Jost Gippert

Jost Gippert (/ˈjoːst ˈgɪpʰɐt/; ur. 12 marca 1956 w Winz-Niederwenigern, terŏźnie Hattingen, Niymcy) – niymiecki lingwista, kaukazolog, autōr jak tyż profesōr porŏwnawczyj lingwistyki w Instytucie Lingwistyki Stosōwanyj na Uniwerzytecie J.W. Goethego w Frankfurcie nad Menem. 

## Życiorys

W 1972 roku skōńczōł Leibniz-Gymnasium w Essen w Niymcach. W latach 1972–1977 sztudiyrowoł porŏwnawczo lingwistyka, indologijo, japōnistyka a sinologijo na Uniwerzytecie w Marburgu jak tyż na Swobodnym Berlińskim Uniwerzytecie. W 1977 roku dostoł tytuł dochtora za swoja robota na tymat składnie bezôkolicznikōw w indoeuropejskich jynzykach. W latach 1977–1990 bōł pracownikiym naukowym a kludziōł wykłady na Uniwerzytetach w Berlinie, Wiedniu jak tyż Salzburgu. W 1991 roku dostoł habilitacyjo na Uniwerzytecie Ottona a Fryderyka w Bambergu za swoja robota na tymat irańskich zapożyczeń w armyńskim a gruzińskim jynzyku. Zajmowoł sie tedy ôriyntalnōm matymatycznōm lingwistykōm.

Ôd 1994 roku Gippert wykłŏdŏ porŏwnawczõ lingwistykã na Uniwerzytecie J.W. Goethego w Frankfurcie nad Menem. Ôd 1996 roku je czōnek Akadymije Nauk Gelati (Gruzyjŏ), a ôd 2007 roku tyż katydry „Jynzyk” na Berlińsko-Brandenburskiej Akadymije Nauk.

W 1997 roku dostoł tytuł Hōnorowego Profesora na Uniwerzytecie Sulkhan Saba Orbeliani w Tbilisi. W 2009 roku bōł uhōnorowany tytułym Dŏchtora Honoris Causa na Uniwerzytecie Ivane Javakhishvili tyż w Tbilisi, za to w 2013 roku tyn sōm tytuł bōł mu prziznany na Uniwerzytecie Shota Rustaveli w Batumi

Ôdkōnd ôstoł profesorym porŏwnawczyj lingwistyki, sporŏ tajla jego podszukowań skupiōnŏ je na indoeuropejskich jynzykach, jejich historyji, etymologiji, jak tyż na ôgōlnyj gŏdkowyj typologiji, a w ôsobliwości na nauce ô kaukaskich jynzykach. Dziynki jego poświyncyniu sie nauce ô kaukaskich jynzykach, moc miyndzynŏrodowych podszukowań było zaczyntych w tyj dōmynie pod jego dozorym. Jego podszukowaniŏ skupiajōm sie na diachrōnicznym gŏdkoznŏwstwie, gŏdkowyj typologije, elektrōnicznych tekstowych korpusach, multimedialnyj dokumyntacyje jynzykōw jak tyż elektrōnicznyj analizie manuskryptów.
## Cyfrowŏ humanistyka

### TYTUS, ARMAZI, GNC, LOEWE, DeLiCaTe
Gippert je założyciel a lider projektu TITUS. Ôd zaczōntka nastōniŏ (1987) jego cylym była połnŏ cyfrowŏ przistympność pisymnie spisanych materyjōw, co tykajōm roztōmajtych indoeuropejskich i prziległych dō nich jynzykōw. W 1999 roku napoczōn projekt ARMAZI (Kultura i kaukaske jynzyki: elektrōnicznŏ dokumyntacyjŏ), kerego cylym było zgrōmadzynie przestrōnnyj kolekcyje materyjōw, co tykajōm kaukaskich jynzykōw. Dziynki tymu projektowi powstoł Gruziński Nŏrodowy Korpus (GNC). Ôd 2010 roku Gippert je kludzōncym „Cyntrum Cyfrowyj Humanistyki Hesje: Zintegrowane Przetwŏrzanie i Analiza Tekstowych Korpusōw”. To cyntrum je spōłpracōm pōmiyndzy Uniwerzytetym J.W. Goethego w Frankfurcie a Technicznym Uniwerzytetem w Darmstadt z ekstra podporōm ze strōny Muzeum Goethego w Frankfurcie. Ôd 2022 roku Gippert je lider ERC Advanced projektu DeLiCaTe.

### Elektrōnicznŏ analiza manuskryptōw
W latach 90. Gippert zajōn sie ôriyntalnymi manuskryptami a pracowoł przi projektach, co jejich zŏdaniym było utworzynie dō nich cyfrowego przistympu, bp. do manuskryptów tocharskich z berlińskij kolekcyje Turfan. Co wiyncyj, zredagowŏł prace, co w nich zawar palimpsesty, co sie znŏdły na gōrze Synaj. W 2009 roku bōł wizytatorem w badawczyj grupie „Manuscript Cultures” na Uniwerzytecie w Hamburgu. W lecie 2013 zaś nawiydziōł Uniwerzytet w Hamburgu, jako stypendysta Petra Kappert a uczestniczōł sam we tworzyniu „Encyclopedia of Manuscript Cultures” jak tyż podryncznika „Comparative Oriental Manuscript Studies”.

## Ôbrane projekty
* 1995-1998 (DFG): Avesta and Rigveda: Electronic Analysis
* 1995-1999 (INTAS): The Georgian Verbal System
* 1999-2002 (Volkswagen Foundation, EUR 117,900): Caucasian Languages and Cultures: Electronic Documentation
* Since 2000 (DFG): Graduate School “Types of Clauses: Variation and Interpretation”
* 2002-2006 (Volkswagen Foundation, EUR 167,800): Endangered Caucasian Languages in Georgia
* 2003-2007 (Volkswagen Foundation): Palimpsest Manuscripts of Caucasian Provenience
* 2005-2009 (INTAS): Georgian Gospels
* 2005-2007 (Volkswagen Foundation, EUR 189,000): The Linguistic Situation in modern-day Georgia
* 2008-2014 (DFG, EUR 240,000): Old German Reference Corpus
* Since 2008 (BMBF): German Language Resource Infrastructure
* 2009 (Volkswagen Foundation, EUR 400,000): Aché Documentation Project
* Since 2009 (DFG/NEH, EUR 96,000): RELISH (Rendering Endangered Languages Lexicons Interoperable Through Standards Harmonization)
* Since 2009 (Volkswagen Foundation): Georgian Palimpsest Manuscripts
* 2010 (Google Inc., US$49,600): Corpus Caucasicum
* Since 2011 (HMWK, EUR 3,792,000): LOEWE Research Unit “Digital Humanities – Integrated Processing and Analysis of Text-based Corpora”
* Since 2011 (Volkswagen Foundation, EUR 299,600): Khinalug Documentation Project
* Since 2011 (DFG): Relative Clauses in a Typological View
* Since 2012 (Volkswagen Foundation, EUR 390,400): Georgian National Corpus
* Since 2022 (ERC): The Development of Literacy in the Caucasian Territories (DeLiCaTe)

## Ôbrane publikacyje

* 1977: *Zur Syntax der infinitivischen Bildungen in den indogermanischen Sprachen* [The syntax of infinitival formations in the Indo-European languages]. (Europäische Hochschulschriften, 21/3), 360 pp.; Frankfurt, Bern, Las Vegas: Lang 1978. Dissertation
* 1990: *Iranica Armeno-Iberica. Studien zu den iranischen Lehnwörtern im Armenischen und Georgischen* [Iranica Armeno-Iberica. A study of Iranian loan words in Armenian and Georgian], 451 + 389 pp.; Vienna: Austrian Academy of Sciences 1993. Inaugural dissertation.
* 1997: *Index Galenicus. Wortformenindex zu den Schriften Galens* [Index Galenicus. Word form index to the writings of Galen]. 2 volumes. Dettelbach: Röll.
* 2007: Gippert, Jost / Sarjveladze, Zurab / Kajaia, Lamara: The Old Georgian Palimpsest Codex Vindobonensis georgicus 2, edited by Jost Gippert in co-operation with Zurab Sarjveladze and Lamara Kajaia, 368 pp.; Turnhout: Brepols 2007.
* 2008: Gippert, Jost / Schulze, Wolfgang / Aleksidze, Zaza / Mahé, Jean-Pierre: The Caucasian Albanian Palimpsests of Mount Sinai, 2 vols., XXIV + 530 pp.; Turnhout: Brepols 2009.
* 2010: Gippert, Jost / Schulze, Wolfgang / Aleksidze, Zaza / Mahé, Jean-Pierre: The Caucasian Albanian Palimpsests of Mount Sinai. Vol. III: The Armenian Layer, edited by Jost Gippert., 220 pp.; Turnhout: Brepols 2010.
* 2018: *Georgische Handschriften* [Georgian manuscripts]. Wiesbaden: Reichert 2018.

## Przipisy