Yi-wante’- zen 伊萬特人

Yi-wante’-zen, u Huili-pin-Pa-dan subalan a yuncumin. 

伊萬特人，是菲律賓巴丹群島的原住民。 

lalangawan maladid nu i tidaay a niyadu’an. atu caaya kalecad nu hinaadihay numita tu Huili-pin a luma’, E-wante’-zen u abu ku palaba’tuen nuheni misangan tu luma’, sapipuu’t tu tada mahicaay nu dimiadan. 

他們的文化受到當地地理條件的影響。與菲律賓常見的老式小屋不同，伊萬特人採用石灰石建成石頭房子，旨在防止極端氣候。 

## palekal nu tapang 起源

ayda, mikinkiw tu Yi-wante’- zen tuni palekalan nu tapangan micudaday caay palutatenga tu nipakalaheci nuheni a tapang. sisa, saan masasengi ku nuheni tu Yi-wante’- zen atu Malay-zen, nakamuan nuheni a ngalngal mahida numakayniay i Huili-pin nu dumaan a niyadu’an, makayda nika lahecian nu sasakakamuan nuheni taneng miduduc tu tatapangan nuheni. Zenlea-seicia ci Wipen-huase sakamusa nuheni mahida i Taywan butud a Tau nu kankian.  

目前，研究伊萬特人起源的學者仍然不確定他們的起源。然而，他們認為伊萬特人與馬來人的種族相似，他們的語言結構可能意味著他們來自菲律賓的其他地區，通過他們的民間傳說追溯他們的起源。人類學家尾本惠市認為他們與臺灣蘭嶼的達悟族關係密切。 

## likisi 歷史
工作中的伊萬特男性，在西班牙人16世紀到達菲律賓之前，伊萬特人已住在巴丹群島並自治。1783年6月26日，巴丹群島被併入西班牙東印度群島受西班牙統治115年，於1898年9月18日獲得獨立。那天剛是巴丹群島省成立慶祝日。
mikuliay a Yi-wante’ tatamaan, itini i Sipan-ya-zen nu ayawan a caynem a secian makatukuh tu Huili-pin, Yi-wante’-zen itida tu mueneng i Padan-subalan misakaku mikuwan. caypic-wallu mihcaan enem a bulat tunem a demiad, Padan subal pulungen atu Sipan-ya Tuo-intu’ subal kuwanen nu Sipan-ya tu cay-cay-lim mihcaan, itini i caywal-siwwal mihcaan siwa a bulat caywal a demiad masacacay. tawya a demiad Padan subal patideng tu limulak.  

## wayway nu udip 體質特徵
Yi-wante’-zen satabalay nuni kilukan i caynem-walpic a Ingkuo nu bayu’ay a kukung ci Wilen. Danpi-e. Danpi-e sakamusa kidemu mapulet, mata kalacunsean mikitabaki tu Cuokuo, apuyu ku dais, lumeni’ ku kalaw, mapisek ku cihek, sanglac ku ngipen, kibetu ku bukes, atu kalaangangtangan ku banges. idaw henay ku malamelay nu Ayi-nu-zen. 

關於伊萬特人的最早的記錄之一是1687年的英國海盜威廉·丹皮爾。丹皮爾描述他們是矮胖，眼睛棕色小佐略比中國人大，低額頭、濃眉、扁鼻、白牙、黑色厚髮、以及非常深，銅色的皮膚。還有一些人似乎有一些阿伊努人特有的物理特徵。   

## tademaw atu pilisinan 人口和信仰
caysiw-siwsep mihcaan, tademaw nu Yi-wante’-zen makaala tu caylim-sep-tunem a mang nu tademaw, miki caysiw-walsep a mihcaan tu caytu-sep-siwcay a tademawan macunus tu tusip a kilacan. nina tademaw makakenih tu enemay a kakitidaan, muenengay i Pase-ku makaala tu luwal a kilacan, Yipa-yate’ makaala tu tulu a kilacan, Sapu-tan makaala tu caytu a kilac, Maha-tuo cacay a kilacan, Uyugan atu Yihun-na walu a kilacan, itini i tusep-sepsep mihcaan anipicumudan misausi tu tademaw, patan subalan nu caynem-siptu-cay mang nu tademawan caylim-wal-lu-sip mang nu tademaw u Yi-wante’-zen. 

1990年，伊萬特人人口為15026人，比1980年人口12091人增加了24％。這些人分佈在六個城市，其中38％居住在巴士古，23%住在伊巴雅特，12％在沙布坦、11％在馬哈托，8％在Uyugan和伊凡那，在2000年的人口普查中，巴丹群島上16421人中15834名屬伊萬特人。 

tada kamu nuheni han Chirin nuIvatán, micidekay nu cacaya a Nadaw-yi, tusa ku sasakamuen, pasu Basco, Itbayáten, hucu nu pahelak musakamu atu matineng tu nakamuan nuheni a Cialu-yi atu ingu. Yi-wante’-zen u Tansu-kiw namin ku yadah, pinaay kiya ku miduducay tu lisin nu babalaki, macunus ku baluhaya nu Kili-setu a tademaw, picidekan sa u Senhui-pase-ku.  

他們的母語稱Chirin nuIvatán，一個獨特的南島語，有兩種方言，包括Basco，Itbayáten，一般能廣泛地說和理解他加祿語和英語。伊萬特人大多數是天主教基督徒，少數人保留祖先崇拜，然而新教基督徒人數也有增加，特別是省會巴士古。 

## lalangawan 文化
Padan suba nu sumamaday a Yiwan-te’ nalumaan, u Sehua-yun atu Sanhu ni sangaan, badahung han u eli’, malalit nu demiad kina Yiwan-te’-zen a lalangaw. sisa Yiwan-te’-zen misuayaw tu hatidatu nipilawpes tu kakalukan, ahicanaca kya haw tu sakaudip. 

巴丹群島最古老的伊萬特式房屋，由石灰岩和珊瑚建造，屋頂則由白茅鋪張,伊萬特人的文化主要受到氣候的影響。伊萬特人面臨高度破壞農業的風險，為了生活而採取了戰略。 

kakilulan sa, hina baliyus atu acak, nipalumaan taneng misuayaw tu demiad a silamitay nu lusayan. nina palumaan pasu kuletu, tali, sunna’, tayu atu tamanigi, iday itida nu hatidaay tu la’cus nu demiadan sa idaw ku sakakapah nu nipalumaan tu lusayan.  

傳統上，由於頻繁的颱風和乾旱，它們種植能夠應對環境的根莖作物。這些作物包括山藥，甘藷，芋頭，大蒜，薑和洋蔥，因為它們在惡劣的氣候條件下有更高的生存機會。 

idaw kunipikinkiwan nuheni tu wayway nu aadupan, miadih tu kulit nu tapukuwan, bali atu latem a dimiad. makamelaw ku nuheni tu katalan namaka pulungan nipahabayan taluma’ atu ayam itini i luma’ atu i sasa mihinang, tapukuwan anu tahekal ku kamakamaan a kulitan atu kala sumasumanahan a kulitan sa u balangbangan tu sa. bayu han tu Yiwan-te’-zen u saka udip nuheni, amica kunikay tuluay a demiad katukuh tu limaan a dimiad ku saidaay, nika singlih kunuhini tani katayniyan nu timu a butingan atu pabuy nu bayu.  

他們也研究動物的行為，天空顏色，風和雲來預測天氣。當他們看到牛從payaman（公共牧場）回到家中和鳥類在房子或在地面避難，橙色和粉紅色天空也預示著風暴。海洋對伊萬特人的生活至關重要。雖然只在3月至5月份豐富，但它們仍依賴此時來到的飛魚和海豚。 

ayawan, nisangaan tu luma’ nu Yiwan-te’-zen u eli’ ku yadahay nu sasangaan, anu kapahay ku aenengan nu kitidaan taneng mipuu’t tu tabakiay nu baliyan. Sipan-ya-zen nikudan satu idawtu kunipatayni tu ba’tu, sasangan nuheni tu aydaay nu ba’tu a lumaan, kibetul ku nipisanga taneng misuayaw tu tabakiay nu balian. mahiniay a luma’ atu Niw-si-lan, Aye-lan atu Suke-lan talakaway nu kitidaan a salengacay misengi, iday Padan subal u Huili-pin nu kakaydaan nu baliyusan. 

在西班牙人到達菲律賓之前，伊萬特人建造的房子的建材大部分來自白茅，坐落於位置優越的地方旨在防止強風。西班牙人後來引進了石灰，他們用來建造現在著名的石頭房子。厚厚的結構以承受強風。這些房子與紐西蘭，愛爾蘭和蘇格蘭高地的白色房子相似，因巴丹群島是菲律賓颱風的終端通道。
Sipan-ya tademaw katukuh sa i Huili-pin nu