Rozbarske ôblyczynie

**Rozbarskie ôblyczynie** (gōrzańskie ôblyczynie, rozbarsko-bytōńskie ô.) – jedno z nojznańszych ludowych ôblyczyń Gōrnego Ślōnska. Uznawomy je za ogōlnoślōnskie ludowe ôblyczynie (choby było nacyjonalnym).

## Babske Ôblyczynie
Rozbarskie Babske Ôblyczynia sōm roztomaite w rōżnych tajlach Gōrnoślōnskiygo Industryjnygo Ôkryngu, a nawet w dwōch inkszych tajlach jednego miasta. Trza spomniyć, że sposoby ôblykanio siy przychodziōły z ludziami, kerzy przychodzili z placu na plac. Ślōzoczki zaczły tyż ôglōndać siy na miejsko moda i z tego mogymy ôdznaczyć 3 sposoby ôblykanio:
* kiecka, zopaska, kabōtek, wiyrzcheń
* kiecka, zopaska i jakla
* kiecka, zopaska, kabōtek i merynka

A terozki, co je co:

**kiecka**,**mazylonka** - kiecka dugo do kostek, na knefliki z prawyj strony. Tam, kaj bōły knefle, tam i bōła geldtasza. Jak kero Ślōnzoczka bōła bogatszo, to siy ta kieca doła splisować, inkszy bōły proste. Zauobyczaj bōły jednyj farby. Ôd dołu dowali *pliśborty* abo *szczotki*, coby siy ta kieca nie uwalić.

**zopaska** - fortuch, ôd pasa w dół. I niy bōło tak, coby ta zopaska ino kieca osłaniōła, niy. Ôna bōła paradno. Lakowali na niyj blumy, coby siy synkom przypodobać. Zopaskę dowało siy na *wierzcheń*.

**kabotek** - bioła bluzka, kero zakłodali pod *jakla* abo *merynka* bōła ino bióła i prosto, nale tako, kero dowali pod **wierzcheń** bōła gryfniyjszo, haftowano.

**wierzcheń** - babsko westa na 5 kneflikōw, dokoła haftowano żakardowo tasiemka. Wierzcheń bōł farby kiecki abo czōrny.

**jakla** - kaftan, żakiet, na knefle, na zadku duższo niźli z przodu. Miano je podane na inksze godki np. łac. *iacca* abo niem. *jacke* - szaket. Jakla bōła kraszono haftowanymi blumami abo koronkami. Jak miōła koronka doszyto do spodu, to gōdali że to **szpica**. Nojbarzij paradno bōła czōrno, jedwabno jakla, w kerej siy szło ino do kościōła nikaj indziyj. Tako jakla to tyż tajla weselnygo ôblyczynio.

Pod *kieckōm* baby miōły nojmniyj dwiy *spodnice*, czyrwono i bioło. Pod niōm zakłodały biołe *galoty* (choby batki z krauskami). Ślōnzoczka musiōła tyż mieć *kiyłbaśnica*. Bōł to płōcienny wuszt na 5 – 10&nbsp;cm ruby, w kery ciśli co kto miōł piyrze abo wata. Baby to wieszōły dokoła pod kiecka, coby bōło wiynksze "wciyncie i wygiyncie" w pasie, tako frelka bōła szwarniyjszo (durch ino aby siy synkōm przipodōbać).

### Na Gowa

**galanda** abo (pl. korona śląska) paradny wiōnek, w kery ciśli blumy, błyskotki i szlajfki.

**plyjt** - cwistōwo chusta. Czōrno, brōnōtno abo ciymnomodro.

**szpigeltuch** abo **szaltuch**- chusta turecko. Paradny plyjt cwistōwy abo jedwōbny. Czōrno, haftowano na ziylono, czyrwono abo żōłto. Wielgo na 3 m x 1,5 m.

**purpurka** - paradno kwadratōwo chustka (bok kole 80 – 90&nbsp;cm). Czyrwonyj farby. Lakowano w blumki. Chodziōły (a nikere i chodzōm) w niëj wydany baby.

## Chopske Ôblyczynie
Na chopske ôblyczynie godajōm tyż **ancug**.
Ôd wiyrchu chop miōł ôblyczony **hut**, **szaket** (czōrny abo ciymnomodry), **westa** (tako jak szaket), **biōła koszula**, **jedwōbka** pod szyja abo **szlajfka**, **galot** (**jelenioki** abo **bizoki** jeźli miōły bizy) no i **strzewiki** zauobyczaj czōrne.

Ô chopskym ôblyczyniu je piosenka:

Ôbejrzycie wy dziywuchy jacy chopcy pyszni,
Grosza w kapsiy nigdy niy mo, a żynić siy myśli.

Przidzie taki na zolyty, pyto siy ô wiano,
Chocioż łokiyć mu wyłazi i gołe kolano.

A **strzewiki** tyż mo nowe, niy chcōm mu siy łyskać,
Bo na zadku tako dziura, mōgby siy piys wys*ać.

**Szaket** to mo w same łaty, **koszula** niy dobro,
A u **lymca** takiy strzympy jak trowisia drōbno.

**Kapudrocek** tyż mo nowy, dość mu tam pasujy,
Jydno skrzidło po kolana, drugiy przistympujy.

## Zobŏcz tyż
* Ôblyczynia ludowe Gōrnego Ślōnska

## Linki zewnyntrzne
* http://www.malanowicz.eu/mm/pasje/silesiana/stroje/stroje.htm