Racibōrz

**Racibōrz** (, , śl-mjym. *Rattebor*, *Rottwer*) – to je miasto we Gōrnym Ślōnsku, we połedniowo-zachodnij Polsce, we ślōnskim wojewōdztwie, siydziba władz raciborskigo krysu, stolica Ojroregiōnu Silesia. Położōne we Postrzodkowyj Ojropie, na Ślōnskij Nizinie, nad rzykōm Ôdrōm.

Podle danych na 31 grudnia 2019 miasto miało 54&nbsp;739 pōmiyszkiwŏczōw, co przi wiyrchni 75,01&nbsp;km² dŏwŏ tyngość zaludniyniŏ 729&nbsp;ôs./km².

## Geografijŏ
Miasto leży we połedniowyj tajli Gōrnego Ślōnska, we połedniowo-weschodnij tajli Ślōnskij Niziny. Racibōrz je rozlygowany przi pograniczu prudnickigo, glywickigo a laszskigo dialektu ślōnskij gŏdki. Bez administracyjne granice miasta przepływŏ rzyka Ôdra a strugi Kamyniŏk, Plinc, Lyngōń i Nyndza.

### Klimat

## Historyjŏ

Podŏwŏ sie, iże zidlōng *Budorgis* ze karty ôd Claudiusa Ptolemaeusa może być Raciborzym. *Budorgis* ôstała ôdwzorowana na antycznyj karcie ôd Claudiusa Ptolemaeusa ze lŏt 142–147 naszyj ery. Ô tym, iże plac tyn mōg być Raciborzym, informuje kōmpyndium „Hazlitt” (1850) abo „Lexicon Universale” (1698) jak tyż wynikŏ to ze rozlygowaniŏ postrzōd inkszych zidyntyfikowanych placōw Ślōnska. Trza jednak krytycznie zauważyć, iże pisŏrze tamtych lŏt chutnie dorabiali miastōm a nacyjōm antyczne rodowody.

Grōd raciborski istnioł co nojmynij już ôd 11. stoleciŏ. Prziwileje miasta Racibōrz dostoł we 1217 na flamandzkim prawie. 17 czyrwnia 1299 raciborski princ Przemysław nadoł Raciborzowi prziwileje miasta podle magdeburskiego prawa, podle kerych miasto przejōnło ôd princa mocka ônego uprawniyń.

We 18. stoleciu Racibōrz podlygoł inspekcyje dŏwkowyj we Prudniku. Po wrŏcłōwskim pokoju (1742), miasto społym ze cołkim Ślōnskym znŏdło sie we granicach Prus. We 1846 miasto dostało piyrsze połōnczynie banowe ze Kandzierzinym, a we 1847 ze Berlinym a Wiedziyniym. W czasie drugij wojny światowyj w mieście funkcjōniyrowały ôbozy przimusowyj roboty a robocze ôddzioły wojynnych zebranych. We 1945 roku, po zajyńciu Prudnika ôd wojsk sowieckich, prziwiyziōne sam bōły przimusowe polske wysiedlyńce ze terynōw anektowanych ôd SSSR. Gorŏle broły czynny udzioł we rewitalizacyji tego placu.

21 czyrwnia 2001 Racibōrz ôstoł piyrszym miastym w Polsce i Ojropie, co dostało certyfikat ISO 14001, co wkludziyło we gminie Systym Zarzōndzaniŏ Środowiskowego.

## Ludność
Liczba ludności Raciborza na przestrzyństwach lŏt:

ImageSize = width:1000 height:300
PlotArea = left:50 right:20 top:10 bottom:30
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
 id:linegrey2 value:gray(0.9)
 id:linegrey value:gray(0.7)
 id:cobar value:rgb(0.6,0.7,0.8)
 id:cobar2 value:rgb(0.6,0.7,0.6)

DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:66000
ScaleMajor = unit:year increment:5000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:1000 start:0 gridcolor:linegrey2

PlotData =
 color:cobar width:19 align:left

 bar:1749 from:0 till:1577
 bar:1787 from:0 till:3272
 bar:1791 from:0 till:3511
 bar:1793 from:0 till:3629
 bar:1800 from:0 till:3457
 bar:1818 from:0 till:4655
 bar:1825 from:0 till:5315
 bar:1840 from:0 till:7022
 bar:1858 from:0 till:10226
 bar:1871 from:0 till:15322
 bar:1895 from:0 till:21680
 bar:1902 from:0 till:30298
 bar:1925 from:0 till:49076
 bar:1939 from:0 till:50004

 bar:1946 from:0 till:19605
 bar:1950 from:0 till:26447
 bar:1955 from:0 till:29903
 bar:1960 from:0 till:32523
 bar:1965 from:0 till:36561
 bar:1970 from:0 till:40600
 bar:1975 from:0 till:45913
 bar:1980 from:0 till:55532
 bar:1985 from:0 till:61011
 bar:1991 color:cobar2 from:0 till:65300
 bar:1995 from:0 till:65041
 bar:2000 from:0 till:63484
 bar:2005 from:0 till:57755
 bar:2010 from:0 till:56397

PlotData=
 textcolor:black fontsize:S

 bar:1749 at: 1577 text: 1577 shift:(-8,5)
 bar:1787 at: 3272 text: 3272 shift:(-8,5)
 bar:1791 at: 3511 text: 3511 shift:(-11,5)
 bar:1793 at: 3629 text: 3629 shift:(-11,5)
 bar:1800 at: 3457 text: 3457 shift:(-11,5)
 bar:1818 at: 4655 text: 4655 shift:(-11,5)
 bar:1825 at: 5315 text: 5315 shift:(-11,5)
 bar:1840 at: 7022 text: 7022 shift:(-11,5)
 bar:1858 at: 10226 text: 10&nbsp;226 shift:(-11,5)
 bar:1871 at: 15322 text: 15&nbsp;322 shift:(-11,5)
 bar:1895 at: 21680 text: 21&nbsp;680 shift:(-11,5)
 bar:1902 at: 30398 text: 30&nbsp;398 shift:(-11,5)
 bar:1925 at: 49076 text: 49&nbsp;076 shift:(-11,5)
 bar:1939 at: 50004 text: 50&nbsp;004 shift:(-14,5)

 bar:1946 at: 19605 text: 19&nbsp;605 shift:(-11,5)
 bar:1950 at: 26447 text: 26&nbsp;447 shift:(-14,5)
 bar:1955 at: 29903 text: 29&nbsp;903 shift:(-14,5)
 bar:1960 at: 32523 text: 32&nbsp;523 shift:(-14,5)
 bar:1965 at: 36561 text: 36&nbsp;561 shift:(-14,5)
 bar:1970 at: 40600 text: 40&nbsp;600 shift:(-14,5)
 bar:1975 at: 45913 text: 45&nbsp;913 shift:(-14,5)
 bar:1980 at: 55532 text: 55&nbsp;532 shift:(-14,5)
 bar:1985 at: 61011 text: 61&nbsp;011 shift:(-14,5)
 bar:1991 at: 65300 text: 65&nbsp;300 shift:(-14,5)
 bar:1995 at: 65041 text: 65&nbsp;041 shift:(-14,5)
 bar:2000 at: 63484 text: 63&nbsp;484 shift:(-14,5)
 bar:2005 at: 57755 text: 57&nbsp;755 shift:(-14,5)
 bar:2010 at: 56397 text: 56&nbsp;397 shift:(-14,5)


## Ôsoby zwiōnzane ze Raciborzym
* Jan Wyglenda (nar. 1894 w Brzyźnicy kole Raciborza, um. 1973 w Rybniku) – działŏcz absztimōngowy, uczestńik ślōnskich aufsztandōw
* Marek Plura (nar. 1970 w Raciborzu) – politiker


Plik:Marek Plura Kancelaria Senatu 2019.jpg|Marek Plura


## Necowe ôdwołania
* Ôficjalnŏ zajta ôd Raciborza