Senpite minatu

## kakiliman
Senpite minatu聖彼得港

Senpite a minatu “Saint Peter Port, nu ingku nu kakitaan nu kitidaan a nikuwanan tu cacay akiwkay atu kitidaan nu ngangan nu kanatal, itini i kensi a subal nu walian a dadipasan, inasubal nu minatu, 2011 u tademaw nuheni sa 16,488 ku tademaw.

**聖彼得港**（Saint Peter Port），為英國王室屬地根西行政區的一個堂區和首府，位於根西島的東岸，也是該島的主要港口。2011年人口16,488。

kensi根西

## nilaculan
**kensi “kamunu amilika”nu ingcili a bayu’** nu tebanay a maluyaluyay a subal saka tinusa a tabakiay a subal, nu ongku nu kakitaan nu tiken a kitidaan kumikuwanay u tatelungan sa tinulu a tabakiay a tukay.

**根西**（英語：Guernsey）是英吉利海峽中的海峽群島的第二大島，是英國王室屬地根西行政區的主體部分和其三個轄區之一。

Itininamin i huwaku senmalu nu amisan, cesi.atuketangdan nu pangkiway a subal nu tipan. U ahebal nu lala sa 65 a kuli, 2019 a mihcaan , u tademaw sa 62792 hatini, u kanatal u nu ingku anikuwanan sa tu kesi a situngus mikuwan u hulic sa caay kaw nu mapulungay nu kanatal nu kakitaan a cacay sa.

大致位於法國聖馬洛以北，澤西和科唐坦半島以西。該島面積65平方公里，2019年，人口為62792人。國際上將根西視為由英國負責的領土而法律上不是聯合王國的一部分。

## naemekan歷史[編輯原始碼]

### tabal nu naemekan早期歷史[編輯原始碼]
pulung nu mihcaan 6000 a mihcaan sa, u lala’ tub ayu masasitungus tapabaw mala ingcili a bayu’, kyu mala kensi a subal atu cesi a subal nu kitidaan nu numan a bayu’ atu ucu nu enalmalaliyas.

公元前6000年左右，海平面上升形成了英吉利海峽，並將成為根西島和澤西島地區的諾曼海角與歐洲大陸分開。

baluhay a ziday sa nu malukay dadikudan sa i tepal nu bayu a mueneg kyu idaw makaadih tu lunem atu tatangahan nu lunem, kyu idaw ku daduducen tu namaka pulungay a mihcaan tu 5000 a mihcaan nu nasadipaan nu tademaw itini sa ku nitatektek tu cudad.

新石器時代的農民隨後在其海岸定居並建造了今天在島上發現的支石墓和石碑，提供了可追溯到公元前5000年左右的人類存在的證據。

makaadih i subal tu namakayhekulannimu a kitidaan a malumanay a langdaway nu luma naytini a mueneng a nipatektek tu cuda , matatudung ku cuda naytini namasasu calilaw ku naemekan nu tademaw itini atu namakabaa’tay nu dadadan a Paliwal a dadan.

島上發現的來自赫庫蘭尼姆地區的土罐屬於羅馬定居點的證據，證實了存在一個複雜的交易網絡與區域和長途貿易線路。

tini i senpite a minatu sa “LaPlaiderie” makatepa tu suku nisangaan kyu mukilutu pulung nu mihcaan 100katukuh 400 a mihcaan.

在聖彼得港LaPlaiderie發現的似乎是倉庫的建築物可追溯至公元100-400年。

sayaway makabalunga nu cuda anu patektek sa nayi senpite a minatu makatepa tu balunga u “Asterix” a balunga nu pecipeciay tu.

最早的航運證據是在聖彼得港港口發現了一艘名為「Asterix」的船隻殘骸。

Ukamusa nu tinuluay a siki nu luma a mihaydacuay tu cacanan a balunga sa, akay namakatuduh kyu mapacahcah masamengmeng itini.nadikudan nu kilisetukiw namakayni i pulitani a micumud.

它被認為是3世紀的羅馬貨船，可能在發生火災時停泊或擱淺。後來的基督教從布列塔尼傳入。

### macapiay atu yu mahida henay近代早期[編輯原始碼]
mala nu ing-huwa nu sadepa masacacayay, u kiwkay sisecin sakalulu nayi 1483 amihcaan mihapiy tu kiwkay pakatineng, pabitu “ masasukapah a kingli”, sakamu sa, u subal pasu duma a minatu atu bayu’ maadihay nu liwliw aca numitanamin a pala’ sa.

作為英法和平的一部分，教皇西斯篤四世於1483年頒布了一項教皇公告，授予「中立特權」，據此，群島包括其港口和海洋在視線範圍內都被視為中立領土。

u cimacima ku micalilaway a bahbahen nu kiwkay sa. 1548 amihcaan u kakitaan idaw ku hulic u tebanay kitata sa. dikudan nu cacay a mihcaan 1549 a mihcaan, huwaku atademaw mitanam micumud i cesi a subal, mapatadikudan nu hitay. nuteban matulin tu tinacay a siki, katukuh nu ingkelan ci wiylin saka tinuli pasayda tu helan a balunga mikidem ku kawaw pasatedep hantu kusikining nuheni.

任何騷擾島民的人都會被逐出教會。1548年的皇家憲章確認了中立。一年後的1549年，法國人試圖入侵澤西島，但被民兵擊敗。中立又持續了一個世紀，直到英格蘭的威廉三世因針對荷蘭船隻的私掠活動取消了這一特權。

i caynem a siki nu teban a papah, ina subal namakayni i numanti nu ciyalun nusumad tu sapikuwan a macalilaw. i mali nisawacuan itawya sa, tinulu a tatayna, tu kensi a sunal kinapatay, namakayni nipisinziya tu baluhay, atu cacay tatayna a lutungay atu wawa tu tatama paladayen a mutuduh sipasiket I cuked a tuduhen mupatay.

在16世紀中葉，該島受到來自諾曼第的加爾文主義改革者的影響。在瑪麗迫害期間，三名女性，即根西島殉道者，因為她們的新教信仰，與其中一名女性的嬰兒兒子一起被燒死在火刑柱上。

i ingku masasuada kuhenitu labuay sa, kesi a subal pasayda ku heni i nipilubang nu hitay. sisa, u mahiniat apisakapah tu hitay sa u tatengaay sa. nu tipan nu subal alaw han sikawaw tu maydih malalepacaw ku kakitaan apalekal, u apuyu;ay a pasuni papasubana’ tu binawlan sa mapulu’ nu sakakaay nu kakitaan, ci piteawsepen atu musikulay tu kakitaan ahitay kumi kiayaway a mutideng.

在英國內戰期間，根西島站在議會軍一邊。然而，這種效忠並不是完全的。島的西南部發生了一些保皇黨起義，而短號城堡被總督、彼得奧斯本爵士和保皇黨軍隊占領。

1651 a mihcaan 12 abulad nunikalepacawan nu kapah, u apuyu’ay a suni masulip tu sa-u pilitin a subal nu icuwacuwaay sadikuday tu a kitidaan nu kakitaan miales masukip.

1651年12月，以戰爭的全部榮譽，短號城堡投降了-不列顛群島任何地方的最後一個保皇黨前哨投降。

## Kitidaan nu lala’地理[編輯原始碼]

### demiad氣候[編輯原始碼]
kesi a subal nu demiad diheku, kasienawan sa dihemay, lalud sa malecad tu sapi’, masitungus ku cilal. u malecaday tu nu bayu’ay a demiad, lalud maacak, nika kisuemetan ku ticung a bayu.

根西島的氣候溫和，冬季溫和，夏季溫和，陽光明媚。它被歸類為海洋性氣候，夏季乾燥，但比地中海略濕。

lalud, sadihekuay a bulad sa 7 abulad atu 8 abulad, itawya a diheku sa 20°C(68°F) hatini, alahican malakuwitsa 24°C(75°F) hatini. nika sinteb han kukamusa sasiwnaway sa 2 abulad sieteb nu alihaw sa 6°C(42.8°F) mahini. 8 abulad sa sinteb han tu lipalipay 16°C(60.8°F) makaala tu hatini. ayay kasisuleda, caay kasisuleda, nika i 2 abulad sisuleda.

夏天。最溫暖的月份是7月和8月，當時氣溫通常在20°C(68°F)左右，有時有時會超過24°C(75°F)。平均而言，最冷的月份是2月，平均每周平均氣溫為6°C(42.8°F)。八月份的平均每周平均氣溫達到16°C(60.8°F)。雪很少下，也不太可能下雪，但最有可能在2月份下雪。

u undu nida sa tahina tu suleda, kanahatu u bali’ nu amis micidek a tabaki micedet ku sienaw hidasa nanay tu.

溫度很少低於冰點，儘管北極風帶來的強烈風寒有時會讓它感覺像。

Kesi a subal atu liwliw u sake a subal, awteni a subal malaapi nu kensi a kitidaan.

根西島和周邊的薩克島、奧爾德尼等島嶼組成根西行政區。

tiniay i sen-mi-sil-wan yaku 49°35′N2°20′W a kensi a subal, hemu a subal atu duma u adidi’ay a subal nu enal a ahebal sa 71 pinhuwang kuli “27 nu ingli”, u dadipasan nu tanayu’ sa 46 kuli “29 a depah”.

位於聖米歇爾灣約49°35′N2°20′W的根西島、赫姆島和其他一些較小的島嶼總面積為71平方公里（27平方英里），海岸線長約46公里（29公尺）。

Itini kensi a subal nu Hautnez, u talakae namakayni nu bayu enel kusausi sa 110m(360ft) hatunu kucay katatudung.

在根西島的Hautnez，海拔從海平面到110m(360ft)不等。

17 a siki taban nu papah masamengmengay a senpite aminatu nu ingku a sipilapilay a balunga.

17世紀中葉停泊在聖彼得港的英國帆船。

17 atu 18 a siki atu huwaku atu sipanya nu kalepacaw kyu kensi a subal ya sibalyngaay a sinciw namisinsi tu minkiw nu sapabalunga mala mialaway tu misabana; tu tiniay a subal micapi tu ucu nu enal kyu malasi idaway.

17和18世紀與法國和西班牙的戰爭使根西島的船東和船長有機會通過申請商標並將他們的商船變成私掠船來利用該島靠近歐洲大陸的優勢。

katukuh 18 a siki nu sasayaway, kensi a subal nu binacadan malingatu i amisan a mueneng tidaay satu a manaena’, micidek i 1810 a mihcaan aydaay nu amilika uhayucu patideng tu kensi a subal i tini. 

到18世紀初，根西島的居民開始在北美定居，特別是1810年在今美國俄亥俄州建立根西島縣。

ci napilun micumud misawacu tuytiniay a kyu yadah kuni sangaan tu sapilimek a luma atu cacanan a nusangaan tu sapiading. sisa i kitakit nu bayu’ paliwalay tu canan masiku ku sapaliwal tu ba’tu a zaliw kyu masakaydihan. Inasubal tu 19 asiki sa, sakanawlan kapah ku cakat nu kapah nami kuni kaudip macakat nami ku cacanan.

拿破崙入侵的威脅促使許多防禦性建築在那個世紀建造。由於其在全球海上貿易中的成功以及石材工業的興起，該島在19世紀初的繁榮程度急劇上升。

inasubal inayay ku mukin a zaliw, ibayu mapapaliwal miliyas tu sipihpihay a balunga sa kyu maselep ku nipaliwaliw.

由於島上沒有鋼鐵等材料，海上貿易因遠離帆船而大幅下降。