Fa-tuo-muo-na

## Fa-tuo-muo-na 筏馱摩那

### ngangan名稱
nisulitan i Fuo-cin tu ci Ni-kan-zuo-ti-ce, Ni-kan-tuo-ti-ce “ hu-yi, Nirgrantha-jñāniputra, pa-li-yi Nigaṇṭha-nāṭaputta, In-tu kamu Niggaṃtha-nāyaputta”, atu Ni-kan-ce. Ni-kan u kiwkay nida a ngangan, u li-si, w-si pangangan han u Zuo-ti-ce, tungus u Zuo-ti-secu “Jñāta, sipunuay” nilecuhan. Fa-tuo-muo-na naw Ni-kan-tuo-pay a bungsang, nikudan u ke-sin-ciaw-yi, mapatideng tu Ci-na-ciaw. 

佛經記載其名為尼乾若提子、尼乾陀若提子（梵語：Nirgrantha-jñāniputra、巴利語：Nigaṇṭha-nāṭaputta、印度俗語：Niggaṃtha-nāyaputta），或尼乾子。尼乾是他的教派名稱，意為離繫、無繫，其名為若提子，代表是若提氏族（Jñāta，智慧）出身。筏馱摩那本為尼乾陀派的修行者，後來革新教義，成立了耆那教。

## kaudipan生平
Fa-tuo-muo-na a pilecuhan, yadah ku sananay a musakamu, tulu ku kakatinengan nu katuuday, pasu aydaay a Wa-yi-sa-li kin, Pi-ha-e-pan-cia-mu-yi, atu u Wan-se’-cen micapiay a Na-lan-tuo. duma Pi-ha-e-pan-cia-mu-yi u caynem kanatalan tawya culil tu matenesay a suo-tu Cun-se mibatad tu 45 kunli a Kung-de-cun.

筏馱摩那的出生地點，自古有許多說法，有三種說法最被人所熟知：包括今天的瓦伊沙利縣，比哈爾邦賈穆伊，或是王舍城附近的那爛陀。其中比哈爾邦賈穆伊即是十六雄國時期跋耆國首都吠舍離外45公里的貢得村。

Fa-tuo-muo-na atu Se-cia-muo-ni malecad, u niyadu’ay nu tahuda a wawa, i kapahayay nu lumaan a maudip, ci ama nida u pacakayay tu tebus nu wancaw a Sa-ti-li, ngangan u Siddhartha, wina u Li-ce niyadu’ay a kuncu, ci Trishala. tulu a bataan ku mihcaan ni Fa-tuo-muo-na alesen nida ku zaysan nu luma’, luma’ “ idaw ku acawa nida atu tataynaan a wawa” wicakuyca kapah ku liklik nu luma’, paytem milaliw mikilim tu tatengaay a cudadan, mikilim tu hahanhanan a nipaelihan. nikudan nu sabaw tusa nu pankiwan, milauyd ci nida tu namakabalucuay a nisimsiman atu namaka labuay a nikatadikudan, sakikuday matineng tu ci nida tu kawaw “ Kevala Jñāna”, u sadikuday tu a nadatengan.  

筏馱摩那與釋迦牟尼一樣，是部落首領的兒子，在良好的環境中長大，他的父親為出身自甘蔗王朝的剎帝利，名為Siddhartha，母親是離車部落的公主，名為Trishala。三十歲時筏馱摩那放棄了財產、家庭（他有一個妻子和女兒）和舒適的環境，決定出走尋求真理，追求精神上的覺醒。在之後的十二年半，他透過進行密集的冥想和深度的懺悔，最終得到了專一知識（Kevala Jñāna），也就是最終的啟示。

tu nikudan, cukaymasen nida ku sadikuday a nikaudip tu tulu a bataan nu nikaudipan nida tacuwacuwa musakamu tu sakatinengaw nu sakaytademaw, mamin tu culilan ku In-tu, pahetik tu nakamuan nida tu Ce-sye, mibelih tu Ceung nu kawawan, patideng tu sakakapah, mibelih tu sakayedes, caay pipatay tu tuud, caay palemang sa musakamu, caay piubi, caay pilebu tu tawan atu caay piwawies a lima ku nipatudu tu pabaway a sasakamuen. Fa-tuo-muo-na saan, sipakayda i nabalucuan atu nikadatengan nu udip mapanengil a tademaw, u nuheni u ci-na “jina”, u talakaway, sa Ci-na-ciaw. 

之後，他用餘下的三十年生命遊方傳道，走遍了印度，傳授他的哲學，反對種姓制度，主張和平主義，反暴力，還有不殺生、不妄語、不偷盜、不邪淫及不執著的五誓言。筏馱摩那認為，透過禪定和自我實現達到了覺悟的人，他們就是耆那（jina），即勝者，故稱耆那教。

Fa-tuo-muo-na itida i Puo-puoe-cen “ Pāvā, ayda ay a Puo-puoe-pu-li-cen” mapatay, kaudipan makaala tu pitu a bataan idaw ku tusa, salacay nu dikucan saan itida ci nida i kun-yun nu ayawan tu limtu pic mihcaan mapatay, u ten-yi-pay saan u kunyun nu ayawan tu sipnem wal mihcaan. ci-na ciaw nu cudadan sakamusa ci nidaan tu nikapatayan caay namin kalecad, idaw ku musakamuay tu madayumay a sasakamuen, idaw ku sananay tu katuuday nu di’tuan atu kuo-wan milab utu tabakiay a lisinana. sakamusa jinasena a “ Mahapurana”, tayni milihida ku tapukuan a tademaw tu nipitademan nida. tin-yi-pay dayday a “ Pravachanasara” kamu, kapatayan nida u kanus atu bukes ku liwan nida, udip nida mahida u dakes malabali. idaw ku nacudadan saan, ci Fa-tuo-muo-na pitu a bataan idaw ku tusa nu mihcaan nida sa, i enemay a demiadan misuayaw tu katuuday musakamu, mabi’ namin ku katuuday , nengil sa nai’ tu ci nida “ u kanus atu bukes ku liwan, u mikilulay tu ci nidaan a tademawan tuduh hantu”.  筏馱摩那在波婆城（Pāvā，今日的波婆普里城）辭世，年七十二，白衣派認為他在公元前527年涅槃，而天衣派認為是公元前468年。耆那教文獻對他涅槃的描述各不相同，有些描述了一個簡單的涅槃，而另一些則講述了眾神和國王參加的盛大慶典。 根據Jinasena的《Mahapurana》，天人前來參加他的葬禮。 天衣派傳統的《Pravachanasara》說，他死後只留下指甲和頭髮，身體的其餘部分像樟腦一樣揮發在空氣中。在一些文本中，筏馱摩那在72 歲時，在六天的時間裡向一大群人講道，大眾在這期間內睡著，醒來發現他已經消失了（只剩下他的指甲和頭髮，並由他的追隨者火化）。

Sen-fa-tuo-muo-na yadah ku mikilulay ci nidaan, matinengay sabaw tu cacay, kapatayan satu, u In-de-la-pu-ti “ Indrabhūti” atu Su-ta-muo “Sudharma” mitulinay midintu.

生筏馱摩那前有弟子多人，賢者十一人，在其逝世後，是由印德拉菩提（Indrabhūti）與蘇達摩（Sudharma）繼續傳道。

## cudadan nu Fuo-ciaw佛教記載
“ cuo-a-han-cin. ni-kan-cin” nisulitan nida a su’-cuo-in-sye-suo, pasubana u ngelu’ ku sapilawpes tu malumanay a kawawan, amica acaay picunus tu baluhay, anu kapah ku kawaw taneng miales, “ mahida u ni-kan sa” ,mahida hinaadih, mahida hinasakamu, saan , caay kaw kakabiluan, idaw namin ku pisakawawan. anu idaw ku malumanay a kawawan, nikangelu’an lawpesatu, caay pisabaluhay tu kawaw, nai’ tu ku laheci, anu nai’ tu ku kawaw, mapatay nu ngelu’, anu caay ka ngelu’, halhal hank u ngelu’.  

《中阿含經·尼乾經》記載了他的宿作因學說，教導用苦行消除舊業，然後避免增添新業，若業盡則能解脫：“         諸尼乾等，如是見、如是說，謂：人所受，皆因本作。若其故業，因苦行滅，不造新者，則諸業盡。諸業盡已，則得苦盡，得苦盡已，則得苦邊。

“tawya, ci Se-li-ce, pasayda ci Ni-cin-tuo-sen-zuo-di-ce kitidaan, u salengacay sakamusa, saydan, uycanan ku zen-suo-cun-fali? hican mitulun ku mikilulay? sademiad han micuda a idaw tu ku’puc? patubeli ci Pi-se, “ tay-ce, aku tu kaku sa, nisakakawawan mahida nikaadihan, mahida nakamuan, anu mahida ku tademaw, makaadih tu nikangelu’an a kawawan, sipakayda i tuas a nisakakawawan, u mangelu’ay ku kawaw, taneng milawpes tu kawaw, acaay pisabaluhay sikawaw, kinapataysa, nai’ ku matinengay, hatida tu, mapatay tu, mapatay tu nu ngulu’.”

“     時，實力子，復更往詣尼揵陀慎若低子所，而白之曰：大師！何者是仁所宗法理？於諸弟子以何教誨？勤修梵行獲得何果？彼師答曰：太子！我之所宗，作如是見，作如是說：若諸人等，見有所受苦樂之事，皆由先世所造業因，以苦行力，能除宿業，不造新業，決生死堤，證無漏法，諸業便盡，諸業盡故，諸苦亦盡。」。

https://zh.wikipedia.org/wiki/%E7%AD%8F%E9%A6%B1%E6%91%A9%E9%82%A3