open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hu Huichong

Hu Hhichong

## nilacul

### u siwkay niza
Hu Huichong(1958.5.4), tatayna, mulecuh i Taywan, u wama namakay China.

#### (amicunus henay tu sulit.待補充)

### u sapuyaay a kakuniza

### u kawaw niza

### u sulit nu Hulam
**胡慧中**（英語：Sibelle Hu，1958年5月4日－），籍貫江蘇淮安，生於台灣眷村，是位外省人第二代，是台灣70年代文藝片和香港80年代武打片的著名女演員與歌手和節目主持人，她的成名作為《歡顏》，其他作品包括《皇天后土》（曾在香港遭禁播）、《霸王花》等。此外，胡慧中與影壇女星孫儷是親戚關係，孫儷的祖母與胡慧中為親姊妹，所以胡慧中是孫儷的姨奶奶。

### u sulit nu Amilika
**Sibelle Hu** or **Hu Huizhong** (Chinese: 胡慧中; Wade–Giles: *Hu Hui-chung*; born 4 May 1958) is a Taiwanese actress and singer who starred in both Taiwanese and Hong Kong movies. She acted in many movies in the 1980s and 1990s and retired in the late 1990s.

### u kawlah niza
* saka 16 Kin ma kawlah micumud tu sakapahay a tatayna upalaway (第16屆金馬獎提名**最佳女主角**(《歡顏》入圍))
* saka 18 Kin ma kawlah micumud tu sakapahay a tatayna upalaway第18屆金馬獎提名**最佳女主角**(《皇天后土》入圍)
* 1979 a mihca Yaco iga pasaazih sakapahay a baluhay upalaway (1979年亞洲影展**最有前途新人獎)**

#### u uzip niza

#### (amicunus henay tu sulit.待補充)

## namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
* 在網際網路電影資料庫（IMDb）上的資料（英文）（英文）
* 在AllMovie上胡慧中的頁面（英文）
* 香港影庫上胡慧中的頁面（繁體中文）
* 胡慧中在豆瓣的頁面（簡體中文）
* 胡慧中在時光網的頁面（簡體中文）
Gwei Lun-mei

## [[:zh:桂綸鎂|Gwei Lun-mei(桂綸鎂)]]
### u siwkay niza
Gwei Lun-mei, u tatayna a palaway nu Taywan. nalecuhan i 12 bulad 25 demiad, 1983 a mihca. namipalaw ku " semilaway a panan" sa, singangan tu i igaay. salungan ciniza, u palaw i makapah tu , sisa maala ku Kingma kawlah i Taywan. u Kingma iga kawlah sa, u sakapahay a iga kawlah i Taywan.

### u sapuyaay a kakuniza

### u sulit nu Hulam
**桂綸鎂**（1983年12月25日－），台灣知名女演員，因電影《藍色大門》開始廣受矚目。

### u sulit nu Amilika
**Gwei Lun-mei**  (born December 25, 1983) is a Taiwanese actress. She started her acting career in 2002, with the film Blue Gate Crossing.

### u kawlah niza

### u uzip niza
caay henay misulit.
## namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan

* 桂綸鎂
Maysang Kalimud

Maysang Kalimud (Yang Chun Kuang)楊傳廣
## Maysang Kalimud (Yang Chun Kuang)楊傳廣
### u siwkay niza
Yang Chun Kuang(1933 mihca 7 bulad 10 demiad－2007 mihca 1 bulad 27 demiad) , ngangan nu Pangcah sa ci Maysang Kalimud. nalecuhan ciniza i Pusung Malan a niyazu'. maala niza ku Roma Kitakit Duba'  bataan duba' ingpay (sakatusa  a laylay-kawlah). uyniyan sa u sakacacay nu Taywan (ROC) tu maalaay a duba' kawlah. namaala ku tatuzu' a laylay-kawlah. mangsiw tu Kitakit a nasulitan, sisa singangan tu ciniza u "Yacu Tieren" sananay. namala Kakelidan (Tumuk頭目) nu Malan niyuzu'. natayza lipuyin (立法院) , ku lifaweiyun (立法委員) ciniza.

#### (amicunus henay tu sulit.待補充)

### u sapuyaay a kakuniza

### u kawaw niza

### u sulit nu Hulam
**楊傳廣**（阿美語：**Maysang Kalimud**，1933年7月10日－2007年1月27日）書寫系統制定前，楊本人慣以 **Misun** 拼寫其族名。。生於日治台灣台東廳，為馬蘭部落的阿美族人。父親楊博宗，母親楊玉蘭。曾代表中華民國參加奧運十項全能競賽，獲1960年羅馬奧運會銀牌，這也是中華民國獲得的第一枚奧運獎牌。他也是十項全能史上打破9000分的紀錄保持者，綽號「亞洲鐵人」。獲時任總統蔣介石召見7次，是台灣體壇第一人。在他得到奧運獎牌之後，馬蘭部落依其漢名之日語發音 tingko 設立了新的年齡階層「傳廣隊」（latingko），該階層至2005年時已昇任長老（isefi'ay）。楊氏在2000年時曾經被馬蘭長老遴選擔任馬蘭本部落的頭目。

### u sulit nu Amilika
**Yang Chuan-kwang**, or **C.K. Yang** (Amis: Maysang Kalimud, Chinese: 楊傳廣; pinyin: *Yáng Chuánguǎng*) (July 10, 1933 – January 27, 2007), was an Olympic decathlete from the Republic of China. Yang attended college at UCLA where he trained and competed with team mate and Olympian Rafer Johnson and was coached by Elvin C. Drake.

### u sulit nu Lipun
**楊 伝広** (よう でんこう、1933年7月10日 - 2007年1月27日)は、台湾・アミ族の元陸上競技選手。台東県台東市出身。「東洋の鉄人」といわれた十種競技の選手で、1960年ローマオリンピックの銀メダリストである。1963年4月に世界記録も樹立している。

### u kawlah niza

#### (amicunus henay tu sulit.待補充)

### u uzip niza

#### (amicunus henay tu sulit.待補充)

## namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
* 台灣棒球維基館：楊傳廣（繁體中文）
* 美國LIFE, TIME雜誌拍攝1960年羅馬奧運楊傳廣照片集
* https://en.wikipedia.org/wiki/Yang_Chuan-kwang
## muazih tu tatengaay Hulam a kumu<small>(簡介漢譯參考)</small>
Shau Jing Teng

## Shau Jing Teng(蕭敬騰)

### u siwkay niza
Shau Jing Teng(1987.3.30) ,tatama, u palway nu Taywan. nalecu' i Kalingku Fengpin. tabaki i Taybak. 2007 a mihca, tayza madademec ciniza ku mudadiway a demec. maala tu kawlah. 2008 a mihca, tahkal tu ku dadiw niza. 2011 a mihca, mapalaw tu iga ciniza.

#### (amicunus henay tu sulit.待補充)

### u sapuyaay a kakuniza

### u kawaw niza

### u sulit nu Hulam
**[[:zh:蕭敬騰|蕭敬騰]]**（1987年3月30日－），為臺灣著名的華語流行音樂的男歌手，出生於花蓮縣豐濱鄉，生長在臺北艋舺，為家中排行最小的一個。歌聲音腔渾厚高亢，唱腔豐富，演唱曲風豐富化。原本在餐廳唱歌，在2007年因為參加台灣電視歌唱選秀節目第一屆《超級星光大道》的踢館單元，因其雄厚的歌唱實力以及獨特的個人風格而一戰成名。2008年蕭敬騰與華納唱片公司簽定合約後到現在已經發了八張個人的音樂專輯，在臺灣、香港、中國大陸、澳門、星馬的這些地區都取得優秀的販賣成績，並且獲得音樂圈和媒體的好評價。

2011年蕭敬騰跨界出演電影《殺手歐陽盆栽》飾演男主角，並以此電影為第一作品得到第31屆香港電影金像獎「最佳新演員獎」，成為影歌雙棲的藝人。2013年以《以愛之名》專輯獲得第24屆金曲獎「最佳國語男歌手獎」。2015年成為第53屆中華民國十大傑出青年。2017年，萬能科技大學觀光休閒系畢業。

### u sulit nu Amilika
**** (traditional Chinese: 蕭敬騰; simplified Chinese: 萧敬腾; pinyin: *Xiāo Jìngténg*; Wade–Giles: *Hsiao Ching-teng*, born 30 March 1987) is a Taiwanese singer and actor. At the age of 17, while still in high school, he began working as a restaurant singer. In May 2007, Hsiao took part in the first season of China Television (CTV)'s star search show, *One Million Star*. He was a challenger on that show and instantly rose to fame with his wide vocal ranges and unique singing style. His diverse music genres and charisma quickly captured the attention of the Taiwanese media and music industry. He signed a contract with Warner Music Taiwan in 2008 and released his debut album, *Jam Hsiao*, in the same year.

### u kawlah niza

#### (amicunus henay tu sulit.待補充)

### u uzip niza

#### (amicunus henay tu sulit.待補充)

## namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
* 占士邦 - 蕭敬騰官方網站
* 華納線上音樂雜誌
Guo Sue Fu

## [[:zh:宋芸樺|Guo Sue Fu(郭雪芙)]]

### u siwkay niza
Guo Sue Fu(1998.6.30), tatayna, TaywanTaywan a palaway, mudadiway, musalukiaway. nalecuhan ciniza i Sinpeise- Gongliaw. 2008 a mihca, namicanka MacDanglaw a palaw sa, singangan tu , sisa micumud tu palaway a subal. 2003-2005 a mihca, maala ciniza ku sangulan a tatayna i Taywan, sakacacay a kawlah. 2016 a mihca sa, tayza tu China ciniza. malaheci ciniza i China sananay. 

#### (amicunus henay tu sulit.待補充)

### u sapuyaay a kakuniza

### u kawaw niza

### u sulit nu Hulam
**郭雪芙**（**Puff Kuo**，1988年6月30日－），臺灣流行音樂女歌手、女演員，女子團體Dream Girls成員。臺灣新北市貢寮區人。在2008年，因被星探發掘拍攝麥當勞雙魚堡廣告而踏入演藝圈，2010年正式出道後，在電視劇《真愛找麻煩》中飾演黑道千金「黎兒」一角而知名度大增。蟬連2013、2014、2015年3屆FHM臺灣區百大美女冠軍。2016年來演藝事業重心轉往中國大陸發展。郭雪芙在2008年因被星探發掘拍攝麥當勞雙魚堡廣告後，接拍許多電視及平面廣告，成為廣告寵兒。

Guo She Fu, Taywan tatayna mudadiway, tatayna mupalaway, u tatayna putiput Drean Girls a tademaw. nalecuh i Taywan Sinpeise Kongliaw chu.

i 2008 a mihcaan, namakilim nu taw, namisasing nu taw, sisa mucumudtu i mupalaway a kawaw.

### u sulit nu Amilika
**Puff Kuo** (Chinese: 郭雪芙; pinyin: *Guō Xuěfú*) is a Taiwanese actress, singer, model, and the youngest member of Taiwanese girl group Dream Girls.

In 2008, Kuo was scouted by talent agents and in 2010, she joined girl group Dream Girls. In 2011, Dream Girls released their debut EP and in the same year, Kuo appeared in her debut television series *Inborn Pair*.

### u iga niza

#### (amicunus henay tu sulit.待補充)

### u uzip niza

#### (amicunus henay tu sulit.待補充)

## namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan

## <small>(簡介漢譯參考)</small>
Gong Yoo

## Kong Liu(孔劉)

### u siwkay niza
Kong Liu(1979.7.10)，nuyaan a ngangan sa ci Kong Tice. nalecuhan i Chawsin sabul. u palaway atu matol nu Korea kanatal. zayhan adidi' ku kidu niza, sisa sizuma a ngangan ci SiaoTou (adidi'ay a lala). 2001 a mihca, tahkal tu ciniza mipalaw. 2007 a mihca mipalaw i tilibi, singangan tuway. 2016 a mihca, yadah ku iga niza, kapah pacakay. tinaku ku iga《caykapaedep a sapangangaw關不住的誘惑》、《sipatayay a kasulin失速列車》、《mitan密探》。u tilibi sa 《sinaadaay a Dietu 孤單又燦爛的神－鬼怪》,mipalaw ciniza ku Dietu, caay kapatayay a dietu. paacawa ci acawana nu Dietu -ci Zho En Chi. manamuh ku binawlan tu tina tilibi a palaw. aluman ku tayza miazihay a tademaw.

#### (amicunus henay tu sulit.待補充)

### u sapuyaay a kakuniza

### u kawaw niza

### u sulit nu Hulam
**[[:zh:孔劉|孔劉]]**（韓語：**공유**，1979年7月10日－），本名**孔地哲**（韓語：공지철），曲阜孔氏，韓國男演員、模特兒，藝名「孔劉」取自父母姓氏，常被音譯為「**孔侑**」。因頭形較小，常有「대가리（小豆）」的別號，自2001年以《學校4》出道後，影迷們亦以「꽁（GGong）」作稱呼。 於2007年出演MBC電視劇《咖啡王子1號店》開始走紅。

### u sulit nu Amilika
**** (Hangul: 공지철; born July 10, 1979), better known by his stage name **Gong Yoo** (Hangul: 공유), is a South Korean actor. He is 185 cm tall. He is best known for his roles in television dramas *The 1st Shop of Coffee Prince* (2007) and *Guardian: The Lonely and Great God* (2016-2017), and the films *Silenced*(2011), *The Age of Shadows* (2016), and *Train to Busan* (2016).

### u sulit nu Lipun
**[[:ja:キム・ゴウン|キム・ゴウン]]**（김고은、Kim Go Eun、1991年7月2日 - ）は韓国の俳優。

### u kawlah niza

#### (amicunus henay tu sulit.待補充)

### u uzip niza

#### (amicunus henay tu sulit.待補充)

## namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
Management SOOP個人網頁
*  
*  
* 孔劉在Daum Cafe的頁面 
* NAVER
* （日本官方）

## muazih tu tatengaay Hulam a kumu<small>(簡介漢譯參考)</small>
Shu Qi

### u siwkay niza
Shu Qi (舒淇) (1976.4.16) tatayna, nalecuhan i Taywan. u tatengaay a ngangan sa ci Lin Lihuy. namaala ku yadahay a kawlah i iga atu tilibi.

### u sapuyaay a kakuniza

### u kawaw niza

### u sulit nu Hulam
**舒淇**（英語：Shu Qi，1976年4月16日－），本名林立慧，台灣女演員。舒淇因演出電影《色情男女》而開始廣受注目，以此片和其後的《洪興十三妹》分別入圍第33屆和第35屆金馬獎最佳女配角，並以後者獲第金馬獎最佳女配角獎。其後，舒淇以《飛一般愛情小說》、《千禧曼波》、《最好的時光》、《不再讓你孤單》、《西遊．降魔篇》、《刺客聶隱娘》等作品入圍金馬獎競逐最佳女主角獎，並憑著《最好的時光》在第42屆金馬獎獲得最佳女主角獎。

### u sulit nu Amilika
Lin Li-hui (Chinese:林立慧; pinyin: Lín Lìhuì; born 16 April 1976), better known by her stage name Shu Qi, is a Taiwanese actress and model. She is among the highest paid actresses in China

### u kawlah niza

### u uzip niza

#### (amicunus henay tu sulit.待補充)

## namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
* 舒淇
* 舒淇的新浪微博
Song Hye-kyo

## Song Hui Qiyaw(宋慧喬)

### u siwkay niza
Song Hui Qiyaw(1981.11.22), tatayna, u palaway nu Korea. natahkal ciniza i 1996 a mihca. namipalaw tu tilibi atu iga. sangulan ku bihid, nasikawaw tu motul. 2017.7.5 macawa tu, u acawama niza sa ci Song Cong Ci, u palaway tu.

#### (amicunus henay tu sulit.待補充)

### u sapuyaay a kakuniza

### u kawaw niza

### u sulit nu Hulam
**[[:zh:宋慧喬|宋慧教]]**（韓語：**송혜교**，1981年11月22日－），韓國女演員。在出道時，翻譯員根據韓文「교」而將她的名字音譯作**宋慧喬**，而這個大中華地區的譯名亦被媒體沿用至今，並且廣為人知。

自1996年出道至今，曾演出多部電視劇，代表作有與宋承憲、元斌合演的電視劇四季系列之《秋日童話》 與Rain演出的電視劇《浪漫滿屋》和與宋仲基演出的《太陽的後裔》，這三套劇集令她在亞洲各地皆為人所熟悉。與全智賢、李英愛、金泰希並稱廣告界四大女王。

2017年7月5日，宣布將於同年10月31日與演員宋仲基結婚。

### u sulit nu Amilika
**** (born November 22, 1981) is a South Korean actress. She gained popularity through her leading roles in television dramas *Autumn in My Heart*(2000), *All In* (2003), *Full House* (2004), *That Winter, the Wind Blows* (2013) and *Descendants of the Sun* (2016) which achieved pan-Asia success. She has also starred in films *Hwang Jin Yi* (2007), *The Grandmaster* (2013), *My Brilliant Life* (2014) and *The Queens* (2015).

In 2017, she ranked 7th in *Forbes* magazine's Korea Power Celebrity list. The success of Song's television dramas internationally established her as a top Hallyustar.

### u sulit nu Lipun

### u kawlah niza
**[[:ja:ソン・ヘギョ|ソン・ヘギョ]]**（宋慧敎、1981年11月22日 - ）は、大韓民国大邱広域市出身の女優、モデルである。

#### (amicunus henay tu sulit.待補充)

### u uzip niza

#### (amicunus henay tu sulit.待補充)

## namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
## muazih tu tatengaay Hulam a kumu<small>(簡介漢譯參考)</small>
Tao Ching Ying

### u siwkay niza(簡介)
Tao Ching Ying (1969.10.29) tatayna, nalecuhan i Taywan Taypak. u malimula' a ngangan sa ci Taoce. pahezekan i Taypak Cungsan Tatayna Teban a cacudadan. pahezekan i Kanatal Cengce Tabakiay a cacudadan, Sinbung a Si. u singanganay a tilibi palaw-ngatu telungay. matieng mudadiw, matineng misulit ku cudad, matineng misanga' ku palaw-ngatu. 1990 a mihcan, sakacacay a dadiw-balud mutahkal. ayzasa, u sakapahay a telungay ciniza. mitelung ku laziw a palaw-ngatu ciniza, kayadah a lawad. i Taywan a palaw-saliyut sa, u takalaway mitesekay a misakakawaway.

### u sapuyaay a kakuniza(資料表)

### u kawaw niza(職業)

### u sulit nu Hulam (中文介紹)
陶晶瑩，暱稱陶子，畢業於臺北市立中山女子高級中學、國立政治大學新聞學系。是臺灣著名電視節目女主持人、歌手、作家、經紀人及姊妹淘網站總編輯。陶晶瑩在1990年發行首張個人專輯以歌手身份出道，進入演藝圈之後一度星運沉浮，曾在演藝事業進入低潮期時萌生退意。後來遇上生命中貴人張小燕，陶晶瑩經小燕姐大力提拔，再憑藉著自身努力不懈，成功轉換至節目主持人跑道，成為全台最炙手可熱的一線主持人。陶晶瑩如今跨足演藝圈多方領域，亮眼表現以及優異成績早已讓她成為台灣演藝圈中，無可取代的傑出藝術工作者。

### u sulit nu Amilika (英文介紹)
 (Chinese: 陶晶莹; pinyin: Táo Jīngyíng) is a Taiwanese singer, television host and author.

Tao graduated from National Chengchi University. In 2005, she married Taiwanese actor Lee Lee-zen.

## maala kawlah a nazipa'an(獲獎記錄)

## u insac niza(出版著作)

## namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan(參考資料)
陶晶瑩-中文維基百科

Matilda Tao

 陶子無預警全面停工！肝指數飆高找曲家瑞代班！

20131204大學生了沒

陶子任《星光》評審　蘇永康怒飆高音--蘋果日報20150729

張靚穎王錚亮陶晶瑩包攬四獎 少城實力大獲全勝

【第四屆全球流行音樂金榜】頒獎典禮完美落幕 ！ 全能藝人陶晶瑩拿下四大獎成最大贏家

陶晶瑩獲Top排行榜年度雙料大獎 調侃吳奇隆羅志祥盡顯幽默本色

抓野狗Call環保局　陶子遭愛狗人士批，TVBS，2010--09-25

台灣真的好high!

陶晶瑩臉書連兩次PO文道歉　網友逆轉直呼「陶先知」！
Teng Li jiun

## [[:zh:鄧麗君|Teng Li Jiun 鄧麗君]]
### u siwkay niza

Teng Li Jiun (1953.129-1995.5.8), tatayna, nu Taywan a mudadiway atu mupalaway. 1967 a mihca, patahkal tu ku sakacacay a dadiw-cuanci. 1970-1980 a mihca, takalaw ku kawaw niza , singangan i kitakit. sisa singangan tu ku   "Yaco Dadiw a tatayna". 1995 a mihca, zayhan adada' ciniza , caay kakapah ku hanhan niza, u uzip niza 42 mihca. a'su ku dadiw niza, sangulan ku bihid niza. aluman ku manamuh cinizaan. mapatay ciniza sa, katuud ku malalumay i kiatakit.

### u sapuyaay a kakuniza

### u kawaw niza

### u sulit nu Hulam
**[[:zh:鄧麗君|鄧麗君]]**（英語：Teresa Teng，日語：テレサ・テン，1953年1月29日－1995年5月8日），本名**鄧麗筠**，台灣流行音樂歌手。1967年發行第一張個人唱片專輯，1970至80年代達事業高峰，是少數紅遍日本樂壇的外國歌手，在中國大陸、香港、馬來西亞、泰國等有高人氣，故稱「亞洲歌姬」。1990年代初淡出樂壇。父親是河北大名府人，母親是山東人，又因父親是國民黨軍人，鄧麗君畢生致力慰問國軍官兵，故又有「軍中情人」之稱。1995年5月8日，她因氣喘發作猝逝於清邁；在她逝世後，香港與臺灣歌壇分別頒發金針獎及金曲獎特別貢獻獎以紀念她的成就。

### u sulit nu Amilika
**** (29 January 1953 – 8 May 1995) was a Taiwanese singer. She was known for her folk songs and romantic ballads, such as "When Will You Return?" and "The Moon Represents My Heart". She recorded songs not only in her native Mandarin but also in Taiwanese Hokkien, Cantonese, Japanese,Indonesian and English.

Teng, a longtime sufferer of asthma, died from a severe respiratory attack while on vacation in Thailand in 1995, at the age of 42.

### u sulit nu Lipun
**[[:ja:テレサ・テン|テレサ・テン]]**（1953年1月29日 - 1995年5月8日、中華圏で使用された名前は**鄧麗君**〈デン・リージュン〉）は、台湾外省人出身の歌手。1970年代から1990年代にかけて、中華文化圏全域ないし日本、タイ、マレーシアなども含めたおいて広く人気を博したその業績から、生前から没後も「アジアの歌姫」と呼ばれている。

父親は河北省邯鄲市、母親は山東省出身の共に外省人で、また父親は元国民党軍の職業軍人であり、彼女自身、軍隊への慰問活動を熱心に行っていたこともあり、「軍人の恋人」(中国語：軍中情人)というニックネームでも有名。

### u kawlah niza
Taywan a kawlah

#### (amicunus henay tu sulit.待補充)

### u uzip niza

#### (amicunus henay tu sulit.待補充)

## namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan

## muazih tu tatengaay Hulam a kumu<small>(簡介漢譯參考)</small>
Song Yun Hua

## [[:zh:宋芸樺|Song Yun Hua(宋芸樺)]]

### u siwkay niza
Song Yun Hua(1992.10.21), tatayna, Taywan a palaway. 2014 mipalaw tu iga, mamikuwan tu sakacacayay a tatayna angaangan. 2015 a mihca sa, mipalaw tu iga 

#### (amicunus henay tu sulit.待補充)

### u sapuyaay a kakuniza

### u kawaw niza

### u sulit nu Hulam
**[[:zh:宋芸樺|宋芸樺]]**（英語：**Vivian Sung**，1992年10月21日－），台灣女演員。2014年參與《等一個人咖啡》電影演出女主角「李思螢」；2015年參與《我的少女時代》電影演出女主角「林真心」，並入圍第52屆金馬獎最佳女主角獎。2015年，宋芸樺參演她的第二部電影《我的少女時代》，再次飾演女主角。這部電影的監製葉如芬透露宋芸樺試鏡試了十次，她說：「從來都沒有一個演員這樣子，我當時都還沒決定要不要用她。」導演陳玉珊接受專訪指，宋芸樺是很理性、邏輯思維的女孩，但電影女主角「林真心」則是以直覺行事；所以她第一天到表演教室就不像「林真心」，連走路都不對。因此她跟戲劇指導許傑輝討論去破壞宋芸樺的步伐及完美，用破壞方式解構平常習慣，重新建構這個角色的走路方式。《我的少女時代》在台灣的票房超過4億新台幣，宋芸樺亦憑這部電影入圍第52屆金馬獎最佳女主角，首次入圍金馬獎，當時22歲的她是該屆五個候選人當中最年輕的。雖然最後未能奪得獎項，但亦有在金馬台上演唱電影主題曲《小幸運》，獲網友好評。

### u sulit nu Amilika
**** (宋芸樺; born 21 October 1992) is a Taiwanese actress, best known for the films *Café. Waiting. Love* and *Our Times*. She was nominated for the Best Actress award at the 52nd Golden Horse Awards for her role as Lin Chen-hsin in *Our Times*.

### u sulit nu Korea
**[[:ko:쑹윈화|쑹윈화]]**(중국어: 宋芸樺, 병음: Sòng Yúnhuà, 한자음: 송운화, 영어: Vivian Sung 비비언 쑹[*], 1992년 10월 21일 ~ )는 타이완의 배우이다. 푸런 대학을 졸업하였다. 영화 《나의 소녀시대》(2015)에서 주인공 린전신 역을 맡았으며, 이 역할로 금마장 여우주연상 후보에 올랐다.

### u iga niza

#### (amicunus henay tu sulit.待補充)

### u uzip niza

#### (amicunus henay tu sulit.待補充)

## namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## <small>(簡介漢譯參考)</small>
Wu Kang Ren

## Wu Kang Ren'''吳慷仁'''

### u siwkay niza
Wu Kang Ren(1982.11.24) u Taywan a palaway, tatama a mato, nalecuhan i Kaoshong. 2009 a mihca mipalaw ku "kakacawan,sakadahi" sisa, singangan tu. 2013 a mihca, maala tu ku kawlah nu palaway. u mamidang niza ci Congyaw.

#### (amicunus henay tu sulit 待補充)

### u sapuyaay a kakuniza

### u kawaw niza

### u sulit nu Hulam
**吳慷仁**（1982年11月24日－），台灣男演員、男模特兒。出生於台灣高雄。2007年以《沿海岸線徵友》的小海出道，2009年參與《下一站，幸福》演出花拓也而知名度大開，2013年以《愛在旭日升起時》張廷旭一角獲得第18屆亞洲電視大獎最佳男主角，2015年以《麻醉風暴》葉建德一角獲得第50屆金鐘獎迷你劇集／電視電影男配角獎，是演藝生涯中首座金鐘獎盃。再於第51屆金鐘獎憑《一把青》獲得戲劇節目男主角獎。 現任女友為鍾瑤。

### u sulit nu Amilika
**Wu Kang-jen** (Chinese: 吳慷仁; Wade–Giles: ***Wu K'ang-jen***; born 24 November 1982) is a Taiwanese actor and model.

He debuted in the short film *Fragile in Love: Poetry in Motion* in 2007, and first came to attention for his role in the 2009 television series *Autumn's Concerto*. He received his first acting award at the 18th Asian Television Awards for Best Actor in a Leading Role for his performance in the 2012 TV series *Emerging Light*.

### u kawlah niza
2009 a mihca saka11 Taypak iga a lisin, maala sakapahay baluhay a kawlah

2011 a mihca saka13 Taypak iga a lisin, maala sakapahay tatama palaway a kawlah

2013 a mihca saka8 Soul kanatal tilibi a kawlah, maala Taywan sakanamuhay a tatama palaway a kawlah

2013 a mihca saka18 Yaco tilibi tabakiay a kawlah, maala sakapahay iga tatama palaway a kawlah

2015 a mihca saka50 kingcong a kawlah, maala tilibe iga tatama makakilulay tatama palaway a kawlah.

2016 a mihca saka51 kingcong a kawlah, maala iga tatama palaway a kawlah

2017 a mihca saka52 kingcong a kawlah, maala iga tatama palaway a kawlah

### u uzip niza

#### (amicunus henay tu sulit.待補充)

## namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
吳慷仁
tademaw-ngazuy

## ngazuy
adada ku ngazuy nu maku.

u ngazuy isasa' nu bihid, isasa' nu laway. anu mabalaki tu tademaw, mahepec ku ngazuy, u mabaki tu ku tademaw.

## u sulit nu zuma a kamu

### u sulit nu Hulam
'''頷'''（又稱'''下巴'''、'''下頷'''、'''下巴頦'''），是位於人類面部嘴唇以下的部位，人到年老時下巴會逐漸萎縮，這是老化現象的一個過程。

### u sulit nu Lipun
**[[:ja:おとがい|頤]]**（おとがい）は、ヒトの下あごまたは下あごの先端をさす語である。解剖学用語としては**オトガイ**と表記し、下顎骨の先端部をさす。ヒトでは頤の形にかなり大きな変異（個体差）がある。

### u sulit nu Amlika
The **** or the **mental region** is the area of the face below the lower lip and including the mandibular prominence. It is formed by the lower front of the mandible.
## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
* 教育部國語辭典簡編本
takupuwan

u takubuwan hananay a nyadu`sa . kal capuwan nu namaka cuwacuwa ay asakidaya . ma talaw anu masiwatid ama lisapen nu alikakay u ananay kyu . saupu samin i

takubuwan . u takubuwan han nanay  a nyadu`sa. ma liuliuway nu lanulanu`an . sa cacay sananay masatukus a pala ku takubuwan hananay . ilabu nu  `sa . lima 

annyadu`an . unuwaliyan sa ucipawkan . unu amisan sa u ciwydiyan . unu tipan sa u cibalbalan . taynisa inu timulan sa u sakul . i teban sa u takubuwan a nyadu`. limaay ana nyadu`an sa lalima ku tumuk . cacay ku satabakiyay a tumuk mamikuwan tu nyadu` nu takubuwan . anusi kawaw mi hicahica ku nyadu` u cinida amin kumu keliday tu takubuwan . 

u takubuwan hananay a nyadu` liuliuwen tu tungawen ku lilis nu nyadu` . pedped han kuni palumaan . i nyadu`sa lima ku cacekulan sapi adih tu ada i hekal .tulu ku

panan  tusapi cumud . inu waliyan cacay ku satabakiyay a panan . sakaliumah a panan . inu timulan cacay ku pidaduman a panan . saka tulu a panan inutipan . pakay labu nu nanum micumud talabu i nyadu` . wyniyan a panan u cacumudan numi laisay tu taluku . atu cacumudan nu tawmahay mi adup tu aadupen . anu lalaba`en nu adasa katukuh i tini cebung mi cumud i labu nu nanam sa talabu tu inyadu`.
tai' (tempil)

## satangahan(主題):
tai' (tempil)

### u zuma a kamu(其他語言):

nu Amilika(英語):'''Feces'''

nu Zipun(日語):'''糞'''（くそ、ふん、くそは「屎」とも表記）

### u canan ku tai' (tempil)(tai' (tempil)是什麼?)ː

## namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan(參考來源)ː

## malaalitin tu i hekalay atu zumaay a natinengan(外部連結)ː
talabu i kilakilangan nu buyu'

## talabu i kilakilangan nu buyu'

### u sulit nu Hulam:進山祭

#### sakatinacay 第一小段
caykatalaw tu utiih / 不畏艱難 

masuni' ku dadiw niyam / 我們歌聲嘹亮

i buyu'ay nu da'cusay a di'tu piwaniki / 山裡的邪靈請讓開

a tabuyu' tu kami / 我們進山了

caykatalaw tu bali atu udad / 不畏風雨 

i buyu'ay nu talahaday a di'tu piliyasi / 山裡的惡靈請迴避

a tabuyu' tu kami / 我們進山了

kakawsanaw (pauzipay) /祖靈 (照顧生命的神) 

misikul midiput tu adingu atu uzip nu niyam / 護衛我們的靈魂和身體

cipaka labades ku talahaday a di'tu / 不受惡靈侵害

kakawsan aw (pauzipay)  / 祖靈呀  (照顧生命的神)

pakapahen kami talabu i kilakilangan nu buyu' /讓我們安全的進入山林

amana paka duka tu uzip niyam /讓我們不受傷害

palubicen amin kami / 讓我們收穫豐盛

#### sakatinusa 第二小段
u sa'wac nu buyu' / 山林的溪流

malecad tu izang nu tademaw / 宛如人的血脈

u sa'wac sa u menmen nu bukebukelan / 溪水是大地之泉

u sapakengtu uzip / 使人生命活力

ngabul maduba' i buyubuyuan / 水鹿在山林奔馳

u kiyuma i baluwang nu misu a mabi' / 野豬在你胸懷入睡

malabali kisu / 您化成風

amitudu' tu tabuyuay a zazan / 為入山者引路

u suni nu tulakuk sa sapacukat isuwanan / 白頭翁的叫聲是您的提醒

u nipatungnus nuniyam / 我們為您準備的祭品

napialai / 請您接受

pasangaan kami tu / 為我們開出

kapah maenapay a zazan / 平坦安全的路

### masatekeday a sulit(單字)

#### sakatinacay 第一小段
1. cikatalaw / 不怕 

2. utiih / 艱難

3. masuni' / 嘹亮

4. la'cusay / 不好的

5. piwaniki / 讓開

6. talahaday / 邪惡的 

7. piliyasi / 離開、迴避  

8. tabuyu' / 進山  

9. misikul / 照顧  

10. labades / 侵害  

11. cipaka/ 不受   

12. talabu / 進入   

13. kilakilangan / 森林   

14. palubicen / 收穫豐富   

#### sakatinusa 第二小段
1. izang / 血

2. nemnem / 泉水

3. bukebukelalan / 大地

4. sapakeng / 活力

5. ngabul / 鹿

6. maduba' / 跑

7. buyubuyuan / 山林

8. kiyuma / 野豬

9. baluwang / 胸部

10. mabi' / 睡

11. malabali / 化成風

12. tabuyuan / 進山

13. tulakuk / 雞

14. sapacukat / 提醒

15. patungnus / 準備

16. maenapay / 安全
tahak atu wawa izay “lahad” tuyni a pasubana’ tu wawa u kasatiman?

**tahak atu wawa izay “lahad” tuyni a pasubana’ tu wawa u kasatiman?

**
nacacay tayza i auwanta(奧萬大) midang mikinaul tu i楓葉樹, ladayen in彥程ku wama atu wina mapulung tiyza icacudanan pawpaen mikilim tu kasingalih a salunganay mapelu’ay a papah.cumu I cacudadan,acayay tu pihica pazong tu kabang,kalah sa misuzuc tu i labuay nu cudad nipamican i cudad a papah.

：na u wama ku pakaaziha tu lilisay a ngipen 

：uyni telis i muluay nisapudan aku

：uyni telis lu’timay a kulit nisapudan nu wina

kyu sacacacay telis a 楓葉, 松葉(針葉)，羊齒atu adiding salunganay a papah, kutkuten i nuayawan niyam,nika mangaleb malilid ci 彥程 tamiyanan uyza matumesay malikatay abihid, malimulakay acaay kamin ku kamu pawapaen tu zikuzan nu pidang i “lahak” a limulak.

ucana ku “lahad”?
kamu tu lahak malecad u cayakadayum katukuhan tatenga.lahad atu amin atadacaay atu maluzip cacay ku lutuk cacay ku kasuy, cacay ku balu,cacay ku kilang, cilekay,buting,ayam,aadupan,bali,udad,keleng, dingki,cacay ku liken cacay ku baetu au lahad min.u lingatu mauzip a kawaw hawsa uyni lahad sanay,baluhay mauzip ni pabelian nu bukbukelalan atu.sapaluma nama makayza i lala tahekal,balu miladay i bukbukelalan nu akuti mabutelak,mabutelak ku wawa nu adipangpang tahkal,makayza i uzip ku sazuma atu salungan,”lahad” paazih tuyzaan tu i lalabuay tangsa i lawpes nu piazih nu mata ka ahebal katabaki.
tali粿巧atu tali a piyang

**tali粿巧atu tali a piyang**

u tali pudaccen, nu zuma a tademaw satanayahan micikcik,
manamuh kaku adididien ku picikcik kya asu, 
budu’ sengelen i nanum ahemi tu cikcikhan misaadidi、
macakay a kabus paezeng i nanum、sumanahay a kenaw cikciken. 
alaen ku dangah pasimalen,
ayawen ku budu’
maacakay adidiay a kabus i nanum 、
sumanahay a kenaw ciyanen bangsis,
pacamel han tu ku nicikcikan a basis胶肉 papulung han miciya amangaay tu,
pacamul hantu nicikcikan a tali pulung hatu miciyan,
patawyuen、mayu麻油、epah waneng、aldahay、atu
bangsisay tu pabangsis,
mami tu hawsa padeng han ku lamal.
kaysin tu 3：2 a ditek pacamulen 糯米粉atu 在來米粉,
pacamul a mikiwakiw,
belun hantu kya nasawni maminay niciyanan a 料pacamel hatu mikiwakiw,
naymaw hantu pacamal tuni sengelan tu budu’ a nanum,
kiwakiw han anuizaw tu ku cepenat .
pasimalen ku lima,
alaen ku adiding tunumaminay nikiwakiwan 粿漿 a pazeng i lima haymaw hantu misaimulu,
masaimulu tu sa,
a pazen hantu i nisaitan tu auk apapah,
pazeng han i tinku mihudhud tu pangkiw tatukian.

u zuma satu izaw ku pisanga tu tali a piyang madayumay tu,
u tali pudaccen,pazen i tinku amihudhud pangaay,
akuti’ henay hawsa melechantu,
hantu ku 麵粉、ti’kuk、nanum、waneng、atu adidien ku cika
kiwakiw hatu,
pasimal hatu ku dangah,
hanu ngelabhan mitakec tu 麵糊 pazenghan I dangah takuliyaw tu niciyanan sa kapah tu,
Kanen sa maedem ku zahkeztu bangsis kya tali.
tangila

## Tangila (耳朵)

*u **tangila** kuyni.這是耳朵。
*u **tangila** ita ku sapitengil tu dadiw.我們用耳朵聆聽歌曲。
*kelekeleng ku tapuku masangil ku **tangila** aku.天空打雷我耳朵很吵。
*anu mipuyuh amana saungay masaita ku **tangila**.如果要理頭髮不要亂動免得耳朵被剪。
*tabaki ku **tangila** nu zo.大象耳朵很大。
*hina kiwkiw kaku tu tangila yu mamin mililuc.我洗完澡後喜歡掏耳。
taniyazu’, caay kataniyazu’ haw? kamu ni Padakaw

## nanuadidi’ mauzip

i Kalingku ku luma’ aku, i Hupu ku luma’ ni ina, i ciwidian ku luma’ ni bayi. 

i 2007 a mihcaan napangangan sa ku Sakizaya. kakayda sa tu kaku pangangan tu nu Sakizaya.

mipalita ku saydan i takuwan, u yincumin kisu, matineng haw kisu musakamu tu pinacadan? 

i Dong-Hwa tabakiay acacudadan i yincumin a piminkyuwan, katuud tu ku pinacadan mitesek tu kunipi sa kaku tu lalawawan.  

## kakasumadan. ==

       i talakaway a cacudadan, mipalita ku saydan i takuwan tu sapicunus tinsu nu yincumin。

       manamuh kaku tu kamu nu yincumin > minanam tu nakamuwan a kaput a micudaday > kya mikawaw tu ninanaman aku.

       maidih kaku ku minanam tu kamu nu mita, sipasiket tu nipisanpanan a tuki, nika nai’ ku lawad.

## paytem

       namisimsim henay kaku tu saydan atu micudaday sakaput tu amiales.

ales hanaku ku tusa, tulu a tungus(份) nu lipida.

       makai’ kaku miales tu ninanaman aku.

## ayzaay a kawaw

       u micudaday nu saydan atu micudaday sakaput nu palkal tu kalihanawan a kamu nu yin-cu-min-cu-we-yuan-huey.

namalimaliyuh tu ayza tanengtu amasasuwa.

       samatinenegtu kaku misulit ku kamu nu Sakizaya.

## sakacakatan anucilacila

       palikeluh(配合) tu kamu nu binacadan apaletusay tu nisulitan padutus tu nu tuas a gic(記憶) (mihkac, celing, zumazuma a mulangway).  

       u lalangawan a kamu tu nisabawluhay ku gigic. (u dadiw, u cudad, nipapabelin)
tamayo’an

## tamayo’an

### u sulit nu Hulam
大湳部落

### u siwkay nu niyazu'
i Miaoli a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu tamayo’an. u kasalumaluma’ nu tamayo’an sa,  22 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa,  84 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa,  77 ku tademaw, pakalatu 92%.

u zuma sa, cay ku Ingcumin,   7 ku tademaw, pakalatu 8%.

u kasabinacadan, Saysia(SaySiyat) 76%, Tayan(Tayal) 11%, Yuwatan(Bunun) 4%, Pangcha(Amis)1%.

### u Saysia(SaySiyat) a niyazu'
u Saysia(SaySiyat) a niyazu' kuyni, katuud ku Saysia(SaySiyat) itini mueneng. u zuma a cidekay a tademaw sa u Tayan(Tayal), u Yuwatan(Bunun), u Pangcah(Amis), inayi' tu ku zuma a cidekay a tademaw itini mueneng.

### u Sakizaya a tademaw
inay' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.

## u cidekay nu Taywan Yincumin

u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.

silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.

i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.

u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).

### tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2017 a mihcan 10 a bulad

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
內政部戶政司全球資訊網

原住民族委員會全球資訊網統計資料

台灣原住民族資訊資源網
tatayna

**tatayna 女性**

## kakiliman

## sapuelac

### tayna nu mauzipay
tatayna sa, mitudu' tu tayna a tademaw, misawantan tu tama a tademaw. tayna a kamu sa namakay mauzipay a kakuniza, musaungay i tademaw. i mauzipay a kakuniza sa, izaw ku cucu atu puki atu zuma nu taynaay a kidu atu labu'. tatayna nu Sakizaya sa, kya kamu sa, izikuzay a "na" sa, u "ina", iayaway a "tatay" sa, u "tata" saan, u tatenga' kuizaway. u tatenga'ay a kamu sa, u mala ina, u tatenga'ay a ina sa u "tatayna" sanany. anu balaki tu ku tatayna, inayi' ku wawa, caay ku tatenga'ay a tatayna sasukamu nu babalaki. 

### salungan nu Sakizaya
u salungan a tatayna sa, tabaki ku cucu, tabaki ku kuku', tabaki ku udu, mahiza sa, matineng mulecuh tu wawa, matineng malukay. mahiniay a tatayna sa, salungan. iayaw a niyazu', u ina ku mitelung tu luma',mikuwan tu luma'. u lala', u wawa, u luma', u kalisiw atu zuma, u ni ina mikuwan. anu palaacawa ku tatama atu tatayna, kya tatama atayza tatayna a luma' mueneng. musabilil a wina, siwa a bulad, palecuh tu wawa, sisa, u wawa atu ina yadah ku masasiketay. yu zuma a binawlan(社會), iayaw a demiad, musabilil atu sibulad ku tatayna, sisa, caay kaala ku kakalimaan a kinli, manay, caay katalakaw ku eneng(地位) nu binawlan. ayza a demiad, masumad tu ku azih nu mita, talakaw tu atudi' ku eneng nu tatayna, yuzasa, caayhenay kataneng.

### salungan nu zuma a binacadan

u salungan a tatayna nu Ya-co sanay, bangcal ku ihekalay, bangcal ku bihid, salengacay ku banges, tabaki ku mata, talakaw ku cihek, adidi ku laway, inayi' ku lumeniay a banges atu tungaw, ahemi' ku banges. caay kalecad ku O-co, u salungan a tatayna nu O-co, u bangcalay a kidu, sakakumced ku kidu, talakaw ku kidu, sikunizaay a zateng, madimel ku kidu atu balucu', kadihi tu mamidang, malemu tu kakaydihan, taneng misimaw atu midiput tu wawa niza.
### zayhan apuyu' ku tatayna tu tatama
sausian ku tabakiay a tademaw, talakaw ku tatama, apuyu' ku tatayna, izay mihiza saw? kya mahiza ku ipabaway namisanga' tu tademaw, caay kalucek ku ipabaway. caay nu ipabaway a mungangaw. kya lalekelan mahiza, hicica ku talakaw nu kidu, nay u ukak miketun. caay kalecad u 發育 nu tatama atu tatayna. tatayna maka i 18-20 a mihca sa, caaytu kabalaki. u tatama sa, katukuh 25 a mihca mahezek tu balaki. matenes ku balaki a mihcaan ku tatama, sisa, talalaw ku tatama, apuyu' ku tatayna.   

## namakayniyan a nasulitan nasakamuwan atu natinengan
Wikipayke paybalucu'ay pulungamin a cudad-女性

Taywan Sakizaya putiput(台灣撒奇萊雅族協會) i Youtube-dadipasan nakulitan ni Yiyang Sayun-婦女祭典舞歌

nasulitan nay paybalucu'ay a kawaw nu subana'ay a pu 2018-1, nasulitan ni Tuku Sayun
tayhy nu yincumin a niyazu'

tayhy nu yincumin a niyazu' ami bangbangaw tu sineng nu yincumin taluma’ i niyazu' a sibalucu' mipadang, namahiza paayaw tu niyazu’ay palekal tu nilaculan atu padutus tu lalangawaan, ita mibangbangaw tu binacadan nu tayhy misinsiy mala tayhy nu yicumin a niyazu’, lalabuay a kawaw mala tu walu a lamangan wizasatu uynian u pasubana’ tu kamu nu yincumin、misuped tu lalangawan, palekal tu nilaculan a kalisiw、niyazu’ pidiputan tu babalaki、mi’dap tu mikilimay tu misakawawan.

aw sitinengay a binacadan a kapah aw matinengay a tademaw, atu singalihay misinsiy tu mi’dapay i niyazu’ a tayhy, amicunus tu laculaculan nu i niyazu’ay a kawaw, u tayhy a tatama sipakayza i sining henay 、silipahak henay atu micidek ku tineng a pabaluhay, a mapadang macakat ku pita'pan a kapah kuni pisakakawa tu binacadan, kapah sipakayni i pipadang mitaneng tu lalangawan nu yincumin.

a macunus tu tineng, atu matineng tu mahiniay  u satalakawaya kawaw nu niyazu’ nu yincumin.
tayu

## tayu(生薑)

u salepet nu mapalawaay nu Sakiza ku Tayu, talalisin ku mapalaway papapahen ku tayu a mibaung tu dietu, micupelas tu epah palalan, u sabuhat tu panan nu karayan ku tayu.

## Palamalan

Palamalan a lisin, u aisudan nu mapalaway ku mibaungay, paulic sa, ”u epah ku salalanan, u tayu ku sabuhat niyam, awra kaepud ku nupabaway(Malataw), nulala’an, naykawili(Dungi), naykawanan(Kumud Pazik) atu babalakilaki amin. Mapalalan, diputen, dubahen namu ku kauzip niyam, nutulun atu wayway namu ku kalatademaw niyam. patata’ kami katayni mukan.”

Palamalan mapalalan nu epah, mabawah nu tayu ku kalayan sa, pasatimulen nu mapalaway pacakat ku pipatata’. patata’ sa, u daedac, balud nu bila’, tamulak, habay atu balaysan, silsilen i papah nu paza. u pulung ku misebengay tu patata’ nu mapalaway.

u sapatata’ nu Sakizaya sa, u sapatata’nu ruma a binacadan.

## namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan

李秀蘭、督固‧撒耘著，徐成丸、陳玉蘭譯，2010，《撒奇萊雅族雙語對照族語學習讀本：妲媧的微笑》。花蓮：財團法人花蓮縣帝瓦伊撒耘文化藝術基金會。
tatipeluk

## satangahan(主題):
tatipeluk

### u zuma a kamu(其他語言):
nu Hulam(中文):

nu Amilika(英語):paper

nu Zipun(日語):紙（かみ）

### u canan ku tatipeluk(tatipeluk是什麼?)ː

### sapihica ku tatipeluk(tatipeluk做什麼?)ː

## namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan(參考來源)ː

## malaalitin tu i hekalay atu zumaay a natinengan(外部連結)ː
tilebes

tilebes(苦楝)

u tilebes a kilang takalaw ku langaw nu tatapangan, caay ka talaw tu suemeday(sengetay) atu aheciday a lala’ atu bail. kalamkam a mulahad, caay katalaw tu kedal atu baliyus, tatenga’ kalulidung nu zazan, malukinaulan, satena’ tu bail i bayubayuan, nay lala’ay nu Taywan ku lalengawan niza. Paculil tu kazizeng i Kaw-su-kung-lu, Yadah ku langaw nu tilebes i lilies nu zazan.

## 用途

u heci sa, sasapaiyuen, u ” hung-ling-ce” han ku ngangan i kangpuyaku.
siledek ku lamit atu pudac, mangaleb ku ledek nu heci, anu makaen, muta’, baluebu ku bili, masinawal, mabulekut, makema a mahukid(mapatay).
salengacaay ku kines nu tilebes, akenekay, Sisa, ” 苦楝” han nu hulam pangangan. sasapaden ngaay sapibacal, misanga’ tu haku, pakaysingan, bankuy. u ngaayay ku tilebus a kilang.
takalaw ku langaw nu tilebus. siciid tu sadingsingan, siheci tu balangbangan, Kasienawan mahetikatu ku papah, u caang tu dada’. i lalud sa, yadah ku dadayday micekaw i kilang a mudadiw, kakiluma’an nu dadayday ku tilebus a kilang. u zuma sa,ngaay sakinaulen, kasibaluan macela tu talangitangay a balu, malikat ku  langdaw nu heci, mazuhemtu mala takuliyawaytu ku heci, kanamuhan a minaul. palumaen i dabek nu niyazu’ tu kakibana’an tu puu’ nu mihecaan.
tingnaw wanglu

## tingnaw wanglu (電腦網路)

“tingnaw wanglu” hananay, u tadakikay atu kalulalusidan nu tingnaw, pakaynien nisadimelaytu a “Katatelek tu kasasuazih” makakabitay a maluk, mangaay masasuazih ku makakabitay, patatukuh kaidihan atu mipaanin tu katinengtu a natanengan i Tingnaw, nayi’ ku patukuhan tu Tingnaw wanglu, madengaytu tatusa sa makakabit ku sitingnaway, anu mikaput tu kasakitakitay nutingnawan a piladay sa, u nutingnaw wangluay a nikakabit ayza. caay ku sitelayay dada’ ku kalekakabit nu wanglu, Iza hen ku pakawisinay a paculil a kasasuazih nu Tingnaw wanglu.

## sakangaayan

yadah kaidihan masasuazih i Tingnaw wanglu, tinaku sa, kalamkam matepa nu mikaputay tu Tinaw Wanglu kaidihan a natanengan, Masupeday a natanengantu pakawaluen mipaanin, Pakaynien nudingkiay kasasuazih atu kaluk nutingnaw sa, kalamkam a mapatudud ku kawaw,maluwantu ku piyung/picukaymas tu tipeluk atu sapisilit, caaytu patahtah tu ceyen. madengay patungalen ku lalusidan nu Tingnaw atu palacacayen a pacakat tu nudingkiay kasasuazih a kawaw, pakumuden tu nutingwaay a kamu, nudingkiay kasasuazih a cudad, Patiyapen tu nikulitan atu nisasingan malecadtu tu Tilibi azihen. patungalen tu sapisasing ku Tingnaw, tangngsul mazihen kiya tademaw. malatatengaay, damsayaytu, kalaheci nu kasasuazih ayza.

## namakayniyan a nasulitan nasakamuwan atu natinengan
nasulitan nay paybalucu'ay a kawaw nu subana'ay a pu 2018-1, nasulitan ni Tuku Sayun
tongan

tongan（眉溪部落）

i Nantou a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu tongan. u kasalumaluma’ nu tongan sa, 278 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 952 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 841 ku tademaw, pakalatu 88%.

u zuma sa, cay ku Ingcumin, 111 ku tademaw, pakalatu 12%.

u kasabinacadan, Seediq71%, Tayal9%, Amis2%, Bunun3%, Paiwan1%, Truku1%, zumazuma1%.

1 ku cacudadan i tongan niyzau’. 1 ku pakincalan i tongan niyazu’.  1 ku kyukay i tongan niyzau’.

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* 內政部戶政司全球資訊網
* 原住民族委員會全球資訊網統計資料
tubtub

tubtub(口簧琴)

nisangaan nu kakawsan a sadadiw, u telis nu auk ku sapisanga’.

anu yaayaan naca kapah mipiyu tu tubtub, sangaleben i kasilawadan.

nika anu izaw ku mumulay nu lalumaan, laecus mipiyu, anu cayay sa palisin.
tuki

**tuki**（Hulam a kamu: 時鐘）

Tusa ku zinum nu tuki, cacay ku tanayaay, cacay ku apuyuay. Kalamkam ku culil nu tanayaay a zinum, cacay a demiad tusa a bataan izaw ku sepat misaliyut. Mahaymaw ku culil nu apuyuay a zinum, cacay a demiad kina tusa misaliyut. Nanu sananal katukuh tu labi, cayay kasa tezep muculil.
truwan

## truwan

### u sulit nu Hulam
德魯灣部落

### u siwkay nu niyazu'
i Nantou a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu truwan. u kasalumaluma’ nu truwan sa,  60 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 167 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 162 ku tademaw, pakalatu 97%.

u zuma sa, cay ku Ingcumin,   5 ku tademaw, pakalatu 3%.

### u asip nu cidekay a tademaw
u kasabinacadan, Sejek(Seediq) 81%, Tayan(Tayal)11%, Yuwatan(Bunun)4%，zumazuma1%.

### u niyazu’ nu Sejek(Seediq)
u niyazu’ nuSejek(Seediq) kuyni, katuud ku Sejek(Seediq) itini mueneng. u zuma a tademaw sa u Yuwatan(Bunun) atu Tayan. inayi' tu ku zuma cidekay a tademaw mueneng itini.

### u Sakizaya a tademaw
inay' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.

## u cidekay nu Taywan Yincumin
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.

silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.

i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.

u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).

### tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2017 a mihcan 11 a bulad

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
內政部戶政司全球資訊網

原住民族委員會全球資訊網統計資料

台灣原住民族資訊資源網
tuktuk

tuktuk(木鼓)

i kasumamadan muheneng ku sakidaya i Takubuwan sa, mananam tu i liwliw nu niyadu paluma tu tungawan sapisimaw tuni kaudip nu binawlan atu aenengan. idaw tu lw baluhay a selal sa, ladayan tu nu babalaki ku selal, i liwliw nu niyadu paluma tu tungawan, namahida u liw liw nu niyadu kibetul satu usa tanektekay a langad milawa tu midebungay. inaliwliw nu tungawan, tusa ku sacubud sapidadum tu nanum, i niyoduay itida i sacumud, patideng tu cacekulan, misebengsa kapah aca sidep tu liwliw nu niyadu’. u niyaduay a masaupu sa, i cacekulan nu misebengay tanu tuwa’ sa miawaw, mi tuktuk aca tu satuktuk. tatuktukan hanu dakesen atu sakul a kilang mi sanga, cayka dayum ma lahul, amasaupu haw amasakalahay haw a kawaw, tawya siwantan awcanan ku tuktukan patineng tu mabaatay a binawlan tayni maupu.

## 豐年祭

nu kasumadan a satuktuk, mituktuk a pasaupu tu selal nu niyadu, ayda u satuktuk u sipi lalikid tuway.

## 製作

Kasumamadan a satuktuk hanu sakul atu dakes a kilang i temanay a tungus ku letekan, kelapen ku ilabuway tawya masanga, u pudac nu kilang cay pudeci, liwanen ku ihkalay a pudac. ayda u sapitenun a haku, sapi tuktuk a malalikid, a 
mituktuk padengen ku haku i sasa, u tatama ku mi tuktukay tusa ku apuyuay a sa pituktuk, sacaliw-han mituktuk i ni pacait a haku, u tanayaay a sa pituktuk paysasa mituktuk tu haku, patahkal tu suni.
tukus

tukus 陸地、田地、岸邊、旱田、頂端

## namakayniyan a nasulitan nasakamuwan atu natinengan
Wikipayke paybalucu'ay pulungamin a cudad-陸地
tulu bataan izaw ku lima a mihcaan u malaucepay a hikuki

## kakiliman
tulu bataan izaw ku lima a mihcaan u malaucepay a hikuki maenipay mudebu i pahikukian, lima bataan ku labang i labu nu hikuki.

## nilaculan
mahedaw tu tulu bataan izaw ku lima a mihcaan a tayza i "Grasse" a kanatal 1990 a mihcaan siwa a bulad siwa a demiad i "South America Venezuela" a "Caraga" a pahikukian masimaway a mikacaw, yunengal sa min ku tademaw  cacay u nu kanaayanay tu a hikuki "Douglas" a pahikukian tangisul sa mudebu i pahikukian, pahikukianay a hita caay katepa a izaw kunian a hikuki. uyni a hikuki nanunul sa mudebu tina pahikukian tansul sa malawp nu tizaay a taylin, yapaculilay atu labang mamin mudebu tya hikukian hawsa tansul sa mipalita mahica kami saw sa u canan ku cayay katatudung, u canan ku i tiniay a kitizaan sa mipalita tu tizaay a tademaw, sakamu hantu nu pahikukianay a tademaw. uyni sa u "Garaga" a kanatal , namakay cuwaay kamu tayni, ya paculilay a tademaw pakatengil tu kamu sa sabahka satu. ami u "Pan American Clipper" a kusi 914 a nisulit pikacawan a demiad a hikuki, namakay i "New York City" "tayza i State of Florida" a kanatal, kya tayni i tini i tamuwanan saw, kya patelac tu  tusa malemut a kungli sa musakamu, kilul satu tansul satu ciniza patahkal tuyni sulitan nibahelan tu demiad paazih tu ku misakakawaway i pahikukianay a tademaw. nahikuki nai 1955 a mihcaan pitu a bulad tusa a demiaday mubahel, tulu bataan izaw ku lima a mihcaan ku laed matawid musakamu ku mikingsaay a tademaw, cay palatatenga’ nitulikan namu a kungku sa musakamu, nazikuzan namakay telay patudud a mikinsa tu minkiyu nuheni. i 1914 a mihcaan a pikacawan a hikuki tatenga’ nai 1955 a mihcaan pituay a bulad tusa a demiad namakayza i "New York" a niyazu' mubahel tayza  i "State of florida" a niyazu’an, bahal sa mahedaw tu i teban nu zazan  itawya kakilim sa caay tu katepa  hakya  mahetikay tu i bayu sa, i labu nu hikuki izaw ku lima bataan kakatuud ku labang mapatayay a tademaw mamin u pawsin a kusi ku pabeliay tu kalisiw, uynian a tademaw min katukuh i "America" a luma’ sa macekuk min ku i luma’ay a tademaw tu henian, u wawa atu laluma’an sa balakitumin, uhini satu mahizatu malecad i ayaway u sining henay, u taylin nu America atu kesiyciya min pateng sa  mikingsa tuynian a tademawan min bunsiyu atu uzip nu heni, misapinang caay ku mibalakasay u tatengaan a kawaw kinian satu. 

## nisulitan
* nakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
tungawen

### tungawen
刺竹

1. maliyuk nu tungawen ku umah ni Bunuk i Maibul.

(Bunuk在馬立雲部落的地被刺竹環繞)。

2. u Lalimenah ku miladayay patayzaay i teban nu tungawen tu tademaw.

(是 Lalimenah 把人帶到刺竹中間的)。

Lalimenah--馬立雲部落的鬼神之一，傳說他會讓病人看到過世的人並與之對話或者跟著外出。

3. liliden nu Salasalaw ku masabaay niza a tademaw patayza i tepad atu i teban nu tungawen.

(Salasalaw會將人帶至懸崖峭壁、刺竹林中)。

Salasalaw--馬立雲部落的鬼神之一，會將人帶至懸崖峭壁、刺竹林中。

4. Lalimenah和Salasalaw是馬立雲部落的di'tu

5. di'tu nu Maibul izau ku Salasalaw, Alikakay, Tadatadah, Lalimenah.

(馬立雲部落的鬼神有 Salasalaw,Alikakay, Tadatadah, Lalimenah).
tuwapay

## tuwapay(拉車)
sakapet a tuud：palu’ nu daedac

sakapet misanga：takini’

u culuk nu hican：
mipili’tu tabakiyay bancalay atu a hebalay apalu’. lipapahan ku kaus. 
tatatay ku mikacaway ipalu’. tatatay ku mitentengay talaayaw. 
ahican ku sana’：tatatay ku muenengay i takidkid nu palu’. u zuma atataytay samikidkiday tu palu’ talaayaw. 
sumamaday atademaw sa katuud ku malkakaay. mangelu’ ku kaka midiput tu saba. u saka caay pilimela’. sipakacawen kusabu i palu’amikiddik. namahiza miundekay satu cacudadan sa i zaw tu mahizaay a saka dademec.
u Mauli a binacadan

## nilaacul
u Mauli （Māori） hananay a binacadan i Niwsilan nanay kakitidaan a yincumin,  nu makay timulan a subal nakamuwan.   u cuwacuwaay a binacadan nayi’ ku idaway nu sulit, 1840 a mihcaan itawya malingatu pasulit tunu latin u sasakamuwan nu kaduuday a binacadan, u sakangaayay nu binacadan i labuay nu balucu’ sakayadahay nu kakawsan sakangaay nu balucu’.  Mauli hanay i Mauli nakamuwan sakasaan pasakamu tadengaay atu sakatadengaay a tademaw, hina saan ku Mauli a tademaw, idaw ku sasaydan pasakamu saan u Mauli a binacadan atu mamin nataw a binacadan, saayaway a nikakititaan sakabaat makakatukuh i taywan a niyadu’.   u kamu nu Mauli hanay a binacadan atu lalangawan atu makaysumamaday a tuudtuud misasengi u yincumin hananay a binacadan u kamu.   u sausi nu Mauli a tademaw mapulung idaw ku pituay a bataan ku emang, u kamu nu maori u sasakamuwan nu cenhu.

## lalangawan
nu Mauli hananay a lalangawan sa, na u Niwsilan a binacadan a lalangawan, sikiadih i nikulitan tu udip, sangayaway a palaw atu i niyaniyadu’an, idaw ku nalimaan atu hina tuktuk, mituunun atu idawhen naca kilang nituktukan, pasu nu ba’tu a nituktukan, u saka silaculan sakasenengan a nalimaan.

## namakayniay a nasulitan nasakamu atu matineng
毛利人
u Niwlang bunac atu Ceni banac malalikeluh

**u Niwlang bunac atu Cenyu banac sa tatenga’ sa mihmihcan malalikeluh haw?**

## sapuelac

### ngatu cacay
i lalud tu sansandeb, itini i capi nu tukun nu tangah i tacacayay salikatay a bunac sa, u Ceni bunac織女星. silaed tu Yinhe銀河, i nuwaliyan nu tapuku malu nu timulan, ya madadaangay tu Ceni bunac織女星 a salikatay a bunac, u Niwlang牛郎星han kuyzaan. i tapiyingan nu Niwlang bunac牛郎星 malesipadacay, a tusa tu ku adidingay a bunac.     

### ngatu tusa
u kamu nu pauzipay, u Niwlang bunac牛郎星 atu Ceni bunac織女星 sapaymihmihcan i pituway a bulad pituway a demidad（七夕）tu labi, u 喜鵲 ku pasangaway, itini i Yinhe銀河 malalikeluh. nikasa, hanca azihan sa u Niwlang bunac牛郎星 atu Ceni bunac織女星 sa silaed hanay tu 銀河, cayka sasubatad, nika u tatenga'ay a laed nu heni sa（16.4光年）kabatad！（也就是說每秒30萬公里的光）, a pakiyadahan henay ku sabaw tu enem ku mihcaan kayadah, anu pakatelayen isu mah papalita, u ngiha' makatukuh itiza tu niyam amakatukuh tu（38年）ku mihcan, anu malalikeluh,    

caayay tu kau tatenga'ay.   

### ngatu tulu
nikasa, Niwlang牛郎 atu Ceni織女 malalikeluh i 銀河, u nu kasumamadan a tademaw u balakas tu pakalaluwaluwah, anu pakaynin i 科學 hananay, ina bunac a pika tabakiyan henay ku cilal katabaki, anu pakayzan i zazan nu heni muculil, a caytu pakatukuh kuni kauzip kya, sakamu sa a wica ku sakalalikeluh.  

## namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
nasulitan nay pabalucu'ay a kawaw nu subana'ay a pu 2018-1

nasulitan ni Nuwa watan o Kumud

Niwlang atu Ceni a kungku nu Hulam
u Sakidaya a dadiw-bancalay a demiad

u Sakidaya a dadiw-bancalay a demiad

## nilacul
bancal la ay yo bancalay ayda a demiad ya hey ya hey

bancal la ay yo bancalay ayda a demiad ya hey ya hey

miayam ku baki mitenun ku bai ya hey

pacengceng ku tatama satunud ku tatayna ya hey

yo i yo in ho i yan ho i yo in ho i yan 

ho i yo i yan ho i yo in ho i yan

ya na i ya hey ya na i ya hey hay yo hey

## namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
nasulitan ni Kala Idiw i 2018 a mihcaan i Taywan Kanlingku Sukul niyazu'
u Sakidaya a dadiw-mibuting kita

u Sakidaya a dadiw-mibuting kita

## laculː
ho i naluwan ho i naluwan

mudadiw kita tayda i bayu mibuting

mibuting sa tu kami

mabuhang ku tabukud

taluma' ku kapahayay patawsi kita!

ho i naluwan ho i naluwan

mudadiw kita tayda i bayu mibuting

mibuting sa tu kami

sibuting i tabukud

taluma' tu kanamuhan patawsi kita! 

## namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natiengan
wikipayke-音樂

wikipayke-music

nacudadan(記載) ni Kala Idiw
u Sakidayay a dadiw-tatangahan u kakawsan nu mita

tatangahan u kakawsan nu mita

i ayaw, i ayawayaw,

i tida ku kakawsan nu mita,

yadah ku lalacan atu sadipit i bayu.

u nalalacanan a niyadu’.

hey ya o hey ya o ho i ya ha ay,

u setenesay a niyadu’ nu Sakizaya nu mita,

satimulan, saamisan, sawalian, sasatipan,

Sakul, Cipawkan, Takubuwan, Ciwidian atu Cibalbalan.

ayda amana pakatawal kita,

sayaway katukuhan nu kakawsan ita,

ayda amana pakatawal kita,

u kapahay a lala’ nu Takubuwan.
u Te-Sin mamalian nu pangciw nu Nabakuwan

## u Te-Sin mamalian nu pangciw nu Nabakuwan
u Te-Sin mamalian nu pangciw nu Nabakuwan. hina sakamu sa u Nabakuwan mamalian nu pangciw atu Te-Sin mamalian nu pangciw, mueneng i Nabukuwan, na i 2001 a mihcaan katukuh ayda.

## siwkay
i nu ayaway sa u Te-Sin mamalian nu pangciw, wiza sa mimaliay tu pangciw atu leyciw sasiduma sananay a mamalian, i 2001 a mihcaan u cenhu nu Nabakuwan maydih misakawaw tu salatlatan nu mamicudaday, a i nu kucung a micudaday atu nu talakaway a micudaday taneng i tiza nipahecekan a dadademecan. sisa, misanga’ tu Te-Sin hananay a sapilatlatan, sisa sakay idaw tu nu babaluhayay a mamalian tu pangciw.

i tapiingan nu Te-Sin mamalian nu pangciw hanay atu makapabaw nu Meylun a sauwac, idaw ku kakititaan itaneng mimali ku binawlan atu masakaputay nu mimaliay. u sasainayay i Taywan nipatideng tu sapiecaw tu wawaitan tu mali i tapiingan tu mimalian.

i waiye a aadiahan inayay ku aenengan nau duma a lutulutukan i tida.

## nikatinengan nu mamalian
aenengan i Hualien se Takubuwan a dadan sakacacay a banggu.

u aenengan sa makaala tu limaay a malebut idaw ku limaay a lasubu.

kawilian nu waiye: 320 yinci

santa nu waiye: 400 yinci

kawanan nu waiye: 320 yinci

taneng padeng tu masasidumaay a kadideng, skakacaay a papaacaan padeng.

nayay ku kakacawan i tiza, sisa anu nayay ku saculil sa kacaw hantu taxi tayda.

## namakayniay a nasulitan nasakamu atu matineng
Te-Sin mamalian