Alojzy Lysko

**Alojzy Wiktor Lysko** (nar. 15 lutego 1942 we Bojszowach) to je ślōnski pisŏrz, rechtōr, politiker, deputyrowany do polskigo Syjmu V kadyncyje.

## Biografijŏ
Ônego fater ôstoł musowo wcielōny do Wehrmachtu w czasie drugij wojny światowyj a zginōł na weschodnim frōncie.

Lysko dostoł titel magistra administracyje na Uniwerzytecie Ślōnskim. Ôd 1964 do 1992 roku bōł rechtorym hajerki a bez pŏrã lŏt bōł dyrechtorym szkoły. Je ôn autorym ksiōnżek ô tymatyce historycznyj a ślōnskij, bp. publikacyje *To byli nasi ojcowie*, co je poświyncōnŏ ôsobōm musowo wcielōnym do niymieckij armije.

Przinŏleżoł do partyji Stronnictwo Konserwatywno-Ludowe i Przymierze Prawicy, a niyskorzij społym ze PP prziwstoł do Prawa i Sprawiedliwości. Ôd 1998 do 2005 bōł radnym Syjmiku Ślōnskigo Wojewōdztwa. We welōnku do parlamyntu we 2001 roku bez powodzyniŏ kandydowoł do Syjmu, za to we welōnku we 2005 roku bōł ôbrany na deputyrowanego we katowskim ôkryngu.

Bōł jedynym deputyrowanym ze PiS, co 7 września 2007 roku welowoł przeciw ukrōcyniu kadyncyje lŏ Syjmu. Deklarowoł, iże niy bydzie kandydowoł we przedterminowym welōnku do parlamyntu, nale antlich przijōn propozycyjõ ôd Platformy Obywatelskij i bez powodzyniŏ kandydowoł ze ônōm na synatora. Niyskorzij bōł powołany we skłŏd programowyj rady TVP3 Katowice. Bōł czōnkym kōmitetu sparciŏ lŏ Bronisława Komorowskigo przed welōnkami prezidynckimi we 2010 i 2015.

We 2003 roku dostoł nadgrodã miana Wojciecha Korfantego ôd Zwiōnzku Gōrnoślōnskigo, we 2011 roku Ślōnskõ Nadgrodã miana Juliusza Ligonia, a we 2014 roku Nadgrodã miana ks. Augustina Weltzla „Gōrnoślōnski Tacyt” we kategoryji „Popularyzatōr” za seryjõ ksiōnżek *Duchy Wojny*. We 2017 roku bōł nōminowany do Gōrnoślōnskij Nadgrody Literackij „Juliusz” za publikacyjõ *Jak Niobe. Opowieść Górnośląska*. We 2018 roku dostoł Nadgrodã miana Karola Miarki.

Publicznie deklaruje przinŏleżność do ślōnskij nacyje.

## Publikacyje
* *Eliasz i Pistulka* – 1991
* *Duchy i duszki bojszowskie* – 1992
* *Słownik biograficzny Ziemi Pszczyńskiej* (spōłpraca) – 1995
* *Echa pszczyńskiego lasu* – 1996
* *Klechdy pszczyńskie* – 1997
* *Bojszowy śpiewają* (śpiywnik, społym ze Janym Walōm) – 1998
* *To byli nasi ojcowie...* – 1999
* *Wisło, opowiedz...* – 2001
* *Bojszowy w XX wieku* – 2002
* *Boże strony* – 2003
* *Marszałek Sejmu Śląskiego* (społym ze Konstantym Wolnym) – 2004
* *Nasze dziedzictwo* – 2005
* *Unicestwieni przez wojnę i kłamstwo* (społym ze Rafałym Bulōm) – 2005
* *Duchy wojny 1. Dziennik żołnierski 1942–1944. W koszarach pod szczytami Alp* – 2008
* *Skarby historii* (społym ze Aleksandrym Lyskōm) – 2007
* *Duchy wojny 2. Dziennik żołnierski 1942–1944. W bunkrach Wału Atlantyckiego* – 2009
* *Duchy wojny 3. Dziennik żołnierski 1942–1944. W okopach Frontu Wschodniego* – 2010
* *Uczyła żyć i pracować* (społym ze Ireneuszym Wróblym) – 2010
* *Mój śląski Teksas* (społym ze Józefym Kłykym) – 2010
* *Świadkowie cierpienia i śmierci w Lędzinach* (społym ze Rafałym Bulōm) – 2010
* *Duchy wojny 4. Dziennik żołnierski 1942–1944. W objęciach śmierci* – 2011
* *Czyste oczy* – 2011
* *Świadkowie cierpienia i śmierci – obozy i podobozy w Lędzinach* (społym ze Rafałym Bulōm) – 2011
* *Historia pracą pisana* – 2012
* *Losy Górnoślązaków w dwudziestym wieku* – 2013
* *Anielin Fabera – rys biograficzny* – 2013
* *Duchy wojny 5. Wspomnienia Wichty Ochmanowej 1944–1966. W udręce nadziei* – 2014
* *Jak to dawniej na Ziemi Pszczyńskiej* – 2014
* *Od wiek wieka na Górnym Śląsku* – 2014
* *Opowieść górnośląska* – 2016
* *Duchy wojny 6. W przekleństwie kalectwa* – 2016
* *To byli nasi dziadkowie: legendy rodzinne z Górnego Śląska o poległych żołnierzach Wehrmacht* – 2016
* *Ożywieni przez miłość i pamięć* (społym ze Henrykym Ganobisym) – 2016
* *Jak Niobe. Opowieść Górnośląska* – 2016
* *Herody po bojszowsku* – 2017
* *Duchy wojny 7. W sieroctwie bez skargi* – 2017
* *Sagi rodów górnośląskich* (społym ze Henrykym Ganobisym) – 2018
* *Duchy wojny 8. Z Pszczyny do Kołymy. Odyseja Górnośląska* – 2019
* *Świadectwo moralności* – 2019
* *Duchy wojny 9. Duchy wojny – nim duchami zostali* – 2021

## Necowe ôdwołania
* Posłowie V kadencji 2005–2007 – Alojzy Lysko, orka.sejm.gov.pl