Pungudan

## Pungudan
u suilt nu Halum: 大梅部落

Pingtung sian, Mutan siang, Shimen chun Tamey niyazu', itiza i Secongsi(sa'wac), izikuz nu dihkuay a nemnem, u caay picumud tu labang a niyazu'. sakamu sa ku babalaki nu itizaay. naayaw sa maka 30-40 a luma' itini mueneng, izaw ku "Pan" a ngasaw itiza mueneng. Tamey chun izaw ku Lilung buyu', Tameysi(sa'wac), i tebal nu Checheng siang, Secongsi dihku nemnem,  yadah ku lalangawan saungayay itiza.

屏東牡丹鄉石門村大梅部落，位在四重溪溫泉後面，是一處常被遊客「過門不入」的社區聚落。據耆老口述，本聚落約一百二十年前就已存在，約三、四十人，據知其後人尚在本社區居住者有潘姓一族。大梅社區後有里龍山，前有大梅溪，又因緊鄰車城鄉四重溪溫泉區，因此大梅社區溫泉、生態資源及文化資源相當豐富。資料來源：https://web.archive.org/web/20201023004026/https://www.pthg.gov.tw/TownMdt/cp.aspx?n=E9A1BFB2330732CC

## u siwkay nu niyazu'
i Pingtung a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Pungudan. u kasalumaluma’ nu Pungudan sa, 130 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 359 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 323 ku tademaw, pakalatu 90%.

u zuma sa, cay ku Ingcumin,  36 ku tademaw, pakalatu 10%.

### u asip nu cidekay a tademaw
u kasabinacadan, Paywan(Paiwan) 86%, Pangcah(Amis) 1%, Yuwatan(Bunun) 1%, Rukay(Rukai) 1%, zumazuma 1%.

### u niyazu’ nu Paywan(Paiwan)
u niyazu’ nu Paywan(Paiwan) kuyni, katuud ku Paywan(Paiwan) itini mueneng. u zuma a tademaw sa u Yuwatan(Bunun).  inayi' tu ku zuma cidekay a tademaw itini mueneng.

**排灣族**（排灣語：Payuan，書寫系統制定前慣以 Paiwan 拼寫）為台灣原住民，發源於北大武山（Kavulugan）一帶，屬於南島民族。目前居住在海拔1,000公尺以下的山區。以台灣南部為活動區域，分布北起三地門鄉，南達屏東縣恆春鎮，東到台東縣太麻里鄉以南海岸。包括屏東縣、台東縣境內，為台灣第二大原住民族，總人口約十萬餘人。擁有台灣原住民特有的部落領袖、貴族、勇士、平民的階級制度，並以巫術及工藝文化出名。

u niyazu’ nu Paywan(Paiwan) kuyni, katuud ku Paywan(Paiwan) itini mueneng. u zuma a tademaw sa u Pangcah(Amis).  inayi' tu ku zuma cidekay a tademaw itini mueneng.  Paywan(Paiwan,Payuan) a cideaky sa, u Taywan Yincumincu, nalemangaw nay Amis-Tawu buyu'(Kavalugan).    ayzasa, mueneng isasa' 1000m bayu-talakaw. saungay i timul nu Taywan. mikitinay ku Timul Subal kamu cidekay.  satimul katukuh Henchun zen, saamis katukuh Santimen siang, sawali sa katukuh Tamali siang timulan.  yamalyilu ilabu nu Pingtung sian atu Taytung sian, u sakatusa tabakiay a cidenay nu Taywan Yincumincu, izaw maka mangasiw cacay bataan a mang ku tademaw.  saca uzamaay a mililiday nu niyazu', matekesay(貴族), makapahay atu habutud binawlan, uzumaay a selal-hecek(階級制度).singangan nu mapalaway atu nalimaan lalangawan.     

### u Sakizaya a tademaw
inayi' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.

## u cidekay nu Taywan yincumin

### u siwkay nu Yincumin
u Yincumin sananay, u saayaway a muenengay a tademaw itini, itini uyiniyan a subal.  u sasubana'ay(學術) a kamu sa, Taywan Yincumin sa mikitinay "Timul Subal kamu cidekay(南島語族)" saan.  u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.  silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.  i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.  u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).  situlu ku kakuniza nu Yincumincu,sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangbulanay.

### tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihca 1 a bulad

### tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 6 a bulad
pulung sausi (562,395), Pangcah (209,851), Tayan (90,309), Paywan (100,872), Yuwatan (58,509), Rukay (13,326), Puyuma (14,199), Cou (6,632), Saysiat (6,624), Yami (4,615), Saw (788), Kabalan (1,471), Taluku (31,552), Sakizaya (944), Sejek (10,046), Laaluwa (401), Kanakanabu (338), zuma (11,918)

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* 內政部戶政司全球資訊網

* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
*資料來源：https://web.archive.org/web/20201023004026/https://www.pthg.gov.tw/TownMdt/cp.aspx?n=E9A1BFB2330732CC