open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Brudnopis/Gość Niedzielny

= Gość Niedzielny =
**Gość Niedzielny** je ogólnopolskim konsywatywno-katolickim tydńikiym opinii, wydawanym ôd 9 września 1923 roku we Katowicach.

## Historyjo
Pismo powstało jako tydźnik Administracyje Apostolskij Ślōnska. Piyrszy numer wylyzł 9 września 1923 z artykułym wstympnym Augusta Hlonda. Ôrganizatōrym pisma był ks. Teodor Kubina, co na poczóntku sam pisał wiynkszość tekstōw. W 1924 nowym redaktorem naczelnykym został ks. Józef Gawlina, co podwjyżył nakład z 13 do 38 tys. ekzymplarzy. Ôd 1925 tydńik był powiązany z nowo powstałōm diecezijōm katowickōm. W 1926 redaktorem naczelnykym mianowali ks. Alojzego Siemienika, co kierowoł pisma do września 1939. W grudniu 1926 z Gościa Niedzielnego wydzielōny "Mały Gość Niedzielny" dlo bajtli.

Przeciętny nakład za czasa ks. Siemienika wynosił ôd 30 do 40 tys. We wrześniu 1939 próbowano kontynuować wydawanie z podtytułym "Sonntagstat", ale ôstatecznie zawiesili pismo 22 października 1939. Po wojnie piyrszy numer wylyzł 11 lutego 1945. Na poczóntku redagowało go kolegium, ôd 22 lipca 1945 redaktorem naczelnykym był ks. Klemens Kosyrczyk.

Na poczóntku lat 50. nakład wynosił kōło 100 000 egzemplarzy. W 1950 kolejnym redaktorem został ks. Józef Gawor. W 1952 wydawanie zawieszōno przez władze komunistyczne, ale ôd stycznia 1953 wznowił to ks. Filip Bednorz. W 1954 pismo przeszło do Stowarzyszenia "PAX", ale w 1956 wróciło do kurii katowickij.

W latach 60. nakład to był ok. 120 000 egzemplarzy, w 70. ôkoło 80 000, a w 1981 roku zwiększōny do 200 000. Po stanie wojynnym pismo było zawieszōne, wznowiono 21 marca 1982.

## Dziyń dzisiejszy
Gość Niedzielny mo dzisiaj status ogólnopolskigo tydźnika opinii, z dodatkami diecezjalnymi. W 2010 jego nakład wynosił 200 494 egzemplarze, a średnia sprzedarz 143 359. Tygodnik nie chowo swojegō przywiōnzania do chlześcijaństwa i pisze ô tematach religijnych, społecznych, politycznych, historycznych i medycznych.

Felietōnami ôgłaszajōm m.in.: Marek Jurek, Barbara Fedyszak-Radziejowska, Wojciech Wencel, Wojciech Roszkowski, Franciszek Kucharczak, ks. Tomasz Horak a inksi. Szefym działō go spod znaki nauki i gospodarki je Tomasz Rożek.

## Redaktory naczelni

* ks. Teodor Kubina
* ks. Józef Gawlina
* ks. Alojzy Siemienik
* ks. Klemens Kosyrczyk
* ks. Józef Gawor
* ks. Marek Gancarczyk
* ks. Adam Pawlaszczyk (Ôd 2018)

## Inksze

Gość Niedzielny jest dostympny w kościelach i kioskach, a ôd maja 2011 też w wersyji elektrycznij.

## Przipisy
Leszczyna (małopolske wojewůdztwo)

**Leszczyna** - wjeś we Polsce, we małopolskim wojewůdztwje, we bochyńskim kryśe, we gmińe Trzćana.
Niżnij (krasnodarski krej)

**Niżij** (rus. *Нижний*) - chutor we Rusyji, we krasnodarskim kreju, we korenowskim rejůńe. Na 2010 rok půmjyszkowało sam 732 ludźi.
Water Mill

**Water Mill** - census-designated place we USA, we sztaće Nowy Jork, we hrabstwje Suffolk. Na 2020 rok půmyszkowało sam 2506 ludźi.
Nalibaki (grodźyński uobwůd)

**Nalibaki** (bjoł. *Налібакі*, pol. *Naliboki*) - wjeś na Bjołoruśi, we grodźyńskim uobwodźe, we nawagrůdskim rejůńe. Na 2019 rok půmjyszkowało sam 275 ludźi.
Kuźmiczy (grodźyński rejůn)

**Kuźmiczy** (bjoł. *Кузьмічы*, pol. *Kuźmicze*) - wjeś na Bjołoruśi, we grodźyńskim uobwodźe, we grodźyńskim rejůńe. Na 2009 rok půmjyszkowało sam 9 ludźi.
Kruszyna (ślůnske wojewůdztwo)

**Kruszyna** - wjeś we Polsce, we ślůnskim wojewůdztwje, we czynstochowskim kryśe, śedźiba gminu Kruszyna.
Aubin (Pyrénées-Atlantiques)

**Aubin** - gmin we Francyji, we regijůńe Nowo Akwitańijo, we departamyńće Pyrénées-Atlantiques. Mo 5,84 km² wjyrchu a podug danych ze 2022 roku půmjyszkowoło sam 266 ludźi.
Kos (Grecyjo)

**Kos** (nowogrecko godka Κως) - mjasto we Grecyji, we regijůńe Połedńowe Egejske Wyspy, na wyspje Kos, śedźiba gminu Kos.
Sielnica (podkarpacke wojewůdztwo)

**Sielnica** - wjeś we Polsce, we podkarpackim wojewůdztwje, we przemyskim kryśe, we gmińe Dubjecko.
Raseborg

**Raseborg** - gmin we Finlandyji, we regijůńe Uusimaa. Mo 2354,17 km² wjyrchu a podug danych ze 2023 roku půmjyszkowało sam 27&nbsp;002 ludźi.
Los Osos

**Los Osos** - census-designated place we USA, we sztaće Kaliforńijo, we hrabstwje San Luis Obospo. Na 2020 rok půmjyszkowało sam 14 465 ludźi.
Lucieni (oukryng Dâmbovița)

**Lucieni** - wjeś we Růmůńiji, we uokryngu Dâmbovița, śedźiba gminu Lucieni. Na 2021 rok půmjyszkowoło sam 2572 ludźi.
Kozietuły

**Kozietuły** - wjeś we Polsce, we mazowjeckim wojewůdztwje, we grůjeckim kryśe, we gmińe Mogelńica.
Radzovce

**Radzovce** – wjeś a gmin (*obec*) na Słowacyji, we banskobystrzickim kreju, we kryśe Lučenec. Mo 18,79&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2024 roku půmjyszkowało sam 1557 ludźi.

### Necowe uodwołańa
* Neczajta gminu Radzovce
Kargały (żambylski rejůn)

**Kargły** (kaz. *Қарғалы*, rus. *Каргалы*, do 2007 **Fabrycznyj**) - wjeś we Kazachstańe, we ałmackim uobwodźe, we żambylskim rejůńe. Na 2021 rok půmjyszkowało sam 30&nbsp;999 ludźi.
Llay

**Llay** (qwal. *Llai*) - wjeś we Waliji, we hrabstwje Wrexham. Na 2011 rok půmjyszkowało sam 4814 ludźi.
Pachino

**Pachino** - gmin we Italiji, we regijůńe Sycylijo, we prowincyji Siracusa. Mo 50,98 km² wjyrchu a podug danych ze 2025 roku půmjyszkowało sam 22&nbsp;151 ludźi.
Hymn Watykanu

**Inno e Marcia Pontificale** – państwowy hymn Watykanu. Ôstoł przijynty we 1949. Słowa napisoł Raffaello Lavagna a muzykã skōmpōnowoł Charles-François Gounod.

Piyrszym hymnym papieskim bōł Marsz triōmfalny. Terŏźny hymn ôstoł skōmpōnowany we 1857, a słowa ôryginalnie były po italsku, napisoł je Antonio Allegra. Słowa łacińske napisoł Rafaello Lavagna i użyto było jejich we 1991.

**Słowa łacińske** 
O felix Roma, O felix Roma nobilis.
O felix Roma, Roma felix Roma nobilis.
Sedes es Petri, qui Christi vicem gerit,
Sedes es Petri, qui apostolus est pacis.

Pontifex tecum erimus omnes nos
Pontifex es magister qui tuos confirmas fratres.
Pontifex tecum erimus omnes nos
Pontifex es magister qui tuos confirmas fratres.
Pontifex fundamentum ac robur nostrum,

Hominumque piscator pastor es gregis ligans terram et coelum.
Petre, tu es Christi es Vicarius super terram,
Rupes inter fluctus, tu es pharus ac veritas.
Tu Christi es caritas, tu es unitatis custos,
Promptus libertatis defensor; in te auctoritas.

Petre, tu es Christi es Vicarius super terram,
Rupes inter fluctus, tu es pharus ac veritas.
Tu Christi es caritas, tu es unitatis custos,
Promptus libertatis defensor; in te auctoritas.
San Andrés

**San Andrés** – mjasto we Kolůmbiji, stolica departamyntu San Andrés y Providencia. Je rozlygowane na wyspje San Andrés. Uostrzodek turystyki.
Barrancabermeja

**Barrancabermeja** – mjasto we Kolůmbiji, we departamyńće Santander, śedźiba dystryktu Barrancabermeja. Uostrzodek industryje.
Wartjemjagi

**Wartjemjagi** (rus. *Вартемяги*) - wjeś we Rusyji, we lyńingradzkim uobwodźe, we wsjewołożskim rejůńe. Na 2019 rok půmjyszkowało sam 2965 ludźi.
Arniquet

**Arniquet** - gmin na Hajiti, we Połedńowym Departamyńće. Mo 59,29 km² wjyrchu a podug danych ze 2009 roku půmjyszkowało sam 26&nbsp;536 ludźi.
Ejea de los Caballeros

**Ejea de los Caballeros** - mjasto we Szpańiji, we autůnůmicznyj spůlnoće Aragůńijo, we prowincyji Zaragoza.
Cachuela Esperanza

**Cachuela Esperanza** - wjeś we Boliwiji, we departamyńće Beni, we prowincyji Vaca Díez, we gmińe Guayaramerin. Na 2010 rok půmjyszkowało sam 1718 ludźi.
Saint-Gédéon-de-Beauce

**Saint-Gédéon-de-Beauce** - gmin we Kanadźe, we prowincyji Québec, we regijůńe Chaudière-Appalaches, we regijůnalnyj gmińe hrabstwa Beauce-Sartigan. Mo 1954,5 km² wjyrchu a podug danych ze 2021 roku půmjyszkowało sam 53&nbsp;384 ludźi.
Greenville (Delaware)

**Greenville** - census-designated place we USA, we sztaće Delaware, we hrabstwje New Castle. Na 2020 rok půmjyszkowało sam 3104 ludźi.
Vazhoor

**Vazhoor** - wjeś we Indyjach, we sztaće Kerala, we dystrykće Kottayam. Na 2011 rok půmjyszkowało sam 22&nbsp;982 ludźi.
Henryk Sienkiewicz

**Henryk Sienkiewicz** (rodz. 5 mŏja 1846 we Woli Okrzejskej, um. 15 listopada 1916 we Vevey) – polski pisŏrz. Laureat Noblowyj Nadgrody we literaturze za 1905 rok. Angażyrowoł sie we społecznŏ działalność. Pamiōntki po pisŏrzu idzie zobŏczyć w Muzeum Henryka Sienkiewicza w Oblęgorku.

### Rōmany

# *Na marne, 1872.*
# *Ogniem i mieczem, 1884.*
# *Potop, 1886.*
# *Pan Wołodyjowski, 1888.*
# *Bez dogmatu, 1891.*
# *Rodzina Połanieckich, 1894.*
# *Quo vadis, 1893.*
# *Krzyżacy, 1990.*
# *Na polu chwały, 1906.*
# *Wiry, 1910.*
# *W pustyni i w puszczy, 1911.*
# *Legiony, 1914.*
Santibáñez de Tera

**Santibáñez de Tera** - gmin we Szpańiji, we autůnůmicznyj spůlnoće Kastylijo a León, we prowincyji Zamora. Mo 18,95 km² wjyrchu a podug danych ze 2024 roku půmjyszkowało sam 358 ludźi.
Jadowniki Mokre

**Jadowniki Mokre** - wjeś we Polsce, we małopolskim wojewůdztwje, we tarnowskim kryśe, we gmińe Wietrzychowice.
Niedrzwica Duża

**Niedrzwica Duża** - wjeś we Polsce, we lubelskim wojewůdztwje, we lubelskim kryśe, śedźiba gminu Niedrzwica Duża.
Palembang

**Palembang** – mjasto we Indůnezyji, na wyspje Sumatra, stolica prowincyji Połedńowo Sumatra. Uostrzodek industryje, morsko hawyna.
Andrjejewka (rejůn Gabita Musrjepowa)

**Andrjejewka** (kaz., rus.  *Андреевка*) - wjeś we Kazachstańe, we połedńowokazachstańskim uobwodźe, we rejůńe Gabita Musrjepowa. Na 2009 rok půmjyszkowało sam 1409 ludźi.
Sestriere

**Sestriere** - gmin we Italiji, we regijůńe Pjymůnt, we prowincyji Torino. Mo 35,92 km² wjyrchu a podug danych ze 2025 roku půmjyszkowało sam 913 ludźi. Uostrzodek źimowych szportůw.
Nyíracsád

**Nyíracsád** - gmin we Madźarach, we kůmitaće Hajdú-Bihar, we kryśe Nyíradonyi. Mo 74,92 km² wjyrchu a podug danych ze 2024 roku půmjyszkowało sam 3611 ludźi.
Goczałkowicy-Zdrůj

**Goczałkowicy-Zdrůj** - wjeś we Polsce, we ślůnskim wojewůdztwje, we pszczyńskim kryśe, stanowi jednowjoskowy gmin Goczałkowicy-Zdrůj. We latach 1975-1991 przikuplowane ku Pszczyńe, uod 1 styczńa 1992 nazod samodźelno wjeś.
Balzers

**Balzers** - gmin we Liechtensteińe, we regijůńe Oberland. Mo 19,731 km² wjyrchu a podug danych ze 2022 roku půmjyszkowało sam 4688 ludźi.
Sambaíba

**Sambaíba** - gmin we Brazyliji, we sztaće Maranhão. Mo 2478,569 km² wjyrchu a podug danych ze 2010 roku půmyszkowało sam 5484 ludźi.
Nowa Iwiczna

**Nowa Iwiczna** - wjeś we Polsce, we mazowjeckim wojewůdztwje, we pjoseczyńskim kryśe, we gmińe Lesznowola.
Esztergom

**Esztregom** – mjasto we Madźarach, we kůmitaće Komárom-Esztergom, śedźiba krysu Esztregom. Je rozlygowane na půłnocy Madźarůw, nade Důnajym.
Osoi (oukryng Iași)

**Osoi** - wjeś we Růmůńiji, we uokryngu Iași, we gmińe Comarna. Na 2021 rok půmjyszkowało sam 1789 ludźi.
Suva Reka

**Suva Reka** (alb. *Suhareka* abo *Suharekë*) – mjasto we Kosowje, we regijůńe Prizren, śedźiba gminu Suva Reka.
Saint-Paul-de-la-Croix

**Saint-Paul-de-la-Croix** - gmin we Kanadźe, we prowincyji Québec, we regijůńe Bas-Saint-Laurent. Mo 85,9 km² wjyrchu a podug danych ze 2021 roku půmjyszkowało sam 313 ludźi.
Łąkomin (lubuske wojewůdztwo)

**Łąkomin** (mjym. *Lindwerder*) – wjeś we Polsce, we lubuskim wojewůdztwje, we gorzowskim kryśe, we gmińe Lubiszyn.
Bożewo (płůński krys)

**Bożewo** – wjeś we Polsce, we mazowjeckim wojewůdztwje, we płůńskim kryśe, we gmińe Baboszewo.
Levice

**Levice** (madź. *Léva*, mjym. *Lewenz*) – mjasto we Słowacyji, we nitrianskim kreju, śedźiba krysu Levice.
Evijärvi

**Evijärvi** - gmin we Finlandyji, we regijůńe Połedńowo Uostrobotńa. Mo 390,71 km² wjyrchu a podug danych ze 2025 roku půmjyszkowało sam 2262 ludźi.
Bello

**Bello** – mjasto we Kolůmbiji, we departamyńće Antioquia, śedźiba gminu Bello. Uostrzodek industryje.
Aurachtal

**Aurachtal** – gmin we Mjymcach, we landźe Bajery, we kryśe Erlangen-Höchstadt. Mo 18,4&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2024 roku půmjyszkowało sam 3105 ludźi.
Senorbì

**Senorbì** - gmin we Italiji, we regijůńe Sardyńijo, we metropolitalnym mjeśće Cagliari. Mo 34,29&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2025 roku půmjyszkowało sam 4801 ludźi.
Wylatowo

**Wylatowo** - wjeś położůno we kujawsko-půmorskym wojewůdztwje, we mogilyńskym kryśe, we gmińe Mogilno. Przed 1388 aże do 1871 mjoło mjejske prawa.
Pietkowo

**Pietkowo** - wjeś we Polsce, we podlaskim wojewůdztwje, we bjołostockim kryśe, we gmińe Poświętne.
Żukowo (sławjyński krys)

**Żukowo** (kaszub. *Żukòwò*, mjym. *Suckow*) - wjeś we Polsce, we zachodńopůmorskim wojewůdztwje, we sławjyńskim kryśe, we gmińe Sławno.
Mirów Nowy

**Mirów Nowy** - wjeś we Polsce, we mazowjeckim wojewůdztwje, we szydłowjeckim kryśe, we gmińe Mirów.
Imbramowice (małopolske wojewůdztwo)

**Imbramowice** - wieś we Polsce, we małopolskim wojewōdztwie, we ôlkuskim krysie, we gminie Trziciōnż.
Rossiglione

**Rossiglione** - gmin we Italiji, we regijōnie Ligiuryjŏ, we metropolitalnym mieście Genova. Mo 47,59 km² wiyrchu a podug danych ze 2025 roku pōmjyszkowało sam 2502 ludzi.
Göstling an der Ybbs

**Göstling an der Ybbs** - gmin we Austriji, we landźe Dolno Austrijo, we kryśe Scheibbs. Mo 143,74 km²  wjyrchu a podug danych ze 2025 roku půmjyszkowało sam 2040 ludźi.
Chyżne

**Chyżne** (słow. *Chyžné*) - wjeś we Polsce, we małopolskim wojewůdztwje, we nowotarskim kryśe, we gmińe Jabłonka.
Eupen

**Eupen** (wal. *Nèyåw*) - mjasto we Belgiji, we Walůńskim Regijůńe, we prowincyji Liège, we upkryngu Verviers.
Wygoda (ślůnske wojewůdztwo)

**Wygoda** - wjeś we Polsce, we ślůnskim wojewůdztwje, we czynstochowskim kryśe, we gmińe Konopiska.
Kijas (ślůnske wojewůdztwo)

**Kijas** - wjeś we Polsce, we ślůnskim wojewůdztwje, we czynstochowskim kryśe, we gmińe Konopiska.

Samodźelno wjeś uod 2023, dowńij tajla wśi Wygoda.
Dzierżki

**Dzierżki** - wjeś we Polsce, we podlaskim wojewůdztwje, we bjołostockim kryśe, we gmińe Poświętne.
Suonenjoki

**Suonenjoki** - gmin we Finlandyji, we regijůńe Půłnocno Sawůńijo. Mo 862,34 km² wjyrvchu a podug danych ze 2025 roku půmjyszkowoło sam 6615 ludźi.
Villy-sur-Yères

**Villy-sur-Yères** - gmin we Francyji, we regijůńe Normandyjo, we departamyńće Seine-Maritime. Mo 8,34&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2022 roku půmjyszkowało sam 217 ludźi.
Mansencôme

**Mansencôme** – gmin we regijůńe Uoksytańijo, we departamyńće Gers. Mo 4,05&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2022 roku půmjyszkowało sam 45 ludźi.
Trippstadt

**Trippstadt** – gmin we Mjymcach, we landźe Nadryńijo-Palatynat, we kryśe Kaiserslautern. Mo 43,72 km² wjyrchu a podug danych ze 2024 roku půmjyszkowało sam 2824 ludźi.
Urbalacone

**Urbalacone** (kors. *Urbalacò*) – gmin we Francyji, we regijůńe Korsyka, we departamyńće Połedńowo Korsyka. Mo 8,25&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2022 roku půmjyszkowało sam 63 ludźi.
Skrobotowo

**Skrobotowo** - uosada we Polsce, we zachodńopůmorskim wojewůdztwje, we gryfickim kryśe, we gmińe Karnice.
Rudolstadt

**Rudolstadt** – mjasto we Mjymcach, we landźe Turyngijo, we kryśe Saalfeld-Rudolstadt. Uostrzodek industryje.
Buroli

**Buroli** - wjeś we Chorwacyji, we istryjskij żupańiji, we mjeśće Bue. Na 2021 rok půmjyszkowało sam 73 ludźi.
Boucé (Orne)

**Boucé** – gmin we Francyji, we regijůńe Normandyjo, we departamyńće Orne. Mo 20,39&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2022 roku půmjyszkowało sam 567 ludźi.
Boucé

2 gminy we Francyji:
* Boucé - gmin we regijůńe Normandyjo, we departamyńće Orne
* Boucé - gmin we regijůńe Uowerńijo, we departamyńće Allier
Boucé (Allier)

**Boucé** – gmin we Francyji, we regijůńe Uowerńijo, we departamyńće Allier. Mo 21,68&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2022 roku půmjyszkowało sam 499 ludźi.
Sockburn

**Sockburn** - wjeś we Wjelgij Brytańiji, we Ynglandźe, we hrabstwje Durham, we dystrykće Darlington.
São Marcos

**São Marcos** - gmin we Brazyliji, we sztaće Rio Grande do Sul. Mo 256,177 km² wjyrchu a podug danych ze 2021 roku půmjyszkowało sam 21&nbsp;756 ludźi.
Langenbrettach

**Langenbrettach** – gmin we Mjymcach, we landźe Badyńijo-Wirtymbergijo, we kryśe Heilbronn. Mo 23,97&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2024 roku půmjyszkowało sam 3894 ludźi.
Annaba

**Annaba** (dowńij **Bône**, arab. عنابة, berb. ⴱⵓⵏⴰ) – mjasto a gmin we Algeryji, we wilajeće Annaba. Uostrzodek industryje a turystyki.
Kirby Muxloe

**Kirby Muxloe** - wjeś we Wjelgij Brytańiji, we Ynglandźe, we hrabstwje Leicestershire, we dystrykće Blaby. Na 2011 rok půmjyszkowoło sam 4667 ludźi.
Potok (podkarpacke wojewůdztwo)

**Potok** - wjeś we Polsce, we podkarpackim wojewůdztwje, we krośńyńskim kryśe, we gmińe Jedlicze.
Nordausques

**Nordausques** - gmin we Francyji, we regijůńe Hauts-de-France, we departamyńće Pas-de-Calais. Mo 5,94&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2022 roku půmjyszkowało sam 1293 ludźi.

### Necowe uodwołańa
* Neczajta Nordausques
Punta Arenas

**Punta Arenas** - mjasto we Czile, stolica regijůnu Magallanes y Antártica Chilena a prowincyji Magallanes. Uostrzodek industryje a turystyki.
Riposto

**Riposto** - gmin we Italiji, we regijůńe Sycylijo, we metropolitalnym mjeśće Catania. Mo 13,25 km² wjyrchu a podug danych ze 2025 roku půmjyszkowało sam 13&nbsp;905 ludźi.
Janików (przisuski krys)

**Janików** - wjeś we Polsce, we mazowjeckim wojewůdztwje, we przisuskim kryśe, we gmińe Przisucho.
Selby

**Selby** – mjasto we Wjelgij Brytańiji, we Ynglandźe, we hrabstwje North Yorkshire, we dystrykće North Yorkshire.
Piaski Małe

**Piaski Małe** – wjeś we Polsce, we zachodńopůmorskim wojewůdztwje, we golyńowskim kryśe, we gmińe Stepnica.
Białowieżyn

**Białowieżyn** - wjeś we Polsce, we kujawsko-půmorskim wojewůdztwje, we lipnowskim kryśe, we gmińe Lipno.
Proniewicze

**Proniewicze** - wjeś we Polsce, we podlaskim wojewůdztwje, we bjelskim kryśe, we gmińe Podlaski Bjelsk.
East Clandon

**East Clandon** - wjeś we Wjelgij Brytańiji, we Ynglandźe, we hrabstwje Surrey we dystrykće Guildford. Kej cywilno parafijo mo 5,86&nbsp;km² wjyrchu a podug danych na 2011 rok půmjyszkowało sam 268 ludźi.
Charbonnières-les-Varennes

**Charbonnières-les-Varennese** - gmin we Francyji, we regijůńe Auvergne-Rhône-Alpes, we departamyńće Puy-de-Dôme. Mo 32,12 km² wjyrchu a podug danych ze 2022 roku půmjyszkowało sam 1914 ludźi.
Wielowieś (krotoszyński krys)

**Wielowieś** - wjeś we Polsce, we wjelgopolskim wojewůdztwje, we krotoszyńskim kryśe, we gmińe Krotoszyn.
Fridaythorpe

**Fridaythorpe** - wjeś we Wjelgij Brytańiji, we Ynglandźe, we hrabstwje East Riding of Yorkshire. Na 2011 rok půmjyszkowoła sam 319 ludźi.
Hovingham

**Hovingham** - wjeś we Wjelgij Brytańiji, we Ynglandźe, we hrabstwje North Yorkshire, we dystrykće North Yorkshire. Na 2011 rok půmjyszkowoło sam 362 ludźi.
Suszec

**Suszec** (mjym. *Sissetz*) - wjeś we Polsce, we ślůnskim wojewůdztwje, we pszczyńskim kryśe, śedźiba gminu Suszec.
Melilla

**Melilla** - mjasto we Szpańiji, szpańelsko eksklawa we Africe. Mo sztatus autůnůmicznygo mjasta. Morsko hawyna.
Staveley

* Staveley – mjasto we hrabstwje Derbyshire (Yngland)
* Staveley – wjeś we hrabstwje Cumbria (Yngland)
* Staveley – wjeś we hrabstwje North Yorkshire (Yngland)
* Staveley - mjejscowość we Nowyj Zylandyji
* Staveley-in-Cartmel
* Over Staveley
* Nether Staveley
Staveley (North Yorkshire)

**Staveley** - wjeś a civil parish we Wjelgij Brytańiji, we Ynglandźe, we hrabstwje North Yorkshire, we dystrykće North Yorkshire. Podug danych ze 2011 roku, půmjyszkowało sam 450 ludźi.
Staveley-in-Cartmel

**Staveley-in-Cartmel** - wjeś we Wjelgij Brytańiji, we Ynglandźe, we hrabstwje Cumbria, we dystrykće Westmorland and Furness. Na 2011 rok půmjyszkowało sam 405 ludźi.
Eugeniusz Bodo

**Eugeniusz Bodo**, po prŏwdzie **Bohdan Eugène Junod** (ur. 28 grudnia 1899 w Genewie, zm. 7 paździyrnika 1943 w Kotłasie) – polsko-szwajcarski filmowy szauszpiler, rewiowy a tyjatralny, reżysyr, scenarzysta, tancyrz, śpiywŏk i producynt filmowy.

Pseudōnim scyniczny – „Bodo” – utworzōł ôd piyrszych sylab mian: jego piyrszego miana (Bohdan) a trzecigo miana matki (Dorota). 

Jako filmowy szauszpiler groł role amantōw, tragiczne, kōmedyjowe i w filmach muzycznych, a śpiywki śpiywane bez niego w filmach stŏwały sie w Polsce szlagierami.

## Życiorys
Bōł synym Teodora Junoda (1872/1927) a Anny Doroty Dylewskiej (zm. 1944), kerzi poznali sie i zawarli małżyństwo w II poł. XIX stoleciŏ. Ôjciec bōł Szwajcarem a z bildōngu inżinierym i wanielikiem reformowanym, Matka bōła Polkōm ze szlacheckiyj katolickij familije. Bodo bōł wyznania swojigo ôjca. Bez cołkie życie zachowoł ôbywatelstwo Szwajcaryje. 

## Śmiyrć

Po powrocie z tournée w SSSR Eugeniusz Bodo postanowiōł wyemigrować do USA, bez wyzdradzanie szwajcarskigo ôbywatelstwa. Po ataku Niymiec na SSSR ôstōł 26 czyrwnia 1941 heresztowany bez NKWD i ôbskarżōny ô szpiegostwo. Po pobycie w wiynziyniach w Moskwie a Ufie skŏzano go na 5 lat łagru jako „społecznie niybezpieczny elymynt”. Niy objōnła go amnestyjŏ dlŏ Polŏkōw. W 1943 przewieziono go do Kotłasu, kaj skuli głōdu a chorōb trefiōł do lagrowego lazarytu. Umrził 7 paździyrnika 1943 na Tubera a pelagra, pochowany ôstōł we zbiorowyj mogile. W PRL fałesznie podŏwano było, iże rozstrzelali go Niymce.
Dzierżki-Ząbki

**Dzierżki-Ząbki** - wjeś we Polsce, we podlaskim wojewůdztwje, we bjołostockim kryśe, we gmińe Poświętne.
Paprzyce

**Paprzyce** (kaszb. *Paprzëce*, mjym. *Papritzfelde*) – uosada we Polsce, we půmorskim wojewůdztwje, we słupskim kryśe, we gmińe Damnica.
Staveley (Derbyshire)

**Staveley** - mjasto we Wjelgij Brytańiji, we Ynglandźe, we hrabstwje Derbyshire, we dystrykće Chesterfield.
Cieślin (kujawsko-půmorske wojewůdztwo)

**Cieślin** - wjeś we Polsce, we kujawsko-půmorskim wojewůdztwje, we inowrocłowskim kryśe, we gmińe Inowrocław.
Łączki (mazowjecke wojewůdztwo)

**Łączki** - wjeś we Polsce, we mazowjeckim wojewůdztwje, we uostrołynckim kryśe, we gmińe Łyse.
Wierzchomino

**Wierzchomino** (mjym. *Varchmin*) – wjeś we Polsce, we zachodńopůmrskim wojewůdztwje, we koszalińskim kryśe, we gmińe Będzino.
Pianki (warmińsko-mazurske wojewůdztwo)

**Pianki** (mjym. *Altwolfsdorf* abo *Pianken*) - wjeś we Polsce, we warmińsko-mazurskim wojewůdztwje, we piskim kryśe, we gmińe Uorzysz.
Gniewoszów (mazowjecke wojewůdztwo)

**Gniewoszów** - wjeś we Polsce, we mazowjeckim wojewůdztwje, we koźeńickim kryśe, śedźiba gmińe Gniewoszów.

We latach 1693-1869 mjoł mjejske prawa.
Cuenca (Szpańijo)

**Cuenca** - mjasto we Szpańiji, we autůnůmicznyj spůlnoće Kastylijo-La Mancha, stolica prowincyji Cuenca.
Kamińskie Ocioski

**Kamińskie Ocioski** - wjeś we Polsce, we podlaskim wojewůdztwje, we bjołostockim kryśe, we gmińe Poświętne.
Woods Hole

**Woods Hole** - census-designated place we USA, we sztaće Massachusetts, we hrabstwje Barnstable. Wlazuje we skłod mjasta Falmouth. Na 2020 rok půmjyszkowało sam 834 ludźi.
Kobylniki (kaźimjyrski krys)

**Kobylniki** - wjeś we Polsce, we śwjyntokrziskim wojewůdztwje, we kaźimjerskim kryśe, we gmińe Skalbmjyrz.
Adolf Dymsza

**Adolf Dymsza**, po prŏwdzie **Adolf Bagiński**, znany tyż jako ***Dodek*** (ur. 7 kwietnia 1900 w Warszawie, zm. 20 siyrpnia 1975 w Gōrze Kalwarii) – polski szauszpiler kabaretowy, tyjatralny a filmowy. Uwŏżany za jednego z nojlepszych komikōw polskigo kina piyrszyj chyty XX stoleciŏ jak tyż przedwojynnego i powojennego „krōla polskij kōmedyje” a „krōla polskich komikōw”.
Namur

**Namur** (ńid. *Namen*, mjym. *Namür*, wal. *Nameur*) – mjasto a gmin we Belgiji, śedźiba prowincyji Namur. Uostrzodek industryje.
Benowo

**Benowo** (mjym. *Benhoff*) - wjeś we Polsce, we půmorskim wojewůdztwje, we kwidzyńskim kryśe, we gmińe Ryjewo.
Salles-de-Belvès

**Salles-de-Belvès** – gmin we Francyji, we regijůńe Nowo Akwitańijo, we departamyńće Dordogne. Mo 8,768&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2022 roku půmjyszkowało sam 77 ludźi.
Zbrudzewo

**Zbrudzewo** (mjym. *Oberau*) - wjeś we Polsce, we wjelgopolskim wojewůdztwje, we śrymskim kryśe, we gmińe Śrym.
Kopyczynci

**Kopyczynci** (ukr. *Копичинці*) – mjasto na Ukrajińe, we tarnopolskim uobwodźe, śedźiba czortkiwśkim rejůńe.
Orbetello

**Orbetello** - gmin we Italiji, we regijůńe Toskańijo, we prowincyji Grosseto. Mo 226,8 km²wjyrchu a podug danych ze 2025 roku půmjyszkowało sam 13&nbsp;997 ludźi.
Nanto

**Nanto** - gmin we Italiji, we regijůńe Ojganejsko Wynecyjo, we prowincyji Vicenzna. Mo 14,35 km² wjyrchu a podug danych ze 2025 roku půmjyszkowało sam 3041 ludźi.
Turbigo

**Turbigo** - gmin we Italiji, we regijůńe Lůmbardyjo, we mjeśće metropolitalnym Milano. Mo 8,52&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2025 roku půmjyszkowało sam 7212 ludźi.
Arlington Heights (Illinois)

**Arlington Heights** - wjeś we USA, we sztaće Illinois, we hrabstwach Cook a Lake. Na 2020 rok půmjyszkowało sam 77&nbsp;675 ludźi.
Sołniecznodolsk

**Sołniecznodolsk** (rus. *Солнечнодольск*) - uośedle mjejskij zorty we Rusyji, we Stawropolskim. Kreju, we izobilnienskim rejůńe. Na 2025 rok půmjyszkowało sam 12&nbsp;923 ludźi.
Piandimeleto

**Piandimeleto** - gmin we Italiji, we regijůńe Marche, we prowincyji Pesaro a Urbino. Mo 39,9 km² wjyrchu a podug danych ze 2025 roku půmjyszkowało sam 2049 ludźi.
Merdingen

**Merdingen** – gmin we Mjymcach, we landźe Badyńijo-Wirtymbergijo, we Landkreis Breisgau-Hochschwarzwald. Mo 14,4&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2024 roku půmjyszkowało sam 2668 ludźi.
Banbury

**Banbury** – mjasto we Wjelgij Brytańiji, we Ynglandźe, we hrabstwje Oxfordshire, we dystrykće Cherwell. Uostrzodek industryje.
Burtunaj

**Burtunaj** (rus. *Буртунай*) - wjeś we Rusyji, we Dagestůńe, we kazbiekowskim rejůńe. Na 2025 rok půmjyszkowało sam 4826 ludźi.
Wielkie Lniska

**Wielkie Lniska** - wjeś we Polsce, we kujawsko-půmorskim wojewůdztwje, we grudźůndzkim kryśe, we gmińe Grudźůndz.
Grödig

**Grödig** - gmin we Austriji, we landźe Salzburg, we kryśe Salzburg-Umgebung. Mo 23,07 km²  wjyrchu a podug danych ze 2025 roku půmjyszkowało sam 7376 ludźi.
Hyde (Greater Manchester)

**Hyde** - mjasto we Wjelgij Brytańiji, we Ynglandźe, we hrabstwje Greater Manchester, we metropolitalnym dystrykće Tameside.
Fraisse-sur-Agout

**Fraisse-sur-Agout** - gmin we Francyji, we regijůńe Uoksytańijo, we departamyńće Hérault. Mo 58,46 km² wjyrchu a podug danych ze 2022 roku půmjyszkowało sam 337 ludźi.
Averlak

**Averlak** - gmin we Mjymcach, we landźe Schleswig-Holstein, we kryśe Dithmarschen. Mo 9,06 km² wjyrchu a podug danych na 2024 rok půmjyszkowało sam 608 ludźi.
Stoczek (warmińsko-mazurske wojewůdztwo)

**Stoczek** (mjym. *Springborn*) - wjeś we Polsce, we warmińsko-mazurskim wojewůdztwje, we lidzbarskim kryśe, we gmińe Kiwity.
Woleai

**Woleai** - atol na Pokojnym Uoceańe, we Mikrůnezyji, we sztaće Yap. Skłodo śe ze 22 wyspůw. Mo 4,5 km² wjyrchu a podug danych ze 2000 roku půmjyszkowało sam 1061 ludźi.
Rosa Zárate

**Rosa Zárate**, znůme tyż kej **Quinindé** - mjasto we Ekwadůrze, we prowincyji Esmeraldas, śedźiba kantůnu Quinindé.
Montbartier

**Montbartier** – gmin we Francyji, we regijůńe Uoksytańijo, we departamyńće Tarn-et-Garonne. Mo 15,01&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2022 roku půmjyszkowało sam 1727 ludźi.
Hunya

**Hunya** - wjeś a gmin na Madźarach, we kůmitaće Békés, we kryśe Békés. Mo 32,57 km² wjyrchu a podug danych ze 2024 roku půmjyszkowało sam 552 ludźi.
Lübberstorf

**Lübberstorf** - gmin we Mjymcach, we landźe Meklymburgijo-Przedńe Půmorze, we kryśe Nordwestmecklenburg. Mo 13,11 km² wjyrchu a podug danych ze 2024 roku půmjyszkiwało sam 233 ludźi.
Würselen

**Würselen** – mjasto we Mjymcach, we landźe Nadryńijo Půłnocno-Westfalijo, we Städteregion Aachen.
Kusice

**Kusice** (mjym. *Kuhtz*) - wjeś we Polsce, we zachodńopůmorskim wojewůdztwje, we sławjyńskim kryśe, we gmińe Malechowo.
Leszcz (kujawsko-půmorske wojewůdztwo)

**Leszcz** - wjeś we Polsce, we kujawsko-půmorskim wojewůdztwje, we torůńskim kryśe, we gmińe Łubianka.
Motvarjevci

**Motvarjevci** - wjeś we Slowyńiji, we gmińe Moravske Toplice. Na 2025 rok půmjyszkowało sam 134 ludźi.
Lubstów

**Lubstów** - wjeś we Polsce, we wjelgopolskim wojewůdztwje, we kůńińskim kryśe, we gmińe Sompolno.
Skorzynice

**Skorzynice** (mjym. *Hartliebsdorf*) - wjeś we Polsce, we dolnoślůnskim wojewůdztwje, we lwůweckim kryśe, we gmińe Ślůnski Lwůwek.
Anlhiac

**Anlhiac** – gmin we Francyji, we regijůńe Nowo Akwitańijo, we departamyńće Dordogne. Mo 11,86&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2022 roku půmjiszkiwało sam 266 ludźi.
Blaj

* Blaj – miasto we Rōmōniji
* blaj – norzyńdzie do wyznoczanio piōnu
* blaj – chymiczny elymynt
* blajsztift, blaj – przirzōnd do pisanio
Krzywina

**Krzywina** (mjym. *Krummendorf*) - wjeś we Polsce, we dolnoślůnskim wojewůdztwje, we strzelińskim kryśe, we gmińe Przeworno.
Elgóibar

**Elgóibar** - gmin we Szpańiji, we autůnůmicznyj spůlnoće Krej Baskůw, we prowincyji Gipuzkoa. Mo 39,11 km² wjyrchu a podug danych ze 2024 roku půmjyszkowało sam 11&nbsp;585 ludźi.
Sale (Wjelgo Brytańijo)

**Sale** - mjasto we Wjelgij Brytańiji, we Ynglandźe, we hrabstwje Greater Manchester, we Metropolitan Borough of Trafford.
Kamień (kaliski krys)

**Kamień** - wjeś we Polsce, we wjelgopolskim wojewůdztwje, we kaliskim kryśe, we gmińe Ceków-Kolonia.
Ars (Creuse)

**Ars** - gmin we Francyji, we regijůńe Nowo Akwitańijo, we departamyńće Creuse. Mo 21,69 km² wjyrchu a na 2022 rok půmjyszkowało sam 236 ludźi.
Jilemnice

**Jilemnice** (mjym. *Starkenbach*) – mjasto we Czeskij Republice, we libereckim kreju, we kryśe Semily.
Siewiersk (kujawsko-půmorske wojewůdztwo)

**Siewiersk** - wjeś we Polsce, we kujawsko-půmorskim wojewůdztwje, we włocławskim kryśe, we gmińe Choceń.
Ochotnica Dolna

**Ochotnica Dolna** – wjeś we Polsce, we małopolskim wojewůdztwje, we nowotarskim kryśe, śedźiba gminu Dolno Uochotńica.
Ostrybór

**Ostrybór** - wjeś we Polsce, we mazowjeckim wojewůdztwje, we garwolińskim kryśe, we gmińe Wilga.
Balta Raței

**Balta Raței** - wjeś we Růmůńiji, we uokryngu Vrancea, we gmińe Vânători. Na 2021 rok půjyszkowało sam 266 ludźi.
Dommartin-Varimont

**Dommartin-Varimont** – gmin we Francyji, we regijůńe Grand Est, we departamyńće Marne. Mo 23,6&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2022 roku půmjyszkowało sam 136 ludźi.
Kapyl

**Kapyl** (bjoł. *Капыль*) - mjasto na Bjołoruśi, we mińskim uobwodźe, stolica kapylskigo rejůnu.
Cliponville

**Cliponville** – gmin we Francyji, we regijůńe Normandyjo, we departamyńće Seine-Maritime. Mo 7,28&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2022 roku půmjyszkowało sam 247 ludźi.
Casale sul Sile

**Casale sul Sile** - gmin we Italiji, we regijůńe Ojganejsko Wynecyjo, we prowincyji Treviso. Mo 26,92&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2025 roku půmjyszkowało sam 13&nbsp;057 ludźi.
Obierwia

**Obierwia** - wjeś we Polsce, we mazowjeckim wojewůdztwje, we uostrołynckim kryśe, we gmińe Lelis.
Krasocin

**Krasocin** - wjeś we Polsce, we śwjyntokrziskim wojewůdztwje, we włoszczowskim kryśe, śedźiba gminu Krasocin.
Grzymiradz

**Grzymiradz** (mjym *Grünrade*) - wjeś we Polsce, we zachodńopůmorskim wojewůdztwje, we myśliborskim kryśe, we gmińe Dębno.
Tarmno

**Tarmno** - uosada we Polsce, we zachodńopůmorskim wojewůdztwje, we szczećineckim kryśe, we gmińe Barwice.
Lubkowo (bytowski krys)

**Lubkowo** (kaszb. *Lëbkòwò*) - wjeś we Polsce, we půmorskim wojewůdztwje, we bytowskim kryśe, we gmińe Miastko.
Torcé-en-Vallée

**Torcé-en-Vallée** - gmin we Francyji, we regijůńe Krej Loary, we departamyńće Sarthe. Mo 16,86&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2022 roku půmjyszkowało sam 1412 ludźi.
Boville Ernica

**Boville Ernica** - gmin we Italiji, we regijůńe Lacjům, we prowincyji Frosinone. Mo 28,19 km² wjyrchu a podug danych ze 2025 roku půmjyszkowało sam 8241 ludźi
Valea Uzului

**Valea Uzului** (madź. *Úzvölgye*) - wjeś we Růmůńiji, we uokryngu Harghita, we gminńe Sânmartin. Na 2011 rok půmjyszkowało sam 3 ludźi.
Blâmont

**Blâmont** (mjym. *Blankenberg*) - gmin we Francyji, we regijůńe Grand Est, we departamyńće Meurthe-et-Moselle. Mo 7,41 km² wjyrchu a podug danych ze 2022 roku půmjyszkowało sam 1046 ludźi.
Talismã

**Talismã** - gmin we Brazyliji, we sztaće Tocantis. Mo 2 156,984&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2019 roku půmjyszkowało sam 2831 ludźi.
Kochćice

**Kochćice** (pol. *Kochcice*, mjym, *Kochczütz*) - wjeś we Polsce, we ślůnskim wojewůdztwje, we lublińeckim kryśe, we gmińe Kochanowice.
Dinadźpur

**Dinadźpur** (beng. *দিনাজপুর *) – mjasto we Bangladeszu, we prowincyji Radźszahi, stolica dystryktu Dinadźpur.
Swaffham Bulbeck

**Swaffham Bulbeck** - wjeś we Wjelgij Brytańiji, we Ynglandźe, we hrabstwje Cambridgeshire, we dystrykće East Cambridgeshire. Na 2011 rok půmjyszkowało sam 826 ludźi.
Eschenbach in der Oberpfalz

**Eschenbach in der Oberpfalz** – mjasto we Mjymcach, we landźe Bajery, we kryśe Neustadt an der Waldnaab.
Tranmere

**Tranmere** - wjeś we Wjelgij Brytańiji, we Ynglandźe, we hrabstwje Merseyside, we dystrykće Metropolitan Borough of Wirral. Na 2011 rok půmjyszkowało sam 11&nbsp;668 ludźi.
Truskaweć

**Truskaweć** (ukr. *Трускавець*) - mjasto na Ukrajińe, we lymberskim uobwodźe, we drohobyckim rejůńe.
Rożnów (małopolske wojewůdztwo)

**Rożnów** - wjeś we Polsce, we małopolskim wojewůdztwje, we nowosůndeckim kryśe, we gmińe Grůdek nad Dunajcem.
Fresnières

**Fresnières** – gmin we Francyji, we regijůńe Hauts-de-France, we departamyńće Oise. Mo 2,97&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2022 roku půmjyszkowało sam 157 ludźi.
Włoszanowo

**Włoszanowo** - wjeś we Polsce, we kujawsko-půmorskim wojewůdztwje, we żńińskim kryśe, we gmińe Wjelgopolski Janowjec.
Dobroń

**Dobroń** - wjeś we Polsce, we łůdzkim wojewůdztwje, we pabjańickim kryśe, śedźiba gminu Dobroń.
Pădureni (uokryng Covasna)

**Pădureni** - wjeś we Růmůńiji, we uokryngu Covasna, we gmińe Moacșa. Na 2021 rok půmjyszkowało sam 326 ludźi.
Bagno (dolnoślůnske wojewůdztwo)

**Bagno** (mjym. *Heinzendorf*) - wjeś we Polsce, we dolnoślůnskim wojewůdztwje, we trzebńickim kryśe, we gmińe Ślůnske Uoborńikiy.
Capri Leone

**Capri Leone** - gmin we Italiji, we regijůńe Sycylijo, we mjeśće metropolitalnym Messina. Mo 6,76&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2025 roku půmjyszkowało sam 4373 ludźi.
De Facto

**De Facto** – polsko muzyczno skupina zołożōno we 2007 roku we Zobrzu.

Zespōł godo ô sobie, iże gro ślōnski folk w rytmie dyskotek. W 2008 roku do grupy prziłōnczōł sie Jimmy z Tanzańiji, kerego poznali we dyskotece. Pokozało sie, iże Jimmy mōg rapować niy ino po suahili, ale tyż po ślōnsku. Nojbarzij znane hity zespołu to *Murziny Tańcujom*, *Czorne Mambo*, *Tylko Ty i tylko ja*.

## Skłŏd

* Wiola Łoboda – śpiyw
* Darek Grabowski – perkusyjo, śpiyw
* Zbyszek Nowakowski – śpiyw, klawisze, gitara
* Zbigniew Lemański – kōmpozytor

### Byli człōnkowie:

* Agnieszki Kulik – śpiyw
* Maja – bas
* Jimmy – raper z Tanzanije
* Eli – raper z Jamajki
* Simon Nurudeen Adedayo – raper z Nigeryje, groł tyż na perkusji i akordeōnie

### Gościnnie
* Chris Tuesday – śpiywok ze Zjednoczōnych Stanōw

## Dyskografijo

### Sztudyjne albōmy
* *Murziny tańcujom* (2011)
* *Szczęście o krok* (2014)
* *Gold 80's* (2016)
Gruba "Guido"

**Gruba "Guido"** (pl. *Kopalnia Guido*) - historycznŏ gruba kamiōnnygo wōngla na połedniu Zŏbrza, zawartŏ dzisiej ze użytku i ôdewrzōnŏ dlŏ turystycznych byzuchōw. Założōł ja we 1855 grŏf Guido Henckel von Donnersmarck, a niyskorzi we 1887 przedoł ja do państowego Königlich–Preussischer Bergfiskus. We 1922 po tajlōngu Gōrnego Ślōnska gruba ôstała po niymieckij zajcie, a we 1928 dalsze fedrowaniy na Guido skuli wyeksploatowaniŏ sztopniynto. Ôd 1982 zaczynto robić sam muzeum, kere dzisiej fōnguje za tajla *Kompleksu Kopalnie Guido*.
Strakov

**Strakov** - wjeś a gmin (obec) we Czeskij Republice, we pardubickim kreju, we kryśe Svitavy. Mo 8,53 km² wjyrchu a podug danych ze 2025 roku půmjyszkowało sam 266 ludźi.
Aspach-le-Bas

**Aspach-le-Bas** – gmin we Francyji, we regijůńe Grand Est, we departamyńće Haut-Rhin. Mo 8,01&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2022 roku půmjyszkowało sam 1273 ludźi.
Horní Brusnice

**Horní Brusnice** - gmin we Czeskij Republiki, we hradeckim kreju, we kryśe Trutnov. Mo 14,09 km² wjyrchu a podug danych ze 2024 roku půmjyszkowało sam 447 ludźi.
Buxeuil (Indre)

**Buxeuil** – gmin we Francyji, we regijůńe Centre-Val de Loire, we departamyńće Indre. Mo 19,75&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2022 roku půmjyszkowało sam 221 ludźi.
Nieledew

**Nieledew** - wjeś we Polsce, we lubelskim wojewůdztwje, we hrubjeszowskim kryśe, we gmińe Trzeszczany.
Zahinci

**Zahinci** (ukr. *Загінці*) - wjeś na Ukrajińe, we chmjelńickim uobwodźe, we dereżnjanskim rejůńe. Na 2015 rok půmjyszkowało sam 634 ludźi.
Śmiłowice (kujawsko-půmorske wojewůdztwo)

**Śmiłowice** - wjeś we Polsce, we kujawsko-půmorskim wojewůdztwje, we włocławskim kryśe, we gmińe Choceń.
Borzysław (wjelgopolske wojewůdztwo)

**Borzysław** - wjeś we Polsce, we wjelgopolskim wojewůdztwje, we grodźiskim kryśe, we gmińe Wjelgopolski Grodźisk.
Lipowo (dolnoślůnske wojewůdztwo)

**Lipowo** (pol. *Lipowa*) – wjeś we Polsce, we dolnoślůnskim wojewůdztwje, we strzelińskim kryśe, we gmińe Kůndratowicy.
Križevčec

**Križevčec** - wjeś we Chorwacyji, we zagrebskij zupańiji, we mjeśće Sveti Ivan Zelina. Na 2021 rok půmjyszkowało sam 98 ludźi.
Janikowo (ujednoznaczńyńy)

## Place we Polsce
* Janikowo - mjasto we kujawsko-půmorskim wojewůdztwje, we inowrocłowskim kryśe
* Janikowo - tajla mjasta Poznańy
* Janikowo – wjeś we kujawsko-půmorskim wojewůdztwje, we inowrocławskim kryśe, we gmińe Kruszwica
* Janikowo – wjeś we mazowjeckim wojewůdztwje, we płůńskim kryśe, we gmińe Czerwińsk nad Wisłą 
* Janikowo – wjeś we warmińsko-mazurskim wojewůdztwje, we bartoszyckim kryśe, we gmińe Górowo Iławeckie 
* Janikowo – wjeś we wjelgopolskim wojewůdztwje, we poznańskim kryśe, we gmińe Swarzędz 

## Inne
* gmin Janikowo – mjejsko-wjejski gmin
* Janikowo – downo gromada
* Janikowo – banhow

## Badńij tyż
* Janików
Olivenza

**Olivenza** (port. *Olivença*) - mjasto we Szpańiji, we autůnůmicznyj spůlnoće Estremadura, we prowincyji Badajoz.
Albeta

**Albeta** – gmin we Szpańiji, we regijůńe Aragůńijo, we prowincyji Zaragoza. Mo 2,65&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2024 roku půmjyszkowało sam 141 ludźi.
Ampang Jaya

**Ampang Jaya**, znůme tyż kej **Ampang** – mjasto we Malezyji, we sztaće Selangor. Uostrzodek industryje.
Karwice (sławjyński krys)

**Karwice** - wjeś we Polsce, we zachodńopůmorskim wojewůdztwje, we sławjyńskim kryśe, we gmińe Malechowo.
Zwierzyniec (tucholski krys)

**Zwierzyniec** - wjeś we Polsce, we kujawsko-půmorkim wojewůdztwje, we tucholskim kryśe, we gmińe Śliwice.
Pentone

**Pentone** - gmin we Italiji, we regijůńe Kalabryjo, we prowincyji Catanzaro. Mo 12,38&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2025 roku půmjyszkowało sam 1801 ludźi.
Merschbach

**Merschbach** – gmin we Mjymcach, we landźe Nadryńijo-Palatynat, we kryśe Bernkastel-Wittlich. Mo 3,2&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2024 roku půmjyszkowało sam 58 ludźi.
Czaje

**Czaje** - wjeś we Polsce, we podlaskim wojewůdztwje, we śymjatyckim kryśe, śedźiba gminu Grodzisk.
Gwiździny (nowůmjejski krys)

**Gwiździny** - wjeś we Polsce, we warmińsko-mazurskim wojewůdztwje, we nowůmjejskim kryśe, we gmińe Bratian.
Buczków (małopolske wojewůdztwo)

**Buczków** - wjeś we Polsce, we małopolskim wojewůdztwje, we bochyńskim kryśe, we gmińe Rzezawa.
Vrapci (Bośńa a Hercegowina)

**Vrapci** - wjeś we Bośńi a Heregowińe, we Syrbskij Republice, we mjeśće Wschodńe Sarajewo, we gmińe Sokolac. Na 2013 rok půmjyszkowało sam 56 ludźi.
Werben (Brandynburgijo)

**Werben** (dolnosorb. *Wjerbno*) - gmin we Mjymcach, we landźe Brandynburgijo, we kryśe Spree-Neiße. Mo 25,01&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2024 roku půmjyszkowało sam 1749 ludźi.
Dippenhall

**Dippenhall** - uosada we Wjelgij Brytańiji, we Ynglandźe, we hrabstwje Surrey we dystrykće Waverley. Wlazuje we skłod cywilnyj parafiji Farnham.
Bottrop

**Bottrop** - mjasto na prawach krysu we Mjymcach, we landźe Půłnocno Nadryńijo-Westfalijo. Uostrzodek industryje.
Brüel

**Brüel** – mjasto we Mjymcach, we landźe Meklymburgijo-Przedńe Půmorze, we kryśe Ludwigslust-Parchim.
Dąbrówka-Niwka

**Dąbrówka-Niwka**  - wjeś we Polsce, we mazowjeckim wojewůdztwje, we śedleckim kryśe, we gmińe Skůrzec.
Le Bourg

**Le Bourg** - gmin we Francyji, we regijůńe Uoksytańijo, we departamyńće Lot. Mo 13,15&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2022 roku půmjyszkowało sam 301 ludźi.
Żołędowo (kujawsko-půmorske wojewůdztwo)

**Żołędowo** - wjeś we Polsce, we kujawsko-půmorskim wojewůdztwje, we bydgoskim kryśe, we gmińe Osielsko.
Bačka Topola

**Bačka Topola** – mjasto we Syrbiji, we Wojwodińe, we půłnocnobackim uokryngu, śedźiba gminu Bačka Topola.
Kápolnásnyék

**Kápolnásnyék** - gmin na Madźarach, we kůmitaće Fejér, we kryśe Gárdonyi. Mo 41,5 km² wjyrchu a podug danych ze 2025 roku půmjyszkowało sam 4087 ludźi.
Olszewo (śymjatycki krys)

**Olszewo** (znůme tyż kej **Olszewo-Rybałty**) - wjeś we Polsce, we podlaskim wojewůdztwje, we śymjatyckim kryśe, we gmińe Perlejewo.
Ève (Oise)

**Ève** - gmin we Francyji, we regijůńe Hauts-de-France, we departamyńće Oise. Mo 10,43&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2022 roku půmjyszkowało sam 415 ludźi.
Jeżewo (śwjycki krys)

**Jeżewo** (kaszub. *Jéżéwò*, mjym. *Jeschewo*) - wjeś we Polsce, we kujawsko-půmorskim wojewůdztwje, we śwjyckim kryśe, śedźiba gminu Jeżewo.
Merthyr Tydfil

**Merthyr Tydfil** (wal. *Merthyr Tudfuln*) - mjasto we Wjelgij Brytańiji, we Waliji, śedźiba hrabstwa Merthyr Ttdfil.
Surowe (mazowjecke wojewůdztwo)

**Surowe** – wjeś we Polsce, we mazowjeckim wojewůdztwje, we uostrołynckim kryśe, we gmińe Czarnia.
Palaiometocho

**Palaiometocho** (gr. *Παλαιομέτοχο*) - wjeś na Cyprze, we dystrykće Nikozyjo. Na 2011 rok půmjyszkowało sam 4145 ludźi.
Pereczyn

**Pereczyn** (ukr. *Перечин*, madź. *Perecseny*, słow. *Perečany*) - mjasto na Ukrajińe, we zakarpackim uobwodźe, we użhorodzkim rejůńe.
Ninino

**Ninino** - wjeś we Polsce, we wjelgopolskim wojewůdztwje, we uoborńickim kryśe, we gmińe Ryczywůł.
Merseburg

**Merseburg** (gůrnosorb. *Mjezybor*, pol. *Międzybórz*, czes. *Meziboř*) – mjasto we Mjymcach, we landźe Saksůńijo-Anhalt, we kryśe Saalekreis. Uostrzodek industryje.
Gogołowice (wjeś we milickim kryśe)

**Gogołowice** (mjym. *Gugelwitz*) - wjeś we Polsce, we dolnoślůnskim wojewůdztwje, we milickim kryśe, we gmińe Milicz.
Dąbrowica (leżajski krys)

**Dąbrowica** - wjeś we Polsce, we podkarpackim wojewůdztwje, we leżajskim kryśe, we gmińe Kuryłówka.
Milejczyce

**Milejczyce** (bjoł. *Мілейчыцы*, ukr. *Мілейчиці*) - wjeś we Polsce, we podlaskim wojewůdztwje, we śymjatyckim kryśe, śedźiba gminu Milejczycy. We latach 1516-1897 mjoło mjejske prawa.
Bądkowo (mazowjecke wojewůdztwo)

**Bądkowo** - wjeś we Polsce, we mazowjeckim wojewůdztwje, we ćechanowskim kryśe, we gmińe Sůńsk.
Trzebieszewo

**Trzebieszewo** - wjeś we Polsce, we zachodńopůmorskim wojewůdztwje, we kamjyńskim kryśe, we gmińe Půmorski Kamjyń.
Nowa Kaletka

**Nowa Kaletka** (mjym. *Neu Kaletka*) - wjeś we Polsce, we warmińsko-mazurskim wojewůdztwje, we uolsztyńskim kryśe, we gmińe Purda.
Calbayog

**Calbayog** – mjasto na Filipinach, we regijůńe Wschodńe Visayas, na wyspje Samar, we prowincyji Samar.
Biały Dunajec (małopolske wojewůdztwo)

**Biały Dunajec** - wjeś we Polsce, we małopolskim wojewůdztwje, we tatrzańskim kryśe, śedźiba gminu Biały Dunajec.
Tensbüttel-Röst

**Tensbüttel-Röst** – gmin we Mjymcach, we landźe Schleswig-Holstein, we kryśe Dithmarschen. Mo 19,36&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2024 roku půmjyszkowało sam 651 ludźi.
Frederik Willem de Klerk

**Frederik Willem de Klerk** (czyt. [ˈfriə̯dərək ˈvələm dəˈklɛrk]; ur. 18 marca 1936 we Johannesburgu, zm. 11 listopada 2021 we Kapsztadzie) – połedniowoafrykański politiker, prŏwnik, prezydynt Połedniowyj Afryki we latach 1989–1994, laureat Pokojowyj Noblowyj Nadgrody we 1993 (ze Nelsonym Mandelōm).
Andrzej Charciarek

**Andrzej Charciarek** – polski godkoznowca, slawista, rusycysta, leksykograf. Ekszpert we dziedzinie korpusowego godkoznowstwa. Wykłodo we Ślōnskim Uniwersytecie we Katowicach a Czynstochowskij Politechnice, ôd 2024. roku profesōr.

Napisoł wiyncyj jak sto artiklōw na tymat pragmatyki, korpusowego godkoznowstwa i stylistyki, je tyż redachtōr mocy naukowych żurnalōw. Zredagowoł polsko-ruski i rusko-polski dykcjōnorz.

## Zewnyntrzne linki
*Andrzej Charciarek na zajcie ŚU
Norbert Slenzok

**Norbert Rafał Slenzok** (rodz. 1990. we Chorzowie) – ślōnski filozof, politolog, dochtōr społecznych nauk, adjōnkt we Zielōnogōrskim Uniwersytecie. Zajmuje sie filozofijōm polityki, metodologijōm społecznych nauk, a tyż kwestyjami nacjōnalizmu a etniczności. Ôsobliwie zajmuje go filozofijo libertarianizmu. Publicysta Ślōnskij Szwalbki.

## Sztarty we welōnkach
We 2010. roku bōł kandydatym Ruchu Autōnōmije Ślōnska do Rady Miasta Katowice. Zdobōł 107 głosōw i niy uzyskoł mandatu rajce
Nyamina

**Nyamina** - gmin we Mali, we regijůńe Koulikoro. Mo 1280 km² wjyrchu a podug danych ze 2009 roku půmjyszkowało sam 35&nbsp;548 ludźi.
Doudoula

**Doudoula** - wjeś we Kamerůńe, we Regijůńe Dalekij Půłnocy, we departamyńće Mayo-Danay. Na 2005 rok půmjyszkowało sam 1471 ludźi.
Krasne (zołocziwski rejůn)

**Krasne** (ukr. *Красне*) - wjeś na Ukrajińe, we lymberskim uobwodźe, we zołocziwskim rejůńe. Na 2022 rok půmjyszkowało sam 6308 ludźi.
Kurzyna Mała

**Kurzyna Mała** - wjeś we Polsce, we podkarpackim wojewůdztwje, we ńiżańskim kryśe, we gmińe Ulanůw.
Skedsmo

**Skedsmo** – [gmin we Norwygiji, we regijůńe Akershus. Śedźibům gminu je mjasto Lillestrøm. Mo 77 km² wjyrchu a podug danych ze 2019 roku půmjyszkowało sam 55&nbsp;652 ludźi.
Sanguinetto

**Sanguinetto** - gmin we Italiji, we regijůńe Ojganejsko Wynecyjo, we prowincyji Verona. Mo 13,51 km² wjyrchu a podug danych ze 2025 roku půmjyszkowało sam 4279 ludźi.
Węgierskie (půmorske wojewůdztwo)

**Węgierskie** (kaszb. *Wãgòrskô* abo *Wãdżersczé*, mjym. *Vangerske*) – uosada we Polsce, we půmorskim wojewůdztwje, we słupskim kryśe, we gmińe Potęgowo.
Czarny Potok (małopolske wojewůdztwo)

**Czarny Potok** - wjeś we Polsce, we mołopolskim wojewůdztwje, we nowosůndeckim kryśe, we gmińe Łącko.
Chrząstowo (wjelgopolske wojewůdztwo)

**Chrząstowo** - wjeś we Polsce, we wjelgopolskim wojewůdztwje, we śrymskim kryśe, we gmińe Wjelgopolski Kśůnż.
Sušak

**Sušak** - wjeś we Słowyńiji, we gmińe Ilirska Bistrica. Na 2025 rok půmjyszkowało sam 81 ludźi.
San Severino Marche

**San Severino Marche** - gmin we Italiji, we regijůńe Marche, we prowincyji Macerata. Mo 194,26 km² wjyrchu a podug danych ze 2025 roku půmjyszkowało sam 11&nbsp;813 ludźi.
Liézey

**Liézey** – gmin we Francyji, we regijůńe Grand Est, we departamyńće Vosges. Mo 13,27&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2022 roku půmjyszkowało sam 301 ludźi.
Candelo

**Candelo** - gmin we Italiji, we regijůńe Pjymůnt, we prowincyji Biella. Mo 15,12&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2025 roku půmjyszkowało sam 7221 ludźi.
Lisi Ogon

**Lisi Ogon** - wjeś we Polsce, we kujawsko-půmorskim wojewůdztwje, we bydgoskim kryśe, we gmińe Białe Błota.
Sōm (waluta)

**Sōm** (kyrg. *сом*, IPA [sɔm]; kod ISO: KGS) – mōnetarno jednotka Kyrgystanu. Tajluje sie na 100 tyjynōw (kyrg. *тийин*).
Google

**Google LLC** (piyrwy **Google Inc.**) – hamerykōńsko informatyczno fyrma. Nojważniyjszym produktym spōłki bōła dugi czas sznuparka Google, a deklarowanōm misyjōm – „poskludzanie światowych zasobōw informacyji tak, coby stały sie wszandy dostympne i przidajne dlo kożdego”.

Fyrma mŏ jedyn ze nojwiynkszych ajnflusōw na świecie i połni rola mōnopolisty m.in. na rynku internetowyj reklamy. Spōłka Alphabet Inc., do keryj przinoleży Google, je tajlōm tm. Wielgij Piōntki.
Dumarao

**Dumarao** - gmin na Filipinach, we regijůńe Zachodńe Visayas, we prowincyji Capiz. Je rozlygowano na wyspje Panay. Mo 232,56 km² wjyrchu a podug danych ze 2024 roku půmjyszkowało sam 51&nbsp;633 ludźi.
Trouville-sur-Mer

**Trouville-sur-Mer** – mjasto a gmin we Francyji, we regijůńe Normandyjo, we departamyńće Calvados.
Nowy Świat (kartuski krys)

**Nowy Świat** (kaszb. *Nowi Swiat*) - wjeś we Polsce, we půmorskim wojewůdztwje, we kartuskim kryśe, we gmińe Żukowo.
Sokole-Kuźnica (bydgoski krys)

**Sokole-Kuźnica** (mjym. *Brahrode* abo *Hammermühle*) - wjeś we Polsce, we kujawsko-půmorskim wojewůdztwje, we bydgoskim kryśe, we gmińe Korůnowo.
Paprotno (gryficki krys)

**Paprotno** (mjy6m. *Parpart*) - wjeś we Polsce, we zachodńopůmorskim wojewůdztwje, we gryfickim kryśe, we gmińe Karnice.
Sauze d'Oulx

**Sauze d'Oulx** - gmin we Italiji, we regijůńe Pjymůnt, we mjeśće metropolitalnym Torino. Mo 17,31 km² wjyrchu a podug danych ze 2025 roku půmjyszkowało sam 1028 ludźi.
Wikielec (iławski krys)

**Wikielec** – wjeś we Polsce, we warmińsko-mazurskim wojewůdztwje, we iławskim kryśe, we gmińe Iława.
Senjski Rudnik

**Senjski Rudnik** - wjeś we Syrbiji, we pomoravskim uokryngu, we gmińe Despotovac. Na 2022 rok půmjyszkowało sam 291 ludźi.
Danków Duży

**Danków Duży** - wjeś we Polsce, we śwjyntokrziskim wojewůdztwje, we włoszczowskim kryśe, we gmińe Włoszczowo.
Buxières-d'Aillac

**Buxières-d'Aillac** – gmin we Francyji, we regijůńe Centre-Val de Loire, we departamyńće Indre. Mo 25,75&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2022 roku půmjyszkowało sam 243 ludźi.