Yin-nan-pu-ta-cu Kanatal aaidangan

## kakiliman
Yin-nan-pu-ta-cu Kanatal aaidangan 雲南普達措國家公園

## nilaculan
naemekan**歷史**

pu-ta-cu Kanatal aaidangan nu labu hinuki a lilakilangan. pu-ta-cu Kanatal aaidangan pi-ta nu bayu a kitidaan .

普達措國家公園內的紅杉林。普達措國家公園碧塔海景區。

“pu-ta-cu” ina ngangan namakayni nu cang akamu, u “pu-ta-cu” nu heni a kamu, u imi nida sa u “cu a banaw”. 

「普達措」之名來源於藏語，系「碧塔海」的梵文音譯，意為「舟湖」。

namakay pu-ta-cu nu sayaway nisulitan mikiluku nay 1604 katukuh 1674 a mihcaan nu cang a binacadan sapalaylay tu muumituhuday ke-ma-pa-saka caysep nu sakakaay usasaan sapaini misanga tu yadahay nu sapadindu tu milihayay “ci-ing-tu-ciy-cuwan-ci” saka limsep .

關於普達措的最早文字記載是1604至1674年間以藏傳佛教噶瑪巴活佛第十世法王為主題創作的《曲英多傑傳記》第五十頁。

inacuda patinaku tu ciyan-tang nu liwliw nu banaw a subal , idaw ku nisulitan patucek tiniay a lutulutukan a mucelakay anikalakalak.

該書描述了建塘附近的普達湖與湖心小島，並記載了當地的草甸地貌和植物分布。

1982 a mihcaan, pi-ta a bayu’ nu liwliw idaw ku 14,1818 a kucing nu lala’ patulas nu kitidaan a celak sananay a sasikulan a kitidaan . na-pa a liwliw nu bayu’ 2,400 a kucing patulasan tu sasikulan a mucelakay a sasikulan .

1982年，碧塔海周圍14,181公頃土地被劃為省級自然保護區，納帕海附近2,400公頃被劃為省級自然保護點。

1998 a mihcaan , ti-cin-cu a tademaw u siy-hu pahusu laecus tu miletek tu celak sananay a kilang , misaicelang a musikul tuyniaiay a sasikulan .

1998年，迪慶州人民政府宣布禁伐天然林，以加強生態保護。

2004 amihcaan ti-cin cang-cu nuheni kimikuwanay atu yin-nan a siy-hu nu binacadan makakabu tu mikingkiw , masakaputay malingatu i pi-ta a bayu’ nu talakaway a buyunu banaw, talakaway a lutulutukan kakakuwanan amusikul u kakingkiwan.

2004年，迪慶藏族自治州與雲南省人民政府研究室合作，組織開展了碧塔海—屬都湖高原湖泊、高山草甸保護管理模式的研究。

2006 amihcaan 2 abulad yu-nan nu binacadan a siy-hu milubang tu tin-si-pay aaidangan a ibutah a milubang , patucek patideng tu siyang-ke-li-la nu kanatal aaidangan nu kitidaan.

2006年2月，雲南省人民政府召開滇西北旅遊現場辦公會，決定建設香格里拉國家公園系列景區。

milecaday a mihcaan , u yin-nan mikuwanay tu kilang misulul patideng tup u-ta-cu akanatak aaidangan , wiyni sa nu cung0huwa-zen-miin kung-he-ku atu “kanatal aaidangan” a ngangan patideng tu pahelakay tu sasasikulan a kitidaan nu celak sananay.同年，雲南省林業廳自行批准建立了**普達措國家公園**，這是中華人民共和國首個以「國家公園」名義設立的自然保護地。

nadikudan sa , u ti-cin-cang-cu udipay a mikuwanay patideng tup u-ta-cu a kanatal aaidangan 2006 amihcaan 8abulad 1 ademiad , pu-ta-cu a kanatal aaidangan malingatu patayni tu labang midang .

其後，迪慶藏族自治州成立了普達措國家公園管理局。2006年8月1日，普達措國家公園開始對外開放試營業。

nadikudan sa u yin-nan malingatu patideng “yin-nan kanatal aaidangan” sululan nu kanatal nu mikuwanay tu kilang .隨後，雲南省開始建立「雲南省國家公園體系」，並得到了國家林業局的批覆。

yin-nan imahini malingatu i “ masametek t uku pahelakay nu sasikulan a kitidaan” namitanam patideng tu nu kanatal aaidangan .雲南省自此開始在「條件成熟的自然保護區」試點建設國家公園。

tawya a mihcaan 9 abulad yin-nan u tatengaay tu u nipatideng nu mikuwanay tu kilang a “kanatal aaidangan a mikuwanay nu kakulian” , wiyni sa nu cung hu-wa-zen-min-kung-he-ku kitidaan nu kanatal aaidangan nipatucek tu mikuwanay amasakaputay.

當年9月，雲南省正式在省林業廳下設置「國家公園管理辦公室」，這是中華人民共和國首個省級國家公園專門管理機構。

2007 amihcaan 6 abulad 21 ademiad , pu-ta-cu a kanatal aaidangan tucek tinadeemiad malingatu musedal tu paya .

2007年6月21日，普達措國家公園正式揭牌。

2008 amihcaan , u pay-cin-aw-in miudukay palamal itini matatules siyang-ke-li-la a patules tu laml itini.

2008年，北京奧運會火炬接力香格里拉站的傳遞在普達措進行。

2012 a mihcaan 1 1abulad pu-ta-cu akanatal aaidangan mala nu kanatal aaidangan micumud tu nu kanatal u 5A a aidanga .2012年11月，普達措國家公園被國家旅遊局列入國家5A級旅遊景區。

2015 amihcaan 1 abulad 20 adeemiad , pacakatay nu kanatal atu misumaday a wiy-yun-huy , tanul a mikuwanay mitulik tu wiy-yun-huy a kitidaan idaw ku 13 a paplitaan atu pulung nu “patideng tu kanatal tu tatelhngan a kawaw” patahekal i pay-cing, ci-lin, yin-nan a wal a kitidaan nu kanatal tu tatanaman .

2015年1月20日，國家發展和改革委員會、中央機構編制委員會辦公室等13個部門聯合印發《建立國家公園體制試點方案》，提出在北京、吉林、雲南等9個省份開展國家公園體制試點。

2016 amihcaan, cung-huwa-zen-min-kung-he-ku pacakatay atu misumaday a wiy-yun-huy u yin-nan pu-ta-cu a kanatal aaidangan malunu kanatal tu kumikuwanay a mamitanam , u tatanaman sa pasu ciyan-tang a tukay, lu-ci a niyadu’ , k-can a niyadu’ atu pi-ta a bayu’ nu celak sanay a sasikulan nu kitidaan, pasu nu tu-hu mi-li-tang, luy-zung- cun zu-ni-cun, nan-paw-ku a sulsuldaan nu nikitidaan nisubalid , u tatanaman a ahebal sa 602.1 cubu nu kuli.

2016年，中華人民共和國國家發展和改革委員會將**雲南普達措國家公園**列為國家公園體制試點，試點區域包括建塘鎮、洛吉鄉、格咱鄉境內的碧塔海自然保護區、屬都湖、彌里塘、洛茸村、尼汝村、南寶古冰川遺蹟等，試點面積為602.1平方公里。

matahepuay nu aaidangan sa lu a nanuyadu’an lim a mikuwanay nika idaw ku 43 a pahelak sanany a niyadu , u labuay atademaw sa 6600 ku tademaw.

公園覆蓋3個鄉鎮、5個行政村中的43個自然村，區內人口6600餘人。

aaidanga atu mikuwanay**旅遊與管理**

pu-ta-cu kanatal aaidangan mikuwanay sakamusa mutudu’ , hayni i 2018 a mihcaan , pu-ta-cu a kanatal aaidangan pulung muwala tu labang sa 1173.7 a emang nu tademaw , u nietan tunutayniay sa 23.883 a yiku kalisiw .

普達措國家公園管理局指，截至2018年，普達措國家公園共接待訪客1173.7萬人次，實現旅遊收入23.883億元。

Pu-ta-cu a kanatal aaidangan u mikuwanay nipatucek tu mamikuwan u Pu-ta-cu kanatal aaidangan u mikuwanay , ilabuay misiwbayay u ti-cin-cu papidangay a masakaputay a kusi i pu-ta-cu idaw ku patulak a kusi i tini .

普達措國家公園行政管理權限歸屬普達措國家公園管理局，景區經營權限則屬迪慶州旅遊集團有限公司普達措旅業分公司。

Pu-ta-cu a kanatal aaidangan u mikuwanay u tu-hui, pi-ta a bayu’ tusa aaidangan . 

普達措國家公園分為屬都湖、碧塔海兩大景區。

nu-tu-hu idaw aca kungangan u tu-kang-hu , ina tu-hu liwliw u kilakilangan , u talakaw sa 3705 a depah , u ahebal sa 15 acubu nu kuli , nu siyanh-ke-li-la akitidaan u satabakiay nu enal a banaw . 

屬都湖又稱屬都崗湖，屬都湖四面樹木環繞，海拔3705公尺，積水面積15平方公里，是香格里拉縣最大的淡水湖泊之一。

Pi-ta a bayu’ u dangday nuda a banaw, u kaku nu banaw masa kacumuli , tanayu’ 3000 a depah,ahebal sa 700 a depah u talakaw sa 3504 a depah, u labu nu nanum sa 40 adepah u pala 60 a kucing . 

碧塔海為斷層構造湖，湖面呈海螺形狀，長3000公尺，寬700公尺，海拔3504公尺，水深40公尺，面積60公頃。

kamu nu cang “pi-ta” u imi nida sa ya kilakilangan mahida u siyam sa, u pi-ta abayu’ nu nanum namakayda nu sulsuldaan nu malawpsay nu sulda atu nanum nu sauwac malalikeluh . u lab isa u tu-ciyn a balu mapelu’ ku papah , malikid nu nanum patelac ku buting mukan , ina tu-ciyn a balu idaw ku adidiay nu sing-ku a duku , anu yadah kunikan nu buting , munabaw i nanum, u tataynian numidanga sa miadih tina mabusukay nu buting sa. 

藏語中「碧塔」意為株樹成氈的地方，碧塔海的水由雪山的融雪和溪流匯聚而成。晚上杜鵑花的花瓣落下，被湖中的魚誤食，由於杜鵑花里含有微量的神經毒素，魚吃多了就會浮在水面上，這就是當地著名奇觀的杜鵑醉魚。