Czyrwiyń

**Czyrwiyń** to je szōsty miesiōnc w roku. Podle gregoriańskigo kalyndŏrza mŏ 30 dni. Czyrwiyń je miesiōńcem latowym na pōłnocnyj pōłkuli, a zimowym na połedniowyj.

Jego miano, podanie jak ôstanych miesiyncy (z wyjōntkym marca i mŏja), je ôd charakterystycznych cech, zwiōnzanych z tŏwarziszōncymi tymu miesiōncowi zjawiskami przirodniczymi abo z taktym wykōnowanych w tym czasie robot na roli. Miano miesiōnca (podle Brücknera) je ôd słowa *[[czyrw]]*. Łacińske miano *[[Iunius]]* ôstało wziynte bez wiynkszość ojropejskich gŏdek.

## Trefiyniŏ na Ślōnsku
* 8.VI.1443 – trzōńśniyncie ziymie we Wrocławiu i ôkolicach;
* 6.VI.1473 – Wojaczka ô sukcesyjã czeskij korōny: zawrzano pokōj ziymski kōńczōncy trwajōnce ôd marca ôblynżynie Żor bez wojska ślōnsko-madziarske.
* 11.VI.1742 – kōniec piyrszyj ślōnskij wojaczki;
* 23.VI.1760 – batalijŏ pod Kamiynnõ Gōrōm;
* VI.1807 – Napoleōn zajmuje Koźle, Nysã, Kłodzko, Strzybrnõ Gōrã (3.VI.1807 kapitulacyjŏ Festōngu Nysa)
* 4.VI.1813 – zawieszynie brōni pōmiyndzy Francyjōm, a Prusami; Francuzi ôpuszczajōm Wrocław;
* 12.VI.1822 – wielgi ôgyń we Wodzisławiu;
* 3-5.VI.1844 – powstōnie ślōnskich tkaczy;
* 26-29.VI.1871 – jedyn z piyrszych srogich hajerskich sztrejkōw na Gōrnym Ślōnsku;
* 25.VI.1903 – deputyrowanym do Reichstagu ôstŏwŏ Wojciech Korfanty;
* 4.VI.1919 – zapadŏ decyzyjŏ ô przekludzyniu absztimōngu;
* 7-9.VI.1919 – „rōżanogōrske powstōnie”;
* 4-12.VI.1921 – drugŏ miymieckŏ ôfensywa przeciwko Polŏkōm;
* 26.VI.1921- polsko-miemieckŏ ugoda ô wycŏfaniu wojsk z terynu absztimōngu;
* 16.VI.1922 – Józef Rymer ôstŏwŏ ślōnskim wojewodōm;
* 20.VI.1922 – polske wojska wchodzōm do Katowic;
* 9.VI.1939 – policyjŏ zajmuje polski ôstrzodek „Strzecha” we Raciborzu;
* VI.1945 – na Dolny Ślōnsk dociyrajōm piyrsze transporty z repatriantami;
* 16.VI.1945 – powstōnie Wojewōdzkigo Kōmitetu Żydowskigo na Dolnym Ślōnsku;
* 19.VI.1963 – piyrszy ôpolski festiwal śpiywki;
* 8.VI.1968 – utworzōno Uniwerzytet Ślōnski w Katowicach;
* 26.VI.1971 – wielgi ôgyń w rafineryji Czechowice-Dziydzice;
* 6.VI.1973 – w Biylsku-Biołyj napoczynto było seryjnõ produkcyjõ Fiata 126p.
* VI.1989 – powstōnie Tŏwarzistwa Ôbywatelsko-Kulturalnego Myńszości Miymieckij na Ôpolskim Ślōnsku;
* VI.1989 – powstōnie Ferajnu Gōrnoślōnskigo;
* 24.VI.1997 – piyrszŏ prōba registracyje Związeku Ludności Narodowości Śląskiej;
* 4.VI.2008 – we wyniku abszusu metanu we KWK „Borynia” we Jastrzymbiu zginyło 6 grubiŏrzy, a 18 ôstało rannych.

## Narodziyli sie
* 12.VI.1758 – Zygmunt Gotthilf Bogacz (um. 27.V.1800)
* 1.VI.1769– Józef Elsner (um. 18.IV.1854)
* 26.VI.1797– Józef Lompa (um. 23.III.1863)
* 26.VI.1804 – August Borsig (um. 6.VII.1854)
* 13.VI.1807– Antoni Stabik (um. 4.IX.1887)
* 6.VI.1873 – Norbert Bonczyk (um. 19.II.1893)
* 4.VI.1875 – Paul Ondrusch (um. 29.IX.1952)
* 8.VI.1878 – Fryderyk Klimke (um. 9.I.1924)
* 26.VI.1886 – Max Odoy (um.8.X.1976)
* 12.VI.1887– Richard Karger (um. 1.IX.1973)
* 20.VI.1888 – Emil Zegadłowicz (um. 22.II.1941)
* 17.VI.1900 – Hubert Jedin (um, 16.VII.1980)
* 10.VI.1901 – Jerzy Ziętek (um. 20.XI.1985)
* 17.VI.1905 – Paweł Kozubek (um. 29.XI.1961)
* 28.VI.1906 – Maria Göppert-Mayer (um. 20.II.1972)
* 7.VI.1917 – Alozy Melich (um. 21.IV.2006)
* 30.VI.1931 – Anna Myszyńska (um. 7.IX.2019)
* 19.VI.1933 – Janusz Sidło
* 7.VI.1946 – Jan Miodek
* 24.VI.1963 – Paweł Kukiz
* 3.VI.1968 – Joachim Halupczok (um. 5.II.1994)
* 26.VI.1968 – Anna Popek
* 4.VI.1985 – Lukas Podolski
* 4.VI.1985 – Alicja Janosz

## Umrzili
* 22.VI.1279 – Martin z Ôpawy
* 10.VI.1556– Matrin Agricola (nar. 6.I.1486)
* 4.VI.1574 – Kaspar von Logau (nar. 1524)
* 20.VI.1681 – Maciej Gutthätter-Dobracki (nar. 1626)
* 5.VI.1905 – Carl Wernicke (nar. 15.V.1848)
* 12.VI.1928 – Antoni Wagner (nar. 1.II.1860)
* 21.VI.1930 – Matka Eva (ur. 31.X.1866)
* 6.VI.1946 – Gerhart Hauptmann (nar. 15.XI.1862)
* 5.VI.1951 – Kurt Bimler (nar. 28.IX.1883) 
* 20.VI.1958 – Kurt Adler (nar. 10.VII.1902)
* 19.VI.1959 – Roch Scheitza (nar. 7.V.1880) 
* 7.VI.1976 – Ludwik Brożek (nar. 1907)
* 23.VI.1990 – Reinhold Olesch (nar. 24.IX.1910)
* 8.VI.1991– Wilhelm Szweczyk (nar. 5.I.1916)
* 2.VI.2006 – Łukasz Romanek (nar. 21.VIII.1983)

## Zobŏcz tyż
* Wykŏz dni w roku

## Linki zewnyntrzne
* Zdarzyło się w czerwcu. Śląskie kalendarium, wachtyrz.eu [dostymp 2021-04-24]