open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Animal Crossing

***Animal Crossing*** (jap. どうぶつの森 *Dōbutsu no Mori*) to je seryjo kōmputrowych szpilōw produkowanŏ ôd Nintendo a stworzōnŏ we 2001 roku ôd Katsuyã Eguchi a Hisashigo Nogami. Szpiler wcielo sie we miyszkańca dziedzinki, co w nij miyszkajōm antropōmorficzne zwiyrzynta.

## Chronologijŏ szpilōw
* *[[Animal Crossing (kōmputrowy szpil)|Animal Crossing]]* (2001)
* *[[Animal Crossing: Wild World]]* (2005)
* *[[Animal Crossing: City Folk]]* (2008)
* *[[Animal Crossing: New Leaf]]* (2012)
* *[[Animal Crossing: New Horizons]]* (2020)
Ken Sugimori

**Ken Sugimori** (jap. 杉森建 *Sugimori Ken*; nar. 27 stycznia 1966) to je japōński projektant kōmputrowych szpilōw a ilustratōr, projektant postaci a artystyczny dyrechtōr szpilōw ze seryje *[[Pokémon]]*.
Game Freak

**Game Freak** (jap. 株式会社ゲームフリーク *Kabushiki-gaisha Gēmu Furīku*) to je japōński producynt kōmputrowych szpilōw, znany głōwnie z tworzyniŏ medialnyj seryje *[[Pokémon]]*.
The Pokémon Company

**The Pokémon Company** (jap. 株式会社ポケモン *Kabushiki-gaisha Pokemon*) to je japōńskŏ spōłka zajmujōncŏ sie marketingym a licyncjōnowaniym medialnyj seryje *[[Pokémon]]*.
Sonic the Hedgehog

***Sonic the Hedgehog*** to je seryjŏ kōmputrowych szpilōw ze Sonicym za bazowego bohatyra, produkowanŏ ôd Sonic Team – ôddzioł fyrmy Sega.

## Chronologijŏ szpilōw
Wołchow (mjasto)

**Wołchow** (rus.: *Волхов*) – mjasto we Rusyji, we lyńingradzkim uobwodźe, śedźiba wołchowskigo rejůnu. Uostrzodek industryje.
Medialnŏ franczyza

**Medialnŏ franczyza** to je zbiōr dzieł masowyj kultury, powiōnzanych ze sobōm charakterystycznymi, porzōnd ôbjyntymi autōrskimi prawami, elymyntami przedstawiōnego świata (na tyn przikłod fikcyjne postacie abo uniwersum).
DreamWorks

**DreamWorks** to je amerikańske filmowe sztudio, kere zajmuje sie produkcyjōm a dystrybucyjōm filmōw. Mo siydzibã pod adresōm 100 Universal City Plaza we Universal City we sztacie Kalifornijŏ.
Metro-Goldwyn-Mayer

**Metro-Goldwyn-Mayer** (krōcyj **MGM**) to je amerykōńske filmowe sztudio, kere zajmuje sie produkcyjōm a dystrybucyjōm filmōw. Mo siydzibã pod adresōm 245 North Beverly Drive we Beverly Hills we sztacie Kalifornijŏ.

Sztudio spōłpracowało z takimi perzōnami jak m.in. Clark Gable, Greta Garbo, Jean Harlow, James Stewart, Buster Keaton, Laurel a Hardy (Flip a Flap) abo Elvis Presley.
Kaja Godek

**Kaja Urszula Godek** (nar. 2 mŏja 1982 we Warszawie) to je polskŏ aktywistka antyaborcyjnŏ a kōnserwatywnŏ, ze fachu anglistka.
Pandymijŏ

**Pandymijŏ** (ôd greckigo πᾶν, *pan* – „wszyjske” a δῆμος, *demos* – „ludzie”) to je miano dlŏ fest zgolymyj epidymije, co je ôna na srogim przestrzyństwie a ôbyjmuje pŏrã krŏjōw, abo nawet kōntynynta.

## Bajszpile
* gripa:
** szpanielskŏ gripa (1918–1919) – 50+ milijōnōw umartych
** azjatyckŏ gripa (1957) – kole 1 milijōn umartych
** hōngkōńskŏ gripa (1968) – kole 1 milijōn umartych
** gripa A/H1N1 (2009–2010) – 150–580 tysiyncy umartych
* AIDS – masowe zachorowania
* wirus SARS-CoV-2 – Pandymijo COVID-19 (ôd 2019)
Łubniki (podlaske wojewůdztwo)

**Łubniki** - wjeś we Polsce, we podlaskim wojewůdztwje, we bjołostockim kryśe, we gmińe Zabłudůw.
Torsten Haß

**Torsten Haß** (nar. 21 listopada 1970 we Neumünster), pseudōnim **Kim Godal** to je niymiecki pisŏrz, dramatopisŏrz, krytyk, a tyż prozaik.

## Publikacyje
* *Bibliotheken für Dummies* (2019); a Detlev-Schneider-Suderland
* *Arbeitgebermarke Bibliothek mit k(l)einem Budget : eine Einführung mit Übungen* (2021)
* *Das Ende der Gemütlichkeit : Entwurf eines Fundraising-Konzepts für kleinere und mittlere Wissenschaftliche Bibliotheken * (2021)
* *Dieses Buch ist für die Tonne : Einführung in den klassischen Zynismus (Kynismus)* (2020); a Maximilian Spannbrucker
* *Wohnriester und Erbbau : ein aktuelles Fallbeispiel* (2021)

### Rōmany
* *Das Kartenhaus : ein Betrugs-Roman* (2002)
* *Der König des Schreckens :  ein Vatikan-Krimi*  (2013)
* *Männchensache : Rechtsfälle zur Vorbereitung im Geschlechterkampf – Roman* (2009)
* *Morddeich : und andere Kurzprosa* (2021)
* *Die Schwarze Zeit : ein Mittelalter-Roman* (2006)
* *Die Schwarze Zeit II : Aphrodites Puppen – Roman* (2007)
* *Die Schwarze Zeit III : Metathronos – Roman* (2008)
* *Die Schwarze Zeit IV : Agonie – Roman* (2009)
* *Die Schwarze Zeit V : Staub – Roman* (2010)
* *Die Schwarze Zeit VI : Terra re-mota – Roman* (2011)
* *Totenmelodie : ein Kurpfalz-Krimi* (2017)
* *Totenquintett : ein Kurpfalz-Krimi* (2018)
* *Totentraum : ein Kurpfalz-Krimi* (2019)

### Dramaty
* *En Nuit : Dramolett* (2021)
* *Omega oder Das Hochzeitsmahl : Drama* (2020)
* *Die Staatsschuld – In a State of Bonds : Drama* (2003)

### Poezyjŏ
* *Das Christkind taumelt betrunken im Wald, der Weihnachtsmann]] torkelt nicht minder : Winter- und Weihnachtsgedichte* (2020)
* *Es wiehert der Gaul, es graset das Pferd. Es machte auch nichts, wär’s mal umgekehrt : Liebesgedichte und andere* (2020)

## Necowe ôdwołania
* KVK (Niymce, Austryjŏ, Szwajcaryjŏ, WorldCat): Efekty szukaniŏ *Torsten Haß*
* KVK (Niymce, Austryjŏ, Szwajcaryjŏ, WorldCat): Efekty szukaniŏ *Kim Godal*
Giù la testa

**Giù la testa** (ôryginał z ital., ang. *A Fistful of Dynamite* abo *Duck, You Sucker!*, niym. *Todesmelodie,* pol. *Garść dynamitu,* fran. *Il était une fois la révolution*) – film ze 1971 roku, kery reżiserowoł Sergio Leone, a do kerego muzykã skōmpōniyrowoł Ennio Morricone. Gyszichta kerõ ôzprawiŏ film je ô meksykańskim bandycie Juanie Mirandzie (groł go Rod Steiger) a irlandzkim imigrancie Johnie H. Mallory'u (groł go James Coburn), kery uciek z Irlandyje, beztōż co ôstoł wykryty bez brytyjske dinsty bezpiyczyństwa iże je ôn wojŏkym Irlandzkij Armije Republikańskij, kerzi napadli na bank we fikcyjnym sztadzie Mesa Verde a niyskorzij walczyli we meksykańskij rewolucyji. 

## Ôbsada

* James Coburn – John H. Mallory
* Rod Steiger – Juan Miranda
* Rik Battaglia – Santerna
* Franco Graziosi – gubernatōr Jaime
* Romolo Valli – dŏchtōr Villega
* Antoine Saint-John – oberst Günther Reza
* Vivienne Chandler – Coleen (dzioucha ôd Johna H. Mallory'ego, ino w retrospekcyjach)
* David Warbeck – Nolan (kamrat ôd Johna H. Mallory'ego, ino w retrospekcyjach)

## Produkcyjŏ
Na anfangu produkcyje filmu Sergio Leone mioł być ino producyntym filmu, a reżiserym mioł być Peter Bogdanovich. Atoli Peter Bogdanovich zrezygnował z reżiserowaniŏ, bo woloł robić film The Last Picture Show. Sergio Leone prōbowoł uwiyść reżisera Sama Peckinpaha coby pōmōg przi produkcyji filmu, atoli tyn tymu abszlagowoł. Dopiyro szauszpilery James Coburn a Rod Steiger uwiyścili, coby film reżiserowoł Sergio Leone.

## Place produkcyje
Biny kere podug filmu pokazowały gōry Meksyku nagrano we Andaluzyji, a biny z banhofym we fikcyjnym sztadzie Mesa Verde nagrano we sztadzie Almería. Bank jak tyż pobliske chałpy we Mesa Verde stawianŏ ôd podstaw. Szynk w kerym bōły biny ze retrospekcyje Mallory'ego to Toner's pub we Dublinie. Zabytkowe budowle ze brōnnygo kamiynia kere sōm we filmie znajdujōm sie we szpanijskij prowincyji Soria.
Sölden (Tirol)

**Sölden** - gmin we Austriji, we landźe Tirol, we kryśe Imst. Mo 466,89 km² wjyrchu a podug danych ze 2021 roku půmjyszkowało sam 2995 ludźi. Uostrzodek turystyki a źimowych szportůw.
TriStar Pictures

**TriStar Pictures Inc.** (dŏwnij **Tri-Star**) to je amerykōńske filmowe sztudio, kere zajmuje sie produkcyjōm a dystrybucyjōm filmōw. Mo siydzibã pod adresōm 10202 West Washington Boulevard we Culver City we sztacie Kalifornijŏ.
Kopjejsk

**Kopjejsk** (rus.: *Копейск*) – mjasto we Rusyje, we czelabińskim uobwodźe. Uostrzodek industryji.
Trzebńica

**Trzebńica** (pol. *Trzebnica*, mjym. *Triebnitz*, czes. *Třebnice*) - mjasto we Polsce, we dolnoślůnskim wojewůdztwje, śedźiba trzebńickigo krysu, a mjejsko-wjejskigo gminu Trzebńica.
Kongsberg

**Kongsberg** - gmin we Norwygiji, we regijůńe Viken. Mo 793,09 km² wjyrchu a podug danych ze 2020 roku půmjyszkowało sam 27&nbsp;723 ludźi.
Rod Steiger

**Rodney Stephen Steiger** (nar. 14 kwietnia 1925 we Westhampton, um. 9 lipnia 2002 we Los Angeles) – amerikōński szauszpiler filmowy a tyjatralny, niymiecko-austryjŏckigo byciŏ. Groł w wiyncyj aniżeli 100 filmach.

## Przipisy
South Shields

**South Shields** - mjasto we Wjelgij Brytańiji, we Ynglandźe, we hrabstwje Tyne and Wear, nade Půłnocnym Morzym. Uostrzodek industryje, morsko hawyna.
Malapana

**Malapana** (niym. *Malapane,* pol. *Mała Panew*) to je rzyka, co je prawōm dopłygōm Ôdry. Mŏ swōj anfang na Woźnickŏ-Wielōńskij Chyży, a płynie aże do Ślōnskij Niziny. Mŏ dugość 132 km a wiyrchniã dorzyczŏ 2,1 tys. km2. Zasiylajōm jōm rzyki Chrzōnstowŏ, Lyśnica, Lublinianka a Libawa.
Podkriváň

**Podkriváň** - wjeś a gmin (obec) na Słowacyji, we banskobystrickim kreju, we kryśe Detva. Mo 25,89 km² wjyrchu a podug danych ze 2020 roku půmjyszkowało sam 575 ludźi.
James Coburn

**James Harrison Coburn III** (nar. 31 siyrpnia 1928 we Laurel, um. 18 listopada 2002 we Beverly Hills) – amerikōński szauszpiler filmowy a tyjatralny, znany z m.in. westernōw: Giù la testa eli The Magnificent Seven. Sztudiyrowoł szauszpilerstwo na University of California.

## Przipisy
Ślōnskŏ Ôstrawa

**Ślōnskŏ Ôstrawa** (dŏw. do 1919 roku *Polskŏ Ôstrawa,* śl-niym.: *Schläsche/Pulsche Ostrau,* niym.: *Schlesisch/Polnisch Ostrau,* cze.: *Slezská/Polska Ostrava,* pol.: *Śląska/Polska Ostrawa*) – dŏwniyj ôsobny sztad, terŏzki tajla Ôstrawy.

## Gyszichta
W 1290 roku Ślōnskŏ Ôstrawa ôstała wkludzōnŏ we granice Ksiynstwa Cieszyńskigo. Kedy we roku 1919 weszła we skłŏd Czechosłowacyje, jeji miano ôstałŏ zmiyniōne ze "Polskij Ôstrawy" na "Ślōnskõ Ôstrawã". Rechty sztadu dostała w 1920 roku. We 1941 roku wkludzōnŏ jōm do morawskij Ôstrawy, kerej tajlōm je do dzisiej.

## Przipisy
Seaton Delaval

**Seaton Delaval** - wjeś we Wjelgij Brytańiji, we Ynglandźe, we hrabstwje Northumberland. Na 2001 rok půmjyszkowało sam 4371 ludźi.
Key West

**Key West** – mjasto we USA, we sztaće Florida, śedźiba hrabstwa Monroe. Je rozlygowane na wyspje Key West a poru inkszych we archipelagu Florida Keys. Stolica downygo Conch Republic.
Dōm Ślōnsk

**Dōm Ślōnsk** (niym. *Haus Schlesien*) to je ôstrzodek kultury i gyszichty Ślōnzŏkōw wygnanych ze Ślōnska po drugij wojnie światowyj. Je ôn we Heisterbacherrott, dzielnicy miasta Königswinter we zachodnich Niymcach. Skłŏdŏ sie ze cyntrum kulturalno-ôświatowego ze placym kōnferyncyji i trefōw, cyntrum dokumyntacyje i informacyje ślōnskij regiōnalistyki, ksiyngozbioru, restauracyje i izb dlŏ gości.

## Necowe ôdwołania
* Ôficjalnŏ zajta ôd Haus Schlesien, hausschlesien.de
Leonessa

**Leonessa** - gmin we Italiji, we regijůńe Lacjům, we prowincyji Rieti. Mo 204,04 km² wjyrchu a podug danych ze 2020 roku půmjyszkowało sam 2174 ludźi.
Bruchmühlbach-Miesau

**Bruchmühlbach-Miesau** - gmin we Mjymcach, we landźe Nadryńijo-Palatynat, we kryśe Kaiserslautern. Mo 26,85 km² wjyrchu a podug danych ze 2020 roku půmjyszkowało sam 7819 ludźi.
Laakdal

**Laakdal** - gmin we Belgiji, we prowincyji Antwyrpijo. Mo 42,48 km² wjyrchu a podug danych ze 2018 roku půmjyszkowało sam 16&nbsp;020 ludźi. Utworzůno we 1977 roku bez skuplowańe gminůw Veerle, Eindhout a Vorst.
Paisley (Szkocyjo)

**Paisley** - mjasto we Wjelgij Brytańiji, we Szkocyji, we admińistracyjnyj jednostce Renfrewshire. Uostrzodek industryje a nauki.
Domaradz (podkarpacke wojewůdztwo)

**Domaradz** - wjeś we Polsce, we podkarpackim wojewůdztwje, we brzozowskim kryśe, śedźiba gminu Domaradz.
Gitarzista

**Gitarzista** to je ôsoba grajōncŏ na gitarze, muzyk, instrumentalista, czōnek skupiny abo artysta solowy.
Gorizia

**Gorizia** (słowyń. *Gorica*, frjul. *Gurize*, mjym. *Görz*) - mjasto we Italiji, we regijůńe Frjuli-Julijsko Wynecyjo, śedźiba prowincyji Gorizia.
Grabowiec (zamojski krys)

**Grabowiec** - uosada we Polsce, we lubelskim wojewůdztwje, we zamojskim kryśe, śedźiba gminu Grabowiec. Przed 1418 do 1870 mjoł mjejske prawa.
Dębina (gńyźńyński krys)

**Dębina** - wjeś we Polsce, we wjelgopolskim wojewůdztwje, we gńyźńyńskim kryśe, we gmińe Witkowo.
Dawid Podsiadło

**Dawid Henryk Podsiadło** (nar. 23 mŏja 1993 we Dōmbrowie) to je polski śpiywŏk i autōr tekstōw. Wokalista skupiny Curly Heads. Bōł 18 razy nōminowany do nadgrod Fryderykōw a 12 razy wygrŏwoł tyn absztimōng.

## Necowe ôdwołania

* Ôficjalnŏ zajta ôd Dawida Posiadło
Krzysztof Krawczyk

**Krzysztof January Krawczyk** (nar. 8 września 1946 we Katowicach, um. 5 kwietnia 2021 we Łodzi) to bōł polski wokalista, gitarzista i kōmpozytōr, dŏwnij wokalista skupiny Trubadurzy.

## Necowe ôdwołania

* Ôficjalnŏ zajta ôd Krzysztofa Krawczyka
Mirror

**Mirror** to je kopijŏ internetowyj zajty abo inkszych zasobōw (takich jak baza danych abo zbiory udostympniane bez FTP).

## Zobacz tyż
* replikacyjŏ danych
Cerkew św. Mikołaja Cudotwōrcy (Sosnowiec)

**Cerkew św. Mikołaja Cudotwōrcy** – dŏwnŏ cerkew, kerŏ była we Sosnowcu.

## Gyszichta
Cerkew ôstała wystawionŏ bezto, iże na anfangu XX stoleciŏ wielość prawosławnych miyszkańcōw Sosnowca wzrosłŏ do 3 tysiyncy perzōn. Tedy tyż ukŏzoł sie ajnfal coby powiynkszyć juże bydōncõ cerkew we Sosnowcu, atoli ciynżkość powiynkszyniŏ cerkwije a brak możebności ôdbywaniŏ nŏbożyństw sprawiyły, iże uzdano ô wystawiyniu nowyj cerkwije. 27 mŏja 1901 roku postawiōno piyrszõ cegłōwkã pod stawiyniy nowyj cerkwije. Plac pod cerkwije ôfiarowoł Sosnowski Sztamgyszeft Akcyjny. Inksze tringeldy ôfiarowali: Franz Schön we wielości 25 tysiyncy rubli, Henryk Dietel 10 tysiyncy rubli a Wōnglowy Sztamgyszeft tyż 10 tysiyncy rubli. Reskiyrym kōmitetu stawianiŏ ôstoł Franz Schön. Cerkew poświyncōno 26 paździyrnika 1906 roku. Cołkŏ utrŏta na wystawiynie to 90 tysiyncy rubli. Robotōm kerowoł technik Jastrzębski, projekt zrobiōł Władimir N. Pokorewski a ikōnostas wykōnoł moskewski majster Sokołow. Utrŏtã (w cynie 8 tysiyncy rubli) za ikōnostas pokrōł Henryk Dietel. Ikōny pisoł moskewski malyrz Teorin. We cerkwije po rŏz piyrszy zastosowano cyntralne ôgrzywanie. Zastosowano haj tyż ôświytlynie na sztrōm. Cerkew zbulōno w 1938 roku krōm ôdpŏry roztōmajtych perzōn jak familije Dietlōw eli katolickigo ksiyndza Franciszka Goli.

## Przipisy
Cerkew św. św. Wiery, Nadziei a Lubowi (Sosnowiec)

**Cerkew św. św. Wiery, Nadziei a Lubowi** – cerkew kerŏ je we Sosnowcu.

## Gyszichta

Z inicjatywōm wystawiyniŏ cerkwije wyszoł dyrechtōr colnyj kōmōry we Sosnowcu, Władimir Pawłowicz Diebil. Tringeldy na cerkew ôfiarowały niymiecke fabrikanty: Schön, Dietel, Meyerhold, Amper, Renard a Landau, kerzi dali na kōmitet stawianiŏ 40 tysiyncy rubli. Plac na stawianie dała Ajzynbana Warszawsko-Wiedziyńskŏ. 15 siyrpnia postawiōno piyrszõ cegłōwkã, a poświyncynie cerkwije ôdbyło sie 28 paździyrnika 1889 roku. Sznit tyj cerkwije je bizantyjski podug projektu ôd baumajstera Prokofiewa. Ikōnostas wykōnano ze funduszy rodziny Schöna a ôziym zwōnōw ze funduszōw Henryka Dietela. Ikōnostas wykōnała moskewskŏ werksztela Lebiediewa. Nojsrogszy ze zwōnōw wŏży 1000 kilogramōw.

## Przipisy
Cerkew św. Michała Archanioła (Warszawa)

**Cerkew św. Michała Archanioła** – dŏwnŏ cerkew, kerŏ była we Warszawie.

## Gyszichta
Cerkew była postawiōno dlŏ Litewskigo Regimyntu Lejbgwardyje we warszawskich Ujazdowskich Alejach przi wchodzie do parku wele kasarni. Zaczynto jã stawiać w 1892 roku, a poświyncili 21 grudnia 1894 roku. Budowã kludziōł inżinier J. Lüders. Cerkew była z cegłōwki we staroruskim stilu. Miała piyńć wież a zwōnnicã. Banie pokryto ôcyngowanym blechem i ôbsztrajchowali zielōnōm farbōm. Freski stworzōł malyrz Belewicz, były ône kopijami ikōn ze soboru Matki Boskij Włodzimierskij we Kijowie. Sklepiynie banie bōło pozłocōne a wyłożōne mozaikōm. Tajla ôłtŏrzowŏ miała zŏl ze drzewa, reszta zŏlu była ze terakoty. Były sam trzi ôłtŏrze: św. Michała Archanioła (głōwny), św. Mikołaja Cudotwōrcy (prawy, poświyncōny w 1897 roku) a św. Konstantyna i Heleny (lewy, poświyncōny w 1899 roku). Cerkew była uwŏżano za perfekt wkōmpōnowanõ we landszaft. Po 1918 roku przekŏzali cerkew wanielickij farze, atoli regiyrōnek uznoł jã za simbol caratu a cerkew bōła zbulano w 1924 roku.

## Przipisy
Susiec

**Susiec** - wjeś we Polsce, we lubelskim wojewůdztwje, we tůmaszowskim kryśe, śedźiba gminu Susiec.
Józefosław

**Józefosław** (mjym. *Krapenest*) - wjeś we Polsce, we mazowjeckim wojewůdztwje, we pjoseczyńskim kryśe, we gmińe Pjoseczno.
Latkowo (radźejowski krys)

**Latkowo** - wjeś we Polsce, we kujawsko-půmorskim wojewůdztwje, we radźejowskim kryśe, we gmińe Uośynćiny.
Osłonino

**Osłonino** (kaszb. *Òsłónino*, mjym. *Oslanin*) - wjeś we Polsce, we půmorskim wojewůdztwje, we puckim kryśe, we gmińe Puck.
Męcka Wola

**Męcka Wola** – wjeś we Polsce, we łůdzkim wojewůdztwje, we śeradzkim kryśe, we gmińe Śeradz.
Aubercourt

**Aubercourt** - gmin we Francyi, we regijůńe Hauts-de-France, we departamyńće Somme. Mo 3,8 km² wjyrchu a podug danych ze 2018 roku půmjyszkowało sam 80 ludźi.
Łeba

**Łeba** (mjym. *Leba*) - mjasto we Polsce, we půmorskim wojewůdztwje, we lymborskim kryśe. Je rozlygowano nade Bałtyckim Morzym. Uostrzodek turystyki.
Quaregnon

**Quaregnon** - gmin we Belgiji, we Walůńskim Regijůńe, we prowincyji Hainaut, we dystrykće Mons. Mo 11,08 km² wjyrchu a podug danych ze 2018 roku půmjyszkowało sam 19&nbsp;006 ludźi.
Rumia

**Rumia** (kaszb. *Rëmiô*, mjym. *Rahmel*) - mjasto we Polsce, we půmorskim wojewůdztwje, we wejherowskim kryśe.
Lalendorf

**Lalendorf** - gmin we Mjymcach, we landźe Meklymburgijo-Przedńe Půmorze, we kryśe Rostock. Mo 139,12 km² wjyrchu a podug danych ze 2020 roku půmjyszkowało sam 3525 ludźi. We 2014 roku ku Lalendorf przikuplowano gmin Langhagen.
Gruziny

**Gruziny** (gruz. ქართველები) to je kartwelskŏ nacyjŏ pōmiyszkujōncŏ z wiynksza we Gruzyji, co posuguje sie gruzińskōm gŏdkōm ze familije kartwelskich gŏdek.
Pleudihen-sur-Rance

**Pleudihen-sur-Rance** - gmin we Francyji, we regijůńe Bretańijo, we departamyńće Côtes-d'Armor. Mo 24,55 km² wjyrchu a podug danych ze 2018 roku půmjyszkowało sam 2938 ludźi.
Münsing

**Münsing** - gmin we Mjymcach, we landźe Bajery, we kryśe Bad Tölz-Wolfratshausen. Mo 52,23 km² wjyrchu a podug danych ze 2020 roku půmjyszkowało sam 4300 ludźi.
Bogatynia

**Bogatynia** (mjym. *Reichenau in Sachsen*) - mjasto we Polsce, we dolnoślůnskim wojewůdztwje, we zgorzeleckim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Bogatynia.
Oriolles

**Oriolles** - gmin we Francyji, we regijůńe Nowo Akwitańijo, we departamyńće Charente. Mo 18,3 km² wjyrchu a podug danych ze 2018 roku půmjyszkowało sam 254 ludźi.
Vierville-sur-Mer

**Vierville-sur-Mer** - gmin we Fracyji, we regijůńe Normandyjo, we departamyńće Calvados. Mo 6,41 km² wjyrchu a podug danych ze 2018 roku půmjyszkowało sam 228 ludźi.
Balasan

**Balasan** - gmin na Filipinach, we prowincyji Iloilo, na wyspje Panay. Mo 54,27 km² wjyrchu a podug danych ze 2020 roku půmjyszkowało sam 35&nbsp;064 ludźi.
Famagusta

**Famagusta** (nowogrecko godka  Αμμόχωστος, tur. *Gazimağusa* abo *Mağusa*) - mjasto we Půłnocnym Cyprze a Cyprze, stolica dystrykt Famagusta (Pōłnocny Cypr) a formalno stolica cypryjskigo dystryktu Famagusta.
Downers Grove

**Downers Grove** - wjeś we USA, we sztaće Illinois, we hrabstwje DuPage. Na 2020 rok půmjyszkowało sam 50&nbsp;247 ludźi.
Ryki (mazowjecke wojewůdztwo)

**Ryki** - wjeś we Polsce, we mazowjeckim wojewůdztwje, we bjołobrzeskim kryśe, we gmińe Staro Błotńica.
Hillington

**Hillington** - wjeś we Wjelgij Brytańiji, we Ynglandźe, we hrabstwje Norfolk, we dystrykće King’s Lynn and West Norfolk. Na 2011 rok půmjyszkowało sam 400 ludźi.
Nowa Wieś (rzeszowski krys)

**Nowa Wieś** - wjeś we Polsce, we podkarpackim wojewůdztwje, we rzeszowskim kryśe, we gmińe Trzebowńisko.
Wiśniewa (kujawsko-půmorske wojewůdztwo)

**Wiśniewa** - wjeś we Polsce, we kujawsko-půmorskim wojewůdztwje, we sympolyńskim kryśe, we gmińe Krajyńske Sympůlno.
Ridder

**Ridder** - (Kaz. *Риддер*) - mjasto we Kazachstańe, we wschodńokazachstůńskim uobwodźe. Uostrzodek industryje a bergmůństwa.
Jeziorzany (małopolske wojewůdztwo)

**Jeziorzany** – wjeś we Polsce, we małopolskim wojewůdztwje, we krakowskim kryśe, we gmińe Liszki.
Nasielsk

**Nasielsk** - mjasto na we Polsce, we mazowjeckim wojewůdztwje, we nowodworskim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Nasielsk.
Beckdorf

**Beckdorf** - gmin we Mjymcach, we landźe Dolno Saksůńijo, we kryśe Stade. Mo 21,98 km² wjyrchu a podug danych ze 2020 roku půmjyszkowało sam 2690 ludźi.
Davenham

**Davenham** - wjeś we Wjelgij Brytańiji, we Ynglandźe, we harbstwje Cheshire, we dystrykće Cheshire West and Chester. Na 2011 rok půmjyszkowało sam 2745 ludźi.
Brzegi Dolne

**Brzegi Dolne** – wjeś we Polsce, we podkarpackim wojewůdztwje, we bjeszczadzkim kryśe, we gmińe Dolne Ustrziki.
Sitaniec-Kolonia

**Sitaniec-Kolonia** - wjeś we Polsce, we lubelskim wojewůdztwje, we zamojskim kryśe, we gmińe Zamość.
Kawaguchi

**Kawaguchi** (jap. 川口市) - mjasto we Japůńiji, na wyspje Honsiu, we prefekturze Saitama. Uostrzodek industryji. We 2011 roku przikuplowano mjasto Hatogaya.
Vallcebre

**Vallcebre** - gmin we Szpańiji, we autůnůmicznyj spůlnoće Katalůńijo, we prowincyji Barcelůna. Mo 27,99 km² wjyrchu a podug danych ze 2020 roku půmjyszkowało sam 249 ludźi.
Nowa Wieś (iławski krys)

**Nowa Wieś** – wjeś we Polsce, we warmińsko-mazurskim wojewůdztwje, we iławskim kryśe, we gmińe Iława.
Kosmów (lubelske wojewůdztwo)

**Kosmów** - wjeś we Polsce, we lubelskim wojewůdztwje, we hrubjeszowskim kryśe, we gmińe Hrubjeszůw.
Okonek

**Okonek** (mjym. *Ratzebuhr in Pommern*) - mjasto we Polsce, we wjelgopolskim wojewůdztwje, we złotowskim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Okonek.
Gmin Bjelany

**Bjelany** (pol. *Bielany*) - wjejski gmin we Polsce, we mazowjeckim wojewůdztwje, we sokołowskim kryśe. Mo 109,6 km² wjyrchu a podug danych ze 2016 roku půmjyszkowało sam 3696 ludźi. Śedźibům gminu je wjeś Bjelany-Żyłaki.

### Mjejscowośći
Bjelany-Jarosławy, Bielany-Wůnsy, Bielany-Żyłaki, Brodacze, Dmochy-Rogale, Dmochy-Ryntki, Dolne Wojewůdki, Duże Błůńe, Duże Paczuski, Duże Wjechetki, Gůrne Wojewůdki, Korabje, Kowjesy, Kożuchůw, Kożuchůwek, Kśynżopole-Budki, Kśynżopole-Komory, Kudelczyn, Małe Błůńe, Małe Wjechcetki, Patrykozy, Patrykozy-Kolůńijo, Rozbity Kamjyń, Rućany, Ruda-Kolůńijo, Śikory, Trebjyń, Urbanki, Wańtuchy, Wyszomjyrz.

### Necowe uodwołańa
* Neczajta gminy Bjelany
Lidečko

** Lidečko** - wjeś a gmin (obec) we Czeskij Republice, we zlińskim kreju, we kryśe Vsetín. Mo 17,37 km² wjyrchu a podug danych ze 2021 roku půmjyszkowało sam 1824 ludźi.
Seicheprey

**Seicheprey** - gmin we Francyji, we regijůńe Grand Est, we departamyńće Meurthe-et-Moselle. Mo 8,35 km² wjyrchu a podug danych ze 2018 roku půmjyszkowało sam 112 ludźi.
Pierrefitte-sur-Seine

**Pierrefitte-sur-Seine** - gmin we Francyji, we regijůńe Île-de-France, we departamyńće Seine-Saint-Denis. Mo 3,41 km² wjyrchu a podug danych ze 2018 roku půmjyszkowało sam 30&nbsp;828 ludźi.
Homjel

**Homjel** (bjoł. *Гомель*) - mjasto na Bjołoruśi, nade rzykům Soż, stolica homjelskigo uobwodu a homjelskigo rejůnu. Uostrzodek industryji a nauki.
Chabsko

**Chabsko** – wjeś we Polsce, we kujawsko-půmorskim wojewůdztwje, we mogilyńskim kryśe, we gmińe Mogilno.
Wola Raniżowska

**Wola Raniżowska** - wjeś we Polsce, we podkarpackim wojewůdztwje, we kolbuszowskim kryśe, we gmińe Rańiżůw.
Nowy Wiśnicz

**Nowy Wiśnicz** - mjasto we Polsce, we małopolskim wojewůdztwje, we bochyńskim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Nowy Wiśnicz.
Gawrych Ruda

**Gawrych Ruda** - wjeś we Polsce, we podlaskim wojewůdztwje, we suwalskim kryśe, we gmińe Suwałki.
Gowidlino

**Gowidlino** (kaszb.: *Gòwidlëno*) - wjeś we Polsce, we půmorskim wojewůdztwje, we kartuskim kryśe, we gmińe Śerakowicy.
Popești (uokryng Bacău)

**Popești** - wjeś we Růmůńiji, we uokryngu Bacău, we gmińe Găiceana. Na 2011 rok půmjyszkowało sam 230 ludźi.
Wilkowice (wjelgopolske wojewůdztwo)

**Wilkowice** (pol. *Wilkowice*) - wjeś we Polsce, we wjelgopolskim wojewůdztwje, we leszczyńskim kryśe, we gmińe Lipno.
Łochocin

**Łochocin** - wjeś we Polsce, we kujawsko-půmorskim wojewůdztwje, we lipnowskim kryśe, we gmińe Lipno.
Gmin Lipno

2 gminy we Polsce:
* Gmin Lipno - gmin we kujawsko-půmorskim wojewůdztwje, we lipnowskim kryśe
* Gmin Lipno - gmin we wjelgopolskim wojewůdztwje, we leszczyńskim kryśe
Matadi

**Matadi** - mjasto we Dymokratycznyj Republice Kůnga, stolica prowincyji Strzodkowe Kůngo. Uostrzodek industryje, hawyna.
Cerkew św. Aleksandra Newskigo (Kujawski Aleksandrōw)

**Cerkew św. Aleksandra Newskigo** – dŏwnŏ cerkew, kerŏ była we Kujawskim Aleksandrowie.

## Gyszichta
W 1875 roku ruski regiyrōnek doł 35 tysiyncy rubli na wystawiynie nowyj cerkwije. Nowõ cerkew postawiōno wele aleksandrowskigo banhofu. Projekt cerkwije narychtowoł baumajster Trusow. Plac na kerym była cerkew mioł 2800 m2 wiyrchnie. Poświyncōno jã 8 września 1877 roku. Cerkew wystawiōno ze cegłōwki. 23 siyrpnia 1879 roku, cerkew nawiydziōł car Aleksander II, kery jechoł na tref ze cysŏrzym Wilhelmym I. W latach 20. XX stoleciŏ cerkew zbulōno.

## Przipisy
Wicklow

**Wicklow** (irl. *Cill Mhantáin*) – mjasto we Irlandyji, we prowincyji Leinster, śedźiba hrabstwa Wicklow.
Cerkew Kazańskij Ikōny Paniynki (Augustōw)

**Cerkew Kazańskij Ikōny Paniynki** – dŏwnŏ cerkew, kerŏ była we Augustowie. 

## Gyszichta
Piyrsze spōmiynki ô tyj cerkwije sōm z 1553 roku. Do 1875 roku cerkew przinŏleżała do unickij fary. W 1879 roku ôstała przebudowanŏ podug projektu baumajstera Zaleskigo. Cerkew podug projektu Zaleskigo po przebudowie dostała nowõ baniã, ôłtŏrzowŏ tajla a przedsiōnek ze zwōnicōm. Ôd wystawiyniŏ nowyj cerkwije, w staryj ôdbywano ino nŏbożyństwa dziynkczynne przed ikonōm Paniynki. We 1915 roku Niymcy pōmiynili cerkew na kuźniã. Po 1918 roku była krōtko we farze staroôbrzyndowcōw. Zbulōno jã w 1925 roku.

## Przipisy
Markowa (podkarpacke wojewůdztwo)

**Markowa** – wjeś we Polsce, we podkarpackim wojewůdztwje, we łańcuckim kryśe, śedźiba gminu Markowa.
Cerkew św. św. Apostelōw Pyjtera a Paula (Augustōw)

**Cerkew św. św. Apostelōw Pyjtera a Paula** – dŏwnŏ cerkew, kerŏ była we Augustowie.

## Gyszichta
Kedy po przebudowie staryj Cerkwije Kazańskij Ikony Paniynki dalij brachowało placu dlŏ prawosławnych miyszkańcōw Augustowa, zaczynto antragować ô wystawienie nowyj cerkwije. Regiyrōnek sztadu doł dlŏ nowyj cerkwije plac, kery bōł w sadzie na placu Bazarnym w sztad cyntrum. Anfang stawianiŏ bōł 8 lipnia 1881 roku, a cerkew poświyncōno 7 paździyrnika 1884 roku. Cerkew stawiali majstrzy ze Gōrnego Ślōnska. Miała ôna jednã baniã a sztyrosztokowã zwōnicã z piyńciōma zwōnami. Cerkew w 1921 roku ôstała kościołym garnizonowym Regimyntu Ułanōw Krechowieckich. W 1926 roku, w trzi dni cerkew ôstała zbulonŏ.

## Przipisy
Plan-d'Orgon

**Plan-d'Orgon** - gmin we Francyji, we regijůńe Provence-Alpes-Côte d’Azur, we departamyńće Bouches-du-Rhône. Mo 14,94 km² wjyrchu a podug danych ze 2018 roku půmjyszkowało sam 3465 ludźi.
Heraklion

**Heraklion** (nowogrecko godka Ηράκλειο) - mjasto we Grecyji, we regijůńe Kreta, na wyspje Kreta.
Nafpaktos

**Nafpaktos** (nowogrecko godka Ναύπακτος) - mjasto we Grecyji, we regijůńe Zachodńo Grecyjo.
Pōmeranijŏ

**Pōmeranijŏ** (, , , ) to je historycznŏ krajina we Postrzodkowyj Ojropie, na placu Polski i Niymcōw, nad Bałtyckim Morzym. Weschodniõ tajlã Pōmeranije sie mianuje Pomerelijŏ i Kaszuby. Pōmiyszkuje sam etnicznŏ skupina mianowanŏ Kaszuby. Nojsrogszymi miastami regiōnu sōm: Gdańsk i Sztetin we Polsce a Stralsund i Greifswald we Niymcach.

## Necowe ôdwołania
*
Mazowijŏ

**Mazowijŏ** (, ) to je historycznŏ krajina we Postrzodkowyj Ojropie, we cyntralnyj Polsce. Historycznōm stolicōm Mazowije je Płock, za to połedniowyj Mazowije – Czersk. Terŏźnie Mazowijŏ je rozlygowanŏ ze wiynksza we mazowieckim wojewōdztwie.

## Necowe ôdwołania
*
Kurlandyjŏ

**Kurlandyjŏ** () to je historycznŏ krajina we zachodnij Łotwie, nad Bałtyckim Morzym. Nojsrogszymi miastami regiōnu sōm: Kuldīga, Ventspils i Liepāja. We szyrszym kōntekście miano je używane na ôkryślynie ksiōnżynctwa Kurlandyje i Semigalije.

## Necowe ôdwołania
*
Piskavica (Banja Luka)

**Piskavica** - wjeś we Bośńi a Hercegowińe, we Serbskij Republica, we mjeśće Banja Luka. Na 2013 rok půmjyszkowało sam 2797 ludźi.
Gōrny Żukōw

**Gōrny Żukōw** (ciesz.: *Górny Żuków*, cze.: *Horní Žukov*, pol.: *Żuków Górny*, niym.: *Ober-Zukau*, *Ober-Žukau)* to je tajla miasta Czeski Cieszyn.
Euklides

**Euklides** (ant-grec.: Εὐκλείδης) – antyczny grecki matymatyker, kery żōł na prełōmie IV a III s.p.n.e. Narodziōł sie możne w ōngyfer 365 roku p.n.e., a umrził możne w ōngyfer 270 roku p.n.e. Wydoł ōn trzinastotōmowy buch ô titlu *Στοιχεῖα* (po ślōnsku *Elymynta*), kery je ô geōmetryje.

## ''Elymynta''
We swojim buchu *Στοιχεῖα* na anfangu doł aksjōmatyczny ôpis wszyjskich fragōw, i tym samym usystymatyzowoł dostympnōm dŏwnij wiedzã. We swojij prŏcy ôpiyroł sie na nauce inkszych antycznych badŏczy - Pitagorasa, Talesa, Eudoksosa a Archytysa. 

## Przipisy
Santa Inés

**Santa Inés** - gmin we Szpańiji, we autůnůmicznyj spůlnoće Kastylijo a León, we prowincyji Burgos. Mo 14,87 km² wjyrchu a podug danych ze 2020 roku půmjyszkowało sam 139 ludźi.
Blato (mjasto)

**Blato** – mjasto we Chorwacyji, we dubrovačko-neretvanskij żupańiji, śedźiba gminu Blato. Je rozlygowane na wyspje Korčula.
Domaso

**Domaso** - gmin we Italiji, we regijůńe Lůmbardyjo, we prowincyji Como. Mo 6,28 km² wjyrchu a podug danych ze 2020 roku půmjyszkowało sam 1461 ludźi.
Santiago del Estero (mjasto)

**Santiago del Estero** - mjasto we Argyntyńe, stolica prowincyji Santiago del Estero. Uostrzodek industryje.
Trzcianka

**Trzcianka** (mjym. *Schönlanke*) - mjasto we Polsce, we wjelgopolskim wojewůdztwje, we czornkowsko-trzćoneckim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Trzcianka.
Pavlíkov

**Pavlíkov** - mjasteczko (městys) we Czeskij Republice, we Strzodkowoczeskim Kreju, we kryśe Rakovník. Mo 39,46 km² wjyrchu a podug danych ze 2021 roku půmjyszkowało sam 1051 ludźi.
Dobromierz (śwjyntokrziske wojewůdztwo)

**Dobromierz** - wjeś we Polsce, we śwjyntokrziskim wojewůdztwje, we włoszczowskim kryśe, we gmińe Kluczewsko.
Brjuchowyczi

**Brjuchowyczi** (ukr. *Брюховичі*) - uośedle mjejskij zorty na Ukrajińe, we lymberskim uobwodźe, we szewczenkywśkim rejůńe. Na 2024 rok půmjyszkowało sam 8000 ludźi.
Guéthary

**Guéthary** - gmin we Francyji, we regijůńe Nowo Akwitańijo, we departamyńće Pyrénées-Atlantiques. Mo 1,4 km² wjyrchu a podug danych ze 2018 roku půmjyszkowało sam 1329 ludźi.
Manebrio

**Manebrio** - gmin we Italiji, we regijůńe Lůmbardyjo, we prowincyji Brescia. Mo 27,88 km² wjyrchu a podug danych ze 2021 roku půmjyszkowało sam 15&nbsp;248 ludźi.
Sulewo-Kownaty

**Sulewo-Kownaty** - wjeś we Polsce, we podlaskim wojewůdztwje, we grajewskim kryśe, we gmińe Wůnsosz.
Pelton

**Pelton** - wjeś we Wjelgij Brytańiji, we Ynglandźe, we hrabstwje Durham. Na 2011 rok půmjyszkowało sam 8250 ludźi.
Jüchen

**Jüchen** - mjasto we Mjymcach, we landźe Půłnocno Nadryńijo-Westfalijo, we kryśe Rhein-Kreis Neuss.
Monte di Procida

**Monte di Procida** - gmin we Italiji, we regijůńe Kampańijo, we prowincyji Napoli. Mo 3,7 km² wjyrchu a podug danych ze 2019 roku půmjyszkowało sam 12&nbsp;625 ludźi.
Ałczewsk

**Ałczewsk** (ukr. *Алчевськ*) - mjasto we Ukrajińe, we łuhańskim uobwodźe. Uod 2014. roku uokupowane uod ruskij armije.

## Mjano
Pjyrszym mjanym mjejscowośći bůła *Jurjůwka* (Юр'ївка). We 1903. mjano bůło půmjyńano na *Alczewske* (Алчевське), coby uoddać zoca jego zołożyćelowi, ukrajińskimu społecznymu dźałaczowi Oleksijowi Alczewskimu. We 1926. roku nadano bůło mjano *Woroszyłowske* (Ворошиловське) – w era sowjeckigo politikera Klimjenta Woroszyłowa (tego samego, w era kerego Łuhańsk bůł mjanowany *Woroszyłowhradym*). We 1932, kej Ałczewsk uostoł mjastym, mjano bůło zmodyfikowano do *Woroszyłowsk* (Ворошиловськ). We 1959. wrůcůno bůło do mjana *Ałczewsk*, nale już we 1961. władze zaś je půmjyńali – na tyn roz na *Komunarsk* (Комунарськ). Po uogłoszyńu ńyzoleżnośći Ukrajiny na mjastowym referyndům, co uodbůł śe 1. grudńa 1991., mjyszkańce mjasta zdecydowali wrůćić do mjana *Ałczewsk*. Banhof ale, co stoji we mjeśće, uostoł przi starym mjańe. 

## Ludność
Podug danych ze Cynzusu ze 2001. roku we Ałczewsku mjyszkało 119 tauz. ludźi. Etńiczny skład wyglůndoł wtynczos tak:
* Ukrajińoki – 51,6%
* Rusy – 44,7%
* Bjołorusy – 1,6%
* inksze norodowośći – 2,6%

Skuli ruskij uokupacyje uod 2014. roku srogo tajla mjyszkańcůw wyjechała z mjasta.
Villefranche-sur-Mer

**Villefranche-sur-Mer** - gmin we Francyji, we regijůńe Provence-Alpes-Côte d’Azur, we departamyńće Alpes-Maritimes. Mo 4,88 km² wjyrchu a podug danych ze 2019 roku půmjyszkowało sam 5033 ludźi.
Łopuszka Wielka

**Łopuszka Wielka** - wjeś we Polsce, we podkarpackim wojewůdztwje, we przeworskim kryśe, we gmińe Kańczuga.
Martyszkiwci

**Mrtyszkiwci** (ukr. *Мартишківці*) - wjeś na Ukrajińe, we ternopilśkim uobwodźe, we kremenećkim rejůńe. Na 2001 rok půmjyszkowało sam 88 ludźi.
Wrocimowice

**Wrocimowice** - wjeś we Polsce, we małopolskim wojewůdztwje, we proszowickim kryśe, we gmińe Radźymicy.
Searchlight

**Searchlight** - census-designated place we USA, we sztaće Newada. Na 2010 rok půmjyszkowało sam 539 ludźi.
Cromac

**Cromac** - gmin we Francyji, we regijůńe Nowo Akwitańijo, we departamyńće Haute-Vienne. Mo 24,15 km² wjyrchu a podug danych ze 2018 roku půmjyszkowało sam 245 ludźi.
Bezons

**Bezons** - gmin we Francyji, we regijůńe Île-de-France, we departamyńće Val-d'Oise. Mo 4,16 km² wjyrchu a podug danych ze 2018 roku půmjyszkowało sam 30&nbsp;484 ludźi.
Gawki

**Gawki** - wjeś we Polsce, we mazowjeckim wojewůdztwje, we uostrowskim kryśe, we gmińe Stary Lubotyń.
Bergues-sur-Sambre

**Bergues-sur-Sambre** - gmin we Francyji, we regijůńe Hauts-de-France, we departamyńće Aisne. Mo 4,41 km² wjyrchu a podug danych ze 2019 roku půmjyszkowało sam 210 ludźi.
Struer

**Struer** – mjasto we Dańiji, we regijůńe Strzodkowo Jutlandyjo, śedźiba gminu Struer. Uostrzodek industryje.
Sobowice (śwjyntokrziske wojewůdztwo)

**Sobowice** (pol. *Sobowice*) - wjeś we Polsce, we śwjyntokrziskim wojewůdztwje, we jyndrzejowskim kryśe, we gmińe Imjelno.
Pińczów

**Pińczów** - mjasto we Polsce, we śwjyntokrziskim wojewůdztwje, śedźiba pińczowskim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Pińczów.
Donaueschingen

**Donaueschingen** – mjasto we Mjymcach, we landźe Badyńijo-Wirtymbergijo, we kryśe Schwarzwald-Baar. Je sam zdrzůdło Důnaju.
Górki (nowodworski krys)

**Górki** - wjeś we Polsce, we mazowjeckim wojewůdztwje, we nowodworskim kryśe, we gmińe Leůnćin.
Avalon (Kaliforńijo)

**Avalon** – mjasto we USA, we sztaće Kaliforńijo, we hrabstwje Los Angeles, na wyspje Santa Catalina.
Priti Patel

**Priti Sushil Patel** (rodz. 29 marca 1972 we Lůndyńe) - brytyjsko politykerka pochodzyńo ugandyjsko-hinduskigo. Ukůńczůła ekůnůmijo na Keele University a ńyskorzi polityka brytyjsko na University of Essex. Uod 2019 roku mińister wewnyntrznych spow Wjelgij Brytańiji. Przinależy ku Kůnserwatywnyj Partyji. Znůmo kej ojrosceptyk bůła jednům ze czołowych dźołaczy ruchu Vote Leave przed referendům uo wyleźyńe ze Ojropejskij Uńiji. Wybjerano do Izby Gminůw we welůnkach we 2010, 2015, 2017 a 2019. Za jeij kadyncyji wkludzůno systyma půnktowo lo chyntnych do uośedlyńo we Wjelgij Brytańiji, we systymje je uoceńane ksztołcyńe, fach (eli je ńydostatek ludźi uo uůnym fachu we kreju) a jak kandydat zno angelsko godka. We 2020 zaproponowoła coby ludźi kere wńoskujům uo azyl przekludzać kajś daleko uod Wjelgij Brytańiji (bůła proponowano Wyspa Wńybowstůmpjyńo) a tam uocyńać jeich wńoski. Mynżato, majům syna.

### Necowe uodwołańa
* Bjografijo na neczajće gov.uk
* Artikel we yncyklopedyji Britannica
Llanera

**Llamera** - gmin we Szpańiji, we autůnůmicznyj spůlnoće Asturyjo. Mo 106,69 km² wjyrchu a podug danych ze 2017 roku půmjyszkowało sam 13&nbsp;794 ludźi.
Maruszewo (wjelgopolske wojewůdztwo)

**Maruszewo** - prziśůłek we Polsce, we wjelgopolskim wojewůdztwje, we leszczyńskim kryśe, we gmińe Rydzyna.
Prostějov

**Prostějov** (mjym. *Proßnitz in Mähren*) – mjasto na prawach krysu we Czeskij Republice, we olmickim kreju, śedźiba krysu Prostějov.
Black Sabbath

**Black Sabbath** to bōła brytyjsko kapela, co szpiloła muzyka ze zorty heavy metal. Założyli jōm we 1968 roku gitarzista Tony Iommi, szlagcojgista Bill Ward, bassista Geezer Butler a śpiywok Ozzy Osbourne. Kapela je ofyn mianowano prekursōrym heavy metalu.

## Skłod
; Ôryginalny a klasyczny skłod
*Tony Iommi – gitary (1968–2006, 2011–2017)
*Bill Ward – szlagcojg (1968–1980, 1983, 1984, 1994, 1997–2006, 2011–2012)
*Geezer Butler – bass (1968–1979, 1980–1985, 1987, 1990–1994, 1997–2006, 2011–2017)
*Ozzy Osbourne – śpiyw, harmōnika (1968–1977, 1978–1979, 1985, 1997–2006, 2011–2017)

## Dyskografijo
### Sztudyjne albōmy
* *[[Black Sabbath (albōm)|Black Sabbath]]* (1970)
* *[[Paranoid (albōm)|Paranoid]]* (1970)
* *[[Master of Reality]]* (1971)
* *[[Vol. 4 (albōm ôd Black Sabbath)|Vol. 4]]* (1972)
* *[[Sabbath Bloody Sabbath]]* (1973)
* *[[Sabotage (albōm ôd Black Sabbath)|Sabotage]]* (1975)
* *[[Technical Ecstasy]]* (1976)
* *[[Never Say Die!]]* (1978)
* *[[Heaven and Hell (albōm ôd Black Sabbath)|Heaven and Hell]]* (1980)
* *[[Mob Rules (albōm)|Mob Rules]]* (1981)
* *[[Born Again (albōm ôd Black Sabbath)|Born Again]]* (1983)
* *[[Seventh Star]]* (1986)
* *[[The Eternal Idol]]* (1987)
* *[[Headless Cross (albōm)|Headless Cross]]* (1989)
* *[[Tyr (albōm)|Tyr]]* (1990)
* *[[Dehumanizer]]* (1992)
* *[[Cross Purposes]]* (1994)
* *[[Forbidden (albōm ôd Black Sabbath)|Forbidden]]* (1995)
* *[[13 (albōm ôd Black Sabbath)|13]]* (2013)

## Kōncertowe sztreki
* Polka Tulk Blues/Earth Tour 1968–1969
* Black Sabbath Tour 1970
* Paranoid Tour 1970–1971
* Master of Reality Tour 1971–1972
* Vol. 4 Tour 1972–1973
* Sabbath Bloody Sabbath Tour 1973–1974
* Sabotage Tour 1975–1976
* Technical Ecstasy Tour 1976–1977
* Never Say Die! Tour 1978
* Heaven & Hell Tour 1980–1981
* Mob Rules Tour 1981–1982
* Born Again Tour 1983
* Seventh Star Tour 1986
* Eternal Idol Tour 1987
* Headless Cross Tour 1989
* Tyr Tour 1990
* Dehumanizer Tour 1992
* Cross Purposes Tour 1994
* Forbidden Tour 1995
* Ozzfest Tour 1997
* European Tour 1998
* Reunion Tour 1998–1999
* Ozzfest Tour 1999
* U.S. Tour 1999
* European Tour 1999
* Ozzfest Tour 2001
* Ozzfest Tour 2004
* European Tour 2005
* Ozzfest Tour 2005
* Black Sabbath Reunion Tour, 2012–2014
* The End Tour 2016–2017

## Necowe ôdwołania
* Internetowo zajta ôd Black Sabbath
*
Krynki

**Krynki** - mjasto we Polsce, we podlaskim wojewůdztwje, we sokůlskim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Krynki.
Judas Priest

**Judas Priest** to je brytyjsko kapela, co szpilo muzyka ze zorty heavy metal. Bōła założōno we 1969 roku we Birmingham.

## Skłod
; Teroźne czōnki
* Ian Hill – bass, spōmogajōncy śpiyw (ôd 1969)
* Rob Halford – śpiyw (1973–1992, ôd 2003)
* Glenn Tipton – gitary (ôd 1974)
* Scott Travis – szlagcojg (1989–1992, ôd 1997)
* Richie Faulkner – gitary, spōmogajōncy śpiyw (ôd 2011)

; Piyrwyjsze czōnki
* Al Atkins – śpiyw (1969–1973)
* Bruno Stapenhill – bass (1969–1970)
* John Partridge – szlagcojg (1969–1970)
* John Perry – gitary (1969)
* Ernie Chataway – gitary (1969–1970)
* K. K. Downing – gitary, spōmogajōncy śpiyw (1970–2011)
* John Ellis – szlagcojg (1970–1971)
* Alan Moore – szlagcojg (1971–1972, 1975–1977)
* Chris Campbell – szlagcojg (1971–1973)
* John Hinch – szlagcojg (1973–1975)
* Simon Phillips – szlagcojg (1977)
* Les Binks – szlagcojg (1977–1979)
* Dave Holland – szlagcojg (1979–1989)
* Tim Owens – śpiyw (1996–2003)


File:Judas Priest With Full Force 2018 13.jpg|Ian Hill
File:Judas Priest With Full Force 2018 08.jpg|Scott Travis
File:Judas Priest With Full Force 2018 32.jpg|Rob Halford
File:Judas Priest With Full Force 2018 03.jpg|Richie Faulkner
File:Judas Priest With Full Force 2018 36.jpg|Andy Sneap


## Dyskografijo
### Sztudyjne albōmy
**[[Rocka Rolla]]* (1974)
**[[Sad Wings of Destiny]]* (1976)
**[[Sin After Sin]]* (1977)
**[[Stained Class]]* (1978)
**[[Killing Machine]]* (1978)
**[[British Steel (albōm)|British Steel]]* (1980)
**[[Point of Entry]]* (1981)
**[[Screaming for Vengeance]]* (1982)
**[[Defenders of the Faith]]* (1984)
**[[Turbo (albōm ôd Judas Priest)|Turbo]]* (1986)
**[[Ram It Down]]* (1988)
**[[Painkiller (albōm ôd Judas Priest)|Painkiller]]* (1990)
**[[Jugulator]]* (1997)
**[[Demolition (albōm ôd Judas Priest)|Demolition]]* (2001)
**[[Angel of Retribution]]* (2005)
**[[Nostradamus (albōm)|Nostradamus]]* (2008)
**[[Redeemer of Souls]]* (2014)
**[[Firepower (albōm)|Firepower]]* (2018)
**Invincible Shield* (2024)

## Necowe ôdwołania
* Internetowo zajta ôd Judas Priest
*
Manowar

**Manowar** to je amerykōńsko kapela, co szpilo muzyka ze zorty heavy metal. Bōła założōno we 1980 roku we Auburn (sztat Nowy Jork). We 1984 roku, kapela ôstoła wpisano do Ksiyngi rekordōw ôd Guinnessa za nojgośniyjszy wystymp, a niyskorzij przekroczyli tyn rekord jeszcze dwa rozy.

## Skłod
; Teroźne czōnki
*Joey DeMaio – bass, klawiyr (ôd 1980), gitary (ôd 2018)
*Eric Adams – śpiyw (ôd 1980)
*Anders Johansson – szlagcojg (ôd 2019)
*E.V. Martel – gitary (ôd 2019)

; Piyrwyjsze czōnki
*Carl Canedy – szlagcojg (1980–1981)
*Ross the Boss Friedman – gitary, klawiyr (1980–1989)
*Donnie Hamzik – szlagcojg (1981–1983, 2009–2017)
*Scott Columbus – szlagcojg (1983–1991, 1994–2008)
*David Shankle – gitary (1989–1994)
*Kenny Earl – szlagcojg (1991–1994, 2008–2009)
*Karl Logan – gitary, klawiyr (1994–2018)

## Dyskografijo
### Demo albōmy
* *Manowar* (1981)

### Sztudyjne albōmy
**[[Battle Hymns (albōm ôd Manowar)|Battle Hymns]]* (1982)
**[[Into Glory Ride]]* (1983)
**[[Hail to England]]* (1984)
**[[Sign of the Hammer]]* (1984)
**[[Fighting the World]]* (1987)
**[[Kings of Metal]]* (1988)
**[[The Triumph of Steel]]* (1992)
**[[Louder Than Hell (albōm ôd Manowar)|Louder Than Hell]]* (1996)
**[[Warriors of the World]]* (2002)
**[[Gods of War (albōm ôd Manowar)|Gods of War]]* (2007)
**[[Battle Hymns MMXI]]* (2010)
**[[The Lord of Steel]]* (2012)
**[[Kings of Metal MMXIV]]* (2014)
**Into Glory Ride Imperial Edition MMXIX* (2019)
**Hail To England Imperial Edition MMXIX* (2019)

## Necowe ôdwołania
* Internetowo zajta ôd Manowar
*
W.A.S.P.

**W.A.S.P.** to je amerykōńsko kapela, co szpilo muzyka ze zorty heavy metal. Bōła założōno we 1982 roku we Los Angeles.

## Skłod
; Teroźne czōnki
*Blackie Lawless – śpiyw, rytmiczno gitara, klawiyr, szlagcojg (ôd 1982)
*Mike Duda – bass, spōmogajōncy śpiyw (ôd 1995)
*Doug Blair – kludzōnco gitara, spōmogajōncy śpiyw (ôd 2006)
*Aquiles Priester – szlagcojg (ôd 2017)

; Piyrwyjsze czōnki
*Tony Richards
*Randy Piper
*Rik Fox
*Don Costa
*Chris Holmes
*Steve Riley
*Johnny Rod
*Frankie Banali
*Stet Howland
*Darrell Roberts
*Mike Dupke
*Randy Black


File:Blackie (WASP) (cropped).JPG|Blackie Lawless
File:Waspatmoscow02.jpg|Mike Duda
File:Waspatmoscow01.jpg|Doug Blair
File:Aquiles Priester Cropped -Aquiles Priester El SALVADOR.jpg|Aquiles Priester


## Dyskografijo
### Sztudyjne albōmy
* *[[W.A.S.P. (albōm)|W.A.S.P.]]* (1984)
* *[[The Last Command (albōm)|The Last Command]]* (1985)
* *[[Inside the Electric Circus]]* (1986)
* *[[The Headless Children]]* (1989)
* *[[The Crimson Idol]]* (1992)
* *[[Still Not Black Enough]]* (1995)
* *[[Kill Fuck Die]]* (1997)
* *[[Helldorado (albōm)|Helldorado]]* (1999)
* *[[Unholy Terror]]* (2001)
* *[[Dying for the World]]* (2002)
* *[[The Neon God: Part 1 – The Rise]]* (2004)
* *[[The Neon God: Part 2 – The Demise]]* (2004)
* *[[Dominator (albōm ôd W.A.S.P.)|Dominator]]* (2007)
* *[[Babylon (albōm ôd W.A.S.P.)|Babylon]]* (2009)
* *[[Golgotha (albōm ôd W.A.S.P.)|Golgotha]]* (2015)

## Necowe ôdwołania
* Internetowo zajta ôd W.A.S.P.
*
Scorpions

**Scorpions** to je niymiecko kapela, co szpilo muzyka ze zorty hard rock. Bōła założōno we 1965 roku we Hanowerach.

## Skłod
; Teroźne czōnki
*Rudolf Schenker – rytmiczno i kludzōnco gitara, spōmogajōncy śpiyw (ôd 1965)
*Klaus Meine – śpiyw, gitara (ôd 1969)
*Matthias Jabs – rytmiczno i kludzōnco gitara, spōmogajōncy śpiyw (ôd 1978)
*Paweł Mąciwoda – bass, spōmogajōncy śpiyw (ôd 2003)
*Mikkey Dee – szlagcojg (ôd 2016)

## Dyskografijo
### Sztudyjne albōmy
* *[[Lonesome Crow]]* (1972)
* *[[Fly to the Rainbow]]* (1974)
* *[[In Trance]]* (1975)
* *[[Virgin Killer]]* (1976)
* *[[Taken by Force]]* (1977)
* *[[Lovedrive]]* (1979)
* *[[Animal Magnetism (albōm ôd Scorpions)|Animal Magnetism]]* (1980)
* *[[Blackout (albōm ôd Scorpions)|Blackout]]* (1982)
* *[[Love at First Sting]]* (1984)
* *[[Savage Amusement]]* (1988)
* *[[Crazy World (albōm ôd Scorpions)|Crazy World]]* (1990)
* *[[Face the Heat]]* (1993)
* *[[Pure Instinct]]* (1996)
* *[[Eye II Eye]]* (1999)
* *[[Moment of Glory]]* (2000)
* *[[Unbreakable (albōm ôd Scorpions)|Unbreakable]]* (2004)
* ** (2007)
* *[[Sting in the Tail]]* (2010)
* *[[Return to Forever (albōm ôd Scorpions)|Return to Forever]]* (2015)
* *[[Rock Believer]]* (2022)

## Necowe ôdwołania
* Internetowo zajta ôd Scorpions
*
Nightwish

**Nightwish** to je finlandzko kapela, co szpilo muzyka ze zorty symfōniczny metal. Bōła założōno we 1996 roku we Kitee.

## Skłod
; Teroźne czōnki
* Tuomas Holopainen – klawiyr (ôd 1996), chopski śpiyw (1996–1998)
* Emppu Vuorinen – gitary (ôd 1996), bass (1997)
* Troy Donockley – uilleann pipes, tin whistle, low whistle, gitary, bouzouki, bodhrán, chopski śpiyw (ôd 2013)
* Floor Jansen – śpiyw (ôd 2013)
* Kai Hahto – szlagcojg (ôd 2019)

; Piyrwyjsze czōnki
* Sami Vänskä – bass (1998–2001)
* Tarja Turunen – śpiyw (1996–2005)
* Anette Olzon – śpiyw (2007–2012)
* Jukka Nevalainen – szlagcojg (1997–2019)
* Marko Hietala – bass, chopski śpiyw (2001–2021), akustyczno gitara (2006–2021)


File:Tuska 20130630 - Nightwish - 59.jpg|Tuomas Holopainen
File:Tuska 20130630 - Nightwish - 54.jpg|Emppu Vuorinen
File:Troydonockley2014.jpg|Troy Donockley
File:20151121 Oberhausen Nightwish Nightwish 0006 (cropped).jpg|Floor Jansen
File:Tuska 20130628 - Wintersun - 32.jpg|Kai Hahto


## Dyskografijo
### Sztudyjne albōmy
* *[[Angels Fall First]]* (1997)
* *[[Oceanborn]]* (1998)
* *[[Wishmaster (albōm)|Wishmaster]]* (2000)
* *[[Century Child]]* (2002)
* *[[Once (albōm ôd Nightwish)|Once]]* (2004)
* *[[Dark Passion Play]]* (2007)
* *[[Imaginaerum]]* (2011)
* *[[Endless Forms Most Beautiful (albōm)|Endless Forms Most Beautiful]]* (2015)
* *[[Human. :II: Nature.]]* (2020)

## Kōncertowe sztreki
* The First Tour of the Angels (1997–1998)
* Summer of Wilderness (1999)
* Oceanborn Europe Tour (1999)
* Wishmaster World Tour (2000–2001)
* World Tour of the Century (2002–2003)
* Once Upon a Tour (2004–2005)
* Dark Passion Play World Tour (2007–2009)
* Imaginaerum World Tour (2012–2013)
* Endless Forms Most Beautiful World Tour (2015–2016)
* Decades: World Tour (2018)
* Human. :II: Nature. World Tour (2021–2022)

## Necowe ôdwołania
* Internetowo zajta ôd Nightwish
*
DragonForce

**DragonForce** to je brytyjsko kapela, co szpilo muzyka ze zorty power metal. Bōła założōno we 1999 roku we Lōndōnie. Piyrwyj, do 2001 roku, mioła miano DragonHeart.

## Skłod
; Teroźne czōnki
* Marc Hudson – śpiyw (ôd 2011)
* Herman Li – gitary, spōmogajōncy śpiyw (ôd 1999)
* Sam Totman – gitary, spōmogajōncy śpiyw (ôd 1999)
* Gee Anzalone – szlagcojg, spōmogajōncy śpiyw (ôd 2014)

## Dyskografijo
### Sztudyjne albōmy
* *[[Valley of the Damned]]* (2003)
* *[[Sonic Firestorm]]* (2004)
* *[[Inhuman Rampage]]* (2005)
* *[[Ultra Beatdown]]* (2008)
* *[[The Power Within]]* (2012)
* *[[Maximum Overload]]* (2014)
* *[[Reaching into Infinity]]* (2017)
* *[[Extreme Power Metal]]* (2019)

## Necowe ôdwołania
* Internetowo zajta ôd DragonForce
*
Hawiyrzōw

**Hawiyrzōw** (czes. *Havířov,* pol. *Hawierzów)* - miasto we Czeskij Republice, we Ślōnsku Cieszyńskim, we kryśe Karvina.