Su-wa

## Su-wa   蘇瓦

Su-wa “ Pei-ci kamu :Suva, kanatal a ngalnganl: [ˈsuβa] u Pei-ci a suo-tu, u satabakiay a tukay nu Pei-ci. Su-wa itida i Wi-ti-subal a wali timulan, u teban nu kitidaan, tademaw makaala tu 77,366 ku tademaw. caywalpicpic mihcaan , Su-wa tatengan mala Pei-ci a suo-tu, katukuh i tusepcaypic mihcaan nipikisaan tu tademawan, Su-wa tademaw hakiya makaala tu 93,970 ku tademawan, pasu misitekeday nu inakaan a niyadu’an a tabakiay nu tukayan tademaw makaala tu 185,913 a tademawan. Su-wa atu malalitinay a Pei-ci La-mi, Na-si-nu atu C-suo-li a tukayan pulung nu tademaw hakiya makaala tu 330,000 nu tademawan, milakuuyt tu pulung nu kanatal malatulu nu cacayan a tademawan.  

蘇瓦（斐濟語：Suva，國際音標：[ˈsuβa]）是斐濟的首都，也是斐濟最大的城市。蘇瓦位於維提島的東南部，屬於中部專區，人口約77,366人。1877年，蘇瓦正式成為斐濟的首都，截至2017年人口普查，蘇瓦其人口約為93,970人，包括獨立郊區在內的大都市區人口為185,913人。蘇瓦和與其接壤的斐濟拉米、納西努和瑙索里的城市人口總和約為330,000，超過全國人口的三分之一。

tawya, Su-wa u Pei-ci a cen-ce, sin-cen, sakaudip atu tatelungan nu lalangawan, micapi tu aydaay nu mihcaan madih tu ku nalimaan atu sapaadih tu katuuday ni miuingay, u Nan-tay-pin-yeng a sakaudip atu kalimulakan nu lalangawan, yadahay nu kanatalan a kusi, kanatal a kakulian atu aenengan nu tapan itida namin tina tukayan.   

當前，蘇瓦是斐濟的政治、行政、經濟和文化中心，由於城市近年蓬勃發展的藝術和表演，它也是享有南太平洋的經濟和文化之都盛譽，許多國際公司、國際機構和大使館都位於該市。

## likisi    歷史
caywalnemwal mihcaan, Su-wa nuw adidi’ay henay a niyadu’an, Pa-u kuo-wan tumuk ci Say-lu.Ay-pey-ni-sa. Sa-kung-paw pahiya tu 5,000 pin-hun-kun-li a lala’ sipabeli i hunbu itida i Aw-ta-li-ya a Puo-li-ni-si-ya kuse, sapaliyun tu nina kuse tu nakamuan nida tu sapatadah sa.caywalpicsipmihcaan, Pei-ci malaIng-kuo a kabulawan nu kitdaan. cawwalpicpic mihcaan kabulawan nu kitidaan pabalucu’ tu suotu namaka Lei-u’-ka malimad taydan i Su-wa, Hun-cya kuncense a FE Pratt sakakaay i caywalpiclim mihcaan sipatudu’ cinidaan tu pulung nu miditekay a tademaw han, itida i W. Stephen atu RW Stewart nipiedapan a misiki tu Su-wa a tukay nu kiyakuan.   

1868年，當蘇瓦還是一個小村莊時，巴烏國王酋長塞魯·埃佩尼薩·薩空鮑將5,000平方公里的土地授予總部位於澳大利亞的玻里尼西亞公司，以換取該公司承諾償還欠債的承諾。1874 年，斐濟成為英國的殖民地。1877年，殖民當局決定將首都從列霧卡遷至蘇瓦，皇家工程師的FE Pratt上校於1875年被任命為總測量師，並在 W. Stephens和RW Stewart上校的協助下設計了蘇瓦的都市計劃。

saan caysiwsepsiw mihcaan a “ siciw huli a cudadan” Su-wa caysiwcaysep mihcaan maala tu sakalihalay nu kitidaan, katukuh i caysiwlimtu mihcaan, Su-wa pulungen nida ku Mu’-a-ni-kaw atu Sa-ma-pu-la niyadu’an, lala’ misaahebal katukuh tu caylu pinhung-kunli, lala’ nu kitidaan makaala tu cay pinhung-kunli. taway a mihcaan nu cacay a bataan bulad, Su-wa palatatengaay tu nipatuudan a tukayan, mala Pei-ci a sakacacay nu tukay. Su-wa itida i tusepseplu mihcaan sikawaw tu Nan-tay-ping-yeng piyunduan, uyni a nikasetsetan a kawaw nu sepat a bataan nu likisian a sakatulu nu sikawawan. mamisilud tina kawawan, Pei-ci itini i Cung-kuo sihu aniedapan tu kalisiwan makaala tu 1600 wang nu Amilika a kalisiw, miedap tu nipatideng tu baluhay a ayundean, ilabu nu tatelungan nu lumaan, ngangaduyan, kakadubaan, mammalian atu aadihan nu tademaw.    

根據1909年的《市政憲法條例》，蘇瓦1910年獲得了自治市的地位，直到1952年，蘇瓦吞併了穆阿尼考和薩馬布拉區，其領土擴大到13平方公里，其面積仍為 1 平方英里。同年 10 月，蘇瓦被正式指定為一座城市，作為斐濟的第一個城市。蘇瓦在2003年舉辦了南太平洋運動會，這是該賽事40年曆史上的第三次。為籌備此次活動，斐濟在中國政府1600萬美元的援助計劃幫助下，資助建設新體育館、室內運動中心、游泳池、體育場、曲棍球場和看台。

## kitidaan   地理

Su-wa itida i Wi-ti-subal wali timu nu masadicumay a buyu’ nu subalan a niyadu’an, itida i Law-ka-la-wan atu Su-wa minatuan nu laadan. amis atu tipan a buyu’an misuayaw tu wali timul nu balian, sisa tu mihcaan kapah ku nikasinanuman, tukay atu nisangaan tu luma’ ayda atu nikabulawan nu sangan tu lamu’an milecad. amica ku Su-wa itida i hangbung nu subalan liklik mamin lawaan nu bayu’, nika tepal nu dadipasan u sumanahay a kilakilangan, micapiay nu bayuan itida i sepat a bataan kun-li nu Tay-pin-yeng minatu.   

蘇瓦位於維提島東南角一個丘陵半島的區域，位於勞卡拉灣和蘇瓦港之間。其北部和西部的山脈捕捉東南季風，產生全年降水量豐富的條件，城市融合了現代建築和殖民時期的建築。雖然蘇瓦位於半島上幾乎被大海包圍，但其海岸兩旁是紅樹林，最近的海灘位於40公里外的太平洋港。

## deimad  氣候

saan ku nikasasiduma nu dimiadan, Su-wa u kacaledesan nu siudaday a dimiadan. u puu’ nu balian atu alahican nu masaliyutay nu balian, Su-wa caay kaw u ce’-taw a dimiadan. mihmihcaan idaw ku nanum nu Su-wa, inai’ ku kelah nu puu’an, caay pisaba tu cacay a buladan nu nikahetikan tu udad nu 60 hawmi. Su-wa nikahetikan nu udad makaala tu 3,000 hawmi. saacakay han i pituay a buladan, nikahetikan tu udad 125 hawmi, malecad tu kacaledesan nu demiadan a tukayan, tu mihmihcaan mahida tu ku demiad nu Su-wa, satalakaway makaala tu 28°C, sasabaay nu demiadan makaala tu 22°C.   

根據柯本氣候分類法，蘇瓦屬熱帶雨林氣候。但由於季風和偶爾颶風影響,，蘇瓦並不屬赤道氣候。蘇瓦全年降水量豐富，並沒有真正的旱季，沒有一個月的平均降雨量低於 60毫米。蘇瓦每年平均降水量為3,000毫米。最乾燥的月份是7月，平均降雨量為125毫米。與許多其他熱帶雨林氣候的城市一樣，蘇瓦全年氣溫相對穩定，平均最高溫度約為28°C，平均最低溫度約為 22°C。

Su-wa a nikaudadan mikikaka tu Nan-ti atu Wi-ti subal nitipan. sakamusa nu ayawan Ing-ku Pei-ci cungtu ci Ya-se.sin-men-cei-se sakamusa, caay henay pakaadih tu Su-wa-na nu mahidaay a udadan, caay kahedek ku nika udadan, sabaw tu cacay bulad katukuh tu lima bulad a nikaudadan u sayadahay, enem bulad katukuh cacay a bataan a bulad u sapi’ay a bulad caay ka hinaudad. 

蘇瓦的降雨量明顯高於楠迪或維提島西部。據說前任英屬斐濟總督亞瑟·咸美頓-歌頓爵士曾說過，他從來沒有見過像蘇瓦那樣下雨的地方，而且幾乎沒有一天不下雨，11月至5月的降雨量最多，而6月至 10月較涼爽的月份降雨量要溫和得多。

## A-e-puo-te’ kunyen    阿爾伯特公園
Su-wa yadah ku kuying atu balubaluan a kuyeng. itida i macimacian a A-e-puo-te’ kunyen u Pei-ci likisian nu sapakaadih nu kitidaan a nika singangan. tawya teban nu San-u kitidaan a Su-tan kunyen sakanamuhan a tataydan midang, pilipilipayan idaw tu ku miuingay atu kawaw. Se-se-tun balubaluan a kunyen u macimacian nu tapang a kilakilangan, u Pei-ci puo-u-kun a niyadu’an. Yi-li-sa-pay niwan dadan miduduc tu Su-wa nuayawan a caculilan, katuuday nu binawlan tayda namin itida tina Ke-luo-su-wa kilakilangan a kunyen miyunsuku, mingaduy atu miadih tu ayaw nu kawawan. 

蘇瓦有許多公園和一些花園。位於市中心的阿爾伯特公園以斐濟歷史事件的見證地點而聞名，例如斐濟獨立、第一位跨太平洋飛行者查爾斯·金斯福德·史密斯降落以及許多遊行和狂歡節的地點。同樣位於中央商務區的宿儺公園是一個受歡迎的休閒公園，每週都有許多表演和活動。瑟斯頓花園是該市的主要植物園，也是斐濟博物館的所在地。伊麗莎白女王大道是沿著蘇瓦前灘的步行道，許多居民會前往距離市中心僅一小段車程的科洛蘇瓦森林公園遠足、游泳和賞鳥活動。

## tademaw   人口
Su-wa yadahay nu binacadan atu yadahay nu lalangawan a tukay, tada kamu u igu, nika Pai-ci kamu, Ing-tu-se-ta kamu atu duma nu Ing-tu kamu u tada kamu nu heni. itidaay a Pei-ci tademaw atu In-tu iluc nu Pei-ci binacadan mikiyadah tu Su-wa tademaw, ina tukay u Pei-ci ku katuuday nu tademawan, pasu Luo-tu-man tademaw, Law-an tademaw, Lan-pi-ya tademaw, Kaw-cya-suo tademaw, u iluc nu O-cuo atu Han tademaw, micapi tu aydaay a mihcaan Tay-pin-yeng nu malimaday a tademaw tayni i tini, baluhay nu binacadan itini i tukay atu sin-cen niyadu’an mikuli atu maudip. 

蘇瓦是一個多種族和多元文化的城市，主要說英語，但斐濟語、印度斯坦語和其它印度語言在當地亦十分普及。土著斐濟人和印度裔斐濟人民族佔蘇瓦人口的大部分，該市也是斐濟大多數少數民族人口的家園，包括羅圖曼人、勞安人、蘭比亞人、高加索人 ，部分歐洲人後裔和漢人等，近年因太平洋移民湧入，新住民族群也在城市及其行政區工作和生活。

## caculilan    交通

Ce-suo-li kantal pahikukian u Pai-ci a sakatusa nu tabakiay a pahukukian, itida i Su-wa a wal amis nu 23 kunli, tapang sakay milihida tu iciban nu kanatal, Su-wa atu Pai-ci a duma nu pahikukian Na-di palaliten tu pahikukian, namaka tusepcaysep mihcaan walu bulad, Pei-ci pahikukian paylipay tusa a hikukian namaka Ce-suo-li kanatal nu pahikukian mibahel pasayda i Aw-ke-lan a hikukian, nina pahikukian sibiyaw tu Tun-cya, Tu-wa-lu atu Wan-na-tu ku sapatahekal midiput. nanum han Su-wa u Pai-ci tapang a minatu, yadah ku balunga sipicukaymas nu taydaay a midang. kanatal nu balungaan atu yiw-lun musaluimeng itida i Su-wa kuowan a minatuan.  

瑙索里國際機場是斐濟的第二大機場，位於蘇瓦的東北方約23公里，主要迎合國內市場，將蘇瓦與斐濟的另一個國際機場楠迪國際機場串通起來，自2010年8月起，斐濟航空運營每週兩班從瑙索里國際機場飛往奧克蘭的航班，該機場也為鄰國東加、吐瓦盧和萬那杜等國提供服務。水路方面，蘇瓦是斐濟最主要的港口，設有不少觀光船供遊客使用。國際船隻和遊輪則停靠在蘇瓦國王碼頭。