open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Montauk (Nowy Jork)

**Montauk** - census-designated place we USA, we sztaće Nowy Jork, we hrabstwje Suffolk. Podug danych ze 2010 roku půmjyszkowało sam 3326 ludźi.
Modena

**Modena** - mjasto we Italiji, we regijůńe Emilijo-Růmańijo a prowincyji Modena. Uostrzodek industryji. Znůme skiż produkcyji gibkich szportautokůw.
Ribeira da Barca

**Ribeira da Barca** - mjejscowość we Republice Źelůnygo Przilůndka, na wyspje Santa Catarina. Podug danych ze 2010 roku půmjyszkowało sam 2317 ludźi.
Praia

**Praia** – stolica Republiki Źelůnygo Przilůndka. Hawyna nade Atlantyckim Uoceanym, na wyspje Santiago.

### Kamracke mjasta
*  Faro, Portugalijo
*  Basseterre, Saint Kitts a Nevis
*  Lizbůna, Portugalijo
*  Funchal, Portugalijo
Forsbacka

**Forsbacka** - mjejscowość (tätort) we Szwecyji, we regijůńe Gävleborg, we gmińe Gävle. Mo 1,72&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2010 roku půmjyszkowało sam 1702 ludźi.
Radziechowice Pierwsze

**Radziechowice Pierwsze** – wjeś we Polsce, we łůdzkim wojewůdztwje, we radůmszczańskim kryśe, we gmińe Ładźicy.

Badńij tyż: Druge Radźechowicy
Słupca

**Słupca** – mjasto we wjelgopolskim wojewůdztwje, śedźiba słupeckigo krysu a wjejskigo gminu Słupca.
Sorsogon City

**Sorsogon City** – mjasto na Filipinach, stolica prowincyji Sorsogon na wyspje Luzon. Założůne we 2000 roku bez skuplowańe mjastůw Sorsogon a Bacon.
Reno (Newada)

**Reno** – mjasto we Zjednoczůnych Sztatach, we sztaće Newada, stolica hrabstwa Washoe. Uostrzodek hazardu.
Książenice (mazowjecke wojewůdztwo)

**Książenice** – wjeś we Polsce, we mazowjeckim wojewůdztwje, we grodźiskim kryśe, we gmińe Mazowjecki Grodźisk.
Ôlawa

**Ôlawa** (pol. *Oława*, miym. *Ohlau*, czes. *Olava*) – miasto we Polsce, we dolnoślōnskim wojewōdztwie, siedziba ôlawskigo krysu a wiejskigo gminu Ôlawa.
Winnyca

**Winnyca** (ukr. *Вінниця*, *Winnycja* pol. *Winnica*) - mjasto na Ukrajińe, śedźiba winnyckigo uobwodu.
Klaipėda

**Klaipėda** (pol. *Kłajpeda*, mjym. *Memel*) - mjasto na Litwje, śedźiba uokryngu Klaipėda. Je rozlygowane nade Kurůńskům Zatokům. Morsko hawyna.
Pont-Sainte-Marie

**Pont-Sainte-Marie** - gmin we Francyji, we regijůńe Alzacyjo-Szampańijo-Ardyny-Lotaryngijo, we departamyńće Aube. Mo 3,99&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2013 roku půmjyszkowało sam 4867 ludźi.

### Necowe uodwołańa
* Neczajta Pont-Sainte-Marie
Koźmin Wielkopolski

**Koźmin Wielkopolski** – mjasto we Polsce, we wjelgopolskim wojewůdztwje, we krotoszyńskigo krysu a mjejsko-wjejskigo gminu Koźmin Wielkopolski.
Freetown

**Freetown** - nojsrogsze mjasto a stolica Sierra Leone, stolica Zachodńigo Uobszaru, rozlygowane nade Atlantyckim Uoceanym. Uostrzodek ferwaltůngu, industryji, kultury a nauki. Morsko hawyna.
Tůńis

**Tůńis** - nojsrogsze mjasto a stolica Tůnezyji. Uostrzodek industryji, nauki a kultury. Morsko hawyna.
Gniezno

**Gniezno** (mjym. *Gnesen*) – mjasto we wjelgopolskim wojewůdztwje, śedźiba gńeźńyńskigo krysu a wjejskigo gminu Gniezno. Śedźiba gńeźńyńskigo arcybiskupstwa a prymasůw Polski. Pjyrszo stolica Polski.
Wiszńewa

**Wiszńewa** (bjoł. *Ві́шнева*, rus. *Вишнево*) - wjeś na Bjołoruśi, we mińskim uobwodźe, we wołożyńskim rejůńe. Půmjyszkuje sam ůng. 470 ludźi. Bůł sam rodzůny Szimon Peres, prezydynt Izraela.
Alexandria (Wirgińijo)

**Alexandria** – mjasto na prowach krysu we USA, we sztaće Wirgińijo. Je rozlygowane nade rzykům Potomac.
Szimon Peres

**Szimon Peres** (rodz. kej *Szymon Perski* 2 śyrpńa 1923 we Wiszńewyj, um. 28 wrześńa 2016 we Tel Awiwje) - izraelski polityker, prezydynt Izraela we lotach 2007–2014, prymjer Izraela we lotach 1984–1986 a 1995–1996. Poseł ku Knesetowi uod 1959 do 2007.

We 1994 roku wroz ze Icchakem Rabinym a Jasirym Arafatym erbnůł Pokojowo Noblowo Nadgroda.

### Zdrzůdło
* Bjografijo na neczajće Knesetu
Jaworowo (kujawsko-půmorske wojewůdztwo)

**Jaworowo** – uosada we Polsce, we kujawsko-půmorskim wojewůdztwje, we mogilyńskim kryśe, we gmińe Strzelno.
Gromo

**Gromo** - gmin we Italiji, we regijůńe Lůmbardyjo, we prowincyji Bergamo. Mo 20,07&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2010 roku půmjyszkowało sam 1252 ludźi.
Tokarnia (śwjyntokrziske wojewůdztwo)

**Tokarnia** – wjeś we Polsce, we śwjyntokrziskim wojewůdztwje, we keleckim kryśe, we gmińe Chynćiny.
Skarżysko-Kamienna

**Skarżysko-Kamienna** - mjasto we Polsce, we śwjyntokrziskim wojewůdztwje, śedźiba skarżyskigo krysu. Uostrzodek industryje.
Maputo

**Maputo** (do 1976 **Lourenço Marques**) – mjasto we Mozambiku a uůnygo stolica. Uostrzodek industryji a nauki. Morsko hawyna nade Indyjskim Uoceanym
Lincoln (Yngland)

**Lincoln** – mjasto we Wjelgij Brytańiji, we Ynglandźe, stolica hrabstwa Lincolnshire. Uostrzodek industryji a nauki.
Łachowce

**Łachowce** – wjeś we Polsce, we lubelskim wojewůdztwje, we tomaszowskim kryśe, we gmińe Telatyn.
Wyspy Cooka

**Wyspy Cooka** (ang. *Cook Islands*, maoryjsko godka Wyspůw Cooka Kuki Airani) - samorzůndowe terytoryjům stowarziszůne Nowyj Zylandyji, rozlygowane na wyspach uo jednakim mjańe. Skłodo śe z 15 atolůw lebo wyspůw rozćepanych na połedńowyj tajli Pokojnygo Uoceanu.
Cleethorpes

**Cleethorpes** - mjasto we Wjelgij Brytańiji, we Ynglandźe, we hrabstwje Lincolnshire, rozlygowane nade Půłnocnym Morzym.
Ľubiša

**Ľubiša** - wjeś a gmin (obec) na Słowacyji, we preszowskim kreju, we kryśe Humenné. Mo 10,02&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2015 roku půmjyszkowało sam 814 ludźi.

### Necowe uodwołańa
* Neczajta gminu Ľubiša
Akra

**Akra** (ang. *Accra*) - nojsrogsze mjasto mjasto a stolica Ghany. Je rozlygowane nade Gwinejskům Zatokům. Uostrzodek industryji, nauki a kultury.
Zamość

**Zamość** - mjasto na prowach krysu we Polsce, we lubelskim wojewůdztwje. Śedźiba władzůw zamojskigo krysu a wjejskigo gminy Zamość.
Windhuk

**Windhuk** (afr. *Windhoek*, ang. *Windhoek*) – stolica we Namibiji. Założůne 1890. Uostrzodek industryji.
Suwałki

**Suwałki** (rus. *Сувалки*, mjym. *Suwalken*, hebr. סובאלק, lit. *Suvalkai*, bjoł. *Сувалкі*) - mjasto naprowach krysu we Polsce, we podlaskim wojewůdztwje, śedźiba suwalskigo krysu. Je rozlygowane nade rzykům Czorno Hańcza.
Cincinnati

**Cincinnati** – mjasto we USA, we sztaće Ohio, stolica hrabstwa Hamilton. Uostrzodek nauki a kultury.
Střelná

**Střelná** - gmin we Czeskij Republice, we zlińskim kreju, we kryśe Vsetín. Mo 9,29&nbsp;km² a podug danych ze 2016 roku půmjyszkowało sam 577 ludźi.

### Necowe uodwołańa
* Neczajta gminu Střelná
Libercourt

**Libercourt** - gmin we Francyji, we regijůńe Hauts-de-France, we departamyńće Pas-de-Calais. Mo 6,6&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2013 roku půmjyszkowało sam 8534 ludźi.

### Necowe uodwołańa
* Neczajta Libercourt
Espoo

**Espoo** (szw. *Esbo*, rus. *Э́споо*) – mjasto we Finlandyji, we regijůńe Uusimaa, we aglomeracyji Helsinkůw.
Tuszyn

**Tuszyn** - mjasto we Polsce, we łůdzkim wojewůdztwje, we łůdzkim wschodńim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Tuszyn.
Hillary Clinton

**Hillary Clinton** (rodz. 26 paźdźerńika 1947 we Chicago) - amerikańsko politykerka, kandydatka Demokratyczno Partyjo we prezydenckim welůnku we USA we 2016 roku. Kej baba Billa Clintona bůła Pjyrszům Damům USA.

### Bibljografijo
* Bjografijo na neczajće Kůngresu USA]
Sangiano

**Sangiano** - gmin we Italiji, we regijůńe Lůmbardyjo, we prowincyji Varese. Mo 2,22&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2013 roku půmjyszkowało sam 1536 ludźi.

### Necowe uodwołańa
* Neczajta Sangiano
Montcey

**Montcey** - gmin we Francyji, we regijůńe Burgůndyjo-Franche-Comté, we departamyńće Haute-Saône. Mo 8,12&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2013 roku půmjyszkowało sam 254 ludźi.
Andrzej Wajda

**Andrzej Witold Wajda** (rodz.6 marca 1926 we Suwałkach, um. 9 paźdźerńika 2016 we Warszawje) – polski filmowy a tyjatralny reżysyr, we lotach 1989–1991 senator RP. Uodznaczůny Uorderym Bjołygo Adlera. We 2000 roku dostoł Nadgroda Filmowyj Akadymiji (Uoskara), za cołko twůrczość. Ńykere znůme filmy: *[[Kanał]]*, *[[Popiół i diament (film)|Popiół i diament]]*, *[[Ziemia obiecana (film ze 1974 roku)|Ziemia obiecana]]*, *[[Panny z Wilka]]*, *[[Człowiek z marmuru]]*, *[[Człowiek z żelaza]]*.

## Necowe uodwołańa

* Andrzej Wajda we serwiśe filmpolski.pl
* Andrzej Wajda we serwiśe eteatr.pl
* Andrzej Wajda we serwiśe imdb.com
Grosville

**Grosville** - gmin we Francyji, we regijůńe Normandyjo, we departamyńće Manche. Mo 13,15&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2013 roku půmjyszkowało sam 770 ludźi.
Tirana

**Tirana** – nojsrogsze mjasto a stolica Albańiji a uokryngu Tirana. Uostrzodek industryji, nauki a kultury.
Cyangugu

**Cyangugu** - mjasto we Rwandźe, stolica dystryktu Rusizi. Podug danych ze 2002 roku půmjyszkowało sam 19&nbsp;900 ludźi.
Uchta

**Uchta** (rus. Ухта, komi Уква) - mjasto we Rusyji,we republice Komi. Uosrzodek wydobyćo naftowyj ropy a źymnygo gozu.
Borowica (lubelske wojewůdztwo)

**Borowica** – wjeś we Polsce, we lubelskim wojewůdztwje, we krasnostawskim kryśe, we gmińe Gůrny Łopjynńik.
Erandio

**Erandio** - gmin we Szpańiji, we autůnůmicznyj spůlnoće Krej Baskůw, we prowincyji Vizcaya. Mo 17,56&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2015 roku půmjyszkowało sam 24&nbsp;234 ludźi.

### Necowe uodwołańa
* Neczajta Erandio
Coral Gables

**Coral Gables** - mjasto we USA, we sztaće Florida, we hrabstwje Miami-Dade. Je rozlygowane nade Atlantyckim Uoceanym.
Bjelsk (mazowjecke wojewůdztwo)

**Bjelsk** (pol. *Bielsk*) – wjeś we Polsce, we mazowjeckim wojewůdztwje, we płockim kryśe, śedźiba gminu Bjelsk. We lotach 1375 (podug inkszych zdrzudłůw 1424) - 1869 Bjelsk mjoł mjejske prowa.
Chełm

**Chełm** - mjasto na prowach krysu we Polsce, we lubelskim wojewůdztwje. Je tyż sedźibům chełmskigo krysu, nale ńy wlazuje w uůnygo skłod.
Miharu

**Miharu** (jap. 三春町 *Miharu-machi*) – mjasto we Japůńiji, na wyspje Honsiu, we prefekturze Fukushima.
Saitama

**Saitama** (jap. さいたま市 *Saitama-shi*) – mjasto we Japůńiji, na wyspje Honsiu, stolica prefekturze Saitama. Mjasto utworzůno 1 maja 2001 bez skuplowańe mjastůw Urawa, Ōmiya-ku a Yono. 1 kwjetńa 2005 przikuplowano Iwatsuki.
Staro Gazomja

**Staro Gazomja** (pol. *Gazomia Stara*) – wjeś we Polsce, we łůdzkim wojewůdztwje, we pjotrkowskim kryśe, we gmińe Moszczeńica.
Luton

**Luton** - mjasto we Wjelgij Brytańiji, we Ynglandźe, we hrabstwje Bedfordshire. Je sam lufthawyna London Luton Airport. Uostrzodek industryji a nauki.
Nadkole

**Nadkole** – wjeś we Polsce, we mazowjeckim wojewůdztwje, we wyngrowskim kryśe, we gmińe Łochůw.

We lotach 1975-1998 mjasto admińistracyjńy noleżoło do śedleckigo wojewůdztwa.
Port Sunlight

**Port Sunlight** - wjeś we Ynglandźe, we hrabstwje Merseyside. Podug danych ze 2001 roku, půmjyszkowało sam 1450 ludźi.
Westland (Ńiderlandy)

**Westland** - gmin we Ńiderlandach, we prowincyji Połedńowo Holandyjo. Mo 90,59&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2016 roku půmjyszkowało sam 104&nbsp;844 ludźi.

### Necowe uodwołańa
* Neczajta Westland
Delft

**Delft** – mjasto a gmin we Ńiderlandach, we prowincyji Połedńowo Holandyjo. Uostrzodek industryji.
Koropec

**Koropec** (ukr. *Коропець*) - uośedle mjejskij zorty we Ukrajińe, we ternopolskimu obwodźe, we můnasterzyskim rejůńe. Podug danych ze 2011 roku půmjyszkowało sam 3508 ludźi.
Douala

**Douala** (mjym. *Duala*) – mjasto we Kamerůńe, stolica Nadmorskigo Regijůnu a departamyntu Wouri. Morsko hawyna nad Gwinejskům Zatokům.
Kansas City (Missouri)

**Kansas City** – mjasto we USA, we sztaće Missouri, nade rzykům Missouri. Je rozlygowane we hrabstwach Jackson, Clay, Platte, a Cass.
Tomáš Masaryk

**Tomáš Garrigue Masaryk** (rodz. 7 marca 1850 we Hodońíńe, um. 14 wrześyńa 1937 we Lánach) - czeski polityker, pjyrszy prezydynt Czechosłowacyji, mjanowany *fatrym ńypodległyj Czechosłowacyji*. Wykłodoł filozofijo na Uńiwersyteće we Pradze, bůł profesorym.
Jasieniec-Maziarze

**Jasieniec-Maziarze** – wjeś we Polsce, we mazowjeckim wojewůdztwje, we radůmskim kryśe, we gmińe Iłża.
Baia Mare

**Baia Mare** (madź. *Nagybánya*, mjym. *Frauenbach* abo *Neustadtl*)- mjasto we Růmůńiji, stolica uokryngu Maramureș.
Tatrzańsko Bukowina

**Tatrzańsko Bukowina** (pol. *Bukowina Tatrzańska*) – wjeś we Polsce, we małopolskim wojewůdztwje, we tatrzańskim kryśe, śedźiba gminu Tatrzańsko Bukowina.
Korczów

**Korczów** – wjeś we Polsce, we lubelskim wojewůdztwje, we biłgorajskim kryśe, we gmińe Biłgoraj.
Biłgoraj

**Biłgoraj** - mjasto we Polsce, we lubelskim wojewůdztwje, sedźiba biłgorajskigo krysu a wjejskigo gminu Biłgoraj.
Szczebrzeszyn

**Szczebrzeszyn** - mjasto we Polsce, we lubelskim wojewůdztwje, we zamojskigo krysu a mjejsko-wjejskigo gminu Szczebrzeszyn. Znůmy ze gydichty Jůna Brzechwy *W Szczebrzeszynie chrząszcz brzmi w trzcinie* (*We Szczebrzeszyńe chrobok larmuje we trzćińe*).
Wierzchosławice (małopolske wojewůdztwo)

**Wierzchosławice** – wjeś we Polsce, we małopolskim wojewůdztwje, we tarnowskim kryśe, we gmińe Wjerzchosławicy.
Vilvorde

**Vilvorde** - gmin we Belgiji, we prowincyji Flamandzko Brabancyjo. Mo 21,48&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2015 roku půmjyszkowało sam 41 097 ludźi.
Nisko

**Nisko** – mjasto we Polsce, we podkarpackim wojewůdztwje, śedźiba ńiżańskigo krysu a mjejsko-wjejskigo gminu Nisko.
Košice

**Košice** – mjasto we Słowacyji, stolica Košickigo kreju a śedźiba krysu Košice-okolie. Druge podug wjelośći ludźi mjasto Słowacyji. Uostrzodek industryji a kultury.
Saint-Groux

**Saint-Groux** - gmin we Francyji, we regijůńe Nouvelle-Aquitaine, we departamyńće Charente. Mo 4,50&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2013 roku půmjyszkowało sam 136 ludźi.
Guy Fawkes

**Guy Fawkes**, znůmy tyż pode mjanym **Guido Hawkes** (rodz. 13 kwjećyńa 1570 we Yorku, um. 31 styczńa 1606 we Lůndyńe) - ynglandzki katolik, znůmy skiż role we prochowym spisku. Przinależoł do skupiny katolikůw, kero mjoła za cweka zaszlachtować krůla Jakuba I Stuarta (kery bůł protestantym), coby na ynglickim trůńe śodła Elisabeth Stuart. Skupina skitrała pode śedźibům ynglickigo parlamyntu beczki ze prochym, coby go wysadźić w luft w czas pośedzyńo, na kerym bydźe tyż krůl. Zamach mjoł być zuůnaczůny 5 listopada 1605. Nale ńykere spiskowce postanowjůły uostrzec posłůw kere bůły katolikůma, coby 5 listopada ńiy przilazowoły do parlamyntu skiż "srogigo gwołtu", kery mo być tam zuůnaczůny. Bestůż uo zamachu dowjedźoły śe inksze perzůny a tyż sům krůl. 5 listopada 1605 Hawkesa chyćili jak pilnowoł beczek ze prochym. Bůł torturowany, a ńyskorzi skozali go na śmjerć bez powjeszyńe a ćwjartowane. We dźyń egzekucyji Hawkens podwjela ńiy prziszło ku torturům ćepnoł śe ze szubjeńice a złomoł krak.

Kożdygo 5 listopada je we Wjelgij Brytańiji fajrowany Dźyń Guya Fawkesa, hajcowane sům kukły za uůnygo uoblyczůne a puszczane fojerwerki.

Maski ze twarzům Guya Fawkesa sům używane bez hakerůw ze grupy Anonymous.

### Bibliografijo
* BBC
* guyfawkes.me.uk
* Kim był Guy Fawkes? - artikel we polskij godce
Belfast

**Belfast** (irl. *Béal Feirste*) - mjasto we Wjelgij Brytańiji, stolica Půłnocnyj Irlandyji. Je rozlygowane we hrabstwach Antrim a Down. Uostrzodek industryji a morsko hawyna.
Iwanowo

**Iwanowo** (rus.: *Иваново*) – mjasto we Rusyje, śedźiba iwanowskigo uobwodu. Uostrzodek industryji a nauki.
Ilkowice (mjechowski krys)

**Ilkowice** (pol. *Ilkowice*) – wjeś we Polsce, we małopolskim wojewůdztwje, we mjechowskim kryśe, we gmińe Słaboszůw.
Kolůmbo

**Kolůmbo** (syng. *Kolamba*, ang. *Colombo*) – mjasto we Sri Lance, we lotach 1948-1982 stolica kreju. Uostrzodek industryji a ferwaltůngu.
Antoine Griezmann

**Antoine Griezmann** – (rodz. 21 marca 1991 we Mâcon) – francuski fusbalok grajůncy na pozycyji napadźora. Chowanek ferajny Real Sociedad, kaj zadebjutowoł we 2009, uod 2014 gro we Atlético Madryt. Tryfjůł nojwjyncyj torůw na Mistrzostwach Ojropy we fusbalu 2016.
Julian Draxler

**Julian Draxler** – (rodz. 20 wrzyśńa 1993 we Gladbeck) – mjymjecki fusbalok grajůncy na pozycyji půmagera. Uod 2001 do 2015 groł lo FC Schalke 04, ńyskorzi przeszoł do VfL Wolfsburg kaj groł we rokach 2015–2017, a ńyskorzi lo Paris Saint-Germain. We 2014 erbnůł ze reprezentacyjům Mjymcůw majstra śwjata.
Saint-Geniez-d'Olt

**Saint-Geniez-d'Olt** - gmin we Francyji, we regijůńe Midi-Pyrénées, we departamyńće Aveyron. Mo 35,49&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2013 roku půmjyszkowało sam 1976 ludźi.

### Necoweuodwołańa
* Neczajta Saint-Geniez-d'Olt
Ubon Ratchathani

**Ubon Rathathani** (taj.: อุบลราชธานี) - mjasto we Tajlandyji, stolica prowincyji Ubon Ratchathani.
Ridgefield

Mjasta we USA:
* Ridgefield – mjasto we sztaće Connecticut, we hrabstwje Fairfield
* Ridgefield – mjasto we sztaće New Jersey, we hrabstwje Bergen
* Ridgefield – mjasto we sztaće Waszyngtůn, we hrabstwje Clark
Gminy we USA:
* Ridgefield (ang. *Ridgefield Town*) – gmin we sztaće Connecticut, we hrabstwje Fairfield
* Ridgefield (ang. *Ridgefield Township*) – gmin we sztaće Ohio, we hrabstwje Huron
Beaumetz-lès-Loges

**Beaumetz-lès-Loges** - gmin we Francyji, we regijůńe Hauts-de-France, we departamyńće Pas-de-Calais. Mo 4,98&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2013 roku půmjyszkowało sam 961 ludźi.

### Necowe uodwołańa
* Neczajta Beaumetz-lès-Loges
FC Schalke 04

**FC Schalke 04** - mjymjecki fusbalklub ze Gelsenkirchen, zołożůny 4 moja 1904. Śedmjokrotny majster Mjymcůw, sztyrokrotńe erbnůł puhar uůnygo kraju a majster Puharu UEFA we 1997. Schalke gro swoje szpile na Veltins-Arena, dowńij mjanowanym Arena AufSchalke (śl. tum. *NaSchalke*). Mjano te połaźi uod ślůnskich fanůw, kerzi godajům, aże lyzům *na Schalke*.
Quito

**Quito**, połne mjano: **San Francisco de Quito** - stolica a druge podug wjelośći ludźi mjasto we Ekwadůrze. Je rozlygowane welu wulkůnu Pichincha.
Écrouves

**Écrouves** - gmin we Francyji, we regijůńe Grand Est, we departamyńće Meurthe-et-Moselle. Mo 10,3&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2013 roku půmjyszkowało sam 4480 ludźi.
Zgierz

**Zgierz** - mjasto we Polsce, we łůdzkim wojewůdztwje, śedźiba zgerskigo krysu a wjejskigo gminu Zgierz.
Patras

**Patras** (nowogrecko godka Πάτρα - mjasto we Grecyji, we regijůńe Zachodńo Grecyjo. Morsko hawyna.
Wiener Neustadt

**Wiener Neustadt** – mjasto na prowach krysu we Austriji, we landźe Dolno Austrijo, śedźiba krysu Wiener Neustadt-Land.
Mitchelstown

**Mitchelstown**, irl. *Baile Mhistéala* – mjasto we Irlandyji, we prowincyji Munster, we hrabstwje Cork.
Nazaret

**Nazaret** (hebr. נצרת, Naceret; arab. الناصرة, *An-Nasira*) - mjasto we Izraelu, we Půłnocnym Dystrykće. Podug Wańelijůw půmjyszkiwoł sam Jezus Kristus ze familijům. Skiż tygo je sam pjelgrzimkowo turystyka.
Charkůw

**Charkůw** (ukr. *Харків*) - mjasto na Ukrajińe, stolica charkowskigo uobwodu. Uostrzodek industryji a nauki. Druge podug wjelośći ludźi mjasto Ukrajiny.
Wałbrzich

**Wałbrzich** (pol.: *Wałbrzych*, mjym. *Waldenburg*, śl-niym. *Walmbrich*, *Waalbrich* lub *Walmbrig*) – mjasto na prowach krysu we Polsce, we wojewůdztwje dolnoślůnskim. Uostrzodek industryji a nauki.

Polsko nazwa „Wałbrzych” pochodźi uod ślůnsko mjymjeckij godki „Walmbrich” lub „Waalbrich”.

Wałbrzich je miastym ô funkcyjach industryjowo-handlowo-usugowych z niy rozwijajōncymi sie możliwościami ôstrzodka turystycznego. Dŏwnij drugi ważny i znaczōncy ôstrzodek industryjalny Dolnego Ślōnska, po Wrocławiu.

Podle danych *GUS z 31 grudnia 2020, *Wałbrzich bōł zamiyszkowany bez 109971 ôsōb
Vendôme

**Vendôme** - mjasto a gmin we Francyji, we regijůńe Centre-Val de Loire, we departamyńće Loir-et-Cher.
Żnin

**Żnin** - mjasto we Polsce, we kujawsko-půmorskim wojewůdztwje. Śedźiba żńińskigo krysu a mjejsko-wjejskigo gminu Żnin.
Sarajewo

**Sarajewo** (bośń. *Sarajevo*, serb. *Сарајево*, tur. *Saraybosna*) – nojsrogsze mjasto a stolica uod Bośńe a Hercegowiny. We 1984 roku bůły sam szpilane Źimowe Uolimpijske Igrziska.
Aracaju

**Aracaju** - mjasto we Brazyliji, stolica sztatu Sergipe. Uostrzodek industryji a nauki, morsko hawyna.
Poczapincy

**Poczapincy** (ukr. *Почапинці*) - wjeś na Ukrajińe, we uobwodźe ternopilskim, we rejůńe tarnopolskim. Na 2023 rok půmjyszkowało sam 571 ludźi.
Zamarski

**Zamarski** (cz. *Zámrsk*, mjym. *Zamarsk*) – wjeś we Polsce, we ślůnskim wojewůdztwje, we ćeszyńskim kryśe, we gmińe Hażlach.
Tomaszów Mazowiecki

**Tomaszów Mazowiecki** - mjasto we Polsce, we łůdzkim wojewůdztwje, śedźiba tůmaszowskigo krysu.
Newport Beach

**Newport Beach** - mjasto we USA, we stańe Kaliforńijo, we hrabstwje Orange. Je rozlygowane nade Pokojnym Uoceanym.
Pogradeci

**Pogradeci** – mjasto we Albańiji, stolica uokryngu Pogradec. Je rozlygowane nade Jeźdźorym Ohrid.
Olszyny (wjeś we mazowjeckim wojewůdztwje)

**Olszyny** – wjeś we Polsce, we mazowjeckim wojewůdztwje, we uostrołynckim kryśe, we gmińe Myszyńec.
Gmin Sužionių

**Gmin Sužionių** (pol. *Gmina Sużany*) - gmin na Litwje, we wilyńskim uokryngu, we wilyńskim rejůńe. Mo 160&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2009 roku půmjyszkowało sam 2320 ludźi. Na 2001 rok 83% mjyszkańcůw bůło Polokůma, 8,7% Litwinůma.
Bournemouth

**Bournemouth** – mjasto we Wjelgij Brytańiji, we Ynglandźe, we hrabstwje Dorset. Uostrzodek turystyki a nauki.
Poole

**Poole** – mjasto we Wjelgij Brytańiji, we Ynglandźe, we hrabstwje Dorset. Hawyna we Kanole La Manche. Fůnguje sam skupina żużlowygo szportu Poole Pirates, kero pora razůw mjoła majstra Wjelgij Brytańiji.
Veľká Lomnica

**Veľká Lomnica** - gmin (obec) na Słowacyji, we preszowskim kreju, we kryśe Kežmarok. Mo 19,12&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2015 roku půmjyszkiwoło sam 4609 ludźi.

### Necowe uodwołańa
* Neczajta gminu Veľká Lomnica
Skopje

**Skopje** (mac. *Скопје*, alb. *Shkup*, syrb. *Скопље – Skoplje*, bułg. *Скопие*, gr. *Σκόπια*, tur. *Üsküp*) – nojsrogsze mjasto a stolica Půłnocnyj Macedůńiji. Uostrzodek industryji a nauki.
Wjeprz (ślůnske wojewůdztwo)

**Wjeprz** (pol. *Wieprz*) – wjeś we Polsce, we ślůnskim wojewůdztwje, we żywjeckim kryśe, we gmińe Radźechowy-Wjeprz.
Bethesda (Maryland)

**Bethesda** - census-designated place we USA, we sztaće Maryland, we hrabstwje Montgomery. Mo 34,2&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2013 roku půmjyszkowało sam 63 374 ludźi.
Armagh

**Armagh** (irl. *Ard Mhacha*) – mjasto we Wjelgij Brytańiji, we Půłnocnyj Irlandyji, stolica hrabstwa Armagh.
Springfield (Missouri)

**Springfied** – mjasto we USA, we sztaće Missouri, we hrabstwach Greene (uůnygo stolica) a Christian.
Białogard

**Białogard** (mjym. *Belgard*) - mjasto we Polsce, we zachodńopůmorskim wojewůdztwje, śedźiba bjołogardzkigo krysu a wjejskigo gminu Białogard.
Biała Rawska

**Biała Rawska** - mjasto we Polsce, we łůdzkim wojewůdztwje, we rawskim kryśe. Śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Biała Rawska.
Jahilnyca

**Jagilnica** (ukr. *Ягільниця*) - wjeś na Ukrajińe, we ternopilskim uobwodźe, we czortkiwskim rejůńe. Na 2014 rok půmjyszkowało sam 1200 ludźi.
Taylor Swift

**Taylor Alison Swift** (rodz. 13 grudńa 1989 we Reading) – amerikańsko pjosynkarka country a pop a autorka tekstůw. Podug cajtůngu Forbes nojlepij zarabjajůnco celebrytka – 170 mln dolarůw na rok.

### Dyskografijo (ino LP)
* *[[Taylor Swift (albům)|Taylor Swift]]* (2006)
* *[[Fearless (albům Taylor Swift)|Fearless]]* (2008)
* *[[Speak Now]]* (2010)
* *[[Red (albům Taylor Swift)|Red]]* (2012)
* *[[1989 (albům)|1989]]* (2014)
**[[Reputation]]* (2017)
**[[Lover]]* (2019)
**[[Folkore]]* (2020)
**[[Evermore]]* (2020)
**Midnights* (2022)
**The Tortured Poets Department* (2024)
**The Life of a Showgirl* (2025)
Osaka

**Osaka** (jap. 大阪市 Ōsaka-shi) - mjasto we Japůńiji, na wyspje Honsiu, stolica prefektury Osaka. Uostrzodek industryji, nauki a kultury, morsko hawyna.
Złoty Potok (ślůnske wojewůdztwo)

**Złoty Potok** – wjeś we Polsce, we ślůnskim wojewůdztwje, we czynstochowskim kryśe, we gmińe Janůw.
Duszanbe

**Duszanbe** (tadżycko godka: *Душанбе*) - nojsrogsze mjasto a stolica Tadżykistůnu. Uostrzodek industryje a nauki.
Mogilany

**Mogilany** – wjeś we Polsce, we małopolskim wojewůdztwje, we krakowskim kryśe, śedźiba gminu Mogilany.
Adigrat

**Adigrat** (amh.  ዓዲግራት) - mjasto we Etjopiji, we regijůńe Tigraj. Uostrzodek industryji a nauki.
Valencia

**Valencia**, katal. **València** - mjasto we Szpańiji, stolica autůnůmicznyj spůlnoty Valencia a prowincyji Valencia. Uostrzodek industryji, kultury a nauki.
Crowborough

**Crowborough** – mjasto we Wjelgij Brytańiji, we Ynglandźe, we hrabstwje East Sussex. Znůme skiż tygo co půmjyszkiwoł sam Arthur Conan Doyle, autor růmanůw uo Sherlocku Holmeśe. Terozki je sam uůnygo dynkmal.
Marbella

**Marbella** - mjasto we Szpańiji, we autůnůmicznyj spůlnoće Andaluzyjo, we prowincyji Málaga. Je rozlygowane nade Strzůdźymnym Morzym.
Saint-Arnoult-des-Bois

**Saint-Arnoult-des-Bois** - gmin we Francyji, we regijůńe Centre-Val de Loire, we departamyńće Eure-et-Loir. Mo 20,67&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2013 roku půmjyszkowało sam 886 ludźi.

### Necowe uodwołańa
* Neczajta Saint-Arnoult-des-Bois
Val-de-la-Haye

**Val-de-la-Haye** - gmin we Francyji, we regijůńe Normandyjo, we departamyńće Seine-Maritime. Mo 10,16&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2014 roku půmjyszkowało sam 694 ludźi.

### Necowe uodwołańa
* Neczajta Val-de-la-Haye
Cermes

**Cermes**, mjym. **Tscherms** - gmin we Italiji, we regijůńe Trydynt-Gůrno Adyga, we prowincyji Bolzano. Przez 95% ludźi sam godo pů mjymjecku. Gmin mo 6,62&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2015 roku půmjyszkowało sam 1531 ludźi.

### Necowe uodwołańa
*Neczajta Cermes
Bressanone

**Bressanone**, mjym. **Brixen** - gmin we Italiji, we regijůńe Trydynt-Gůrno Adyga, we prowincyji Bolzano. Mo 84,7&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2016 roku půmjyszkowało sam 21&nbsp;569 ludźi. Przez 73% ś ńich godo we mjymjeckij godce.

### Necowe uodwołańa
* Neczajta Bressanone
Braciejowice

**Braciejowice** – wjeś we Polsce, we lubelskim wojewůdztwje, we uopolskim kryśe, we gmińe Łaźiska.
Goring-on-Thames

**Goring-on-Thames**, kajńikej skrocane do **Goring** - wjeś we Wjelgij Brytańiji, we Ynglandźe, we hrabstwje Oxfordshire. Podug danych ze 2011 roku půmjyszkowało sam 3187 ludźi.
George Michael

**George Michael**, po prowdźe: **Georgios Kyriacos Panayiotou** (rodz. 25 czyrwca 1963 we Lůndyńe, um. 25 grudńa 2016 we Goring-on-Thames) - brytyjski pjosynkorz, kůmpozytor a muzyczny producynt. Uůnygo fater bůł Grekym ze Cypru, matka Ynglynderkům. Uůnaczůł muzyka ze zorty pop a soul. Bůł znůmy pjyrw kej człůnek duetu Wham!, kery fůngowoł we lotach 1981-1986, a ńyskorzi kej solowy artista. 

Znůmy m.in. ze szlagrůw *Last Christmas*, *Careless Whisper* a inkszych. Bůł buzyrantym.

### Dyskografijo (ino solowe albůmy)
* Faith, 1987
* Listen Without Prejudice Vol. 1, 1990
* Older, 1996
* Songs from the Last Century, 1999
* Patience, 2004

### Zdrzůdła
* allmusic.com
* biography.com
Acy-en-Multien

**Acy-en-Multien** - gmin we Francyji, we regijůńe Hauts-de-France, we departamyńće Oise. Mo 11,47&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2013 roku půmjyszkowało sam 830 ludźi.
Charbinowice

**Charbinowice** - wjeś we Polsce, we śwjyntokrziskim wojewůdztwje, we kaźimjerskim kryśe, we gmińe Uopatowjec.
Enniscorthy

**Enniscorthy** (irl. Inis Córthaidh) – mjasto we Irlandyji, we prowincyji Leinster, we hrabstwje Wexford.
Bremerhaven

**Bremerhaven**, - mjasto we Mjymcach, we landźe Bremen. Je rozlygowane wele ujśćo rzyki Weser ku Půłnocnymu Morzu. Morsko hawyna a uostrzodek industryje a nauki.
Czaplinek

**Czaplinek** (mjym. *Tempelburg*) - mjasto we Polsce, we zachodńopůmorskim wojewůdztwje, we drawskim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Czaplinek.
Los Villares

**Los Villares** - gmin we Szpańiji, we autůnůmicznyj spůlnoće Andaluzyjo, we prowincyji Jaén. Mo 88,63&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2015 roku půmjyszkowało sam 5999 ludźi.

### Necowe uodwołańa
* Neczajta Los Villares
Marthalen

**Marthalen** - gmin we Szwajcaryji, we kantůńe Zürich, we dystrykće Andelfingen. Mo 14,11&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2015 roku půmjyszkowało sam 1950 ludźi.

### Necowe uodwołańa
* Neczajta Marthalen
El Paso (Teksas)

**El Paso** – mjasto we USA, we sztaće Teksas, śedźiba hrabstwa El Paso. Je rozlygowane nade rzykům Rio Grande keroje sam grańicům ze Meksykym, po drugij zajće je rozlygowane meksykůńske mjasto Ciudad Juárez.
Ustanůw

**Ustanůw** (pol. *Ustanów*) - wjeś we Polsce, we mazowjeckim wojewůdztwje, we pjaseczyńskim kryśe, we gmińe Prażmůw.
Gerona

**Gerona** (kat. *Girona*) - mjasto we Szpańiji, we autůnůmicznyj spůlnoće Katalůńijo, stolica prowincyji Gerona.
Le Malzieu-Ville

**Le Malzieu-Ville** - gmin we Francyji, we regijůńe Uoksytańijo, we departamyńće Lozère. Mo 7,8&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2013 roku půmjyszkowało sam 749 ludźi.
Chirac (Charente)

**Chirac** - gmin we Francyji, we regijůńe Nowo Akwitańijo, we departamyńće Charente. Mo 34,33&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2013 roku půmjyszkowało sam 753 ludźi.

### Necowe uodwołańa
* Neczajta Chirac
Horgoš

**Horgoš**, madź. **Horgos** - wjeś we Syrbiji, we Wojwodińe, we půłnocnobanackim uokryngu, we gmińe Kanjiža. Podug danych ze 2011 roku, půmjyszkowało sam 5911 ludźi. Przez 80% mjyszkańcůw je Madźarůma.
Antibes

**Antibes** - gmin we Francyji, we regijůńe Provence-Alpes-Côte d’Azur, we departamyńće Alpes-Maritimes. Mo 26,48&nbsp;km² a podug danych ze 2013 roku půmjyszkowało sam 75&nbsp;456 ludźi.

### Kamracke mjasta
*  Aalborg, Dańijo
*  Kinsale, Irlandyjo
*  Newport Beach, USA
*  Schwäbisch Gmünd, Mjymcy
*  Ejlat, Izrael
*  Desenzano del Garda, Italijo
*  Olimpia, Grecyjo
*  Bodrum, Turcyjo

### Necowe uodwołańa
* Neczajta Antibes
Sallanches

**Sallanches** - mjasto a gmin we Francyji, we regijůńe Auvergne-Rhône-Alpes, we departamyńće Haute-Savoie.
Babrujsk

**Bobrujsk** (bjoł. *Бабруйск*, rus. *Бобруйск*, pol. *Bobrujsk*) - mjasto na Bjołoruśi, we mohylewskim uobwodźe, stolica bobrujskigo rajonu.
Chengdu

**Chengdu** - mjasto we Chińskij Ludowyj Republice, stolica prowincyji Syczuan. Srogi uostrzodek industryje.
Oxford

**Oxford** - mjasto we Wjelgij Brytańiji, we Ynglandźe, stolica hrabstwa Oxfordshire. Uostrzodek nauki a industryje.
Aarhus

**Aarhus** (uod 1948 do 1 styczńa 2011 szrajbowane **Århus**) – mjasto we Dańiji, we regijůńe Midtjylland, śedźiba gminu Aarhus.
Wolsztyn

**Wolsztyn** - mjasto we Polsce, we wjelgopolskim wojewůdztwje, śedźiba wolsztyńskigo krysu a mjejsko-wjejskigo gminu Wolsztyn.
Zaklików

**Zaklików** - mjasto we Polsce, we podkarpackim wojewůdztwje, we stalowowolskim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Zaklików.
Waukawysk

**Waukawysk** (bjoł. *Ваўкавыск*, rus. *Волковыск*) - mjasto na Bjołoruśi, we grodźyńskim uobwodźe, stolica wołkowyskigo rejůnu.
Mortegliano

**Mortegliano** - gmin we Italiji, we regijůńe Frjuli-Julijsko Wynecyjo, we prowincyji Udine. Mo 30,05&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2015 roku půmjyszkowałosam 5010 ludźi.

### Necowe uodwołańa
* Neczajta Mortegliano
Bologna

**Bologna** – mjasto we Italiji, we regijůńe Emilijo-Růmańijo, stolica prowincyji Bologna. Uostrzodek industryji.
Ambala

**Ambala** (hindi अम्बाला) – mjasto we Indyjach, we sztaće Hariana, stolica dystryktu Ambala. Uostrzodek industryji.
Wjeloek

**Wjeloek**, tyż **Wjelokůnt** - plaskato geometryjno figura zbajstlowano ze zawartyj łamanyj lińi. Kożdy prosty sznit tyj lińi mjanowany je bokym, zaś punkty styku tych bokůw - ekům. Suma mjar wewnyntrznych ekůw we wjeloeku uo n bokach mo wert (n-2)\cdot \pi radjanůw, co śe růwno (n-2)\cdot 180^\circ.
Taishan

**Taishan** - mjasto na prowach krysu we Chińskij Ludowyj Republice, we prowincyji Guangdong. Uostrzodek industryji.
Waziers

**Waziers** - gmin we Francyji, we regijůńe Hauts-de-France, we departamyńće Nord. Mo 4,34&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2014 roku půmjyszkowało sam 7497 ludźi.

### Necowe uodwołańa
* Neczajta Waziers
Navès (Tarn)

**Navès** - gmin we Francyji, we regijůńe Uoksytańijo, we departamyńće Tarn. Mo 9,75&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2014 roku půmjyszkowało sam 676 ludźi.
Zmijiw

**Zmijiw** (ukr. Зміїв) - mjasto na Ukrajińe, we charkowskim uobwodźe, śedźiba zmijiwskigo rejůnu.
Heikendorf

**Heikendorf** - gmin we Mjymcach, we landźe Szleswig-Holstein, we kryśe Plön. Mo 14,72&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2015 roku půmjyszkowało sam 8150 ludźi.

### Necowe uodwołańa
* Neczajta gminu Heikendorf
Pyrzyce

**Pyrzyce** - mjasto we Polsce, we zachodńopůmorskim wojewůdztwje, śedźiba pyrzyckigo krysu a mjejsko-wjejskigo gminu Pyrzyce.
Kolonia Sielce

**Kolonia Sielce** - wjeś we Polsce, we mazowjeckim wojewůdztwje, we bjołobrzeskim kryśe, we gmińe Strůmjec.
Wyndrogůw

**Wyndrogůw** (pol. *Wędrogów*) - wjeś we Polsce, we łůdzkim wojewůdztwje, we skerńewickim kryśe, we gmińe Kowjesy.
Szczepanowice (tarnowski krys)

**Szczepanowice** (pol. *Szczepanowice*) - wjeś we Polsce, we małopolskim wojewůdztwje, we tarnowskim kryśe, we gmińe Pleśno.
Brzostek

**Brzostek** - mjasto we Polsce, we podkarpackim wojewůdztwje, we dymbickim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Brzostek.
Tułun

**Tułun** (rus. *Тулун*) – mjasto we Rusyji, we irkutskim uobwodźe, stolica tułůńskigo rejůnu.
Dąbrowica (tarnobrzeski krys)

**Dąbrowica** - wjeś we Polsce, we podkarpackim wojewůdztwje, we tarnobrzeskim kryśe, we gmińe Sandomjyrski Baranůw.
Rajcza

**Rajcza** - wjeś we Polsce, we ślůnskim wojewůdztwje, we żywjeckim kryśe, śedźiba gminu Rajcza.
Symferopol

**Symferopol** (ukr. *Сімферо́поль*, rus. *Симферо́поль*, krm. *Симферополь*) - mjasto we Ukrajińe, stolica Autůnůmicznyj Republiki Krymu, uod 2014. roku uokupowane uod ruskij armije.
Mátészalka

**Mátészalka** – mjasto we Madźarach, we kůmitaće Szabolcs-Szatmár-Bereg, śedźiba krysu Mátészalka.
Kościelisko (małopolske wojewůdztwo)

**Kościelisko** - wjeś we Polsce, we małopolskim wojewůdztwje, we tatrzańskim kryśe, śedźiba gminu Kościelisko.
Schaffhausen

**Schaffhausen** (fr. *Schaffhouse*, it. *Sciaffusa*, ret. *Schaffusa*) - mjasto we Szwajcaryji, śedźiba kantůnu Schaffhausen.
Przystałowice Małe

**Przystałowice Małe** - wjeś we Polsce, we mazowjeckim wojewůdztwje, we przisuskim kryśe, we gmińe Ruśinůw.
Guasila

**Guasila** - gmin we Italiji, we regijůńe Sardyńijo, we prowincyji Cagliari. Mo 43,51&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2015 roku půmjyszkowało sam 2690 ludźi.

### Necowe uodwołańa
* Neczajta gminu Guasila
Cagliari

**Cagliari** - mjasto we Italiji, stolica regijůnu Sardyńijo a prowincyji Cagliari. Uostrzodek industryji, morsko hawyna
Hołubiwka (łuhański uobwůd)

**Hołubiwka** (ukr.  *Голубівка*) - wjeś we Ukrajińe, we łuhańskim uobwodźe, we kremińskim rejůńe. Mo 1,49&nbsp;km² wjyrchu a půmjyszkuje sam ůng. 460 ludźi.
Kings Langley

**Kings Langley** - wjeś we Wjelgij Brytańiji, we Ynglandźe, we hrabstwje Hertfordshire. Na 2011 rok půmjyszkowało sam 5214 ludźi.
Bjaroza

**Bjaroza** (bjoł. *Бяроза*) - mjasto we Bjołoruśi, we brzeskim uobwodźe, stolica bjaroskigo rajonu. Do 1945 pode mjanym **Kartusko Bereza** (). We lotach 1934-1939 fůngowoł sam polski Plac Uodosobńyńo we Kartuskij Bereźe, we kerym trzimali politycznych wjyńźńůw.

## Przipisy
Opwijk

**Opwijk** - gmin we Belgiji, we prowincyji Flamandzko Brabancyjo.Mo 19,69&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2015 roku půmjyszkowało sam 13 699 ludźi.

### Necowe uodwołańa
* Neczajta Opwijk
Hrachovište

**Hrachovište** - gmin we Słowacyji, we Trenčianskim kreju, we kryśe Nové Mesto nad Váhom. Mo 9,2&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2015 roku půmjyszkowało sam 723 ludźi.

### Necowe uodwołańa
* Neczajta gminu Hrachovište
Willington (Derbyshire)

**Willington** - wjeś we Wjelgij Brytańiji, we Ynglandźe, we hrabstwje Derbyshire. Na 2011 rok půmjyszkowało sam 2864 ludźi.
Dobricz

**Dobricz** (bułg. *Добрич*) – mjasto we Bułgaryji, admińistracyjńy śedźiba uobwodu Dobricz.
Nowa Huta (Ukrajina)

**Nowa Huta** (ukr. *Нова Гута*) - wjeś na Ukrajińe, we tarnopolskim uobwodźe, we monasterzyskim rejůńe. Půmjyszkuje sam ůng. 160 ludźi.
Sędziszów Małopolski

**Sędziszów Małopolski** – mjasto we Polsce, we podkarpackim wojewůdztwje, we ropczycko-syndziszowskim kryśe.
Bari

**Bari** – mjasto we Italiji, stolica regijůnu Apulijo a prowincyji Bari. Uostrzodek industryji a kultury, morsko hawyna.
Cheniménil

**Cheniménil** - gmin we Francyji, we regijůńe Grand Est, we departamyńće Vosges. Mo 9,28&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2014 roku půmjyszkowało sam 1185 ludźi.

### Necowe uodwołańa
* Neczajta Cheniménil
San Miguel de Tucumán

**San Miguel de Tucumán**, kajńykej skrocane do **Tucumán** - mjasto we Argyntyńe, stolica prowincyji Tucumán.
Elbląg

**Elbląg** (mjym. *Elbing*, prus. *Elbings*) - mjasto na prowach krysu we Polsce, we warmińsko-mazurskim wojewůdztwje, śedźiba elblůnskigo krysu a wjejskigo gminu Elbląg. Uostrzodek industryji. Nojńiżyj rozlygowane mjasto we Polsce, we tajli niżyj kej poźům morza.
Landshut

**Landshut** – mjasto na prowach krysu we Mjymcach, we landźe Bajery, śedźiba regijůnu Landshut a krysu Landshut.
Bad Mergentheim

**Bad Mergentheim** – mjasto a spa we Mjymcach, we landźe Badyńijo-Wirtymbyrgijo, we kryśe Main-Tauber.
Halifax (mjasto we Ynglandźe)

**Halifax** – mjasto we Wjelgij Brytańiji, we Ynglandźe, we hrabstwje West Yorkshire, we dystrykće Calderdale. Uostrzodek industryje.
Baranawiczy

**Baranowiczy** (bjoł. *Баранавічы*, pol. *Baranowicze*) - mjasto na Bjołoruśi, we brzeskim uobwodźe, stolica baranawickigo rajůnu.
Swirż

**Swirż** - wjeś na Ukrajińe, we lymberskim uobwodźe, we przymyślańskim rejůńe. Mo ůng. 700 mjyszkańcůw.
Czempiń

**Czempiń** (mjym. *Tschempin*) - mjasto we Polsce, we wjelgopolskim wojewůdztwje, we kośćańskim kryśe,śedźiba wjejskigo gminu Czempiń.
León (Szpańijo)

**León** - mjasto we Szpańiji, we autůnůmicznyj spůlnoće Kastylijo a León, stolica prowincyji León. Uostrzodek industryji a kultury.
Guenzet

**Guenzet** (kab. *Genzet*) - gmin we Algeryji, we prowincyji Satif. Mo 147&nbsp;km² wjyrchu a podug danych na 2008 rok půmjyszkowało sam 3541 ludźi.
Vichy

**Vichy** - gmin we Francyji, we regijůńe Auvergne-Rhône-Alpes, we departamyńće Allier. Mo 5,85&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2014 roku půmjyszkowało sam 25 279 ludźi.
Zołocziwka

**Zołocziwka** (ukr. *Золочівка*) - wjeś we Ukrajińe, we růwjyńskim uobwodźe. Na 2015 rok půmjyszkowało sam 384 ludźi.
Dragiżewo

**Dragiżewo** - wjeś we Bułgaryji, we uobwodźe Wjelge Tyrnowo, we gmińe Laskowec. Na 2015 rok půmjyszkowałosam 771 ludźi.
Radziejowice

**Radziejowice** - wjeś we Polsce, we mazowjeckim wojewůdztwje, we żyrardowskim kryśe, śedźiba gminu Radziejowice.
Żandowice

**Żandowice** (pol. Żędowice, miym., Sandowitz) – wieś na Ślōnsku we Polsce, we wojewōdztwie ôpolskim, krysie strzeleckim, a we gminie Zawadzke.

Żandowice leżōm przi rzyce Malapana. Miyszko sam kole 2300 ludzi. Je sam tyż fara pw. Matki Boskyj Bolesnyj (dŏwnij miyszkańcy nŏleżeli do fary we Kelczy, a jeszcze piyrwyj do Jymielnicy. Nojwcześniyjszŏ wspominka ô wsi je ze kole 1300 roku, kej to biskup wrocławski we dokumyńcie Liber fundationis Episcopatus Vratislaviensi przikozōł, coby ludzie z tyj wsi płaciyli płat na biskupstwo. Je to wieś chopsko-robotniczŏ (piyrwyj ludzie robiyli we żandowskij hucie (bōło sam nojwjynksze koło wodne na cołkim Ślōnsku, abo tyż mieli bamberstwa).
2017

### Rok 2017 uogłoszůno:
* Rokem rzyki Wisły. (Polsko)

### Wydarzyńo:
* 6 styczńa - Kamil Stoch wygroł Turńij Sztyrych Skoczńi.
* 20 styczńa Donald Trump zostoł pryzydyntym USA.
* 9 marca - Donald Tusk pokonoł Jacka Saryusz-Wolskiego we wotůngu na prezesa Ojropejskij Rady.
* 3 kwjetńa - zamach we metrze we Pejtersburgu.
* 14 moja - Emmanuel Macron zostoł zasprziśynżůny na prezydynta Francyji.
* 22 moja - zamach we Manchester - 22 uofjory.
* 1 września - wkludzyńe nowygo systymu edukacyji we Polsce.

### Pomarli:
* 9 styczńa - Zygmunt Bauman - polski filozof.
* 10 styczńa - Roman Herzog - mjymjecki polityker. Gowa państwa Mjymcy we lotach 1994-1999 ze partyje CDU.
* 20 kwietnia - Magdalena Abakanowicz - artystka.
* 22 moja - Zbigniew Wodecki - pjosynkorz.
* 16 czyrwca - Helmut Kohl - mjymjecki polityker.

### Śwjynta ruchůme:
* **[[Tusty Sztwortek]]**: 23 lutygo.
* **[[Wjelganoc]]**: 16 kwjetńa.
* **[[Boże Ćoło]]**: 15 czyrwca.
Wierzchowo (szczećinecki krys)

**Wierzchowo** - wjeś we Polsce, we zachodńopůmorskim wojewůdztwje, we szczećineckim kryśe, we gmińe Szczećinek.
Tolochenaz

**Tolochenaz** - gmin we Szwajcaryji, we kantůńe Vaud, we dytrykće Morges. Mo 1,58&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2015 roku půmjyszkowało sam 1859 ludźi.

### Necowe uodwołańa
* Neczajta Tolochenaz
Czarnochowice

**Czarnochowice** - wjeś we Polsce, we małopolskim wojewůdztwje, we wjelickim kryśe, we gmińe Wjeliczka.
Paktofonika

**Paktofonika ** (abo **PFK**) - ślůnsko muzyczno skupina ze Katowicůw, kero groła muzyka rap. Skupina fůngowoła we lotach 1998-2003. 

## Gyszichta
Skupina powstoła we 1998 roku we Katowicach s ińicyjotywy rapera Wojciecha "Fokusa" Alszera (szl. Adalbert Alszer), kery do wspůłprocy zaprosił Sebastiana "Rahim Salberta (szl. Baścik Salbert) - bůłego człvnka zespołu 3xKlan. Trzećym człůnkem zespołu bůł Piotr "Magik" Łuszcz (szl. Pyjter Uszcz),kery dowńij noleżoł do Kaliber 44. Piyrwsze teksty bůły łonaczone we Paźdźerńiku 1998 roku. Gibko łoboczyli ich wytwůrnijo R.R.X. Jednokże zyrwoli umowa, potym dołaczyli do Gigant Records. We 2000 pojecholi do Mjymcůw wyrychtowac singiel "2 kilo" ze Mjymcami. 18 grudńa tygo roku wydano płyta "Kinematografia". 8 dni potym, (26 grudńa) Magik umrzył, popołńił samobůjstwo wyskakujůnc ze uokna uo 6:15. Skupińe wzrosła popularnosc. We 2002 roku wydano uostana płyta - "Archiwum kinematografi". 21 marca 2003 we Katowicach zorganizowano koncyrt a bůł to szlus tygo zespołu. We 2004 powstoł Pokahontaz ze Fokusem a Rahimem.

## Film
We 2012 roku wydano film p.t. *Jesteś Bogiem*, kery uopowjodoł gyszichta skupiny. Film trefjůł sie z negatywnům ryakcyjům, beztuż co rola Kalibera 44 była szpetńe pokozano.

## Skłod skupiny

### Uostatni skłod skupiny
* **Wojciech Alszer** - 1998-2003
* **Sebastian Salbert** - 1998-2003

### Bůły skłod skupiny
* **Piotr Łuszcz** - 1998-2000

## Dyskografijo
Tottori

**Tottori** – mjasto we Japůńiji, stolica prefektury Tottori, na wyspje Honsiu. Uostrzodek industryji a nauki.
Ostrów Mazowiecka

**Ostrów Mazowiecka** - mjasto we Polsce, we mazowjeckim wojewůdztwje, śedźiba uostrowskigo krysu a wjejskigo gminu Ostrów Mazowiecka.
Jarosław Kaczyński

**Jarosław Aleksander Kaczyński** (rodz. 18 czyrwca 1949 we Warszawje) - polski polityker. Prezes Rady Mińistrůw Polski we lotach 2006-2007. Prezes polskij partyje Recht i Sprawiedliwość uod 2003. Poseł we Sejmie RP we lotach 1991-1993 a uod 1997. Senator we lotach 1989-1991.
Kandydat na Prezydynta RP we roku 2010. Mioł braćika Lecha Kaczyńskiego, kery bůł gowům państwa polskego we lotach 2005-2010 a zginůł we katasztrofje polskiego prezidenckego fligra wele Smolyńska.

## Partyje
* Porozumienie Centrum - 1990-1998 a 1999-2001.
* Prawo i Sprawiedliwość - uod 2001.

## Przipisy
Gostyń

**Gostyń** - mjasto we Polsce, we wjelgopolskim wojewůdztwje, sedźiba gostyńskigo krysu a mjejsko-wjejskigo gminu Gostyń.
Myślibórz

**Myślibórz** (mjym. *Soldin*) - mjasto we Polsce, we zachodńopůmorskim wojewůdztwje, śedźiba myśliborskigo krysu a mjejsko-wjejskigo gminu Myślibórz.
Zielōnŏ Gōra

**Zielōnŏ Gōra** (tyż **Grinberg**, pol.: *Zielona Góra*, niym.: *Grünberg in Schlesien,* śl-niym.: *Grienberg*) – sztad a grodzki krys we lubuskim wojewōdztwie, kery je siedzibōm starostwa zielōnogōrskigo krysu (ziymskigo), lubuskigo sejmiku a inkszych wojewōdzkich instytucyje. Funguje sam szportklub ZKŻ Zielona Góra, barzij znany pode mianym *Falubaz*.
Ilinka (atrachański uobwůd)

**Ilinka**(rus. *Ильинка*) - wjeś we Rusyji, we astrachańskim uobwodźe, we ikrjańińskim rejůńe. Na 2016 rok půmjyszkowało sam 4919 ludźi. Wjeś je rozlygowano we depresyji, 23 m. p.p.m.
Astrachań

**Astrachań** (rus. *Астрахань*) – mjasto we Rusyji, stolica astarchańskigo uobwodu. Je rozlygowane we delće rzyki Wołga.
Versailles

**Versailles** - gmin we Francyji, we regijůńe Île-de-France, we departamyńće Yvelines. Mo 26,18&nbsp;km² wjyechu a podug danych ze 2014 roku půmjyszkowało sam 85461 ludźi.

Je znůmy skiż pałacu, downyj rezydyncyji krůlůw Francyji. Szrajbowano we ńim Wersalski Traktat.

### Necowe uodwołańa
* Neczajta Versailles
Brasília

**Brasília** - stolica Brazyliji (uod 1960), stanowi uosobno admińistracyjńy jednostka: Dystrykt Federalny. Uostrzodek nauki a kultury.
Růżanka (podkarpacke wojewůdztwo)

**Růżanka** (pol. *Różanka*) - wjeś we Polsce, we podkarpackim wojewůdztwje, we strziżowskim kryśe, we gmińe Wiśńowo.
Crespano del Grappa

**Crespano del Grappa** - gmin we Italiji, we regijůńe Ojganejsko Wynecyjo, we prowincyji Treviso. Mo 17,81&nbsp;km²wjyrchu a podug danych ze 2015 roku půmjyszkowało sam 4520 ludźi.

### Necowe uodwołańa
* Neczajta Crespano del Grappa
Staszów

**Staszów** - mjasto we Polsce, we śwjyntokrziskim wojewůdztwje, śedźiba staszowskigo krysu a mjejsko-wjejskigo gminu Staszów.
Trzaski (uostrołyncki krys)

**Trzaski** - wjeś we Polsce, we mazowjeckim wojewůdztwje, we uostrołynckim kryśe, we gmińe Troszyn.
Dąbrowica (bochyński krys)

**Dąbrowica** - wjeś we Polsce, we małopolskim wojewůdztwje, we bochyńskim kryśe, we gmińe Bochńa.
Peoria (Illinois)

**Peoria** – mjasto we USA, we sztaće Illinois, stolica hrabstwa Peoria. Je rozlygowane nade rzykům Illinois.
Ślůnski Chełm

**Ślůnski Chełm** (pol. *Chełm Śląski*, mjym. *Groß Chelm*) - wjeś we Polsce, we ślůnskim wojewůdztwje, we bjerůńsko-lyńdźińskim kryśe, śedźiba gminu Ślůnski Chełm. We lotach 1977-1994 przikuplowany ku Myslowicům kej uůnych dźelńica.
Galveston (Teksas)

**Galveston** – mjasto we USA, we sztaće Teksas, śedźiba hrabstwa Galveston. Morsko hawyna nade Meksykańskům Zatokům.
Żytomyr

**Żytomyr** (ukr. *Житомир*) - mjasto na Ukrajińe, stolica żytomyrskigo uobwodu a żytomyrskigo rejůnu. Uostrzodek industryje, nauki a kultury.
Salzburg

**Salzburg** – mjasto we Austriji, stolica landu Salzburg a krysu Salzburg-Umgebung. Uostrzodek turystyki a źimowych szportůw.
Czerńihůw

**Czerńihůw** (ukr. *Чернігів*, rus. *Чернигов*) - mjasto na Ukrajińe, stolica czerńihowskigo uobwodu.
Orneta

**Orneta** (mjym. *Wordmitt*) - mjasto we Polsce, we warmińsko mazurskim wojewůdztwje, we lidzbarskim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Orneta.
Mława

**Mława** - mjasto we Polsce, we mazowjeckim wojewůdztwje, śedźiba mławskigo krysu.

We lotach 1975-1998 mjasto admińistracyjńy noleżoło do ćechanowskigo wojewůdztwa.
Utrecht

**Utrecht** – mjasto  a gmin we Ńiderlandach, stolica prowincyji Utrecht. Uostrzodek industryji a nauki.
Bro Safari

**Bro Safari** abo **Knick** (rychtig **Nicholas Weiller**) (rodz. 6 kwetńa 1979 we Rzimie, Italijo) amerikański muzykant, kery gro muzyka trap, dustep a moombahton. Kej mioł pora mjeśůncůw familijo wrůćiła do Atlanty (jego familie pochodzi s Atlante). Pjyrszo skupina s jygo udźołym powstoła we 2000 roku. Mjoła mjano Evol Intent. Anfang solowyj kariery to je 2008 rok.

Terozki mieszko we Austin, Teksas.

## Necowe uodwołańa
* Zajta we internece
* Zajta we Soundcloud
Krasnogorsk

**Krasnogorsk** (rus. *Красногорск*) – mjasto we Rusyji, we moskewskim uobwodźe. Uostrzodek industryje.
XIX stoleće

## Wydarzyńa historyczne na śwjecie
* 1804 - Napoleůn Bůnaparte zostoł cysorzym Francyji.
*  1807 - Traktat we Tylże.
*  1810 - powstoł sztrafowy kodyks Napoleona.
*  1812 - wojna francusko-rusko.
*  1815 - 100 dńůw Napoleona.  
*  1815 - Bitwa pode Waterloo a abfal Napoleůna.
*  1815 - Wjedyński Kongrys.
*  1821 - poczůntek walki uo samostanowjyńy Grecyje 
*  1822 - zůunaczůno parowy cug.
*  1830 - anfang listopadowygo powstańo we Polsce
*  1831 - upadek listopadowego powstańo
*  1837 - powstoł sztrůmowy śilńik
*  1837 - krůlowo Victoria uobjyna włodza we Wjelgij Brytańiji.
*  1848 - Wjosna Ludůw we Ojropie.
*  1861 - Zjednoczyńe Italije.
*  1861 - poczůntek secesyjnyj wojny we USA.
*  1863 - poczůntek styczńowego powstańo we Polsce
*  1864 - upadek styczńowego powstańo
*  1865 - Wygrano Uńije we secesyjnyj wojńe.
*  1865 - zamach na Abrahama Lincolna.
*  1871 - zjednoczyńe Mjymjec.
*  1876 - pjyrszy telefůn.
*  1879 - pjyrszo byrna.
*  1887 - budowa wjeże Eiffla.
*  1895 - pjyrsze badańy promjeńůma X.
*  1896 - pjyrsze uod 393 roku Uolimpijske Igrziska

## Historyczne wydarzyńo na Ślůnsku

* Rozwůj przemysłu wůnglowego a hutniczego.
* Rozwůj potyngi Karla Godulle.
* Jůn Gajda postulowoł utworzyńe Ślůnskij Ligi - podug ńykerych je to poczůntek ślůnskiej nacyje.
* Powstoł Zwjůnzek Ślůnzokůw Austrijockich - "fater" separatycznych ruchůw na Ślůńsku (na przikłod: Ślůnskiej Partyje Ludowyj a Zwjůnzku Gůrnoślůnzokůw).
Wólka Kosowska

**Wólka Kosowska** - wjeś we Polsce, we mazowjeckim wojewůdztwje, we pjoseczyńskim kryśe, we gmińe Lesznowola.
Varennes-Jarcy

**Varennes-Jarcy** - gmin we Francyji, we regijůńe Île-de-France, we departamyńće Essonne. Mo 5,48&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 21014 roku půmjyszkowało sam 2331 ludźi.

### Necowe uodwołańa
* Neczajta Varennes-Jarcy
Nœux-les-Mines

**Nœux-les-Mines** - gmin we Francyji, we regijůńe Hauts-de-France, we departamyńće Pas-de-Calais. Mo 8,84&nbsp;km² wjyrchu a podug danych ze 2014 roku půmjyszkowało sam 12 570 ludźi.

### Necowe uodwołańa
* Neczajta Nœux-les-Mines