Lu-sen-paw

## '''kakaliman'''

Lu-sen-paw**盧森堡**

Lu-sen-paw-se “Lu-sen-paw-se a kamu”, nu **盧森堡** hungtiay angangan a tukay, nutimulan kuyni a kanatal, uyni a kanatal u sakatuuday a tademaw nu tukay.

**盧森堡**（盧森堡語：Lëtzebuerg，是盧森堡大公國的首都，位於該國南部，是該國人口數量最多的市鎮。

Lu-sen-paw u kakitaanay a tukuy nu kitakit, macakat mala gingjku tu, kezay atu angangan nu sakawawan. Lu-sen-paw nu Ow-mung yadahay kuni patizeng tu sakawan a sakaput nu kitizaan, pasu Ow-cow a huing, Ow-cow kingsaging, Ow-cow mikadumay a gingku, u micalukay tu Pi-lis-pu-lu-say-al atuBa-kow-s-la-te-la-s-paw zikuzay a “Ow-mung nu tusaay angangan nu tukay”.

盧森堡是世界最富有的城市之一，已發展成為銀行、經濟和行政中心。盧森堡是歐盟多個下設機構的所在地，包括歐洲法院，歐洲審計院，歐洲投資銀行，被稱為繼比利時布魯塞爾和法國斯特拉斯堡之後的「歐盟第三首都」。

## '''nilaculan'''

### likisi歷史
Lu-sen-paw-se a likisi i cong-s-ci- hawsa Lu-sen-paw-se malingatu a misakapah patizeng. mamin mapatizeng ku sicabengay a luma’ zikuz, capiay malingatu haymaw sa malahad, mala niyazu’tu. Lu-sen-paw-se tini i kahenulan a kitizaan mingayaw, Ba-kow, Te-kow atu He-lan miazih amin, Lu-sen-paw-se hina pabeli tu zumaay a kanatal. 19 se-ci, Lu-sen-paw malingatu mala teked misakaku ku kanatal u He-la nu pulung hungtuay a kanatal tu kapulungan a sakaput, katukuh Pi-li-s a misateked, Lu-sen-paw kya miliyas tu pikuwan nu He-lan.

盧森堡歷史由在中世紀時盧森堡城堡的修建開始。城堡建成之後，附近開始逐漸發展，成為城鎮。盧森堡位於一重要戰略地點，法國、德國和荷蘭都非常重視，盧森堡經常轉手不同國家。19世紀，盧森堡開始成為獨立自主的國家並由荷蘭聯合王國共主邦聯，直到比利時獨立，盧森堡才脫離荷蘭管治。

kanahatu Lu-sen-paw musakamu acaay pisakanih tu cima, nika I 20 a s-ci, u Lu-sen-paw kinapina madebung nu Te-kow, saayaway kitakit a ngangayaw hawsa 1914 a mihca 8 a bulad 2 a demiad, Te-i-ce hungti a kanatal mikawaw tu S-li-ben pabalucu’ amikalamkam micalap tu Lu-sen-paw a midebung tu Pi-li-s atu Ba-kow, miwawah tu satip a ngangayaw, sakatusa nu tabakiay a ngangayaw nu kitakit, iza kucacay a bataan ku ci subayuay a hitay nu Lu-sen-paw zayhan Na-suy Te-kow midebung tu Pi-li-s atu Ba-kow maalaw, mapacici mala milihiza mingayaw tu sakaput a kanatal, saaca i pingayawan nu Te-kow mialaes, mala sakatusa nu nayay ku madukaay atu mapatayay nu kangangayaw nu kanatal. sakatusaa zikez nu kitakit nu satabakiay a ngangayaw, Lu-sen-paw caatu kahizasa, mala nu Pey-ye atu Ow-mung nu patizengay a sakaput nu kanatal.

雖然盧森堡聲明中立原則，但在20世紀，盧森堡被德國數次入侵。第一次世界大戰時1914年8月2日，德意志帝國執行施里芬計劃迅速佔領了盧森堡並入侵比利時和法國，打開了西線戰線，第二次世界大戰期間，擁有數十個步騎兵的盧森堡因納粹德國入侵比利時和法國而被侵略，被迫作為同盟國參戰，並且在德國的進攻下瞬間投降，成為二戰中唯一一個零傷亡的參戰國。第二次世界大戰之後，盧森堡不再維持中立，成為北約和歐盟的創始會員國之一。

### '''hekal地理'''
Lu-sen-paw tiin i tukus nu Si-ow, u lala’ talakaw ku saamisan i sasa ku nutimulan, nuwalian belaw nu Tekow,nutimulan mitules tu Ba-kow, saamisan atu satipan malecad mitules tu Pi-li-s. nuamisan u Ya-al-tin talakaw ku lala’, macebed ku kilakilangan, nutimula u adidi’ay a buyu’an. diheku ku demiad, tungusay u dehkuay a bayu, salungan ku hekal. angangan a tukuy nu Lu-sen-paw singagan tu “balu tukay”. yadah ku muki ba’tu. itini angagan nu kangagayawan a kitizaay nu cung-s-ci. satalakaway a buyu’ u Ke-ney-bu, u talakaw pakala tu 560 a depah. pikatalakawan tu 1 mi tu, u Pu-ke-la-ze, u Pu-ke-pu-la-ce-san hina mapatelac hinisa u satalakaway ku Lu-sen-paw sa.

盧森堡位於西歐內陸，地勢北高南低，東鄰德國，南接法國，北部和西部同比利時接壤。北部為亞爾丁高地，森林茂密，南部為丘陵。氣候溫和，屬溫帶海洋性氣候，風景優美。首都盧森堡城有「花都」之稱。鐵礦豐富。這裡也是中世紀的要塞。最高點為克內夫山，海拔約560公尺。它比布格普拉茨山高1米，而布格普拉茨山通常被錯誤地認為是盧森堡的最高點。

### '''saculilan交通'''
Lu-sen-paw a saculilan angangan miida tu zazan, silamalay atu hikuki, atu zuma nu miculu’ay a hikuki, malahad ku calay a zazan, taneng patayza kasa belaw a kanatal, labu iza ku sacacayay a pahikukian Lu-sen-paw a pahikukian.

盧森堡交通主要依靠公路、鐵路和航空，以及小部分航運，道路網發達，能通往各個鄰國，境內有唯一機場盧森堡機場。

### '''keyzay經濟'''
Lu-sen-paw i kitakit u sakatusa a kakitaan nu kanatal, u nipicakay tu mayasuyay niasipan palalecad tu tademaw tu GDP k 2021 a mihcaan tu 122,740 Amilika a kalisiw. makay 1999 a mihcaan, Lu-sen-paw nu tungusay Ow kalisiw a kitizaan. Lu-sen-paw a kezay iayaw angangan u kusi, ayza u Lu-sen-paw i kitakit u satabakiay a kitizaan nu misiwbayay. Lu-sen-paw nu zuma kitizaan nu Ow a kalisiw. Lu-sen-paw kitizaan nu Ow a kalisiw labu nu kahenulan nu tekeday a ginku atu uiza dada’ i Amilika tu hamin nu kitakit tu sakatus a kakaduman a giku.

盧森堡是世界上第二富有的國家，按購買力平價計算的人均GDP在2021年為 122,740 美元。自1999年以來，盧森堡一直是歐元區的一部分。盧森堡的經濟過去以工業為主，現在盧森堡則是全球最大的金融中心之一。盧森堡是歐元區內最重要的私人銀行中心及僅次於美國之全球第二大的投資信託中心。

## '''namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan'''
https://zh.wikipedia.org/zh-tw/%E5%8D%A2%E6%A3%AE%E5%A0%A1