An-man

## '''kakiliman'''

**An-man** “A-la-pow a kamu, ** عمان**masaluma, *ʻAmmān*，[ʕamːaːn]” nu Si-ya a kanatal Ya-tan angangan atu satabakiay a tukay, nuyniay kanatal a kezay, cen-ce atu pulung nu lalangawan, katukuh 2021 a mihcaan, 4,061,150, ku tademaw nu An-man, u satabakiay a tukay nu Li-ban a kakitizaan, A-la-pow i kitakit u sakalima nu tabakiay a tukuy atu sawalian a kakitizaan nu sakasiwa tabakiay a kakitizaan. tukuy tiin i nuwamisan nuyni a kanatal, satipan nu A-ci-lun a buyubuyu’an.

**安曼**（阿拉伯語：**عمان**‎，羅馬化：*ʻAmmān*，[ʕamːaːn]）是西亞國家約旦的首都和最大城市，也是該國的經濟、政治和文化中心，截至2021年，安曼人口約為4,061,150 人，是黎凡特地區最大的城市、阿拉伯世界第五大城市和中東地區第九大都會區。城市位於該國北部，西側是阿吉倫山地。

## '''nilaculan'''

kitizaan a ngangan nu An-man makayniay nicalapan a buyu' nu heni “Jabal” anucaay diheb “Wadi”, saayaway a katahkalan taneng pasuzikuz katukuh kung-yen8 a se-ci, tiza nipanganganan a An-ca-le nazipaan nu baluhay ba’tuay a ziday, itiza tahkal ku kitakitay nu kasumamaday  nitu’tu’an ci An-ca-le tu masatademaway.

安曼地區的名字來源於他們佔據的山丘（Jabal）或山谷（Wadi），存在的最早證據可以追溯到公元前8世紀，在一個被稱為安加扎勒的新石器時代遺址，在那裡出土了世界上最古老的人形雕像安加扎勒雕像。

i nu mukin a ziday, uyni a tukay pangangan han tu Rabbath Ammon, kilul i likisian nakatuud ku masasumaay mikuwan, pasu angangan a tukay nu Ya-men hungti a kanatal. kung-yen 3 se-ci,Tow-le-mi hungti a zidayay a Ay-ci atu ba-law Tow-le-mi al-se muliyaw patizeng tuyni a tukuay, pasumad tu ngangan “bey-la-tye-bey” han, malakitizaan nu lalangawan nu Si-la.

在鐵器時代，這座城市被稱為 Rabbath Ammon，並在隨後歷史上曾經由許多不同民族統治，包括亞捫王國的首都。公元前3世紀，托勒密王朝的埃及法老托勒密二世重建了這座城市，並更名為「非拉鐵非」，使其成為希臘文化的區域中心。

i pikuwanan nu Low-ma, bey-la-tye-bey na u Te-ka-pow-li-say nu sabaw cacay a tukay nu Si-la-low-ma, sakuwan nu Pey-te-la-a-la-pow. kung-yen 7 se-ci, cen-tung Ha-li-ba makay sawali Low-ma mademec tu kuyni a tukay, sumad hantu ku ngangan An-man han. 

在羅馬帝國統治時期，非拉鐵非曾是德卡波利斯的十個希臘羅馬城市之一，並轄屬於佩特拉阿拉伯省。公元7世紀，正統哈里發從東羅馬帝國手中征服了這座城市，並更改城市的名稱為安曼。

i hamin teban nu se-ci tu hamin nu demiad, uyni a tukay malu tungus nu Pa-al-ka-kaw-ti, pakaniya’ay tu cacanan kacakat atu kapakuyuc a mihcaan. katukuh tu 15 se-ci katukuh 1878 a mihcaan, mapaales tu ku An-man, itawya uyni a kitizaan uyza dada’ Ciy-al ke-s ku mana’nelay.

在整個中世紀的大部分時間裡，這座城市作為巴爾卡高地的中心，並經歷各種繁榮與蕭條的時期。到了15世紀到1878年，安曼基本上被遺棄，當時該地區僅有切爾克斯人定居。

ayzaay tu a ziday, An-man a saayaway se-cen-bu-wi-yen-huy 1909 a mihcaan patizeng, yu An-man i 1921 a mihcaan mapatuzu’ u likut a Ye-tan a angangnan nu tukay hawsa, uyni a tukay pakaniya’ay tu kalamkam macakat, misulup tu makaniay Ye-tan atu Li-ban-te masasumaay a tukay nu mabulaway, apakaniya’ay tu pina kalalid nu mabulaway, saayaway patizeng tu pitu adidi’ay byu’ a tukay.

近代，安曼的第一個市政委員會成立於1909年，當安曼在1921年被指定為外約旦的首都後，該城市經歷了快速增長，接收了來自約旦和黎凡特不同城市的移民，並經歷了幾波連續的難民潮，最初建在七座小山的城市，

imahini maawas t uku 19 adidi’ay abuyu’, masanga’ pasu 22 ku pikawawan a tuse nu An-man, imahinisawali a An-man angangan amisuped tu canacanan tu nazipaan nu likisi, hina palekal mikawaw tu lalangawan, satipay An-man nu ayzaaytu a mihcaan, nuyni a tukuy angangan nu kezay. ayza, An-man nu cung-tung a kitizaan cayay kakatuuday a I-s-lan-cyaw, kilisetu atu cayay kakatuud a singku caay kahapinang ku kacatuli a mapulung mueneng tuyni a lalaan’

如今已經跨越約19座小山的規模，並構成包括22個行政區的大安曼市，目前東安曼主要保存各種歷史遺跡，經常舉辦文化活動，而西安曼則更為現代，是該市的經濟中心。今日，安曼是中東地區少數伊斯蘭教、基督宗教及其他少數信仰無明顯衝突而得以共處之地。

2018 a mihcaan pakala tu 100 emang ku midangay a labang katukuh i An-man, uyni An-man malahamin nu kitakit tu saka 89 ku mipalitaay tu satabakiay a tukay atu saka12 ku mipalitaay nu satabakiay a tukay nu A-la-pow. An-man a kezay dadawa a macakat, duduc hamin nu kitakit atu kitakitay a tukay nu migingkiway tu wanglu “GaWC” nihapuan a “kitakitay a tukay” a nganganan, An-man tungusay Beta caay ku nu kanatalay tukay dada’, duduc tukay a kezay, mikuliay, hekal atu syakay lalangawan a kahini, mapasakamu Cung-tung atu pey-bey u sakapahay a tukay. imahini An-man nu A-la-pow kitakit u sakanamuhan miawasay a kanatal a kusi patizeng tu kitizaay mikawaw, atu masilac tu Tu-ha, Tu-pay dada’.

2018年約有100萬遊客抵達安曼，這使安曼成為全球第89位訪問量最大的城市和第12位訪問量最大的阿拉伯城市。安曼的經濟增長相對較快，依照全球化及世界城市研究網絡（GaWC）所公布之《世界級城市》名單中，安曼屬於Beta-級別的國際都市此外，根據城市經濟、勞工、環境和社會文化因素，它被評為中東和北非最佳城市之一。目前安曼也是是阿拉伯世界最受歡迎的跨國公司設立區域辦事處的地點之一，與多哈並列，僅次於杜拜。

## '''malalitin tu i hekalay atu zumaay a natinengan'''

* 中文為維基百科 : **安曼**
* https://zh.wikipedia.org/zh-tw/%E5%AE%89%E6%9B%BC