open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nowe Skalmierzyce

**Nowe Skalmierzyce** - mjasto we Polsce, we wjelgopolskim wojewůdztwje, we uostrowskim kryśe, we mjejsko-wjejskim gmińe Nowe Skalmierzyce.
Glinojeck

**Glinojeck** - mjasto we Polsce, we mazowjeckim wojewůdztwje, we ćechanowskim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Glinojeck. Mjejske prawa uod 1993.
Łaszczów

**Łaszczów** - mjasto we Polsce, we lubelskim wojewůdztwje, we tůmaszowskim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Łaszczów.
Rybienko Stare

**Rybienko Stare** - wjeś we Polsce, we mazowjeckim wojewůdztwje, we wyszkowskim kryśe, we gmińe Wyszkůw.
Łążyn (gmin Uobrowo)

**Łążyn** - wjeś we Polsce, we kujawsko-půmorkim wojewůdztwje, we torůńskim kryśe, we gmińe Uobrowo.
Brześć Kujawski

**Brześć Kujawski** – mjasto we Polsce, we kujawsko-půmorskim wojewůdztwje, we włocławskim kryśe, śediba mjejsko-wjejskigo gminu Brześć Kujawski.
Wjůnzůw

**Wjůnzůw** (pol. *Wiązów*, mjym. *Wansen*) - mjasto we Polsce, we dolnoślůnskim wojewůdztwje, we strzelińskim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Wjůnzůw.
Aýna

**Aýna** - gmin we Szpańiji, we autůnůmicznyj spůlnoće Kastylijo-La Mancha, we prowincyji Albacete. Mo 	146,81 km² wjyrchu a podug danych ze 2022 roku půmjyszkowoło sam 582 ludźi.
Frýdlant

**Frýdlant** (mjym. *Friedland in Böhmen*) – mjasto we Czeskij Republice, we libereckim kreju, we kryśe Liberec.
Oleszyce

**Oleszyce** - mjasto we Polsce, we podkarpackim wojewůdztwje, we lubaczowskim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Oleszyce.
Miyroszōw

**Miyroszōw** (pol. *Mieroszów*, mjym. *Friedland in Niederschlesien*) - miasto we Polsce, we dolnoślōnskim wojewōdztwie, we wałbrziskim krysie, siedziba miejsko-wiejskigo gminu Miyroszōw.
Nidzica

**Nidzica** (mjym. *Neidenburg*, prus. *Nīdaspils*) – mjasto we Polsce, we warmińsko-mazurskim wojewůdztwje, śedźiba ńidźickigo krysu a mjejsko-wjejskigo gminu Nidzica.
Ćmielów

**Ćmielów** - mjasto we Polsce, we śwjyntokrziskim wojewůdztwje, we uostrowjeckim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Ćmielów.
Łazy (zachodńopůmorske wojewůdztwo)

**Łazy** – wjeś we Polsce, we zachodńopůmrskim wojewůdztwje, we koszalińskim kryśe, we gmińe Śanůw.
Barlinek

**Barlinek** (mjym. *Berlinchen*) - mjasto we Polsce, we zachodńopůmorskim wojewůdztwje, we myśliborskim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Barlinek.
Barczewo

**Barczewo** (mjym. *Wartenburg in Ostpreussen*) – mjasto we Polsce, we warmińsko-mazurskim wojewůdztwje, we uolsztyńskim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Barczewo.
Villanova

**Villanova** - gmin we Francyji, we regijůńe Korsyka, we departamyńće Corse-du-Sud. Mo 11,25 km² wjyrchu a podug danych ze 2020 roku půmjyszkowoło sam 403 ludźi.
Międzyzdroje

**Międzyzdroje** (mjym. *Misdroy*) - mjasto we Polsce, we zachodńopůmorskim wojewůdztwje, we kamjyńskim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Międzyzdroje. Uostrodek turystyki, rozlygowany na wyspje Wolin, nade Bałtyckim Morzym. Mjejske prawa uod 1947, we latach 1972-1984 bůło tajlům Świnoujśćo.
Dobrzyń nad Wisłą

**Dobrzyń nad Wisłą** – mjasto we Polsce, we kujawsko-půmorskim wojewůdztwje, we lipnowskim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Dobrzyń nad Wisłą.
Tean

**Tean** - wjeś we Wjelgij Brytańiji, we Ynglandźe, we hrabstwje Staffordshire, we dystrykće Staffordshire Moorlands.
Lubiszewo Tczewskie

**Lubiszewo Tczewskie** - wjeś we Polsce, we půmorskim wojewůdztwje, we tczewskim kryśe, we gmińe Tczew.
Dobre Miasto

**Dobre Miasto** (mjym. *Guttstadt*) – mjasto we Polsce, we warmińsko-mazurskim wojewůdztwje, we uolsztyńskim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Dobre Miasto.
Rottenburg am Neckar

**Rottenburg am Neckar** – mjasto we Mjymcach, we landźe Badyńijo-Wirtymbyrgijo, we kryśe Tübingen. Je rozlygowane nade rzykům Neckar.
Mrocza

**Mrocza** (mjym. *Mrotschen*) – mjasto we Polsce, we kujawsko-půmorskim wojewůdztwje, we nakelskim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Mrocza.
Susz

**Susz** (mjym. *Rosenberg in Westpreußen*) – mjasto we Polsce, we warmińsko-mazurskim wojewůdztwje, we iławskim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Susz.
Hymn Rusyje

**Hymn Państwowy Ruskij Federacyje** (rusko: Государственный гимн Российской Федерации, Gosudarstvenny Gimn Rossiyskoy Federatsii) – państwowy hymn Rusyje. Ôstoł przijynty a napisony we 2000 roku. Słowa napisoł Sergei Władimirowicz Michałkow a muzykã skōmpōnowoł Aleksander Aleksandrow. Hymn mŏ takõ samã melodyjõ jak hymn SSSR.

## Słowa

### Słowa rusyjske
*Россия – священная наша держава,*

*Россия – любимая наша страна.*

*Могучая воля, великая слава –*

*Твое достоянье на все времена!*

Refren*:*

*Славься, Отечество наше свободное,*

*Братских народов союз вековой,*

*Предками данная мудрость народная!*

*Славься, страна! Мы гордимся тобой!*

*От южных морей до полярного края*

*Раскинулись наши леса и поля.*

*Одна ты на свете! Одна ты такая –*

*Хранимая Богом родная земля!*

Refren

*Широкий простор для мечты и для жизни*

*Грядущие нам открывают года.*

*Нам силу дает наша верность Отчизне.*

*Так было, так есть и так будет всегда!*

### Anglijsko transkrypcyjo
*Rossiya — svyashchennaya nasha derzhava,*

*Rossiya — lyubimaya nasha strana.*

*Moguchaya volya, velikaya slava —*

*Tvoyo dostoyanye na vse vremena!*

Refren:

*Slav’sya, Otechestvo nashe svobodnoye,*

*Bratskikh narodov soyuz vekovoy,*

*Predkami dannaya mudrost narodnaya!*

*Slav’sya, strana! My gordimsya toboy!*

*Ot yuzhnykh morey do polyarnogo kraya*

*Raskinulis’ nashi lesa i polya.*

*Odna ty na svete! Odna ty takaya —*

*Khranimaya Bogom rodnaya zemlya!*

Refren

*Shirokiy prostor dlya mechty i dlya zhizni.*

*Gryadushchiye nam otkryvayut goda.*

*Nam silu dayot nasha vernost’ Otchizne.*

*Tak bylo, tak yest’ i tak budet vsegda!*
Bałtijsk

**Bałtijsk** (rus. *Балтийск*, mjym. *Pillau*, lit. *Piliava*, pol. *Piława*) – mjasto we Rusyji, we kalińingradzkim uobwodźe.
Sarny

**Sarny** (ukr. *Сарни*) - mjasto na Ukrajińe, we růwjyńskim uobwodźe, śedźiba sarnyńśkigo rejůnu. Uostrzodek industryje.
Darłowo

**Darłowo** (mjym. *Rügenwalde*) - mjasto we Polsce, we zachodńopůmorskim wojewůdztwje, we sławjyńskim kryśe, śedźiba wjejskigo gminu Darłowo. Rozlygowane nade Bałtyckim Morzym.
Sanniki

**Sanniki** - mjasto we Polsce, we mazowjeckim wojewůdztwje, we gostyńińskim kryśe, śedźiba gminu Sanniki.
Skwierzyna

**Skwierzyna** (mjym. *Schwerin an der Warthe*) - mjasto we Polsce, we lubuskim wojewůdztwje, we mjyndzyrzeckim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Skwierzyna.
Uodrzański Bytům

**Uodrzański Bytům** (pol. *Bytom Odrzański*, mjym.: *Beuthen an der Oder*) - mjasto we Polsce, we lubuskim wojewůdztwje, we nowosolkim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Uodrzański Bytům.
Pieniężno

**Pieniężno** (dowńij *Melzak*, mjym. *Mehlsack*) – mjasto we Polsce, we warmińsko-mazurskim wojewůdztwje, we brańewskim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Pieniężno.
Ciechanowiec

**Ciechanowiec** – mjasto we Polsce, we podlaskim wojewůdztwje, we wysokomazowjeckim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Ciechanowiec.
Młynek (starachowicki krys)

**Młynek** - wjeś we Polsce, we śwjyntokrziskim wojewůdztwje, we starachowickim kryśe, we gmińe Brody.
Skalbmierz

**Skalbmierz** - mjasto we Polsce, we śwjyntokrziskim wojewůdztwje, we kaźimjerskim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Skalbmierz.
III Rajch

**III Rajch** (mjym. *Drittes Reich*) – miano mjymjeckego państwa we latach 1933–1945.

## Gyszichta

### Zaczōntki
We 1933 władzã przejōnła Nŏrodowosocjalistycznŏ Mjymjeckŏ Partyjŏ Robotnikōw (NSDAP) kerõ kōmandyrowoł Adolf Hitler, powołany na kanclyrza bez prezydynta Paula von Hindenburga, po kerego śmierci przijōn tytuł Führer, co ôznaczŏ wōdz a kanclyrz Rajcha. We kreju wkludzōny ôstoł Totalitarysm. We 1934 r. przekludzōnŏ ôstała "noc dugich nożōw" majōncŏ na cylu eliminacyjõ ôpozycyje Hitlera, na terynie Mjymcōw zakłŏdano było tyż ôbōzy kōncyntracyjne. We 1935 r. napoczły sie prześladowaniŏ Żydōw (bp. "noc kryształowŏ"). W cylu dalszyj realizacyje podyjmniyntych cylōw w Mjymcach rozbudowano aparat terroru, w skłŏd kerego wchodziyły bp. Gestapo a SS. Mimo Wersalskiego Traktatu we 1935 r. przijynto było gezec ô ôdnowie siył zbrojnych (Wehrmacht) a nasilono zbrojenia jak tyż wkludzōno było kōntrolã państwa nad ekōnōmijōm. We 1936 Mjymcy prziwstoły do rymilitaryzacyje Nadrenii. 20 wrześńa 1940 r. Rajch zawar sojusz z Italijōm a Japōnijōm nazywany paktem berlińskim abo paktem trzech. Podboje mjymjecke napoczōn Anschluss Austrije we 1938 r. a zabōr tajli Czechosłowacyje z wiynksza Sudetōw. We 1939 wbrew  Ukłodowi ze München Mjymcy zajōnły ôstane tajle Czech, na kerych ôstoł utworzōny protektorat Czech a Morawy jak tyż zmusiyli słowackich prawicowych politykerōw do utworzyniŏ Piyrszyj Słowackij Republiki.

### II wojna śwjatowŏ
Agresyjŏ na Polskã 1 wrześńa 1939 bez Rajcha napoczła II wojnã światowõ. Poczōntkowo Mjymcy ôdnosiyli zwyciynstwa w Ojropie a Afryce. W 1940 zajōnły Dańijõ a Norwygijõ potym Ńiderlandy, Belgijõ a Luksymburg jak tyż Francyjõ. We 1941 kludziyły kampanijõ na Bałkanach jak tyż ôkupowały Grecyjõ a Jugosławijõ. 22 czyrwca 1941 r. Mjymcy napadły na SSSR, na zajyntych terynach wkludziyli terror, dokōnali bezma cołkowityj zagłady Żydōw a tyż ludobōjczej eksterminacyje milijōnōw ludzi inkszych nŏrodowości, z wiynksza Słowian. Głownõ rolã w realizacyje polityki ludobōjczej ôdegrało kerownictwo polityczne NSDAP, SS, Gestapo a SD. Fungowaniŏ wojynne koalicyje antymjymjeckij, wzrŏstajōncy ruch ôporu w ôkupowanych państwach przi jednoczesnym sturbaczyniu potyncjału wojsk i ekōnōmije Mjymjcōw, stopniowo wpływały na pōmianã jejich użytecznego poczōntkowo położyniŏ. Mjymjecke ôstrzodki antyfaszystowske fungowały z wiynksza na ymigracyje a w kreju m.in. Weisse Rose i Rōnto z Krziżowyj. Z 1942 na 1943 wojska Mjymjeckie pōniosły klynskã pod Stalingradem i w Afryce. Wygranŏ Sowjetōw pod Kurskiem z lipnia na siyrpiyń 1943 r. ôdebrała Mjymcom ôstatniõ prōbã ôdzyskaniŏ inicjatywy strategicznyj na frōncie wschodnim. Przejście do ôgōlnyj ofensywy bez Sojusz Sowjecki jak tyż utworzynie we czyrwniu 1944 r. drugigo frōntu bez alijōntōw zachodnich we Francyje, dokludziyły do dalszego wyzwalania zajyntych bez Mjymcy krejōw. Wiosnōm 1945 r. doszło do cołkowityj klynski Mjymcōw. Po samobōjstwie Hitlera 30 kwjetńa 1945 r. kery przekŏzoł władzã Karlowi Dönitzowi, 8 moja 1945 r. podpisano było bezwarunkowy akt kapitulacyje III Rajcha.
Polanów

**Polanów** (kaszb. *Pòlanowò*, mjym. *Pollnow*) - mjasto we Polsce, we zachodńopůmorskim wojewůdztwje, we koszalińskim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Polanów.
Fana Mōnako

**Fana [[Mōnako]]** skłŏdŏ sie ze dwōch poźmych pasōw, czerwōnego nad bjołym. Farby fany pochodzōm od farb wapyna dynastyje Grimaldich. Fana je podanŏ na fany Indōnezyje, ale rōżniōm sie proporcyjami. Proporcyje fany Mōnako to 4:5, a Indůnezyje 2:3.

### Ôbejzdrzij tyż
* Wapyn Mōnako
* Mōnako
* Hymn Mōnako
Hymn Mjymcůw

**Deutschlandlied, Das Lied der Deutschen** (*Pjeśń Mjymcůw*) – państwowy hymn Weimarskij Republiki (1922–1932), III Rajcha (1933–1945) a Mjymcůw, (uod 27 śyrpńa 1991). Uofiyjalnym hymnym je trzećo zwrotka. Słowa napisoł August Heinrich Hoffmann von Fallersleben we 1841, a muzyka skůmpůnowoł Joseph Hadyn we latach 1796–1797.

### Słowa (po 1991)
*Einigkeit und Recht und Freiheit*

*für das deutsche Vaterland!*

*Danach lasst uns alle streben*

*brüderlich mit Herz und Hand!*

*Einigkeit und Recht und Freiheit*

*sind des Glückes Unterpfand:*

*Blüh im Glanze dieses Glückes,*

*blühe, deutsches Vaterland!*

*Blüh im Glanze dieses Glückes,*

*blühe, deutsches Vaterland!*

## Uobejzdrzij tyż

* Heil dir im Siegerkranz
* Fana Mjymcůw
* Wapyn Mjymcůw
* Mjymcy
NATO

**NATO** (ang. *North Atlantic Treaty Organization* (*Uorgańizacyjo Půłnocnoatlantyckigo Traktatu*) - uorgańizacyjo polityczno-wojskowo, utworzůno 4 kwjetńa 1949 bez zaszrajbowańy půłnocnoatlantyckigo traktatu. Z anfanga cwekym bůła uobrůna przed agresyjům ze zajty Sowjeckigo Sojuszu a inkszych państwůw Warszawskigo Ukłodu. Ńyskorzi naczůn połńić rola stabilizacyjno a bůł użiwany do gaszyńo militarnych kůnfliktůw na cołkim śwjeće. NATO przijyno zasada, co anfang na kerygoś ze człůnkůw je anfangem na cołki sojusz. Na 7 marca 2024 NATO mo 32 człůnkůw.

### Necowe uodwołańa
* Neczajta NATO
Fana Mjymcůw

**Fana [[Mjymcy|Niymcōw]]** skłŏdŏ sie ze trzech poziōmych pasōw: czŏrnego, czerwōnego a żōłtego.

## Użycie
Użycie fany państwowyj je ściśle uregulowane bez rozporzōndzynie Regyrōnku Federalnego z dnia 22 marca 2005 roku (połne niymiecke miano: *Erlass der Bundesregierung über die Beflaggung der Dienstgebäude des Bundes*). Dni, co w nich idzie wywieszać fanã państwowõ to:

* *Dziyń Pamiyńci Ôfiar Nazizmu (Tag des Gedenkens an die Opfer des Nationalsozialismus)* – 27 stycznia
* Świynto Roboty – 1 mŏja
* Dziyń Ojropy – 9 mŏja
* *Rocznica przijyńciŏ Kōnstytucyji (Jahrestag der Verkündung des Grundgesetzes)* – 23 mŏja
* *Rocznica [[Nastōnie czerwcowe|17 czyrwnia 1953]] (Jahrestag des 17. Juni 1953)*
* *Rocznica* *[[Zamach 20 lipnia|zamachu 20 lipnia]] (Jahrestag des 20. Juli 1944)*
* *[[Dziyń Jedności Niymiec]] (Tag der Deutschen Einheit)* – 3 paździyrnika
* *[[Dziyń Pamiyńci]] (Volkstrauertag)* – dwa tydnie przed 1. niydzielōm Adwyntu
* dziyń welonkōw do Bundestagu
* dziyń welonkōw do Parlamyntu Ojropejskigo

(* niy we wszyjskich krajach zwiōnzkowych)

Ôkrōm wyżyj wymiyniōnych przileżytości fana państwowŏ może być wywieszana tyż w czasie ważnych trefiyń, bp. w dniu welonkōw prezydynckich abo w czasie żałoby po śmierci znaczōncych politykōw niymieckich abo zagranicznych. Decyduje ô tym, bez wydŏwanie forymne rozporzōndzynie, minister spraw wnōntrznych.

## Gyszichta
Czŏrno-czerwōno-złote farby wywodzōm sie od farb wapyna I Rajchu, użyto jejich po piyrszy rŏz we 1817 r. na zōmku Wartburg w czasie festynu studynckigo. Fana ôstała ôficjalnie przijyntŏ we 1848 r. Przijmowano że farby symbolizujōm: Czŏrny - niywola, czerwōny - krwŏwe bitwy, złoty - światło swobody. Gdy powstoło Niymiecke Cysŏrstwo przijynto fane czŏrno-bioło-czerwōnõ. Po upŏdku cysŏrstwa we 1918 r. a utworzyniu Weimarskej Republiki wkludzōnŏ bōła czŏrno-czerwōno-złoto fana. We 1933, po dojściu nazistōw do władzy, przijynto fanã z biołym kołym na czerwōnym zadku ze wrażōnōm w nim czŏrnōm swastykōm. Po II światowyj wojnie Niymcy ôstały podzielōne na Niymieckõ Dymokratycznõ Republikã a Federalnõ Republikã Niymcōw, bez co ukŏzały sie liczne propozycyje nowyj fany miyndzy inkszymi fany z krziżym skandynawskim w farbach Weimarskej Republiki. Fany NDR a FRN były take same, bez co we 1959 r. do fany NDR wkludzōno wapyn tego państwa. Po zjednoczyniu Niymcōw we 1990 prziwrōcōno fane czŏrno-czerwōno-złotõ.

### Ôbejzdrzij tyż

* Hymn Niymcōw
* Wapyn Niymcōw
* Niymcy
Dynastyjŏ Qing

**Dynastyjŏ Qing** – ôstatniŏ chińskŏ dynastyjo panujōncŏ w latach 1644–1912.

We 1618 wōdz mandżurski Nurhaczi napoczōn jednoczynie ziymiōw chińskich, kōntynuowany bez jego syna Huangtaiji i wnuka Shunzi, kery we 1644 zdobōł Bejdżing a roznajmiōł sie cysŏrzym (panowoł do 1661). W czasie panowaniŏ jego nastympcōw: Kangxi, Yongzhenga a Qianlonga, prziłōnczōno było do Chin: Můngolijõ, Tybet, Dżungariõ a Kaszgariõ. We 1861 władzã ôbjōnła cysŏrzowŏ Cixi, jeji reakcyjnŏ polityka wnōntrznŏ, nastōniŏ bauerske, agresyjŏ impyriůw zachodnich, Rusyje a Japůnije ôstatecznie ôsłabiyły cysŏrstwo. Panowanie dynastyje Qing ôbalyła rewolucyjŏ chińskŏ we latach 1911–1913, a ôstatni mody cysŏrz Puyi ôstoł zmuszōny do abdykacyje.
Tolkmicko

**Tolkmicko** (mjym. *Tolkemit*) – mjasto we Polsce, we warmińsko-mazurskim wojewůdztwje, we elblůnskim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Tolkmicko.
Swarożyn

**Swarożyn** (kaszub. *Swôròżënò*, mjym. *Swaroschin*) - wjeś we Polsce, we půmorskim wojewůdztwje, we tczewskim kryśe, we gmińe Tczew.
Kolōnijŏ (Złoty Stok)

**Złoty Stok-Kolōnijŏ** (do 1945 niem. *Hermannswalde*) – dŏwnŏ Kolōnijŏ,sniesiōnŏ tajla miasta Złoty Stok, położōnŏ w gminie Złoty Stok, w krysie ząbkowickim, w wojywōdztwie dolnośląskim. Plac skłŏdŏ sie z dwōch czynści: 

**Kolōnijŏ Żeromskiego** (pōłnocnŏ tajla)

**Kolōnijŏ Kasprowicza** (połedniowŏ tajla)

## Etymologijŏ
Ôsiedle nazwano było Kolōnijōm skuli dalekości ôd cyntrum miasta. W piyrszych latach istniyniŏ ôd nojbliższyj zabudowy w Złotym Stoku dzielōł jã pōnad kilōmeter drōgi.

## Położynie
Plac położōnŏ je na Przedgórzu Paczkowskim. Leży nad fabrokym Świda. Ôd zachodu graniczy z Lasym Mokradła (niem. *Mogradel*).

## Historyjŏ

### '''Kolōnijŏ Żeromskiego'''
W 1913 roku podle Kolōnije wybudowano było lontowńe. Używane były w nij masziny z niydŏwno zlikwidowanyj lontowni w Jessen (pol. Jasionna). Do roboty w nowo wybudowanyj lontowni zatrudniōno było tajla prŏcownikōw z Jessen. Prŏcowniki miyszkali we zbudowanych dlŏ nich dōmach na terynie Kolōnije. W 1916 r. na kolōniji zbudowano było piyrsze budōnki do produkcyje prochōw, lontów i amunicyje. Abszus I wojaczki światowyj sprawiōł nŏrywny wzrōst zapotrzebowania na wczaśnij wymiyniōne artikle militarne. Po abszlusie wojaczki w 1918 r. zlikwidowane ôstały masziny produkcyjne, a niykere ôbiekty przerobiono na budōnki miyszkalne. Było to tedy niywielge ôsiedle zamiyszkowane bez ok. 50 ôsōb. Tedy tyż nadano było tymu placowi miano Hermannswalde.  

### '''Kolōnijŏ Kasprowicza'''
W drugij łowie XIX w. w niywielkim kraterze erozyjnym u zbiegu terŏźnych ulic Polnyj i Stawowej wybudowano było cegielnię. W tyj cegielni produkowane były cegły, co sużyły do budowy złotostockiej poczty i dōmōw. W 1935 r. niydaleko cegielni wybudowano było 10 dōmōw dlŏ jeji prŏcownikōw. Tedy plac zaczynto było nazywać Ziegelei Barade. 

W 1938 r. na terynie ôbōch kolōnije było 17 budōnkōw, co zamiyszkowało kol. 110 ôsōb. 

### Współczesność
Po II wojnie światowyj rozebrano cegielnię, ôstoł pō nij stŏw przi ul. Stawowej. W 1983 roku plac połōnczōł sie z miastym.

W 2016 roku kolōnijŏ ôbchodziyła 100-lecie istniyniŏ. Z tyj przileżytości zôrganizowano było fajer nazywanõ "Koloniadą". Ôd tamtyj poryje dalsze rocznice istniyniŏ ôrganizowane sōm regularnie.
2023

### Narodźyli śe:

### Umarli:

* 23 stycznia - Marek Plura, ślůnski politiker a społeczny dźołocz

### Wydarzyńa
* Pandymijo COVID-19
* Inwazyjo na Ukrajina uod Rusyje

### Ruchůme śwjynta
* **[[Wjelganoc]]**: 9 kwjetńa
* **[[Boże Ćało]]**: 8 czyrwca
Fuzhou

**Fuzhou** (chiń. 福州 - mjasto we Chińskij Ludowyj Republice, stolica prowincyji Fujian. Uostrzodek industryje a nauki.
Jagody

**Jagody** (pol. *Miłosna*) – leśny zidlōng we Polsce we Gōrnym Ślōnsku, położōny we ôpolskim wojewōdztwie, we strzeleckim krysie, we gminie Imielnica.
Kośćelne Państwo

**Kośćelne Państwo** (łac. *Patrimonium Sancti Petri*) – gyszichtowe państwo we postrzodkowyj Italiji istniejōnce we latach 756–1870. Gowōm państwa bōł papjyż sprawujōncy władzã mōnarszōm.

## Zaczōntki
Ôstało założōne we latach piyńćdziesiōntych VIII stoleciŏ bez krōla Frankōw Pepina Krōtkigo. Nadał ôn recht do włŏdaniŏ państwym papiyżowi Stefanowi II. Państwo utworzōno było na terytoriach zdobytych w czasie wojen z Longobardami.

## Powiynkszanie państwa
Państwo Kościelne powiynkszōno było ô Ksiynstwo Benewentu. Bezpostrzedniŏ władza papiyżōw ôgraniczała sie do terynōw nojbliższych Rzimu, inksze ziymie znŏdły sie w posiadaniu potynżnych lennikōw papiestwa, wiynkszość miast (m.in. Viterbo, Perugia, Bolonijo) w XIII w. utworziła komuny miastowe. Uod XI w., społym ze wzrōstym potyngi papiestwa, zwiynkszała sie pozycyjŏ Kośćelnego Państwa (ôsobliwie za panowaniŏ Grzegorza VII, Innocentego III jak tyż Innocentego IV). We 1213 r. cysŏrz Mjymjecki Fryderyk II zôbowiōnzoł sie do ôchrōny papiyża i jego ziymiōw (tm. Złotŏ Bulla), tym samym prawnie bez Uznŏwanie Państwo Kościelne, za to cysŏrz Rudolf I Habsburg we 1274 r. ôficjalnie potwiyrdziōł niyzależność Państwa Kościelnego ôd cysŏrstwa; ôkres niywole awiniońskij sprawiōł upŏdek administracyje papieskij w Rzimie.

## Reformy
W XV–XVI w. zarzōndzanie Państwym Kościelnym cołkowicie było zreformowano – wychrōniōno było wielkich lennikōw, bez Przekształcanie Państwo Kościelne w absolutnõ můnarchijõ z zachowaniym regiōnalnyj struktury administracyjnyj i sōndownictwõ; regiōny, reskyrowane bez legatów papieskich, pōnosiyły sroge ôciōnżyniŏ financowe na rzecz Rzimu i kuriji. We II łowie XV st. i na poczōntku XVI w. Państwo Kościelne stało sie jednym z głownych ôstrzodkōw kultury i kōnsztu ôdrodzyniŏ.

## Kōniec Kośćelnego Państwa
Zajyńcie bez Italijo we 1870 r. zakōńczyło istnienia państwa. Papjyże byli we tymczasowym zawieszyniu, kere skōńczyło sie społym z larytańskemi traktatami we 1929 r. kej utworzyno Państwo Watykan.
DJ

**DJ** (ang. *disc jockey*) – persůna, kero zajmuje śe dobjyrańym, uodtwarzańym i miksowańym muzyki na żywo. DJ nojczyńśćij staro śe stworzić płynnoś muzyczno w swojim wystympje, tak coby połůnczyć społym růżne utwory muzyczne. Tako jednostajno płynnoś mjanuje śe *mixym* (ang. *DJ mix*), eli *setym* (ang. *DJ set*). W swoij roboće DJ můno być tyż spůmagany uod MC, kery utrzymuje kůntakt ze publikům bez mikrofůn.

Ausdruk *disc jockey* uostoł pjyrszy roz użyty we 1935 roku uod Waltera Winchella, kjej uopisywoł Martina Blocka, pjyrszego radjowca, kery w uoczach mocka ludźi uzyskoł status gwjazdy.

## Podźał specjalizacyji

* Klubowy DJ (ang. *club DJ*)
* Dyskotekowy DJ / prezynter 
* Turntablista / skreczer
* DJ studyjny 

## Sprzynt

* Gramofon
* Uodtwarzacz CD
* Uodtwarzacz plikůw z pamjyńći masowyj
* Mikser
* Suchawki
* Kontrolery i syntezatory
* Kůmpjuter

## Nośńiki muzyki DJ-a

* Płyta winylowo
* Płyta CD
* Pendrive USB i Karty pamjyńći
Lobor

**Lobor** - wjeś we Chorwacyji, we krapinsko-zagorskij żupańiji, śedźiba gminu Lobor. Na 2011 rok půmjyszkowoło sam 521 ludźi.
Sataua

**Sataua** - wjeś na Samoa, na wyspje Savaiʻi, we dystrykće Vaisigano. Na 2016 rok půmjyszkowoło sam 833 ludźi.
Kladanj

**Kladanj** – mjasto we Bośńi a Hercegowińe, we Federacyji Bośńi a Hercegowiny, we tuzlańskim kantůńe.
Hymn Ukrajiny

**Jeszcze niy pomarua Ukrajina** (Ukrajińsko: Ще не вмерла України Szcze ne wmerła Ukraina) – hymn państwowy Ukrajiny. Autorym je Pawło Czubynski, a kompozytorym je Mychajło Werbyckij. Hymn ôstoł piyrszy rŏz ôdegrany 10 marca 1865 we Przemyślu.

## Słowa

### Ukraińsko godka
*Ще не вмерла України і слава, і воля,*

*Ще нам, браття молодії, усміхнеться доля.*

*Згинуть наші воріженьки, як роса на сонці.*

*Запануєм і ми, браття, у своїй сторонці.*

*Приспів:*

*Душу й тіло ми положим за нашу свободу,*

*І покажем, що ми, браття, козацького роду.*

### Transkrypcyjŏ
*Szcze ne wmerła Ukrajiny i sława, i wola,*

*Szcze nam, brattia mołodiji, usmichneťsia dola.*

*Zhynuť naszi woriżeńky, jak rosa na sonci.*

*Zapanujem i my, brattia, u swojij storonci.*

*Pryspiw:*

*Duszu j tiło my położym za naszu swobodu,*

*I pokażem, szczo my, brattia, kozaćkoho rodu.*

### Ślōnski przekłŏd
*Jeszcze niy pomarua Ukrajiny ni chwoła, ni wola;*

*Jeszcze do nŏs, braciŏ modzi, uśmiychnie sie los.*

*Zginōm nasi wrogi jak na słōńcu rosa,*

*Będziem reskyrować i my, braciŏ, w naszych włŏsnych strōnach.*

*Refren:*

*Duszã, ciało poświyncymy dlŏ naszyj wolności,*

*Pokŏżymy, iże my, braciŏ, z kozackiego rodu.*
Choroszcz

**Choroszcz** – mjasto we Polsce, we podlaskim wojewůdztwje, we bjołostockim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Choroszcz.
Prajagradź

**Prajagradź** (hindi प्रयागराज, dowńij **Allahabad**) – mjasto we indyjach, we sztaće Uttar Pradesh, stolica dystryktu Prajagradź. Uostrzodek industryje.
Sipoo

**Sipoo** - gmin we Finlandyji, we regijůńe Uusimaa. Mo 342,67 km² wjyrvchu a podug danych ze 2025 roku půmjyszkowoło sam 22&nbsp;903 ludźi.
Nowa Słupia

**Nowa Słupia** - mjasto we Polsce, we śwjyntokrziskim wojewůdztwje, we keleckim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Nowa Słupia. Mjejske prawa 1351-1869 a uod 2019.
Linyola

**Linyola** - gmin we Szpańiji, we autůnůmicznyj spůlnoće Katalůńijo, we prowincyji Lleida. Mo 28,7 km² wjyrchu a podug danych ze 2022 roku půmjyszkowoło sam 2723 ludźi.
Pala (Pala)

**Pala** - wjeś we Estůńije, we prowincyji Jõgevamaa, śedźiba gminu Pala. Na 2020 rok půmjyszkowoło sam 170 ludźi.
Cheongju

**Cheongju** (kor. 청주시) – mjasto we Połedńowyj Koryji, stolica prowincyji Půłnocny Chungcheong.
Țibeni

**Țibeni** - wjeś we Růmůńiji, we uokryngu Suceava, we gmińe Satu Mare. Na 2011 rok půmjyszkowoło sam 1196 ludźi.
Saalfelden am Steinernen Meer

**Saalfelden am Steinernen Meer** – mjasto we Austriji, we landźe Salzburg, we kryśe Zell am See. Uostrzodek żimowych szportůw.
Kozy

**Kozy** (mjym. *Seiffersdorf*, *Seibersdorf*, wilamowsko godka *Zajwyśdiüf*) - wjeś we Polsce, we ślůnskim wojewůdztwje, we bjelskim kryśe, śedźiba gminu Kozy.
Janów Karwicki

**Janów Karwicki** - wjeś we Polsce, we łůdzkim wojewůdztwje, we uopoczyńskim kryśe, we gmińe Uopoczno.
Murowana Goślina

**Murowana Goślina** - mjasto we Polsce, we wjelgopolskim wojewůdztwje, we poznańskim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Murowana Goślina.
Boże, chrōń cysŏrza!

**Boże, chrōń cysŏrza!** (Rusko: *Боже, Царя храни!* Boże, Carja Chrani!) to bōł gyszichtowy hymn Rusyje we latach 1833–1917. Słowa napisoł Wasilij Żukowski, a muzykã skōmpōnowoł Aleksy Lwow. Prymiera hymnu ôdbōła sie we 1833 r. Ôd tego czasu bōł to ôficjalny hymn aże do rewolucyje ze 1917 r. Ôstoł zmiyniōny na Robotniczõ Marsyliankã, a niyskorzi na Miyndzynŏrōdōwkã. Zaôbycz wykōnowanŏ bōła piyrszŏ zwrotka hymnu, snadnŏ do spamiyntaniŏ, powtŏrzanŏ nojczyńścij trzi razy.

### Słowa
Боже, Царя храни!

Сильный, державный,

Царствуй на славу, на славу намъ!

Царствуй на страхъ врагамъ,

Царь православный!

Боже, Царя храни!
Heil dir im Siegerkranz

**Heil dir im Siegerkranz** (Chwoła Ci, wiyńcu zwyciynzcy) to boł cysŏrski hymn Mjymcůw a Prus, ôstoł napisony we 1790. Autorym je Heinrich Harries.

## Słowa
Heil dir im Siegerkranz,
Herrscher des Vaterlands!
Heil, Kaiser, dir!
Fühl in des Thrones Glanz
Die hohe Wonne ganz,
Liebling des Volks zu sein! 
Heil Kaiser, dir!

Nicht Roß und Reisige
Sichern die steile Höh',
Wo Fürsten steh'n:
Liebe des Vaterlands,
Liebe des freien Manns
Gründen den Herrscher Thron
Wie Fels im Meer.

Heilige Flamme, glüh',
Glüh' und erlösche nie 
Fürs Vaterland!
Wir alle stehen dann 
Mutig für einen Mann, 
Kämpfen und bluten gern 
Für Thron und Reich!

Handel und Wissenschaft
Heben mit Mut und Kraft
Ihr Haupt empor!
Krieger- und Heldentat 
Finden ihr Lorbeerblatt
Treu aufgehoben dort,
An deinem Thron!

Sei, Kaiser Wilhelm, hier
Lang' deines Volkes Zier,
Der Menschheit Stolz!
Fühl' in des Thrones Glanz, 
Die hohe Wonne ganz,
Liebling des Volkes zu sein! 
Heil, Kaiser, dir!
Krōlestwo Prus

**Krōlestwo Prus** – państwo powstane bez dźwigniyńcie Ksiynstwa Pruskigo do gradusa krōlestwa w 1701 r. Powstane państwo ôbjōnło tyż ôstane dōmyny dynastyje Hohenzollernōw. W 1806 r., po rozwiōnzaniu Świyntego Rzimskigo Cysŏrstwa jego władcy straciyli uprawniyniŏ princa elektora Rajchu. We latach 1815–1866 państwo czōnkowske Zwiōnzku Mjymieckego, w latach 1866–1871 Zwiōnzku Pōłnocnomjymieckego, w latach 1871–1918 Cysŏrstwa Niymieckigo. Krōl Prus bōł we tym samym czasie cysŏrzym mjymieckim, a Prusy w Cysŏrstwie miały pozycyjõ hegymōnicznõ. Terytorium Krōlestwa Prus ôbyjmowało dwie trzicie cołkigo przestrzyństwa Mjymieckigo Cysŏrstwa.
Kamień Krajeński

**Kamień Krajeński** - mjasto we Polsce, we kujawsko-půmorskim wojewůdztwje, we sympolyńskim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Kamień Krajeński.
Dún Laoghaire

**Dún Laoghaire** – mjasto we Irlandyji,  we hrabstwje Dún Laoghaire-Rathdown. Głůwno hawyna uod ferůw we Irlandyji.
Ujście (mjasto)

**Ujście** (mjym. *Usch*) - mjasto we Polsce, we wjelgopolskim wojewůdztwje, we pilskim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Ujście.
Skoki (mjasto)

**Skoki** - mjasto we Polsce, we wjelgopolskim wojewůdztwje, we wůngrowjeckim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Skoki.
Pobiedziska

**Pobiedziska** (mjym. *Pudewitz*) - mjasto we Polsce, we wjelgopolskim wojewůdztwje, we poznańskim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Pobiedziska.
Nahalal

**Nahalal** (hebr. נהלל) - moszaw we Izraelu, we Půłnocnym Dystrykće, we Samorzůndźe Regijůnu Emek Jizre’el. Na 2022 rok půmjyszkowoło sam 1351 ludźi.
Płochocin (mazowjecke wojewůdztwo)

**Płochocin** - wjeś we Polsce, we mazowjeckim wojewůdztwje, we warszawskim zachodńim kryśe, we gmińe Mazowjecki Uożarůw.
Nowogród

**Nowogród** - mjasto we Polsce, we podlaskim wojewůdztwje, we łůmżińskim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Nowogród.
Vilanova i la Geltrú

**Vilanova i la Geltrú** - mjasto we Szpańiji, we autůnůmicznyj spůlnoće Katalůńijo, we prowincyji Barcelůna.
Zabrane

**Zabrane** (ukr. *Забране*) - wjeś na Ukrajińe, we żytomyrskim uobwodźe, we malinśkim rejůńe. Na 2001 rok půmjyszkowoło sam 162 ludźi.
Łagów

**Łagów** - mjasto we Polsce, we śwjyntokrziskim wojewůdztwje, we keleckim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Łagów. Mjejske prawa 1375-1870 a uod 2018.
Tuzla

**Tuzla** – mjasto we Bośńi a Hercegowińe, we tuzlańskim kantůńe, śedźiba mjasta Tuzla. Uostrzodek industryje.
Gravina in Puglia

**Gravina in Puglia** - gmin we Italiji, we regijůńe Apulijo, we prowincyji Bari. Mo 384,73 km² wjyrchu a podug danych ze 2022 roku půmjyszkowoło sam 42&nbsp;686 ludźi.
Korsze

**Korsze** (mjym. *Korschen*, prus. *Karsi*) – mjasto we Polsce, we warmińsko-mazurskim wojewůdztwje, we kyntrzińskim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Korsze.
Lentate sul Seveso

**Lentate sul Seveso** - gmin we Italiji, we regijůńe Lůmbardyjo, we prowincyji Monza a Brianza. Mo 13,98 km² a podug danych ze 2021 roku půmjyszkowoło sam 15&nbsp;733 ludźi.
Wjerchne Wysoćke

**Wjerchne Wysoćke** - wjeś na Ukrajińe, we lymberskim uobwodźe, we sambirśkim rejůńe. Na 2001 rok půmjyszkowoło sam 2118 ludźi.
Miłomłyn

**Miłomłyn** (mjym. *Liebemühl*, prus. *Līwasmalūns*, *Mīlimalūns*) – mjasto we Polsce, we warmińsko-mazurskim wojewůdztwje, we uostrůdzkim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Miłomłyn.
Kotjelnicz

**Kotjelnicz** (rus. *Котельнич*) – mjasto we Rusyji, we kirowskim uobwodźe, śedźiba kotjelnickigo rejůnu.
Tarnogóra-Kolonia

**Tarnogóra-Kolonia** – wjeś we lubelskim wojewůdztwje, we krasnostawskim kryśe, we gmińe Izbica.
Wiślica

**Wiślica** - mjasto we Polsce, we śwjyntokrziskim wojewůdztwje, we buskim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Wiśica. Mjejske prawa 1326-1870 a zaś uod 2018.
Hymn Francyje

**La Marseillaise** (*Marsylianka*) – państwowy hymn Francyje. Ôstoł przijynty 14 lipca 1795 roku. Napisoł go Claude-Joseph Rouget de Lisle. Ôficyjalnym hymnym je piyrszŏ a szōstŏ zwrotka.

## Słowa
*Allons, enfants de la patrie,*

*Le jour de gloire est arrivé.*

*Contre nous, de la tyrannie,*

*L’étendard sanglant est levé; l’étendard*

*sanglant est levé.*

*Entendez-vous, dans les campagnes*

*Mugir ces féroces soldats?*

*Ils viennent jusque dans nos bras*

*Égorger nos fils, nos compagnes.*

*Aux armes, citoyens!*

*Formez vos bataillons,*

*Marchons, marchons!*

*Qu’un sang impur*

*Abreuve nos sillons.*

*Amour sacré de la Patrie,*

*Conduis, soutiens nos bras vengeurs.*

*Liberté, liberté chérie,*

*Combats avec tes défenseurs; combats*

*avec tes défenseurs.*

*Sous nos drapeaux, que la victoire*

*Accoure à tes mâles accents;*

*Que tes ennemis expirants*

*Voient ton triomphe et notre gloire!*

*Aux armes, citoyens...*
Redhill (Surrey)

**Redhill** – mjasto we Wjelgij Brytańiji, we Ynglandźe, we hrabstwje Surrey, we dystrykće Reigate and Banstead.
Bisztynek

**Bisztynek** (mjym. *Bischofstein*) – mjasto we Polsce, we warmińsko-mazurskim wojewůdztwje, we bartoszyckim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Bisztynek.
PlayStation 3

**PlayStation 3** (jap. プレイステーション3, *Pureisutēshon Surī*; skrōt: **PS3**) – kōnsola do szpilōw wideo wyprodukowanŏ bez fyrmã Sony Computer Entertainment. Kōnsola miała swojã prymierã 11 listopada 2006 roku we Japōniji, 17 listopada 2006 roku we Pōłnocnyj Ameryce i 23 marca 2007 roku we Ojropie; nŏstympca PlayStation 2.

## Linki zewnyntrzne
* Ôficyjalnŏ zajta kōnsole PlayStation 3
Wrocławske Kůnty

**Wrocławske Kůnty** (pol. *Kąty Wrocławskie*, mjym. *Kanth*) - mjasto we Polsce, we dolnoślůnskim wojewůdztwje, we wrocławskim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Wrocławske Kůnty.
Pazardżik

**Pazardżik** (bułg. *Пазарджик*) – mjasto we Bułgaryji, śedźiba uobwodu Pazardżik a gminu Pazardżik. Uostrzodek industryje.
Lipsk (Polsko)

**Lipsk** - mjasto we Polsce, we podlaskim wojewůdztwje, we augustowskim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Lipsk.
Tohmajärvi

**Tohmajärvi** - gmin we Finlandyji, we regijůńe Půłnocno Karelijo. Mo 895,36 km² wjyrchu a podug danych ze 2022 roku půmjyszkowoło sam 4164 ludźi.
Dżindajris

**Dżindajris**  (arab. جنديرس;, kurd. *Cindirês* abo *Cindirêsê*) – mjasto we Syryji, we muhafaźe Aleppo.
Działoszyce

**Działoszyce** - mjasto we Polsce, we śwjyntokrziskim wojewůdztwje, we pińczowskim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Działoszyce.
Hymn Strzodkowoafrikańskij Republiki

**La Renaissance** (*Ôdrodzynie*) – państwowy hymn Strzodkowoafrikańskij Republiki. Ôstoł przijynty we 1960 roku. Słowa napisoł Barthélémy Boganda, a muzykã skōmpōnowoł Herbert Pepper.
Izbica Kujawska

**Izbica Kujawska** – mjasto we Polsce, we kujawsko-půmorskim wojewůdztwje, we włocławskim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Izbica Kujawska.
Bachmut

**Bachmut** (ukr. *Бахмут*, 1924-2016 **Artemiwśk**) - mjasto na Ukrajińe, we kijowskim uobwodźe, śedźiba bachmutśkigo rejůnu. Przi ruskij inwazyji na Ukrajina 2022-2023 srogo zbulůne a zhajcowane.
Śwjeradůw-Zdrůj

**Śwjeradůw-Zdrůj** (pol.: *Świeradów-Zdrój*, mjym.: *Bad Flinsberg*) – mjasto we Polsce, we dolnoślůnskim wojewůdztwje, we lubańskim kryśe.
Morawica

**Morawica** - mjasto we Polsce, we śwjyntokrziskim wojewůdztwje, we keleckim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Morawica. Mjejske prawa mo uod 2017.
Zebrzydowice (małopolske wojewůdztwo)

**Zebrzydowice** - wjeś we Polsce, we małopolskim wojewůdztwje, we wadowickim kryśe, we gmińe Zebrzidowsko Kalwaryjo.
Pyrogiwka (szostkinśki rejůn)

**Pyrogiwka** (ukr. *Пирогівка*) - wjeś na Ukrajińe, we sumskim uobwodźe, we szostkinśkim rejůńe. Na 2001 rok půmjyszkowoło sam 596 ludźi.
Kisielice

**Kisielice** (pol. *Kisielice*, mjym. *Freystadt in Westpreußen*) - mjasto we Polsce, we warmińsko-mazurskim wojewůdztwje, we iławskim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Kisielice.
Białaczów

**Białaczów** - mjasto we Polsce, we łůdzkim wojewůdztwje, we uopoczyńskim kryśe, śedźiba gmińe Białaczów.

Mjajske prawa 1450 do 1674, 1787 do 1869 a uod 2024.
Tuliszków

**Tuliszków** - mjasto we Polsce, we wjelgopolskim wojewůdztwje, we tureckim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Tuliszków.
Bobrowniki (mjasto)

**Bobrowniki** - miasto we Polsce, we kujawsko-půmorskim wojewůdztwje, we lipnowskim kryśe, śedźiba gminu Bobrowniki. Mjejske prawa 1403-1869 a uod 2024.
Dąbie

**Dąbie** - mjasto we Polsce, we wjelgopolskim wojewůdztwje, we kolskim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Dąbie.
Bogoria (mjasto)

**Bogoria** - mjasto we Polsce, we śwjyntokrziskim wojewůdztwje, we staszowskim kryśe, śedźiba gmińe Bogoria. We latach 1616-1869 mjoła Mjejske prawa 1616-1869 a uod 2024.
Koprzywnica

**Koprzywnica** - mjasto we Polsce, we śwjyntokrziskim wojewůdztwje, we sandůmjyrskim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Koprzywnica. Mjejske prawa 1268-1869 a zaś uod 2001.
Bolesławiec (łůdzke wojewůdztwo)

**Bolesławiec** - mjasto we Polsce, we łůdzkim wojewůdztwje, we wjeruszowskim kryśe, śedźiba gminu Bolesławiec. Mjejske prawa 1266-1870 a uod 2024.
Brody (żarski krys)

**Brody** - mjasto we Polsce, we lubuskim wojewůdztwje, we żarskim kryśe, śedźiba gminu Brody. Mjejske prawa 1590-1945 a uod 2024.
Ciepielów

**Ciepielów** - mjasto we Polsce, we mazowjeckim wojewůdztwje, we lipkim kryśe, śedźiba gminu Ciepielów. Mjejske prawa 1548-1869 a uod 2024.
Hymn Bhutanu

**Krōlestwo dracha grzmotu** (Dzongkha: འབྲུག་ཙན་དན་, Druk tsendhen) – państwowy hymn Bhutanu, ôstoł przijynty we 1953 roku. Słowa napisoł Dasho Gyaldun Thinley, a muzykã skōmpōnowoł Aku Tongmi.

## Słowa w gŏdce Dzongkha

འབྲུག་ཙན་དན་བཀོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ནང་།།
དཔལ་ལུགས་གཉིས་བསྟན་སྲིད་སྐྱོང་བའི་མགོན་།།
འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མངའ་བདག་རིན་པོ་ཆེ་།།
སྐུ་འགྱུར་མེད་བརྟན་ཅིང་ཆབ་སྲིད་འཕེལ་།།
ཆོས་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་དར་ཞིང་རྒྱས་།།
འབངས་བདེ་སྐྱིད་ཉི་མ་ཤར་བར་ཤོག་།།

## Transkrypcyjŏ
Druk tsendhen koipi gyelkhap na

Loog ye ki tenpa chongwai gyon

Pel mewang ngadhak rinpo chhe

Ku jurmey tenching chhap tsid pel

Chho sangye ten pa goong dho gyel

Bang che kyed nyima shar warr sho.
Salam Affandina

**Salam Affandina** abo **Es Salam el gamhury el masry** – hymn państwowy Egiptu we latach 1871–1958. Niy posiadoł słōw, a muzykã skōmpōnowoł Giuseppe Pugioli we 1871 roku.
Hymn Půłnocnyj Koryje

**Aegukka** (kor. 애국가, *Pjeśń patriotycznŏ*) – hymn państwowy Pōłnocnyj Koryje, przijynty we 1947 roku. Słowa napisoł Pak Se-yong, a muzykã skōmpōnowoł Kim Won-gyun.

## Słowa

### Słowa [[Koryjańskŏ gŏdka|Koryjańske]]
아침은 빛나라 이 강산

은금에 자원도 가득한

삼천리 아름다운 내 조국

반만년 오랜 력사에

찬란한 문화로 자라난

슬기론 인민의 이 영광

몸과 맘 다 바쳐 이 조선

길이 받드세

백두산 기상을 다 안고

근로의 정신은 깃들어

진리로 뭉쳐진 억센 뜻

온 세계 앞서 나가리

솟는 힘 노도도 내밀어

인민의 뜻으로 선 나라

한없이 부강하는 이 조선

길이 빛내세

### [[Ślůnsko godka|Ślōnski]] przekłŏd
Ô raniu jaśnieje bogajstwo tego kraju,

połnego złotych i strzybrnych skarbōw,

ziymie rodnyj rozlygłyj na trzi tysiōnce ri,

ô historyje dugij na piyńć tysiyncy lŏt!

Wychowani we szumnyj kulturze,

uszlachetnieni mōndrościōm ludu,

bez poświyncanie ciała i usōndki, tã Koreę

dycki spiyrejmy!

Bez zachowowanie atmosferã gōry Pektu,

majōnc w sie ducha pracowitości,

złōnczōnõ z prŏwdōm siylnõ wolã

niyśmy cołkimu światowi!

Z corŏz srogszõ siyłōm pokōnujōncy wele,

z woli ludu uzdany krŏj,

nieskończenie dostatnią tã Koreę

dycki chwŏlmy!
Tomislavgrad

**Tomislavgrad** – mjasto we Bośńi a Hercegowińe, we Federacyji Bośńi a Hercegowiny, śedźiba gminu Tomislavgrad.
St. Simons

**St. Simons** - census-designated place we USA, we sztaće Georgia, we hrabstwje Glynn. Na 2020 rok půmjyszkowoło sam 14&nbsp;982 ludźi.
Kostrzin nad Uodrům

**Kostrzin nad Uodrům** (pol. *Kostrzyn nad Odrą*, mjym.: *Küstrin*) - mjasto we Polsce, we lubuskim wojewůdztwje, we gorzowskim kryśe. Je rozlygowane nade rzykům Uodra, wele ujśćo Warty.
Hymn Słowacyje

**Nad Tatrou sa blýska** (*Nad Tatrōma sie świyci*) – państwowy hymn Słowacyje. Worty szrajbnōł we 1844 r. Janko Matúška. Muzyka pochodzi z piyśni chopskij "*Kopala studienku*".
Hymn San Marino

**L’inno nazionale della Repubblica di San Marino** – państwowy hymn San Marino. Skōmpōnowoł go Federico Consolo, ôstoł przyjynty 11 wrześńa 1894 a piyrszy rŏz wykōnany 30 wrześńa tego samego roku. Hymn niy mo ôficjalnego tekstu, a dyć niyôficjalne słowa napisoł Giosuè Carducci.

## Niyôficjalne słowa
Oh antica Repubblica

Onore a te virtuosa

Onore a te

Oh antica Repubblica

Onore a te virtuosa

Onore a te

Generosa fidente, Virtuosa.

Oh, Repubblica

Onore e vivi eterna

Con la vita

E gloria d’Italia

Oh antica Repubblica

Onore a te.
Hymn Czeskij Republiki

**Kde domov můj** (*Kaj je můj dům*) – hymn państwowy Czeskij Republiki.

Pieśń pochodzi z kōnsztu Josefa Kajetána Tyla *Fidlovačka*, wystawiōnyj piyrszy rŏz we Pradze 21 grudńa 1834. Muzykã do pieśni skōmpōnowoł František Škroup, piyrszym wykōnawcōm bōł Karel Strakatý. Ôficyjalnym hymnym je ino piyrszŏ zwrotka.

## Słowa
**I zwrotka**

*Kde domov můj,*

*kde domov můj?*

*Voda hučí po lučinách,*

*bory šumí po skalinách.*

*V sadě stkví se jara květ –*

*zemský ráj to na pohled!*

*A to jest ta krásná země –*

*země česká – domov můj.*

*Země česká – domov můj!*

**II zwrotka**

*Kde domov můj,*

*kde domov můj?*

*Znáte v kraji bohumilém*

*tiché duše v těle čilém,*

*jasnou mysl, vznik a zdar*

*a tu sílu, vzdoru zmar?*

*To je Čechů slavné plémě,*

*mezi Čechy – domov můj,*

*mezi Čechy – domov můj!*
Lidzbark

**Lidzbark** (pol. ńyoficjolńe: *Lidzbark Welski*, mjym. *Lautenburg*, prus. *Welliskas Lēcbargs*) – mjasto we Polsce, we warmińsko-mazurskim wojewůdztwje, we dźałdowskim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Lidzbark.
Svätý Jur

**Svätý Jur** (1960-1990 *Jur pri Bratislave,*, mjym. *Sankt Georgen*, madź. *Szentgyörgy*) – mjasto na Słowacyji, we Bratysławskim Kreju, we kryśe Pezinok.
Küsnacht

**Küsnacht** - gmin we Szwajcaryji, we kantůńe Zürich. Mo 12,36 km² wjyrchu a podug danych ze 2021 roku půmjyszkowoło sam 14&nbsp;808 ludźi.
Hymn Wielgij Brytanije

**God Save The King** (*Boże, chrōń krōla*) – hymn państwowy Wielgij Brytanije. Autōr tekstu i kōmpozytōr melodyje sōm niyznōmi. Hymn w terŏźnyj formie pochodzi z XVIII stoleciŏ. Pjeśń stała sie znanŏ za hymn państwowy na zaczōntku XIX stoleciŏ.

## Tekst

### [[Angelsko godka|Angelske]] słowa
God save our gracious King!

Long live our noble King!

God save the King!

Send him victorious,

Happy and glorious,

Long to reign over us,

God save the King.

Thy choicest gifts in store

On him be pleased to pour,

Long may he reign.

May he defend our laws,

And ever give us cause,

To sing with heart and voice,

God save the King.

### [[Ślůnsko godka|Ślōnski]] przekłod
Boże, chrōń naszego miłościwego krōla!

Niych dugo żyje nasz zŏcny krōl!

Boże, chrōń krōla!

Ôbdarz go zwyciynstwym,

szczyńściym i chwołōm,

dugim panowaniym,

Boże, chrōń krōla.

Twe szczodliwe darōnki

na niego zlej,

niych dugo panuje.

Niych brōni naszych praw

i niych dycki dŏwŏ nōm powōd,

coby nasze serca i usta śpiywały,

Boże, chrōń krōla.
Strzodkowoafrikańske Cysŏrstwo

**Strzodkowoafrikańske Cysŏrstwo** (fr. *Empire centrafricain*) – miano Strzodkowoafrikańskij Republiki we ôkresie mōnarchije, we latach 1976–1979.

Tamtyjszy prezydynt – Jean-Bédel Bokassa 4 grudńa 1976 roku roznajmiōł sie Cysŏrzym. Korōnowoł sie 7 grudńa 1977 roku, jego korōnacyjŏ kosztowała 20 milijōnōw dolarōw, co było 1/3 budżetu państwa, przikludzōno było wystawne mōndury, lilowe piōra, biołe glazyjki i czerwōne tepichy. Walce i marsze grała kapela z Paryża. We wrześniu 1979 roku miała plac ôperacyjŏ "Barrakuda", majōncŏ na cylu ôbalynie Bokassy. Kej francuscy komandosi bierōncy udzioł w ôperacyje wtargnęli do luksusowyj podmiejskiej wile, znŏdli w nij muzeum, poświyncōne samymu Bokassie. W jednym z kredensów były dyjamynta i złote zygarki, a w jednyj z lodōwek – pŏrãdziesiōnt poćwiartowanych ciał.

## Galeryjŏ

Plik:Imperial Standard of Bokassa I (1976–1979).svg|Cysŏrskŏ fana Strzodkowoafrikańskego Cysŏrstwa
Jeziorany

**Jeziorany** (mjym. *Seeburg*) – mjasto we Polsce, we warmińsko-mazurskim wojewůdztwje, we uolsztyńskim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Jeziorany.
Ohradzany

**Ohradzany** - wjeś a gmin (obec) na Słowacyji, we preszowskim kreju, we kryśe Humenné. Mo 11,99 km² wjyrchu a podug danych ze 2022 roku půmjyszkowoło sam 608 ludźi.
Montefiascone

**Montefiascone** - gmin we Italiji, we regijůńe Lacjům, we prowincyji Viterbo. Mo 104,93 km² wjyrchu a podug danych ze 2022 roku půmjyszkowoło sam 12&nbsp;924 ludźi.
Scandicci

**Scandicci** - gmin we Italiji, we regijůńe Toskańijo, we prowincyji Firenze. Mo 59,7 km² wjyrchu a podug danych ze 2022 roku půmjyszkowoło sam 49&nbsp;804 ludźi.

### Kamracke sztaty
*  Frankfurt (Oder)
*  Pantin
*  Sarajewo
Sępopol

**Sępopol** (mjym. *Schippenbeil*) – mjasto we Polsce, we warmińsko-mazurskim wojewůdztwje, we bartoszyckim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Sępopol.
Lacco Ameno

**Lacco Ameno** - gmin we Italiji, we regijůńe Kampańijo, we prowincyji Napoli. Je rozlygowano na wyspje Ischia. Mo 2,08 km² wjyrchu a podug danych ze 2022 roku půmjyszkowoło sam 4576 ludźi.
Wielbark

**Wielbark** (mjym. *Willenberg*) – mjasto we Polsce, we warmińsko-mazurskim wojewůdztwje, we szczyćyńskim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Wielbark.Mjejske prawa 1723-1946 a uod 2019.
Dublany (mjasto)

**Dublany** (ukr. *Дубляни*) - mjasto na Ukrajińe, we lymberskim uobwodźe, we żůłkewskim rejůńe.
Babimost

**Babimost** (mjym.: *Bomst*) - mjasto we Polsce, we lubuskim wojewůdztwje, we źylůnogůrskim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Babimost.
Krmelín

**Krmelín** - wjeś a gmin we Czeskij Republice, we morawsko-ślůnskim kreju, we kryśe Frýdek-Místek. Mo 5,04 km² wjyrchu a podug danych ze 2023 roku půmjyszkowoło sam 2349 ludźi.
Miłakowo

**Miłakowo** (mjym. *Liebstadt*) – mjasto we Polsce, we warmińsko-mazurskim wojewůdztwje, we uostrůdzkim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Miłakowo.
Jarosław Skrobacz

**Jarosław Skrobacz** (rodz. 11 śyrpńa 1967 we Władźisłůwju) – ślůnski tryner fusbalowy.

Trynersko karjera zaczůn ze juńorami uod Odry Wodzisław. Bez tyn czas we klubie robjyli też m. in. Waldemar Fornalik, Franciszek Smuda a Marcin Brosz. Uod 2010 trynowoł przodńi manszaft Odry. Kolejne ferajny we jakich bůł to Naprzód Rydułtowy, Pniówek Pawłowice Śląskie, GKS 1962 Jastrzębie a Miedź Legnica. 24 czyrwca 2021 uostoł trynerym Ruchu Chorzów, ze ftorym we latach 2021-2023 awansowoł dwje ligi do Ekstraklasy.
Jakub Bielecki

**Jakub Bielecki** (rodz. 28 paźdźerńika 2000 we Bytůmju) - ślůnski fusbalok, kery gro na pozycyji tormana. Chowanek Ruchu Chorzów. We latach 2020-2023 sztajgnył sam 3 razy za rajům, uod III ligi do Ekstraklasy.
Hymn Zimbabwe

**Bugosuawjono bydź, źymjo Zimbabwe** (Shona: *Simudzai Mureza wedu WeZimbabwe*, Ndebele: *Kalibusiswe Ilizwe leZimbabwe*) – państwowy hymn Zimbabwe, do ftorego słowa napisoł Solomon Mutswairo, a melodyjõ skōmpōnowoł Fred Changundega. Ôstoł przijynty we 1994 roku, po kōnkursie majōncym na cylu pōmianã piyrwyjszego hymnu *[[Ishe Komborera Africa]]*. 
## Słowa

### Shona
*Simudzai mureza wedu weZimbabwe*

*Yakazvarwa nomoto wechimurenga;*

*Neropa zhinji ramagamba*

*Tiidzivirire kumhandu dzose;*

*Ngaikomborerwe nyika yeZimbabwe.*

*Tarisai Zimbabwe nyika yakashongedzwa*

*Namakomo, nehova, zvinoyevedza*

*Mvura ngainaye, minda ipe mbesa*

*Vashandi vatuswe, ruzhinji rugutswe;*

*Ngaikomborerwe nyika yeZimbabwe.*

*Mwari ropafadzai nyika yeZimbabwe*

*Nyika yamadzitateguru edu tose;*

*Kubva Zambezi kusvika Limpopo,*

*Navatungamiri vave nenduramo;*

*Ngaikomborerwe nyika yeZimbabwe*.

### Ndebele
*Phakamisan iflegi yethu yeZimbabwe*

*Eyazalwa yimpi yenkululeko;*

*Legaz' elinengi lamaqhawe ethu*

*Silivikele ezithan izonke;*

*Kalibusisiwe ilizwe leZimbabwe.*

*Khangelan' iZimbabwe yon' ihlotshiwe*

*Ngezintaba lang' miful' ebukekayo,*

*>Izulu kaline, izilimo zande;*

*Iz' sebenzi zenam', abantu basuthe;*

*Kalibusisiwe ilizwe leZimbabwe.*

*Nkosi busis' ilizwe lethu leZimbabwe*

*Ilizwe labokhokho bethu thina sonke;*

*Kusuk' eZambezi kusiy' eLimpopo*

*Abakhokheli babe lobuqotho;*

*Kalibusisiwe ilizwe leZimbabwe.*

### Angelsko
*O lift high the banner, the flag of Zimbabwe*

*The symbol of freedom proclaiming victory;*

*We praise our heros' sacrifice,*

*And vow to keep our land from foes;*

*And may the Almighty protect and bless our land.*

*O lovely Zimbabwe, so wondrously adorned*

*With mountains, and rivers cascading, flowing free;*

*May rain abound, and fertile fields;*

*May we be fed, our labour blessed;*

*And may the Almighty protect and bless our land.*

*O God, we beseech Thee to bless our native land;*

*The land of our fathers bestowed upon us all;*

*From Zambezi to Limpopo*

*May leaders be exemplary;*

*And may the Almighty protect and bless our land.*
Eleusis

**Eleusis** abo **Elefsina** (nowogrecko godka Ελευσίνα) - mjasto we Grecyji, we regijůńe Attyka. Śedźiba gminu Eleusis.
Czyżew

**Czyżęw** – mjasto we Polsce, we podlaskim wojewůdztwje, we wysokomazowjeckim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Czyżew. Mjejske prawa 1738-1870 a zaś uod 2011.
Kōnstytucyjŏ Bhutanu

**Kōnstytucyjŏ Bhutanu** (dzongkha ༄༅ ། ། འབྲུག་གི་རྩ་ཁྲིམས་ཆེ ན་མོ། །, ang. *The Constitution of The Kingdom of Bhutan*) ôstała podpisanŏ 18 lipca 2008 roku, bez krōla Jigme'go Khesara Namgyela Wangchucka. Zmiyniyła ôna systym Bhutanu z mōnarchije absolutnyj na kōnstytucyjnõ.

## Linki zewnyntrzne

* Tekst kōnstytucyje w gŏdce angelskij
* Tekst kōnstytucyje w gŏdce dzongkha
Hymn Samoa

**The Banner of Freedom** (*Sztandar Wolnośći*) –  hymn państwowy Samoa. Przijynto było go we 1962 roku. Autorym słōw i muzyki je Sauni Iiga Kuresa.

## Słowa

### Samoańsko godka

: *Samoa, tulaʻi ma sisi ia lau fuʻa, lou pale lea!*
: *Samoa, tulaʻi ma sisi ia lau fuʻa, lou pale lea!*
: *Vaai ʻi na fetu o loʻua agiagia ai:*
: *Le faailoga lea o Iesu, na maliu ai mo Samoa.*
: *Oi, Samoa e, uu mau lau pule ia faavavau.*
: *ʻAua e te fefe; o le Atua lo ta faʻavae, o lota saʻolotoga.*
: *Samoa, tulaʻi: ʻua agiagia lau fuʻa, lou pale lea!*

### Angelsko godka

: *Samoa, arise and raise your flag, your crown!*
: *Samoa, arise and raise your flag, your crown!*
: *Look at those stars that are waving on it:*
: *This is the symbol of Jesus, who died on it for Samoa.*
: *Oh, Samoa, hold fast your power forever.*
: *Do not be afraid; God is our foundation, our freedom.*
: *Samoa, arise: your flag is waving, your crown!*
:
Monteu Roero

**Monteu Roero** - gmin we Italiji, we regijůńe Pjymůnt, we prowincyji Cuneo. Mo 24,7 km² wjyrchu a podug danych ze 2023 půmjyszkowoło sam 1609 ludźi.