Stŏwarziszynie Ôsōb Nŏrodowości Ślōnskij

**Stŏwarziszynie Ôsōb Nŏrodowości Ślōnskij** to je ôrganizacyjŏ, co skupiŏ ôsoby, co deklarujōm m.in. chyńć roboty na rzecz rozbudzaniŏ i ugruntowowaniŏ świadōmości nŏrodowyj Ślōnzŏkōw, ôdrodzyniŏ kultury ślōnskij, propagowaniŏ wiedzy ô Ślōnsku jak tyż formowaniŏ postrzōd ludności Ślōnska postawy ôbywatelskij. Śtŏwarziszynie to ôrganizacyjŏ, co niy mŏ na cylu profitu, i ôpiyrŏ swojã działalność na robocie ôbywatelskij czōnkōw.

## Powstanie

Stŏwarziszynie było powołane 15 marca 2011 roku na zgrōmadzyniu założycielskim w Ôpolu ôd grupy ôziymnŏściorga miyszkańcōw wojewōdztwa ôpolskigo. Piyrszŏ prōba registracyje w KRS trefiyła ze strōny Gyrichtu Rejōnowego w Ôpolu żōndanie wychrōniyniŏ ze statutu ôdwołań do nŏrodowości ślōnskij, a było to motywowano niyistniyniym nŏrodu ślōnskigo. Ôrganizacyjŏ ôdkŏzała zrobiyniŏ takigo kroku, gyricht tōż ôdkŏzoł registracyje.

Władze stŏwarziszyniŏ ôdwołały sie ôd takij decyzyje bez ôparcie sie na Ôrdōnku z dnia 4 marca 2010 r. ô nŏrodowym spisie powszechnym ludności i pōmiyszkań w 2011 r., co w pōnkcie 6. artykułu 2. gŏdŏ ô nŏrodowości we syńsie *przinŏleżności nŏrodowyj abo etnicznyj – rozumie sie bez to deklaratywnõ, ôpartõ na subiektywnym ôdczuciu, indywidualnõ cechã kożdego czowieka, co wyrażŏ jego zwōnzek ymocyjōnalny, kulturowy abo zwiōnzany z pochodzyniym ôjcōw, ôkryślōnym nŏrodym abo spōlnotōm etnicznōm*. Protest bōł rozsōndzōny pozytywnie i 21 grudnia 2011 r. SONŚ znŏd sie w KRS pod numerym 0000405947.

12 stycznia 2012 roku Prokuratura Rejōnowŏ w Ôpolu słożyła apelacyjõ do Gyrichtu Rejōnowego w Ôpolu, czym zaskarżyła decyzyjõ gyrichtu I instancyje i padała, iże ôrdōnek, co na niego powołowało sie stŏwarziszynie to ôrdōnek *ô naturze epizodycznyj, kategoryje nŏrodowości w nim wymianowane sużyły ino potrzebom spisu. W ôrdōnku ô myńszościach nŏrodowych i etnicznych i jynzyku regiōnalnym niy wystympuje pojyńcie nŏrodowości ślōnskij*. Rozsōndkym z dnia 7 września 2012 r. Gyricht Rejōnowy w Ôpolu ôddalōł apelacyjõ prokuratury przi dowodzyniu: *Po ôdzyskaniu ôd Polski połnyj suwerynności, jak stała sie państwym w połni dymokratycznym, ôbywatele mogōm fungować wszyńdzie tam, kaj prawo tego niy zakazuje. [...] A swoboda jednostki to swoboda stŏwarziszaniŏ sie. [...] Ôdchodzi sie ôd pozytywistycznego myślyniŏ na rzecz jednostki. Beztōż stŏwarziszynie niy musi udowadniać, iże jego cyle sōm zgodliwe z prawym. Trza radszyj wykŏzać, iże niy sōm z nim zgodliwe*. Skuli skargi kasacyjnyj wniysiōnyj ôd Prokuratora Rejōnowego w Ôpolu Gyricht Nojwyższy rozsōndkym z dnia 5 grudnia 2013 r. ôdkŏzoł rozsōndek Gyrichtu Rejōnowego i przekŏzoł mu sprawã do rozpoznaniŏ na nowo.

13 siyrpnia 2013 Gyricht Rejōnowy w Ôpolu nakŏzoł wykryślynie SONŚ z regestu stŏwarziszyń. Działŏcze stŏwarziszyniŏ zapowiedzieli pożałowanie sie w Europejskim Trybunale Praw Czowieka we Strasburgu, a tyn przijōn sprawa do rozsōndzyniŏ.

## Cyle stŏwarziszyniŏ

Cyle ferajnu ôstały ôkryślōne w jego statucie. Sōm to:

* Rozbudzanie i ugruntowowanie świadōmości nŏrodowyj Ślōnzŏkōw.
* Ôdrodzynie kultury ślōnskij.
* Propagowanie wiedzy ô Ślōnsku.
* Formowanie i rozwijanie postrzōd ludności Ślōnska aktywnyj postawy ôbywatelskij, co sprzijŏ powstaniu poczuciŏ połnego regyrowaniŏ i spōłôdpedzialności za swojã ôjczyznã.
* Spōłuczestniczynie we terŏźnyj integracyji wszyjskich grup ludności, co zamiyszkujōm Ślōnsk. 
* Trzimanie kōntaktōw kulturowych miyndzy Ślōnzŏkami bez zglyndu na plac zamiyszkaniŏ jak tyż pōmoc ôsobōm chyntliwym do powrotōw z ymigracyje zarobkowyj.
* Prōmocyjŏ i formowanie pozytywnego ôbrazu Ślōnska i Ślōzŏkōw.
* Dbanie ô zachowanie materyjnyj i duchownyj erbzny Ślōnska.

## Udzioł w parlamyntarnych welōnkach

Stŏwarziszynie podle swojigo statutu niy może brać udziału w Welōnkach do Syjmu i Synatu Polskij Republiki.

## Kōntrowersyje

Legalność i syns istniyniŏ Stŏwarziszyniŏ Ôsōb Nŏrodowści Ślōnskij były pŏrã razy kwestiōnowane ze strōny prawicowych politykrōw i publicystōw. Deputyrowani Solidarnyj Polski pedzieli, iże czōnkami ôrganizacyje *sōm zaôbycz znani z pogardliwych wypowiedzi na tymat Polski i Polŏkōw działŏcze [[Ruch Autōnōmije Ślōnska|Ruchu Autōnōmije Ślōnska]]*, i że *podle Gyrichtu Nojwyższego w Polsce niy ma nŏrodowości ślōnskij*.

Sławomir Kłosowski z Prawa i Sprawiedliwości pedzioł, iże SONŚ to Ruch Autōnōmije Ślōnska ze umiyniōnym mianym.

Portal wPolityce.pl napisoł, iże *Sankcjōnowanie idée fixe działŏczōm RAŚ ôd Państwa Polskigo, jeźli użyć terminologije fuzbalowyj, je samobōjym*.