Petanque

**Pétanque** (IPA []) (**szpil we bule/boule, szpil we kugle**, **petanka**) – zorta gry we kugle, szport ze Francyji kaj je fest popularno gro zespołowo lo szpasu abo lo rywalizacyje. Pochodzyńy petanque je rzimskie. Dowńij groli we ńa soldaty we Starożytnym Rzimje i tam kaj bůło Rzimske Imperyjům.

Terozki szpilajům we ńa bajtle i starziki, baby i chopy, nale chopy důminujům.

Petanque je popularno na połedńu: we Połedńowyj Fracyji i Połedńowyj Ojropje we becyrku Strzrůdźymnygo Morza - we Italyji, Můnako a Szpańiji. Szpilajům we ńa tyż we Mjymcach, Belgije, Szwajcaryji a Szwecyji a na inkszych kůntynyntach - we Azyje (Tajlandyjo) i we Africe (Madagaskar, Tůnezyjo, Algeryjo, Synegal).

## Regle
Wystympujům roztomajte zorty i regle gry we kugle: kugle ze Lyonu, kugle ze Prowansyji, bocce (ze Italiji). Gro śe wszyjske uůne na zawartych a růwnych terynach bez trowy. Sům tyż kugle - bowls - we Wjelgij Brytańji kaj wszyjsko uůnaczům na trowje, szpilplac tyż.

**Szpilplac, bale i cyl**
* Szpilplac do petanque ńy moge mjeć myńij kej 4 myjtry szyrzki a 15 myjtrůw dugośći. 
* Używo śe żeloznych balůw (kugli) ze luftym we postrzodku. 
* Gro spolygo na ćepańu balami rynkům do cylu, kerym je mało (30&nbsp;mm), drzewjanno bal mjanowano wjeprzkem - (pol.) *świnka*, (fr.) *cochonet.*
* Idźe tyż śćepować kugle przećiwńika (albo przećiwnygo manszaftu) co by nasze bůły bliżyj wjeprzka.

**Szpil**
* Nojprzůd szpilery (manszafty) losujům kery zaczyno,
* Uůn szpiler (manszaft), kery zaczyno, rysuje uokrůng, kerygo szyrzka mo 35 - 50 centymyjtrůw, ćepje uůn wjeprzka (6 a 10 myjtrůw) a pjyrszy bal,
* Ńyskorzi ćepje drugi (uoba używajům tyn sům uokrůng i ćepjom ze ńygo),
* Kerygo bal je bliżyj wjeprzka tyn ńy muśi ćepać,
* Jak tyn co uůnygo bal bůł dalij, ćepńe lepij uode drugigo, ćepje tyn drugi (wprzůd moge używoć myjtermas coby zbadać na zicher).

**Půnkty**
* Půnkty ze taki tajli moge erbnůńć ino jedyn.
* Kożdo nostympno tajla zaczyno uůn szpiler (manszaft), kery przůd erbnůł půnkty.
* Nostympno tajla gro śe we drugo strona (roz we jedno, roz we drugo)
* Szpil mo tela tajli wjela trza, aże jedyn szpiler ńy bydźe mjoł uokryślůnyj wjelośći punktůw.  
* Zwyćynzcům je tyn szpiler (manszaft), kery we cołkim szpilu zdobydźe 13 půnktůw (albo 15 ).

Uodrůżńo śe trzi roztomajte szpile:
* single (fr.) *tête-à-tête* - jedyn na drugiego, kożdy mo 3 bale;
* dublety - dwa manszafty ze dwoma szpilerami, kaj kożdy szpiler mo trzi bale;
* triplety - dwa manszafty ze trzima szpilerami, kaj kożdy szpiler mo dwa bale.

## Petanque na Ślůnsku

Sum roztomajte ślůnskie uorganizacyje petanque:

# Sekcja Petanque przy Miejskim Ośrodku Sportu i Rekreacji w Piekarach Śląskich 
# Sekcja Petanque przy Stowarzyszeniu Domu Miasta Saint-Etienne w Katowicach - je sekcjo we stowarziszeniu, szpilo we  Polskij Federacyji Petanque. Uůnyj anfang bůł we 2009. We 2009 zdobůła titel majstra trzećij ligi. We 2011 zdobůła titel wicemajstra drugij ligi i wlozła do pjyrszyj ligi PFP. Terozki (2016) je we trzećij lidze.
# Śląski Klub Petanque "Carbon" Katowice je klubym, wjinkszo nale szpilo we polskij drugij lidze Polskij Federacyji Petanque - Uůnygo anfang bůł we 2012.
# Klub Sportowo-Rekreacyjny "Amicus-Giszowiec" kery mo plac przi grubie "Murcki-Staszic". We "Amicusie" grajům tyż we szkata.
# Klub Sportowy Petanque "Stal" Chorzůw - je ferajnym zwykłem, bez to ńy je we Federacyji a ńy szpilo we lidze. Uůnygo anfang bůł we 2011. Swoj plac mo kaj Chorzowskie Stowarzyszenie Pomocy "Serce".
# Stowarziszenie szpilerów we Siemianowicy, kere majo swoj szpilplac na Bytkowie 

## Neczajty uo petanque
* ŚKP "Carbon" Katowice
* Sekcja Petanque w Katowicach
* Polsko Federacyjo Petanque
* Boulistenaute.com