / 祭典即將開始

saahemawen nu niyam ku suni' amibetik / 我們輕聲祈禱

mihalhal tuni ka tayni nu misu / 等待您的到來

tulisen a mudadiw tunu kanamuhan nu misu / 繼續唱著您喜歡的歌

#### sakatinusa 第二小段
milunguc tuni pasepi nu misu / 祈求您的祝福

pasakapahen tu ku binawlan nu binacada / 讓族人平安 

caay ka uning ka lilac ku uzip atu balucu' niyam / 我們身心潔淨

maydih a litinan nu di'tuay a calay / 希望在神靈線的牽引之下

muculil i tatengaay a zazan nu di'tu / 真正知道神靈的路

#### sakatinulu 第三小段
u nabalucuan niyam amilunguc / 我們虔誠祈求

a diputen tu pasepian tu ku bakibai / 時刻庇佑後代子孫

izaw tu ku nipisilud niyam tu tumesay nu sapibetik mipes / 今天我們準備豐富的祭品 口噴酒霧

pakay calay nu ditu amilitin / 藉由神絲牽引

apakatengil kisuwanan tu nipibetik niyam / 讓您聽見我們的祝禱

milunguc a pasepi tu wawa amin / 為所有孩子祈福

milunguc a pasepi tu payluma' amin / 為所有家庭祈福

milunguc a pasepi tu niyazu' / 為部落祈福

## masatekeday a sulit(單字)

#### sakatinacay 第一小段
ahemaw / 輕的

palaw / 祭、舞、演

dadiw / 唱

haymaw / 慢點、小心、漸漸

culil / 走 (misaculiculil /走來走去、makaculil / 走路、niculilan / 走過、culilan /走過的 )

#### sakatinusa 第二小段
pasepi / 祝福

binawlan 族群/眾人

calay / 線

tatengaay / 正式、真正

balucu' / 心、心情、性情

#### sakatinulu 第三小段
nabalucu'an/ 真心誠意 (balucu' 心) 

diputen / 照顧

pasepian / (sepi-夢、延伸為運氣、祝福)

tumesay / 滿的

mizizaw / 拜訪 (izau ku labang mizizaw ci amaan.有客人來拜訪父親。)

pakayakayan / （植物）要爬的地方

pakayakayay / 介紹人(pakayakayay ni Putal ci Amu. / Putal 幫 Amu 做媒的。)
Lubus-Mapalaway-milunguc tu kapah

milunguc tu kapah

## kakilimaan
u sulit nu Hulam: 祈求平安

sapibetik a kamu nu Sakizaya

《撒奇萊雅族祭辭》p.220~223

## nilacul

### sakatinacay 第一小段
ipabaway a di'tu malataw / 在天上的神 馬拉道

ipabaway a di'tu dungi / 在天上的神 生命之神

amu didi'tu amin / 神靈們

itini amin kami u binacadan ayza a demiad / 我們的族人今天都在這

tayni tu kami / 我們來到

i lalangawan nu kakawsan lalangawan /祖先之地

u nabalucuan niyam a patahkal / 以誠摯的心準備好

tu epah tunuz da'dac bila' habay / 酒、糯米糕、檳榔、荖葉、小米

na pialai / 請你們接納

na kaluyaluy tu tani a mukan / 請你們一起來這裡共食

u nu malubicay ku sapibetik nu niyam / 我們以豐收之物祭拜天神

u nu malubicay ku sapibetik tu kamuwanan malawpesay / 以豐收之物慰祭死難的英雄

### sakatinusa 第二小段
tuduan niyam ku sapibetik / 族人手指祭品

u nabalucuan a nizateng ku sapaculu / 用心念傳遞

u uzip ku sapapalaw nu niyam / 我們以舞表達生命

u dadiw ku sapaculu tu nika mabulah / 以歌唱傳遞思念

naitiyay i bangbangcalay muenengay a kakawsan / 聖潔之地的祖先們

na lungucen tu sikulen tu ku niyazu' nu niyam / 請求守護我們的部落

sapakapah tu luma' niyam / 使我們家庭幸福

sapakapah tu taputahay nu mikuliyay a tademaw nu binacadan / 讓外出工作的族人都能平安

kanahatu cayayka yadah kuni patahkal ku sapibetik nu niyam / 雖然我們祭品不多

nika nabalucuan niyam a patahkal / 卻有我們誠摯的心意

na katayni mukaen / 請你們來共享

na pialai / 請你們接受

## masatekeday a sulit(單字)
kaluyaluy / 一起、一群

sapaculu / 傳遞

bangbangcalay / 聖潔美麗

taputahay / 外出的人

kanahatu / 既然如此

## namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
Lubas-mapalaway-ngangan nu lisin a laylay

## ngangan nu [[Sakizaya]] lisin a laylay
祭典程序名稱

## namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
Tiway Sayiun kalisiw kutiput, sulitan ni Tuku Sayiun

napatizeng ni Tiway Sayiun kalisiw putiput(帝瓦伊撒耘基金會)

Mapalaway-Lubas
Lubas-Mapalaway-tuutuud nu sapilisin

## tuutuud nu sapilisin nu [[Sakizaya]]

## namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
nasulitan nu Tiway Sayiun kalisiw putiput(帝瓦伊撒耘基金會)

nasulitan ni Tuku Sayiun

撒奇萊雅族語詞典

原住民族委員會線上字詞典

## natayni mizizaway
Toko, Lisin, Bala,
Lubus-Mapalaway-muliyaw

## muliyaw
u sulit nu Hulam: 重生

### sakatinacay 第一小段
itawya malekep ku takubuwan a matuduh / 當時達固湖灣全被燒毀

matuduh amin ku sakizaya / 撒奇萊雅被火燒燼

pakaynin i lamal ku sapauzip niyam / 我們從火中重生

ngay matepa niyam ku lalangawan nu sakizaya / 我們找回撒奇萊雅的文化

ngay caay kapawan kami tu nakamuwan namu / 而且不會遺忘您們的遺訓 

huwaw~哇嗚

u mabelecay nu bakibakiyaw / 戰死的祖先

haca mapatay ku uzip namu / 雖然您們的生命已死

nika nu kawaw namu caay kalawpes / 但是您們的事蹟不會磨滅

u nazikuzan namu pa'dil tu bakibaki / 您們的生命照亮子孫

kakasenengan niyam ku uzip namu / 您們是我們景仰的人

### sakatinusa 第二小段
amibaung kami tu tuas / 我們要祭拜祖先

inayi'tu ku lalum itini / 這裡已沒有傷感

u talul a cacay atu singku ku izaway / 只有勇敢和信仰

mazikec ku caedung niyam tayni / 我們盛裝出席

cacay ku balucu' niyam palasul tu sapaini / 以誠摯的心準備祭品

kapulung haw kamu mitahka / 讓您們共同饗用

layapen ku nipatahka niyam / 請接受我們的供品

### sakatinulu 第三小段
masaupu ku pinacadan amin itini / 族人們今天聚集在此

malacacay ku balucu' palasul tu sapaini / 以誠摯的心備好祭品

layapen tunu namu haw / 請您們接納

kakaday tu kamu a tayni itini matatahka / 請您們一起來到這裡共食

tumesen niyam ku tuud paini tu tuas / 我們以豐收之物祭拜神靈

u tumetumes tu u sapatata / 以豐收之物

pasasa' tu kakasenengan a mabelecay / 慰祭死難祖先

### sakalulu' 第四小段
mutudu' ku pinacadan tuni sapaini / 族人手指祭品

pakaynin i balucu' a patudu' / 用心意傳遞

a lukiyawen niyam tu kidu / 我們要以身體舞蹈

aw dadiw ku sapatudu' tu bulah  / 以歌唱傳遞思念

u tamelacay a kakitizaan nu tuas amin / 聖潔之地的祖先們 

pasimel kami tu simawen tu niyazu' / 請守護我們的部落

sakadahi nu labu nu luma' / 使我們家庭裡幸福

## masatekeday a sulit(單字)
muliyaw / 重生

itawya / 當時

malekep / 一個都不剩(消滅)

matuduh / 燒掉

amin / 全部

ayza / 現在

pakaynin / 從這邊

lamal / 火

ngay / 現在

matepa / 找到

lalangawan / 文化

kapawan / 遺忘

nakamuwan / 遺訓(講過的話)

mabelecay / 逝者

namu / 你們

kalawpes / 滅、由有到無、流失

nazikuzan / 身後

pa'dil / 照亮

bakibaki / 子子孫孫

kakasenengan / 景仰的人

labu / 深、裡面 (ka i labu tu nu luma 在屋內就好)

luma / 家 (kawaw nu luma'家事 / kapah ku lalabu nina luma' 這個家庭和樂融融)
Lucius Allen

## Lucius Allen (魯西斯·艾倫)

9 bulad 26 demiad, 1947 a mihca, Lucius Allen, miunduay. 

Lucius Allen nalecuhan i Kansas City, Kansas, nanu syubay kanas-mali miunduay nu Amilika NBA nisakaput, pahanhanan tu kawaw ayza.

Lucius Allen i 1969 a mihcan NBA sapapili’ mimaliay a kawaw, saka 1 ku uwac atu silsil 3, namapili’ tu nu Seattle SuperSonics putiput.

## namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
* Lists of National Basketball Association players
Ludja

Ludja（安平部落）

i Pingtung a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Ludja. u kasalumaluma’ nu Ludja sa,  42 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 184 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 175 ku tademaw, pakalatu 95%.

u zuma sa, cay ku Ingcumin,   9 ku tademaw, pakalatu 5%.

u kasabinacadan, Paiwan 93%, Amis 1%, Bunun 1%.

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* 內政部戶政司全球資訊網

* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Luhung

## Luhung
u sulit nu Hulam: 基國派部落

### u siwkay nu niyazu'
i Taoyuan a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Luhung. u kasalumaluma’ nu Luhung sa, 248 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 749 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 597 ku tademaw, pakalatu 80%.

u zuma sa, cay ku Ingcumin, 152 ku tademaw, pakalatu 20%.

u kasabinacadan, Tayan(Tayal) 75%,Pangcha(Amis) 2%,Paywan(Paiwan) 1%, zumazuma 2%.

### u Tayan a niyazu'
u Tayan(Tayal) a niyazu' kuyni, katuud ku Tayan(Tayal) a tademaw itini. u zuma a tademaw sa u Pangcah(Amis), u Yuwatan(Bunun), u Taluku(Truku), inayi' tu ku zuma a cidakay itini mueneng

### u Sakizaya a tademaw
inayi' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.

## u cidekay nu Taywan Yincumin

u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw. silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'. i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa. u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).

### tademaw nu Yincumin , pulung sausi katukuh 2017 a mihca 9 a bulad

### tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 4 a bulad
pulung sausi (561,327), Pangcah (209,430), Tayan (90,059), Paywan (100,689), Yuwatan (58,390), Rukay (13,314), Puyuma (14,140), Cou (6,635), Saysiat (6,607), Yami (4,606), Saw (785), Kabalan (1,465), Taluku (31,501), Sakizaya (929), Sejek (9,992), Laaluwa (399), Kanakanabu (334), zuma (12,052)

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
內政部戶政司全球資訊網

原住民族委員會全球資訊網統計資料

台灣原住民族資訊資源網
Luis Guillermo Solís

Luis Guillermo Solís

4 bulad 25 demiad, Luis Guillermo Solís, u misingkiway. 1958 a mihca nalecuhan)

u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Costa Riga ayza sa ci Luis Guillermo Solís, micakat a demiad sa i 2014 a mihca 5 bulad 8 demiad.

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
* List of current heads of state and government
Lunilunan a niyazu’ nu Pangcah

## Lunilunan a niyazu’ nu Pangcah （阿美族-刺桐部落）

### ngatu-01
ingata nu pasawaliay 11 a lalan 157K itini i pala nu Piyuma u Bulabulangan ku ngangan nu na niyazu’, itini masa’up malaniyazu’ ku Pangcah itini, pangangan han nu binacadan Bulabulangan han, u Siwkulan i u Lunilun han, u lunilun akizawn. u itiniay a Pangcah sahetu i 1950 a miheca, nai Kalulan a atu i Etulan a niyazu’ ku tayni a mabulaw “Itiya hu u niyazu’ nu Bulabulangan, anini satu nu kaluluan tu” anu sa’usien u macelemay tu a izaw kuni niyazu’.

### ngatu-012
u tada kasasiluma nuna Kaluluan a niyazu’, tu mihecahecaan saka 7 a bulad 10 a lumi’ad misatapang tu miilisin, tu cecay a miheca itini i pasawali a niyazu’ nu Pangcah sa latalay miilisin a niyazu’. tumihecahecaan miilisin ku binacadan nu Kaluluan itini ika’ayaw nu “Lunilunan a sebi” miilisin masakelu cangla, izaw hu ku pisalisin palemed tu kawas nu bayu’ atu mibetek tu tu’as, itizaw i bayu’ nu Kaluluan misataluan micelem anca pasalil mibuting. Tuna pina a lumi’ad pisalisinan pasalizawn kinayla a buting, nu pulung nu niyazu’ a kinayla, emineng pakizawc ku binacadan malacecay a kumaen.

### ngatu-03
zuma satu, u ilisin nu Kaluluan, luma i mipalecad tu misapusungay a binacadan tu ilisin nu luma aniyazu’ atu laylay nu palabangay a kawaw. Matu pitu ku kasabinacadan nu Yincumin tuna Pusung, maeming tuna pahanhanan nu mitiliday miilisin tu ku kasabinacadan. tu mihecahecaan nu misa Pusungbay u Kaluluan ku misatapangay a miilisin, izaw hu kunu Pusung makapahay sanay mapulungay a ilisin, itizaw nu piyuma Katipu a niyazu’ misalisin tu pilidung tu habay, atu nu Lukay a ilisin, Nengneng han maemin, unini tu Kaluluan ku salakat a milengatay tunini a kawaw.

### ngatu-04
tuna pina a mihecaan, u Pangcah nuna Lunilun a niyazu’, pakaynien nangla tuna patilengan “Yubayub nu Kaluluan a siyaku” nu aniniay kasawasil nu Siyaku, unini tu a yubayub ku paluwaday tu sakacakat nu kawaw atu paluwad tu selangawan nu binacadan. unini a yubayub i 2008 a miheca 1a bulad 13 a lumi’ad mapatileng kuni yubayub, mikaputay a tamdaw 40 ku tamdaw, u Kalulu a tamdaw ku saalumanay a mikaput. tuni Kaluluan a niyazu’ yadah ku kasasiluma nangla nu pakatiliday tahulican nu bayu’ atu kasasiluma nu selayan, nika anini satu malecad tu misi’ayaw tu kicay atu kasadak nu tamdaw talapaputal mikilim tu ka’ulipan, malasaka u ’ulip atu nu tileng tu a selangawan, catu ka palaylay. Ulasaka unini tu a “Yubayub nu Kaluluan” itinien tu nika tumileng nu palalanay tu pisalamaan nu niyazu’ nu Lunilun, mitanam matatelek atu tata’akay pitilidan nu Pusung, kinkiwing nu Ceng-bu, paluwad tu sakacakat nu Siyaku atu mipa’es tu talihucan a kawaw, lalangen ku mikali’angay tu kinaizaw, itinien i nu tamdawan atu talihucan a misatapang a palaylay.

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
u sakamuan nu niyza'
Lupo

## Lupo
u sulit nu Hulam: 露埔部落

### u siwkay nu niyzau'
i Hualien a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Lupo. u kasalumaluma’ nu Lupo sa,  91 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 251 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa,  61 ku tademaw, pakalatu 24%.

u zuma sa, cay ku Ingcumin, 190 ku tademaw, pakalatu 76%.

## u asip nu cidekay a tademaw
u kasabinacadan, Pangcah(Amis)24%.

### u niyazu' nu Pangcah
tuud ku Pangcah(Amis) a tademaw itiniay a niyazu', izawtu ku Sakizaya itini, namakay i Sakul a niyazu'. paacawa ku taytayna tu Cilamitay.

u Pangcah a niyazu' kuyni. tuud ku Pangcah(Amis) itini. 

### u Sakizaya a tademaw
izaw tu ku Sakizaya a tademaw itini. namabulaw i Kalinku tayni. namiacawa sa tayni muenengtu itini.

## u cidekay nu Taywan yincumin

### u siwkay nu Yincumin
u Yincumin sananay, u saayaway a muenengay a tademaw itini, itini uyiniyan a subal.

u sasubana'ay(學術) a kamu sa, Taywan Yincumin sa mikitinay "Timul Subal kamu cidekay(南島語族)" saan.

u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.

silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.

i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.

u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).

situlu ku kakuniza nu Yincumincu,sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangbulanay.

### tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2017 a mihca 12 a bulad

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Maibul

Maibul（馬立雲部落）

i Hualien a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu  Maibul. u kasalumaluma’ nu  Maibul sa, 108 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 245 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 180 ku tademaw, pakalatu 73%.

u zuma sa, cay ku Ingcumin, 65 ku tademaw, pakalatu 27%.

u kasabinacadan, Amis 39%, Bunun 3%, Tayal 4%, Paiwan 1%, Sakizaya 25%, zumazuma 1%.

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Maibul a niyadu

## Maibul a niyadu(馬立雲部落)

u maibul a niyadu itida i teban nu kalingku atu taytu a buyubuyuan, isasa nu hecek nu sapat u kaliking sapat a niyadu’ lukulin anikuwana.
i Hualien a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Maibul.
## 地名起源

”taywan  binacanan a cudad nu pacangcah a tungus” i cudac sikamu nama kayca ku ngangan nu maibul sa, namahini i kasumamadan idaw kya hulam, pacakay tu tuudtu-ud u binawlan tayni i tini malaliyun tu tuud, kyu pangangan hantu tu maibul, u imi sa, u malaliyun tu tuud sa. Muenengay itini yabamalaki ci tubah kumud aci litongyi hini sa, maibul u malasutay ku balad sananay, naayaw maibul a niyadu, yadah ku sakul a kilang, isauwac yadah ku baetu, itini tanu iki sa, sisa katuud ku badakuwang malupu, u tebus maibuk satu, panganga hantu tu maibul.

## 地名優勢

Maibul u satimulan a niyadu’ nu sakidaya, sakidaya a niyadu’ maupu i kalingku, i taytu idaw ku nu milaliway a sakidaya cayka hacica ku tamdaw, cayka hida tu i kalingkuway masa niyaniyadu. Maibul a niyadu cay kalcad, nika maniket malacawa tu i masasubiyaway a niyadu kalala sapat a pangcah manikek, nika malcad ku balucu nu maibulay a niyadu, saka tahkal a dadan caykakapah malawa, itidaay a kiwkay malaluk pasubana tu kamu nu sakidaya sisa u maibul aniyadu’ sikamu henay tu nu sakidaya a kamu.

## namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
* 臺灣原住民族部落列表
saayaway a belih

**daduducan a sapacelilan bacu**

　**sabeleng a nitudu nipiazih**

izawaytu ku  nu ulic niyam.

 type      = create
 width     = 90
 bgcolor   = #ffffff
 preload   = Template:Standard content for new page
 editintro = Template:Instructions
 default   =
Makazayazaya

## Makazayazaya
u sulit nu Hulam: 瑪家部落

東與舊筏灣村，西與北葉村，北隔隘寮南溪與 霧台鄉好茶村，南與泰武村連接。本村居民全屬排灣族。

瑪家鄉為排灣族瑪卡札亞札亞社（Makazayazaya）、馬須利德、娃卡巴、卡扎給蘭、排灣（Payuan）的居住地，瑪卡札亞札亞在排灣族語中是指「傾斜的山坡地」，意指其部落是居住在溪流坡地上。

瑪家在"史前時期"到日治時期前，一直由Vavulengan大頭目家族分別擔任最高領袖，目前Vavulengan當家長嗣為徐春美（Eleng Vavulengan），目前此家族已記載到十六代，而排灣地區則由排灣道旮督（Tjaugadu）家族擔任領導。

日治時期將部分居民遷居，設置警察駐在所治理一切事務，在1920年的地方改制中劃入高雄州潮州郡。戰後初期將上述五村名字改為瑪家、北葉、涼山、佳義、筏灣（後又正名為排灣），因文獻及口傳歷史都認為大武山（Kavulugan）排灣（Payuan）部落是台灣原住民排灣族的發祥地，於是經台灣省政府在1986年4月2日將音譯錯誤的筏灣村正名排灣村，原定的鄉名為「瑪佳沙」，後於1946年改為瑪家鄉，劃歸高雄縣管轄，1950年改隸屏東縣至今。

資料來源：https://zh.wikipedia.org/wiki/%E7%91%AA%E5%AE%B6%E9%84%89

## u siwkay nu niyazu'
i Pingtung a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Makazayazaya. u kasalumaluma’ nu Makazayazaya sa,  86 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 261 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 256 ku tademaw, pakalatu 98%.

u zuma sa, cay ku Ingcumin,   5 ku tademaw, pakalatu 2%.

### u asip nu cidekay a tademaw
u kasabinacadan, Paywan(Paiwan) 92%, Rukay(Rukai) 1%, Tayan(Tayal) 1%, zumazuma 3%.

### u niyazu' nu Paywan
u Paywan a niyazu' kuyni. tuud ku Paywan a tademaw itiniay a niyazu'.

### u Sakizaya a tademaw
inayay ku Sakizaya itini. u zuma a tademaw sa u Rukay atu Tayan

inayay ku cacudadan i Makazayazaya niyazu’.

inayay ku kyukay i Makazayazaya niyazu’.

inayay ku pakincalan i Makazayazaya niyazu’.

inayay ku pikuwanan i Makazayazaya niyazu’.

inayay ku pacudacudadan i  Makazayazaya niyazu’.

inayay ku padekuan i Makazayazaya niyazu’.

## u cidekay nu Taywan a Incumin:
u Sakizaya a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E6%92%92%E5%A5%87%E8%90%8A%E9%9B%85%E6%97%8F

u Pangcah(Amis) a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E9%98%BF%E7%BE%8E%E6%97%8F

u Tayal a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E6%B3%B0%E9%9B%85%E6%97%8F

u Paywan a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E6%8E%92%E7%81%A3%E6%97%8F

u Bunun a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%B8%83%E8%BE%B2%E6%97%8F

u Piyuma a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%8D%91%E5%8D%97%E6%97%8F

u Rukay a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E9%AD%AF%E5%87%B1%E6%97%8F

u Takuku a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%A4%AA%E9%AD%AF%E9%96%A3%E6%97%8F

u Sejek a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E8%B3%BD%E5%BE%B7%E5%85%8B%E6%97%8F

u Saysia a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E8%B3%BD%E5%A4%8F%E6%97%8F

u Kabalan a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%99%B6%E7%91%AA%E8%98%AD%E6%97%8F

u Kanakanabu a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%8D%A1%E9%82%A3%E5%8D%A1%E9%82%A3%E5%AF%8C%E6%97%8F

u Laaluwa a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E6%8B%89%E9%98%BF%E9%AD%AF%E5%93%87%E6%97%8F

u Saw a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E9%82%B5%E6%97%8F

u Chou a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E9%84%92%E6%97%8F

u Tau a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E9%81%94%E6%82%9F%E6%97%8F

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* 內政部戶政司全球資訊網

* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Makrahay

**<big>Makrahay（真柄部落）</big>**

## u siwkay nu niyazu
i Taitung a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Makrahay. u kasalumaluma’ nu Makrahay sa, 180 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 496 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 478 ku tademaw, pakalatu 96%.

u zuma sa, cay ku Ingcumin, 18 ku tademaw, pakalatu 4%.

2017/05/08  台東縣長濱鄉真柄部落自主宣告傳統領域範圍及傳統漁獵採集海域，宣稱包含公私有地，未來若進行經濟開發，均需諮商部落取得同意。真柄部落是海岸線中的小部落，人口一九二人。長期以來，在文化、政治、經濟等，相較於其他大部落，就像是一個隱形的部落。不過，真柄部落表示，傳統領域面臨著財團不當開發，造成部落族人的恐慌，希望擁有大家的支持，一起堅定守護著這片美麗的土地及海洋。

資料來源：

https://tw.news.yahoo.com/%E5%8F%B0%E6%9D%B1%E7%9C%9F%E6%9F%84%E9%83%A8%E8%90%BD%E8%87%AA%E4%B8%BB%E5%AE%A3%E5%91%8A%E5%82%B3%E7%B5%B1%E9%A0%98%E5%9F%9F%E7%AF%84%E5%9C%8D-%E5%9C%96-095101823.html

http://news.ltn.com.tw/news/local/paper/1100874

## u asip nu tademaw
u kasabinacadan, Pangcah(Amis)92%, zumazuma 3%.

### u niyzau' nu Pangcah(Amis)
u Pangcah(Amis) a niyazu' kyuni, katuud ku Pangcah(Amis) itini mueneng. inayi' tu ku zuma a cidekay a tademaw itini mueneng.

### u Sakizaya a tademaw
inayi' ku Sakizaya a tademaw itini mueneng. caay kaw nu Sakizaya a niyazu' kuyni. haykay izawtu ku Sakizaya a tademaw, caay henay misumad ku ngangan nu cikdekay.

## u cidekay nu Taywan Yincumin

### tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 2 a bulad

### tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihca 01 a bulad

u sakaizaay saan, u saayaway mueneng itiniay a tademaw sananay, itini uyiniyan a subal, tina subal(島嶼) a ngangan sa ku "Taywan", u Hulam a sulit sa ku 台灣.

u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.

silecaday(相同) a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan.

si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'. u Yincumin a kamu nu Sakizaya sananay, u ngiha' nu Hulam a kamu nu "原住民".

u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw. silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'. i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa. u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* 內政部戶政司全球資訊網

* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Malataw

## satangahan(主題):
Malataw, u tabaki ipabaway a di'tu.

### u zuma a kamu(其他語言):
nu Hulam(中文):造物神、獵神、最高神祉

### u canan ku Malataw(Malataw是什麼?)ː

## namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan(參考來源)ː

## malaalitin tu i hekalay atu zumaay a natinengan(外部連結)ː
Malabang

## Malabang

### u sulit nu Hulam
馬那邦部落

### u siwkay nu niyazu'
i Miaoli a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Malabang. u kasalumaluma’ nu Malabang sa,  51 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 200 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 187 ku tademaw, pakalatu 94%.

u zuma sa, cay ku Ingcumin,  13 ku tademaw, pakalatu 7%.

u kasabinacadan, Tayan(Tayal) 89%, Pangcha(Amis) 2%, Yuwatan(Bunun) 2%, Paywan(Paiwan) 1%.

### u Tayan a niyazu'

u Tayan a niyazu' kuyni, katuud ku Tayan a tademaw itini. u zuma a tademaw sa u Pangcah, u Yuwatan, u Taluku, inayi' tu ku zuma a cidakay itini mueneng.

### u Sakizaya a tademaw
inay' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.

## u cidekay nu Taywan Incumin

u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw. silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'. i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah, saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa. u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah.

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
內政部戶政司全球資訊網

原住民族委員會全球資訊網統計資料

台灣原住民族資訊資源網
Malaloong

## Malaloong
u sulit nu Hulam: 東興部落

Fengbin siang itiza i Taywan Kalingku sawalian atu timul nu bayubayuan. saamisan sa ku Soufeng siang, sawaliyan sa u Taypinyang bayu', satipan sa ku Fenglin cen, Kuangfu siang, Ruisui siang, Yuli cen, satimul sa ku changpin siang nu Pusung a kuwan.

### u siwkay nu niyazu'
i Hualien a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Malaloong. u kasalumaluma’ nu Malaloong sa, 137 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 342 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 310 ku tademaw, pakalatu 91%.

u zuma sa, cay ku Ingcumin,  32 ku tademaw, pakalatu 9%.

### u sausi nu cidekay a tademaw
u kasabinacadan, Pangcah(Amis) 68%, Paywan(Paiwan) 1%, Rukay(Rukai) 1%, Kevelan(Kebalan) 18%, zumazuma 4%.

### u Pangcah a niyazu'
u Pangcah a niyazu' kuyni, katuud ku Pangcah a tademaw itini mueneng, inayi' ku Sakizaya itini, uzuma a tademaw sa u Hulam. uyniyan a niyazu', i tebal nu bayu. u Taypinyang a bayu i tebal. katuud ku mibutingay a tademaw itini mueneng.

## u Sakizaya a tademaw
inay'i' ku Sakizaya itini mueneng. hakay izaw tu. caykatineng kami. caayhenay pasumad tu ngangan nu Sakizaya.

## u cidekay nu Taywan Yincumin:

### tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 3 a bulad
pulung sausi (560,820), Pangcah (209,203), Tayan (89,958), Paywan (100,591), Yuwatan (58,336), Rukay (13,303), Puyuma (14,118), Cou (6,635), Saysiat (6,601), Yami (4,599), Saw (780), Kabalan (1,466), Taluku (31,446), 

Sakizaya (930), Sejek (9,975), Laaluwa (398), Kanakanabu (330), zuma (12,320) 

### tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 4 a bulad
pulung sausi (561,327), Pangcah (209,430), Tayan (90,059), Paywan (100,689), Yuwatan (58,390), Rukay (13,314), Puyuma (14,140), Cou (6,635), Saysiat (6,607), Yami (4,606), Saw (785), Kabalan (1,465), Taluku (31,501), 

Sakizaya (929), Sejek (9,992), Laaluwa (399), Kanakanabu (334), zuma (12,052)

### u siwkay nu Yincumin
u Yincumin a kamu nu Sakizaya sananay, u ngiha' nu Hulam a kamu nu "原住民". u sakaizaay saan, u saayaway mueneng itiniay a tademaw sananay, itini uyiniyan a subal, tina subal(島嶼) a ngangan sa ku "Taywan", u Hulam a sulit sa ku 台灣. u sasubana'ay(學術) a kamu sa, Taywan Yincumin sa mikitinay(有關) "Timul Subal kamu cidekay(南島語族)" saan. u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw. silecaday(相同) a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'. i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa. u tabakiayay a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis). situlu ku kakuniza nu Yincumincu, sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangabulanay(平埔族) .  

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Malaysia apatahkal tuni nu adidiay a wawa malaacawa a kawaw maynah tu ku UN

**Malaysia apatahkal tuni nu adidiay a wawa malaacawa a kawaw maynah tu ku UN**

Malaysia cacay a tademaw sabaw lima a mihecaan a tatayna a wawa mikadabu i pikakaan niza a tatama pikakaan nu uzip tu tuluay api(倍) a tatama,uayza a demiad(sabaw siwa a demiad) amiauza tu UN (聯合國) ,amikaynah nay auyni 穆斯林ku tapang nu Malaysia，kina cacay amilayap aca tu baeketay pasatezep tu a adidiay a wawa malaacawa.
Malaysia媒體報導，i cayhenay kapalemang a吉蘭丹州(Kelantan) i伊斯蘭法院 palilid tu tatusa a tademaw malacaway,uyni a tatayna a wawa pitu a bulad malasakatusaay acawa niya sepat abataan izaw ku sepat a mihecaan a tatama.ayaw naitini,enem a bulad mapulung i Malaysia adidiay a wawa malaacawa amahiniay a kawaw kiya sapililid tu cuwacuwaay a kitakit tu malinges,itawya sa cacay abataan a mihecaan a tatayna a wawa mikadabu i吉蘭丹州(Kelantan) a sepat bataan izaw ku cacay amihecaan a 橡膠貿易商.

amahini ku Malaysia likec paketun makatatudungay sa saadidiay a malaacawa a mihecaan a sabaw enem mihecaan,nika anu singku yu pililid ku 當局,穆斯林 taneng i saadidiay henay a mihecaan a malaacawa.

聯合國兒童基金會(UNICEF) Malaysia nipakatineng瑪莉恩(Marianne Clark-Hattingh)paayaw,“aizaw henay ku adidiay a wawa asiacawa tu balakiay a tatama ,atada caay ka layap nu tademaw ku mahiniay.” 瑪莉恩acunusen,a kaydih ku 大馬 “amisanga’ la’cus tu mahiniay a wayway“.

telung tu kawaw a unianmin u huzingkay amitatengil tu 副首相 ci旺阿芝莎(Wan Azizah Wan Ismail) a kamu,當局 namicucul tu tapang atu tatayna a wawa masukazih.nipainiy(據報) uyni a tatana a wawa mapulung sabaw tusa calakakaan , i道北縣(Tumpat) ku tademaw nu wama wina.
nika旺阿芝莎(Wan Azizah Wan Ismail) a patahekal,ahicanaca amilalang nu cengbu tatusaay a malaacawa,zayhan 伊斯蘭法院 izaw ku tungus sapaketun tu 穆斯林 a sakasiacawa.

nisulit nu Malaysia mihatusaan alikec體制,伊斯蘭法院kapah milisimet tu singku atu lalabu nu luma’ akawaw nu 穆斯林,a 穆斯林 i Malaysia munengay tulu malebut tusa lasubu mang sa,micalap maka alatu enem bataan pasen(%).

Malaysia「星報」(The Star)mililid tu kamu nu wama a wawa ami patehekal tu nisakamuan,palilid mikadabu ku tataynaan a wawa niza zayhan cayaytu kakaydih tu pakuyuc ku sakauzip niza,atu hinien sa amitudawa ku wama tu wawa”limulak ami kadabu”.sakamu sa ku masakapahay a acawana amahica, ciniza namatineng tu tatama caykapapina a bulad,a palilid tu miladay tu tatama siacawa.
Malcolm Brogdon

Malcolm Brogdon

11 bulad 11 demiad, 1992 a mihca, Malcolm Brogdon, miunduay. 

## namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
* Lists of National Basketball Association players
Malik Allen

## siwkay ni Malik Allen (馬瑞克·艾倫)
nalecuhan ciniza i enem a bulad tusa bataan izaw ku pitu a demiad, 1978 a mihca, u tatama ciniza, miunduay nu mimaliay. lumeniay a banges ciniza. u syubay kanas-mali mimaliay nu NBA i Amilika. 

Malik Allen unu syubay kanas-mali miunduay nu Amilika NBA nisakaput, u tabakiay ayaway mimaliay.
## namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
* Lists of National Basketball Association players
* NBA
Malik Beasley

**Malik Beasley**

## nilacul
Malik Beasley nalecuhan i 11 a bulad 26 a demiad 1996 a mihcaan, Malik Beasley u kawaw niza sa u miunduay.

namikawaw ciniza i NBA a mimaliay a putiput.

## namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
* Lists of National Basketball Association players
Maliwang

## Maliwang
u sulit nu Hulam: 馬里旺部落

「馬里旺」這個地名由來不明，位於花蓮縣富里鄉學田村。學田部落早在清光緒初年就有許多阿美族人前來居住，是富里鄉目前所知最早成立的阿美族部落，大多來自恆春的阿美族人。 早在恆春阿美族人遷入前就已經存在。

日治初期，布農族人常常侵擾馬里旺部落，所以大部分族人選擇遷至富南村居住，之後在學田地區設置日警，才又有阿美族人陸續遷入，但仍以恆春阿美族人較多，直到戰後才漸漸有許多來自秀姑巒群的拔仔、屋拉力、烏漏及掃叭等社的阿美族人遷入，因為秀姑巒群的阿美族人原居住耕地不足，才遷移至學田部落，久而久之，在人數方面秀姑巒群阿美族人已超越了恆春阿美族人。

### u siwkay nu niyzau'
i Hualien a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Maliwang. u kasalumaluma’ nu Maliwang sa, 112 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 327 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 54 ku tademaw, pakalatu 17%.

u zuma sa, cay ku Ingcumin, 273 ku tademaw, pakalatu 83%.

## u asip nu cidekay a tademaw
u kasabinacadan, Pangcah (Amis) 13%, Paywan (Paiwan) 1%, Yuwatan (Bunun)1%, zumazuma 1%.

### u niyazu' nu Pangcah
tuud ku Pangcah (Amis) a tademaw itiniay a niyazu', izawtu ku Sakizaya itini, namakay i Sakul a niyazu'. paacawa ku taytayna tu Cilamitay.

u Pangcah a niyazu' kuyni. tuud ku Pangcah (Amis) itini. u zuma a tademaw sa atu Yuwatan (Bunun).

### u Sakizaya a tademaw
izaw tu ku Sakizaya a tademaw itini. namabulaw i Kalinku tayni. namiacawa sa tayni muenengtu itini.

## u cidekay nu Taywan yincumin

### u siwkay nu Yincumin
u Yincumin sananay, u saayaway a muenengay a tademaw itini, itini uyiniyan a subal.

u sasubana'ay (學術) a kamu sa, Taywan Yincumin sa mikitinay "Timul Subal kamu cidekay (南島語族)" saan.

u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.

silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan (Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.

i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah (Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.

u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah (Amis).

situlu ku kakuniza nu Yincumincu,sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangbulanay.

### tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2017 a mihca 12 a bulad

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Mamnoon Hussain

Mamnoon Hussain

12 bulad 23 demiad, Mamnoon Hussain, u misingkiway. 1940 a mihca nalecuhan)

u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Pakistan ayza sa ci Mamnoon Hussain, micakat a demiad sa i 2013 a mihca 9 bulad 9 demiad.

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
* u piazihan tu sulit  nu ayzaay a tabakiay a mikeliday asaca angangan nu kanatal atu sefu(List of current heads of state and government)
Mananigay

## Mananigay
u sulit nu Hulam: 馬拿尼開部落

## u siwkay nu niyazu’
i Taitung a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Mananigay. u kasalumaluma’ nu Mananigay sa, 34 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 116 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 114 ku tademaw, pakalatu 98%. u zuma sa, cay ku Ingcumin, 2 ku tademaw, pakalatu 2%. 台東縣金峰鄉賓茂社區

### u niyazu’ nu Paywan(Paiwan)
u Paywan(Paiwan) a niyazu' kuyni. katuud ku Paywan(Paiwan) a tademaw itiniay a niyazu', inayay ku Sakizaya itini mueneng.

### u Sakizaya a tademaw
inayi' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.

## u cidekay nu Taywan yincumin

### u siwkay nu Yincumin
u Yincumin sananay, u saayaway a muenengay a tademaw itini, itini uyiniyan a subal. u sasubana'ay(學術) a kamu sa, Taywan Yincumin sa mikitinay "Timul Subal kamu cidekay(南島語族)" saan. u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw. silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'. i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa. u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis). situlu ku kakuniza nu Yincumincu,sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangbulanay.

### tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2017 a mihca 12 a bulad

### tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 3 a bulad
pulung sausi (560,820), Pangcah (209,203), Tayan (89,958), Paywan (100,591), 11Yuwatan (58,336), Rukay (13,303), Puyuma (14,118), Cou (6,635), Saysiat (6,601), Yami (4,599), Saw (780), Kabalan (1,466), Taluku (31,446), Sakizaya (930), Sejek (9,975), Laaluwa (398), Kanakanabu (330), zuma (12,320)

## namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
* Paykanatalay a pu Luma; uma'ay a se kanatal kalunasulitan atu palatuh calay-zazan
* Yincumincu weiyuanhuy kanatal kalunasulitan atu palatuh calay-zazan sausi kalunasulitan
Mangcelan

## Mangcelan

### u sulit nu Hulam
滿自然部落

### u siwkay nu niyazu'
i Hualien a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Mangcelan. u kasalumaluma’ nu Mangcelan sa, 164 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 502 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 460 ku tademaw, pakalatu 92%.

u zuma sa, cay ku Ingcumin,  42 ku tademaw, pakalatu 8%.

## u sausi nu cidekay a tademaw
u kasabinacadan, Pangcah(Amis) 85%, zumazuma 5%.

### u Pangcah a niyazu'
u kasabinacadan, Pangcah(Amis) 81%, Yuwatan(Bunun) 1%, Sakizaya 1%, zumazuma 8%.

**阿美族**（阿美語：**Amis**／**Pangcah**）是臺灣原住民的一個族群。主要分布於花東縱谷平原與海岸平原地區，少數分布於屏東縣牡丹、滿州鄉一帶。總人口數約二十萬餘人，是台灣原住民中人數最多的族群。

u pangca sa, u cidekay nu Taywan Incumin. tusa a bataan a mang ku tademaw. mueneng i Kalinku i Pusung atu i dadipasan nu bayu'an. satuuday a cidekay u Pangcah.

### u Sakizaya a tademaw
izaw tu ku Sakizaya a tademaw itini, namabulaw i 1878 tayni milimek. siiluc tu  tina niyazu'. nasulitan ni Liaw Socen.

## u cidekay nu Taywan Yincumin:

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* 內政部戶政司全球資訊網

* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
Margrethe II

Margrethe II

4 bulad 16 demiad, Margrethe II, u misingkiway. 1940 a mihca nalecuhan.

u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Denmark ayza sa ci Margrethe II, micakat a demiad sa i 1972 a mihca 1 bulad 14 demiad.

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
* List of current heads of state and government
Maribasi

## Maribasi

### u sulit nu Hulam
馬里巴西部落

### u siwkay nu niyazu'
i Hualien a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Maribasi. u kasalumaluma’ nu Maribasi sa, 104 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 365 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 335 ku tademaw, pakalatu 92%.

u zuma sa, cay ku Ingcumin,  30 ku tademaw, pakalatu 8%.

### u asip nu cidekay a tademaw
u kasabinacadan, Taluku(Truku) 65%, Pangcha(Amis) 4%, Tayan(Tayal) 10%, Sejek(Seediq) 3%, Yuwatan(Bunun) 1%, zumazuma 8%.

### u Taluku a niyazu'
u Taluku a niyazu' kuyni, tuud ku Taluku a tademaw itini, u zuma sa u Pangcah Tayal atu Bunun.

iniyan a niyazu', tuud ku misaydang, matineng micudad winiyanay a micudaday. sisa'wac i tepal nu niyazu', u ngangan nuni sa'wac u "Lawsi" sananay nu Hulam a kamu.

### u Sakizaya a tademaw
inayi' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.

## u cidekay nu Taywan Yincumin

### u siwkay nu Yincumin
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.

silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.

i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.

u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).

### tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2017 a mihcan 11 a bulad

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
* https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%A4%AA%E9%AD%AF%E9%96%A3%E6%97%8F
* http://www.tipp.org.tw/tribe_detail3.asp?City_No=19&TA_No=1&T_ID=185
Mario Bennett

Mario Bennett
 
## nilacul
ci Mario Bennett ku ngangan niza, nalecuhan ciniza i 8 a bulad 1 a demiad, 1973 a mihcaan, Mario Bennett, u miunduay ku kawaw niza. 

## namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
* Lists of National Basketball Association players
Marco Belinelli

Marco Belinelli
3 bulad 25 demiad, 1986 a mihca, Marco Belinelli, miunduay. 

## namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
* Lists of National Basketball Association players
Marcelo Rebelo de Sousa

## satangahan

### u siwkay ni Marcelo Rebelo de Sousa
12 bulad 12 demiad, Marcelo Rebelo de Sousa, u misingkiway. 1948 a mihca nalecuhan)

u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Portugal ayza sa ci Marcelo Rebelo de Sousa, micakat a demiad sa i 2016 a mihca 3 bulad 9 demiad.

### u ngangan ni Marcelo Rebelo de Sousa

* u sulit tu ngangan nu Portuguese a kamu：Marcelo Rebelo de Sousa
* u sulit tu ngangan nu Hulam a kamu：馬塞洛·雷貝洛·德索薩
* u sulit tu ngangan nu Sakizaya a kamu：Masaylu．Lyepyelu．Desusa

### kakuniza

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
* List of current heads of state and government
*Marcelo Rebelo de Sousa
*馬塞洛·雷貝洛·德索薩
Mark Blount

**Mark Blount**

## siwkay niza
tatama a tedemaw ciniza, lumeniay ku banges, nalecuhan i 11 a bulad 30 a demiad, 1975 a mihcaan, Mark Blount, u miunduay ciniza. 

## namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
* Lists of National Basketball Association players
Marorok

## Marorok

### u sulit nu Hulam
馬聚集部落

#### u siwkay nu niyazu'
i Hualien a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Marorok. u kasalumaluma’ nu Marorok sa, 267 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 708 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 328 ku tademaw, pakalatu 46%.

u zuma sa, cay ku Ingcumin, 380 ku tademaw, pakalatu 54%.

#### u sausi nu cidekay a tademaw
u kasabinacadan, Pangcah(Amis) 38%, Paywan(Paiwan) 2%, Yuwatan(Bunun) 3%, Taluku(Truku) 2%, zumazuma 1%.

#### u Pangcah a niyazu'
u pangcahay a niyazu' kuni, izawtu ku Sazakaya a tademaw, caay kaduut ku tademaw itiniay a niyazu'.

itiniay a niyazu' a tademaw paluma' ku kahiu pacakay ku kahiu.

#### u Sakizaya a tademaw
izawtu ku Sakizaya itini mueneng, caykatuud ku Sakizaya. hakay caay henay misumad ku ngangan nu Sakizaya.

katuud ku Sakizaya a tademaw namakay Maibul niyazu' tayni itini mueneng.

## u cidekay nu Taywan a yincumin:

### u siwkay nu Yincumin
u Yincumin sananay, u saayaway a muenengay a tademaw itini, itini uyiniyan a subal.

u sasubana'ay(學術) a kamu sa, Taywan Yincumin sa mikitinay "Timul Subal kamu cidekay(南島語族)" saan.

u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.

silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.

i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.

u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).

situlu ku kakuniza nu Yincumincu,sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangbulanay.

### tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2017 a mihcan 12 a bulad

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* 內政部戶政司全球資訊網

* 原住民族委員會全球資訊網統計資料